cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Crack a Bottle
"Crack a Bottle", Eminem, Dr. Dre ve 50 Cent tarafından seslendirilen hip hop türünde bir şarkıdır. 2 Şubat 2009'da internet üzerinden piyasaya sunuldu ve ilk haftasında 418,000 kez indirilerek satış rekoru kırdı.
Şarkı hakkında
"Crack a Bottle", Aralık 2008'de 4th Quarter Pressure Part 2 adındaki bir mixtape'te "Number One" adıyla yer aldı. Çeşitli medya kuruluşları, şarkının Eminem'in yakında çıkacak Relapse albümünün ilk single'ı olacağı duyurusunu yaptı. Ancak, Interscope Records, yaptığı açıklamayla şarkının yalnızca bir promosyon kayıt olduğunu belirtti. Buna rağmen, 2 Şubat 2009 tarihinde internet üzerinden yayınlandı ve daha sonra 50 Cent, şarkının Before I Self Destruct adlı kendi albümüne konulacağını açıkladı.
Video
50 Cent, verdiği bir röportajda "Crack a Bottle"ın video klibinin, kendi şarkısı "I Get It In"in video klibiyle aynı zamanda çekileceğini söyledi.
Liste başarıları
"Crack a Bottle", Amerika Birleşik Devletleri'ndeki çeşitli listelere giriş yaptı. Ayrıca, Hot Rap Tracks listesinde 4 numaraya kadar yükseldi. Hot 100 listesinin üç hafta boyunca 78 numarasında yer aldıktan sonra, piyasaya çıktıktan sonraki ilk haftasında 418,000 kez indirildi ve 21 Şubat 2009'da listenin zirvesine yükseldi. Böylece Hot 100 listesinin tarihindeki bir numaraya en büyük dördüncü sıçrama rekorunu kırdı. "Crack a Bottle", Eminem'in ikinci, Dr. Dre'nin üçüncü ve 50 Cent'in dördüncü bir numarası oldu. Şarkı ayrıca, çeşitli Avrupa listelerinde de boy gösterirken, Kanada listesine bir numaradan giriş yaptı.
SHA-1
Kriptografide, SHA-1 (Secure Hash Algorithm 1) NSA (National Security Agency) tarafından dizayn edilmiş ve NIST (National Institute of Standarts and Technology) tarafından yayınlanmış bir Amerika Birleşik Devletleri Federal Bilgi İşleme Standartı (Federal Information Processing Standard)'nda bir kriptografik özet fonksiyonudur. SHA-1, mesaj özeti olarak da bilinen 160-bit özet değeri üretir. Bir SHA-1 özet değeri genellikle 40 basamaklı bir onaltılık sayı olarak üretilir.
SHA-1 artık güvenli bir algoritma olarak düşünülmemektedir. Kriptanalistlerin 2005'te yaptığı bir saldırıyla SHA-1'in devam eden kullanım için yeterince güvenli olmadığını ispatladılar. Bu yüzden 2010'dan beri SHA-1 yerine daha güvenli olan SHA-2 veya SHA-3 öneriliyor. 2017 itibarıyla ise Microsoft, Google , Apple ve Mozilla  SSL sertifikalarından SHA-1 desteğini çekeceklerini açıkladılar.
23 Şubat 2017'de CWI Amsterdam ve Google SHA-1'e çakışma saldırısı yaptıklarını duyurdular ve iki farklı PDF dosyasının aynı SHA-1 özetini ürettiklerini kanıtladılar.
Gelişimi
SHA-1 ile üretilen mesaj özeti, MIT'den Ronald L. Rivest tarafından tasarlanmış MD4 ve MD5 algoritmaları ile üretilen mesaj özetlerine benzer fakat daha sade bir yapıdadır.
SHA-1 Amerika Birleşik Devletlerinin Capstone Projesi kapmasında üretilmiştir. Algoritmanın orijinal özellikleri NIST (National Institute of Standards and Technology) tarafından 1993 yılında Güvenli Özet Standartı, FIPS PUB 180, başlığı altında yayınlandı.(18-19). Bu versiyon şu anda SHA-0 olarak bilinmektedir. Bu versiyon NSA tarafından yayınlanmasından kısa bir süre sonra geri çekilerek tekrar gözden geçirilmiş ve 1995 yılında FIPS PUB 180-1'de SHA-1 olarak yayınlanmıştır. SHA-1'in SHA-0'dan tek farkı, SHA-1'in sıkıştırma fonksiyonundaki mesaj planındaki bir bit işlemi rotasyonudur. NSA'ya göre bu işlem orijinal algoritmadaki şifreleme güvenliğini azaltan bir hatayı çözmek için yapılmıştır, fakat NSA bunun hakkında daha fazla bilgi paylaşmamıştır. Gerçekten de SHA-0 bilinen tekniklerle SHA-1'den daha önce kırılmıştır.
Kriptografi
SHA-1 TLS, SSL, PGP, SSH, S/MIME ve IPsec gibi birçok güvenlik uygulaması ve protokolünün bir parçası olarak kullanılmaktadır. Bu uygulamalarda SHA-1 yerine MD5 da kullanılabilmektedir. Hem SHA-1 hem de MD5, MD4'ten yola çıkılarak tasarlanmışlardır. Ayrıca SHA-1 Git, Mercurial ve Monotone gibi dağıtık revizyon kontrol sistemlerinde revizyonların belirlenmesinde ve veri bozulmalarının ve/veya müdahalelerinin algılanmasında kullanılmaktadır. Algoritma Nintedo Wii oyun konsollarında booting sırasında imza doğrulaması sağlamak için kullanılmıştır, fakat algoritmanın ilk uygulanmasında saldırganların sistemin güvenlik planını rahatlıkla geçebildiği önemli bir açık oluşmuştur.
Güvenli özet fonksiyonlarının yayınlanmasındaki en önemli motivasyon Dijital İmza Algoritması'dır.
SHA özet fonksiyonları SHACAL blok şifreleme'nin temelinde kullanılmıştır.
Veri Bütünlüğü
Git ve Mercurial gibi revizyon kontrol sistemleri SHA-1'i sadece güvenlik için kullanmaz ayrıca verinin herhangi bir bozulmaya uğrayarak değişmediğine emin olmak için kullanır. Linus Torvalds Git ile ilgili şunları söylemiştir;"Eğer disk bozulması varsa, DRAM bozulması varsa, veya herhangi bir sorun varsa Git hepsini algılayacaktır. Ya algılamazsa sorusu yok, bu bir kesinliktir. Zarar vermeye çalışan insanlar olabilir. Kesinlikle başaramayacaklar. [...] Kimse SHA-1'i kıramadı, fakat Git'i ilgilendiren SHA-1'in güvenlik özellikleri değil. Tamamiyle tutarlılık kontolü özelliği. Güvenlik kısmı bir yana, birçok insan şunu düşünüyor: Git SHA-1'i kullanıyor ve SHA-1 de kriptografik güvenlikte kullanılıyor. Demek ki Git'in güvenliği bununla sağlanıyor, diye düşünecekler. Git'te bunun güvenlikle hiçbir ilgisi yok. Bu sadece bulabileceğin en iyi özet fonksiyonu. [...]""Size şunun garantisini verebilirim: eğer verinizi Git'e koyarsanız, sizin sabit disk'inizden DVD'ye - veya 5 yıl sonra hangi teknoloji kullanılırsa ona - kopyalanınca bundan 5 yıl sonra bile verdiğiniz veriyi tamamı ile aynı şekilde geri alabilirsiniz. [...]""İlgilendiğim bir konu da çekirdek. İnsanların çekirdek kaynak kodlarını bozmaya çalıştıkları BitKeeper sitelerinden birinde açık yakalandığını gördük. Fakat Git çakışma durumda nesnenin en eski sürümünü tutmayı tercih edeceğinden bir saldırganın gizlice dosyaların üzerine yazmasını engellemiş olur. Böylece SHA-1'in ikinci-öngörüntü direnci güvenlik özelliğine ihtiyaç duymaz."
