cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
I. Henry
Düşüş ve Yükseliş, 1091–1099
Sonrasında Robert, Henry'yi Rouen'den ayrılmaya zorladı, çünkü muhtemelen Henry'nin savaştaki rolü kendisininkinden daha belirgindi ve muhtemelen Henry, Cotentin'in kontu olarak eski konumuna getirilmek istemişti. 1091'in başlarında William Rufus, Robert'ı müzakere masasına getirmek için büyük bir orduyla Normandiya'yı işgal etti. İki kardeş, Rouen'de bir anlaşma imzalayarak William Rufus'a Normandiya'da bir dizi toprak ve kale verdi. Buna karşılık William Rufus, Robert'ın bir zamanlar Norman kontrolü altında olan komşu Maine kontluğunun kontrolünü yeniden ele geçirme girişimlerini destekleyeceğine ve Henry'nin toprakları da dahil olmak üzere düklük üzerindeki kontrolü yeniden kazanmasına yardım edeceğine söz verdi. Birbirlerini İngiltere ve Normandiya'nın varisleri olarak gösterdiler, Henry'yi biri yaşarken herhangi bir verasetten hariç tuttular.
William Rufus, 1094'te savaş için Normandiya'ya geçti ve ilerleme durduğunda, yardım için Henry'yi çağırdı. Henry cevap verdi, ancak daha doğudaki Normandiya'daki ana sefere katılmak yerine, muhtemelen her halükarda seferi bırakıp İngiltere'ye dönen Kral'ın isteği üzerine Londra'ya gitti. Birkaç yıl içinde Henry, William Rufus'un sarayına katılmak için ara sıra İngiltere'yi ziyaret ederek batı Normandiya'daki güç üssünü sağlamlaştırmış görünüyor. 1095'te Papa II. Urbanus, Birinci Haçlı Seferi'ni düzenleyerek Avrupa'nın dört bir yanından şövalyeleri katılmaya teşvik etti. 1096'da Papa II. Urbanus Dijon'daki "Saint-Beigne Manastırı" Başpapazı aracılığı ile birbirleriyle kavgalı olan iki kardeşin arasını buldu. Bu anlaşmayı sağlamak için William Rufus, Birinci Haçlı Seferi'ine iştirak etmek isteyen kardeşi Robert Corthose'a 1000 mark altın finansman sağladı ve William Rufus da bu Haçlı Seferi için Normandiya Dükalığından ayrılacak olan Robert Corthose'in naibi olarak burayı adaletle idare etmeye söz verdi. Robert'in Haçlı Seferine gitmesi ile Henry'nin durumu yine değişti ve Normandiya'da efektif devlet gücünü eline geçirmiş olan ağabeyi William Rufus'a itaat etmek zorunda kaldı. William Rufus, Henry'nin Cotentin üzerindeki ve (Caen ve Bayeaux şehirleri hariç) Bessin bölgesi üzerinde hakları olduğunu kabul etti. 1097'de Henry ağabeyi William Rufus'un Fransa Kralı'na karşı çıktığı sefere destek sağladı. Bu askeri sefer sonunda iki kardeş birkaç yıl önce Robert'in Fransa'ya terk etmek zorunda kaldığı "Gisors" bölgesini geri aldılar. 1099'da Birinci Haçlı Seferi Haçlıların Kudüs'ü ele geçirmeleri ile son buldu ve bu sefere iştirak edenler, bu arada Robert Curthose, Batı Avrupa'da ülkelerine geri dönmeye başladılar. Normandiya'ya dönmekte olan Robert Güney İtalya'da bir müddet kaldı ve aynı bölgede bir evlilik de yaptı. Bu ne William Rufus ne de Henry için iyi haberdi; çünkü Robert'in evliğinden yeni oğulları olması veraset durumlarını daha da karışacaktı.
Tahta Çıkışı, 1100
Henry atını Winchester'a sürdü ve burada artık kimin tahtta en iyi iddiaya sahip olduğuna dair bir tartışma çıktı. Breteuil'li William, hâlâ yurtdışında olan, Haçlı Seferi'nden dönen ve Henry ile baronların önceki yıllarda saygı duydukları Robert'ın haklarını savundu. Henry, Robert'ın aksine, hüküm süren bir kral ve kraliçenin çocuğu olarak doğduğunu savundu ve bu nedenle ona Porfirogennetos hakkı altında bir hak iddia etti. Gerginlikler alevlendi, ancak Henry de Beaumont ve Meulan'lı Robert tarafından desteklenen Henry, hakimiyeti elinde tuttu ve baronları onu takip etmeye ikna etti. Winchester Kalesi'ni işgal etti ve kraliyet hazinesini ele geçirdi.
Canterbury başpiskoposu Anselmus William Rufus tarafından sürgüne gönderilmişti ve York başpiskoposu Thomas, İngiltere'nin kuzeyindeki Ripon'daydı. Henry, İngiliz geleneğine uygun olarak ve yönetimini meşrulaştırmak için çeşitli taahhütler içeren bir taç giyme töreni tüzüğü yayınladı. Yeni kral, sorunlu bir ülkede düzeni yeniden kurmuş olarak kendini tanıttı. William Rufus'un din adamları tarafından baskıcı olarak görülen Kilise'ye yönelik politikalarından vazgeçeceğini duyurdu; baronların mülkiyet haklarının kraliyet tarafından suiistimal edilmesini önleyeceğine söz verdi ve Kral Edward'ın daha nazik geleneklerine dönüşü garanti etti; İngiltere genelinde "sağlam bir barış kuracağını" iddia etti ve "bu barışın bundan böyle korunmasını" emretti.
Henry, çoğu yeni topraklarla zengin bir şekilde ödüllendirilen mevcut destekçi çevresine ek olarak, mevcut yönetimin çoğunu hızla yeni kraliyet ailesine dahil etti. William Rufus'un şansölyesi William Giffard, Winchester piskoposu oldu ve önde gelen şerifler Urse d'Abetot, Haimo Dapifer ve Robert Fitzhamon hükûmette üst düzey bir rol oynamaya devam ettiler. Buna karşılık, popüler olmayan Durham piskoposu ve önceki rejimin önemli bir üyesi olan Ranulf Flambard, Londra Kulesi'ne hapsedildi ve yolsuzlukla suçlandı. William birçok Kilise pozisyonunu boş bırakmıştı ve Henry, yeni hükûmetine daha fazla destek sağlamak amacıyla bunlara adaylar göstermeye başladı. Atamaların kutsanması gerekiyordu ve Henry, Anselmus'a bir mektup yazarak, başpiskopos henüz Fransa'dayken taç giydiği için özür diledi ve ondan hemen geri dönmesini istedi.
Matilda ile Evlilik, 1100
11 Kasım 1100'de Henry, Westminster Abbey'de İskoçya Kralı III. Malcolm'un kızı Matilda ile evlendi. Henry 31 yaşındaydı, ancak soylular için geç evlilikler XI. yüzyılda alışılmadık bir durum değildi. Çift muhtemelen Salisbury Piskoposu Osmund aracılığıyla önceki on yılın başlarında tanışmıştı. Tarihçi Warren Hollister, Henry ve Matilda'nın duygusal olarak yakın olduklarını, ancak birlikteliklerinin kesinlikle politik olarak da etkili olduğunu savunuyor. Matilda başlangıçta bir Anglo-Sakson ismi olan Edith olarak adlandırılmıştı ve Batı Sakson kraliyet ailesinin bir üyesiydi, Edgar Ætheling'in yeğeni, Edmund'un torunuydu ve Büyük Alfred'in soyundan geliyordu. Henry için, Matilda ile evlenmek hükümdarlığına meşruiyet kazandırdı ve hırslı bir kadın olan Matilda için bu, İngiltere'de yüksek statü ve güç için bir fırsattı.
