cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yapısalcılık
Yapı kavramı
Jakobson'a göre Saussure'ün büyük yeteneği 'dışa bağlı bir verinin bilinç dışında var olduğunu tam anlamıyla kavramış olmasıdır'. Lévi-Strauss da şöyle demiştir: Gerçekte bu ancak dilin, diğer her toplumsal kurum gibi fenomenlerin sürekliliğinin ve düzenleyici ilkelerin süreksizliğinin ötesinde ulaşmaya kalkışılan, bilinçsiz düzeyde işleyen zihin işlevlerini varsaydığının anlaşılmasına bağlıdır. Yapının şu özellikleri buradan kaynaklanır. İlişki, anlamlarını sistem içindeki konumlarından alan öğeler üzerine kuruludur. Her yapı mediatristir ve dilin aracı olduğu simgesel düzene aittir. Sonuç olarak yapının ayrıştırıcı kapasitesi, bilinçdışı düzeyinde gerçekleşir. Böylece özneler bir bütün olarak ele alındığında, kendilerini aşan ve onları isteyen çalışan üreten vs. özneler olarak niteleyerek, onlardaki durumu belirleyen aynı zamanda bir ilişkiler ağı içinde olması gereken varlıklardır.
Psikoloji biliminde Yapısalcılık
Psikoloji biliminde yapısalcılar zihnin yapısını konu edinirler. Psikoloji'de yapısalcılar zihni bütün olarak incelemezler ve küçük parçalara ayırarak incelemeyi tercih ederler. Psikoloji'de yapısalcılık atomcu görüş olarak da bilinir. Gestalt yaklaşımı Psikoloji'de olan yapısalcılığa birebir zıttır. Ayrıca davranışçı yaklaşımı benimseyenler yapısalcı yaklaşımı nesnel olmamakla itham ederler. Psikoloji biliminde yapısalcı yaklaşımın en önemli temsilcileri W. Wundt ve Titchener'dir.
HQ-61
HQ-61. Savunma sanayisinin temelini Sovyetler Birliği'nden kopyaladığı sistemlerle oluşturan Çin, 1960'lı yıllarda HQ-2 füzesinin yerini almasını düşündü SA-6 sistemini Sovyetler ile yaşadığı gerginlikten dolayı bu defa kopyalayamamış, kendi özgün bir sistem geliştirmek zorunda kalmıştır. Bu çalışmanın ürünü olan HQ-61, her ne kadar hem kara hem de denizden atılır iki versiyon olarak üretilse de asıl öncelik deniz versiyonuna verilmiştir. H/I band Frog Lamp atış kontrol radarı sayesinde aynı hedefe iki adet ateşlenebilen füze, altılı bataryalar halinde konuşlandırılıyor. Teknolojik olarak eski bir sistem olan ve yerini yavaş yavaş daha çağdaş HQ-7'ye bırakan HQ-61, halihâzırda Jindong ve Jiangwei-II sınıfı fırkateynlerde kullanılıyor.
Blizzard Entertainment
Blizzard Entertainment, bilgisayar oyunları üreten Irvine, Kaliforniya merkezli bir şirkettir. 1991'de elektronik oyunlara ilgisi bulunan 3 UCLA mezunu tarafından Silicon & Synapse adı altında kurulmuştur. 1994'te şirketin ismi halen daha kullanılan Blizzard Entertainment olarak değiştirilmiştir.1994'te Warcraft oyununu çıkardığından beri, dünyaca bilinen bir oyun şirketi olmuştur. Ürettiği Diablo, StarCraft, Warcraft oyunları ve bunların devam oyunları sayesinde tek oyunculu ve çok oyunculu video oyunları alanında büyük hayran kitlesi elde etmiştir.
Ultima Online ile başlayan ve günümüz oyuncularının en yoğun olduğu devasa çok oyunculu rol yapma oyunu piyasasına 2004 yılında Warcraft oyununun devamı olan World of Warcraft oyunu ile giren Blizzard, bu oyunu ile de alanında en çok oynanan oyunlardan biri olmayı başarmıştır. 2017'nin 2. çeyreğinde 46 milyon aylık aktif oyuncu sayısına ulaşan oyun, yıllar içerisinde oyuncu sayısında düşüş yaşamıştır. Son yapılan ölçümlerde(2021 2.çeyrek) aktif oyuncu sayısının 26 milyona kadar düşmüştür.
Mika (şarkıcı)
Michael Holbrook Penniman, Jr. (18 Ağustos 1983, Beyrut), Amerikalı baba ve Lübnanlı annenin beş çocuğundan biri olarak dünyaya geldi. Lübnan'da iç savaş patlak verince ailesiyle birlikte Paris’e göç ettiler, Mika dokuz yaşındayken de Londra'ya yerleşti. Burada ‘Royal College Of Music’ okuluna giden genç sanatçı, ilk albümünü yayınlama amacıyla buradaki eğitimini yarıda bıraktı.
Bebé
Tiago Manuel Dias Correia kısaca Bebé (12 Temmuz 1990, Agualva-Cacém), Sağ açık mevkiinde görev yapan Yeşil Burun Adaları asıllı Portekizli futbolcudur.
Amatör Kariyeri
Bébé, Yeşil Burun Adaları göçmeni bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi ve Portekizli Nani, Fransız Patrice Evra ve İsveçli Henrik Larsson'dan sonra, Manchester United'da forma giyen dördüncü Yeşil Burun Adaları kökenli futbolcu oldu. Tiago Manuel Dias Correia'ya Portekizce bebek anlamına gelen "Bébé" lakabı ağabeyi tarafından verildi.
Mika (şarkıcı)
5 Şubat 2007 tarihinde yayınlanan “Life In Cartoon Motion” adlı ilk albümü öncesi British Airways gibi bazı şirketlerin reklam müziklerini hazırlayan Mika, ilk kez 2006 Eylül ayında BBC Radio 1’da müzikseverlerle buluştu. Casablanca Records etiketiyle yayınlanan ilk albümünden ilk single’ı “Relax (Take it easy)”ye seçen sanatçı, bu single’ı sadece internet üzerinden yayınladı.
Bebé
Amatör Kariyeri
Henüz çocukluk yıllarında annesi ve babası tarafından terkedildi. Onu ergenlik yaşına kadar büyükannesi, Lizbon'un gettolarında büyüttü. 12 yaşına geldiğinde mahkeme kararıyla kilisenin yetimhanesine gönderildi. Oradan ayrıldıktan sonra Lizbon'un dışına Santa Antao'ya, Casa do Gaiato barınağına yerleşti.
Barınak yıllarında o ve yedi arkadaşı Bosna-Hersek'in Foca kentine 2009 Avrupa Sokak Futbol Festivali'nde Cais takımında oynamak için davet edildi. Bébé, 6 maçta 40 gol attı. Turnuvanın ikinci turunun ötesine geçemeseler de futbolcu bu turnuvadan sonra dikkat çekti.
Mika (şarkıcı)
“Life In Cartoon Motion” albümünün prodüktörlüğünde Greg Wells ile çalışan Mika, bu albümle İngiltere listelerinde 1 numara olmayı başardı. Albümün sounduyla George Michael, Elton John ve Freddie Mercury gibi sanatçılara benzetilen müzisyen, albümden yayınladığı 2. single “Grace Kelly” ile de İngiltere listelerinde yedi hafta boyunca 1 numarada bulundu. Canlı performanslarında Martin Vaughn (gitar), Michael Choi (bas gitar), Cherisse Osei (davul) ve Luke Juby (klavye, gitar)’den oluşan grubuyla çalışan sanatçı, albümden ayrıca “Lollipop”, "Love Today" ve "Big Girl (You Are Beautiful)" ve "Happy Ending" parçalarını single olarak piyasaya sürdü.
