cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marx'ın insan doğası teorisi
Yabancılaşma
Marx’a göre yabancılaşma, insanların insan doğası özelliklerinden uzaklaşmasıdır. Marx, yabancılaşmayı dört "bakış açısından" görmektedir. Yabancılaşma: İnsan doğası belli bir takım yaşamsal güdüler ve eğilimler taşır, gerçekleşmesi gelişmesi olması gerekirken, yabancılaşma bu güdü ve eğilimlerin kısıtlanması koşuludur. Özdeki güçler için yabancılaşma güçsüz bırakmanın yerini tutar; kişinin kendi yaşamını kendi nesnesi yapmak için kişinin yaşamı sermayenin nesnesi haline gelir. Marks yabancılaşmanın komünizm öncesi tüm toplumun bir özelliği olacağına inanır. Yabancılaşma karşıtı ‘gerçekleştirme’ ya da ‘öz etkinlik’tir – kendinin etkinliği, kendi tarafından yönetilen. Marks için üretim araçları üzerindeki özel mülkiyetle birlikte başlayan bir süreçtir. Özel mülkiyet, insanın özündeki bütünlüğü parçalayacak, onu tek yönlü bir duruma indirgeyecektir: "...özel mülkiyet bizi öylesine aptal ve tek yanlı hale getirdi ki, bir nesnenin, ancak bizim için bir sermaye olarak varolduğunda, ya da ona doğrudan sahip olduğumuzda, yediğimizde, içtiğimizde, giydiğimizde, içinde yaşadığımızda vs. kısacası onu kullandığımızda onun bizim olduğunu düşünürüz."
Gerald Cohen'in eleştirisi
Marx’ın ‘felsefi antropoloji’sinin (yani insan anlayışının) önemli bir eleştirisi, “Analitik Marksizm”in öncüsü Gerald Cohen tarafından “Tarihi Maddeciliği Yeniden Değerlendirmek” yayınında öne sürülmüştür. Cohen' e göre: ‘Marksist felsefi antropoloji tek yanlıdır. İnsan doğası ve insan iyiliği anlayışı daha başka hiçbir şey insan özü sayılamayacak biçimde öz kimlik ihtiyacına fazla önem vermektedir.’. Bunun sonucu olarak ‘Marx ve izleyicileri din ve milliyetçilik gibi olguların önemini küçültmüştür, bunlar öz kimliğin ihtiyaçlarını karşılar.’. Cohen Marks’ın ihmalinin kaynakları olarak saptadıklarını tanımlar: ‘Maddenin kökten nesnelliğinin Anti Hegelci, Feuerbachçı onaylanmasıyla Marx, öznenin nesneyle ilişkisine, bu hiçbir şekilde özne değildir, odaklanmıştır ve zaman geçtikçe, öznenin kendiyle olan ilişkisini, ve öznenin diğerleriyle ilişkisinin bu yönünü, ki aracılıdır (yani dolaylıdır), ihmal etmiştir’.
Cohen, ‘Bir kişi yalnızca kendi güçlerini geliştirme ve tatma ihtiyacı duymaz. Kim olduğunu bilmek ister, kendi kimliğinin başkalarıyla olan bağlantılarını bilmek ihtiyacındadır. Hegel’in görmüş olduğu gibi, kendi dışında kendinin üretmediği bir şey ve kendi içinde onunla üst üste çakışan bir şey bulmak zorundadır. Bu onu yaratmış olan sosyal süreç nedeniyledir’ Cohen insanların tipik olarak kimlik yaratmak için güdülenmediklerine, fakat içlerinde içsel olarak var olan, örneğin ‘milliyet ya da ırkk, ya da din ya da herhangi bir dilim ya da bir karışımı muhafaza etmek güdülendiklerine inanır’. Cohen ‘Marx’ın kendini tanım ihtiyacını reddetiğini’ iddia etmez, fakat [bunun yerine] gerçeği vurgu nedeniyle bulamadığını iddia eder’. Cohen ayrıca din vb. yoluyla bulunulacak bir öz anlayış türünün de kesinlik taşıdığını da söylemez. Milliyetçilik ise, ‘kimliklendirmeler iyi huylu, zararsız ve felaket derecede kötücül biçimler alabilir’ der ve ‘milliyetçiliğin bedenleşmesinde devletin iyi bir aracı olduğuna’ inanmaz
Uray Havalimanı
Uray Havalimanı (IATA:URJ, ICAO:USHU) Rusya'nın Hantı-Mansi Özerk Okrugu'nda yer alan Uray kentindedir. Uray'ın 4 km. güneydoğusundadır. Orta büyüklükteki uçaklara hizmet vermektedir. 18/36 doğrultusunda bir adet pisti bulunmaktadır. Pistin yüzeyi betondur.
Tirol İsyanı
1809 Tirol İsyanı (Almanca: Tiroler Volksaufstand) Andreas Hofer liderliğindeki Tirol'deki köylülerin vatanını işgal etmiş olan Napolyon Bonapart liderliğindeki Fransız ve Bavyera ordularına karşı Beşinci Koalisyon Savaşı sırasında başlattıkları isyandır.
Tarihsel arka plan: 1805'ten beri Tirol'un Bavyera işgali
Bavyera federal yapılı Kutsal Roma İmparatorluğu'nda bir eyaletti. Eylül 1805 yılında Bavyera tahtında bulunan Maximilian I. Joseph ve Bavyera'da bakan olan kont Maximilian von Montgelas Fransız aydınlamasından etkilenmeleri ve Avusturya İmparatorluğu'nun emellerinden korkmalarından ötürü Bogenhausen'de gizli bir savunma ittifakı imzaladılar. Kısa bir süre sonra Üçüncü Koalisyon Savaşı'nın sonunda, Bavyera kendisini galip tarafta buldu. 1805 Pressburg Barışı Maximilian I. Joseph'i sadece krallığa yükseltilmekle kalmadı, aynı zamanda 1363'ten beri, Avusturyalı Habsburglar tarafından tutulan ve Austerlitz Muharebesi'nde Fransız işgali altına giren Tirol'u de kazandı. Fransızlar, sekülerleştirdikleri Trent Prensi-piskoposluk'ta da dahil olmak üzere Tirol bölgesini 11 Şubat 1806'da Bavyera'ya resmen devretti.
Beşinci Koalisyon savaşı ve salgın ve isyanın seyri
Partizanlar, Geheimrat ve Avusturya Arşidükü John'un yakın arkadaşı Baron Joseph Hormayr aracılığıyla Avusturya ile temas halindeydi. Avusturya İmparatorluğu, Tirol anayasal özerkliğini garanti eden Pressburg Barışı'nda kabul edilen koşulların ihlalini gerekçe göstererek, 9 Nisan 1809'da Bavyera-Fransız müttefiklerine savaş ilan etti.
Avusturya komutanı Johann Gabriel Chasteler de Courcelles, Lienz ve Innsbruck'a yürüdü, ancak 13 Mayıs'ta Wörgl Savaşı'nda Fransız Mareşal François Joseph Lefebvre liderliğindeki Bavyera birlikleri tarafından yenilgiye uğratıldı. Bu arada, savaş haberi üzerine Andreas Hofer tarafından yönetilen düzensiz bir ordu Vipiteno'nun etrafında toplanmış ve kuzeydeki Brenner Geçidi'ne doğru ilerlemiştir. 12 ve 25 Mayıs'ta Innsbruck yakınlarındaki Birinci ve İkinci Bergisel Muharebesi'nde köylü birlikleri Bavyeralılarla çatıştı.
