cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Çavdarlı, Hanak
Tarihçe
Verana Nakalakevi köyü, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan Eruşeti bölgesinde yer alır. Eruşeti bölgesi, Gürcistan’ın en eski Hıristiyanlık merkezleri arasında yer alıyordu. Bugünkü Çavdarlı köyü sınırları içinde bulunan ve ortadan kalkmış olan Orbuha köyündeki megalit kale kalıntısı, bu yörenin çok eskiden bu yana yerleşim alanı olduğunu göstermektedir. Osmanlılar Eruşeti bölgesini ve köyü, 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirdi. Verana Nakalakevi Eruşeti'de "Nakalakevi" adını taşıyan üç köyden biriydi. Diğer iki köy ise, Aşağı Nakalakevi ve Yukarı Nakalakevi idi. Verana Nakalakevi, diğer iki köy gibi Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesine bağlıydı ve köyün nüfusu 7 haneden (yaklaşık 35 kişi) oluşuyordu.
Verana Nakalakevi, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 Harbi'nde Rusların eline geçti. Rus idaresinde Ardahan sancağının (okrug) Ardahan kazasına (uçastok) bağlıydı. Bu kazada Sorsi nahiyesinin (маркяз: merkez) köylerinden biriydi ve nüfusu 60 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı "Türkmen" olarak kaydedilmişti. Rus idaresi sırasında köyün nüfusu artmış, 1896'da 73 kişiye, 1906'da 95 kişiye ulaşmıştır.
Verana Nakalakevi köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusya'nın bölgeden çekilmesinden bir süre sonra, Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin Tiflis hükûmetine verdiği ültimatom üzerine Gürcü idaresinin çekilmesinin ardından köy fiilen Türkiye'ye katıldı. Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin topraklarının işgal edilmesinin ardından Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti'nin 16 Mart 1921'de imzaladığı Moskova Antlaşması'yla, Verana Nakalakevi köyünü de kapsayan Ardahan ile Artvin bölgeleri Türkiye'ye bırakıldı.
Verana Nakalakevi köyü, 1928 yılında "Viran Nakala" adıyla Kars vilayetinin Ardahan kazasının Hanak nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında da "Viranakala" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 160 kişiden oluşuyordu. Köyün adı daha sonra "Virannakala", "Virananakale" gibi biçimlerde de yazılmıştır. Verana Nakalakevi / Viran Nakala "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Çavdarlı olarak değiştirilmiştir.
Bugünkü Çavdarlı köyünün 1,5 km güneydoğusunda Orbuha (ორბუხა) adını taşıyan bir köy bulunuyordu. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde de Orbuha (اوربوخا) olarak geçen köy, Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesine bağlıydı ve köyün nüfusu 19 haneden (yaklaşık 95 kişi) oluşuyordu. Hane reislerinin adları bu köyün de o tarihte Hristiyan bir Gürcü köyü olduğunu göstermektedir. Sonradan ortadan kalkmış olan Orbuha köyünün 1,2 km güneybatısında, Çoti (Çat) Suyu ile sol kolu Taneidan (Serinkuyu) Deresi’nin birleştiği yerdeki kayalıkta megalit bir kalenin kalıntıları bulunmaktadır. Orbuha Kalesi (9,8 × 8,6 m), kaba ve iri taşlardan (megalit) inşa edilmiştir. Günümüze kalan duvarların yüksekliği 2 metreyi bulur. Kalenin iç kısmı daha küçük taşlarla dolmuştur.
Coğrafya
Çavdarlı köyü, Ardahan il merkezine 41 km, Hanak ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.
Köroğlu (film, 1945)
Köroğlu, Muharrem Gürses'in senaryosunu yazdığı, Mümtaz Ener ve Refik Kemal Arduman'ın yönettiği 1945 yılında çekilmiş olan, Türk yapımı sinema filmidir. Filmin yapımcısı Necip Erses'tir.
Konusu
Acımasızlığıyla nam salmış Bolu Beyi'ne seyisi Yusuf Ağa, isteği üzerine bir at bulur ve getirir. Ancak, Bolu Beyi bulduğu atı beğenmeyip, kendisiyle alay ettiğini düşündüğü Yusuf Ağa'nın gözlerine hiç acımadan mil çektirir. Saz üstadı Ruşen, zevk için kör bırakılan Seyis Yusuf'un durumuna üzülüp, haksızlığa uğrayan herkesin öcünü almak için "KÖROĞLU" adıyla Bolu Beyi'ne karşı gelir ve ezilen halkı da arkasına alarak büyük bir çete oluşturur. Bolu Beyi ise, bir zamanlar beğenmediği kır atla ona karşı gelen Köroğlu'nu, ele geçirmenin planlarına koyulmuştur.
Oyuncular
Mümtaz Ener Gülistan Güzey Hulusi Kentmen  Haşim Evci  Muammer Karaca  Kadri Ögelman  Eyüp Sabri  Haluk Sarıcı  Burhan Uskan  Sezer Sezin  Avni Dilligil  Nebile Teker
Erdoğan Partener
Erdoğan Partener (5 Mart 1929, Filibe - 13 Kasım 1995, Bonn), Türk basketbol, gülle atıcı ve hentbolcudur.
Hayatı ve kariyeri
1940'lı ve 1950'li yıllarda Galatasaray basketbol takımında oynadı. 1949 Avrupa Basketbol Şampiyonası'nda, Fransa'da düzenlenen 1951 Avrupa Basketbol Şampiyonası'nda, İskenderiye'de düzenlenen 1951 Akdeniz Oyunları'ndaki basketbol turnuvasında ve Helsinki'de düzenlenen 1952 Yaz Olimpiyatları'ndaki basketbol turnuvasında mücadele eden Türkiye millî takımının üyesiydi. 1949-1952 yılları arasında 44 kez millî takım formasını giydi.
Galatasaray çatısı altında atletizm mücadelelerine de katılan Partener, gülle atma branşında mücadele etti. Aynı zamanda aynı kulübün hentbol takımında da maçlara çıktı.
1953'te, Bonn Üniversitesi Ziraat Mühendisliği Bölümünde eğitim görme amacıyla Bonn, Almanya'ya gitti. 13 Kasım 1995'te burada öldü.
2020 Biatlon Dünya Şampiyonası - Erkekler bireysel
2020 Biatlon Dünya Şampiyonası'nda erkekler bireysel yarışması 19 Şubat 2020'de yapıldı.
Sonuçlar
Yarış 14:15'te başladı.
Parasteatoda polygramma
Parasteatoda polygramma, Parasteatoda cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Rukarara Nehri
Rukarara Nehri (veya Lukarara), Batı Ruanda'da, Nyabarongo Nehri'nin bir kolu olan Mwogo Nehri'nin bir kolu olan bir nehirdir. Nil'in en uzak su kaynağıdır.
Kaynakları
Rukarara, güney Ruanda'da, Kongo-Nil Havzası'nın doğusundaki ormanlık bir alanda doğar. Nyungwe Orman Koruma Alanı'ndaki Kamiranzovu Bataklığı, Rukarara için doğal bir su deposu görevi görmektedir. Günümüzde, Rukarara'nın kaynağının Nil'in en uzak kaynağı olduğu bilinmektedir. Bu, modern ölçüm araçları ile 2005/2006 yılları arasında doğrulanmıştır. Nil'in ağzından 7,966 fit (2,428 m) yükseklikte yer alır.
Yolculuk
Rukarara'nın kaynakları Nyamagabe Bölgesinde bulunmaktadır. Nyungwe Ulusal Parkı'nda yer alan Nyirabugoyi ve Rubyiro nehirlerinin her ikisi de nehrin ana su kaynaklarıdır. Rukarara, Mwogo'yu besleyen akarsulardan en uzun olanıdır. Rukarara önce güneye daha sonra doğuya doğru akıp Mwogo Nehri'ne boşalır. Mwogo kuzeye doğru akarak, Bwakira'nın güneyinde Mbirurume Nehri ile birleşir ve Nyabarongo Nehri haline gelir.
