cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Müşfik diktatörlük
İyi niyetli diktatörlük veya müşfik diktatörlük, otoriter bir liderin devlet üzerinde mutlak politik gücünün olduğu ancak toplumun bir bütün olarak yararına olan politikalar uyguladığı bir yönetim sistemini ifade eder. Müşfik diktatör sadece kendisinin veya taraftarlarının çıkarlarını gözetmeyerek toplumun bütününe fayda sağlamaya çalışır. İyi niyetli bir diktatör, referandum veya sınırlı güçle seçilmiş temsilciler gibi bazı demokratik karar verme mekanizmalarını geliştirebilir. Genellikle dönemleri boyunca veya sonrasında gerçek demokrasiye geçiş için hazırlıklar yaparlar. Sistem, cumhuriyetçi aydınlanmış mutlakiyet biçimi olarak görülebilir.
Napolyon Bonapart (1804-1815)
Fransa'da askeri başarıları sebebiyle popülerleşen Napolyon Bonapart, Fransız toplumunda çabucak büyük bir önem kazandı. 1804'te, iç savaştaki Birinci Fransız Cumhuriyeti'nin başına bir darbeyle gelip kendini İmparator ilân etti. Askeri bir diktatör olarak hem ülkenin hem de ordunun başındaydı. Çabucak çok sayıda koalisyonu yenerek on yıl boyunca Avrupa'ya hükmetti. Zamanında baskıcı ve şiddete eğilimli bir diktatör olarak görüldüğü hâlde bir takım anayasal hakları da o yerleştirmiştir. Bunlardan en önemlisi, suistimale müsait, karmaşık ve etkisiz Devrim öncesi feodal hukuk sistemine son veren 1804 tarihli Napolyon Kanunları'dır. Bununla, hukukun üstünlüğü tanınmış, kanunların yürürlüğe girebilmesi için remen ilanı şart koşularak gizli kanun çıkarılması engellenmiş ve kanunun yetersiz kaldığı suçlarda adaleti sağlamak için yargıçlara ilk defa kanunları yorumlama yetkisi verilmiştir. Dünya'daki çoğu devletin hukuk sistemleri hâlâ Napolyon Kanunları baz alınarak hazırlanmaktadır.
1791'de Napolyon döneminde çıkarılan yeni ceza kanununda sadece "gerçek suçlar" cezalandırılmış, "hurafe, feodalizm, vergi sistemi ya da despotluktan kaynaklanan sahte suçlar" yer almamıştır. Böylece dine hakaret, delalet, kutsal şeylere saygısızlık, cadılık, ensest ve eşcinsellik suç olmaktan çıkarılmış, eski cezalandırılanlar çabucak affedilmiştir.
Ayrıca Napolyon, aldığı ülkelerde herkese dini inancı ne olursa olsun eşit haklar verdi. Yahudileri, Katolik ülkelerdeki Protestanları ve Protestan ülkelerdeki Katolikleri gettolarda yaşamaya zorlayan kanunları kaldırdı, hepsinin mülkiyet, inanç ve kariyer haklarını genişletti. Ülkenin içinden ve dışından Napolyon'un politikalarına antisemit tepkiler geldiyse de o, bu özgürleştirmenin Fransa'ya daha fazla Yahudi çekerek ülkeyi geliştireceğini düşünüyordu.
Mustafa Kemal Atatürk (1923-1938)
Devrimler tutucu asker ve siviller ile saltanat yanlılarının tepkisini çekti. Millî Mücadele'yi başlatan beş kişilik kadronun Mustafa Kemal Paşa dışındaki dört üyesi (Rauf Bey, Kazım Karabekir Paşa, Refet Paşa ve Ali Fuat Paşa) muhalefete geçerek Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasını kurdular. 1925 Mart'ında çıkan Genç Hâdisesi (Şeyh Sait İsyanı, Doğu İsyanı) üzerine sıkıyönetim ilan edilerek Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatıldı. Bunun üzerine İzmir Suikastı gerçekleşti.
12 Ağustos 1930'da İsmet Paşa'nın hükûmetine alternatifleri sunmak amacıyla çok partili demokratik hayata kavuşmak için Mustafa Kemal Paşa'nın yakın arkadaşı Fethi Bey (Okyar)'e Serbest Cumhuriyet Fırkasını kurdurarak kız kardeşi Makbule Hanım (Boysan, Atadan), çocukluk ve okul arkadaşı Nuri Bey (Conker)'leri de üye yaptırdı. Ancak 17 Kasım 1930'da gericilerin partiyi kullanmaları korkusu ve partinin Mustafa Kemal'i hedef almasından dolayı Fethi Bey partiyi feshetti.
Bu demokrasi denemesinden biraz önce, Atatürk ordunun siyasete müdahale etmesinin demokrasiye zarar verebileceğini düşünerek Askerî Ceza Kanunu'nu (22 Mayıs 1930 tarih ve 1632 sayılı kanun) meclisten geçirdi. Bu kanunun 148. maddesine ordu mensubunun siyasi toplantılar ve gösterilere katılmasını, siyasi partiye üyesi olmasını, siyasi maksatlarla şifahi telkinlerde bulunmasını, siyasi makale yazmasını ve siyasi nutuk söylemesini yasaklayan hükmü koydurdu.
Türkiye'deki tek parti rejimi, Atatürk'ün ardından Cumhurbaşkanı olan İsmet İnönü'nün iktidarı sırasında, 1945'te Millî Kalkınma Partisinin kurulmasıyla sonlandı.
Josip Broz Tito (1953-1980)
Josip Broz Tito, eski Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'ni başbakan ve cumhurbaşkanı (1944'ten 1980'deki ölümüne dek de ömür boyu başkan) olarak, bazılarının otoriter olarak eleştirdiği bir şekilde yönetmiş,  ancak "çoğu kişi tarafından müşfik bir diktatör olarak görülmüştü". Yugoslavya'nın içinde ve dışında sevilen bir figür olan Tito, birleştirici bir sembol olarak görülmüş, iç politikaları Yugoslav federasyonunun halklarının barış içerisinde bir arada yaşamasını sağlamıştı. Ülkenin ekonomisi, yardımcısı Edvard Kardelj'in tasarladığı özyönetimi sistemi altında bir bolluk dönemine girmişti. Tito, Bağlantısızlar Hareketi'nin ilk genel sekreteri olarak daha büyük uluslararası önem kazandı.
Bu bakış açısı Yugoslavya'nın dağılması'nın ve II. Dünya Savaşı'nın akıbetinde Yugoslav Partizanları ve Yugoslavya Komünistler Birliği'nin işlediği suçların (Bleiburg sürgünleri, Foibe katliamları, Tezno katliamı, Macelj katliamı, Kočevski Rog katliamı, Barbara Pit katliamı ve 1944-45 Sırbistan'daki komünist temizlikleri) soruşturulmasının ardından sağcı çevrelerde önemli ölçüde değişti. Ancak Tito'nun Yugoslavya'yı Nazi Almanyasıyla Faşist İtalya'nın işgallerinden kurtarmadaki önderliği hâlâ tüm eski Yugoslav ülkelerinde resmi düzeyde saygıyla hatırlanır.
Tito'nun parti, devlet ve ordudaki liderliği itibari olmakla beraber, danışmanı Vladimir Bakarić'in deyimiyle temkinli bir "federasyonu federe etme" süreci yürüterek ülkede ademimerkezileşmeyi ve "özgürleşmeyi" sağlamak için kişisel otoritesini ve popülaritesini kullandı.
