cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Finlandiya ekonomisi
Serbestleşme
Diğer İskandinav ülkeleri gibi Finlandiya da 1980'lerin sonundan itibaren ekonomik düzenleme sistemini serbestleştirdi. Mali ve ürün pazarı düzenlemeleri değiştirilmişti. Bazı devlet teşebbüsleri özelleştirildi ve bazı vergi oranları değiştirildi. 1991'de Finlandiya ekonomisi ciddi bir durgunluğa düştü. Bunun nedeni, ekonomik aşırı ısınmanın bir birleşimi (büyük ölçüde 1986'daki bankacılık kanunlarındaki bir değişime bağlı olarak krediyi çok daha erişilebilir hale getiren), olarak temel ticaret ortaklarıyla (özellikle İsveç ve Sovyet piyasaları) yanı sıra yerel pazarlardaki yavaşlayan piyasada diğer ticaret ortaklarıyla büyüme ve Sovyet ikili ticaretinin ortadan kalkması idi. Borsa ve konut fiyatları %50 geriledi. 1980'lerdeki büyüme borç temelinde gerçekleşmiş ve varsayılan değerler toparlanmaya başlandığında GSYİH %13 oranında gerilemişti ve işsizlik sanal bir tam istihdamdan iş gücünün beşte biri oranında artmıştı. Bunalım, sendikaların herhangi bir ekonomik reforma karşı ilk karşı çıkışıyla güçlenmişti. Politikacılar harcamaları kısmak için mücadele etti ve kamu borcu GSYİH'nın yaklaşık %60'ı oranı ile iki katına çıkmıştı. 1980'lerde ekonomik büyümenin büyük bölümü borç finansmanına dayanıyordu ve borçların ödenmesi, tasarruf ve kredi krizine neden oldu. Başarısız bankaları kurtarmak için toplamda 10 milyar avronun üstünde kaynak kullanılması bankacılık işkolunun sağlamlaşmasına yol açtı. Paranın değerini düşürmelerden sonra depresyon 1993 yılında dibe vurdu.
Avrupa Birliği
Finlandiya 1995 yılında Avrupa Birliği'ne katıldı. Finlandiya'nın avro bölgesine girene kadar merkez bankasına bir enflasyon hedeflemesi yetkisi verildi. Büyüme oranı o zamandan beri OECD ülkelerinin en yükseklerinden biridir ve Finlandiya birçok ulusal başarım göstergesinin en üstünde yer almıştır.
Finlandiya, 1 Ocak 1999'da avroyu ülkenin para birimi olarak kabul ederek Avrupa Birliği Ekonomik ve Parasal Birliği'nin üçüncü aşamasına katılan 11 ülkeden biriydi. Ulusal para birimi markka (FIM) dolaşımdan çekildi ve 2002 yılı başında yerini Euro (EUR) aldı.
Tarım
Finlandiya'nın iklimi ve toprakları, büyüyen bitkileri belirli bir zorlama haline getirir. Ülke, 60° - 70° kuzey enlemi arasında, - Alaska kadar kuzeyde - uzanmaktadır ve şiddetli kışları ve nadiren donları nedeniyle kesintiye uğrayan mevsimleri vardır. Bununla birlikte, Körfez Akımı ve Kuzey Atlantik Sürüklenme Akımı iklimi ılımlı hale getirdiğinden ve kara alanının nispeten düşük yükseltili olmasından dolayı Finlandiya, 60° kuzey enleminin kuzeyindeki dünyanın ekilebilir arazisinin yarısını içerir. İklime yanıt olarak, çiftçiler hızlı olgunlaşan ve dona dayanıklı ürün çeşitlerine güveniyorlardı. Çoğu tarım arazisi başlangıçta ya ormandı ya da bataklıktı ve toprak, fazla asidi etkisizleştirmek ve doğurganlığı geliştirmek için genellikle kireçle işleme ve yıllarca ekime ihtiyaç duyuyordu. Sulamaya genellikle ihtiyaç duyulmadı, ancak aşırı suyun giderilmesi için drenaj sistemlerine sıklıkla ihtiyaç duyuldu.
On dokuzuncu yüzyılın sonuna kadar, Finlandiya'nın soyutlanması, çoğu çiftçinin ülkenin temel besin ihtiyaçlarını karşılamak için hububat üretmesine odaklanmasını gerektiriyordu. Sonbaharda çiftçiler çavdar ekerken; ilkbaharda, güney ve orta bölgelerdeki çiftçiler yulaf ekiyor, kuzey bölgelerdeki çiftçiler de arpa ekiyorlardı. Çiftlikler aynı zamanda az miktarlarda patates, diğer kök mahsulleri ve bakliyatları yetiştirdi. Bununla birlikte, ekilen toplam alan hala küçüktü. Sığırlar yaz aylarında otlatılır ve kışın saman tüketir. Esasen kendi kendine yeterli olan Finlandiya, çok sınırlı tarım ticareti yapmaktadır.
Bu geleneksel, neredeyse otarşik üretim modeli, Rusya ve ABD'den ucuz ithal tahılın yerel tahıl ile etkili bir şekilde rekabet ettiği 19. yüzyılın sonu boyunca hızla değişti. Aynı zamanda, süt ürünlerine yönelik iç ve dış talebin artması ve düşük maliyetli ithal sığır besinlerinin bulunması, süt ve et üretimini çok daha kârlı hale getirdi. Piyasa koşullarındaki bu değişiklikler, Finlandiya çiftçilerinin, büyüyen temel tahıllardan, et ve süt ürünleri üretmeye geçmesine ve 1980'lerin sonuna kadar da kalıcı bir model oluşturmasına neden oldu.
1930'ların tarımsal bunalımlarına tepki olarak hükûmet, tarımsal ithalatlara tarifeler getirerek yerli üretimi teşvik etti. Bu politika bir ölçüde başarı elde etti: ekim alanlarının tamamı artmış ve çiftlik gelirleri Finlandiya'da çoğu diğer ülkeden daha az keskin bir düşüş göstermiştir. Tahıl ithalatındaki engeller karışık tarıma dönüşü sağladı ve 1938'de Finlandiya çiftçileri hububat talebinin kabaca %90'ını karşılayabildiler.
Kış Savaşı ve Devam Savaşı'nın neden olduğu aksaklıklar, özellikle Finlandiya için tarım arazilerinin yaklaşık onda birini de içeren toprağı Sovyetler Birliği'ne devredince, daha fazla gıda sıkıntısı yaratmıştı. Bunalım ve savaş yıllarının deneyimleri, Finleri gelecekteki çatışmalardaki kıtlıkları önlemek için bağımsız gıda tedariki sağlamaya ikna etti.
Savaştan sonra, ilk meydan okuma yerinden olmuş çiftçileri yeniden yerlerine yerleştirmek oldu. Çoğu mülteci çiftçiye, halihazırda üretime geçmiş bazı bina ve arazileri içeren çiftlikler verildi, ancak bazıları "soğuk çiftlikler" ile bir araya gelmek zorunda kaldı, yani, genellikle mahsuller ekilmeden önce temizlenmesi veya boşaltılması gereken üretimde olmayan araziler ekildi. Hükûmet, tarım için uygun alanları genişleten geniş çaplı tasfiye ve boşaltma etkinliklerine parasal destek sağladı. Yeniden yerleşim ve arazi temizleme programlarının bir sonucu olarak, ekilen alan, yaklaşık 450.000 hektar alana yayılmış ve 1960'lı yılların başında 2.4 milyon hektara ulaşmıştır. Böylece Finlandiya, her zamankinden daha çok araziyi çiftçilik işlerine döndürdü, aynı zamanda bu hızlı endüstriyel büyüme yaşayan bir ülkede sıra dışı bir gelişme oldu.