Bununla birlikte, Matilda bir dizi manastırda eğitim görmüştü ve resmi olarak rahibe olma yemini etmiş olabilir, bu da evliliğin ilerlemesine engel teşkil ediyordu. Rahibe olmak istemedi ve Henry ile evlenme izni için Anselmus'a başvurdu ve Başpiskopos konuyu değerlendirmek için Lambeth Sarayı'nda bir konsey kurdu. Bazı muhalif seslere rağmen, konsey, Matilda'nın bir manastırda yaşamış olmasına rağmen, aslında bir rahibe olmadığı ve bu nedenle evlenmekte özgür olduğu sonucuna vardı; bu, Anselmus'un daha sonra onaylayarak evliliğin devam etmesine izin verdiği bir karardır. Matilda, zaman zaman İngiltere'de naip olarak hareket ederek, konseylere hitap ederek ve başkanlık ederek ve sanatı kapsamlı bir şekilde destekleyerek Henry için etkili bir kraliçe olduğunu kanıtladı. Çiftin kısa süre sonra 1102 doğumlu Matilda ve 1103 doğumlu William Adelin adında iki çocuğu oldu; Richard adında genç yaşta ölen ikinci bir oğulları da olması mümkündür. Bu çocukların doğumundan sonra Matilda, Westminster'da kalmayı tercih ederken, Henry ya dini nedenlerle ya da kraliyet yönetişim mekanizmasına dahil olmaktan zevk aldığı için İngiltere ve Normandiya'yı dolaştı.
Henry'nin kayda değer bir cinsel iştahı vardı ve önemli sayıda metresten hoşlandı, bu da pek çok gayri meşru çocuğa, en az dokuz oğluna ve çoğunu tanıdığı ve desteklediği göründüğü 13 kızıyla sonuçlandı. Evli olmayan Anglo-Norman soylularının fahişeler ve yerel kadınlarla cinsel ilişkiye girmesi normaldi ve kralların da metresleri olması bekleniyordu. Bu ilişkilerin bir kısmı Henry evlenmeden önce gerçekleşti, ancak birçoğu Matilda ile evlendikten sonra gerçekleşti. Henry'nin çeşitli geçmişlerden gelen çok çeşitli metresleri vardı ve ilişkilerin nispeten açık bir şekilde yürütüldüğü görülüyor. Asil metreslerinden bazılarını siyasi amaçlarla seçmiş olabilir, ancak bu teoriyi destekleyecek kanıtlar sınırlıdır.
Alton Antlaşması, 1101–1102
1101'in başlarında, Henry'nin yeni rejimi kuruldu ve işliyor, ancak Anglo-Norman seçkinlerinin çoğu hala kardeşi Robert'ı destekliyordu veya Robert'ın İngiltere'de güç kazanması muhtemel görünürse taraf değiştirmeye hazır olacaktı. Şubat ayında Flambard, Londra Kulesi'nden kaçtı ve Manş Denizi'ni geçerek Normandiya'ya gitti ve burada Robert'ın bir istila kuvvetini seferber etme girişimlerine yeni bir yön ve enerji kattı. Temmuz ayına gelindiğinde Robert, İngiltere'de Henry'ye karşı harekete geçmeye hazır bir ordu ve bir filo oluşturmuştu. Çatışmadaki riskleri artıran Henry, Flambard'ın topraklarını ele geçirdi ve Anselmus'un desteğiyle Flambard, piskoposluk görevinden alındı. Kral, Nisan ve Haziran aylarında tahta çıktı ve burada soylular ona bağlılık yemini ettiler, ancak destekleri hâlâ kısmi ve zayıf görünüyordu.
İşgalin yaklaşmasıyla Henry, kuvvetlerini ve filosunu Robert'ın beklenen çıkartma sahasına yakın olan Pevensey'in dışında seferber etti ve bazılarını süvari saldırılarına nasıl karşı koyacakları konusunda kişisel olarak eğitti. Önemli sayıda gelen Kilise'ye askerlik hizmeti nedeniyle İngiliz askerleri ve şövalyelerine rağmen, baronlarının çoğu görünmedi. Anselmus, Henry'ye sadakatlerinin dini önemini vurgulayarak bazı şüphecilere müdahale etti. Robert beklenmedik bir şekilde 20 Temmuz'da birkaç yüz kişilik mütevazı bir kuvvetle sahilin daha yukarısına Portsmouth'a çıktı, ancak bunlara İngiltere'deki birçok baron hızla katıldı. Ancak Robert, yakındaki Winchester'a yürümek ve Henry'nin hazinesini ele geçirmek yerine durakladı ve Henry'ye batıya yürümesi ve işgal kuvvetini durdurması için zaman verdi.
İki ordu, muhtemelen Henry veya Robert tarafından başlatılan ve muhtemelen Flambard tarafından desteklenen barış müzakerelerinin başladığı Alton, Hampshire'da bir araya geldi. Kardeşler daha sonra, Robert'ın Henry'yi saygı yemininden kurtardığı ve onu kral olarak tanıdığı Alton Antlaşması'nı kabul ettiler; Henry, Domfront dışında Batı Normandiya üzerindeki iddialarından vazgeçti ve Robert'a ömür boyu yılda 2.000 sterlin ödemeyi kabul etti; kardeşlerden biri erkek varis bırakmadan ölürse, diğeri onun topraklarını miras alacaktı; rakibini destekledikleri için Kral ya da Dük tarafından topraklarına el konulan baronlar onları geri getirecek ve Flambard piskopos olarak yeniden görevlendirilecekti; iki kardeş, Normandiya'daki topraklarını savunmak için birlikte seferber olacaktı. Robert, Normandiya'ya dönmeden önce Henry ile birkaç ay daha İngiltere'de kaldı.
Anlaşmaya rağmen Henry, işgal sırasında kendisine karşı çıkan baronlara ağır cezalar vermeye başladı. Surrey Kontu William de Warenne, Alton affı kapsamına girmeyen yeni suçlarla itham edildi ve İngiltere'den sürüldü. 1102'de Henry daha sonra baronların en güçlüsü olan Bellême'li Robert ve kardeşlerine karşı çıktı ve onu 45 farklı suçla suçladı. Robert kaçtı ve Henry'ye karşı silahlandı. Henry, Robert'ın Arundel, Tickhill ve Shrewsbury'deki kalelerini kuşattı ve Bridgnorth'a saldırmak için güneybatıya doğru ilerledi. İngiltere'deki güç üssü kırılan Robert, Henry'nin sürgün teklifini kabul etti ve Normandiya'ya gitmek üzere ülkeyi terk etti.
Normandiya'nın Fethi, 1103–1106
Henry'nin Normandiya'daki müttefik ağı 1103'te güçlendi. Gayri meşru kızları Juliane ve Matilda'nın sırasıyla Breteuil'li Eustace ve Perche Kontu III.Rotrou ile Norman sınırını koruyan ikinci birlik olan evliliklerini ayarladı. Henry, Norman soylularının diğer üyelerini kazanmaya çalıştı ve önemli Norman lordlarına diğer İngiliz mülkleri ve kazançlı teklifler verdi. Dük Robert, Bellême'li Robert ile savaşmaya devam etti, ancak Dük'ün konumu daha da kötüleşti, ta ki 1104'e kadar, hayatta kalmak için Bellême ile resmi olarak ittifak yapmak zorunda kaldı. Dük'ün anlaşmanın şartlarını çiğnediğini savunan Kral, Kanalı geçerek Domfront'a gitti ve burada Normandiya'nın dört bir yanından kendisiyle ittifak kurmaya hevesli kıdemli baronlarla buluştu. Dük ile yüzleşti ve İngiltere'ye dönmeden önce onu düşmanlarının yanında yer almakla suçladı.