Kriptanaliz ve Doğrulama
L bit özet uzunluğuna sahip bir kriptografik özet fonksiyonunda, özete karşılık gelen bir mesaj her zaman brute-force saldırısı ile yaklaşık 2L denemede bulunabilir. Bu saldırıya öngörüntü saldırısı denir ve L'nin uzunluğuna ve bilgisayar sistemine göre pratik olabilir veya olamayabilir. İkinci ölçüt "çakışma" aynı mesaj özetini üreten iki farklı mesaj bulmak, doğum günü saldırısı kullanılarak ortalama 1.2 × 2L/2 denemede bulunabilir. Bu ikinci kriterden dolayı bir kriptografik özet fonksiyonunun direnci özet değeri uzunluğunun yarısının kadardır. Böylece SHA-1'in direnci 80-bit karmaşıklığında düşünülebilir.
Kriptologlar SHA-0 için çakışma çiftleri üretmeyi başarmışlar ve SHA-1'i de normal direnci olan 280 denemeden daha kısa sürede çakışma bulabilen bir algoritma bulmuşlardır.
Pratik güvenlikte, bu yeni saldırılarla ilgili en büyük endişe, daha etkili saldırılara yol açmalarıdır. Her ne kadar durumun böyle olup olmadığı daha bilinmese de, daha güçlü özet fonksiyonlarına geçilmesinin gerekliliğine inanılıyor. Parolaların saklanması gibi basit kriptografik özet fonksiyonu uygulamaları çakışma saldırılarından minimum şekilde etkilenirler. Belirli bir hesap için çalışan bir parola oluşturmak için öngörüntü saldırısı ve orijinal parolanın özetine erişim gerektirir. Parola şifrelemesini tersine çevirmek (Kullanıcının parolasını başka yerlerde denemek gibi) bu ataklarla mümkün değildir. (Bununla birlikte, çok güvenli bir özet fonksiyonu bile zayıf parolaları brute-force saldırısına karşı koruyamaz.)
Belge imzalatmada ise, saldırgan var olan bir belge için kolaylıkla sahte bir imza üretemez. Şöyle yapabilir: saldırgan normal ve hileli iki belge üretir ve özel anahtar sahibine normal belgeyi imzalatır. Bu saldırının mümkün olduğu bazı pratik koşullar vardır. Örneğin, 2008'in sonuna kadar bir MD5 çakışma kullanılarak sahte SSL sertifikaları üretmek mümkündü.
Saldırılar
2005 yılının başlarında, Rijmen ve Oswald'un yayınladığı saldırıda, SHA-1'in basit versiyonunda — 80 turdan 53'ü —  280 işlemden daha az işlemde çakışmalar bulunmuştur.
Şubat 2005'te  Xiaoyun Wang, Yiqun Lisa Yin, ve Hongbo Yu tarafından bir saldırı duyuruldu. Saldırıda SHA-1'in normal versiyonunda 269 işlemden daha kısa sürede çakışmalar bulundu. ( Bir brute-force saldırısı ile çakışma bulmak 280 işlem gerektirir.)
Saldırıyı yapanlar şöyle açıkladılar: "Analizimiz SHA-0'daki orijinal diferansiyel saldırıya ve çakışma saldırılarına, çok bloklu çakışma tekniklerine ve MD5'teki çakışma arama saldırılarında kullanılan mesaj değiştirme tekniklerine dayanıyor. SHA-1'i bu güçlü analitik tekniklerin yardımı olmadan kıramazdık." Aynı zamanda 58-tur SHA-1'i 233 özet işleminde kırabilen bir çakışma sundular. Saldırının tüm detaylarını içeren makale 2005 yılının ağustos ayında CRYPTO konferansında sunuldu.
Yin bir röportajında, "Kabaca şu iki zayıflıktan yararlandık: İlki dosya ön işleme aşaması yeteri kadar karışık değil, ilk 20 turdaki bazı matematiksel işlemlerde beklenmedik güvenlik açıkları mevcut."
17 Ağustos 2005'te bir CRYPTO 2005 oturumunda Xiaoyun Wang, Andrew Yao ve Frances Yao adına SHA-1 saldırısında yapılan bir iyileştirme duyuruldu. Çakışma bulmak için gereken ortalama işlem sayısı 263 'e düşürüldü. 18 Aralık 2007'de bu sonucun ayrıntıları Martin Cochran tarafından açıklanmış ve doğrulanmıştır.
Christophe De Cannière ve Christian Rechberger, "SHA-1 Özelliklerini Bulma: Genel Sonuçlar ve Uygulamalar" makalesi ile SHA-1 saldırılarını daha da geliştirdiler ve ASIACRYPT 2006'daki en iyi makale ödülünü almaya hak kazandılar. 64-tur SHA-1 için 2 blok çakışma optimize edilmemiş yöntemler kullanılarak 235 işlemde bulundu. Bu saldırı yaklaşık 235 işlemde yapılabildiğinden teorik bir eşik olarak kabul edilir. Daha sonra 2010'da Grechnikov tarafından bu saldırı 80'de 73-tur'a kadar geliştirildi. Bununla tüm 80-turluk bir özet fonksiyonunda çakışma bulmak için muazzam şekilde işlem süresi gerekiyor. Bu yüzden, 8 Ağustos 2007'de SHA-1'de çakışma bulmak amacıyla Graz Teknoloji Üniversite'sinde dağıtılmış bilgi işlem platformu olan BOINC ile çakışma araması başlatıldı fakat 12 Mayıs 2009'da yeterince ilerleme sağlanamadığından sonlandırıldı.
2006'daki CRYPTO oturumunda, Christian Rechberger ve Christophe De Cannière saldırganın SHA-1'deki mesajın en azından bir kısmını elde edebilecekleri bir saldırı bulduklarını duyurdular.
2008'de Stéphane Manuel tarafından yayınlanan bir raporda özet fonksiyonunda çakışmanın tahmini olarak 251  - 257 işlemlik teorik karmaşıklıkta bulunabileceğini öne sürdü. Fakat daha sonrasında yerel çakışma yollarının aslında bağımsız olmadığı anlayıp bu tahminin geri çekmiş ve bilinen en etkili çakışma vektörünün yine bu çalışmadan önceki bilinen yöntem olduğunu aktarmıştır.
Cameron McDonald, Philip Hawkes ve Josef Pieprzyk Eurocrypt 2009 oturumunda 252 karmaşıklıkta kırılabilen yeni bir özet çakışma saldırı bulduklarını öne sürdüler. Fakat bu iddianın makalesi olan "O(252) karmaşıklığında SHA-1 için Diferansiyel Yolu" makalesindeki hatalar sebebiyle yazarlar iddialarını geri çektiler.
Başka bir saldırıda da Marc Stevens tek bir özet değerini kırmak için bulut sunucularından tahmini değeri $2.77M olan CPU gücü kiralamıştır. Stevens bu saldırıyı HashClash adlı projede bir diferansiyel yol saldırısı kullanarak gerçekleştirdi. 8 Kasım 2010'da SHA-1'e karşı tamamen çalışan bir çakışmaya yakın bir çakışma saldırısını tahmini olarak 257.5 işlemde gerçekleştirebileceğini iddia etti. Ayrıca bu saldırının tahmini 261 işlemde kırılabilen bir tam çakışma saldırısına dönüştürülebileceğini öne sürdü.
