cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Teknolojik tekillik
"Tekillik" kavramı teknolojik bir anlamda ilk defa 20. yüzyıl Amerikan-Macar matematikçisi John Von Neumann tarafından kullanılmıştır.
Teknolojik tekillik kavramı, matematikçi ve bilim kurgu yazarı olan Vernor Vinge tarafından, modern fizikte bir kara deliğin olay ufkunun ötesinde uzay ve zaman tekilliğinin öngörülürlüğünün Şeyma Umut sevgililerbenzetilerek süper zekânın ortaya çıkışından sonraki durumun öngörülemez oluşunu tanımlamak için kullanılmıştır.
Gürmüzlü
Gürmüzlü, Bursa ilinin İznik ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Mahallenin adının nereden geldiği ve geçmişi hakkında bilgi yoktur.
2020 Dünya Tek Mesafe Sürat Pateni Şampiyonası - Erkekler takım takip
2020 Dünya Tek Mesafe Sürat Pateni Şampiyonası'nda erkekler takım takip yarışması 15 Şubat 2020'de yapıldı.
Sonuçlar
Yarış 15:18'de başladı.
İsmail Yusuf
İsmail Yusuf (d. 28 Haziran 1964), orta saha pozisyonunda görev yapmış Mısırlı millî futbolcu ve teknik direktördür.
Tatyana Vasilyeva
Tatyana Vasilyeva (d.28 Şubat 1947), Rus aktris. 1969'da başladığı oyunculukta 70'in üstünde yapımda yer aldı.
Elmalı, İznik
Elmalı, Bursa ilinin İznik ilçesine bağlı bir mahalledir.
İlçenin kuzey doğusunda, Samanlı Dağları'ndadır. 1897-1898 yıllarında inşa edilmiş ahşap camisi, önemli bir kültür mirası olarak değerlendirilir.
Tarihçe
Elmalı, 1800'lerin sonlarına doğru Kafkasya’dan gelen göçmenler tarafından kurulan bir Gürcü mahallesi olarak bilinmektedir. Köylülerle yapılan sözlü görüşmelere göre 1870 yılından itibaren köye Batum'dan göçmenler gelerek yerleşmiştir.
Mahallenin en önemli özelliklerinden birisi, 1897-1898 yıllarında Trabzonlu ustalar tarafından yapıldığı söylenen ahşap camisidir. Yapı Güney Marmara bölgesinde çantı tekniğiyle, tümüyle ahşap ve çivisiz olarak inşa edilmiş tek camidir. Caminin inşaatı için 193 meşe ağacından 5 cm kalınlığında, 27 – 28 cm genişliğinde kesilen ve uzunlukları değişken olan 226 adet kalas kullanıldığı bilinmektedir. Yapımından itibaren 2004 yılına kadar aralıksız hizmet veren cami, medrese işlevi de görmüştür. 2004 yılında köye yeni bir cami inşa edilmiş, 2013'te eski ahşap cami restore edilmiştir.
Coğrafya
Bursa il merkezine 115, İznik ilçesine 30 km uzaklıktadır.
Avusturya millî futbol takımı
Avusturya millî futbol takımı, Avusturya'yı uluslararası organizasyonlarda temsil eden ve Avusturya Futbol Federasyonu'nun kontrolünde olan futbol takımı.
Avusturya, sonuncusu 1998'de olmak üzere 7 kez Dünya Kupası'nda mücadele etti. Avrupa Şampiyonası'na ise ilk kez, İsviçre ile birlikte ev sahipliği yaptığı 2008'de katıldı.
Tarihçe
1930'larda, tam 18 yıl boyunca Avusturya millî takımının hocalığını yapmış Hugo Meisl yönetiminde 14 maç boyunca yenilgi yüzü görmeyen takım, Josef Simstik ve Matthias Sindelar gibi oyuncuların katkısıyla 1934 FIFA Dünya Kupası'nın yarı finalinde ev sahibi ve daha sonra şampiyonluğa ulaşacak İtalya'ya 1-0 mağlup oldu. 3.'lük maçında Almanya'ya 3-2 mağlup olan Avusturya, turnuvayı 4. sırada tamamladı. 1938 FIFA Dünya Kupası'na da katılma hakı kazanan Avusturya, 12 Mart 1938'deki ilhak dolayısıyla Nazi Almanyası ile birleşmesinden ötürü turnuvadan çekildi. II. Dünya Savaşı'nın ardından katıldığı 1954 FIFA Dünya Kupası'nın çeyrek finalinde ev sahibi İsviçre'yi 7-5 mağlup eden Avusturya, kupa tarihinin en gollü maçı oynamıştır. Bu maçtan sonra, yarı finalde Almanya'ya 6-1 mağlup olan Avusturya, kupa tarihindeki en ağır Dünya Kupası mağlubiyetini almıştır. Üçüncülük maçında ise Uruguay'ı 3-1 mağlup eden Avusturya'nın ülke tarihindeki en iyi derecesi bu kupada aldığı 3.'lük oldu.
1982 FIFA Dünya Kupası'nda ise ilk iki maçını kazanan Avusturya, grubun son maçında Almanya ile karşı karşıya geldi. Beraberlik veya Avusturya galibiyetinin Almanları, Almanya'nın 3 farklı galibiyetinin de Avusturya'yı turnuva dışına iteceği maçta, her iki takıma da yarayan ve gruptaki Cezayir'i turnuva dışına iten skorlar 1 veya 2 farklı Almanya galibiyetidir. Almanlar Hrubesch'in golüyle 1-0 öne geçtikten sonra kalan 80 dakikayı, Almanca konuşan 22 adam aralarında pas yaparak bitirince oynanan bu maç büyük bir tepki çekti. Bu maç sonra, FIFA gruplardaki son maçların aynı saatte başlaması kararını aldı.
Avusturya'nın son sahne aldığı Dünya Kupası ise 1998 FIFA Dünya Kupası oldu. Takım, grup maçlarında 2 beraberlik 1 mağlubiyet aldı ve attığı 3 gol de 90. dakikada geldi. Grupta İtalya'ya 2-1 kaybettikleri son maçta Andreas Herzog millî takımın kupadaki 43. ve son golünü kaydetmiştir.
Turnuvalar tarihi
Şampiyon  İkincilik   Üçüncülük   Dördüncülük    Yükseldi   Aynı ligde kaldı   Düştü   Finaller ev sahibi
Güncel kadro
Aşağıdaki oyuncular, sırasıyla 17 ve 20 Haziran 2023 tarihlerinde Belçika ve İsveç'e karşı oynanan UEFA Euro 2024 elemeleri için çağrıldı.
Değerlik kabuğu elektron çifti itmesi
Değerlik kabuğu elektron çifti itmesi  (İngilizce Valence shell electron pair repulsion (VSEPR)) kuralları moleküllerin şekillerini tahmin etmede kullanılır ve değerlik elektron çiftlerinin birbirlerini elektrostatik kuvvetle itmesi temeline dayanır. Teorinin yaratıcısı olan bilim adamlarına atfen Gillespie–Nyholm teorisi olarak da adlandırılır. "VSEPR" kısaltması kimi zaman "vespır" olarak da telaffuz edilebilir. Teoriye göre atomları çevreleyen değerlik elektron çiftleri birbirlerini iterek aralarındaki itme kuvvetini en aza indirirler ve böylece moleküle şeklini verirler. Merkez atoma bağlı atomların sayısı ile bağ yapmamış elektron çiftlerinin sayısının toplamı sterik numarayı verir.
