cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Milet
Antik çağlarda
MÖ 479'da Yunanların Perslere karşı Mykale (günümüzde Dilek Dağı) deniz savaşında galip gelmelerinden sonra Yunanistan yarımadası ve İonia (bu arada Miletos) tekrar Pers nüfuzundan kurtulmuştur. Bu dönemde Miletos, Atina devlet adamı Perikles'in metresi olan yüksek sınıf hayat kadını Aspasia'nın ve Yunan edebiyatında çok açık saçık şakalarla ve hareketlerle dolu oyunlar yazarı olarak tanınan Aristides'in doğum yeri olarak ün yapmıştır. Aynı devirde Miletos yeniden Hippodamos şehir planlaması teorilerine göre inşa edilmiştir. Ama MÖ 403'ten sonra Miletos tekrar Pers idaresi altına girmiş ve MÖ 4. yüzyılda Perslere bağlı olan Karia satrapları tarafından idare edilmişlerdir.
Hellenistik, Roma ve Bizans dönemleri
Roma'nın cumhuriyet ve imparatorluk devirlerinde Miletos şehri merkezi Bergama'da olan Asia Eyaleti'nin parçası olmuştur. Günümüzde görülen kalıntılar daha çok Roma dönemine aittir. 15.000 seyirci alabilen tiyatrosu, Anadolu'nun en büyük Roma hamamı ve Faustina Hamamı, şaşırtıcı büyüklükteki Agoralar (pazar yerleri) Miletos'un görkemini gözler önüne serer.
Hristiyanlığı ana kitabı olan Kitab-ı Mukaddes'in Eski Ahit kitaplarında Miletos'un ismi birkaç defa geçmektedir. Tarsuslu Pavlus'un MS 57'de üçüncü misyonerlik seyahatinde Pavlus'un Miletos'ta Liman Anıtı önünde oturup Efes'ten gelen ilk Hristiyan liderleri ile konuşup onlara orada veda ettiği bildirilir. Pavlus daha sonra da MS 65/66'da Miletos'u ziyaret etmiştir.
İmparator Diocletianus'un MS 297'de yaptığı Roma yörel idare reformlarına göre Miletos şehri merkezi Efes olan Asiana Diakos idaresine ve yine aynı şehir merkezli Asya eyaletine bağlanmıştır. Roma İmparatorluğu'nun uzun idaresi altında genel olarak eyalet merkezi olmayan şehirlerin önemlerini kaybettiği bilinmektedir. Fakat Miletos önemli bir liman şehri olduğu için bu süreç diğer Asia eyaleti şehirlerine kıyasla çok daha yavaş olmuştur.
11. yüzyıl sonlarında Selçuklular Anadolu'yu işgal etmeye başlamışlar ve Türkmen göçmenler Ege kıyılarına da yerleşmeye başlamışlardır. Selçuklular zamanında Miletos limanı yine Venediklilerle ticaret için liman olarak kullanılmıştır. Birinci Haçlı Seferi'nden sonra Bizanslılar Ege kıyılarını tekrar ellerine geçirmişlerdir.
Selçukluların Moğollara Kösedağ Savaşı'nda yenilip devletleri dağılmaya başladığında Miletos'un Menteşe Oğulları eline geçtiği bilinmektedir. Sonunda Osmanlıların eline geçen Miletos limanının kullanımının devam ettiği bilinmektedir. 1494'te Menteşe Beyleri soyundan İlyas Bey Miletos'ta bir cami, medrese ve oluşan bir külliye yaptırmıştır. Fakat liman dolmasıyla Miletos terk edilmiş şehir harabeleri bugün deniz kıyısından 10 km kadar içeride kalmıştır. Fakat yine de bir koy ismi olarak Balat (Palatia'dan alınma) koyu bulunmaktadır.
Arkeolojik kazılar ve kalıntılar
Miletos'ta ilk arkeolojik kazılar 1873'te Fransız arkeolog Olivier Rayet tarafından yapılmıştır ve onu Alman arkeolog Theodor Wiegand'ın yaptığı kazılar takip etmiştir. Fakat kazılar devamlı yapılmamış; zaman zaman savaşlar ve diğer nedenlerle aksamıştır. Şu anda Miletos'ta kazılar Almanya Bochum'daki Ruhr Üniversitesi tarafından organize edilmektedir.
Curlin
Curlin (doğum: 25 Mart 2004, Kentucky), kazancı 10,5 milyon doları geçmiş olan safkan yarış atı. Safkanın kazandığı en büyük yarışlar arasında 2007 yılında kazandığı Preakness Stakes ve Breeders' Cup Classic ile 2008 yılında kazandığı Dubai World Cup bulunmaktadır.
Curlin'in babası Kanadalı başarılı bir yarış atı olan Smart Strike'dır. Sam-Son Farm ekürisi adına Kanada'da yarışlara katılan Smart Strike bu ülkede triple crown yapmış başarılı bir yarış atıdır.
Milet
Arkeolojik kazılar ve kalıntılar
20. yüzyıl başında Theodor Wiegand arkeolojik araştırma ve kazılarına ait eserinde Miletos'ta bulunan Hellenistik ve Roma döneminden kalma eserler şöyle sıralanmıştır:
Curlin
Curlın'in annesi ise efsanevi aygır Deputy Minister'ın kızı Sherriff's Deputy'dır.
Milet
Arkeolojik kazılar ve kalıntılar
Diğer eserler de şöyle sıralanabilir:
Curlin
2008 yılının Ağustos ayı itibarı ile, 134 handikap puanına ulaşmıştır ve bu zamandan beri kendisine dünyanın en iyi yarış atı denmektedir.
Milet
Arkeolojik kazılar ve kalıntılar
20 yy. başlarında, yapılan Theodor Wiegand idaresindeki Alman arkeolojik araştırma ve kazıları sonunda hemen hemen tümüyle Güney Agorasi için anıt şekilde olan Milet Pazar Kapısı taş taş parçalara ayrılmış; taşlar Almanya'ya taşınmış ve yapı yeniden birleştirilmiştir. Ortaya çıkan bu şaşaalı antik eser Berlin'de Bergama Müzesi'nde özel bir odada gösterilmektedir.
Curlin
Sahipleri
Kentucky merkezli avukatlık mesleğini devam ettiren William Gallion ve Shirley Cunningham Jr. tarafından 57 bin Amerikan Doları karşılığında satın alınmıştır. William Gallion ve Shirley Cunningham Jr., Curlin'in satış haklarının yüzde 80'lik kısmını 2007 yılında yatırımcı Kendall Jackson ve Floridalı George Bolton'a sattı.
Milet
Arkeolojik kazılar ve kalıntılar
Miletos'ta bulunan birçok eser yurt dışına (özellikle Paris Louvre Müzesi'ne) götürülmüştür. İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde de Miletos'tan çıkarılan bazı eserler bulunmaktadır. Sonraki kazılarda çıkan diğer önemli eserler 1963'ten beri Didim, Aydın'da bulunan Miletos Müzesi'nde saklanıp gösterilmektedir.
Cardoen AT mayını
Cardoen AT mayını dairesel çelik kasalı Şili yapımı tahripli tanksavar mayınıdır. Industrias Cardoen SA firması tarafından üretilmiştir. Mayının klasik bir şekli vardır. Üst kısmında üç adet esnek mandal üzerine oturtulan baskı plakası ve bunun altında basit bir mekanik ateşleme fünyesi bulunmaktadır. Mayın üzerine takılan ikincil fünye ise tuzaklama amaçlı olup, mayının yerinden oynatılması veya içinin açılması durumunda patlamaya ayarlıdır.
Curlin
Maiden
Curlin'nin sahneye çıktığı ilk yarış şartlı Helen Pitts koşusudur. Bu yarışı Rafael Bejarano yönetimindeki Curlin birinci tamamlamıştır.
Cardoen AT mayını
Mayın Şili silahlı kuvvetlerinde kullanılmıştır.