Tirolliler, Napolyon'un 22 Mayıs'taki Aspern-Essling Muharebesi'nde ilk yenilgisini yaşadığı haberini kutladılar. Yine de, Fransızlar 5/6 Temmuz'daki Wagram Muharebesi'nde tekrar üstünlük kazandıktan sonra, Avusturya Arşidükü Karl, Znaim Mütarekesi'ni imzaladı ve ardından Avusturya kuvvetleri Tirol'den çekildi. Böylece isyancılar tek başlarına savaşmak zorunda kaldılar. Bununla birlikte, Temmuz ayında Mareşal Lefebvre komutasındaki Fransız ve Bavyeralı kuvvetlere birkaç yenilgi vermeyi başardılar ve 12/13 Ağustosta Üçüncü Bergisel Savaşı'ndan sonra tam bir Fransız geri çekilmesiyle sonuçlandı. Andreas Hofer Innsbruck'taki işgal edilmeyen bölgelerin yönetimini devraldı.
Bununla birlikte, 14 Ekimde Beşinci Koalisyon Savaşı'nı sona erdiren barış antlaşması olan Schönbrunn Antlaşması'nda, Avusturya İmparatoru I. Francis, Tirol'e yönelik iddialarından resmen vazgeçti. Napolyon aynı gün eyaletin yeniden fethini emretti. General Jean-Baptiste Drouet'in komutası altındaki Fransız askeri gücü ilerlemeden önce Prens Ludwig diplomatik gerilimi azaltma önlemleri alarak isyancı birliklerinin sayısını azaltmayı başardı. Bu son sadık birlikler, Dördüncü Bergisel Savaşı'nda yenildi isyan etkili bir şekilde bastırıldı.
Andreas Hofer'in infazı
İsyancıların çoğu, sonraki haftalarda Fransız ve Bavyera güçleri tarafından infaz edildi. İsyanın lideri Andreas Hofer dağlara kaçtı ve Güney Tirol'ün çeşitli yerlerine saklandı. 28 Ocak 1810'da, bir Tirol köylüsü tarafından Passeier'de Fransızlara ihbar edilerek ihanete uğradı. Hofer tutuklandı ve Mantua'ya getirildi, burada İtalya'nın Fransız genel valisi Eugène de Beauharnais ilk önce onu affetmek istese de Napolyon reddetti. Ölüm cezası 19 Şubat'ta verildi ve ertesi gün infaz edildi. Hofer'in cenazesi 1823'te Innsbruck Hofkirche'ye gömüldü.
Gülcan Karahancı
Gülcan Kamps (d. 20 Eylül 1982, Lübeck, Almanya), Viva TV'de VJ'likle başlayan kariyerine, Mustafa Sandal'a, "Aya Benzer" şarkısında düet yaparak sürdürüp daha sonra dizilerde rol alarak oyunculuk da yapan Türk kadını.
Hayatı ve kariyeri
Garsonluk, bebek bakıcılığı ve gazete dağıtmak gibi işer yaparak okumuş, 2002 yılında lise mezunu olmuştur. İşletme Fakültesi'nde kayıt yaptırmak için yer bulamayınca arkadaşlarının tavsiyesiyle 2002 yılında Casting Garage'a katıldı. Berlin, Hannover, Köln ve Leipzig çevresinde olan Viva Casting turuna katılarak yaklaşık 500 adayın arasından 1. oldu ve kazandı. Ocak 2003'ten itibaran Gülcan Viva'da Vj olarak canlı yayınlanan Interaktive ve Was geht ab Show'da sunuculuk yaptı. Programı çok beğenildi. Türk müziğinde de tam bir Mustafa Sandal hayranı olan Gülcan, Musti'nin Ayabenzer 2003 adlı şarkının düetini yapmış ve klibinde de oynamıştır. Gülcan böylece Almanya'dan sonra Türkiye'de de tanınmış oldu. Seven albümünün diğer ülkelerde de çıkmasıyla birlikte Avrupa'da da Musti ile birlikte tanınmıştır.
Sazlıdere, Edirne
Sazlıdere, Edirne ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1909 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Köy, adını yanından geçen dereden almıştır.
Coğrafya
Köy, Edirne il merkezine 11 km uzaklıktadır. Köy, Edirne'nin güneydoğusunda ve Edirne-Kırklareli devlet yolu ile  Edirne-İstanbul devlet yolunun kesiştiği yerde yer alır.
Tapinothelella
Tapinothelella, Pisauridae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.
Erie County, Ohio
Erie ili veya Erie County, Amerika Birleşik Devletleri'nin Ohio eyaletinde bulunan bir ildir. İlin nüfusu 2020 sayımına göre 75,622'dir. İlin merkezi ve en büyük şehri Sandusky'dir.
Eski Cuma (il)
Eski Cuma ili ( trl: Oblast Tırgovişte), Bulgaristan'ın üst orta kesimlerinde bir ildir. Merkezi Eski Cuma şehridir.
İlde Türk nüfus epey fazladır. Yöredeki Türkler, Anadolu'dan belirli aralıklarla iskan, sürgün, göç gibi nedenlerle gelen Türklerdir, ilin kuzeyi Deliorman bölgesindedir, buradaki Türkler ekseriyetle Tokat kökenlidirler (Kızıloğuzlar), ilin güneyinde bulunan Tozluk ve Gerlovo bölümlerindeki Türkler ise Kastamonu, Sivas, Tokat ve Kırşehir kökenlidirler (Uluyörük Çepnileri ve Gündüzlü Avşarları), ilde Türk eserlerinin çoğu tahrip olmuştur. İldeki bazı Türk eserleri şunlardır;
Santiago del Estero
Santiago del Estero ( Arjantin'in Santiago del Estero eyaletinin başkenti olan şehirdir. Şehrin nüfusu 2001 yılı itibarıyla 244,733'tür. Bu şehir, Dulce Nehri kıyısında yer almaktadır.
Tarihçe
Şehir, 25 Temmuz 1553'te Francisco de Aguirre önderliğinde Peru'dan gelen İspanyollar tarafından kuruldu.
5 cm PaK 38
5 cm PaK 38 (Panzerabwehrkanone 38), Nazi Almanyası ordusu Wehrmacht tarafından II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan 5 sm kalibreli mermi atabilen bir tanksavar silahıydı. 1938 yılında Rheinmetall firması tarafından geliştirilmiş ve üretilmiştir. 7,62 cm PaK 36(r) den daha başarılı bir toptu ve 7,5 cm PaK 40 ın üretilmesi ile bu üstünlüğü devretti.
PaK 38 Wehrmacht tarafından ilk olarak Nisan 1940 kullanıldı. 1941 yılında Wehrmacht SSCB işgali sırasında yeni Sovyet yapımı orta sınıf T-34 ve ağır sınıf KV tanklarının ortaya çıkması ile PaK 38 tungsten başlık taşıyan, Panzergranate 40 mermisini kullanmaya başladı. Mermi tanka isabet ettiğinde tungten zırhı daha kolay geçebiliyordu ve bu tanklara karşı çok daha etkiliydi. İleriki yıllarda Alman mühendisler daha gelişmiş toplar üretti ve PaK 38 yerini bu tanksavar toplarına bıraktı.
İncirburnu
İnce Burun, ya da eski adıyla Avlaka Burnu olarak da bilinir. 25° 38' 59 doğu meridyeni üzerinde Çanakkale il sınırları içinde yer alır ve Gökçeada'nın en batı noktası olma özelliğini taşır. Gökçeada'ya bağlı Uğurlu Köyü içindedir. Gökçeada limanı ile burun arası yaklaşık 30 kilometredir.
Malurus lamberti
Malurus lamberti, Maluridae familyasına ait ötücü bir kuş türüdür. Avustralya'nın doğusunda yaşamakta olup eşeysel dimorfizm gösteren bu türün erkeklerinin tüy örtüsü omuzlarında kestane rengi, tepesi ve kulaklarında mavidir. Üreme dönemi dışında erkekler ile dişi ve genç kuşlar asıl olarak boz-kahve tüy örtüsüne sahiptir.
Malurus cinsi kuşların tamamında olduğu gibi bu türde de ortak üreme görülür ve grup olarak yıl boyunca bölgelerinin korunmasını ve bakımını üstlenirler. Sosyal olarak tek eşlilerdir; ancak eşler farklı bireylerle çiftleşir ve yavruları büyütürken birbirlerine yardımcı olurlar. Erkekler, sarı taç yaprakları kopararak kur gösterisi sırasında bunları dişiye sunar. Asıl olarak böceklerle ve yeşil yemlerle beslenirler. Daha önceleri Avustralya'nın tamamına yayılan popülasyonlar Malurus lamberti'nin alt türü olarak sınıflandırılırken 2018'de yapılan yeniden sınıflandırmayla birlikte bu alt türler, Malurus assimilis türünün alt türleri olarak değiştirilmiştir.
