cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Philosophe
Genel bakış
Newton'un buluşları ile birçok Avrupalı entelektüel doğaya dair her türlü çalışma metodunun akıl ve mantık temelli olması gerektiğine inanmaya başlamıştır. Dönemin bu akımının sonucu olarak Fransa'da, daha sonraları Aydınlanma hareketi ve Fransız Devrimi'nin önemli isimlerinden olacak, bir entelektüel grubu doğmuştur. Bunlar akıl ve mantığın öğrenme ve gelişimin tek yolu olduğuna, cehalet ve hurafeciliğin bilgi ve eğitim ile yok edilebileceğine inanıyorlardı. Görüşleri belki de en güzel biçimde Encyclopédie (1751-1772) isimli eserde vücut bulmuştur. Eserin editörleri philosophes ' den Denis Diderot ve Jean le Rond d'Alembert idi ve eser genel olarak her şeyin insanlar tarafından sınıflandırılıp, kategorize edilebileceği inancını taşıyan philosophe fikrinin ürünüydü. Onlara göre felsefenin görevi, sadece tartışmak değil, dünyayı değiştirmektir.
Dönemin Fransa'sında devlet ve kiliseyi açıkça eleştirmek yasa dışı olduğundan, bu şahıslar genellikle ince mesajlar taşıyan oyun, roman, tarih, sözlük ve ansiklopedi yazarak fikirlerini ortaya koymuşlardır. Örnek olarak Montesquieu'nun "Fars Mektupları" (Lettres Persanes, "İran Mektupları" olarak da çevrilmiştir) isimli eseri verilebilir.
Philosophes II. Frederick, II. Katerina, Maria Theresa ve II. Joseph gibi hükümdarları etkilemiştirler.
Her ne kadar temel fikri yapıları aynı olsa da philosophes detaylarda farklı fikirlere sahipti. Birleştikleri ortak görüşlerden ikisi deizm ve hoşgörüdür.
Yarboğaz, Horasan
Yarboğaz, Erzurum ilinin Horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
Mahallenin eski adı 1835 yılı kayıtlarında Endek olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.
Mizpah, Minnesota
Mizpah, Amerika Birleşik Devletleri'nin Minnesota eyaletinde yer alan ve Koochiching ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 56'dır.
Arif Kudret Bayhan
Arif Kudret Bayhan (d. 1913, İnebolu, Kastamonu, ö. 10 Kasım 1991) Türk siyasetçidir.
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Maliye Bakanlığı Hukuk Müşavirliği Memurluğu, Bayındırlık Bakanlığı Saymanlık Müdürlüğü Memurluğu, Bayramiç ve Tarsus Hakim Yardımcılıkları, Pülümür Hakimliği, Serbest Avukatlık, Cumhuriyet Senatosu Niğde Üyeliği (15 Ekim 1961 – 2 Mart 1972) ve Cumhuriyet Senatosu Başkanlık Divânı Kâtip Üyeliği yapmıştır. Evli ve beş çocuk babasıdır.
NGC 3033
NGC 3033, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir açık yıldız kümesidir. Gökyüzünde Yelken takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 3.000 ışık yılı uzaklıkta bulunur. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1835 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Arif Kudret Bayhan
1972 yılında Fransa'ya hususi aracı ile giriş yaparken 146 kilo baz morfin ile yakalanmış, 1973 yılında 15 yıl hapse mahkûm olmuştur. 2 Mart 1972 tarihinde Anayasa'nın 80. maddesine göre üyeliği kaldırılmıştır.
Nesâî
En-Nesâî, Hadis âlimi ve Kütüb-i sitte adı verilen altı hadis mecmuasından beşincisinin, Sünen-i Nesai müellifi.
Asıl adı Ahmed ibnu Şuayb, lakabı Ebu Abdurrahman’dır. Hicri 214 veya 215 (M.830) yılında Horasan’da, çok değerli âlimlerin yetiştiği Nesa kasabasında doğdu. Küçük yaşta başladığı eğitimini 15 yaşında iken hadis üzerine yoğunlaştırdı. İlk derslerini çevresinden aldıktan sonra rıhle denilen hadis derleme seyahatlerine katılarak Horasan, Irak, Hicaz, Mısır, Şam, Cezire gibi yerleri dolaştı. Ömrünün sonuna kadar devam eden bu seyahatlerde hem yeni hadisler öğrendi hem de bildiklerini öğretti ve ilim ve faziletiyle meşhur bir âlim oldu. Pek çok öğrenci yetiştirdi. Şafiî mezhebinden olmasına ve bu mezhebe göre bir hac rehberi yazmasına rağmen mutlak müctehid mertebesinde idi. Hadisçiler arasında hicri üçüncü yüz yılın müceddidi sayılmıştır. Hayli yekûn tutan eserlerinin içinde en önemlisi 'El-Mücteba' da denilen meşhur hadis mecmuası Sünen-i Nesai’dir.
Teorik bilgisayar bilimi
Teorik bilgisayar bilim(ler)i, bilgisayar biliminin alt dallarıdırlar ve daha çok soyut, mantıksal ve matematiksel yönleri üzerine odaklanırlar.
Algoritma analizi, programlama dillerinin şeklî semantiği ve otomat teorisi, bu alt dallardan birkaçıdır. Teknik olarak bu üç alt dalın dışında muhtelif alt dallar da bulunmaktadır. Bu alt dallarının her birinin başında popülerliğine göre o alanda lider kişiler bulunur ve pek çok dernekler ve profesyonel sosyal grupların yaptığı çalışmalar sonucunda çeşitli yayımlar ortaya çıkarılır.
Kapsam
Her ne kadar teori alanlarının kapsamını belirlemek pek mümkün olmasa da, ACM'in Special Interest Group on Algorithms and Computation Theory (SIGACT) grubu kendi misyonunu teorik bilgisayar bilimlerinin tanıtımı olarak tanımlıyor ve şunları ilave ediyor:
Blackduck, Minnesota
Blackduck, Amerika Birleşik Devletleri'nin Minnesota eyaletinde yer alan ve Beltrami ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 785'tir.
Ali Rıza Ulusman
Ali Rıza Ulusman (1902, Kırşehir - 5 Şubat 1986), Türk siyasetçidir.
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Maliye Bakanlığı Gelirler Kalemliği, Kırşehir Özel İdare Saymanlığı Katipliği, Mecidiye İlçesi Tahsil ve Gelir Memurluğu, Ankara Asliye Mahkemesi Zabıt Katipliği, Türkiye Büyük Millet Meclisi Memurin Muhakemat Komisyonu Katipliği, Danıştay Memurluğu, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü Tetkik Memurluğu, İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliği Şefliği, Seyitgazi, Maden, Mutki, Lapseki, Hopa, Tefenni, Simav, Fatih ve Orhangazi Kaymakamlıkları, Seyhan (Adana) İl Hukuk İşleri Müdürlüğü, Emniyet Genel Müdürlüğü 9.Şube Müdürlüğü, İçişleri Bakanlığı Mahallî İdareler Genel Müdürlüğü Şube Müdürlüğü, Zonguldak Vali Yardımcılığı, Serbest Avukatlık, Cumhuriyet Senatosu Kırşehir Üyeliği (15 Ekim 1961 – 2 Haziran 1968) ve Cumhuriyet Senatosu Başkanlık Divânı Kâtip Üyeliği yapmıştır. Evli ve beş çocuk babasıdır.
Kara yelkenciliği
Kara yelkenciliği; 3 tekerlekli, rüzgârla ilerleyen araçlarla geniş düzlüklerde yarışılması. 1950'lerden beri gelişen bu yarış sporunda pilot, pedalların ve kolların yardımıyla yatar konumdan idare eder. Yelken sürücüleri, yelkenin açısını kullanarak hâkim rüzgârdan kat kat fazla hızlara ulaşabilir. Fransiz açılarıyla pilotlar, durmak için rüzgârı kullanmak zorundadırlar.