Bebé
CF Estrela da Amadora
Futbolcu, bu turnuvadan sonra altyapısında oynadığı Portekiz üçüncü lig takımlarından Estrela da Amadora ile sözleşme imzalandı. 30 Ağustos 2009'da Clube Desportivo de Mafra ile oynanan Portekiz Kupası maçıyla ilk profesyonel maçına çıktı. 6 Eylül'de ise ligin ilk hafta maçında GD Lagoa karşısında kariyerinin ilk lig maçına çıktı. İlk golün ise SCM Aljustrelense'ye attı.
Mika (şarkıcı)
Mika, 2008 Brit Ödülleri Töreni'nde En İyi Çıkış Yapan İngiliz şarkıcı ödülüne layık görüldü.
Bebé
CF Estrela da Amadora
26 maça çıkan Bébé, kanatta oynayıp çok içeri katetmemesine rağmen 4 gol attı ve iyi bir izlenim yarattı. Amadora formasıyla başta İspanya La Liga ve Hollanda Eredivisie ligleri olmak üzere Avrupa'da takımlarının dikkatini çekti.
Vitória SC
Mayıs 2010'da eski menajeri Gonçalo Reis tarafından PSV'ye bedelsiz olarak teklif edildi. Ancak PSV'nin futbolcuyu yeteri kadar tanımadıkları için reddetmesi nedeniyle bu transfer gerçekleşmedi. 2010 yaz transfer döneminde ise Estrela'nın futbolcunun maaşını ödeyememesi nedeniyle Portekiz Birinci ligi takımlarından Vitória'ye bedelsiz transfer oldu. 5 yıllık sözleşmeye imza atan Bébé, sözleşmesine de 3 milyon euroya serbest kalma maddesi koydurttu. Ancak, o kulübün resmi bir maç oynamadı
Mika (şarkıcı)
Sanatçı, 2022 yılında Turin'de düzenlenen 66. Eurovision Şarkı Yarışması'nın sunuculuğunu üstlenmiş, ayrıca ara gösterilerde (interval act) yer almıştır.
Bebé
Vitória SC
Bébé, Vitoria ile ilk hazırlık maçına 14 Temmuz'da çıktı. Fremaunde karşısında 45 dakika forma giyen futbolcu 5-0'lık galibiyetin ilk golünü kaydetti. 5 hafta içinde 6 hazırlık maçında çıkıp 5 gol kaydetti. Ayrıca performansıyla da dikkat çekti. Böylece Real Madrid'in bile içinde olduğu birçok Avrupa takımının ilgisini çekti. Serbest kalma maddesi de 3 milyondan 9 milyona çıkarıldı.
Manchester United FC
Guimaraes'e imza attıktan sadece 5 hafta sonra Alex Ferguson'un eski yardımcısı olan, dönemin Portekiz millî takımı teknik direktörü Carlos Queiroz tarafından Ferguson'a önerildi. Alex Ferguson, futbolcuyu izlemeden bu oyuncunun transferine onay verince, yönetici David Gil bu transferi bitirdi. İki kulüp, sadece alt düzey bir ligde oynamış bir futbolcu için yüksek sayılabilecek bir mebla olan 7.400.000 euroya anlaştı.
Kiralık yılları
2011-2012 yılı için menajer Jorge Mendes'in şirketi Gestifute'ye bağlı olan Bébé'ye Türkiye'den Beşiktaş talip oldu. 10 Haziran 2011 tarih itibarı ile bir sezonluğuna Beşiktaş'a kiralandı. Transfere geniş yer ayıran İngiliz |Daily Mail gazetesi de, “|Manchester United, Bébé'den 5.4 milyon Pound zarar etti” başlığıyla haberi okurlarına duyurdu. Portekiz’in Jornal de Noticias gazetesinin yazarı Norberto Lopes, Bébé konusunda dedi.
12 Temmuz 2011'de Red Bull Salzburg ile oynanan ilk hazırlık maçında Beşiktaş formasını ilk kez giydi ve bir gol kaydetti. Ağustos ayında Portekiz ümit millî takımının, Slovakya ile oynadığı hazırlık maçında sakatlanan futbolcunun çekilen MR'ı sonucunda sol diz ön çapraz bağlarında yırtık tespit edildi ve Bébé'nin sahalara dönmesinin 6 ayı bulacağı bildirildi. Sezonun sonuna yetişebilen futbolcu, sezonun son üç haftasında son dakikalarda oyuna girdi. Nisan ayında takım arkadaşları Sidnei ve Julio Alves ile disiplinsiz tavırları nedeniyle kadro dışı bırakıldı. Ancak kısa süre affedilen futbolcu, play-off'larda Fenerbahçe ile oynanan bir maçta son 22 dakika oyuna dahil oldu. Sezon bitince Beşiktaş'tan ayrıldı.
1 yıl sonra tekrar Manchester United'e dönen Bebe, burada çıktıgı ilk hazırlık maçında gol attı. Ancak A takım için yeterli bulunmayan futbolcu, U-21 takımında sezona başladı. 1 Ocak 2013'te ise Portekiz Birinci Lig takımı Rio Ave FC'ye kiralandı. 5 gün sonra kariyerinin ilk Portekiz ligi maçına çıktı. Sezon içinde biri ligde ve biri kupada iki gol kaydeden futbolcu, attığı gollerle takımına galibiyet getiren isim oldu. Ancak sezonun son haftalarında gol atamadı.
2013-14 sezonunda bir başka Portekiz ekibi Paços de Ferreira'ya kiralandı. Bu ekiple UEFA Avrupa Ligi gruplarında mücadele ederek uzun zamandan sonra Avrupa maçına çıktı. Bebe, ligde oldukça etkili bir performans gösterdi ve 27 maçta 12 gol atarak takımının en golcü ismi oldu. Bu performansa rağmen Ferreira küme düşmeme play-off'u oynamak zorunda kaldı. Ferreira rakibi Desportivo Aves'i toplamda 3-0'lık bir skorla geçerken, Bebe de takımının gollerinden birini attı.
Benfica ve kiralık
25 Temmuz 2014'te Bebé, 3 milyon euro karşılığında dört yıllık sözleşme ile Portekiz şampiyonu Benfica ile sözleşme imzaladı. 10 Ağustos 2014'te Portekiz Süper Kupası finalinde 106. dakikada oyuna girdi ve penaltılara giden maçta penaltısını gole çevirdi. Benfica, penaltılarla kupayı müzesine götürdü. Bebe, sezon içinde zaman zaman kupada ve UEFA Şampiyonlar Ligi'nde forma giyse de ligde sadece bir maçta 25 dakika süre bulabildi.
SD Eibar
12 Temmuz 2016'da, Bebé de İspanyol kulübü Eibar ile dört yıllık anlaşma imzaladı. Eibar, Benfica'ya 1.5 milyon euro ödedi. Bebe, ilk sezonunda takımda rotasyon oyuncusu olarak kullanıldı ve 20 lig maçında üç kez gol attı. Kupada da iki golle, takımının çeyrek finale çıkmasına yardım etti.
Portekiz U-21
Bébé, Portekiz U-21 millî takım formasını 5 kez giymiş bu maçlarda 1 gol kaydetmiştir.
Moskova Zafer Günü Geçit Törenleri
Moskova Zafer Günü Geçit Törenleri (Rusça: Парад Победы; Parad Pobedy), Sovyetler Birliği'nin II. Dünya Savaşı kapsamında Büyük Vatanseverlik Savaşı'nda Nazi Almanyası'nı mağlup etmesinden sonra Kızıl Ordu ve savaşa katılan diğer ordular tarafından Kızıl Meydan'da, Lenin'in Mozolesi önünde her sene, Nazilerin kayıtsız şartsız teslim olduğu tarih olan 9 Mayıs günü Zafer Günü kapsamında düzenlenen tarihi askerî geçit töreni. 1945 yılındaki ilk geçit töreni 24 Haziran'da yapılmıştır.
