cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ermenistan
Hükûmet ve siyaset
Ülke Kırılgan Devletler Endeksi'nin 2006'daki ilk raporundan en son yayımlanan 2019 raporuna kadar komşu ülkelerden daha iyi sıralara yerleşti (2011 dışında).
Ermenistan'da on sekiz yaşını geçen herkes oy hakkına sahiptir.
Dış ilişkiler
2 Mart 1992'de Birleşmiş Milletler'e üye olan Ermenistan, bir dizi kuruluşun katılımcısı ve uluslararası anlaşmaların imzacısı olmuştur. Aynı zamanda Avrupa Konseyi, Asya Kalkınma Bankası, Avrupa Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Bankası, Bağımsız Devletler Topluluğu, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, Uluslararası Para Fonu, Dünya gibi uluslararası kuruluşların üyesidir. Ticaret Örgütü, Dünya Gümrük Örgütü, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü ve La Francophonie ve CSTO gibi askerî ittifakların bir üyesidir. Ayrıca NATO'nun Barış için Ortaklık programına ve Avrupa-Atlantik Ortaklık Konseyi'ne katılır. 2004'te Ermeni kuvvetleri, Kosova'da NATO liderliğindeki uluslararası bir güç olan KFOR'a katıldı. Ermenistan aynı zamanda Arap Birliği, Amerikan Devletleri Örgütü, Pasifik İttifakı, Bağlantısızlar Hareketi'nin gözlemci üyesidir ve Şanghay İşbirliği Örgütü ile diyalog ortağıdır. Ermenistan, Fransa ile olan tarihsel bağlarının bir sonucu olarak 2018 yılında iki yılda bir düzenlenen Frankofoni zirvesine ev sahipliği yapmak üzere seçildi.
Azerbaycan ile ilişkileri soğuktur, bu iki ülkenin arasında diplomatik ilişki bulunmamaktadır. Özellikle Karabağ Savaşı ve bunun etkileri nedeniyle gerilimler vardır. 1994'te bir ateşkes anlaşması yapılmasına rağmen, savaştan önce Azerbaycan toprağı olan bölge (eski sınırların %16'sı) günümüzde Ermenistanlılar tarafından kontrol edilmektedir. ; Azerbaycan'da yaşadığı yerden zorunlu göç etmek zorunda kalan yaklaşık 528.000 kişi ve Ermenistan'dan kaçan 300.000 Azeri sığınmacı bulunmaktadır.
Türkiye, Ermenistan'ın bağımsızlığını 16 Aralık 1991 tarihinde tanıyarak ülkeyi tanıyan dünyanın ilk ülkelerinden birisi olmuştur. Buna rağmen, Ermenistan ile Türkiye arasındaki diplomatik ilişkiler hâlâ mesafelidir. Ermenistan anayasası, Türkiye ile olan sınır antlaşmasının eski hükûmetin Sovyetler Birliği tarafından kontrolünün ardından imzalanmasını gerekçe göstererek sınırı hukukî olarak tanımamaktadır. 1993'te Türkiye, Ermeni güçlerinin de jure Azerbaycan topraklarını işgal etmesi nedeniyle Ermenistan ile sınırını kapatmıştır ve bu sınır günümüzde de kapalıdır. 10 Ekim 2009'da Ermenistan ve Türkiye, diplomatik bağların yeniden tesis edilmesi ve sınırlarının yeniden açılmasına ilişkin protokol imzaladılar. Protokollerin yürürlüğe girebilmesi için ulusal parlamentolarda oylama yapılmalıydı. Ermenistan'da protokoller meclise gönderilmeden önce anayasaya uygunluğun onaylanması için Anayasa Mahkemesine gönderildi. Anayasa Mahkemesi, üç ana konunun altında yatan protokollerin ön sözüne atıfta bulundu. Protokollerin uygulanmasının Ermenistan'ın Kars Antlaşması ile tesis edilen mevcut Türkiye-Ermenistan sınırını resmen tanıdığı anlamına gelmediği belirtildi. Bunun sonucunda Anayasa Mahkemesi protokollerin ana gerekçelerinden birini, yani "iki ülke arasındaki mevcut sınırın ilgili uluslararası hukuk antlaşmalarıyla tanımlandığı şekilde karşılıklı olarak tanınmasını" reddetti. Daha sonra Ermenistan, Protokollerin onay sürecini askıya aldığını 23 Nisan 2010 tarihli bir nota ile Türkiye'nin Tiflis Büyükelçiliğine bildirdi. Türk Hükûmeti için Protokollerden çekilme nedeni de buydu.
Ermenistan, Avrupa Konseyi üyesidir ve özellikle Fransa ve Yunanistan gibi üye devletleri başta olmak üzere Avrupa Birliği ile dostane ilişkiler sürdürmektedir. Ocak 2002'de Avrupa Parlamentosu, Ermenistan'ın gelecekte AB'ye girebileceğini kaydetti. 2005 yılında yapılan bir anket, Ermenistan nüfusunun %64'ünün AB'ye katılma taraftarı olduğunu bildirdi.
Brüksel'de resmî olarak böyle bir plan bulunmamakla birlikte ülke, yasal olarak gerekli standartları ve kriterleri karşılaması kaydıyla muhtemel bir AB üyesi olarak görülme hakkına sahiptir. Ermenistan, Avrupa Birliği'nin Avrupa Komşuluk Politikası'na (ENP) dahildir. 24 Kasım 2017'de imzalanan Ermenistan-AB Kapsamlı ve Gelişmiş Ortaklık Anlaşması (CEPA) ekonomik, ticari ve siyasi alanlarda işbirliğini geliştirmeyi ve yatırım olanaklarını iyileştirmeyi hedeflemektedir ve Ermeni hukuk sistemini kademeli olarak AB müktesebatına uygun hâle getirmek için tasarlanmıştır.
Metsamor Santrali Sorunları
1977 yılında inşa edilmiş olan Santral eski teknolojisi ve taşıdığı büyük risk sebebiyle, Ermenistan'ın Türkiye ve Avrupa ilişkilerinde önemli konu olmaya devam etmektedir. Keza Metzamor Nükleer Santrali bugün dünyadaki mevcut santraller içerisinde en güvensiz reaktör olma özelliğini taşımaktadır. Yapılan araştırmalar göstermekte ki, eskiyen teknolojisi ve yakıt tanklarının soğutma teknolojisinin günümüze uygun olmaması sebebiyle kapatılması gereken bir Nükleer Santral olarak kabul edilmektedir. Çernobil ile kıyaslanacak olursa bugünkü Metsamor'un taşıdığı risk daha iyi anlaşılır. Çernobil Faciası sonucu ortaya çıkan nükleer felaket sonrası bile günümüzde kazanın olduğu yer çevresinde 30 km. çaplık bir daire (aşırı radyoaktivitenin hâlen olması sebebiyle) yasak bölge ilan edilmiştir ve girişler şu anda da yasaktır.
Santral Ermenistan'ın başkenti Erivan'a 32 km, Kars'a 100 km, Iğdır'a ise 30 km uzaklıkta olması sebebiyle yaklaşık 4 milyon kişilik bir Nükleer sızıntı tehlikesi ile karşı karşıya kalabilir endişesi sebebiyle, Avrupa Birliği tesisin kapatılması koşuluyla ülkeye 100 milyon Euro yardım etmeyi taahhüt etmiştir. Fakat Ermenistan tesisin yıkılma kararını 2004'te ertelediğini tek taraflı bildirmiştir. Keza 2000'ler sonrası baş gösteren enerji krizi Ermenistan'ın bu tek taraflı kararı aldığını düşünülmektedir. Ermenistan'ın enerji ihtiyacının yaklaşık %40'ının Metsamor'dan karşıladığı tahmin edilmektedir.
Ordu
Ermenistan Kara Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri, Hava Savunma ve Sınır Muhafızları, Ermenistan Silahlı Kuvvetlerinin dört kolunu oluşturmaktadır. Ermeni ordusu, 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından 1992'de Savunma Bakanlığı'nın kurulmasıyla birlikte kuruldu.