Henry, kesin bir savaşı kışkırtmayı umarak Temmuz 1106'da yeniden işgal etti. Başlangıçtaki bazı taktiksel başarılardan sonra, güneybatıya, Tinchebray kalesine doğru döndü. Kaleyi kuşattı ve Bellême'li Robert tarafından desteklenen Dük Robert, onu rahatlatmak için Falaise'den ilerledi. Müzakere girişimleri başarısız olduktan sonra, muhtemelen 28 Eylül'de Tinchebray Savaşı gerçekleşti. Savaş yaklaşık bir saat sürdü ve Dük Robert'ın süvarilerinin saldırısıyla başladı; her iki tarafın piyadeleri ve atlı şövalyeleri daha sonra savaşa katıldı. Maine Kontu I. Elias ve Bretonya Dükü IV. Alan liderliğindeki Henry'nin rezervleri, düşmanın kanatlarına saldırarak önce Bellême'nin birliklerini ve ardından dük kuvvetlerinin büyük bir kısmını bozguna uğrattı. Dük Robert esir alındı ama Bellême kaçtı.
Henry, Normandiya'da kalan direnişi silip süpürdü ve Dük Robert, son garnizonlarına teslim olmalarını emretti. Rouen'e ulaşan Henry, Normandiya'nın yasalarını ve geleneklerini yeniden onayladı ve önde gelen baronlardan ve vatandaşlardan saygı gördü. Tinchebray'de alınan daha önemsiz mahkumlar serbest bırakıldı, ancak Dük ve diğer birkaç önde gelen soylu süresiz olarak hapse atıldı. Dük'ün oğlu William Clito sadece üç yaşındaydı ve Norman bir baron olan Saint-Saens'li Helias'ın gözetimine bırakıldı. Henry, ele geçirdiği düklük topraklarından vazgeçip kraliyet sarayına yeniden katılan Bellême'li Robert ile barıştı. Henry'nin Dükalığı kardeşinden yasal olarak uzaklaştırmasının hiçbir yolu yoktu ve başlangıçta Henry "dük" unvanını kullanmaktan kaçındı ve İngiltere kralı olarak yalnızca sorunlu Dükalığın koruyucusu olarak hareket ettiğini vurguladı.
Hükümet, hukuk ve saray
Henry, İngiltere krallığını William Rufus'tan devraldı, ona Galler ve İskoçya üzerinde bir hükümdarlık iddiası verdi. Sorunlu sınırları olan karmaşık bir varlık olan Normandiya Dükalığı'nı daha sonra aldı. İngiltere ve İskoçya arasındaki sınırlar, Henry'nin hükümdarlığı sırasında, Anglo-Norman etkisinin Cumbria üzerinden kuzeye doğru ilerlemesiyle hala belirsizdi, ancak İskoçya Kralı I. David ile ilişkisi, kısmen Henry'nin kız kardeşiyle olan evliliği nedeniyle genel olarak iyiydi. Galler'de Henry gücünü yerli Galli prensleri zorlamak ve cezbetmek için kullanırken, Norman Marcher Lordları Güney Galler vadilerini aştı. Normandiya, sınırlar boyunca büyüyen bir dizi önemli dük kalesi tarafından desteklenen, dük, dini ve aile bağlantılarının birbirine kenetlenmiş çeşitli ağları aracılığıyla kontrol ediliyordu. Norman sınırı boyunca komşu kontluklarla olan ittifaklar ve ilişkiler, Dükalığın istikrarını korumak için özellikle önemliydi.
Henry, siyasi etki için ustaca manipüle ettiği İngiltere ve Normandiya'daki çeşitli baronlar ve lordlar aracılığıyla hüküm sürdü. Latince'de amicitia olarak adlandırılan siyasi dostluklar 12. yüzyılda önemliydi ve Henry, gerektiğinde krallığındaki çeşitli gruplardaki arkadaşları arasında arabuluculuk yaparak ve ona sadık olanları ödüllendirerek, bunların geniş bir yelpazesini sürdürdü. Ayrıca kendisine karşı çıkan baronları cezalandırmakla da ünlüydü ve olaylar hakkında kendisine rapor veren muhbirler ve casuslardan oluşan etkili bir ağ sürdürüyordu. Henry sert, sağlam bir hükümdardı, ancak çağına göre aşırı değildi. Zamanla, baronlar üzerindeki kontrolünün derecesini artırdı, düşmanlarını ortadan kaldırdı ve tarihçi Warren Hollister'ın tanımladığı gibi "yeniden inşa edilen baronluk" ağırlıklı olarak sadık ve Kral'a bağımlı olana kadar arkadaşlarını destekledi.
Henry'nin gezici kraliyet sarayı çeşitli bölümlerden oluşuyordu. Kalbinde, domus adı verilen ev halkı vardı; daha geniş bir grup familia regis olarak adlandırıldı ve sarayın resmi toplantılarına curia adı verildi. Domus birkaç bölüme ayrıldı. Şansölye başkanlığındaki şapel, kraliyet belgeleriyle ilgileniyordu, oda mali işlerle ilgileniyordu ve baş mareşal seyahat ve konaklamadan sorumluydu. Familia regis, Henry'nin daha geniş bir sosyal geçmişe sahip olan ve gerektiğinde İngiltere ve Normandiya'da konuşlandırılabilen birkaç yüze kadar güçlü atlı ev birliklerini içeriyordu. Başlangıçta Henry, babasının curia'sında düzenli taç takma törenleri uygulamasına devam etti, ancak yıllar geçtikçe daha seyrek hale geldi. Henry'nin sarayı büyük ve gösterişliydi, Woodstock Sarayı'nda sakladığı egzotik hayvanlardan oluşan özel hayvanat bahçesi de dahil olmak üzere sergilenen bir dizi değerli hediyeyle büyük yeni binaların ve kalelerin inşasını finanse ediyordu. Canlı bir topluluk olmasına rağmen, Henry'nin sarayı önceki krallarınkinden daha sıkı kontrol ediliyordu. William Rufus döneminde norm olduğu gibi, katı kurallar kişisel davranışları kontrol ediyordu ve saray üyelerinin komşu köyleri yağmalamasını yasaklıyordu.
Henry, kraliyet adalet sisteminin önemli ölçüde genişletilmesinden sorumluydu. İngiltere'de Henry, mevcut Anglo-Sakson adalet sisteminden, yerel yönetimden ve vergilerden yararlandı, ancak onu ek merkezi hükûmet kurumlarıyla güçlendirdi. Salisbury'li Roger, 1110'dan sonra kraliyet maliyesini geliştirmeye başladı ve onu, Kral'ın şeriflerdeki gelirlerini toplamak ve denetlemek için kullandı. Henry yönetiminde gezici yargıçlar ortaya çıkmaya başladı, ülke çapında seyahat ederek eyre mahkemelerini yönetti ve daha birçok yasa resmi olarak kaydedildi. Henry, hem para cezalarından hem de ücretlerden kraliyet adaletinin genişletilmesinden artan gelir elde etti. Hayatta kaldığı bilinen ilk Boru Rulosu, kraliyet harcamalarını kaydeden 1130 tarihlidir. Henry, 1107, 1108 ve 1125'te madeni parayı yeniden düzenledi ve paranın değerini düşürmekten suçlu bulunan İngiliz madeni paracılara ağır bedensel cezalar verdi. Normandiya'da, 1106'dan sonra, bir Norman yargıçları organı ve İngiltere'dekine benzer bir maliye sistemi aracılığıyla yasa ve düzeni yeniden sağladı. Norman kurumları, İngiltere'dekinden daha yavaş olmasına rağmen, Henry altında ölçek ve kapsam olarak büyüdü. Henry'nin sistemini yöneten yetkililerin çoğuna "yeni adamlar" deniyordu, yönetici olarak kademelerde yükselen, adaleti veya kraliyet gelirlerini yöneten nispeten düşük statüde doğan kişilerdiler.
