cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ural Nehri
Kuraklık
Avrupa'nın en büyük üçüncü nehri olan Ural nehri, oldukça karlı bir kışa ve taşkın tahminlerine rağmen 2019 yılı verilerinde su seviyesini beklendiği gibi yükseltememiştir. Bölge insanları da oldukça şaşkın ve nehir ortalarındaki adaların görünmesini kastedip böyle bir şeye şahit olmadıklarını söylemektedirler. Çevreciler 2018 yılındaki su seviyesiyle ilgili rekor bir düşüş açıklaması yapmışlardır, ancak 2019 tahminlerini daha düşük olarak bekliyorlardı. Özellikle içme, kullanma ve sulama suyu konusunda nehre bağlı olan pek çok şehir vardır ve bu kuraklık etkisi ciddi bir probleme gebe olmaktadır. 2019 sonbaharında, Batı Kazakistan bölgesi yönetim merkezi Uralsk şehri susuz kaldı, zira nehirde su seviyesi düştü ve su pompaları çalışmadı. Nehir tabanında yapılan taramalarla şehir kısa süre için nefes alabildi. Şehrin su işleri yetkilileri yer altı suyu kaynaklarının nehre aktarmakta kullanılabileceğini söylemektedirler, zira nehirde su seviyesi düşük ve suyu kirli olduğu bilinmektedir. Nehrin problemleri üzerine yerel çözümlerin çok azı hayata geçirilebildi, ancak Rus-Kazak işbirliği nehrin ekosistemi ve hidrolojisi üzerine bir komisyon kurmak kararı almıştır. ilk oturum kasım 2018'de yapıldı ve çalışmalar devam etmektedir. bu komisyonun diğer oturumu 2019 temmuz'unda yapıldı. Uzmanların ortak görüşü ise ilk etapta Ural nehri üzerindeki rezervuarların sayısını azaltmak olarak belirlenmiştir.
Hisarlı, Ardanuç
Hisarlı, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Hisarlı köyünün eski adı, Petobani'dir. Gürcüce bir yer adı olan Petobani'nin (პეტობანი), Petretubani'den (პეტრეთუბანი) değişime uğradığı tahmin edilmektedir. Bu haliyle Petobani "Petre'nin köyü" anlamına gelir. Posof ilçesinde Kalkankaya köyünün de eski adı olan Petobani, erken dönem Türkçe kayıtlarda Bedoban (بروبان), yakın dönem kaynaklarda ise Petoban (پتوبان) olarak geçer.
Petobani, orta çağda Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bölgeyi ve Petobani köyünü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirdi. Çalispri (ჭალისპირი), Mindrobi (მინდრობი), Mağlisukani (მაღლისუკანი), Papakana (ფაფაყანა), Tzitelkana (წითელყანა) ve Napudzari (ნაფუძარი) gibi günümde ulaşmış yer adları da buranın eski bir Gürcü yerleşimi olduğunu göstermektedir.
Petobani, Osmanlı idaresinin başlarında Ardanuç livasının Ardanuç nahiyesine bağlı bir köydü. 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre köyün nüfusu 20 haneden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Hristiyan olarak kaydedilmiştir. Sonraki yirmi yıl içinde köyün nüfusu azalmış ve 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Liva-i Ardanuç adlı Osmanlı tahrir defterindeki kayda göre 13 haneye düşmüştür. Bu tarihte 7 hane Hristiyan, 6 hane ise Müslüman olarak kaydedilmiştir. Petobani köyü halkının 16. yüzyılın sonundan itibaren Müslüman olduğu bu kayıttan anlaşılmaktadır.
Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi tahsil etme amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit ettiği 1835 yılında Petobani Çıldır Eyaleti'ne bağlı Ardanuç sancağının köylerinden biriydi. Bu tarihte köyde 12 hanede 44 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince Petobani köyünün toplam nüfusunun 88 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. 1574 yılıyla kıyaslandığında, Petobani köyünün nüfusunun artmayıp azaldığı görülmektedir.
Petobani, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'ın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Petoban (Петобанъ) olarak kaydettiği köy, Artvin sancağının Ardanuç kazasına bağlıydı. Bu kazada yer alan Samtzkaro nahiyesinin (сельское общество: kırsal topluluk) dört köyünden biriydi. 1886 tarihli nüfus tespitinde, 64'ü erkek ve 55'i kadın olmak üzere, Petobani köyünde 22 hanede 119 kişi yaşıyordu. Köyün nüfusu Gürcülerden oluşuyordu.
Birinci Dünya Savaşı sonlarında Ruslar bölgeden çekilince, Petoban köyünün de yer aldığı Artvin sancağı bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 7 Mayıs 1920 tarihli Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya da Gürcistan'ı Artvin bölgesini de kapsayacak biçimde tanıdı. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgalinin ardından Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla Petoban köyü yeniden Türkiye'ye katıldı.
Coğrafya
Hisarlı köyü, Artvin il merkezine 63 km, Ardanuç ilçe merkezine 37 km uzaklıktadır.
Babez For Breakfast
Babez For Breakfast, Lordi adlı hard rock grubunun 5. stüdyo albümüdür. 10 Eylül 2010'da yayınlanmıştır. Albümün prodüktörlüğünü Michael Wagener yapmıştır.
Alcáçovas
Alcáçovas Portekiz'de Viana do Alentejo belediyesine bağlı olan, 268,13 km2 yüzölçümüne sahip, 2.088 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: freguesia).
Andy Dick
"Andy" Dick Andrew Roane (d. 21 Aralık 1965), Amerikalı televizyon ve radyo sunucusu.
Bursa'da 1954 Türkiye genel seçimleri
2 Mayıs 1954 Genel Seçimleri Bursa İli sonuçları;
Sonuçlar
(*) Celal Bayar (DP) hem Bursa hem İstanbul'dan aday olup İstanbul'dan milletvekili seçildiği için DP'nin kazandığı milletvekilliği sayısı 13, TBMM 10. dönem Bursa milletvekili sayısı 13 olmuştur.
Ayşe Sinirlioğlu
Ayşe Sinirlioğlu (d. 4 Nisan 1956 Nevşehir) Türk diplomat, bürokrat.
Eğitimi
Marmara Üniversitesi İktisadi Ticari İlimler Akademisi'nden 1977 yılında mezun olmuş, yüksek lisansını Amsterdam Üniversitesi'nde, doktorasını da Boğaziçi Üniversitesi'nde tamamlamıştır.
Diplomatlık kariyeri
Dışişleri Bakanlığı'nda çeşitli görevlerde bulunduktan sonra 2008-2011 yılları arasında Bükreş Büyükelçiliği ve 12 Mayıs 2011-31 Ağustos 2014 tarihleri arasında Madrid Büyükelçiliği görevinde bulunmuştur. Eylül 2014-Aralık 2014 arasında Dışişleri Bakanlığı müsteşar yardımcısı vekili, Aralık 2014 itibarıyla ise ekonomik işlerden sorumlu müsteşar yardımcısı ve G20 Türkiye şerpası olmuş, Şubat 2017 itibarıyla Dış Politika Danışma Kurulu üyesi olmuş ve 2021 yılında yaş haddinden emekliye ayrılmıştır. İngilizce bilmekte olup, Türkiye Cumhuriyeti eski Dışişleri Bakanı ve mevcut Birleşmiş Milletler nezdinde Türkiye'nin daimi temsilcisi Büyükelçi Feridun Sinirlioğlu ile evlidir.
M26 Pershing
M26 Pershing, Amerika Birleşik Devletleri Ordusu'nun II. Dünya Savaşı ve Kore Savaşı'nda kullandığı Ağır ve Orta sınıf bir tanktır. Adını I. Dünya Savaşı'nda görev yapmış general John Pershing'ten almıştır.