VSEPR teorisi genellikle, moleküllerin şeklinin bağ yapmaya uygun orbitallerle belirlendiği valens bağ teorisiyle karşılaştırılır. Valens bağ teorisi sigma ve pi bağlarının nasıl oluştuğunu açıklar. Molekül orbital teorisi ise atomların ve elektronların moleküllerde ve moleküler iyonlarda nasıl yerleştiklerini anlamaya çalışır. VSEPR teorisi çok fazla nicel özellik gösteremediği için uzun süredir eleştirilmekte ve her ne kadar yapısal olarak doğru olsa da "ham" olarak kabul edilir. Ancak VSEPR teorisi baz alınarak moleküler mekanik kuvvet alanları belirlenmiştir.
Tarihi
Moleküler geometri ve değerlik elektron sayıları arasındaki ilişki ilk defa Nevil Sidgwick ve Herbert Powell tarafından Oxford Üniversitesi'ndeki bir derste telaffuz edilmiştir.
Açıklaması
VSEPR kuralları temel hatlarıyla değerlik elektron çiftlerinin bir veya birkaç merkezi atom etrafında nasıl yerleştiklerini tahmin eder. Bu atomların geometrisi bütün molekülün şeklini belirler. Bağ yapmamış değerlik elektron çiftlerinin sayısı moleküllerin Lewis modellerini bütün değerlik elektron çiftlerini gösterdikten sonra bağları da gösterecek şekilde çizerek belirlenir. Birden fazla şekil moleküllerin rezonans yapılarını temsil edebilir. VSEPR teorisinde çift veya üçlü bağlar tek bağmış gibi kabul edilerek değerlendirme yapılır. Elektron çiftleri bir kürenin yüzeyinde ve bir merkez atomun çevresinde yerleşmiş gibi düşünülür. Nihayi yerleşimlerinde aralarındaki elektrostatik itme kuvvetini en aza indirecek ve mesafeyi de en uzak yapacak şekilde bulunurlar. Bu nedenle elektron çiftleri molekülün son geometrisini belirler. Örneğin, eğer iki elektron çifti bir merkez atomu çevreliyorsa bu elektron çiftleri arasındaki kuvvetin en aza inmesi için elektronlar en uzak mesafede yer alırlar ve ortaya çıkan şekilde elektron çiftleri hayali kürenin iki zıt kutbunda bulunur. Bu şekle doğrusal denir. Eğer üç elektron çifti varsa şekil üçgen düzlem olur ve elektron çiftleri arasındaki açı 120 derecedir. Dört elektron çifti olduğundaysa ortaya çıkan şekil tetrahedraldir. Molekülün geometrisi bağ yapan ve bağ yapmayan elektron çiftleri incelenerek daha detaylı hale getirilir.
AXE metodu
† Bağ yağmamış elektron çiftleri açık sarıyla gösterilmiştir
‡ Gözlenen geometri (bağ yapmayan elektronlar gösterilmeden)
Yengeç çubuğu
Yengeç çubuğu, kamaboko, nişasta ve ince püre haline getirilen beyaz balıklardan (surimi) yapılmış işlenmiş bir deniz ürünüdür. Kar yengecinin veya Japon örümcek yengecinin bacak etine benzer bir halde şekillendirilmiş ve iyileştirilmiştir.
Terörizm
Terörizm, terör ya da yıldırıcılık, siyasal, dinsel ve/veya ekonomik hedeflere ulaşmak amacıyla sivillere, belirlenen hedef gruplara veya resmî, yerel ve genel yönetimlere yönelik baskı, yıldırma ve her türlü şiddet içeren yolun kullanımını ifade eden terim. Hükûmetlere veya kuruluşlara göre değişmekle birlikte, terör uygulayan organize çeşitli gruplara terör örgütü; terör uygulayan şahıslara ise terörist ya da yıldırıcı denilmektedir. Bununla birlikte bu ifade oldukça tartışmalı bir kavram olup üzerinde akademik ya da uluslararası fikir birliği yoktur. Gücünü ve yetkilerini bu yönde kullanan devletler de devlet terörizmi kapsamında, savaş suçları ya da insan hakları ihlalleri nedeniyle bu kavramla yargılanabilmektedir. Buna benzer olarak; devlet organlarını direkt olarak kullanmayıp, iktidarlardaki grubun veya partinin desteklediği örgütlere verilen desteği tanımlayan devlet destekli terörizm sonucu da benzer yargılamalar olabilmektedir. Birçok akademisyen çeşitli hükûmetlerin eylemlerinin de "terörizm" olarak damgalanabileceğini belirtmiştir. Bir ülkede veya bölgede gücü elinden bulunduran iktidarlar veya hükûmetler gerçekleşen bir direniş hareketini "terörizm" ile etiketleyebilir.
Terörizm teriminin yasal farklılıklarındaki geçerliliğine rağmen, şimdiki zamana kadarki tanımı belirsizliğini hâlen korumaktadır. Bu tanımlamadaki sorun, terörizm tanımının pek çok kişi, kuruluş veya ülke tarafından özgürlük savaşçıları olarak tanımlanan grupların eylemleri ile nasıl sınırlandırılacağıdır.
Etimoloji
Türkçeye, Fransızcadaki terreur sözcüğünden geçen "terör" sözcüğünün kökeni, Latincedeki terror sözcüğüne dayanmaktadır. Latince terror sözcüğü, terreo fiilinden türemiştir. Terreo fiilinin anlamı "korkutuyorum"dur. Buradan türeyen terror ise "büyük korku, dehşet, dehşet veya korku objesi" gibi anlamlara gelir.
Literatürde terör sözcüğü bazen şiddet veya siyasal şiddet kavramlarıyla eş anlamlı olarak kullanılmaktadır. Terör kelimesi hakkında dünyanın birçok ülkesi ve bu ülkelerde yaşayan birçok uzman araştırma yapmıştır. Yapılan araştırmalara bakıldığında terör kelimesine yeni anlamalar yüklenildiği ve yüklenilen bu anlamlarla birlikte herkes tarafından kabul gören bir tanım olmadığı anlaşılmaktadır. Ancak yapılan tanımlamalarda şiddetin terör eylemlerinde mihenk taşı olduğu ve dikkat edilmesi gereken bir husus olduğu söylenilebilir. Türkiye'de yıllarca teröre karşılık olarak anarşi sözcüğü kullanılmış, son yıllarda bu sözcük terk edilerek "terör" sözcüğü kullanılmaya başlanmıştır. "Anarşi" sözcüğü Yunanca kökenlidir. Yunanca sözcük "başsız, yöneticisiz" anlamına gelir. Anarşi sözcüğü Oxford İngilizce Sözlük'te "yetke yoksunluğundan veya yetkenin ve diğer yönetim mekanizmalarının tanınmamasından doğan düzensizlik durumu" olarak tanımlanmıştır. Günümüzde ise yürürlükte olan Terörle Mücadele Kanunu'nda "anayasada belirtilen nitelikleri ve siyasî, hukukî, sosyal, laik, ekonomik düzeni değiştirmeye yönelik her türlü suç teşkil eden eylemler" olarak tarif edilmiştir.
Arapça kökenli tedhiş sözcüğü de zaman zaman terör anlamında kullanılır. "Tedhiş" sözcüğü, "korku salma, yıldırma" anlamlarına gelir.