Bu genişleme döneminde, çiftçilere modern üretim uygulamaları tanıtıldı. Modern girdilerin yaygın kullanımı —kimyasal gübreler ve böcek öldürücüleri, tarım makineleri ve gelişmiş tohum çeşitleri— ürün verimi keskin bir şekilde arttırdı. Yine de çağdaşlaşma süreci, çiftlik üretimini, yurt dışından tedariklere, bu sefer petrol ve gübre ithalatına bağımlı hale getirdi. 1984 yılına gelindiğinde, yerli enerji kaynakları çiftlik ihtiyaçlarının yalnızca yaklaşık yüzde 20'sini karşılarken, 1950'de iç kaynaklar yüzde 70'ini sağlamıştı. 1970'lerin başındaki petrol fiyatlarındaki artışın ardından çiftçiler yakacak odun gibi yerel enerji kaynaklarına geri dönmeye başladılar. Birçok çiftliğin varlığı traktörlerin verimli bir şekilde kullanılmasına izin vermekteydi, ama çok küçük olan çiftliklerin varlığı da makineleşmeyi sınırladı. Bir diğer zayıf nokta, düzenli bakıma ihtiyaç duyan açık drenaj hendekleri bulunan birçok alanın varlığıydı; 1980'lerin ortalarında, uzmanlar, ekili alanların yarısının gelişmiş drenaj çalışmalarına ihtiyaç duyduğunu tahmin ediyorlardı. O zamanlar, yaklaşık 1 milyon hektar yeraltı drenajına sahipti ve tarım otoriteleri bu tür işlerin bir milyon hektara daha kurulmasına yardımcı olmayı planlıyordu. Bu eksikliklere rağmen, Finlandiya'nın tarımının verimli ve üretken olduğu —en azından diğer Avrupa ülkelerindeki tarımla karşılaştırıldığında— anlaşıldı.
Ormancılık
Ormanlar ülke ekonomisinde önemli bir rol oynamakta, ülkeyi dünyanın önde gelen ahşap üreticilerinden biri haline getirmekte ve önemli ağaç işleme endüstrileri için rekabetçi fiyatlarla hammadde temin etmektedir. Tarımda olduğu gibi, hükûmet ormancılıkta uzun süredir ağaçlandırma uygulamaları yapmakta, teknik gelişmelere parasal destek sağlamakta ve ülkenin ormanlarından ahşap işleme sanayilerine tedariğin devam etmesini sağlamak için uzun vadeli planlar hazırlamada öncü rol oynamaktadır.
Ağır kış kar yağışlarında suyolu ağları kütükleri fabrikalara taşımak için kullanılmaktadır. Keresteciler kesilen ağaçları kışın karlarda sürükleyerek yollara veya su kütlelerine çekebiliyorlardı. Güneybatıda, kızakçılık mevsimi yılda yaklaşık 100 gün sürmektedir ve mevsim kuzey ve doğu için daha da uzundur. Ülkenin göl ve nehir ağları geçişleri kolaylaştırmakta, ucuz ve hızlı bir ulaşım aracı görevi görmektedir. Her baharda, ekipler kütükleri toplama noktalarına akıntı yönünde ulaştırmakta; römorkörler, nehirler ve göller boyunca kütük paketlerini işleme merkezlerine çekmektedir. Su yolları sistemi ülkenin büyük bir bölümünü kaplamakta ve 1980'li yıllarda Finlandiya, su yollarının ulaşmadığı alanlara karayollarını ve demiryollarını genişletmiştir ve ülkenin tüm orman kaynaklarını etkin bir şekilde ticari kullanıma açmıştır.
Ormancılık ve çiftçilik birbirine yakındır. Yirminci yüzyılda, hükûmetlerin yeniden arazi dağıtma programları orman alanlarını çoğu çiftliğe tahsis ederek orman mülkiyetini yaygınlaşmasını sağlamıştır. 1980'lerde, özel çiftçiler ülke ormanlarının yüzde 35'ini; diğer kişiler yüzde 27'sini; hükûmet, yüzde 24; özel şirketler yüzde 9 ve belediyeler ve diğer kamu kurumları, yüzde 5'ini denetim altında tutmaktaydı. Çiftçilerin ve diğerlerinin sahip olduğu ormanlık alanlar —350.000 parselin bazısı— sanayi tarafından tüketilen ahşabın yüzde 75 ila 80'ini üreten en iyi alanlardı; devlet ise yoksul topraklara, özellikle de kuzeydeki topraklara sahipti.
Ormancılık ve tarım arasındaki bağlar karşılıklı yarar sağlamıştır. Çiftçiler, kendi odunlarının satışı, orman bakımı veya tomruklama ile elde edilen kazançlarla gelirlerini artırmış; ormancılık pek çok başka değeri düşük çiftlikleri de ayakta tutmuştur. Aynı zamanda tarım toplulukları, kırsal alanlarda yol ve diğer altyapıyı korumuş ve orman işleri için işçi sağlamıştır. Aslında, nüfus yoğunluğu az olan bölgelerdeki tarım toplulukları olmaksızın, birçok asal orman alanlarında yoğun ağaçlandırma ve yeniden ağaçlandırma çalışmalarını sürdürmek çok daha zor olurdu.
Tarım ve Orman Bakanlığı orman envanterlerini hazırlamış ve silvikültürel planlar yapmıştır. Araştırmalara göre, 1945 ile 1970'lerin sonu arasındaki dönemde ormancılar, ağaçları ormanların yenileyebileceğinden daha hızlı kesmişti. Bununla birlikte, 1950'lerin başında ve 1981 yılları arasında Finlandiya, ormanlarının toplam alanını yaklaşık 2,7 milyon hektar arttırabilmiş ve 40 yaşın altındaki ormanlık alanlarını 3.2 milyon hektar kadar arttırılabilmişti. 1965'ten başlayarak, ülke, orman yetiştiriciliğini genişletmek, turba bölgeleri ve su dolu alanları boşaltmak ve yavaş büyüyen ağaçları daha hızlı büyüyen çeşitlerle değiştirmek için çağrıda bulunmuş ve planları başlatmıştır. 1980'lerin ortalarına gelindiğinde, Finler 5,5 milyon hektarlık alanı boşaltmış, 2,8 milyon hektarlık alanda gübrelemiş ve 3,6 milyon hektarlık yeni alan yetiştirmişlerdi. Seyreltme, uygun kereste üretecek ağaçların payını arttırırken, geliştirilmiş ağaç çeşitleri verimliliği %30 arttırmıştı.
Kapsamlı silvikültür programları, Finlerin aynı anda orman üretimini arttırmasını ve artan stok miktarına ve değerine katkıda bulunmasını mümkün kıldı. 1980'lerin ortalarından itibaren, Finlandiya'nın ormanları, her yıl yaklaşık 70 milyon metreküp yeni ahşap üretti; bu oran kesim miktarlarından çok daha fazlaydı. Savaş sonrası dönem boyunca, yıllık kesim yaklaşık yüzde 120 oranında artarak yaklaşık 50 milyon metreküp oldu. Ahşap yakma, yılda 40 milyon ile 45 milyon metre küp arasında tüketilen odun işleme sanayileri için ahşap arzını serbest bırakarak savaş sonrası dönemde hemen hemen beşte birine düştü. Gerçekte, Finlandiya'nın talebi o kadar büyüktür ki her yıl 5 milyon ila 6 milyon metreküp ahşap ithal edilmek zorundadır.