Tarihi
1942 yılına kadar Amerika Birleşik Devletleri Ordusu'nun II. Dünya Savaşı'ndaki ana tank görevini M4 Sherman üstlenmekteydi. M4 Sherman'ın görevi hem piyadenin ilerlemesini sağlamak hem de ani saldırılar düzenleyebilen, süvari sınıfı bir araçtı. Ancak ilerleyen zamanlarda kara kuvvetleri daha iyi zırha sahip ve daha ağır bir tanka ihtiyaç duymaya başladı. Bunun üzerine 1942 sonbaharında Amerika Birleşik Devletleri Ordusu Donatım Birimi kara kuvvetleri için İngiliz tanklarına göre daha fazla kullanım alanı olan yeni bir tank üzerinde çalışmaya başladı. Sonraki 2 yıl boyunca T20, T22, T23, T25 ve T26 adlarında çeşitli silah, zırh ve motor kombinasyonlarında tanklar denendi. Ama Birleşik Devletler Kara Kuvvetleri'ne göre M4 ihtiyaçlarına cevap veriyordu ve yeni bir tanka ihtiyaçları yoktu. Onlara göre Alman Tiger ve Panther tanklarının sayısı çok fazla değildi. Ayrıca Amerikan tanklarının işi düşman tankları ile savaşmak ve onları yok etmek değildi. Bunu için zaten M10 Wolverine gibi çok güçlü topları olan tank yok edicileri vardı. Bu sebepten tank çalışmaları yavaşladı. Ancak bu düşünce 1944 yılında Kuzey Avrupa'nın işgali ile çöktü. Tank yok edicileri Alman tankları karşısında başarısız oldu. M4 Sherman tankı ise hala Panther tankı ile karşılaşamayacak kadar zayıftı. Fransa topraklarındaki Alman tanklarının yarısını ise Panther tankı oluşturuyordu. Bundan sonra çalışmalara hız verilse de M26 Pershing ancak Şubat 1945 yılında tamamlanabildi ve birkaç küçük harekâtta görev alabildi.
M4 Sherman'a göre Pershing Alman tanklarına karşı çok daha güçlü idi. Pershing tankı Tiger ve Panther tanklarını yok etmek için 1.300 ilâ 2.000 m mesafeye ihtiyaç duyarken, Alman tanklarının onu vurabilmesi için 600 ilâ 1.300 m mesafeye gelmeleri gerekiyordu.
Mayıs 1946 da Birleşik Devletler Ordusunun tank ihtiyaçları düşünülerek M26 tankının sınıfı orta ile değiştirildi. Yeni ağır tank çalışmalarının sonucunda M46 General Patton tankı doğdu. M26 Pershing bir yönden M46'ın başlangıç noktası oldu. M26'lar 1950'li yıllarda servisten kaldırıldı. M46'dan sonra M47 daha yeni kuleli, ancak bunlardan sonra yapılan M48 ve M60 tamamen yeni birer tank olarak dizayn edildiler.
II. Dünya Savaşı
M26 uzun bir sürede yapım aşamasından geçerek ancak II. Dünya Savaşı'nın savaşının sonlarına doğru göreve çıkabilmiştir. Az sayıdaki M26 Avrupa'ya geçmiş ve general Omar Bradley'e bağlı 12. Ordu Grubu'na bağlı 3. ve 9. Zırhlı Tümenlerde görev almışlardır. İlk göreve Şubat 1945'te çıkmıştır. İlk zayiatını 28 Şubat'ta vermiş ancak vurulan tank tekrar göreve dönmüştür. General George S. Patton'a göre M4 Sherman tankı her ne kadar Alman tanklarına karşı zayıf görünse de cephede yaptıklarına bakılırsa kendilerini ispat etmişlerdi. 3. Zırhlı Tümene bağlı bir M26 tankı karşılaştığı iki Panther tankını 1 km uzaklıktan vurarak saf dışı bırakmıştır.
Sadece iki adet M26A1E2 tankı üretilmiştir. Bunlarda bir tanesi Avrupa'ya gönderilmiştir. Bu tank 4 Nisan 1945 Dessau yakınlarında karşılaştığı bir Tiger II (Königstiger) tankını yok etmiş, ayrıca bir Panther tankını da saf dışı bırakmıştır.
Kore Savaşı
M26 tankı Kore savaşında çok az da olsa kullanıldı. Bunun sebebi komuta kademesine göre Kore'nin tanklar için iyi bir cephe olamayacağı idi. Savaş sırasında kullanılan M26 ve M46 tankları Kore ordusuna ait T-34'e oranla daha iyi bir zırha sahiplerdi. Kuzey Kore ordusunun vurulan tanklarının neredeyse yarısı ABD Zırhlı Birlikleri tarafından vurulmuştur.
Yenili, Balışeyh
Yenili, Kırıkkale ilinin Balışeyh ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1925 yılı kayıtlarında Yeni İlli olarak geçmektedir. Daha önceleri Kırıkkale Merkez ilçeye bağlıyken, 20 Mayıs 1990'da Balışeyh ilçesine bağlandı.
Coğrafya
Köy; Kırıkkale il merkezine 32 km, Balışeyh ilçe merkezine ise 10 km uzaklıktadır.
Paula Ivan
Paula Ivan (d. 20 Temmuz 1963; Horești, Fălești; evlenmeden önceki adı Paula Ionescu), Rumen eski atlet. Orta ve uzun mesafe koşularında yarışan atlet, 1988 Yaz Olimpiyatları'ndaki 1500 metre etkinliğinde 3:53,96 saniyelik derecesiyle altın madalya kazanmasının yanı sıra Olimpiyat rekorunun da son sahibi olmuştur.
Güngör Azim Tuna
Güngör Azim Tuna, (d. 1964, Sinop), Türk bürokrat.
1986 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümünden mezun oldu. Kulu Kaymakam Vekilliği, Gündoğmuş, Uzundere Kaymakamlıkları Kars Vali Yardımcılığı, Cihanbeyli Kaymakamlığı, İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkan Danışmanlığı ve Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Piyasası Daire Başkanlığı, İçişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcılığı görevlerinde bulundu. 12 Mart 2011 tarihli ve 1484 sayılı Bakanlar Kurulu kararnamesi ile Çanakkale Valisi olmuştur. Evli ve iki çocuk babasıdır. 8 Mayıs 2013 tarihinde Çanakkale valiliği görevinden Eskişehir valiliği görevine atanmıştır. 1 Haziran 2016 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan Valiler Kararnamesi ile Şanlıurfa Valiliğine, 21 Haziran 2017 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan valiler kararnamesi ile Merkez Valiliğine atanmıştır.
Adelaide Kane
Adelaide Kane (d. 9 Ağustos 1990), Avustralyalı oyuncu. Avustralya pembe dizisi Neighbourstaki Lolly Allen, The CW'nin dönem drama dizisi Reigndaki Mary, Queen of Scots ve MTV'nin popüler gençlik draması Teen Wolf'taki Cora Hale karakterleri en bilinen rolleridir.
Ahmet Aksu
Şu anlamlara gelebilir:
Ahmet Aksu (siyasetçi)
Ahmet Aksu (1887, Kahramanmaraş - 11 Kasım 1954), Türk siyasetçidir.
Ortaokul mezunudur. Çiftçilik, Dava Vekilliği, Gaziantep Umûmî Meclis Üyeliği, TBMM VI. Dönem Gaziantep Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve altı çocuk babasıdır.