Kilise ve Kral
Henry'nin yönetme yeteneği, hem İngiltere'nin hem de Normandiya'nın yönetiminin anahtarını oluşturan Kilise ile yakından bağlantılıydı ve bu ilişki, hükümdarlığı boyunca önemli ölçüde değişti. Fatih William, Kral'ın yakın meslektaşı ve danışmanı olan Canterbury Başpiskoposu Lanfranc'ın desteğiyle İngiliz Kilisesi'nde reform yapmıştı. William Rufus altında bu düzenleme çöktü, Kral ve Başpiskopos Anselmus yabancılaştı ve Anselmus sürgüne gitti. Henry ayrıca Kilise reformuna da inanıyordu, ancak İngiltere'de iktidara geldiğinde, yatırım tartışmasına karıştı.
Argüman, kimin yeni bir piskoposa asa ve yüzüğü vermesi gerektiği ile ilgiliydi: geleneksel olarak, bu, Kral tarafından kraliyet gücünün sembolik bir gösterimi için gerçekleştirilmişti, ancak Papa II. Urbanus, 1099'da bu uygulamayı yalnızca papalığın yapabileceğini savunarak kınamıştı. Bu görevi yalnızca papalığın yerine getirebileceğini savunarak ve din adamlarının yerel geçici yöneticilerine biat etmemesi gerektiğini ilan etti. Anselmus, Urban'ın açıklamasını duyduktan sonra 1100 yılında sürgünden İngiltere'ye döndü ve Henry'ye Papa'nın isteklerine uyacağını bildirdi. Henry zor durumdaydı. Bir yandan sembolizm ve saygı onun için önemliydi; Öte yandan, ağabeyi Robert ile mücadelesinde Anselmus'un desteğine ihtiyacı vardı.
Anselmus, Henry'nin onu gelecekteki bir kraliyet uzlaşmasına dair belirsiz bir güvence karşılığında teslim olmaya ikna etme girişimlerine rağmen, papalık kararnamesinin mektubuna sıkı sıkıya bağlı kaldı. Anselmus'un sürgüne geri dönmesi ve Henry'nin mülklerinin gelirlerine el koymasıyla meseleler kızıştı. Anselmus aforoz tehdidinde bulundu ve Temmuz 1105'te iki adam nihayet çözüm için müzakere etti. Henry'nin din adamlarına yatırım yapma hakkından vazgeçtiği, ancak onlardan İngiltere'de ellerinde tuttukları toprak mülkleri olan geçicilikler için gelip saygı gösterme geleneğini sürdürdüğü, piskoposların dini olmayan ve dini güçleri arasında bir ayrım yapıldı. Bu argümana rağmen ikili, örneğin Dük Robert'ın 1101'i işgaliyle başa çıkmak için bir araya gelerek ve 1102 ve 1108'de büyük reform konseyleri düzenleyerek yakın bir şekilde çalıştı.
Canterbury ve York Başpiskoposları arasında uzun süredir devam eden bir anlaşmazlık, Anselmus'un halefi Ralph d'Escures altında alevlendi. Geleneksel olarak iki kurumun en kıdemlisi olan Canterbury, York Başpiskoposunun resmi olarak Başpiskoposlarına itaat sözü vermesi gerektiğini uzun süredir tartışmıştı, ancak York, iki piskoposluğun İngiliz Kilisesi içinde bağımsız olduğunu ve böyle bir sözün gerekli olmadığını savundu. Henry, İngiltere'nin tek bir dini yönetim altında kalmasını sağlamak için Canterbury'nin önceliğini destekledi, ancak Papa, York örneğini tercih etti. Konu, Henry'nin York Başpiskoposu Thurstan ile kişisel dostluğu ve Kral'ın davanın kraliyet kontrolünün ötesinde bir papalık mahkemesinde sonuçlanmamasını istemesi nedeniyle karmaşıktı. Bununla birlikte Henry, Fransa Kralı Louis ile mücadelesinde Papalığın desteğine ihtiyaç duydu ve bu nedenle Thurstan'ın 1119'da Rheims Konseyi'ne katılmasına izin verdi; burada Thurstan, Canterbury'ye karşı herhangi bir görevden bahsetmeden Papa tarafından kutsandı. Henry, bunun Thurstan'ın daha önce verdiği güvencelere aykırı olduğuna inanıyordu ve ertesi yıl Kral ve Başpiskopos müzakereli bir çözüme ulaşana kadar onu İngiltere'den sürgüne gönderdi.
Taht anlaşmazlığından sonra bile Henry, yeni İngiliz ve Norman piskoposlarının ve başpiskoposlarının seçiminde önemli bir rol oynamaya devam etti. Yetkililerinin çoğunu piskoposluğa atadı ve tarihçi Martin Brett'in öne sürdüğü gibi, "Bürokratlarından bazıları mutlak güvenle bir piskoposluğu dört gözle bekleyebilirdi". Henry'nin şansölyeleri ve kraliçelerininkiler Durham, Hereford, Londra, Lincoln, Winchester ve Salisbury'nin piskoposları oldular. Henry, danışman olarak bu piskoposlardan giderek daha fazla yararlandı - özellikle de Salisbury'li Roger - esas olarak Canterbury Başpiskoposuna güvenme şeklindeki önceki geleneği bozdu. Sonuç, Henry'nin dikkatli bir şekilde etkide bulunabileceği, politikanın temel meselelerini tartışmak için genel konseyler toplayabileceği, uyumlu bir yöneticiler organıydı. Bu istikrar, 1125'ten sonra, Kilise'nin üst düzey pozisyonlarına, genellikle daha reformist görüşlere sahip daha geniş bir aday yelpazesi enjekte etmeye başladığında biraz değişti ve bu neslin etkisi, Henry'nin ölümünden sonraki yıllarda hissedilecekti.
Kişisel İnançlar ve Dindarlık
Dönemin diğer yöneticileri gibi, Henry de Kilise'ye bağışta bulundu ve çeşitli dini toplulukları himaye etti, ancak çağdaş tarihçiler onu alışılmadık derecede dindar bir kral olarak görmediler. Bununla birlikte, kişisel inançları ve dindarlığı hayatı boyunca gelişmiş olabilir. Henry her zaman dine ilgi duymuştu, ancak sonraki yıllarında ruhani meselelerle çok daha fazla ilgilenmeye başlamış olabilir. Eğer öyleyse, düşüncesindeki büyük değişiklikler, oğlu William Adelin'in öldüğü 1120'den ve kızının evliliğinin çöküşün eşiğine geldiği 1129'dan sonra meydana gelmiş gibi görünüyor.
Kıta ve Galler siyaseti, 1108–1114
Normandiya, 1108'den sonra Fransa, Anjou ve Flanders'dan artan bir tehditle karşı karşıya kaldı. Kral VI. Louis, 1108'de Fransız tahtına geçti ve merkezi kraliyet gücünü yeniden savunmaya başladı. Louis, Henry'den kendisine saygı göstermesini ve Normandiya sınırındaki iki tartışmalı kalenin tarafsız kale muhafızlarının kontrolüne verilmesini istedi. Henry reddetti ve Louis bir orduyu seferber ederek karşılık verdi. Bazı tartışmalardan sonra, iki kral bir ateşkes müzakere etti ve temel sorunları çözümsüz bırakarak savaşmadan geri çekildi. V. Fulk, 1109'da Anjou'da iktidarı ele geçirdi ve Angevin otoritesini yeniden inşa etmeye başladı. Maine kontluğunu miras aldı, ancak Henry'yi efendisi olarak tanımayı reddetti ve bunun yerine Louis ile ittifak kurdu. Flanders'lı II.Robert de 1111'deki ölümünden önce kısa bir süre ittifaka katıldı.