Luzern Festivali
Lucerne Festival, İsviçre'nin Luzern şehrinde yaz aylarında düzenlenen bir müzik festivali. 1938'den beri düzenlenen festival, 2004'ten beri Jean Nouvel tarafından tasarlanan Luzern Kültür ve Kongre Merkezi'nde yapılmaktadır.
Şeyl
Şeyl (İngilizce shale) silt ve kil boyutlu ince çökel öğelerinin birleşmesinden oluşan ve çamur taşı da denen bir tortul kayaç türü.
Mineraloji
Şeyl mineralojik açıdan kil boyutlu malzemelerin büyük bir birliğini sergiler. İç yapının kahir ekseriyeti illit, smektit ve kaolenit gibi kil minerallerinden oluşmakla beraber ufak boyutlu kuvars, çört ve feldspat gibi diğer mineral gruplarını de içermektedir.
Petroloji
Şeylin petrolojisi dikkate değer izler taşır. Fiziksel ve kimyasal özellikler olan tane ve tanelerin paketlenmesi gözeneklilik ve geçirimlilik gibi petrolojik özellikleri denetlemektedir. Taneler arası boşluk sahibi olan şeyl gözenekliyken yani taneleri arasında geniş boşluklar onu gözenekli bir yapıya sokarken bu sayede şeyl tanecikleri arasında akışkanlar barındırabilme şansına sahip olur. Geçirgenlikse yine tane boyutu, bu tanelerin paketlenmesi ve yapısal çatlaklar üzerine şekillenir. Boşluklar arası bağlantı da çatlak ve kırıklarla sağlanır ve akışkanlar taneler arası boşluktan dışarı hareket edebilir. Şeyller ise çok düşük geçirimlilik özelliğine sahiptir.
Ekonomi
Şeyl kayası yapı, imalat ve enerji sektörleri için mühim bir değer taşımaktadır. Eski çağlardan bu yana kil pek çok alanda kullanılmış ve uygarlık içinde önemli bir yer tutmuştur. Tuğla, briket, çimento yapımı üzerinden inşaat ve seramik, çanak çömlek ve diğer sınai malzemelerin yapımı üzerindense imalat sanayine kaynaklık eder. Petrollü şeyl gibi bünyesinde kerojen barındıran konvansiyonel kaynaklarsa enerji sektöründeki alternatifi yaratır, ancak çıkarması pahalı olduğundan ve işlenme sürecinde ciddi oranda atık ürün çıkardığından hala kullanışlı bir alternatif olamamıştır. Petrollü şeylin çıkarılması için yatay sondaj yahut hidrolik çatlatma yöntemi kullanılmaktadır, bu iki yöntem de yukarıda ifade edildiği gibi özel ve pahalı yöntemlerdir.
Kıbrıs Sosyal Bilimler Üniversitesi
Kıbrıs Sosyal Bilimler Üniversitesi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin başkenti Lefkoşa'da bulunan, 2015 yılında KİSAV'ın öncülüğünde kurulmuş bir vakıf üniversitesidir. Üniversite ilk yıl sadece ilahiyat fakültesine öğrenci almış, bir sonraki yıl psikoloji, rehberlik ve psikolojik danışmanlık ve hukuk bölümlerini bünyesine eklemiştir.
2020 Yılı itibari ile Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Kuzey Kıbrıs Akademik Birimi olarak akademik hayatına devam etmektedir.
Mükemmel (albüm)
Mükemmel, Türk şarkıcı Hande Yener'in on birinci stüdyo albümü. 2 Haziran 2014'te Poll Production tarafından yayımlandı. Önceki üç stüdyo albümünde yer alan tüm şarkılarda Sinan Akçıl ile çalışan Yener, Akçıl ile arkadaşlığının bittiğinin ve bir daha iş birliği yapmayacaklarının ortaya çıkmasından sonra Mayıs 2013'te Berksan'ın yazıp bestelediği "Ya Ya Ya Ya" single'ını yayımlamıştı. Single'ın yayımlanmasından sonra yeni albümünün hazırlıklarına başladı ve ilk albümlerinde çalıştığı Altan Çetin'den yıllar sonra ilk kez şarkı aldı. Çetin'in yanı sıra Berksan, Mert Ekren ve Volga Tamöz'e de albümün kadrosunda yer verdi.
Mükemmel, elektronik müzik etkisindeki bir pop albümü olarak tasarlandı. Adını, Yener'in "iddialı bir isim arayışı" sonucunda ortaya çıkan aynı adlı şarkıdan aldı. Çıkış tarihi birkaç kez değiştirilirken, son erteleme Soma Faciası'nda yüzlerce maden işçisinin hayatını kaybetmesi sebebiyle gerçekleşti. Oluşturulan şarkıların albümden çıkarılıp azaltılamaması sonucunda iki disk hâlinde satışa sunulması kararlaştırıldı. Şarkıcı, Ajda Pekkan ve Sezen Aksu'nun daha önceden seslendirdiği "Bir Köşede Yalnız" ve "Kış Masalı" şarkılarını albüm için yeniden seslendirdi. "Unutanlar Gibi" şarkısında Mehmet Erdem ile düet yaptı, albümdeki şarkılar arasında yalnızca "O Kadın Gitti" şarkısını kendisi yazdı. Müzik eleştirmenleri, genel anlamda albüme olumlu eleştiriler sunarak şarkıların "yenilik ve deney" içerdiğine dikkat çektiler.
Mükemmel, Türkiye'de D&R'ın Çok Satanlar listesinde üç numaraya kadar ilerledi ve MÜ-YAP'a göre 50 bin fiziki kopya sattı. İçindeki şarkılardan "Alt Dudak", "Naber" ve "Hani Bana"ya video klip çekildi. İlki MusicTopTR Resmî Listesi'nde iki numaraya kadar yükselirken ikincisi üç numaradan yukarı çıkamadı. Albüm, Magazin Gazetecileri Derneğinin düzenlediği Altın Objektif Ödülleri'nde En İyi Albüm Ödülü'nü aldı. Nisan 2015'te "Sebastian" dahil olmak üzere Yener'in farklı albümler için seslendirdiği üç şarkıyla birlikte üç disk hâlinde Sebastian + Mükemmel adıyla tekrar satışa sunuldu. Ayrıca içindeki birçok şarkı Aralık 2015'te çıkan İki Deli adlı derleme albüme dahil edildi. Yener, tanıtımlar kapsamında çeşitli televizyon programlarına katıldı ve Sebastian 2015 Tour adlı turneye çıktı.
Arka plan ve yayımlanma
Elektronik müzik yaptığı dönemin ardından 2010 yılında çıkardığı Hande'ye Neler Oluyor? albümünün tamamında Sinan Akçıl'ın yazdığı şarkıları seslendiren Hande Yener, bu durumu 2011 çıkışlı Teşekkürler ve 2012 çıkışlı Kraliçe albümlerinde de sürdürdü. Mart 2013'te, Yener ile Akçıl'ın "inişli çıkışlı" arkadaşlıklarının bittiği ve bir daha çalışmayacakları öğrenildi. Akçıl'la arkadaşlığının bitmesinin ardından Yener, Berksan'dan şarkı sözleri almaya başladı. Mayıs 2013'te yayımladığı "Ya Ya Ya Ya" ve Kasım 2013'te yayımladığı "Biri Var" single'larının sözlerini Berksan yazdı. "Ya Ya Ya Ya", Türkiye Resmî Listesi'nde iki numaraya kadar yükseldi ve şarkının yayımlanmasının hemen ardından Yener, yeni albümü için hazırlıklara başladı. Eylül 2013'te daha önceden Senden İbaret (2000), Sen Yoluna... Ben Yoluma... (2002) ve Aşk Kadın Ruhundan Anlamıyor (2004) albümünde çalıştığı Altan Çetin'den şarkı alacağını duyurdu. 28 Aralık'ta "Yeni yılda yepyeni bir albüm yapıyorum. Müzik kariyerimde büyük etkisi olan tüm müzisyenler bu albümde yine en özel şarkılarıyla olacaklar. Sürprizlere hazırlıklı olun. Yeni yılda bu albümle çok şaşıracaksınız. Çok yoğun çalışıyoruz. En büyük sürpriz Altan Çetin'le 10 yıl aradan sonra tekrar çalışmaya başlamış olmak. Birlikte tekrar güzel şarkılar ortaya çıkarıyoruz. Albümde yine Berksan şarkıları var." şeklinde bir açıklama yaptı. 31 Aralık'ta verdiği konserde "Artık albüme girdim, herkese mükemmel bir yıl diliyorum çünkü albümümün adı Mükemmel." diyerek yeni çalışmasının adını açıkladı.