Terörizm, “Disasters: Terrorism” adlı kitabında, “What is Terrorism?” başlığı altında Ann Weil tarafından da şu şekilde tanımlanmıştır: “Terörizm; rastgele seçilmiş ya da sembolik değeri olan kurbanların, şiddetin aracı olarak seçildikleri bir savaş yöntemidir. Bu araçsal kurbanların kurbanlaştırılmaları, mensup oldukları grup ya da sınıf içerisindeki yerlerine bağlıdır. Böylece, söz konusu grup ya da sınıfa mensup olan diğer bireyler de, kronik bir terör korkusunun içine itilmiş olurlar”.
Tarihçe
Terör sözcüğünün tanımına ilk defa Fransız Devrimi yeni bir boyut kazandırır. Fransız Devrimi'nin ilk yıllarında Fransa'da yürütme yetkisine sahip Ulusal Konvansiyon, ülkenin dış güçler tarafından işgal edilmesine duydukları endişeden dolayı ve içteki sivil huzursuzluğun devrime zarar verebileceğini düşündükleri için olağanüstü önlemler alma gereği görürler. Bu amaçla kamu güvenliğinden sorumlu komiteyi (Comité de salut public) neredeyse diktatörlüğe varan yetkilerle donatırlar. 5 Eylül 1793 günü Ulusal Konvansiyon bir bildiri ile devrim karşıtlarına karşı Terörü (la Terreur)  açıklar: "Komplo kuran tüm kişileri dehşete düşürmenin zamanı geldi. Kanun adamları, Terörü başlatın." Kamu güvenliğinden sorumlu komitenin başındaki Maximilien Robespierre Terörün ateşli bir savunucusu olacaktır ve görevlendirilmesinden bir yıl sonra, 28 Temmuz 1794 günü despotluk suçundan idam edilene kadar binlerce kişinin infazına öncülük edecektir. Terör, yargısız karar verilen idamlara kadar giden uygulama şekli ve halk üzerinde bıraktığı korku ile tarihe devlet eliyle gerçekleştirilmiş bir terör örneği olarak geçer. Buna devrimci terör de denir.
Kızıl Terör, Ekim Devrimi ile birlikte iktidara gelen Bolşeviklere karşı saldırılar, suikastler ve Beyaz Terör'ün başlamasıyla beraber Çeka tarafından başlatılan toplu tutuklama, yargısız infaz gibi eylemlerin tümüne verilen gelen bir adlandırmadır. 5. Tüm-Rusya Sovyetleri Kongresi devam ederken Sol SR ayaklanması çıkması ve ardından Bolşeviklere karşı çok sayıda suikast düzenlenmesi üzerine, kongre kızıl terör kullanılması fikrini resmen kabul etmiştir. Lev Troçki'nin 1920 tarihli Terörizmin Savunması adlı kitabında burjuva sınıfı için "Bu sınıfı koparmak ve parçalamak zorundayız. Kızıl Terör, bir sınıfa karşı kullanılan, yıkıma mahkum olmasına rağmen, yok olmak istemeyen bir silahtır." ifadeleri yer alır.
Uluslararası terörizm
Terörün sınır aşan bir hal alması halinde uluslararası terörizm ile karşı karşıya kalınır. Ancak son dönemde 'uluslararası terörizm' kavramı daha çok birden fazla ülkeyi hedef alan veya birden fazla ülkede aynı anda birbirine yakın eylemlerde bulunan terörizmi anlatmak için kullanılmaktadır.
Terörün finansal kaynakları
Terörizm ihtiyaç duyduğu maddi kaynaklara daha çok yasa dışı faaliyetleri ve dış yardımlar ile ulaşır. Bu gelir kaynakları şu şekilde özetlenebilir:
Terör örgütü listeleri
Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık savunma bakanlıkları tarafından yayınlanmış olan terör listeleri mevcuttur. Bununla birlikte BM Güvenlik Konseyi, belli zaman aralıklarıyla belirli kişi ve örgütlerin bir listesini hazırlamaktadır ve liste tasarısının ülke meclislerine gelmesiyle bu liste kabul edilir. Belli aralıklarla bu listelerdeki isimler değiştirilebilir veya güncellenebilir.
Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Sınır Hizmeti
Azerbaycan Devlet Sınır Hizmeti. Azerbaycan sınırları korumaktan sorumlu bir hükûmet kurumudur.
Tarihi
Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra 1919 yılında millî hükûmetin kararı ile tesis edilen Askeri Bakanlığın bünyesinde ülkenin bazı güç yapıları, özellikle Sınır Kuvvetleri faaliyete başlıyor. Sovyetler Birliği döneminde Sınır Hizmeti Devlet Güvenlik Komitesinin bir yapısı olarak görev yaptı. Bağımsızlık elde edildikden sonra Sınır Hizmeti Millî Güvenlik Bakanlığı bünyesine geçmiştir .Devlet Sınır Hizmeti kendi etkinliğinde Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasasını, Azerbaycan kanunlarını, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının kararname ve emirlerini, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun karar ve emirlerini, ayrıca Azerbaycan Cumhuriyetinin taraf olduğu uluslararası sözleşmeleri, bu esasnameleri ve Devlet Sınır Servisinin yasal düzenlemeleri yönlendirir. Devlet Sınır Hizmeti kendisine verilen görevleri doğrudan ve emrindeki askeri bölümler ve diğer organları vasıtasıyla gerçekleştirir. Devlet Sınır Servisinin yapısına Genel kontroller, kontroller, şubeler ve diğer kurumlar dahildir. Devlet Sınır Servisinin merkezi aparatı, sınır birlikleri, askeri deniz ve askeri havacılık parçaları, sınır kontrol birlikleri, askeri bölümler ve diğer yapısal kesitler Devlet Sınır Servisinin birim sistemini oluşturmaktadır. Devlet Sınır Hizmeti etkinliğini insan ve vatandaş hak ve özgürlüklerine riayet, yasallık, hümanistlik ve Silahlı Kuvvetler kuruculuğunun organizasyon ilkeleri temelinde kuruyor.
Discipline (King Crimson albümü)
Discipline, İngiliz progresif rock grubu King Crimson'ın sekizinci stüdyo albümüdür. Albüm 7 yıllık sessizliğin ardından 1981 yılının eylül ayında piyasaya çıkmıştır. Önceki albümde King Crimson üyesi olan John Wetton bu albümde yer almamaktadır. John Wetton'ın yeni kadroda yer bulamaması üzerine önceki yedi albümde de bulunun "bas gitar+vokal" pozisyonu ortadan kalkmış; vokali daha önce Talking Heads, Frank Zappa gibi isimlerle çalışmış olan Adrian Belew, Bas ve Chapman Stick'i ise daha önce Peter Gabriel ve -Exposure albümünde- Robert Fripp ile çalışmış olan Tony Levin devralmıştır.
Arka plan
Albümün ilk şarkısı Elephant Talk'un -Boş Konuşma-, The Cheerful Insanity of Giles Giles and Fripp albümündeki Elephant Song şarkısı ile ilişkili olduğu düşünülse de; şarkının yazarı Adrian Belew'in "Giles Giles and Fripp" ile bir bağının olmadığı gerçeği göz önünde bulundurulduğunda; bu teorinin pek de sağlıklı temellere dayanmadığı ortaya çıkar. Şarkıda Adrian Belew alfabetik olarak "A", "B", "C", ve "D" harfleriyle başlayıp "tartışma" ve "konuşma"yı anlatan kelimeleri sıralar. Son olarak da "E" harfine gelip "Elephant Talk" a ulaştığında şarkıyı noktalar. Şarkı Adrian Belew'in gitarından "fil" sesi çıkartmayı keşfetmesiyle ortaya çıkmıştır.
