cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
I. İgnatius
Aziz İgnatius ya da İgnatios (yaklaşık 797–877), 4 Temmuz 858'den 23 Ekim 867'ye ve 23 Kasım 867'den öldüğü 23 Ekim 877'ye kadar Konstantinopolis Patriği. Yortusu 23 Ekimdir.
Hayatı
Doğum adı Nikitas'tır. Bizans İmparatoru I. Mihail ile Prokopia'nın oğludur. Anne tarafından büyükbabası imparator I. Nikiforos'tur. Daha bir çocukken, imparatorluk muhafızları (Hikanatoi) yeni birliklerinin göstermelik komutanı olarak atandı. Zorla hadım edildi. Bir hadım imparator olamayacağı için, elverişsiz hale geldi. 813 yılında babası imparatorluktan düşürüldükten sonra, kiliseye katıldı. Kiliseye kapatılan imparatorluk ailesi üyelerinin sürgün için en çok tercih ettikleri yer olan Prens Adaları'nda üç manastır kurdu.
İmparator Theofilos öldükten sonra imparator olan küçük yaştaki III. Mihail'ın  naip İmparator annesi Theodora, İkonoklazm muhalifi güvenilir İgnatius'u, I. Methodius'un 847 ölümünden sonra Konstantinopolis Patriği olarak atadı.
Kısa bir süre sonra geçmişte İkonoklazmı desteklemiş kilise mensuplarının görevden alınması ile ilgili Studios Manastırı ile Kilisedeki ılımlar arasındaki sorun ile karşılaştı. İgnatius muhafazakâr Studios mensuplarının yanında yer aldı ve ılımlı grubun başını çeken Siraküza başpiskoposu Gregory Asbestas'ı görevden aldı. Asbestas, Papa IV. Leo'ya başvurdu, böylece Roma ile Konstantinopolis arasındaki ilişkilerde sıkıntılı bir dönemin ilk kıvılcımını çakmıştır.
Caesar Bardas ve yeğeni genç İmparator Mihail'ın 856 yılında Theodora'nın yönetimine son verdiler. 858 yılında Bardas, kendisini İgnatius'un muhalefeti ile karşılaştı. İgnatius, dul gelini ile ilişkisi olduğu gerekçesiyle Bardas'ın Aya Sofya'ya girişine izin vermiyordu. Buna cevap olarak, Bardas ve Mihail, İgnatius'un görevden alınıp, ihanet ile suçlanmasını sağlayıp patriklik makamının boşalmasını sağladılar. Makam, kısa sürede Bardas'ın akrabası Fotios tarafından dolduruldu. Fotios, 20 Aralık 858 tarihinde din adamı oldu, dört gün içinde başarılı şekilde okuyucu, kıdemsiz diyakoz, diyakoz ve rahip oldu. Noel günü Konstantinopolis Patriği oldu. Fotios, öncülünün bazı uygulamalarını geri aldı. İgnatius'un taraftarları Papa I. Nikolas'a başvurdular. Papa ve diğer batı piskoposları İgnatius'un tarafında yer aldı. İgnatius'un formal kilise mahkemesi sonucu görevden alınmaması Fotios'un seçimini kanunsuz kıldı. Sonuçta, kıdemli patrik olarak Papa I. Nikolas, Fotios'un seçiminin hukukiliğini belirlemek için sürece dahil oldu. Elçileri, konuyu araştırma göreviyle Konstantinopolis' gitmek için yola çıktılar. Ancak vardıklarında, Fotios'un yerine yerleşmiş buldular ve 861 yılında toplanan sinodun kararların kabullenmek zorunda kaldılar. 863 yılında Roma'da toplanan sinod, Fotios'u görevden aldı ve İgnatius'u tüm yetkileri ile tekrar atadı. Dört yıl sonra, Fotios bir konsil toplayarak Papayı, Kutsal Ruhun çifte tabiatı hakkındaki sorular üzerine kafir olduğu temeli ile aforoz etti.
Durum, ayrıca papalığın tüm kilise üzerinde yetkisinin sorgulanması ve yeni Hristiyan olan Bulgarlar üzerinde kimin yetkili olduğu tartışması ile daha çetrefilli bir hal aldı. Papa Nikolas, Fotios'un görevinden ayrılması üzerine odaklandı, güç üzerine ihtiras suçlamaları ile çok sert saldırılarda bulundu.
Fotios'un hamisi Bardas'ın 866 yılında, İmparator III. Mihail'ın ise 867 öldürülmesi ve Makedonyalı Basileios'un tacı ele geçirmesi ile değişti. Fotios, yalnızca Bardas ve Mihail tarafından korunduğu için değil fakat Basileios'un papa ve batı imparatorları ile müttefiklik arayışı nedeniyle, patriklikten alındı. İgnatios yeniden patrik oldu. İgnatios, ikinci patriklik döneminde, Fotios'un politikalarına yakın politika izledi. Aforoz edilmesinden çok uzun sürmeyen bir süre sonra, Basileios ile ilişkilerini düzeltti ve imparatorun çocuklarının hocası oldu. Ekim 877 yılında İgnatios öldü. Fotios yeniden patrik oldu ve İgnatios'un aziz olma sürecine katkıda bulundu.
Spiroket
Spiroketler, "Spirochaetes" şubesinin ‘‘Spirochaetia’’ sınıfında yer alan bakterilerdir. İnsan sağlığı açısından Treponema, Borrelia, Leptospira gibi cinsleri önemlidir.
Spiroketler gram-negatif, hareketli, ince, helikal kıvrımlı, yapıya sahip spiral şekilli bakterilerdir. Cinslere göre spiralleri dar-geniş, düzenli-düzensiz ve sık-seyrek olabilmektedir. Benzer şekilde uçları sivri ya da çengel şeklinde olabilir. Genişlikleri 0,1-0,5 µm, boyları ise 10-15 µm arasında değişmektedir. Diğer bakterilerle kıyaslandıklarında çok daha uzun ancak çok daha ince bakterilerdir. Hareket etmelerini sağlayan ve hücrenin her iki kutbundan uzanan bir ya da daha fazla kamçıya (flagella) sahiptirler. Fakat bu kamçılar tipik bakteri kamçılarından farklı özelliktedir ve bu yüzden endoflajellum adını alır. Endoflajellalar ile kendi eksenleri boyunca ileri-geri, eğilip-bükülme ve burgu şeklinde dalgalanma hareketleri yaparlar.
Spiroketler oldukça nazik bakterilerdir. Laboratuvarda üretilmeleri zordur, özel besiyerlerine ve özel koşullara (düşük oksijen basıncı) gereksinim duyarlar. Diğer bakterilere göre üreme hızları yavaştır. Örneğin spiroketlerin bölünme zamanları 24-33 saati bulurken E. coli nin 20 dakikadır. Hücre duvarları yapısal ve biyokimyasal olarak gram negatif bakteri hücresi yapısında olmakla birlikte spiroketler pek çok bakterinin aksine gram boyama yöntem ile iyi boyanmazlar. Spiroketleri görebilmenin en iyi yolu karanlık alan veya faz kontrast mikroskobu ile incelemektir. Karanlık saha mikroskobik incelemesinin negatif sonuç vermesi hastalığı ekarte ettirmez, en az üç kez tekrarlanmalıdır. Ayrıca floresan mikroskopta da görüntülenebilirler. Karanlık saha mikroskobisi hızlı sonuç vermesi ve ucuz olması nedeniyle tercih edilir. Değerlendirmenin hemen yapılamayacağı durumlarda sızıntı materyali kapiller tüpe alınmalı, iki ucu kapatılmalıdır.