1963'te yeni bir anayasanın çıkmasını, 1965'teki geniş çaplı ekonomik reform programını, 1966'da anayasaya ek düzeltmelere gidilmesini ve en nihayetinde 1974'teki yeni anayasanın çıkması sayesinde Yugoslavya'yı tamamen kendine yeten, demokratik bir topluma dönüştürülmesini destekledi.
1974 Anayasası, Yugoslavya'daki her bir cumhuriyete de jure "...ayrılma da dahil, kendi kaderini belirleme hakkı..." vererek merkezi, federal hükümetin her bir cumhuriyet üzerindeki yetkisini azaltarak Yugoslavya'yı gerçek bir konfederasyona dönüştürdü.
Lee Kuan Yew (1959-1990)
1965'teki bağımsızlığından itibaren Singapur, görece geri kalmış ve fakir bir tarım toplumundan Asya'nın en gelişmiş ve en zengin ülkelerinden birisine ve uluslararası bir havacılık, bankacılık, finans, turizm ve nakliyat merkezine dönüştü. Singapur, Dört Asya Kaplanı'ndan birisi olarak adlandırıldı. Lee Kuan Yew iktidarı, 1990'dan beri Singapur siyaseti üzerinde mutlak tahakkümmünü sürdürürken onun Halk Hareketi Partisi o zamandan beri Singapur'u bir baskın parti sistemiyle yönetmeye devam etmektedir. Bu yüzden Lee, "müşfik bir diktatör" olarak anılmaktadır. 1959'dan 1990'a dek iktidarda kalan bir lider olarak Lee, otokratik sayılan bazı kanunlar çıkarmış, siyasi muhalefeti dağıtmaya çalışmıştı. Buna rağmen Singapur'u dönüştürmedeki başarısı nedeniyle orada hâlâ saygıyla anılan bir figürdür. The Independent'tan Peter Popham, Lee'yi "en başarılı siyasi fırsatçılardan birisi" olarak adlandırdı. Lee'nin 1990'da Başbakanlıktan istifası ve 2015'teki ölümünden beri Singapur'da hukukun üstünlüğü geliştirilmiş, ülke bir demokratikleşme sürecine girmiştir. Buna rağmen Singapur hükümeti, hâlâ diğer partiler tarafından tam ve kısıtsız bir ifade özgürlüğüne izin vermemekle eleştirilmektedir.
Muammer Kaddafi (1969-2011)
Muammer Kaddafi de rejiminin siyasi fikir ayrılıklarına uyguladığı baskıya rağmen bazen müşfik diktatör sıfatıyla anılmaktadır. Kaddafi'nin iktidarında sağlık, eğitim ve elektrik hizmetleri tüm halk için ücretsizde ve okur yazarlık %10'dan %90'a çıkmıştı. Yeni evliler, evlilikleri üzerine 60.000 Libya dinarı (47.244$) kazanırdı. Ülke boyunca ücretsiz konaklama sağlanırdı. Büyük bir Büyük İnsan Yapımı Nehir, ülkedeki çöllük alanlar boyunca büyük şehirlere su sağlaması için inşa edilmişti. Kaddafi'ye, bazılarının Libya'daki köle ticaretini onun bitirdiği yönündeki kanılarından yola çıkılarak bu bağlamda da müşfik diktatör denilmiştir. Bu kanılar, onun rejimini herhangi bir işler hükümetin sağlayabileceği şeyler yüzünden onun baskılarını aklama çabası olarak görenlerin tepkisini toplamıştı.
France-Albert René (1977-2004)
France-Albert René iktidara darbeyle geldiği hâlde, Seyşeller'i bağımsızlığından sonra çabucak gelişebilmesi onun kurduğu tek partili sosyalist rejim sayesinde oldu. Onun yönetiminde çok sayıda idari ve kamusal kurumun temeli atıldı, evrensel bir sağlık sistemi geliştirildi ve yeni açılan eğitim kurumları sayesinde ülkedeki okur yazarlık oranı %90'a çıkarıldı.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti taşıt plaka kodları
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti taşıt plaka kodları, Kıbrıs adasının kuzeyinde bulunan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde kullanılan resmî taşıt plakalarıdır. Bugün kullanılan KKTC plakaları, 1973 yılında, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kurulmadan önce kullanılmaya başlanan plaka modelinin devamıdır. Ön plaka beyaz, arka plaka sarıdır ve plakalar kırmızı çizgiyle çevrilidir.
Plakaların 15×30 ve 11×52 cm olmak üzere iki boyutu vardır. 1983 yılından beri basılmaktadırlar.
Toguçin
Toguçin, Rusya'nın Novosibirsk Oblastı'na bağlı Toguçin rayonunun merkezi olan şehirdir. Şehir, İnya Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 81 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 21,900'dür.
DMSO
Çözücü
DMSO, polar çözücü olup, dimetil formamit, dimetil asetamit, N-methyl-2-pyrrolidone, and HMPA gibi maddelerden daha az toksik bir yapıya sahiptir.
İlaç
DMSO, 1963 yılından itibaren ilaç olarak kullanılmaya başlanmıştır. Oregon Üniversitesi'nden Stanley Jacob, DMSO'nun bileşikleri ciltten biyolojik sisteme zararsız olarak taşıdığını keşfettti. İlaç olarak ağırlıkla lokal ağrı kesici olarak kullanılmaya başlandı. Bölgesel uygulamalarda anti-enflamatuar ve antioksidan olarak kullanılmaya başlandı.. Çünkü DMSO ciltten verilen bileşiklerin emilimini artırmakta, sadece cilletten değil tırnaklardan da nüfuz etmektedir.
Dimethyl Sulfoxide in Treatment of Inflammatory Genitourinary Disorders Kanser ve enfeksiyon dışındaki inflamatuvar durumlarda semptomlar çok şiddetli ise veya konvansiyonel tedavilere cevap vermiyorsa dmso önerilebilir.
Güvenirlik
DMSO kendi başına toksisitesi düşük bir maddedir. .
9 Eylül 1965'te, the Wall Street Journal bilek burkulması için DMSO kullanan bir İrlandalı kadının ölümü üzerine yapılan biyopsi sonucu ölümü ile DMSO kullanımı arasında bir ilişkiye rastlanmadığını açıklamıştır. DMSO'nun klinik araştırmalarda kullanımı National Academy of Sciences (NAS)'ın 1972'deki bileşen hakkındaki olumlu görüşlerini yayınlayana kadar durduruldu. 1978'de FDA ABD'de DMSO'nun mesane iltihabında dokuların tedavisinde kullanımını onayladı. 2007'de FDA beyin dokusunda travmatik beyin hasarında şişmenin azaltılması için DMSO'nun klinik çalışmalarda kullanımını onayladı. DMSO'nu gelişmekte olan farelerin beyinlerinde dejenerasyon yaratabileceği açıklanmıştır. Bazı tedaviler sırasında DMSO kullanımına maruz kalan çocuklarda 0.3 mL/kg'lik doz aşıldığında norotksisite tespit edilebilir.
DMSO ile çalışmada eldiven kullanımı önemli olup, kalın kavuçuk eldiven tavsiye edilmektedir. Laboratuvarlarda ağırlıkla kullanılan nitrile eldivenlerin DMSO'ya maruz kaldığında hızla çözündüğü görülmüştür. DMSO çözünmüş maddeleri hızla ciltten vücuda taşıdığından dikkatli olunması gerekmektedir. Örneğin sodyum siyanür ile temas halinde DMSO çok hızlı şekilde zehirleme yapabilir. Son günlerde şehirlerde lağımlardaki tuvalet atıklarının koku probleminin giderilmesi üzerine çalışmalar yapılmaktadır.
