cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gürol Irzık
Hayatı
1955'te Denizli'de doğdu. 1973'te Robert Koleji'nden, 1977'de Boğaziçi Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümünden mezun oldu. 1979'da aynı üniversitede matematik üzerine yüksek lisans, 1986'da Indiana Üniversitesi, Bloomington'da sosyal bilimler felsefesi üzerine doktora yaptı. 1985-87 yılları arasında Indiana Üniversitesi'nde, 1987-2009 yılları arasında Boğaziçi Üniversitesi'nde görev yaptı. 2009'dan beri Sabancı Üniversitesi'nde görev yapan Irzık, aynı zamanda İstanbul Teknik Üniversitesi, Polonya Bilimler Akademisi, Auckland Üniversitesi, Duke Üniversitesi ve Vassar College'da misafir olarak görev yapmıştır.
Irzık; Avrupa Kültür Parlamentosu ve Türkiye Bilimler Akademisi eski üyesi, Bilim Akademisi mevcut üyesidir.
20. yüzyılın en önemli bilim felsefecilerinden biri olan Thomas Kuhn, Irzık'ın Grünberg ile birlikte yazdığı "Carnap and Kuhn: Arch Enemies or Close Allies?" başlıklı makalesini daha önce okumuş olsaydı "muhtemelen hiçbir zaman Bilimsel Devrimlerin Yapısı'nı yazmayacağını" belirtmiş, her iki yazara da övgü mektubu göndermiştir.
Eşkinci Ocağı
Eşkinci Ocağı, II. Mahmut tarafından kurulan askeri yapıdır.
Göbekli, Alaşehir
Coğrafya
Manisa il merkezine 100 km, Alaşehir ilçesine 22 km salihli ilçesine 18 km uzaklıktadır.
Turhan Kapanlı
Turhan Kapanlı (1916, Kadıköy, İstanbul - 20 Kasım 1980), Türk siyasetçidir.
Hayatı
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Savcı ve Hâkimlik, Burdur ve Adana Valililiği, Cumhuriyet Senatosu Sakarya Üyeliği (15 Ekim 1961 - 5 Haziran 1966), Cumhuriyet Senatosu Ankara Üyeliği (5 Haziran 1966 - 12 Eylül 1980), Cumhuriyet Senatosu Başkanvekilliği ile Tarım, Köy İşleri, Orman, Sosyal Güvenlik ve Millî Savunma Bakanlıkları yaptı. Evli ve iki çocuk babasıdır. Gazeteci ve yazar Nazlı Ilıcak ile futbol yorumcusu Ömer Çavuşoğlu'nun dayısıdır.
Cemil Demirbakan
Cemil Demirbakan (d. 7 Mayıs 1971, Ankara, Türkiye), Türk müzisyen, Yüksek Sadakat grubunun eski solisti.
Hayatı
1971 doğumlu olan Ahmet Cemil Demirbakan ilkokul yıllarından itibaren okul gruplarında hep solist olmuştur. Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği'nden mezun olduktan sonra müzikle daha çok ilgilenmeye başladı. İlk grubunu 1990 yılında Sıkoçbrayt Kardeşler adında kurdu. Bu grupla sahne deneyimi kazandı ve müzik yaşmının ilk adımlarını attı. Daha sonra askere gidip gelen Cemil Demirbakan Antalya'da tekrar sahne almaya karar verdi. Antalya'da tanıştığı Onno Tunç onun hayatını değiştirdi. 2 yıl sadece müzik ile uğraşan Cemil Demirbakan daha sonra iş hayatına döndü ve iki yıl mühendislik yaptı. Müzik tutkusu hala devam eden Cemil Demirbakan daha sonra 1990'lı yılların sonlarında Cornflakes adında bir cover grubu kurdu. İstanbul'da önemli kulüplerde sahne aldı. Cornflakes ile belli bir yere geldi.
Yüksek Sadakat
Cemil Demirbakan, Yüksek Sadakat adlı Türk grubunun ilk solisti oldu. 2006'da çıkan Yüksek Sadakat adlı ilk albümün ardından gruptan ayrıldı. 2013'te Karışık Kaset adlı solo albümünü yayımladı.
Ertuğrul Akça
Mehmet Ertuğrul Akça, (1915, İstanbul - 30 Eylül 1977), Türk siyasetçi.
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi ve İstanbul Üniversitesi İktisat ve İçtimaiyat Enstitüsü mezunudur. İmroz ve Bursa’da hâkim ve savcılık, serbest avukatlık, Fenerbahçe Spor Kulübü Üyeliği ve İdareciliği, TBMM 1.(XII) Dönem Erzurum, 2.(XIII) ve 3.(XIV) Dönem Manisa Milletvekilliği, 3.(XIV) Dönem Dışişleri Komisyonu Başkanlığı yapmıştır. Evli ve bir çocuk babasıdır.
Zelenodolsk, Rusya
Zelenodolsk (, Yäşel Üzän;, Parat), Rusya'nın Tataristan Cumhuriyeti'nde bulunan bir şehirdir. Şehir, cumhuriyetin kuzeydoğusunda İdil Nehri'nin sol kıyısında yer almaktadır. Şehir aynı zamanda Zelenodolsk rayonunun merkezidir. Şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 97,674'tür.
Zelenodolsk, konumu nedeniyle cumhuriyetin önemli bir ulaşım merkezidir. Aynı zamanda 1895 yılında kurulan tanınmış bir tersaneye ev sahipliği yapmaktadır. Soğuk Savaş döneminde ise gizli savaş gemisi geliştirme merkeziydi.
Adnan Şinasi Şenyurt
Adnan Şinasi Şenyurt (1927, Kars - 15 Şubat 1993), Türk siyasetçi.
Gülenyaka, Alaşehir
Gülenyaka, Manisa ilinin Alaşehir ilçesine bağlı bir mahalledir.
Adnan Şinasi Şenyurt
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Serbest Avukatlık, Türkiye Büyük Millet Meclisi 1.(XII) ve 2.(XIII) Dönem Erzurum Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve üç çocuk babasıdır.
Gülenyaka, Alaşehir
Coğrafya
Manisa il merkezine 138 km, Alaşehir ilçesine 28 km uzaklıktadır.
Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki anıtlar listesi
Sincan Uygur Özerk Bölgesinde bulunan tüm anıtların listesi.
Yazyavan İlçesi
Yazyavan İlçesi ; Özbekistan'ın Fergana ili'indeki ilçe.
Merkezi Yazyavan şehridir.
1996 Le Mans 24 Saat Yarışı
Resmi Sonuçlar
Sınıf galipleri bold olarak yazılmıştır. Galibin yarış mesafesinin %75'ini Tamamlayamayan araçlar Sınıflandırma Dışı (NC) olarak yazılmıştır.
Doktor Jivago (film)
Doktor Jivago, 1965 ABD yapımı dramatik dönem filmidir. Üç buçuk saat uzunluğundaki bu uzun soluklu tarihi filmin özgün adı Doctor Zhivago'dur. Film Türkiye'de 28 Aralık 1968 tarihinde gösterime girmiş ve aylarca gösterimde kalmıştı.
Robert Bolt'un, senaryosunu Nobel ödüllü Rus yazar Boris Pasternak'ın 1957'de yazdığı aynı adlı (Rusça: Доктор Живаго) romanından uyarlayıp yazdığı bu epik filmin yönetmeni David Lean'dir. Önemli rollerinde Ömer Şerif, Julie Christie, Geraldine Chaplin, Rod Steiger, Alec Guinness ve Tom Courtenay'ın oynadıkları filmin yapımcısı Carlo Ponti'dir. Müzikleri ise Maurice Jarre'a aittir. Filmin özgün müziği Jarre'a Oscar ve Altın Küre ödüllerinin yanı sıra bir de Grammy ödülü kazandırmıştı.