Ordunun başkomutanı, aynı zamanda ülkenin de başbakanı olan Nikol Paşinyan'dır. Davit Tonoyan Savunma Bakanlığı'ndan sorumluyken, askerî komuta Korgeneral Onik Gasparyan başkanlığındaki Genelkurmay Başkanlığı'ndadır.
Ermenistan sınır muhafızları ülkenin Gürcistan ve Azerbaycan sınırlarında devriye gezmekten sorumluyken, ülkedeki Rus birlikleri İran ve Türkiye sınırlarını izlemeye devam etmektedir.
Ermenistan; Rusya, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan ile birlikte Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü'ne (CSTO) üyedir. Ayrıca NATO'nun Barış İçin Ortaklık (PiP) programına ve Avrupa-Atlantik Ortaklık Konseyi'ne (EAPC) katılır.
Ermenistan, Yunanistan komutasındaki NATO dışı KFOR birliklerinin bir parçası olarak Kosova'da barışı koruma misyonunu yürütmüştür. Ayrıca Ekim 2008'e kadar Irak Savaşı'ndaki Güvenlik Destek Gücü'nde Ermenistan'a ait 46 asker bulunuyordu. Ermenistan 2019'da mayın temizleme ve insani yardım misyonu için Suriye'ye 83 asker göndermiştir.
İnsan hakları ve özgürlük
Ermenistan, Ocak 2019'da The Economist Intelligence Unit tarafından yayımlanan Demokrasi Endeksi'nde 4,79 puan almıştır. Hâlâ "hibrit rejim" olarak sınıflandırılmasına rağmen Ermenistan, demokrasi alanında Avrupa ülkeleri arasında en güçlü gelişmeyi kaydetti ve 2006 yılından bu yana en yüksek puanına ulaştı.
Ermenistan, Freedom House'un 2019 raporunda (2018 verileriyle) "kısmen özgür" olarak sınıflandırılmış ve bir önceki yıldan 6 puan daha fazla alarak 100 üzerinden 51 puan elde etmiştir.
Ermenistan, Sınır Tanımayan Gazeteciler tarafından yayımlanan 2019 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde de ilerleme kaydetti bir önceki yıl elde ettiği puanı 19 daha arttırarak listede 61. sırada yer aldı. Ayrıca ülkede gazeteci öldürme vakasına rastlanmadığı da doğrulanmıştır.
Ermenistan, Kanada Fraser Institute tarafından yayımlanan İnsan Özgürlüğü Endeksi 2017 raporunda (2016 verilerine göre) 54. sırada yer alıyor.
Ermenistan, Cato Enstitüsü tarafından yayımlanan 2017 İnsan Özgürlüğü Endeksi'nde ekonomik özgürlük bakımından 159 ülke arasından 29., kişisel özgürlük bakımından da 76. sırada yer aldı.
İdari bölümler
Her marz, devlet hükûmeti tarafından idare edilmektedir; her marzın valisi hükûmet tarafından seçilir ve bu valiler, hükûmetin bölgesel politikasını yerine getirmeleri ve cumhuriyete ait yürütme organlarının bölgesel işlerini düzenlemeleri gerekmektedir.
Ekonomi
Ekonomi ağırlıklı olarak yurt dışındaki Ermenilerin yatırım ve desteğine dayanmaktadır. Bağımsızlıktan önce, Ermenistan ekonomisi büyük ölçüde endüstri temelliydi (kimyasallar, elektronik, makine, işlenmiş gıda, sentetik kauçuk ve tekstil) ve büyük ölçüde dış kaynaklara bağımlıydı. Cumhuriyet, ham madde ve enerji karşılığında kardeş cumhuriyetlere makine aletleri, tekstil ürünleri ve diğer mamul mallar sağlayan modern bir sanayi sektörü geliştirmişti.
Tarım, 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılmasından önce hem net malzeme ürününün hem de toplam istihdamın %20'sinden daha azını oluşturuyordu. Bağımsızlıktan sonra, tarımın ekonomideki önemi belirgin bir şekilde arttı, 1990'ların sonundaki payı GSYİH'nın %30'undan fazlasına ve toplam istihdamın %40'ından fazlasına yükseldi. Tarımın önemindeki bu artış, 1990'ların başında ekonominin tarım dışı sektörlerinin çöküşü ve geçişin ilk aşamalarındaki belirsizlik karşısında nüfusun gıda güvenliği ihtiyaçlarına atfedilebilir. Ekonomik durum istikrar kazandıkça ve büyüme yeniden başladığında, tarımın istihdamdaki payı %40'ın üzerinde kalmasına rağmen, tarımın GSYİH içindeki payı %20'nin biraz üzerine düştü (2006 verileri). Ermeni madenleri bakır, çinko, altın ve kurşun üretiyor. Enerjinin büyük çoğunluğu, gaz ve nükleer yakıt (bir nükleer enerji santrali için) dahil olmak üzere Rusya'dan ithal edilen yakıtla üretilmektedir; ana yerli enerji kaynağı hidroelektriktir. Küçük kömür, gaz ve petrol yatakları mevcuttur, ancak henüz geliştirilmemiştir.
Ermenistan'da biyolojik kapasiteye erişim dünya ortalamasının altındadır. 2016 yılında Ermenistan, kendi topraklarında kişi başına 0,8 küresel hektar biyolojik kapasiteye sahipti, bu da kişi başına 1,6 küresel hektardan dünya ortalamasından çok daha azdı. 2016'da Ermenistan kişi başına 1,9 küresel hektar biyolojik kapasite kullandı - tüketimin ekolojik ayak izi. Bu, Ermenistan'ın içerdiği biyolojik kapasitenin iki katını kullandıkları anlamına geliyor. Sonuç olarak, Ermenistan bir biyokapasite açığı veriyor.
Eski Sovyetler Birliği'nin diğer yeni bağımsız devletleri gibi, Ermenistan ekonomisi de eski Sovyet ticaret modellerinin çöküşünden muzdarip. Sovyetlerin Ermeni sanayisine yatırımı ve desteği neredeyse ortadan kalktı, öyle ki birkaç büyük işletme hala faaliyet gösterebiliyor. Ayrıca 25.000'den fazla kişinin ölümüne ve 500.000'inin evsiz kalmasına neden olan 1988 Spitak depreminin etkileri halen hissediliyor. Azerbaycan ile Dağlık Karabağ konusunda yaşanan ihtilaf çözülmedi. 1989'da nükleer santralin kapatılması, 1990'lardaki Ermeni enerji krizine yol açtı. GSYİH, 1989 ile 1993 arasında yaklaşık %60 düştü, ancak daha sonra elektrik santrali 1995'te yeniden açıldıktan sonra sağlam büyümeye devam etti. Ulusal para birimi olan dram, 1993'te piyasaya sürülmesinden sonraki ilk yıllarda hiper enflasyona uğradı.
Demografi
18 Haziran 2021 itibarıyla Ermenistan'ın toplam nüfusu 2,967,971 kişi civarındadır ve nüfusun büyüme oranı yaklaşık %0,22'dir. Ekonominin son on yıldaki ortalama büyüme oranı %5,2'dir. 2010-2013 arasında ise %3 küçülmüştür. Ülkenin başkenti Erivan, 1.107.800 kişi nüfusu (toplam nüfusunun %34,3'ü) ile nüfus bakımından hem ülkenin en büyük şehri hem de en büyük marzıdır. Ermenistan'ın nüfus yoğunluğu, km başına 109 kişi ve Erivan, km başına 4.480 kişi ile yine de ülkenin en büyük nüfus yoğunluğuna sahip olan marzıdır. Ülkenin nüfus yoğunluğu, Moldova'dan sonra eski Sovyetler Birliği ülkelerinin arasında en büyük ikinci nüfus yoğunluğudur ve dünya çapında ise 98'inci. Toplam nüfusunun %64,1'i kentlerde ve %35,9'u köylerde yaşamaktadır. Her 100 kadına 87,3 erkek bulunmaktadır; bu kadınların lehine olan dünyanın en yüksek yedinci cinsiyet oranıdır. Ermenistan'da eğitim, yasal olarak bir insan hakkıdır ve temel eğitim şarttır. Devlet orta eğitim okullarında da eğitim ücretsizdir. Ermenistan'daki okuryazarlık oranı %99,4 (erkek oranı %99,7, kadın oranı %99,2).