Ratiopharm Ulm
Ratiopharm Ulm Ulm, Almanya'da yer alan Alman basketbol kulübü. Kulüp bir tanesi Basketball-Bundesliga'da mücadele eden profesyonel basketbol takımı ve bir tane de NBBL (Nachwuchs Basketball-Bundesliga)'de nücadele eden genç takımı olmak üzere iki takıma sahiptir. Maçlarını kapasitesi yaklaşık 6.100 kişi olan Ratiopharm Arena kapalı spor salonunda oynamaktadır.
Kulübün maskotu Bugs Bunny'yi çağrıştıran, eğlence anlamına gelen "Spass" isimli tavşandır. Kulübün sponsoru ilaç şirketi olan Ratiopharm'dır. Kulüp renkleri, turuncu, beyaz ve siyahtır.
SSV Ulm 1846 olan takım ismi, 2001 yılında yapılan isim değişikliğiyle, Ratiopharm Ulm olarak değiştirilmiştir.
Kulübün en büyük başarısı 1996 yılında SSV Ulm 1846 ismiyle BBL-Kupasını kazanmaları olmuştur.
Necef Muharebesi (2004)
Necef Muharebesi, 2003 yılında gerçekleşen Irak’ın işgaliyle Saddam Hüseyin rejiminin devrilmesinin ardından 2004 yılı Ağustos ayında ABD Silahlı Kuvvetleri ve Iraklı destekçileri ile Irak Direnişi içinde yer alan Mukteda El Sadr’a bağlı Mehdi Ordusu arasında Necef kentinde yaşanan çarpışmalardır.
Arka plan
Necef ve Kasidiye illerinde görev yapan ABD askerleri ile şehirdeki direnişçiler arasında ilk silahlı temas 2 Ağustos 2004 günü yaşanır. Necef şehrinin dış mahallelerinde Mukteda El Sadr’ın evine yakın bir sağlık ocağına yaklaşan ABD askerleri ateşle karşılanınca geri çekilirler. ABD Silahlı Kuvvetleri ile Sadr arasında Necef valisi ve Şii önde gelenleri arasında yapılan uzlaşma görüşmelerine göre olayın yaşandığı bölge ABD denetiminde kalan bir yerdeydi.
Muharebe
Şehirdeki asıl muharebe 5 Ağustos günü Mehdi Ordusunun sabaha karşı Irak Polis karakollarına saldırmasıyla başlar. Irak polisi ilk saldırıyı püskürtse de takviye alan direnişçiler saldırıyı şiddetlendirir. Polislere destek olarak gelen ABD askerleri ise Wadi as-Salaam adlı mezarlık kompleksinden gelen havan topu ve ağır makinalı tüfek saldırısına uğrar. Muharebelerin ikinci gününde bir ABD Bell UH-1N helikopteri direnişçiler tarafından düşürülür. 7 Ağustos günü yaşanan yoğun çarpışmalarda 4 ABD askeri öldürülür. 9 Ağustos günü ABD askerlerine üç tabur destek birlik gönderilir. Şehrin özellikle dar sokaklarında pusuya düşürülen çok sayıda M1 Abrams tankı ve Bradley zırhlı muharebe aracı direnişçiler tarafından RPG ile tahrip edilir. Şehrin merkezine yayılan, zaman zaman mezarlığa sıçrayan çatışmalar en son olarak İmam Ali Camii bölgesine sıçrar. Mehdi Ordusu üyeleri camiinin içine sığınarak yığınak yaparken ABD askerleri bölgeyi tamamen kuşatır. Çatışmalar sırasında iki minaresi hasar alan camii Şiiler için en kutsal mekanlarından bir tanesi olduğu için camiiye saldırılar yoğun kamuoyu tepkisi alır. Bölgede çatışmalar ilerleyen günlerde ABD Hava Kuvvetlerine bağlı savaş uçakları tarafından sürdürülür. Camii avlusuna ve etrafındaki iki otele bombalar isabet edecek ve ciddi zarar verecektir.
Ateşkes
Özellikle dinî sembollerin çatışmalar sırasında zarar görmesi ile tepkileri üzerine çeken ABD Silahlı Kuvvetleri oluşmakta olan direnişi kırmak için 27 Ağustos 2004 günü uzlaşmaya razı olur. Devreye giren Şii önder Ayetullah Ali Husaini Sistani ateşkes anlaşmasını sağlar. Buna göre ABD askerleri ve Mehdi Ordusu üyeleri şehirden çıkacaktır. Mehdi Ordusu üyeleri silahlarını bırakacak ve serbestçe şehri terk edecektir. Şehirde denetim yeni Irak polisi tarafından sağlanacaktır. Necef’ten ayrılan Mehdi Ordusu üyelerinin çoğu Mehdi Ordusunun güçlü olduğu başka bir yer olan Bağdat’taki Sadr City bölgesine gidecek ve burada işgale karşı direnişe devam edecektir.
Gürcü Ortodoks Kilisesi
Gürcü Ortodoks Kilisesi (Tam adı: Gürcü Apostolik Otosefal Ortodoks Kilisesi, Gürcüce: საქართველოს სამოციქულო მართლმადიდებელი ავტოკეფალური ეკლესია; translit.: "sakartvelos samotsikulo martlmadidebeli avt'ok'epaluri ek'lesia") Dünya'nın en eski Hristiyan kiliselerinden biridir.
Ortodoksluk, 4. yüzyıldan beri Gürcistan'ın bazı bölgelerinde resmî ve ülkede çoğunlukla kabul edilen bir dindir.
Abelya Kilisesi bu amaçla kurulmuş önemli bir kilisedir.
Kim Sang-sik
Kim Sang-sik (d. 17 Aralık 1976), defans pozisyonunda görev yapmış Güney Koreli millî futbolcudur.
Kulüp takımları kariyeri
Profesyonel kariyerine 1999 yılında Seongnam Ilhwa Chunma kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Gwangju Sangmu Bulsajo ve Jeonbuk Hyundai Motors kulüplerinde oynadı.
Millî takım kariyeri
Güney Kore millî futbol takımı forması ile 59 maçta 2 gol kaydetti.
The Time Monster
The Time Monster, Büyük Britanya bilimkurgu dizisi Doctor Who'nun klasik serisinin dokuzuncu sezonunun beşinci ve son öyküsü. Altı bölümden oluşan öykünün ilk bölümü 20 Mayıs'ta, son bölümü 24 Haziran 1972 tarihinde yayınlanmıştır.
Konu
Doktor ve Jo, TOMTIT adlı bir makinenin işleyişi araştırırlar ve içinde gizli bir güç olan Kronos kristalini keşfederler.
Jamba
Jamba ile şu maddeler kastedilmiş olabilir:
Kamkaran
Kamkaran, Kamkarha veya uluslararası alanda bilinen adıyla Kamkars, (Soranice: کامکاران; "Kamkarlar", Farsça: کامکارها‎‎), İran'ın Kürdistan Eyaleti'nin başkenti Senendec şehrinden yedi kardeş ve bir kız kardeşten oluşan Kürt müzik grubu. 20'ye yakın albüm çıkaran grup Tahran'da müzik okulu açmıştır. Şehram Nazıri ile beraber çalışmalar yapmışlardır.
Glenn Whelan
Glenn David Whelan (13 Ocak 1984), Bristol Rovers takımında orta saha pozisyonunda görev yapmış İrlandalı eski millî futbolcudur.
Kariyeri
Profesyonel kariyerine 2003 yılında Manchester City'de başlayan oyuncu, bu takımın formasını sadece bir kez, Bury'de kiralık olarak oynadığı sezonun ardından bir UEFA Kupası karşılaşmasında giymiştir. Daha sonra Sheffield Wednesday'e transfer olan oyuncu, Mayıs 2005'te bu takımla Championship'den Premier League'e yükselmiş, Ocak 2008'de de Stoke City'ye gelerek bu takımla bir kez daha Premier League'e yükselmiştir.