Ocak 2014'te albümde Altan Çetin ve Berksan'ın yanı sıra Mert Ekren'e ait şarkıların da yer aldığı öğrenildi. Mart'ta, Dünya Kadınlar Günü sebebiyle Yener'in albüm için yazdığı "O Kadın Gitti" şarkısının sözlerini paylaşıldı. Nisan ayı başında Mehmet Erdem ile albümdeki "Unutanlar Gibi" şarkısında düet yaptığı öğrenildi. 15 Nisan'da, sözleri ve bestesi Altan Çetin'e ait "Alt Dudak" şarkısı albümün çıkış single'ı olarak satışa sunuldu. Mükemmel'in şarkı listesi 7 Mayıs'ta Hande Yener tarafından Twitter'da açıklandı. Çıkış tarihi ise pek çok kez ertelendi. Başta 3 Mart'ta çıkacağından bahsedildi, daha sonra bu tarih 13 Mayıs ve 20 Mayıs olarak değiştirildi. Fakat 13 Mayıs'ta gerçekleşen Soma Faciası'nda yüzlerce maden işçisinin hayatını kaybetmesi nedeniyle yayımlanma tarihi 2 Haziran'a ertelendi. Kayıtları Kaya Müzik Stüdyo, Marşandiz ve Volga Tamöz's Studio'da yapılan Hande Yener'in on birinci stüdyo albümü Mükemmel, 2 Haziran 2014'te Poll Production tarafından yayımlandı. D&R'ın Çok Satanlar listesinde üç numaraya kadar çıktı ve iTunes'ta satışa sunulduktan sonraki birkaç saat içinde 7 bin kez indirildi. Ayrıca yıl boyunca Türkiye'de 50 bin fiziki kopya satarak ülkede 2014'ün en çok satan yedinci albümü oldu.
Müzik ve görsel
Mükemmel, elektronik müzik etkisindeki bir pop albümüdür. Yener tarafından "Tam bir karma. Hande Yener'in romantik şarkıları da, eski şarkılarını andıran eserleri de var. Elektronik etkisi veren şarkılar çok eğlenceli. Herkesi etkileyecek bir albüm olsun istedim. Tek bir tarz olsun istemedim. Rock and roll, R&B, reggae parçalara da yer verdik." sözleriyle anlatılmıştır. Hazırlanan şarkılar arasından seçim yapılamaması üzerine iki disk hâlinde satışa sunulmuştur. On dört yeni şarkı, iki cover ve sekiz remiks içerir. Albümde beş tane remiksi bulunan ve Sadi Tirak tarafından "müthiş bir hit" olarak tanımlanan "Alt Dudak", ilk diskin açılış şarkısıdır. Yavuz Hakan Tok'un "albümün en güçlü hiti" olarak tanımladığı "Herkes Yoluna" da ilk diskteki şarkılardandır. "Unutanlar Gibi"de Yener'e Mehmet Erdem eşlik eder. Albümdeki iki cover parçanın ilki birinci diskteki Sezen Aksu'nun Sezen Aksu Söylüyor (1989) albümünde seslendirdiği "Kış Masalı" (İsmi "Bir Kış Masalı" olarak değiştirilmiştir.), ikincisi ise ikinci diskteki Ajda Pekkan'ın Süper Star 2 (1979) albümünde seslendirdiği "Bir Köşede Yalnız"dır. 1980'ler müziğinin etkisindeki "Karar Ver", eleştirmenlerin albümün en iyisi olarak gösterdiği şarkıdır. İkinci diski Mert Ekren'in yazıp bestelediği "Hani Bana" açar. Bu ve yine Erken bestesi olan ve prozodisi bozuk hecelemeler içeren "Naber", "Alt Dudak"ın ardından albümün kliplendirilen diğer şarkılarıdır. İsim şarkısı "Mükemmel", Yener ve ekibi hazırladıkları albüme iddialı bir isim arayışındayken stüdyoda ortaya çıkmıştır. Albümde sözleri Yener'e ait olan tek şarkı "O Kadın Gitti"dir.
Yener, Tayfun Çetinkaya'nın çekimlerini gerçekleştirdiği albüm kapağında altın yaldızlı bir kıyafet giydi ve sarı renkteki saçıyla poz verdi. Albümün tanıtımları kapsamında Bursa'da verdiği bir konserinde de bu kıyafeti kullandı ve kilo aldığına dair yapılan birçok habere konu oldu. Daha sonradan Akşam gazetesi, bu kıyafetin Rihanna'nın "Rude Boy" (Rated R, 2009) şarkısına çektiği klipteki kıyafetlerden biriyle aynı olduğunu ortaya çıkardı. Yavuz Hakan Tok, "Yener'in imajı konusundaki dağınıklığının, özensizliğinin, farklı ve uçuk olmak gayesinin komik olmaya kadar giden anlamsızlığının" albüm kapağı ile fotoğraflarında da devam ettiğini, albüm kitapçığının çok daha iddialı olabileceğini yazdı.
Eleştiriler
Dikkat Müzik'ten Olcay Tanberken, Yener'in Sinan Akçıl ile çalışmayı bırakmasını "büyük bir partiyle kutlanacak kadar güzel bir gelişme" diye nitelendirerek şunları söyledi: "Mükemmel, adının hakkını on ikiden veremiyor belki ancak 'yetmez ama evet' diyor ve bir sonraki adımı konusunda dinleyiciye yol gösterici olması bakımından sanatçının sevenlerini pekâlâ memnun edecek bir albüm olarak arşivimize katmaktan çekinmiyoruz." Dilimin Ayarı Yok için yazan Cem Özsancak, Yener'in artık sürekli eleştirilmemesi gerektiğini belirterek "Karşımızda içinden geleni yapmak ve içindeki renkleri hayata katmak isteyen bir şarkıcı var. Bu anlamda ben, Mükemmel'i genel olarak beğendim. Tek eleştirim bir albüme sekiz versiyonun çok olduğu." dedi. Albüm; Düzce Üniversitesi Medya Ödülleri'nden, Magazinci.com Ödülleri'nden ve Magazin Gazetecileri Derneğinin düzenlediği Altın Objektif Ödülleri'nden En İyi Albüm kategorisinde ödüller aldı.
Canlı performanslar
Hande Yener, Mükemmel'i tanıtmak için çeşitli konserlere ve televizyon programlarına çıktı. 12 Haziran 2014'te yayınlanan Arkadaşım Hoşgeldin'in sezon finaline Juliet olarak konuk oldu ve burada "Alt Dudak" ve "Kaybol" şarkılarını söyledi. 20 Aralık'ta Show TV'de konuk jürilik yaptığı Bu Tarz Benim programında "Alt Dudak" ve "Naber"i seslendirdi. Aynı kanalda çıktığı yılbaşı özel şovunda ise "Bileti Kes", "Hani Bana" ve "Karar Ver"i söyledi. 3 Nisan 2015'te çıktığı Beyaz Show'da "Naber" ve "Yangın (Çağın Kulaçoğlu Remix)" performanslarını sergiledi. Televizyon şovlarının yanı sıra 2014'ü 170 konser vererek tamamladı ve 2015'te Sebastian 2015 Tour adını verdiği turneye çıkarak Türkiye'nin yanı sıra Avrupa'nın çeşitli şehirlerinde de konser verdi.