Etnik gruplar
2011 nüfus sayımına göre Ermeni 2,961,514 kişi (%98,1), Ezidi 35,272 kişi (%1,2), Rus 11,862 kişi (%0,4), Süryani 2,769 kişi (%0.1), Ukraynalı 1,176 kişi (%0.1'den bile düşük), Kürt 2,131 kişi (%0,1), Rum 900 kişi (%0,1'den bile düşük), Yahudi 127 kişi (%0,1'den bile düşük) ve diğer toplumlar 2,129 kişi (%0.1) de var. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından önce büyük bir Azeri toplumu da vardı (1989'daki Sovyet nüfus sayımına göre Ermenistan nüfusunun %2,5'i, yani 84.860 kişi, Azeri idi ), ama toplumlar arası gerilimler, özellikle Karabağ Savaşı nedeniyle neredeyse hiç Azeri kalmamış.
Din
301 yılında Ermenistan, Hristiyanlığı devletin dini olarak uygulayan dünyanın ilk ülkesi olmasıyla birlikte Hristiyanlık, özellikle Ermeni Apostolik Kilisesi Ermenistan'daki en yaygın dinidir (nüfusun ≈%94'ü Ermeni Apostolik'tir), ancak zamanımızda anayasal olarak Ermenistan seküler bir ülkedir, böylece vicdan ve din özgürlüğü kanunen desteklenmektedir (diğer yasalara aykırı değil ise ). Nüfusun geri kalanına ait en büyük dinler, diğer Hristiyan tarikatları (Katolisizm, Rus Ortodoks vs.), Ezidilik ve İslam'dır.
Spor
Basketbol, voleybol ve hokey gibi sporlar Ermenistan'da popülerdir, fakat Ermenistan'daki en popüler spor futboldur. Bardzraguyn humb ve Ermenistan millî futbol takımını düzenleyen Ermenistan Futbol Federasyonu 1992'de kuruldu ve aynı seneden beri Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA) üyesidir. Mamâfih, bu yana kadar Ermeni takımı ne FIFA Dünya Kupası ne de Avrupa Futbol Şampiyonası için kalifiye olabilmiştir ve Nisan 2009'dan beri takımın ortalama FIFA dünya sıralaması 106'dır (Mart 2009 ayında 120).
Ermenistan Millî Olimpiyat Komitesi 1990 yılında kuruldu ve 1993'te Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından tanındı. 1992'den önce Ermeniler, 1912 Yaz Olimpiyatları'nda Türkiye'yi temsil ederek ilk defa katıldılar ; Ermenistan sonra Sovyetler Birliği'nin bir parçası olunca Sovyetler Birliği'ni temsil ederek katılırlardı ve Hrant Şahinyan, Helsinki'deki 1952 Yaz Olimpiyatları'nda altın madalya kazanan ilk Ermeni oldu. Ermenistan'ın Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını kazandıktan sonra 1992 Yaz Olimpiyatları'nda tek ülke olarak değil, 11 diğer eski SSCB cumhuriyeti ile Birleşik Takım üyesi olarak katıldı; bu takımda beş Ermeni atlet vardı ve bunların dördü madalya kazandı (üç altın, bir gümüş). Ermenistan, ancak 1994 Kış Olimpiyatları'na bağımsız bir ülke olarak ilk defa katıldı ve bu yana kadar Olimpiyat Oyunları'nda toplam 9 madalya kazanmıştır (7 bronz, 1 gümüş ve Atlanta şehrinde sunulan 1996 Yaz Olimpiyatları'nda Grekoromen güreşi dalında Armen Nazaryan tarafından kazanılan bir altın madalya).
Her iki sene Pan-Ermeni Oyunları Erivan'da yer almaktadır. Pan-Ermeni Oyunları, amacı basketbol, voleybol ve yüzme gibi bir sürü sporda 68 şehirden Ermeni diasporası takımları ve Ermenistan'daki Ermenileri beraber getirmek olan bir spor turnuvasıdır.
Bayramlar
Ermenistan'da ve Ermeni diasporası tarafından birçok dinî ve resmî bayram kutlanmaktadır. Dinî bayramların bazılarının tarihleri her sene değişiyor, o yüzden aşağıda sadece tarihleri belli olan bayramlar gösterilmektedir; bunların neredeyse hepsi resmîdir. Kaynak: Armenia Information ve Londra'daki Ermenistan Büyükelçiliği
NGC 7620
NGC 7620, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Kanatlıat takımyıldızı yönünde bulunur. Sc tipi bir sarmal galaksidir. Alman astronom Albert Marth tarafından 1864 yılında 121,92 cm (48 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Haikou
Haikou, Çin'in Hainan eyaletinin merkezi ve en büyük şehridir. Şehir, Hainan'ın kuzey sahilinde Nandu Nehri'nin ağzındadır. Şehrin yüzölçümü 2,237 km² 'dir.
Şehrin kuzey kısmı, Nandu'nun bir kolu olan Haidian Nehri ile Haikou'nun ana bölümünden ayrılan Haidian Adasındadır. İdari olarak Haikou, dört ilçeden oluşan ve alanı kapsayan il düzeyi bir şehir'dir. Yerleşim bölgesinde tamamı şehrin dört kentsel bölgesinde yaşayan 2.046.189 kişi yaşar.
Haikou aslen bir liman kentiydi ve Qiongshan'ın limanı olarak hizmet veriyordu. Çin İç Savaşı sırasında Haikou, 1950'deki Hainan Adası Muharebesi ile Çinli Komünistler tarafından ele geçirilen son Milliyetçi kalelerdendi. Halen, adanın toplam ticaretinin yarısından fazlası hala Haikou'nun limanlarından geçer. Beş Lord Tapınağı, şehrin güneydoğusundadır.
Şehir, ana kampüsü Haidian Adası'ndaki, Project 211 ve Double First Class Üniversite Planı kapsamında belirli disiplinlerde kapsamlı bir araştırma üniversitesi olan Hainan Üniversitesi'ne ev sahipliği yapar.
Coğrafya
Haidian Adası'nın ilçesi olan Haikou şehrinin kuzey kısmı, Nandu nehri'nin bir kolu olan Haidian nehrince Haikou'nun ana bölümünden ayrılır. İlçeye, en büyüğü Guomao bölgesini Haidian nehri'nin ağzındaki Haidian adası'na bağlayan Haikou Century köprüsü olmak üzere dört köprüden biri ile ulaşılır. Doğudan batıya kalan üç yol bağlantısı Renmin, Heping ve Xinbu köprüleri tarafından sağlanır.
Doğrudan Haikou'nun kuzeydoğusunda ve Haidian Adası'nın doğusunda Xinbu adası bulunur.
Çevre
2018 itibariyle Haikou, ulusal olarak büyük şehirler arasında en iyi ikinci hava kalitesine sahip şehirdir, ardından yalnızca Lhasa, Tibet gelir. Ancak yaklaşık olarak 2009 yılından itibaren otomobil sayısındaki artış nedeniyle hava kirliliği bir miktar kötüleşmiştir.
Ulusal İstatistik Bürosu tarafından yayınlanan 2005 istatistik kitabına göre, Haikou, 366 gün (2004) II. dereceye eşit veya daha yüksek ortam hava kalitesi ve yalnızca 0,033 miligram/m2 partikül madde (tüm ana şehirlerin en azı), 0,003 miligram/2 kükürt dioksit (sadece Lhasa'da daha azı vardı), ve 0,013 miligram/m2 azot dioksit (tüm ana şehirlerin en azı) ile Çin'in ana şehirleri arasında hava kalitesinde en yüksek puanı aldı.