Reynolds sayısı
Akışkanlar mekaniğinde Reynolds sayısı(), bir akışkanın, atalet kuvvetlerinin (vs d), viskozite kuvvetlerine (μ/ρ) olan oranıdır ve sonuç olarak bu değer bu iki tip kuvvetin belli bir akış şartı altında birbirine olan göreceli önemini verir. Bundan ötürü, Reynolds sayısı, laminer akış ve türbülanslı akış gibi değişik akış rejimlerini nitelemek için kullanılır.
Reynold sayısı adını 1842 ile 1912 yılları arasında yaşamış olan ve bu sayıyı tanımlayan Osborne Reynolds'tan almıştır. Tipik olarak aşağıdaki gibi tanımlanır:
Curlin
Rebel Stakes ve Arkansas Derbi
Nisan ayında ve mayıs ayının başında koşulan bu iki önemli yarışı jokey Robby Albarado Rebel ile kazanan isim Curlin oldu.
133. Kentucky Derbi
Curlin bu yarışa favori olarak çımıştır. 1915 yılından beri 3. yaşlı olarak bu yarışa favori çıkan ilk attır. Safkan bu yarışı Robby Albarado Rebel yönetiminde 3. tamamladı.
132 Preakness Stakes
Curlin bu yarışın çıkışında tökezledi. Buna rağmen ilk virajda cesur bir hamle yaparak öndeki grubu yakalamıştır. 133. Kentucky Derbisi'ni Curling'i geçerek kazanan isim olan Street Sense, yarışı kazanmaya yakınken son bir hamleyle gelen Curlin yarıştan 1. ayrılmıştır.
Bu yarıştan sonra Curlin 1. sınıf bir yarış atı olduğunu kanıtladı. Bu nadide atın yukarıda değinilmiş yarışları ve diğer koşuları aşağıdaki tabloda listelenmiştir.
Natalia Oreiro
Natalia Oreiro (d. 19 Mayıs 1977, Montevideo, Uruguay), Tu Veneno albümü ile Latin Grammy ödüllerine aday gösterilmiş, kariyerinin büyük kısmını Arjantin'de yapmış Uruguaylı şarkıcı ve oyuncu.
İlk yıllarda daha çok pembe dizilerde yer alan Natalia Oreiro, daha sonraki yıllarda sinema filmlerinde başrol aldı. Müzikal kariyeri, ilk sinema filmi Un Argentino en New York ' ta seslendirdiği "Que Sí, Que Sí" ile başlayan sanatçının ilk albümü Arjantin'de  çift platin plak, Yunanistan, İsrail ve Slovenya'da altın plak kazandı. İkinci albümü Tu Veneno ile de Arjantin'de 2000 yılında ilk, 2002 yılında ikinci altın plak ödülünü kazandı. 2002 FIFA Dünya Kupası'nda Uruguay millî futbol takımının "vaftiz annesi" (ispanyolca: madrina) seçildi. 2006 yılında başrolünde oynadığı Sos mi vida dizisindeki Esperanza Muñoz - La Monita rolü ile 2006 Martín Fierro Ödülleri'nde "en iyi komedi (kadın) oyuncusu" seçildi. 2010 yılında Esquire dergisinin "Yaşayan En Seksi Kadın Atlası"nda yer aldı.
İlk albüm ve Muñeca Brava
Sinema filminden sonra kendi adını taşıyan ilk debut albümü olan Natalia Oreiro ' yu piyasaya sundu. Albüm, aralarında Türkiye, Amerika ve İsrail’in de bulunduğu otuz beş ülkeye satıldı. "Cambio dolor" albümden çıkan ilk single'dır ve ilk video klip de bu şarkıya çekildi. Ayrıca "Me Muero de Amor", "Vengo del Mar", "Que Si, Que Si" şarkıları albümde ön plana çıkan diğer şarkılardır. Natalia'nın ilk sinema filmi olan Un Argentino en New York ' un soundtrack parçası olan "Que Si, Que Si" albüme bonus track olarak eklendi. Ayrıca albüm Cnn.Com da yılın en başarılı 100 albümü arasına girmeyi başardı. "Cambio dolor" şarkısı ayrıca Arjantin ve Doğu Avrupa ülkelerinde hafta içi her gün primetimeda gösterilen Muñeca Brava (Vahşi Güzel) (1998-1999) adlı dizinin de tema şarkısı oldu. Natalia, dizide, doğumundan sonra terk edilmiş bir kız olan Milagros'u canlandırdı. Dizi, 63 ülkede (özellikle Arjantin, Fransa, Şili, Peru, İsrail, Macaristan, Polonya ve Rusya) ve 23 dilde yayınlandı. Muñeca Brava dizisindeki rolü ile 1998 ve 1999 yıllarında iki kez Martín Fierro Ödülleri'nde "En iyi kadın oyuncu" olarak aday gösterildi. Ocak 2000'de E! Entertainment Television tarafından "Yılın Ünlüsü" seçildi.
Tu Veneno dönemi
Natalia, ikinci albümü olan Tu Veneno ile müzik kariyerine devam etti ve albümünü "Gala de la Hispanidad", "Gala de Murcia", "Festival de la Calle 8"  adlı festivallerde tanıttı. Tu Veneno, rock ağırlıkta şarkıların yanı sıra latin pop müziğini de içeren, hard rock ile pop müziğin birleştirildiği ve geleneksel latin ritimlerinin bol bol yer aldığı bir Oreiro albümü oldu. "Rio de la Plata", "Tu Veneno" ve "Como Te Olvido" gibi beğenilen şarkılar albümde yer aldı ve bu şarkılara video klip çekildi. Natalia Oreiro, bu albümde Betty Page'in saç şeklini kullandı. Don Francisco tarafından sunulan, prestijli Latin TV şov programı Sabado Gigante Internacional ' da albümünü başarılı bir şekilde tanıttı. 2000 yılında Şili'de yapılan Viña del Mar Festivali'nde "yılın kraliçesi" seçildi. Ayrıca Oreiro, bu albüm ile En İyi Kadın Vokal Albüm dalında Latin Grammy ödüllerine aday gösterildi, ancak ödülü Christina Aguilera'nın Mi Reflejo albümü aldı ve bu adaylık ilk şarkıcı ödüllere aday gösterilen ilk Uruguaylı müzisyen oldu. Oreiro, albümünün son video klibi olan "Como te Olvido" ' ya klip çekmek için Romanya'ya giti. Dracula's Castle'de (Drakula Şatosu) klibi Tudor Giurgiu tarafından çekildi.
Evlilik
31 Aralık 2001'de Arjantin'in ünlü rock grubu "Divididos"'un solisti Ricardo Mollo ile Brezilya'nın Fernando de Noronha adasında gizlice evlendi.
Turmalina dönemi
Oreiro'nun üçüncü albümü olan  Turmalina, 2002 yılında ünlü yapımcı Kike Santander tarafından piyasaya sunuldu. Süper kahraman tasarımı ile dinleyicilerin karşısına geçen Natalia, ilk kez bu albümde söz yazdı ve beste yaptı. Uzun bir dünya turnesinde olan Oreiro, bu albüm için gerekli olan seslendirme çalışmalarını Amerika, Rusya, Uruguay ve Arjantin'de gerçekleştirdi. 70'li ve 80’li yılların tarzlarından esinlenilerek pop-rock dokunuşlarıyla süslenen Turmalina, Oreiro’nun diskografisindeki özel yerini aldı. "Que Diga Lo Que Quieran (Ne Söylemek İsterlerse Onu Söylesinler)" albümden çıkan ilk single çalışmasıdır. Natalia'nın ilk şarkı sözü denemesini gerçekleştirdiği "A Las De Libertad (Özgürlüğün Kanatları) ", bir denizcinin Natalia’nın yakın bir arkadaşına duyduğu aşkı anlatan gerçek yaşamdan alınma "Mar (Deniz)", Natalia’nın söz yazımına yardım ettiği "Cayendo (Düşüş)", Kachorra adlı popüler TV dizisinin jenerik müziği "Cuesta Arriba, Cuesta Abajo", Natalia'nın Fredy Bessio ile söylediği 2002 FIFA Dünya Kupası'nda Uruguay'ın millî şarkısı olan "Pasión Celeste" şarkıları da albümde öne çıkan diğer şarkılardır. Natalia, bu albümü ile Polonya, İsrail, Macaristan, Romanya ve Rusya gibi birçok ülkede konser verdi.