Sifiliz etmeni Treponema pallidum
Spiroketler sifiliz, Lyme, Weil, Bejel, Yaws, Pinta gibi hastalıkların etkenidirler. Treponema pallidum’un neden olduğu sifiliz dünyanın birçok yerinde bugün hala büyük bir sağlık problemidir. ‘Syphilis’ sözcüğü ilk kez 1530’da İtalyan hekim Girolamo Francastoro’ nun epik şiirinde yer almıştır. Hastalık ‘Lues Venerium’ ‘Morbus Gallicus’ isimleri ile bilinmektedir. Sifiliz hastalığının başlangıcı ve yayılım ile çeşitli görüşler vardır. Bir görüşe göre Christopher Columbus’un gemicileri ile Yeni Dünya ülkelerine ve şehirleşmenin artması ile tüm Avrupa’ya yayılmıştır. Türkiye'de sifiliz Avrupa’dan (Frenk’den) gelen anlamında ‘Frengi’ ismi ile de bilinmektedir.
T. pallidum’un neden olduğu sifiliz cinsel aktivitenin fazla olduğu 15-30 yaş grubunda, homoseksüel erkeklerde, sosyoekonomik düzeyi düşük toplumlarda daha sık görülmektedir. Erkeklerde kadınlara göre daha sık görülmektedir. Hastalık cinsel ilişki ile eşten eşe ve anneden fetusa geçebilir. Kan transfüsyonu yoluyla veya laboratuvar kazası sonucu bulaş çok nadir olsa da görülmektedir. Hastalık karakteristik olarak üç dönemdir; lokal primer enfeksiyondan sonra mikroorganizma tüm vücuda yayılır ve ardında aylar hatta yıllar süren bir sessizlik dönemine girer. Üçüncü dönemde konakta hasara yol açar.
Sifiliz tanısının doğru ve hızlı konulmasında, kullanılan serolojik tanı testlerinin önemli bir yeri vardır. Enfeksiyonun serolojik tanısı için önce Venereal Diseases Research Laboratory (VDRL) veya Rapid Plasma Reagin (RPR) gibi non-treponemal testler kullanılır. Eğer sonuç pozitif ise bu Treponema pallidum Hemagglutination Assay (TPHA) veya Fluorescent Treponemal Antibody Absorption (FTA-ABS) gibi treponemal antijen ile hazırlanmış spesifik bir treponemal test ile doğrulanır. VDRL ve TPHA testleri birbirlerini tamamlayan testlerdir ve bu iki testin birlikte kullanımı enfeksiyonun tüm safhalarnın tanımlanmasında veya enfeksiyonun eliminasyonunda en doğru sonucu sağlar. Bunun için Avrupa’da VDRL ve TPHA testleri yaygın şekilde tarama testleri olarak birlikte kullanılmaktadır. FTA-ABS testi genellikle tarama testlerinde pozitif sonuç vermiş örneklerde doğrulama testi olarak kullanılmaktadır.
Borrelia
Borrelia, spiroketlere ait parazit bir cinstir. Bu bakteriler enfekte kene ve bitlerin ısırıkları ile insanlara ve hayvanlara bulaşırlar. Enfekte insanlarda nükseden ateş, Lyme hastalığı ve çeşitli cilt hastalıklarına neden olurlar.
1944 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri
1944 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri, 7 Kasım 1944 tarihinde, Mevcut Demokrat Başkan Franklin D. Roosevelt ile Cumhuriyetçi aday Thomas E. Dewey arasında gerçekleşti. Seçimleri, Mevcut Demokrat Başkan Franklin D. Roosevelt 4. kez yeniden kazandı. Böylece ABD tarihinde en fazla başkan seçilen isim oldu.
Şeytan Ayetleri (roman)
Konusu
Şeytan Ayetleri romanı öykülerdeki kahramanların başından geçen büyülü küçük öyküler ve gördüklerini anlatan şekilde şekillenmektedir. Ana öykülerden bir tanesi günümüzdeki Birleşik Krallık'taki Hint göçmenleri ele alır. İki kahraman Gibreel Farishta ve Saladin Chamcha Müslüman Hint iki aktördür. Farishta Bollywood film sektöründe Hindu tanrılarını canlandırmakta ünlüdür. Chamcha ise Hint kimliğini geride bırakmaya çalışarak Britanya'da seslendirme yapmaktadır.
Romanın başında iki aktör de Hindistan'dan Britanya'ya giden ve hava korsanları tarafından kaçırılmış bir yolcu uçağındadır. Uçağın havada infilak etmesine rağmen iki aktör mucizevi bir şekilde kurtulur. Büyülü bir değişim geçiren iki kahramandan Farishta, Cebrâîl isimli meleğe dönüşür, Chamcha ise Şeytan haline gelir. Chamcha, yasa dışı bir göçmen olarak algılanarak polis tarafından tutuklanır ve uygunsuz muameleye maruz kalır.
İki karakter de eski hayatlarının parçalarını bir araya getirmeye uğraşır. Farishta kayıp sevgilisi İngiliz dağcı Allie Cone ile bir araya gelmeye çalışırsa da akıl hastalığı buna engel olur. İnsan formunu koruyan Chamcha ise kendisine yardım etmeyen Farishta'dan intikam almak ister. Bu yüzden Allie olan ilişkisini baltalar. Farishta bunu anlamasına rağmen Chamcha'yı affeder ve hatta hayatını kurtarır.
Romanın sonunda iki kahraman da Hindistan'a döner, Farishta bir kıskançlık krizi sırasında önce Allie'yi sonra da kendisini öldürür. Farishta tarafından affedilen Chamcha uzun süredir konuşmadığı babasıyla barışır ve Hint kimliğiyle barışarak Hindistan'da kalmaya karar verir.
Edebi eser olarak değerlendirme
Eser genelde edebiyat eleştirmenlerinden olumlu eleştiriler almıştır. Ünlü eleştirmen Harold Boom eseri Rüşdi'nin en büyük estetik başarısı olarak niteler. Timothy Brennan romanı Britanya'daki göçmenlerin maruz kaldıkları yabancılaşmanın ve ruh hallerinin çok iyi anlatıldığı bir eser olarak değerlendirir. Romanın tepki görmesinden sonra değerlendirmelerde bulunan akademisyenlerden M. D. Fletcher olayların aslında çok ironik olduğunu, Rüşdi'nin romanla sorunlarına tercüman olmaya çalıştığı kesimler tarafından kıyasıya eleştirildiğini yazar.
Eserin yazılması sırasında yazarın çok sayıda yazardan etkilendiği düşünülmektedir. W. J. Weatherby yazarın bu kapsamda James Joyce, Italo Calvino, Franz Kafka, Frank Herbert, Pynchon, Mervyn Peake, Gabriel Garcia Marquez, Jean-Luc Godard, J. G. Ballard ve William Burroughs tarafından etkilediğini belirtmiştir. Srinivas Aravamudan postmodernizm ve postkolonyalizmin aynı romanda başarıyla işlendiğini ifade etmiştir.
Romanda Rüşdi'nin tarzı olarak paralel hikâyeler birlikte anlatılır. Birbirine geçiş yapan paralel rüyalar, gerçeklikler ve tekrarlanan isimler çarpıcıdır.
Müslümanlıkla ilgili konular
Bazı kaynakların bildirmesine göre Muhammed şeytan tarafından kandırılmıştır. Bu rivayetin kökeni 6. ve 7. yüzyıla dayandırılmakta ve Muhammed'in bulunabilmiş ilk biyografisinde de geçmektedir. Şeytan, Muhammed'i, "müşriklerce" (paganlarca) kutsal bilinen ve adları Lat, Uzza ve Menat olan üç tanrıçayı övücü sözler söylemeye kandırmış ve bu sözleri onun diline ayet olarak sokmuştur. Şeytan'ın bu oyunu sonucunda Muhammed, "Lat'ı, Uzza'yı ve... üçüncü olan Menat'ı gördünüz mü?" diye konuşmuş ve bu sözleri Kur'an'a Tanrı'dan gelmiş vahiyler olarak koymuştur:
Şeytan tarafından eklendiği söylenen "bunlar şefaatleri umulan yüce turnalardır." ayetinde geçen "turna" kelimesi Arapça "gharāniq" diye geçer ve bu "put, varlık" şeklinde de tercüme edilir. Bu olay Muhammed'in sözü edilen pagan tanrılarının gerçekten var olduğunu kabul ettiği şeklinde algılanır. Muhammed'in tanrılarını övdüğünü duyan Mekkeliler bunu sevinçle karşılar ve sureyi sonuna kadar Muhammed'le birlikte okurlar.
