cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tutulma
Güneş Tutulması
Ana makale: Güneş tutulması 1 Ağustos 2008’de Novosibirk, Rusya’dan gözlemlenen bir güneş tutulması gelişimi. Çekimler arası süre üçer dakikadır. Dünya’dan da gözlendiği üzere, güneş tutulması Ay’ın Güneş’in önüne geçtiğinde meydana gelmektedir. Güneş tutulmasının türü Ay’ın Dünya’dan tutulma esnasındaki uzaklığına bağlıdır. Tam güneş tutulması Dünyanın, Ay’ın gölgesinin umbra kısmıyla kesiştiği zaman olabilir. Umbranın Dünya’nın yüzeyine ulaşmadığı durumlarda Güneş kısmi olarak gölgelenmiş olur ve halkalı tutulmaya neden olur. Kısmi güneş tutulması gözlemcinin penumbra içerisinde olduğu durumlarda gerçekleşir. Tutulmanın boyutu Güneş’in Ay tarafından kaplanan çapının fraksiyonudur. Tam tutulma için bu değer her zaman eşit ya da daha büyüktür. Hem halka hem de tam tutulmada, tutulmanın boyutu, Ay ve Günei’in açısal boylarına oranlıdır. Güneş tutulmaları göreceli olarak kısa süren olaylardır ve yine göreceli olarak dar bir zaman diliminde gözlemlenmeleri mümkün olur. En ideal şartlar altında dahi, tam güneş tutulması 7 dakika, 31 saniye sürer ve 250 km genişlikteki bir alandan gözlemlenebilir. Ancak, kısmi güneş tutulmasının gözlemlenebildiği alanlar çok daha geniştir. Ay’ın umbrası doğuya doğru 1,700 km/s hızla ilerler, ta ki Dünya’nın yüzeyiyle kesişmeyene kadar. Tam güneş tutulmasının geometrisi (boyutlar doğru değildir) Bir güneş tutulması esnasında Ay bazen Güneş’i mükemmel bir şekilde kaplayabilir çünkü boyu Dünya’dan gözlendiğinde neredeyse Güneş kadar büyük olur. Tam güneş tutulması ise, aslında halka şeklindeki güneş tutulması transitken gölgesinde kalmasıyla olur.
Dünya’nın yüzeyinden başka, uzaydaki noktalardan gözlemlendiğinde, Güneş Ay’ın kendisinden başka şekillerde de tutulmaya uğrayabilir. Buna iki örnek Apollo 12 mürettebatının 1969’ta Dünya’yı gözlemlemesinde ve 2006 senesinde Cassini sondasının Güneş tutulmasını Satürn’den gözlemlemesidir. Saturn to eclipse the Sun
Ay Tutulması
Ana Makale: Ay Tutulması
Ay tutulması, Ay’ın Dünya’nın gölgesinden geçtiği zaman meydana gelir. Bu durum sadece Ay, Dünya’nın Güneş’ten uzak tarafındaysa olur ve ay tutulması yalnızca dolunay varken ortaya çıkabilir.
Güneş tutulmasından değişik olarak, bir ay tutulması hemen hemen tüm yarımküreden gözlenebilir. Bu nedenden herhangi bir yerden ay tutulmasını gözlemlemek çok daha yaygıngır. Ayrıca ay tutulması daha uzun sürer, tamamlanması birkaç saati bulur ve tam gerçekleştiğinde yarım saatten bir saati geçecek kadar sürebilir.
Üç tip ay tutulması vardır: Bunlardan penumbral, Ay’ın Dünya’nın penumbrasını geçtiği zaman, kısmi, Ay’ın Dünya’nın umbrasını geçtiği zaman ve tam, Ay’ın Dünya’nın tüm umbrasını kapladığı zaman olur. Tam tutulma bu fazların üçünden de geçer. Ancak tam bir ay tutulması anında dahi, Ay tamamen karanlık değildir. Dünya’nın atmosferine giren güneş ışınları umbraya girer ve sönük bir aydınlık yaratır. Tıpkı gün batımında olduğu gibi, atmosfer daha kısa dalga boylarını daha güçlü yayar ve aydınlanma kızıl bir tonda olur. Bu faza “kanlı ay” denir ve ay ile ilgili olayların anlatımında tutulmalar kaydedilmeye başlandığından beri kullanılır.
Tarihsel Kayıtlar
Güneş tutulamalarının kayıtları antik çağlardan beri tutulmaktadır. Tutulmala tarihleri, tarihi kayıtların kronolojik olarak zamanlarının belirlenmesinde kullanılabilir. Ugatarik dilde bulunan bir Suriye tableti MÖ 5 Mart 1223 yılında gerçekleşen bir tutulmayı haber verir. Paul Griffin İrlanda’da bulunan bir taşın MÖ 30 Kasım 3340 yılına dayandığını savunmaktadır. Klasik dönem astronomlarının kullandığı, MÖ 13. yüzyıl Babilon tutulma kayıtları çok daha güvenilir ve sürerliliği olan kayıtlardı ve Yunan’lara tüm ay tutulma tipleriyle ve hareketleriyle (sinotik, anomalistik, drakotonik) ilgili bir milyonda bir yanılma payı olan kaynaklardı. Güneş tutulmasının Çin tarihinde yapılan kayıtları 4000 yıl öncesine dayanır ve Dünya’nın dönme hızındaki değişimleri ölçmek için kullanışmıştır.
1600’lü yıllara gelindiği zaman, Avrupalı astromlar güneş ve ay tutulmalarını açıklayan diagramların bulunduğu kitaplar yayınlıyordu. Bu bilgiyi daha geniş kitlelere ulaştırmak ve tutulmanın sonuçlarından duyulan korkuları azaltmak için, basımevleri bu kitapları yatay olarak ve olayı bilim yahut astroloji üzerinden anlatacak şekilde bastılar.
Dev Gaz Kütleleri
Ayrıca bakınız: Solar eclipses on Jupiter, Solar eclipses on Saturn, Solar eclipses on Uranus and Solar eclipses on Neptune Büyük gaz kütleleri olan gezegenler (Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün), birçok aya sahiptir ve sıklıklı tutulma gözlemlenmektedir. En çok tutulma görülen, dört büyük ayı ve düşük aksis eğirisine sahip olan Jüpiterdir ki bu da gökcisimlerinin daha geniş olan gezegenin gölgesinde kalmasına ve sıklıkla tutulma yaşanmasına neden olur. Transitler eş değer frekanslarda meydana gelir. Büyük ayların Jüpiter’in bulutları üzerinde dairesel şekiller yarattığını görmek oldukça yaygındır.