Çaltılı, Gümüşhane
Çaltılı, Gümüşhane ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı "Reksene"'dir. 1518 yılı Osmanlı tahririnde köy boş görülürken, 1530 yılı tahririnde köyde 2 Hristiyan nefer ve 1591 yılı tahririnde ise 29 Hristiyan ve 6 Müslüman olmak üzere toplam 35 neferin yaşadığı görülmektedir. Bu tahrirlerde günümüz Avşarbeyli köyü Venk adıyla boş bir mezra olarak görülmektedir. 1642 yılı avarız defterine göre köyde 13 Müslüman ve 1 Hristiyan olmak üzere 14 nefer kaydedilmiştir. 1876 yılı sayımında o dönemki Gümüşhane kaza merkezinin köyü olarak görülen yerleşimde, 34 hanede 75 kişi yaşamaktadır.
Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla birlikte de Reksene olan köyün adı 1950'lerin sonuna doğru değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren günümüzdeki adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Coğrafya
Gümüşhane merkezine 38 km uzaklıktadır.
Microsoft Voice Command
Microsoft Voice Command Windows Mobile cihazlarını sesli olarak kontrol edebilen bir uygulamadır. İlk versiyon Kasım 2003'te açıklandı ve Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri, Fransa ve Almanya’da desteklendi.
Windows Mobile 6.5, Microsoft TellMe (Tellme Networks) entegrasyonuna sahipti ve Microsoft şirketinin yakın zamanda satın aldığı bir yazılım tarafından oluşturuldu. Bu özellik daha sonra Windows Phone sistemin'da Bing Mobile'ın bir parçası olarak uygulandı.
Bosna-Hersek'teki Yahudilerin tarihi
Osmanlı hakimiyeti
Bosna ve Hersek bölgelerine ilk Yahudiler 1575'te vardılar.
Osmanlı İmparatorluğu'nun sultanı II. Bayezid İspanyol ve Portekiz engizisyonlarından kaçan onbinlerce Yahudiye kucak açtı. Engizisyondan kaçan Yahudiler Osmanlı hakimiyetindeki Bosna-Hersek, Makedonya, Trakya ve Avrupa'daki diğer topraklara yerleşti. Yahudiler Bosna-Hersek'e toplu halde 16. yüzyılda vardılar ve çoğunlukla Saraybosna'ya yerleştiler. İlk Aşkenaz Yahudileri, Osmanlı Türkleri Macaristan'dan 1686'da kovuldukları zaman geldiler. Müslüman komşularıyla dostluk ve varlık içinde yaşayan Sefaradlar İspanya dışındaki en kalabalık Sefarad cemaatini oluşturdular.
Osmanlı İmparatorluğu altında genelde iyi muamele gören Yahudiler gayrimüslimlere tanınan haklardan faydalandılar. Bazı kısıtlamalara rağmen bu İmparatorluktaki Yahudiler varlık sahibi oldular. Onlara bazı otonom haklar tanınıp, gayri menkul satın alma, sinagog inşa etme ve İmparatorluk altında ticaret yapma hakkı tanıdılar. 1856'da Yahudilere ve diğer gayrimüslimlere eşit haklar sağlandı.
Habsburg hakimiyeti
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun 1878'de Bosna-Hersek'i işgal etmesiyle bölgeye Avrupa sermayesi, şirketleri ve metotları soktular. Bununla birlikte birçok eğitimli profesyonel Aşkenaz da bölgeye gelmiş oldu. Sefaradlar geleneksel olarak el sanatları ve dış ticaretle ilgilenmeye devam ettiler.
I.Dünya Savaşı'nda Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun çökmesiyle Bosna-Hersek Yugoslavya Krallığı'nın parçası oldu. 1921 tarihindeki nüfus sayımına göre Saraybosna'lı 70,000 kişiden 10,000'inin anadili Ladino'ydu. 1926'da Bosna-Hersek'teki Yahudi sayısı 13,000 idi.
Geçmiş
1940'ta 10,000'i Saraybosna'da olmak üzere Bosna-Hersek'te yaklaşık 14,000 Yahudi vardı.
Nisan 1941'de Nazi Almanyası'nın Yugoslavya Krallığı'nı işgal etmesiyle Bosna-Hersek Nazilerin kukla devleti olan Hırvatistan Bağımsız Devleti'nin himayesine girdi. Hırvatistan Bağımsız Devleti antisemitizmliğiyle bilinen Ustaşa hareketi tarafından yönetiliyordu ve zaman kaybetmeden Sırp, Yahudi ve Çingene gibi Hırvat olmayan halklara zulmettiler.
Tehcir ve cinayet
Hırvatistan hükûmetinin bakanlarından ve Ustaşa ideolojisinin liderlerinden Mile Budak 22 Temmuz 1941'de Ustaşanın amacının Hırvatistan Bağımsız Devleti'nin "yabancı unsurlar"dan temizlemek olduğunu belirtti. Mesajında "Ustaşa hareketinin temeli dindir. Sırp, Yahudi ve Çingeneler için üç milyon kurşunumuz var" dedi. Ustaşa hareketinin lideri Ante Pavelic 1941'de "Kısa bir sürede Yahudilerin öldürüleceği"ni belirtti.
Eylül 1941'de tehcirler başladı ve çoğu Bosna Yahudisi Auschwitz'e veya Hırvatistan toplama kamplarına gönderildi. Ustaşa, Kerestinac, Jadovna, Metajna ve Slana'da toplama kampları inşa etti. Ülkedeki akıllara sığmayan ölçüde Yahudilere ve Sırplara karşı vahşet Pag ve Jasenovac toplama kamplarında gerçekleşti. Sadece Jasenovac'ta binlerce kişi öldürüldü; bunların çoğu Sırp olmakla birlikte 20,000'i Yahudiydi.
II.Dünya Savaşı'nın sonunda Ustaşa 100,000 Sırp, 40,000 Çingene ve 32,000 Yahudi öldürdü. Savaştan önce nüfusu 14,000 olan Bosna Yahudilerinden 10,000'i öldürüldü. Geriye kalan 4000 Yahudi ise Yugoslav, Yahudi veya Sovyet partizan gruplarına katılıp savaşarak hayatta kalmayı başardı (yaklaşık 1600 kişi İtalyan kontrolündeki Dalmaçya'ya kaçarak kutuldu )
Yugoslavya Krallığı ordusundaki Yahudi askerler ise Almanların hakimiyetinde savaş suçlusu olarak hayatta kalmayı başardı. Savaş bittikten sonra Saraybosna'ya geri döndüler.
Saraybosna Agadası
Saraybosna Agadası birkaç kez yok olma tehlikesiyle karşı karşıya geldi. Tarihçilerin görüşüne göre bu Agada İspanyol Yahudileri tarafından 1492'deki Engizisyonlardan kaçarken getirildi. Kitabın kenarındaki yazılardan anlaşıldığına göre 1500'lerde İtalya'da su üstüne çıktı. Joseph Kohen tarafından 1894'te Saraybosna'daki millî müzeye satıldı.
II. Dünya Savaşı sırasında müze yönetmeni Dr. Jozo Petrovic ve baş kütüphaneci Derviş Korkut tarafından Nazilerden saklandı. Derviş, kitabı saklaması için onu Treskavica yakınlarında bir dağ köyüdneki Müslüman bir hocaya verdi ve Agada bir camide diğer Kur'anların arasında saklandı. Agada, 1992-1995'teki Bosna Savaşı sırasında Sırp kuşatmasından yeraltı banka kasasında saklanarak korundu.