Modern Kara yelkenciliği sınıfları
Yarışmalarda tanınan birkaç farklı kara yelkenlisi sınıfları vardır. Her sınıf, kendi kategorisinde yarışır:
2. Sınıf: Cam elyafı omurgası, 8 metreye kadar çıkan kanat şeklinde bir direği ve ahşap arka dingili olan en büyük yelkenlilerin bulunduğu en dayanıklı sınıf.
3. Sınıf: Görünüşü "2. Sınıf"a benzeyen ancak, onlardan daha küçük olan ve en çok kullanılan cam elyafı omurgalı yüksek teknolojili yelkenliler sınıfıdır. Saatte 70 mil (113 km/s) ve üzerinde hızlara ulaşabilir.
5. Sınıf: "2. Sınıf" ve "3. Sınıf"tan daha küçük olan bu sınıf araçlarda pilot, gövde yerine silindirik çelik ya da alüminyum şasiye asılı cam elyafı bir oturağa uzanır. 5. Sınıf yelkenliler, saatte 60 mil (97 km/s) ve üzerindeki hızlara ulaşabilir.
2., 3. ve 5. Sınıf yelkenliler, kesin çizgilerle çizilmiş kurallara sahip değillerdir. Sınıflar, özellikleri ölçüsünde birtakım esneklikler göstermektedir.
Yağma
Yağma (Çince: 样磨/樣磨, pinyin: Yàngmó), Orta Çağ'daki bir Türk boyudur, bu boy günümüz Uygurlar'ın ve Özbekler'in atalarıdır. Bu boy bir kolu olan ve Üç Oğuzlar denilen birlik, Yağma, Karluk ve Çiğil boylarından oluşmuştur. 7. yüzyıldan itibaren Karahanlılar dönemi boyunca Yağma boyu Müslüman Araplar ve Çinliler tarafından kuvvetli ve kudretli siyasi varlıklar olarak Tarım Havzası, Cungarya havzası (kuzeybatı Çin'i ve batı Moğolistanı içine alan bir bölge) ve Yedinehir (Yedisu) bölgesinde göze çarpmışlardır.
İsim kökeni
Kazak Çin tarihcisi Yury Zuev (Rusça: Юрий Алексеевич Зуев)'e göre, Yağma(yaγgma) eski Türkçede, "saldır, yayıl, yağmala" demektir.".
نهبواَ Yağma: "Türklerden bir bölüğün adı. Bunlara " كاَراَ نهبواَ Kara Yağma" da denir. نهبواَ Yağma Taraz yakınında bir köyün adı." . Tartuk, Yağma ilinde bir şehir.
Dokuzoğuz ve Yağmalar (khargah: "keçeden yapılma yurt, keçe kulübe") kalırlar.
Kâşgarlı Mahmud'dan Türklerden Yağma, Toxsı ve Çiğil'lerden bir bölüğün İla(İli) nehrine indiğini öğreniyoruz. . 10. yüzyıllarda Yağma boyu, Kaşgar'da ve kuzeybatısında yaşarlardı.
Abu Saīd Gardēzī, ünlü eseri Zayn al-akhbār da şöyle bahsediyor, Yağma "zengin insanlar büyük at sürüleri ile", "bir ay süren seyahat" bir ülkede yaşarlar. Yağma boyu, sürekli Karluk ve Türklerden bir bölük olan Yemek 'lerle Batı Göktürk Kağanlığı'nın bitimine kadar savaşırlarmış.
Kâşgarlı Mahmud Yağma, Toxsı (Tukhs), Kıpçak, Yabaku, Tatar, Kay (Kayı), Çomul ve Oğuz'lar, biribirlerine uygun olarak, (د Dhāl; dh) harfini her zaman (ى‎‎ Yā; y) ye çevirirler ve hiçbir zaman (د‎; Dhāl) lı söylemezler. "Kayınağacı"na bunlardan başkası "kadhıng", bunlar "kayınğ" derler. .
nahiyat-i Yaghmiya denilen bölgede Yağmalar, Kaşgar'ın etrafında ve kuzeyindeki Artuç isminde iki köyde ve Khırmkı(Khıraklı) denilen büyük bir köyden, oluşan bir bölgede yaşarlardı.
Kâşgarlı Mahmud, Türk Dili'nin en eski ve değerli sözlüklerinden Divân-ı Lügati't-Türk'te;
"Rûm ülkesine en yakın olan boy Beçenek'tir; sonra Kıpçak, Oğuz, Yemek, Başgırt, Basmıl, Kay (Kayı), Yabaku, Tatar, Kırkız (Kırgız) gelir. Kırgızlar Çin ülkesine yakındırlar.". Ayrıca "Çomul boyunun kendilerinden bulunduğu çöl halkı ayrı bir dile sahiptir, Türkçeyi iyi bilirler. Kay, Yabaku, Tatar, Basmıl boyları da böyledir. Her boyun ayrı bir ağzı vardır; bununla beraber Türkçeyi de iyi konuşurlar. Kırgız, Kıpçak, Oğuz, Toxsı, Yağma, Çiğil, Oğrak, Çaruk boylarının öz Türkçe olarak yalnız bir dilleri vardır. Yemeklerle Başgırtların dilleri bunlara yakındır. .... Dillerin en yeğnisi Oğuzların, en doğrusu da Toxsi ile Yağmaların dilidir." şeklinde tanımlanmıştır.
Funkley, Minnesota
Funkley, Amerika Birleşik Devletleri'nin Minnesota eyaletinde yer alan ve Beltrami ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 5'tir.
Daikin
Daikin Industries Ltd. Şti. (Japonca: ダイキン工業株式会社, "Daikin Kōgyō Kabushiki Gaisha") merkezi Japonya'da olan bir marka. Çok uluslu bir şirkettir ve Japonya, Çin, Avustralya, Hindistan, Güneydoğu Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika'da merkezleri vardır. 1978 yılından itibaren distribitörler aracılığıyla Türkiye'de hizmet veren firma, 2011 yılında Airfel firmasını satın alarak Türkiye pazarında daha büyük bir rol oynamaya başlamıştır.
Şirket, Akira Yamada tarafından 1924 yılında kurulmuştur. İlk zamanlarda yalnızca kimyasal üretimi sağlayan şirket (flor üretimi), daha sonradan soğutma sistemleri de üretmeye başlamıştır. Soğutma sistemleri üretilmesi II. Dünya Savaşı'nda çok yararlı olmuştur çünkü denizaltında soğutma sistemleri de olmuştur. 11 Mart 2011'de gerçekleşen 2011 Tōhoku depremi ve tsunamisi nedeniyle pek çok klima servisi suların altında kalmıştır ve şirket gelirinde ciddi bir düşüş yaşanmıştır. 2021 yılında ise şirketin cirosu 24 milyar euro olarak açıklanmıştır.
Aşağıda Daikin Industries'in çalıştığı alanlar listelenmiştir:
Half-Life 2: Deathmatch
Half-Life 2: Deathmatch, Valve Corporation tarafından hazırlanmış çoklu oyunculu bir FPS oyunudur. Half-Life 2'nin çoklu oyunculu hali de denilebilir. Silahlar Half-Life 2 ile neredeyse aynıdır. Yalnızca birkaç yeni silah kullanıma sunulmuştur.
1983-84 Nemzeti Bajnokság I
Genel bakış
Yarış 16 takım arasında geçti ve sezon sonunda Budapest Honvéd FC şampiyonluğa ulaştı.
Yaylacık, Horasan
Yaylacık, Erzurum ilinin Horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
Mahallenin eski adı 1828 yılı kayıtlarında Aşağı Haydarkomu  olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 112 km, Horasan ilçe merkezine 29 km uzaklıktadır. Mahalle, Horasan'ın güneydoğusunda olup, / numaralı Erzurum-Ağrı (Horasan-Eleşkirt) devlet/uluslararası yoluna, 3 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Laporte, Minnesota
Laporte, Amerika Birleşik Devletleri'nin Minnesota eyaletinde yer alan ve Hubbard ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 111'dir.