The SHAppening
8 Ekim 2015'te  Marc Stevens, Pierre Karpman, ve Thomas Peyrin SHA-1 özet fonksiyonunda yalnızca 257 işlem gerektiren bir çakışma saldırısı yayınladılar. Bu tam olarak bir tam SHA-1 özet fonksiyonu çakışma saldırısı (saldırgan iç aşamasını özgürce seçemediği) değildir, fakat yine de SHA-1'in güvenlik iddiasını zayıflatır. Özellikle, ilk defa tam SHA-1'e bir çakışma saldırısı yapılabildiği gösterildi. Önceki saldırıların hepsi pratik olarak gerçekleştirilmeleri çok pahalı saldırılardı. SHA-1'in kriptanalizindeki bu önemli atılım The SHAppening olarak isimlendirildi.
Bu metot Joux ve Peyrin'in yardımcı yolları(veya bumerangları) hızlandırma tekniği ile daha önceki çalışmalarına ve NVIDIA'nın yüksek performans/maliyet 'e sahip GPU 'larının kullanımına dayanıyor. Çakışma, toplamda 64 grafik kartına sahip 16 düğümlü bir küme ile bulundu. Yazarlar benzer bir çakışmanın EC2 'de $2,000 'lık GPU zamanıyla bulunabileceği tahmininde bulundular.
Yazarlar aynı zamanda, tam SHA-1 çakışması yapmak için 75 bin ile 125 bin ABD doları maliyetindeki EC2 CPU/GPU gücünün yeterli olacağını söylemişler ve bunun bir suç örgütünün veya herhangi bir ulusal istihbarat örgütünün bütçesiyle rahatlıkla yapılabileceğini belirtmişlerdir. Ayrıca yazarlar SHA-1'in kullanımının olabildiğince çabuk durdurulmasını önerdiler.
SHAttered
23 Şubat 2017'de Google SHAttered saldırısı ismini verdikleri saldırı ile yaklaşık 263.1 işlemde aynı SHA-1 özeti veren 2 farklı PDF dosyası ürettiklerini duyurdular. Bu saldırı 280 işlemde bulunabilen brute-force ile SHA-1 özeti çakışması bulmaktan (doğum günü saldırısı) yaklaşık 100,000 kat daha hızlıdır. Bu saldırı yaklaşık tek CPU işlem gücüyle yaklaşık 6,500 yıl veya tek GPU işlem gücü ile yaklaşık 110 yıl sürerdi.
SHA-0
2004 'te Biham ve Chen SHA-0 için çakışmaya yakın saldırılar keşfettiler. (Neredeyse aynı özet değeri olan —160 bitten 142'si aynı — iki farklı mesaj buldular.) Aynı zamanda SHA-0 'ın tam çakışmalarını 80-turdan 62-tura düşürülebildiğini buldular.
Daha sonra, 12 Ağustos 2004'te Joux, Carribault, Lemuet, ve Jalby tarafından tam SHA-0 algoritması için çakışma bulunduğu açıklandı. Bu saldırı Chabaud ve Joux 'un saldırılarının genelleştirilmesiyle yapıldı. Çapışıma 251 karmaşıklıkta bulundu ve 256 Itanium 2 işlemcisine sahip bir süper bilgisayarda yaklaşık 80,000 işlemci zamanı sürdü. (Bir bilgisayarın 13 gün sürekli kullanılmasına eşdeğer süre)
17 Ağustos 2004'teki CRYPTO 2004 oturumunda Wang, Feng, Lai, and Yu tarafından MD5, SHA-0 ve başka özet fonksiyonlarıyla ilgili saldırıların ön sonuçları açıklandı. Bu sonuçlarda, SHA-0 saldırısının karmaşıklığı 240 olarak açıklandı. Bu da Joux 'a ait saldırıdan çok daha verimli.
Şubat 2005 'te Xiaoyun Wang, Yiqun Lisa Yin, ve Hongbo Yu SHA-0 çakışmasını 239 işlemde bulduklarını duyurdular.
2008 'de yapılan bumerang saldırısı ile çakışma bulmak  233.6 işleme indirildi, ki bu ortalama bir bilgisayarda 1 saatte yapılabilmektedir.
SHA-0 'daki sonuçların ardından bazı uzmanlar, SHA-1 'in yeni kriptosistemlerdeki kullanımına ilişkin planların tekrar gözden geçirilmesi gerektiğini önerdi. CRYPTO 2004'ten sonra, NIST 2010 yılına kadar SHA-1 'in kullanımının aşamalı olarak durdurulacağını ve yerine SHA-2 'nin kullanılacağını açıkladı.
Resmi doğrulaması
FIPS tarafından kabul gören tüm güvenlik fonksiyonları NIST (National Institute of Standards and Technology) ve CSE (Communications Security Establishment) tarafından yürütülen  CMVP (Cryptographic Module Validation Program) programı tarafından doğrulanır. Gayri resmi doğrulama için, çok sayıda test vektörü içeren paket NIST 'in sitesinden indirilebilir, fakat bu testlerden çıkacak sonuç bazı uygulamalar için kanunen zorunlu olan resmi CMVP doğrulaması yerine geçmez.
Aralık 2013 itibarıyla, SHA-1 'in 2000'den fazla farklı ve geçerli uygulaması vardır, fakat bunlardan sadece 14 tanesi mesaj boyutu 8 ve katı bit uzunluğundaki mesajlar dışındakilerde çalışabilir.
Örnek Özetler
Bunlar onaltılık tabanda ve ASCII Base64 formatındaki SHA-1 mesaj özetleri
Even a small change in the message will, with overwhelming probability, result in many bits changing due to the avalanche effect. For example, changing  to   produces a hash with different values for 81 of the 160 bits:
SHA1("The quick brown fox jumps over the lazy c og") onaltılık tabandaki özeti: de9f2c7fd25e1b3afad3e85a0bd17d9b100db4b3 ASCII Base64 özeti: 3p8sf9JeGzr60+haC9F9mxANtLM=
The hash of the zero-length string is:
SHA1("") onaltılık tabandaki özeti: da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 ASCII Base64 özeti: 2jmj7l5rSw0yVb/vlWAYkK/YBwk=
SHA-1 sözde kodu
SHA-1 algoritmasının sözde kodu: Note 1: All variables are unsigned 32-bit quantities and wrap modulo 232 when calculating, except for ml, the message length, which is a 64-bit quantity, and hh, the message digest, which is a 160-bit quantity. Note 2: All constants in this pseudo code are in big endian. Within each word, the most significant byte is stored in the leftmost byte position Initialize variables: h0 = 0x67452301 h1 = 0xEFCDAB89 h2 = 0x98BADCFE h3 = 0x10325476 h4 = 0xC3D2E1F0 ml = message length in bits (always a multiple of the number of bits in a character). Pre-processing: append the bit '1' to the message e.g. by adding 0x80 if message length is a multiple of 8 bits. append 0 ≤ k < 512 bits '0', such that the resulting message length in bits is congruent to −64 ≡ 448 (mod 512) append ml, the original message length, as a 64-bit big-endian integer. Thus, the total length is a multiple of 512 bits. Process the message in successive 512-bit chunks: break message into 512-bit chunks for each chunk break chunk into sixteen 32-bit big-endian words w[i], 0 ≤ i ≤ 15 Extend the sixteen 32-bit words into eighty 32-bit words: for i from 16 to 79 w[i] = (w[i-3] xor w[i-8] xor w[i-14] xor w[i-16]) leftrotate 1 Initialize hash value for this chunk: a = h0    b = h1     c = h2     d = h3     e = h4     Main loop: for i from 0 to 79 if 0 ≤ i ≤ 19 then f = (b and c) or ((not b) and d)            k = 0x5A827999 else if 20 ≤ i ≤ 39 f = b xor c xor d            k = 0x6ED9EBA1 else if 40 ≤ i ≤ 59 f = (b and c) or (b and d) or (c and d)             k = 0x8F1BBCDC else if 60 ≤ i ≤ 79 f = b xor c xor d            k = 0xCA62C1D6 temp = (a leftrotate 5) + f + e + k + w[i] e = d        d = c         c = b leftrotate 30 b = a        a = temp Add this chunk's hash to result so far: h0 = h0 + a    h1 = h1 + b      h2 = h2 + c     h3 = h3 + d     h4 = h4 + e Produce the final hash value (big-endian) as a 160-bit number: hh = (h0 leftshift 128) or (h1 leftshift 96) or (h2 leftshift 64) or (h3 leftshift 32) or h4
sayısı mesaj özetini gösterir. Genellikle ASCII Base64 formatında yazılır ama onaltılık tabanda da yazılabilir.