Doktor Jivago, on dalda birden aday gösterildiği Oscar ödüllerinden "en iyi uyarlama senaryo", "en iyi görüntü yönetimi", "en iyi sanat yönetimi", "en iyi kostüm" ve "en iyi orijinal şarkı" dallarında olmak üzere beşini kazandı.
Özet
"Doktor Jivago", Rusya'da 1917 Bolşevik ihtilali ve hemen sonrasında patlak veren Rus İç Savaşı (1917-1922) sırasında, aynı zamanda bir şair de olan doktor Yuri Jivago (Ömer Şerif)'nun devrimin liderlerinden birinin karısına aşık olması ile yaşadığı zorlukları anlatan çok kapsamlı, romantik ve destansı bir filmdir. Olaylar ihtilalin hemen öncesinde başlar ve filmin arka fonunda tüm ihtilal süreci gözler önüne serilir. Ön planda ise kendisi de üst tabakadan ve kendisine tapan bir kadınla evli olduğu halde, şiirlerine ilham veren başka bir talihsiz kadını, Lara (Julie Christie)'yı seven, böylelikle sadakat ve ihtiras arasında bocalayan, hayatının kontrolü kendi elinden alınmış ve savaşın parçaladığı yokluklarla dolu bir ülkede oradan oraya sürüklenen aynı zamanda şair bir tıp doktorunun, Doktor Jivago'nun dramını izleriz.
1. Bölüm
1913'te Jivago, tıp fakültesinde hem bir öğrenci hem de bir şair olarak uzun bir yolculuktan sonra Paris'ten Moskova'ya döndüğünde Tonya ile tekrar bir araya gelir. Sadece 17 yaşında olan Lara, annesinin arkadaşı olan yaşlı ve iyi bağlantıları bulunan Victor Ippolitovich Komarovsky ile bir ilişki içindedir. Bir gece, idealist reformcu Pavel Pavlovich ("Paşa" lakaplı) Antipov, barışçıl bir gösteri sırasında kılıç kullanan ejderler tarafından yaralandıktan sonra sol kanat aşırılığına sürüklenir. Paşa yarasını tedavi etmek için evlenmek istediği Lara'ya gider. Gösteriler sırasında bulduğu silahı saklamasını ister.
Lara'nın annesi Komarovsky ile olan ilişkisini öğrenir ve intihar girişiminde bulunur. Komarovsky, annesini tedavi etmek için Lara'nın evine eşlik ettiği doktoru Jivago'nun eski profesöründen yardım ister. Komarovsky, Lara'nın Paşa ile evlenme niyetinde olduğunu öğrendiğinde Lara'yı bu fikirden caydırmaya çalışır ve sonra ona zorla tecavüz eder. İntikam almak isteyen ve kendisini aşağılanmış olarak hisseden Lara, Paşa için sakladığı tabancayı alır ve Noel arifesinde bir partide Komarovsky'yi vurur, onu elinden yaralar. Komarovsky, olaydan sonra oraya gelen Paşa tarafından olay yerinden uzaklaştırılan Lara'ya karşı herhangi bir cezai işlem yapılmaması konusunda ısrar eder. Orada bulunan Dr. Jivago, Komarovsky'nin yarası ile ilgilenir. Lara'nın Komarovsky ile olan ilişkisinden öfkeli olmasına rağmen, Paşa yinede Lara ile evlenir ve Katya adında bir kızı olur.
Birinci Dünya Savaşı sırasında Yevgraf Jivago, Bolşevikler tarafından Rus İmparatorluk Ordusu'nu yıkmak için gönderilir. Paşa'nın Alman kuvvetlerine yapılan cesur bir saldırı sonrasında eylemde bulunmadığı bildirilir. Lara, kocası Paşa'yı arayıp bulmak için hemşire olarak orduya kaydolur. Yuri Jivago bu arada savaş doktoru olur.
Savaştan sonra Yuri'nin Moskova'daki evi yeni Sovyet hükûmeti tarafından onlarca yoksul ailenin bir arada yaşaması için kiraya bölünmüştür. Karısı Tonya, oğlu Saşa ve Alexander onu karşılarlar. Şimdi Çeka'nın bir üyesi olan Yevgraf, Yuri Jivago'nun yazdığı şiirlerinin Sovyet Komünizmine karşıt olduğu gerekçesiyle kınandığını bildirir. Yevgraf, Yuri ve ailesinin Moskova'dan Ural Dağları'ndaki Varykino'ya kaçmaları için geçiş izni ve belgeler düzenler. Jivago, Tonya, Saşa ve Alexander, ağır korunan bir sığır trenine binerler, bu sırada aslında Paşa Antipov adlı meşhur Bolşevik komutanı tarafından güvence altına alınan tartışmalı topraklardan geçecekleri konusunda bilgilendirilirler.
2. Bölüm
Tren bir sabah erken saatlerde dururken Jivago trenden inip biraz uzaklaşır. Gizli bir yerde içinde Strelnikov'un bulunduğu zırhlı bir treni görür. Orada yakalanır. Yuri, Paşa lakaplı Antipov olarak tanıdığı Strelnikov'un huzuruna çıkarılır. Gergin bir konuşma sırasında Strelnikov, Yuri'ye artık yabancılaştığı karısı Lara'nın Yuriatin kasabasında yaşadığını, ardından oranın Komünist karşıtı Beyaz Ordu kuvvetleri tarafından işgal edildiğini söyler. Strelnikov'un sağ kolu tarafından Strelnikov'un sorgulanan çoğu insanın vurulduğunu ima etmesine rağmen, Jivago'nun ailesine dönmesine izin verir.
Jivago Ailesi, yakındaki Yuriatin'de Lara'yı bulana kadar Varykino arazisindeki bir kır evinde huzurlu bir hayat yaşar ve bu noktada Dr. Jivago ve Lara uzun süre bastırılmış duygularına teslim olurlar. Tekrar birlikte olmaya başlarlar. Tonya hamile kaldığında Yuri, Lara'nın evine gidip artık kendisinden ayrılacağını ve karısı Tonya'ya sadık kalacağını söyler. Lara ise göz yaşları içinde bunu kabul eder. Dönüş yolunda Jivago evine varamadan Komünist partizanlar tarafından askeri hizmete sokulmak için kaçırılır.
İki yıl sonra, Jivago haber vermeden partizanların yanından kaçar ve buzlu çölleri aşarak Lara'yı bulduğu Yuriatin'e varır. Lara, Tonya'nın onu ararken kendisini bulduğunu ve ailesinin şimdi Moskova'da olduğunu söyler. Tonya'nın 6 ay önce Yuri'ye vermek için Lara'ya postaladığı mühürlü bir mektubu açıklar: Babası, Tonya ve çocukları sürgüne gönderilir ve artık Paris'te yaşayacaklardır. Bunun üzerine Yuri ve Lara ilişkilerini tekrar yeniler.
Bir gece, Komarovsky gelir ve Lara'nın Strelnikov ve Yuri'nin yazdığı "karşı-devrimci" şiirleri ve askerden firarı yüzünden ve ayrıca Lara'nın evliliği nedeniyle Cheka tarafından izlendiklerini bildirir. Komarovsky, Yuri ve Lara'ya Rusya'dan ayrılma konusunda yardım eder. Fakat çift bunu reddeder. Bunun yerine, Yuri'nin "Lara" adına şiirlerini yazmaya başladığı terk edilmiş Varykino mülküne geri dönerler. Burada yazdığı şiirler daha sonra onun ünlü olmasını sağlayacaktır, ancak hükûmetin hoşnutsuzluğuna da neden olacaktır. Komarovsky tekrar eve gelir ve Yuri'ye, Lara'nın eski kocası Strelnikov'un sadece beş mil ötede ele geçirildiğini, ancak daha sonra kendi vurarak intihar ettiğini söyler. Bu nedenle Lara, Steka'nın Strelnikov'u sakladığı gerekçesiyle derhal infaz tehlikesi altındadır. Jivago, Lara ve kızı Katya'yı 1920'lerin başlarında bağımsız olan Uzak Doğu Cumhuriyeti'nde bir hükûmet yetkilisi olarak atanan Komarovsky ile birlikte gönderir. Onlara eşlik etmeyi reddeden Yuri, kaderiyle yüzleşmek için geride kalır.
