cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ankara Muharebesi
İki ordunun karşılaşması
Muharebe gecesi, ileri karakollarda ve keşif birlikleri arasında sabaha kadar süren çarpışmalar dışında orduların ana kuvvetleri arasında herhangi bir çatışma yaşanmadı. 28 Temmuz 1402 sabahında Bayezid ordusunu organize etti. Osmanlı sancakları açıldıktan sonra Bayezid, ordusunun sadakati ve başarılarından bahseden bir konuşma yaptı. Timur da ordusunun düzenini sağladıktan sonra her muharebe öncesinde yaptığı gibi; iki rekât namaz kıldı ve onun emrinden sonra nefir, borgu ve nakkare sesleri ile birlikte muharebe başladı. İlk olarak Timur ordusunun sağ cenahındaki Ebubekir Mirza komutasındaki birlikler ok saldırısıyla atak yaptı. Cihanşah Mirza ve Kara Yülük Osman Bey de muharebenin ilk hücumuna destek verdi. Yapılan bu saldırıyı Rumeli tımarlı askerleri karşıladılar ve Timurluları geri püskürttüler. Bir süre bu cenahtaki mücadelenin böyle devam etmesi sonrasında, muharebenin başında Osmanlı tarafında yer alan Kara Tatarlar taraf değiştirerek ön saflarındaki Rumeli askerlerine ok saldırısı yapmaya başladılar. Bu durum Rumeli askerleri üzerinde olumsuz bir etkiye sebep oldu. Mehmed Çelebi genel ihtiyat kuvvetleri ile birlikte sol cenahta Timurlulara karşı saldırı yapsa da durumu düzeltemedi. İki ateş arasında kalan Osmanlı sol cenahı, kuvvet dengesinin Timurlular lehine değişmesiyle birlikte bozularak geri çekilmek zorunda kaldı. Böylece Osmanlı sol cenahı yarı yarıya eksildi ve bu durum Osmanlıların maneviyatı üzerinde olumsuz bir etki bıraktı. Moğollar, Türkmenler, Kürtler, Karakoyunlular, Tatarlar ve Kara Tatarlar saf değiştirdikten sonra Osmanlı sol cenahının arkasından saldırmaya başladılar. Bu cenaha Timurlular tarafından yapılan saldırılar Osmanlılarca ancak öğleye doğru Bahadırtepe önlerinde durduruldu. Böylece Timurlular muharebenin bu aşamasında gerilere doğru çekilen Osmanlı ordusunun sol cenahının arkasına kadar sokularak üstünlüğü ele geçirdi.
Osmanlıların öğlene doğru merkezden gerçekleştirdiği genel hücumla Timur ordusu geriye püskürtüldü. Sultan Hüseyin'in Osmanlılara karşı başarısızlıkla sonuçlanan hücumunun ardından Muhammed Sultan Mirza'nın ihtiyat kuvvetleri bir hücum gerçekleştirdi. Osmanlı sağ cenahı bu hücumlara karşılık verdi. Timur ise bozulan sol cenahını yeniden takviye etti. Timurluların bu cenaha yaptıkları saldırılar, Anadolu eyalet askerlerinin okçuları tarafından püskürtüldü. Sırp askerlerinin de bu savunmaya katılmasıyla birlikte karşı saldırıya geçen Osmanlılar, Timurluları güneye çekilmek zorunda bıraktı. Ancak Timur karşı bir hamleyle geri çekilen ordusunu, birbirine bağlı zırhlı savaş filleri ve Mâverâünnehir'dan gelen zırhlı süvariler ile destekleyerek karşı saldırıya geçirdi. Timur öğleden sonra ise ordusunda yer alan Germiyan, Saruhan, Aydın ve Menteşe beylerine kendi sancaklarını açtırarak; Osmanlı sağ cenahında bulunan Anadolu eyalet askerlerinin sipahilerini kendi saflarına çekti. Böylece Osmanlı ordusunun sağ cenahı da bozularak geri çekilmek zorunda kaldı. Bu durum üzerine Osmanlı ordusunun merkez kuvvetlerinin etrafı açıldı. Sağ kanattaki Sırp birliklerinin mücadelesi ise Timur tarafından takdir edildi.
Timur, öğleden sonra ordusuna genel hücum emri verdi. Bu esnada Sadrazam Çandarlı Ali Paşa, Murad Paşa ve Yeniçeri Ağası Hasan Ağa; en büyük şehzade Süleyman Çelebi ile birlikte muharebe alanını terk ettiler. Mehmed Çelebi ihtiyat kuvvetleriyle gerçekleştirdiği hücumla Timur ordusunun sol cenahını bozdu. Ancak Timur daha sonra zırhlı Semerkant kuvvetleriyle bu cenahı takviye etti. Muharebeyi terk eden Süleyman Çelebi'nin peşine takılan Şeyh Nureddin ise başarısız bir kovalamadan sonra tekrar muharebe alanına döerek yaptığı saldırıyla Osmanlı sol cenahındaki Rumeli tımarlı sipahilerini bozdu. Osmanlı ordusunda yalnızca Bayezid'in komutasındaki merkez kuvvetleri düşmana karşı başarıyla savunma yapıyordu. İkindiye doğru Mehmed Çelebi kendi kuvvetleriyle birlikte muharebeden çekilerek sancak merkezi Amasya'ya gitti. Mustafa Çelebi'nin kuvvetleri ise dağıldı ve kendisi de kayboldu. İsa Çelebi de muharebe alanını terk etti. Her iki cenahını kaybeden Osmanlılar burada kalan az sayıdaki kuvvetlerle birlikte merkezde birleşerek tek bir tümen hâline geldiler.
İkindi vaktinden sonra Bayezid elinde kalan birkaç bin kuvvetle birlikte Çataltepe'ye çekildi. Timur, Bayezid'i yakalaması için oğlu Şahruh'u gönderdi. Şahruh'un yanında Miranşah, Sultan Hüseyin, Emir Süleyman Şah da kuvvetleriyle yer alıyordu. Timur askerleri Çataltepe'nin etrafını sararken Bayezid ise tepedeki birkaç bin askerden oluşan kuvvetiyle kendini savunuyordu. Timur'un, düşmanı takip etmek için dağılan kuvvetlerinin de gelmesiyle birlikte yaklaşık 70.000 askerden oluşan Timur kuvvetleri, Çataltepe'yi ablukaya aldılar. Tepeye çıkmaya çalışan Timur ordusunun süvarileri ise Yeniçeriler veya sipahiler tarafından geri püskürtülmeye çalışılıyordu. Bayezid güneşin batmasıyla birlikte, düşman hücumlarının azaldığı bir vakitte elindeki yaklaşık 300 sipahiyle kuşatmayı yararak kaçmaya karar verdi. Bulunduğu tepenin kuzeydoğusuna doğru ilerleyerek; Sığırlıhacı istikametindeki düşman kuvvetlerinin oluşturduğu çemberi yarmayı başardı. Timur, Bayezid'in kaçmaya çalışması üzerine Sultan Mahmud'u, yakalaması için gönderdi. Bayezid'in bu girişiminde, yanındaki askerlerin birçoğu sıcaktan ve susuzluktan dolayı hayatını kaybetti. Bayezid muharebe alanından yaklaşık 16 kilometre uzaklaşmayı başarsa da, Mahmutoğlan'a gelindiğinde atının tökezleyip düşmesiyle birlikte, hamle yapamadan aldığı bir gürz darbesiyle Sultan Mahmud tarafından yakalanarak esir edildi. Musa Çelebi, Mustafa Çelebi, Kara Timurtaş Paşa ve Rumeli Beylerbeyi Hoca Fîruz da Bayezid ile birlikte esir düştü.