1945
İlk geçit töreni olan 1945 Moskova Zafer Geçit Töreni, savaş sırasında "Silahlı Kuvvetler Başkomutanı" sıfatına sahip olan Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri ve Sovyetler Birliği Mareşali Josef Stalin'in emri üzerine gerçekleştirilmiştir. Stalin ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi yöneticilerinin Lenin'in Mozolesi üzerinde izlediği törenin başlangıcında Sovyetler Birliği Mareşali Georgi Jukov ve Konstantin Rokossovski, sırasıyla beyaz ve siyah at üzerinde alana gelmişlerdir.
Kötü hava şartları nedeniyle savaş uçakları geçidi ve sivil halkın geçişi iptal edildi. Eğer hava şartları uygun olsaydı Alexander Novikov ve Alexander Golovanov önderliğinde çeşitli geçitler daha olacaktı. Tüm bunlara rağmen yaklaşık iki saat süren tarihi askerî geçit, Kızıl Meydan'da gerçekleşen en uzun ve en büyük askerî geçittir. Törene 40.000 asker ve 1.850 askerî araç ve diğer askerî  malzeme katılmıştır.
2000
2000 Moskova Zafer Günü Geçit Töreni, Sovyetler Birliği'nin Büyük Vatanseverlik Savaş]'nda Nazi Almanyası'nı malup etmesinini 55. yıl dönümü dolayısıyla Rusya Federasyonu Silahlı Kuvvetleri tarafından Kızıl Meydan'da 9 Mayıs 2000 günü düzenlenen askerî geçit törenidir. Saat 10:00'da başlayan geçit töreninin ana simgelerinden birisini Aziz George kurdelası oluşturmuştur. Tören II. Dünya Savaşı gazilerinin yürüyüşüyle sona ermiştir. Toplamda 11.000 kişinin yer aldığı törende 6.000 asker, 5000 savaş gazisi bulunmaktaydı. Dönemin yeni seçilen devlet başkanı Vladimir Putin ve eski devlet başkanı Boris Yeltsin töreni birlikte izlemişlerdir.
Geçit töreninde Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından 1991-2000 yılları arasında Rusya'nın marşı olarak kullanılan Patrioticheskaya Pesnya (Türkçe: Yurtsever Şarkısı) marşı son kez çalınmıştır. Daha sonraki geçit törenlerinde bu marşın yerine Rusya Ulusal Marşı kullanılacaktır.
WP
WP şu anlamlara gelebilir:
Moskova Zafer Günü Geçit Törenleri
2000
İsrail, Zafer Günü'nü yıllar sonra resmen bu törenin yapıldığı gün olan 9 Mayıs 2000'den itibaren tanımıştır.
Kamp-Lintfort
Kamp-Lintfort, Almanya'da Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde yer alan bir şehirdir. Nüfusu 31 Aralık 2015 sayımlarına göre 37,683 kişidir.
Moskova Zafer Günü Geçit Törenleri
2005
2005 Moskova Zafer Günü Geçit Töreni, 9 Mayıs 2005'te Kızıl Meydan'da Nazi Almanya'nın teslimininin 60. yılını kutlamak için gerçekleşen askerî törendir. Geçit törenini Ivan Efremov, Moskova Askeri Bölgesi kumandanı, tarafından kumanda edildi ve Rusya Savunma Bakanlığı'ndan Ordu Generali Sergei Ivanov tarafından teftiş edildi. Muzik Moskova askeri karargahı Kombine Orkestrası tarafından gerçekleştirildi, Miralbay Valery Khalilov tarafından yönetildi. Birliklerin teftişinden sonra, Rusya Federasyonu Cumhurbaşkanı Vladimir Putin millete 6. tatil konuşmasını yaptı.
2008
2008 Moskova Zafer Günü Geçit Töreni, Büyük Vatanperver Savaşı'nda Nazi Almanyası'nın mağlubiyetinin 63. yıldönümünde yapılan askerî törendir. Rusya 1991'den beri ilk defa araç sergisini ve Soğuk Savaş'tan beri havacılık fuarını bu törende açmıştır. Geçit törenini Moskova Askeri Bölgesi kumandanı Vladimir Bakin tarafından kumanda edildi ve Savunma Bakanlığı'ndan Anatoliy Serdyukov tarafından teftiş edildi. Törende Rusya Devlet Başkanı Dmitry Medvedev bir konuşma yaptı. Törende Rusya Federasyonu Silahlı Kuvvetleri, Sınır Güvenlik Hizmeti kıtaları, EMERCOM kıtaları, İçişleri Bakanlığı İç Birlikleri, askerî akademisi öğrencileri ve diğer silahlı kuvvetler geçiş yaptı.
Geçit töreni hazırlıkları Alabino, Moskova Oblast'da yapılmıştı ve iki ay almıştır.
Araçlar
Rusya'nın Sovyetler Birliği'nden sonraki tarihinde ilk defa zırhlı savaş aracı Kızıl Meydan töreninde yer aldı. Törene sunumun sırasına göre aşağıdaki araçlar katıldı:
İlk grup İkinci grup
2009
2009 Moskova Zafer Günü Geçit Töreni, Nazi Almanya mağlubiyeti ile neticelenen Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın 64. kazanılma yıldönümünde yapılan askerî törendir. Geçit törenini Ordu Generali Valery Gerasimov, Moskova Askeri Bölgesi kumandanı, tarafından kumanda edilmiş ve Savunma Bakanlığı'ndan Anatoliy Serdyukov tarafından teftiş edilmiştir. Üçüncü Rusya Devlet Başkanı Dmitry Medvedev törende önceki törenlerden farklı konulara değinen bir konuşma yapmıştır. İsim vermeden diğer ülkeleri askerî bir maceraya karşı uyaran Medvedev'in bu konuşmasında üstü kapalı olarak Gürcistan Başkanı Mikhail Saakashvili'e ikaz niteliğinde mesaj gönderdiği yorumları yapılmıştır.
Walter Paton
Walter Boldero Paton (19 Nisan 1853 - 11 Şubat 1937), İngiliz kolonilerine göçle ilgili rehberler yazan bir İngiliz savunma avukatıydı. Gençliğinde, 1873 FA Cup Finalinde Oxford University'de ve 1871'de İngiltere formasıyla İskoçya'ya karşı bir maçta oynayan bir futbolcuydu.
Futbol kariyeri
Paton ilk olarak Harrow'da futbolcu olarak forma giydi ve takım kaptanı oldu. 19 Kasım 1870'te henüz 17 yıl 214 gün yaşındayken, bir İskoçya XI'ye karşı temsili bir maçta İngiliz XI için forvet olarak forma giydi.
Charles Alcock'un Football Annual kitabında Paton, "güçlü ve azimli bir forvet, tarafı (kanadı) iyi tutar" olarak tanımlandı. Kariyerinin ilerleyen dönemlerinde, "çok güzel dribling yapan ama pas atmaya istekli olmayan; istediği zaman son derece iyi oynayabilen" olarak tanımlandı.
Şubat 1873'te, FA Cup'ın dördüncü turunda Maidenhead'e karşı 4-0 galibiyetle biten karşılaşmadan gollerden birini attı, bunun sonucunda Oxford University ilk kez mücadele ettiği FA Cup'ta finale ulaştı. Finalde, birkaç önemli oyuncusunun bulunmamasına rağmen, kupanın önceki şampiyonu Wanderers 2-0'lık bir skorla galip geldi.