İncilli, Ardanuç
İncilli, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Bugün İcilli adını taşıyan köyün bilinen en eski Türkçe adı Anç’tır. Bu ad Gürcüce Ança’dan (ანჩა) gelir. Ança adı Osmanlıca da Anç (انچ) biçiminde yazılıyordu. 93 Harbi’nde bölgeyi ele geçiren Ruslar da köyün adını Anç (Анч) olarak kaydetmişlerdir. Köyün adı 1925’te değiştirildi halde Dahiliye Vekaleti'nin 1933 yılında yayımladığı Köylerimiz adlı kitapta İncili değil Anç olarak yazılmıştır. Köyün adı 1968’de İçişleri Bakanlığı’nın yayımladığı Köylerimiz adlı kitapta da İncili olarak geçer. İncili adı daha sonra İcilli’ye dönüşmüştür.
Ança'nın kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Bununla birlikte Giorgi Merçule’nin Grigol Hantsteli’nin Yaşamı adlı eserinde Ança Manastırı’nın 6-7. yüzyıllarda, Arap saldırılarından önce kurulduğu belirtilir. Bu bilgiden hareketle Ança’nın en geç 6. yüzyılda bir yerleşim yeri olduğu söylenebilir. Ança, 9. yüzyılda Gürcü Ortodoks Kilisesi'nin en erken kurulmuş piskoposluklarından birinin merkeziydi ve Ança Kilisesi de bu piskoposluğun kilisesi olarak faaliyet gösteriyordu. Gürcistan Krallığı'nın yönetimi altındayken bir süre Büyük Selçukluların egemenliğine giren Ança, 13. yüzyıldan itibaren Gürcü atabeglerin yönettiği Samtshe Prensliği sınırları içinde yer aldı. 16. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlılar Ança'nın da için de yer aldığı Tao-Klarceti bölgesini ele geçirdi. Aynı tarihlerde bu bölgede Çıldır Eyaleti kuruldu. Uzun süre Osmanlı idaresinde kalan Ança, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Rusların eline geçti. Rus kayıtlarına göre 1886 yılında Ança'da 76 hanede 397 kişi yaşıyordu ve bu nüfusun tamamı Gürcülerden oluşuyordu. 1908 yılında ise Ança'nın nüfusu 337 Müslüman Gürcüden oluşuyordu. Ança 1910 yılında Artvin Okrugu'na bağlı Ardanuç kazasında (uçastok) bir köydü. 20. yüzyılın başında Ança, Gürcücenin konuşulduğu köylerden biriydi.
I. Dünya Savaşı sonlarına doğru Rus ordusunun bölgeden çekilmesinden sonra Ança, 1918-1921 arasında bağımsız olan Gürcistan’ın sınırları içinde kaldı. 1921’de, Kızıl Ordu’nun Gürcistan’ı işgali sırasında Türkler Ardahan ve Artvin’i fiilen ele geçirdi. Aynı yıl imzalanan Kars Antlaşması uyarınca Ança'nın da içinde yer aldığı bölge Türkiye’ye bırakıldı. 1922 tarihli nüfus cetveline göre Ança'da 63 hanede 270 kişi yaşıyordu. 1926 tarihli nüfus tahririne göre ise Ança'nın nüfusu 294 kişiden oluşuyordu.
Ança, Gürcistan'ın en eski piskoposluk merkezi olarak bilinir. 9. yüzyılda kurulmuş olan piskoposluk merkezinin kilisesi ile diğer kiliselerin, kale ve kulenin kalıntıları günümüze ulaşmıştır. 9. yüzyılda inşa edilmiş olan piskoposluk kilisesi, kubbeli bir yapıydı. Bugün yıkık durumda olan kilisenin süslemeleri, cephe duvarlarının taşları köyün camisinin inşasında kullanılmıştır. Ança Kilisesi'nin cemaati buradaki yerel halktan oluşuyordu. Ança'nın Osmanlıların eline geçmesinden önce, 16. yüzyılın başlarında kilise kayıtlarında "Ança cemaati"nden söz edilmiştir. 11. yüzyılın başlarında Ança’da Ezra Ançeli adında bir din adamı piskopos olarak görev yapıyordu. Bu cemaatten biri olan ünlü Gürcü Avalişvili sülalesi 19. yüzyılın sonlarında da varlığını koruyordu.
Ança'da piskoposluk kilisesi dışında iki köy kilisesi vardı. Ança Kalesi’nin yakınında bulunan köy kilisesi, köyün kuzeydoğusunda, bir dağın yamacında yer alıyordu. Tamamen yıkılmış olan kilise, Ança köyü ile Anakerti köyü sınırında bir yerdeydi. İkinci bir köy kilisesi ise, köylülerin verdiği bilgiye göre, köyün merkezinde bulunuyordu. Büyükçe bir yapı olan bu kilise de tamamen yıkılmıştır. Bölgeyi gezen Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze'ye göre Ança'nın Osmanlıların eline geçmesinden sonra halkın Müslüman olmasına bağlı olarak bu kiliselerde rahip sayısı azalmış, Müslümanlığı kabul eden rahipler Osmanlı yönetimi tarafından kadı olarak atanmıştır.
Ança’da bulunan kale, köyün batı kısmında, kayalık bir tepede yer alır. Dairesel planlı kaleden günümüze sadece 1 metre yüksekliğinde duvar kalıntısı ulaşmıştır. Kale hem piskoposluk kilisesi olan Ança Kilisesi’ne, hem de Ança Piskoposluğu’na bağlı Tskarostavi ve Hantsta manastırlarına hakim bir yerde inşa edilmiştir. Kalenin en önemli işlevinin bu dinsel kurumları saldırılara karşı uyarmak olduğu anlaşılmaktadır. Ança’da ayrıca köyün merkezinin 1,5 km kuzeyinde bir kule bulunmaktadır. Beş metre çapındaki dairesel kulenin duvarları iki metre kalınlığındadır. Bu kuleden de geriye sadece yıkıntılar kalmıştı.
Coğrafya
İncilli köyü, Artvin il merkezine 60 km, Ardanuç ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır.
Uluslararası Mersin Müzik Festivali
Uluslararası Mersin Müzik Festivali, (Merfest) Mersin Sanat Etkinlikleri Derneği tarafından organize edilmekte olan yıllık bir festivaldir.
Festivalin ilki 2002'de yapılmıştır. Etkinlik her yıl düzenli olarak yapılmaktadır.
Bu festival, Mersin’in ulusal ve uluslararası alanda duyulmasını sağlamıştır. Ayrıca, Mersin’de yaşayanları müziğin evrensel dünyasıyla buluşturmuştur.
7. Mersin Uluslararası Müzik Festivali kapsamında İspanya’dan Azerbaycan’a uzanan yelpazede konuk sanatçılar Mersin’e gelmiş ve birbirinden farklı müzik türlerini izleyenlerle paylaşmıştır.
Klasik müzikten dansa, akapella korodan caz'a kadar pek çok farklı müzik ve gösteri türünü festival süresince bir arada izleme şansının sağlandığı, festival, 2007'de merkezi Brüksel’de bulunan Avrupa Festivaller Birliği'ne EFA üyeliğe kabul edilmiştir.
Torcuato Fernández-Miranda
Don Torcuato Fernández Miranda y Hevia,, KOGF (10 Kasım 1915 – 19 Haziran 1980) Hem Francisco Franco diktatörlüğü hem de İspanyol demokrasiye geçişte önemli rol oynayan bir İspanyol avukat ve siyasetçi.
Fernández Miranda, 1915'te İspanya'nın kuzey sahillerindeki Asturias'da bulunan Gijón'da doğdu. Londra'ya seyahat ederken 1980'de kalp krizinden öldü.