Sonrası
Muharebenin neticelenmesiyle birlikte Bayezid'in yakalandığını öğrenen Timur, devlet erkânının tebriklerini kabul etti. Bayezid gece yarısına doğru, oğlu Şahruh ile otağında satranç oynayan Timur'un yanına getirildi. Timur, Bayezid'in ellerinin çözülerek "saygılı bir şekilde" yanına getirilmesini emretti ve onu karşılayarak, özetle bu duruma düşmesinin onun hatası olduğunu belirterek teselli etti. Bayezid ise hatalı olduğunu kabul ederek Timur'un kendisini affetmesi durumunda yaşadığı müddetçe kendisinin ve çocuklarının elinden geldiğince hizmette kusur etmeyeceğini söyledi. Bu sözlerden sonra Timur Bayezid'e hil'at giydirdi. Daha sonra Bayezid, oğulları Musa Çelebi ve Mustafa Çelebi'nin bulunarak kendi yanına getirilmesini talep etti. Birkaç gün sonra Musa Çelebi bulundu ve hil'at giydirilerek Bayezid'in yanına gönderildi. Timur, Bayezid'i bir otağ kurdurarak orada ağırladı ve her gün sohbet edip teselli etti. Muharebeden sonra Ankara Kalesi'nin kumandanı Hoca Fîruz'un oğlu Yakup Bey kaleyi Timur'a teslim etti. Timur bu zaferden sonra Fransa Kralı VI. Charles ile İngiltere Kralı IV. Henry'ye mektup göndererek; kendilerinin yenemedikleri Osmanlı hükümdarına karşı zafer kazandığını bildirdi. Trabzon İmparatoru III. Manuil, Timur'a haraç ödedi.
Timur, muharebenin ardından Muhammed Sultan Mirza'yı 30.000 kişilik bir ordu ile Bursa'ya, Sultan Hüseyin, Emir Süleyman Şah ve Rüstem Togay Buğa'yı da Konya, Akşehir ve Karahisar taraflarına takip ve istila amacıyla gönderdi. Daha sonra Sivrihisar'a oradan Kütahya'ya geçen Timur, burada bir eğlence düzenledi ve Bayezid'e çeşitli hediyeler verdi. Bunun yanında Bayezid'e devletini geri iade edeceği vaadinde de bulundu. Üç günlük bir yolculuktan sonra Bursa'ya ulaşan Muhammed Sultan Mirza, şehrin kontrolünü eline aldı. Daha sonra o tarihe kadar toplanan Osmanlı hazinesini ele geçirerek Timur'a yolladı. Bu yağmanın ardından şehir yakıldı. Bursa'ya giren Şeyh Nureddin ise burada şehri yağmalayıp Ahmed Celâyir'in kızını, Stefan Lazareviç'in kız kardeşi aynı zamanda Bayezid'in eşi Olivera Despina Hatun'u ve Bayezid'in iki kızını esir aldı. Timur, Bayezid'in kızlarından büyüğünü, Ebu Bekir Mirza ile Paşa Melek adındaki küçüğünü de Emir Celaleddin'in oğlu Şemseddin Muhammed ile evlendirdi.
Bir-iki ay kadar Kütahya'da konaklayan Timur, daha sonra Altıntaş'a hareket etti. Daha sonra muharebeyi terk eden Mehmed Çelebi, Bayezid'i kurtarmak amacıyla Altıntaş'a casuslar gönderdi. Bu casuslar, Bayezid'in bulunduğu otağa lağım kazarken yakalanıp idam edildi. Bayezid'i kaçırma girişiminde parmağı olduğu düşünülen Hoca Fîruz da idam edildi. Bu olaydan sonra, Bayezid'in herhangi bir baskın ile kaçırılmaması için güvenlik önlemleri artırıldı. Buna göre Timur'un Bayezid'in kaçırılmasını önlemek için demirden bir kafes yaptırarak onu bu kafeste taşıttığı rivayetleri mevcuttur. Bizans İmparatoru II. Manuil ve Süleyman Çelebi, Timur'a tâbi olduklarını bildirdiler. Timur, Süleyman Çelebi'ye hil'atla birlikte çeşitli hediyeler yolladı. Daha sonra Denizli'ye, oradan da İzmir'e hareket eden Timur, İzmir'de Hristiyanların elinde bir kalenin olduğu ve o tarihe kadar kimsenin orayı ele geçiremediğinin söylenmesi üzerine buraya Pir Muhammed Mirza ile Şeyh Nureddin'i elçi olarak gönderdi. İslam'a davet edilen Hristiyanların bu daveti geri çevirmeleri üzerine kale kuşatılarak ele geçirildi ve şövalyeleri kılıçtan geçirildi. Buranın ardından sonra Foça Kalesi'ne yönelen Timur, kaledekilerin teslim olmasıyla burayı da ele geçirdi. Bu esnada Bayezid'in oğlu İsa Çelebi de Timur'a hediyeler göndererek tâbiiyetini bildirdi. İsa Çelebi, Timur'un izni ile işgal ettiği Bursa'nın yönetimini eline aldı.
Bayezid'in 8 Mart 1403'te Akşehir'deyken ölmesi üzerine Timur, Bayezid'e ait topraklar ile ona bağlı beylerin kendi hükmü altına girdiğini duyurdu. Bayezid'in ölüm nedeniyle ilgili farklı iddialar mevcuttur: Bunlardan ilki Bayezid'in yüzük taşında sakladığı zehri içerek intihar ettiğidir. İkincisi ise gut hastalığı veya nefes darlığı sebebiyle eceliyle öldüğüdür. 16. yüzyıl vakayinameleri ve daha sonraki Osmanlı vakayinameleri ile Hammer ve Gibbons gibi batılı Osmanlı tarihçileri Bayezid'in eceli ile öldüğünü kabul eder. Timur ve sonraki İran tarihçileri de aynı görüşü paylaşır. Bunun yanında ilk dönem Osmanlı kaynaklarından; Oruç Bey ve Hadîdî ise Bayezid'in Timur tarafından Semerkant'a götürüleceğini anladıktan sonra yüzüğündeki zehri içerek intihar ettiğini iddia eder. Bayezid'in Timur tarafından öldürüldüğü iddiası ise zayıf bir iddia olarak kabul edilir.
Genel ve politik sonuçları
Ankara Muharebesi, Osmanlı tarihinin ilk üç asrında Osmanlı ordusunun ezici şekilde yenilgiye uğradığı ve devletin bir hükümdarının esir düştüğü tek örnek oldu. Gibbons'a göre Ankara Muharebesi; Kosova ya da Niğbolu Muharebesi gibi kazanan ya da kaybeden ulusun kaderini etkilemediği için, tarihin akışını değiştirecek muharebeler arasında yer almamaktadır.
Timurlular, muharebe sonrası Anadolu'yu ordu birliklerinin muhtelif kolları ile ele geçirdi ve 1402 yazı ile 1402-1403 kışını Anadolu'da yerleştikleri İzmir, Manisa, Denizli, Uluborlu ve Kütahya yörelerinde dört grup hâlinde geçirdi. Bu süre zarfında Timur kuvvetleri, Anadolu'nun çeşitli yerlerinde yağma ve talan yaptı. Muharebe sahasında Bayezid'in esir düşmesiyle birlikte Osmanlı Devleti, Osmanlı tarihinde Fetret Devri olarak bilinen 11 yıl süren hükümdarsız bir dönem yaşadı. Osmanlı Devleti'nin Bursa'daki devlet hazinesinin tamamı Timur ordusu tarafından ele geçirildi ve o tarihe kadar tutulan Osmanlı arşivleri yok edildi.
Bu yenilgi, Osmanlı Devleti'nin varlığını tehlikeye düşürdü ve geçici süreliğine dağılmasına yol açtı. Tuna kıyılarından Erzurum ve Halep limanlarına kadar uzanan ve genişlemekte olan Osmanlı Devleti'nin yerini, iç savaşların pençesindeki parçalanan bir devlet aldı. Bunun yanında Anadolu ve Rumeli'deki birçok bölge terk edilirken, I. Murad zamanında ele geçirilen Çorum ile Bayezid devletinin topraklarına kattığı Amasya ve Tokat hariç, devlet Orhan Gazi dönemindeki sınırlarına küçüldü. Kalan topraklar ise Osmanlı şehzadeleri arasında paylaştırıldı.
