cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tiflis
Gece yaşamı
Geleneksel cazibe merkezlerinin ötesinde, Tiflis, 2010'larda uluslararası medyanın ilgisini çekmeye başlayan gelişen gece kulübü kültürüne sahiptir. Bassiani, Mtkvarze, Khidi ve Café Gallery gibi önde gelen kulüplerde yerel sanatçıların yanı sıra önemli uluslararası DJ'ler de yer almıştır.
Ekonomi
2014 yılında 12.147 milyon Gürcü larisi (4,3 milyar €) GSYİH ile Tiflis, Gürcistan'ın GSYİH'sinin neredeyse %50'sini oluşturan ülkenin ekonomik merkezidir. Devlet hizmetleri de dahil olmak üzere hizmet sektörü ekonomiye hakimdir ve GSYİH'ye %88 oranında katkıda bulunur. 10.336 Gürcü larisi (3.600 €) olan kişi başı GSYİH, ulusal ortalamanın yüzde 50'sini aşmaktadır. Hizmet sektöründe, ülke çapında ve Güney Kafkasya'da transit ve lojistik merkezi olarak Tiflis'in rolünü yansıtan toptan ve perakende ticaret sektörü hakimdir. İmalat sektörü, Tiflis'in GSYİH'sine yalnızca %12 katkıda bulunuyor, ancak istihdam ve toplam katma değer açısından Gürcistan'ın diğer herhangi bir bölgesine kıyasla diğer imalat sektörlerinden çok daha büyük. Tiflis'teki işsizlik oranı - yüzde 22,5 ile - Tiflis'te Gürcistan'ın diğer bölgelerine kıyasla önemli ölçüde daha yüksek.
Ulaşım
Tiflis'te toplu taşıma sistemi ve ilgili altyapı öncelikli olarak Ulaştırma ve Kentsel Kalkınma Bakanlığı tarafından yönetilmektedir. Onlarca yıllık kötü ulaşım hizmetleri ve özel araçlara öncelik tanınmasından sonra, şehirde 2010'lardan itibaren yeşil, kapsamlı ve çeşitli bir toplu taşıma ağı geliştirmek üzerine yatırımlar yapıldı. Bugün şehrin ulaşımına, uluslararası bir havalimanı, metro ve ulusal demiryolu hizmetleri, belediye otobüsleri, minibüsler, taksiler, teleferikler, bisiklet yolları ve füniküler hizmet vermektedir.
Havalimanı
Şota Rustaveli Uluslararası Havalimanı şehir merkezinin 18 km güneydoğusunda bulunan Tiflis'in tek uluslararası havalimanıdır. 2019 yılında 3.56 milyondan fazla ziyaretçiyi ağırlaması ile birlikte Gürcistan'ın en yoğun havaalanı ve eski Sovyet ülkeleri arasında 17. en yoğun havaalanı olmuştur.
Ulusal havayolu şirketi Georgian Airways ve bir Gürcistan-Çin start-up projesi Myway Airlines için bir merkezdir. Çeşitli uluslararası havayolu şirketleri, Londra, Münih, Berlin, Amsterdam, Dubai, Brüksel, Milano, Viyana, Paris, Doha vb. gibi önde gelen Avrupa ve Asya şehirlerine uçuş seferi hizmeti sunmaktadır. İrlandalı ultra düşük maliyetli havayolu şirketi Ryanair, 2019'dan itibaren Rustaveli havaalanından hizmet vermeye başlamıştır.
2016 yılında Tiflis Uluslararası Havalimanı güneş enerjisinden yararlanmaya başlamış ve 2018 yılında Kafkasya bölgesindeki ilk "yeşil havalimanı" olmuştur.
Tiflis'in 33 km kuzeyinde Natahtari kasabasında bulunan Natahtari Havaalanı, başkente Batum, Mestia ve Ambrolauri rotalarında hizmet veren bir iç hatlar havalimanıdır.