Sos Mi Vida dönemi
Natalia, 2006 yılında Facundo Arana ile başrolünü paylaştığı hafta içi her akşam Arjantin'in Canal 13 kanalında gösterime giren Sos mi vida adlı dizide başrol oynadı. 8 Ocak 2007 tarihinde dizi 231. bölümü ile sona erdi. Sos mi vida dizisi, Paraguay, Uruguay, Venezuela, Ekvador, Polonya, Romanya, Rusya, İsrail, İspanya ve Macaristan gibi 40'tan fazla ülkede yayınlandı. Türkiye'de 40. bölümden itibaren reytinglerden dolayı kaldırılan dizi Arjantin TV ve Radyo,Gazeteciler Birligi (APTRA) tarafından düzenlenen Martin Fierro Ödülleri ve Prize Bugler Spectacles'de "Yılın dizisi, En iyi kadın-erkek komedi oyuncusu" olmak üzere birçok ödül kazandı. Dizinin Arjantin'deki genel reyting tablosu 26.9'du.
Greenpeace ve Oreiro
2001 yılından beri, üyesi olduğu Greenpeace'in Arjantin'de düzenlediği birçok kampanyaya katıldı ve gönüllü olarak tanıtım filmlerinde görev aldı. Önceki yıllarda iklim değişikliği ile meydana gelecek çevre zararlarına dikkat çeken Greenpeace'in tanıtım reklamlarında oynayan Oreiro, Mayıs 2007' de yapılan Big Blue March kampanyasına katılarak desteğini sürdürdü.
Diğer çalışmaları
2002 yılında Pablo Rago ile birlikte Kaçak Kız adlı televizyon dizisinde rol aldı. Dizinin final bölümü Arjantin'de 20 rating puanı aldı. 2003 yılında Eduardo Mignon yönetimindeki Cleopatra filminde Norma Aleandro ve Leonardo Sbaraglia gibi deneyimli oyuncularla başrol oynadı. Oreiro, özellikle Doğu Avrupa ve Rusya'da 2003 yılında 30'a yakın konser verdi. Bazı konserleri 12.000 dinleyiciye ulaştı. 2004 yılında başrolünde yer aldığı El deseo dizisi, diğer yapımları kadar başarılı olamadı. İlk haftasında 27.1 rating alan  dizi, sonraki bölümlerde aynı rating başarısını elde edemedi ve dizinin ratingi düşmeye başladı.
2006 yılında Sos mi vida dizisine devam ederken Arjantin'in Rosario kentinde çekilen La peli filminde yer aldı. 2007 yılında Patite Feo adlı bir çocuk dizisinde konuk oyuncu olarak yer aldı.
Özel hayatı
2001 yılında, Oreiro, en iyi rock grupları Sumo ve Divididos'un üyesi olarak kariyeriyle tanınan Arjantinli şarkıcı ve müzisyen Ricardo Mollo ile bir ilişkiye başladı. O yıl 31 Aralık'ta gizlice evlendiler. 26 Ocak 2012'de Buenos Aires'teki bir klinikte Oreiro bir erkek çocuk dünyaya getirdi. Çocuğa Merlín Atahualpa Mollo Oreiro adı verildi. Natalia Oreiro ve oğlu, 25 Ekim 2021'de Rus vatandaşlığı aldı.
Dış bağlantılar
! colspan="3" style="background: #DAA520;" | Martín Fierro Ödülleri
2009-10 Süper Lig
2009-10 Süper Lig, Süper Ligin 52. sezonudur. TFF 1. Lig 2008-09 Sezonunu ilk iki sırada tamamlayan Vestel Manisaspor ve Diyarbakırspor ile yükselme maçları galibi Kasımpaşa bu sezonda Süper Lig'de yer almıştır. 2009-10 Süper Lig Sezonu 7 Ağustos 2009'da başlayıp ve 16 Mayıs 2010 günü sona ermiştir. Birinci transfer sezonu 8 Haziran - 1 Eylül 2009, ikinci transfer sezonu 4 Ocak - 1 Şubat 2010 tarihleri arasındaydı. Şampiyon olan Bursaspor ile lig ikincisi Fenerbahçe UEFA Şampiyonlar Ligi'ne katılmaya hak kazandılar. Sezonu 3., 4. ve 5. sıralarda bitiren Galatasaray, Beşiktaş ile Trabzonspor UEFA Avrupa Ligi'ne katılmaya hak kazandılar.
Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu'nun (PFDK) 15 Eylül 2009'da yaptığı toplantıda Ankaraspor'un, Ankaragücü ile arasındaki ilişkinin müsabakaların ve ligin dürüstlüğünü, kamuoyunun ligin dürüstlüğüne ilişkin algısını zedeleyecek nitelikte olması nedeniyle bir alt lige düşürülmesine karar verildi.
Türkiye Futbol Federasyonu'nun, 2009 yılında yürürlüğe giren "Sportif Ekipman ve Reklam Talimatı"na göre, formaların ön yüz, sağ kol ve arka yüz üst kısımda futbolcu numaralarının üstüne reklam alınmaya başlandı. Futbolcu isimleri ise; Süper Lig, 1. Lig ve 2. Lig'de formanın arkasındaki numaranın alt kısmına yazılmaya başlandı. Pazartesi akşam saatlerinde Süper Lig maçları oynatılması uygulaması ilk kez bu sezon başlatıldı.
Ahmet Ali Çelikten
Ahmet Ali Çelikten  Arap Ahmet Ali ve İzmirli Ahmet Ali adlarıyla da bilinen (1883-1969), Afrika kökenli Türk pilot. Havacılık tarihindeki ilk siyahi pilotlardan biridir ve ilk erkek siyahi askeri pilottur. Çelikten, Eugene Jacques Bullard, William Robinson Clarke, Pierre Réjon, ve Domenico Mondelli ile birlikte I. Dünya Savaşı'na katılmış bilinen beş siyahi pilottan biridir. Büyükannesi Osmanlı'ya Bornu'dan (günümüzdeki adıyla Nijerya) geldi.
Hayatı
Ahmet, 1883 yılında Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Aydın Vilayeti'nin İzmir Sancağı'nda doğdu. Annesi Zenciye Emine Hanım ve babası Ali Bey, Afrika kökenli Türk'tüler. Küçük yaşta babasını kaybeden Ahmet, savaş gemisi kaptanı olmayı istedi ve 1904 yılında Haddehâne Mektebi'ne girdi. 1908'de, üsteğmen olarak (Mülâzım-ı evvel) mezun oldu. Daha sonra 25 Haziran 1914'te Yeşilköy'de kurulan Deniz Tayyare Mektebi'ne gitti ve orada Osmanlı Deniz Kuvvetleri'nin bir üyesi oldu.
I. Dünya Savaşı sırasında Preveze'den göçmen olarak gelen Hatice Hanım ile (1897–1991) evlendi. Kasım 1916'da işine başladığında tarihteki ilk siyah pilot unvanını aldı. 18 Aralık 1917'de Yüzbaşı Ahmet Ali, Berlin'e okulunu tamamlaması için gönderildi.
I. Dünya Savaşı'ndan sonra Ahmet Ali Kurtuluş Savaşı'nda Türk Ulusal Hareketi'ni destekledi. Gönüllü olarak Konya Askeri Hava Üssü'nde pilotluk yaptı.
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra pilotluğa İzmir'de devam etti. 1928 yılında Hava Müşteşarlığı'na atandı. 1949 yılında ordudan emekli oldu.