Buradaki sabit sayılar rastgeleliği maksimize etmek için bilerek seçilmiş sayılardır (nothing up my sleeve numbers): 4 sabit   sayısı 2, 3, 5, ve 10 sayılarının 230 kere kare kökleri alınmış halidir. 'dan 'e kadar olan dört başlangıç değeri MD5 algoritmasındakilerle tamamen aynıdır ve beşinci değer ise  çok benzeridir.
FIPS PUB 180-1 'den direkt formülize etmek yerine, aşağıdaki benzer ifadelerle ana döngüdeki  değeri hesaplanabilir. Bitwise choice between c and d, controlled by b. (0 ≤ i ≤ 19): f = d xor (b and (c xor d))                (alternative 1) (0 ≤ i ≤ 19): f = (b and c) xor ((not b) and d)          (alternative 2) (0 ≤ i ≤ 19): f = (b and c) + ((not b) and d)            (alternative 3) (0 ≤ i ≤ 19): f = vec_sel(d, c, b)                       (alternative 4) Bitwise majority function. (40 ≤ i ≤ 59): f = (b and c) or (d and (b or c))         (alternative 1) (40 ≤ i ≤ 59): f = (b and c) or (d and (b xor c))        (alternative 2) (40 ≤ i ≤ 59): f = (b and c) + (d and (b xor c))         (alternative 3) (40 ≤ i ≤ 59): f = (b and c) xor (b and d) xor (c and d) (alternative 4) (40 ≤ i ≤ 59): f = vec_sel(c, b, c xor d)                (alternative 5)
Max Locktyukhin ayrıca 32-79 arasındaki turları aşağıdaki gibi göstermiştir:
w[i] = (w[i-3] xor w[i-8] xor w[i-14] xor w[i-16]) leftrotate 1
şununla değiştirilebilir:
w[i] = (w[i-6] xor w[i-16] xor w[i-28] xor w[i-32]) leftrotate 2
This transformation keeps all operands 64-bit aligned and, by removing the dependency of  on , allows efficient SIMD implementation with a vector length of 4 like x86 SSE instructions.
Bu dönüşüm tüm işlenilenleri 64-bit hizalı tutar ve   'nin   üzerindeki bağımlılığını silerek x86 SSE işlemleri gibi vektör uzunluğu 4 olan verimli SIMD (Single Instruction Stream - Multiple Data Stream) uygulamasına izin verir.
SHA Fonksiyonlarının Karşılaştırılması
Aşağıdaki tabloda, iç durum ; her bir veri bloğunun sıkıştırma işlemi sonundaki "iç özet değeri toplamı" dır."Daha fazla bilgi için: Merkle–Damgård construction"Özet fonksiyonunun performansı sadece algoritmaya bağlı olarak değişmez. Aynı zamanda o algoritmanın nasıl uygulandığına ve kullanılan donanıma da bağlıdır. OpenSSL aracında, kullanıcıların sistemlerinde çalışan algoritmaların hızını ölçen bir "hız" komutu vardır.
Azeri Lejyonu
Azeri Lejyonu, II. Dünya Savaşı sırasında Doğu Cephesi'nde Nazi Almanyası'na esir düşen Azeri asıllı Kızıl Ordu esirlerden Doğu lejyonları (Ostlegionen) nın bir parçası olarak oluşturduğu askerî birlikler. Birçok Azerbaycanlı bu lejyona ülkelerinin Sovyet işgalinden kurtarılması için katılmıştı. Alman orduları tarafından esir alınan bir Azeri asker,kendisinin anti-Nazi, anti-bolşevik olduğunu ve sadece vatanının bağımsızlığı için bir fırsat istediğini söylemişti.
Kökeni
Barbarossa harekatının büyük zaferleri yüzbinlerce Sovyet savaş esirine sebep oldu, esirlerin çoğu Rus değildi. 1941-1942'nin sadece sekiz ayında Alman Ordusu 2.8 Milyon Sovyet savaş esirini açlıktan ve kötü çalışma şartlarından kamplarda mermi ateşlemeden öldürdü. Askerlerin yatacak yerleri veya benzeri bir yerleri yoktu. Kamplar etrafı dikenli tellerle çevirili yerlerdi. Mahkumlar önce güneşin altında sonra çamurda yatmak zorunda kaldı ve sonbaharda -30 dereceye kadar düşen sıcaklıklarda donarak ölme olasılığıyla baş başa kaldılar. Yabancı Waffen SS'in başlangıçları, Hitler'in onaylamayacağı sebebiyle bir süre gizlendi. Sovyet vatandaşlarının Rusya'ya karşı savaşa her türlü katılımına karşı çıktı ancak Alman ordusunun doğu cephesindeki ihtiyaçları, Alman komutanlarını, Wehrmacht başkomutanlığının açık emirlerine rağmen bile Sovyet rejimine karşı savaşmak için doğudan birçok gönüllüyü kabul ettiler.
Almanların Müslümanlarla arasını sıkı tutması Hitler'in Türkiye'yi kendi tarafına çekip Ortadoğu ile Bakü petrol sahalarını kontrolü altına alması planının bir parçasıydı. Müslümanlar arasında Alman ordusunda görev yapan en kalabalık etnik grup Türkistanlılar idi. Kasım 1941'de İlk Türkistanlı gönüllüler 444.Güvenlik Tümeni'ne tek bir tabur olarak entegre oldu. Almanların Sovyet Partizanlarıyla savaşmasında yardımcı bir güç oldular. Binbaşı Andreas Meyer 444.Taburun komutanlığına atandı. Avusturyalı Meyer II.Dünya Savaşından önce Çan Kay Şek'in Ulusal Devrimci Ordusunun kurmaylığında görev yapmıştı.
Argumenty i Fakty gazetesine göre, 40.000 Azeri Nazi Almanyası için savaşmıştır. 700.000 Azeri ise Sovyet Ordusuna alınmıştır.
450.Turkistanisches Taburu
450.Turkistanisches Taburu Legionowo'da ortaya çıktı, Tabur yazın çoğunu Kharkiv ile Stalingrad arasındaki iletişim ve demiryolu ağlarında devriye gezerek geçirdi. Ancak taburun disiplini o kadar kötüleşti ki Meyer 1943'te 450.Taburun komutanlığından alındı. Kasım 1943'te Meyer, Himmler ile bir Türk SS birliğinin kurulmasında yardımcı olacak hizmetlerini sunmak için bir araya geldi. Himmler ile bir plan yaptılar ve Himmler planı onayladı ve ardından Meyer'i Waffen SS'e transfer etti ve SS-Obersturmbannührer (Yarbay) rütbesine terfi ettirdi. 14 Aralık'ta Berlin'de Kudüs Başmüftüsü Emin El Hüseyni huzurunda bir toplantı yapıldı. Başmüftü, bir Türk Müslüman SS Tümeni kurma ve Müslümanları etkilemek için Manevi liderlik desteğini vermeyi kabul etti.