Yıllar sonra Yevgraf, Stalin döneminde Moskova'da artık hasta ve yoksul biri olan Yuri'yi bulur ve ona yeni bir takım elbise ve bir iş verir. Bir tramvaya binen Yuri, Lara'nın yakındaki bir sokakta yürüdüğünü tesadüfen görür. Yuri, bir sonraki durakta inmek için mücadele eder. Yuri Lara'nın peşinden koşar, ancak ona tam yetişecek iken ölümcül bir kalp krizi geçirir ve Lara, Yuri'nin varlığından habersiz oradan uzaklaşır. Yuri'nin cenazesine çok sayıda insan katılır. Yuri'nin cenaze törenine katılan Lara, Yevgraf'a yaklaşır ve Yuri'nin kızını doğurduğunu, ancak kızını Moğolistan'daki Beyaz Ordu kontrollü hükûmetin çöküşünde kaybettiğini açıklar. Yevgraf'a göre Lara, kendisinin yardımı ile yüzlerce yetimi boşuna aradıktan sonra, Joseph Stalin'in 1930'ların sonundaki Büyük Tasfiyesi sırasında ortadan kaybolmuş ve "bir çalışma kampında bir yerde ölmüş ya da kaybolmuştur".
Yevgraf, Tanya Komarova'nın Yuri ve Lara'nın kızı olduğunu güçlü bir şekilde hissederken, hala ikna olmamıştır. Ancak Tanya yanından ayrılırken Yevgraf, Yuri'nin annesinin özellikle oynarken yetenekli olduğu bir enstrüman olan balalayka taşıdığını fark eder. Onu daha fazla sorgulayarak, Tanya'nın kendi kendine balalayka çaldığını öğrenir. Yevgraf gülümser, "Ah. O zaman bu bir hediye" diyerek, bu yüzden gerçekten Yuri ve Lara'nın kızı olması gerektiğini ona ima eder.
Çekim süreci ve sahneleri
Boris Pasternak'ın romanı, tartışmalar ortasında Batı'da yayınlandı. Pasternak'ın kitabının bazı bölümleri Samizdat'ta 2. Dünya Savaşı'ndan bir süre sonra biliniyordu. Ancak roman 1956 yılına kadar tamamlanmadı. Kitap, 1957'de kısa bir süre sonra yayımlayan sol görüşlü İtalyan yayıncı Giangiacomo Feltrinelli'ye teslim edilmek üzere D'Angelo adlı bir İtalyan tarafından Sovyetler Birliği'nden kaçırıldı. Romana karşı bir Sovyet kampanyasının yardımıyla, komünist olmayan dünyada bir sansasyon haline geldi. The New York Times en çok satanlar listesinin üstünde 26 hafta boyunca kaldı.
Kitap Sovyetler Birliği'nde yasaklandığı için orada filme alınamadı. Leann'ın İspanya'daki Arabistanlı Lawrence filminin bir bölümünü filme alma deneyimi, CEA Stüdyolarına erişim ve İspanya'nın bazı bölgelerinde kar garantisi, ülkeyi çekim için birincil yer olarak seçmesine yol açtı. Ancak, hava tahminleri başarısız oldu ve David Lean'ın ekibi İspanya'nın 50 yıl içindeki en sıcak kışını yaşadı. Sonuç olarak, bazı sahneler iç mekanlarda yakındaki bir mermer ocağından gelen tozla yapılmış yapay karla çekildi. Ekip, Soria yakınlarındaki Campo de Gómara'da bir yerlerde, Strelnikov'un tren sekansındaki karlı manzara gibi yoğun kar yağışlı bazı yerleri filme aldı.
Nicolas Roeg, orijinal görüntü yönetmeniydi ve bazı sahnelerde çalıştı ancak Lean ile tartıştıktan sonra ayrıldı ve yerine Freddie Young geçti. Film on aydan uzun bir süre boyunca çekildi, tüm Moskova seti Madrid'in dışında sıfırdan inşa edildi.
Jivago'nun ve Lara'nın Birinci Dünya Savaşı'ndaki hizmetini kapsayan sahnelerin çoğu, Varykino malikanesinde olduğu gibi Soria'da çekildi. Varykino'daki "buz sarayı", donmuş balmumuyla dolu bir ev olan Soria'da da çekildi. Partizanların donmuş göldeki suçlamaları da İspanya'da çekildi; kurutulmuş bir nehir yatağının üzerine bir dökme demir levha yerleştirildi ve üstüne sahte kar (çoğunlukla mermer tozu) eklendi. Bazı kış sahneleri yazın, bazen 25 °C'ye (77 °F) kadar yüksek sıcaklıklarda çekildi. Diğer çekim yerleri arasında Madrid'deki Madrid-Delicias tren istasyonu ve Moncayo Range bulunmaktadır. İlk ve son sahneler İspanya ve Portekiz arasındaki Aldeadávila Barajı'nda çekildi. Adı geçmese de bu sahnelerin çoğu, nehrin İspanyol tarafına bakan Portekiz tarafında çekildi.
Çoğunlukla manzara sahneleri ve Yuri'nin partizanlardan kaçışı olan diğer kış sahneleri Finlandiya'da çekildi. Demiryolu ile Yuryatin'e seyahat eden ailenin kış sahneleri Kanada'da çekildi. Filmde görülen lokomotifler, RENFE Class 240 (eski 1400 MZA) gibi İspanyol lokomotifleridir ve Strelnikov'un zırhlı treni, RENFE Class 141F Mikado lokomotiftir. Bir tren sahnesi, hareket eden bir trene tırmanarak kayıp olan Macar aktris Lili Muráti'nin başına gelen sözde kaderle ünlendi. Vagonun altına düşmesine rağmen ciddi bir şekilde yaralanmadan kurtuldu ve üç hafta içinde işe geri döndü (ve bir uzvunu kaybetmedi ya da ölmedi). Lean, kazasının bir kısmını filmin son sahnesinde kullanmış görünüyor.
Ödülleri
Akademi Ödülleri (Oscar)
BAFTA ödülü
İngiliz Görüntü Yönetmenleri Derneği Ödülü
Cannes Film Festivali David di Donatello Ödülleri
Altın Küre ödülleri
Altın Ekran Ödülü, Almanya
Grammy Ödülü
Laurel Ödülü
ABD Ulusal Eleştirmenler Birliği Ödülü
Soundtrack
"En az filmi kadar başarılı olan" filmin müziklerini Maurice Jarre bestelemiştir. Billboard albüm için tüm zamanların en büyük soundtracklerinden biri yorumunda bulunmuştur. Albüm en az 450.000'lik satışa sahiptir ve MGM Records'un en çok satan albümlerinden birisi konumundadır. 1967 Grammy Ödülleri'nde Yılın Albümü, Yılın Şarkısı ve En İyi Enstrümantal Performans dalında aday olurken Görsel Medya için En İyi Film Müziği Albümü dalında ödüle layık görülmüştür.