Hukuk kariyeri
Üniversiteden ayrıldıktan sonra, Paton bir savunma avukatı (barrister) olmaya hak kazandı, 21 Haziran 1876'da İç Tapınak öğrencisi oldu ve 25 Haziran 1879'da Baro'ya çağrıldı. Daha sonra 1916'da emekli olana kadar Western Circuit'te çalıştı.
Yayınlar
Birleşik Krallık'tan o zamanki Britanya kolonilerine göçmenler için çeşitli yayınların ve kılavuzların yazarıydı:
Ölümü
Paton 83 yaşında, 11 Şubat 1937'de Londra'nın, Kensington bölgesinde Stanhope Gardens'ta öldü.
Spor ödülleri
Oxford University
Toshiki Yamada
Toshiki Yamada (d. 27 Şubat 1993), Japon eski futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2011 yılında Kyoto Sanga FC kulübünde başladı.
Stanisław Gościniak
Stanisław Kazimierz Gościniak (d. 18 Temmuz 1944, Poznań), Polonyalı eski voleybolcu ve antrenör. İlk kulübü 1962 yılında oynamaya başladığı Lechia Tomaszów Mazowiecki oldu. Ulusal takım formasını 1965 yılından itibaren giymeye başladı. Polonyalı erkek voleybol takımı antrenörü (1986-1987), (2003-2004).
Yahma, Kozlu
Yahma, Zonguldak ilinin Kozlu ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Daha önceleri köy olan Yahma, 2012 yılında mahalleye dönüştü.
Coğrafya
Zonguldak merkezine 25 km uzaklıktadır.
Barbitos
Barbitos (ya da Barbiton), Alkaios, Sappho ve Anakreon gibi şairlerin de şarkılarına eşlik etmesi için kullandıkları telli, antik bir Yunan çalgısı. Bu eser gösteri ve tiyatro eserlerindeki müzikal sahnelerde kullanıldığı gibi aynı zamanda mitolojide Yunan tanrısı Dionisos ile ilgili etkinliklerde kurgusal yaratıklar olan Satyr'ler tarafından da çalınır.
Tasarımı konusundan elde çok fazla bilgi yoktur. Genellikle yedi tellidir ve bu sayı, yakın akrabaları olan Kithara ya da Lir'le kıyaslandığında fazla sayılır. Barbitos, Lir'in alt grubundan bir telli çalgı olarak tanımlanabilir. Karekteristik bir özelliği olarak, hepsinin uzun, yukarıda birbirine doğru yakınlaşan kolları vardır.
Zorla kaybetme
Uluslararası Ceza Mahkemesinin 1 Temmuz 2002 tarihinde yürürlüğe giren Roma Statüsü'ne göre, herhangi bir sivil nüfusa yönelik yaygın veya sistematik bir saldırının parçası olarak işlendiğinde, "zorla kaybetme" uluslararası ceza hukukunda zaman aşımına tabi olmayan insanlığa karşı bir suç olarak nitelendirilir. 20 Aralık 2006 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Bütün Kişilerin Zorla Kaybedilmeye Karşı Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme'yi kabul etmiştir.
Zorla kaybetme çoğu zaman cinayet anlamına gelir; mağdur kaçırılır, yasadışı olarak alıkonulabilir, sorgulama sırasında işkenceye maruz kalır, nihayetinde öldürülür ve cesedi gizlice ortadan kaldırılır. Cinayeti işleyen taraf, kurbanın ölümüne dair hiçbir kanıt olmadığı için makul bir inkâr edilebilirliğe sahiptir. Devletler, uluslararası insan hakları hukuku uyarınca, zorla kaybedilen kişilerin kalıntılarını ailelerine iade etmekle yükümlüdür.
Siyasi rakipleri "ortadan kaldırmak" da rejimler için halkları suç ortaklığına zorlamanın bir yoludur. Zorla kaybetmeler bir yandan her şey normalmiş gibi davranılmasına neden olurken, diğer yandan da potansiyel muhaliflere karşı bir terör taktiği olarak kullanılabilir. Arjantin'deki Kirli Savaş ya da Kuzey İrlanda sorununun her iki tarafının eylemleri bunun bir örneğidir.
İnsan hakları hukuku
Uluslararası insan hakları hukukunda, devlet eliyle kaybetmeler Viyana Beyannamesi ve Eylem Programı'ndan bu yana "zorla kaybetme" olarak adlandırılmaktadır. Örneğin, bu uygulama OAS'nin Kişilerin Zorla Kaybedilmesine İlişkin Amerikalılar Arası Sözleşmesi'nde özel olarak ele alınmaktadır. Nazi Almanyası'nın Gece ve Sis programı gibi silahlı çatışmalar sırasında zorla kaybetmelerin sistematik olarak gerçekleştiğine dair kanıtlar da vardır ve bunlar savaş suçu teşkil edebilir.
Şubat 1980'de Birleşmiş Milletler, "evrensel bir yetkiyle kurulan ilk Birleşmiş Milletler insan hakları tematik mekanizması" olan Zorla veya İrade Dışı Kaybetmeler Çalışma Grubu'nu kurdu. Ana görevi "kaybolduğu bildirilen aile üyelerinin akıbetini veya nerede olduğunu belirlemede ailelere yardımcı olmaktır." Ağustos 2014'te çalışma grubu 88 farklı devlette 43.250 çözülmemiş kayıp vakası rapor etmiştir.
Kayıplar iki düzeyde işliyor: sadece muhalifleri ve eleştirmenleri susturmakla kalmıyor, aynı zamanda daha geniş bir toplumda belirsizlik ve korku yaratarak muhalif ve eleştirel olacağını düşündükleri diğer kişileri de susturuyorlar. Kayıplar, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirisi'nde (İHEB) ilan edilen birçok temel insan hakkının ihlalini beraberinde getirir. Kaybedilen kişi için bunlar arasında özgürlük hakkı, kişisel güvenlik ve insani muamele hakkı (işkenceye maruz kalmama dahil), adil yargılanma hakkı, hukuki danışmanlık ve kanun önünde eşit korunma hakkı ve masumiyet karinesi hakkı bulunmaktadır. Çoğu zaman hayatlarının geri kalanını kayıplar hakkında bilgi aramakla geçiren aileleri de mağdurdur.