Birleşmiş Milletler ve Bosna Yahudi cemaatinin desteğiyle düzenlenen kampanyada Agada iade edildi ve Aralık 2002'de müzeye konuldu.
Betty Mahmoody
Betty Mahmoody (d. 9 Haziran 1945; Alma, Michigan), Amerikalı yazar ve aktivist.
Bosna-Hersek'teki Yahudilerin tarihi
Savaş sonrası cemaat
Bosna-Hersek Yahudi cemaati Holokost'tan sonra tekrar kuruldu fakat savaştan kurtulanların çoğu İsrail'e göç etti. Cemaat, Belgrad merkezli Yugoslavya Yahudi Cemaatleri Federasyonu himayesine alındı.
Betty Mahmoody
Dünya çapında milyonlar tarafından okunan ve ardından 1991 yılında beyaz perdeye aktarılan ünlü roman Kızım Olmadan Asla'nın yazarıdır.
Euller (1971 doğumlu futbolcu)
Euller (d. 15 Mart 1971), Brezilyalı eski futbolcudur.
Betty Mahmoody
Kızım Olmadan Asla
Orijinal adı Not Without My Daughter olan kitapta, kocası Seyit Bozorg Mahmoody'nin Mehtap Mahmoody'yi ve kendisini esir tutmasını anlatır. Seyit Bozorg Mahmoody (ya da kısaca Mudi) ile birlikte tatil için geldiği İran'a yerleştiği haberini Mudi'den alır. Zorlukla geçen iki yıl içinde kocası Mudi çok değişir, Betty ve kızı Mehtap'a şiddet uygular.
Betty ise kadınların her türlü haklarının elinden alınmış olduğu bu ülkede yasal yollardan değil de kaçak yollardan kaçmanın mümkün olduğunu kavramıştır. En tehlikeli olan yol olan Kürt diyarı ve ardından Türkiye'ye girmek, oradan da konsolosluk ile irtibata geçmektir. Betty ve Mehtap, başka yol bulamayınca en tehlikeli yol üzerinden ülkeden kaçıp Türkiye'ye sığınırlar ve oradan ülkeleri ABD geri dönerler.
Euller (1971 doğumlu futbolcu)
İstatistikleri
!Toplam||6||3
Bosna-Hersek'teki Yahudilerin tarihi
Savaş sonrası cemaat
1990'ların başında Yugoslav Savaşlarından önce Bosna-Hersek'in Yahudi nüfusu 2000'den fazlaydı, ve Yahudilerin Katolik, Ortodoks ve Müslüman komşularıyla ilişkileri iyiydi.
Betty Mahmoody
Kızım Olmadan Asla
Ayrıca yazdığı bu kitabını açık ve net bir biçimde "Bu kitabı, babam Harold Lover'e adıyorum." diyerek babasına ithaf etmiştir.
Amerika'ya dönüşünden sonra
Hala kocasının soyadını kullanan Betty Mahmoody, kızı ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşamaktadır. Ülkesinde kendi durumunda olan kadınlara, zor durumda olan çocuklara yardım etmek için elinden geleni yapmış ve bunun için bir vakıf kurmuştur. Bir Dünya Çocuklar İçin Vakfı kurucusu ve mevcut başkanıdır. vakfın asıl amacı, başka kültürden birisi ile evlenen kişilerin çocuklarını korumaktır.
Bosna-Hersek'teki Yahudilerin tarihi
Yugoslav savaşları
Yugoslav savaşlarının 1991'de patlak vermesiyle Amerikan Yahudi Ortak Dağıtım Komitesi Bosna Yahudilerinin İsrail'e gitmesine yardımcı oldu ve göçmenlerin çoğu savaş bittikten sonra bile orada kalmayı tercih etti. .
Bugün
Bugün Bosna-Hersek'te yaklaşık 500 Yahudi vardır. Tarih boyunca olduğu gibi Yahudiler Yahudi olmayan komşularıyla ve hükûmetle iyi ilişkilerini sürdürmektedir. Etnik denge sağlama amaçlı sunulan BM güdümlü Bosna-Hersek Anayasasına göre Yahudiler ve diğer azınlıklar devlet başkanlığına getirilemezler. Buna karşılık Yahudi ve Yahudi olmayan Boşnaklar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine bu durumun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine aykırı olduğunu bildirmiştir.
Betty Mahmoody
Amerika'ya dönüşünden sonra
Ayrıca çektiği acıları bütün dünyanın duyabileceği şekilde her yerde söylemiştir. İran'dan ülkesine kaçışını da Kızım Olmadan Asla isimli bir kitapta anlatmıştır.
İran'da kalan Bozorg Mahmoody, Aleksis Kouros adında bir yapımcı ile görüşmüş ve Kızım Olmadan Asla karşıtı 'Kızım Olmadan adlı bir belgesel-film hazırlamak istemiştir. Belgesel 2001 yılında yayınlanmıştır. Bozorg Mahmoody, 23 Ağustos 2009 böbrek rahatsızlığı nedeniyle hayatını kaybetti.
Birader / Üzerine Alanın
Birader / Üzerine Alanın, 2002 çıkışlı Osman Öztunç'un yedinci albümüdür. Yapımını Cadde Müzik'in üstlendiği albüm 11 parçadan oluşmaktadır. Albümdeki tüm şarkıların müzikleri sanatçının kendisine aittir.
Rusya ekonomisi
Rusya ekonomisi stratejik alanlarda devlet mülkiyeti ile karma, yüksek gelire sahip bir ekonomidir. 1990'larda Pazar yenilikleri, enerjide meydana gelen özelleştirmelerle önemli istisnalarda ve savunmayla ilgili dallarda, Rus sanayisi ve tarımı çok özelleştirilmiştir.
Rusya'nın geniş coğrafyası, bazı kaynaklara göre dünyanın bilinen en zengin doğal kaynaklarının yüzde 30'una sahip olması ile ekonomik etkinliklerinin önemli bir belirleyicisidir. Dünya Bankası Rusya'nın doğal kaynaklarının toplam değerini $ 75 trilyon ABD doları olarak tahmin ediyor. Rusya'nın büyümesinin çoğu enerji gelirlerine dayanmaktadır. Rusya'nın ihracatının önemli bir payını oluşturan petrol, doğal gaz ve değerli metallerde bir bolluk vardır. 2012 yılı itibarıyla petrol ve gaz sektörü GSYİH'nın %16'sı, federal bütçe gelirlerinin %52'si ve toplam ihracatın %70'i olarak gerçekleşmiştir.
Rusya özgün tasarım ve yüksek teknoloji içeren askeri teçhizat imalatı, beşinci nesil savaş uçağı, nükleer olarak güçlendirilmiş denizaltılar, ateşli silahlar, kısa menzilli/uzun menzilli balistik füzeler de dahil olmak üzere çeşitli yeteneğe sahip büyük ve çok yönlü bir silah sanayisine sahiptir. Rus silah ihracatı ABD'ye göre ikinci sırada, 2013 yılında 15.7 milyar $ seviyesinde gerçekleşti, Rusya'nın en üst askeri ihracatı, savaş uçakları, hava savunma sistemleri, gemi ve denizaltılardan oluşmaktadır.