1969 yılında öldü.
Maldiv pasaportu
Maldiv pasaportu Uluslararası seyahat için Maldivler vatandaşlarına verilen vatandaşlığın bir kanıtıdır. 32 sayfalık bir standart bulunmamakla birlikte Maldiv pasaportu yaklaşık 64 sayfa olabilir. Maldiv pasaportu tüm ülkeler için geçerlidir. Pasaport verildiği tarihten itibaren 5 yıl süreyle geçerlidir. Biyometrik pasaport 2007 yılının sonlarında piyasaya çıkmıştır.
Maldiv vatandaşları İrlanda'ya 3 ay, İngiltere'ye ise 6 ay ikamet süreli vizesiz ziyaret edebilirler. Henley Vize Kısıtlamaları Endeksi 2016 Raporu'na göre Maldivler vatandaşları sınır kapısında vize alarak veya vizesiz 80 ülkeye seyahat edebilirler. Bu sayede Maldivler vatandaşları Dünya'da seyahat özgürlüğü açısından 57. sırada yer almaktadır.
Elektronik pasaport
Elektronik pasaportlar 10 yaş ve üzeri Maldivlilere verilir. Yalnızca başvuru sahibine elektronik pasaport verilir. Ek olarak, 10 ila 18 yaş arasındaki başvuru sahiplerinin, başvuranın ebeveynlerinden biriyle Maldivler Göçmenlik Bürosuna başvurmaları gerekmektedir.
32 sayfalık veya 48 sayfalık elektronik pasaportlar için başvuru yapılabilir. 32 sayfalık bir pasaportun maliyeti 1.000 MVR ve 48 sayfalık bir pasaportun maliyeti 1.500 MVR'dir. Tüm pasaportların geçerlilik süresi 5 yıldır. Başvuru sahibi 18 yaşından küçük ise velisi veya yasal vasisinin talebi üzerine pasaport çıkartılabilir.
Elektronik olmayan pasaport
Elektronik olmayan pasaportlar, 10 yaşından küçük çocuklara, yurtdışında ikamet eden başvuru sahiplerine; 70 yaşını doldurmuş ve pasaportu teslim almaya gelemeyecek olan adaylara ve kalıcı hastalığı/engellilik durumu veya geçici tıbbi durumu sebebiyle seyahat edemeyen, yürüyemeyen ya da yürümekte güçlük çektiğinden teslim almaya gelemeyecek kişilere verilir.
Biyoveri sayfası
Maldiv pasaportunun güncel versiyonunun biodata sayfası aşağıdaki verileri içerir:
Varda Köprüsü
Varda Köprüsü, Adana ili Karaisalı ilçesi Hacıkırı (Kıralan) mahallesi'nde bulunan, yöre halkı tarafından "Koca Köprü" diye anılan köprü. Hacıkırı Demiryolu Köprüsü olarak ya da 1912 yılında Almanlar tarafından inşa edildiği için Alman köprüsü olarak bilinmektedir. Adana'ya uzaklığı karayolu ile Karaisalı üzerinden 64 km'dir. Demir yolu ile Adana İstasyonu'na mesafesi 63 km'dir.
Bu köprü Almanlar tarafından, çelik kafes taş örme tekniği ile yapılmıştır. 6. Bölge sınırları içinde bulunmaktadır. 1912 yılında hizmete açılmıştır. Köprünün yapılış amacı İstanbul-Bağdat-Hicaz Demiryolu hattını tamamlamaktır.
Teknik özellikleri
Kâgir köprü türünde 3 ana açıklık 4 ana ayak üzerine kuruludur. Uzunluğu 172 m'dir. Yerden orta ayak yüksekliği 99 m'dir. Köprü ayakları çelik mesnet türü olup dış kaplaması taş örme tekniği ile yapılmıştır. Yapım yılı başlangıcı 1907, bitiş tarihi 1912'dir. Köprü ayakları bakımı için dört adet ayağın içinde bakım merdivenleri mevcuttur.
1987 FA Cup Finali
1987 FA Cup Finali, 16 Mayıs 1987 tarihinde 1986-87 FA Cup şampiyonunu belirlemek için Wembley Stadyumu'nda, Coventry City ile Tottenham Hotspur takımları arasında oynanan FA Cup finalidir. Coventry karşılaşmanın uzatma bölümlerinde bulduğu gol ile rakibini 3-2 mağlup ederek organizasyonda ilk kez şampiyonluğa ulaştı. Tottenham ise 8. kez mücadele ettiği FA Cup finalinde ilk kez kupayı kaybetti.
Finale giden yol
''Ev sahibi takımlar ilk sıradadır.
{|width=100%
Coventry City
3. tur: Coventry City 3-0 Bolton Wanderers
4. tur: Manchester United 0-1 Coventry City
5. tur: Stoke City 0-1 Coventry City
Yarı final: Coventry City 3-2 Leeds United
Tottenham Hotspur
4. tur: Tottenham Hotspur 4-0 Crystal Palace
5. tur: Tottenham Hotspur 1-0 Newcastle United
6. tur: Wimbledon 0-2 Tottenham Hotspur
Yarı final: Tottenham Hotspur 4-1 Watford
TCG Giresun (F-491)
TCG Giresun (F-491), USN'deki adı: USS Antrim (FFG-20), Türk Deniz Kuvvetleri'nde hizmet etmekte olan Gabya sınıfı fırkateynlerden biri.
Aslen güdümlü füzeleri olan Oliver Hazard Perry sınıfı fırkateyn'dir. TCG Giresun Marmaris Aksaz'da 3 nolu parmak iskelede konuşlu.
1 adet helikopter pisti ve 2 adet helikopter hangarı olmak üzere aktif olarak üzerinde 2 adet SH60 ve benzer boyutlardaki helikopteri konuşlandırabilir.
1981 yılında San Francisco'da üretilmiş, sırası ile 1990 ve 1995 yıllarında büyük tadilatlara gidilmiştir.
Korsan avı
1951 sayılı Birleşmiş Milletler kararı uyarınca Türkiye'nin de içinde yer aldığı bir temas grubu oluşturulmuş, bu kapsamda oluşturulması planlanan uluslararası deniz gücüne Türkiye'den bir firkateyn görevlendirilmişti.
TBMM tarafından verilen yetkiye dayanılarak söz konusu harekâta katılmak üzere, 2 adet AB-212 helikopteri, 1 adet Sualtı Taarruz Timi ve 1 adet Sualtı Görev Timini bünyesinde barındıran TCG Giresun Firkateyni görevlendirildi.
Giresun Firkateyninin Görevi
Görev Kuvveti-151'in icra edeceği harekâtın hedefi; sorumluluk sahasında ticari trafiğin emniyetini sağlamak, Aden Körfezi'nde deniz ticaret yollarındaki uluslararası güven ortamını tesis etmek ve tüm ülkelerin deniz haydutluğu ile mücadelede imkân ve kabiliyetlerini geliştirmek olarak belirlenmiştir.
Libya İç Savaşı
2011 yılında ise Libya'da çıkan iç savaş nedeniyle ülkedeki Türk vatandaşlarının tahliyesi ve Akdeniz'de NATO'nun Libya'ya koyduğu deniz ablukasında görev yapmıştır.
2020 yılında Libya açıklarında görev yapan Türk Deniz Görev grubundan görev almıştır.
Çift toynaklılar
Çift toynaklılar ( veya Cetartiodactyla), memelilerin eteneliler (Placentalia) infra sınıfına ait bir takım. Takım, su aygırları, domuzlar, pekariler, geyikler, koyun ve keçiler gibi karasal canlıların yanında balinaları da içerir. Yaklaşık 270 adet karada yaşayan çift toynaklı türü mevcuttur. Bunlardan özellikle boynuzlugiller familyasına ait türler, insanlar için ticari açıdan çok önemlidir. Çift toynaklılar, günümüzün en başarılı otçul kara canlılarındanlardır.