Yaşanan iç savaşlar Osmanlı gücünün sürekli zayıflamasına yol açarken, Romanya beylikleri, Venedik, Avusturya ve Macaristan gibi Avrupa devletleri yeniden güç kazandı. Osmanlılara ait Selanik, Teselya, Konstantinopolis'in etrafındaki yerler, Karadeniz kıyıları, İskiri, Skopelos ve İskados adaları Bizans'a bırakıldı. Osmanlılar, Rumeli'de Adriyatik kıyılarından; Pindus Dağları'nın doğusuna kadar geri çekildi. Süleyman Çelebi, "baba" olarak gördüğü Bizans İmparatoru II. Manuil'e küçük kardeşi Kasım'ı ve kız kardeşi Fatma Hatun'u rehin olarak verdi. Bizans, Osmanlılara ödediği haracı keserken Konstantinopolis'teki Türkleri şehir dışına attı. Atina Dükalığı'nı 1402'de ele geçiren I. Antonio Acciaioli, Türklerle ittifak hâlinde olan Eğriboz'a saldırdı ve buranın karşısına düşen anakaradaki yaklaşık 8 kilometre uzunluğundaki yerleri Venedik Cumhuriyeti adına kendi tımarı olarak aldı. Böylece Türklerin yerleştiği köyler Venedik kontrolüne geçti. Gibbons, "hayret verici" olarak nitelendirdiği Ankara'daki yenilgi sonrasında ya da şehzadeler arasında yaşanan Fetret Devri sırasında ne Bizanslıların ne Venediklilerin ne de Cenevizlilerin, Osmanlılara karşı düşmanca bir tavır almadıklarını kaydetti. Ankara Muharebesi, Osmanlı'nın Anadolu ve Balkanlara derinden kök saldığını ve yaşanacak çeşitli aksiliklerin üstesinden gelebileceğini de kanıtladı.
Amasya hâkimi Mehmed Çelebi'nin diğer kardeşlerini yenerek yeniden birliği sağlamasıyla Osmanlı Devleti de jure konumuna yükseldi. Ancak muharebede esir olarak Semerkant'a götürülen şehzade Mustafa Çelebi, Timur'un ölümüyle birlikte tekrar Anadolu'ya gelerek önce Karamanoğlu, ardından Bizans ve Eflak himayesinde Rumeli'de saltanat iddialarına taraftar kazanmaya çalıştı. Bu sebeple Bizans'ın elinde olan Mustafa Çelebi, I. Mehmed ve II. Murad dönemlerinde Osmanlıların ihtiyatlı bir siyaset yolunu izlemesine sebep oldu. Mustafa Çelebi'nin müttefiklerinden Börklüce Mustafa ve Torlak Kemal, 1416'da başlattıkları isyanla Anadolu'da karışıklığa yol açtı. II. Murad döneminde Mustafa Çelebi 1421'de Edirne'de hükümdarlığını ilan etti. Ancak daha sonra yakalanarak idam edildi.
Ekonomik ve askerî sonuçları
Muharebede Osmanlı ordusu yenilgiye uğrasa da kuvvetlerin birçoğu Anadolu'nun çeşitli bölgelerine çekilmeyi başardı. Osmanlı Devleti bu mağlubiyetten sonra Rumeli'de artık savunmaya geçmek zorunda kalırken, Timur İzmir ve Foça'yı Hristiyanların elinden alarak Müslümanlara bıraktı. Osmanlıların batıya doğru yaptığı seferler sona erdi ve esir alımı yapılamayınca Pençik Kanunu uygulanamadı. Venedik ve Ceneviz ise Doğu Akdeniz'deki deniz ticaretini tekrar kontrolü altına aldı. Deniz ve ticaret dengesi yeniden Venedik'in lehine döndü.
Yaşanan iç savaşlar insan mevcudiyetini azaltırken, Osmanlı ordu teşkilatı kadro bakımından eksildi. Mevcut kuvvetler ise yurtta iç güvenliği sağlayamayacak kadar yetersiz hâle geldi. Muharebe sonrasında Anadolu'nun demografik yapısı kısmi değişikliklere maruz kaldı. Buna göre Orta Anadolu'daki Kara Tatarlar zorunlu olarak Orta Asya'ya göç ettirildi. Büyük ticaret merkezlerinde veya kırsal kesimde yaşayan Türkmen, Kürt ve Araplar muharebeden sonra Rumeli'ye göç ettiler. Halil İnalcık'a göre; Timur'un Anadolu'yu istila etmesi, Türk nüfusunun Balkanlara akmasına neden oldu. Zanaatkâr ve ilim adamlarının Anadolu'dan Semerkant'a götürülmesi de, Osmanlı Devleti'ni sanayi ve ilim alanlarında olumsuz etkiledi.
Nükleon
Proton en hafif baryondur ve kararlılığın ölçüsüdür. Zayıf etkileşim nedeniyle nötron bir protona bozunur. Bu ikisi bir izospinin üyesidir. I=1/2 çiftli.
Dağıtıcı
Dağıtıcı, bilgisayarların ve diğer ağ öğelerinin birbirlerine bağlanmasına olanak veren ağ donanımlarından biridir. OSI yedi katman modelinin 2. katmanında ve yeni dağıtıcılar IP routing yapabildiği için 3. katmanda da çalışır.
Çalışma şekli
Dağıtıcının her bir kapısı diğerlerinden bağımsız veri alış-verişinde bulunabilir. Bir veri paketi (veri çerçevesi) kapılardan birine ulaştığında dağıtıcı gönderenin MAC adresini ve gönderilen kapıyı adres tablosuna kaydeder. MAC adres tablosundaki mevcut kayıtlar incelenerek hedef MAC adresinin bağlı olduğu kapıyı tespit etmeye çalışır. Eğer herhangi bir kayıt bulunamazsa, veri paketi gelen kapı hariç bütün kapılara gönderilir. Eğer MAC adresi biliniyorsa, bu durumda veri paketi sadece hedef kapıya gönderilir. Eğer gönderenin ve alıcının MAC adresleri aynıysa paket silinir.
Çalışma şekli itibarıyla ağ köprüsü ve ağ göbeğine benzerliğinden dolayı saydam köprü, çok kapılı köprü ya da akıllı hub olarak da adlandırıldığı olur. Saydamlığı dağıtıcının kullanıcı için fark edilemez olmasından, yani gelen paketlerin dağıtıcıdan geçtiğinin anlaşılamamasından kaynaklanmaktadır. Bu da dağıtıcıların yönetimini zorlaştıran durumlardan biridir. Bu zorluğu özellikle ağ yöneticileri için ortadan kaldırmak için belli bir kapıdan geçen veri trafiğini dışardaki bir hedefe yansıtan kapı ikizleme yöntemi geliştirilmiştir. SMON iletişim kuralları RFC 2613 ile tanımlanmış ve standardlaşmıştır.
Kullanımı
Dağıtıcı yıldız topolojisine sahip yerel ağlar oluşturmanın yanında, paket anahtarlamalı farklı ağları birbirine bağlamakta da kullanılabilirler. Ylıldız topolojisine sahip çok sayıda ağın birbirine bağlandığı topolojiye ağaç topolojisi denir. İki dağıtıcı arasındaki bağlantıyı sağlamak için genelde üstbağ kapısı kullanılır. Switchlerin konfigürasyonu için CLI(command line interface) arayüzü veya http arayüzü kullanılabilir. CLI arayüzü http arayüzüne göre daha profesyonelce ve daha fazla opsiyonu içinde barındırır.
Kullanım alanlarına bakıldığında ise, switchler VLAN(virtual Local Area Network) uygulamaları yapılabilir, ayrıca STP(Spanning tree protocol)protokolünü de içinde barındırır.