Henry, kendi destekçi ağını Norman sınırlarının ötesine genişleterek Fransız ve Angevin tehdidine yanıt verdi. Güvenilmez olduğu düşünülen bazı Norman baronları tutuklandı veya mülksüzleştirildi ve Henry, kaybedilen mülklerini komşu topraklardaki, özellikle de Maine'deki potansiyel müttefiklerine rüşvet vermek için kullandı. 1110 civarında Henry, genç William Clito'yu tutuklamaya çalıştı, ancak William'ın akıl hocaları, o götürülemeden onu Flanders'e götürdü. Bu sıralarda, Henry muhtemelen kendisini Normandiya Dükü olarak adlandırmaya başladı. Bellême'li Robert bir kez daha Henry'nin aleyhine döndü.1112'de Henry'nin sarayına yeni bir Fransız büyükelçisi olarak girdiğinde tutuklandı ve hapsedildi.
1111 ile 1113 yılları arasında Fransa ve Anjou'da isyanlar patlak verdi ve Henry, ayaklanmada Louis'in yanında yer alan yeğeni Kont II.Theobald'u desteklemek için Normandiya'ya geçti. Louis'i diplomatik olarak izole etmek amacıyla Henry, küçük oğlu William Adelin'i Fulk'un kızı Matilda ile nişanladı ve gayri meşru kızı Matilda'yı Brittany Dükü III. Conan ile evlendirerek sırasıyla Anjou ve Bretonya ile ittifaklar kurdu. Louis geri adım attı ve Mart 1113'te Henry ile bir barış anlaşması yapmak için Gisors yakınlarında bir araya geldi, Henry'ye tartışmalı kaleleri verdi ve Henry'nin Maine, Bellême ve Bretonya'da ki derebeyliğini onayladı.
Bu arada, Galler'deki durum kötüleşiyordu. Henry, 1108'de Güney Galler'de bir sefer düzenleyerek bölgedeki kraliyet gücünü dışarı attı ve Pembroke çevresindeki bölgeyi Flemings ile kolonileştirdi. 1114'te, yerleşik Norman lordlarından bazıları saldırı altındayken, Orta Galler'de Owain ap Cadwgan elinde tuttuğu siyasi rehinelerden birini kör etti ve Kuzey Galler'de Gruffudd ap Cynan, Chester Kontu'nun gücünü tehdit etti. Henry o yıl Galler'e üç ordu gönderdi; Gilbert Fitz Richard güneyden bir kuvvete liderlik ediyor, İskoçya Kralı Alexander kuzeyden baskı yapıyor ve Henry Orta Galler'e ilerliyordu. Owain ve Gruffudd barış istedi ve Henry siyasi bir uzlaşmayı kabul etti. Galler Yürüyüşlerini kendi atadığı kişilerle güçlendirerek sınır bölgelerini güçlendirdi.
İsyan, 1115–1120
Henry, VI. Louis'i oğlunun saygısı karşılığında oğlu William Adelin'i gelecekteki meşru Normandiya Dükü olarak kabul etmeye ikna etmeye çalıştı. Henry, 1115'te Normandiya'ya geçti ve sadakat yemini etmek için Norman baronlarını topladı; ayrıca Louis ile neredeyse başarılı bir şekilde bir anlaşma müzakere etti ve William'ın büyük miktarda para karşılığında Dükalık hakkını onayladı. Ancak, müttefiki Flanders'lı Baldwin tarafından desteklenen Louis, bunun yerine William Clito'yu Dükalığın meşru varisi olarak gördüğünü açıkladı.
Henry, Louis'in saldırısı altındaki Theobald'i desteklemek için bir orduyla Normandiya'ya döndükten sonra savaş çıktı. Henry ve Louis, sınır boyunca birbirlerinin kasabalarına baskın düzenlediler ve daha sonra, muhtemelen 1116'da daha geniş bir çatışma çıktı. Fransız, Flaman ve Angevin güçleri Normandiya kırsalını yağmalamaya başladığında Henry savunmaya itildi. Montfort'lu III. Amaury ve diğer birçok baron, Henry'ye karşı ayaklandı ve kendi evinden bir suikast planı vardı. Henry'nin karısı Matilda 1118'in başlarında öldü, ancak Normandiya'daki durum Henry'nin cenaze için İngiltere'ye dönememesine yetecek kadar baskı yapıyordu.
Henry, asi baronlara karşı seferler düzenleyerek ve Theobald ile ittifakını derinleştirerek yanıt verdi. Flanders'lı Baldwin savaşta yaralandı ve Eylül 1118'de öldü, kuzeydoğudan Normandiya üzerindeki baskıyı hafifletti. Henry, Alençon şehrinde bir isyanı bastırmaya çalıştı, ancak Fulk ve Angevin ordusu tarafından yenildi. Alençon'dan geri çekilmek zorunda kalan Henry'nin konumu, kaynakları aşırı gerildikçe ve daha fazla baron davasını terk ettikçe endişe verici bir şekilde kötüleşti. 1119'un başlarında, Breteuil'li Eustace ve Henry'nin kızı Juliana, baron ayaklanmasına katılmakla tehdit etti. Çatışmayı önlemek için rehineler değiş tokuş edildi, ancak ilişkiler bozuldu ve her iki taraf da tutsaklarını sakat bıraktı. Henry saldırdı ve Juliana'nın babasını arbaletle öldürme girişimine rağmen Eure, Breteuil kasabasını aldı. Sonrasında Henry, çiftin Normandiya'daki neredeyse tüm topraklarına el koydu.
Henry'nin durumu Mayıs 1119'da, sonunda William Adelin ile Fulk'un kızı Matilda ile evlenmeyi kabul ederek ve Fulk'a büyük miktarda para ödeyerek Fulk'u taraf değiştirmeye ikna ettiğinde iyileşti. Fulk, Maine Kontluğunu Henry'nin gözetiminde bırakarak Levant'a gitti ve Kral, kalan düşmanlarını ezmeye odaklanmakta özgürdü. Yaz boyunca Henry, Louis'in ordusuyla karşılaştığı ve Brémule Savaşı ile sonuçlanan Vexin'e ilerledi. Henry, gözcüleri konuşlandırmış ve ardından birliklerini dikkatlice oluşturulmuş birkaç atlı şövalye hattı halinde organize etmiş görünüyor. Henry'nin kuvvetlerinin aksine, Fransız şövalyeleri atlı kaldı; aceleyle Anglo-Norman mevzilerine saldırdılar, savunmanın ilk sırasını aştılar ama sonra Henry'nin ikinci şövalye hattına karıştılar. Etrafı sarılan Fransız ordusu çökmeye başladı. Yakın dövüşte Henry bir kılıç darbesiyle vuruldu ama zırhı onu korudu. Louis ve William Clito savaştan kaçarak Henry'yi zaferle Rouen'e dönmeye bıraktı.
Savaş, bu muharebeden sonra yavaş yavaş azaldı ve Louis, Normandiya konusundaki anlaşmazlığı Ekim ayında Papa II. Callixtus'un Reims'teki konseyine götürdü. Henry, Normandiya'yı sonradan alması ve müteakip yönetimiyle ilgili bir dizi Fransız şikayetiyle karşı karşıya kaldı ve Rouen Başpiskoposu Geoffrey tarafından savunulmasına rağmen Henry'nin davası, konseyin Fransız yanlısı unsurları tarafından reddedildi. Ancak Callixtus, Louis'i desteklemeyi reddetti ve yalnızca iki yöneticiye barış aramalarını tavsiye etti. Amaury de Montfort, Henry ile anlaştı, ancak Henry ve William Clito, karşılıklı olarak tatmin edici bir uzlaşma bulamadılar. Haziran 1120'de Henry ve Louis, İngiltere Kralı için avantajlı şartlarda resmen barış yaptılar: William Adelin, Louis'e saygılarını sundu ve karşılığında Louis, William'ın Dükalık üzerindeki haklarını onayladı.