Metro
Tiflis metrosu, şehre hızlı transit metro hizmeti ile ulaşım sunmaktadır. Sistemde her gün 400 binden fazla yolculuk yapılıyor. Tiflis metrosu, geçmişte Sovyetler Birliği'nin dördüncü metro sistemiydi. Metronun inşaatı 1952'de başladı ve 1966'da tamamlandı. Sistem, Ahmeteli-Varketili Hattı ve Saburtalo Hattı olmak üzere iki hattı kapsıyor. Hatların toplam uzunluğu 26,4 km'dir. 23 istasyona ve 186 metro vagonuna sahiptir. Sovyet yapımı metro sistemlerinin karakteristik özelliği olarak çoğu istasyon abartılı bir şekilde dekore edilmiştir. Trenler sabah saat 6.00'dan gece yarısına kadar çalışır. Pürüzlü zemin nedeniyle, bazı bölgelerde demiryolu hatları yer üstünden geçmektedir. İstasyonlardan ikisi yer üstünde bulunmaktadır.
2020'de şehir yönetimi tarafından, tüm istasyonların yenilenmesi, daha sürdürülebilir ve modern bir tasarımın yanı sıra basamaksız tekerlekli sandalye erişilebilirliğini hedefleyen bir geliştirme çalışmasının yapılacağı duyuruldu. 40 yeni modern tren vagonu veya 10 tren satın alımı sayesinde metro ağının 50 yılı aşkın tarihindeki ilk büyük vagon geliştirme çalışması yapılacak.
Üçüncü yer üstü hattının, Tiflis şehir merkezini banliyölere ve Tiflis'in 30 km doğusundaki Rustavi kentinden olası bir bağlantı ile Tiflis Uluslararası Havalimanı'na bağlaması planlanıyor.
Demiryolu
Tiflis, Gürcistan Demiryolları'nın en işlek noktasıdır ve merkezi Tiflis Merkez Tren İstasyonu'nda bulunmaktadır. Ulusal demiryolu operatörü olan Gürcistan Demiryolları bu istasyondan Batum, Zugdidi, Poti, Ozurgeti, Kutaisi ve diğer büyük şehirlere ulaşım sağlamasının yanı sıra çeşitli banliyölere de demiryolu ile ulaşım sunmaktadır.
Otobüs
Tiflis'in otobüs ağı, şehrin toplu taşıma sisteminin önemli bir omurgasını oluşturuyor. Neredeyse on yıl boyunca, çoğu Ukraynalı Bogdan A144 ve A092 modelleri olmak üzere çeşitli büyüklükte 700 eski otobüs şehre hizmet ediyordu. Günümüzde şehir, artan sayıda gece otobüsü hizmeti de dahil olmak üzere geniş bir belediye otobüsü ağına sahiptir. Ağustos 2020'de Tiflis belediye başkanı Kaha Kaladze, mevcut toplu taşıma sisteminde büyük değişiklikler olduğunu duyurdu. Özellikle şehir, yakın gelecekte önemli ölçüde daha kısa aralıklarla çalışan 18 metre uzunluğundaki büyük metrobüslerin hizmet verdiği 10 Metrobüs hattını tanıtacak. Bu servisler TBT hatları olarak adlandırılır ve 300'den 310'a kadar endeksli numaralardır. TBT hatlarının yanı sıra, yeni sistemde 44 şehir hattı ve 185 yerel hat olmak üzere, şehir içinde toplam 240'tan fazla otobüs güzergahı bulunmaktadır.
Otobüs ağının ilk yeniden düzenlenmesi 2016 yılında, o zamanki Tiflis belediye başkanı Davit Narmania'nın eskimiş filoyu yenileme çabalarında iddialı bir proje başlattı. Önceki şehir yönetimi zamanında, 2017 yılında 143 enerji tasarruflu MAN Lion's City otobüsü satın alındı ​​ve teslim edildi. 2018 yılında 90 yeni otobüs siparişi için ihale açıklandı. Tegeta truck&Buses ihaleyi kazandı ve 2019'un başlarında 90 Man Lion's City alçak tabanlı otobüsü şehre teslim etti. Daha sonra şehir, 12 metre uzunluğunda, alçak tabanlı BMC araçları ve 8,5 metre uzunluğundaki daha kısa Isuzu belediye otobüsleri dahil olmak üzere iki farklı üreticiden 400'den fazla yeni otobüs satın aldı. Ayrıca şehrin otobüs ağını daha da genişletmek ve sefer aralıklarını azaltmak amacıyla 200 adet 18 metre uzunluğunda körüklü otobüs alacağı açıklandı.