Ülkenin ormancılık ürünlerindeki karşılaştırmalı üstünlüğünü korumak için Finlandiya makamları, ülkenin ekolojik sınırlarına doğru kereste üretimini artırmaya yönelmiştir. 1984'te hükûmet, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Forest 2000 planını yayınladı. Plan, ormancılık alanlarını dinlenme (rekreasyon) ve diğer kullanımlar için korurken, orman hasatlarını yılda yaklaşık yüzde 3 oranında arttırmayı amaçlıyordu. Ayrıca, özel orman işletmelerinin ortalama büyüklüğünü arttırmak, orman alanlarını arttırmak ve orman ekimi ve seyreltmeyi genişletmek için çağrıda bulunmuştu. Başarılı olursa, plan, 20. yüzyılın sonuna kadar ahşap doğramaların kabaca üçte bir oranında arttırılmasını mümkün kılacaktı. Fin yetkilileri, Finlandiya'nın ahşap ve kâğıt ürünleri için dünya pazarındaki payını koruması gerektiği takdirde bu büyümenin gerekli olduğuna inanıyordu.
Sanayi
1990'lı yıllardan beri, yüzyıllardır ülkenin engin ormanlarına dayanan Fin sanayisi, küreselleşme daha geleneksel endüstrilerin azalmasına yol açtığı için, elektronik ve servislerin giderek daha çok egemen hale geldiği bir yapıya kavuştu. Dış kaynak kullanımı daha fazla imalatın yurt dışına taşınmasına, Fin temelli sanayinin ise Ar-Ge temelli ve yüksek teknoloji elektronikleri üzerinde yoğunlaşmasına neden olmaktaydı.
Metaller, mühendislik ve üretim
Araçlar ile ilgili olarak, Finlandiya motor sanayisi çoğunlukla traktör üreticileri (Valtra, eski valmet traktörü), orman makineleri (Ponsse), askeri araçlar (Sisu, Patria), kamyonlar (Sisu Auto), otobüsler ve Valmet Uusikaupunki'deki fabrikasında Fisker elektrikli otomobilini üreten bir üretici ile bilinmektedir. Gemi yapımı önemli bir işkoludur: Dünyanın en büyük yolcu gemileri Finlandiya'da yapılmıştır; ayrıca Finlandiya şirketi Wärtsilä, dünyanın en büyük dizel motorlarını üretmektedir. Buna ek olarak, Finlandiya ayrıca tren vagonları da üretmektedir.
Üretim sanayisi, yaklaşık 400.000 kişinin önemli bir işverenidir.
Kimya sanayisi
Kimya sanayisi, kökleri 17. yüzyılda katran yapımına kadar giden Finlandiya'nın en büyük sanayi işkollarından biridir. Özellikle ormancılık ve tarım gibi diğer sanayi işkollarının kullanımına yönelik büyük bir ürün yelpazesi sunmaktadır. Buna ek olarak, plastik, kimyasallar, boyalar, petrol ürünleri, ilaçlar, çevre ürünleri, biyoteknoloji ürünleri ve petrokimya ürünleri üretilmektedir. Bin yılın başında biyoteknoloji, Finlandiya'nın en umut verici yüksek teknoloji işkollarından biri olarak kabul edildi. 2006'da henüz "yeni Nokia" haline gelmemiş olmasına rağmen hala umut verici olarak kabul edilmişti.
Selüloz ve kâğıt sanayisi
Orman ürünleri geçmişte en büyük ihracat sanayisi olmuştur, ancak ekonominin çeşitlenmesi ve büyümesi payını azaltmıştır. 1970'lerde, selüloz ve kâğıt sanayisi Fin ihracatının yarısını oluşturmaktaydı. Bu pay azalmış olsa da, kâğıt hamuru ve kâğıt hala ülke çapında 52 bölgeyle önemli bir sanayidir. Dahası, bu işteki birkaç büyük uluslararası şirket Finlandiya'da konumlanmaktadır. Stora Enso ve UPM, dünyada 10 milyon tondan fazla üretim yaparak sıralamada 1. ve 3. konumda yer almakta, M-real ve Myllykoski de ilk 100 listesinde yer almaktadır.
Enerji sanayisi
Finlandiya'nın enerji arzı şu şekilde bölünmüştür: Nükleer enerji - %26, net ithalat - %20, hidroelektrik enerjisi - %16, kombine üretim bölgesi ısısı - %18, kombine üretim endüstrisi - %13, yoğunlaşma gücü - %6. Finlandiya'da tüketilen enerjinin yarısı endüstriye, beşte biri binaların ısıtılmasına, bir tanesi de taşımacılığa ayrılmaktadır. Yerli fosil yakıt kaynaklarının eksikliği nedeniyle Finlandiya bir enerji ithalatçısı olmuştur. Finlandiya halihazırda nükleer santral birimlerinin beşincisini inşa ettiğinden ve altıncı ve yedinci reaktörler için yapı izinlerini onayladığından, gelecekte bu durum değişebilir. Finlandiya'da bir miktar uranyum kaynağı var, ancak şimdiye kadar sadece uranyum madenciliği için ticari açıdan uygun bir tortu tespit edilmemiştir. Bununla birlikte, Talvivaara'ya, nikel-kobalt madeninin atıklarından uranyum üretmek için izinler verilmiştir.
Kuruluşlar
Finlandiya'da kayda değer şirketler arasında, mobil telefon pazarında eski pazar lideri Nokia'nın cep telefonu işinin 2014'te devralınmasından itibaren Microsoft; dünyanın en büyük kâğıt üreticisi, Stora Enso; petrol arıtma ve pazarlama şirketi, Neste Oil; dünyanın üçüncü büyük kâğıt üreticisi, UPM-Kymmene; dünyanın en büyük yolcu gemileri üreticisi (Royal Caribbean's Freedom of the Seas gibi), Aker Finnyards; Angry Birds gibi dikkat çeken video oyun geliştiricisi Rovio Mobile; asansörler ve yürüyen merdiven üreticisi, KONE; santral ve gemi motorları üreticisi, Wärtsilä ve en büyük Helsinki-Vantaa merkezli uluslararası havayolu kuruluşu, Finnair bulunmaktadır. Buna ek olarak, birçok Nordik tasarım kuruluşunun merkezi Finlandiya'da dır. Bunlara Iittala Grubu sahibi Fiskars, Alvar Aalto tarafından ortaklaşa üretilen bir mobilya tasarım firması Artek ve Jacqueline Kennedy Onassis tarafından ünlü Marimekko dahildir. Finlandiya, etkinlik yönünden İngiltere ile karşılaştırılabilir gelişmiş finansal piyasalara sahiptir. Yabancı yatırımlarda diğer bazı Avrupa ülkeleri kadar yüksek olmasa da, en büyük dış merkezli şirketler, ABB, Tellabs, Carlsberg ve Siemens'tir.
Bazı özelleştirmeler kademeli olarak yapılsa da, halen önem taşıyan birkaç devlete ait şirket bulunmaktadır. Hükûmet onları stratejik varlık olarak tutmakta veya doğal tekel oldukları için korumaktadır. Bunlara örnek olarak şunlar dahildir: Neste Oil, VR Grubu (demiryolu), Finnair, VTT (araştırma) ve Itella (posta). Stratejik önemine bağlı olarak, hükûmet %100, %51 veya %50'den daha az miktarda elinde hisse tutabilir. Bunların çoğu düzenli sınırlı şirketlere dönüştürülmüş ancak bazıları VTT örneğinde olduğu gibi devletin desteklediği bir yarı resmî (liikelaitos) şirkettir.