Taksonomi ve evrim
Maluridae familyasındaki tüm kuşlar gibi M. lamberti türü de gerçek çit kuşları (Troglodytidae familyası) ile akraba değildir. Önceleri sinekkapangiller (Muscicapidae) familyası içinde sınıflandırılmış daha sonra da ötleğengiller (Sylviidae) familyasında sınıflandırılmıştır. 1975 yılında ise kendine ait Maluridae familyası tanınmıştır. Son zamanlarda yapılan DNA analizleri, Maluridae familyasının Meliphagidae ve Pardalotidae familyaları ile akraba olduğu ve büyük Meliphagoidea üst familyasında sınıflandırılabileceği ortaya çıkmıştır.
Evrimsel tarihçe
Ornitolog Richard Schodde 1982 yılında omuz tüyleri kestane renkli olan dört türün kuzeyde form çeşitliliği olması ve kıtanın güneydoğusunda bu çeşitliliğin görülmemesi nedeniyle kökenlerinin kuzeyde olduğunu önerdi. Kuşların atalarının güneye ve güneybatıya yaklaşık 2 milyon yıl önce Pliyosen Çağ'ın sonunda ya da Buzul Çağı’nın başında sıcak ve nemli bir dönemde yayılmış olabilir. Takip eden daha soğuk ve kurak iklim yaşam alanlarının azalmasına ve popülasyonların parçalanıp ayrı kalmasına neden olmuş olabilir. Güneybatıda kalan kuşlar M. elegans türüne, kuzeybatıda kalanlar da M. lamberti türüne dönüşmüştür. Kuzeydoğuda izole kalan başka bir popülasyon da M. amabilis türüne dönüşmüştür. Tekrar iklimin ısınması ve nemli olması sonucu kuşlar tekrar güneye yayılmış ve bu yeni grup orta ve güney Avustralya ile Eyre Yarımadası’na kadar olan bölgeye dağılarak M. pulcherrimus türüne dönüşmüştür. Buna da etken serin iklimin bu popülasyonu diğerlerinden izole etmesi olmuştur. En sonunda Buzul Çağı’nın sonunda 12.000-13.000 yıl önce kuzeydeki kuşlar tekrar güneye yayılmıştır. Bu yayılma sonucunda farklı üç türün aynı bölgede yaşamasına neden olmuştur. Schodde iki ırkın dişilerinin mavi-boz tüylerinin atalarından kalma olduğunu güneyde bulunan diğer dişilerin boz-kahverengi tüylerinin ise kuru iklime adaptasyon olduğunu söyler. İleride yapılacak olan daha gelişmiş moleküler analizler bu hipotezleri değiştirebilir.
Iocaste (uydu)
Iocaste (Jüpiter XXIV olarak da bilinir), Jüpiter'in retrograd düzensiz uydularından biridir. Sadece 2 km genişliğinde bir küçük uydudur. Geçici adı S/2000 J3 idi.
Malurus lamberti
Fiziksel özellikleri
Sesli haberleşme sosyal grup içindeki kuşların besin ararken ve bölgelerini savunurken kullandıkları bir yöntemdir. Ana şakımaları, 1-4 saniyelik tiz sesli ve saniyede 10-20 öge içeren bir şakımadır. Şakımaları Maluridae familyası içinde en yumuşak olanıdır. Beslenmek için dolaşan kuşlar diğerleriyle alçak tonlu ve azalan tonda sii-sii-sii sesinin tekrarıyla ya da tsst sesiyle iletişim içinde olur. Yüksek ve keskin tsit sesi alarm çığlığıdır.
Dağılımı ve yaşam alanı
Avustralya anakarasının %90’ına yayılmış olan Malurus lamberti saklanacak yer sağlayan yoğun bitki örtüsüne sahip fundalıklarda yaşar. Kıta içinde ve Kuzey Avustralya’da kayalıkları ve Acacia, Eremophila ya daMuehlenbeckia florulenta yetişen alanları tercih eder. Aşırı sıcaktan korunmak için memelilerin yere açtığı oyuklara saklandıkları gözlemlenmiştir. Şehre yakın bölgelerde, mesela Sidney banliyölerinde, yakın akrabası Malurus cyaneus türünden daha çok korunaklı yerleri tercih ettiği belirtilmiştir ancak 2007’de Syndey’in kuzey banliyölerinde yapılan bir araştırmada M. lamberti türünün saklanmak için yoğun olan bitki örtüsünü değil de daha çeşitli bitki örtüsü bulunan yerleri tercih ettiği ortaya konulmuştur. Altında çalılık bulunmayan Pinus cinsi çam ormanları yaşamaları için uygun değildir.
Davranışı
Malurus cinsi bütün kuşlar gibi aktif ve hareketli bir besin avcısıdır. Normal hareket şekli iki ayağın da aynı anda yerden kesilip tekrar yere bastığı hoplayarak ilerlemedir ama koştukları da görülebilir. Dengesini oldukça uzun kuyruğuyla sağlar. Kuyrukları yukarı doğru dik durur ve nadiren hareketsiz kalır. Kısa, yuvarlak kanatlar ilk kalkışın iyi olmasını sağlar ve kısa uçuşlar için yararlıdır ancak uzun uçuşlarda yarar sağlamaz. İlkbahar ve yaz aylarında kuşlar gün içinde dönem dönem aktif olur ve besin arayışında şakımaları duyulur. Günün sıcaklığında grup bir arada saklanarak dinlenir. Kışın besin bulmak zorlaştığı için tüm gün besin ararlar.
Aynı cinsteki diğer türler gibi bu türün erkeklerinin kur davranışı esnasında dişiye ağzında renkli taç yaprakları taşıdığı gözlemlenmiştir. Bu türün taşıdığı taç yaprakları sarı renklidir.
Malurus lamberti eşler ya da gruplar hâlinde yaşayan ve birlikte bölgelerini savunup yavrularını büyüten bir kuş türüdür. Sosyal olarak tek eşlidir ancak eşler diğer kuşlarla çiftleşirler ve bu çiftleşmeden olan yavruları da birlikte büyütürler. Erkek ve dişi yavruları aynı oranda beslerken, yardımcı kuşlar hem bölgenin savunmasında hem de yavruların beslenip büyütülmesinde yardımcı olurlar. Grupta bulunan kuşlar korunaklı yerde bir arada tünerler ve birbirlerinin tüylerini temizlerler.
Beslenme
Malurus lamberti çoğunluğu böcek olan birçok küçük yaratık ile beslenir. Bunların arasında karıncalar, çekirgeler, sinekler ve çeşitli kurtçuklarla larvalar vardır. Daha çok yerden 2 m yükseklikten az fundalıklarda besin ararlar.
Üreme
Üreme dönemi ilkbahardan yazın sonuna kadar olan dönemdir. Yuva genelde sık bitki örtüsü içinde ve yerden 1 m yükseklikten az bir yüksekliğe kurulur. Küre biçiminde olan yuva otlardan ve örümcek ağından yapılır ve bir taraftan girişi vardır. Bir üreme dönemi bir ila iki kere yumurta yumurtlanabilir. Her seferinde üç ila dört arası mat beyaz renkli ve kızıl-kahverengi lekeli 12x16 mm yumurta yumurtlanır. dişi kuş tek başına 14-16 gün kuluçkaya yatar. Bu sürenin sonunda yumurtadan çıkan yavruların beslenmesi ve dışkı keselerinin temizlenmesi hem erkek hem dişi hem de yardımcı kuşlar tarafından 10-12 gün boyunca yapılır; bu sürede de kuşlar palazlanır. Yavruların beslenmesi bir ay sürer. Yavru kuşlar bir yıl kadar yardımcı kuş olarak aile grubunda kalır.