Uluslararası Ceza Mahkemesini kuran Roma Statüsü'ne göre zorla kaybetmeler, herhangi bir sivil nüfusa yönelik yaygın veya sistematik bir saldırının parçası olarak, saldırının bilgisi dahilinde işlendiğinde insanlığa karşı suç teşkil etmektedir. Roma Statüsü zorla kaybetmeleri uluslararası insan hakları hukukundan farklı olarak "kişilerin bir devlet veya siyasi bir örgüt tarafından veya bunların yetkilendirmesi, desteği veya rızasıyla tutuklanması, alıkonulması veya kaçırılması, ardından özgürlükten yoksun bırakıldıklarının kabul edilmemesi veya bu kişilerin akıbeti veya nerede oldukları hakkında bilgi verilmemesi, bu kişilerin uzun bir süre boyunca hukukun koruması dışına çıkarılması" olarak tanımlamaktadır (Madde 7.2(i))
Genel arka plan
Zorla kaybetme suçu, 26 Ağustos 1789'da Fransa'da Fransız Devrimi'nden çıkan otoriteler tarafından formüle edilen İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi'nde 7. ve 12. maddelerde belirtilen hakların tarihi ile başlar:"Madde 7. Yasanın belirlediği haller veya yasanın öngördüğü biçimin dışında başka bir yoldan hiç kimse suçlanamaz, yakalanamaz ve tutuklanamaz. Keyfi düzenlemeler yapılmasını isteyen, keyfi emirler veren, bunları uygulayan veya uygulanmasına izin verenler cezalandırılmalıdır... Madde 12. İnsan ve yurttaş haklarının güvence altına alınması için bir kamu gücüne ihtiyaç vardır. Dolayısıyla bu güç, onu yönetenlerin özel çıkarları için değil, herkesin yararı için kurulur."On dokuzuncu yüzyıl boyunca, savaşlarda kullanılan ve savaşçılar arasında ölümlerin artmasına ve sivil nüfusun zarar görmesine neden olan teknolojik gelişmelerle birlikte, Batı toplumlarında insani farkındalık hareketleri, 1859'da Kızılhaç olarak bilinen ilk insani yardım örgütlerinin kurulmasıyla ve 1864 Cenevre Sözleşmesi şeklinde ilk uluslararası ihlal ve suç tiplemesiyle sonuçlandı. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra 1946'da Nürnberg duruşmaları, zorla kaybetme suçunun en önemli öncüllerinden biri olan Nacht und Nebel kararnamesini kamuoyunun dikkatine sundu. Duruşmalar, Nazi Almanyası'nın güvenliğine tehdit olarak görülen ve rejimin Avrupa'nın işgal altındaki topraklarında gözaltına alıp ölüme mahkum ettiği 20 kişinin ifadesini içeriyordu. Ancak infazlar hemen gerçekleştirilmemiş, bir süre sonra bu kişiler Almanya'ya sınır dışı edilerek Natzweiler-Struthof toplama kampı gibi yerlerde hapsedilmiş, daha sonra ortadan kaybolmuş ve kararnamenin III. maddesi uyarınca nerede oldukları ve akıbetleri hakkında hiçbir bilgi verilmemiştir:"III. ... Alman ya da yabancı makamların bu tür tutuklular hakkında bilgi istemesi halinde, kendilerine tutuklandıkları, ancak yargılamanın daha fazla bilgi verilmesine izin vermediği söylenecektir."Alman Feldmareşal Wilhelm Keitel, Adolf Hitler'in "NN kararnamesinin" uygulanmasındaki rolü nedeniyle mahkum edilmiş, ancak o dönemde zorla kaybetmelerin insanlığa karşı suç olduğu kabul edilmediğinden, Nürnberg'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi onu savaş suçlarından suçlu bulmuştur.
1974 yılından bu yana, Amerikalılar Arası İnsan Hakları Komisyonu ve Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu, 11 Eylül 1973 Şili askeri darbesiyle bağlantılı olarak yapılan şikayetler üzerine, kayıplar olgusuna tepki veren ilk uluslararası insan hakları organları olmuştur. Bu ülkedeki İnsan Hakları Durumunu Araştırma Çalışma Grubunun 4 Şubat 1976'da Birleşmiş Milletler Komisyonuna sunduğu raporda, Fransız kökenli Alfonso Chanfreau'nun Temmuz 1974'te Santiago de Chile'deki evinde tutuklanmasıyla ilk kez böyle bir vakaya yer verilmiştir.
Daha önce, Şubat 1975'te, BM İnsan Hakları Komisyonu, Aralık 1975'te Kıbrıs ve Şili ile ilgili olarak kabul edilen iki Genel Kurul kararının bir parçası olarak, adanın bölünmesiyle sonuçlanan silahlı çatışmanın bir sonucu olarak Kıbrıs'taki kayıpları ele alan bir kararda "kendilerinden haber alınamayan kişiler" veya "kaybolmaları haklı gösterilemeyen kişiler" terimlerini kullanmıştı.
1977 ve 1979 kararları
1977 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 32/118 sayılı kararında kayıplar konusunu tekrar ele aldı. O zamana kadar, Nobel Ödülü sahibi Adolfo Pérez Esquivel uluslararası bir çağrıda bulunmuş ve Fransız hükümetinin de desteğiyle, Genel Kurulun 20 Aralık 1978 tarihli 33/173 sayılı kararla yanıt vermesini sağlamıştı; bu kararda özellikle "kayıp kişiler"den söz ediliyor ve İnsan Hakları Komisyonundan uygun tavsiyelerde bulunması isteniyordu.
6 Mart 1979'da Komisyon, Dr. Felix Ermacora ve daha sonra siyasi baskılar nedeniyle istifa eden Waleed M. Sadi'nin Şili'deki kayıpların akıbeti sorununu incelemek üzere uzman olarak atanmasına izin verdi ve 21 Kasım 1979'da Genel Kurula bir rapor sundu. Felix Ermacora'nın raporu, daha sonra uluslararası örgütler ve organlar tarafından toplanan bir dizi sonuç ve tavsiyeyi içererek suçun hukuki meselesi konusunda bir referans noktası haline geldi.
Bu arada, aynı yıl içinde, Amerikan Devletleri Örgütü Genel Kurulu, Eylül ayında Arjantin'e gönderdiği ve birbirini izleyen askeri cuntalar tarafından zorla kaybetmelerin sistematik olarak uygulandığını teyit eden Amerikalılar Arası Komisyon heyetinin ardından, 31 Ekim'de Şili ile ilgili bir karar kabul etti ve bu kararda kayıplar uygulamasının "yarımkürenin vicdanına bir hakaret" olduğunu ilan etti. Sivil toplum örgütlerinin ve kurbanların aile örgütlerinin telkinlerine rağmen, 31 Ekim 1979 tarihli aynı kararda, ADÖ Genel Kurulu, Arjantin hükümetinin baskısı üzerine, sadece kişilerin kaybolduğu devletleri bu tür kayıpların soruşturulmasını engelleyebilecek yasalar çıkarmaktan veya uygulamaktan kaçınmaya çağıran bir bildiri yayınladı.
Félix Ermacora'nın raporundan kısa bir süre sonra, BM İnsan Hakları Komisyonu yapılan önerilerden birini değerlendirdi ve 29 Şubat 1980'de, komisyonun tematik mekanizmalarından ilki ve o zamandan beri hükümetlere atfedilebilecek vakalarda kayıplar sorunuyla ilgilenen ve komisyona ve hükümetlere kayıp kişilere ve ailelerine sağlanan korumanın iyileştirilmesi ve zorla kaybetme vakalarının önlenmesi için tavsiyelerde bulunan Birleşmiş Milletlerin en önemli organı olan Zorla veya İrade Dışı Kaybetmeler Çalışma Grubunun kurulmasına karar verdi. O zamandan bu yana, çeşitli uluslararası hukuk organlarında zorla kaybetme konusunda belirli bir içtihat oluşturmaya hizmet eden farklı gerekçeler geliştirilmeye başlandı.
1983 ADÖ kararı ve ilk mahkumiyetler
Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi'nin 28. maddesi uyarınca taraf devletlerin yükümlülüklerine uyup uymadıklarını denetlemek üzere 1977 yılında kurulan Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi, Mart 1982 ve Temmuz 1983'te Eduardo Bleier davaları nedeniyle Uruguay Devleti'ni kınayan iki karar yayınladı, Macaristan ve İsrail'de ikamet eden Uruguay Komünist Partisi eski üyesi, 1975 yılında Montevideo'da tutuklandıktan sonra kayboldu ve Elena Quinteros Almeida, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin askıya alınmasına yol açan bir olayda Haziran 1976'da Montevideo'daki Venezuela Büyükelçiliğinde tutuklanmasından bu yana kayıp. Komite kararlarında, Uluslararası Sözleşme'nin özellikle "özgürlük ve kişisel güvenlik hakkı", "tutukluların insanca ve insanın doğuştan sahip olduğu onura saygı gösterilerek muamele görme hakkı" ve "her insanın hukuki kişiliğinin tanınması hakkı" ile ilgili bir dizi maddesine dayanırken, Quinteros davasında ilk kez eşit derecede mağdur olarak kabul edilen yakınları lehine karar vermiştir.