Heer
Toplama merkezi Edlin istasyonu (Jedlnia) olup önce Kafkas Müslüman Lejyonu (Kaukasische-Mohammedanische Legion) olarak örgütlendirilmiş ve 2 Ağustos 1942'de Azeri Lejyonu ve Kuzey Kafkasya Lejyonu olmak üzere ikiye bölünmüştür. .
1942 yılının sonuna doğru 804. "Aslan" ve 805. tabur olmak üzere iki tabur, 1943 yılının başlarında 806. "Igit", 807., 817. ve 818. tabur olmak üzere dört tabur, 1943 yılının ikinci yarısında ise 819. ve 820. tabur olmak üzere iki tabur kurulmuştur.
Abwehr subayı olan Oskar von Niedermayer lejyonların karargâh direktörlüğüne tayin edildi ve Mayıs 1943'a kadar 25 doğu lejyon taburu oluşturuldu. Bunlardan I/4., I/73., I/97., I/101., I/111. "Dönmec", II/73. olmak üzere altı tabur Azerilerden ibaretti.
Kafkasya Seferi
Kafkasya Seferi'nde Major R. Gloger komutasındaki 804. "Aslan", 4. Dağ Tümeni (46. Dağ Kolordusu, 17. Ordu, Ordular Grubu A)'ne bağlı olarak Rostov'tan Armavir'e ve oradan Malaya Laba Nehri kenarındaki Bagovskaya'ya geçti. Abdürrahman Fatalibeyli-Düdanginski bu taburun kurmay subaylarındandı. Tabura üst molla Aliev verildi, 1. bölük Mamedov, 2. bölük Kasayev, 3. bölük Abdulajimov ve 4. bölük Süleymanov tarafından komuta edildi. 29 Ocak'ta Kuban Köprübaşısı'na kadar çekildi. 4 Şubat'ta tabur komutanı Gloger'in ölmesinden Mart ayında Yüzbaşı Sharrenburg'un komutanlığına getirilmesine kadar Fatalibeyli-Düdanginski geçici olarak tabura komuta etti.
1943'te Azeri Lejyonu'nun taburları 162. Piyade Tümeni (Türkistan)'nın oluşumu için kullanılmıştır.
Waffen-SS
Daha sonra "Waffen-Standartenführer der SS" İsrafil İsrafilov komutasında Azeriler Kaukasicher-Waffen-Verband der SS adlı süvari birliğinin bir Waffengruppe (muharebe grubu) 'yi teşkil etmişlerdir.
Innocence of Muslims
Innocence of Muslims (Türkçe tercümesi: Müslümanların Masumiyeti), önceleri Desert Warriors ile Innocence of Bin Laden adıyla anılan, 2012 yapımı İslâm karşıtı düşük bütçeli film. Film, söylenilenlere göre İslâm peygamberi Muhammed'in yaşamı hakkındadır. Filmin yönetmenliğini, "Sam Bacile" ve "Alan Roberts" takma adlarını kullanan Mısır kökenli Amerikalı Nakoula Basseley Nakoula yapmıştır.
İçerik
Reuters'a göre film, Muhammed'i "bir aptal, bir kadın avcısı ve bir düzenbaz" olarak tanımlamaktadır. BBC de filmin Muhammed'i "öldürmekten zevk alan erkeklerden oluşan bir ayaktakımının kanlı lideri" olarak tarif ettiğini bildirdi. NBC News ise Muhammed'in "bir kadın avcısı, bir eşcinsel ve bir çocuk istismarcısı" olarak betimlendiğini ifade etti." Tanıtım videosunun ayrıca Mısırlı Müslümanların, Mısırlı Hristiyanların evlerini yaktığı ve Mısırlı güvenlik güçlerinin hiçbir şey yapmadan durduğunun da ele alındığı bildirildi.
Aromatiklik
Organik kimyada bazı atom halkalarinın yapısı beklenenin üstünde kararlıdır. Doymamış bağlar, yalın elektron çiftleri veya boş orbitallerden oluşan konjüge bir halkanın konjüge olmasından beklenecek kararlılıktan daha yüksek bir kararlılık gösterme özelliğine aromatiklik (veya aromatisite) denir. Aromatiklik, halkasal delokalizasyon ve rezonansın bir belirtisi olarak da düşünülebilir.
Innocence of Muslims
Yapım
Bağımsız film, ilkin "Alan Roberts" sonraki medya raporlarında "Sam Bacile" olarak tespit edilen bir kişi tarafından hem yapımı gerçekleştirildi hem yönetildi. Associated Press ile yaptığı telefon görüşmesinde 56 yaşında (Wall Street Journal ' a göre 52) İsrailli gayrimenkul geliştiricisi biri olduğunu iddia etti. İsrailli yetkililer, belirtilen kişinin İsrail vatandaşı olduğuna dair kanıt bulamadı ve Kaliforniya'da yaşayan 50 yaş civarında olan ya da gayrimenkul lisansa sahip ya da Hollywood'da film yapımcısı olan Sam Bacile adından bir kanıt bulunamadı. "Bacile" iddialı filmin, yüzden fazla Yahudi bağışçılarıyla 5 milyon dolara yapıldığı, "Sam Bacile" tarafından iddia edilmiştir. Hollywood Reporter, profesyonelce olmayan filmin görüntüsüne dayanarak bu iddianın şüpheli olduğunu belirtti. Film projesine katkıda bulunan Hristiyan aktivist Steve Klein, Bacile'e "Sıradaki Theo van Gogh, sen olacaksın" dediğini bildirdi. Klein, daha sonradan gazeteci Jeffrey Goldberg'e, Bacile'in belirtildiği gibi gerçek bir insan ve İsrailli ve Yahudi olmadığını ve adının, Suriye, Türkiye, Pakistan ve Mısır'daki on beş Kıpti ve Evanjelik Hristiyan için bir takma ad olduğunu söyledi. Goldberg, Klein'in güvenirliğinden şüphe duyduğunu açıkladı. Bacile olarak Wall Street Journal ' a kendini tanıtan bir adama göre, film İslâm'ın "ikiyüzlülüğüne" dikkat çekmek için yapıldı.
Aromatiklik
Aromatikliğin nedeni genelde, halkasal düzenlenmiş ve birbirlerine almaşık olarak tek ve çift bağlarla bağlı atomlar etrafında elektronların serbestçe dönebilmesine bağlanır. Bu bağlar birbirinin aynı olup her biri tek ve çift birer bağın birleşimi olarak düşünülebilir. Aromatik halkalar hakkındaki bu yaygın model, örneğin benzenin almaşık tek ve çift bağlardan oluşan altı kenarlı bir halka (sikloheksatrien) olduğu fikri, Kekulé tarafından geliştirilmiştir (bakınız aşağıda tarih kısmı). Benzen modeli iki rezonans biçiminden oluşmaktadır, bunlar çift ve tek bağların birbiriyle yer değiştirmesine karşılık gelir. Yüklerin delokalizasyonu göz önüne alınmazsa benzinin aslında olduğundan çok daha az kararlı olması beklenir.