Video klipler
Mükemmel'in ilk klibi, çıkış şarkısı "Alt Dudak"a çekildi ve 2 Haziran 2014'te gösterime girdi. Altın Kelebek Ödülleri ile Kral Türkiye Müzik Ödülleri'nde En İyi Klip kategorisinde aday gösterilen klibi Hasan Kuyucu yönetti. Yener, klipte sevgilisi Ozan Öğüt ile beraber oynamıştı. Şarkı ise MusicTopTR Resmî Listesi'nde iki numaraya kadar ilerledi. İkinci video klip aynı listede iki hafta üç numarada yer alan "Naber"e, üçüncü video klip "Hani Bana"ya çekildi. İkisinde de Yener'in Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu'nda verdiği konserlere ait görüntüler kullanıldı. İlkinde 25 Ağustos 2014, ikincisinde 31 Temmuz 2015 tarihli konser görüntülerine yer verildi. Klipler sırasıyla 15 Eylül 2014 ve 17 Ağustos 2015 tarihlerinde gösterime girdi. Bunlara ek olarak bir başka klip de, "Naber"in Fransız DJ David Vendetta tarafından yapılan remiksi için oluşturuldu. Remiks, single olarak 28 Ekim 2014'te satışa sunuldu. Ayrıca "Naber", 2014'te Türkiye'nin Google'da en çok aradığı dördüncü şarkı oldu.
Yapım görevlileri
Yapım görevlileri Mükemmel albüm kitapçığından alınmıştır.
1940-1944 Çeçenistan Ayaklanması
1940-1944 Çeçenistan Ayaklanması, Sovyetler Birliği ile Finlandiya arasında gerçekleşen Kış Savaşının ardından Hasan İsrailov ve Mairbek Şeripov'un Kafkas Dağları'nda Çeçenistan'ı bağımsızlığa kavuşturmak için gerçekleştirdiği ayaklanmadır. Ayaklanmaya Nazi Almanyası destek vermiştir. Bununla birlikte komşu bölgelerdeki halklar da bu harekete destek verdi. Sovyet zaferinin ardından Çeçenlerin ve İnguşların önemli bir kısmı Orta Asya'ya sürgün edilmiştir.
İsyancıların sayısı tartışmalıdır. Bazı kaynaklara göre 62.750'dir. Bazı kaynaklara göre ise sadece Grozny, Gudermes ve Malgobek bölgelerinde 25.000 militan olduğu iddia edilir.
Bölgede savaşın yoğunlaştığı dönem ise Nazi ordusunun bölgeye yakınlaşmasıyla gerçekleşmiştir. Mavi Durum operasyonunda bu bölgeye yönelen Nazilere destek amacıyla harekete geçen isyancılar geri çekilen Kızıl Ordu'ya arkadan vurdu. Bu saldırı sonucunda kayıp veren Kızıl Ordu Kafkas dağlarına çekildi.
Uranüs Harekâtı ile Stalingrad'daki Nazi 6. Ordusu kuşatıldı. Bu da Kafkaslar'daki Nazi birliklerini zora soktu. Çünkü Naziler Kafkaslar'dan çekilmese Kızıl Ordu Rostov'a ulaşarak birlikleri kuşatabilirdi. Bunun üzerine Naziler buradan hızlıca geri çekildi. Naziler ile birlikte yerel halktan 15 bin kişi de geri çekildi.
Kızıl Ordu bölgeye girmesiyle birlikte burada bulunan isyancılar isyan etmeye devam ediyordu. Kızıl Ordu ise burada oyalanmamak için isyan eden halklara sürgün kararı çıkarıldı. Bu kapsamda toplam 724,297 kişi sürgün edildi. Bunların 479,478'si Çeçen, 96,327'si İnguş, 104,146'sı Kalmuk, 39,407'si Balkar ve 71,869'su Karaçay idi.
Pagani Zonda
Pagani Zonda, Pagani tarafından 1999-2011 yılları arasında üretilen spor otomobil modelidir.
Pagani Zonda, karbon fiber gövdeli, ortadan motorlu ve iki kişilik spor otomobil olup Mercedes-Benz AMG tarafından bu araç için özel olarak üretilmiş V12 motorlar ile güçlendirilmiştir. Araç 2 kapılı berlinetta ve roadster gövde tipleri ile üretilmiştir.
Vize
Vize, bir ülkeye girmek veya bir ülkeden çıkmak için yetkili makamlardan alınması gerekli izin.
Vize, pasaporta, onu kullanarak ülkeye girilebilmesi için yapılan onaydır. Belgeyi geçerli sayma ve giriş çıkışta sorun olmadığını belirtir. Pasaportu veren otoriteyi yani devleti tanıma anlamı da taşır. Yabancıların Türkiye'ye girişinde pasaport dışında giriş vizesi de gereklidir. Umuma mahsus yabancı pasaportlara vize vermeye valilikler veya onların izniyle emniyet müdürlükleri ve kaymakamlıklar, yurt dışında ise konsolosluklar yetkilidir. Uygulamada sınır kapısında vize almaya bandrol vize denir. Bandrol vize harçlarını Dışişleri Bakanlığı belirler. Bununla birlikte yabancıların Türkiye'ye girişlerinde pasaport ve vize denetimi Emniyet'in, yani İçişleri Bakanlığı'nın denetimindedir. Vize, ikamet veya çalışma hakkı vermez, sadece geçici bir süre kalma hakkı sağlar. Üç tür vize vardır: Tek giriş vizesi (bir yıl, sadece bir giriş için), sayısız giriş vizesi (birden çok giriş için), transit vizesi (başka ülkelere gitmek için Türkiye'den geçmek üzere tek transit ve çift transit -gidiş dönüş-lüdür). Türkiye'ye dönüş vizesi yabancılara verilir, süresi bir yıldır. İkamet tezkereli yabancılardan bu vize aranmaz, buna "vize bağışıklığı" denir. PK'ye göre, emniyet izniyle, uçaktan uçağa aktarmalarda yabancılar havaalanı dışına çıkabilir. Genelde iki devlet arasında vize anlaşmaları yapılır. Ancak vize uygulamaları veya vize muafiyeti tek taraflı da olabilir. Avrupa Birliği ülkelerinin kendi aralarında vize zorunluluğu yoktur, ancak birlik ülkeleri Türkiye'ye vize zorunluluğu uygulamaktadır. Bazı AB ülkeleri, başka bir AB ülkesinde sürekli oturan TC yurttaşlarını vizeden muaf tutmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti de bu ülkelerden bazılarına (örneğin Almanya, Bulgaristan, Yunanistan gibi), orada yaşayan Türkiye veya Türk kökenli yabancılara kolaylık sağlamak amacıyla vize uygulamaz.
Etimoloji
Türk Dil Kurumu ve Dil Derneği'ne göre "vize" sözcüğü, Fransızca "visa" sözcüğünden türetiyor, fakat Sevan Nişanyan Türkçe Etimolojik Sözlük'e göre "vize", özgün olarak Latince "videre" (görmek) fiilinin "visa" çekiminden alınmış İtalyanca "visa" (görüldü, görülmüştür) sözcüğünden türetiyor ve Türkçede ilk olarak 1889 yılında Ahmet Mithat tarafından "viza" olarak kullanılmıştır. Fransız Centre national de ressources textuelles et lexicales'a göre Fransızca "visa" kelimesi de Latince "visa"'dan alınmıştır. Ayrıca "vize"'nin İtalyanca karşılığı "visto"'dur.