Kur'an'da, Hac Suresi'nde ise şeytanın, Tanrı'nın gönderdiği her peygambere türlü şekillerde musallat olduğu, onları ümitsizliğe düşürdüğü ve nihayetinde Tanrı'nın bu peygamberleri ümitsizlikten ve şeytanın yalanlarından koruduğu ve böylece tebliğ görevinin kusursuz bir şekilde yapılmasını sağladığı yazılıdır. Söz konusu ayet de şöyledir:
"Senden önce hiçbir resül ve nebi göndermedik ki, bir şey temenni ettiği zaman, şeytan onun bu temennisine dair vesvese vermiş olmasın. Ama Allah şeytanın vesvesesini giderir. Sonra Allah âyetlerini sağlamlaştırır. Allah hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir." (K. 22 Hacc 52)
Rio de Moinhos
Rio de Moinhos adını taşıyan Portekiz'de yerleşim birimleri:
Şeytan Ayetleri (roman)
Müslümanlıkla ilgili konular
Bu ayetleri Muhammed'in Kureyşli paganlarla bir uzlaşma taktiği olarak da kullandığı yönünde teoriler de bulunmaktadır. Bunlara göre Kureyş'in tanrıçalarını onurlandırarak Muhammed aradaki düşmanlığı ortadan kaldıracağını düşünür. Ama Müslümanlardan gelen yoğun tepki üzerine bu tutumundan hemen vazgeçip Tanrı'dan gelen söz konusu uyarıcı ve düzeltici ayetleri duyurur.
Yaşanan olaylar ve fetva
Roman, Müslüman camiasında büyük yankı yaratmış ve dine küfür olarak algılanmıştır. Rüşdi'nin ifade özgürlüğünü kutsal değerlere saldırarak kullandığı iddia edilir. Olayların büyümesiyle birlikte kitabın ithali Hindistan'da yasaklanır, Birleşik Krallık'taki ilk eylemlerde kitap yakılır. 1989 yılı Şubat ayında Pakistan'da kitaba karşı büyük olaylar çıkar. İran'daki Şii önder Ruhullah Humeyni Rüşdi ve kitabın yayınlanmasında görev alan kişilerin öldürülmesini olanaklı kılan bir fetva yayınlar. Dönemin Birleşik Krallık Başbakanı Margaret Thatcher Rüşdi'ye sürekli koruma sağlamıştır. 1998 yılında İran hükûmetinden olayı yatıştırıcı yönde açıklamalar gelmesi üzerine gerginlik azalmıştır. 2006 yılındaki İran Haber Ajansının haberine göre fetva ancak onu yayınlayan makam tarafından geri alınabildiğinden ve Humeyni de ölmüş olduğundan fetva halen yürürlüktedir.
Şiddet olayları
Kitapla ilgili bazı kişiler şiddet olaylarına maruz kalmıştır. Kitabın Japon çevirmeni Hitoshi Igarashi 11 Temmuz 1991 tarihinde bıçaklanarak öldürülmüştür. İtalyan çevirmeni Ettore Capriolo aynı ay içinde bıçaklanmış ve ağır yaralanmıştır. Norveççe çevirmen William Nygaard Oslo'da 1993 yılı Ekim ayında üç el ateşe maruz kalmış, saldırıdan yara almadan kurtulmuştur. Eseri Türkçeye çevirten yazar Aziz Nesin de İslami çevrelerce hedef gösterilmiştir. Aziz Nesin'in 2 Temmuz 1993 tarihinde Sivas Katliamı olarak bilinen olaylarda yaptığı konuşmalardan sonra ise ikisi eylemci 37 kişi hayatını kaybetmişti.
Rüşdi 12 Ağustos 2022 tarihinde Chautauqua Enstitüsü'ndeki konferansı için tanıtıldığı sırada bir erkek kürsüye atlamış ve Rüşdi’yi boynundan bıçaklamıştır.
Rio de Moinhos (Sátão)
Rio de Moinhos Portekiz'de Sátão belediyesine bağlı olan, 10,47 km2 yüzölçümüne sahip, 1.066 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: freguesia).
NGC 3307
NGC 3307, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Suyılanı takımyıldızı yönünde bulunur. SB0-a tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1836 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Gypaetinae
Gypaetinae, atmacagiller (Accipitridae) familyasından bir alt familya.
BMW Welt
BMW Welt, (Türkçe: BMW Dünyası) BMW AG'ye ait çok işlevli, müşteri deneyimi ve sergi imkânları sunan mekan. Münih, Almanya'dadır. BMW merkezine ve Olimpiyat Stadyumu (Münih)'na yakınlığı ile BMW müşterileri için kolay ulaşılabilir bir galeri, konferans merkezi ve test sürüş merkezi özellikleri taşımaktadır.
Tasarım ve İnşa
BMW Group için Coop Himmelb(l)au tarafından tasarlanan yapının inşası, 2003 Ağustos'undan 2007 yazına kadar sürmüştür. 2006 Dünya Kupası sırasında hazır hale gelmiş ve 17 Ekim 2007 tarihinde açılmıştır. Burada BMW otomobilini teslim alan ilk müşteri Jonathan Spira olmuştur.
Bob Balaban
Robert Elmer "Bob" Balaban (16 Ağustos 1945, Chicago), Amerikalı oyuncudur. 1977'de Lynn Grossman ile evlenen Bob Balaban'ın iki çocuğu bulunmaktadır. 2014 yapımı Hazine Avcıları filminde George Clooney / Matt Damon / Bill Murray ile beraber oynamıştır.
Kaynakça
IMDB'de Bob Balaban sayfası
Liberizm
Ekonomik doktrin laissez-faire kapitalizmini ima eden terim, filozof Benedetto Croce tarafından ilk kez kullanılmıştır ve siyaset bilimci Giovanni Sartori tarafından popülarize edilmiştir. Kavram İtalyanca liberismo kelimesinden türetilmiştir.
Gayriresmî kullanımında liberizm; serbest ticaret, neoliberalizm, sağ-liberteryenizm, liberteryenizmin Amerikan konsepti ve laissez-faire mottosu gibi diğer kavramlar ile örtüşmektedir.
İtalya'da liberizm sıklıkla Gaetano Mosca, Luigi Einaudi ve Bruno Leoni'nin politik teorileri ile özdeşleşmiştir. Uluslararası olaraksa Avusturya Okulu tarafından savunulmaktadır.
Lie grupları ve gösterimlerinin atlası
Lie grupları ve gösterimlerinin atlası gerçek indirgemeli Lie grupları için üniter ikili sorunu çözümüne bir matematiksel izdüşümdür.
Aşağıdaki üye matematikçiler 2008.03 itibarıyla listelenmiştir:
Kuyluş, Alaca
Kuyluş, Çorum ilinin Alaca ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Latin Birliği
Latin Birliği, Latince konuşan halkların içinde bulunduğu uluslararası bir örgüttür. Amacı, tek atadan gelme bilincini, bu halklar arasında tek kimliğin benimsenmesidir. Bu örgütün merkezi Fransa'nın başkenti Paris'tedir. Kuruluş tarihi 15 Mayıs 1954'tür.