Hanehalkı gelir ve tüketimi
Gelecekteki yükümlülükler emeklilik açığının hakimiyeti altındadır. Emeklilik tasarruf sahiplerinin yatırımlarını yönetebildikleri yerlerde İsveç'ten farklı olarak Finlandiya'daki işverenler çalışanın emekli maaşı fonunu seçerler. Emeklilik sermayeye çevirme oranı, çoğu Batı Avrupa ülkelerinden daha yüksektir, ancak yine de sadece bir kısmı finanse edilmektedir ve emeklilik sigortaları, sağlık sigortalarını ve diğer hesaplanmayan sözleri içermemektedir. Doğrudan kamu borcu 2007'de yüzde 32'ye düşürülmüştür. 2007'de ortalama hanehalkı tasarruf oranı -3.8 iken, hanehalkı borcu Avrupa'daki özgün bir yıllık, yıllık harcanabilir gelirin yüzde 101'i idi.
2008 yılında, OECD raporunda "Zengin ve fakir arasındaki uçurum, son on yılda Finlandiya'da diğer zengin endüstrileşmiş ülkelere göre daha da genişledi" ve "Finlandiya, hem zengin hem de fakirler arasında değil, zengin ve orta sınıf arasında gelir eşitsizliğinin az olduğu az sayıdaki ülkeden biridir" diye nitelendirildi.
Ülke 2006'da, hane başına ortalama 2,1 kişi ile 2.381.500 haneye sahipti. Hane halkının yüzde 40'ı tek kişilik, yüzde 32'si iki, yüzde 28'i üç veya daha fazla kişiden oluşmaktadır. Finlandiya'da 1.2 milyon konut vardır ve ortalama konut alanı kişi başına 38 metrekaredir. Ortalama arazi (arsa olmayan) metrekare başına 1.86 avro (arazi olmadan) ve konut bölgesi 8.6 avro'ya mal olmuştur. Tüketici enerji fiyatları, kilovat saat başına 8-12 avro idi. Hanelerin yüzde 74'ünde bir araba bulunmaktadır. 2.5 milyon araba ve 0.4 diğer araçlar vardır. Yüzde 92'sinin cep telefonu vardır ve evlerin yüzde 58'inde internet bağlantısı vardır. Ortalama toplam hanehalkı tüketimi 20.000 avro idi ve bunların dışında 5500 avro civarında konut, 3000 avro civarında nakliye, 2500 avro civarında alkollü içecekler hariç yiyecek ve içecek ve rekreasyon ve kültür yaklaşık 2000 avro seviyesindedir. Üst düzey beyaz yakalı hanehalkı (409.653) ortalama 27.456 avro, alt düzey beyaz yakalı hanehalkı (394.313) 20.935 avro ve mavi yakalı hanehalkları (471.370) 19.415 avro gelir tüketmektedir.
İşsizlik
2015'te işsizlik oranı %10.3 olmuştur. İstihdam oranı (15-64 yaş arası) %66.8'dir. İş arayanların işsizlik güvenlik yardımları alımı ortalama bir OECD seviyesindedir. İşgücü yönetimi, işsiz iş arayanlar için işgücü piyasasınsa eğitimin finanse edilmesiyle, yapılan eğitim genellikle mesleki olarak 6 aya kadar sürmektedir. Eğitimin amacı iş bulma kanallarını geliştirmektir.
AB Üyeliği
Amerikan ekonomist ve New York Times köşe yazarı Paul Krugman, Finlandiya ekonomisine AB üyeliğinin kısa vadeli maliyetlerin nasıl olduğunu anlamadığını ve Avrupa ekonomisiyle daha fazla bütünleşmenin yol açtığı büyük kazanımları aştığını belirtti. Krugman, henüz ortak para birimine katılmayan İsveç'in, avro'nun piyasaya sunulduğu tarihten beri Finlandiya'ya kıyasla benzer oranlara sahip olduğunu belirtmektedir. Avro'ya üyelik Finlandiya'yı para birimi dalgalanmasından kormakta ve bu, özellikle büyük Avrupa ekonomisine oldukça bütünleşik olan Finlandiya gibi küçük Avrupa Birliği üyesi ülkeler için önem taşımaktadır. Finlandiya kendi para birimini korusaydı, önceden tahmin edilemeyen bir döviz kuru, ülkenin ürünlerini Avrupa pazarında rekabetçi fiyatlarla satmasını engelleyecekti. Aslında ekonomisi avro bölgesi ile birleştiğinde avroya katılmak zorunda olan İsveç'teki iş dünyası liderleri, avroya katılma yönündeki destekleri neredeyse evrensel nitelikteydi. İsveç'in para birimi, Danimarka'nın para birimi gibi resmi olarak avroya bağlanmasa da, İsveç hükûmeti resmi olmayan bir engelle bunu devam ettirmektedir. Bu döviz kuru politikası kısa vadede İsveç ekonomisine iki şekilde fayda sağlamıştı; (1) İsveç'in Avrupa ticaretinin büyük bölümü zaten avro cinsindendir ve bu nedenle herhangi bir para birimi dalgalanması ve döviz kuru zararlarını atlatmaktadır, (2) para piyasasının değerini artırmak için finansal piyasalardan gelen baskıları hafifleterek İsveç'in avro bölgesi dışındaki ihracatının rekabetçi kalmasını sağlamaktadır. Bu dengenin korunması, İsveç hükûmetinin uluslararası finansal piyasalarda rekor düşük faiz oranlarında borç vermesine ve İsveç merkez bankasının niceliksel olarak sağlam bir ekonomiyi dönüştürmesine izin vermiştir. Bu durum, İsveç ekonomisinin 2008 mali krizinden etkilenen daha az ses getiren ekonomiler pahasına gelişmesine yol açmıştır. Bu nedenle İsveç'in ekonomik verimi, 2008 mali krizinden bu yana Finlandiya'ya göre biraz daha iyi olmuştur. Bu eşitsizliğin büyük kısmı, ancak, Finlandiya'nın en büyük ve tek büyük çokuluslu şirketi Nokia'nın ekonomik egemenliği nedeniyledir. Nokia destek ve avro ve Avrupa ortak pazarından büyük ölçüde yararlandı ve özellikle ortak bir Avrupa sayısal cep telefonu ölçütünden (GSM) ancak piyasa taşınabilir hesaplamaya geçtiğinde uyum sağlayamadı. Finlandiya'daki avro tutulumunun bir nedeni, Finlandiya'nın ortak para birimine girmesinden yaklaşık on yıl sonrasına kadar rekabet gücünü geri kazanamaması nedeniyle, 1990'da başlayan "büyük bir bunalım" anısıdır. Paul Krugman gibi bazı Amerikan ekonomistleri, tek bir para biriminin faydalarını anlamamış ve zayıf ekonomik verimin ortak para birimine üyeliğin sonucu olduğunu iddia etmiştir. Ancak bu ekonomistler, birçoğu oldukça farklı ekonomilere sahip olan Amerikan birliği içinde üye ülkelerin ayrı para birimlerini savunmamaktadır.
Kamu politikası
Fin politikacıları sıklıkla diğer Kuzey Avrupa ülkelerini ve İskandinav ülkelerini taklit ettiler. İskandinav ülkeleri serbest ticaret yapmakta ve yüzyılı aşkın bir süredir nitelikli göçmene nispeten sıcak bakmıştır, ancak Finlandiya'da göçmenlik göreceli olarak yeni bir olgudur. Bunun nedeni, Finlandiya'nın daha az misafirperver iklimi ve Finlandiya dilinin ana dünya dillerinden hiçbiriyle kök benzerliğinin olmamasından kaynaklanmakta ve öğrenmek için daha zorlu hale gelmesindendir. Emtia ticaretinde koruma seviyesi tarımsal ürünler haricinde düşüktür.