NGC 3036
NGC 3036, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir açık yıldız kümesidir. Gökyüzünde Karina takımyıldızı yönünde bulunur. OCL tipi bir açık yıldız kümesidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1837 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Nizâmeddin Yağıbasan
Yağıbasan ya da Nizameddin Yağıbasan (ö. 1164) Danişmendliler'in Sivas kolunun hükümdarı.
Yağıbasan, Danişmend Gazi'nin torunu Emir Gazi'nin oğludur. Kardeşi Melik Muhammed'den sonra Sivas bölgesine hakim olmuştur. Melik Gazi öldüğünde yerine Yağıbasan'ın kardeşlerinden Melik Mehmed Gazi geçti. Melik Mehmed Gazi 1143 yılında vefat edince yerine oğlu Zünnun geçti. Ama Yağıbasan Zünnun'u tanımadı ve kendini Sivas'ta Melik ilan etti. Yağıbasan'ın kardeşlerinden Aynüddevle de Elbistan'ı ele geçirdi. Böylece Danişmendliler üç kola ayrılmış oluyorlardı. Zünnun Kayseri'de, amcası Yağıbasan Sivas'ta, diğer amcası Aynüddevle de Elbistan'da hüküm sürmeye devam ettiler.
Tv2 Haber
tv2 Haber, 18 Ağustos 2012'den beri Mehmet Ali Birand tarafından sunulan Ana Haber.
Kadrolar
çalışmıştır.
Yaz Haberleri Sunucusu;
sunmuştur.
Kadrolar
Genel Yayın Yönetmeni;
çalışmaktadır.
Yaz Haberleri Sunucusu;
sunmaktadır.
Cliff Meely
Cliff Meely (10 Temmuz 1947 - 29 Mayıs 2013), Amerikalı eski basketbol oyuncusu.Colorado Üniversitesini bitirdikten sonra 1971 NBA Seçmeleri'nde Houston Rockets tarafından 1.tur 7.sıradan seçilmiştir.4,5 yıl Rockets ve son senesin de Los Angeles Lakers formasını giyen Meely;28 yaşında basketbolu bırakmıştır.Rakamsal olarak kariyerinin en iyi sezonu çaylak sezonu olan Meely, ilk yılında 9,9 sayı 6,6 ribaund ortalaması ile oynamıştır.
Tom Thacker
Thomas Porter (Tom) Thacker (born 2 Kasım 1939, in Covington, Kentucky) Eski Amerikalı NBA oyuncusu.Cincinnati Üniversitesiyle 2 yıl üst üste şampiyonluk yaşamasından sonra 1963 NBA Seçmeleri'nde Cincinnati Royals tarafından seçilmiştir.1963-1966 yıllar arasında Cincinnati Royals 1967-68 sezonunda Boston Celtics'te oynamıştır.NBA kariyerinden sonra o zamanlar ABA liginde yer alan Indiana Pacers takımında 3 yıl oynadı.1968 yılında Boston Celtics ile şampiyonluk elde etti.
Desertas Adaları
Desertas Adaları (Portekizce: Ilhas Desertas,, "Issız Adalar"), Portekiz'in Atlas Okyanusu'nda bulunan Madeira Özerk Bölgesi'ne ait olan bir takımadadır. Madeira Adası'nın güneydoğusunda bulunur. Toplam üç tane uzun, ince ada içermektedir. Madeira Adası'na çok yakın bir mesafede bulunmalarına rağmen Desertas Adaları'nın çevresi çok değişiktir ve adalardaki temiz su kaynağının yokluğu nedeniyle tarihî sömürgeleştirme denemeleri hepsi başarısızlığa uğramıştır ve günümüzde bile Desertas Adaları'nın daimî nüfusu yoktur. Desertas Adaları'nın toplam yüzölçümü 14 km'dir.
NGC 3037
NGC 3037, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Suyılanı takımyıldızı yönünde bulunur. SBm tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1835 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Sergey Mergelyan
Sergey Mergelyan (Ermenice: Սերգեյ Մերգելյան; d. 19 Mayıs 1928, Simferopol – ö. 20 Ağustos 2008, Los Angeles), Ermeni matematikçi ve bilim insanı.
Erivan Devlet Üniversitesi'nden 1947'de mezun olmuş, 1952'de SSCB Devlet Ödülü'nü almıştır. 1953'te, sadece 25 yaşındayken, SSCB Bilimler Akademisi'nin (şimdiki adıyla Rusya Bilimler Akademisi) mektuplardan sorumlu üyesi olmuştur. Ayrıca, Ermeni Bilimler Akademisi'nin de üyesidir.
Sergey Mergelyan 1956'da Erivan Matematiksel ve Mekanik Bilimsel Araştırma Enstitüsü'nün (YerSRIMM) kurulmasında öncü bir rol almıştır. Bugün çoğunluğun "Mergelyan Enstitüsü" dediği enstitünün ilk yöneticisi olmuştur.
Çalışmaları, karmaşık değişkenli fonksiyonlar teorisi, yaklaşım teorisi, potansiyel ve harmonik fonksiyonlar teorisi gibi alanları kapsar. Karmaşık analizde bugün Mergelyan teoremi adıyla anılan ünlü sonucunu 1951'de elde etmiştir.
NGC 3038
NGC 3038, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Pompa takımyıldızı yönünde bulunur. Sb tipi bir sarmal galaksidir. Amerikan astronom Lewis A. Swift tarafından 1886 yılında 40,64 cm (16 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Selvagens Adaları
Selvagens Adaları (Portekizce: Ilhas Selvagens, "Yabani Adalar"), Portekiz'in Atlas Okyanusu'nda bulunan Madeira Özerk Bölgesi'ne ait olan bir takımadadır. Kuzeyinde 280 km mesafede Madeira Adası, güneyinde 165 km mesafede İspanya'ya ait olan Kanarya Adaları bulunmaktadır. Selvagens takımadası toplam üç tane ada ve on iki tane adacık ve kaya içermektedir.
Selvagens Adaları'nın toplam yüzölçümü 4 km Herhangi bir daimî nüfusu yoktur.
Yazılıtaş, Horasan
Yazılıtaş, Erzurum ilinin Horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
Mahalle, 1835 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 117 km, Horasan ilçe merkezine 34 km uzaklıktadır. Mahalle, Horasan'ın güneydoğusunda olup, / numaralı Erzurum-Ağrı (Horasan-Eleşkirt) devlet/uluslararası yoluna, Haydarlı ve Yaylacık mahalleleri üzerinden 8,8 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Akçaabat
Akçaabat eski ismiyle Polathane, Trabzon ilinin bir ilçesi olup, Vakfıkebir ve Çarşıbaşı'nın doğusunda, Trabzon'un 13 km. batısında, Düzköy ve Maçka'nın kuzeyinde yer almaktadır. Trabzon'nun nüfus bakımından en büyük 2. ilçesi olan Akçaabat, köftesiyle ve horonuyla meşhurdur. İlçede 90'lı yılların sonuna kadar tütün oldukça önemli bir yere sahipti.