William B. Davis
William Bruce Davis (d.13 Ocak 1938, Ontario, Kanada), Kanadalı dünyaca ünlü oyuncu, yönetmen ve aktivist. Sigara İçen Adam rolünü canlandırdığı Gizli Dosyalar (The X Files) dizisiyle yıllar sonra tanınmıştır. Oyunculuğa çok küçük yaşta 1949'da çocuk rollerinde oynayarak başlamış eski bir aktördür.
Akçakent, Nizip
Akçakent, Gaziantep ilinin Nizip ilçesine bağlı bir mahalledir.
William B. Davis
Davis 13 Ocak 1938'de Toronto, Ontario'da doğmuştur. Kanadalı olmasına rağmen birçok Amerikan yapımı film ve dizide yer almıştır.
Akçakent, Nizip
Coğrafya
Nizip'e 2, Gaziantep'e 38 km uzaklıktadır.
Răzvan Raț
Răzvan Raț (d. 26 Mayıs 1981), Rumen eski millî futbolcudur.
Edinilmiş bağışıklık sistemi
Edinilmiş bağışıklık sistemi ya da Edinilmiş bağışıklık ya da Akkiz (acquired) immunite yüksek oranda özelleşmiş bütün sisteme etki edebilen hücreler ve patojenik mücadeleleri ortaya çıkaran süreçlerle düzenlenen bağışıklık sistemi çeşididir.
İlk olarak Gnathostomata'da ulaşılan edinilmiş ya da spesifik bağışıklık sisteminin, non spesifik ve evrimsel olarak daha eski olan (neredeyse bütün yaratıklarda yaşayan patojenlere karşı ev sahibinin kendini savunmasında temel sistem olan) doğuştan gelen bağışıklık sistemiyle aktive edildiği düşünülmüştür. Edinilmiş ya da spesifik bağışıklık sisteminin yanıtı, omurgalıların bağışıklık sisteminde spesifik patojenleri tanımayı ve hatırlamayı (bağışıklığı oluşturur) ve patojenlere karşı karşıya kalındığı her zaman daha güçlü saldırıların olmasını sağlar. Edinilmiş bağışıklık, sonradan kazanılmış bir bağışıklık sistemidir çünkü vücudun bağışıklık sistemi gelecek saldırılara karşı kendini her zaman hazırlar.
Sistem, somatik hipermutasyon (hızlandırılmış somatik hücre mutasyonları) ve VDJ rekombinasyonları (antijen reseptör gen segmentlerinin geri dönüşümüsüz genetik mutasyonları) yüzünden yüksek oranda uyum sağlama yeteneğindedir. Bu mekanizma, genlerin küçük bir kısmının, her bireysel lenfositte benzersiz olarak ifade edilen çok sayıda farklı antijen reseptörleri üretilmesine izin verir. Çünkü gen düzenlenmesi, her hücrede geri dönüşümsüz DNA değişikliklerine, bütün döllerin hücrelerinde aynı reseptörün özelliğini kodlayan genlerin kalıtılmasına, uzun süreli spesifik bağışıklıkta anahtar rol oynayan bellek B hücreleri ve bellek T hücreleri ile rehberlik eder.
İşlevleri
Edinilmiş bağışıklık, omurgalılarda bir patojen doğal bağışıklıktan kaçtığı ve antijen basamaklarından birini üretmeye başladığında tetiklenir.
Edinilmiş bağışıklık sisteminin ana işlevleri şöyledir:
Etkili hücreler
B hücreleri, kuşlara özgü organ olan fabrikus keseceğinde ilk kez bulunmalarıdan sonra adlandırılmışlardır. Bununla beraber, neredeyse diğer tüm omurgalılarda B ve T hücreleri kemik iliğindeki kök hücrelerinde yapılırlar. T-hücreleri, ismini aldıkları timusa gider ve orada gelişirler. İnsanlarda yaklaşık olarak lenfosit havuzunun %1-2'si, antijene duyarlı lenfositler olasılıkları en iyi şekilde kullanarak, her saat, spesifik antijenlerini bulmak için ikincil lenfoid dokularında dolaşırlar.
Erişkin hayvanlarda, periferik lenfoid organları farklılaşmanın en az üç farklı evresindeki B ve T hücrelerinden oluşan bir karışımı içerirler:
Antijen sunumu
Edinilmiş bağışıklığın özelliği, bağışıklık hücrelerinin kendi hücrelerini ve istenmeyen saldırganları ayırma kapasitesinde yatar.
Ev sahibinin hücreleri kendi antijenlerini ifade eder. Bu antijenler, bakterilerin yüzeyindeki (kendinden olmayan antijenler) ya da virüsçe enfekte edilmiş hücrelerin (kendini-kaybetmiş) yüzeylerindekilerden farklıdır. Edinilmiş bağışıklığın yanıtı kendinden olmayan ve kendini kaybetmiş antijenlerle tetiklenir. Hücre çekirdeği olmayan bazı hücreler haricinde (örn. eritrositler), bütün hücreler antijen sunumu yapabilme ve edinilmiş bağışıklığı etkinleştirebilme yeteneğindedirler. Bazı hücreler özellikle antijen sunumu yapmak ve tecrübesiz T hücrelerini olgunlaştırmak için özelleşmişlerdir. Dendritik hücreler ve B hücreleri, T hücrelerinin etkinliğinin geliştirilmesine izin veren özel bağışıklık baskılayıcı almaçlarla donatılmışlardır ve antijen sunumu hücreleri (APC) olarak isimlendirililer. Bazı hücre altgrupları profesyonel APC'lerce etkinleştirlebilirler ve her T hücresi tipi bakteri ya da viral toksinlere özel benzersiz olarak donatılır. Etkinleştirilen T hücresi tipi ve dolayısıyla üretilen yanıtın çeşidi biraz da antijenin APC ile karşılaştığı ortama bağlıdır.
Eksojen antijenler
Dendritik hücreler dokulardaki bakteriler, parazitler veya toksinler gibi endojenik patojenleri fagosit eder ve sonrasında kemosentetik sinyaller yoluyla lenf düğümlerinde zenginleştirilmiş T hücrelerine taşırlar. Göç sırasında dendritik hücreler fagositik kapasitelerini kaybettikleri ve T hücrelerinin lenf düğümleri ile anlaşabilmeyi arttırabilme yeteneği geliştirdikleri bir olgunlaştırma sürecine uğrarlar. Dendritik hücreler, patojenleri daha küçük parçalara ayırmak için "antijen" olarak isimlendirilen enzimleri kullanırlar. Lenf düğümünde dendritik hücreler bu kendinden olan antijenleri MHC diye bilinen kendinden olan reseptörlere eşleyerek onların yüzeylerinde görüntülerler. (MHC ayrıca insan löksosit antijeni (HLA) olarak da bilinir). Bu MHC:antijen kompleksi, o zaman lenf düğümünün içine geçen T hücrelerince tanınır. Eksojenik antijenler genellikle CD4+ yardımcı T hücreleriyle etkilenen MHC sınıf II molekülleri üzerinde görüntülenirler.
CD8+ T lenfositler ve sitotoksisite
Sitotoksik T hücreleri (TC, öldürücü T hücresi ya da sitotoksik T-lenfosit (CTL) olarak da bilinir) virüsler veya diğer patojenlerce enfekte edilen hücreleri ya da başka bir deyişle hasarlanmış ve işlev göremez hale gelmiş hücreleri ölüme sevkeden T hücrelerinin bir alt grubudur.