Girharrin Höyüğü
Girharrin Höyüğü, Mardin il merkezinin 11 km. güney-güneydoğusunda, Mardin - Nusaybin karayolunun hemen batısında, eski adı Girharrin olan Ortaköy Köyü'nün ortasında yer alan bir höyüktür. Bazı kaynaklarda Gülharrin olarak geçmektedir. Tepe, teraslarıyla birlikte 400 x 300 metre boyutlarında ve 40 metre yüksekliktedir. Navala Kutte Vadisi'nde yer alan ve Riji Deresi'nin batı tarafında olan höyük, bu vadinin kuzeydoğu yönünde doğal bir geçit sağlamaktadır. Asur Ticaret Kolonileri Çağı'nda Kültepe Karum'a uzanan ve Kral Yolu (Harran Şarri) olarak bilinen ana ticaret hattının yerleşimden geçtiği bilinmektedir. Tepenin ve köyün eski adı olan Girharrin'in, gir (tepe) ve harrin (yol) sözcüklerine dayandığı ileri sürülmektedir. Diğer yandan Asur belgelerinde adı Huzirina olarak geçen kentin burası olduğu düşünülmektedir.
Araştırmalar
Girnavaz Höyüğü kazı ekibine Mardin Müzesi Müdürlüğü'nce höyük hakkında bilgi verilmesi üzerine ekip tarafından 1988-89 yıllarında höyükte sistemli ve yoğun bir yüzey araştırması yapılmıştır. Buluntular Yrd. Doç. Dr. Eyyüp Ay tarafından incelenmiş ve Girharrin Höyüğü Arkeolojik Değerlendirmesi adı altında yayımlanmıştır.
Buluntular
Çanak çömlek buluntuları içinde % 18'lik kısım metalik mal olarak bilinen mal grubudur. Çömlekçi çarkında yapılmış, çark izleri doğal bir süsleme olarak bırakılmış olan bu mal grubunda kullanılan hamur, öğütülmüş ince bazalt, mika, ince elenmiş çok küçük taşçık, saman katkılı gibi çeşitlemeler göstermektedir. Tek bir örnek dışında astarsızdırlar. Çömlek, bardak, kase ve pedastal kaide biçimleri görülür. Söz konusu metalik kaplar Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde, Arslantepe, Oylum, Girvanaz ile Harran - Kızıltepe batısındaki Zergan Çayı Vadisi'nde yer alan büyük höyüklerde görülmektedir. Metalik mal grubu Er Hanedan Dönemi II ve III dönemlerine tarihlenmektedir.
Çokça ele geçen diğer mal grubu Ninive V olarak bilinen mal grubudur. Bu mal grubu, toplam çanak çömlek buluntularının % 7'sini oluşturmaktadır. Büyük bölümü yine çark yapımı olmakla birlikte el yapımı olanları da vardır. Boya, yiv ve çizi bezemelidirler. Hamurlarına ince mika, kum ve kireç zerrecikleri katılmıştır. Renk olarak yeşil, yeşilimsi krem, krem, bejimsi krem ve sarımsı bej görülür. Bu mal grubunda da bardak, kase, sığ çömlek ve çömlek formları vardır.
Değerlendirme ve tarihlendirme
Höyükteki yerleşim, Sümer Er Hanedan Dönemi II ve IIIa gibi tarihlendirilmektedir. Er Hanedan Dönemi, Erken Tunç Çağı II. evre olarak tarihlendirilmektedir. Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Suriye kültür çerçevesinde değerlendirilmektedir.
Tahribat durumu
Höyük eteklerinden önemli ölçüde toprak çekile gelmektedir. Yapılaşma, höyüğün üzerine doğru yayılmaktadır. Sonuç itibarıyla höyük yok edilmek üzeredir.
Mustafa Büyük
Mustafa Büyük, (d. 1957, Konya, Türkiye), Türk bürokrat.
1980 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat ve Maliye Bölümünden mezun oldu. Bir süre TÜMOSAN'da Uzman Yardımcısı olarak çalıştıktan sonra, 1981 yılında Kaymakam adayı olarak göreve başladı. Mucur, Dicle, Cizre, Dazkırı ve Hayrabolu Kaymakamlıkları yaptı. 1995 yılında Mülkiye Müfettişi, 1996 yılında Mülkiye Başmüfettişi, 2003 yılında Turizm Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı, 2004 yılında ise Kültür ve Turizm Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı oldu. Kültür ve Turizm Bakanlığındaki görevleri sırasında, Lütfi Kırdar UKTAŞ A.Ş Yönetim Kurulu Başkanlığı, Tanıtma Fon Kurulu Üyeliği, Todai Yönetim Kurulu üyeliği görevlerini de yürüttü. 27 Nisan 2008 tarihli kararname ile Edirne Valiliğine atanmıştır. 13 Mayıs 2010 tarihli kararname ile Sakarya Valisi olmuştur. 23 Mayıs 2014 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan valiler kararnamesi ile Adana valiliğine atanmıştır. 1 Haziran 2016 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan valiler kararnamesi ile merkeze atanmıştır. 2021 yılında emekli olmuştur. Evli ve 3 çocuk babasıdır.
Belçika Kongosu
Belçika Kongosu, Afrika kıtasının orta bölümünde 1908 yılından 1960 yılına kadar kurulu olan Belçika koloni bölgesiydi.
Belçika Kralı II. Léopold tarafından sömürgeleştirilen bu ülkenin kontrolü 15 Kasım 1908 tarihinde Belçika hükûmetine devredilmiştir. Belçika tarafından idare edilen sömürgenin bağımsızlığı 30 Haziran 1960 tarihinde Kongo Cumhuriyeti olarak ilan edilmiş ve Joseph Kasavubu başkan seçilmiş, Patrice Lumumba başbakanlığa getirilmiştir. Günümüzde söz konusu bölge üzerinde Kongo Demokratik Cumhuriyeti bulunmaktadır.
Tarla sarmaşığı
Tarla sarmaşığı (Convolvulus arvensis), Kahkahaçiçeğigiller familyası Convolvulus cinsinin bir türüdür. Avrupa ve Asya'ya özgü, 0,5–2 m yüksekliğe kadar büyüyen, tırmanan veya sürünen çok yıllık otsu bir bitkidir. İki çeşidi vardır :
Sinonimi
Convolvulus chinensis Ker Gawl.
Cook Adaları Futbol Federasyonu
Cook Adaları Futbol Federasyonu, Cook Adaları'nda futbolun en üst yönetim birimidir. 1971 yılında kurulan federasyon, 1994 yılında Okyanusya Futbol Konfederasyonu ve FIFA'ya üye olmuştur.
Emanuel Villa
Emanuel Villa (d. 24 Şubat 1982), Arjantinli futbolcudur. Liga MX ekiplerinden Querétaro FC'de oynamaktadır.
Bildirim Merkezi (Apple)
Bildirim Merkezi, uygulamalarla ilgili uyarılara genel bir bakış sağlayan iOS ve OS X'deki bir özelliktir. Bu, anlık çözünürlük gerektirmeden kullanıcının ilişkili bir işlemi tamamlayana kadar bildirim görüntüler. Kullanıcılar, Bildirim Merkezi'nde hangi uygulamaların göründüğünü ve bunların nasıl işleneceğini seçebilir. İlk olarak Ekim 2011'de iOS 5 ile birlikte yayınlanan Bildirim Merkezi, Temmuz 2012'de OS X Mountain Lion'ın bir parçası olarak Mac'lerde kullanıma sunuldu.