Diğer sinema ve TV uyarlamaları
Sovyet yazarı Boris Pasternak'ın kendi ülkesinde yayımlatamadığı için kaçak olarak yurt dışına çıkartıp ilk kez 1957 yılında İtalya'da bastırttığı romanı Doktor Jivago, David Lean'in epik sinema uyarlaması dışında üç kez daha filme çekilmiştir. Romanın tüm sinema ve TV uyarlamaları aşağıdadır:
NGC 5883
NGC 5883, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Aslan takımyıldızı yönünde bulunur. S0 tipi bir merceksi galaksidir. Amerikan astronom Joseph Winlock tarafından 1867 yılında 38,1 cm (15 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Sakallı Köle
Sakallı Köle; 1525–1530 yılları arasında Michelangelo tarafından yapılmış olan ve günümüzde Galleria dell'Accademia'da sergilenen bir mermer heykeldir. II. Julius'un mezarını oluşturan parçalardan bir tanesidir.
Lannilis
Lannilis Fransa'nın Bretonya bölgesine bağlı Finistère ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2016 yılı itibarıyla 5,647'dir.
Ottakring
Ottakring, Viyana'nın 16. Merkez İlçesi'dir. Yerleşimine 8. yy ortalarında başlamış olan bölge, Avusturya İmparator'u Franz Joseph'in isteği üzerine 1890 yılında çevredeki yerleşim yerleri birleştirilip Ottakring adı altında 106.861 nüfus ile Viyana'ya bağlanmıştır. Bölgelerinden biri olan Neulerchenfelder zamanında ilçeye katılmaya karşı çıktıysa da yasa 1892 yılında kabul edilip yürürlüğe girmiştir.
Viyana Eyâleti'ne bağlandıktan sonra doğası ve konumu dolayısı ile nüfusu giderek artmıştır ve bu sayı 1910 yıllarında 177.687 gibi büyük rakama ulaşmıştır. Yerleşik halkını Viyana'nın birçok kenar ilçelerinde olduğu gibi işçi ve çiftçi kesimi oluşturmaktaydı ve bunun da en önemli sebeplerinden biri bu bölgede çoğalan endüstri ve irili ufaklı iş yerleriydi. II. Dünya Savaşı'ndan sonra yapılan birçok sosyal evler; özellikle 1922 ve 1934 yılları arasında 28 sitede toplam 4.517 adet ev yapılması bu bölgenin cazibesini iyice arttırmıştır. Ama 1930 yıllarının başında meydana gelmiş olan ekonomik kriz en çok burayı etkilemiştir, o zamanlar işsizlik oranının yüzde 50'ye varması da bunu doğrulamaktadır.
Faşistlere karşı yapılan 1934'teki büyük ayaklanma ve çatışmalar ilçenin durumunun iyice kötülemesine sebep olmuştur. Bu çatışmalar zaman zaman o kadar şiddetli olmuştur ki Ottakring'in merkezi hemen hemen tümüyle yıkılmıştır. Savaştan sonra tekrar yapılanmaya başlayan ilçe nihayet zor da olsa bugünkü halini almıştır.
Eski işlevini yitirmiş binalar teknik lise ve öğrenciler için yurt yapılarak değerlendirilmiştir. Ottakring günümüzde modern bir görüntüsü ve 1998 yılında işletmeye açılmış olan metro sayesinde şehir merkezine 13 dakika gibi kısa bir sürede hızlı ve kolay ulaşımın sağlanabildiği, yerleşim açısından bugün de cazibesini muhafaza eden bir ilçedir.
Torric Jebrin
Torric Jebrin (d. 14 Ocak 1991; Akra), Gana'lı futbolcudur.
Kulüp takımları kariyeri
Futbola Hearts of Oak altyapısında başladı ve daha çocuk yaşta Avrupa takımlarının scoutları tarafından izlenmeye başlandı. Neticesinde yaşı dolduğunda Arsenal ile Atlético Madrid tarafından denenmek için antrenmanlara davet edildi. İlgilenen takımlar arasında Real Madrid'in de olduğu söylenmekteydi. Bu transfer savaşını İngiliz ekibi Portsmouth FC kazandı ve Torric'e 3 Kasım 2008 tarihinde 3 yıllık mukaveleye imzalatmayı başardı. Torric Portsmouth FC'de beklenen gelişmeyi gösteremedi ve bunun üzerine sezon sonuna kadar Zulte Waregem'e kiralandı. 2009-10 sezonunda da kiralık olarak eski takımı Hearts of Oak'a verildi.
2010-11 sezonun ara transfer döneminde bonservisiyle beraber Süper Lig'in yeni ekiplerinden Bucaspor'a transfer oldu. 2011-12 sezonunun devre arasında ise Trabzonspor'a transfer oldu. 2012-13 sezonunun başında Trabzonspor'dan 1461 Trabzon'a kiralanmıştır. Trabzonspor ile sözleşmesi karşılıklı olarak feshedildi.
Gençliği
Futbola, sakatlığı nedeniyle sahalara erken veda eden babasını örnek alarak 7 yaşında başladı. Gana'da eğitim gördüğü okulların takımlarında uzun süre forma giydi. Burada dikkat çekerek Gana Amatör Küme ekiplerinden Anokye'ye transfer oldu. Anokye'de çamurlu toprak zeminlerde, doğru dürüst spor malzemesi olmadan, gerçekten zor şartlar altında, çok başarılı bir dönem geçirdi. Yaşının küçük olmasına rağmen kısa süre içinde iyi bir kariyer edinerek, lig takımlarının dikkatini çekti ve 15 yaşında ise Gana Premier Lig ekiplerinden Hearts of Oak'la sözleşme imzaladı. Birçok oyuncuya göre kariyer zirviesi olarak görünen Hearts of Oak, onun için kariyerinin bir başlangıcıydı ve öyle de oldu.
Millî takım
Gana, Afrika futbolunun en önemli ülkesidir. Tarihinde 4 Afrika Uluslar Kupası bulunan Gana, Dünya Kupası'nda çeyrek final oynayan 3 Afrika ülkesinden biridir. Torric Jebrin; Abedi Pele, Kingson, Appiah, Muntari, Boateng ve Asamoah gibi önemli yıldızları bulunan Gana millî takımında 2006-2008 yıllarında sürekli olarak görev yaptı. U-21 ve daha alt yaş kademelerinde 40 kez Gana millî takımı formasını giydi. Uluslararası arenadaki kariyerini de bu maçlardaki etkili futbolu sayesinde yaptı.
Biyografi
Gana'nın başkenti Akra'da 14 Ocak 1991 tarihinde doğdu. Akra; sanayi, ticari ve kültürel özellikleri sayesinde Gana'daki birçok yerden farklıdır ve bu sayede de "Gana'nın Dünyaya açılan penceresi " olarak adlandırılır.
Çocukluk ve gençlik yılları, Gana'nın 1 milyon nüfuslu bu kentinde geçti. Hayatının önemli bölümünde, ekonomik sıkıntılar yaşadı. Futbolcu olan babasının aktif spor kariyeri, sakatlığı nedeniyle erken bitti. Futbola, biraz zorunluluk, biraz da babası gibi olma istedği sayesinde 7 yaşında başladı. Bu sıralar, hem Arapça eğitim verilen bir okulda okuyor, hem de futbol topunun peşinde koşuyordu. Liseyi, sadece erkek öğrencilerin kabul edildiği Azareeya'da bitirdi. Futbol aşkımın ağır basması üzerine de eğitimimi yarıda kesip, gerçek hedefine odaklandı.
Ailesi
Ganalı müslüman bir ailenin, 5 çocuğundan biridir. Türkiye'de olduğu dönemde, Gana dışına ilk kez İzmir'e gelerek çıktı. Bir yıla yakın bir süre İzmir'de yaşadı. Trabzon'da 2012-2014 sezonu arasında bulundu. Trabzon'da bulunurken, Gana'daki kız arkadaşıyla birlikte yaşadı.
Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu
Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu ya da THKO, Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan, Yusuf Aslan, Sinan Cemgil, Alparslan Özdoğan, Kadir Manga,  Taylan Özgür, Cihan Alptekin ve Mustafa Yalçıner tarafından kurulan silahlı ulusalcı örgüt. Örgüt, kuruluşunu, gerçekleştirdiği bir dizi eylemden sonra 4 Mart 1971 tarihinde yayımladığı bir bildiri ile kamuoyuna duyurdu.
İlk silahlı eylemini 29 Aralık 1970 tarihinde gerçekleştiren Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu, bütün bir 12 Mart yarı-askerî dönem boyunca varlığını sürdürdü. Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi (THKP-C) ile birlikte söz konusu döneme damgasını vurdu. Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın idamlarını önlemek için gerçekleştirdikleri ortak eylemin sonucu olarak THKP-C’den 8, THKO’dan 2 militanın Kızıldere’de öldürülmeleri, Silahlı Devrim Cephesi kavramının yerleşmesini ve siper kardeşliği-yoldaşlığı kavramının ortaya çıkmasını sağladı.
THKO, Sinan Cemgil, Kadir Manga ve Alparslan Özdoğan’ın Nurhak; Cihan Alptekin ve Ömer Ayna’nın Kızıldere’de öldürülmeleri; Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın idam edilmelerinden sonra dağıldı.
THKO davasından yargılanıp mahkûm olan kadroların 1974 affıyla hapisten çıktıktan sonra dışarıdakilerle birleşerek oluşturduğu Geçici Merkez Komite, hızla örgüt çizgisinden uzaklaşırken komite üyeleri kendi aralarında da bir farklılaşma sürecine girdiler. Bir grup Çin Komünist Partisi-Arnavutluk Emek Partisi (sonrasında yalnızca AEP) yanlısı politikalar geliştirerek Türkiye Devrimci Komünist Partisi'ne, diğer bir grup ise SBKP eğilimli politikalarla Türkiye Komünist Emek Partisi'ne gidecek örgütlenmeler kurarken örgüt çizgisine bağlı kalanlar Türkiye Devriminin Yolu adı altında birbirinden bağımsız grupçuklar oluşturmaktan öteye gidemediler.
THKO’nun ortaya çıktığı koşullar
Büyük şehirlerdeki yükseköğretim gençliği başta olmak üzere kimi aydın çevreleri ile İsmet İnönü yönetimindeki Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) Demokrat Parti iktidarına karşı verdikleri açık mücadele ortamında, ordu içindeki Kemalist-olma-savlı subayların “Cunta”sı, 27 Mayıs 1960 tarihinde yönetime el koyar. Emir-komuta zinciri dışında gerçekleştirilen ve kimilerince “ihtilâl” kimilerince de “darbe” olarak tanımlanan bu ordu müdahalesi sonucu girilen süreç, 1961 Anayasasını ortaya çıkartır. Türkiye’nin sorunları ve bu sorunlara getirilen çözümlerin tartışılmasına kısmen olanak tanıyan bir ortamda Doğan Avcıoğlu önderliğindeki Yön hareketinin ortaya çıkışı (1961), Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) kuruluşu (1961), CHP’de “Ortanın Solu”na yöneliş (1965) ve Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’nun (DİSK) kuruluşu (1967), Marksist klâsiklerin Türkçeye çevrilmesiyle harmanlanır.
Güney Kore’deki anti-emperyalist gençlik hareketiyle benzer devinimlere sahip Türkiye’deki yükseköğretim gençliği aslında Türkiye'ye ait daha özel bir şekliyle varlığını sürdürürken anti-emperyalizmi sosyalist düşünceler temelinde ele almaya çalışan yeni bir öğrenci kuşağı da uç verir.
1965 ve 1969'da kurulan Adalet Partisi (AP) hükûmetleri dış ilişkilerinde ABD ve Avrupa Ortak Pazarı yanlısı bir politika izlerken içte hak arama savaşımlarına tahammülsüz ve 1961 Anayasası karşıtı ve genel olarak bölücü bir zeminde hareket ederler.
Yükseköğretim gençliğinin “özgür üniversite” kavgası ile bununla zamandaş olarak yükselen başta işçi sınıfı ve köylülük olmak üzere emekçi sınıfların savaşımlarına Adalet Partisi Hükûmeti'nin polis ve karşıt görüşlü grupların desteğiyle verdiği şiddet unsurlu karşılık, tarikatçı yükseliş ve Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) tarafından kurulan “komando kampları”, radikal sağ ile polis gücü arasındaki işbirliği, siyasal saflaşmaları derinleştirir.
Yükselen anti-emperyalist ve demokratik savaşım içindeki genç devrimciler, Marx, Engels, Lenin ve Stalin ile başlayan tanışıklıklarına Vietnam Devrimi, Filistin Kurtuluş Savaşı ve başta Küba devrimi olmak üzere Latin Amerika devrimci deneyimlerini eklerler.
Soğuk Savaş dönemi olarak tanımlanan iki-kutuplu dünyanın (ABD-SSCB) ilişki ve çelişkileri, sonradan Avrupa Birliği’ne dönüşecek olan Ortak Pazar’ın yükselişi, SSCB’nin Brejnev’in "sınırlı egemenlik doktrini" bağlamında Çekoslovakya’ya girişi, SBKP-ÇKP ayrışması ve Çin Halk Cumhuriyeti’ndeki Büyük Proleter Kültür Devrimi, dönemin devrimci kadrolarını derinden etkiler.
Döneme karakterini veren slogan ise “Tam Bağımsız ve Gerçekten Demokratik Türkiye” olacaktır.
THKO’nun kökeni
Birinci odak, Ankara’da Orta Doğu Teknik Üniversitesi’ndeki “Toplumcu Grup”tan çıkar. Sinan Cemgil, Mustafa Taylan Özgür, Hüseyin İnan, Yusuf Aslan gibi daha sonra THKO’yu kuracak olanlar, Münir Ramazan Aktolga, Yusuf Küpeli ve Rasih Ulaş Bardakçı gibi THKP-C’yi kuracak olanlarla birlikte bir yandan yüksek öğrenim gençliğinin akademik-demokratik hakları için savaşım verirlerken diğer yandan da gelişen halk hareketleriyle birleşme ve dayanışma çabası içinde olurlar. Yükseköğretim kurumlarında Sosyalist Fikir Kulüplerinin kuruluşlarına katılıp bu kulüplere önderlik ederler. Söz konusu kadrolar, gençliğin anti-emperyalist savaşımına bilinçli eylem önderleri olarak katılır ve kitlenin eylem içinde bilinçlenmesine özen gösterirler. Grubun sonraki gelişimi diğer gruplardan farklı olur. Bu odak, sol içi tartışmalara çok fazla girmez. Sosyalist Devrim-Millî Demokratik Devrim saflaşmasında Türkiye devriminin önündeki devrimci adımın kesintisiz ve aşamalı devrim anlamında Millî Demokratik Devrim olduğunu savunsalar da "Türk Solu" ve "Aydınlık" akımından ve bu akım içindeki tartışmalardan uzak dururlar. Hüseyin İnan’ın önderliğinde kendi yollarını açmak için sıkı bir çalışma içine girerler. Türkiye’nin hemen hemen her yerinde her çevreden kimi sosyalist öncüleri bir araya getirirler. Grup, öngördüğü devrim stratejisine istinaden "Dağcılar" olarak anılmaya başlar.