"Matte Kudasai" (Japoncası: 待って下さい), Japonca "Beni Bekle" anlamına gelmektedir. Albümün orijinal versyonunda sadece bir tane "Matte Kudasai" vardır. Piyasaya daha sonra çıkan albümlerde, şarkının Robert Fripp'e ait olan gitar bölümü kesilmiş, bu bölümü içeren versyon albümün sonuna "bonus track" olarak eklenmiştir. Şarkının alternatif versyonu daha uzundur ve daha enstrümantal bir havası vardır.
Indiscipline'in şarkı sözleri Adrian Belew'in eşinin; kocasına, yaptığı bir heykeli anlattığı mektubundan alıntıdır.
"Thela Hun Ginjeet" adını "Heat in the Jungle"ın anagramından almıştır. İlk canlı performanslar esnasında sözlerin bir kısmı Robert Fripp'in New York'taki komşusu olan evli çiftin kavga diyaloglarından alınmıştır. Fripp bu diyalogları solo albümü "Exposure" da kullanarak "NY3" şarkısını ortaya çıkarmıştır. Şarkının albüm versyonunun hikâyesi ise daha ilginçtir. Şarkı'nın kaydı esnasında "ilham aramak" için "Nothing Hill Gate" etrafında elinde bir kayıt cihazıyla dolaşan Adrian Belew önce bir çetenin saldırısına uğrar, sonrasında da elindeki kayıt cihazı yüzünden polisler tarafından sıkıştırılır. Stüdyo'ya döndüğünde olayı grup arkadaşlarına anlatan Belew'in sesini Robert Fripp -kendisine haber vermeden- kaydeder. Bu kayıtların da şarkıya eklenmesiyle şarkının "Discipline" versyonu ortaya çıkar.
"The Sheltering Sky" adını Paul Bowles'ın 1949 çıkışlı, aynı adı taşıyan kitabından almıştır.
Albümün kapağı bir Kelt düğümüdür.
Şarkı Listesi
Bütün şarkılar Adrian Belew, Bill Bruford, Robert Fripp ve Tony Levin tarafından yazılmıştır
Simone Thomalla
Simone Thomalla (d. 11 Nisan 1965), Alman aktris ve modeldir.
Özel yaşamı
Thomalla, mimar Alfred Thomalla'nın kızıdır. Doğu Almanya Potsdam'da büyümüştür.
1991-1995 yılları arasında Thomalla, aktör André Vetter'le evliydi. 2000'den 2009'a kadar Alman futbol yöneticisi Rudi Assauer ile ilişki yaşamıştır. 2009'dan bu yana, Silvio Heinevetter adlı hentbolcu ile beraberdir. 1989'da Doğu Almanya devrimi sırasında doğan Sophia adlı modellik yapan bir kızı vardır.
Birinci Ulusal Mimarlık Akımı
Birinci ulusal mimarlık akımı veya "neoklasik Türk üslûbu" veya "millî mimarî rönesansı" ağırlıklı olarak 1908 ile 1930 yılları arasında yaygın olan mimarî üslûptur. Her ne kadar Osmanlı İmparatorluğu döneminde başlamış bir üslûp olsa da esas etkisini cumhuriyet döneminde göstermiştir.
Birinci ulusal mimarlık akımının en önemli temsilcileri başta Mimar Kemaleddin ve Vedat Tek olmak üzere Arif Hikmet Koyunoğlu ile İtalyan asıllı bir mimar olan Giulio Mongeri'dir. Bu akıma aît en önemli mimarî örnekler arasında Mimar Kemaleddin’in İstanbul’da inşâ edilen Kemer Hatun Camisi, Lâleli'de Tayyare Apartmanları (bugünkü Merit Antik Oteli) ve Ankara’daki Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Genel Müdürlük Binâsı anılabilir. Mimar Kemaleddin Bey tarafından tasarlanan ve 1926 ile 1927 yıllarından inşa edilen II. Vakıf Apartmanı, birinci ulusal mimarlık döneminin önemli eserlerindendir. Yapı hâlen Devlet Tiyatroları’na hizmet vermektedir. Vedat Tek'in en önemli eserleri arasında ise İstanbul Sirkeci'de yer alan Büyük Postane ve Haydarpaşa Vapur İskelesi yer alır. Arif Hikmet Koyunoğlu’nun önemli tasarımları arasında Ankara’da inşa edilmiş Devlet Resim ve Heykel Müzesi (1927-1930) ve Ankara Etnografya Müzesi (1925-1928) yer almaktadır. Giulio Mongeri’nin birinci ulusal mimarlık akımı örnekleri arasında sayılan Ankara Ulus’ta yer alan Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü Binası (1926) ile Osmanlı Bankası (1926) ve Türkiye İş Bankası (1928) binaları yer almaktadır. Ayrıca Beşiktaş İskelesi ve Kuzguncuk İskelesi’nin mimarı olan Ali Talat Bey de dönemin önemli temsilcilerindendir.
Bu akıma yönelik en yaygın eleştirilerin başında teknolojiye ayak uyduramaması; seçmeci ve biçimsel bir akım olması gösterilir.
Tatlı, Kurtalan
Tatlı, Siirt ilinin Kurtalan ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı, Kürtçede "küçük ağıl" anlamına gelen Kozik olarak geçmektedir.
Kör Şah Melik
Kör Şah Melik ya da Şadibeyoğlu Şah Melik Fetret Devri'nde rol oynamış bir Osmanlıdır.
Musa Çelebi'nin 1410'da Rumeli'de hükümdar olması üzerine veziri olmuş, bu arada tarihte iz bırakacak bir başka şahsiyet olan Simavna kadısı oğlu Şeyh Bedreddin de kazaskerliğe getirilmiştir. Şah Melik sonradan, Musa'nın İstanbul kuşatması esnasında onun yanından kaçarak Bizans'a sığınmış, oradan da I. Mehmed 'in yanına davet edilmiş ve geldikten sonra Rumeli'ye geçmek için onun fikri sorulmuş ve ona göre hareket edilmiştir.
Bazı tarihler Düzmece Mustafa da denilen Mustafa Çelebi 'nin Gelibolu'ya çıktığı sırada Gelibolu kalesi muhafızı olan Şah Melik adında birinin kaleyi teslim etmediğinden bahsetmektedir. "Kör" lakabını kullanmayıp yalnız Şah Melik denildiğine göre bunun başka bir Şah Melik olduğu hatıra geliyorsa da, şimdilik kesin bir fikre ulaşılamıyor.
Akdeniz
Akdeniz (Osmanlı Türkçesi: بحر سفيد Bahr-i Sefīd, آق دڭيز Akdeñiz ya da بحر متوسط, Bahr-i Mutavassıt ), Atlas Okyanusu'na bağlı, kuzeyinde Avrupa, güneyinde Afrika, doğusunda Asya kıtaları bulunan deniz. 2,5 milyon km² civarında alanı kaplayan deniz, Cebelitarık Boğazı ile Atlas Okyanusu'ndan, Çanakkale Boğazı ile Marmara Denizi'nden ve Süveyş Kanalı ile Kızıldeniz'den ayrılır. Akdeniz’in tuzluluk oranı ‰ 38 (binde 38) olup tuz oranı fazla olan denizler grubunda değerlendirilir.