Resmi Dillerine göre üye ülkeler
Resmî dilleri; Katalanca, İspanyolca, Fransızca, Portekizce, İtalyanca ve Rumencedir. Birliğin 5 kıtada üyeleri bulunmaktadır.
1948 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri
1948 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri, 2 Kasım 1948 tarihinde Mevcut Demokrat Başkan Harry S. Truman, Cumhuriyetçi aday Thomas E. Dewey ile Dixiecrat aday Strom Thurmond arasında gerçekleşti. Seçimleri Mevcut Demokrat Başkan Harry S. Truman kazandı.
Irmakköy, İspir
Tarihçe
Mahallenin eski adı 1902 yılı kayıtlarında Ermenicede "tomrukdere" anlamına gelen Gocgıtsor, 1928 yılı kayıtlarında ise Koşkisor olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de İspir Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.
Yerleşimden 1642 tarihli avarız defterinde, İspir Kazası'nın Kabahor Nahiyesi'ne bağlı, 3 Müslüman hanenin ve 2 askeri görevlinin bulunduğu bir köy olarak kaydedilmiştir. 1835 yılı nüfus sayımında sadece Müslümanlar'ın yaşadığı köyde 43 erkek nüfus bulunurken, 1896 sayımında 114 Müslüman erkek bulunmaktaydı.
Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 176 km, İspir ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. Mahalle, İspir'in kuzeydoğusunda olup, Değirmenli ve Güllübağ mahalleleri üzerinden, bir köy yoluyla ilçe merkezine bağlıdır.
NGC 3308
NGC 3308, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Suyılanı takımyıldızı yönünde bulunur. E/SB0 tipi bir merceksi, eliptik galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1835 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Ercüment Behzat Lav
Ercüment Behzat Lav (d. 15 Kasım 1903 - ö. 17 Kasım 1984), Türk şair ve yazar.
İstanbul'da doğdu, İstanbul Sultanisi'ni bitirdikten sonra Darülbedayi'de aktörlük yaptı. Dört yıl süre ile Berlin'de Stern Müzik Konservatuvarı ve Reinhart Tiyatro Akademisi'nde öğrenim gördü. Radyoda spikerlik ve yayın şefliği, tiyatro yönetmenliği ve öğretmenlik yaptı. İstanbul'da öldü.
Dadaizm, fütürizm, kübizm ve sürrealizm akımları etkilerini şiirine yansıtmış, Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde serbest ölçünün ilk uygulayıcılarından öncü bir şairdir. Toplumsal konuları ve ülke meselelerini irdeleyen şiirler yazdı.
Black Obelisk
Black Obelisk (, Chorny Obelisk) Sovyet ve Rus heavy metal grubu.
Tarihçe
Grup 1 Ağustos 1986 tarihinde bas gitarist Anatoly Krupnov tarafından kuruldu.
1988 yılında, "Apocalypse" ve "Flowers of Evil" adlı iki konser albümü yayımlanmasından sonra grup dağıldı. Grubun kurucusu Anatoly Krupnov 27 Şubat 1997'de kalp krizinden öldü.
Krupnova'nın ölümünden sonra 2000 yılında Postalbüm kaydedildi. Bu albümdeki şarkılar Krupnov tarafından yazılmıştı. 1999 yılında Dmitry Borisenkova, Vladimir Ermakov ve Mikhail Svetlov tarafından grubu yeniden kuruldu. Çoğunlukla vokalistliğini ve şarkı sözü yazarlığını Borisenkov yapmaktadır.
Grup üyeleri
Güncel üyeler:
Değişen üyeler:
İncesu, İspir
İncesu, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
Mahallenin eski adı 1902 yılı kayıtlarında Ermenicede "çukurca" anlamına gelen Porig olarak geçmektedir. Mahalle 1928 yılından beri bugünkü adını taşımaktadır.
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de İspir Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 87 km, İspir ilçe merkezine 60 km uzaklıktadır. Mahalle, İspir'in güneyinde olup, numaralı Rize-Erzurum (Pazarolu-Aziziye) devlet yoluna, 3,1 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Timur Metin
Timur Metin (d. 1941, Akçadağ, Malatya, Türkiye), Türk bürokrat.
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 1963 yılında mezun oldu. Avukatlık stajı ve bir müddet müşavir avukatlık yaptı. 1968 yılında İçişleri Bakanlığına intisap ederek, Ankara Maiyet Memurluğundan sonra, sırasıyla Erfelek, Kozluk, Bozdoğan, Silvan ve Erdek Kaymakamlıkları, İzmir Vali Yardımcılığı ile Bayburt Valiliği yapmıştır. Evli ve 2 çocuk babasıdır.
Sağduyu Tanrısızlığın İlmihali
Sağduyu Tanrısızlığın İlmihali, 1772'de Fransa'da Aydınlanma filozofu Baron d'Holbach tarafından ateist papaz Jean Meslier'nin adı kullanılarak Le Bon Sens, ou Idées naturelles opposées aux idées surnaturelles ("Sağduyu, veya doğaüstü fikirlere karşı doğal fikirler") başlığıyla yayımlanmış bir din eleştirisi kitabıdır. Türkiye'de ilk olarak Doktor Abdullah Cevdet tarafından "Rahib Melye'nin Vasiyetnamesi Hakkında" adıyla 1924 yılında eski harflerle neşredilmiştir. 1928'de Atatürk'ün emriyle Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları'nca "Aklı Selim" adıyla basılmıştır. Ertesi yıl 2. baskısı yeni harflerle yapılan kitap bugün ise Kaynak Yayınları'nca "Sağduyu Tanrısızlığın İlmihali" adıyla yayımlanmaktadır.
Kitabın ilk baskısı Mustafa Kemal Atatürk'e Dr. Abdullah Cevdet'in yeni harfler ile yazdığı 29 Aralık 1928 tarihli ve imzalı "En büyük acizden en büyük iktidara" ithafını içermektedir. Devamında ise 1912'de İstanbul'da yazmış olduğu şu dörtlüğü eski harfler ile eklemiştir: Ölen tayyûr-i hayalâta muntazır-ı elzem
Yanan tebessümü bir gülistan-ı lügattır
Bu maneviyyat-ı meçhûle-i yetimânem
Okunmadan yakılan nâme-i muhabbettir Atatürk'ün çeşitli yerlerin altını çizerek okuduğu bu baskı Çankaya'daki Atatürk Müze Köşkü Kütüphanesinde 146 numarayla kayıtlı bulunmaktadır.
Kitabın yazarının kim olduğuyla ilgili tartışmalar
Kerim Sadi'ye göre, Aklı Selim (Le Bon Sens), Rahip Jean Meslier'nin değil, 18. yüzyılın maddeci filozoflarından Baron d'Holbach'ın (1723-1789) Système de la Nature (Doğanın Sistemi) adlı eserinin bir özetidir. Bu görüşe göre, Doktor Abdullah Cevdet'i ve Bakanlığı bu hataya sürükleyen, "19. yüzyılın başında yayıncıların Aklı Selimi rahibe mal etmeleri ve Vasiyetname ile Aklı Selimin bir arada basılagelmesidir."
Plehanov'un Materyalizm Üzerine Üç Deneme adlı kitabında da, Le Bon Sens (Aklı Selim) adlı eserin d'Holbach'ın olduğu belirtiliyor. Cemil Sena'nın Filozoflar Ansiklopedisi'nde, kitabın d'Holbach tarafından "Rahip Meslier" takma adıyla yazıldığı ifadesine yer veriliyor. Lange da kitabın d'Holbach tarafından yazıldığını söylüyor. Vorlandere ise Jean Meslier yazdı diyor.