Tecrübesiz sitotoksik T hücreleri, T-hücre reseptörleri ile MHC sınıf I molekülünün peptid bağlarıyla birbirlerini kuvvetlice etkiledikleri zaman etkinleştirilirler. Bu yatkınlık antijen/MHC kompleksinin tipine ve yönelimine bağlıdır ve CTL ile enfekte hücrenin bağlanmasının nedenidir. Bir kez etkinleştirilen CTL, "donatılmış etki hücreleri" ordusunu üretmek üzere işlevsellik kazandığı ve hızla bölündüğü "klonal büyüme" olarak bilinen sürece girer. Böylece etkinleştirilmiş CTL vücutta baştan başa benzersiz MHC sınıf I + peptid davranışındaki hücreleri aramak için dolaşabilecektir.
Bu enfekte veya işlevsizleşmiş somatik hücreler sergilendiğinde, etkileyici CTL perforin ve granülizin salar; hedef hücrenin plazma mambranındaki porlarda oluşan sitotoksinler, iyonların ve suyun enfekte hücreye grimesine izin verir ve lizise veya çatlamaya sebep olurlar. CTL bir serin proteaz olan hücre içine porlardan geçerek girip hücre ölümünü tetikleyen granzimi salar. Enfeksiyon sırasındaki geniş doku hasarının sınırlandırması için CTl etkinleştirilmesi sıkıca kontrol edilir ve genellikle çok güçlü MHC/antijen aktivasyon sinyaline ya da yardımcı T hücrelerinin ek sinyallerine ihtiyaç duyar.
Enfeksiyonun çözünürlüğünde, çoğu etkileyici hücre ölür ve fagositlerce temizlenir, fakat bu hücrelerin bazıları bellek hücresi olarak kalır. Daha sonra aynı antijenle karşılaşıldığında, bu bellek hücreleri derhal etkileyici hücrelere farklılaşırlar ve gerekli olan etkileyici yanıt oluşturma zamanını çarpıcı şekilde kısaltırlar.
CD4+ yardımcı T hücreleri
CD4+ lenfositler ya da yardımcı T hücreleri, bağışıklık yanıtı arabulucularıdır ve edinilmiş bağışıklık yanıtının tespiti ve arttırılma yeteneklerinde önemli bir rol oynarlar. Bu hücreler sitotoksik veya fagotoksik değildirler ve enfekte hücreleri öldürmezler ya da patojenleri temizlemezler; fakat diğer hücreleri bu işleri yapmaya yönlendirerek bağışıklık yanıtını yönetirler. Yardımcı T hücreleri, sınıf II MHC moleküllerindeki bağları tanıyan T hücre reseptörlerini (TCR) eksprese eder. Tecrübesiz bir yardımcı T hücresinin etkinleştirilmesi, bazı hücre tiplerinin etkinleştirilmesini etkileyen onu aktive eden APC'lerle birlikte sitokinlerin salınmasına neden olur. Yardımcı T hücreleri sitotoksik T hücrelerinden daha hafif aktivasyon uyarılarına ihtiyaç duyar. Yardımcı T hücreleri sitotoksik hücrelerin etkinleştirilmesine yardımcı fazladan sinyaller bulabilirler.
Th1 ve Th2: yardımcı T hücresi yanıtları
Etkileyici hücrelerin iki çeşidi CD4+ T yardımcı hücresi yanıtları profesyonel APC'lerce teşvik edilebilirler; Th1 ve Th2 şeklinde ve bunların her biri farklı tiplerdeki patojenleri ayırmak için şekillendirilmişlerdir. Th1 ya da Th2 tipi yanıtının tetiğini çeken bir enfeksiyonu yöneten faktörler tam olarak anlaşılamamıştır, fakat üretilmiş yanıt farklı patojenlerin temizlenmesinde önemli bir rol oynar.
Th1 yanıtı makrofajların bakterisidal aktivitesini etkinleştiren, B hücrelerinin antikorları kaplamasına (opsonlamaya) neden olan ve "hücre-aracılı bağışıklığın" önderliğini yapan interferon-gamma üretimiyle karakterize edilir.
Th2 yanıtı, B hücrelerinin antikorları öldürmesi (nötralize etmesi) için etkinleştirilmesiyle sonuçlanan, interlökin 4 salınımıyla karakterize edilir. Genellikle, Th2 yanıtları hücre dışı bakteriler, parazitler ve toksinler karşısında etkiliyken, Th1 yanıtları hücre içi patojenler (ev sahibi hücre içindeki virüsler ve bakteriler) karşısında daha etkilidirler. Sitotoksik T hücreleri gibi, enfeksiyonun çözülmesi durumunda birkaç hatırlayıcı CD4+ bellek hücresi haricinde CD4+ yardımcı hücrelerinin çoğu ölecektir.
HIV, CD4+ hücrelerine saldırarak bağışıklık sistemini altüst edebilir, mutlak suretle bu hücreler virüsün yıkımına karşı koyarlar fakat ayrıca canlının tüm yaşamı boyunca karşılaştığı diğer bütün patojenlerle de savaşırlar.
γδ T hücreleri
γδ T hücreleri CD4+ ve CD8+ αβ T hücreleri karşısında alternatif bir T hücresi reseptörüne (TCR) sahiptirler ve yardımcı T hücrelerinin, sitotoksik T hücrelerinin ve doğal öldürücü hücrelerin özelliklerini paylaşırlar.
Değişmez TCR davranışlı alışılagelmemiş T hücresi altkümelerine benzer olarak, CD1 reseptörleri gibi sınırlandırılmış doğal öldürücü hücreler, γδ T hücreleri onları doğal ve edinilmiş bağışıklığın arasında bir çizgiye yerleştiren özelliklerini sergilerler.
Bir taraftan, γδ T hücrelerinin, kavşak çeşitliliğinin üretilmesi ve bellekli bir fenotip geliştirmeleri için TCR genleriyle düzenlenmeleri edinilmiş bağışıklığın bir bileşeni olarak düşünülebilir. Diğer taraftan, çeşitli altkümelerin TCR ve/veya NK reseptörleriyle sınırlandırılmaları, patern tanıma reseptörü olarak kullanılabildiğinde edinilmiş bağışıklık sisteminin parçaları olarak da düşünülebilir. Örneğin, bu örneğe göre, Vγ9/Vδ2 T hücrelerinin büyük miktarları saatler içinde mikroplar tarafından üretilen genel moleküllere ve yüksek oranda bağlanmış intraepitel Vδ1 T hücreleri baskılanmış epitel hücrelerine cevap vereceklerdir.
B lenfositler ve antikor üretimi
B hücreleri humoral bağışıklık olarak da bilinen, kan plazması ve lenfde dolaşan antikorların üretilmesinde yer alan olarak bilinen ana hücrelerdir. Antikorlar (ya da immunoglobulinler, Ig), bağışıklık sistemince yabancı cisimleri tanımlamak ve nötralize etmek için kullanılan Y şekilli proteinlerdir. Memelilerde beş çeşit antikor vardır: IgA, IgD, IgE, IgG ve IgM; biyolojik çeşitlilikle farkılılaşır, her biri antijenlerin farklı çeşitlerine işlemek amaçlı dönüşürler. Etkinleştirilmeyle, B hücreleri her biri benzersiz bir antijeni tanıyan ve spesifik patojeni nötralize eden antikorları üretirler. T hücre reseptörü gibi, B hücreleri de benzersiz bir B hücre reseptörünü (BCR) ve bu durumda tespit edilmiş antikor molekülünü ekspresse eder. B hücreleri ile T hücreleri arasındaki önemli bir farklılık da, her hücrenin antijeni nasıl gördüğüdür. T hücreleri onlarla aynı kökten gelen antijenleri bir MHC molekülünün çevresinde peptide benzetmesi süreciyle tanırken B hücreleri antijenleri doğal formlarında tanır. B hücresi bir kez kendiyle ilişkili (spesifik) antijenle karşılaştığında (ve ek sinyalleri bir yardımcı T hücresinden (baskın olarak Th2 tip) aldığında) plazma hücresi olarak da bilinen etkileyici hücreye de farklılıklaşır.