Etimoloji
İngilizcede Mediterranean Sea denilir. Bu da Latincedeki Mediterraneustan (Medi: Orta + terra: Toprak, yer) gelmektedir. Yunancada Mesogeios denir. Arapçadaki karşılığı  البحر الأبيض المتوسط  (El Bahre-l Ebyedu'l-Mutavassit) “'ortada yer alan beyaz deniz'” anlamındadır. Farsça'da Akdeniz için kullanılan Bahr-i Sefid ismi Osmanlı dönemi haritalarında da gözükmektedir. Romalılar da Mare Nostrum olarak tanımlanmaktaydı, anlamı ise Bizim Deniz 'di.
“Akdeniz” isminin kaynağıyla ilgili inanılan iddialardan bir diğeri de eski Türklerde “mavi” rengin doğunun, “ak” rengin batının, “kırmızı” rengin güneyin ve “kara” rengin kuzeyin sembolü olarak kullanılmış olmasıdır. Bu iddiaya göre Akdeniz adlandırmasını ortaya koyan dil bilincinde Ege ve Akdeniz'i tek bir deniz olarak gören yaklaşım vardır. Bu yaklaşıma göre Türkiye'nin kuzeyindeki denize Karadeniz adının verilmesinin sebebi de budur.
Coğrafya
Dünyanın en büyük iç denizidir. Derin bir denizdir ve en derin noktası İyon Denizi'nde bulunan ve yaklaşık 5267 metre olan Kalipso Çukuru'dur. Doğu Akdeniz Havzası, Batı Akdeniz Havzası'ndan daha derindir. Özellikle Doğu Akdeniz olmak üzere tuzluluk oranı yüksektir. Kıbrıs ile Mısır arasındaki kısımda tuzluluk oranı binde 39'a ulaşır. Akdeniz'e kıyısı olan 22 ülke vardır.
Kaynakça
5. https://web.archive.org/web/20130915012011/http://www.biltek.tubitak.gov.tr/merak_ettikleriniz/index.php?kategori_id=21&soru_id=4891
Darvault
Darvault Fransa'nın Île-de-France bölgesine bağlı Seine-et-Marne ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2016 yılı itibarıyla 877'dir.
Skyliners Frankfurt
Skyliners Frankfurt, (sponsorluk anlaşmasıyla birlikte Fraport Skyliners), Frankfurt, Almanya'da yer alan profesyonel basketbol kulübü. İç saha maçlarını Ballsporthalle'de yapmaktadırlar.
Tarihi
Kulüp 1999'dan beri Basketball-Bundesliga'da mücadele etmektedir. 2000'de Almanya Kupası'nı, 2004'te Basketball-Bundesliga'yı kazandılar.
Ultraviyole mikrop öldürücü ışınlama
Ultraviyole mikrop öldürücü ışınlama (UVGI) mikroorganizmaların nükleik asitleri yok edip DNA'larını bozarak hayati hücresel işlevleri yerine getiremez hale getirip öldürmek veya etkisizleştirmek için kısa dalga boylu ultraviyole (ultraviyole C veya UV-C) ışığı kullanan dezenfeksiyon yöntemidir. UVGI gıda, hava ve su arıtma gibi çeşitli uygulamalarda kullanılır.
Atmosferin ozon tabakası UV-C ışığını engellediğinden Dünya yüzeyinde UV-C ışığı azdır. UVGI cihazları dolaşımdaki hava veya su sistemlerindeki bakteriler, virüsler, küfler ve diğer patojenler gibi mikroorganizmalara elverişsiz ortamlar yapmak için yeterli güçte UV-C ışığı üretir. UVGI havayı ve suyu sterilize etmek için filtreleme sistemi ile birleştirilebilir.
20. yüzyılın ortalarından beri UVGI dezenfeksiyonda kullanılır. Öncelikle tıbbi temizlik ve steril çalışma tesislerinde kullanıldı. Dinlendirme (su tutma) tesisleri kapalı olduğundan ve suyu UV'ye daha çok maruz bırakmak için sirküle edilebildiğinden içme ve atık suyu sterilize etmede artarak kullanılmaktadır. UVGI hava temizleyicilerde de kullanılmaktadır.
Tarih
1878'de Arthur Downes ve Thomas P. Blunt kısa dalga boylu ışığa maruz kalan bakterilerin sterilizasyonunu açıklayan bir makale yayınladılar. UV 100 yılı aşkın süredir hücresel düzeyde bilinen bir mutajen olmuştur. 1903 Nobel Tıp Ödülü deri tüberkülozu denilen lupus vulgaris'e karşı UV kullanımı nedeniyle Niels Finsen'e verildi.
İçme suyu dezenfeksiyonu için UV ışığının kullanılması Fransa'nın Marsilya kentinde 1910 yılına kadar uzanır. Prototip tesis zayıf güvenilirlik nedeniyle kısa bir süre sonra kapatıldı. 1955 yılında UV su arıtma sistemleri Avusturya ve İsviçre'de uygulandı; 1985 yılına kadar Avrupa'da yaklaşık 1,500 tesis kuruldu. 1998'de cryptosporidium ve giardia gibi protozoaların UV ışığına daha önce düşünülenden daha savunmasız olduğu keşfedildi; bu Kuzey Amerika'da UV su arıtma kullanımına giden yolu açtı. 2001 itibarıyla Avrupa'da 6,000'den fazla UV su arıtma tesisi faaliyet gösteriyordu.
Zamanla araştırmacılar suyu ve atık suyu dezenfekte etmek için yeni UV yöntemleri geliştirip kullandıkça UV maliyetleri düştü. Bazı ülke yönetimleri sistemlerin içme suyu kaynaklarını UV ışığı ile dezenfekte etmelerine izin veren düzenlemeler geliştirdi. ABD EPA içme suyu için ultraviyole dezenfeksiyonunun uygulanmasında kılavuz belgesi olan Nihai Uzun Dönem 2 Geliştirilmiş Yüzey Suyu Arıtma Kuralı için Ultraviyole Dezenfeksiyon Kılavuz kitabını  yayınladı.
Operasyon yöntemi
UV ışığı görünür ışıktan daha kısa ancak X ışınlarından daha uzun dalga boylu elektromanyetik radyasyondur. UV "mikrop öldürücü UV" olarak kabul edilen kısa-dalga boylu UV (UV-C) ile birkaç dalga boyu aralığında kategorize edilir. Yaklaşık 200 nm - 300 nm dalga boyları nükleik asitler tarafından güçlü şekilde emilir. Emilen enerji pirimidin karartıcıları dahil kusurlara neden olabilir. Bu karartıcılar kopyalamayı önleyebilir veya gerekli proteinlerin ekspresyonunu önleyerek organizmanın ölümüne veya etkisizleşmesine neden olabilir.
Bu süreç insanlarda güneş yanığı üreten daha uzun dalga boylarının (UV-B ) etkisine benzerdir. Mikroorganizmaların UV'ye karşı daha az koruması vardır ve UV'ye uzun süre dayanamazlar.
Su depoları, kapalı odalar ve basınçlı hava sistemleri gibi ortamları antiseptik UV'ye maruz bırakmak için UVGI sistemi tasarlanır. Maruziyet doğru dalga boyunda mikrop öldürücü UV yayan ve böylece çevreyi ışınlayan mikrop öldürücü lambalardan gelir. Bu ortamdan akan cebri hava veya su UV'ye maruz kalmayı sağlar.