Adriyatik Denizi
Adriyatik Denizi, Akdeniz'in bir parçası olan ve İtalya Yarımadası ile Balkan Yarımadası arasında kalan uzun bir körfezdir. Adriyatik, Akdeniz'in en kuzeydeki koludur ve Otranto Boğazı'ndan (İyonya Denizi'ne bağlandığı yer) kuzeybatıya ve Po Ovası'na kadar uzanır. İtalya, Arnavutluk, Hırvatistan, Bosna-Hersek, Slovenya ve Karadağ'ın denize kıyısı bulunmaktadır. Adriyatik, çoğu doğu kıyısının Hırvat kesiminde yer alan 1.300'den fazla adaya sahiptir. Kuzeyi en sığ, güneyi en derin olmak üzere üç havzaya ayrılmıştır ve maksimum derinliğindedir. Bir su altı sırtı olan Otranto Sill, Adriyatik ve İyonya Denizleri arasındaki sınırda yer almaktadır. Hakim akıntılar Otranto Boğazı'ndan saat yönünün tersine doğu kıyısı boyunca ve batı kıyısı (İtalya) boyunca tekrar boğaza akar. Adriyatik'teki gelgit hareketleri azdır, ancak zaman zaman daha büyük genliklerin meydana geldiği bilinmektedir. Adriyatik'in tuzluluk oranı Akdeniz'dekinden daha düşüktür çünkü Adriyatik, Akdeniz'e akan tatlı suyun üçte birini bir seyreltme havzası görevi görerek toplar. Yüzey suyu sıcaklıkları genellikle yazın ile kışın  arasında değişir ve Adriyatik Havzası'nın iklimini önemli ölçüde yumuşatır.
Adriyatik Denizi, Mezozoik çağda Afrika levhasından ayrılan Puglia veya Adriyatik Mikroplakası üzerinde yer almaktadır. Levhanın hareketi, Avrasya levhası ile çarpışmasının ardından çevredeki dağ zincirlerinin oluşumuna ve Apenin tektonik yükselmesine katkıda bulundu. Geç Oligosin'de, Adriyatik Havzası'nı Akdeniz'in geri kalanından ayıran Apenin Yarımadası ilk kez oluştu. Adriyatik'te her türlü tortu bulunur ve malzemenin büyük bir kısmı Po ve batı kıyısındaki diğer nehirler tarafından taşınır. Batı kıyıları alüvyonlu veya teraslı, doğu kıyısı ise belirgin karstifikasyon ile oldukça girintilidir. Adriyatik'te denizin karstik habitatlarını ve biyoçeşitliliğini korumak için oluşturulan düzinelerce deniz koruma alanı bulunmaktadır. Deniz, flora ve faunada bol miktarda bulunur, çoğu endemik, nadir ve tehdit altında olan 7.000'den fazla tür Adriyatik'e özgü olarak tanımlanmıştır.
Adriyatik kıyılarında 3.5 milyondan fazla insan yaşamaktadır; bu kıyılarda yer alan en büyük şehirler ise Bari, Venedik, Trieste ve Split'tir. Adriyatik kıyılarındaki ilk yerleşimler Etrüsk, İlirya ve Yunan'dır. MÖ 2. yüzyılda, kıyılar Roma'nın kontrolü altındaydı. Orta Çağ'da, Adriyatik kıyıları ve denizin kendisi, başta Bizans İmparatorluğu, Hırvatistan Krallığı, Venedik Cumhuriyeti, Habsburg Monarşisi ve Osmanlı İmparatorluğu olmak üzere bir dizi devlet tarafından çeşitli derecelerde kontrol edildi. Napolyon Savaşları, Birinci Fransız İmparatorluğu'nun kıyı kontrolünü ele geçirmesi ve İngilizlerin bölgedeki Fransızlara karşı koyma çabasıyla sonuçlandı ve sonunda Doğu Adriyatik kıyılarını ve Avusturya için Po Vadisi'nin büyük bir kısmını güvence altına aldı. İtalya'nın birleşmesinin ardından, İtalya Krallığı doğuya doğru genişlemeye başladı ve bu 20. yüzyıla kadar devam etti. I. Dünya Savaşı ve Avusturya-Macaristan ile Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküşünden sonra, doğu kıyılarının kontrolü Yugoslavya ve Arnavutluk'a geçti. 1990'larda Yugoslavya'nın dağılmasının ardından Adriyatik kıyılarında dört yeni eyalet meydana geldi. İtalya ve Yugoslavya deniz sınırları üzerinde 1975 yılına kadar anlaşmaya vardılar ve bu sınır Yugoslavya'nın ardıl devletleri tarafından tanınmasına karşın, Slovenya, Hırvatistan, Bosna-Hersek ve Karadağ arasındaki deniz sınırları halâ tartışmalıdır. İtalya ve Arnavutluk 1992 yılında deniz sınırları üzerinde anlaştılar.
Balıkçılık ve turizm, Adriyatik kıyılarının tamamında önemli gelir kaynaklarıdır. Adriyatik Hırvatistan'ın turizm sektörü, ekonomik açıdan Adriyatik Havzası'nın geri kalanından daha hızlı büyüdü. Deniz taşımacılığı da bölge ekonomisinin önemli bir koludur. Adriyatik'te her biri yılda bir milyon tondan fazla yük elleçleyen 19 liman bulunmaktadır. Adriyatik'te yıllık kargo cirosuna göre en büyük liman Trieste Limanı iken, yıllık hizmet verilen yolcu bakımından en büyük liman ise Split Limanı'dır.
Coğrafya
Adriyatik Denizi, güneybatıda Apenin veya İtalyan Yarımadası, kuzeybatıda İtalya'nın Veneto ve Friuli-Venezia Giulia bölgeleri, kuzeydoğuda Slovenya, Hırvatistan, Bosna-Hersek, Karadağ ve Arnavutluk - Balkan yarımadası ile çevrili yarı kapalı bir denizdir. Güneydoğuda, Adriyatik Denizi genişliğindeki Otranto Boğazı'nda İyonya Denizi'ne bağlanır. Uluslararası Hidrografi Örgütü (IHO), Adriyatik ve İyonya denizleri arasındaki sınırı, Arnavutluk'taki Butrinto Nehri'nin (39°44'N enleminde) ağzından Korfu'daki Karagol Burnu'na, bu adadan Kephali Burnu'na (bu ikisi 39°45'N enlemindedir) ve daha sonra Santa Maria di Leuca Burnu'na (39°48'N enleminde) uzanan bir hat olarak tanımlamaktadır. Kuzeybatıdan güneydoğuya boyunca uzanan Adriyatik Denizi  genişliğindedir. 138.600 kilometrekarelik bir alanı kaplar ve 35.000 kilometre küp hacme sahiptir. Adriyatik 40° ila 45°47' kuzeyden kuzeybatıya uzanır ve Akdeniz'in en kuzey kısmını temsil eder. Deniz, coğrafi olarak Kuzey Adriyatik, Orta Adriyatik ve Güney Adriyatik olarak üçe ayrılır. Adriyatik Denizi drenaj havzası 235.000 kilometrekarelik (91.000 sq mi) bir alanı kaplar ve 1.8'lik bir kara-deniz oranına sahiptir. Drenaj havzası ortalama yüksekliği deniz seviyesinden yüksekte olup, ortalama eğimi 12.1°'dir. Po, Soča, Krka, Neretva, Drin, Boyana ve Vyosa, Adriyatik'e boşalan başlıca nehirler arasındadır. 19. yüzyılın sonlarında Avusturya-Macaristan İtalya'nın Trieste şehrindeki Sartorio iskelesinde ortalama Adriyatik Denizi seviyesini kullanarak bir yükseklik karşılaştırmalı jeodezik ağ kurdu. Bu karşılaştırma ölçütü daha daha sonra Yugoslavya tarafından kabul edilen Avusturya tarafından ve dağılmasından sonra ortaya çıkan devletler tarafından muhafaza edildi. 2016 yılında Slovenya, kıyı kasabası Koper'deki iyileştirilmiş deniz seviyesi ölçüm istasyonuna atıfta bulunan yeni bir yükseklik ölçütünü kabul etti. Akdeniz üzerinde de büyük bir meteorolojik etkiye sahip olan Alpler, Trieste çevresindeki Duino ve Barcola'ya doğru Adriyatik'e uzanır.