Jüpiter’in Galileo ay tutulmalarının, bir kez yörünge elementleri bilindiği zaman doğru bir şekilde tespit edilebildiği görüşmüştür. 1670’lerde, Jüpiter’in Güneş’in uzak ucunda olduğu zaman yaklaşık 17 dakika içinde gerçekleştiği görüşmüştür. Ole Romer, bu gecikmenin ışığın Jüpiter’den Dünya’ya gelmesi için Diğer üç büyük gaz kütlesinde, tutulmalar yalnızca gezegenin yörüngesindeki belirli zamanlarda meydana gelebilir çünkü, ayların ve gezegen yüzeyinin yörüngeler arasındaki yüksek eğim farkı vardır. Örneğin, bir ay olan Titan’ın yörünge düzlemi, Satürn’ün ekvator alanına eğitimi 1.6 derecedir. Ancak Satürn neredeyse 27 derecelik bir açıya sahiptir. Titan’ın yörünge düzlemi Güneş’in görüş çizgisinden Satürn’ün yörüngesine 2 derecelik bir açıyla keser. Satürn’ün bir dönencesi 29.7 yıl olduğu için, tutulma yalnızca 15 yılda bir civarında mümkün olur.
Jovian uydusunun tutulma zamanlnarı da, gözlemcinin Dünya üzerinde boylam hesaplamasında kullanılmıştır. Bir tutulmanın tahmin edilen zamanı bilerek, standart biz boylamda (örneğin Greenwich) gözlemlenmiş ve zaman farkı, tutulmanın yerel saati bilinerek bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Zaman farkı gözlemcinin boylamını belirler çünkü her saat ekvatorda 15 derecelik boylam farkına eşittir. Bu teknik 1679’da, Fransa’da Giovanni D. Cassini tarafından kullanılmıştır.
Mars
Ana makale: Phobos’un Marst’tan Transiti Phobos’un Mars’tan Transiti, 10 Mart 2004 tarihinde Opportunity Mars Rover’dan görüdüğü haliyle Mars’ta sadece kısmi güneş tutulması (transitler) mümkündür, çünkü gezegenin hiçbir ayının yörüngesel yarıçapı, yüzeyinden de görülebileceği üzere Güneş dairesini kaplayacak kadar büyük değildir. Mars’taki tutulmalar mümkün olmakla kalmaz aynı zamanda her Dünya yılında yüzlercesi gerçekleşir. Deimos’un Phobos tarafından tutulmasına neden olan bazı nadir durumlar vardır. Mars tutulmaları hem Mars’ın yüzeyinden hem de yörüngelerden fotoğraflanmıştır.
Plüton
Ana makale: Plüto’daki güneş tutulmaları Plüton, Charon adındaki, oran olarak en büyük aya sahiptir ki birçok tutulmanın da olduğu yerdir. Bu tip birbirini tetikleyen tutulmalar 1985 ve 1990 arasında gerçekleşmiştir. Bu günlük olaylar iki gökcisminin de fiziksel parametrelerinin doğru olarak ölçülmesini sağlamıştır.
Merkür ve Venüs
Ayları olmadığı için Merkür ve Venüs’te tutulması olması imkânsızdır. Ancak her ikisi de Güneş’in yüzeyinden geçiş yaparken gözlenmişlerdir. Merkür’ün her yüzyılda ortalama olarak 13 geçişi vardır. Venüs’teki geçişler ise sekiz yıllık bir entervalde çifter şekilde meydana gelmektedir, ancak her çift yüzyılda bir kezden daha az meydana gelmektedir.
İkili Tutulmalar
İkili sistemler, birbirinin ağırlık merkezi çevresinde yörüngeye yerleşmiş iki yıldızdan oluşur. İki yıldızn da hareketleri uzayda ortak bir yöründe merkezine oturmuştur. Bu merkez gözlemcinin bulunduğu yerle aynı doğrultuda olduğu zaman, iki yıldız birbirlerini geçerken görülebilirler. Sonuç ise tutulma ikilisi olarak adlandırılan bir dışsal yıldız değişkenidir.
Bir tutulma ikilisinin maksmum ışık değeri, her bir yıldızın kendi ışık değerlerinin toplamına eşittir. Bir yıldız diğerinin önüne geçtiği zaman, sistemin ışık değerinde düşme gözlemlenir. Işık değeri ancak, iki yıldız aynı hizadan çıktıklarında normale döner. Tutulma ikilisine sahip ilk keşfedilen yıldız sistemi Algol’dur, bu yıldız sistemi Perseus’la birliktedir. Normal şartlar altında bu yıldız sisteminin görsel çapı 2.1’dir. Ancak, her 2867 günde bir bu çap dokuz saatten fazla 3.4’e düşer. Bu duruma, çiftin daha parlak yıldızın önüne geçeninin ışık kesen reostaya sahip olması neden olur. Gökcisiminin ışık değerlerindeki değişkenlikleri, tutulmaya neden olan gökcisminin neden olması konsepti 1783 yılında John Goodricke tarafından gündeme getirilmiştir.
PKK saldırı ve çatışmaları listesi (1990'lar)
1990
10 Mart 1990 - Şırnak Atbaşı köyüne PKK'lılar baskın düzenledi: Bir köy korucusu öldü, bir köy korucusu ağır yaralandı. Hayatını kaybeden Halil Arasan ve ağır yaralanan köy korucusu Halit Yiğit Diyarbakır Devlet Hastanesine kaldırıldı, kısa bir süre sonra da köylüler köyden kaçmak zorunda kaldı.
22 Mart 1990 - Elazığ ilinin Kovancılar ilçesinde PKK'lılar tarafından kaçırılan 9 mühendis ve 1 işçi öldürüldü.
9 Nisan 1990 - PKK militanları Van’ın Övecek köyüne düzenledikleri baskında 5 kişiyi öldürdü.
16 Nisan 1990 - Elazığ’da 4'ü öğretmen, 5 kişi PKK militanları tarafından öldürüldü.
11 Haziran 1990 - (Ana madde: Çevrimli katliamı) Şırnak'ın Güçlükonak ilçesinin Çevrimli köyüne PKK militanları tarafından yapılan silahlı saldırıda 12'si çocuk, 7'si kadın 27 kişi öldü, 6 kişi yaralandı. PKK'lılar ile çıkan çatışmada 4 korucu ve bir PKK'lı öldü.
1991
28 Nisan 1991 - Bingöl Solhan'da Öğretmenevi Lokali'ne düzenlenen saldırıda dört kamu görevlisi öldürüldü.
14 Temmuz 1991 - Kahramanmaraş’ın Çağlayancerit ve Pazarcık ilçelerinde köyleri basan PKK militanları, otomatik silahlar ve bombalar ile kadın ve çocukların da aralarında bulunduğu 9 kişiyi öldürdü. Saldırının ardından cesetleri yakarak kaçtılar.
25 Ekim 1991 - Hakkâri ilinin Çukurca ilçesi yakınlarındaki 3 jandarma karakoluna PKK militanları tarafından saldırdı düzenlendi. Saldırıda 17 asker öldü. Bu olayın üzerine sınırötesi harekât başlatıldı.
25 Aralık 1991 - (Ana madde: Çetinkaya Mağazası katliamı) İstanbul-Bakırköy, İstanbul Caddesi'nde izinsiz gösteri yürüyüşü yapan 40-50 PKK yanlısı Egebank, Kit, Arçelik, Emlak Bankası ve Çetinkaya Mağazası'na molotof kokteyli atmış, dönemin Olağanüstü Hal Bölge Valisi Necati Çetinkaya’nın kardeşinin sahibi olduğu Çetinkaya Mağazası'nda çıkan yangında 7'si kadın 1'i çocuk 11 kişi öldü. 14 kişinin yaralı kurtulduğu olayla ilgili olarak 47 kişi yakalanmıştır.