2015 yılında, Rus ekonomisi piyasa döviz kurları üzerinden SAGP ile dünyanın en büyük altıncı ve nominal olarak onikinci en büyük ekonomisi olmuştur. 2000 ve 2012 yılları arasında Rusya'nın enerji ihracatı %160 oranında yükselen gerçekte harcanabilir gelir ile yaşam standartlarında hızlı bir büyümeyi körüklemiştir. Dolar cinsinden bu 2000 yılından bu yana harcanabilir gelirlerde yedi kat daha artış gerçekleşmiştir. Aynı dönemde, işsizlik ve yoksulluk yarı yarıya azalmış ve Rusların kendi kendine değerlendirilen yaşam doyumu da önemli ölçüde yükselmiştir. Bu büyüme ile 2000'lerde emtialarda canlanma, yüksek petrol fiyatları yanı sıra ihtiyatlı ekonomi ve maliye politikalarının bir birleşik sonucudur. Ancak bu kazanımlar dengesiz dağıtılmıştır, Credit Suisse tarafından yayınlanan bir rapora göre Rus hane halkının tüm finansal varlıklarının %35'i 110 zenginin kasasında tutulmaktadır. Kötü yönetimle Rusya'da bu şekilde 2002 ve 2011 yılları arasında $ 880 milyar dolar üzerinde kaybedilen kara para çıkışları ile ikinci büyük hacme sahip olduğu anlamına gelmektedir. 2008 yılından bu yana Forbes defalarca Moskova'yı "dünyanın milyarder sermaye merkezi" olarak duyurmuştur.
Rus ekonomisi özellikle düşen petrol fiyatları ve Ukrayna'da 2014 Rus askerî müdahalesi ile ve sonrasında sermaye kaçışı sonucu erken 2014'te resesyona girme tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Ancak, 2014'te GSYİH büyümesi %0,6 ile pozitiftir. 2015 yılında Rus ekonomisi %3,7 küçülmüş ve ekonominin 2016 yılında daha da düşmesi beklenmektedir. Ancak, Dünya Bankası ve IMF tahminine göre Rusya'nın ekonomisi 2017 yılına kadar iyileşmeye başlayacaktır.
Ocak 2016'da, ABD şirketi Bloomberg, dünyanın 12. en yenilikçi ekonomisi olarak Rusya'nın ekonomisine puan verdi. Rusya dünyanın 15. en yüksek patent başvurusu oranına sahip olarak, yüksek teknolojide kamu şirketlerinin 8. en yüksek yoğunlaşması ile internet, uzay ve bilim adamları ve mühendislerin en yüksek üçüncü mezuniyet oranına sahip bulunmaktadır. Eski maliye bakanı Aleksey Kudrin, Rusya'nın ekonomik koşullarını iyileştirmek için jeopolitik gerilimleri azaltması gerektiğini söylemiştir. Son zamanlarda siyasi olaylar dolayısıyla ekonomi, yaptırımlara maruz kalmıştır.
Sovyet ekonomisi
1970'lerde Sovyetler Birliği Durgunluk Çağına girdi. Çağdaş ekonomi ve esnek olmayan yönetimin karmaşık talepleri bunalmış merkezi planlamacıları sınırlamıştır. Moskova'da planlamacıların ileriye dönük kararlarının hacmi karşı konulmaz olmuştur. Bürokratik yönetim içinde hantal prosedürler, ücretsiz iletişim ve işçi yabancılaşması, yenilikler, müşteriler ve tedarikçiler ile başa çıkmakta kurumsal düzeyde gerekli esnek tepkiyi zamanından önce yapmayı engellemiştir. 1975'ten 1985 yılına kadar, yolsuzluk ve işe yaramaz veriler ile krizin bir temele oturtulması, olumluluk hedefleri ve kotaları rapor eden bürokrasi arasında yaygın bir uygulama haline gelmiştir. 1986 yılından itibaren Mihail Gorbaçov ekonomiyi piyasa odaklı sosyalist ekonomiye doğru hareket ettirerek ekonomik sorunları çözmeye çalışmıştır. Gorbaçov'un politikalarına rağmen Sovyet ekonomisini canlandırmak başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Perestroyka ile 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla sonuçlanan, siyasi ve ekonomik çözülme sürecine yol açmıştır.
Piyasa ekonomisine geçiş (1991-98)
Radikal, pazar odaklı yenileşme ile Yeltsin'in programı "şok tedavisi" olarak bilinir hale gelmiştir. Bu IMF tavsiyeleri ve Larry Summers da dahil üst düzey Amerikalı ekonomistlerin yorumuna dayanmaktadır. Bu politikaların sonuçları felaket olmuş, reel GSYİH'nın 1999'da %40 oranından fazla düşmesiyle hiperenflasyon hızla yayılarak kişisel tasarrufları, suç ve mahrumiyeti silmiştir.
Devlet işletmelerinin büyük çoğunluğu büyük bir tartışma ortasında özelleştirilmiştir. Örneğin, Sovyet rejimi döneminde bir fabrika müdürü genellikle aynı işletmenin sahibi olacaktı. Hükûmetin örtü altında çirkin finansal manipülasyonları iş ve hükûmetin kilit pozisyonlarındaki bireylerden oluşan dar bir zümreyi zenginleştirilmiştir. Birçoğu hemen onların yeni bulunan servetleri ve yatırımları ile yurt dışına büyük bir sermaye kaçışını tetikledi.
Çöken ekonomide, bütçe açıklarının finansmanı, kısa vadeli borçlanma ve o dönemde bir bağımlılıkla devlet gelirlerini toplama zorlukları 1998 Rusya mali bunalımına yol açtı.
1990'larda Rusya $ 20 milyar dolar toplam kredi ile Uluslararası Para Fonuna "büyük oranda borçlu" olmuştu. Bu IMF'nin Rusya'ya o kadar çok borç verme durumunda eleştiri konusu haline geldi, reformlar az para ile yapılırken bu fonların büyük bir kısmı "Yasa dışı olarak ülkeyi terk eden sermaye akışlarındaki amacından saptırılmış ve dahil" olabilirdi.
Geri kazanma ve büyüme (1999-2008)
2000 ve 2008 yılları arasında Rus ekonomisi artan emtia fiyatlarıyla önemli bir ivme kazandı. GSYİH yılda ortalama %7 büyüdü. Harcanabilir gelirler iki kattan fazla ve dolar cinsinden sekiz kat artmıştır. 2000-2006 yılları arasında tüketici kredisi hacmi 45 kat artmış ve bu özel tüketimde bir patlamayı körüklemiştir. Yoksulluk sınırının altında yaşayan insan sayısı 2000 yılında %30, 2008 yılında %14 düşmüştür.
Merkez bankası agresif olarak rublenin beğenisi ile mücadele için para arzını genişletmiş ancak bu enflasyonda bir sorun olarak kalmıştır. Bununla birlikte 2007 yılında Dünya Bankası, Rus ekonomisinin "benzeri görülmemiş makroekonomik istikrarı" elde ettiğini açıkladı. Ekim 2007 tarihine kadar, Rusya 2000 yılından itibaren her yıl bütçe fazlaları ile etkileyici mali disiplinini sürdürmüştür.
2009-14
Rus bankalarını 2008 yılında küresel kredi krizi vurdu, ama hiçbir uzun vadeli hasar hükûmet ve merkez bankası tarafından önleyici ve zamanında müdahale sayesinde ve küresel finansal bunalımın etkilerinden bankacılık sisteminin korunmalı yapıldığı olmuştur. Rusya'da keskin ama kısa süreli bir durgunluğu 2009 yılının geç döneminde başlayan güçlü bir toparlanma izledi. Önceki değerler ile karşılaştırıldığında Rusya'nın GSYİH'sı 2009 yılında 10 kat artmıştır. Değeri 1,223 trilyon ABD dolarına kadar ulaşır.
16 yıl müzakerelerden sonra, Rusya DTÖ üyeliğine 2011 yılında kabul edildi. 2013 yılında, Rusya Dünya Bankası tarafından yüksek gelirli ekonomi olarak etiketlendi.