1983 yılında Amerikan Devletleri Örgütü (ADÖ), 666 XIII-0/83 sayılı kararıyla zorla kaybetmenin insanlığa karşı işlenmiş bir suç olarak tanımlanması gerektiğini ilan etti. Birkaç yıl sonra, 1988 ve 1989 yıllarında, Amerikalılar Arası İnsan Hakları Mahkemesi, Honduras Devletini, kaybedilen Angel Manfredo Velásquez Rodríguez'in yaşam, özgürlük ve kişisel bütünlük haklarına saygı gösterme ve bu hakları güvence altına alma yükümlülüğünü ihlal ettiği için suçlu ilan eden ilk mahkumiyet kararlarını yayınladı. Rodríguez, Eylül 1981'de Tegucigalpa'da Honduras Silahlı Kuvvetlerine ve Saúl Godínez Cruz'a bağlı ağır silahlı siviller tarafından kaçırılan Honduraslı bir öğrenciydi. Zorla kaybetme suçunun açık tanımı henüz yapılmadığından, mahkeme 1969 tarihli Amerikan İnsan Hakları Sözleşmesi'nin farklı maddelerine dayanmak zorunda kalmıştır. Amerikalılar Arası Mahkeme tarafından verilen diğer kararlar Kolombiya, Guatemala ("sokak çocukları" davası da dahil olmak üzere çeşitli davalarda), Peru ve Bolivya'yı mahkum etti.
Avrupa'daki durum ve 1993 ve 1995 kararları
Avrupa'da, 1950 tarihli İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi'nin 38. Maddesi uyarınca 1959 yılında kurulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa Konseyine üye tüm devletler için daimi ve bağlayıcı tek bir mahkeme haline gelmiştir. Avrupa Sözleşmesi'nde zorla kaybetme uygulamasına ilişkin açık bir yasak bulunmamasına rağmen Mahkeme, 1993 yılında Türk güvenlik güçleri ile Türkiye'nin güneydoğusundaki Kürt bölgesinde yaşayan PKK üyeleri veya destekçileri arasındaki çatışma bağlamında bazı kaybetme vakalarını ele almıştır.
Zorla kaybetme suçunun hukuki tanımına temel oluşturan bir diğer organ da, 14 Aralık 1995 tarihli Dayton Barış Anlaşması'nın Ek 6'sı uyarınca kurulmuş bir insan hakları mahkemesi olan Bosna-Hersek İnsan Hakları Dairesi'dir. 20.000 vakanın çoğuyla ilgilenmek için ratione temporis yetkisiz ilan edilmiş olmasına rağmen, Bosna Sırp Cumhuriyeti ve Bosna-Hersek Cumhuriyeti aleyhine bir dizi mahkumiyet kararı vermiş ve bazı kayıp ailelerine tazminat ödemiştir.
1992 Uluslararası Sözleşmesi'ne doğru
Aynı yıl, o zamanki Ayrımcılığın Önlenmesi ve Azınlıkların Korunması Alt Komisyonunun Fransız uzmanı Louis Joinet, 1992 yılında Genel Kurul tarafından kabul edilecek olan taslak metni, Zorla Kaybetmelere Karşı Herkesin Korunmasına Dair Bildiri başlığıyla hazırladı. Sunulan tanım, Zorla veya İrade Dışı Kaybolmalar Çalışma Grubu tarafından geleneksel olarak kullanılan tanıma dayanıyordu. Bildirge, İşkenceye Karşı Sözleşme'nin aksine, devletlerin özel ceza yasaları çıkarmasını birincil yükümlülük olarak içermesine rağmen, evrensel yargı yetkisi ilkesi oluşturulmadı ve Bildirge hükümlerinin ve Çalışma Grubu tavsiyelerinin yasal olarak bağlayıcı olduğu kabul edilmedi, bu nedenle sadece birkaç devlet bunlara uymak için somut adımlar attı.
Birleşmiş Milletler Deklarasyonu, eksikliklerine rağmen, 1987 yılında ADÖ Genel Kurulu tarafından Amerika kıtası için başlatılan bölgesel projenin uyanmasına hizmet etmiştir. 1988 yılında Amerikalılar Arası İnsan Hakları Komisyonu tarafından taslağı hazırlanmış olmasına rağmen, uzun tartışmalara ve durgunlukla sonuçlanan değişikliklere maruz kalmıştır. Haziran 1994'te ADÖ Genel Kurulu nihayet konuyla ilgili ilk yasal bağlayıcılığı olan Kişilerin Zorla Kaybedilmesine ilişkin Amerikalılar Arası Sözleşmeyi onayladı ve sekiz ülke tarafından onaylanmasının ardından 28 Mart 1996'da yürürlüğe girdi: Arjantin, Panama, Uruguay, Kosta Rika, Paraguay, Venezuela, Bolivya ve Guatemala.
Bağlayıcılığı olmayan ve zorla kaybetme uygulamalarını çok az etkileyebilen Birleşmiş Milletler Deklarasyonu'nun yetersiz başarısı karşısında, bir dizi sivil toplum örgütü ve uzman, Birleşmiş Milletler çerçevesinde bir sözleşme kabul ederek kaybetmelere karşı korumayı güçlendirmeyi önerdi. Bunu, Louis Joinet tarafından Ağustos 1988'de bir taslak alt komite şeklinde sunulan 1981 Paris Kolokyumu müzakereleri izledi. Çok sayıda hükümet, uluslararası örgüt ve sivil toplum kuruluşu, Genel Sekreter Kofi Annan'ın projeye yorum ve gözlemlerini sunma davetine yanıt verdi.
2006 Uluslararası Sözleşmesi
20 Aralık 2006 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 25 yılı aşkın bir geliştirme sürecinin ardından Kişilerin Zorla Kaybedilmesine Dair Uluslararası Sözleşme metnini kabul etmiş ve 6 Şubat 2007 tarihinde Paris'te ilk imzacı 53 ülkenin temsilcilerinin katıldığı ve 20'sinin derhal onayladığı bir törenle imzalanmıştır. İnsan Hakları Komisyonu 19 Nisan 2007 tarihinde sözleşmeyi onaylayan ülkelerin listesini güncellemiş ve bu listede 59 ülke yer almıştır.
BM raporu (1980-2009)
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonunun (İHK) Zorla veya İrade Dışı Kaybetmeler Çalışma Grubunun 1980 yılında kurulmasından bu yana, zorla kaybetme suçunun beş kıtada birçok ülkeyi etkileyen küresel bir sorun olduğu kanıtlanmıştır. İHK tarafından özel bir takibin konusudur ve düzenli olarak şikayet ve durum ile ilgili raporların yanı sıra ilgili hükümetlerin yanıt ve eylemlerini yayınlamaktadır.
2009 Çalışma Grubu raporunda, Çalışma Grubu tarafından 1980'deki başlangıcından bu yana Hükümetlere iletilen ve 82 devleti etkileyen toplam 53.232 vaka kaydedilmiştir. Açıklığa kavuşturulmadığı, kapatıldığı ya da süreklilik arz etmediği için halen incelenmekte olan vaka sayısı 42.600'dür. Çalışma Grubu 2004 yılından bu yana 1776 vakayı açıklığa kavuşturmuştur. Bir önceki rapor olan 2007'de vaka sayısı 51.531 idi ve 79 ülkeyi etkiliyordu. Vakalardaki ülkelerin birçoğu içeride şiddetli çatışmalardan etkilenirken, diğer ülkelerde siyasi muhaliflere yönelik baskıcı politikaların uygulanması kınanmaktadır. Diğer ülkelerde, genellikle batı ve Avrupa yarımküresinde, hala çözülmemiş ve kalıcı suç teşkil eden tarihi vakalar vardır.