Dağıtıcı Yöntemleri
Bir dağıtıcının kullanabileceği dört çeşit iletme yöntemi vardır:
Yıkılgan, Palandöken
Yıkılgan, Erzurum ilinin Palandöken ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Tahmini olarak 1800'lü yıllarda, kaynak sularının bol olması dolayısıyla değirmen olarak yerleşen bir köylünün etrafında zamanla evlerin kümelenmesiyle küçük bir köy oluşmuştur. Daha sonra vartodan gelenler, tekmandan gelenlerle 1900'lü yılların başlarında en yoğun olduğu döneme ulaşmıştır. Önceleri göç olayı olmadığından en olgun dönemini yaşamıştır. 1925'ten sonra erzuruma göç modasıyla birlikte mahallenin 50 haneden bugünkü konumuyla 15 haneye gerilemiştir. Göçler ekonomik koşuların el vermemesi, nüfusun çoğalmasıyla verimli arazilerin ailelere yetmemesi, dere yatağındaki alay statüsündeki askeriyenin yer değiştirmesi göçlerin başlıca sebebi olmuştur.
Disco Türkü
Osman İşmen'in 1980 yılında Yonca Plak tarafından yayımlanan, üçüncü albümü. Albümün düzenlemelerini Osman İşmen yapmıştır.
Kepler-10b
Kepler-10b, NASA'nın Kepler uzay teleskobu tarafından bulunmuş bilinen ilk kayalık güneşdışı gezegendir. Ocak 2011 itibarı ile bilinen en küçük geçişli güneşdışı gezegendir. Kütlesi 4,6 Dünya kütlesi, çapı ise 1,4 Dünya çapıdır. Kepler'den gelen verileri kullanan W. M. Keck Gözlemevi, HIRES aletiyle ışınsal hız ölçümleri yaparak gezegenin varlığını kanıtladı.
Disco Türkü
Kısa Dalga Vokal Grubu
Recep Aktuğ, Gül Akbabagil, Bisan Yorulmaz
Kepler-10b
Keşfi
Kepler-10b'nin yörüngesinde döndüğü yıldız olan Kepler-10, güneş sistemimizden 560 ışık yılı uzaklıkta, Ejderha takımyıldızı'nda bulunur. Yaşı tahmini olarak 12 milyar olan yıldız, Güneş ile neredeyse aynı büyüklüktedir.
Güneşdışı gezegenler bulmak için kullanılan geçiş yöntemi, bir yıldızın parlaklığının dikkatle incelenmesine dayanır. Eğer bir gezegen mevcutsa ve Dünya ile yıldız arasından geçiyorsa, gezegenin çapına bağlı olarak yıldızdan gelen ışınlar belli bir bölgede sönükleşecektir. Gezegenin kütlesini ölçmek ve orada bir gezegenin orada olduğunu kanıtlamak için ise ışınsal hız ölçümleri yapılır.
Kepler-10b, Kepler teleskobu ile Mayıs 2009'dan Ocak 2011'e kadar toplanan sekiz aylık veriler ile keşfedildi. Bu veriler Kepler-10'un her 0.83 günde bir on binde bir oranında sönükleştiğini gösteriyordu. Kepler-10, Kepler teleskobunun görüş açısında bulunan ve teleskobun küçük bir geçişli gezegeni barındırabileceğini bulduğu ilk yıldızdı ve bu nedenler dünyadaki ışınsal hız gözlemcileri için Kepler-10b'nin varlığını kanıtlamak öncelikliydi. Hawaii'deki W. M. Keck Gözlemevi'nde yapılan ışınsal hız ölçümleri, geçişlerle aynı anda gerçekleşen düzenli bir Doppler etkisi saptadı ve gezegenin varlığını doğrulayarak kütlesinin bulunmasına olanak tanıdı.
Önemi
Kepler-10b kayalık olduğu kesinleşmiş olan ilk güneşdışı gezegendir. CoRoT-7b daha önce keşfedilmiş ve kayalık olduğu iddia edilmiş olsa da CoRoT-7b'nin oluştuğu madde kesin değildir.
Kepler-10b bildiğimiz kadarıyla yaşamı barındırmak için çok sıcak olsa da, gezegenin keşfi yaşamı barındırabilecek gezegenlerin bulunması açısından önemli bir adımdır. Kepler 10-b bulunurken algılanan yüksek sinyal, Kepler görevinin karasal gezegenler de dahil olmak üzere daha küçük güneşdışı gezegenler bulabileceği anlamına gelmektedir.
Tunç Üğdül
Tahsin Tunç Üğdül (d. 14 Ocak 1957, Ankara) Türk büyükelçi.
1976 yılında Saint Joseph Fransız Lisesi'nden ve 1980'de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun olmuştur. Belçika’da Brüksel Özgür Üniversitesinde (ULB) Uluslararası İlişkiler konusunda master öğrenimi görmüştür. 1977-1980 yıllarında TRT'de çevirmen olarak çalışmıştır. 1981 yılında Dışişleri Bakanlığı'na girmiş ve Paris, Filibe, Brüksel, New York’ta ve aradaki dönemlerde Ankara’da çeşitli düzeylerde görevlerin ardından 2007-2010 yıllarında Slovakya Büyükelçiliği, 2010-2012 yılları arasında Fas Büyükelçiliği yapmıştır. 2012 yılı itibarıyla Araştırma ve Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü görevine getirilmiş, 2016 yılında da Uluslararası Holokost Anma İttifakı Türk Heyeti Başkanlığı görevinde bulunmuştur. 1 Ekim 2016 - 19 Nisan 2021 tarihlerinde Polonya Büyükelçisi olarak görev yapmıştır. Eski Bakan ve milletvekili Fenni İslimyeli'nin kızı Büyükelçi Aslıgül Üğdül ile evli olup iki çocuk babasıdır.
Haziran 2022'de, Diplomasi Cephesi & Hariciyeci Bir Çiftin 40 Yılı (1980-2020) adlı anı kitabı yayımlanmıştır.
Boris Vukčević
Boris Vukčević (d. 16 Mart 1990, Osijek), ofansif orta saha mevkiinde görev almış Alman pasaportlu Hırvat eski futbolcudur. 2012 yılında geçirdiği trafik kazası sonucu 2014 yılında futbol kariyerini sonlandırdı.
Kariyeri
Vukčević SV Staufenberg, VfL Sindelfingen, Böblingen, SV ve VfB Stuttgart altyapılarında oynadıktan sonra 2008 yazında 1899 Hoffenheim'e transfer oldu. İlk sezonunda forma şansı bulamadı sadece 1 maça çıktı. 2008-09 sezonunda daha fazla forma şansı buldu ilk Bundesliga maçına Bayern München karşısında çıktı. İlk golünü 1-1 berabere kaldıkları VfB Stuttgart karşısında attı. Vukčević 2008-09 sezonunda 28 maça çıktı ve 1 gol attı. 2012 yılında bir trafik kazası geçirdi ve ağır yaralandı.
NGC 5603B
NGC 5603B, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Çoban takımyıldızı yönünde bulunur. Sc tipi bir sarmal galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1788 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Kistik higroma
Kistik higroma (Kavernöz lenfangioma), kan damarlarının kavernöz hemangioma’larına benzeyen iyi huylu bir tümördür (hamartomatöz bir yapı olabileceği tartışılmaktadır). Genellikle çocuklarda, boyun ve koltukaltı (aksilla) bölgesinde ortaya çıkar. Karın içinde oluşan tümörler de görülebilmektedir. Büyük tümörler bulundukları yerlere deformasyonlara neden olurlar.
Mikroskopla yaplılan incelemelerde, kistik genişlemeler gösteren lenf damarları ve bunların çevresinde lenfositler görülür. Kapsülleri olmaması ve sınırlarının tam olarak görülememesi nedeniyle cerrahi yöntemlerle çıkarılmaları zordur.