Adriyatik Denizi'nde çoğu Adriyatik'in doğu kıyısında olmak üzere 1.246'sı Hırvatistan'da olmak üzere 1.300'den fazla ada ve adacık yer almaktadır. Bu sayı, sadece gelgitte ortaya çıkanlar da dahil olmak üzere her büyüklükteki ada, adacık ve kayaları içermektedir. Hırvat adalarında, her biri yaklaşık aynı alanı kaplayan en geniş alana sahip Cres ve Krk adaları ile deniz seviyesinden  yüksekliğe ulaşan en yüksek Brač adası yer almaktadır. Hırvat adaları, aralarında en fazla nüfusa sahip Krk, Korcula ve Braces olmak üzere daimi ikametgâh edilen 47 adayı barındırmaktadır. Adriyatik'in batı kıyısındaki adalar (İtalyan), karşı kıyıdakilerden daha küçük ve daha az sayıdadır; en iyi bilinenleri Venedik şehrinin inşa edildiği 117 adadır. Yunanistan'ın Korfu adasının kuzey kıyısı da IHO tarafından tanımlandığı şekilde Adriyatik Denizi'nde yer almaktadır. IHO sınırı, Diapontia Adaları'nı (Korfu'nun kuzeybatısı) Adriyatik Denizi'ne konumlandırmaktadır.
Münhasır ekonomik bölge
Adriyatik Denizi'ndeki münhasır ekonomik bölgeler:
Batimetri
Adriyatik Denizi'nin ortalama derinliği ve maksimum derinliği ise 'dir, ancak Kuzey Adriyatik havzası nadiren  derinliği aşmaktadır. Venedik ile Trieste arasında, Ancona ile Zadar'ı birbirine bağlayan bir hatta uzanan Kuzey Adriyatik havzası, kuzeybatı ucunda sadece derinliğindedir; güneydoğuya doğru giderek derinleşmektedir. Akdeniz'in en büyük sahanlığıdır ve aynı zamanda bir seyreltme havzası ve alt su oluşumu bölgesidir. Orta Adriyatik Havzası, derinliğindeki Orta Adriyatik çukuru ile Ancona–Zadar hattının güneyinde yer almaktadır. derinliğindeki Palagruža Sill, Orta Adriyatik Çukuru'nun güneyinde yer almaktadır ve onu derinliğindeki Güney Adriyatik Çukuru ve Güney Adriyatik Havzasından ayırmaktadır. Güney Adriyatik Havzası, bağlı olduğu Kuzey İyon Denizi'ne birçok açıdan benzerdir. Enine, Adriyatik Denizi de asimetriktir. Apennine Yarımadası'nın kıyısı nispeten pürüzsüzdür, çok az ada vardır ve Monte Conero ve Gargano burnu denize tek önemli çıkıntıdır, bunun aksine, Balkan Yarımadası'nın kıyısı, özellikle Hırvatistan'da çok sayıda ada ile engebelidir. Apenin Dağları'nın kıyı şeridinden daha uzakta olduğu karşı kıyının (İtalyan) aksine, kıyıların engebeliği Dinar Alpleri'nin kıyıya yakınlığını daha da şiddetlendirir.
Hidroloji
[[Dosya:Adriatic Sea Currents 2.svg|küçükresim|upright=1.15|sol|Adriyatik Denizi akıntılarının şematik düzeni
]] Pürüzsüz İtalyan kıyısı (çok az çıkıntılı ve büyük ada içermeyen), yüzeydeki nispeten tatlı su kütlesinden ve alttaki soğuk ve yoğun su kütlesinden oluşan Batı Adriyatik akımının sorunsuz bir şekilde akmasını sağlar. Karşı kıyıdaki kıyı akıntıları, tırtıklı kıyı şeridi, birkaç büyük ada ve Dinarik Alpleri'nin kıyıya yakınlığı nedeniyle çok daha karmaşıktır. Sonuncusu, deniz ile iç bölge arasında önemli sıcaklık değişimleri yaratır ve bu da yerel jetlerin oluşmasına yol açar. Gelgit hareketi normalde hafiftir ve genellikle altında kalır. Amfidromik nokta, Ancona'nın doğusundaki orta genişlikte yer almaktadır.
Normal gelgit seviyelerinin, elverişli bir ortamda önemli ölçüde arttığı ve kıyı taşkınına yol açtığı bilinmektedir; bu doğal olay en çok İtalya'da, özellikle de Venedik'te acqua alta olarak bilinmektedir. Bu tür gelgitler normal seviyeden 'den daha fazla olabilir ve 4 Kasım 1966'da gözlemlenen en yüksek gelgit seviyesi 'dir. Bu tür su baskınlarına, Güneş ve Ay'ın aynı hizaya gelmesi, sirokko ile ilgili fırtına dalgalanmaları gibi meteorolojik faktörler ve havzanın geometrik şekli gibi bir dizi faktörün birleşimi neden olur. Üstelik Adriyatik'in uzun ve dar dikdörtgen şekli, havzanın küçük ekseni boyunca salınan su hareketinin kaynağıdır. Son olarak Venedik, kıyı bölgelerinde toprak çökmesi nedeniyle sellere karşı giderek daha savunmasız hale gelmektedir. Adriyatik Denizi'nin başka yerlerinde de sellere neden olan alışılmadık derecede yüksek gelgitler gözlemlenmiş ve son yıllarda Koper, Zadar ve Šibenik kasabalarında da kaydedilmiştir.
Adriyatik'in tüm hacminin, nispeten kısa bir süre olan 3.4±0.4 yıl içinde Otranto Boğazı üzerinden değiş tokuş edildiği tahmin edilmektedir (Örneğin, Karadeniz'in tüm suyunun değişimi için yaklaşık 500 yıl gerekmektedir). Bu kısa süre, Adriyatik'e akan nehirlerin saniyede 'ye kadar deşarj olması nedeniyle özellikle önemlidir. Bu deşarj oranı, Adriyatik Denizi'nin toplam hacminin %0,5'ine veya her yıl 'lik bir su tabakasına denktir. Po, saniyede ortalama deşarj oranı ile tek bir nehirin oluşturduğu en büyük deşarj oranına (28%) sahip nehirdir. Tüm Akdeniz'e yıllık toplam deşarj açısından Po, ikinci sırada yer alırken, onu üçüncü ve dördüncü sırada yer alan Neretva ve Drin takip etmektedir. Adriyatik'e bir diğer önemli tatlı su katkısı ise denizaltı kaynaklarıyla oluşan denizaltı yeraltı suyu deşarjıdır. Adriyatik'teki toplam su akışının %29'unu oluşturduğu tahmin edilmektedir. Denizaltı kaynakları, Izola kasabası yakınlarında açık denizde keşfedilen kaplıcaları içermektedir. Termal kaynak suyu, hidrojen sülfür bakımından zengindir, arasında bir sıcaklığa sahiptir ve belirli ekosistemlerin gelişmesine katkıda bulunmuştur. Akdeniz'e akan tatlı su hacminin üçte birini temsil eden tatlı su girişi, Adriyatik'i Akdeniz için bir seyreltme havzası haline getirmektedir. Orta ve Güney Adriyatik Girdapları (SAG) önemli siklonik dolaşım özellikleridir, ilki aralıklı ve ikincisi kalıcıdır. SAG çapındadır. Adriyatik'ten İyonya Denizi yoluyla Levanten Havzası'na dip su akışına katkıda bulunmaktadır. Bu süreçte Adriyatik Denizi, Doğu Akdeniz'deki derin suların çoğunu üretmektedir.