1995 yılında Haikou şehir yönetimi, sakinlerinin yaşam kalitesini iyileştirmek için bir girişim başlattı. Dünya Sağlık Örgütü ve Çin Halk Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı'nın onayıyla, aşağıdakine benzer sorunları ele almak için on maddelik bir plan başlatıldı:
Yer altı suyu, uluslararası standartdadır ve maden suyu olarak sınıflandırılır.
2004 yılına kadar şehir, nüfusun yüzde 85'ine ulaşan 43 yeni toplum sağlığı hizmeti merkezi kurmuştu. Girişim, yolların yüzde 40'ını kaplayan ağaçlarla Haikou'nun yeşil alanlarının büyüklüğünü 2.000 hektara çıkardı. Gürültü kirliliği 61,1db'den 58,2db'e indi. 300 umumi tuvalet yapıldı. Tüm sanayi atıkları, sanayi atık su ve katı atık ve tüm canlı kanalizasyon, artık merkezi arıtma merkezlerinde işlenmektedir ve çevresel bozulma olmadan bertaraf edilmektedir. Bu iyileştirmeler ve diğerleri, Haikou'da yaşam beklentisini 78,26 yıla yükseltti.
Haikou şehri ayrıca 163 model ekolojik köy inşa etti. Şu anda 933 köyde 200.000'den fazla köylünün evinde musluk suyu vardır.
Kapsamlı şehir iyileştirme kampanyası
2015 ve 2016 yıllarında, "double create" adlı eyalet çapındaki girişimin parçası olarak büyük ölçekli şehir iyileştirmeler yapıldı. Hükümet kaynaklarınca bu daha temiz ve daha medeni bir şehir yaratma kampanyası olarak tanımlanmaktadır. Kampanya, trafik ve ticarete odaklanır ama aynı zamanda sanayi emisyonlarından kaynaklanan hava kirliliğiyle mücadele ederek, içme suyu kaynaklarının güvenliğini sağlamayı amaçlayarak, hastaneler, okullar, alışveriş merkezleri ve turistik yerler gibi yerlerde kamu güvenliğini iyileştirerek şehrin genel görünümünü iyileştirmiştir. Bu iyileştirmelerin ayrıntıları aşağıdadır:
Su ve kanalizasyon arıtma
Haikou'nun atık suyunun arıtılması ve musluk suyu temini Fransız şirketi Veolia Water tarafından işletilmektedir. Kısmi özelleştirme anlaşması, Haikou Water Group (2012–2042) ile 30 yıllık bir ortak girişimde Veolia Water'a yüzde 49 mülkiyet vermiştir.
Demografi
Çin Halk Cumhuriyeti Altıncı Ulusal Nüfus Sayımı'na göre, vilayet düzeyindeki Haikou şehrinde 2.046.189 nüfuslu kayıtlı nüfus vardır ki bu, 2000'deki son nüfus sayım tarihinde beyan edilen nüfustan 537.848 daha fazladır. 2000–2010 döneminde ortalama yıllık nüfus artışı yüzde 3,1'di. Haikou nüfusunun çoğu Han Çinlisi'dir (2010 Sayımına göre yaklaşık yüzde 97,75).
Bölgeler
Haikou dört bölgeye ayrılmıştır. Burada sunulan bilgiler 2010 Çin nüfus sayımı verilerini kullanır.
Guomao
Guomao, bir kilometreden fazla batıya doğru uzanan Longquan Yolu arasındaki kıyıda yer alan nispeten varlıklı bir bölgedir. Bu bölgenin batı kısmı, yaklaşık 2007'den beri önemli bir gelişme yaşadı ve şu anda düzinelerce yeni inşa edilmiş yüksek katlı konut apartmanlarını içeriyor.
Bo'ai Yolu
Bu tarihi bölge, anakara Haikou'nun kuzey kesiminde, Haidian Nehri'nin güney tarafında yer almaktadır. Bölgenin çoğu arkat tarzında, Hint ve Arap etkileri taşıyan Avrupa füzyon tipi mimari cephelere sahip harap binalardan oluşuyor. Binaların neredeyse tamamı beyaza boyanmıştır ve genellikle birkaç kattan daha yüksek değildir. Bölgenin doğu kısmı ağırlıklı olarak yerleşim yeridir. Batı kısmı, egzotik yiyecekler, evcil hayvanlar ve kumaşlar gibi öğeler için merkezler içerir. Bölgenin çoğunda bina cepheleri ve yollar restore edildi, Zhongshan Yolu en dikkat çekici olanıdır.
Hainan Üniversitesi bölgesi
Haidian Adasındaki bu bölge, adanın ana kuzey-güney yolu Renmin Dadao'nun batısındaki tüm bölümünü kapsar. Pek çok küçük, ucuz yiyecek standı ve restoran içeren tipik bir öğrenci mahallesi gibi görünür.
Haikou Batı Kıyısı
Haikou şehir merkezinin yaklaşık yedi km batısındaki Xiuying Bölgesinde yeni bir mahalle gelişmektedir. Mahallede Hainan Uluslararası Kongre ve Sergi Merkezi ve Wuyuan Nehir Stadyumu vardır. Ayrıca, birçok devlet dairesi buraya taşınmıştır ve çok sayıda apartman kompleksi inşa edilmektedir.
Ekonomi
2008'de kişi başına GSYİH 3.573 ABD $'ı idi ve 659 Çin şehri arasında 43. sıradaydı. 2011'de şehrin GSYİH'si 71,3 milyar yuan'a ulaştı ve bu, eyaletin toplamının yaklaşık yüzde 30'una tekabül ediyordu.
Haikou önemli miktarda tarımsal ürün ve canlı hayvan ihraç etmektedir. Konserve, tekstil, pirinç kabuğu soyma ve hafif mühendislik dahil olmak üzere az miktarda sanayi vardır.
"Uluslararası Turizm ve Merkezi İş Bölgesi", Guoxing Bulvarı'nın batı kesiminde yapım aşamasındadır. Bu yolda bir zamanlar sadece hükümet binaları vardı. 2011 civarında başlayarak, HNA ve diğer gruplar ofis binaları inşa etmeye başladı. Ayrıca Guoxing'in batı ucunda Hainan Airlines'ın genel merkezi olan HNA binası vardır.
Haikou'nun güney ucunun yakınında, otomotiv üreticisi Haima Automobile'ın küresel genel merkezi vardır.
Haikou Serbest Ticaret Bölgesi (Haikou FTZ), Nanhai Yolu ile Yehai Yolu arasında yer alan eyalet düzeyinde, 1.93 km2 bir alandır. 21 Ekim 1992'de Devlet Konseyi tarafından onaylandı.
Eğitim
Haikou'da birkaç büyük eğitim kurumu bulunmaktadır:
Kentsel
Haikou'nun kapsamlı şehir içi otobüs hizmeti vat-rdır. Standart ücret 1 yuan'dır ve otobüs kartı, bileti veya transfer sistemi yoktur. Şehir içi minibüsler 2009'dan önce çalışıyordu, ancak o zamandan beri aşamalı olarak kullanımdan kaldırıldı. Taksi otomobilleri ve elektrikli motosikletler şehrin her yerinde çalışır. 2009–2010 yılları arasında, benzinle çalışan motosiklet taksiler yasaklandı ve polis tarafından şehir içindeki çok sayıda kontrol noktasında el konuldu.
Haikou, 2000'li yılların başından beri araba sayısında önemli bir artış yaşadı. Bir zamanlar hafif olan ana caddelerdeki trafik, şimdi diğer büyük şehirlere benzemektedir ve trafiğin yoğun olduğu saat sorunları, şehri birkaç ana yolu genişletmeye ve Guoxing Bulvarı'nın batı ucundan Holiday Beach'in batısındaki yeni gelişmelere kadar yeni bir yükseltilmiş yol inşa etmeye sevk etti.