Etkililik
Antiseptik UV'nin etkinliği mikroorganizmanın UV'ye maruz kaldığı sürenin uzunluğuna, UV ışımasının yoğunluğuna, UV dalga boyuna, mikroorganizmaları UV'den koruyabilen parçacıkların varlığına ve mikroorganizmanın maruz kalma sırasında UV'ye dayanma yeteneğine bağlıdır.
"Sterilizasyon" genellikle yanlış ifade edilir. Kontrollü ortamda teorik olarak mümkün olmakla birlikte ispatlanması çok zordur ve "dezenfeksiyon" terimi genellikle bu hizmeti sunan şirketler tarafından yasal kınama cezasından kaçınmak için kullanılır. Uzman şirketler genellikle sterilizasyon yerine belirli bir günlük azaltma örneğin 6 günlük azaltma veya % 99,9999 gibi etkili gibi reklam yapar. Bu bir hücrenin UV ışığından zarar görmüş DNA'yı onarabildiği, açık ve koyu onarım (sırasıyla fotoreaktivasyon ve baz eksizyon onarımı) olarak bilinen bir olguyu dikkate alır.
Bu şekil dezenfeksiyonun etkinliği mikroorganizmaların UV ışığına bakış hattı maruziyetine bağlıdır. Tasarımın UV ışığını engelleyen engeller oluşturduğu ortamlar o kadar etkili değildir. Böyle bir ortamda etkililik UVGI sisteminin yerleştirilmesine bağlıdır böylece dezenfeksiyon için görüş hattı optimum hale gelir.
Hava akışında kalan UV lambanın soğuması da UV çıkışını düşürebilir; bu nedenle lambaları doğrudan hava akışından korumaya veya soğutma etkisini telafi etmek için ek UV lambalar eklemeye özen gösterilmelidir.
UV yoğunluğunda ve etkinliğinde artışlar yansıma kullanılarak yapılabilir. Alüminyum diğer metallere göre en yüksek yansıtma oranına sahiptir ve UV kullanıldığında önerilir.
Su dezenfeksiyonunda UV etkinliğini ölçmenin yöntemi UV dozunun hesaplanmasıdır. ABD EPA su arıtma uygulamaları için UV dozaj kılavuzları yayınlamaktadır. UV dozu doğrudan ölçülemez ancak prosesin bilinen veya tahmin edilen girdilerine dayalı olarak çıkarılabilir:
Hava ve yüzey dezenfeksiyonlarında mikrobiyal nüfusa verilecek UV dozu hesaplanarak UV etkinliği tahmin edilir. UV dozu şu formülle hesaplanır:
UV yoğunluğu her lamba için 1 metrelik mesafe için belirtilir. UV yoğunluğu uzaklığın karesiyle ters orantılıdır bu nedenle daha uzak mesafelerde azalır. Alternatif olarak 1 m'den kısa mesafelerde hızla artar m. Yukarıdaki formülde UV dozu tam olarak lambadan  olarak hesaplanmadıkça UV yoğunluğu her zaman mesafe için ayarlanmalıdır. Ayrıca etkililiği sağlamak için UV dozu lamba ömrünün sonunda (EOL lambanın ilk UV çıktısının % 80'ine ulaşmasının beklendiği saat sayısı olarak belirtilir) ve lamba açıkken hedef alanın çevresi en uzak mesafede hesaplanmalıdır. Kırılmaya-dayanıklı bazı lambalar kırıldığında cam parçaları ve cıvayı tutmak için florlanmış etilen polimer ile kaplanırlar; bu kaplama UV çıkışını % 20'ye kadar azaltır.
Hedefe hangi UV dozunun verileceğini doğru şekilde tahmin etmek için mesafe, kaplama ve lamba ömür sonu için ayarlanan UV yoğunluğu maruziyet süresi ile çarpılır. Statik uygulamalarda maruziyet süresi etkili UV dozuna ulaşılması için gereken kadar uzun olabilir. Hızlı hareket eden hava durumunda örneğin AC hava kanallarında maruziyet süresi kısadır bu nedenle birden fazla UV lambası veya hatta lamba grubu eklenerek UV yoğunluğu artırılmalıdır. Ayrıca maruziyet süresini en üst düzeye çıkarmak için UV tesisatı lambalar hava akışına dik olacak şekilde uzun ve düz bir kanal bölümüne yerleştirilmelidir.
Bu hesaplamalar aslında UV akıcılığını öngörür ve UV akısının UV dozuna eşit olacağı varsayılır. UV dozu belirli bir süre boyunca mikrobiyal nüfus tarafından emilen mikrop öldürücü UV enerjisi miktarıdır. Mikroorganizmalar planktonik ise (serbest yüzer) UV akısı UV dozuna eşit olacaktır. Ancak mikroorganizmalar toz ve kir gibi mekanik parçacıklarla korunursa veya biyofilm oluşturduysa mikrobiyal nüfusa etkili UV dozunun verilmesi için çok daha yüksek bir UV akısı gerekir.
Mikroorganizmaların etkisizleştirimesi
Ultraviyole radyasyonla etkisizleştirme derecesi doğrudan suya uygulanan UV dozu ile ilgilidir. Dozaj UV ışık yoğunluğu ve maruz kalma süresinde bir ürünü genellikle (μW·s/cm2), santimetre kare başına mikrowatt saniye veya eşdeğeri kadar santimetre kare başına mikrojul olarak ölçülür. Çoğu bakteri ve virüsün % 90'ını öldürmek için gerekli dozajlar 2,000-8,000 μW·s/cm2 arasındadır. Cryptosporidium gibi daha büyük parazitlerde etkisizleştirme için daha az doz gerekir. Sonuç olarak ABD Çevre Koruma Ajansı içme suyu tesislerinin cryptosporidium, giardia veya virüs etkisizleştirme kredileri elde etmek için yöntem olarak UV dezenfeksiyonunu kabul etti. 2006 yılında yayınlanan ABD EPA UV Kılavuz Kılavuzuna göre örneğin kriptosporidyumda % 90 azalma için en az doz 2,500 μW·s/cm2 gereklidir.
Avantajlar
UV su arıtma cihazları kuyu suyu ve yüzey suyu dezenfeksiyonu için kullanılabilir. UV arıtma maliyeti işçilik ve iş için teknik olarak eğitilmiş personel ihtiyacı açısından diğer su dezenfeksiyon sistemleriyle karşılaştırıldığında olumludur. Su klorlama daha büyük organizmaları işlemden geçirir ve artık dezenfeksiyon sağlar ancak bu sistemler pahalıdır çünkü özel operatör eğitimine ve muhtemelen tehlikeli malzemenin düzenli tedarikine ihtiyaç duyarlar. Son olarak suyun kaynatılması en güvenilir arıtma yöntemidir ancak işçilik gerektirir ve yüksek maliyetlidir. UV uygulaması hızlıdır ve birincil enerji kullanımı açısından kaynatmadan yaklaşık 20,000 kat daha verimlidir.