Veraset Krizi, 1120–1124
Henry'nin halefiyet planları, 25 Kasım 1120'de Beyaz Gemi'nin batmasıyla kaosa sürüklendi. Henry, akşamın erken saatlerinde İngiltere'ye gitmek üzere Barfleur limanından ayrılmıştı ve William Adelin ve sarayın genç üyelerinin birçoğunu o geceyi ayrı bir gemi olan Beyaz Gemi ile takip etmeleri için arkada bırakmıştı. Hem mürettebat hem de yolcular sarhoştu ve limanın hemen dışında gemi batık bir kayaya çarptı. Gemi battı ve 300 kadar insanı öldürdü, hayatta kalan tek kişi Rouen'den bir kasaptı. Henry'nin saray halkı başlangıçta William'ın ölümünü Kral'a bildirmekten çok korkmuştu. Sonunda kendisine söylendiğinde, kederle yere yığıldı.
Felaket Henry'yi meşru bir oğlu olmadan bıraktı, yeğenleri artık mümkün olan en yakın erkek varisleriydi. Henry, yeni bir oğlu olma ihtimalini açarak, Louvain'li Adeliza adında yeni bir eş alacağını duyurdu ve ikisi, Ocak 1121'de Windsor Kalesi'nde evlendi. Görünüşe göre Henry onu çekici olduğu ve prestijli bir asil soydan geldiği için seçmiş. Görünüşe göre Adeliza, Henry'ye düşkündü ve muhtemelen bir çocuğa hamile kalma şansını en üst düzeye çıkarmak için seyahatlerinde ona katıldı. Beyaz Gemi felaketi, Chester Kontu Richard'ın boğulmasının Maredudd ap Bleddyn liderliğindeki bir isyanı teşvik ettiği Galler'de yeni bir çatışma başlattı. Henry o yaz Kuzey Galler'e bir orduyla müdahale etti ve bir Galli okuyla vurulmasına rağmen, sefer bölge genelinde kraliyet gücünü yeniden teyit etti.
Henry'nin, oğlu William'ın Fulk'un kızı Matilda ile evlenmesine dayanan Anjou ile ittifakı dağılmaya başladı. Fulk, Levant'tan döndü ve Henry'den Matilda'yı ve çeyizini, Maine'deki bir dizi malikane ve tahkimatı iade etmesini istedi. Matilda, Anjou'ya gitmek için ayrıldı, ancak Henry, çeyizin aslında Fulk'un eline geçmeden önce kendisine ait olduğunu savundu ve bu nedenle mülkleri Anjou'ya geri vermeyi reddetti. Fulk, kızı Sibylla ile William Clito'yu evlendirdi ve onlara Maine'i verdi. Amaury de Montfort, Fulk ile ittifak kurup 1123'te Norman-Anjou sınırında bir isyana önderlik ettiğinde bir kez daha çatışma çıktı. Amaury'ye, Henry'nin eski müttefiki Meulanlı Robert oğullarından biri olan Waleran de Beaumont liderliğindeki birkaç başka Norman baronu katıldı.
Henry, Gloucesterli Robert ve Ranulf le Meschin'i Normandiya'ya gönderdi ve ardından 1123'ün sonlarında müdahale etti. Dükalık'ta kışı geçirmeden önce asi kalelerini kuşatma sürecine başladı. 1124 baharında sefer yeniden başladı. Bourgthéroulde savaşında, Bernay, Eure'nin kale muhafızı Odo Borleng, Kral'ın ordusuna liderlik etti ve isyancıların Beaumont-le-Roger'daki isyancı üssünden ayrılarak Brotonne ormanından geçerken onları pusuya düşürmesine izin verdiğine dair istihbarat aldı. Waleran kraliyet güçlerine saldırdı, ancak şövalyeleri Odo'nun okçuları tarafından kesildi ve isyancılar hızla bunaldı. Waleran yakalandı ama Amaury kaçtı. Henry isyanın geri kalanını silip süpürdü, bazı asi liderleri kör etti - o zamanlar infazdan daha merhametli bir ceza olarak görülüyordu - ve son asi kalelerini geri aldı. Papalığın William Clito ve Sibylla'nın evliliğini akrabalık nedeniyle iptal etmesi karşılığında Papa Callixtus'a büyük miktarda para ödedi.
Veraset Planları, 1125–1134
Henry ve Adeliza herhangi bir çocuk sahibi olmadılar, bu da olası açıklamaya dair şehvetli spekülasyonlara yol açtı ve hanedanın geleceği risk altında görünüyordu. Henry olası bir varisi yeğenleri arasında aramaya başlamış olabilir. Blois'li Stephen'ı olası bir seçenek olarak görmüş olabilir ve belki de buna hazırlık olarak, Stephen için zengin bir mirasçı olan Matilda ile faydalı bir evlilik ayarlamıştır. Yakın müttefiki Blois'li Theobald da Henry'den yana olduğunu hissetmiş olabilir. Kral Louis'in tercih ettiği seçim olan William Clito, Henry'ye karşı kaldı ve bu nedenle uygun değildi. Henry, gayri meşru oğlu Gloucesterli Roberti de olası bir aday olarak görmüş olabilir, ancak İngiliz geleneği buna olumsuz bakardı.
Henry'nin planları, İmparatoriçe Matilda'nın kocası İmparator Henry 1125'te öldüğünde değişti. Kral, ertesi yıl kızını İngiltere'ye geri çağırdı ve bir erkek varis olmadan ölürse, onun halefi olacağını ilan etti. Anglo-Norman baronları, 1126 Noel'inde Westminster'da bir araya toplandılar ve burada Matilda'yı ve gelecekte sahip olabileceği herhangi bir meşru varisi tanımaya yemin ettiler. Bir kadını bu şekilde potansiyel bir varis olarak öne sürmek alışılmadık bir durumdu: İngiliz sarayında Matilda'ya muhalefet devam etti ve Louis, onun adaylığına şiddetle karşı çıktı.
1127'de, çocuksuz Flanders Kontu I. Charles öldürüldüğünde, yerel bir veraset krizi yarattı ve yeni bir çatışma çıktı. Kral Louis tarafından desteklenen William Clito, Flamanlar tarafından yeni hükümdarları olması için seçildi. Bu gelişme potansiyel olarak Normandiya'yı tehdit etti ve Henry, William'ın Flaman rakiplerinin iddialarını destekleyerek Flanders'da bir vekalet savaşını finanse etmeye başladı. Henry, William ile Fransız ittifakını bozmak için 1128'de Fransa'ya bir saldırı düzenleyerek Louis'in William'a yardımını kesmeye zorladı. William, Temmuz ayında beklenmedik bir şekilde öldü, Henry'nin yönetimine son büyük meydan okuyanı ortadan kaldırdı ve Flanders'daki savaşı durma noktasına getirdi. William olmadan, Normandiya'daki baronluk muhalefetinin bir lideri yoktu. Fransa ile yeni bir barış yapıldı ve Henry nihayet 1123 isyanından kalan mahkumları, kraliyet sarayına rehabilite edilen Meulan'lı Waleran da dahil olmak üzere serbest bırakmayı başardı.