Kistik higromalara bazı sendromlarda da rastlanabilmektedir: Noonan sendromu, Multipl pterygium sendromu, Catel-Manzke sendromu, Fryns sendromu, Kraniyoektodermal displazi, Roberts sendromu, Kampomelik displazi.
Mesrop Maştots Caddesi
Mesrop Maştots Caddesi (Ermenice: Մաշտոցի պողոտա, Maştots'i poğota; Rusça: Проспект Месропа Маштоца, Prospekt Mesropa Maştotsa) ya da kısacası Maştots Caddesi, Ermenistan'ın başkenti Erivan'ın başlıca trafik yollarındandır. Erivan'ın merkez ilçesi olan Kentron'da bulunan Zafer Köprüsü'nün güneyinden Matenadaran yakınlarına kadar geçmektedir.
Tarih
Ermeni alfabesinin mucidi ve Ermeni kültürünün başlıca şahıslarından biri olan rahip Mesrop Maştots'un onuruna caddeye "Mesrop Maştots Caddesi" ismi verildi. Ancak Sovyet dönemi (1924-1990) boyunca caddeye önce "Lenin Caddesi" (Prospekt Lenina), sonra "Stalin Prospekti" (Prospekt Stalina) ismi verildi. Stalin'in ölümünün ardından isim tekrar Lenin olarak değiştirildi. Günümüzde birçok Erivanlı arasında halk dilinde hala "prospekt" ('cadde' sözcüğünün Rusça karşılığı) olarak bilinir.
Erivan'ın büyük ölçekli yeniden inşası, akademisyen Aleksandr Tamanian tarafından hazırlanan kentin genel planına göre gerçekleştirildi. Tamanian, Mesrop Maştots Caddesi'nin yanı sıra Abovyan Sokağı ile Nalbandyan Caddesi'nin Ağrı Dağı'na doğru bakan yönde inşa edilmesini öngördü. Caddenin Lenin Meydanı (günümüz Cumhuriyet Meydanı)'ndan geçmesi de planlandı. Genel şehir planına Nalbandyan Caddesi'ndeki Halk Komiserliği binasının inşası dahil edilmesiyle Mesrop Maştots Caddesi dahil olmak üzere tüm şehir merkezin yeniden inşası 1920'li yıllar boyunca gerçekleşti. Şehir merkezinin yeni tasarımıyla eski Erivan'dan geri kalan tek eksen aslında Astafyevskaya Caddesi (günümüz Abovyan Sokağı)'dir. Merkezdeki sokak ağı tamamen yenilendi, eski binalar ise yıkıldı.
1945'te caddenin sonundan çıkan Zafer Köprüsü kuruldu. 1952 yılında ise "Pak Şuka" olarak bilinen bir kapalı çarşı binasının yapımı, mühendis Hamazasp Arakelyan ve mimar Grigor Ağababyan tarafından tamamlanmıştır.
1950'de Stalin adına, caddenin sonunda bulunan yüksek bir tepede heykeltıraş Sergey Merkurov ile mimar Rafael İsraelyan'ın birlikte tasarladığı görkemli bir anıt dikildi. 1959'da Stalin anıtının bulunduğu yerde Matenadaran (antik el yazmaları enstitüsü) kuruldu. 1962'de Stalin'in heykeli yerinden kaldırıldı, ve 1967'de bunun yerine Ermenistan Ana heykeli dikildi.
1972'de caddede Modern Sanat Müzesi kuruldu. 1976'da Surb Sargis (Aziz Sargis) Kilisesi onarılıp yeniden inşa edildi.
1990'da Sovyet döneminin sonuna doğru caddenin ismi "Lenin Caddesi"'nden "Mesrop Maştots Caddesi" olarak değiştirildi. Bu cadde ile kesişen ve Lenin'in takipçisi Sergey Kirov adına adlandırılan eski "Kirov Caddesi"'nin ismi ise, simgesel olarak Rahip Mesrop Maştots'un müriti Koryun adına "Koryun Caddesi" olarak değiştirildi. Eski komünist liderlerin isimlerini tarihi Ermeni Hristiyan şahısların isimleriyle değiştirme eğilimi kapsamında ayrıca Mesrop Maştots Caddesi'nin başladığı noktayla kesişen caddenin ismi, Mesrop Maştots'un önemli selefi olan Aydınlatıcı Grigor olarak değiştirildi.
2006'da, Erivan Operası'nın arkasında ve Maştots Caddesi'nde bulunan meydana, Jacques Chirac ve Robert Koçaryan tarafından "Fransa Meydanı" ismi verildi.
1 Ocak 2012 tarihinde Pak Şuka kapalı çarşı binası tadilat için kapatıldı. Binanın kapatılması, sözde yasadışı olduğu gerekçesiyle hem mimarlar hem de aktivistler tarafından eleştirilmiş ve 70 satış elemanın iş kaybına mal olmuştur. 7 Ekim 2013 tarihinde tekrar kamuya açıldı.
Günümüzde
Mesrop Maştots Caddesi, Erivan'ın en yoğun sokaklarından biri sayılır. Caddenin üstündeki tarihi ve turistik abidelerin yanı sıra birçok restoran, kafe ve alışveriş mağazası bulunmaktadır. Caddenin üstünde 4 farklı otobüs durağı var ve caddeden geçen 12 farklı otobüs güzergâhı vardır. Cadde, düzenli olarak politik gösteri ve protesto alanı olarak işlev görmektedir.
Tony Hateley
Kulüp kariyeri
Hateley, profesyonel futbol kariyerine 1958'de Notts County'de başladı. 1960-61 sezonunda takımın Üçüncü Lig'e yükselmesinde pay sahibi olan oyuncu, Notts County formasıyla toplamda 131 lig maçına çıkarken 77 gol kaydetti. 26 Temmuz 1963'te, 22.000 sterline Birmingham ekibi Aston Villa'ya transfer oldu. Burada da golcü bir oyuncu profili çizdi ve 127 lig maçına çıkarken 68 gol atmayı başardı. Ekim 1966'da 100.000 sterlin karşılığında Tommy Docherty'nin çalıştırdığı Chelsea ile anlaşarak Londra'nın yolunu tuttu. Bacağı kırıldığından forma giyemeyen Peter Osgood'un yerini doldurmak için transfer edilen Hateley, zaman itibarıyla Chelsea tarihinin en pahalı transferi konumuna geldi.
Transfer için harcanan paraya karşın bekleneni veremeyen ve toplamda dokuz gol kaydeden Hateley, takımdaki ilk sezonunun ardından Haziran 1967'de, Bill Shankly'nin teknik direktörlüğünü yaptığı Liverpool'a satıldı. 96.000 sterline gerçekleşen transferle kulüp tarihinin en pahalı oyuncusu alınmış oldu. 1967-68 sezonunda 28 gol atarken, Newcastle United ve Nottingham Forest maçlarında hat trick yaptı. Ertesi sezon tekrar takım değiştirerek Coventry City ile anlaştı. Sırasıyla Birmingham City, Notts County, Oldham Athetic ve North American Soccer League ekibi Boston Minutemen'de forma giydikten sonra profesyonel futbolculuk kariyerini sonlandırarak amatör olarak futbolculuk yapmaya başladı. Önce Bromsgrove Rovers'da oynadı, 1975-76 sezonunu ise Cheshire Association Football League'de mücadele eden Prescot Town'da geçirdi.
Kişisel yaşamı
Tony Hateley, eski İngiliz futbolcu Mark Hateley'in babası, Motherwell'de forma giyen Tom Hateley'in ise büyük babasıdır.
José Saramago
José Saramago (d. 16 Kasım 1922, Lizbon – 18 Haziran 2010, Lanzarote), Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Portekizli yazardır.
Hayatı
Daha sonra bir yayınevinde, yayın hazırlığı ve üretim departmanında görev yaptı. Diario ve Lisboa gazetelerinde kültür editörü olarak çalıştı. Siyasi yorumlar yazdı. Portekiz Yazarlar Birliği’nin yönetim kurulunda görev üstlendi. 1976’dan sonra kendini tümüyle kitaplarına verdi.