Sıcaklık ve tuzluluk oranı
Adriyatik'in yüzey sıcaklığı, genellikle yazın, kışın ise arasında değişmektedir. Batı Adriyatik kıyısının kuzey kesimi kışın 'ye düşmektedir. Kuzey'de uzunlamasına ve Orta ve Güney Adriyatik'te enine eğim ile farklı mevsimsel sıcaklık değişimleri, Adriyatik Denizi'nin kıtasal özelliklerine atfedilir: okyanuslardan daha sığ ve karaya daha yakındır. Özellikle soğuk kış aylarında, deniz buzu Adriyatik'in sığ kıyı bölgelerinde, özellikle Venedik Lagünü'nde, aynı zamanda Tisno'ya kadar (Zadar'ın güneyi) güneydeki izole sığlıklarda da görülebilir. Güney Adriyatik, daha kuzeydeki bölgelere göre kışın yaklaşık 8 ila 10 °C (14 ila 18 °F) daha sıcaktır. Adriyatik'in yıl içindeki tuzluluk değişimi de aynı şekilde belirgindir: 38 ile 39 PSU arasında değişmektedir. Güney Adriyatik, Levanten Havzası'ndan daha tuzlu suya maruz kalmaktadır.
İklim
Köppen iklim sınıflandırmasına göre, Adriyatik'in üst yarısı nemli subtropikal iklim (Cfa), yazlar nemli ve kışlar soğuk ve kurak olarak sınıflandırılmaktadır. Güney Adriyatik, sıcak yaz Akdeniz iklimi (Csa) olarak sınıflandırılmaktadır. Hava sıcaklığı bir mevsimde yaklaşık değişebilmektedir.
Hakim kış rüzgarları bora ve sirokko'dur (doğu kıyısı boyunca jugo olarak adlandırılmaktadır). Bora, Trieste, Senj ve Split bölgelerinde, saatte 'ye kadar rüzgarlarla en yüksek hızlara ulaşmaktadır. Sirokkoo, genellikle Sahra kumu taşıyan yağmur tozuna neden olan nemli ve sıcak hava getirmektedir.
Nüfus
Adriyatik Denizi kıyılarında ve adalarında çok sayıda küçük yerleşim yeri ve bir dizi büyük şehir mevcuttur. Bu şehirlerden en büyüğü İtalya'nın Bari, Venedik, Trieste ve Rimini, Hırvatistan'ın Split, Rijeka ve Zadar, Arnavutluk'un Dıraç ve Avlonya ve Slovenya'nın Koper şehirleridir. Adriyatik kıyılarındaki şehirlerde toplamda 3.5 milyondan fazla insan yaşamaktadır. Ayrıca İtalya'nın Ravenna ve Lecce şehirleri gibi kıyıya çok yakın bazı büyük şehirler de vardır.
Jeoloji
Jeofizik ve jeolojik bilgiler, Adriyatik Denizi ve Po Ovası'nın Mezozoik dönemde Afrika levhasından ayrılan Puglia veya Adriyatik levhası olarak tanımlanan tektonik bir mikro levha ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu ayrılık Orta ve Geç Triyas'ta, kireç taşı birikmeye başlamasıyla başladı. Norian ve Geç Kretase arasında, Adriyatik ve Puglia Karbonat Platformları derinliğinde kalın bir karbonat çökeltisi (dolomit ve kalker) dizisi olarak oluştu. Birincisinin kalıntıları Adriyatik Denizi'nin yanı sıra güney Alpler ve Dinar Alpleri'nde bulunmaktadır. İkincisinin kalıntıları ise Gargano Burnu ve Maiella Dağı olarak görülmektedir. Eosen ve erken Oligosen'de, levha kuzeye ve kuzeydoğuya hareket ederek, Dinaridler ve Alpler'in tektonik yükselmesi yoluyla Alpin Orojenezi'ne (Afrika ve Avrasya levhalarının hareketleriyle birlikte) katkıda bulundu. Geç Oligosen'de hareket tersine döndü ve Apenin Dağları'nın Orojenezi'si gerçekleşti. Artan sismik aktivitenin kırılmamış bir bölgesi, Adriyatik Denizi'ni çevrelemektedir ve genellikle doğu kıyısında kuzeydoğu-güneybatı yönünde yönlendirilmiş bir bindirme fay kuşağı ve Apeninlerdeki kuzeydoğu-güneybatı normal fayları ile Adriyatik saat yönünün tersine bir rotasyon göstermektedir. Dubrovnik'in kuzeybatısında 'lik aktif bir fay tespit edildi. Ayrıca, fay, Apenin yarımadasının güney ucunun karşı kıyıya yılda yaklaşık hareket etmesine neden olur. Bu hareket devam ederse, deniz tabanı tamamen tükenecek ve Adriyatik Denizi 50-70 milyon yıl içinde kapanacaktır. Kuzey Adriyatik'te, Trieste Körfezi ve batı Istria kıyıları, son iki bin yılda yaklaşık battı. Orta Adriyatik Havzasında, Vis adasındaki Komiža bölgesinde ve Jabuka ve Brusnik volkanik adalarında Permiyen volkanizmasına dair izler mevcuttur. Bölgede ilk tarihi kayıtlardan bu yana depremler gözlenmektedir. Bölgede yakın zamanda meydana gelen en şiddetli deprem, Richter ölçeğine göre 7.0 şiddetindeki 1979 Karadağ depremiydi. Bölgede daha önce gerçekleşen depremler arasında 1627 Gargano yarımadası ve 1667 Dubrovnik depremleri yer almaktadır ve bu depremlerin ardından bölgede güçlü tsunamiler meydana geldi. Son 600 yılda Adriyatik Denizi'nde on beş tsunami meydana geldi.
Kıyılar
Doğu Adriyatik kıyısının Hırvat kısmı, Akdeniz'in en girintili kıyı şerididir. Doğu kıyılarının çoğu, Adriyatik Karbonat Platformu'nun hava şartlarına maruz kalmasından geliştirilen bir karstik topoğrafya ile karakterizedir. Oradaki karstifikasyon, büyük ölçüde Dinaridlerin Oligosen ve Miyosen'deki son yükselişinden sonra karbonat yataklarının atmosferik etkilere maruz kalmasıyla başladı. Bu, Son Buzul Maksimum sırasında maruz kalan mevcut deniz seviyesinin altına kadar uzandı. Bazı karstik oluşumların daha önceki deniz seviyesi düşüşlerinden, özellikle de Messiniyen tuzluluk krizinden kaynaklandığı tahmin edilmektedir. Benzer şekilde, karst Puglia'da PugliaKarbonat Platformu'ndan gelişti.
Po Ovası'nda, Adriyatik'in kuzeybatı kıyısında ve Piacenza'ya kadar batıda, deniz ilerledikçe ve vadi boyunca geri çekildikçe Pleistosen'e kadar uzanan deniz ve alüvyon çökeltileri vardır. İlerleme, Adriyatik'i yaklaşık 5.500 yıl önce yüksek bir noktaya taşıyan Son Buzul Maksimum'dan sonra başladı. O zamandan beri, Po Ovası ilerlemektedir (genişleme/büyüme). MÖ 1000 ile MS 1200 arasında kıyı bölgelerinde ilerleme hızı yılda 'dir. 12. yüzyılda ovanın yıllık ilerleme hızı idi. 17. yüzyılda, yapay kanalların kazısı başladıkça ova insan kontrolünde bir ortam olmaya başladı. Po'nun kanalları ve yeni dağıtıcıları o zamandan beri yılda veya daha fazla oranda ilerlemektedir. Sadece İtalya'da Adriyatik Denizi'ne akan ve Venedik, Grado ve Caorle lagünleri de dahil olmak üzere alüvyon kıyılarını oluşturan 20'den fazla nehir vardır. Dragonja, Boyana ve Neretva nehirlerinin deltalarında daha küçük doğu Adriyatik alüvyon kıyıları vardır.