Bu arada Henry, bu kez Matilda'yı Fulk'un en büyük oğlu Geoffrey ile evlendirerek Anjou'lu Fulk ile ittifakını yeniden kurdu. Çift 1127'de nişanlandı ve ertesi yıl evlendi. Henry'nin Geoffrey'in gelecekte İngiltere veya Normandiya üzerinde herhangi bir hak iddia etmesini isteyip istemediği bilinmiyor ve muhtemelen damadının statüsünü kasıtlı olarak belirsiz tutuyordu. Benzer şekilde, Matilda'ya çeyizinin bir parçası olarak bir dizi Normandiya kalesi verilmiş olsa da, çiftin bunları fiilen ne zaman ele geçireceği belirtilmemişti. Fulk, 1129'da Anjou'dan Kudüs'e gitmek üzere ayrıldı ve Geoffrey'i Anjou ve Maine Kontu ilan etti. Çift birbirinden pek hoşlanmadığı ve tartışmalı kaleler bir çekişme noktası olduğu için evlilik zor oldu ve Matilda o yıl Normandiya'ya geri döndü. Henry, ayrılıktan Geoffrey'i sorumlu tutmuş gibi görünüyor, ancak 1131'de çift barıştı. Matilda, Henry'yi çok memnun edecek ve rahatlatacak şekilde, 1133 ve 1134'te Henry ve Geoffrey adında iki erkek çocuk doğurdu.
Ölüm
Henry, Matilda ve Geoffrey arasındaki ilişkiler, Kral'ın son yıllarında giderek gerginleşti. Matilda ve Geoffrey, İngiltere'de gerçek bir destekten yoksun olduklarından şüpheleniyorlardı. 1135'te Henry'yi Normandiya'daki kraliyet kalelerini o hala hayattayken Matilda'ya teslim etmeye çağırdılar ve Norman soylularının ona derhal bağlılık yemini etmesi konusunda ısrar ettiler, böylece Henry'nin ölümünden sonra çifte daha güçlü bir konum verilecekti. Henry, muhtemelen Geoffrey'in Normandiya'da iktidarı ele geçirmeye çalışacağı endişesiyle bunu yapmayı öfkeyle reddetti. Güney Normandiya'daki baronlar arasında Ponthieu Kontu III. William liderliğindeki yeni bir isyan patlak verdi ve bunun üzerine Geoffrey ve Matilda isyancıları desteklemek için müdahale etti.
Henry, sonbahar boyunca güney sınırını güçlendirerek sefer düzenledi ve ardından Kasım ayında, görünüşe göre hala sağlıklıydı. Biraz avlanmanın tadını çıkarmak için Lyons-la-Forêt'e gitti. Orada hastalandı - tarihçi Henry of Huntingdon'a göre, doktorunun tavsiyesine karşı çok fazla ("fazlasıyla") tasemenbalığı yedi - ve durumu bir hafta içinde kötüleşti. Durum ölümcül göründüğünde, Henry itirafta bulundu ve Gloucesterli Robert ve sarayın diğer üyelerinin de katıldığı Amiens Başpiskoposu Hugh'u çağırdı. Geleneklere uygun olarak, Henry'nin ödenmemiş borçlarını kapatmak ve ödenmemiş müsadere cezalarını iptal etmek için hazırlıklar yapıldı. Kral 1 Aralık 1135'te öldü ve cesedi, mumyalandı. Baronlar eşliğinde Rouen'e götürüldü; bağırsakları yerel olarak Notre-Dame du Pré manastırına gömüldü ve korunan ceset, Reading Manastırı'na gömüldüğü İngiltere'ye götürüldü. Fakat bu manastır İngiltere'de Protestan Reformu döneminde yıkılmış ve Henry'nin mezarı da kaybolmuştur.
Henry'nin çabalarına rağmen, miras tartışmalıydı. Kralın ölümüyle ilgili haberler yayılmaya başladığında, Geoffrey ve Matilda, Gloucesterli Robert gibi bir dizi Matilda destekçisinin de dahil olduğu kraliyet ordusuna karşı yürüttükleri seferde isyancıları desteklemek için Anjou'da bulunuyorlardı. Bu baronların çoğu, kral düzgün bir şekilde gömülene kadar Normandiya'da kalmaya yemin etmişti, bu da onların İngiltere'ye dönmelerini engelledi. Norman soyluları, Theobald'ı kral ilan etmeyi tartıştı. Theobald'ın küçük erkek kardeşi Stephen, askeri ailesiyle birlikte hızla Boulogne'dan İngiltere'ye geçti. Hugh Bigod, Henry'nin ölüm döşeğindeyken baronları Matilda'ya yeminlerinden döndüğüne ve kardeşi Henry'nin yardımıyla Stephen'ın İngiltere'de iktidarı ele geçirdiğine ve 22 Aralık'ta kral olarak taç giydiğine dair şüpheli bir şekilde yazdı. Matilda İngiltere ve Normandiya üzerindeki iddiasından vazgeçmedi, önce Stephen'ın taç giyme törenine izin verme kararına karşı Papa'ya başvurdu ve ardından 1135 ile 1153 arasında Anarşi olarak bilinen uzun süreli bir iç savaş başlatmak için İngiltere'yi işgal etti.
Tarih Yazımı
Tarihçiler, tarihçilerin kayıtları da dahil olmak üzere Henry hakkında bir dizi kaynaktan yararlandılar; erken boru ruloları dahil olmak üzere diğer belgesel kanıtlar; ve hayatta kalan binalar ve mimarilerden yararlandılar. Henry'nin hayatındaki olayları anlatan üç ana vakanüvis Malmesburyli William, Orderic Vitalis ve Huntingdonlu Henry idi, ancak her biri kayıtlarına kapsamlı sosyal ve ahlaki yorumlar dahil etti ve diğer popüler eserlerden bir dizi edebi araç ve klişe olay ödünç aldı. Diğer tarihçiler arasında Eadmer, Hugh Chanter, Abbot Suger ve Welsh Brut'un yazarları yer alır. Dönemin tüm kraliyet belgeleri günümüze ulaşmadı, ancak bazı erken mali kayıtların yanı sıra bir dizi kraliyet eylemi, tüzük, yazı ve mektup var. O zamandan beri bunlardan bazılarının sahte olduğu keşfedildi ve diğerleri sonradan değiştirildi veya tahrif edildi.
Henry'nin modern tarihleri, 1960'ların başlarında Richard Southern'ın çalışmalarıyla başladı, ardından 20. yüzyılın geri kalanında İngiltere'deki hükümdarlığından çok sayıda temaya yönelik kapsamlı araştırmalar ve Normandiya'daki yönetimine ilişkin çok daha sınırlı sayıda çalışma izledi. Henry'nin yalnızca iki büyük, modern biyografisi üretildi; C. Warren Hollister'ın 2001'deki ölümünden sonra yayınlanan cildi ve Judith Green'in 2006 çalışmasıydı.
Henry'nin kişiliğinin tarihçiler tarafından yorumlanması zamanla değişti. Austin Poole ve Richard Southern gibi daha önceki tarihçiler, Henry'yi zalim, gaddar bir hükümdar olarak görüyorlardı. Hollister ve Green gibi daha yakın tarihli tarihçiler, onun adalet uygulamasını, özellikle günün standartlarına aykırı olduğunda çok daha sempatik bir şekilde görüyorlar, ancak Green bile Henry'nin "birçok açıdan son derece tatsız" olduğunu kaydetti ve Alan Cooper şunu gözlemledi: birçok çağdaş vakanüvis muhtemelen Kral'dan çok fazla eleştiride bulunamayacak kadar korkuyordu. Tarihçiler ayrıca Henry'nin idari reformlarının ne ölçüde Hollister ve John Baldwin'in sistematik, "idari krallık" olarak adlandırdıkları şeyin bir girişini oluşturduğunu veya bakış açısının temelde geleneksel kalıp kalmadığını tartıştılar.