1993’te Kanarya Adaları’ndaki Lanzarote adasına yerleşti. Pilar del Rio ile evlendi. İlk romanı Günah Ülkesi (Terra do Pecado) 1947’de yayımlandı. 1995 yılında kaleme aldığı Körlük adlı romanıyla birlikte geniş kitlelerce tanındı, büyük bir başarı yakaladı.
Yazarın romanları ve denemelerinin yanı sıra iki şiir kitabı ve oyun kitapları da vardır. José Saramago, 1998 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanmaya layık görüldü.
Yazarın anlatma biçimi gayet dikkate değerdir ve öğüt niteliğindedir. Kitaplarındaki düz yazılarında, kendine özgü bir yazım stili vardır: Diyalogları düz yazı biçiminde yazar ve noktalama işareti olarak nokta ve virgülden başkasını kullanmaz. Anlatım dili de oldukça muzip, sade ve akıcıdır. Bunlar da, okuyucuyu yazara bağlayan diğer etkenlerdir.
Ünlü yazar 18 Haziran 2010 tarihinde, 87 yaşında hayatını kaybetmiştir.
Saramago, bir ateistti.
Elizabeth Norment
Elizabeth Larrabee Norment (31 Aralık 1952 – 13 Ekim 2014), Amerikalı oyuncudur. ABD yapımı televizyon dizisi House of Cards dizisinde Nancy Kaufberger karakterine hayat veren oyuncu bu rolüyle tanındı.
Yale Üniversitesi mezunu olup 1984'te oyunculuğa tiyatro ile başlamış sonraları televizyon dizileri ve filmlerde yer aldı. Oyuncu 61 yaşında tedavi gördüğü hastanede New Yorkta 13 Ekim 2014'te öldü.
Coming Home (Firelight şarkısı)
"Coming Home" Maltalı grup Firelight tarafından seslendirilen bir şarkıdır. 8 Şubat 2014 tarihinde, Malta'nın Malta Eurovision Song Contest 2014 isimli ulusal finalinin galibi olmuş ve Danimarka'nın başkenti Kopenhag'da gerçekleştirilen 2014 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Malta'yı temsil etmeye hak kazanmıştır.
Sejny Ayaklanması
Sejny Ayaklanması veya Seinai İsyanı (Lehçe: Powstanie sejneńskie, Litvanyaca: Seinų sukilimas), İtilaf Devletleri'nin Litvanya ile Polonya arasında yaşanan çatışmaları durdurmak amacıyla çizdiği Foch Hattına uyulmamasından dolayı meydana gelen ayaklanma.
I. Dünya Savaşı sonrasında Rus İmparatorluğu'ndan ayrılarak devletlerini kuran Polonya ile Litvanya arasında yaşanan sınır anlaşmazlığı çatışmaya döndü. Bu anlaşmazlıklar Sejny içinde geçerliydi. I. Dünya Savaşını kaybeden Alman kuvvetleri Mayıs 1919 yılında bu bölgeyi Litvanyalılara devretmişti.
Sovyetler Birliğine karşı tampon bölgeyi kurmayı amaçlayan İtilaf Devletleri, çatışmayı durdurmak amacıyla Foch Hattını çizdi. Litvanyalılar çizilen hata göre bazı bölgelerden geri çekildiysede Sejny bölgesinden geri çekilmeyi reddetti.
Litvanyalılar geri çekilmeyi reddetmesi üzerine burada örgütlenen Polonya Askeri Örgütü düzensiz birlikler ile 23 Ağustos 1919 tarihinde ayaklanma başlattı. Polonya Ordusu isyancılara destek aldı. Çok sayıda askeri çatışmalar sonrasında, Polonyalı güçler Sejny bölgesini ele geçirdi. Litvanyalılar'da Foch Hattı arkasında geri çekildi.
Handan Sultan
Handan Sultan (ö. 9 Kasım 1605 ; İstanbul), Osmanlı padişahı Sultan III. Mehmet'in eşlerinden ve padişah Sultan I. Ahmet'in annesi, Valide Sultan'dır.
Kimliği
Handan Sultan'ın doğum yılı ve milliyeti hakkında kesin bir bilgi yoktur. Rum asıllı olduğu ve adının Helen olduğu tarihî verilere dayanmayan iddialardır. 1603 yılında oğlu I. Ahmet 13 yaşında tahta çıkarılınca Valide Sultan oldu. İki yıl boyunca oğlu adına bizzat Osmanlı Devleti'ni yönetti. Kendisine  Devletlu İsmetlu Handan Valide Sultan Aliyyetü'ş-Şân Hazretleri  olarak hitap edilirdi. Son yapılan çalışmalar ile vakfiye belgeleri, Venedik doçe raporları incelendiğinde 1605 yılının sonlarında öldüğü belirlenmiştir.
Hareme Girişi
Reşad Ekrem Koçu'nun kitabında geçen bir rivayete göre ise kendisinin Çatalca Kalfa köyünden olduğu ve bir imamın kızı olduğu belirtilmektedir. Ancak son yapılan çalışmalar onun Bosna'dan geldiğini göstermektedir.
Ailesi
Handan Sultan diğer Valide Sultan'lardan farklı olarak kendi ailesinden olanları saraya ve başkente toplayabilmişti. Kız kardeşlerini hareme almış, erkek kardeşi olan Geysudar Mustafa ise Mahmud Hüdayi'nin dergahına girmiştir.
Haseki Sultanlık Dönemi
18 Nisan 1590 yılında oğlu I. Ahmed'i dünyaya getiren Handan Sultan baş haseki olmaması sebebiyle şanssız bir konumdaydı. Fakat tahtta gözü olduğu inancıyla Şehzade Mahmud aleyhinde yapılan pek çok faaliyet vardı. Şehzade Mahmud'un rakibi olabilecek tek erkek evlat da Şehzade Ahmed olduğundan annesi Handan Sultan ile babaanne Safiye Sultan'ın iş birliği yaptığı oldukça açıktır.
Veliaht konumuna geçen Şehzade Ahmed oldukça sevildi ve aynı gün Safiye Sultan bir kayık ile denizden geçerek zaferini kutladı. Aslında bunun aynısının oğlunun başına gelebileceğini sezen Handan Sultan III. Mehmed'in ani ölümüne kadar oğlunu korudu.
Valide Sultanlık Dönemi
Çocuk yaşta padişah olan I. Ahmed'in saltanatının ilk iki yılında en etkili kişi Sultan Ahmed'in annesi Valide Handan Sultan'dır. 1605 yılındaki ölümüne kadar hanedan içinde ve bilindiği üzere siyaset alanında üst düzey kişilerle bağlantılı olan ve önemli bir kişilik olarak tarihe geçti. Leslie Pierce'e göre Handan Sultan, oğlu adına bizzat devleti yönetiyordu.
Handan Sultan, Valide Sultan'lığı boyunca Şehzade Mustafa'nın hayatını korumaya çalıştı. Vefatından sonra şehzadenin öldürülme fikri yeniden canlandıysa da Kösem Sultan'ın hareme girişiyle, çocuk yaştaki padişah I. Ahmed tamamen bu fikirden vazgeçirildi. Tabii ki bu sebeplerin arasında Şehzade Mustafa'nın akıl sağlığının yerinde olmaması da çok önemli bir unsurdu.
Saltanat Naibeliği
Osmanlı Devlet sisteminde küçük yaşta çocuklar tahta geçtiğinde en güvenilir kişi olan anneleri onlar adına bizzat devleti yönetmekteydiler. İlk örneğinin Kösem Valide Sultan olduğu yaygın bilinen bir yanlıştır. Son yapılan çalışmalarla Handan Valide Sultan'ın oğlu adına iki yıl kadar bizzat devleti yönettiği birçok raporda ve evrakta görülmektedir.