Etimoloji
Kentin bilinen en eski adı "Platana" olup Yunanca "çınar ağacı" anlamına gelmektedir. 19. yüzyılda bu adın deforme edilmesiyle Pulatane, Pulathane adları oluşturulmuştur. Bıjışkyan (1817) seyahatnamesinde kentin adı hakkında şu açıklamayı yapmıştır: "Platana, altı mil uzakta Yoros koyunun içinde bir kasabadır. Platana çınar ağacı demektir, çünkü eskiden bura halkı aynı ağaca tapardı. Bununla beraber, bazıları Polathane yani "demir fabrikası" olarak zikrederler”. Kentin adının ticaretin gelişmesi ve paranın bolluğundan dolayı, beyaz evlerinden dolayı veya eski Türkçede "batıdaki şehir" anlamına geldiği de iddia edilmiştir. Herhangi bir kaynağa dayanmayan bu varsayımın, Platana adı için değil Akçaabat için ileri sürülmüş olduğu anlaşılmaktadır. Oysa Akçaabat eskiden ilçe merkezinin adı değildi. 1904 tarihli Trabzon Vilayeti Salnamesi'nde de ilçe merkezinin "Platana" olduğu ve Yunanca "çınar" anlamına geldiği belirtilmiştir.
Tarihçe
Türkler ilçeye 12. yüzyıldan itibaren Selçuklu döneminde Türkmen beylerinin bölgeyi fethetmesiyle yerleşmeye başlamışlardır. Fatih Sultan Mehmet tarafından 1461 yılında fethedilen Akçaabat’ta Roma, Bizans, Trabzon İmparatorluğu ve Osmanlı dönemine ait tarihi yapıt ve izlere rastlamak mümkündür.
Akçaabat, 1867'de Trabzon vilayeti kulunca, kaza olarak bu vilayetin merkez sancağına bağlandı. 1896 tarihli vilayet salnamesine göre Akçaabat kazasının nüfusu 46.073 kişiden oluşuyordu. Bu nüfusun yüzde 9'u (4.161 kişi) Rum, yüzde 6,9'u (3.175 kişi) Ermenilerden oluşuyordu. Bu tarihte ilçe merkezine Polathane deniyordu ve bu ad Yunanca Platana'dan değişime uğramıştı.
Akçaabat‘ın, Osmanlı dönemine ait kaynaklarda şehir merkezi “Pulathane”, ilçe geneli ise “Akçeabâd” olarak geçmektedir. Cumhuriyet döneminde büyük bölümü Yunanca olan Akçaabat köy adları da değiştirilerek yerlerine Türkçe isimler konulmuştur. Kronolojik sıralama ile Akçaabat için önemli olayları şu şekilde sıralamak mümkündür;
Şehrin tarihinde 1810 yılı Ramazan ayı ayrı bir yer tutar. Bu tarihte Rus donanması Sargana mevkiine çıkarma yapmak istemiştir. Akçaabat halkı 48’i kadın olmak üzere 969 kayıp vererek yurdu savunmuştur. I. Dünya Savaşı sırasında 20 Nisan 1916 tarihinde Çarlık Rusya’sı Akçaabat’ı işgal etmiş; ancak bu işgal de uzun sürmemiş ve 17 Şubat 1918'de Akçaabat işgalden kurtulmuştur. Bir rivayete göre bu savunmada kahramanca başarı gösteren Salih Ağa isimli bir terzi, dönemin Osmanlı sultanı tarafından kendisine bir yerleşim yeri verilerek (şu anki Akçaköy) ödüllendirilmiştir. Bu savunmada rol alan değişik ailelere de değişik yerlerde istihkam hakkı verilmiştir.
Kültür
Trabzon yöresine özgü tüm ögeleri bünyesinde barındıran Akçaabat kendine has gelenekleri şunlardır: Ayrıca kemençe, davul-zurna ve bağlama geleneksel çalgılardandır. Sera Gölü, Hıdırnebi Yaylası ve Kayabaşı Yaylası; ilçenin önemli turistik destinasyonlarıdır.
Osmanlı ülkesine sığınan Gürcü prensesi Sopio Gurieli'nin mezarı burada bulunmaktadır.
Akçaabat, spor açısından da önemli bir kenttir. Kentin futbol kulübü Akçaabat Sebatspor, bir dönem Süper Lig'de mücadele etmiştir. Ayrıca Söğütlü Atletizm Stadı da burada bulunmaktadır.
Ekonomi
Balıkçılık, fındık, zeytincilik, tütüncülük, turizm ve hayvancılık ilçenin başlıca gelir kaynağıdır.
Erbaa
Erbaa, Türkiye'nin Tokat ilinin bir ilçesi ve ilçenin merkezi olan şehirdir. 2021 verilerine göre şehrin nüfusu 73.354, ilçenin ise 99.815'tir ve Tokat'ın ardından ilin en yüksek nüfuslu ilçesi konumundadır. Bereketli Erbaa Ovası, konumu, iş olanakları, sanayisi ve OSB gibi önemli etkenler sayesinde göç almaya devam eden bölgenin cazibe merkezi olmuş bir ilçesidir.
Köken bilimi
Erbaa kelimesi, Arapça olup "dört" anlamına gelmektedir. Osmanlı İmparatorluğu kayıtlarında ise 18. yüzyılın başlarından itibaren Erbaa adının kullanıldığı görülmektedir. Bir ara bu kelime "Nevahi-i Erbaa" şeklinde kullanılmıştır. Mevzubahis dönemde Niksar-Amasya arasında en önemli yerleşim birimleri; Erek, Karayaka, Sonusa ve Taşâbat idi. Nüfus yönünden ancak birer nahiye büyüklüğünde ve aynı bölgede olmalarından hepsine birden Nevahi-i Erbaa yani "dört nahiye" denilmiştir. Hatta tahakkuk eden vergiler de bu isimle kaydedilmiştir. H.1256/M. 1840'ta, Erbaa adıyla bu dört nahiyenin (Erek, Karayaka, Sonusa, Taşâbat) vergisi 47.243 kuruş olarak resmi evraka geçmiştir.
Buna göre Erbaa; Erek, Karayaka, Sonusa ve Taşâbat'ın genel bir adı olmuş, dördü birden sanki bir ilçe görünümünü almıştır. Hatta resmiyette Kaza-i Erbaa tâbiri de kullanılmıştır.Daha sonra Erek diğerlerine göre daha fazla gelişim gösterince, Erbaa adını tek başına alarak 1872'de ilçe olmuştur. Kalan üçü yani Taşâbat, Karayaka ve Sonusa ise Erek'e yani bugünkü Erbaa'ya bağlanıp onun köyleri olmuşlardır. Daha sonra 1944'te Taşabat'ın yani günümüzdeki Taşova'nın Erbaa'dan ayrılıp ayrı bir ilçe olmasıyla Sonusa da Taşova'ya bağlanmıştır.
Tarihöncesi Dönem
2011 yılında Çorum'un Bayat ilçesinde bulunan ocağa kadar Anadolu'daki en eski yer altı maden işletmesi MÖ 5000 yılına ait olup Erbaa'nın Kozlu köyünde olarak kayıtlara geçmiş ve bilinmiştir. Bu maden ocağına "Eski Gümüşlük" olarak bilinen mevkiide yapılan sondaj destekli aramalar sayesinde ulaşılmış ve ODTÜ Fizik Bölümü Radyokarbon laboratuvarında yapılan C-14 analizleri sonucunda MÖ 5000 tarihine ulaşılmıştır. Araştırmacılar, yörede ihtiyaç duyulan bakır gereksiniminin binlerce yıl boyunca bu maden ocağından karşılandığı ihtimali üzerinde durmaktadır.
Eski Tunç Çağı
Günümüzde Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sergilenmekte olan ve müzenin en değerli parçalarından biri olan"Bebeğini Emziren Ana" heykelciği Erbaa ilçe merkezi sınırlarında bulunan Horoztepe Arkeolojik Sit Alanı'nda yapılan arkeolojik kazılar sırasında bulunmuştur. Hatti Uygarlığı'na ait MÖ 2400-2200 yılına tarihlenen ve bazı önemli buluntuları 1950'li yıllarda yurt dışına kaçırılan Horoztepe'de diğer bazı önemli buluntulara şunlar örnek verilebilir:
Horoztepe'de bulunan eserler, yöre halkının Alacahöyük'te olduğu gibi sanat ve madencilik uğraşlarının önemli düzeye ulaştığını, dönem insanının madeni işleme bilgisinin yüksek olduğunu ve göstermektedir. 1954'te yapılan kazıların üzerinden 67 yıl geçtikten sonra (Eylül 2021) Erbaa Belediyesi, Erbaa TSO ve Yaşar Üniversitesi'nin destekleriyle yeni bir kazı çalışması başlatılmıştır.