Plazma hücreleri kısa ömürlü (2-3 gün), antikorları saklayan hücrelerdir. Bu antikorlar fagositlerin hedeflenmesini kolaylaştırarak antijenlere bağlanır ve tamamlayıcı bir kaskadın tetiğini çekerler. Plazma hücrelerinin %10 civarı, antijen spesifik bellek hücreleri şeklinde uzun yaşamlı hücreler haline gelir. Zaten spesifik antikorların üretilip hazırlanması, bu hücreleri aynı patojen ev sahibini tekrar enfekte ettiğinde, ev sahibinin tecrübeleriyle eğer belirtiler varsa daha çabuk yanıtlamaya çağırır.
Alternatif edinilmiş bağışıklık sistemi
Edinilmiş bağışıklık sisteminin klasik molekülleri (örneğin antikorlar ve T hücreleri) sadece çeneli omurgalılarda bulunur, farklı bir lenfosit-türevi molekül taşemen veya Myxinidae gibi ilkel çenesiz omurgasızlarda keşfedilmiştir. Bu hayvanlar çeşitli lenfosit reseptörleri (VLRler) şeklinde isimlendirilen, çeneli omurgalıların antijenlerine benzer, sadece bir ya da iki genin ürünü olan geniş bir moleküller dizisinine sahiplerdir. Bu moleküllerin patojenik antijenleri antikorlara oldukça benzer şekilde ve özgüllükte bağlandıklarına inanılmaktadır.
Bağışıklık belleği
B hücreleri ve T hücrelerinin bazıları etkinleştirildiklerinde "bellek hücreleri" şekline dönüşür. Bu hafıza hücreleri, hayvanın tüm yaşamı boyunca etkin B ve T lenfositlerinden oluşan bir veritabanı oluştururlar. Antijenle daha sonraki karşılaşmalarda, uygun bellek hücreleri seçilir ve etkinleştirilirler ve böylece daha güçlü bir bağışıklık yanıtı ikinci kez daha çabukça üretilebilir ve antijene muamele edilir. Bu bağışıklık "kazanılmış"tır çünkü, vücudun bağışıklık istemi kendini gelecekteki mücadeleler için hazırlar. Bağışıksal bellek ya kısa-şeklide pasif bellekli olabilir ya da uzun şekilde aktif bellekli.
Pasif bellek
Pasif bellek genellikle kısa dönemlidir, birkaç gün ila birkaç ay arasında sürer. Yenidoğanlar daha önce mikroplarla tanışmamışlardır ve kısmen enfeksiyondan zarar görebilirler. Pasif korumanın bazı tabakaları anne tarafından sağlanır. Rahimde, anasal IgG doğrudan plasentaya geçirilir, böylece doğumda insan bebeği annesininkiyle kadar aynı düzeyde antijen özgüllüklerine ve antikorların büyük kısmına sahip olur. Anne sütü yenidoğanın sindirim sistemine geçebilen antikorları içerir, bakteriyal enfeksiyonlar karşınsında bebek kendi antikorlarını sentezlemeye başlayıncaya kadar koruma sağlar. Bu pasif bağışıklama fetüs aslında hiç bellek hücresi ya da antikor üretemediği için, onları ödünç olarak almasıyla yapılır. Kısa dönemli pasif bağışıklık, antikorca zengin olan serum aracılığıyla transfer şeklinde yapay olarak yapılabilir.
Sumı Oblastı
Sumı Oblastı (, Sumska Oblast), Ukrayna'da yönetim birimi (oblast). Orta Rusya Platosunun güneybatı sınırında yer alır. Yönetim merkezi, bir kimya sanayisi bulunan Sumı'dır.
Edinilmiş bağışıklık sistemi
Aktif bellek
Aktif bağışıklama genellikle uzun dönemlidir ve enfeksiyonu izleyen süreçte B ve T hücrelerinin etkinleştirilmesiyle ya da yapay olarak aşılamayla ihtiyaç duyulan "bağışıklama" denilen süreçle yapılabilir.
Bağışıklama
Tarihte, enfeksiyonöz hastalıklar insan nüfusu ölümlerinin başında gelmekteydi. Son yüzyılda bu yaygınlığı yenen iki önemli faktör geliştirildi: korunma ve bağışıklama.
Bağışıklama (genellikle aşılama olarak kullanılır) insanlığın gelişiminden beri, düşünülmüş bir bağışıklık yanıtının hayata geçirilmesi ve bağışıklık sisteminin tek en etkili işlenmiş ifadesidir. Bağışıklayıcılar başarılıdır çünkü, bağışıklık sisteminin doğal özgünlüğünü, kendi teşvikiyle oluşmuş kadar iyi kılarlar.
Bağışıklamanın arkasında kural, hastalığa yol açan bir canlıdan çıkarılmış bir antijeni tanıtmaktır. Bu antijen bu organizmada koruma bağışıklığı karşısında bağışıklık sisteminin gelişimini baskılar, fakat bu organizmanın kendisinden olan patojenik etkilere neden olmaz. Bir antijen, özgül bir antikora bağlanan ve edinilmiş bağışıklık yanıtı sağlayan yüzey olarak tanımlanabilir.
Çoğu viral aşı zayıflatılmış ama yaşayan virüslerken, bakteriyal aşılar zararsız toksin bileşenleri gibi mikroorganizmaların aselüler bileşenlerinden uyarlanır. Aselüler aşılardan çıkarılmış bazı antijenler çok güçlü bir edinilmiş yanıt oluşturmazlar ve bakteriyal aşıların çoğu doğuştan gelen bağışıklıktaki antijen sunumu hücrelerini etkinleştirmek için immünolojik eklemelere ihtiyaç duyarlar.
Bağışıklık çeşitliliği
Büyük moleküllerin çoğu, gerçekte tüm proteinler ve bazı polisakkaritler, antijen gibi görev yapabilirler. Bir antijenin antikor molekülüyle ya da bir lenfosit reseptörüyle birbirini etkileyen kısımları "epitop" olarak adlandırılır. Antijenlerin çoğu epitopların değişik çeşitlerini içerir ve antikorların, spesifik T hücre yanıtlarının veya her ikisinin üretilmesini baskılayabilir. Toplam lenfositlerin küçük bir kısmının (%0.01'den az) sadece birkaç hücrenin her antijene karşılık verebildiği, kısmen antijene bağlanabildiği öne sürülmüştür.