Arruda dos Vinhos
Arruda dos Vinhos  belediyesi, Portekiz'in Centro bölgesine bağlı Oeste altbölgesinin belediyelerinden biridir.
Bucaklar
Belediyede 4 bucak (Por.: freguesia) yer almaktadır.
Tapinothele
Tapinothele, Pisauridae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.
Balpayam, Pülümür
Balpayam, Tunceli ili Pülümür ilçesinin eski bir bucak merkezi.
Tarihçe
Köyün eski ismi Deşt'dir. 1935 yılında Pülümür ilçesine bağlı Deşt bucağının kurulmasıyla merkez köy statüsü verildi. 1967 Pülümür depreminde can ve mal kaybı yaşandı. 19. yüzyılın ikinci yarısında Alevi bir aşiret olan Haydaranlılar yerleşikti. 1968 yılındaki TBMM görüşmelerinde, 46 haneli köyde sadece tek bir hanenin toprağı olduğu, diğer hanelerin toprağının olmadığı ve ağanın her bir haneden senede 1.000 lira aldığı bilgisi verilmişti. 1993 yılında boşaltıldı. Günümüzde tüzel kişiliğe sahip olmadığından Bozağakaraderbendi köyüne bağlıdır.
Ekonomi
Balpayam'da yeraltı kaynağı olarak Balpayam Tuzlası bulunur. Bu tuzla Yoncalık bölgesinde yer alır ve "Ağa Tuzlası" olarak bilinir.
1.000 hayvanlık "Çiko" adlı bir yayla bulunur.
Regong sanatları
Regong sanatları (ya da Rebgong sanatları), Tibet Budizmi konusunda popüler sanatlardır. Bunlar resim, heykel, gravür, mimari ve nakıştır. Onlar, Tongren İlçesindeki ve Çin'in Qinghai eyaletindeki mevcut Huangnan Tibet Özerk Bölgesi'ni geçen Rongwo nehri boyunca yer alan topluluklarla ilişkilidir.
Regong sanatları, 2009 yılında somut olmayan kültürel mirası temsil eden listeye dahil edilmiştir.
Tarih
Regong sanatlarının kökenleri 10. yüzyıla kadar uzanır
Novorossiysk
Sovyet Deniz Kuvvetleri'nin Karadeniz Filosunun başlıca limanı oldu. Rusya Federasyonu Deniz Kuvvetleri'nin Karadeniz Filosu'nun karargâhı Sivastopol'dan Novorossisk'e taşınması için hazırlık yapılmaktadır.
Kardeş şehirleri
Novorossisk şehrinin on kardeş şehri mevcuttur.
Biysk Havalimanı
Biysk Havalimanı (Rusça:Аэропорт Бийск) (ICAO:UNBI) Rusya'nın Biysk kentinde yer almaktadır. Biysk'in 12 km. güneydoğusundadır. Çok küçük bir havalimanıdır. 10/28 doğrultusunda bir adet pisti bulunmaktadır. Pistin yüzeyi betondur.
Stadyum (televizyon programı)
Stadyum, TRT Spor'da cumartesi ve pazar akşamları yayınlanan futbol programı. Özgür Buzbaş sunuculuğunu yapmaktadır. Programda Süper Lig maçlarının özet görüntüleri gösterilirken, karşılaşmaların analizi, özel röportajlar yayınlanmaktadır.
Elçi Hanı
Elçi Hanı, İstanbul, Çemberlitaş'ta 16. ve 19. yüzyıllar arasında hizmet vermiş olan yapıdır.
Atik Ali Paşa Külliyesi'nin bir parçası olarak, Divanyolu'na bakan cephede bulunuyor ve Osmanlı Devleti nezdindeki yabancı elçilerin konaklaması için kullanılıyordu. 1865'teki Hocapaşa yangınında ciddi bir hasar gördükten sonra 1883'te II. Abdülhamit'in yakın dostlarından Osman Zeki Bey'in mülkiyetine geçti ve bu tarihte yıkıntıların temizlenmesiyle birlikte binanın yerine Matbaa-i Osmani kuruldu.
Türemiş kelime
Türemiş kelime veya türemiş sözcük, isim ve fiil köklerine veya diğer türemiş sözcüklere yapım ekleri getirilerek türetilen sözcük. Yalın hâldeki türemiş sözcükler gövde olarak da bilinir. Türetilen sözcük, genellikle türediği sözcükle ilişkili olmakla birlikte, tamamen yeni bir anlama sahiptir: su (madde) ve suluk (kap) gibi.
Fiilden türeyenler: Fiil köklerine yapım eki getirilerek yapılan sözcüklerdir.
Amerika tarihi
Amerika tarihi ilk insan yerleşimlerinden modern dönemdeki devletlere kadarki dönemi kapsar. İnsanların Bering boğazından geçip Sibirya üzerinden Alaska’ya geçişi ile Amerikan tarihi başlar.Buzul çağının bitimi ile birlikte Amerika kıtası diğer kıtalardan izole kalmıştır. Mezoamerikan, Kızılderili ve Eskimo gibi birçok halk ortaya çıkmıştır. 15. yüzyıldan itibaren Avrupa kolonizasyonuna uğramıştır. Sonrasında ise bağımsızlık hareketleri ile bağımsız devletler ortaya çıktı.
Türemiş kelime
Çekim ekleri
Türemiş sözcükler çekim eki alabilir. Bu durumda türemiş sözcük özelliğini yitirmezler. Örneğin aşağıdaki cümledeki tüm sözcükler türemiştir:
Amerika tarihi
Tarih Öncesi
İlk kez insanlar 10.000 yıl önce bulunan Bering boğazı üzerinden aşağı yukarı 40.000 yıl öncesinde geçtiler. Bundan binlerce yıl sonra günümüz ABD topraklarını vardılar. Buzul çağının bitmesi ile birlikte Amerika kıtasının Asya ile bağlantısı koptu. Bunun sonucunda Amerika kıtası izole oldu. MÖ 14.000 insanlar Güney Amerika’ya ulaştı. Amerika kıtası belli bir süre sonra tarıma geçti.
Türemiş kelime
Çekim ekleri
Herhangi bir kökten başlayarak birden fazla türemiş sözcük (gövde) oluşturulabilir. Bunlara sırasıyla birincil gövde, ikincil gövde, üçüncül gövde vs. denir. Örnekler:
Amerika tarihi
Kolomb Öncesi Amerika
Kolomb öncesi ilk medeniyet MÖ 3000 yılında günümüzdeki Peru topraklarındaki Caral medeniyetidir.
Türemiş kelime
Çekim ekleri
Birden fazla kez türetilmiş sözcüklerde sözcük türü kök veya bir önceki gövdeden farklı olabilir. Örnek:
Amerika tarihi
Kolomb Öncesi Amerika
Orta Amerika’da ise ilk medeniyet Olmekler’dir. Daha sonraları Olmek medeniyeti Maya ve Aztek uygarlıklarına örnek olmuştur. Maya uygarlığı ise Amerika kıtasının en büyük uygarlıklarından biridir. Maya uygarlığı altın çağında tıp, matematik, mimari vb birçok alanda çok gelişmişti. Kuzey Amerika’da ise ABD topraklarında Missisipi Kültürü ve Kızılderililer vardı. Kanda, Alaska ve Grönland topraklarında Eskimolar vardı. Vikingler,Amerika kıtasına ilk basan Avrupalılar oldular ve Grönland’i kolonize ettiler. Mezoamerika’da ise Olmek ve Maya uygarlıkları yanında Totmek ve Aztekler’de örnek verilebilir.