Ekonomik bir ortam olarak, Finlandiya yargısı etkin ve etkilidir. Finlandiya, yatırım ve serbest ticarete açıktır. Ağır bir vergi yükü ve esnek olmayan iş piyasasına sahip olmasına rağmen Finlandiya pek çok alanda en üst düzey ekonomik özgürlüklere sahiptir. Finlandiya, 2008'de Ekonomik Özgürlük Endeksi'nde 16. sırada yer aldı (Avrupa'da dokuzuncu sırada). Son zamanlarda, Finlandiya, kişi başına düşen patent oranlarında en üst sıralara çıkmış ve elektronik gibi alanlarda verimlilik artışı güçlü olmuştur. Üretim işkolu geliştikçe, OECD, hizmet işkolunun politika iyileştirmelerinden büyük fayda sağlayacağına dikkat çekmektedir. UYGE (IMD - International Institute for Management Development) 2007 Dünya Rekabetçilik Yıllığı'nda Finlandiya'yı Almanya'nın yanında 17. sırada ve İskandinav ülkelerinin en düşüğü olarak gösterdi. Dünya Ekonomik Forumu raporu Finlandiya'yı en rekabetçi ülke olarak gösterdi. Finlandiya, AB ülkeleri arasında en dengeli bütçelerden (mali açıdan sorumlu) birine sahiptir.
Ürün pazarı
Ekonomistler, ürün piyasalarındaki reformlarda çok fazla büyüme görüyorlar. OECD'ye göre sadece dört AB-15 ülkesi ürün pazarı açısından (Birleşik Krallık, İrlanda, Danimarka ve İsveç) ve sadece birisi (Danimarka) mali piyasa olarak daha az düzenlemeye sahiptir. İskandinav ülkeleri, Avrupa'daki enerji, posta ve diğer pazarların serbestleştirilmesinde öncüdürler. Hukuk sistemi açık ve iş bürokrasisi çoğu ülkeden daha azdır. Örneğin, bir işe başlama, dünya ortalaması olan 43 gün ve Danimarka'nın ortalaması 6 gün ile karşılaştırıldığında ortalama 14 gün sürer. Mülkiyet hakları iyi korunmuştur ve sözleşmeye dayalı antlaşmalar kesinlikle uygulanmaktadır. Finlandiya, Yolsuzluk Algısı Endeksi'ne göre en az bozulmuş ülkelerden biridir. Finlandiya, İş yapma kolaylığı endeksinde 13. sırada yer almaktadır. Sınırları aşmak (5.), ticaret sözleşmeleri (7.) ve bir işyerini kapatma (5.) ve işçileri istihdam etme (127.) ve vergi ödemek için istisnai zorluklar (83.) konusunda ticaretin istisnai bir kolaylığı olduğunu görülür.
İş piyasası
OECD'ye göre Finlandiya'nın iş piyasası İskandinav ülkelerinin arasında esneklik bakımından en düşük seviyededir. Finlandiya, üreticilere istikrar kazandırmak için 1970'lerde iş piyasası düzenlemesini arttırdı. Buna karşılık, 1990'lı yıllarda Danimarka, iş piyasasını serbestleştirmiş; İsveç, daha merkezi olmayan sözleşmelere yönelmiş, oysa Finlandiya'daki sendikalar birçok reformu engellemiştir. Birçok meslek, genelde bir Kapsamlı Gelir Politikası Antlaşması kapsamında kıdem düzeyi, tatil hakkı ve maaş seviyeleri gibi ortak çalışma şartlarını ortaya koyan yasal olarak tüm işkolları sözleşmelerini kabul etmiştir. Daha az merkezileştirilmiş işgücü piyasası politikalarını tercih edenler, bu anlaşmaları bürokratik, esnek olmayan ve işsizlik ve çarpık fiyatlara önemli katkıda bulunan vergi oranlarıyla birlikte değerlendirmektedir. Merkezi antlaşmalar yapısal değişimi engelleyebilir, çünkü Finlandiya dünyadaki en yüksek beceri düzeylerinden birine sahip olsa da, daha iyi beceri kazanmak için daha az teşvik söz konusudur.
Vergilendirme
Orta gelirli çalışanın vergi kanadı %46'dır (NationMaster) ve etkili marjinal vergi oranları çok yüksektir. Çoğu öğe için katma değer vergisi %24'tür. Sermaye kazançları vergisi %30-34, kurumlar vergisi ise AB ortalamasına göre %20'dir. Mülk vergileri düşüktür, ancak ev alıcıları için bir devir vergisi (apartmanlar için %1.6, bireysel konutlar için %4) bulunmaktadır. Alkollü içecekler, tütün, otomobiller ve motosikletler, motor yakıtları, piyangolar, tatlılar ve sigortalar üzerinde yüksek özel tüketim vergileri vardır. Örneğin, McKinsey bir çalışanın bir başkasının 400 euroluk servisinde 1600 euro ödemesi gerektiğini, -hizmet arz ve talebini kısıtlama- karaborsada ve öz-hizmet kültüründe bazı vergilendirmelerden kaçınılmasına rağmen tahmin etmektedir. Karlson, Johansson&Johnsson tarafından yapılan bir başka araştırmada, Belçika'da %10, Fransa'da %25, İsviçre'de %40 ve Amerika Birleşik Devletleri'nde %50 olan oranın, hizmet satıcısının cüzdanına giren alıcı gelirinin (ters çevrilmiş vergi cezası) %15'in biraz üzerinde olduğunu tahmin etmektedir. Her bunalım sonrası hükûmetin gündeminde vergi indirimleri yapılmış ve genel vergi yükü şu anda İsveç'te %51.1, Almanya'da %34.7, Kanada'da %33.5 ve İrlanda'da %30.5 iken, GSYİH'nın %43'ü civarındadır.
Devlet ve belediye politikacıları GSYİH'nın %51.7'sinde, İsveç'te %56.6'ya, Almanya'da %46.9'a, Kanada'da %39.3'e ve İrlanda'da %33.5'e kıyasla çok yüksek olan tüketimini azaltmaya çalışmaktadırlar. Vergilerin çoğu, birçoğu hayat boyu işi olan kamu işkolu çalışanlarına, 124.000 devlet çalışanı ve 430.000 belediye çalışanı için harcanmaktadır. Bu, ABD'de 74, Almanya'da 70 ve Japonya'da 42 (işgücünün %8'i) ile karşılaştırıldığında 1000 sakin başına 113'tür (işgücünün dörtte birinden fazlası). Ekonomist İstihbarat Birimi'nin Finlandiya'nın e-hazır bulunma sıralaması, Birleşik Devletler'in 1., İsveç'in 3., Danimarka'nın 5., Almanya'nın 14. sırası ile karşılaştırıldığında 13. sırada yer almaktadır. Ayrıca, erken ve cömert emeklilik programları yüksek emeklilik maaşlarına katkıda bulunmaktadır. Sağlık ya da eğitim gibi sosyal harcamalar OECD ortalamasındadır. Sosyal devirler de OECD ortancası civarındadır. 2001'de Finlandiya'nın yapmış olduğu harcamaların oranı İsveç'in ve diğer çoğu Batı Avrupa ülkelerinin üstündeydi. Finlandiya'nın sağlık hizmetleri çoğu Batı Avrupa ülkesinden daha bürokratik olarak yönetilir, ancak çoğu özel kliniklerden hizmet almak için özel sigorta veya nakit kullanır. 2007-2008 yılları arasında daha eşit pazarlara yönelik bazı yenilikler yapılmıştır. Eğitimde, çocuk kreşleri ve huzur evleri özel çekişmesi, İsveç ve diğer çoğu Batılı ülkeyle karşılaştırıldığında alt sıralarda yer almaktadır. Alko gibi bazı kamu tekelleri kalmış ve bu bazen Avrupa Birliği tarafından sorgulanmıştır. Devlet, yıpranma ile iş sayısının azaldığı bir programa sahiptir: iki emekli olan için sadece bir yeni eleman istihdam edilmektedir.