1992
20 Şubat 1992 - İstanbul Ticaret Odası'na binasına çanta içindeki saatli bomba bırakıldı. Bombanın patlaması sonucu 1 kişi öldü, 16 kişi yaralandı.
21 Mart 1992 - PKK, Nevruz Bayramı'nı neden göstererek bölge halkını genel bir isyana yönlendirmeye çalıştı. PKK örgütünün büyük hazırlıklar yaparak başlatmak istediği bu plan bölge halkının sağduyulu yaklaşımı ve güvenlik güçlerinin çabası sonucu başarısız oldu.
15 Mayıs 1992 - PKK, Şırnak, Taşdelen köyü karakoluna 600 kişilik grupla baskın yaptı: 27 er ve 40 PKK'lı yaşamını yitirdi.
03 Haziran 1992 - Şırnak, Karageçit Köyü, Kupik Tepe Mevkii'nde PKK'lılar tarafından kurulan pusuya karşı güvenlik güçleri manevra yaparak 5 PKK'lıyı ölü, 1 PKK'lıyı sağ olarak ele geçirmiştir.
11 Haziran 1992 - PKK militanları Bitlis’in Tatvan ilçesinde, durdurdukları bir minibüsteki 13 kişiyi kurşuna dizerek öldürdü.
25 Haziran 1992 - (Ana madde: Susa katliamı) PKK’lılar Silvan’ın Yolaç (Susa) köyünündeki bir camide namaz kılan vatandaşları dışarı çıkardı ve 10 kişiyi kurşuna dizerek öldürdü.
30 Ağustos 1992 - İran'dan sızan PKK militanları Hakkâri'deki Alan Karakolu'na saldırı düzenledi. Çatışmada 43 PKK üyesi öldürüldü. Bu saldırı üzerine TSK'nın başlattığı sınır ötesi harekâtta da 100'den fazla PKK'lı öldürüldü.
2 Eylül 1992 - TSK, PKK kamplarına yönelik operasyon düzenledi.
5 Eylül 1992 - Bir grup PKK'lı Bingöl-Genç karayolunu kesip, çeşitli araçlardan indirdikleri 7 kişiyi kurşuna dizdi.
15 Eylül 1992 - PKK militanlarının bombalı ve silahlı saldırısı sonucu Batman-Kozluk ilçesi yakınlarında bir minibüsteki 4’ü köy korucusu 10 kişi öldürüldü, 6 kişi yaralandı.
29 Eylül 1992 - PKK, Hakkâri-Şemdinli'deki jandarma taburuna saldırdı. 2'si astsubay 23 asker ile 5 korucu yaşamını yitirdi. Saldırıdan sonra başlayan operasyonlarda 58 PKK'lı öldürüldü.
1 Ekim 1992 - PKK, Bitlis’in Cevizdalı köyüne baskın düzenledi. Saldırıda, çocuk ve kadınların aralarında bulunduğu 30 kişiyi öldürüldü, 25 kişi de yaralandı. 13 köy korucusunu kaçıran saldırganlar köyü ateşe vererek olay yerinden uzaklaştı.
20 Ekim 1992 - Bingöl’ün Solhan ilçesine bağlı Hazarşah köyü yakınlarında, bir otobüs PKK'lılar tarafından durduruldu. 19 yolcu kurşuna dizilerek öldürüldü, 6 kişi yaralandı.
22 Ekim 1992 - PKK, Malazgirt'teki Dedebağ köyüne yapılan silahlı saldırı gerçekleştirdi. Saldırıda 12 kişi öldürüldü, 4 kişi yaralandı.
27 Ekim 1992 - Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Hantur Dağı'ndaki PKK'lılara karşı gerçekleştirdiği operasyon sonucu 100 PKK militanı ölü ele geçirildi.
29 Ekim 1992 - Kuzey Irak ve Türkiye arasında stratejik önemi olan Sinhat Boğazı, TSK'nın eline geçti. Çıkan çatışmalarda 90 PKK'lı ölü olarak ele geçirildi.
10 Kasım 1992 - Diyarbakır’ın Hani ilçesine PKK militanları tarafından baskın düzenlendi. Saldırıda, 1 yerel muhabir, 3 güvenlik görevlisi ve 9 vatandaş öldürüldü.
15 Kasım 1992 - Mardin’in Mazıdağı ilçesine bağlı Balpınar köyü ve Iğdır’ın Ortaalican köyüne düzenlenen baskında 8 kişi öldürüldü, 13 kişi yaralandı.
7 Aralık 1992 - PKK'lılar Mardin’de bir minibüse pusu kurdu. Silahlı saldırıda 4 kişi öldürüldü, 12 kişi yaralandı.
1993
24 Mayıs 1993 - (Ana madde: 24 Mayıs 1993 PKK pususu) PKK'lılar, Elazığ-Bingöl karayolunda sevkiyat halindeki 36 silahsız Türk askerini kaçırdı ve kurşuna dizdi. 33'ü öldü, 3'ü ağır yaralandı.
4 Haziran 1993 - PKK'lılar Hakkâri ve Bingöl’de köy bastı. Saldırılarda 7 kişi öldürüldü 3 kadın kaçırıldı.
15 Haziran 1993 - PKK, Bingöl’e bağlı Ilıcalar Bucağı Üçpınar köyü ve Siirt’in Şirvan ilçesine bağlı Gözlüce köyünü roketatarla bastı. Silahlı saldırıda 9 kişi öldü, 4 kişi kaçırıldı. Aynı gün Siirt-Eruh karayolunda bir sağlık memuru da kurşuna dizilerek öldürüldü.
5 Temmuz 1993 - (Ana madde: Başbağlar Katliamı) Erzincan'ın Başbağlar köyüne yapılan silahlı saldırı sonucunda 33 kişi öldürüldü ve köydeki 57 ev ateşe verildi. 3 vatandaş saldırıdan yaralı olarak kurtuldu.
18 Temmuz 1993 - PKK, Van'ın Bahçesaray ilçesine bağlı Sündüzlü yaylasında silahlı saldırı gerçekleştirdi. Olayda 24 kişi öldürüldü, 1 kişi yaralandı.
4 Ağustos 1993 - Bir grup PKK'lı Bitlis’in Mutki ilçesine bağlı Yenidoğan ve Kavakbaşı köyleri arasında yol kesti. Durdurdukları iki yolcu minibüsünde bulunan toplam 15 kişiyi kurşuna dizerek öldürdüler. Saldırıda 13 kişi yaralandı.
10 Ağustos 1993 - PKK militanları Bingöl’ün Genç ilçesi yakınlarında bir yolcu minibüsünü pusuya düşürdü. Saldırıda 8 yolcu öldürüldü, 10 yolcu yaralandı.
29 Ağustos 1993 - Van’ın Çaldıran ilçesinde 4 PKK'lı öldürüldü. Kocaeli’de PKK’ya yönelik gerçekleştirlen operasyon kapsamında aralarında DEP Gebze İlçe Başkanı’nın da bulunduğu 16 kişi gözaltına alındı. PKK'lılar Elazığ’ın Kovancılar ilçesinde baskın yaptıkları köyde, kaçırdıkları 14 kişiden 9’u öldü.