Özellikler
Çift toynaklıların ismi 2 ya da 4 adet, yani daima çift sayıda olan toynaklarından kaynaklanmaktadır. Üçüncü ve dördüncü tırnakları (toynakları) en iyi gelişmiş olanlarıdır. Fosil kalıntıları bulunan akrabalarında başparmak tırnağıda görülmektedir, ama günümüzde var olan çift toynaklılarda yoktur. İkinci ve beşinci parmakları türden türe farklı derecede gelişmiştir: Su aygırlarında hala büyük ve kullanışlı bir haldedirler, ama çift toynaklıların çoğunda çok küçülmüş, gerilemişlerdir ve hatta yere bile değmezler. Zürafagillerde ve devegillerde hatta artık görülmeyecek kadar gerilemiştir.
Evrimsel tarih
Çift toynaklıların en eski fosilleri Erken Eosen'e (yaklaşık 56 milyon yıl önce) kadar uzanmaktadır. Bu bulgular neredeyse aynı anda Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'da ortaya çıktığından, çift toynaklıların kökenini doğru bir şekilde belirlemek çok zordur. En eski fosiller, Diacodexeidae familyasına ait olarak sınıflandırılır; grubun en tanınmış ve en iyi korunmuş üyesi Diacodexis'dir. Bu familyadaki hayvanlar, ince yapılı, ince bacaklı ve uzun kuyruklu, bazıları bir tavşan kadar küçük hayvanlardı. Arka bacakları ön bacaklarından çok daha uzundu. Orta Eosen, günümüz memelilerinin çoğunun atalarının türlenmesinin meydana geldiği dönemdir.
Eosen'de yaygın olan çift toynaklı familyaları, ( şimdi soyu tükenmiş) Entelodontidae ve Anthracotheriidae idi. Entelodontlar, Avrasya ve Kuzey Amerika'da orta Eosen'den erken Miyosen'e kadar yaşadılar. Kısa bacaklı, tıknaz bir vücuda ve alt çene kemiğindeki iki tümsek ile karakterize edilen büyük bir kafaya sahipti. Anthtacotheridler, kısa bacakları ve uzun bir ağzı olan büyük, domuz benzeri bir yapıya sahipti. Bu grup Orta Eosen'de Pliyosen'e kadar olan dönemde ortaya çıktı ve Avrasya, Afrika ve Kuzey Amerika'ya yayıldı. Antrakotların su aygırlarının ataları olduğu düşünülüyor ve muhtemelen benzer şekilde daha çok suda yaşayan yaşam tarzına sahiplerdi. Suaygırları Miyosen sonlarında ortaya çıktılar ve Afrika ile Asya'da dağıldılar.Amerika'ya ise hiç gelmediler.
Develer (Tylopoda), Senozoik'in büyük bir kısmında sadece Kuzey Amerika'da yaşıyor idi; Cainotheriidae gibi erken formlar Avrupa'da dağıldılar. Kuzey Amerika develeri arasında tıknaz ve kısa bacaklı olan Merycoidodontidae gibi gruplar vardı. İlk olarak Eosen sonlarında ortaya çıktılar ve Kuzey Amerika'da çok çeşitli türlere ayrıldılar. Sadece Miyosen sonlarında veya Pliyosen başlarında Kuzey Amerika'dan Avrasya'ya göç ettiler. Kuzey Amerika'dakilerin nesli yaklaşık 10.000 yıl önce tükendi. Domuzumsular ise Eosenden beri buralardadır. Geç Eosen veya Oligosen'de, Avrasya ve Afrika'da iki aile kalmıştı; Eski Dünya'da nesli tükenen pek çok tür, bugün sadece Amerika'da yaşamaktadır.
Panama Kıstağı'ndaki kara köprüsünün yaklaşık üç milyon yıl önce kurulmasının ardından, Güney Amerika'ya Pliyosen'de çift toynaklılar yerleşti. Sadece pekariler, Lamalar ve çeşitli  geyik türleri ile Güney Amerika, hiçbir yerli çift toynaklı türü bulunmayan Avustralya dışında, diğer kıtalara göre nispeten daha az çift toynaklı familyasına sahiptir.
Balinaların evrimi
Oldukça uzmanlaşmış deniz memelilerinin, 50 milyon yıl kadar erken bir tarihte fosillerden bilinen bir grup ilkel balina olan Archaeoceti'den evrimleştiği düşünülüyor. Archaeoceteler'in daha önce morfolojik özelliklere dayanan Mesonychian toynaklılarından kaynaklandığı düşünülüyordu. Bununla birlikte, en eski Mesonychian'lar, 60 milyon yıllık fosil yataklarından bilinmektedir - ilk çift toynaklılardan çok daha erken. Bu ortak karakterlerin yakınsak evrimle kazanıldığı artık genel olarak kabul edilse de, deniz memelilerinin erken fosil tarihi, çift toynaklılar evrimi ile ilgili olarak henüz tam olarak çözülmemiştir.
Sınıflandırma
Çift toynaklıların sınıflandırılmalarında midelerinin anatomisi önemli bir rol oynamaktadır. Su aygırlarının, domuzumsuların ve pekarigillerin 2 ya da 3 bölümden oluşan bir mideleri vardır ve geviş getirmeden sindirirler. Bu yüzden "gevişgetirmeyenler" olarak bir grup içinde (suina) toplanırlardı. Bunların haricinde tüm diğer çift toynaklılar geviş getirme yeteneğine sahiplerdir. Ama geviş getirme şekillerinde de farklar olduğu için devegiller asıl gevişgetirenlere dahil sayılmazlar ve topuktabanlılar olarak ayrı bir alt takıma konulurlar.
Balinalar da çift toynaklı hayvanlardan türemişlerdir. Çok farklı olan vücut yapılarından dolayı eskiden ayrı bir takıma konulsalar da, çift toynaklıların ayrıntılı bir kladogramı için balinaların da dikkate alınması gerekir. Balinalar, güncel olarak su aygırları ile birlikte Whippomorpha alt takımında sınıflanırlar.
Ağaç inancı
Ağaç inancı birçok doğa inançlarının barındırdığı animizimde, ağaçların saygı gösterilmesi gereken bir ruha sahip oldukları, ve ağaçlara gösterilen saygı, bereketi etkilediğine inanmaktan kaynaklanan bir kült'dür.
Eski Türklerin ve Moğolların inancı Tengricilikte, ve Kuzey Amerika'nın yerli inançlarında, ayrıca bir de dünyanın merkezinde durduğuna, ve yer ve gök alemini birleştirdiğine inanılan "Dünyalar ağacı" vardır. Ağaca tapınmanın izleri Oğuzlara kadar muhafaza edilmiştir: “Bay Terek”, “Temir Kavak”, veya “Hayat Ağacı” denilen kutsal “Evliya Ağaç” inanışına benzer inançlar sadece Türk mitolojisinde değil tüm dünya mitolojilerinde rastlanabilir.
Sembolik anlamları
Türk etnik-kültürel geleneğine baktığımızda, önemli bir yer tutan ağaç miti, Türk düşüncesinde yaratılış nedeninin başlıca motiflerinden biri olarak gösterilir. Bu düşünceye göre, ilk insan dokuz budaklı bir ağacın altında yaratılmıştır. Türk mitolojisinde, “Evliya Ağaç”, Tanrı’ya kavuşmanın yoludur. İnanışa göre, yüce dağlar gibi bazı kutsal ağaçların bakışları da gözle görülemeyecek kadar göklere yükselir ve göklerde olduğu sanılan ışık dolu cennet alemine ulaşır. Cennet ise Ulu Tanrı’nın gözle görülebilen yanına çevrilmiştir. Böylelikle, “Evliya Ulu Ağaç” Türk düşüncesinde Tanrı’nın ilahi özelliklerinin maddi yeryüzündeki sembolü haline gelmiş, başka bir deyişle onu sembolize etmiştir. Ağaç, Türk halklarının geleneksel dünya görüşlerinde, insanların birbirleriyle ve doğanın insanlarla bağını da sembolize eder.