Dezavantajları
UV dezenfeksiyonu yüksek berraklıkta, saflaştırılmış ters ozmoz damıtılmış suyun arıtılmasında en etkilidir. Asılı parçacıklar sorundur çünkü parçacıkların içine gömülü mikroorganizmalar UV ışığından korunur ve etkilenmeden üniteden geçer. Bununla birlikte UV sistemleri aksi takdirde UV sisteminden etkilenmeden geçebilecek daha büyük organizmaları uzaklaştırmak için bir ön filtre ile birleştirilebilir. Ön filtre ayrıca ışık geçirgenliğini ve dolayısıyla tüm su sütunu boyunca UV dozunu iyileştirmek için suyu arındırır. UV su arıtmanın bir başka önemli faktörü de debidir - debi çok fazlaysa su yeterli UV'ye maruz kalmadan geçer. Debi çok azsa ısı artabilir ve UV lambasına zarar verebilir.
UVGI'nin dezavantajlarından birisi klorlama ile arıtılmış suyun yeniden enfeksiyona karşı dirençli olmasına rağmen (klor çıkış gazlarına kadar) UVGI suyu yeniden enfeksiyona dirençsizdir. UVGI suyu yeniden bulaşmayı önleyecek şekilde taşınmalı veya teslim edilmelidir.
Emniyet
UVGI sistemlerinde lambalar korumalıdır veya kapalı su deposu veya kapalı hava sirkülasyon sistemi gibi maruziyeti sınırlandıran ortamlardadır ve sistem insanların erişmesi için açıldığında UV lambalarını otomatik olarak kapatan kilitler içerir.
İnsanlar için cildin UV ışığının mikrop öldürücü dalga boylarına maruz kalması hızlı güneş yanığı ve cilt kanserine neden olabilir. Gözlerin bu UV radyasyonuna maruz kalması korneada aşırı derecede ağrılı iltihaplanmaya ve bazı durumlarda körlüğe kadar varan geçici veya kalıcı görme bozukluğuna neden olabilir.
UV üretiminin diğer bir olası tehlikesi insan sağlığı için zararlı olabilen ozon dur ABD Çevre Koruma Ajansı ozonun milyonda 0.05 parçasını (ppm) güvenli bir seviye olarak belirledi. UVC ve daha yüksek frekansları serbest bırakmak için tasarlanan lambalar herhangi bir UV ışığının ozon üretimini en aza indirmek için 254 nm dalga boylarının altını serbest bırakılmayacak şekilde yapılırlar. Tam spektrumlu bir lamba tüm UV dalga boylarını serbest bırakır ve UV-C oksijen (O2 ) moleküllerine çarptığında ozon üretir.
UVC radyasyonu kimyasal bağları parçalayabilir. Bu plastiklerin, yalıtımın, contaların ve diğer malzemelerin hızla eskimesine yol açar. UVC normalde Dünya yüzeyine ulaşmadığından "UV'ye dayanıklı" olarak satılan plastiklerin yalnızca UVB için denendiğini unutmayın. UV plastik, kauçuk veya yalıtımın yanında kullanıldığında bu öğeleri korumak için özen gösterilmelidir; metal bant veya alüminyum folyo yeterli olacaktır.
Amerikan Resmi Endüstriyel Hijyenistler Konferansı (ACGIH) Fiziksel Ajanlar Komitesi en duyarlı olanlar arasında bu tür cilt ve göz yaralanmalarını önlemek için UV-C maruziyeti için bir eşik sınır değeri (TLV) belirlemiştir. Sekiz saatlik süre boyunca 254 nm UV için bu TLV miktarı 6mJ/cm2 dir. TLV işlevi değişken enerji ve hücre hasarı potansiyeli nedeniyle dalga boylarına göre farklıdır. Bu TLV Uluslararası İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyondan Korunma Komisyonu tarafından desteklenmektedir ve Kuzey Amerika Aydınlatıcı Mühendislik Topluluğu tarafından lamba güvenlik standartlarının belirlenmesinde kullanılır. Tüberküloz Ultraviyole Barınak Çalışması planlandığında bu TLV odalardaki göz teması sekiz saatten fazla sürüyormuş ve odada bulunan en yüksek göz seviyesinde ışıma gibi yorumlandı. Bu pek olası olmayan koşullara 0.2 μW/cm2 lık sürekli ışınıma maruz kalarak ancak sekiz saat sonra ACGIH TLV altındaki 6.0 mJ/cm2 dozuna ulaşılır. Böylece 0,2  μW/cm2 göz yüksekliğinde izin verilen üst ışınım sınırı olarak geniş şekilde yorumlandı.
Hava dezenfeksiyonu
UVGI havayı uzun süre maruz bırakarak dezenfekte etmek için kullanılabilir. 1930'larda ve 40'larda Filedelfiya'daki devlet okullarında yapılan bir deney üst oda ultraviyole armatürünün öğrenciler arasında kızamık bulaşmasını önemli ölçüde azaltabileceğini gösterdi. 2020'de UVGI COVID-19 salgınına karşı olası bir karşı önlem olarak tekrar araştırılıyor.
Dezenfeksiyon UV yoğunluğu ve zamanın bir fonksiyonudur. Bu nedenle teorik olarak hareket eden havada veya lamba akışa dik olduğunda pozlama süreleri önemli ölçüde azaldığından o kadar etkili değildir. Ancak çok sayıda profesyonel ve bilimsel yayın UVGI'nin genel etkinliğinin fanlar ve HVAC havalandırması ile birlikte kullanıldığında gerçekte arttığını ve bu da UV kaynağına daha fazla hava maruz bırakan tüm oda sirkülasyonunu kolaylaştırdığını gösterdi. Hava temizleyen UVGI sistemleri havayı UV ışığını geçmeye zorlamak için bir fan kullanan korumalı UV lambalı bağımsız birimler olabilir. Diğer sistemler tesislerin sirkülasyonunun mikroorganizmaları lambaların yanından geçirmesi için basınçlı hava sistemlerine kurulur. Bu tür sterilizasyonun anahtarı UV lambalarının yerleştirilmesi ve ölü mikroorganizmaları uzaklaştırmak için iyi bir filtreleme sistemidir. Örneğin tasarım gereği basınçlı hava sistemleri görüş hattını engeller böylece UV ışığından gölgelenecek ortam alanları oluşturur. Ancak soğutma sistemlerinin serpantinlerine ve drenaj tavalarına yerleştirilen bir UV lambası bu doğal olarak nemli yerlerde mikroorganizmaların oluşmasını önler.
Suyun dezenfeksiyonu
Suyun ultraviyole dezenfeksiyonu kimyasal içermeyen tamamen fizikseldir bir süreçtir. Kimyasal dezenfektanlara karşı son derece dirençli olan cryptosporidia veya giardia gibi parazitler bile verimli bir şekilde azaltılır. UV sudan klor ve kloramin türlerini uzaklaştırmak için de kullanılabilir; bu işleme fotoliz denir ve normal dezenfeksiyondan daha yüksek doz gerektirir. Sterilize edilen mikroorganizmalar sudan uzaklaştırılmaz. UV dezenfeksiyonu sudaki çözünmüş organikleri, inorganik bileşikleri veya partikülleri ortadan kaldırmaz. Dünyanın en büyük su dezenfeksiyon tesisi New York şehrinin içme suyunu arıtır. 8 Ekim 2013 tarihinde hizmete giren Catskill-Delaware Su Ultraviyole Dezenfeksiyon Tesisi günlük 2,2 milyar ABD galonu (8,300,000 m3) kadar işlem yapan toplam 56 adet enerji-verimli UV reaktörü içerir.