Helenistik Dönem ve Roma Dönemi
Dünyanın ilk coğrafyacısı olarak bilinen Amasyalı Strabon Roma Dönemi'ndeki adı Phanaroia olan Erbaa Ovası'nın coğrafyasını ve bitki örtüsünü şöyle tanımlamaktadır:
Strabon yukarıdaki ifadesinde de görüleceği üzere günümüz Erbaa topraklarını tüm Pontus'un en iyi bölümü olarak ifade etmiştir. "Armenia'dan Lykos" olarak belirttiği ırmak günümüzdeki Kelkit Çayı'nın o dönemki adıdır. Yine Amaseia civarının dar geçitlerini aştığı belirtilen İris ise günümüzdeki Yeşilırmak'ın o dönemki adıdır. Bahsedilen iki ırmağın birleştiği yer ise günümüzde Erbaa'ya bağlı ve ilçe merkezine 13 km. uzaklıktaki Kale köyüdür. Bahsedilen Tozanlı ve Kelkit, Erbaa'da birleştikten sonra Yeşilırmak adı ile Çarşamba'da denize dökülür.
Büyük Mithridatis unvanlı Pontus kralı VI. Mithridates Eupator, "Boğazkesen" olarak bilinen bu birleşim noktasının hemen yakınında yer alan ve günümüzde Çevresu köyünün kurulu olduğu topraklara kendi adını taşıyacak bir kent kurulması emrini verdi. Böylelikle M.Ö. 2.yüzyıl sonları - 1. yüzyıl başları aralığında Eupator'un ismini taşıyan Eupatoria veyahut Türkçe okunuşuyla Evpatorya kurulmuş oldu.
Şehrin kaderindeki kırılma noktası ise Üçüncü Mithridatis Savaşı'nda yaşandı. Boğazkesen geçidini ve şehri savunmakla görevli olan Phoiniks, M.Ö. 71'de bu görevinde sadakatsizlik göstererek direniş göstermeksizin şehri ve geçidi Roma Cumhuriyeti ordularına teslim etti. VI. Mithridates, savaştan dört yıl sonra M.Ö. 67'de şehri tekrar ele geçirdi ancak bu durum şehre bir ödül değil ceza olarak döndü. Adını taşıyan şehrin ona yaptığı ihanetin intikamını tüm şehri yakıp yıkarak aldı. Her ne kadar daha sonraki süreçte şehri yeniden imar edip ayağa kaldırmaya karar verdiyse de savaş döneminin çalkantılı koşulları imar çalışmalarının bitmesine fırsat vermedi. M.Ö. 65 sonu - M.Ö. 64 başı dolaylarında şehir Roma Cumhuriyeti'nin ünlü kumandanı Gnaeus Pompeius Magnus tarafından tekrar ele geçirildi ve çalışmalar yarım kaldı.
Mithridatis Savaşları dönemi, şehir için sonun başlangıcına dönük fitili ateşlemiş ve Gaziosmanpaşa Üniversitesinde görevli Öğretim Üyesi Dr. Murat Tekin'in tabiriyle " Adının büyüklüğünü tarihte yaşamasına engel olmuştur."
Boğazkesen'de Bizans, Selçuklu ve Osmanlı gibi farklı dönemlerde tadilat görmüş olan ve yapım tarihi tam olarak bilinmeyen Boğazkesen Köprüsü de bulunmaktadır. Yavuz Sultan Selim ve ordusunun Çaldıran Muharebesi'ne giderken geçtiği bu tarihi köprünün günümüzde yalnızca ayakları sağlam biçimde durmaktadır. Ayrıca bu köprüyü ve geçidi korumakla görevli Boğazkesen Kalesi'nin de kalıntıları mevcuttur.
Erbaa'nın Hacıpazar köyünde 1983 yılında tesadüfen bulunan Bizans Dönemi'ne ait bazı eserler Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde korunmaktadır. Yine ilçeye bağlı bazı köylerde irili ufaklı tarihi kalıntılar bulunmaktadır.
Beylikler, Selçuklu ve Osmanlı Dönemi
Erbaa, İslamiyet ile Danişmentliler Beyliği'nin öncüsü Melik Ahmet Gazi tarafından 1077'de fethedilmesi ile tanışmıştır. Bu fetih ile başlayan sürecin ilçedeki en önemli yapısı ise Akça köyünde bulunan Silahtar Ömer Paşa Camii'dir. Halen sağlam bir şekilde ayakta olan ve kullanılmaya devam eden cami, "Çandı Tekniği" sayesinde hiç çivi kullanılmadan, ahşap ve kesme taştan yapılmıştır.
Erbaa'nın taşınması ve yeniden kuruluşu
Erbaa,üst üste yaşadığı 1939 Erzincan Depremi, 1942 Niksar-Erbaa Depremi ve 1943 Erbaa Depremi'nden sonra neredeyse tamamen haritadan silinmiştir. Bu afetler ve sonrasında yaşanan gelişmeler Erbaa'nın yerinin tamamen değiştirilmesine giden süreci ortaya çıkarmıştır.
1939 Erzincan Depremi
1939 Erzincan Depremi'nin ardından yapılan çalışmalar sonrası 4 Ocak 1940'ta belirlenen sonuçlarına göre ilçe merkezi ve köylerde 2276 bina yıkılmıştır. 921 kişi ölmüş, 585 kişi yaralanmıştır. Bu büyük felaket sonrası Kızılay, Erbaa'ya 200 yataklı bir sahra hastanesi kurmak için hazırlıklar yapmıştır. Bu felaket sonrası kurtarma ve yardım çalışmalarındaki üstün gayretlerinden ötürü 24 Nisan 1940'ta Erbaa'dan 52 mahkûm affa uğramıştır. Depremden sonra yetim kalan çocuklardan 16 tanesi Malatya Çocuk Esirgeme Kurumu'na, 3 tanesi Adana Çocuk Esirgeme Kurumu'na, 17 tanesi ise Ankara Çocuk Esirgeme Kurumu'na gönderilmiştir.
1942 Erbaa-Niksar Depremi
20 Aralık 1942'de gerçekleşen ve depremin merkez üssünün yörenin kendisi olmasından ötürü Erbaa tarihinde yaşanmış en yıkıcı, en büyük depremdir. Bu deprem sonucunda Erbaa'da 2295 ev, 4 otel, 4 fırın, 127 dükkân, 8 kahvehane, 13 depo ve bir mezbahane ile Belediye Binası yıkılmıştır. Sadece bir hamam ile birkaç ahşap yapı ayakta kalabilmiştir. Toplam 534 kişi can vermiştir.
1943 Erbaa Depremi
Toplam 12 kişinin can verdiği bu deprem üst üste yaşanan depremlerden en hafif olanıdır. Bu depremlerin ardından zorunlu olarak Erbaa'nın zemini ile ilgili devlet eliyle ilgili çalışmaların başladığı sürece girilmiştir.