30 Eylül 1993 - PKK üyeleri, Batman’ın Kozluk ilçesi Beşkonak köyü Şerıka mezrasına yaptıkları baskında, köy korucusu bir aileden 2'si çocuk 4 kadın ve 1 erkeği öldürdü, 3 kişiyi yaraladı.
4 Ekim 1993 - PKK militanlarının Mardin’in Midyat ilçesindeki köy yoluna döşedikleri mayına bir yolcu minibüsünün çarpması sonucunda 26 kişi öldü, 4 kişi yaralandı.
4 Ekim 1993 - Siirt'in Şirvan ilçesine bağlı Deltepe köyüne PKK'lılar tarafından düzenlenen silahlı saldırıda 33 kişi öldürüldü 10 kişi yaralandı.
5 Ekim 1993 - Hakkâri, Siirt ve Batman’daki çeşitli köy ve mezralara PKK'lılar tarafında düzenlenen silahlı saldırılar düzenlendi ve 22 ev ateşe verildi. Aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 35 kişi öldürüldü, 10 kişi yaralandı, 22 ev yakıldı.
10 Ekim 1993 - Türk güvenlik güçleri, Kuzey Irak'a operasyon düzenledi. 41 PKK üyesi ölü ele geçirildi.
25 Ekim 1993 - (Ana madde: Yavi katliamı) Erzurum'daki Çat ilçesine bağlı Yavi beldesine baskın yapıldı. PKK'lıların köy halkını bir kahvehaneye toplayarak PKK lehinde propaganda yaptıkları ardından otomatik silahlar ile tarandıkları öğrenildi. Saldırıda 35 kişi öldü, 50 kadar kişi de yaralandı.
30 Ekim 1993 - Bir grup PKK'lı Erzurum’un Pasinler ilçesine bağlı Çiçekli köyüne baskın düzenledi. Saldırılarda 6 kişi öldü, 5’i ağır 13 kişi yaralandı.
30 Kasım 1993 - Türk savaş uçaklarının Kuzey Irak'taki 9 PKK kampına yönelik operasyonunda 40'ı aşkın PKK'lı öldürüldü.
13 Aralık 1993 - Irak sınırında yer alan bir jandarma karakolunu baskın düzenleme hazırlığındaki bir grup PKK'lı tuzağa düşürüldü. Çatışmada 30 PKK'lı öldürüldü.
18 Aralık 1993 - Türk savaş uçakları, Irak'ın kuzeyinden Türkiye'ye geçmek isteyen konvoyu bombalayarak 200 civarında PKK'lıya büyük kayıp verdirdi.
20 Aralık 1993 - Türk komandoları Kuzey Irak'ta 27 PKK'lı öldürdü.
29 Aralık 1993 - PKK'lıların Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin öğrenci kafeteryasına yerleştirdiği 2 bombanın patlaması sonucunda 23 öğrenci yaralandı.
1994
28 Ocak 1994 - PKK'nın Zeli kampı savaş uçaklarınca bombalandı. Hava harekâtında 600 PKK'lı öldürüldüğü açıklandı.
29 Ocak 1994 - Türk Ordusu'nun Irak'ın kuzeyine gerçekleştirdiği operasyonda 500-2000 librelik 132 bomba atıldı. 100 PKK'lı öldürüldü.
10 Mart 1994 - Diyarbakır'ın Çınar ilçesinde minibüs mayına çarptı, 9 sivil öldü.
13 Nisan 1994 - Diyarbakır'ın Kulp ilçesinde yaklaşık 20 kişilik TSK timi pusuya düşürüldü, bir kısmı öldü, bazıları ise yaralandı.
15 Mayıs 1994 gecesi PKK'larca Erzincan'ın Tercan ilçesine bağlı Edebük köyüne gerçekleştirilen silahlı baskında köydeki 9 sivil katledildi.
26 Temmuz 1994 - Kuzey Irak'a yönelik hava harekâtında 70 PKK militanı öldürüldü.
3 Ağustos 1994 - Türk savaş uçakları tarafından düzenlenen operasyonda 120'yi aşkın PKK üyesi öldürüldü.
30 Aralık 1994 - The Marmara Oteli’nin pastahanesinde patlayan bomba sonucu yazar Onat Kutlar ve arkeolog Yasemin Cebenoyan öldü. Başta saldırıyı İBDA-C örgütü üstlenirken, soruşturmanın ilerlemesiyle beraber olayın bir PKK eylemi olduğu açıklandı.
31 Aralık 1994 - Ankara - İstanbul seferini yapan Metro Turizm otobüsündeki biri kadın üç PKK üyesi Hereke'de bulunan Tavşancıl Viyadüğü'nde otobüsteki yolcuların üzerine ateş açtı. Biri asteğmen iki kişi öldü.
1995
19 Mart 1995 - PKK militanları Tunceli’den Ovacık ilçesine doğru yol alan 50 araçlık konvoya roketatarlarla saldırdı. Olayda 18 asker öldürüldü, 10 asker yaralandı.
21 Mart 1995 - (Ana madde: Çelik Harekâtı) Türk ordusu Kuzey Irak’a yönelik o güne kadarki en kapsamlı sınır ötesi operasyonunu başlattı. Çelik Harekâtı ismi verilen operasyonda toplam 64 asker hayatını kaybederken, PKK'nın kayıp sayısı 568 olarak açıklanmıştır.
22 Mart 1995 - Sınırötesi operasyonda, 200 PKK'lı öldürüldü, 8 Türk askeri çatışmalarda hayatını kaybederken 11'i yaralandı.
23 Mart 1995 - Harekâtta 89 PKK'lı daha öldürüldü.
15 Nisan 1995 - Operasyonun 26. gününde çıkan çatışmada 11 Türk askeri öldü.
4 Mayıs 1995 - PKK'lıların İstanbul-Küçükçekmece'deki Nazlı Giyim Mağazasına Molotof kokteyli atması sonucu çıkan yangında 3 kişi öldü, 1 kişi yaralandı.
25 Mayıs 1995 - Batman’da bir minibüs durağına bomba yerleştirmek isteyen PKK'lının yerleştirmek istediği bomba elinde patladı. Olayda PKK militanının yanı sıra 7 kişi öldü, 20 kişi yaralandı.
24 Temmuz 1995 - Van’ın Gürpınar ilçesine PKK'lılar tarafından silahlı eylem düzenlendi. Saldırı sonucu 2'si güvenlik görevlisi 14 kişi öldürüldü, 1 güvenlik görevlisi yaralandı.
1996
23 Nisan 1996 - PKK'lılar Kahramanmaraş’ın Ekinözü ilçesinde ilkokulda görev yapan 3 öğretmeni kurşuna dizdi.
30 Haziran 1996 - PKK'nın ilk intihar saldırısı olarak bilinen olayda Zilan kod adlı Zeynep Kınacı bayrak töreni sırasında askerlerin arasına girerek kendisini havaya uçurdu. Olay sonucunda sekiz asker öldü
13 Ağustos 1996 - 2'si kadın 9 PKK militanı, Sivas-Kangal'daki Akçaşehir Köyü Demiriz Tren Istasyonu'nu baskın düzenledi. Silahlı saldırıda 6'sı TCDD çalışanı, 8 kişi öldürüldü.