Biyocoğrafya ve ekoloji
Adriyatik Denizi, genel biyojeokimyasal fizyonomisi açısından benzersiz bir su kütlesidir. İnorganik besinleri ihraç etmekte ve Otranto Boğazı yoluyla partikül halindeki organik karbon ve nitrojeni ithal etmektedir. Bunun yanında bir mineralizasyon sahası görevi görmektedir. Maddelerin değişimi Adriyatik Denizi'nin batimetrisi ile daha karmaşık hale getirilir. Boğazdan kuzeye akan suyun %75'i Palagruža Sill ve Kuzey Adriyatik'te dolaşmaktadır, Güney Adriyatik'e suyun en fazla % 3 ila 4'ünü eklemektedir. Bu, biyocoğrafyasına ve ekolojisine ve özellikle ekosistemlerinin bileşimine ve özelliklerine yansımaktadır. Ana biyocoğrafik birimleri Kuzey Adriyatik, Orta Adriyatik ve Güney Adriyatik'tir.
Bitki örtüsü ve fauna
Adriyatik'in doğası, bol miktarda endemik bitki örtüsüne ve faunaya yol açmaktadır. Hırvatistan Ulusal Biyoçeşitlilik Stratejisi Eylem Planı'na göre, Adriyatik Denizi'nde 7.000'den fazla hayvan ve bitki türünün olduğu tespit edildi. Orta Adriyatik özellikle endemik bitki türlerinde bol miktarda bulunmaktadır ve 535 tanımlanmış yeşil, kahverengi ve kırmızı alg türü mevcuttur. Beş Akdeniz deniz çayırı türünden dördü Adriyatik Denizi'nde yer almaktadır. En yaygın türler Cymodocea nodosa ve Zostera noltii iken, Zostera marina ve Posidonia oceanica nispeten nadirdir.
Özellikle Kuzey Adriyatik, endemik balık faunası açısından zengindir. Adriyatik Denizi'ne kıyısı olan yalnızca bir veya iki ülkede yaklaşık otuz balık türü bulunmaktadır. Bunlar özellikle kıyı veya denizaltı topoğrafyasının karst morfolojisine bağlıdır veya buna bağlıdır. Bu, yeraltı yaşam alanlarını, karst nehirlerini ve tatlı su kaynaklarının çevresindeki alanları içermektedir. Adriyatik kıyılarına ve adalarına endemik olduğu bilinen 45 alt tür mevcuttur. Adriyatik'te, Akdeniz taksonlarının yaklaşık %70'ini temsil eden ve Adriyatik'e endemik olan en az 7 tür ile en az 410 balık türü ve alt türü bulunmaktadır. Altmış dört bilinen tür, büyük ölçüde aşırı avlanma nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır.
Korunan alanlar
Adriyatik'in biyolojik çeşitliliği nispeten yüksektir ve kıyıları boyunca yer alan ülkeler tarafından birkaç deniz koruma alanı oluşturuldu. Bunlardan bazıları İtalya'nın Trieste Körfezi'ndeki Miramare (Kuzey Adriyatik'te), Orta Adriyatik havzasında bulunan Torre del Cerrano ve Tremiti Adaları ve güney Puglia'daki Torre Guacetoy'dur. Miramare koruma alanı 1986 yılında kuruldu ve kıyı ve  deniz alanı kaplamaktadır. Bölge, Trieste Körfezi'ndeki Miramare burnunun yakınındaki 'lik kıyı şeridini kapsamaktadır. Torre del Cerrano koruma alanı 2009 yılında oluşturuldu. deniz alanını ve 'lik kıyı şeridini kapsamaktadır. Korunan alanın çeşitli bölgeleri 'lik deniz yüzeyini kaplamaktadır. Tremiti rezervi 1989'dan beri korunurken, Tremiti adalarının kendisi Gargano Ulusal Parkı'nın bir parçasıdır. Brindisi ve Carovigno yakınlarında bulunan Torre Guaceto koruma alanı, 'lık bir deniz yüzeyini kaplar ve 'lık sahili kapsayan ve deniz koruma alanıyla 'lik bir kıyı şeridini paylaşan Torre Guaceto Koruma Alanı'nın bitişiğinde yer alır. Ayrıca, İtalya'da Adriyatik kıyısı boyunca yer alan uluslararası düzeyde önemli (Ramsar) 10 sulak alan rezervi bulunmaktadır.
Hırvatistan'da yedi deniz koruma alanı mevcuttur. Bunlar sırasıyla sırasıyla Pula ve Rovinj yakınlarındaki Istria yarımadasının kıyılarında yer alan Brijuni ve Lim Kanalı; Zadar yakınlarındaki Orta Adriyatik havzasında Kornati ve Telašćica; ve Güney Dalmaçya'da Lastovo, Mali Ston Körfezi ve Mljet'tir. 1999'da millî park statüsüne kavuşan Brijuni Millî Parkı, 'lık takımadaları ve 'lık denizi çevrelemektedir. Lim Kanalı, Pazinčica nehrinin 1'lik bir ria'sıdır. 1980'de millî park statüsüne kavuşan Kornati Millî Parkı, 89 ada ve adacık olmak üzere yaklaşık 'lik bir alanı kaplamaktadır. Deniz çevresi toplam alanın dörtte üçünü kapsarken, ada kıyılarının toplam uzunluğu 'ye eşittir. Telašćica, 1988 yılında Dugi Otok'ta kurulan bir tabiat parkıdır. Park, 'lik kıyı şeridi, 'lik arazi ve 'lik denizi kapsamaktadır. Mali Ston Körfezi, Pelješac yarımadasının kuzeyinde, Hırvatistan ve Bosna-Hersek sınırında yer almaktadır. Deniz koruma alanı 'dir. 2006 yılında kurulan Lastovo Tabiat Parkı ise, 44 ada ve adacık, 'lik arazi ve 'lik deniz alanını kapsamaktadır. Mljet Millî Parkı, 1960 yılında 'lik deniz koruma alanını kapsayacak şekilde kuruldu. Buna ek olarak, Hırvatistan'da Neretva nehrinin deltası olan bir Ramsar sulak alan rezervi bulunmaktadır.
Slovenya'da deniz ve kıyı koruma altındaki doğa alanları, Sečovlje Salina Tabiat Parkı, Strunjan Tabiat Parkı, Škocjan Doğa Koruma Alanı ve Debeli Rtič, Madona Burnu ile Fiesa doğal anıtlarındaki göllerdir. Sečovlje Salina Tabiat Parkı 1990 yılında kurulmuş olup, 'lık bir alanı kaplamaktadır ve dört doğa koruma alanı içermektedir. 1993 yılında, alan bir Ramsar alanı olarak belirlenmiştir ve aynı zamanda su kuşu türleri için uluslararası öneme sahip bir bölgedir. 429 hektarlıkbir alanı kaplayan Strunjan Tabiat Parkı, 2004 yılında kuruldu ve iki doğa koruma alanından oluşmaktadır. uzunluğunda bir kayalık, en kuzeydeki Akdeniz tuz sahasını ve tek Sloven lagün sistemini içermektedir. Aynı zamanda bazı Akdeniz bitki türlerinin en kuzeydeki büyüme noktasıdır. Škocjan Doğa Koruma Alanı 1998 yılında kuruldu ve alanı kaplamaktadır. Debeli Rtič doğal anıtı, Cape Madona doğal anıtı ve Fiesa doğal anıtındaki göller, Slovenya'daki tek acı göl olan kıyı gölü ile  alanı kaplamaktadır.