Erbaa'nın Taşınması
Üst üste üç büyük felaket yaşayan yörede, gelen heyetler tarafından jeolojik ve tektonik araştırmalar yapılmış ve şehir merkezinin Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın tam üstüne yapıldığı rapor edilmiş ve yerinin değiştirilmesi önerilmiştir. Bu rapor üzerine Bakanlar Kurulu toplanmış ve aldığı karar ile Erbaa'nın eski yerinin güneyinde ve İmbat Deresi'nin batısında "Ardıçlık" mevkiine taşınması hükme bağlanmıştır. Bu karar üzerine 15 Nisan 1944 tarihinde Hükûmet Konağı'nın törenle temelinin atılmasıyla Erbaa şehir merkezi yeni yerinde Alman bir şehir planlamacısının çizimleriyle düzenli bir yerleşimle yeniden kurulmaya başlamıştır. Bu nedenle günümüz Erbaa şehir merkezinde "tarihi eser" olarak nitelenebilecek bir yapı bulunmayıp en eski bina 1944 yapımıdır.
Coğrafi konumu
Erbaa, Karadeniz Bölgesi'nin, Orta Karadeniz Bölümü'nde yer alır. Kuzeyden Samsun'un Çarşamba ilçesi ile Ordu ilinin Akkuş ilçesi, batıdan Amasya'nın Taşova ilçesi, doğudan Tokat'ın Niksar ilçesi, güneyden Tokat merkez ve güneybatıdan Turhal ilçesi ile çevrilidir.
Coğrafi şekilleri
Rakımı ortalama 245 metre olan Erbaa, Tokat'ın en düşük rakım değerlerine sahip topraklarıdır.Bu rakım değerinin 32 km uzunluğa ve 10 km genişliğe sahip Erbaa Ovası ile birleşimi sonucu ise bugün Erbaa toprakları ziraate son derece uygundur. İlçe toprakları, kısmen Tozanlı çayı olmak üzere özellikle Kelkit Irmağı boyundaki bir ova ile bunu çevreleyen dağlık yerleri içine alan 1111 kilometrekarelik yüzölçüme sahiptir.Erbaa’nın kuzey kısmında yer alan Karınca dağı ile Güneyindeki Sakarat ile Boğatlı dağları aynı zamanda içerisinde oluşmuş, bu dağlar Kuzey Anadolu dağ silsilesi içerisinde bulunmaktadır. Bu dağlar ortalama yükseltileri olan 1000–1250 m ile Karadeniz Bölgesi ortalamasına göre gayet düşüktür ve denizellik etkisine imkân verir.
İklimi
Erbaa’nın mikroklima iklimi özelliği ile Erbaa’da narenciye hariç her türlü sebze ve meyvenin yetişmesi, organik tarım ve seracılık alanındaki gelişmeler ve Erbaa Üzüm Yaprağı'nın bir marka haline gelmesi ilçeyi Doğu Anadolu, Karadeniz ve İç Anadolu Bölgesi'nin sebze ve meyve ihtiyacının karşıladığı önemli merkezlerden biri haline getirmiştir.
Kışın en soğuk aylar ocak ve şubattır. Ortalama sıcaklık 3-5 dereceye kadar düşmektedir. En fazla yağış mayıs ayında olup yıllık ortalama 580 mm, en az yağış ağustos ayında olup 8.03 mm olarak tespit edilmiştir. Ortalama nispi nem %59 olup en yüksek değerler %66'ya kadar çıkmaktadır. İlçenin iklimi son yıllarda çevrede yapılan barajların etkisiyle ılımanlaşmıştır.
Bitki örtüsü
Erbaa'nın zengin bir bitki örtüsü vardır. Narenciye harici tüm ürünler yetiştirilebilmektedir. Genellikle bölgeye hakim olan bitki türü orman formasyonlarıdır. İlçenin kuzey kısmında orman örtüsü 300 m'den başlar ve ilk sıralamalarda bir takım makilik ortamlarda yabani zeytin ağaçları, dişbudak ve kestane ağaçlarına rastlanır. Arazi yükseldikçe kızıl çam, meşe, gürgen, kayın gibi türler görülür. İklim tipi olarak bir geçiş yeri teşkil ettiğinden birçok türden bitki ve meyvenin yetişmesine imkân tanır. Bunlardan bazıları; Tütün, buğday, arpa, çavdar, yulaf, ayçiçeği, nohut, fiğ, mercimek, bakla, fasulye, bezelye, burçak, soğan, pırasa, sarımsak, ıspanak, lahana, turp, patates, domates, biber, salatalık, nane, dereotu, maydanoz, bamya, marul, çay ve şeker pancarıdır. Çilek, ceviz, erik, fındık, vişne, kiraz, kayısı, nar, üzüm, ayva, elma, armut, incir, kavun, karpuz, ivaz, ıhlamur, kızılcık, mahlep, muşmula ve dut, yenidünya, kivi, pepinodur.
Yükseköğretim
İlçede Gaziosmanpaşa Üniversitesi bünyesinde lisans düzeyinde eğitim veren iki adet fakülte, önlisans düzeyinde eğitim veren iki adet meslek yüksekokulu bulunur.
Barınma konusunda ise KYK tarafından ilçede var olan yurda ek olarak yaptırılan 300 kişi kapasiteli yeni ve modern yurt tamamlanmış ve faaliyete geçmiştir. Halihazırda Gaziosmanpaşa Mahallesi'nde bulunan yurt binası A Blok adı ile erkek öğrencilerin barınması için, Yavuz Sultan Selim Mahallesi'nde bulunan yurt binaları ise B ve C Blok adları ile kız öğrencilerin barınması için kullanımdadır. 2022 yılı itibarıyla, henüz öğrenci alımı yapmamış olup açılış onayı YÖK tarafından verilmiş olan bölümler de dahil olmak üzere fakülte ve yüksekokullardaki bölümler ve programlar şu şekildedir:.
Okulöncesi, ilk ve ortaöğretim
2021-2022 Eğitim-Öğretim Yılı itibarıyla ilçe genelinde 96 kurum, 789 derslik, 20.373 öğrenci ve 1.488 öğretmen vardır. Eğitim kurumlarının türlerine göre dağılımı ise şu şekildedir:
Sanayi
İlçe genelinde toplam fabrika sayısı 67’dır.Tekstil ve diğer iş kollarındaki yatırımların günümüzde de devam etmesiyle birlikte bugün ilçe genelinde toplam 67 adet fabrikada yaklaşık 7 bin 500 kişi çalışmaktadır.İlçemizde ana sanayi kolu toprak ve tekstildir. Tuğla ve kiremit fabrikaları halihazırda kapasitelerinin % 30 - % 40'ı civarında üretim yapmaktadırlar.Son yıllarda istihdam alanı olarak 1997 yılında kurulan Erbaa Organize Sanayi Bölgesi önem kazanmakta olup OSB’de 10 adet tekstil fabrikası, 1 adet ambalaj fabrikası, 1 adet çelik eşya fabrikası, 1 adet salamuralık yaprak paketleme fabrikası, 1 adet küvet ve duşakabin fabrikası, 1 adet ekmek fabrikası, 1 adet poşet fabrikası olmak üzere tahsis edilenler dahil 25 tesis vardır.
İlçede ayrıca 1976 yılında kurulan ve 416 işyeri, 1 adet Kooperatif idare binası ve 1 adet Çıraklık Eğitim Okulu bulunan bir Küçük Sanayi Sitesi de bulunmaktadır.
Futbol
TFF kayıtlarına göre ilçenin Erbaaspor, Erbaa Gençlik Spor, Erbaa Güreş İhtisasspor ve Erbaa Esnafspor olmak üzere dört adet futbol kulübü vardır. Bu kulüplerden birisi olan Erbaaspor, 2021-2022 Sezonu itibarıyla Tokat il genelinin profesyonel futbol liglerindeki tek temsilcisidir. Erbaa Gençlik Spor Kulübü ise 2021-2022 Sezonunda Bölgesel Amatör Lig 5.Bölge 1.Grup'ta mücadele etmiştir.
1995-1996 sezonunun sonunda küme düştüğü 3. Lig'e 20 yıl aradan sonra 2016-2017 sezonunda tekrar dönüş yapan ve ilk sezonunda büyük bir başarı göstererek ligin 32. haftasında 2. Lig'e yükselmek için play-off maçlarına katılmayı garantileyen Erbaaspor, Ankara 19 Mayıs Stadyumu'nda yapılan play-off final müsabakasında Silivrispor'a 1-0 yenilmiştir. Erbaaspor, 2021-2022 Sezonunu ise 6.sırada tamamlamıştır.