İkinci odak, İstanbul’da Devrimci Hukuklular Örgütü (DHÖ) ve Devrimci Öğrenci Birliği’nde (DÖB) örgütlenen ve anti-emperyalizm ortak zemininde bir araya gelen yükseköğretim gençlik öncülerinin Deniz Gezmiş ve Cihan Alptekin önderliğindeki kanadıdır. DÖB içindeki Mustafa İlker Gürkan tarafından temsil edilen Türkiye Millî Gençlik Teşkilâtı (TMGT) kökenlilerle TİP kökenliler arasındaki ilişkiler bir süre sonra gevşeyecek ve herkes kendi yoluna gidecektir. Deniz Gezmiş ve Cihan Alptekin, bu süreçte Ömer Ayna, Avni Gökoğlu, Yavuz Yıldırımtürk, Zerruh Vakıfahmetoğlu gibi Devrimci Doğu Kültür Ocakları (DDKO) çevresinden gençlerle birleşecektir. Mustafa Zülkadiroğlu, bu konuda, şunları demektedir:
"'Deniz'den bizim kopuşumuz 1969 yılına dayanır. 1969 Haziran üniversite işgalleri sırasında, DÖB kadrosuna danışmadan, DÖB hareketi adına bizim dışımızda işler yapmaya, Diyarbakır Yurdu ve DDKO çevresinden bazı kişilerle hareket etmeye başlamıştı. Onlar, herhangi bir çatışmada bizim yanımızda olan kişiler değildi. Biz, bu nedenle, “Bizim dışımızda ne yapıyorsun? Ne olduğunu bilelim” diyerek Deniz'in yaptığı bu emrivakiye karşı çıktık. Bunun üzerine Deniz ile aramıza bir sürtüşme girdi.' – Deniz (Bir İsyancının İzleri), Turhan Feyizoğlu, 16. Baskı, Su Yayınları, Sayfa 174."
THKO’nun kuruluşu
Vietnam Kasabı olarak ünlenen Robert W. Komer’in Amerika Birleşik Devletleri Türkiye büyükelçisi olarak atanması büyük bir tepki doğurur. İstanbul, İzmir ve Ankara başta olmak üzere bütün Türkiye’de yaygın protesto gösterileri düzenlenir. Komer’in arabasının Sinan Cemgil, Hüseyin İnan, Mustafa Taylan Özgür, Yusuf Aslan, Seçkin İnceefe, Halil Çelimli, Tuncay Çelen, Sabit Big gibi ODTÜ’lü sosyalistler tarafından yakılmasıyla (6 Ocak 1969) doruğa ulaşan tepki, sürdürülen savaşımda bir dönüm noktası sayılabilir. Eylemin içinde yer alan Mustafa Taylan Özgür’ün, Komer olayından sonra İstanbul Üniversitesi Öğrenci Birliği’nin Beyazıt'taki kongresi sırasında arkadan kurşunlanarak (ve sonrasında polis karakolunda dövülerek) öldürülmesinden (23 Eylül 1969) sonra ise yeni dönemin karakterini Sinan Cemgil, “Taylan, Kommer'in arabasını yakarak devrim için ilk kıvılcımı atmıştı. Bu kıvılcım devam ettirilecektir." diye açıklayacaktır.
Kuruluştan Önce Bir Aşama, THKP-C'nin birlik teklifi
THKO esasen silahlı mücadeleyi 1969'da başlatmayı planlamıştı ama çekirdek kadrosunun Filistin'den dönüşü sonrası tutuklanması üzerine mücadele 1970'te başlatıldı. Bu dönemlerde Mahir Çayan, Yusuf Küpeli, Münir Ramazan Aktolga THKO üyeleriyle bir görüşme yapar. Çayan THKO üyelerine mücadeleye erken başlandığını, "bir siyasal parti olarak örgütlenmeksizin silahlı propagandaya girişilemeyeceğini" söyler ve "birlikte" örgütlenme teklifi yapar. Fakat THKO'nun kır gerillası, ileride THKP-C'yi oluşturacak olan kadronun ise şehir gerillasını savunmasından dolayı Hüseyin İnan "Siz kent proletaryasına inanıyorsunuz, biz ise kır proletaryasına" diyerek reddeder. Deniz Gezmiş ise Mahir Çayan'a sen oportünistsin der.
THKO oluşuyor
Birbiriyle bağlantılı ama görece bağımsız Ankara ve İstanbul odaklı iki grubun birleşmesinde ve tek odaktan harekete geçmelerinde Ankara kökenli grubun önemli kesiminin Filistin dönüşü Diyarbakır’da yakalanması (Şubat 1970) doğrudan etkili olmuştur. Bu dönemde Deniz Gezmiş, grubuyla birlikte “Dağcılar”la birleşir.
Diyarbakır cezaevi, THKO’nun kuruluşunda en önemli aşamalardan birini oluşturmaktadır. Gülay Ünüvar-Özdeş, bu dönemi şöyle anlatmaktadır:
"'Hüseyin İnan broşürün daktiloyla yazılmış birkaç kopyasını bana verdi. Önce dikkatle okumamı ve benimsersem -şimdilik herkese değil- görüşlerinin görüşlerimize yakın olduğunu düşündüğüm arkadaşlara okutarak, gerekirse tartışmamı istedi. Hüseyin’in istediklerini yaptım. Broşürü okuyan arkadaşlardan büyük bir bölümü bizim gruba katıldı ve daha sonra THKO içinde yer aldı. Görüşlerin derlenip toparlanması, sistematize edilmesi açısından Diyarbakır cezaevi döneminin THKO’nun oluşumunda önemli bir rol oynadığını düşünüyorum.” – Turhan Feyizoğlu,Sinan: Nurhak Dağlarından Sonsuzluğa,, Ozan Yayıncılık, İstanbul, Ağustos 2000, ISBN 975-7891-29-0, sf. 328"
“Halk savaşı” hazırlığı içine giren “Dağcılar”, kırsal alanlardaki çalışmalarını yoğunlaştırırlar. ODTÜ yurtları, “Dağcılar”ın harekât üssü haline gelir. Gizli çalışma üzerinde yoğunlaşan “Dağcılar”, yasal örgütlenmelerde yönetsel görevler üstlenmemeye özen göstermekle birlikte, başta Türkiye Devrimci Gençlik Dernekleri Federasyonu (TDGF ya da yaygın adıyla Dev-Genç) olmak üzere kitle örgütlenmeleri içindeki gelişmelere müdahale etmeyi sürdürürler.
İlginç bir gelişme de “Dağcılar”dan Sinan Cemgil ve Deniz Gezmiş’in Yusuf Küpeli, Münir Ramazan Aktolga, Aydın Karagözoğlu, Sema Karagözoğlu, Bingöl Erdumlu ve Mustafa Kemal Çamkıran gibi farklı çevrelerde yer alan kişilerle birlikte Gizli Komünist Partisi kurdukları gerekçesiyle Ankara İkinci Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılanmalarıdır.
Bu, dönemin bir özelliği olarak siyasal alanda farklılaşma sürecinde olsalar bile savaşım içinde gelişen dostluk ve yoldaşlık anlayışının sürdüğünün ve yeni biçimlenen çevrelerin savaşımı sürdürebilmek için gerekli dayanışmayı göstermelerinin bir örneği olarak görülebilir.
Henüz belirlenmiş bir örgüt adına sahip olmayan “Dağcılar”, gerilla savaşı için en uygun yerin Malatya olduğuna karar verirler. Teslim Töre ve Mustafa Yalçıner, malzeme yüklü bir arabayla Kasım 1970’te Malatya’ya giderler...