Innocence of Muslims
Yapım
12 Eylül 2012 tarihinde Time, Los Angeles'taki bir Kıpti Hristiyan olan Nakoula Basseley Nakoula, filmin yapımında  menajerlik için başvurduğunu fakat kendisinin Sam Bacile olduğunu yalanladığını bildirdi. Bacile'i Nakoula'ya bağlayan kanıtın bulunmasından sonra The Associated Press, Nakoula ile evinde bir röportaj yaptı ve bir telefon numarası ile Nakoula'nın önceden kullandığı Nicola Bacily gibi takma adları paylaştı. Çalıntı kimlik ve sosyal güvenlik numaraları kullanarak federal bankalarda hesabı bulunan çok sayıda kişiyi dolandıran Nakoula, 2010 yılında mahkemenin aleyhinde verdiği karara itiraz etmedi ve dolandırdığı sahsılara yaklaşık 800 bin dolar ödemeye mahkûm edilen Nakoula'nın, şartlı tahliye gözetmeninin onayı olmadan bilgisayar ya da internet kullanması da beş yıllığına yasaklandı. Nakoula Basseley Nakoula, Haziran 2011'de hapishaneden serbest bırakıldı. Asistan ABD Avukatı Jennifer Leigh Williams'a göre, Nakoula çalıntı kimlikler ile Sosyal Güvenlik numaraları kullanarak banka hesapları açtı ve bu hesaplar üzerinden çekleri yatırdığını böylece Nakoula, ATM makinelerinden parayı çekebileceğini açıkladı. Yetkililer, Nakoula'nın polise, filmin senaryosunu hapisteyken oğlu Abanob Basseley ile yazmaya başladığını ve filmi, karısının Mısır'daki ailesinden gelen 50.000 ila 60.000 dolar arasındaki parayla finanse ettiğini açıkladığını belirtti.
Amerikan kâr amacı gütmeyen Media for Christ, Ağustos 2011'de film çekimleri için izin aldı ve Nakoula set olarak evini tedarik etti, oyunculara ücretlerini ödedi. Film yayınlandıktan sonra meydana gelen şiddetten sonra Media for Christ Başkanı Joseph Nassralla Abdelmasih'in kayıplara karıştığı bildirildi.
Filmde rol alan oyuncular ile filmin teknik ekibi, kendilerinin filmin amacı ve içeriği hakkında kandırıldıklarını belirten bir açıklama yaptı. CNN'in açıklamasında filmin seksen kişilik oyuncu kadrosu ile teknik ekibindekiler, filmi reddetti ve şunu belirttiler: "Tüm oyuncu kadrosu ile ekip, son derece üzgün bir hâldedir ve yapımcı tarafından istismar edildiğini hissetmektedir. Biz, %100 bu filmin arkasında değiliz ve filmin niyeti ve amacı hakkında fena halde kandırıldık." Detaylı açıklamalarında, "Senaryonun köklü bir şekilde yeniden yazımı ve söylediklerimiz şeylerdeki yalanlardan ötürü şok olmuş durumdayız. Meydana gelen felaketlerden ötürü derinden üzüntü duyuyoruz." ifadeleri yer aldı. Muhammed'in eşi olacak kişinin annesini canlandıran Cindy Lee Garcia, senaryonun 2000 yıl öncesinin Mısır'ı hakkında olan Desert Warriors (Çöl Savaşçıları) adlı bir film hakkında olduğunu ve "Muhammed" karakterinin sette "Mister George" ("Bay George") olarak ifade edildiğini söyledi. Garcia, "Bacile"in İsrailli bir emlak kralı olduğunu iddia etti. Ancak daha sonra Bacile kendisine Mısırlı olduğunu söyledi ve sette diğer adamlarla Arapça konuştuğunu duydu. Garcia, filmin aslında bir Müslüman karşıtı propaganda parçası olduğunu öğrendiğinde afalladı ve insanların ölmesine neden olan bir filmde yer aldığından "bu beni rahatsız ediyor" dedi. "Bacile"e karşı yasal işlem başlatmayı düşünmekte. WNYC'nin On the Media programının yapımcılarından biri olan Sarah Abdurrahman, tanıtım videolarını izledi ve tüm dini göndermelerin filme sonradan dublaj ile eklendiği sonucuna vardı.
Sahneleme ve promosyon
Film, Terry Jones tarafından teşvik edildi. Jones'un Kur'an yakma hakkındaki medya haberleri, önceden dünya çapında ölümcül ayaklanmalara yol açmıştı. 11 Eylül 2012'de Jones, Gainesville, Florida'daki kilisesi Dove World Outreach Center'da o akşam on üç dakikalık bir tanıtım videosu gösterimini planladığını söyledi. Açıklamasında, "Bu, bir Amerikan yapımı. Müslümanlara saldırı amaçlı tasarlanmadı fakat İslam'ın yıkıcı ideolojisini göstermektir." ifadelerini kullandı.
Temmuz 2012'de İngilizce olarak 14 dakikalık bir alıntı, YouTube'a yüklendi. Eylül ayında film, Arapça olarak seslendirildi ve Kıpti blogger Morris Sadek tarafından Arapça konuşan toplumun gündemine getirildi. Müslüman liderler, filmdeki Muhammed tasviri için eleştirilerde bulundu. Daily Telegraph, filmin Muhammed'i bir pedofili savunucusu ve eşcinsel olarak betimlediğini ve cinsel ilişkiye girerken gösterdiğini bildirdi.
Aromatiklik
Teori
Karbon çekirdekleri arasındaki hayalî çizgi üzerinde bulunan elektronlar tarafından meydana gelen tek bağlara σ-bağları denir. Çift bağlar bir σ-bağı ve bir π-bağından oluşur. π-bağları, atomik p-orbitallarinin halka düzleminin altı ve üstünde örtüşmesinden meydana gelir. Aşağıdaki çizimler bu p-orbitallerinin konumlarını gösterir.
Innocence of Muslims
Sahneleme ve promosyon
Bir Kahire gazetesine göre film, Mısırlı bir siyasi parti lideri tarafından kınandı, ayrıca Kahire'deki ABD Büyükelçiliği, videoyu kınayan bir bildiri yayınladı ve bildiride videoyu, "Müslümanların dini duygularını incitmek için yanlış kişiler tarafından süregelen çabalar" olarak tanımladı. Aynı gün içinde Arapçaya çevrilmiş iki dakikalık bir özel baskı, bir Mısır televizyon kanalı olan El-Nas'da Şeyh Halid tarafından yayınlandı.
Aromatiklik
Teori
Atomların düzleminin dışında bulundukları için bu orbitaller birbirleriyle serbestçe etkileşebilir ve delokalize olabilir. Bu demektir ki, tek bir karbon atomuna bağlı olmak yerine, her bir elektron halkadaki altı atom tarafından paylaşılır. Dolayısıyla, her karbon atomu ile çift bağ kurmaya yetecek kadar elektron yoktur, ama "fazlalık" elektronlar halkadaki tüm bağları eşit derecede güçlendirirler. Meydana gelen moleküler orbitalde π simetrisi vardır.
Gustavo Adrián López
Gustavo Adrián López Pablo (d. 13 Nisan 1973), orta saha pozisyonunda görev yapan Arjantinli millî futbolcudur.
Innocence of Muslims
Şiddet İçeren ve Barışçıl Protesto Dalgaları
Filmin iki tanıtım videosu, 1 ila 2 Temmuz'da YouTube'da yayınlandı. Videolar, Arapça olarak dublajlandı ve sonra Mısırlı bir Amerikalı blogger tarafından yayıldı. 8 Eylül'de Mısırlı bir siyasi parti tarafından kınandı ve bir-iki dakikalık alıntı Mısır televizyonunda gösterildi. 11 Eylül 2012 tarihinde ABD'ye diplomatik amaçlarla saldırılar yapıldı ve sonraki günler, diğer milletlere de yayıldı. Bu saldırılardan biri Kahire, Mısır'daki Amerika Birleşik Devletleri Büyükelçiliği'ndeki kargaşaydı. Diğer saldırılar Bingazi, Libya'da ve başta ABD konsolosluğunda meydana geldi. Büyükelçi Christopher Stevens dâhil olmak üzere ABD diplomatik personelinden en az dört kişi öldü. Daha sonraki günlerde başta Mısır olmak üzere Libya, Tunus, Pakistan, Afganistan ve Endonezya'da kimi zaman şiddet içeren protesto gösterileri yapıldı.