BM'nin 2009 yılı resmi raporunda, kayıp şahıs vakalarının tespit edildiği 82 ülke arasında en fazla sayıda (1000'den fazla) kayıp vakası iletilen ülkeler yer almaktadır: Irak (16.544), Sri Lanka (12.226), Arjantin (3449), Guatemala (3155), Peru (3009), Cezayir (2939), El Salvador (2661) ve Kolombiya (1235). Çok sayıda vakanın ihbar edildiği diğer ülkeler (1000 ila 100 arasında) şunlardır: Şili (907), Çin (116), Kongo (114), Etiyopya (119), Filipinler (780), Honduras (207), Hindistan (430), Endonezya (165), İran (532), Lübnan (320), Fas (268), Meksika (392), Nepal (672), Nikaragua (234), Rusya (478), Sudan, Yemen (155) ve Doğu Timor (504).
Örnekler
Uluslararası Af Örgütü veya İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi STK'lar yıllık raporlarında bilinen zorla kaybetme vakalarının sayısını kaydetmektedir.
Cezayir
1992'de İslamcı gerillaların, İslamcıların seçim zaferini iptal eden askerî hükümete saldırmasıyla başlayan Cezayir İç Savaşı sırasında binlerce insan zorla kaybedildi. Kayıplar 1990'ların sonuna kadar devam etti ancak 1997'de şiddetin azalmasıyla birlikte keskin bir düşüş yaşandı. Kaybedilenlerin bir kısmı gerillalar tarafından kaçırıldı ya da öldürüldü, ancak diğerlerinin devlet güvenlik güçleri tarafından kaçırıldığı tahmin ediliyor. Bu son grup en tartışmalı grup haline gelmiştir. Kesin sayıları hala tartışmalı olmakla birlikte, hükümet şu anda öldüğü varsayılan 6000'den biraz fazla kayıp olduğunu kabul etti. Muhalefet kaynakları ise gerçek sayının 17.000'e yakın olduğunu iddia etmektedir. Savaşta toplam 150.000-200.000 kişi hayatını kaybetmiştir.
Ponzano Romano
Ponzano Romano, İtalya'nın Lazio bölgesine bağlı Roma ilinde bulunan bir komündür.
Zorla kaybetme
Cezayir
2005 yılında tartışmalı bir af yasası referandumda onaylandı. Bu yasa "kayıp" ailelerine maddi tazminat ödenmesini öngörüyordu, ancak aynı zamanda polisin suçlarla ilgili soruşturmalarını da fiilen sona erdiriyordu.
Arjantin
Arjantin Kirli Savaşı ve Condor Operasyonu sırasında, birçok siyasi muhalif olduğu iddia edilen kişi kaçırıldı veya yasa dışı olarak gözaltına alındı ve sorgulandıkları, işkence gördükleri ve neredeyse her zaman öldürüldükleri ESMA gibi gizli gözaltı merkezlerinde tutuldular. Garaje Azopardo ve Orletti de dahil olmak üzere yaklaşık 500 gizli gözaltı kampı vardı. Çoğunluğu Buenos Aires'te bulunan bu işkence yerleri, Kirli Savaş'taki toplam sayıya 30.000 kadar desaparecidos ya da kayıp kişi olarak katkıda bulundu. Kurbanlar garaj ya da bodrum gibi yerlere götürülüyor ve günlerce işkenceye maruz bırakılıyordu. Kaybedilenlerin çoğu askeri cunta için siyasi ya da ideolojik tehdit olarak görülen kişilerdi. Arjantin Ordusu istihbarat elde etmek için işkenceyi meşrulaştırıyor ve kayıpları siyasi muhalefeti engellemenin bir yolu olarak görüyordu. Kaçırılan hamile kadınlar doğum yapana kadar esir tutulduktan sonra genellikle öldürülüyordu. Bu şekilde doğan 500 bebeğin orduyla yakın bağları olan ailelere gayriresmi olarak evlatlık verildiği tahmin edilmektedir.
Sonunda esirlerin birçoğu ağır şekilde uyuşturularak uçaklara bindirildi ve Atlantik Okyanusu üzerinde uçarken "ölüm uçuşları" (vuelos de la muerte) sırasında, ölümlerine dair hiçbir iz bırakmayacak şekilde canlı olarak atıldılar. Cesetler olmadan, hükümet nerede olduklarına dair her türlü bilgiyi ve öldürüldüklerine dair suçlamaları inkar edebiliyordu. Zorla kaybetmeler, askeri cuntanın muhalefeti susturma ve gerillaların kararlılığını kırma girişimiydi. Bu ve diğer şekillerde öldürüldükleri varsayılan kayıp insanlar bugün "kayıplar" (los desaparecidos) olarak anılmaktadır.
Plaza de Mayo Anneleri ve Plaza de Mayo Büyükanneleri adlı aktivist gruplar - 1977 yılında diktatörlüğün "kayıp" kurbanlarının anneleri ve büyükanneleri tarafından - Kirli Savaş sırasında esaret altında doğan çocukları bulmak ve daha sonra insanlığa karşı işlenen suçların suçlularını tespit ederek yargılanmalarını ve cezalandırılmalarını teşvik etmek amacıyla kuruldu. Yaklaşık 500 çocuğun yasadışı olarak evlatlık verildiği tahmin edilmektedir; 2016 itibarıyla 120 vaka DNA testleriyle doğrulanmıştır.
Desaparecidos terimi fiili Devlet Başkanı General Jorge Rafael Videla tarafından kullanılmış ve Videla bir basın toplantısında "Onlar sadece... desaparecidos. Ne hayattalar ne de ölüler. Sadece kayıplar" dedi. Arjantin'de 1976 ve 1983 yılları arasında 30.000 kadar kişinin (CONADEP'in resmi raporuna göre 8960 isimlendirilmiş vaka) öldürüldüğü ve pek çok vakanın da kaybolduğu düşünülmektedir. İlk olarak 2004 yılında John Dinges tarafından yayınlanan gizli bir telgrafta, 1975 yılında kurbanları saymaya başlayan Arjantin 601. İstihbarat Taburu, 1978 yılının ortalarında 22.000 kişinin öldürüldüğünü ya da "kaybolduğunu" tahmin ediyordu.
Bangladeş
2010 yılından bu yana Avami Birliği rejimi altında Bangladeş'te çoğu muhalif lider ve aktivist olmak üzere en az 500 kişinin devlet güvenlik güçleri tarafından kaybedildiği açıklandı. Yerel bir insan hakları örgütünün raporuna göre 2014 yılının Ocak ayından Eylül ayına kadar 82 kişi kayboldu. Kaybolmaların ardından kurbanlardan en az 39'u ölü bulunurken diğerleri kayıp olarak kaldı. 25 Haziran 2010 tarihinde muhalefet liderlerinden Chowdhury Alam eyalet polisi tarafından tutuklandı ve o tarihten bu yana kayıp. Kaçırıldığı daha sonra kolluk kuvvetleri tarafından inkâr edildi. 17 Nisan 2012 tarihinde ana muhalefet partilerinden Bangladeş Milliyetçi Partisinin bir diğer önde gelen lideri İlyas Ali kimliği belirsiz silahlı kişiler tarafından ortadan kayboldu. Olay medyada geniş yer buldu. Tartışmalı 2014 ulusal seçimlerinden önce en az 19 muhalif güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındı. Zorla kaybetme olayları hem yerel hem de uluslararası insan hakları örgütleri tarafından kınandı. Hükümetin bu tür kayıpları soruşturması yönündeki taleplere rağmen, bu tür vakalara ilişkin soruşturmalar yapılmadı.