23 Aralık 1970 Çarşamba günü, Ankara Hukuk Fakültesi önünde vurulan devrimci öğrencilerden İlker Mansuroğlu’nun 28 Aralık 1970 Pazartesi günü akşamı tedavi edildiği hastanede ölümü üzerine Dağcılar, tepkilerini dile getirmek amacıyla yapacakları eylem için Amerika Birleşik Devletleri Büyükelçiliğini seçerler. “Dağcılar”, 29 Aralık 1970 Salı günü ABD Büyükelçiliği önündeki polis noktasının kurşunlanmasıyla başlayan eylemler dizisinin ardından 4 Mart 1971 Perşembe günü yayınlanan bir bildiri ile Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu’nun (THKO) varlığını duyururlar.
Örgütün Adı
Türkiye uzun bir dönem sağ kanatlarla birlikte, ısrarla örgütün adını “Türk Halk Kurtuluş Ordusu” olarak söylemeyi yeğledi, çünkü Türkiye ve Türkiyeli gibi ifadeleri bölücülük olarak görüyorlar ve Türkiye’de farklı budunsal (etnik) grupların bulunduğunu kabul etmedikleri gibi dünyada neredeyse bütün örgütlerin ülke adlarıyla anıldığını da unutuyorlardı.
Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu’nun Sıkıyönetim Mahkemelerindeki dava dosyalarında örgüt adı doğru biçimde Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu olarak yer almasına karşın, devlet tarafından hazırlanan kitapçıklarda “Türk Halk Kurtuluş Ordusu” olarak belirtilmeye özen gösterilmişti. (Bknz. Başbakanlığın emri ile Bakanlıklararası bir kurul tarafından hazırlanmış olan “Beyaz Kitap”, Ankara-1973)
Örgüt adının doğru kayda geçirilmesi yönündeki ısrarlar karşısında ise THKO, bölücülükle damgalanıyordu. THKO 1 ve 2 Davalarının mahkeme başkanı Ali Elverdi, Bu Vatana Kastedenler adlı kitabında bu tavırda olmuştur.
Halk Kurtuluş Ordusu Kavramı
“Halk Kurtuluş Ordusu” (English People’s Liberation Army) ifadesi, ilk kez Çin Komünist Partisi tarafından Parti önderliğindeki ama partili olmayanların da yer aldığı silahlı örgütlenmeleri ifade etmek için kullanıldı. ÇKP ile aynı zeminde yer alan partiler de kurdukları askerî örgütlenmelere bu adı verdiler ya da bu adı ima ettiler.
THKO, ÇKP ile aynı zeminde olmayıp da bu ifadeyi kullanan ilk ve bilinen tek örgüttür. Benzer biçimde THKP-C de kendisini Ordu yerine Parti ve Cephe olarak tanımlamasına karşın “Halk Kurtuluş” (English People’s Liberation) ifadesini kullanmayı yeğlemiştir.
1960’lı yıllar Küba Devrimi’nden esinlenen “Ordu” ve daha çok da “Cephe”lerin ortaya çıktığı bir dönemdir ve bu gruplar, ÇKP’den ayrı bir ideolojik-siyasî zeminde durduklarının bir göstergesi olarak genellikle Millî Kurtuluş (English National Liberation) ön adını kullanmışlardır.
THKO’nun tamamen, THKP-C’nin kısmen, ÇKP’yi anımsatan bu ifadeleri örgütlerinin adı olarak kullanmış olmaları, iki örgütün önder ve kurucu kadrolarının da Çin ve Küba deneyimlerini birbirlerini dışlayan ve kendi içlerinde mutlaklaştıran okullar olarak algılamadıklarının işareti olarak görülebilir.
Askerî değil Siyasî bir Ordu
Ordu, askerî bir kavram olmasına karşın THKO, kendisini siyasî bir örgüt olarak tanımlamıştır. Bu, siyaset ve savaş ilişkisinin ele alınma biçimiyle bağıntılıdır. Hüseyin İnan, kendi anlayışlarını şöyle açıklamaktadır:
"'Politik mücadele yöntemlerinin en üst düzeyine şiddet politikası ve şiddet politikasının temel yöntem olduğu politik mücadeleye de silahlı mücadele diyoruz.' – Hüseyin İnan, Türkiye Devriminin Yolu (Mart 1972)"
Söz konusu kadrolar, halk savaşının başarısı için iki örgütün stratejik öneme sahip olduğunu düşünmüşlerdir: işçi sınıfı partisi ve halk ordusu. Bu iki örgütü de işlev-görev ve kitle ilişkileri düzeyinde ele alan Hüseyin İnan, “Parti”nin görevini “işçi sınıfı ideolojisinin hakimiyetini devam ettirmek ve başka ideolojilerin mevcudiyetini minimuma indirgemek” olarak tanımlamakta, kuruluş koşulunu da işçi sınıfı ile örgütsel bağların gelişmesinde görmektedir. “Ordu”nun görevi ise “halkın silahlı gücü” olmaktır. “Ordu” da halk kitleleriyle örgütsel bağlar geliştikçe gerçek bir halk ordusu olacaktır. Dolayısıyla THKO, örgütsel düzey açısından ne bir parti ne de bir ordudur; parti ve ordu fonksiyonlarını üstlenen bir örgüttür.
Türkiye Devriminin Yolu
THKO’ya yön veren siyasi çizgi, Hüseyin İnan tarafından yazılan, Türkiye Devriminin Yolu broşüründe kayıt altına alınmıştır. Broşür, önce teksir ve fotokopiyle çoğaltılmış, 1976’da Belge, 1991’de ise Ulusal Kültür tarafından yayınlanmıştır. Broşürün sınırlı bir özeti için Türkiye Devriminin Yolu bölümüne bakılabilinir.
THKO üyeleri
THKO’nun (öncesi de dahil) içinde yer alan ya da davalarda yargılananların bir kısmı aşağıda ilk ada bağlı olarak alfabetik sırayla verilmiştir.
THKO 1 Davası
Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu ana davasıdır. Sanıkların çoğunluğu yükseköğrenimli gençlerden oluşmaktadır. Dava, 16 Temmuz 1971 günü Altındağ Veteriner Okulu binasında Tuğgeneral Ali Elverdi başkanlığında Baki Tuğ savcılığında Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı 1 no'lu Mahkemesi'nde başladı ve 9 Ekim 1971 günü bitti. Bu davada Deniz Gezmiş ve arkadaşları verdikleri savunmada İkinci Kurtuluş Savaşçıları olduklarını ve Mustafa Kemal'in bağımsızlık mücadelesini savunduklarını belirttiler. Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan, Hüseyin İnan'ında aralarında bulunduğu 18 kişi idama mahkûm edildi. 3 sanığa 5 yıl hapis verildi, diğer sanıklar beraat etti. Cezalar temyizden döndü. Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan, Hüseyin İnan'ın idamları onandı. Mahkeme kararı 24 Nisan 1972'de TBMM'de oylandı. 276 milletvekilinin "Evet", 48 milletvekilinin de "Hayır" oyu verdiği oylamada iki çekimser oy çıktı. Necmettin Erbakan, Alparslan Türkeş, Osman Bölükbaşı, Hüdai Oral, Mustafa Timisi'nin de aralarında bulunduğu 115 milletvekili ise oylamaya katılmamıştı. "Hayır" oyu verenler arasında; İsmet İnönü, Bülent Ecevit, Mehmet Ali Aybar, Muammer Erten, Necdet Uğur gibi isimler bulunmaktaydı. Süleyman Demirel, İsmet Sezgin, Nahit Menteşe, Hasan Korkmazcan, Necmettin Cevheri "Evet" oyu kullanan 276 milletvekili arasındaydı. Bir sonraki gün gazeteler, oylamada Süleyman Demirel'in bir yandan kolunu kaldırırken diğer yandan da grubundaki milletvekillerinin oylarını kontrol ettiğini yazacaktır. Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan 6 Mayıs 1972 Cumartesi günü idam edildiler.