Şehirdeki birçok ana yolun, iki tekerlekli araçlar için refüjle ayrılmış bir yan şeridi vardır.
Karşı şeritleri ayırmak için şehir genelindeki ana iki yönlü caddelerin çoğuna fiziksel bariyerler yerleştirildi. Bunlar, yayaların kavşaklar dışındaki yerlerde caddeleri geçmesini önlemek için güvenlik nedeniyle kuruldu.
Şehirdeki birçok ana kavşakta trafik kameraları kullanılır ve trafik ışığı ihlalleri için posta yoluyla ceza kesilir.
Elassochirus
Elassochirus Paguridae familyasına bağlı bir cinstir.
Jerry West
Jerry West (d. 28 Mayıs 1938) Los Angeles Lakers'ın eski basketbolcusu. Basketbolu bıraktıktan sonra koçluk ve yöneticilik de yapmıştır. NBA'in resmi logosunda Jerry West'in silüeti vardır. Jerry West NBA'in gelmiş geçmiş en iyi 50 oyuncusu arasında gösterilir.
Haikou
Kentsel
Şehirde sadece Qiaozhong Yolu tüneli vardır.
Çekya millî basketbol takımı
Çek Cumhuriyeti millî basketbol takımı, Çekya'yı uluslararası turnuva ve maçlarda temsil eden basketbol takımıdır. Dört kez Avrupa Basketbol Şampiyonası'na katılmıştır. Olimpiyat Oyunları'na ise hiç katılamamıştır. Takımı Ronen Ginzburg çalıştırmaktadır. FIBA Basketbol Dünya Kupası'na ilk kez 2019 FIBA Basketbol Dünya Kupası'nde katılma hakkı elde etmiştir.
Haikou
Paylaşılan bisikletler
Haikou Halk Bisiklet Sisteminde yaklaşık 20.000 bisiklet bulunmaktadır. Onlara erişmek için ön ödemeli kaydırmalı kart sistemi kullanılır. 24 Ocak 2017'den itibaren, özel olarak yürütülen uygulama tabanlı "dockless" paylaşılan bisikletler hizmete girdi. Nisan ayına kadar bu tür bisikletlerden yaklaşık 40.000 adet mevcuttu. Ofo, Mobike ve "Quick to", saat başına 2 RMB'ye mal olur. Ofo ve "Quick to" bisikletlerinin iç lastikli lastikleri vardır, bu da birçok kişinin şehirde patlak lastiklerle kaldığı anlamına gelir. Haikou Halka Açık Bisiklet Sistemi, lastikleri patlayamayan birçok yeni, daha modern bisiklet kurdu. Mobike filosunun bir kısmı da bu tip lastikleri kullanır.
Jerry West
Jerry West liseye Batı Virginia'da gitmiş ve orada bölgenin en iyi oyuncusu seçilmiştir. Ve lise öğrencisi olarak 32.2 sayı ile sayı ortalaması rekoruna sahip olmuştur. Takımını o yıl bölge şampiyonluğuna da taşımıştır. Jerry West'in müthiş oyunu East Bank Lisesi için hala çok önemlidir. Çünkü her yıl şampiyonluğa ulaşılan gün anısına yılda bir defa "East Bank" ismi "West Bank" olarak değiştirilmektedir.
Çekya millî basketbol takımı
Geçmiş kadrolar ve başarılar
1999 Avrupa Basketbol Şampiyonası: 16 takım arasında 12. olmuştur.
Haikou
Hava Ulaşımı
Haikou'ya, şehirden uzaklıkta bulunan Haikou Meilan Uluslararası Havaalanı (IATA: HAK, ICAO: ZJHK[1]) hizmet vermektedir.
Jerry West
Jerry West üniversitede de aynı başarıları göstermiştir. Sayısız ödül kazanmıştır. Şut yüzdesi çok yüksek olmakla beraber bir guarda göre çok fazla ribaunt almaktadır. Burada oynarken olimpiyatlarda altın madalya sahibi de olmuştur.
Çekya millî basketbol takımı
Geçmiş kadrolar ve başarılar
Jiri Welsch, Lubos Barton, Jiri Okac, Pavel Becka, Petr Czudek, Martin Ides, Kamil Novak, Petr Welsch, Vladan Vahala, Marek Stuchly, David Klapetek, Petr Treml (Coach: Zdenek Hummel)
Haikou
Hava Ulaşımı
Ocak 2011'de Haikou, Çin'de özel helikopter uçuşuna izin veren bir deney için ilk test yeri olarak seçildi.
Çekya millî basketbol takımı
Geçmiş kadrolar ve başarılar
2007 Avrupa Basketbol Şampiyonası: 16 takım arasında 13. sırayı dört takımla paylaşmıştır.
Jerry West
Bütün kariyeri boyunca Los Angeles Lakers için ter döken West 25.000 sayıya ulaşan 3. basketbolcudur. Bunu yanında Jerry West '69-'70 NBA final serisinde yarı saha çizgisinden atmış olduğu son saniye basketi maçı uzatmaya götürmüştür. Her ne kadar maçı ve seriyi New York Knicks kazanmış olsa da bu olay NBA finallerinin en unutulmaz anlarından biri olarak hafızalarda yer edinmiştir. Basketbolu bıraktığında sadece 1 şampiyonluğu vardı. Aynı zamanda 25.192 sayı, 27.0 sayı ortalaması, 6.238 asist ile oyunculuk kariyerini sonlandırmıştır.
Haikou
Demiryolu
Demiryolu, Haikou'yu anakaraya bağlar. Vapur seferleri, demiryolu vagonlarını ve diğer motorlu taşıtları boğaz boyunca taşır.
Agnès de Bourbon
Agnès de Bourbon (veya Agnès de Dampierre; 1237 – 7 Eylül 1288), Fransız soylu kadın ile Bourbon hanımefendisi.
Haikou
Demiryolu
Hainan Doğu Çevre demiryolu, Haikou ve Sanya'yı birbirine bağlar. Arada, işletmede veya yapım aşamasında olan 15 istasyon vardır. Trenler, km/saat hızla gidecek şekilde tasarlanmıştır. Haikou'dan Sanya'ya seyahat süresi yaklaşık 1 saat 22 dakikadır. Haikou'daki ana istasyon, Long Quan Yolu'nun güney ucunun yakınında bulunan Haikou Doğu tren istasyonu'dur. 2018'de, ana otobüs istasyonu olan Haikou Güney İstasyonu taşındı ve artık doğrudan Haikou Doğu Tren İstasyonu'nun güney doğusundadır.
Çekya millî basketbol takımı
Geçmiş kadrolar ve başarılar
Jiri Welsch, Maurice Whitfield, Lubos Barton, Petr Benda, Radek Necas, Ondrej Starosta, Pavel Benes, Michal Kremen, Lukas Kraus, Ladislav Sokolovsky, Stepan Vrubl, Jakub Houska (Coach: Zdenek Hummel)
Agnès de Bourbon
Aile
Agnès, IX. Archambaud'in kızıdır. Neversli I. Yolande, Agnès'in annesidir. 1248'de, Agnès, Burgonyalı Jean'la evlendi. Onların bilinen tek çocuğu Burgonyalı Béatrice'dır. Daha sonra, Agnès, II. Robert, Artois kontu'la evlendi ve Artois kontesi oldu.
Haikou
Demiryolu
2015 yılında Hainan batı halkası yüksek hızlı demiryolu faaliyete geçti. Bu ikinci yüksek hızlı demiryolu, Hainan Doğu Çevre Demiryoluna bağlanan Hainan'ın batı kıyısı boyunca ilerler.
Jerry West
Ardından 3 sezon Los Angeles Lakers'ın koçluğunu yapıp sonra yöneticiliğe geçmiştir. Jerry West yöneticiliği sırasında Shaquille O'Neal, Kobe Bryant, Nick Van Exel, Eddie Jones, Cedric Ceballos ve Vlade Divac gibi yıldızları kadroya katmıştır ki bu kadro şampiyonluğu ilerleyen yıllarda getirmiştir. Bundan dolayı yılın yöneticisi ödülünü de almıştır. Ardından Memphis Grizzlies yöneticiliği de yapmıştır.