20 Ağustos 1996 - Sivas’ın Koyulhisar ilçesine bağlı Eğricimen Yaylası yakınlarında PKK'lılar yol kesip 4 aracı taradı. Araçlarda bulunan 3 kişi öldü, 7 kişi yaralandı.
22 Ağustos 1996 - Bir grup PKK'lı Şemdinli'de görevlerine giden köy korucularına Örencik Mezrası yakınlarında roketatarlar ile saldırdı. Saldırıda 3'ü korucu 5 kişi öldü, 11 kişi yaralandı.
22 Eylül 1996 - PKK militanlarının Elazığ’ın Alacakay ilçesi yakınlarındaki Etibank Şark Krom İşletmesi Müessese Müdürlüğüne silahlı saldırıda bulunması sonucu 4'ü özel güvenlik görevlisi 5 kişi öldü. Ayrıca aynı gün içerisinde PKK, Tatvan'da yol kesip iki kişiyi öldürdü.
25 Ekim 1996 - PKK üyesi bir kadın Adana Emniyet Müdürlüğü'nün Çevik Kuvvet Şubesi önünde bombalı intihar saldırı düzenledi. Saldırıda 3'ü polis 4 kişi hayatını kaybederken, 8'i polis 12 kişi yaralandı.
29 Ekim 1996 - Sivas'ta, Güler Otaş isimli örgüt üyesinin, polis aracı ile nakledilmesi sırasında üzerindeki bombayı patlatmasıyla bir intihar saldırısı düzenlendi. Olayda saldırganın yanı sıra araçta bulunan diğer bir örgüt üyesi, 3 polis ve araç dışında bulunan bir sivil olmak üzere 6 kişi öldü. Aynı gün; Bitlis, Şırnak ve Diyarbakır'da düzenlenen terörle mücadele operasyonlarda, 27 örgüt üyesi ölü ele geçirildi. Diyarbakır'ın Kulp ilçesindeki çatışmada 14 er öldü, 10 er yaralandı.
8 Kasım 1996 - PKK militanları Hakkâri'nin Çukurca ilçesine bağlı Köprülü köyünde bir minibüse duzenlenen roketli saldırı gerçekleştirdi. Olayda 12'si köy korucusu 17 kişi öldü, 8 kişi yaralandı. Ayrıca aynı gün güvenlik güçlerince Güneydoğu'daki çeşitli illerde gerçekleştirilen operasyonlarda 22 PKK üyesi ölü olarak ele geçirildi.
1997
15 Mayıs 1997 - Türk Silahlı Kuvvetleri Kuzey Irak'a "Balyoz" adlı sınır ötesi operasyon gerçekleştirdi. 60 bin askerin Kuzey Irak’a girdiği ve 40 bin askerin geriden destek verdiği operasyon PKK’nın Simat, Avagöze, Aftanin, Kerşan, Zam kamplarına yönelik düzenlemiştir. Genelkurmay Başkanlığından 23 Mayıs 1997’de yapılan açıklamaya göre operasyonda 1200 PKK’lı öldürülmüştür.
15 Aralık 1997 - Mardin'in Dargeçit ilçesine bağlı Yoncalı Köyü'nden ilçe merkezine giderken, Temelli Köyü Konaklı Mezrası'nda bir minibüs PKK örgütü tarafından yola döşenen mayına çarptı. Olayda 12 kişi öldü, 12 kişi ise yaralandı.
1998
9 Temmuz - Eminönü'deki Mısır Çarşısı'nda bulunan Ünlüoğlu büfesine PKK militanlarınca yerleştirilen bombanın patlaması sonucu 3'ü çocuk 7 kişi öldü, 10'u yabancı 111 kişi yaralandı.
17 Kasım - Yüksekova Jandarma Komutanlığı önünde Van'a gitmek üzere bekleyen askerî konvoya yaklaşan bir kadının üzerindeki patlayıcıları infilak ettirmesiyle bir intihar saldırısı gerçekleştirildi. Saldırgan Fatma Özen ile bir asker öldü, 5 kişi yaralandı.
1 Aralık - Asker ve korucuların alışveriş yaptığı bir markete gelen kişinin, üzerindeki el bombasını patlatmasıyla bir intihar saldırısı gerçekleştirildi. Saldırgan Hüsniye Oruç öldü, 14 kişi yaralandı.
24 Aralık - Van'da, askerî personellerin çocukları olan lise öğrencilerini taşıyan askerî servis aracı hareket etmek üzereyken araca yaklaşan PKK mensubu Hamdiye Kapan'ın üzerindeki patlayıcıları infilak ettirmesiyle intihar saldırısı gerçekleştirildi. Patlama sonucunda saldırganın yanı sıra bir öğrenci öldü, aralarında asker, öğretmen, öğrenci ve diğer sivillerin olduğu 21 kişi ise saldırıdan yaralı olarak kurtuldu.
1999
16 Şubat 1999 - PKK lideri Abdullah Öcalan, yakalanarak Türkiye'ye getirildi ve daha sonra burada yargılandı.
13 Mart 1999 - (Ana madde: Mavi Çarşı Katliamı) Kadıköy'deki Fahrettin Kerim Gökay Caddesi'nde bulunan ve Mavi Çarşı olarak bilinen alışveriş merkezine molotof kokteyli atıldı. Çıkan yangından ve duman zehirlenmelerinden dolayı 13 kişi öldü, 6 kişi yaralandı.
4 Mart 1999 - Şehit Keskin Kaplankıran Karakolu önünde şüpheli tavırlar sergileyen hamile görünümlü bir kadının, görevlilerin çevrede bulunan vatandaşları ikaz ederek olay yerinden uzaklaştırdığı sırada, üzerindeki el bombalarını patlatmasıyla bir intihar saldırısı gerçekleştirildi. Saldırgan Maral Maymak ölürken 10 kişi yaralandı.
20 Mart 1999 - Bölge trafik istasyonu önünde uygulama yapan trafik ekibine yaklaşan birisinin, üzerindeki patlayıcıları infilak ettirmesiyle bir intihar saldırısı gerçekleştirildi. Saldırgan Tacettin Şahin ölürken 3 kişi yaralandı.
27 Mart 1999 - Taksim Meydanı'nda, çevik kuvvet ekiplerinin bulunduğu minibüse yaklaşan saldırganın, polis ekiplerince durdurulması sonrasında üzerindeki patlayıcıları infilak ettirmesiyle bir intihar saldırısı gerçekleştirildi. Saldırgan Semiha Kılıç ölürken 10 kişi yaralandı.
5 Nisan 1999 - Bingöl Valisi Süleyman Kamçı makam arabasından inip valilik binasına yöneldiği sırada kendisine yaklaşan birisinin, Kamçı'nın bina içerisine kaçması üzerine önce elindeki el bombalarını araç ve binaya atması, sonrasında ise üzerindeki patlayıcıları infilak ettirmesiyle bir intihar saldırısı gerçekleştirildi. Saldırganın yanı sıra bir çocuk öldü, 12 kişi yaralandı.