Rus liderler, defalarca uzak bölgelerdeki petrol ve gaza, ekonomiyi çeşitlendirmek ve yüksek teknoloji sektörünü geliştirmek için bağımlı olunduğunu açıklamışlardır. 2012'de petrol, gaz ve petrol ürünleri toplam ihracatın %70'ini oluşturmuştur. Bu ekonomik model, güçlü başarım sınırlarını yıllar sonra göstermek için görünmüş ve Rusya ekonomisi 2013 yılında sadece %1,3 oranında büyümüştür. Çeşitli nedenlerle yavaşlama açıklaması ile Rusya'nın en büyük ticaret ortağı AB'de uzun durgunluk dahil, durağan petrol fiyatları, yedek sanayi hacmi ve demografik sorunların olmaması ileri sürülmüştür. Komşu Ukrayna'da siyasi kargaşa belirsizliği eklemiş ve yatırımları baskılamıştır.
2012 yılında Financial Times tarafından yapılan bir araştırmaya göre, Rusya, Suudi Arabistan'ı takip ederek G20 ülkeleri arasındaki ekonomik verimde ikinci olmuştur. Yedi önleme ilişkin ekonomik başarım tahmini: gayri safi yurt içi hasıla büyümesi, 2012 bütçe açığı ve kamu borcu; ekonomik iyileşme - kriz öncesi zirve ile karşılaştırıldığında çıktısı; 2009 yılından bu yana borç değiştirilebilirliği; 2009 yılından 2013'e işsizliğin değiştirilebilirliği; ve sonunda, cari hesapta görülen dengeden sapmalardır. Forbes dergisi iş için en iyi ülkelerden biri olarak 91. sırada Rusya'yı listede göstermiştir. Ülke yenilik ve ticaret özgürlüğü gibi alanlarda son zamanlarda önemli gelişmeler kaydetmiştir. (Forbes kategorilerinde bir dizi ülke sıradadır ve Dünya Ekonomik Forumu, Dünya Bankası ve CIA gibi birden fazla kaynaktan bilgi çekmektedir). 2008 yılından bu yana, Moskova'ya Forbes dergisi defalarca "dünyanın milyarder sermaye başkenti" tanımlamasını yakıştırmıştır.
2014-günümüz
Mart 2014'te Kırım'ın ilhak ve (Rusya tarafından reddedildi) Ukrayna'da devam eden çatışma ile Rusya'nın rapor edilmiş katılımını takiben, Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği (ve diğer bazı Avrupa ülkeleri), Kanada ve Japonya Rusya'ya mali, enerji ve savunma sektörlerinde yaptırımlar uygulamıştır. Bazı AB üyesi ülkeler, başka yaptırımlar konusunda ikiye bölünmüş durumdalar, ancak yaptırımlarda aday olma yoluna gitmektedirler. Bu Rus rublesinde düşüşe ve bir Rus mali krizi korkularına yol açmıştır. Rusya'ya, Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri gıda ithalatında bir yıl süre toplam yasağa dahil bir dizi ülke de karşı yaptırımlarla karşılık verdi.
Temmuz 2014'te Rus Ekonomi Bakanlığı'na göre, 2014 yılının ilk yarısında GSYİH büyümesi %1 idi. Bakanlıkça 2014 için %0.5 büyüme öngörüldü. Rus ekonomisi 2014 yılında beklenenden daha iyi bir biçimde %0,6 oranında büyümüştür. 2014 yılının ikinci çeyreğine göre 2015 enflasyonu, %8 olmuş; ekonomi resesyona girerken ekonomi %4,6 oranında küçülmüştür. 2014 yılı için $ 104 ABD dolarına karşıt olarak 2015 yılında devlet bütçesinin dengelenmesi için, petrol fiyatlarının yaklaşık $ 74 ABD doları olması gerekmektedir. Rusya'da, $ 500 milyar ABD doları civarında forex rezervleri kullanılır durumdadır, ancak 2015 yazında $ 360 milyar ABD doları tutarı ve tekraren $ 500 milyar dolara ulaşana kadar, önümüzdeki yıllarda forex kaynağı biriktirilmeye devam etmeye planlanmaktadır.
Sberbank Herman Gref'e göre, Rus ekonomisinin daralması "bir kriz aksine, yeni bir gerçeklik değildir", o öncelikle düşük petrol fiyatları nedeniyle, uyum sağlamaktadır. GSYİH geliri %3,7 düştü - O da değişimi gösteren metriklerin bir dizisini sundu ve maaşlar %4,3 - %9,3'e ve enflasyon %12.9'a ulaştı. 2014-2015 döneminde Rusya'da bankaların dörtte biri Rus banka teminat fonu giderleri bankaların sermaye yapılarının güçlendirilmesi için 1 trilyon ruble artı ek hükûmet fonlarına ulaştı, sol pazar 1,9 trilyon rubleye ulaştı.
1. çeyrekte 2016 yılında askeri ve savunma sanayi gibi Rusya'nın tüm iş kollarında, üretim tesislerinde adı çıkmış maaş gecikmeleri ve kitlesel işten çıkarmalar ile ilgili 130 üzerinde endüstriyel eylem vardı.
Veri
Aşağıdaki tablo 1992-2018 yıllarındaki temel ekonomik verileri göstermektedir. %5'in altındaki enflasyon yeşil renktedir.
GSYİH büyümesi
Dünya Bankası'na göre Rus GSYİH yıllık büyümesi:
Para birimi ve merkez bankası
Rus rublesi Rusya Federasyonu'nun para birimidir. Aynı zamanda Abhazya ve Güney Osetya'da yasal para olarak kullanılır.
Rus para sistemi Rusya Merkez Bankası tarafından yönetilmektedir. RSFSC Devlet Bankası ardılı olarak 13 Temmuz 1990 tarihinde kurulan Rusya Merkez Bankası 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra merkez bankası sorumluluklarını üstlenmiştir.
Büyük cari fazlalar 2000 ve 2008 yılları arasında rublenin hızla reel olarak değer kazanmasına yol açmıştır. Rusya Merkez Bankası atılgan bir şekilde döviz kaynağı biriktirme yoluyla bu trendle mücadeleye çalışmıştır. Bu, bu dönemde görece yüksek enflasyon oranlarına önemli bir katkı nedeniyle oldu. Merkez bankası politikaları küresel mali krizin ardından gelişmiştir. Dolar ve Eurodan oluşan bir çember vs. yerine sabit döviz kuru hedeflemesinde Rusya Merkez Bankası'nı enflasyon hedeflemesi üzerinde yoğunlaştırmıştır. Nisan 2012'de Rus enflasyon oranı %3.6 gibi rekor bir düşük değere ulaştı.
Rusya Merkez Bankası, Rus rublesini dalgalanmaya bırakmayı planlamakta, döviz ticareti bandını genişletmeyi ve rublenin 2015 yılında dalgalı olarak tamamen özgür olmasını sağlamayı beklediği bildirilmiştir. Ancak, ruble ile ilgili merkez bankası planları açıklanmış ve 2013 yılından bu yana önemli ölçüde kararlar gerilemiştir. 3 Ekim 2014'te Dolar-Ruble değişimi USD 40.00 Rus rublesine ulaştı, aynı zamanda geçen yıl 32.19 rubleye kadar gerçekleşti ve bu %24,26 gibi bir değere düşüş gösterdi. Rusya Merkez Bankası, Rus bankalarının Ocak 2014'te %25-%30 arası bir devalüasyona dayanabilecek olduklarını ifade etti, sadece rublede düşüş başladığında bundan dolayı Merkez Bankası müdahalesi ancak Ocak 2014'ten itibaren, dövizde devam eden bir dalgalanmayı serbest olarak planlıyor olabilir. Rusya Merkez Bankası, 2014 yılında rublenin düşüşünü durdurmak için $ 88 milyar dolar harcamıştır. Bağlı olarak merkez bankası müdahalesi ve daha güçlü petrol fiyatları ile rublede 2015 yılı başında hedefe keskin bir şekilde ulaşıldı. Nisan 2015 yılında, Ksenia Yudaeva, Rusya'nın Merkez Bankası Birinci Vekil Yardımcısı olarak, dövizde yaklaşık 50 USD ruble ile bugünkü hızında dengelendiğine inandığını belirtti.