İş ve gelir yapısı
Finlandiya'nın ihracata bağımlı ekonomisi sürekli olarak dünya pazarına uyarlandı; ve bu olurken de Finlandiya toplumunu değiştirmiştir. 1940'ların sonunda başlayan ve 1973'teki ilk petrol krizine dek süren uzun süren dünya çapındaki ekonomik patlama, Finlandiya'nın karşılaştığı ve yeni meslek yapısı da dâhil oldukça çok yönlü ve çeşitlendirilmiş bir ekonomiyle ortaya çıkan bir meydan okumaydı. Bazı işkolları iş gücünün oldukça sabit bir payını koruyordu. Örneğin, ulaşım ve yapı, her ikisi de 1950 ve 1985 yılları arasında yüzde 7 ila 8 arasında gerçekleşti ve imalatın payı sadece yüzde 22'den yüzde 24'e yükseldi. Bununla birlikte, hem ticari hem de hizmet işkolları, 1985 yılında yüzde 21 ve 28 olan işgücüne katılım oranını iki katına çıkarmıştı. En büyük değişim, tarım ve ormancılıkta çalışan ekonomik açıdan etkin nüfusun azalmasıydı; 1950'de yaklaşık yüzde 50'den 1985'te yüzde 10'a inmişti. Çiftlikler ve ormanlardan ayrılış, diğer işkollarının büyümesi için gerekli emek gücünü sağlamıştı.
Finlandiya'daki sosyal hareketliliği belirleyen en önemli etken eğitimdir. Anababalarından daha yüksek bir eğitim seviyesine erişen çocuklar genellikle meslek hiyerarşisinde yükselebilir. Gerekli asgarîliğin ötesinde okullaşmayı kabul eden sayıların herhangi bir kuşağında üç kat veya dört kat artan nitelikli çalışanlar gelişmekte olan bir ekonominin ihtiyaçlarını yansıtıyordu. Bununla birlikte, ileri eğitim veya eğitim almak bazıları için diğerlerinden daha kolay oldu ve beyaz yakalı çalışanların çocukları hala kendilerini beyaz yakalı çalışanlar haline getirme olasılığı, çiftçilerin ve mavi yakalı işçilerin çocuklarından daha fazlaydı. Buna ek olarak, beyaz yakalı iş uzmanlarının çocukları bu sınıfta kalmamaktan daha olası durumdaydı.
Ekonomik dönüşüm, gelir yapısını da değiştirdi. Ücret farklarının azaltılması belirgin bir değişim oldu. Gelişmiş bir ekonominin yarattığı artan servet, savaş sonrası döneme giren geniş gelir anlaşmaları sistemi yoluyla ücretlilere dağıtılmıştı. Ekonominin örgütlü işkolları, ekonominin büyüme oranından bile daha fazla ücret zammı almaktaydı. Sonuç olarak, mavi yakalı işçilerin gelirleri, zamanla, alt düzey beyaz yakalı çalışanlara olan ödeneğe daha yakın bir şekilde uymak için geldi ve üst orta sınıfın geliri, diğer grupların geliriyle bağlantılı olarak geriledi.
Yaşam koşullarındaki büyümenin uzun süren eğilimi, sosyal sınıflar arasındaki azalan farklılıklarla eşleşti; 1990'lı yıllarda dramatik bir şekilde tersine döndü. Finlandiya tarihinde ilk kez gelir farkları hızla büyüdü. Bu değişim çoğunlukla, sermayeden nüfusun en zengin kesimine kadar olan gelirin artmasıyla sağlanmıştır.
Mitsuteru Ueshiba
Mitsuteru Ueshiba (Japonca: 植芝 充央 Ueshiba Moriteru; d. 27 Haziran 1981), Japon bir aikido ustasıdır. Moriteru Ueshiba'nın oğlu. 2012'den beri, Aikikai Hombu Dojoço'dur. O Waka-Sensei (若 先生); Bu terim, ikinci Doşu Kisshomaru Ueshiba'nın hayatta olduğu sırada Moriteru Ueshiba'ya uygulandı. Kelimenin tam anlamıyla, Waka “genç” anlamına gelir, ancak bu durumda “Waka” terimi, babasından sonra (bu durumda Doşu) devam edecek olan halefi (後 継 者) anlamına gelir.
Anderson County
Anderson County şu anlamlara gelebilir:
Çatalharman, Elazığ
Çatalharman, Elazığ ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Xozik olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Elazığ il merkezine 24 km uzaklıktadır.
Küçük sumru
Küçük sumru (Sterna albifrons), Sumrugiller (Sternidae) familyasından bir kuş türü.
Küçük bir sumru olup, büyüklükleri 21–25 cm, kanat açıklıkları 41-47 cmdir. Onun ince keskin gagası siyah bir uçla sarıdır ve bacaklarıda sarıdır. Kışın alın daha geniş bir şekilde beyazdır, gaga siyahtır ve bacak soluklaşmıştır.
Samsara
Samsara ya da saṃsāra (Sanskrit: संसार; Tibetçe: khor wa; Moğolca: orchilong), Sanskrit kökenli modern dillerde birincil olarak "dünya" anlamında kullanılır. Hinduizm, Budizm, Jainizm, Sihizm dinlerinde reenkarnasyon ya da yeniden doğum döngüsünü anlatan bir kavramdır.
Bu dinlerdeki genel anlayışa göre, ölümün gerçekleştiği sırada karmik hesap kişinin yeniden doğduğu sıradaki duruma aktarılır. Bir kişi sayısız miktardaki yaşamların ardından tanrılardan biri haline gelebilir. Bir tanrı ise daha önceki hayatlarında yaptığı iyiliklerden elde ettiği hikmeti tükenene kadar doğaüstü güçleri kullanabilir.
Samsara'nın sonsuz ölüm ve yeniden doğum zincirinden nasıl kurtulunulacağı Budizm ve Hinduizmde esas konulardan biri olmuştur. Budizm bodhi (aydınlanma) cevabını verirken, Hinduizmde ise mokşa'dır.
Carlos M. de Cespedes
Carlos M. de Cespedes, Küba'nın Camagüey ili'nde şehir ve belediye.
İlin batısında yer alan şehir, ilin merkezi olan Camagüey şehrine 10 km. uzaklıktadır. 2005 yılı resmi nüfusu 25.707'dir.
Dayılar, Aladağ
Dayılar, Adana ilinin Aladağ ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihi
1928 yılında "Dayılar" ismini alan köy, günümüzde de aynı ismiyle köy statüsünü sürdürmektedir.
Coğrafya
Mahalle; Adana il merkezine 86 km, Aladağ ilçesine ise 26 km uzaklıktadır.
Yarlısu, Varto
Yarlısu, Muş ilinin Varto ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Koşkar olup, Kurmanci'de "goşker", "kulak veren" anlamına gelmektedir. 1946 yılı kayıtlarında ise Göşkar olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Muş il merkezine 74 km, Varto ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.
Burak Bükel
Burak Bükel (13 Mart 1992, Reyhanlı), Belediye Vanspor'da kiralık futbolcu statüsünde forma giymektedir.
Kariyeri
Burak Bükel Kayserispor A2'den A takıma yükselmiştir.İlk profesyonel maçına ise 21 Mayıs 2011'da Bucaspor maçı ile çıkmıştır. 2010-11 sezonunda Kayserispor forması ile 9 maça çıkan oyuncu 2011-12 sezonunda Siirtspor'a kiralık olarak verilmiştir. 2012-13 sezonunda Kayserispor'a geri dönmüştür.