Kolonizasyon Süreci
1492’de başlayan bu süreç 20. yüzyılın ortalarına kadar sürmüştür. Kristof Kolomb,Amerika ‘yı keşfedince kolonizasyon süreci başladı. İspanyol-Aztek savaşı sonucunda Aztek medeniyeti çöktü. 15. yüzyılda İspanyol kolonizasyonu ile başlayıp 16. yüzyılda Hollanda, İngiltere, Fransa ve Portekiz devletlerinin kolonizasyonu ile devam etti. Kolonizasyon sayesinde Avrupa kauçuk, çikolata, domates ve patates gibi ürünler ile tanışırken Amerika kıtası ise hastalıklar ve soykırımlar ile uğraştı. Bu kolonizasyon süreci sonucunda yedi yıl savaşları başladı.
Kremlin
Kremlin (Rusça: кремль), "kale", "hisar", "şato" anlamlarına gelen ve çoğu tarihi Rus kentinin merkezinde bulunan muhkim yapılar bütünü. En tanınmışları Moskova Kremlini'dir.
Moskova'daki Kremlin Sarayı, devrim öncesinde Rus çarlarının ikâmetgâhıydı. Moskova Irmağı'ndan 40 m yüksekte bulunan Borovitskiy Burnu üzerinde 28 hektarlık bir alana yayılan, çevresi 20 m yüksekliğinde 2 km'lik bir yalan yapıların en eskisi Spas na Boru (Ormandaki Kurtarıcı Aziz) Kilisesi'dir.
Tarihçe
15. yüzyıl'da ilk Kremlin'in yerine İtalyan mimari anlayışında yeni bir saray yapıldı. 1487'de Beklemişhev Kulesi, 1490'da Borovitskaya Kulesi, Aziz Nikola ve Aziz Flor kapıları eklendi. 3. İvan döneminde birkaç katedral daha yapıldı. Dini yapılar Bizans, diğer yapılar İtalyan etkisi taşırlar. 1527'den sonra yapılan değişiklikleri Alman, İngiliz ve Hollandalı mimarlar gerçekleştirdi. Kremlin'in önemli yapılarından olan Büyük İvan Çan Kulesi'nin yapımına 1505'te başlanıp 1600'de tamamlandı. Kulede dünyanın en büyük çanı olan 218 ton ağırlığındaki Çar Kolokol (Çanların Çarı) bulunur. 1838-1849 yılları arasında Bolşoy Kremlyovskiy Dvoryets (Büyük Saray) inşa edildi. 1932-1934'te Kremlin Tiyatrosu, 1961'de Kongreler Sarayı yapıldı.
Günümüzde Kremlin, Rusya'nın bir simgesi durumuna gelmiştir.
McGrath, Alaska
McGrath (Yukarı Kuskokvimce Tochak’, Değinakça Digenegh ) — Amerika Birleşik Devletleri ne bağlı Alaska eyaletinin Yukon–Koyukuk Census Area sayım bölgesinde Alaska Atabasklarından Yukarı Kuskokvimlerce meskun olan bir şehir ve Kuskokwim Nehri üzerindeki yerli köyü. Toplam alanı 54.6 km² olan yerleşimin nüfusu 2010 yılına göre nüfusu 346 kişidir.
Sailor Moon müziklerinin listesi
Ay Savaşçısı, Japonya'da Bishōjo Senshi Sailor Moon (美少女戦士セーラームーン) olarak bilinen dünyaca ünlü animenin, oldukça zengin bir müzik diskografisi bulunmaktadır. 200 bölümden oluşan TV serisinde ve 3 adet uzun metrajlı filminde yer alan bütün fon müzikleri, Japonya'nın önemli müzik adamlarından "Arisawa Takanori" tarafından bestelenmiş ve aranje edilmiştir. Ayrıca fon müziklerinin haricinde, birkaç sözlü şarkının beste ve düzenlemesine de imzasını atmıştır. Şarkılarının söz, müzik ve aranjelerinde; "Serizawa Rui, Nobuta Kazuo, Kameyama Kouichirou, Shiramine Mitsuko" gibi Japonya'da dönemin önemli isimleri de yer almıştır. Ayrıca ünlü bir keman virtüözü olan yarı Çinli yarı Taylandlı Vanessa-Mae, 3. sezon karakterlerinden Michiru Kaiou'nun çaldığı kemana hayat vermiştir. Öte yandan Sailor Moon'un yaratıcısı olan Naoko Takeuchi'de bazı şarkıların sözlerini yazmıştır.
McGrath, Alaska
Yerliler
Ana yerli halk Yukarı Kuskokvimler grubundan Kızılderili Alaska Atabasklarıdır. Yerlilerin oranı % 43.89, Beyazlar ise % 42.64 tür.
ANCSA Yapılanması
Yukarı Kuskokvim yerlilerinin 1971 Alaska Yerli Talepleri Çözümleme Yasası (ANCSA) gereği kurulan Alaska Yerli Bölge Şirketlerinden Doyon, Limited yerli bölge şirketine bağlı MTNT Limited adlı yerli şirketi vardır. Yerüstü kaynakları köy şirketine, yeraltı kaynakları ise bölge şirketine aittir.
İç Alaska'nın Upper Kuskokwim Subregion alt bölgesinde bulunan yerleşimin yerli halkının McGrath Traditional Council adlı idari yapılanması Tanana Chiefs Conference adlı üst yapılanmaya dahildir.
Petit Larousse
Le Petit Larousse Illustré ya da yaygın kullanımı ile Petit Larousse, ilk olarak 1905 yılında Fransız pedagog ve yayıncı Claude Augé tarafından yayımlanan ansiklopedik sözlük. Küçük Larousse da denir. 1924'te Nouveau Petit Larousse Illustré (Resimli Yeni Küçük Larousse), 1935'te Augé tarafından, 1948'de, 1952'de Larousse Kitabevi'nin 100. yılında, 1959, 1968 ve 1981 yıllarında yeniden gözden geçirilip basımları yapıldı. Resimli olarak iki farklı şekilde de yayımlanırdı ve her yıl güncelleştirilirdi. Ansiklopedi kullanımının yaygın olduğu yıllarda Fransızca baskısı 1 milyon, İspanyolca baskısı ise 600 binden fazla satıyordu ve dönemi için önemli bir yayıncılık başarısı gösteriyordu. Fransızca ve İspanyolca dışında farklı dillerdeki versiyonları da bulunmaktaydı.
Bagration Harekâtı
Bagration Harekâtı (Rusça: Oперация Багратион / Operatsiya Bagration), II. Dünya Savaşı sırasında Kızıl Ordu'nun yürüttüğü Beyaz Rusya Stratejik Taarruz Harekâtı'nın kapalı adıdır. Harekât, 22 Haziran ve 19 Ağustos 1944 tarihleri arasında icra edilmiş olup sonuçta Alman kuvvetleri Beyaz Rusya'dan ve Doğu Polonya'dan çıkartılmıştır. Harekâta verilen Bagration kapalı adı, 18. ve 19. yüzyıllarda yaşamış ve Borodino Muharebesi sırasında ölümcül bir yara almış olan Çarlık generali, prens Pyotr Bagration'a dayanmaktadır.
Harekâta doğrudan katılan Sovyet kuvvetleri;
Harekât sonucunda Alman Merkez Ordular Grubu'nu oluşturan dört ordudan (biri panzer ordusu) üçü, 4. Ordu, 3. Panzer Ordusu ve  9. Ordu, neredeyse tümüyle imha olmuştur. Harekât, "II. Dünya Savaşı'nda tüm Alman silahlı kuvvetleri açısından en belalı yenilgiydi". Harekâtın sonunda Sovyetler Birliği'nin batı kesiminin büyük bir bölümü Alman işgalinden çıktı ve Kızıl Ordu, Romanya ve Polonya topraklarına ulaşarak buralarda sağlam bir dayanak oluşturdu.