Gustavo Adrián López
Profesyonel kariyerine 1991 yılında Independiente kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Zaragoza, Celta ve Cádiz kulüplerinde oynadı.
Innocence of Muslims
Yahudi Cemaatinin Tepkisi
Birçok Yahudi cemaatleri, bu filmi yapan Nakoula Basseley Nakoula'nın aslında Hristiyan bir Arap Amerikalı olduğunun ve filmin Yahudiler tarafından hiçbir para veya manevi destek görmeden sadece bazı İslam aleyhtarı Hristiyan çevreler tarafından yapıldığının tespit edildiğinden sonra bile, medyada yine de bu filmin Yahudilerin bağış ettikleri paralar sayesinde yapıldığını iddia etmeye devam eden yayınları büyük şiddetle kınadılar. Simon Wiesenthal Center'e göre, "Başlangıçta İsrailli ve Yahudilerin 5 milyon dolar para ile bu filmi yaptığını iddia eden yayınların daha sonra iftira olduğunun ispat edildiğine rağmen, Orta Doğu'da yine de bu yanlış bilgilerin hız ve ivme kazanarak kamuoyuna zararlı etki ettiği ve medyanın yeteri kadar sorumlu davranmadığı vurgulanmalıdır". Simon Wiesenthal Center'e göre, bu yanlış bilgilerin Yahudi düşmanlığından istifade eden birçok zümre tarafından kullanıldığı malumdur. .
Aromatiklik
Tarih
Benzen için sikloheksatrien yapısı ilk defa August Kekulé tarafından 1865'te önerilmiştir. Bunu izleyen onyıllar zarfında çoğu kimyacı bu önerilen yapıyı kabul etmiştir, çünkü bu yapı aromatik kimyada bilinen çoğu izomerik ilişkileri açıklamaktaydı. Ancak, bu doymamış bileşiğin neden katılma reaksiyonlarında az tepkidiği anlaşılamayan bir olguydu.
Elektronun kaşifi J. J. Thomson, 1897 - 1906 arasında, benzendeki karbonlara arasında üç eşdeğer elektron olduğu görüşünü geliştirdi. Benzenin istisnai kararlılığının bir açıklaması Robert Robinson'a atfedilir. Robinson, 1925'te ilk defa, düzenlerinin bozulmasına direnç gösteren altı elektronlu gruplar için aromatik altılı terimini kullanmıştır.
Aslında bu teori daha eskiye, 1922'de Ernest Crocker aracılığıyla Henry Edward Armstrong'a dayanır. Armstrong, 1890'da yayınladığı bir makalede "(altı) merkezcil afiniteler bir daire içinde etkir ... benzen bir çifte halka olarak tarif edilebilir ... ve katılmalı bir bileşik oluşunca iç afinite halkası bozulur, kendilerine bir şey eklenmeyen bitişik karbonlar zorunlu olarak etilenik hâle geçerler" demiştir.
Burada Armstrong en az dört modern kavrama değinmektedir. Birincisi, "afinite" dediği şey günümüzdeki elektron olarak adlandırılır. konjugasyonu bozulan (ikinci kavram) bir Wheland ara ürünü yoluyla (üçüncü kavram) meydana gelen elektronik aromatik substitusyonu (dördüncü kavram) betimlemektedir. İç halkayı temsil etmek için halka üzerine C sembolünü kullanarak Eric Clar'ın notasyonuna öncülük etmiştir. Armstrong "afinite"lerin sadece noktasal tanecikler olmadıklarını, bir yönleri olduğunu da fark etmiş ve benzen halkasına ornatıklar eklenmesinin "afinite"lerin dağılımının değiştirdiğini ifade etmiştir (bir cisimdeki elektrik yükün dağılımının başka bir cisim yaklaştırılmasıyla değişmesi gibi''). Bu görüşleri ile dalga mekaniğinin temel kavramlarını öngörmüş olduğu da iddia edilmiştir.
Kararlılığın, veya aromatikliğin, kuantum mekanik kökeni ilk defa 1931'de Hückel tarafından modellenmiştir. Bağ elektronlarını sigma ve pi elektronları olarak ayıran ilk kişi olmuştur.
Aromatik (aril) bileşikleri özellikleri
Aromatik (aril) bir bileşik belli özellikleri olan bir grup kovalent bağlı atom içerir:
Benzenin aromatik (üç çift bağ için 6 elektron) olmasına karşın, siklobutadien değildir, çünkü delokalize elektron sayısı 4'tür ki bu tabii 4'ün bir katıdır. Siklobutadienür (-2) iyonu, oysa, aromatiktir (6 elektron). Aromatik bir sistemdeki bir atom, sisteme ait olmayan elektronlara sahip olabilir, bunlar 4n+2 kuralında için göz önüne alınmaz. Furan molekülündeki oksijen atomunda sp² hibridizasyonu vardır. Bir yalın çift π sistemine dahildir, öbürü ise halkanın düzlemi içindedir (diğer konumlardaki C-H bağına benzer şekilde). Altı π elektronu vardır, dolayısıyla furan aromatiktir.
Aromatik bir molekülde dolaşan π elektronları halka akımları meydana getirir, bunlar dışarıdan uygulanan bir manyetik alana (NMR'de olduğu gibi) karşı kor. Aromatik halka düzlemindeki protonların NMR sinyali, aromatik olmayan sp² karbonlarınkine kıyasla daha düşük manyetik alan değerlerine doğru kayar. Bu, aromatikliği belirlemenin önemli bir yoludur. Aynı mekanizma ile halka ekseni üzerinde yer alan protonların sinyali daha yüksek alan değerlerine kayar.
Aromatik moleküller π-π istiflenmesi yoluyla birbirleriyle etkileşebilirler: π sistemleri "yüz-yüze" gelerek birbirleriyle örtüşürler. Aromatik moleküller ayrıca "yüz-kenara" da etkileşebilirler: halka atomlarındaki ornatıkların üzerindeki ufak pozitif yük, öbür moleküldeki aromatik sistemdeki ufak negatif yük tarafından çekime uğrar.
4n sayıda π elektronu içeren düzlemsel tek halkalı moleküller antiaromatik olarak adlandırılır ve bunlar genelde kararsızdır. Antiaromatik olabilecek moleküller elektronik veya şekilsel (konformasyonel) yapılarını değiştirerek bu hâlde olmama, yani aromatik olmama, eğilimi gösterirler. Örneğin, siklooktatetraen düzlemsel yapısını bozarak bitişik çift bağlar arasındaki π örtüşmesini yok eder. Bir diğer örnek siklobutadien'dir; bu molekül asimetrik dikdörtgen bir yapı oluşturur, tek ve çift bağlar almaşık olmalarına rağmen tek bağlar çift bağlardan oldukça daha uzundur, bunun sonucu uygunsuz p-orbital örtüşmesi azalır. Dolayısıyla siklobutadien aromatik değildir; simetrik kare şekle etki edecek antiaromatik destabilizasyona kıyasla, asimetrik biçiminin gerginliği daha tercihlidir.
Aromatik bileşiklerin önemi
Aromatik bileşikler endüstride önemli yere sahiptir. Hidrokarbonların en önemlileri arasında benzen, toluen, orto-ksilen ve para-ksilen sayılabilir. Dünya çapında her yıl yaklaşık 35 milyon ton aromatik bileşik üretilir. Petrol rafinasyonu veya kömür katranının damıtımı ile Karmaşık karışımlardan elde edilirler. Bu bileşiklerden stiren, fenol, anilin, polyester ve naylon gibi önemli kimyasallar ve polimerler üretilir.