Özellikleri
İtme ve yerel bildirimlerle uğraşmak için önceki sistemi değiştirmek için iOS 5'te Bildirim Merkezi yayımlandı. Kullanıcıyı bir uyarı ile kesmek yerine, Bildirim Merkezi bunun yerine ekranın üstünde bir bayrak görüntüler. Bu, kullanıcıya cihazını kullanmaya devam etmesini sağlar ve belirli bir süre sonra kaybolur. Daha önceki tüm bildirimler, iOS'da durum çubuğundan aşağı doğru sürükleyerek ve Bildirim Merkezi düğmesine tıklayarak (veya sağdan sola kaydırarak iz sürme hareketlerini kullanarak) görüntülenen Bildirim Merkezi panelinde harmanlanır. Bir bildirim okunduktan sonra, panelden kaldırılır. Bildirimler kullanıcı tarafından seçilebilir, kullanıcıyı bildirimin başlangıçta oluşturulduğu uygulamaya yönlendirir ve bu uyarıyı okundu olarak işaretler. Kullanıcılar ayrıca uyarıları tek tek silerek veya herhangi bir uygulamanın uyarılarını kendileri oluşturan uygulama içinden kaldırarak bildirimleri okumadan kaldırabilirler. Bir iOS cihazı kilitliyse, kilit ekranında yeni bildirimler görünür ve kullanıcılar, bildirimin yanında uygulamanın simgesini parmağıyla soldan sağa doğru hızlıca kaydırarak bir uyarı üreten uygulamaya erişebilir.
iPhone ve iPod Touch'daki Bildirim Merkezine ayrıca Weather and Stocks widget'leri dahildir, kullanıcıya bulunduğu konumdaki hava bilgileri ve kullanıcının Stoklar uygulamasında seçtiği stokları görüntüler. Bu özellik Hava Widget'ini iPad'in Bildirim Merkezi'ne ekledi, ancak iOS 7'nin piyasaya sunulmasına kadar iPad'de veya OS X'de mevcut değildi. Kullanıcılar, Twitter, Instagram ve Facebook düğmelerini görüntüleme seçeneğini de seçebilir; bu sayede tweet göndermesine veya durumlarını doğrudan Bildirim Merkezi'nden güncellemelerine izin verilir. Ancak iOS 7'de, tweet gönderme veya Facebook durumlarını güncelleme seçeneği kaldırıldı. Apple tarafından sağlanan Apple Anında İlet Bildirim Servisi (Apple Push Notification Service) sistemini veya yerel bildirimleri kullanan herhangi bir uygulama, Bildirim Merkezi'ni kullanabilir. Kullanıcılar Bildirim Merkezi'nde neyi göstermek istediklerini özelleştirebilir, merkezde görünen bazı uygulamaları durdurabilir veya uyarıları ekranlarına göndermeyi tercih edebilir. OS X kullanıcıları ayrıca uyarıları ve afişleri bir gün boyunca devre dışı bırakabilir ve ekranda görüntülenen bildirimleri durdurabilir. Bununla birlikte, bu süre zarfında gönderilen bildirimler Bildirim Merkezi panelinde görünür haldedir. Benzer bir hizmet, "Rahatsız Etmeyin" özelliğinin bir parçası olarak iOS 6'ya dahildir
iOS özellikleri
Bildirim Merkezi'ni görüntülemek için Kilitli Ekran dahil olmak üzere herhangi bir ekranın üstünden aşağı doğru kaydırmak yeterlidir. Kullanıcılar kilitli Ekran'dan bildirimleri görüntüleyebilmeleri ve etkileşimli olarak kullanabilmeleri için bazı yöntemler kullanabilir. Bu yöntemler şunlardır:
Kullanıcılar bildirimler için farklı uyarı stilleri ve ayarlarını değiştirebilirler. E-postalar, mesajlar ve farklı uygulamalarla hızla işlem yapabilmek için farklı uyarı stilleriyle bildirimleri özelleştirebilirler. Bildirim için uyarı stili eklemek veya değiştirmek için Ayarlar > Bildirimler'de bunu yapmak olur. Şu an uyarı stilleri şunlardır:
Kullanıcılar ayrıca, uyarılar almak istemiyorlarsa uyarıları kapatabilirler. Ayarlar > Gizlilik > Konum Servisleri'de konumu baz alan uyarıları açmak veya kapatmak için bir uygulamaya dokunmak gerekir.
OS X özellikleri
Bildirimler, uygulamalarla birlikte çalışarak kullanıcıya değişikliklerden haberdar olmasına olanak tanır. Örneğin Mail uygulamasında gelen e-posta olduğunda veya Takvim'deki randevuların zamanı yaklaştığında bunları görebilirler. Her uygulama bu bildirimleri bir başlık, uyarı veya işaret olarak görüntüler. Başlıklar, kullanıcıya yaptığı işi kesintiye uğratmadan ekranın sağ üst köşesinde görüntülenir. Başlıklar kısa bir süre görüntülendikten sonra ekranın sağına doğru kayarak kaybolur.
David Bustamante
David Bustamante Hoyos (d. 25 Mart 1982; San Vicente de la Barquera, Cantabria), İspanyol şarkıcıdır. İlk olarak 2001 yılında Operación Triunfo adlı yarışmada Rosa López ve David Bisbal'ın ardından üçüncü olarak adını duyurmuştur. Şimdiye kadar iki milyondan fazla albümü satan Bustamante, albüm satışlarından 14 platin, teklilerden ise 6 platin ödül kazanmıştır.
Bildirim Merkezi (Apple)
OS X özellikleri
İşaretler bir uygulamada bekleyen kaç yeni öğe veya bildirim olduğunu gösterir. Bir uygulamada bekleyen yeni öğeleri belirtmek için Dock'taki uygulama simgesinin sağ üst köşesinde içinde bir rakam olan bir işaret görünür. Örneğin App Store simgesine bitişik şekilde görüntülenen işaret, kullanıcının App Store'den indirdiği yazılımlar için kaç adet yüklemenin bulunduğunu belirtir. Dock'taki Mail simgesinin üzerindeki işaret kaç tane okunmamış e-postanız olduğunu gösterir.
David Bustamante
İspanyol oyuncu Paula Echevarría ile 2006 yılında evlenen Bustamante'nin 18 Ağustos 2008 tarihinde Daniela adını verdikleri kızı dünyaya gelmiştir.
Bildirim Merkezi (Apple)
OS X özellikleri
Kullanıcılar Bildirim Merkezi ile tüm bildirimlere hızlı bir şekilde göz atabilir. Bildirim Merkezi'ni açmak için menü çubuğunda simge tıklamalı veya iki parmağınızı izleme dörtgeninin sağ kenarından sola doğru kaydırmalılar. Burada tüm güncel bildirimler Bildirimler sekmesinde bulunur. Kullanıcılar önemli mesajları veya e-postaları doğrudan Bildirimler sekmesinden hızlı bir şekilde yanıtlayabilirler. Bildirim Merkezi'ndeki Bugün sekmesi, kullanıcıya içinde bulunduğu günün planına hızlıca göz atmasını sağlar. macOS'da Bugün, Yarın, Takvim, Hesap Makinesi, Anımsatıcılar, Sosyal, Borsa, Hava Durumu, Dünya Saati gibi araç takımları bulunur. Kullanıcılar alt kısmındaki Düzenle düğmesini tıklayarak araç takımı ekleyebilir, kaldırabilir veya araç takımlarını yeniden düzenleyebilirler.
2020 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm - Kadınlar 100 metre
2020 Yaz Olimpiyatları'ndaki atletizm etkinlikleri kapsamındaki kadınlar 100 metre müsabakaları 30 ve 31 Temmuz 2021 tarihlerinde arasında, Tokyo'daki Olimpiyat Stadyumu'nda gerçekleştirildi. Müsabakalarda 55 ülkeden 71 atlet mücadele etti.
Bildirim Merkezi (Apple)
OS X özellikleri
Kullanıcılar belirli zamanlarda başlıkların görüntülenmesini istemiyorlarsa, "Rahatsız Etme" seçeneğini kullanarak bildirimleri geçici olarak kapatabilirler.