Devlet Yönetimine Olan Etkisi
Handan Sultan'ın oluşturduğu yönetici kademe ilk yıllarda etkili bir siyaset yürüttü. Bu ekipte olan kişilerden birisi de harem ağalarından kuvvetli biri olan El-Hac Mustafa Ağa'ydı. Padişahı tesiri altına alan devlet adamlarıyla gerektiğince devleti idare etmeye çalışıyorlardı.
I. Ahmed tahta çıktıktan sonraki ilk problem cülus bahşişi idi. Fakat bu da Mısır'dan gelen Malkoç Yavuz Ali Paşa sayesinde bu durum da aşıldı. Böylece yönetim ittifakına bir kişi daha katılmış ve iktidar kanadı giderek güçlenmiştir. Bunun yanında da Sokolluzade Lala Mehmed Paşa'nın sadrazam olmasının en büyük sebebi Handan Sultan'ın oğluna olan telkinleridir.
Bunlara ek olarak doçe raporlarının bir kısmında padişaha ve emrinde yer alan birçok paşaya olan ulaşımın da Handan Sultan aracılığıyla gerçekleştiği bilinmektedir. Bu da Handan Sultan'ın güçlü bir Valide Sultan olduğunu gösterir niteliktedir. Bu da kendisine yıllardır tarihçiler tarafından biçilen zayıf bir karakter yerine, I. Ahmed'in erken döneminde kritik ve güçlü bir siyasi rol oynadığını gösterir. Valide Sultan öldükten sonra da Boşnak Derviş Mehmed Paşa ve El-Hac Mustafa Ağa'nın padişahın kararları üzerinde etkili olmaya devam etti.
1604 yılının yaz aylarında bahçıvan Bayran Ağa'ın yerine Derviş Ağa getirildi. Bu kararda Handan Sultan'ın etkili olduğu açıktır. Bunun dışında hünkarın emrinde bulunan Derviş Ağa da, Handan Valide Sultan'ın vefatından sonra daha fazla güç kazandı.
Veziriazam oluşunun ardından boşlukta kalan Derviş Paşa da ilk hengamede kurban olmuştur. Handan Sultan'ın çok geçen bilgiye göre 1605 yılının sonlarında genç yaşta ölümüne kadar devlet yönetiminde fazlasıyla etkili olan kişilerin yönetim kademesine gelmesinde telkinlerde bulunabilmesi oldukça mümkündür.
Buna örnek olarak da Celali ayaklanmalarında pasif kalan Sinanpaşaoğlu Mehmed Paşa'nın, Handan Sultan'ın oğluna olan talebi ya da telkiniyle affının sağlanması ve başkente dönmesi verilebilir.
Ölümü
Handan Sultan oğlunun saltanatı sırasında fazla yaşamadı. Celali isyanlarının yoğun olduğu bir dönemde iktidara denk gelmesinden dolayı yeterince yorgundu. İki yıl sonra Osmanlı kaynaklarında hicri takvime göre 1 Recep 1014, hesaplama yapıldığında miladi takvime göre 9 Kasım 1605 yılında, yabancı kaynaklara göre mide hastalığından genç yaşta öldü. Yabancı kaynakların dışında Valide Sultan'ın vefat nedeni ile ilgili bilgi bulunmamaktadır. Birkaç ay hasta yattığı ardından da beklendiği şekilde vefat ettiği bildirilmektedir.
Ölümünden Sonra
Vefatından sonra salalar verildi ve halka sadakalar dağıtıldı. Valide Sultan'ın ardından harem ağası El-Hac Mustafa Ağa 1608 yılındaki ölümüne kadar devlet yönetiminde etkili olmaya devam etti.
Ahmed Han annesinin ölümüne fazlasıyla üzüldü. Günlerce gözyaşı döken padişah, validesinin ölümünden sonra daha şiddetli bir hükümdar oldu. Kuyucu Murat Paşa'nın sert politikalarına destek vermesinden de bu durum rahatça anlaşılabilir.
Popüler kültürdeki yeri
2010 yılında Mahpeyker filminde Ayten Soykök canlandırmıştır.
Vefatının 410. yılına denk gelen ve 12 kasım 2015'te yayınlanmaya başlayan Muhteşem Yüzyıl Kösem adlı Türk dizisinde kendisini Tülin Özen canlandırmıştır.
Metin Aydın (1993 doğumlu futbolcu)
Metin Aydın, (d. 6 Mart 1993), orta sahada görev yapan Türk futbolcudur.
Kariyeri
Ankaragücü A2 takımından devre arasında A takıma çıkan oyuncu ilk profesyonel maçına 11 Ocak 2012'de Kasımpaşa SK Türkiye Kupası maçıyla çıkmıştır. Bu maçta 76 dakika görev alan oyuncu daha sonra Orduspor deplasmanında görev almış ve 90 dakika oynamıştır. 2012-2013 sezonunda TFF 1.liginde takımında 5 maça çıkmıştır. 2013-2014 sezonunun başında 31 Mayıs 2014 tarihinde bitecek sözleşmesini,2017 yılına kadar uzatmıştır.
Meşaleler Muharebesi
Meşaleler Muharebesi, 1583 yılında Osmanlı İmparatorluğu ile Safevî Devleti arasında yapılan bir muharebedir.
Muharebeden önceki gelişmeler
Osmanlılar ve Safeviler arasında 1555 Amasya Antlaşması devam ederken Şah Tahmasb'ın ölümüyle Safevi Devleti'nde şahlık mücadelesi başladı ve sonuçta Şah II. İsmail iktidarı ele geçirdi (1576). Şah İsmail babasının Osmanlılarla olan barış siyasetini bozdu. Ancak 1577'deki ölümüyle birlikte, önce Muhammed Hudabende, ardından oğlu Hamza Mirza idareyi eline aldı. Hudabende'nin hükümdarlığı sırasında Osmanlılar, İran içlerine doğru ilerlemeye başladılar. Çıldır Muharebesi'nden sonra Gürcistan ele geçirildi.
Muharebe
Rumeli'den yollanan kuvvetlerin takviyesiyle Özdemiroğlu Osman Paşa Safevi serdarı İmam Kulu Han ile çarpıştı. 1583'de İmam Kulu Han elli bin kadar kuvvetiyle Osman Paşanın üzerine yürüdü. Osman Paşa, Beştepe mevkiinde Safevi ordusuyla karşı karşıya geldi. Geceleri de muharebe devam ettiğinden, meşale yakılması zorunlu olmuştur. Bu yüzden bu muharebeye Meşaleler Muharebesi denmiştir. Bu muharebede İmam Kulu Han 7.000 kayıp vermiştir ve ordusunun dağılmasıyla geri çekilmek durumunda kalmıştır.
Muharebenin sonuçları
Bu zaferle birlikte Osmanlılar Şirvan'ı geri almıştır. Dağıstan ve Gürcistan, Safevî tehdidinden kurtulmuştur. Kür'ün alınması kolaylaşmıştır.
Kaynakça
Büyük Osmanlı Ansiklopedisi (İsmail UZUNÇARŞILI-Enver Ziya KARAL-İsmail Hakkı DANİŞMEND)
Pierre Darcourt
Pierre Darcourt (23 Ocak 1729 - 11 Mayıs 1837), 1955'ten önce Belçikalı ilk uzun yaşayan insan. 1837'de 108 yaşında öldü. 107 yıl 4 gün yaşamıştır.
Sébastien Le Prestre de Vauban
Sébastien Le Prestre de Vauban (Sébastien Le Prestre, Seigneur de Vauban ya da marquis de Vauban; 15 Mayıs 1633 Saint-Léger-Vauban, Département Yonne, Burgonya - 30 Mart 1707 Paris) Fransız general, mareşal ve XIV. Louis'in kale mimarıydı.