THKO İstanbul Davası
Cihan Alptekin, Oktay Kaynak, Ömer Ayna'nın da aralarında yer aldığı davadır. Sanıklardan Cihan Alptekin ve Ömer Ayna, THKP-C'den Mahir Çayan, Rasih Ulaş Bardakçı ve Ziya Yılmaz ile birlikte Maltepe Cezaevi'nden firar ettiler.
THKO 2 Davası
Gülay Ünüvar-Özdeş ve Hasan Bakırlar’ın da aralarında yer aldığı davadır. Sanıkların çoğunluğu yükseköğrenimli gençlerden oluşmaktadır.
THKO 3 Davası
Sanıkların çoğunluğu işçi, emekçi ve köylü kökenlidir.
1974 sonrası THKO
Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu, bilinçli eylemler örgütleyen ve bu eylemlere önderlik eden devrimcilerin ideolojik-politik ayrışması sonucu ortaya çıkmış bir devrimciler örgütüydü. Yazılı program ve tüzüğe sahip değildi ama diğer grup ve çevrelerden kendisini ayıran açık bir siyasal program ve örgüt anlayışına sahipti. Bu siyasal program bilinçli eylem içinde geliştirilmiş ve örgütü oluşturanlarca Diyarbakır cezaevinde yazılan bir broşüre dayanarak benimsenmişti. Bir millî demokrat devrimci örgüt olarak THKO’nun varoluş gerekçeleri, 4 Mart 1971’de yayınlanan “Dünya ve Türkiye Halklarına” başlıklı bildiridir. Örgüte yön veren sosyalist düşünce ise Hüseyin İnan tarafından cezaevi koşullarında geliştirilen ve örgüt pratiğindeki hataların da değerlendirildiği “Türkiye Devriminin Yolu” (TDY) adlı çalışmada kayıt altına alınmıştır.
Her yenilgi sonrasında olduğu gibi THKO’nun sürdürdüğü savaşımın yenilgisinden sonra da "özeleştiri" çalışmaları başlatılmıştır. Örgütün eleştirisinin ana hatları TDY’de yapılmış olmasına karşın, önder kadroların ölümünden sonra yeni bir özeleştiri dalgası yükselmiştir. Bu yeni özeleştiri dalgası, iki kanaldan ve her ikisi de örgütün siyasi temellerine ilişkin olarak geliştirilmiştir.
THKO'nun cezaevi dışında bulunan Teslim Töre yönetimindeki kadroları tarafından kaleme alınan "Mücadelede Birlik" (1974) adlı broşürde Türkiye’nin önündeki devrimci aşamanın Millî Demokratik Devrim olduğu kabul ediliyor ama devrimci savaşımın temel alanının kırsal alanlar olduğu anlayışı terk ediliyor, yerine temel alanın kentlere geçiş için bir sıçrama alanı olması ve işçi sınıfının esas alınması gerektiği anlayışı ikâme ediliyordu. Ordu örgütlenmesi değil de partiye yönelinmesi gerektiği bir başka farklılaşmaydı. Kürdistan, ilhak edilmiş bir ülke olarak ele alınıyor ve bu temelde de Kemalizme ilişkin yaklaşım terk ediliyordu. Teslim Töre, Sosyalizm ve Toplumsal Mücadeleler Ansiklopedisi’nde yer alan yazısında "Mücadelede Birlik" broşürünün "programatik manifesto oluşturmaya yetmediğini" söyleyecektir.
THKO’nun cezaevinde kalan ve çoğunluğunu ODTÜ kökenlilerin oluşturduğu Mustafa Yalçıner önderliğindeki kadrolar ise "Geçmişin Eleştirisi" (1974) adlı çalışmalarında (Kürdistan’a ilişkin tez dışında) Mücadelede Birlik’ten çok da farklı olmayan açılımlar yapacaklardı.
“Geçmişin Eleştirisi” yazısı üzerine çıkan tartışmalar, Hüseyin İnan’ın Türkiye Devriminin Yolu broşüründe ifade ettiği görüşleri savunanların kendi yollarını açmak için ayrılmaya başlamalarıyla sonuçlandı.
1974 yılındaki kısmî af çerçevesinde cezaevinden çıkan kadrolarla dışarıdaki kadrolar, yaptıkları bir dizi görüşme sonucunda Örgüt’ün merkezî yapısının yeniden kurulması için 1975 başlarında 9 kişiden oluşan Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu-Geçici Merkez Komitesi’ni (THKO-GMK) kurdular. THKO-GMK’nin görevi, örgütlenmek, program ve tüzük hazırlamak ve ideolojik-kuramsal görüş oluşturmaktı. THKO-GMK, bu çerçevede Türkçe-Kürtçe bir merkez organ (Yoldaş-Heval) yayınlamaya başladı.
İki farklı özeleştiri süreci ve farklı kanallardan beslenmenin ne tür ideolojik-kuramsal farklılıklar doğurduğu Yoldaş-Heval’in 2. sayısının hazırlığı sırasında ortaya çıkacaktı. THKO-GMK üyelerinin çoğunluğunun Çin Komünist Partisi-Arnavutluk Emek Partisi zemininde yer aldığı ve yeni sayının kapağına “Sovyet Sosyal Emperyalizmi” görüşünü yazma kararı aldıkları öğrenildiğinde Sovyetler Birliği Komünist Partisi eğilimli Mücadelede Birlik kökenliler bu duruma karşı çıktılar. Bir dizi görüşmenin sonucu olarak ideolojik ayrılığın giderilemeyeceğinin anlaşılması üzerine 1976 yılı başlarında taraflar, biribirlerine karşı şiddet kullanmayacaklarını bir protokolle bağlayarak ayrıldılar. Bu süreçte ayrılan bir başka grup ise Beş Parçacılar olarak adlandırılan gruptur.
Eleştirilere karşın THKO adını soneksiz kullanmakta ısrarlı davranan “Yoldaş” grubu, Ekim 1978'de topladığı Konferansla adını Türkiye Devrimci Komünist Partisi-İnşa Örgütü (TDKP-İÖ) olarak değiştirdi. 2 Şubat 1980’de gerçekleştirdikleri Kongre ile de Türkiye Devrimci Komünist Partisi’ni (TDKP) kurdu. Grup, 12 Eylül Askeri Müdahalesinden önceki dönemde, THKP-C kökenli Devrimci Yol’dan sonra en geniş kitle temeline sahip ikinci hareket olarak kabul edilmiştir.
Mücadelede Birlik grubu ise Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu-Mücadelede Birlik (THKO-MB) adı altında savaşımlarını sürdürdüler. Türkiye Sosyalist İşçi Partisi (TSİP) ile yapılan birlik görüşmelerinin başarısızlıkla sonuçlanmasından sonra yoluna yalnız devam eden Grup, Nisan 1980'de gerçekleştirdiği bir kongreyle Türkiye Komünist Emek Partisi adı altında partileşti.
Hüseyin İnan'ın Türkiye Devriminin Yolu broşüründe ifade ettiği görüşleri savunanlar ise Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu-Türkiye Devriminin Yolu (THKO-TDY) adı altında savaşımlarını sürdürdüler, ancak merkezî bir örgütlenme oluşturamadılar. Birbirinden bağımsız gruplar, yerel düzeyde etkili olabildilerse de, içlerinden hiçbiri ülke düzeyinde etkili bir siyasal grup oluşturma becerisi gösteremediler.
Antonio Cosentino (ressam)
KerimAntonio Cosentino (d. 1970 İstanbul) İtalyan asıllı Türk ressam.
Yaşamı
1970 yılında İstanbul, Kurtuluş'da doğdu.