Bisiklet
Bisiklet kullanımı, son birkaç yıldır Tiflis sakinleri arasında giderek daha popüler hale geliyor. On yıllar boyunca bu doğa dostu ulaşım şekli şehrin dağlık ve engebeli arazisine uygun görülmedi. Ancak, şehir hükûmeti şehir genelinde yeni bisiklet yolları oluşturmaya başladıkça, sürekli artan sayıda insan düzenli kullanım için bisikletlere yöneldi. Uzun iyileştirme çalışmalarının ardından 2017 yılında Pekini Caddesi boyunca ilk büyük merkezi Tiflis bisiklet yollarından biri yapıldı. 2,8 metre genişliğindeki bisiklet yolu, şehir çapında daha büyük bir ağ olmaması nedeniyle düzenli kullanıcıları çekemedi. Yakın zamanlarda şehirde, Gürcistan Milli Botanik Bahçesi ve Lisi Gölü gibi rekreasyon alanları da dahil olmak üzere daha fazla bisiklet yolu oluşturuldu.
Dünyanın dört bir yanındaki şehirler geçici bisiklet yolları oluşturmaya başladığından beri Tiflis'in de bisiklet altyapısı ağının genişlemesi COVID-19 salgını sırasında önemli ölçüde hızlandı. Tiflis, Vake, Vera ve Kura Nehri kıyısı gibi şehrin merkezi bölgelerinde bisiklet yolları açarak bu küresel trende katılmış oldu. Bu çalışmaların ardından, Tiflis'in bisiklet yollarının toplam uzunluğu 2019'da 2 km'den 2020'de 20 km'nin üzerine çıktı. Şehrin ulaşım departmanı başkanı Euronews Georgia'ya Tiflis'in 20 yıllık bir kentsel hareketlilik geliştirme stratejisi üzerinde çalıştığını söyledi. Plana göre, bisiklet yolu ağının toplam uzunluğu sonunda başkent genelinde 350 km'ye ulaşacak.
Tramvay
Tiflis, 1883'ten beri atlı tramvaylar ve 25 Aralık 1904'ten itibaren elektrikli tramvaylara sahip bir tramvay hattı ağına ev sahipliği yapmaktaydı. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından elektrikli ulaşım yıllar içerisinde bozulma durumuna geldi ve nihayet geriye kalan tek tramvay hattı, kalan iki troleybüs hattı ile birlikte 4 Aralık 2006'da kapatıldı. Şehir yönetiminin modern bir tramvay ağı kurma planı bulunmaktadır.
Minibüs
Kentte uzun bir süre boyunca en baskın ulaşım şeklini minibüs ağı oluşturmaktaydı. 2000'li yılların başında Tiflis'te gelişmiş bir minibüs sistemi oluşturuldu. Kamu finansmanı eksikliği ve kötü altyapı döneminde özel işletilen minibüsler şehrin ulaşım sorununa kısa vadeli bir çözüm olarak ortaya çıktı. Tiflis'te 2019 yılında sarı minibüs işleten şirketten 2020 yılı sonuna kadar tüm minibüs filosunu değiştirerek yenilemesi istendi. Ancak süreç yavaşladı ve sadece 300 minibüs yenilendi. Tiflis belediye başkanı, Tiflis'teki minibüs sayısının giderek azalacağını ve sonunda Tiflis sokaklarından kaybolacağını duyurdu.
Kentin yanı sıra çevresindeki kırsal bölgelere de çeşitli hatlar hizmet vermektedir. Şehir genelinde mesafeye bakılmaksızın sabit bir ücret ödenir (2018'de 80 veya 50 tetri). Kent dışına yapılan daha uzun yolculuklar için genellikle daha yüksek ücretler mevcuttur. Nisan 2018 itibarıyla, minibüs hatlarının 14 sokak dışında önceden belirlenmiş durakları yoktur, yolcular taksi gibi yoldan minübüse biner ve her yolcu istediği zaman inebilir.
Teleferik
Tarihsel olarak, kentte yedi farklı teleferik bulunuyordu, ancak hepsi Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra kapanmıştır.
2012'den beri Tiflis, Rike Park ve Narikala kalesi arasında çalışan modern, yüksek kapasiteli bir gondol teleferiğine sahiptir; her gondol 8 kişiye kadar yolcu taşıyabilir. Sistem, İtalyan ulaşım hizmetleri şirketi Leitner Ropeways tarafından inşa edildi.