2020 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm - Kadınlar 100 metre
30 Temmuz'da ön elemeler ve yedi seri yarışı, 31 Temmuz'da ise yarı final final yarışları koşuldu. 2016 Yaz Olimpiyatları'nda da aynı kategoride birinci olan Elaine Thompson-Herah, 10.61 saniyelik derecesiyle Olimpiyat ve ülke rekoru kırarak altın madalyanın sahibi oldu. Aynı ülkeyi temsil eden atletlerden Shelly-Ann Fraser-Pryce 10.74 saniyelik derecesiyle gümüş, Shericka Jackson ise 10.76 saniyelik derecesiyle bronz madalyanın sahibi oldu.
Ön elemeler
Ana yarışlara katılma kotasına erişemeyen atletler için bir ön eleme turu düzenlendi. Her bir seriyi ilk üç sırada tamamlayanların (Q) yanı sıra en hızlı atlet (q), bir üst tura yükseldi.
1. tur
Her bir seriyi ilk üç sırada tamamlayanların (Q) yanı sıra en hızlı üç atlet (q), bir üst tura yükseldi.
Yarı final
Her bir seriyi ilk iki sırada tamamlayanların (Q) yanı sıra en hızlı iki atlet (q), bir üst tura yükseldi.
1. yarı final
Not: Blessing Okagbare, doping kontrollerinde yasaklı madde tespitinden ötürü yarış başlamadan önce diskalifiye edildi.
Tayfun Güneyer
Talat Tayfun Güneyer (d. 4 Ocak 1971; İzmir) Türk senarist ve yönetmen.
Yaşamı
4 Ocak 1971 tarihinde Karşıyaka, İzmir'de dört çocuklu bir ailenin üçüncü çocuğu olarak dünyaya geldi. Çocukluk yıllarını ve gençliğini İzmir'de geçirdi. Güneyer, okumayı daha ilkokula başlamadan, babası Nevzat Güneyer'in eski kitapçısında Teksas ve Tommiksleri okuma çabası sonunda kendi kendine öğrendi.
Mihail Bakunin
Mihail Aleksandroviç Bakunin ( – 1 Temmuz 1876), tanınmış bir Rus devrimci ve kolektivist anarşizm kuramcısıdır. Anarşist düşünürlerin ilk kuşağının temsilcilerindendir ve Anarşizmin babaları olarak anılan düşünürlerden biridir.
Hayatı
Bakunin, Moskova’nın Kuzeybatısı'nda, Torzok ve Kuvşinovo arasındaki Piramukhino köyündeki aristokrat bir ailenin çocuğudur. 14 yaşındayken Topçuluk Üniversitesinde askerî eğitim aldığı Sankt-Peterburg’a gitti. Eğitimi 1832 yılında tamamlandı ve Rusya İmparatorluk Muhafız Alayı’na düşük rütbeli bir subay olarak atandı ve Minsk’e, Gardinas’a, Litvanya’ya (artık Belarus) gönderildi. Babası Bakunin’in askerî veya sivil göreve devam etmesini istiyorduysa da, o 1835 yılında ikisini de terk ederek, felsefe okumayı umut ettiği Moskova’ya geçti.
Bakunin Moskova’da eski üniversitelilerden oluşan bir grupla arkadaşlık kurdu ve ardından sistematik bir idealist felsefe çalışmasına başladı. Özellikle de Schelling, Fichte ve Hegel’e yoğunlaştı. Başından beri o ve arkadaşları çalışmalarını, o dönem modern bilimin başkenti sayılan Berlin’e bir seyahat yaparak tamamlamak istiyorlardı. Bakunin’in âilesi bu yolculuğun masraflarını karşılamayı reddetti; ama sonunda yumuşadılar ve 1840 yılında yolculuğa çıktı.
O sıralar Bakunin’in plânı üniversitede profesör olmaktı (arkadaşlarının deyimiyle “doğruluğun râhibi”). Fakat daha sonra “Sol Hegelciler” adı verilen radikal öğrencilerle karşılaştı ve onlara katıldı. Berlin’deki sosyalist harekete dâhil oldu. Buradan Proudhon ve George Sand’le karşılaşacağı, Polonyalı sürgünlerin lideriyle tanıştırılacağı Paris’e geçti. Paris’ten İsviçre’ye seyahat etti. Burada bir süre kalarak sosyalist hareketlerde faâl olarak bulundu.
İsviçre’deyken, Bakunin Rusya hükûmeti tarafından Rusya’ya çağrıldı ve çağrıyı reddetmesi üzerine mallarına el konuldu. 1848 yılında Paris’e döndüğünde, Rusya’ya karşı ateşli bir saldırı başlattı ve bu Bakunin’in Fransa’dan sürülmesine neden oldu. 1848’in devrimci hareketleri kendisine demokratik bir kampanyaya katılma fırsatını verdi ve 1849 Mayısındaki Dresden ayaklanmasına katılması nedeniyle tutuklandı ve ölüm cezasına çarptırıldı. Bununla birlikte idam hükmü ömür boyu hapse çevrildi ve Rus yetkililere teslim edildi. Hapsedildi ve 1855 yılında doğu Sibirya’ya gönderildi.
Bakunin Amur bölgesine gitmek için izin talep etti ve buradan kaçmayı başararak Japonya’ya, ardından da 1861 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nden İngiltere’ye geçti. Geri kalan yaşamını batı Avrupa’da, özellikle de İsviçre’de sürgünde geçirdi. 1869 yılında Sosyal Demokratik Birliği kurdu. Bununla birlikte Birinci Enternasyonal’in uluslararası bir organizasyon olduğu ve yalnızca ulusal organizasyonların üyeliğe kabûl edildiği bahanesiyle Bakunin’in kurduğu birlik Birinci Enternasyonal’e alınmadı. Oluşturulduğu yıl dağılan bu birliği oluşturan çeşitli gruplar daha sonra Enternasyonal’e ayrı ayrı katıldılar.
1870 yılında Bakunin Lyons’taki başarısız bir ayaklanmaya önderlik etti. Ayaklanma daha sonra Paris Komünü için örnek teşkil etti. Karl Marx ve Friedrich Engels daha sonra bu komünü onayladılar ve onu proletarya diktatörlüğünün bir örneği olarak tanımladılar; bununla birlikte Marx Lyons’taki ayaklanmanın erken ve maceracı bir ayaklanma olduğu görüşündeydi. Çünkü başarısızlıkla sonuçlanmıştı. Aynı zamanda da Bakunin'in önderliğinde olması böyle bir değerlendirmeyi getirebilirdi.
Bakunin’in 1872’deki Lahey Kongresi’nde Marx’ın üstün gelmesiyle Enternasyonal’den tasfiye edilmesi, Marksist düşüncenin devletin nihâî çözülmesinden önce kurulmasını öngördüğü işçi devleti görüşü ile Bakunin’in böyle bir ara basamağa gerek olmadığına dâir görüşü arasındaki uyuşmazlığın açık bir temsili oldu. Marx’ın (dehâsını kabûl ederek) yaptığı sınıf çözümlemesini ve kapitalizme ilişkin öne sürdüğü ekonomik teorilerini kabûl etmekle birlikte, Devlet ve Otorite hakkındaki görüşlerini de son derece âciz, yetersiz buluyordu. Marx’ın küstah ve kibirli olduğunu ve yöntemlerinin komünist devrimi tehlikeye atacağını düşünüyordu. "Bakunin Yahudi kökenli olduğu için Marx’a saldırarak anti-semitist olduğunu da açığa vurdu" diyenler de vardır. Fakat ilginç olan Marx'ın redaktörlüğünü yaptığı Neue Rheinische Zeitung'da Bakunin'in Rus ajanı olduğunu iddia eden bir haberin ciddi imiş gibi yayınlanması ve Avrupa'da tüm burjuva basınının ve bunlara hâkim Yahudi kökenlilerin bu sözde haberi sık sık tekrarlamaları karşısında Bakunin anti-semitist sayılabilecek ifâdeler de kullanmıştır. Bu haber özellikle Marx'a çok yakın Utin (daha sonra Çar'dan özür dilemiş ve Rusya'da yaşamasına izin verilmiştir) tarafından sürekli gündemde tutulmuştur.