Tanrı’yı sembolize eden kutsal Evliya Ağaçları’nın, Türk mitolojisindeki tanımına uygunluğu açısından birçok özelliği vardır; bu ağaçların tek ve benzersiz olması, ölümsüzlüğü sembolize etmesi ve sığınacak yer olması bunlardan bazılarıdır. Bu özellikler, aynı zamanda “Ulu Gök Tanrı”nın taşıdığı özelliklerdir. Bu nedenle, ağaç kutsal bilinmiş ve onu kesmek günah sayılmıştır. Tanrı Dağı gibi, “Evliya Ağaç” da Türk mitolojisindeki Tanrıcılıkta Tanrı’yı temsil etmektedir.
Türk halklarında, ağaçların bereketli olması veya birkaç yıl ürün vermeyen ağaçların ürün vermesi için, "ağacı korkutmak" gibi adlarla bilinen gelenekler vardır. Uykuda, çiçeklenen ağaç görmenin, dünyaya çocuk geleceği, yıkılan ağaç görmenin de ölümün işareti olarak yorumlanması, ağaçlara bağlı eski inanışların bir ürünüdür. Mitolojik inanışa göre, öbür dünyada her yaprağı bu yeryüzündeki bir insana ait olan bir ağaç vardır; bir insan, yaprağı sararıp yere düştüğü zaman ölür. Kadir gecelerinde ise suların durduğuna ve ağaçların secdeye gittiğine inanılır.
Ağaç, Azerbaycan dekoratif sanatında ortaya konan örneklerin tamamında da hayatın başlangıç sembollerinden biri olarak yer almaktadır.
Tarihsel kökenleri
M. Kaşgari’nin, Oğuzlardan bahsederken, onların yüksek bir dağla yakınlıklarına değinir ve “gözlerine ulu görünen” büyük bir ağaca “Tankrı” dediklerini söyler. Derbent yakınlarında yaşayan Kumukların, dokunulmaz ve kutsal saydıkları ağacı, “Tenkrihan” olarak adlandırmış olması ve diğer birçok tarihsel bilgi, Türklerin gözünde Ulu Ağaç’ın, Tanrı’nın ilahi vasıflarını taşıdığını gösteriyor. Osmanlı Devletinin kurucusu Osman Gazi’nin uykusuna girip, hakimiyetinin nerelere kadar uzanacağını söyleyen, her tarafa dal-budak salan ve budaklarının gölgesi dört bir yanı örten de ağaçtı. Bazı kaynaklarda, Ertuğrul Bey’in adıyla bağlantılandırılan bu uykudaki ağaç motifi, Türk destan kültürüne de çok uygun düşüyor.
Sayan Altay halk kültüründeki ağaç motifi, yer sahibi motifiyle ilintilidir. Burada ağaç, Ulu Ana’nın yaşadığı ve kahramanlara memesinden süt verdiği yerdir. Hakasların yaşlıları, kayın ağacının yerin derinliklerine işlemiş köklerinde, yeraltı dünyasındaki atalar alemiyle bağlı gücün ifadesini görürler. Türk halklarında ulu ağaçların evliya adlarıyla anılması da çok yaygındır. Büyük olasılıkla Tanrı’nın tekliğini simgelediği için, yalnız ağaçlar, mitolojik inanışlarda önemli yer tutmuşlardır.
“Evliya Ağaç” mitolojisine dair edebiyatlarda, “Dünya Ağacı”, “Şaman Ağacı”, “Bay Terek” gibi adlara rastlanır. Dünya halklarının mitolojisinde “Hayat Ağacı”; Altay Türk mitolojisinde “Bay Kayınk” ; bazı hikâyelerde ise “Tamir Terek” adları geçmektedir.
Dünyanın tam ortasından yükselen bu ağacın kökleri yeraltına iner, dalları ise dünya dağının zirvesine yükselir. Böylece bu kutsal ağaç, dünyanın her üç katını -gök, yer ve yeraltı dünyalarını- birbirine bağlamaktadır.
Şamanist Türklerin en kutsal bildikleri ağaç, kayın ağacıdır. Kutsal sayıldığı için de “Bay Kayın” denilen bu ağaç, bütün şaman ayinlerinde yer alır. Ağaç motifi olan kayın, Altaylarda şaman ayinlerinde, doğum, düğün ve bayramlarda önemli unsurdu. Ataların hayatları bu ağaçla bağlanırdı. Altay şamanlarının inancına göre, insanlar yaratıldıkları zaman ilk kayın ağacı da Umay Ana ile beraber yere inmiştir. Şamanı besleyip, büyüten ağacın adı Ara Ağaç'tı. Yakutlara göre, göğün en üst katında olup, göğün yere açılan kapısıdır. Yerle göğü birbirine bağlayan Dünya Ağacı’nın zirvesinde, iki başlı bir kartal yuva kurmuştur. Bu kartalın görevi, gökleri korumaktır.
Hakaslar, “Imay Toyı” adını verdikleri törenlerde kullandıkları ağacı, tören bittiğinde ormana götürüp dikerlerdi. Eğer bu ağaç kurumazsa, adına tören yapılan kadının ailede çocuklarının dünyaya geleceğine inanılırdı. Hakasların geleneksel görüşlerinde ağaç, aynı zamanda “insan”, “insanın canı” ve “soy” anlamlarıyla da bağlantılıdır.
Toprağın ruhunun da kayın ağacında olduğuna inanılmıştır. Şamanlar kendi ilahilerinde, tören ve ayinlerin başlıca unsuru olan kayın ağacına “Bay Kayın” derlerdi. Kayın, Tanrı’yla kulu arasında ilahi bir köprü gibi düşünülürdü. Şorlar da dağ ve su ruhlarının şerefine yaptıkları ayinleri, kayının altında gerçekleştirirlerdi.
Türk etnik-kültürel geleneğinde, her ağacın birer canlı varlık olduğuna inanılmıştır. Buna göre de kutsal ağaca zarar veren veya dallarını kıran birine zeval geleceğine inanılmıştır. Tapınılan ağaca ant içilir, her yıl bir kurban kesilirdi. Anadolu Kızılbaşları, kutsal ağacın ilahi özellik taşıdığını belirtmek için bu ağaçlara “Dede Ağacı” demiştir. Cengizname'ye göre, Cengiz, her boya bir işaret olarak ayrı ayrı damga, kuş ve benzeri şeylerin yanında bir de ağaç tayin etmişti.
Altaylarda, “Genç Oğlan” adlı hikâyenin kahramanı, kayın ağacının altında geceledikten sonra ad alır. Kırgız ve Kazaklarda ise kısır kadınlar, yalnız ağacın (veya suyun) yanında geceleyip kurban keserlerdi. Yakutlarda, çocuğu olmayan kadınlar, kutsal bir ağacın dibinde ak-boz at derisinin üzerinde oturur, ağlayıp sızlayarak, yer sahibinden çocuk isterlerdi. “Er Sokotoh” destanında, Er Sokotoh’un ablası sekiz budaklı ağaç, kardeşine yenilmez güç vermek için onu emzirir. Oğuzname’deki “Kıpçak” efsanesinde de ağaçtan söz edilmektedir. Altay halk biliminde,kayın ağacından inip, yeni doğmuş çocuğa ad veren, insanlara yardım eden, ak sakallı yaşlı insan motifleri görmek mümkündür. Ancak, Türk mitolojisinde, ağaçtan doğma motifi görülmez. Kahramanlar ağaç yoluyla cennetten gelirler.
Türk kültüründe, kutsal ağacın küçük bir dalını bile kesmeye kimse cesaret edemez. Azerilerin inanışlarına göre, dedebaba ruhları gününde, ne olursa olsun kesilemezdi. Türbe ve mezarların başında olan ağaçlar da kutsal sayıldığından, kesinlikle yakılmazlardı. Geleneksel görüşlere göre ağaç kesmek, genellikle günah sayılmış ve sadece mecbur kalındığında bu yola başvurulmuştur.