Gayrimeşru
Henry'nin çeşitli metreslerden bir dizi gayri meşru çocuğu vardı.
Notlar
<references group="lower-alpha" />
Epoksit
Epoksit, üç atomlu halkalı bir siklik eterdir. Bu halka, eşkenar üçgene yakındır ve bu da onu gerginleştirir ve böylece diğer eterlerden çok daha reaktif hale gelir. Birçok uygulama için büyük ölçekli olarak üretilirler. Genel olarak, düşük molekül ağırlıklı epoksitler renksiz ve kutuplu olmayan ve çoğunlukla uçucudır.
Malik Ejder, Onikişubat
Malik Ejder, Kahramanmaraş ilinin Onikişubat ilçesine bağlı bir mahalledir.
İme antropos ki ego
"İme antropos ki ego" (Yunanca yazılışı: Είμαι άνθρωπος κι εγώ, Türkçe: "Bende bir insanım"), Evridiki tarafından seslendirilen 1994 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Kıbrıs Cumhuriyeti'ni temsil eden şarkı. Şarkı Yunanca dilinde seslendirilmiştir. Şarkı Giorgos Theophanous tarafından yazılmıştır.
Şarkı yarışmada İrlanda'nın temsilcisi Paul Harrington ve Charlie McGettigan'ın şarkısı "Rock 'n' Roll Kids"'dan sonra ve İzlanda'nın temsilcisi Sigga'nın şarkısı "Nætur"'dan önce 4. sırada çıkmıştır. Yarışmada 25 şarkı arasından 11. olmuştur.
Bir sonraki gelen 1995 yarışması'nda Kıbrıslı katılımcı, "Sti fotia" adlı şarkısıyla Aleksandros Panayi olmuştur.
17. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu)
17. Kolordu Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı dönemi askeri birimlerinden biridir.
29 Ekim 1912 Savaş Düzeni
29 Ekim 1912'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
7 Kasım 1912'de 17. Geçici Kolordu lağvedildi.
Kasım 1918 Savaş Düzeni
Kasım 1918'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
15 Mayıs 1919 Savaş Düzeni
15 Mayıs 1919'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:
Etilen oksit
Etilen oksit veya oksiran (C2H4O), hafifçe tatlı kokusu olan renksiz, zehirli ve yanıcı bir gazdır. Halkalı bir eter ve en basit epoksittir: bir oksijen atomu ve iki karbon atomundan oluşan üç üyeli bir halkadır. Gerilmiş bir halka olduğu için etilen oksit, halka açılmasıyla sonuçlanan bir dizi katılma reaksiyonlarına kolayca katılır.
Etilen oksit, asetaldehit ve vinil alkol ile izomerik olup endüstriyel olarak etilenin gümüş katalizör varlığında oksidasyonu ile üretilir.
Etilen oksitin tehlikelerinin çoğundan sorumlu olan reaktivitesi de onu faydalı kılar. Etilen oksit, doğrudan evde kullanım için çok tehlikeli ve tüketiciler için genellikle yabancı olmasına rağmen, pek çok tüketici ürününün yanı sıra tüketici dışı kimyasallar ve ara ürünler yapmak için kullanılır. Bu ürünler arasında deterjanlar, koyulaştırıcılar, solventler, plastikler ve etilen glikol, etanolaminler, basit ve kompleks glikoller, poliglikol eterler ve diğer bileşikler gibi çeşitli organik kimyasallar bulunur. Genellikle alternatif malzemelerden daha etkili ve daha az toksik olan polisorbat 20 ve polietilen glikol (PEG) gibi ürünlerin üretimi de dahil olmak üzere çeşitli uygulamaları olan hayati bir ham madde olmasına rağmen, etilen oksitin kendisi çok tehlikeli bir maddedir. Oda sıcaklığında çok yanıcı, kanserojen, mutajenik, tahriş edici ve anestezik bir gazdır.
Selenocosmia aruana
Selenocosmia aruana, Selenocosmia cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
FC Basel
2012-13 sezonunda UEFA Avrupa Ligi'nde yarı final oynamıştır. Avrupa kupalarında Manchester City, Manchester United, Liverpool, AS Roma, Chelsea, Tottenham Hotspurs, Juventus ve Bayern Münih gibi takımları yenmeyi başarmıştır. Kulüp 1999-00 sezonundan beri her sene Avrupa Kupalarına katılmaktadır. Avrupa Kupalarında yer almadığı son sezon 1998-99 sezonudur.
Kulüpte Ivan Rakitić, Muhammed Salah, Xherdan Shaqiri, Seydou Doumbia, Eren Derdiyok, Hakan Yakın, Muhammed Elneni, Çağdaş Atan, Granit Xhaka gibi önemli oyuncular oynamıştır.
Kulüp Grasshopper takımından sonra Super League'ni en çok kazanan takımdır.
UEFA ŞAMPİYONLAR LİGİ
8 kez UEFA Şampiyonlar Ligi grup aşamasına katılım hakkı elde etmiştir.
Hayati Boyacıoğlu
Hayati Boyacıoğlu, Türk karikatürist.
Yaşamı
1960 yılında İstanbul'da doğan Boyacıoğlu Beyoğlu Fındıklı Lisesi'ni bitirdikten sonra Almanya'ya yerleşti. Berlin'de Alman Filolojisi ve gazetecilik dallarında yüksek lisans yaptı. Almanya'ya yerleşen Hayati Boyacıoğlu'nun "Integrationale Begegnungen" (Farklı Kültürlerin Buluşması) adlı bir karikatür albümü bulunmaktadır. Almanya'nın çeşitli eyaletlerinde pek çok kişisel sergi açan Boyacıoğlu'nun yazdığı "Kanaken sind Süpermaenner" adlı kabare 1985 yılında Ludwigshafen'da Türkçe ve Almanca olarak sergilendi. Bir büyük gazetenin Berlin bürosunu da bir süre yöneten Boyacıoğlu şu anda Almanya'da iki dilde yayın yapan mizah dergisi Don Quichotte'un yayın kurulu üyesidir.
FC Basel
UEFA ŞAMPİYONLAR LİGİ
2008-09 sezonunda IFK Göteborg ve Vitória'i eleyerek Şampiyonlar Ligi gruplarına katıldı. Gruplarda Barcelona, Sporting CP ve Shakhtar Donetsk ile eşleşti. Grubu 1 puanla ile sonuncu bitirdi. Tek puanını Camp Nou'da Barcelona ile 1-1 berabere kalarak aldı.
2010-11 sezonunda Debreceni VSC ve FC Sheriff'u eleyerek gruplara katıldı. Gruplarda Bayern Münih, Roma ve CFR Cluj ile eşleşti. Grubu 6 puanla 3. sırada bitirerek yoluna Avrupa Ligi'nde devam etti. Grupta Roma ve Cluj'u yenmeyi başardı.
2011-12 sezonunda ligini şampiyon bitirdiği için doğrudan gruplara katıldı. Gruplarda Benfica, Manchester United ve Oțelul Galați ile eşleşti. Grubu 11 puan ile Benfica'nın ardından 2. sırada bitirerek üst tura çıktı. Son 16 turunda Bayern Münih ile eşleşti. İlk maçı 1-0 kazansada 2. maçı 7-0 kaybederek elendi.
2013-14 sezonunda Makkabi Tel Aviv ve Ludogorets Razgrad'ı eleyerek gruplara katıldı. Gruplarda Chelsea, Schalke 04 ve Steaua Bükreş ile eşleşti. Grupta 2 defa Chelsea'ı yenmeyi başardı. Schalke 04 karşısında 2 maçı da kaybetti. Steaua Bükreş ile 2 maçta berabere kaldı. Toplamda 8 puanla grubu 3. sırada bitirerek yoluna Avrupa Ligi'nde devam etti.