8 Nisan 1999 - Hakkâri Valisi Nihat Canpolat, ziyaret için gittiği Yüksekova'da makam arabasıyla hareket ederken aracın önüne atlayan saldırganın üzerindeki patlayıcıları infilak ettirmesiyle bir intihar saldırısı gerçekleştirildi. Saldırgan Turab Muhammedi ile bir sivil ölürken 6 kişi yaralandı.
5 Temmuz 1999 - Seyhan İlçe Jandarma Komutanlığı nizamiyesine yaklaşan saldırganın, üzerindeki patlayıcıları infilak ettirmesiyle bir intihar saldırısı gerçekleştirildi. Saldırgan Ruşen Tarancalı ölürken emniyet mensuplarının yanı sıra siviller de yaralandı.
15 Mayıs 1999 - Güvenlik güçleri tarafından sürdürülen operasyonlarda Şırnak'ın Cudi Dağı Ballıkaya ile Güneyçam Köyü kırsal kesiminde 35, Diyarbakır'ın Lice ilçesi kırsalında 2 olmak üzere 37 PKK'lı öldürüldü. Çatışmalarda, 5 güvenlik görevlisi hayatını yitirdi. Hayatını yitiren güvenlik görevlilerinin kimlikleri şöyleydi: Piyade Asteğmen Murat Akkuş (Mersin), Jandarma Astsubay Üstçavuş Yusuf Demir (Silifke-Mersin), Piyade Çavuş Necdet Pehlivan (Edirne), Piyade Er Mahmut Polat (Kırşehir) ve Piyade Er İsa Karakaya (Afyonkarahisar).
1 Temmuz 1999 - PKK militanları Elazığ'daki Poyraz kıraathanesine, silahlı saldırı düzenledi. Olayda 4 kişi öldürüldü 5 kişi yaralandı. 2 saldırgan ölü olarak ele geçirilirken, olayda yaralanan bir polis memuru altı gün sonra öldü.
31 Temmuz 1999 - Van ili Gürpınar ilçesinin Kırkgeçit köyü kırsalında telefon hattı çeken görevlilere eşlik eden 4 köy korucusu, PKK militanları tarafından öldürüldü. Bunun akabinde olay yerine intikal eden askeri aracın mayına çarpması üzerine de 5 asker ölürken, 13 askerde yaralandı.
Gaye Turgut Evin
Gaye Turgut Evin (d. 1 Haziran 1987, İstanbul), Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusudur. Beykent Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi oyunculuk bölümü mezunudur. Aynı zamanda çift ana dal ile sinema-tv bölümünden de diploma almıştır.
Anaokulunda yaratıcı drama ve dans çalışmalarına katılarak oyunculukla küçük yaşta ilgilenmeye başlamıştır. Okulun tiyatro grubunda yer alıp cumhuriyetin 75. yıl çalışmalarında "Bayrağımızın Gölgesinde" adlı oyunla MEB başarı ödülünü almıştır.
Gaye Turgut, toplumsal duyarlılık göstererek, Ümraniye T Tipi Ceza İnfaz Kurumu'nun sahnelediği "Duvarların Dili" adlı tiyatro oyununda rol almıştır. "İyilik perisi"ni canlandırdığı bu oyunda, diğer bütün oyuncular cezaevi sakinlerinden oluşuyordu. Aynı yerde tiyatro eğitimi vermektedir.
İJustine
Justine Ezarik (d. 20 Mart, 1984), Pittsburgh, Pennsylvanialı grafik tasarımcısı ve video editörüdür. Daha çok iJustine olarak tanınır ve viral videolarında komedyenlik yapar ve hayatını İnternet'te yayınlar. <!-- In addition to her position as an occasional panel member on MacBreak and MacBreak Weekly with Leo Laporte, she has made more than 200 videos, including satires on such subjects as Lost and parkour. Her videos have received more than 25 million views. She is sometimes described as a "lifecasting star" or "new media star."
Arka plan
Kömür madencisi ve Jimnastik öğretmeni kızı olan Ezarik Pennsylvania'da büyümüştür. 2004'teki mezuniyetinden sonra, kendi işine başlamadan önce grafik tasarımı ve video düzenleme işlerinde bulunmuştur. She appears live on the Internet through the use of a wireless webcam and microphone on her own iJustine lifecasting channel on Justin.tv, where she began transmitting her life via the Internet on May 29, 2007.
For Asher Moses of The Sydney Morning Herald (May 31, 2007) she explained how her initial contact with Justin Kan and his team led to her lifecasting channel:-->
<!--"Justine, a 23-year-old freelance graphic and web designer from Pittsburgh, said the camera-equipped baseball cap - and the legions of fans watching online - would follow her almost everywhere, except on visits to the bathroom. "I'll basically have the camera on 24/7 but if there is something I can't do [meetings, etc] with it on, i'll just leave it at home or let someone borrow it," she told smh.com.au. Justine is certainly no stranger to web video, having posted a plethora of short clips on video sharing sites Revver and Jumpcut... Justine said she first met her male counterpart at the San Francisco Macworld conference in January, and in April wore his camera for a day as a favor. "We briefly talked about me having a camera then and pretty much started finalizing things in the past week or so. I had the equipment on Thursday, and we tested it out Sunday-Monday and went live this Tuesday!"" She stated that she did not intend to broadcast what she considers private moments, noting "That shouldn't be a problem. I am going to try as much as I can to do 24/7." Ezarik has been cited as being among the website's most popular lifecasters in October 2007 issues of both the New York Times and Wall Street Journal.
In December 2006, she was named one of five finalists in the "Yahoo! Talent Show", a Yahoo! sponsored competition for best online videos, finishing second to Rex Hermogino, who won the US$50,000 prize. She played a photojournalist covering a bank robbery in downtown Pittsburgh on the television series "The Kill Point" from Spike TV filmed in May 2007, and covered the July 22, 2007 series premiere party live on her lifecast video stream. . In May 2008, iJustine introduced eJustine, a friend that she has used in her most recent videos. According to iJustine, eJustine is a social networking addict. It is iJustine in a wig and nerdy glasses dressed in a casual outfit.
Basında
In August 2007, she created "300-page iPhone bill", a viral video which quickly became an Internet meme. Stories of unexpected billing issues began to circulate in blogs and the technical press after the Apple iPhone's heavily advertised and anticipated release, but this video clip brought the voluminous bills to the attention of the mass media. Ten days later, after the video had been viewed more than 3 million times on the Internet, and had received international news coverage. The video was later reported to have reached over 8 million total views as of December 2007. The video earned Ezarik a $5,000 payout from the video hosting service Revver. She was interviewed by several media outlets in connection with her iPhone bill video, including USA Today, ABC News, CNN, Fox News Channel, WTAE-TV, and WPXI-TV. In the WPXI interview, the interviewer was surprised to learn that his interview was being shown live on the iJustine webcast. In a live telephone interview on National Public Radio's "All Things Considered" program, the interviewer discussed being able to see Ms. Ezarik's lifecast video stream of the interview on his computer while he was interviewing her.