Belarus
1999 yılında muhalefet liderleri Yuri Zaçaranka ve Viktar Hançar ile iş ortağı Anatol Krasouski ortadan kayboldu. Hançar ve Krasouski, Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko'nun güvenlik servislerinin şeflerine "muhalif pisliklerin" üzerine gitmelerini emrettiği devlet televizyonu yayınıyla aynı gün ortadan kayboldular. Belarus Cumhuriyeti Devlet Güvenlik Komitesinin (KGB) onları sürekli gözetim altında tutmasına rağmen, resmi soruşturma davanın çözülemediğini açıkladı. Gazeteci Dimitri Zavadski'nin 2000 yılında kaybolmasıyla ilgili soruşturma da sonuç vermedi. Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi tarafından hazırlanan ve Belaruslu üst düzey yetkilileri kayıp vakalarıyla ilişkilendiren raporun kopyalarına el konuldu.
Aralık 2019'da Deutsche Welle, Belarus İçişleri Bakanlığının özel bir biriminin eski bir üyesi olan Yuri Garavski'nin, Zeçaranka'yı tutuklayan, götüren ve öldürenin kendi birimi olduğunu ve daha sonra Viktar Hançar ve Anatol Krassouski'ye de aynı şeyi yaptıklarını doğruladığı bir belgesel film yayınladı.
Şili
Şili ordusunun 11 Eylül 1973'te iktidarı ele geçirmesinin hemen ardından, dönemin başkomutanı Augusto Pinochet liderliğindeki askeri cunta, demokratik yollarla seçilmiş başkan Salvador Allende'nin UP koalisyonunu oluşturan tüm sol partileri yasakladı. Diğer tüm partiler "süresiz olarak kapatıldı" ve daha sonra da tamamen yasaklandı. Rejimin uyguladığı şiddet sadece muhaliflere değil, muhaliflerin ailelerine ve diğer sivillere de yöneldi.
Rettig Raporu, askeri diktatörlük döneminde kaybolan 2279 kişinin siyasi nedenlerle veya siyasi şiddet sonucu öldürüldüğünü, daha sonra hazırlanan Valech Raporu ise yaklaşık 31.947 kişinin işkence gördüğünü ve 1312 kişinin sürgüne gönderildiğini ortaya koymuştur. Sonuncular istihbarat teşkilatları tarafından dünyanın her yerinde takip edildi. Latin Amerika'da bu takip, Panama'daki Amerikan Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) iletişim üssünün desteğiyle çeşitli Güney Amerika ülkelerinin istihbarat teşkilatları arasında ortak bir operasyon olan Condor Operasyonu himayesinde yapıldı. Pinochet bu operasyonları ülkeyi komünizmden kurtarmak için gerekli olduğu şeklinde gerekçelendirdi.
Bazı siyaset bilimciler darbenin görece kanlı olmasını, yıkılması için aşırı bir eylem gerektiren mevcut demokratik sistemin istikrarına bağlamışlardır. En ünlü insan hakları ihlalleri vakalarından bazıları erken dönemde meydana geldi: Ekim 1973'te Ölüm Kervanı tarafından ülke genelinde en az 70 kişi öldürüldü. ABD'li gazeteci Charles Horman, Sosyalist Parti üyesi Víctor Olea Alegría ve diğer pek çok kişi 1973 yılında "ortadan kayboldu". Matematikçi Boris Weisfeiler'in Parral'da Nazi Hristiyan papaz Paul Schäfer tarafından kurulan ve gizli polis DINA tarafından gözaltı merkezi olarak kullanılan bir Alman kolonisi olan Colonia Dignidad yakınlarında kaybolduğu düşünülmektedir. Dahası, Allende hükümetinin diğer birçok önemli yetkilisi Condor Operasyonu sırasında Dirección de Inteligencia Nacional (DINA) tarafından takip edildi. Nitekim Pinochet'nin selefi ve Allende döneminde ordu komutanı olan General Carlos Prats, Allende hükümetine karşı yapılan hamleleri desteklemek yerine istifa etmiş ve 1974 yılında Arjantin'in başkenti Buenos Aires'te bombalı bir araçla öldürülmüştür. Bir yıl sonra, yurt dışındaki 119 muhalifin ölümünün Marksist gruplar arasındaki çatışmaların ürünü olduğu iddia edildi ve DINA bu tezi yaymak için Colombo Operasyonu adında bir dezenformasyon kampanyası başlattı. Kampanya Şili'nin önde gelen gazetesi El Mercurio tarafından meşrulaştırıldı ve desteklendi.
Condor Operasyonu'nun diğer önde gelen kurbanları arasında, daha az ünlü binlerce kişi arasında, 2 Haziran 1976'da Buenos Aires'te suikasta uğrayan Bolivya eski Devlet Başkanı Juan José Torres; Temmuz 1976'da suikasta uğrayan CEPAL için çalışan BM diplomatı Carmelo Soria; ve 21 Eylül 1976'da Washington D.C.'de gözaltı ve sürgünden serbest bırakıldıktan sonra arabasına konan bombayla öldürülen Şili'nin eski ABD Büyükelçisi ve Allende'nin kabinesinde bakan olan Orlando Letelier vardı. Bu olay ABD ile ilişkilerin gerilmesine ve DINA için çalışan ve Letelier'in suikastını organize eden ABD vatandaşı Michael Townley'in iade edilmesine yol açtı. Suikast girişimlerinden kurtulan diğer kurbanlar arasında, 1975 yılında Roma'da İtalyan neo-faşist Stefano Delle Chiaie'nin suikast girişiminden kıl payı kurtulan Hristiyan-Demokrat politikacı Bernardo Leighton (suikast girişimi Leighton ve eşi Anita Fresno'yu ağır yaralamış ve kalıcı olarak sakat bırakmıştır); 1975 yılında Pinochet tarafından öldürülmek üzere hedef alınan Şili Sosyalist Partisi lideri Carlos Altamirano yer almaktadır; yazar ve Komünist Parti üyesi Volodia Teitelboim; Mart 1976'da Kosta Rika'da bir suikast girişiminden kurtulan Salvador Allende'nin yeğeni ve MIR başkanı Pascal Allende ve Condor Operasyonu'nu kınadığı için DINA ve Uruguay istihbarat görevlileri tarafından ölüm tehditleri alan ve potansiyel suikast hedefi olan ABD Kongre üyesi Ed Koch. Ayrıca, mevcut soruşturmalara göre, 1964-1970 yılları arasında Şili'nin Hristiyan Demokrat Başkanı olan Eduardo Frei Montalva, 1982 yılında DINA biyokimyacısı Eugenio Berrios tarafından üretilen bir toksinle zehirlenmiş olabilir. Berríos'un kendisinin de 1990'ların başında Uruguay'a kaçırıldıktan sonra Şili istihbaratı tarafından bu ülkede öldürüldüğü söylenmektedir. Ancak protestolar 1980'ler boyunca devam etti ve çeşitli skandallara yol açtı. Mart 1985'te üç Şili Komünist Partisi (PCC) üyesinin korkunç bir şekilde öldürülmesi, Şili jandarması Carabineros de Chile'nin başı ve kuruluşundan bu yana cunta üyesi olan César Mendoza'nın istifasına yol açtı. 1986 yılında Pinochet'e karşı düzenlenen bir protesto sırasında 21 yaşındaki Amerikalı fotoğrafçı Rodrigo Rojas DeNegri ve 18 yaşındaki öğrenci Carmen Gloria Quintana diri diri yakılmış, Rojas öldürülmüştür.
Ağustos 1989'da Manuel Rodríguez Yurtsever Cephesinin (FPMR, 1983'te kurulan ve 7 Eylül 1986'da Pinochet'e suikast girişiminde bulunan PCC'nin silahlı kanadı) 21 yaşındaki üyesi Marcelo Barrios Andres, Valparaíso savcısının emriyle kendisini tutuklaması gereken bir grup askeri personel tarafından öldürüldü. Onu yerinde infaz ettiler; bu vaka Rettig Raporu'na dahil edildi. Askeri diktatörlük döneminde öldürülen ve kaybolanlar arasında 440 MIR gerillası da vardı.