Anadolu Alevileri ise ağaçları ziyaret etmektedirler, görkemli ağaç karşısında baş eğip, yılda bir kez orada tören yaparak kurban keserler. Ağaca tapınmanın bir başka ifadesi de evin temeli etıldığında ağaca kurban kesme geleneğiydi. İnanışa göre, ağır olduğu düşünerek, meyveli ağacın altına yatmazlar, tanrısal özellikler taşıyan Ulu Ağaç’ın dibinde oturmazlardı. Meyve getiren ağacın kesilmesi, günah sayılırdı. Bir ağaç kesildiği takdirde, ağaç sahibinin insana zarar vereceği düşünülürdü.
M.Kaşgari, “Bay Yığaç”ı, bir yer adı olarak kayda almıştır. Kazakistan’daki birçok doğal obje ve yere “Avlıye Akaş” (Evliya Ağaç,Kutsal Ağaç) gibi adlar verilmiştir. Bütün bunlar, ağacın Türk uygarlıklarındaki yerine işaret etmekte, onun kutsallık yönünü bildirmektedir.
Aşık Paşaoğlu tarihinde, “Devletli Kaba Ağaç” ifadesine rastlanılır. “Kaba Ağaç” anlayışı, bu şekliyle, Dede Korkut kitabında da geçer. “Kaba” sıfatı, ağacın ululuğuna, kutsallığına işaret olarak görülebilir.
Lüzumsuz Adam
Lüzumsuz Adam, Türk yazar Sait Faik Abasıyanık'ın 1948 yılında yayınlanan dördüncü kitabı. Sait Faik bu kitapla yeni bir öykü tarzına yöneldi. Kitaptaki on dört hikâye de İstanbul'da geçmektedir.
Lüzumsuz Adam ' daki öykülerde, yazar, olay örgüsünü arka plana iterek düşüncelere, çağrışımlara ve hislere yer verdi. İnsanların iç dünyalarını anlattı. Anlatımında ise halk anlatıcılığının izleri görülmeye başladı. Abasıyanık, kendine özgü deyimler ve argolar da kullandı. Kitapta yer alan İp Meselesi isimli öyküde ise Sait Faik, yaşamının son günlerinde ağırlık verdiği gerçeküstücü tarzı ilk kez denedi.
Abasıyanık, bu kitabı Lüzumsuz Adam isimli öyküyü yazmadan önce Kestaneci Dostum adıyla yayımlaması için Rakım Çalapala'ya verdi. Yazar, bu kitap için 100 lira telif ücreti de aldı. 1947 yılında ise yeni bir öykü yazdı. İsim bulamadığı bu öyküsünü okuyan Yaşar Nabi, isim olarak daha önce Sabahattin Ali'den duyduğu Lüzumsuz Adam ' ı önerdi. Bu öneriyi beğenen Sait Faik, hikâyesinde kullandı.
1948'de yeni bir kitap yayınlaması gündeme gelince, Sait Faik, Çalapala'ya verdiği Kestaneci Dostum ' u Yaşar Nabi'ye getirdi. Kitaba adını veren hikâye yüzünden yazarın karakola çağrıldığını bilen Nabi, Abasıyanık'a Kestaneci Dostum'u kitaptan çıkarıp onun yerine Lüzumsuz Adam ' ı eklemeyi teklif etti. Bu teklifi yazar tarafından olumlu karşılanınca kitabın ismi de Lüzumsuz Adam oldu.
Analiz
Lüzumsuz Adam'la birlikte Sait Faik hikâyeciliğinde ikinci dönem başlamıştır. Abasıyanık artık konuşma dilinin canlılığını kullanmaya başlayarak klasik cümle yapısından devrik cümle yapısına geçti. Bu kitapta fark edilen bir diğer özellik de yazarın "ve" bağlacına karşı açtığı savaştır. Sait Faik'in bu konuda hiç "ve" bağlacı kullanmayan ve kullanılmamasını tavsiye eden Nurullah Ataç'ın yolundan gittiği düşünülür. Kitaptaki dokuz hikâyede hiç "ve" yoktur. Üç hikâyede bir tane, iki hikâyede ise iki tane "ve" kullanılmıştır.
Ayrıca, Faik ilk üç kitabında sadece on tane devrik cümle kurmasına rağmen bu kitabın ilk öyküsünde sekiz tane kurmuştur. Sait Faik öykücülüğünde değişen bir diğer konu da öykülerin geçtiği mekanlardır. Bu kitaptaki öykülerin on tanesi kentte, dört tanesi ise Burgaz Adası'nda geçmektedir. Ne yabancı ülkelerde, ne de köyde geçen hikâyeler vardır.
Abasıyanık, ilk dönem yazılarında özellikle emekçilere ve çalışanlara ama genelde insana duyduğu sevgiden bahseder. Lüzumsuz Adam ' da ise biraz daha umutsuzlaşmıştır. Okuyucunun karşısında daha karamsar bir Sait Faik vardır. Bu durumu değişik sebeplere bağlayan eleştirmenler oldu. İlk grup yazarın rahatsızlığı sebebiyle umutsuzluğa kapıldığını söylerken ikinci grup yazarın eşcinselliğinin toplum tarafından hoş karşılanmaması yüzünden mutsuzluğa kapıldığını iddia etmektedir.
Cúcuta Deportivo FC
"Corporación Nuevo Cucuta Deportivo Cucuta", Kolombiya'nın Cúcuta şehrinde kurulu bir futbol kulübüdür. Hâlen Categoría Primera A'da mücadele etmektedir. Resmî olarak 10 Eylül 1924 tarihinde kurulan kulüp, iç saha maçlarını 45.000 kapasiteli General Santander Stadyumu'nda oynamaktadır.
Tarihi
Cucuta Deportivo'nun kuruluş tarihi ile ilgili bazı anlaşmazlıklar vardır ancak Tarihçi Alfredo Diaz'a göre kulüp Cucuta Spor Kulübü olarak 10 Eylül 1924 tarihinde kurulmuştu. Kulüp ilk maçını Kolombiya dışında, 23 Kasım 1926 tarihinde Venezuela'nın Caracas kentini temsil eden oyunculardan oluşan bir takıma karşı oynadı. İki gün sonra 25 Kasım'da ise La Guaira'da karşılaşmaya çıktı. Cucuta Spor Kulübü, Cali kentinde 1928 yılında yapılan ilk Kolombiya Ulusal Oyunları'nda (Juegos Deportivos Nacionales de Colombia) yer alan Norte de Santander takımını oluşturan ana kulüptü.
Takım 1949 yılının Eylül ve Kasım ayları arasında, Kolombiya liginin ilk sezonu başlamadan önce, Hurucan de Medellin, Universaidad de Bogota, Boca Juniors de Cali ve Atletico Bucaramanga ile oynadı. Bunlar arasından, Atlético Bucaramanga, Cucuta'nın ezeli rakibidir. İki takımın maçları Doğu Kolombiya clásico'su olarak adlandırılır.
Mansa Musa
Mansa Musa (Arapça: منسا موسى), I. Musa ya da tam adıyla Mansa Kankan Musa, 14'üncü yüzyılda onuncu mansa veya Mali İmparatorluğu'nun yükseliş dönemindeki imparatoruydu. Ülkeyi mansa olarak 1312 yılından 1337 yılına kadar yönetti. Musa, en çok 1324 yılındaki hac yolculuğunda yanında taşıdığı ve sadaka olarak dağıttığı devasa miktarda altınla ve İslam dininin ve bilimin velinimeti görevini üstlenmesiyle bilinir.
Mansa Musa, tarihte yaşamış en zengin insan sayılır. Bazı kaynaklara göre zenginliği 400 milyar Amerikan doları olsa da onun servetinin günümüzdeki karşılığını kestirmek güçtür.