Futbolda bir diğer önemli oluşum ise 2011 yılında kurulmuş olan ve bölgenin tek kadın futbol takımı olma özelliğini gösteren Erbaa Güreş İhtisasspor Bayan Futbol Takımı'dır. TFF Kadın Ligleri 2. Lig 5. grupta mücadele etmiştir. Kulüpler maçlarını 1984 yılında hizmete açılan Erbaa İlçe Stadyumu'nda yapmaktadır.
Bilardo
3 Bant Türkiye Şampiyonası Tokat İl Birinciliği Müsabakaları Erbaa'da gerçekleştirilmiştir. Böylelikle bilardo il seçmeleri Türkiye'de ilk defa bir ilçede gerçekleştirilmiştir ve organizasyon sonucunda Tokat'ın Türkiye Şampiyonası'nda temsil hakkı 4'ten 12'ye çıkarılmıştır.
Tekvando
İlçede 2012 yılında Samsun, Tokat, Çorum, Amasya, Yozgat,Ordu,İzmir gibi ülkenin değişik bölgelerinden 200'ü aşkın sporcunun katıldığı İllerarası Tekvando Turnuvası düzenlenmiştir.
Öteki branşlar
İlçede diğer branşlarla ilgili profesyonel bazda bir kulüp yahut oluşum bulunmamaktadır. Diğer branşlarla ilgili çalışmalar daha çok okullararası ilçe,il ve Türkiye turnuvalarına katılım şeklinde yürütülmektedir.
Yerel televizyonlar
İlçede kurulan ve 1994 yılından beri karasal yayında hizmet veren Erbaa Radyo Televizyonu (ERT) kanalı bulunmaktadır. Kanal günümüzde yalnızca radyo yayınlarına devam etmektedir.
Yerel gazeteler
2016 yılı itibarıyla ilçede 2 adet yerel gazete bulunmaktadır. Bunlar:
Yerel radyolar
2016 yılı itibarıyla Erbaa merkezli yayın yapan radyo kanalları ve frekansları şu şekildedir:
Belediye başkanları
1994 Türkiye yerel seçimleri'nde kazanmış olduğu belediye başkanlığını dört dönem üst üste Milliyetçi Hareket Partisi'nden yürüterek Türkiye'nin yerel yönetim tarihinde önemli bir başarıya imza atan Ahmet Yenihan,2014 Türkiye yerel seçimleri'nde seçimi kaybederek koltuğunu Adalet ve Kalkınma Partisi'nin adayı Hüseyin Yıldırım'a devretmiştir. 2019 Türkiye yerel seçimleri'nde ise seçimi tekrar Milliyetçi Hareket Partisi ve adayı Ertuğrul Karagöl kazanmıştır.
1872 yılında ilçe olan Erbaa'nın kayıtlarda yer alan bugüne kadar görev yapmış diğer belediye başkanlarının kronolojik sıralaması ise şu şekildedir:
Kaymakamlar
İsmail Altan Demirayak, 20 Ağustos 2021 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2021/412 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Muratlı kaymakamı iken Erbaa'ya atanmıştır. Bu görevine 10.09.2021 tarihinde başlamıştır.
Mahalleler
Erbaa Kaymakamlığı kayıtlarına göre Erbaa ilçe merkezi şu mahallelerden oluşmaktadır:
Akeley, Minnesota
Akeley, Amerika Birleşik Devletleri'nin Minnesota eyaletinde yer alan ve Hubbard ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 432'dir.
Sömürgecilik
Sömürgecilik; kolonicilik, kolonyalizm ya da müstemlekecilik, genellikle bir devletin başka ulusları, devletleri, toplulukları, siyasal ve ekonomik egemenliği altına alarak yayılması veya yayılmayı istemesidir.
Sömürgeciler genellikle sömürdükleri bölgelerin kaynaklarına, iş gücüne, pazarlarına el koyar ve aynı zamanda sömürgeleri altındaki halkın sosyo-kültürel, dinî değerlerine baskı uygularlar. Sömürgecilik ile emperyalizm kimi zaman birbirleri yerine kullanılan terimler olmakla birlikte emperyalizm, şekli olduğu kadar şekli olmayan alanlarda da kontrolün hakim gücün elinde bulunduğu durumlarda kullanılmaktadır. Sömürgecilik terimi aynı zamanda bu sistemi meşrulaştırmak veya yaymak için kullanılan bir dizi inanca da işaret etmektedir, zira Sömürgeciler kendilerinin sömürdükleri insanlardan daha üstün olduklarına inanırlar. Sömürdükleri insanları gelişmemiş toplumlardan seçerler. Dünya bu sömürgecileri, gelişmemiş toplumları refaha kavuşturmak ve gelişmelerinde katkıda bulunmak amacıyla baskı altında tuttukları şeklinde algılar veya algılanması sağlanır. Bir bakıma iyimserlik havası estirilir. Sözde bilimsel teorilerle de desteklenmeye çalışılan bu tip inançlar daha çok 19. yüzyılda Avrupa'da yayılmış ve Avrupalıların tüm dünyada sömürgeci güç olarak yayılmasının da sözde meşru dayanağı olmuştur.
Sömürge türleri
Sömürgecilerin büyük kentlerdeki halkları sömürdükleri topraklara taşıdıkları tipe örnek ABD'nin ilk on üç eyaleti, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Arjantin ve Sovyet döneminde Sibirya'da gerçekleştirilmiştir. Sömürgeciler sömürdükleri topraklardaki yerli halkı kontrol etmesi veya güçle tehdit etmesi için İngilizlerin Hindistan'da, Mısır'da, Hollandalıların uzak doğuda ve Japonların sömürge imparatorluklarında yaptıkları gibi yöneticiler atarlar. Bazen Latin Amerika ülkelerinde olduğu gibi sömürgeci gücün kendi topraklarından getirdiği halklar yerli halklarla karışır ki çoğunlukla olan budur; Fransa'nın yönetimi altındaki Cezayir'de veya Güney Rodezya'da olduğu gibi ırken ayrı topluluklar halinde yaşamaya devam ederler.
Bir başka türde de Barbados, Saint-Domingue ve Jamaika gibi ülkelerdeki geniş çiftliklere (plantasyon) beyaz sömürgeciler siyah köleler getirerek çalıştırırlar. Bir diğer sömürge türünde ise sömürgenin asıl amacı bölgenin daha geniş bir şekilde kolonize edilmesi değil ticarettir.
İlk Avrupa Sömürgeciliği
Doğu ve Batı yarımkürelerindeki Avrupa sömürgeciliğinin kökleri, baharat ticareti için kaynak bulmak ve masalsı krallıkların varlığını keşfetmek isteyen Portekiz kaşiflere kadar geri gider. Avrupa dışındaki ilk ayak izi Ceuta'nın 1415'te fethedilmesiyle atılır. On beşinci yüzyılda Portekizli denizciler 1488'de Bartolomeu Dias'ın Ümit Burnu'nun çevresinden dolanarak Afrika kıtasının aşılabildiğini gösterip Vasco da Gama'nın 1498'de Hindistan'a ulaşmasına yol açana dek Atlantik adalarını ve tüm Afrika sahillerini keşfetmişlerdir.
Portekizli denizcilerin başarıları Kristof Kolomb'un 1492'de İspanyol finansmanıyla batı kıyılarına doğru yeni bir keşif rotasına çıkmasının önünü açmıştır. Kolomb Japon sahillerine vardığı inancıyla günümüzde Bahamalar denilen yere ulaşmış ancak gerçekte Amerika denilen yeni bir kıta keşfetmişti.