Harekât hedefleri daha karışıktır. Yapılan bu harekât geleneksel Sovyet askeri doktrini olan, ana bir saldırı ekseni ve onu destekleyen tali ilerleme doktrinine taban tabana zıt olarak gerçekleştirilmiştir. Harekâtın planlayıcısı Konstantin Rokossovski eşit ağırlıklı iki saldırının farklı noktalarda yapılmasını önerdiğinde, Stavka'daki toplantıda ağır eleştiri almış, kendi ifadesiyle "Tekrar düşünmem için ayrı bir odaya gönderdiler." Döndüğünde yine aynı fikri savunmuş, sonrasında Stalin; "Cephe komutanı bu kadar emin olduğuna göre operasyon başarıya ulaşacaktır" diyerek planı onaylamıştır. Kızıl ordu harekât öncesinde yoğun biçimde askeri hileyi (Rusça Maskirovka) kullanmıştır. Sovyet taarruzunun yöneldiği ilk hedef, merkezi Polonya'da Vistül üzerindeki köprübaşıdır. Bu yöneliş, bir askeri hile olarak Alman seyyar ihtiyatlarını Beyaz Rusya'da bir kriz yaratarak buraya, merkeze çekmek içindi. Böylece bu Alman kuvvetleri Lublin-Brest ve Lviv-Sandomierz eksenlerinden uzaklaştırılmış olacaktı. Kızıl Ordu, ondan sonra bu eksenlerdeki planlamış olduğu Lvov–Sandomierz ve Lublin-Brest genel taarruzlarına girişecekti. Bu hareket tarzı Kızıl Ordu'nun, Vistül Nehri'ne ve Varşova'ya ulaşmasını sağladı. Bu noktadan Berlin, artık vuruş mesafesindedir. İzlenen hareket tarzı, düşmanın stratejik derinliği içinde harekât geliştirme şeklindeki Sovyet askeri doktrini ile uyumludur.
Harekât öncesi
Kursk Muharebesi ardından STAVKA, bir dizi genel taarruza girişmişti. Bu taarruzlar, sonuçta Alman karşı taarruzları ya da direnmesiyle durdurulmuş olsa da, hem Kızıl Ordu'nun stratejik inisiyatifi sürdürmesini, hem de çok geniş arazilerde Alman işgalinin atılmasını sağlamıştı. Diğer yandan bu Sovyet taarruzları, Doğu Cephesi'nde Alman kuvvetlerinin, yerine koyamayacakları ağır kayıplara da yol açmıştır.
1944 yılının Haziran ayında Kotentin Yarımadası'ndaki Müttefik kuvvetler, Alman başkenti Berlin'den 1.046 km uzaklıkta iken Doğu'da Kızıl Ordu kuvvetleri Berlin'den 1.200 km mesafedeydiler. III. Reich için her iki tehdit de hemen hemen farksızdı. Hitler, Merkez Ordular Grubu karşısındaki Sovyet birliklerinin yarattığı tehdidi doğru teşhis edemeyerek hafife aldı ve Merkez Ordular Grubu'nun topçusunun üçte birini tank imha edicilerin yarısı ve tanklarının % 88'ini Güney Ordular Grubu emrine aktardı. Aslında bir sonraki Kızıl Ordu genel taarruzunun bu bölgeden olacağını düşünüyordu.
Bagration harekâtı, yakın bir bölgede ondan yaklaşık üç hafta sonra başlatılan Lvov-Sandomierz Harekâtı ile birlikte, Kızıl Ordu'ya Beyaz Rusya'yı ve Ukrayna'yı geri alma olanağı verdi. Kızıl Ordu, savaş öncesi sınırlara ulaşmış oldu ve hatta Alman toprağı olan Doğu Prusya sınırını da geçti. Fakat daha da önemlisi Lvov-Sandomierz harekâtı, Vistül Nehri'nin doğusundaki tüm Polonya topraklarını kontrol altına alarak Sovyet birliklerinin Vorşova eteklerine ulaşmasını sağlamıştır. Harekât, bir sonraki operasyon olan Vistül-Oder Taarruzu'na olanak sağladı. Bu harekât, Alman başkentinin yolunu da açmış oldu. Öyle ki, Vistül-Oder Harekâtı'nın sona ermesinden yaklaşık 1,5 ay sonra Kızıl Ordu birlikleri Alman başkenti Berlin'i hedef alan taarruzlarını başlatacaklardır. Neredeyse Varşova'ya ulaşan bu harekâtın başarısı, Sovyetler bile beklenenin ötesinde bir başarı olmuştu. Sovyetler Birliği, Varşova'daki Alman işgal güçlerine karşı bir ayaklanmayı başlarda teşvik etti.
Öte yandan harekât öncesinde partizan faaliyetleri büyük bir sıçrama gösterdi. Alman cephe hattı gerisinde 21 / 22 Haziran gecesi boyunca partizanlarla Alman cephe gerisi güvenlik unsurları arasında 3.500 çatışma yaşandı. Partizanlar yine bu saatlerde 10.500 sabotaj eylemi gerçekleştirdi.
Sovyet yanıltıcı harekâtları
Rusça bir sözcük olan "Maskirovka", sözcük anlamı olarak kamufle, örtme, gizleme anlamına gelir. Ancak askeri terminolojide daha geniş bir anlamda kullanılmaktadır. II. Dünya Savaşı sırasında Sovyet komutanlar tarafından, Wehmacht kuvvetlerini sürpriz bir durumla karşı karşıya bırakmak için başvurulan geniş kapsamlı önlemleri ifade etmekte kullanıldı.
Alman üst komutanlığı OKH, 1944 yılının yaz aylarında Doğu Cephesi'nde geniş çaplı bir Sovyet taarruzu beklemekteydi. Öte yanda STAVKA birkaç seçenek üzerinde çalıştı. Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında planlanan taarruzların zaman çizelgesinin tümü, 28 Nisan 1944 tarihinde karara bağlandı. STAVKA, L'vov ya da Yaşi/Kişinev bölgelerinde yapılabilecek bir taarruz yaklaşımını, o bölgelerdeki Sovyet cephelerinin gücüne denk Alman mekanize ve motorize kuvvetlerin bulunuyor olmasından dolayı geri çevirdi. Bunun yerine dört seçenek üzeride duruldu. Romanya ve Karpatlar üzerinden bir taarruz, Ukrayna'nın batısında, Baltık kıyılarını amaçlayan çok geniş çaplı bir taarruz, Baltık ülkelerine yönelen bir taarruz ve Beyaz Rusya taarruzu. İlk iki seçenek, kanat saldırılarına açık ve fazlaca hırslı olması dolayısıyla elendi. Üçüncü seçenek ise savunmanın çok iyi hazırlanmış olması nedeniyle uygun görülmedi. Tek güvenli seçenek Beyaz Rusya içlerine bir taarruzdu. Bu taarruz ayrıca Ukrayna'dan Polonya ve Romanya içlerine sonraki bir taarruzu da olanaklı kılacaktı.
Hem Sovyet hem de Alman üst komutanlıkları, Ukrayna'nın batısının, Polonya içlerine yapılacak bir taarruz için uygun bir alan olduğunun farkındaydı. Alman üst komutanlığı'nın bu duruma karşı önlemler alacağını hesaba katan Sovyetler, karmaşık bir maskirovka planıyla harekete başladı. Bu plan, Beyaz Rusya'da bir kriz yaratarak Alman zırhlı birliklerini bu bölgeye çekip gafil avlamayı amaçlıyordu. Sovyetler'in bu gafil avlamaya göz diktiği Alman zırhlı birlikleri, 1944 yılının Nisan - Haziran aylarında gerçekleşen ve Alman zaferiyle sonuçlanan I. Yaş-Kişinev Taarruzu'nda muharebe eden birliklerdir. Bu, Bagration planının birincil amacıydı.
STAVKA'nın esas darbeyi Vistül Nehri yönünde geliştirmek şeklindeki amacı muharebe düzenlerinde görülebilir. Sovyet Genelkurmay çalışmaları, hem Beyaz Rusya hem de L'vov-Sandomierz Taarruzlarında çok fazla sayıda tank ve mekanize kolordu kullanıldığını ortaya koymaktadır. Altı muhafız tank Kolordusu, altı standart tank kolordusu, üç muhafız mekanize ve iki standart mekanize kolordu, L'vov Harekâtı'nda muharebeye sokuldu. Toplamda 12 tank ve 5 mekanize kolordu. Buna karşın Bagration Harekâtı'nın Baltık ve Beyaz Rusya cephelerine 8 tank ve iki mekanize kolordu ayrıldı. Ayrıca, fazladan altı ordusu daha bulunan 1. Beyaz Rusya Cephesi, Lubllin-Brest Taarruzunun kanadını koruma görevi de üstlenmiştir.