Haikou
Karayolu
Üç ana otoyol, Haikou'yu eyaletin ortasından doğuya, batıya ve güneye doğru uzanan Hainan'ın diğer bölgelerine bağlar. Haiwen otobanı, şehri güneydoğuda Wenchang'a bağlar. Ana otobüs durağı, Haikou Doğu tren istasyonunun yanındaki Haikou Ulaşım Merkezi'dir.
Jari Niemi
Kariyeri
Finlandiya Ligi takımlarından Tampere United'da oynamaktadır. Daha önce Belçika'da RAEC Mons, R. Standard de Liège ve Sint-Truidense, ülkesinde ise TPV ve FC Haka takımlarında oynamıştır.
Haikou
Limanlar
Haikou, yolcu ve kargo hizmeti için dört limana sahiptir. Eskiden İç Liman olarak bilinen Haikou Yeni Limanı, Haidian Nehir ağzının güney tarafındadır. Haikou Yeni Limanı'nın yaklaşık batısında Haikou Xiuying Limanı vardır. Bu liman çok daha büyüktür ve Hainan'a giren kargo için ana dağıtım merkezidir. Aynı zamanda Hainan Adası'na göç için önemli bir limandır. Haikou şehir merkezinin batısında Güney Limanı ve Haikou Limanı Yeni Limanı vardır.
Hayrünnisa Gül
Hayrünnisa Gül (evlilik öncesi soyadı Özyurt; 18 Ağustos 1965 ; Beşiktaş, İstanbul), Türkiye'nin 11. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün eşidir.
Yaşamı
Aslen Kayserilidir. Koca Ragıp Paşa İlkokulu'nda okudu. Çemberlitaş Kız Lisesine devam ederken kendisinden 15 yaş büyük olan Abdullah Gül ile nişanlandı ve okulu bıraktı. Bir yıl sonra da 21 Ağustos 1980 tarihinde 15 yaşını doldurduktan üç gün sonra evlendi.
Çekya millî basketbol takımı
Geçmiş kadrolar ve başarılar
2013 Avrupa Basketbol Şampiyonası: 24 takım arasında 13. sırayı dört takımla paylaşmıştır.
2015 Avrupa Basketbol Şampiyonası: 24 takım arasında 7. olmuştur.
Hayrünnisa Gül
Yaşamı
Bu olayın ardından hukukî yola başvurdular. Ancak iç hukuk yolları tükenince 2002 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurdular. Aynı yıl Adalet ve Kalkınma Partisi genel seçimleri kazandı ve Abdullah Gül başbakan oldu. Davadan vazgeçeceği beklenirken Hayrünisa Gül, başvurusunu geri çekmedi. Ancak Mart 2004'te eşi başbakanlıktan ayrıldıktan yaklaşık bir yıl sonra davadan vazgeçti. Bunu "Haklılığım tam, yargı kararlarının tartışılmaması için başvurumu geri çektim" sözleriyle açıkladı. Ayrıca "AİHM'ye yapılan bu başvuru, sanki bir suç işlemişim gibi sürekli farklı bir zemine taşındı. Yaptığım, hukuka uygun bir hak arama yolu olan, AİHM'ye bireysel başvuru hakkını kullanmaktan ibaretti. Eşimin konumundan dolayı hem davacı hem davalı olduk. Müracaat ettiğimde eşim ne başbakan ne de bakandı. Kararımın temel nedeni; yargı kararlarının tartışılmasına fırsat vermemek, güven ve saygıyı sağlamak. Ne yazık ki, bu dava siyasallaştırılmıştır." ifadelerini kullandı. Karardaki bir diğer etken ise hükûmete karşı açtığı davayı kaybeden Leyla Şahin'in davasıydı.
Özel yaşamı
Abdullah Gül ile 1980 yılında evlenen Hayrünnisa Gül'ün, Ahmet Münir (d. 1983), Kübra (d. 1985) ve Mehmet Emre (d. 1991) adlarında 3 çocuğu vardır. 2010 yılında kızı Kübra, Zeynep Serra adında bir kız çocuğu dünyaya getirmiştir.
Haikou
Sanat ve kültür
Evergreen Park'ın batı tarafında bir konser salonu olan Haikou Büyük Halk Salonu ve ticaret fuarları ve diğer ticari etkinliklerin merkezi Hainan Sergi ve Kongre Merkezi vardır. Haikou Şehir Stadyumu, spor etkinliklerinin ana mekanıdır ve Evergreen Park'ın güneydoğu köşesindedir. Wuyuan Nehri Stadyumu Nisan 2018'de açıldı. Haikou şehir merkezinin batısında, yeni inşa edilen Haikou Batı Kıyısı yakınındadır. 40.000'in üzerinde kapasitesi ile ilin en büyük stadyumudur.
Daha eski kültürel alanlar arasında Guomao bölgesindeki Bo'ai Yolu bölgesi, Hai Rui'nin mezarı, Xiuying Kalesi'nin restore edilmiş binaları, Beş Lord Tapınağı, Hainan Kurtuluş Savaşı'nın şehitler mezarlığı ve eski tapınak Haikou Yazhou Gu Çeng vardır.
Turizm
"Hindistan cevizi şehri" olarak da bilinen Haikou, Çin'in önemli bir turizm merkezidir. Şehir, 2001'e göre yüzde 7,99 artışla 2002'de 4,11 milyon turist aldı. 2019'da Haikou'daki turist sayısı 83,11 milyonu aştı. Şehir, o dönemde turizm endüstrisinden bir önceki yıla göre yüzde 11 artışla yaklaşık üç milyar yuan (361 milyon ABD doları) kazandı.
Haikou ayrıca Toplantılar, Teşvikler, Konferanslar, Sergiler (TTKS) endüstrisini de geliştirmektedir. Yerel yönetim, Haziran 2012'de Haikou Kongre ve Sergi Bürosunu kurdu ve MICE endüstrisinin gelişimini desteklemek için 35 milyon RMB (5,6 milyon ABD Doları) sözü verdi. Daha fazla uluslararası otel zinciri de gelmektedir. 2013 itibariyle, uluslararası markalar arasında Shangri-La, Westin ) ve Sheraton vardı.
2016 yılında China Merchants holding grubu, Güney Çin Denizi yolcu gemilerinin hizmet vereceği üç varış noktası olarak Shenzhen, Haikou ve Sanya'yı geliştirme planlarını açıkladı. Ardından, Ekim 2016'da Shenzhen'de büyük bir yolcu gemisi terminali açıldı.
Kardeş şehirler
Haikou'nun şu yerlerle uluslararası ilişkileri vardır:
Bebek Firarda
Bebek Firarda (İngilizce özgün adı Baby's Day Out), 1994 yapımı bir komedi filmi. Patrick Read Johnson'un yönetmenliğini üstlendiği filmin başrollerinde Joe Mantegna, Lara Flynn Boyle, Brain Haley ve Joe Pantoliano var.
Lucky Star (Madonna şarkısı)
Ünlü Amerikalı pop müzik sanatçısı Madonna'nın çıkış albümü Madonna'dan çıkan dördüncü teklidir. Şarkı, çıkış albümünde görünmüştür. Şarkı ayrıca Madonna'nın ABD'de Top 10'a giren ilk şarkısıdır.
Canlı performanslar
Madonna şarkıyı The Virgin Tour(1985) Who's That Girl Tour(1987) ve Confessions Tour(2006)'da seslendirmiştir. The Virgin Tour'da sanatçı performans sırasında siyah göbeği açık bir tişört, siyah bir büstiyer, mor bir etek,desenli külotlu çorap ve parlak pullarla bezenmiş bir ceket giymiştir. Boynunda İsa'nın haç üzerinde sembolize edildiği bir kolye vardır. Madonna turnede şarkını orijinal versiyonunu seslendirmiştir. Göbeğini göstererek sahnede zıplayarak şarkıyı söylemiştir. Performans 1985 yayımlı Live – The Virgin Tour VHS'de bulunmaktadır.