TCG Kınalıada (F-514)
TCG Kınalıada (F-514), Ada sınıfı korvetlerin dördüncü ve son gemisidir. Kınalıada, ismini Türkiye'nin kuzeybatısında, Marmara Denizi'ndeki Adalar takımadalarının bir parçası olan Kınalıada'dan almıştır.
İstanbul Deniz Tersanesi Komutanlığı, Kınalıada'nın yapımına 8 Ekim 2015 tarihinde başladı. İlk kaynak töreni 18 Haziran 2016 tarihinde yapıldı. 3 Temmuz 2017 tarihinde denize indirildi. [2] [3] Tamamlanan deniz denemelerinden sonra 29 Eylül 2019 tarihinde hizmete girdi.
ROKETSAN'ın geliştirdiği Atmaca ve HAVELSAN üretimi Ağ Destekli Veri Entegre (GENESİS ADVENT) Savaş Yönetim Sistemi ilk kez bu korvette denenmiştir.
Chris Sutton
Futbol kariyerini İngiltere ve İskoçya liglerinde sürdüren Sutton, 16 yılda 400'ün üzerinde maça çıktı. Bu maçlarda 150'nin üzerinde gol kaydetmeyi başardı. Kariyeri boyunca orta saha ve forvet pozisyonlarında görevlendirilen İngiliz futbolcunun asıl mevkisi forvetti. Güçlü fiziği ile dikkat çeken Sutton, İngiltere Premier Lig'in 1997-98 sezonunda Dion Dublin ve Michael Owen ile birlikte gol kralı olmayı başarmıştır. 2007 yılında futbolu bırakmaya karar vermiştir. 2009 yılında Lincoln City ile teknik direktör olarak anlaşan Chris, anlaşmadan 2 ay sonra kişisel nedenlerle istifa edip 3 yıl sonra futbola geri dönmüştür. 2012'de Wroxham ile anlaşmıştır ancak çok fazla forma şansı bulamamış ve yeniden futbolu bırakmıştır. Son zamanlarda yerel takımlardan bir tanesini yönetmektedir.
Norma Rae
Norma Rae filmi, yazar John Clemens ve Melora Wolff'un birlikte yazdığı "Büyük Filmlerden Liderlik Dersleri" (Movies to Manage) kitabına konu olmuştur.
Özet
Norma Rae Webster, ufak bir kasabada bir tekstil firmasında çalışan bir işçidir. 30'lu yaşların başında, iki çocuk annesi olan Norma'nın ve kasabanın rutin hayatı kasabaya gelen sendika görevlisi Reuben Warshowsky ile bozulur. İlk başlarda kasabada kabul görmeyen Reuben, dik başlı bir genç kadın olan Norma Rae'nin de kendi tarafında yer almasıyla işçi sınıfı arasında epey popüler olur. Norma, özellikle babasının ölümünden sonra işçilerin hakkının korunması için gece-gündüz sendika işlerine ağırlık verir. Bu arada kocasıyla (Sonny) kavga eder, kovulur, hapse girer. Buna karşın, Ruben'le birlikte filmin sonunda zafer kazanırlar. Fabrikada tüm işçilerin katılımıyla yapılan oylamada sendika taraftarlarının sayısı sendikayı istemeyen kişilerden üstün olunca fabrika işçileri artık sendikalı olur.
Notlar
Norma Rae Opelika, Alabama'da çekilmiştir. Fabrika sahneleri Opelika Manufacturing Corp. (Opelika Üretimhanesi) ve pansiyon sahneleri ise The Golden Cherry Motel'de çekilmiştir.
NGC 7476
NGC 7476, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Turna takımyıldızı yönünde bulunur. SBab tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1834 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
The Robbie Williams Show
The Robbie Williams Show Robbie Williams'ın 2002 senesinde Pinewood Stüdyoları'nda kaydettiği canlı performans DVD'sidir.Escapology albümünden önce yayınlanmıştır.
Şarkı Listesi
"Nan's Song" ve "One Fine Day" şarkılarını Robbie Williams akustik gitar'la eşlik ederek söylemiştir.
Şov'un açılışı, "Trouble"/"Handsome Man", konsept ve sahne olarak Elvis Presley'in "'68 Comeback Special" performansının açılış sekansı ile aynıdır. Benzer bir ayarlamayla aynı açılış şarkısı kullanmıştır. Birkaç fark dışında; kırmızı ışıklı oklarla yapılmış dev RW logosu ve iskele içindeki erkek kılığına girmiş kadın dansçılar. Şov'un yer aldığı sahnede Elvis Presley'in özel televizyon konserleri ile benzerlikler taşımaktadır.
Protochelifer
Protochelifer Dactylocheliferini oymağına bağlı bir cinstir.
Schübelbach
Schübelbach, İsviçre'nin Schwyz kantonunda yer alan bir şehirdir.
Hacı Arif Bey
Vefatından bir yıl kadar önce kalp hastalığına yakalandı. Kürdîlihicazkâr makamındaki, “Gurûb etti güneş dünyâ karardı” mısraı ile başlayan şarkısını besteledikten kısa bir süre sonra 28 Haziran 1885 tarihinde Müzıka-i Hümâyun’daki odasında vefat etti ve Beşiktaş’ta Yahyâ Efendi Dergâhı’nın hazîresine defnedildi. Rauf Yektâ Bey ise onun Kuruçeşme’de bir arkadaşının yalısında vefat ettiğini kaydeder. Ârif Bey’in ne zaman hacca gittiğine dair bir kayda rastlanmamıştır. İbnülemin Mahmud Kemal bestekârın seyyid olduğunu ileri sürer.
Coda (The Walking Dead)
Coda, kıyamet sonrası korku televizyon dizisi The Walking Dead ' in beşinci sezonunun sekizinci ve sezon arası finâl bölümüdür. İlk olarak Amerika Birleşik Devletleri'nde ’te AMC'de yayımlanan bölüm, Angela Kang tarafından yazıldı ve Ernest Dickerson tarafından yönetildi. Bölümde Emily Kinney, Beth Greene rôlünde dizinin tekerrür eden oyuncu kadrosunda son kez yer aldı. Ayrıca Lennie James, bu sezonda ikinci kez bu bölümde bölüm sonu jeneriğinden sonra kısa bir sahnede yer aldı.
Bölüm genel olarak Atlanta'da, Grady Memorial Hastanesi'nde ve civarında geçmektedir. Hastanede, Beth Greene, kendisini Dawn Lerner'ın koruması altında, Dawn'un geçmişi hakkında daha fazla bilgi öğrendiği sırada onun Memur O'Donnell tarafından saldırıya uğradığını görürken bulur. O sırada, Rick Grimes, bir önceki bölümde kaçmayı başaran Memur Lamson'ı yakalar. Gabriel Stokes bir grup aylak tarafından kovalanır ve Gabriel, bir önceki bölümde kaçtığı kiliseye geri sığınır. Daha önce Washington, D.C.'ye doğru yola çıkan grup kiliseye geri dönerek Michonne ve Carl Grimes ile buluşur. Michonne, Maggie Greene'e kardeşi Beth'in nerede olduğunu bildiklerini söyler. Rick ve diğerleri hastaneye giderek Beth ve Carol karşılığında daha önce ele geçirdikleri iki polis memurunu takas etmeyi teklif eder.
"Coda" terimi, müziğin ana yapısından tümüyle farklı olan müzikâl bir bölümün sona ermesi anlamına gelir. Bölümün adı, dizide müzik ile ilgilenen tek karakter olan Beth'e ithaf etmektedir. Bölüm, televizyon eleştirmenleri tarafından karışık yorumlar aldı. Bazı eleştirmenler bölümün açılış sahnesi hakkında olumlu yorumlarda bulunurken, bazıları bölümdeki olayların doruk noktasına ulaştığı sahneyi saçma ve sıradan buldu. Diğerleri ise Norman Reedus ve Lauren Cohan'ın oyunculuk performanslarının yanı sıra Ernest Dickerson'ın yönetmenliğinden övgüyle bahsetti.