Taktik kaynakların tahsisi, özellikle tanksavar topları, asıl Vistül'e yönelen harekâtın öncü kuvveti olan 1. Ukrayna Cephesi'ne tahsis edildi. Elli dört tanksavar alayının otuz sekizi, Beyaz Rusya-Baltık-Ukrayna harekâtlarına tahsis edilerek 1. Ukrayna Cephesi'ne verildi. Bu harekât için hedef, Vistül Köprübaşıydı. Çok sayıda tanksavar kuvveti, Alman zırhlılarının Ağustos - Ekim 1944 aylarındaki, şiddetli ve toplu karşı taarruzlarını püskürtmeye yardımcı oldu.
Hava unsurlarının çoğu, Hem avcı, hem de taktik bombardıman uçakları olarak, 1. Ukrayna Cephesi'ni desteklemek üzere L'vov harekâtı'na tahsis edildi. Bagration Harekâtı'nda görev alan yetmiş sekiz avcı ve bombardıman hava tümeninden otuz ikisi L'vov Harekâtı'na tahsis edildi. Bu, Bagration Harekâtı'na ayrılan hava unsurlarının yaklaşık olarak yarısıdır ve Beyaz Rusya harekâtına ayrılandan daha fazladır. Hava unsurlarının bu toplanışı Vistül köprübaşını, Alman hava akınlarından korumayı ve bu hava akınlarına karşı hava taarruzları düzenleyebilmeyi amaçlamaktadır.
Alman tepkisi
Haziran başlarından itibaren Alman Yüksek Komutanlığı, Merkez Ordular Grubu Karargâhı ve ordu komutanları, Merkez Ordular Grubu cephesinde büyük Sovyet kuvvetleri toplanmakta olduğunu saptadı. Yine de esas Sovyet taarruzunun Kuzey Ukrayna Ordular Grubu cephesinden yapılacağı kabul ediliyordu. 14 Haziran'da Merkez Ordular Grubu Kurmay Başkanı General Kurt Zeitzler "Kızıl Ordu birliklerinin toplanması 9. Ordu cephesinde olması, taarruzun Ordular Grubu'nun kanadını hedef alacağını açıkça göstermektedir." demektedir. OKH, 10 Haziran'da Merkez Ordular Grubu'nun, düşmanın durumuna ilişkin durum değerlendirmesini benimsedi. ''Merkez Ordular Grubu'na yönelik saldırının, Sovyet genel taarruzunun ikincil bir operasyonu olacağı dikkate alınması gerekir. Yine de hesaba katılmalıdır ki düşman Merkez Ordular Grubu cephesinde toplanma yeteneğine de sahip olacaktır. Öyle ki oradaki düşman çevik kuvvetleri, iki taraf arasındaki kuvvet oranının ışığında, göz ardı edilemez.
Demiryolu hatlarına partizan sabotajları
Bagration Harekâtı'nın ilk aşamasında pek çok partizan birliği Beyaz Rusya'da eylemlere katıldı. Bu partizan birliklerine, Alman hatları gerisindeki demiryollarını ve iletişimi hedef alan saldırılara yeniden başlamaları talimatı verilmiştir. Demiryolu hatlarına 19 Haziran'dan itibaren çok sayıda sabotaj girişiminde bulunuldu. Bunların bir kısmında, yerleştirilen patlayıcılar bulunup patlamadan imha edildiyse de sonuç büyük ölçüde yıkıcı oldu. Alman savunma hatlarının yarılıp taarruzun geliştirilmesi safhasında da, kuşatılan Alman birliklerinin imha edilmesinde de partizanlardan ayrıca yararlanıldı.
Kuvvetler
Operasyonun başlangıç aşamasında STAVKA, yaklaşık rakamlarla 1,7 milyon savaşçı ve destek unsurunu, 24 bin top ve havanı, 4.080 tank ve taarruz topu ile 6.334 uçağı harekâta hazır etmişti. Alman kuvvetleri başlangıçta destek birlikleriyle birlikte yaklaşık olarak 800 bin kişilik bir kuvvettir. Bu kuvveti 9.500 top ve sadece 553 tank ve taarruz topu destekledi. Alman hava gücü ise 839 uçaktır. Merkez Ordular Grubu'nun mobil ihtiyatları fazlasıyla sınırlıdır. Kullanılabilir durumdaki esas ihtiyat, motorize olmayan 14. Piyade Tümeni'dir. 20. Panzer Tümeni, Bobruisk yakınlarına bulunuyordu. Ayrıca eksik kadrolu bir mekanize birlik olan Panzer Kolordusu " Feldherrnhalle" da ihtiyatta tutulmaktaydı. Beyaz Rusya'da görece istikrarlı bir hat üzerinde Alman savunması sağlam tutulmuştu. Birkaç kilometre derinlikte kademeli siperlerden ve yoğun mayınlı bölgelerden oluşan bir savunma hattı vardı.
Bu tarihte Alman Merkez Ordular Grubu dört ordudan oluşmaktadır. Grup Komutanlığı, 28 Haziran tarihine kadar Mareşal Ernst Busch (asker), bu tarihten sonra ise Mareşal Walter Model tarafından üstlenilmiştir. Ordu Grubu emrindeki ordular ise, General Georg-Hans Reinhardt komutasındaki 3. Panzer Kolordusu (üç kolordu, bir tümen), General Kurt von Tippelskirch komutasındaki 4. Ordu (biri panzer, 3 kolordu ve ihtiyat birlikleri), General Hans Jordan (27 Haziran'a kadar, sonrasında Vormann) 9. Ordu (biri panzer, üç kolordu, iki tümen) ve General Walter Weiss komutasındaki 2. Ordu'dur. Merkez Ordular Grubu bünyesinde dört ordu olmasına karşın bunlardan 2. Ordu, Bagration Harekâtı'nda savaşa girmemiştir.
Birinci evre, Mukavemeti kırma
Bagration Harekâtı, 22 Haziran 1944 günü, tüm Alman savunma hatlarında yoklama taarruzlarıyla başladı. Bu tarih, 1941 yılında Alman kuvvetlerinin Sovyet topraklarına yönelen ilk genel saldırısının (Barbarossa Harekâtı) yıl dönümüdür. Sovyet ana saldırısı 23 Haziran sabahında, benzeri görülmemiş ölçüde yoğun bir topçu bombardımanıyla başladı. Saatler ilerledikçe Alman savunmasının bazı kesimlerinde tehlikeli derecede gedikler oluştu. Sovyet derinliğine harekât doktrininin ilk evresini oluşturan "derinde savaş", Alman taktik savunma kuşağını yarıp geçerek ilerlemek şeklinde öngörülmüştü. Bu taktik taarruzlar başarıya ulaşır ulaşmaz, hazır bekleyen operatif ihtiyatlar açılan gediklerden ileri sürülerek taarruz gelişti ve Alman savunmasının operatif derinliğinde harekâta girişildi. Bu harekât, Alman birliklerinin Ordular Grubu ölçüsünde kuşatmak için güçlü mekanize ve zırhlı unsurların kullanılması idi.
Vitebsk-Orşa Taarruzu
Vitebsk-Orşa Taarruzu, 1. Baltık Cephesi ve 3. Beyaz Rusya Cephesi kuvvetlerince, Alman Merkez Ordular Grubu'nun kuzey ordusu 3. Panzer Ordusu'na ve 4. Ordu'nun kuzey kanadına yönelik olarak yapıldı.