Who's That Girl World Tour'da, Lucky Star ikinci şarkı olarak seslendirilmiştir.Performans sırasında Madonna Open Your Heart klibindeki mayoyu giymektedir. Saçları platin sarısı renginde büyük buklelerle şekillendirilmiştir. Performans sırasında sahnede bir disko topu dönmektedir. Madonna ve dansçıları disko topundan çıkan ışıkların etrafında dönmekte böylece yıldız efekti verilmektedir. Performans Ciao, Italia! – Live from Italy ve Who's That Girl – Live in Japan tur DVD'lerinde bulunmaktadır.
Klip
Şarkının klibi Arthur Pierson yönetmenliğinde çekilmiştir. Klip yayınlandığında Madonna'nın giyim tarzı gençler ve hayranlar tarafından büyük bir moda akımı haline gelmiştir. En çok beğenilen şeyleri küpeleri ve kolyeleri olmuştur. Madonna bu tarzı ilham kaynakları olan Boy George, Cyndi Lauper ve David Bowie gibi sanatçıların tarzlarının karışımından oluşturmuştur.
Madonna moda ikonu haline giteren klipte, Madonna tamamen siyah bir kıyafet,diz uzunluğunda tayt, siyah bir bot giymiştir. Saçları dağınık şekilde toplanmış ve siyah bir kurdele ile toplanmıştır. Görüntü parlak bir çift siyah etek, sağ kulağındaki yıldız şeklinde tek bir küpe, parmaksız eldiven ve plastik bilekliklerle tamamlanmıştır. Madonna'nın arkadaşı Erika Belle bu görüntüyü tasarlamıştır. Fakat otobiyograf Mary Cross bu kıyafetlerin Madonna'nın günlük kıyafeti olduğunu belirtmiştir.
Warner Bros. Pierson'a klip çekimi için çok küçük bir bütçe vermiştir ve klip bir akşam üstü çekilmiştir.Klip Madonna'nın güneş gözlüğünü aşağıya doğru kaydırırken yüzüne yakınlaştırılmış bir görüntü ile başlamaktadır.Bu görüntü Stanley Kubrick filmi olan Audrey Hepburn'un başrolünde oynadığı Breakfast at Tiffany filmindeki Lolita karakterinden ilham alınarak ortaya çıkmıştır. Görüntü siyah beyaz şekildedir fakat klip ilerledikçe renkli bir hal almaktadır. Klipte Madonna beyaz bir arka planın önünde dans etmektedir. Klipte Madonna'ya arkadaşı Belle ve erkek kardeşi Christopher Ciccone eşlik etmektedir. Klip açılıştaki görüntüyle bitmektedir fakat bu sefer Madonna gözlüğünü geri takmaktadır.
Listeler
Lucky Star Amerika'da albümün 5. single'ı olarak satışa çıkmıştır. Billboard Hot 100 listesine 25 Ağustos 1984 yılında 49 numaran giriş yapmıştır. 4 numaraya ulaştığında listeeki 18. haftasını doldurmuştur. Şarkı Hot 100 listesi dışında Hot R&B/Hip-Hop Songs ve Hot Adult Listelerine girmiştir. buralarda 42 ve 19 numaraya yükselmiştir. Satışa çıkmadan önce Holiday şarkısı ile zaten Hot Dance Music/Club Play listesinde 1 numara olmuştur. Kanada'da, şarkı 89 numaradan RPM Singles Listesine girmiştir. 8 Kasım 1984'te 8 numaraya yükselmiştir. Listede toplam 19 hafta kalmıştır ve 72 numara'dan listeye veda etmiştir. ingiltere'de, Lucky Star Eylül 1983'te albümün 2. single'ı Holiday ile ilk olarak satışa çıkmıştır. Holiday her ne kadar Amerika'da başarı kazansa da İngiltere'de 171 numara'da kalmıştır. Mart 1984'te, tekrar satışa çıktığında İngiltere Singles Chart'a 47 numaradan giriş yapmıştır, ve 14 numaraya 3 hafta sonra ulaşmıştır. Şarkı listede 9 hata kalmıştır. Lucky Star İngiltere'de 117,470 kopya satmıştır.
Zorba (roman)
Roman İngilizce olarak ilk kez 1952'de İngiltere'de, 1953'te de ABD'de yayımlandı. Türkiye'de ise ilk kez Ataç Yayınevi tarafından Aleksi Zorba adıyla 1963'te yayımlandı ve 1967 ve 1970 yıllarında aynı yayınevinden iki baskısı daha çıktı. Sonra Can Yayınları tarafından 1982'de Zorba adıyla yayımlandı ve yayınevi tarafından muhtelif sayıda baskıları yapıldı. Türkçedeki bütün çevirileri Yunanca aslından Ahmet Angın tarafından yapılmıştır.
Zorba, 1883-1957 yılları arasında yaşamış olan Yunan yazar Nikos Kazancakis´in olgunluk dönemi ürünüdür. "Zorba" bir yaşam kılavuzudur. Bugün Nikos Kazancakis´in mezar taşında yazılı olanlar, doğrudan Zorba´nın ağzından dökülmüş kader sözcükleri gibidir âdeta: "Hiçbir şey ummuyorum; hiçbir şeyden korkmuyorum; özgürüm."
Konusu
Konusu 1930'larda geçen roman, adı kitapta hiç belirtilmeyen bir yazarın ağzından anlatılır. Hayattan fazlaca bir beklentisi olmayan bu mutsuz entelektüel, bir süreliğine kendisini dinlemek ve yaşantısına çekidüzen vermek üzere kitaplarını bir kenara koyarak Yunanistan'ın Girit adasına gelir. Burada kendisine ait linyit kömürü madenleriyle de ilgilenecektir. Yazar burada aşırı davranışları olan, kaba saba ama hayata şehvetle bağlı orta yaşlı bir Yunan olan Alexis Zorba ile tanışır ve onu ustabaşı olarak işe alır. Aradan geçen birkaç aylık zamanda bu ilginç Yunan, genç yazarı derinden etkileyecektir. Zorba kendi ilginç hayat felsefesini genç yazara da kabul ettirdikçe yazarın hayata bakış açısı da yavaş yavaş değişime uğrayacaktır. Zorba'nın hayat felsefesinin bir parçası da yenilgileri umursamamaktır. Zorba'ya göre yenilgiler hayatın kaçınılmaz parçalarıdır ve ancak yenilginin sürekli olarak tadılması ile hayatın zaferlerinin tadına varılabilir.