İlk Sömürgecilikte Şirketlerin Rolü
Batı sömürgeciliği başından bu yana kamu-özel girişimin ortaklığıyla yürütülmüştür. Kolomb'un Amerika seyahatlerinin masrafı kısmen İtalyan yatırımcıları tarafından karşılanmıştır. İngiltere, Fransa ve Hollanda sömürgelerde ticari yatırım gerçekleştiren Doğu Hindistan Şirketleri ve Hudson's Bay Şirketine ticari tekel hakkı tanımış ve ticaret, sömürgedeki zenginlikleri sömüren ve Avrupa ülkelerine taşınması şeklinde gerçekleştirilmiştir.
Afrika'nın Sömürgeleştirilmesi
Afrika'nın Sömürgeleştirilmesi, 15. yüzyılda köle ticareti ile başlamış ve uzun yıllar sürmüştür. Bunu en iyi anlatan terim İngilizce bir deyim olan "Afrika'ya hücum"dur.
Afrika'yı bir köle kaynağı olarak görenler, şimdi onunla hem hammadde kaynağı, hem de pazar olarak ilgilenmeye başladılar. Ama bunun için Afrika'da çalıştıracak işgücüne ihtiyaçları vardı. Köleciliğin yasaklanması doğrudan bununla ilişkiliydi. Afrikalıların kurtuluşu olarak ilan edilen bu yeni süreç, köleliğin yeni bir biçiminden başka bir şey değildi. Köle tacirleri, madenlere ya da çiftliklere işçi temin eden kuruluşlar halinde örgütlendi.
İspanyol Sömürgeleri
Kuzey ve Güney Amerika başta Güney Amerika'nın pek çok bölgesi, Orta Amerika, Meksika, Karayiplerin bazı bölgeleri ve ABD'nin büyük bir kesimi olmak üzere İspanya'nın hakimiyeti altına girmişti.
İlk dönemde Konkistadorlar (İspanyolca bir kelimedir ve sömürge askerleri, kaşifleri vs. ifade etmektedir) ile kraliyet otoritesi arasında çekişme yaşanmıştır. Konkistador asker ve memurlara ücret karşılığı olarak geniş topraklar ve yerli işçi çalıştırma hakkı verilmişti.
Britanya Sömürgeciliği
Britanya İmparatorluğunun denizaşırı bölgelere yerleşmesinin kökleri 1485-1509 tarihleri arasında tahtta bulunan İngiliz Kralı VII. Henry'nin denizcilik alanıyla ilgili politikalarında yer almaktadır. Selefi Kral III.Richard'ın başlattığı ve 1707 sonrası Britanya sömürgeciliği için büyük önemi olan British East India Company gibi şirketlere de öncülük eden yün ticaretine yönelik deniz ticareti sistemi kurmuştu. Henry aynı zamanda küçük deniz kuvvetlerini genişletmiş ve Britanya'nın İlk denizaşırı kolonisini kuran İtalyan denizci John Cabot'un -Kral Henry adına Newfoundland'da koloni kurmuştur 1496 ve 1497 yılındaki seyahatlerinin de sponsorluğunu yapmıştı.
VIII. Henry babasının başlattığı işi devam ettirmiş ve Britanya deniz kuvvetlerini geliştirmeye devam etmişti.
Kraliçe I. Elizabeth döneminde Sir Francis Drake kuzey California'ya ayak basmış ve İngiliz Kraliyeti adına buraya Nova Albion (Albion İngiltere için kullanılan antik bir isimdi) adıyla yönetimi altına almıştı. İngiltere'nin Avrupa dışındaki bölgelere ilgisi gittikçe artmış ve ilk defa John Dee tarafından "Britanya İmparatorluğu" ifadesi öne sürülmüştü. Denizcilik konusunda uzman olan John Dee imparatorluk kavramına ilişkin bakış açısını Dante'nin "Monarchia" kitabından almıştı.
Fransız Sömürgeciliği
Fransız sömürge imparatorluğu 17.yüzyılda başlar ve 1960'lara kadar sürer. 19.ve 20 yüzyıllarda Fransız sömürge imparatorluğu İngiliz İmparatorluğu'nun ardından gelen ikinci büyük sömürge imparatorluğuydu ve en geniş sınırlarına 1919 ve 1939 arasında ulaşmış, ikinci Fransız sömürge imparatorluğu 13.000.000 km²'yi aşmıştı. Bu rakam dünya toprağının 8.7%'dir.
Fransız sömürge yayılmacılığı 16.yüzyılın başlarında Giovanni da Verrazzano ve Jacques Cartier'in seyahatleriyle başlar. Ancak İspanya'nın Amerika kıtası üzerindeki tekelini koruması ve Din Savaşları Fransa'nın koloniler kurma çabalarını engellemişti. Fransanın ilk koloni kurma teşebbüsü 1555'te Brezilya'da Rio de Janeiro'dadır (o dönemde Fransız Antarktiki olarak adlandırılıyordu). 1612'de São Luís'de Portekiz ve İspanyol engeliyle karşılaştığı için başarısız olan Fransa Florida'da da benzer teşebbüslere girişmişti.
Fransız ve İngiliz Sömürgeleri
Fransızlar sömürdükleri bölgelerdeki halklara çok daha acımasız davranırken İngilizlerin kolonilerine bir müttefik gibi davranması Fransızları sömürge savaşında geri düşürmüştür.
Fransızların sömürge halklarına alt sınıf muamelesi yapmaları sömürgeleri fakirleştirmiştir ve fakirleştikleri için Fransa'ya daha az yarar sağlamışlardır. Örneğin eski İngiliz sömürgeleri olan Yeni Zelanda, Avustralya, Kanada bugün gayet zengin devletlerken Fransız sömürüsüne maruz kalan Cezayir, Suriye, Vietnam oldukça yoksul durumdadır.
ABD Yayılma Siyaseti
ABD'nin yayılmacı siyasetinin arkasında şu nedenlerin yattığı gösterilmektedir:
Sömürgelerin Bağımsızlığa Kavuşması
Sömürge ülkelerde I. Dünya Savaşı sonrasında ulusal özgürlük hareketleri başlamasına karşın II. Dünya Savaşının sonuna kadar bu hareketler başarıya ulaşamamışlardı.
1952'de nüfus bilimci Alfred Sauvy, Soğuk Savaş sırasında Batı ile ittifak içinde olmamakla birlikte Sovyet Bloğuna da dahil olmayan ülkeleri tanımlamak için "Üçüncü Dünya" terimini ortaya attı. Bunu takip eden yıllarda sömürgelikten kurtulan ulusların sayısında artış oldu ve bu grup Birleşmiş Milletler'de temsil edilmeye başladı. Üçüncü Dünya'nın ilk uluslararası hareketi Hindistan'dan Nehru, Mısır'dan Nasır ve Yugoslavya'dan Tito'nun başını çektiği, 1955 yılında dünya nüfusunun yarısından fazlasına sahip olan 29 ülkenin bir araya gelerek gerçekleştirdiği Bandug Konferansı'dır.
ABD Başkan Wilson'un ilkelerinde de görülebileceği başta sömürge güçlerine karşı olduğunu ilan etmesine karşın Musaddık'ın İran petrolünü ulusallaştırmasına karşı çıkmış ve Şah'a baskı uygulamak için 1953 yılındaki darbeyi desteklemiş, bir sonraki yıl Guatemala başkanı Arbenz'in United Fruit'i ulusallaştırma çabasına karşılık Amerikan Gizli Servisi düzenlediği operasyonla yerine askerî cuntayı geçirmişti.
Bu müdahalelere rağmen sömürgelikten kurtulma süreci devam etmiş 1960'ta bazı ulusal kurtuluş hareketlerinden sonra Birleşmiş Milletler üye sayısı 99'a 1980'de 154'e 1990'da ise 159'a yükselmişti.