Rusya'da enflasyon hızlı bir Ruble devalüasyonu ile birlikte büyük ölçüde artmıştır. 2012 yılında enflasyon bu 1992 yılında yaşanan %2333,30 enflasyon oranının altında iyi olmasına rağmen, Ekim 2014'te enflasyon oranı %8 olarak bildirilmiştir ve Sovyetler Birliği'nin çöküşünden bu yana %3,6 gibi en düşük noktalarından birini görmüştür.
Mali politika
Merkezi ve yerel yönetim harcamaları yaklaşık olarak birbirine eşittir. Birleşik olarak onlar GSYİH'nın yaklaşık %38'ine denk gelir. Mali politika 1998 borç krizinden bu yana oldukça disipline edilmiştir. 2001 genel bütçe fazlası, GSYİH'nın %2.4'ü idi, gelecek yılın bütçesi tarihi olarak ilk kez sağlayan bir fazlalık (GSYİH'nin %1.63'ü) ile hesaplanacaktır. Bu büyümenin büyük kısmı, üçüncü yıl üst üste en fazla beklentileri aşan, tüketim talebinde etkili olmuştur. Analiz uzmanları, ekonomik büyümenin yüksek oranda devam edeceğine hala kuşku ile yaklaşmaktadırlar, özellikle 2005 yılından bu yana Rusya'nın planlı bütçelerinde petrol fiyatlarının giderek artıracağı düşünülüyor. Düşük petrol fiyatları Rus ekonomisinde öngörülen büyümenin elde edilemeyeceği anlamına gelir. Ancak, yüksek petrol fiyatları da, olumsuz ekonomik etkilere sahiptir ve onların sebep olacağı rubleyi değerlendirme ile Rus ihracatını daha az rekabetçi yapmaya devam etmektedir. 2007 yılı bütçe kanunu, harcamalarda %25 artış içermekte, kamu sektörü maaş artışları için bunların çoğu, emeklilik artışı ve sosyal çalışmalarda etkiye neden olmaktadır. Eğitim harcamalarının 2006 yasasına göre %60 oranında ve sağlık harcamalarının %30 oranında artması hedeflenmektedir. Dört "ulusal proje" için finansman, tarım, eğitim, konut ve sağlık girişimlerinde 230 milyar ruble olarak 2006 yılına göre 85 milyar ruble artacaktır.
Kamu borcu
Rusya çok düşük borç-GSYİH oranı ile, dünyanın en düşük oranlardan birine sahiptir. Dış borcun çoğu özel sektöre aittir. Borcun GSYİH'ya oranı 2016 yılında %12 oldu.
Sovyetler Birliği'nin baş halef devleti olarak Rusya, SSCB'nin dış borçlarını ödeme sorumluluğunu aldı.
Haziran 2002'deki G8 zirvesinde, sekiz ülkenin lideri Rusya'nın eski Sovyet borçlarının bazılarını iptalini içerir bir bildiriyi imzaladı. Önerilen anlaşma kapsamında 10 milyar dolar ABD'den gelecek ve 10 yıl boyunca diğer G-8 ülkelerinden de 10 milyar dolar gelecektir.
Stratejik sektörler ve işletmeler
Rus hukukunda çok önemli olduğu düşünülen ulusal güvenlik ve yabancı şirketler için onlara sahip kısıtlı ekonominin sektörleri vardır. Sözde stratejik sektör yatırımları Rusya Federal Meclisi tarafından kabul edilen bir yasa ile tanımlanmaktadır. Stratejik işletmelerin özelleştirilmesi ve yeni pay sorunları ile ilgili Başkanın açık onayını gerektiren kamu şirketlerinin bir listesi vardır. Bu birkaç kez değiştirilmiş 2004 tarihli 1000'den fazla kamu kurumunun listesini içeren bir Başkanlık Kararnamesi ile başlamıştır.
Korumacılık
Rusya son zamanlarda korumacı politikalar ile bir lider ulus olarak dikkatleri üzerine çekmiştir. Bağımsız Global Trade Alert'e göre, Rusya 2013 yılında başka bir ülkeye göre daha yerinde ve korumacı politikalar ortaya koymuştur. Rusya, Belarus ve Kazakistan'ın oluşturduğu Rusya'nın stratejik ticaret bloğu yıl boyunca dünya çapında korumacılıkta %33 bir paydan sorumluydu. Yüzde 15,5 tarife önlemleri ile korumacı politikaların yüzde 43.4'ü, kurtarmalarını ve yerel kuruluşlar için doğrudan sübvansiyonları hedef aldı.
İşkolları
Rusya'da, hizmetler işkolu GSYİH'nın %58'i ile ekonominin en büyük sektörünü oluşturmaktadır. Hizmetler içinde en önemli bölümler şunlardır: toptan ve perakende ticaret, motorlu araçların onarımı, motosiklet, kişisel ve ev eşyaları işkolu (toplam GSYİH'nin %17'si); kamu yönetimi, sağlık ve eğitim (%12); gayrimenkul (%9), ulaştırma, depolama ve haberleşme (%7). Sanayi, toplam üretimde %40 katkıda bulunur. Madencilik (GSYH'nin %11'i), üretim (%13) ve inşaat (%4) en önemli sanayi kesimlerini oluşturur. Geri kalan %2 tarım hesaplarına aittir.
Enerji
Mineral zengini Ural Dağları ve geniş petrol, gaz ve Sibirya ve Rusya'nın Uzak Doğu kömür ve kereste rezervleri Rus ihracatının hakim doğal kaynaklarını oluşturur. Petrol ve gaz ihracatı, özellikle sabit döviz ana kaynağı olmaya devam etmektedir.
Rusya'da petrol endüstrisi dünyanın en büyüklerinden biridir. Rusya doğal gazda en büyük rezervlere sahiptir ve en büyük ihracatçı konumundadır. İkinci büyük kömür rezervleri ve sekizinci büyük petrol rezervlerine sahip olarak mutlak sayılarda dünyanın en büyük petrol ihracatçısıdır. Rusya'da kişi başına petrol üretimi yüksek olsa da bu yüksek değildir. 2007 yılı itibarıyla, Rusya, Kanada (102,575 varil/gün), Suudi Arabistan (371,363 varil/gün) ya da Norveç (554,244 varil/gün) daha az olsa da 69,603 varil/1000 kişi başına düşen gün ile ancak ikiden fazla kez üreten ABD (28,083 varil/gün) ya da Birleşik Krallık'a göre (27,807 varil/gün) geri konumdadır.
Madencilik
Rusya ayrıca mineral ve altında lider üretici ve ihracatçıdır. Amerika Birleşik Devletleri ile Rusya ihracatının %90'ında mineral veya diğer hammaddeler vardır. Rusya dünyanın en büyük elmas üreten ulusudur, 2013 yılında tahminen 33 milyon karat üzerinde üretimi ya da tüm Rus üretiminin yaklaşık %95'i ALROSA'nın saymanlığına göre $ 3.4 milyar doların üzerinde bir değerle dünya üretiminin %25'ini gerçekleştirmiştir.