Kaplumbağa Gölü teleferiği, (başlangıçta ilk olarak 1965'te açılmıştır) yedi yıl hizmet dışı kaldıktan sonra 12 Ekim 2016'da yeniden açıldı. Büyük bir yeniden yapılanma çalışması geçirdi, ancak eski gondol ve istasyon tasarımları korundu. Bu teleferik Vake Park'ı Kaplumbağa Gölü'ne bağlamaktadır.
Devlet Üniversitesi (Maglivi) ile Saburtalo Bölgesi'ndeki Üniversite Kampüsü (Bagebi) arasındaki bir başka Sovyet dönemi teleferiği (başlangıçta 1982'de açılmıştır) 13 yıllık hizmet dışı aradan sonra Ekim 2016'dan bu yana yeniden inşa edilmektedir ve Nisan 2018'de açılması planlanıyor. Lovisolo tarafından üretilen ve Ceretti & Tanfani tarafından sağlanan, her biri 40 yolcu kapasiteli İtalyan üretimi kabinlerin yanı sıra istasyonlar da tutuluyor.
Sovyet yetkililerinin kötü yönetimi nedeniyle, ana teleferiklerden birinin büyük bir arıza yaşamasının ardından 1990 Tiflis teleferik kazası meydana geldi ve o zamandan beri teleferik sistemi devre dışı kaldı. Ekim 2017'den bu yana, teleferik sistemi yeniden inşa ediliyor, eski kültürel açıdan önemli alt istasyon korunuyor ancak yeni gondollar, direkler, üst istasyon ve diğer altyapı planları bulunmaktadır. Proje Doppelmayr Garaventa Group tarafından yürütülmektedir.
Füniküler
Tiflis füniküleri, uzun yıllar boyunca kapalı kalmasının ardından 2012'de yeniden açıldı. Çonkadze caddesi ile Mtatsminda Parkı'nı birbirine bağlayan ve yaklaşık 300 m (980 ft) irtifa farkına sahip olan teleferik demiryolu ilk olarak 1905 yılında inşa edildi. Tepenin zirvesi şehrin en yüksek noktasıdır ve Tiflis'in birçok farklı manzarasını sunarken Tiflis Televizyon Kulesi'nin yanı sıra bir roller-coaster ve bir dönme dolap gibi bazı eğlence araçlarına ev sahipliği yapar.
Füniküler istasyonu, Mtatsminda Panteonu'na ulaşmanın kestirme bir yoludur ve nekropol'e kolay erişim sağlar.
Tiflis'te yaşam
Tiflis birçok yabancıya ev sahipliği yapmaktadır. Uluslararası okulların, işletmelerin, göçmen topluluklarının ve çevrimiçi ağların açılmasıyla birlikte son yıllarda Tiflis'te yaşayan ve çalışan yabancıların sayısı arttı. Tiflis çok güvenli bir şehirdir. Gurbetçilerin çoğu Vake, Vera, Saburtalo ve Diğomi'de yaşıyor. Tiflis'te birçok gurbetçi topluluğu bulunabilir. Bazıları üyelik ücreti alıyor.
Kardeş şehirler ve mahalleler
Tiflis'in kardeş şehirleri:
Isaac Hayden
Isaac Scott Hayden (d. 22 Mart 1995), Newcastle United takımında orta saha pozisyonunda görev yapan İngiliz futbolcudur.
Profesyonel kariyerine 2013 yılında Arsenal kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Hull City ve Newcastle United kulüplerinde oynadı.
York Chocolate
York Chocolate (ya da sadece York) nadir görülen bir kedi ırkı. Kökeni 1983'e dayanmaktadır. New York'ta keşfedilmiştir.
Super League
Super League ile şunlar kastedilmiş olabilir:
Güldence
Güldence, Gülden Karaböcek'in Jet Plak Kaset şirketince CD ve MC formatlarında yayımlanan Mayıs 2001 tarihli son albümünün adıdır. Albümün A yüzü fantezi arabesk tarzındaki, B yüzü ise halk müziği tarzındaki parçalardan oluşmaktadır. Gülden Karaböcek, 'Güldence' albümünün tek klibini sözleri Ali Tekintüre'ye müziği Adnan Aslan'a ait "Sevmez Olaydım" adlı şarkıya çekmiştir. Albümde ayrıca söz ve müziği Aşık Mahzuni Şerif'e ait "Dumanlı Dumanlı" adlı eserin Gülden Karaböcek'in 1974 yılında plağa okuduğu orijinal versiyon bulunmaktadır.