Ezarik was also featured in the August 28, 2007 weekly installment of Kevin Sites' People of the Web series on Yahoo! News along with Justin Kan, the creator of Justin.TV. Sites called her "the star of this network so far," and said "she has model good looks and easy cyber savvyness that attracts both technophiles and casual users alike." The final cut of the interview video included footage from the live web cast of the interview that showed Ezarik's webcam viewpoint. When Sites asked her to turn off her lifecasting equipment later in the interview, he noted that "at once the conversation seemed more relaxed and natural," and she discussed the difficulty of having people watching and publicly judging her all day.
In an interview published September 21, 2007 she discussed her lifecasting activities with a reporter for TG Daily, telling him that she has tried not to change her personal routine, except that she now vocalizes her thoughts by talking to herself for the benefit of the audience. She also now concerns herself with what the people around her are saying, especially if they try to share private information like phone numbers. In discussing her personal safety concerns, she said, “I've had a lot of people show up places that I am, call hotels and restaurants that I'm at. Everything has to be taken into consideration. I'm also very lucky that nothing bad has happened so far. Makes me think I should quit before it does!” -->
Ağaç Ata
Ağaç Ata - Türk Mitolojisinde ve halk kültüründe Ağaç Tanrı. Farklı şivelerde Ağaç (Ağaş, Ağas, Yağaç, Yığaç, Cığaç, Eves) Ata olarak da bilinir. Moğolcada Mod ve Modun (Modon) Eçege olarak söylenir.
Özellikler
Bazı Türk boyları örneğin Uygurlar ağaçtan türediklerine inanırlar. İki nehrin kavşağında bulunan bir adacığın tam ortasında yan yana duran iki ağacın arasına düşen yıldırımlar sonrasında beş tane çadır belirir ve içlerinde birer tane çocuk oturmaktadır. Bu çocuklar o bölgedeki kavimlerce bulunurlar ve onların içinde yetişip büyürler ve Uygur’ların ataları olurlar. Gidip o iki ağaca saygı gösterirler ve bunun üzerine ağaçlar konuşup kendilerine alkımada (hayırdua) bulunurlar. Bu beş çocuğun adı ise şöyledir;
Beş çocuk motifinin Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’in eski adı olan Pişbeg (Beş Bey) ile bağlantılı olma ihtimali de vardır. Bu isimlerden birisi olan Tükel sözcüğü Türk kültüründe zaten ağaçtan doğan kişiler için kullanılmaktadır. Bögü Tekin ise Mani dinini Türklerde yayan kişidir ve aslında tarihte yaşamış gerçek bir kişi olmasına rağmen ağaçtan doğma efsanesine dahil edilmiştir. Yerle göğü birleştiren Yaşam Ağacı bazen Demir Ağaç olarak da adlandırılır. Korkut Ata öykülerindeki Basat adlı kişi de (veya ataları da) ulu ve büyük bir ağaçtan türemiştir. Dolganların kendilerine verdikleri diğer isim olan Tığa Kihi (Orman Kişi), ormanda yaşayan anlamına gelmektedir. Ancak doğrudan ele alındığında “Ağaç Adam” diye dahi çevirilebilir. Orman Kişi tanımlaması Terekeme adlı Türk boyunu da akla getirmektedir ve bu sözcük de terekle yani ağaçla uğraşan çağırışımı yapmaktadır. Bazen Ağaç İyesi manasında da kullanılır.
Etimoloji
(Ağ/Ak) kökünden türemiştir. Değişik türleri bulunan odunsu bitki. Ağmak (yukarı çıkmak) fiiliyle bağlantılıdır. Uzamak anlamı taşır. Bu bağlamda göğe doğru olmayı belirtir.
Karayonca, Salıpazarı
Karayonca, Samsun ilinin Salıpazarı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Mahallenin adının nereden geldiği ve geçmişi hakkında genel bir bilgi yoktur
Coğrafya
Samsun iline 73 km, Salıpazarı ilçesine 27 km uzaklıktadır.
Alman/Hollanda Kolordusu
Alman/Hollanda Kolordusu, Almanya ve Hollanda ordularının katkı sağladığı bir oluşum. Kolordu, NATO Mukabele Kuvveti'nde de yer almaktadır.
Hans Freiherr von Wangenheim
Yer aldığı görevler aşağıdaki gibidir;
Kuşluca, Karaçoban
Kuşluca, Erzurum ilinin Karaçoban ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
Mahallenin eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Zernak olup, Ermenice'de "dzernag" sözcüğü "kırlangıç" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Hınıs ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Karaçoban ilçesine bağlanmıştır.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karaçoban Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 195 km, Karaçoban ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır. Mahalle, Karaçoban'ın güneybatısında olup, numaralı Hınıs-Karaçoban il yoluna, Karaköprü Mahallesi'nde 11,1 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Ahmet Hilmi Ergeneli
Ahmet Hilmi Ergeneli (1887, Uzunköprü, Edirne - 12 Ocak, 1955), Türk siyasetçidir.
Mülkiye mezunudur. Cezayiri Bahrisefîd İli Maiyet Memurluğu, Edirne Nüfus Müdürlüğü, Enez, Foçeteyn, Gemlik ve Kartal İlçeleri Kaymakamlıkları, 2. Sınıf Mülkiye Müfettişliği, Balıkesir, Kırkkilise Sancağı, Eskişehir, Yozgat, Kütahya Mutasarrıflıkları, Hüdavendigâr (Bursa) ve Amasya Valilikleri, Şura-yı Devlet üyeliği, Dâhiliye Vekâleti Müsteşarlığı, 1. Umûmî Müfettişliği yapmıştır.
I. Dünya Savaşı sonrasında Edirne'de işgalleri protesto etmek ve Trakya'nın savunmasını planlamak için Belediye Başkanı Şevket Dağdeviren, Edirne Milletvekili Faik Kaltakkıran, Avukat Şeref Aykut, Tüccar Kasım Yolageldili tarafından 1918 yılında kurulan Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nde görev aldı.
TBMM V., VI.ve VII. Dönem Çanakkale Milletvekilliği yapmıştır. Kırmızı Şeritli İstiklal Madalyası sahibidir. Evli ve 5 çocuk babasıdır.
Giyotin
Giyotin, idam mahkûmunun başını kesmek amacıyla geliştirilmiş bir çeşit idam aracı. Giyotin ilk kez 1792 yılında Jacques Nicholas Pelletier adlı bir hırsızı idam etmek için kullanılmıştır.
Gelişim
Giyotin, Fransız Devrimi ile adını duyurmuştur. Kendisinden çok önce, Avrupa'nın uzun yıllar kullandığı giyotin benzeri araçlar bulunsa da Fransız yapımı bu makine standart bir idam biçimi olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Alet, adını mucidi Joseph-Ignace Guillotin'den alır. Bir doktor olan Guillotin aynı zamanda bir meclis üyesidir. İdam cezalarını infaz etmek için bir makine tasarlar. Amaç daha "insancıl" ve eski rejimden daha modern, daha devrimsel bir idam cezası uygulamaktır.