Doğumu ve ilk yılları
Mansa Musa'nın doğum tarihi bilinmemektedir. Sözlü tarihi olaylar onun Mansa I. Abubakari'nin torunu, Sundiata Keita'nın yarı-kardeşi olduğunu nakleder. Musa'nın babası Faga Laye isimli bir prensti, fakat babası hiçbir zaman mansa (kralların kralı) unvanını elde edemedi.
Mansa Musa, 1312 yılında Mali krallarının en güçlüsü olarak tahta çıktı. Kendisi, halefi Sundiata Keita'nın aksine dindar bir Müslümandı. İslam etkisini yaymak için imparatorluğunda görkemli camiler inşa etti ve Mali'deki madenlerde üretilen altın ve tuzu dünyaya satabilmek için ülkesini dışa doğru genişletmeye başladı.
Hac
Mansa Musa'nın 1324 yılında Mekke'ye yaptığı hac yolculuğu, Mali İmparatorluğunu İslam dünyasının dikkatine getirdi. Musa Mansa, 60 bin fakire dağıtılmak üzere 80 devenin taşıdığı 18 tondan fazla altın taşıdığı düşünülen bir kervanın başında Sahra Çölü'nü geçerek yolculuğuna başladı. Kervana 12.000 köle eşlik ediyordu ve saf altını 500 kişi taşıyordu. Kervanın etrafında onu korumak için ordusunu da getirtmişti. Musa Mansa, taşıdığı altınları yolda karşılaştığı herkese zekat ve sadaka olarak dağıtmıştı. Hatta Mısır'da o kadar çok sadaka dağıtmıştı ki o geçtikten sonra Kahire'de altın enflasyona uğradı. Musa, enflasyonu düzeltmek için dönüş yolunda dağıttığı altınların bir kısmını kendisi satın aldıysa da altın, orada senelerce eski değerine dönemedi.
Hac dönüşünde yol üstündeki önemli ticaret merkezleri olan Kahire'de Mısır sultanı, Musa Mansa'yı büyük bir hürmetle bir hoca gibi kabul etti. Görkemli kervanı bir sansasyona sebep oluyor ve onu getiriyordu. Onun hac yolculuğunda dağıttığı altınlar sayesinde Mali, 14. yüzyılda Avrupa ve Orta Doğu'da yüksek prestij kazandı ve İbn Battuta gibi seyyah ve alimleri kendine çekmeye başladı. Mansa Musa da sonuç olarak zenginliği ve cömertliğiyle hatırlanmaya devam etti. Bu sebeple 1375 yılında üretilen bir haritada Musa Mansa, Batı Afrika'nın ortasında tahtında otururken sağ elinde bir altın külçesi tutarken gösterilmiştir.
Yine de Mansa Musa'nın bu cömertliği kendi ülkesinde savurganlık olarak görülmüştür. Mali'nin griot ya da jeli denilen halk ozanları, Mansa Musa'yı "ülkenin zenginliğini çarçur eden savurgan kral" olarak anar.
Sonraki dönemi
Kutsal şehirlerden Mekke ve Medine'yi ziyaretinden sonra Mansa Musa, o zamanın büyük ticaret merkezleri olan Gao ve Timbuktu'yu fethetti ve ülkesinin dört bir yanında büyük camiler, koskocaman kütüphaneler ve medreseler yaptırmaya başladı. Onun idaresi altında Timbuktu, İslam'ın altın çağı ilminin önemli bir merkezi hâline geldi ve Orta Doğu'dan bilim adamları ve İslam alimlerinin toplandığı bir yer oldu.
Mansa Musa, daima ilmin gelişmesine ve İslam'ın yayılmasını teşvik etti. Hükümdarlığının ilk yıllarında Sudanlı öğrencileri Fas Üniversitesi'nde öğrenim görmeleri için göndermiştir. Mansa Musa ayrıca mimar Ebu İshak İbrahim es-Saheli'yi Timbuktu'daki Djingareyber Camisi'ni ve kendisinin kraliyet sarayını yapması için görevlendirmiştir. Djingareyber Camii bugün hala ayakta durmaktadır. Cami dokuz sıra kare direk içermekte ve ibadet edecekler için 2.000 kişilik bir yer sağlamaktadır. Es-Saheli, bu bölgede pişmiş tuğla ve kerpici inşaat malzemesi olarak ilk defa kullandı. Djingareyber'in çamur konstrüksiyonu 660 yıllık eski bir gelenekle tesis edildi ve hala ayakta durmaktadır. Djingareyber Camii, şehrin merkez camisi haline gelmiştir. Musa'nın hükümdarlığı döneminde Timbuktu, bir ticaret merkezi olarak zenginleşti İslam ilimleri merkezi olarak gelişti. Mali İmparatorluğunun 15.yüzyılda bölge üzerinde kontrolünü kaybetmesine sonra bile Timbuktu, Sahra Altı Afrika'nın en önemli İslami merkezi olarak kalmaya devam etti.
Musa'nın ölümüyle ilgili bir kayıt yoktur. Buna rağmen genellikle 1330'lu yıllarda öldüğüne inanılır. En çok olası ölüm tarihi 1337 olarak verilir ve ölümü tabii nedenlerle olmuştur.
Ural Nehri
Ural Nehri veya Yayık Nehri (Rusça: Урал; Kazakça: Жайық, Jayıq veya Zhayyq; 1775'den önce Yaik, Rusça: Яик), Rusya ve Kazakistan topraklarından geçen nehir.
Ural Dağları'nın güneybatı yönündeki yamaçlarından doğar ve güneybatı yönünde ilerleyerek Kazakistan'ın batısındaki Atyrau şehrinden Hazar Denizi'ne dökülür. Uzunluğu 2.428 km, havzası 237.000 km².
Hidroloji ve havza
Avrupa ve Asya'nın coğrafi sınırından doğan ve Rus topraklarından ilerleyerek Kazakistan'a ulaşan nehrin akışının yüzde 72'si Rus tarafındaki havzayı oluşturur. bu dikkate değer su seviyesi ve akışı yıl içinde dalgalanmalar yaşar. bahar taşkınları bu akımın yüzde 65-70'lik payını oluşturur. Toplam 2428 km'lik uzunluğunun 1082 km'si Kazakistan sınırlarında akar. Ural havzasında 240 göl ve 1 yapay çok amaçlı rezervuar yer alır ve toplamda 3260 km^3 su hacmine ve 260 km^2 su yüzeyine sahiptir. Havzanın Rusya Federasyonu tarafından kalan bölümünde kirlilik oluşumu gözlemlenmektedir ve bu kirlilik sorununun kaynağı Magnitogorsk ve Orenburg şehirlerindeki sanayi atılımlarıdır. Kazakistan'da ise Uralsk ve Atyrau şehirleri atık sularını (organik atık ve besin kalıntısı içeren sular) Ural nehrine boşaltıyorlar. Diğer kirlilik sebebi de yüzey suyu akışıdır. bu durum genelde lağım sularının filtre alanlarından sel taşkınlarıyla ural havzasına taşınmasıyla oluşabilir. hazar denizi kıyılarındaki petrol sahaları da yüzey suyu akışı sebebiyle Ural havzasını kirletmektedir. Fenol, ağır metaller ve petrol ürünleri Ural havzasının en büyük kirlilik etmenleridir. Kazakistan çevre bakanlığı tarafından yapılan araştırmaya göre, sınırdaki Yanvartsevo köyü dahilinde 1990-1999 arasındaki su numunesi incelemeleri üzerine elde edilen bazı ağır metal ve atık değerleri maksimum legal sınırı aşmıştır. Kazakistan'dan kaynaklanan fosfor ve lindan atıkları sırasıyla havzada yüzde 13 ve yüzde 30 artmıştır, Rusya-Kazakistan sınırındaki kirlilik verilerine göre. Yine Yanvartsevo köyünde bakır izin verilen ölçülerin neredeyse 10 kat üzerindedir.