Kuzeyde 1. Baltık Cephesi 25 Haziran'da, Alman 9. Kolordusu'nu Dvina Nehri gerisine atarak Vitebsk'te 53. Kolordu'yu kuşattı. Güneyde Alman 6. Kolordu'su, 3. Beyaz Rusya Cephesi kuvvetlerinin taarruzlarıyla dağıldı. Vitebsk, 27 Haziran 1944 tarihinde Kızıl Ordu kuvvetlerinin elinde geçerken Alman 53. Kolordu'sunun 30 bin kişilik tüm mevcudu imha edildi.
3. Beyaz Rusya Cephesi, Alman 4. Ordu'suna bağlı 27. Kolordu'nun tuttuğu Orşa'ya ve Moskova - Minsk ana yoluna taarruz başlattı. Alman birliklerinin mevzilerine yapışıp inatçı bir savunma sürdürmelerine karşın Orşa, 26 Haziran 1944 tarihinde Sovyet birliklerince geri alındı. Ardından 28 Haziran'da 3. Beyaz Rusya Cephesi'nin mekanize kuvvetleri, bu kuvvetler Berezina Nehri'ne ulaşarak Alman hatlarının gerisine sarktılar.
Mogilev Taarruzu
Dinyeper, Sovyet 39. Ordu'su tarafından 27 Haziran'da geçildi. Ertesi gün, Mogilev bu birlikler tarafından kuşatıldı ve alındı. Alman 12. Kolordu'su ile 39. Panzer Kolordusu, Berezina Nehri'ne doğru, gerçekte bir tuzağın içine doğru çekilmeye başladılar.
Bobruysk Taarruzu
Bobruysk Taarruzu, Merkez Ordular Grubu'nun güney kanadında, Alman 9. Ordu'su cephesine yönelik olarak 1. Beyaz Rusya Cephesi tarafından 23 Haziran 1944 tarihinde başlatıldı. Ancak cephe kuvvetleri Alman savunması önünde ağır kayıplara uğradı. Cephe Komutanı Mareşal Rokossovski, ertesi gün ilave hava ve topçu bombardımanıyla taarruzun yenilenmesini emretti.
Sovyet 3. Ordu'su kuzeyde cephe hattını yardı ve Alman 35. Kolordusu'nu, Berezina Nehri doğusunda tuzağa düşürdü. Bu kez Sovyet 65. Ordu'su, güney kesimde 41. Panzer Kolordusu cephesini yardı. İki Alman kolordusu 27 Haziran'da Bobruysk'un doğusunda, yoğun Sovyet hava bombardımanları altındaki geniş bir bölgede kuşatıldı.
Alman 9. Ordu'sunun bazı unsurları 28 Haziran'da Bobruysk'tan kurtulmayı başardı. Ancak 70 binin üzerinde erat ve subay öldü ya da teslim oldu. Bobrusyk, şiddetli sokak çatışmalarının ardından 29 Haziran 1944 tarihinde 1. Beyaz Rusya Cephesi kuvvetlerince geri alındı.
İkinci evre, Merkez Ordular Grubu'na karşı stratejik taarruz
Bagration harekâtı'nın en önemli taktik hedefi, Beyaz Rusya'nın başkenti olan Minsk'in geri alınmasıydı. Aynı zamanda Merkez Ordular Grubu'nun büyük kısmının, harekâtın birinci evresinde sağlanan geniş ölçekli kuşatılması ve imhası girişimleri de sonuçlandırılmış olacaktı.
Minsk Taarruzu
Berezina Nehri üzerinden geçişlerin güven altına alınması amacıyla girişilen taarruzlar, 28 Haziran tarihinden itibaren başladı. Bu taarruzlar, 3. Beyaz Rusya Cephesi'nin çevik kuvvetleri olan 5. Muhafız Tank Ordusu ile emre verilen süvari-mekanize bir grup tarafından gerçekleştirildi. Güneyde 1. Beyaz Rusya Cephesi'nin çevik kuvvetleri, Alman 4. Ordu'sunu kuşatan alt çene olarak ilerlemeye başladı. 4. Ordu, yoğun hava akınları altında Berezina üzerindeki köprülerden geri çekilirken, 5. Panzer Tümeni Minsk yaklaşımını örtmek için Beyaz Rusya içlerine atıldı. Berazina geçişlerinin zorlanmasından sonra Sovyet kuvvetleri Minsk'e ilerledi. Minsk'e ilk giren Sovyet kuvvetleri, 2. Muhafız Tank Kolordusu'na bağlı unsurlardı ve 3 Temmuz sabahının erken saatlerinde kente girmeye başladılar. Kent merkezindeki çatışmalar ertesi güne kadar sürdü ve Alman artçı birlikleri burada imha edildi. 5. Muhafız Tank Ordusu ve 65. Ordu, Minsk'in batısında kuşatmayı tamamladı. Tüm Alman 4. Ordu'su ile 9. Ordu'nun kalan birlikleri bu kuşatma içinde kaldılar. İzleyen birkaç gün içinde Minsk'in doğusundaki bu kuşatma kapandı ve 100 bin kişilik bu birliklerden sadece küçük bir bölümü kurtulabildi. Bu harekâtın sonunda Misk Kızıl Ordu tarafından geri alındı ve Alman Merkez Ordular Grubu tamamen imha edildi. Wehmacht açısından bu yenilgi, muhtemelen tüm savaş boyunca uğradığı en büyük yenilgiydi. On iki gün içinde (22 Haziran - 4 Temmuz) Alman Merkez Ordular Grubu'nun kayıpları 25 tümen ve 300 bin personeldir. Bunu izleyen birkaç hafta içinde Alman birlikleri bir 100 bin daha kayıp vermiştir.
Polotsk Taarruzu
Polotsk Harekâtı'nın iki hedefe yönelmiştir. Alman Kuzey Ordular Grubu'ndan olası bir karşı taarruza karşı Minsk Taarruzu'nun kuzey kanadını örtmek ve Polotsk'ı geri almak.
1. Baltık Cephesi, 3. Panzer Ordusu'ndan geriye kalan ve Polotsk gerisine çekilmekte olan Alman birliklerini takip etti ve 1 Temmuz'da Polotsk'a ulaştı. Alman birlikleri, geri hizmet birimleriyle ve Kuzey Ordular Grubu'ndan aceleyle aktardıkları birkaç tümenle bir savunma düzeni oluşturmaya çalıştılar.
1. Baltık Cephesi'nin 4. Şok Ordusu ve 6. Muhafız Ordusu, birkaç gün süren muharebelerden sonra 4 Temmuz'da Polotsk'ta kontrolü ele geçirdiler.
Üçüncü evre, güneyde stratejik taarruz harekâtı
Alman direnci neredeyse tümüyle çöktü. Sovyet kuvvetleri, harekâtın esas hedefi olan Minsk'ten olabildiğince ilerlemek yönünde emir aldı. STAVKA, yeni hedef belirledi. Bu yeni hedef, taarruz harekâtının üçüncü evresi olarak, Bagration Harekâtı'nın daha sonraki bir parçası olarak hayata geçirildi.
Shyaulyay Taarruzu
Shyaulyay Taarruzu, Sovyet 1. Baltık Cephesi kuvvetlerinin 5 - 31 Temmuz 1944 tarihleri arasında 3. Panzer Ordusu kalıntısına karşı giriştikleri bir taarruz harekâtıdır. Harekâtın hedefi, Litvanya'nın Shyaulyay kentidir.
Sovyet cephesinin 2., 43. ve 51. Muhafız Orduları ve 3. Muhafız Mekanize Kolordusu, Baltık kıyısındaki Riga yönünde taarruz ettiler. Sovyet birlikleri 31 Temmuz'da Riga Körfezi'nde sahile ulaşmışlardır. 6. Muhafız Ordusu, Riga'yı örttü ve taarruzun kanadını kuzey yönünde genişletti.
Aceleyle girişilen birkaç Alman karşı taarruzu, Merkez Ordular Grubu ile Kuzey ordular Grubu arasındaki teması yeniden kurmayı başardı. Shyaulyay'ın geri alınması için başlatılan Alman karşı taarruzu Doppelkopf Harekâtı, Ağustos ayı boyunca sürmekle birlikte başarılı olmadı.