Bakunin 1873 yılında Lugano’da bir köşeye çekildi ve 13 Haziran 1876’da Bern’de öldü.
Politik görüşleri
Bakunin hangi isim ya da biçim altında olursa olsun, Tanrı da dahil olmak üzere tüm dış otorite sistemlerini reddediyordu. Ölümünden sonra 1882 yılında basılan Tanrı ve Devlet adlı eserinde şöyle yazıyordu:
Böylece doğa kanunlarının farkına her insan kendisi varır. Bakunin'in akıl yürütmesi sonunda bu kanunların kendi doğasının kanunları olduğu için, bireyin bunlara uymaktan başka çaresinin olmadığı ve bu nedenle politik organizasyonların, yönetimlerin ve yasaların derhâl yok olacağı düşüncesine varır.
Bakunin aynı şekilde herhangi bir imtiyazlı konumu veya sınıfı reddetmiştir. Çünkü "bu ayrıcalığın acayipliğidir ve her ayrıcalıklı konum insanın kalbini ve zihnini öldürür. Ayrıcalıklı insan, politik yâhut ekonomik fark etmez, zihnen ve kalben bozulmuş insandır".
Bakunin'in devrimci programını gerçekleştirme yöntemleri de onun prensiplerinden daha az anlamlı değildir. Bakunin’in tanımladığı gibi, bir devrimci özel bir ilgi veya duyguya izin vermeyen, din, vatanseverlik yâhut ahlâk konusunda, onu kelimenin her anlamıyla var olan toplumu altüst etme görevinden saptıracak hiçbir şüphe taşımayan, sâdık bir insan olmalıdır.
Mikhail Bakunin ve Karl Marx arasındaki anlaşmazlık, anarşizm ve Marksizm arasındaki farklılığa ışık tutar: Anarşistler ve Marksistler aynı ortak hedefi (sosyal sınıfların ve devletin olmadığı özgür, eşit bir toplumun yaratılması) paylaşmakla birlikte, bu hedefe nasıl ulaşılacağı konusunda büyük anlaşmazlıklar yaşarlar. Anarşistler sınıfsız, devletsiz topluma devlet aygıtı yoluyla değil emekçilerin özyönetim organları aracılığıyla ve proletarya diktatörlüğü gibi bir geçiş aşaması olmadan geçilmesi gerekliliğine inanırlar. Anarşistlere göre iktidar yozlaştırır. Marksistler böyle bir şeyin imkânsız olduğuna ve anarşistlerin çok idealist olduğuna inanırlar. Devlet aygıtını yok etmeyi değil ele geçirmeyi amaçlarlar. Marksistler sınıfsız ve devletsiz topluma, bir siyasal geçiş dönemi olan proletaryanın devrimci iktidarı (proletarya diktatörlüğü) ile geçileceğini öngörürler.
Anti-Semitizm
Bakunin’in birçok anti-semitik basmakalıp sözü tekrar ettiği bilinir. Örneğin Yahudiler'i şöyle tanımlar: “sömürgeci bir mezhep, asalak insanlar, yalnızca ulusal sınırların ötesinde değil, aynı zamanda tüm politik görüş farklılıklarının ötesinde sıkıca ve samimiyetle birbirine bağlanmış homurdanan tek bir parazit… Yahudilerin ulusal karakterlerinin temel özelliğini oluşturan ticarî hırsları vardır” Bununla birlikte Samiler hakkında mı yoksa pratikteki Yahudilikten mi bahsettiği açık değildir. Ama Bakunin’in yaşamı boyunca tüm dinleri eleştirdiği, onun zamanında Hristiyanlık ve Yahudiliğin Avrupa’da çok baskın olduğu dikkate alınmalıdır. Bakunin’in anti-semitizmi çoğunlukla olduğu gibi, Yahudilerin Avrupa kapitalizminin ve politikasının yönlendiricisi olduğu görüşüne dayanır. Karl Marx’la yaptığı bir polemiğin bir kısmını oluşturan şu sözü, Bakunin’in Avrupa’daki Museviler'i nasıl algıladığını gösterir:
“Bu Yahudi dünyası bugün çoğunlukla Marx’ın ve Rothschild’in komutası altındadır. Ben eminim ki bir taraftan Rothschildler Marx’ın faziletlerini takdir ediyorlar, diğer taraftan da Marx Rothschildler’e karşı içgüdüsel bir yakınlık ve büyük saygı besliyor. Bu tuhaf görünebilir. Komünizm ve yüksek finans arasında nasıl bir ortak nokta olabilir? Ho ho! Marx’ın komünizmi güçlü bir devlet merkeziyetçiliği istiyor ve bunun olduğu yerde – insanların emeği üzerine spekülasyonlar yapan – parazit Yahudi milleti daima varoluşunun anlamını bulacaktır…” Polemique contre les Juifs, 1872.
Tayfun Güneyer
Kariyeri
Türkiye'ye döndükten sonra atv'de çalışmaya başladı ve henüz 20'li yaşlarının başındayken kanalın Program Planlama Müdür Yardımcılığı'na getirildi. Dört yıl sonra aynı pozisyonda Kanal D için çalışmaya başladı ve bu dönemde Nevzat Kitapçı takma adıyla ilk televizyon dizisi senaryosunu (Çarli) yazdı ve dizi Star TV'de yayımlandı.
Güneyer, daha sonra Kanal 6'nın müdürlüğü için kendisine getirilen teklifi kabul etti, fakat 4 ay sonra Kanal 6'nın o dönem yaşadığı sorunlar nedeniyle kapatılmasının ardından işsiz kaldı. Bu dönemde Yılan Hikayesi'ni yazmaya başladı. Memoli'nin ardından senaryolarını yazdığı Aşkım Aşkım, Beşik Kertmesi gibi bol reyting alan dizileri farklı televizyon kanallarında arka arkaya ekrana gelmeye başladı. Televizyonculuk kariyeri boyunca "dahi çocuk" olarak adlandırılan Güneyer, 2004 yılının sonunda, senaryosuna da imza attığı ilk filmi Şans Kapıyı Kırınca'yı Ferhan Şensoy, Rasim Öztekin ve Asuman Dabak gibi ünlü tiyatro kökenli oyuncularla Küba'da çekti. Şans Kapıyı Kırıncanın hemen ardından yeniden televizyon için işler yapmaya başlayan Güneyer, 2005 yazında ikinci filmi olan Keloğlan Kara Prense Karşıyı yazıp yönetti. Film, IMDb'nin "Bottom 100, En kötü 100" listesinde, 10 üzerinden 1.9 puanla 81. sırada yer aldığı gibi, Türk sinema eleştirmenleri tarafından da "Tarihin en kötü filmi" ilan edilmiştir. Ocak 2010 itibarıyla atv'de yüksek reyting yapan "Adanalı" dizisinin de senaristidir. Show TV'de yayınlanan "Türk Malı" adlı dizinin de senaristi ve aynı zamanda da yönetmenidir. Kanal D'de yayınlanan Nuri dizisinin de senaristliğini yaptı. Ancak dizi erken final yaparak son bulmuştur. TNT'de Yılan Hikayesinin yeniden çevrimi olan Dedektif Memolinin senarist ve yönetmenliğini yapmıştır. 21 Mart 2012'de yayımlanmaya başlayan Türk'ün Uzayla İmtihanı adlı dizinin senaristliğini yapmıştır. 2015 yılında TRT 1'de yayınlanmaya başlayan Baba Candır dizisinin senaryosunu yazmıştır.