Fransa'da giyotinden önce soylular genellikle kılıçla ya da baltayla idam ediliyordu. Bunun yanında asılma da yaygın bir idam biçimiydi. Tüm bunların yanında çok acı veren yakılma ve eziyet içeren cezalar da bulunuyordu. Bu, giyotine göre eski ve geri kalmış yöntemlerde idam bir anda gerçekleşmiyor, acı verici bir süreç oluyordu. Hatta bu dönemde, ölüm acısız ve hızlı olsun diye kurbanın ailesi cellatlara para bile teklif ediyordu. Tüm bu şartlar altında devrimini gerçekleştiren Fransa, ölüm cezalarını da modernleştirmeliydi, bunlarla birlikte 20 Mart 1792'de giyotin resmi olarak Fransa'nın idam aleti haline geldi. 1939'da kullanımı durduruldu fakat Fransa'nın 1981'de idam cezasını kaldırmasına dek resmi idam aleti olarak kalmayı sürdürdü. Bu döneme dek idamlar ya giyotinle ya da kurbanlara tüfekle ateş edilerek infaz edilirdi.
Antoine Louis (1723-1792), Chirurgicale Akademisinin bir üyesiydi ve giyotin konseptini ilk olarak gerçekleştiren insandı. Geliştirdiği bu alete "lousion" ya da "loisette" deniyordu ve giyotinin atası sayılırdı. Kurbanın kafasını tutan iki parçalı tahta (lunette) ve belirli bir açıya sahip bıçak, Louis'in makinasında da bulunuyordu.
Giyotin ilk kez Nicolas J. Pelletier'in idamında, 25 Nisan 1792 tarihinde kullanıldı.
Mucit Guillotine hakkında yayılmış bir mit ise kendisinin, mucidi olduğu giyotinle öldürüldüğüdür; ancak, bu yanlıştır. Dr. Guillotine 26 Mayıs 1814'te doğal sebeplerden ötürü ölmüştür. Dr. Guillotine, aletin ve idam şeklinin kendi soyadıyla anılmasından rahatsız olmuş ve soyadını değiştirmiştir.
Terörün tırmanışı
Haziran 1793 - Temmuz 1794 arası Fransa'da "Terör Dönemi" ya da kısaca "Terör" olarak adlandırılır. Monarşinin çöküşünün ardından yaşanan karışıklık, yabancı monarşist güçler tarafından saldırıya uğrama korkusu ve monarşi sonrası karşı-devrim partileri Fransa'yı tamamıyla bir paranoyaya sürükler. Devrimin gerçekleştirdiği demokratik reformların birçoğu bu dönemde iptal edilir ve giyotinli idamlar başlar. Bu dönemde Maximilien Robespierre, hükûmetin en kuvvetli adamlarından biri haline gelir ve Terör'ün simgesi sayılır. Devrim Mahkemesi, binlerce insanı giyotine sürükledi. Asiller ve halk, entelektüeller, politikacılar, fahişeler... Herkes her an idam edilebilirdi. "Madam Giyotin" olarak anılan bu makineyle tanışmak için "cumhuriyet karşıtı" ifadesi bile yeterliydi. Giyotin, "Madam Giyotin" dışında "Ulusal Jilet" olarak da adlandırılmıştır. Tahminlere göre ölü sayısı 15.000 ile 40.000 kişi arasındadır. XVI. Louis ve kraliçe Marie Antoinette 1793 yılında idam edilir. Temmuz 1794'te Maximilien Robespierre de giyotinle idam edilir.
Bu süre boyunca giyotinli idamlar, idam yerine toplanan kalabalığın popüler bir eğlencesi haline gelir. Hatta bu dönemde idam saatlerinin yazılı olduğu programlar satılmaya başlanır. Her gün gelen izleyiciler en iyi izleme yerlerini öğrenirler. İdamları izlemeleri için ebeveynler, çocuklarını da getirir. Terör'ün bitimiyle bu kalabalıklar aniden dağılır. Aşırı tekrarlar bu ürkütücü eğlenceyi bile sıkıcı hale getirmiştir.
Giyotin'in sonu
Halka açık son idam mahkûmu, 6 cinayet işlemiş Eugene Weidmann'dı. 17 Haziran 1939'da şu an Adalet Sarayı olan, fakat o zaman hapishane olarak kullanılan bir binada kafası kesildi. Fransa'daki son idam mahkûmu Hamida Djandoubi'dir ve 10 Eylül 1977'de cezası infaz edilmiştir. Fransa'da idam cezası 1981 yılında kaldırıldı.
Fransa dışında giyotin
Fransa dışında, 1792'den çok önce giyotin benzeri aletler bulunuyordu, ancak özellikle Avrupa'daki bazı ülkeler, bu "modern" idam makinesini kullanmayı seçmiştir.
Dikkate değer bir örnek; Almanya'nın kullandığı "Fallbeil" (Düşen Balta) denen alettir. Bu alet çeşitli Alman eyaletlerinde 17. yüzyıldan beri kullanılmaktadır hatta Napolyon Bonapart zamanında geleneksel idam aleti olur.
Giyotin ve tüfekle ateş ederek öldürme Almanya'daki legal idam yollarıdır. Almanya'da 1871-1918 arasında, Weimar Cumhuriyeti'nde ise 1919-1933 yılları arasında kullanılmıştır.
Anton Dostler
Anton Dostler (10 Mayıs 1891, Münih, Bavyera - 1 Aralık 1945, Aversa, Caserta, İtalya), II. Dünya Savaşı sırasında Piyade Generali.
1910 yılında Alman Ordusu'na katıldı ve I. Dünya Savaşı sırasında bir subay olarak görev yaptı. 28 Ekim 1912'de teğmenliğe terfi etti. Ocak 1916'da üsteğmenliğe terfi etti.
Giyotin
Fransa dışında giyotin
Alman Federal Cumhuriyeti'nde 11 Mayıs 1949'da 24 yaşındaki Berthold Wehmeyer adlı mahkûm idam edilir ve bu giyotinli son idam olur. Batı Almanya idam cezasını 1949 yılında kaldırır. Doğu Almanya idam cezasını 1987 yılında, Avusturya ise 1968 yılında kaldırmıştır. İsveç'te ise giyotinli son idam 1910 yılında gerçekleşir.
Anton Dostler
Ekim 1924'te Berlin Savunma Bakanlığı'nda askeri istihbarat bölümünde bulundu. Aynı zamanda orada üniversitede okumaya başladı.
İkinci Dünya Savaşının başlangıcında, 1940 yılında 7. Ordu Kurmay Başkanı olarak görev yaptı. Akabinde 57. Piyade Tümeni (1941-1942), 163. Piyade Tümeni (1942) ve 42. Kolordu'ya (1943-1944) komuta etti. Ocak 1944'te 75. Kolordunun komutasına atandı. Eylül 1941'de Tümgeneralliğe terfi etti. Bunu 1 Ocak 1943'te Korgeneralliğe terfisi izledi. 5 Ocak 1944'te İtalya'daki LXXV. Kolordunun komutanı oldu.
Giyotin
Fransa dışında giyotin
Giyotin, Amerika Birleşik Devletleri'nde hiçbir zaman kullanılmaz. 19. yüzyılda elektrikli sandalye kullanılmadan önce tartışıldıysa da devreye girmemiştir. 1996 yılında Georgia eyaletinin meclis üyesi Doug Teper, elektrikli sandalye yerine giyotin kullanımını önerir ve suçlunun organlarının hastalara bağışlanabileceğini söyler. Ancak bu öneri kabul edilmez.