Edinilmiş bağışıklıkta patojenlerin büyük bir kısmının "hatırlanması" ve elimine edilmesiyle bağışıklık sistemi bazı antijenler arasındaki farkları ayırabilir ve antijenleri tanıyan reseptörler büyük bir yerleşim çeşitliliğinde üretilmiş olmalıdır; karşılaşılacak her farklı patojen için esas olarak bir reseptör. İnsan antijen uyarımının yokluğunda bile, 1 trilyondan fazla farklı antikor molekülü üretme yeteneğindedir. Bu reseptörleri üretmek için gerekli genetik bilginin depolanması için genlerin milyonlarcasına ihtiyaç vardır, fakat bütün insan genomu 25.000'den daha az gen içermektedir. Peki bu kadar antijen ve antikor reseptörü nasıl üretilmektedir? Bu reeptörlerin çok büyük sayısı "klonal seleksiyon" diye bilinen bir süreçle üretilir. Klonal seleksiyon teorisine göre, doğumda, bir hayvanda, genlerin küçük bir ailesince ifade edilen bilgiden lenfositlerin (her biri eşsiz bir antijen reseptör davranışındadır) geniş çeşitliliği rastgele üretilir. Her eşsiz antijen reseptörünün üretilmesi için, her bir gen segmenti diğer gen segmentleriyle benzersiz tek geni şekillendirmek için rekombine edilerek "kombitoryal diversifikasyon" denilen sürece uğrar. Bu çevirme sürecince vücut antijenlerle karşılaşmadan önce reseptörlerin ve antikorların geniş derece çeşitliliği üretilir ve bağışıklık sisteminin hemen hemen sınırsız antijen çeşitliliğine cevap vermesi mümkün kılınır. Bir hayvanın hayatı boyunca, lenfositler hayvanın karşılaştığı antijenlere karşı reaksiyon gösterirler, bir eylem için seçilir ve antijeni ifade eden herhangi bir şeye karşı yönlendirilirler.
Şunu belirtmek gerekir ki, bağışıklık sisteminin doğuştan gelen ve edinilmiş sistemleri birlikte çalışırlar, birbirlerinin yerine geçmezler. Edinilmiş kolda, B ve T hücreleri doğuştan gelen sistem olmadan yarasızdırlar. T hücreleri, onları etkinleştirecek antijen sunumu hücreleri olmadan kullanışsızdırlar ve B hücreleri T hücrelerinin yardımı olmadan arızalı sayılırlar. Diğer taraftan, doğuştan gelen sistem patojenlere karşı edinilmiş sistemin özgül hareketi olmadan da karşı durabilir.
Gebelik sırasında edinilmiş bağışıklık
Bağışıklık sisteminin temelleri kendinine karşı kendinden olmayanı tanımadır. Bundan dolayı insan fetüsünü bağışıklık sisteminin saldırısından (tam olarak kendinden olmadığından) koruyan mekanizmalar kısmen ilginçdir. Her ne kadar gizemli ve çok tekrarlanan bir konu olan 'tepki vermeme' durumunun geniş çaplı bir açıklaması bulunmasa da, iki klasik neden fetüsün nasıl tolere edilebildiğini açıklayabilir.
Bunların ilki, fetüsün tutulduğu, vücudun non-bağışıklık sistemince rutin kontrolün yapılmadığı, bağışıklık bariyeri olmayan vücudun bir parçası olan uterusdur.
Denis Law
Denis Law (d. 24 Şubat 1940) İskoç eski futbolcudur.
Edinilmiş bağışıklık sistemi
Gebelik sırasında edinilmiş bağışıklık
İkincisi ise, fetüsün kendi annesinin içinde muhtemelen aktif besin tüketme sürecince lokal bağışıklık baskılamasını yükseltmesidir.
Denis Law
Futbol hayatının büyük bölümünü İngiltere'de geçirmiştir. Manchester United tarihinin en golcü futbolcularından biridir. Law Bobby Charlton'dan sonra takımın en golcü ikinci futbolcusudur. Manchester United forması ile 309 maçta 171 gol atmıştır. İskoçya millî futbol takımında 55 maçta tam 30 gol atmıştır ve millî takımının en golcü ismi olmuştur.
Edinilmiş bağışıklık sistemi
Gebelik sırasında edinilmiş bağışıklık
Bu mekanizmanın modern açıklamalarından biri de, uterusda gebelik sırasında eksprese edilen spesifik glikoproteinlerin uterin bağışıklık yanıtını baskılamasıdır.
Hüseyin Yılmaz (siyasetçi)
Hüseyin Yılmaz (1911, Gaziantep - 4 Nisan 1986), Türk siyasetçidir.
Harp Okulu mezunudur. Diyarbakır Askerlik Dairesi Başkanlığı, TBMM 2. (XIII) Dönem Gaziantep Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve iki çocuk babasıdır.
Yıldıray Oğur
Yıldıray Oğur (d. 1978, Rize), Türk gazeteci, yazar.
Orta Doğu Teknik Üniversitesi siyaset bilimi bölümünde okudu. 1999 yılında kurulan Siyasal Ufuk Hareketi içerisinde yer aldı. 2000 yılından bu yana 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'nın kutlanma tarzına yönelttiği eleştirilerle tanındı. 2003 yılında Cumhuriyet gazetesinin "Genç subaylar rahatsız!" manşetine tepki olarak kurulan Genç Siviller Hareketi'nin kurucuları arasında yer aldı.
Bir dönem Radikal gazetesi ve Birikim dergisinde yazarlık yapan Oğur, 2007 yılından 2013 yılına kadar Taraf gazetesindeki "Manifestom" adlı köşesinde yazdı, gazetenin yazı işleri müdürlüğü görevini de yürüttü. Taraf gazetesi kapatıldıktan sonra, Türkiye gazetesinde yazmaya başladı. Yanı sıra, Habertürk kanalında Ceren Kenar'la birlikte çarşamba günleri saat 23.00'te yayınlanan "Şimdi ve burada" başlıklı haber programının yayın yönetmenliğini de üstlendi.
28 Nisan 2017'de Türkiye gazetesi, yazılarının yayımlanmasına son verdi. Hâlen Karar gazetesinde ve Serbestiyet adlı internet dergisinde yazılarına devam eden Yıldıray Oğur, Karar gazetesinin YouTube kanalında da düzenli olarak yayın yapıyor.
Balyoz Davası
Balyoz Davası'nın soruşturmasını yürüten Cumhuriyet Savcısı Gökalp Kürkçü, Balyoz haberlerinde imzası yer alan Mehmet Baransu, Yasemin Çongar ve Ahmet Altan ile birlikte Yıldıray Oğur'u da şüpheliler arasına aldı. Oğur, savcılık iddianamesine göre 52 yıl 6 aya kadar hapis istemiyle yargılanmaya başladı. Oğur, Türkiye'de kaleme aldığı 19 Haziran 2016 tarihli yazısında, 2010 yılında ellerine geçen belgelerle kandırıldıklarını itiraf etti; suçlarının yalnızca "kötü gazetecilik" olduğunu ifâde ederek diğer basın organlarının da haberlerin kaynağını, ciddiyetini, doğruluğunu sorgulamadan peşlerinden gelerek suça ortak olduklarını iddia etti.
4 Mart 2022'de açıklanan karar ile birlikte Mehmet Baransu 13 yıl hapis cezası ve tutukluğuna devam kararı ile Yasemin Çongar, Ahmet Altan ve Yıldıray Oğur'a "devletin güvenliğine ilişkin belgeri temin etme" suçundan üç yıl dörder ay hapisle cezalandırıldı.
Adana-Halep demiryolu
Adana – Halep demiryolu, Adana – Toprakkale – Fevzipaşa – Halep arasında bulunan TCDD ve CFS'ye ait uzunluğundaki uluslararası ana demiryolu hattıdır.
II. Ağa Han
'''Âkâ Ali Şah II. Ağa Han ( Āghā Khān-i Duvvum, veya az kullanılan ama daha doğru olan haliyle Āqā Khān-i Duvvum); Nizârî-İsmâ‘îlî Müslümanları'nın Kırk Yedinci İmâmı olan Aka Ali Şah'  Âkâ ‘Alî Şâh''; 1830; Mehellat, İran - Ağustos 1885; Pune, Hindistan) için kullanılan bir ünvândı.