Özet
Rick Grimes (Andrew Lincoln), bir önceki bölümde kaçan Memur Lamson'ı (Maximiliano Hernández) bir polis arabası ile birlikte takip etmektedir. Lamson, Rick'in kendisinin durmasına yönelik uyarılarına aldırış etmez ve kaçmaya devam eder. Bunun üzerine Rick, kullandığı araba ile Lamson'a çarparak onu durdurur. Lamson, çarpma sırasında derin yaralar alır. Lamson, Rick'e kendisini hastaneye götürmesi konusunda yalvarır ancak Rick onu orada öldürür. Lamson'ın ölümünün Rick'in grubu ve Dawn'un (Christine Woods) grubu arasında gerginliğe yol açacağından korkan Rick, Memur Shepherd (Teri Wyble) ve Licari (Christopher Matthew Cook), Dawn'a Lamson'un aylaklar tarafından öldürüldüğüne yönelik bir hikâye anlatmak hususunda fikir birliğine varır.
Hastnaede Dawn, bir yandan jimnastik bisikleti üzerinde spor yapmakta, bir yandan da telsizi ile, onların Rick'in gözetimi altında olduklarından habersiz, polis memurlarına ulaşmaya çalışmaktadır ancak Dawn'un telsiz çağrılarına kimse cevap vermez. Hastanedeki diğer görevliler bir süre sonra Dawn'un liderliğinden şüphe etmeye başlarlar. Memur O'Donnell, Dawn ile bir tartışmaya girer ve onun liderliğini elinden alacağı tehdidinde bulunur. İkili birbirleri ile yumruklaşmaya başlar ve kavga sonucunda Memur O'Donnell, Beth'in kendisini itelemesi sonucunda asansör boşluğuna düşerek hayatını kaybeder. Beth daha sonra Dawn'u, ona karşı olan ve Dawn'un yerine geçmeyi isteyen Gorman ve O'Donnell'ı ortadan kaldırmak için kendisini kullandığını, yakında tıpkı Noah'ın yaptığı gibi hastaneden kaçacağını söyler. Dawn, Beth'in suçlamalarını kâbul etmez ve Beth'in kendisine olan desteğini hiçbir zaman unutmayacağı sözünü verir. Konuşmaları sırasında Carol Peletier (Melissa McBride), uyanmaya başlar.
Kiliseden kaçtıktan sonra, Peder Gabriel (Seth Gilliam) bir okula ulaşır. Okulda Bob'un kesik ayağından geriye kalanlara ulaşır. Aylaklar okula saldırır ve Gabriel'i kiliseye kadar tâkip eder. Daha önce kilisenin ahşap sıraları kullanılarak güçlendirilen kilisenin kapısından içeri giremeyen Gabriel, Michonne ve Carl'dan yardım ister. Carl Grimes (Chandler Riggs) ve Michonne (Danai Gurira), kilisenin ön kapısını kırarak Gabriel'in ve aylakların içeri girmesini sağlarlar. Grup, daha önce Gabriel'in kaçtığı delikten geçerek kiliseden dışarı çıkarlar ve kilisenin kapısını yeniden kapatarak aylakları içeri hapsederler. Tam o sırada Abraham Ford'un (Michael Cudlitz) grubu bir itfaiye arabası ile kiliseye varır ve Eugene Porter'ın (Josh McDermitt) Washington, D.C.'de olduğunu iddia ettiği görevinin yalan olduğunu diğerleri ile paylaşır. Michonne, Maggie Greene'e (Lauren Cohan) Beth'in nerede olduğunu bildiklerini söyler. Bunun üzerine grup, halihazırda Atlanta'ya gitmiş olan diğerlerine yardımcı olmak üzere Atlanta'ya doğru yola çıkarlar.
O sırada Rick, iki polis memuru ile karşılaşır ve onlara Shepherd ve Licari'yi vermesi karşılığında Beth ve Carol'ı istediğini söyler. Polisler Rick'in bu teklifini kâbul eder ve Rick'in grubu Dawn ve onun adamları ile hastanede buluşur. Beth çantalarını hazırlarken, kolundaki alçının içerisine bir adet makas saklar. Takas ilk başlarda sorunsuz ilerler ancak Dawn, son saniyede takasın kurallarını değiştirir ve Rick'ten Noah'ı (Tyler James Williams) da teslim etmesini ister. Rick ve Beth buna pek istekli olmaz ancak Noah, olayların daha da kötüye gitmesini engellemek için bunu kâbul eder. Beth ona sarılmak için Noah'ın yanına gider. Dawn, Beth ile daha önce konuştuğu bir konu hakkında sinsice bir yorumda bulunur. Buna sinirlenen Beth, Dawn'un yanına gider ve ona "Olanları şimdi anlıyorum." der ve Dawn'un omzuna makasını saplar. Buna hazırlıksız yakalanan Dawn, elindeki silahı refleks îcâbı ateşler ve silahtan çıkan kurşun, Beth'in kafasına girerek onu orada öldürür. Dawn tüm bu olanların istemeden olduğunu söylemesine rağmen buna sinirlenen Daryl (Norman Reedus), elindeki silahla Dawn'u kafasından vurur ve ardından iki grup silahlarını birbirlerine doğru doğrultur. Memur Shepherd, diğer polislere silahlarını indirmelerini, Dawn'un en başından beri sorun teşkil ettiğini ancak artık onun ölmüş olmasından dolayı sorunların sona erdiğini söyler. Dr. Edwards (Erik Jensen), Rick ve grubuna hastanede kalabileceklerini söyler ancak Rick, Dr. Edwards'ın bu teklifini kâbul etmez ve hastanedeki diğerlerine kendi grubuna katılmak istemeleri durumunda kendilerini kâbul edeceklerini iletir. Rick'in bu teklifini bir tek Noah kâbul eder. Grup hastaneden çıkarken, grubun geri kalanı ile buluşurlar. Maggie, Daryl'in kollarında taşıdığı Beth'in cansız bedenini görünce yere yıkılır.
Bölüm sonu jeneriğinden sonra beliren bir sahnede, Morgan (Lennie James), ağaçlardaki işaretleri tâkip etmektedir. Bir süre sonra kiliseye ulaşır. Kilisede gezinirken, Abraham'ın Rick'e bıraktığı haritayı ve üzerinde yazan notu bulur ve o zamana kadar farkında olmadan Rick'in izlerini tâkip etmiş olmasına şaşırır.
Yapım
Scott Gimple, Rick Grimes'ın polis arabasıyla Memur Bob Lamson'ı tâkip ettiği ve daha sonra öldürdüğü sahnenin, dizinin çizgi roman serisinde yer alan Woodbury hapishanesinde Vali'nin sağ kolu Caesar Martinez'in başına gelenlere benzer olduğunu doğruladı.
Karşılama
Bölüm, yayımlandığı gece 14.807 milyon kişi tarafından izlendi. İzleyicilerin %76'sını, 18-49 yaş aralığındaki izleyici kitlesi oluşturdu. Bu oranlar, dizinin bir önceki bölümünün ulaştığı 13.33 milyon izleyiciden ve bu izleyicilerin %70'inin 18-49 yaş aralığındaki izleyici kitlesine ait olmasından daha fazla oldu.
Avustralya'da bölüm, 80 bin kişi tarafından izlenerek bölümü o gün kablolu televizyonda yayımlanan programlar arasında en çok izlenen bölüm yaptı.