İnsan sevgisiyle dolu olan Zorba, hayatını bu yönde etkileyen bir olayı genç yazara şöyle anlatır: " Komşumuz ihtiyar bir Türk olan Hüseyin Ağa çok yoksuldu, hanımı, çocukları da yoktu. Akşam eve geldi mi, avluda diğer ihtiyarlarla oturur, çorap örerdi. Ermiş bir adamdı Hüseyin Ağa. Bir gün beni dizlerine aldı; hayır duası eder gibi elini başıma koydu; 'Aleksi' dedi, 'Bak sana bir şey söyleyeceğim, küçük olduğun için anlamayacaksın, büyüyünce anlarsın. Dinle oğlum, Tanrı'yı yedi kat gökler ve yedi kat yerler almaz; ama insanın kalbi alır, onun için aklını başına topla Aleksi, hiçbir zaman insan yüreğini yaralama.' "
Aleksi Zorba
Aleksi Zorba, romanın başkahramanı olmanın yanı sıra, Kazancakis'in karakterine duyduğu hayranlıkla birlikte âdeta yüceltilmiştir. Gerçek bir kişi olduğu, Girit'te yaşayan fakir ve felsefi çizgide yaşamış bir insan olduğu sanılmaktadır. Kitabın önsözünde Kazancakis kendisini etkileyen tarihin önemli isimlerini sıralar, bu isimler arasında Homeros, Buda, Nietzsche, Bergson gibi isimlerin dışında Zorba da bulunmaktadır. Bu sayede yazar karakterin kendisi için taşıdığı önemi, sunduğu yaşam felsefesini de okuyucuya aktarmıştır. Kitabın olay örgüsü içine çoğunlukla Zorba'nın hayat hakkındaki düşünceleri verilmiştir. Kitabın yazıldığı İkinci Dünya Savaşı dönemi de göz önünde bulundurulursa Zorba'nın sarf ettiği şu sözler gerçekten ders çıkarılasıdır."Bir zamanlar diyordum ki: Bu Türk'tür, bu Bulgar'dır ve bu Yunan'dır. Ben, vatan için öyle şeyler yaptım ki patron, tüylerin ürperir; adam kestim, çaldım, köyler yaktım, kadınların ırzına geçtim, evler yağma ettim. Neden? Çünkü bunlar Bulgar'mış ya da bilmem neymiş. Şimdi sık sık şöyle diyorum: Hay kahrolasıca pis herif, hay yok olası aptal! Yani akıllandım, artık insanlara bakıp şöyle demekteyim: Bu iyi adamdır, şu kötü. İster Bulgar olsun, ister Rum, isterse Türk! Hepsi bir benim için. Şimdi, iyi mi, kötü mü, yalnız ona bakıyorum. Ve ekmek çarpsın ki, ihtiyarladıkça da, buna bile bakmamaya başladım. Ulan, ister iyi, ister kötü olsun be! Hepsine acıyorum işte. Boş versem bile, bir insan gördüm mü içim cız ediyor. Nah diyorum, bu fakir de yiyor, içiyor, seviyor, korkuyor, onun da tanrısı ve karşı tanrısı var, o da kıkırdayacak ve dümdüz toprağa uzanacak, onu da kurtlar yiyecek. Hey zavallı hey! Hepimiz kardeşiz be. Hepimiz kurtların yiyeceği etiz!"
Tüm bunların dışında Zorba'nın insanlara yönelik duyduğu acıma hissi fark edilebilir düzeydedir. Bu acıma hissi çoğu zaman kadınlara yönelik duyduğu zaafı ile birleşmiştir. Öte yandan Zorba için kendini ifade edebilmenin yegâne yolu rakstır. Çok mutlu olduğunda yahut üzgün olduğunda onun başvurduğu yöntem raks etmek ve duygularını bu sayede ifade etmektir. Kelimelerin yetersiz kaldığı, kendini yeterince ifade edemediği durumlarda örneğin kitabın bir bölümünde yazarı anlayamayan Zorba; "Ah bre Patron, o dediklerini raks edebilseydin de, ben de anlasaydım!" der.
Yazar
Zorba'nın öyküsü onun ağzından anlatılır, kitap onun Zorba hakkındaki düşünceleri üzerine kurulmuştur. Kitapta açık bir biçimde adı verilmeyen bu yazar muhtemeldir ki Nikos Kazancakis'in kendisidir. Zorba tarafından çok kitap okuduğu için kâğıt faresi olarak adlandırılır.
Sinema uyarlaması
Roman 1964'te Yunan yönetmen Mihalis Kakoyannis tarafından Alexis Zorbas adıyla sinemaya aktarıldı. Bir ABD - İngiltere - Yunanistan ortak yapımı olan bu 3 Oscarlı filmin müziklerini Mikis Theodorakis bestelemiş, başlıca rollerinde ise Anthony Quinn, Alan Bates, Irene Papas oynamışlardır. Dünya çapında başarı kazanan bu siyah beyaz film Türkiye'de de Zorba adıyla gösterildi.
1968 yılında romanın bir de müzikali yapıldı.
Kirazlıyurt, Tufanbeyli
Kirazlıyurt, Adana ilinin Tufanbeyli ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Adana iline 215 km, Tufanbeyli ilçesine 28 km uzaklıktadır.
Arco de São Jorge
Arco de São Jorge Portekiz'de Santana belediyesine bağlı olan, 3,50 km² yüzölçümüne sahip, 509 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: freguesia).
2010 Elazığ depremi
2010 Elâzığ depremi, 8 Mart 2010 tarihinde Türkiye saati ile 04.32'de, Elazığ'ın Karakoçan ilçesinde 6,0 büyüklüğünde meydana gelen deprem. Depremde ilk belirlemelere göre en çok hasar, Kovancılar ilçesine bağlı üç köyde meydana gelmiştir. Bölgede incelemelerde bulunan dönemin Sağlık Bakanı Recep Akdağ, 51 kişinin hayatını kaybettiğini ve 34 kişinin yaralı olduğunu açıklamıştır. Dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan açıklamasında, depremdeki can kaybının asıl sorumlusunun kerpiç evler olduğunu ve bu evler yüzünden vatandaşların hayatını kaybettiğini söylemiştir. Daha sonra ölen 10 kişinin iki kez sayıldığı açıklanmış ve ölü sayısı 41 olarak duyurulmuştur.
Depremde en çok hasarı Okçular, Yukarı Kanatlı ve Kayalık köyleri görmüştür.
Hadim Mesih Mehmed Paşa
Hadim Mesih Mehmed Paşa (d.? -ö. 1592) III. Murad saltanatı döneminde 1 Kasım 1585-14 Nisan 1586 döneminde sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.
Hayatı
Hadim Mesih Mehmed Paşa'nin Bulgar asıllı olduğu büyük olasıdır. Devşirme olarak küçük yaşta Enderûn'a alınmıştır. Sarayda ak ağa olarak görev yapmıştır. Sonra Hazinedarbaşı görevine getirilmiştir,
Ekim 1574'te Hüseyin Paşa'nın yerine Mısır Beylerbeyi atanmıştır. Osmanlı kronik tarihçilerden [[Gelibolulu Mustafa Âlî,, İbrahim Peçevi ve bunları kaynak alan diğer Osmanlı tarihlerinde Mesih Mehmed Paşa'nın II. Selim döneminde kilercibaşı iken Saray'da kilerde çıkan bir büyük yangının tüm kilerdeki depolanan yiyecek ve diğer levazım eşyasını yakıp yok ettiğini ve Saray kilerinin ihtiyacının Mısır'dan hemen karşılanabilmesi için akağalardan olan Mesih Mehmed Ağa'ya paşa unvanı verilip onun Mısır'a beylerbeyi olarak tayin edildiğini bildirirler. Fakat bu dönemin Osmanlı "mühimme defteri"ni kaynak gösteren tarihçi Uzunçarşılı bu yangına ve Saray kilerinin yeniden ikmaline ait kayıtların bu ana kaynakta bulunmadığını belirtmektedir.
Mesih Mehmed Paşa Mısır Beylerbeyi görevinde 5 yıl kalmıştır. Bazen gayet sert olarak ve çok zaman yumuşaklıkla hiç isyan ve büyük şikayet olmadan bu eyaletin idaresinde başarı kazanmıştır. Bu başarısı nedeniyle Ekim 1579'da Mısır'dan İstanbul'a çağrılmıştır.Yerine Mısır Beylerbeyi olarak haremi-hümayunda "başhaznedar" olan Hadım Hasan Ağa getirilmiştir.
Istanbul'a donen Mesih Mehmed Paşa ikinci vezir olarak kubbealtı vezirliği görevine atandı. Sadrazam olan Özdemiroğlu Osman Paşa İran Seferi serdarı olup Istanbul'da bulunmadığı için İstanbul'da sadâret kaymakamlığı da yaptı.
Mesih Mehmed Paşa, İran Seferi'nde serdar-ı ekrem olarak bulunan Özdemiroğlu Osman Paşa'nın o cephede iken bir hastalık sonucu 29 Ekim 1585'te öldüğü haberi İstanbul'a ulaşınca 1 Kasım 1585'te Sultan III. Murad tarafından Sadrazam görevine atanmıştır.