UV dezenfeksiyonunun dış kaplamaları olan veya DNA'larını UV ışığından koruyan kist durumları (örneğin Giardia) oluşturan daha büyük patojenlere göre daha fazla maruz kalan genetik materyale sahip bakteri ve virüsler için daha etkili olduğu düşünülüyordu. Ancak yakın zamanda ultraviyole radyasyonun Cryptosporidium mikroorganizmasını tedavi etmek için etkili olabileceği keşfedildi. Bulgular içme suyunu arıtmak için uygun bir yöntem olarak UV radyasyonunun kullanılmasıyla sonuçlandı. Buna karşılık Giardia'nın testlerin dışlamadan ziyade enfeksiyona dayalı olduğu durumlarda UV-C'ye çok duyarlı olduğu gösterildi. Protistlerin yüksek UV-C dozlarında hayatta kalabildikleri ancak düşük dozlarda sterilize edildikleri bulundu.
Gelişmekte olan ülkeler
Kalifornia Üniversitesi, Berkeley'de 2006 yılında yapılan bir projede kaynaklardan yoksun ortamlarda ucuz su dezenfeksiyonu için bir tasarım yapıldı. Proje yerel koşulları karşılayacak şekilde uyarlanabilecek açık kaynaklı bir tasarım olarak tasarlandı. 2014'te biraz benzer bir öneride Avustralyalı öğrenciler güneş UV radyasyonunu elektriksiz suyu dezenfekte etmesi gereken cam tüpe yansıtmak için patates cipsi (gevrek) paket folyosu kullanan bir sistem tasarladılar.
Atık su arıtma
Kanalizasyon arıtmadaki ultraviyole genellikle klorlamanın yerini almaktadır. Bu büyük ölçüde klorun organik bileşiklerle atık su akışındaki reaksiyonunun potansiyel olarak toksik ve uzun süreli klorlu organik maddeleri sentezleyebileceği endişelerinden ve ayrıca klor gazı veya klor içeren kimyasalların depolanmasının çevresel risklerinden kaynaklanmaktadır. UVGI ile işlenecek bireysel atık akışları yöntemin askıda katı maddeler, boyalar veya UV radyasyonunu engelleyecek veya emebilecek diğer maddeler gibi olası etkileşimler nedeniyle etkili olacağından emin olmak için denenmelidir. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre "toplum düzeyinde küçük gruplar halinde (1 ila birkaç litre) veya düşük akışlı (dakikada 1 ila birkaç litre) su arıtmak için UV ünitelerinin megaliter başına maliyeti elektrik ve sarf malzemelerinin maliyeti ve birimin yıllık sermaye maliyeti dahil toplam 20 ABD doları olduğu tahmin edilmektedir."
Büyük ölçekli kentsel UV atıksu arıtımı Edmonton, Alberta gibi şehirlerde yapılmaktadır. Ultraviyole ışığın kullanımı artık çoğu belediye atık su arıtma işleminde standart uygulanmaktadır. Atık su artık atılması gereken bir sorun değil değerli bir kaynak olarak kabul edilmeye başlandı. İster atık su bir nehre boşaltılsın ister mahsulleri sulamak için kullanılsın ister daha sonra geri kazanımı için bir akifere (yeraltı sularını içerebilen veya iletebilen geçirgen bir kaya kütlesi) enjekte edilsin birçok atık su tesisi su ıslah tesisi olarak yeniden adlandırılıyor. Ultraviyole ışık şu anda suyun zararlı organizmalardan arınmış olmasını sağlamak için kullanılmaktadır.
Akvaryum ve gölet
Ultraviyole sterilizatörler genellikle akvaryum ve havuzlardaki istenmeyen mikroorganizmaların kontrolüne yardımcı olmak için kullanılır. UV ışınlaması patojenlerin çoğalmamasını sağlayarak akvaryumda hastalık salgını olasılığını azaltır.
Akvaryum ve havuz sterilizatörleri genellikle küçüktür ve suyun sterilizatörden ayrı bir harici filtre veya su pompasından geçerken akmasına izin veren boru bağlantı parçaları vardır. Sterilizatörün içinde su ultraviyole ışık kaynağına mümkün olduğunca yakın akar. Su bulanıklığı UV-C penetrasyonunu düşürdüğü için su ön filtrasyonu önemlidir. Daha iyi UV sterilizatörlerinin çoğu uzun bekleme sürelerine sahiptir ve UV-C kaynağı ile UV sterilizatör cihazının iç duvarı arasındaki boşluğu sınırlar.
Laboratuvar hijyeni
UVGI genellikle koruyucu gözlük, aletler, pipetörler ve diğer cihazlar gibi ekipmanları dezenfekte etmek için kullanılır. Laboratuvar personeli ayrıca cam malzemeleri ve plastik malzemeleri bu şekilde dezenfekte eder. Mikrobiyoloji laboratuvarları biyolojik güvenlik kabinleri ("davlumbazlar") içindeki yüzeyleri kullanımlar arasında dezenfekte etmek için UVGI kullanır.
Yiyecek ve içecek koruması
ABD Gıda ve İlaç Dairesi 2001 yılında neredeyse tüm meyve ve sebze suyu üreticilerinin HACCP kontrollerini takip etmesini gerektiren ve patojenlerde 5 log azaltmayı zorunlu kılan bir kural yayınladığından beri UVGI taze preslenmiş gibi meyve sularının sterilizasyonunda biraz kullanıldı.
Teknoloji
Dezenfeksiyon için mikrop öldürücü UV genellikle cıva-buharlı lamba tarafından oluşturulur. Düşük basınçlı cıva buharı dezenfeksiyon etkisi gösteren dalga boyları aralığı olan 254 nm'de güçlü emisyon hattına sahiptir. Mikroplardan arındırma için optimum dalga boyları 260 nm'ye yakındır.
Cıva buharlı lambalar düşük basınçlı (amalgam dahil) veya orta basınçlı lambalar olarak kategorize edilebilir.
Düşük basınçlı UV lambalar yüksek verimlilik (yaklaşık % 35 UV-C) ancak daha düşük güç, tipik olarak 1 W/cm güç yoğunluğu (yay uzunluğu birimi başına güç) veir. Amalgam UV lambaları biraz daha yüksek sıcaklıkta ve güç yoğunluğunda çalışmaya imkan vermek için cıva basıncını kontrolunda amalgam kullanır. Daha yüksek sıcaklıklarda çalışırlar ve 16,000 saate kadar kullanım ömürleri vardır. Verimleri geleneksel düşük basınçlı lambalara göre biraz daha azdır (yaklaşık% 33 UV-C çıkışı) ve güç yoğunluğu yaklaşık 2-3 W/cm'dir.
Lamba gövdesi için kullanılan kuvars cama bağlı olarak az basınçlı ve amalgam kimyasal etkileri olan UV 254 nm'de ve 185 nm ışır. 185 nm'deki UV ışıması ozon üretmek için kullanılır.
Su arıtımı için UV lambaları 254 nm'de morötesi ışıma üreten özel az basınçlı cıva buharlı lambalardan veya 254 nm veya 200 nm'den görünür ve kızılötesi enerjiye kadar polikromatik çıktı üreten orta-basınçlı UV lambalardan oluşur.
UV lambası suyla asla temas etmez; ya su haznesinin içinde kuvars cam kovana yerleştirilir ya da şeffaf UV tüpünden akan suyun dışına takılır. Akış odasından geçen su akımındaki mikroorganizmalar ve kir gibi askıdaki katı maddeler emilen UV ışınlarına maruz kalırlar.