Başka aromatik bileşikler tüm canlıların biyokimyasında anahtar rollere sahiptir. Proteinleri oluşturan 20 amino asitten üçü, fenilalanin, triptofan ve tirozin, aromatiktir. Ayrıca, DNA ve RNA'ki nükleotitler (adenin, timin, sitozin, guanin, urasil) aromatik pürin ve pirimidin türevleridir. Hem grubu 22 π elektronundan oluşan bir aromatik sistem içerir, klorofilde de benzer bir aromatik sistem vardır.
Aromatik bileşik tipleri
Aromatik bileşiklerin çok büyük çoğunluğu karbon içerir ama hidrokarbon olmak zorunda değildirler.
Hetrosiklikler
Heterosiklik aromatiklerde (heteroaromatlar), aromatik halkanın bir veya daha fazla atomu karbondan başka elementtir. Bu durum halkanın aromatikliğini azaltabilir ve dolayısıyla (furan molekülünde olduğu gibi) reaktivitesini artırır. Başka örnekler arasında piridin, pirazin, imidazol, pirazol, oksazol, tiyofen ve bunların benzen eklemeli türevleri (örneğin benzimidazol) sayılabilir.
Polisiklikler
Polisiklik aromatik hidrokarbonlar, bitişik iki komşu karbonun paylaşılması sonucu birbiriyle kaynaşmış iki veya daha çok basit aromatik halkadan oluşur. Örnek olarak naftalen, antrasen ve fenantren sayılabilir.
Ornatık aromatikler
Çoğu kimyasal bileşikteki aromatik halkaya başka şeyler eklidir. Örnek olarak trinitrotolüen (TNT), asetilsalisilik asit (aspirin), parasetamol ve DNA'daki nükleotitler gösterilebilir.
Atipik aromatik bileşikler
Aromatiklik iyonlarda da görülebilir: siklopropenil katyonu (2e sistem), siklopentandienil anyonu (6 e sistem), tropilyum iyonu (6e) ve siklooktatetraen dianyonu (10e). Tropon gibi non-benzenoid bileşiklerin aromatik özellikler olduğu öne sürülmüştür. Siklofanlar olarak adlandırılan bir bileşikler sınıfında aromatik özellikler sınırda görülür.
Homoaromatiklikte aromatiklikliğin özel bir hâli görülür, bunda tek bir sp³ hibritleşmiş karbon atomu konjügasyonu bozmuştur. Benzendeki karbon yerine başka bir element gelince, örneğin borabenzen, silabenzen, germanobenzen, stannabenzen, fosforin veya pirilyum tuzlarında olduğu gibi, aromatiklik korunur.
Aromatiklik karbondan oluşmayan bileşiklerde de görülür. Benzene benzer inorganik 6 üyeli halkalı bileşikler sentezlenmiştir. Silikazin (Si6H6) ve borazin (B3N3H6) yapısal olarak benzene benzerdir, benzendeki karbon atomlarının yerini başka elementler almıştır. Borazinde boron ve azot atomları halka etrafında almaşırlar.
Metal aromatikliğinin alüminyumun bazı metal kümelerinde bulunduğu düşünülmektedir. Möbius aromatikliği, Möbius şeridine benzer şekilde, bazı halkasal moleküler orbital sistemlerinin bir yarım burgu içermesinde görülür. Bu sistemler pπ atomik orbitallerinden oluşur ve 4n sayıda elektron içeren kapalı yörüngeleri vardır. Burgu sol-elli veya sağ elli olabileceği için meydana gelen Möbius aromatikleri dissimetrik veya kiral olur.
İki Cambaz
İki Cambaz, yönetmenliğini Natuk Baytan'ın yaptığı ve başrollerde Cüneyt Arkın ve Erol Taş'ın yer aldığı 1979 yapımı aksiyon-komedi türünde Türk filmi
Bogotá
Bogota (1991-2000 yılları arasında Santafé de Bogotá) veya resmî adıyla Bogotá, Distrito Capital (Bogotá, D.C), Kolombiya'nın başkenti ve en büyük şehridir. Aynı zamanda Cundinamarca departmanının merkezidir. Şehir içinde 7,9 milyon kişi nüfusu ve metropolitan alanında 9,8 milyon kişi nüfusu ile ülkenin en büyük şehri ve Güney Amerika'nın en hızlı büyüyen metropollerinden biri olup 2008'den itibaren dünyanın 36. büyük şehridir. Bogotá'nın rakımından dolayı La Paz ve Quito'dan sonra dünyanın en yüksek üçüncü başkentidir.
Bogotá metropolü, ülkenin "Başkent Bölgesi"'dir (İspanyolca: Distrito Capital, kısaca D.C.); böylece doğrudan merkez hükûmeti tarafından idare edilmektedir ve Amerika Birleşik Devletleri'nin başkenti Washington'a benzeyen özel bir statüye sahiptir. Bogotá, ülkenin ana ulaşım noktasıdır ve birçok üniversitesi, lisesi, müzesi ve abidesi ile Kolombiya'nın en önemli iktisadi ve kültür merkezidir.
Kardeş şehirler
29 Ekim 1971'de, Bogotá şehri aşağıdaki şehirle bir şehir kardeşleşmesi antlaşmasını imzaladı :
14 Haziran 1982'de şehir, aşağıdaki şehirle uluslararası işbirliği için bir şehir kardeşleşmesi antlaşmasını imzaladı :
Ayrıca 12 Ekim 1982'de her Latin ülkenin (Latin Amerika, İspanya ve Portekiz) başkentleri arasında bir şehir kardeşleşmesi ilânına katılarak, aşağıdaki her şehir ile kardeş şehir statüsünü paylaşmaktadır :
1896 Yaz Olimpiyatları'nda eskrim - Erkekler master flöre
1896 Yaz Olimpiyatları'nda eskrim erkekler master flöre mücadelesi, Atina'daki üç eskrim kategorisinden biriydi. Oyunlarda profesyonel sporcuların mücadele ettiği tek kategori olan master flöre karşılaşması, mücadelelerin ikinci günü olan 7 Nisan'da yapıldı. Sadece Yunan Leonidas Pyrgos ile Fransız Jean Maurice Perronet arasındaki maçtan ibaret olan madalya yarışını, Yunan sporcu kazandı.
Marcus Minucius Thermus
Marcus Minucius Thermus MÖ 80'de Asya'da propraetor olarak görevliydi. Jül Sezar ilk olarak onun emrinde görev almıştı.
Ferruh Kethüda Camii
Ferruh Kethüda Camii İstanbul ili, Fatih ilçesi, Ayvansaray mahallesi, Mahkemealtı Caddesi üzerinde yer alır. Kanuni Sultan Süleyman'ın sadrazamı Semiz Ali Paşa'nın kethüdası yani kahyası olan Ferruh Ağa tarafından 1562-63 tarihinde inşa ettirilmiştir. Mezarı caminin ön tarafındaki hazire içinde bulunmaktadır. Mimar Sinan'ın eseri olan cami, Osmanlı döneminde Halvetiyye tarikatının Sünbüliye koluna ait bir tekke olarak da kullanıldığı için Balat Tekkesi adıyla da ünlenmiştir. Tekkeye ait diğer bölümler zaman içinde yıkılıp ortadan kalkmıştır. Külliyeden günümüze sadece cami ve çeşme kalabilmiştir. Dikdörtgen planlı olarak, kesme taştan inşa edilen caminin mihrabı baştan başa Tekfur Sarayı imalatı olan değerli çinilerle kaplıdır. Duvarlarındaki diğer Tekfur çinileri 1940'lı yıllarda çalınmış ve tahrip edilmiştir.