Kökeni, gençliği ve Frond’da askeri hayatının başlangıcı
Sébastien le Prestre, sonrasında Marquis de Vauban, Burgonyalı toprak soyluları olan Urbain le Preste (1602-1652) ve Edmée (Aimée) Cormignolles’nin (1610-1670) çocuğu olarak Avallon’daki Saint-Léger-de-Foucheret’de dünyaya gelmiştir. Le Preste ailesi noter olarak çalışmaktaydı ve tarım ve ormancılıkla uğraşıyordu. Urbain le Preste Morvan kuzeyinde bulunan topraklarında o zamanda oralarda bilinmeyen bir aşılama tekniği ile uğraşmaktaydı. Vauban köyü ve topraklarını (bugün Niévre’de bulunmaktadır), sonrasında Sébastian le Preste ismini buradan almıştır, büyükdedesi Emery le Preste satın almıştır.
Kralın hizmetinde kariyeri
Vauban, 1654 yılında Mareşal Louis Nicolas de Clerville’in (1610-1677) asistanı olmuştur. Clerville, 1658 yılında, sonrasında Vauban’ın olacağı, savunma hatlarının üst amiri konumuna yükselmiştir. Aynı sene (1654) içerisinde Vauban, Stenay Kuşatması’nda yaralanmıştır. 1655 yılında –daha henüz 22 yaşında iken- Ingénieur ordinaire du roi (Kralın sıradan mühendisi) olarak tayin edilmiştir. 1656 yılında Mons'taki Saint-Gillain Kalesi’nin savunulmasından sonra Mareşal De La Fetré’nin birliğinde yüzbaşı ve bölük komutanı konumuna yükseldi. 1657 yılında ilk kez bir kuşatmayı (Montmedy) yönetmiştir. Sonrasında yönettiği Gravelines (1658), Ypern ve Oudenaarde’deki kuşatmalar Fransa’yı İspanya ile 1659 yılında yapılan barış anlaşmasında avantajlı konuma getirdi. Sonraki zamanlarda diplomatik görevler üstlenmiştir ve Colbert’in önerisi üzerine Alsas’daki Brisach kentinde savunma sistemi kurmaya görevlendirilmiştir. Bu olay üzerine hakkında görevini kötüye kullanma konusunda dava açılmışsa da bu davadan 1671 yılında beraat edilmiştir. 1665 yılında özellikle gerek yıllık gelirler ile gerekse de satılmasından elde edilebilecek gelir ile saygın bir konuma sahip olan Picardie alayında bir bölüğe sahip olmuştur.
1667 yılındaki İntikal Savaşı sırasında başarılı olarak Tournai, Douai ve Lille şehirlerini kuşatmıştır. Bunun sonucunda Fransa 1668 yılında İspanya ile imzalanan barış anlaşmasında avantajlı konuma gelmiştir. Vauban, Lille kentini kale haline getirmeye görevlendirilmiştir ve Savaş Bakanı Louvois’ın koruması sayesinde Mareşal de Clerville buranın Tahkimat Üst Amirliği'nden fiilen olsa da uzaklaştırılmıştır. (Resmi olarak bu unvanı 1677 yılında kaybetmiştir) Lille Kalesi Vauban’ın kendisine ait ilk büyük projesi olmuştur ve bu alandaki ilk şaheseri olarak görülür. Kalenin şeklini beşgen olarak seçmiştir ve kalenin yapımı 1667 yılından 1671 yılına kadar sürmüştür. Vauban Lille’in valisi olmuştur. 1668 yılında Dunkirk'in önemli bir savaş limanı olmasında çalışmıştır. Bunun için birkaç yıl boyunca gelgitlerde suyun indiği zamanlarda önceden depolanmış olan topraklarla kum bankları yapılmıştır.
Fransa – Hollanda Savaşı (1672den itibaren) sırasında Maastricht Kuşatmasında (1673) ilk kez paralel kazma tekniğini kullanmıştır. Bunun için Osmanlılar’ın Girit'in Fethi'ndeki Kandiye Kuşatması (1669) sırasında kullandığı tekniği kullanmıştır. Şehir 13 gün sonra ele geçirilmiştir. 1676 yılında Maréchal de camp rütbesine yükselmiş ve 1678 yılında Tüm Fransız Tahkimatların Genel Komiseri (Commissaire général des fortifications) ilan edilmiştir. Aynı sene içerisinde Hollanda ile yapılan savaş bitmiştir. Vauban artık ülkenin bütün sınırlarındaki tahkimatlardan sorumlu hale gelmiştir. 1684 yılında Luxemburg Kalesi’nin kuşatmasını ve sonrasında ise Versay Sarayı için su sağlama projesini yönetmiştir. Önerisine uymayarak 80 kmlik su kemeri yapılmaya çalışılmış ancak maddi yetersizlikten ve yeni çıkabilecek savaşların baskısından dolayı hiçbir zaman bitmemiştir. Diğer projeleri ise 1683’den 1700 yılına kadar Fransa’nın ilk deniz fenerlerinin yapımı ve geniş kapsamda kanal projeleri olmuştur. 1688 yılında Korgeneralliğe yükselmiştir.
Avrupalı Jigolo Deuce Bigalow
Deuce Bigalow: European Gigolo (Avrupalı Jigolo) 2005 yapımlı Mike Bigelow yönetmenliğinde bir güldürü filmidir. Başrolünde Rob Schneider vardır. Male Gigolo filminin devam filmidir.
Konusu
Deuce Bigalow (Rob Schneider) jigololuğu bırakalı uzun zaman olmuş, kendi su ile ilgili işlerine geri dönmüştür. Eski Patronu (Eddie Griffin) TJ şu an Amsterdamdadır. T.J. Deuce`yi hemen oraya çağırır, onu kırmayan Deuce buraya gelir. Fakat Amsterdam beklediğinden farklı çıkar. Bu sırada jigoloları öldüren birisi vardır. Karısını denizde kaybeden Deuce'nin karısı Kate'den sadece onun ayakları kalmıştır. Burada yeni bir kızla daha da tanışan Deuce şimdi tekrar jigololuğa başlayarak dostunu kurtarmalıdır. Çünkü katil TJ zannedilmektedir. Deuce`yse şimdi eski patronu TJ Hicks`i kurtarmak için elinden geleni yapar. Yoksa TJ dünyanın en ünlü jigololarını öldümüş gibi görünecektir. Fakat bu başına garip olaylar açacaktır.
Yaş Sınırı
18+; cinsellik unsurları,uyuşturucu,küfür ve çıplaklık içerdiği için.
Verónica Castro
Verónica Judith Sáenz Castro (d. 19 Ekim 1952 ; Meksiko), Meksikalı şarkıcı, sinema ve dizi oyuncusu.
Hem şarkıcı hem de oyuncu olan Meksikalı aktris Castro, 970'li yılların sonlarından itibaren önce Meksika'da, sonra da bütün Latin Amerika'da üne kavuşmaya başladı. Castro'nun başrolde yer aldığı dizi Zenginler de Ağlar adlı pembe dizi, Türkiye dahil İspanya, İtalya, Fransa, Rusya, Çin, Filipinler gibi pek çok ülkede bir fenomene dönüştü.
1980'lerde müzik kariyerine de ağırlık veren ve pek çok albüm çıkaran Veronica yine bu yıllarda orijinal adı Rosa Salvaje olan Yaban Gülü adlı dizide canlandırdığı taşralı kız Rosa karakteriyle gönüllere taht kurdu. 1990'lı yıllarda çeşitli şov programlarında sunuculuk yaptı, bu arada birlikte yaşadığı Manuel Valdez'den bir oğlu oldu ve bir pop star olan oğlu Christian, Latin Amerika'nın idolü haline geldi. Kendisi ve ailesinin özel hayatı, Latin Amerika'da paparazziler için iyi bir malzeme olmuştur.
2002-2005 yılları arasında ülkesi Meksika'da Biri Bizi Gözetliyor programının sunuculuğunu yapan Castro, 2006 yılında  Per Esa Puerta albümünü çıkardı ve bu albümle ilk defa uluslararası alanda başarı kazandı.