Adana-Halep demiryolu
Hattın Türkiye sınırlarındaki kısmı TCDD 6. Bölge'nin sorumluluk alanında yer almakta ve TCDD Taşımacılık tarafından işletilen Fırat Ekspresi Anahat Trenleri'ne ve Mersin – İskenderun ve Mersin – İslahiye Bölgesel Trenleri'ne hizmet vermektedir. Hattın Suriye sınırlarındaki kısmı ise Suriye İç Savaşı sebebiyle kapalıdır.
II. Ağa Han
Ecdâdı
Âkâ Ali Şah 1830 yılında İran'ın Mehellat kentinde doğdu. I. Ağa Han'ın en büyük ve annesi Serv-i Cihan Hanım'ın (, ölümü: 1882) tek erkek evlâd idi. İran kraliyet ailesine mensup olan annesi de Kaçar Hanedanı'nın İkinci şahı Fet′h Ali Şah'ın kızıydı. Babası I. Ağa Han tarafından ecdâdının Fâtımîler Hâlifeliği vasıtasıyla Muhammed Mustafa'ya dayandığı iddia edilmekteydi.
Adana-Halep demiryolu
Tarihçe
Demiryolu hattı, 1912–1918 yılları arasında Chemins du Fer Impérial Ottomans de Bagdad / Osmanlı İmparatorluk Bağdat Demiryolu (CIOB) Şirketi tarafından Bağdat Demiryolu hattı için inşa edilmiştir.
II. Ağa Han
Gençliği ve eğitimi
Geçlik yıllarını Mehellat'ta geçirdi. Fakat, babası I. Ağa Han'nın yeniden Kirman valiliğine tâlip olması üzerine artık orada kalması siyaseten mümkün değildi. Be nedenle, Âkâ Ali Şah annesi ile birlikte 1840 yılında Irak'a götürüldüler. Orada Arapça çalışan ve Farsçasını geliştiren Âkâ Ali, bu arada Nizârî-İsmâ‘îlî doktrinini de iyice öğrendi. Kısa süre zarfında Arap ve Fars edebiyatında tanınır hale gelen Âkâ Ali, bir Metafizik öğrencisi olarak Din felsefesini de burada kavradı. 1840'ların sonunda İran'a geri dönerek babasına yardımcı olmaya başladı.
Adana-Halep demiryolu
Tarihçe
I. Dünya Savaşı'ndan sonra 1918–1921 yılları arasındaki Fransız işgali sırasında, Chemin de fer Damas-Hama et Prolongements / Şam – Hama Demiryolu ve Uzantıları (DHP) Şirketi tarafından işletilen demiryolu hattı, Fransızların Ankara Antlaşması ile bölgeden çekilmesinden sonra hem Türkiye hem de Suriye sınırlarında kalarak uluslararası demiryolu özelliği kazanmıştır. Demiryolu hattı, 1921–1927 arasında Chemins de fer de Cilicie Nord-Syrie / Kilikya – Kuzey Suriye Demiryolu (CNS) Şirketi tarafından, 1927–1932 yılları arasında da Chemins de fer Bozanti-Alep-Nissibine et Prolongements / Pozantı – Halep – Nusaybin Demiryolu ve Uzantıları (BANP) Şirketi tarafından işletilmiştir. 27 Ekim 1932'de Türkiye ile Fransa arasında yapılan anlaşma ile hattın Türkiye kısmının Adana – Fevzipaşa bölümü TCDD'ye, Fevzipaşa – Hudut bölümü Chemins de fer du Sud de la Turquie / Cenup Demiryolları (CD) Şirketi'ne, Suriye kısmı ise DHP Şirketi'ne devredilmiştir.
Demiryolu hattının CD Şirketi tarafından işletilen Türkiye kısmındaki bölümler 1937'de TCDD tarafından satın alınmış ve hattın Türkiye kısmı tamamen TCDD'nin denetimine girmiştir. Hattın bir kısmının Suriye sınırlarında kalması sebebiyle hattın devamı niteliğindeki -yine bir kısmı Suriye sınırlarında olan- Halep – Karkamış – Nusaybin demiryolu ile kopan bağlantısı 1929–1960 yılları arasında TCDD tarafından inşa edilen Fevzipaşa – Narlı ve Narlı – Karkamış demiryolları aracılığıyla yeniden sağlanmıştır. Hattın DHP Şirketi tarafından işletilen Suriye kısmı, 1956 yılında şirketin kamulaştırılmasından sonra Chemins de Fer Syriens / Suriye Demiryolları (CFS) tarafından işletilmeye başlanmıştır.
II. Ağa Han
Hindistan'a geri dönüş
1853 yılında annesi Serv-i Cihân Hânım ile birlikte Bombay'da babası I. Ağa Han'ın yanına taşındılar. Sind Bölgesi ile Kathiavar Yarımadası gibi İsmâ‘ilî i'tikadının güçlü olduğu yöreleri sıklıkla ziyaret ederek kendisini Nizârî-İsmâ‘îl’îyye İmâmlığına hazırlama fırsatını elde etti.
Babasının 1881 yılında ölümü üzerine Kırk Yedinci Nizâr’îyye Dâ’î-i Â'zamı ve Şîʿa Nizârî-İsmâ‘îlî İmâmı oldu. Babası vefât ettiğinde İran kraliyet ailesinin bir prensi olarak rütbesi Nâsır el-Dîn Şâh Kaçar tarafından da kabul edildi. Nâsır el-Dîn Şâh'ın kendisi bizzat ona bir şeref kemeri ile elmaslarla süslü bir Fars tacı amblemi hediye etti. 1885 yılında vefât etti.
BTR-90
BTR-90 (GAZ-5923) 8×8 tekerlekli Rusya tarafından geliştirilen piyade çatışma aracı sınıfında zırhlı bir araçtır. 1993 yılında geliştirilen araç ilk olarak 1994 yılında halka gösterilmiştir. Bu araç kendinden önceki BTR-80 modelinden daha geniş ve üzerinde BMP-2'ye ait taret bulunmaktadır. BTR-80’ne göre zırhı özelliği geliştirilen araç 14.5 mm kalibrelik silahlara kadar koruma sağlamaktadır.
30 mmlik otomatik top, eşeksenli 7.62mm PKT makineli tüfek ve AGS-17 model 30 mmlik otomatik bombaatar ile silahlandırılmıştır. Sınırlı sayıda üretilen araç Rus Ordusu hizmetinde kullanılmaktadır.
Yerküpe Mağarası
Yerküpe Mağarası, Muğla ilinin Yatağan ilçesi sınırlarındaki Yerküpe Yaylası'nda yer alan geçit konumlu yarı aktif bir mağaradır. Genç bir mağara olan Yerküpe Mağarası, 100 m uzunlukta tek bir galeriden oluşur. Genişliği 3–10 m yüksekliği ise 2–8 m'dir. Mağaranın giriş ve çıkış bacaları arasında 17 m.lik bir yükseklik farkı vardır.
Muğla valiliği ve Menteşe belediyesince yapılan çalışmalar, mağaranın aydınlatılmasına ve geçiş düzenlemelerine yöneliktir.
Mağaranın tabanından su birikintileri, çakıl ve kum, yan yüzeylerde ise sarkıt ve dikitler bulunmaktadır.
Kseniya Suhinova
Ksenia Vladimirovna Sukhinova (Rusça: Ксе́ния Влади́мировна Сухи́нова; d. 26 Ağustos 1987) Miss Russia'yı kazanmış ve 2008 yılında gerçekleşen Miss World Dünya Güzellik Yarışması'nda Dünya güzeli seçilmiştir. Ayrıca 2009 Eurovision Şarkı Yarışmasında ülkeler şarkılarını söylemeden önce verilen arada Sukhinova sanki ülkenin kızıymış gibi göründü ve bu yolda ülkelerin tanıtımlarında rol oynamıştır.