İvan Gonçarov
İvan Aleksandroviç Gonçarov (Rusça: Ива́н Алекса́ндрович Гончаро́в) (d. 18 Haziran 1812 – ö. 15 Eylül 1891) Rus yazardır. En ünlü eseri 1859 yılında basılmış Oblomov ' dur.
Goncharov'un ilk romanı Alelade Bir Hikaye,  Sovremennik'  'te 1847 yılında yayınlanmıştır. İkinci ve en iyi bilinen romanı olan Oblomov ise 1859 yılında Otechestvennye Zapiski 'da yayınlanmıştır. Üçüncü ve son romanı olan Yamaç, Vestnik Evropy 'da 1869 senesinde okuyucularıyla paylaşılmıştır.
En ünlü romanı olan Oblomov'un aynı isimli karakteri, "Oblomovluk" kavramının doğmasına da yol açmıştır. Bu kavram aşırı tembelliğin bir ifadesi olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Hiç evlenmemiştir ve 1891 yılında Sankt-Peterburg kentinde ölmüştür.
Fuat Külünk
Ali Fuat Külünk, (d. 1911, Bağdat - ö. 27 Aralık 1951, Uludağ, Bursa), Erzincanlı elektrik mühendisi.
Dünya Enerji Kongresi Türkiye Milli Komitesi ve Büyük Barajlar Türkiye Milli Komitesi'nin kurulmasında da görev alan Fuat Külünk'ün adını taşıyan bir yüksek gerilim laboratuvarı İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde Gümüşsuyu yerleşkesinde bulunmaktadır.
4. Altın Koza Film Festivali
1972 Adana Altın Koza Film Festivali, 23 Eylül-30 Eylül 1972 tarihleri arasında düzenlenen film festivali.
Festival jürisinin ilk oylamasında Yılmaz Güney'in Baba filmi En İyi Film, Yılmaz Güney ise En İyi Erkek Oyuncu seçilmişti. Ancak Adana Büyükşehir Belediye Başkanı' nın duruma itirazı sonrası yeniden toplanan jüri, ilk oylamada ikinci olan Yılmaz Duru'nun Kara Doğan filmini En İyi Film, Yaralı Kurt filmindeki performansıyla da Cüneyt Arkın'ı da En İyi Erkek Oyuncu seçtiğini belirtti. Cüneyt Arkın ödülü reddetti.
Bratislava (bölge)
Bratislava Bölgesi, Slovakya'nın bölgelerinden biridir. Bu bölge ilk olarak 1923'te kurulmuş olup Slovakya'nın beş bölgesinden en küçük olanıdır.
Bu bölge Slovakya'nın güneybatı parçasında bulunmaktadır. Bu bölgenin alanı 2,053 km² olup 2009 yılı istatistiklerine göre 622,706'dır.
NGC 5716
NGC 5716, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Aslan takımyıldızı yönünde bulunur. SBc tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1787 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Avrupa Birliği Rekabet Hukuku
Avrupa Birliği Rekabet Hukuku, Avrupa Birliği içerisinde kullanılan rekabet hukukudur. Toplumun çıkarlarına zarar verecek karteller ve tekellerin oluşumlarını engellemek için teşebbüslerin rekabete aykırı eylemlerini düzenleyerek Avrupa Tek Pazarı içerisindeki rekabetin sürdürülmesini ve piyasa ekonomisi mekanizmalarının daha sağlıklı işlemesini destekler.
AB rekabet politikası Amsterdam Antlaşması'nın 81-89. maddelerine dayanmaktadır. Bu maddeler iki bölüme ayrılmıştır: Birinci bölüm, şirketlere ilişkin kurallar içermektedir. İkinci bölümde ise, üye devletler tarafından yapılan devlet yardımlarını düzenlemektedir.
Sancar, Yeşilli
Sancar, Mardin ilinin Yeşilli ilçesine bağlı bir mahalledir.
Köyün eski adı Tuxubé'dir.
Coğrafya
Mardin iline 21 km, Yeşilli ilçesine 11 km uzaklıktadır.
Hasan Vasıf Somyürek
Hasan Vasıf Somyürek, (d. 1889, İstanbul) - (ö. 7 Nisan 1944), Türk siyasetçidir.
İstanbul Darülfünun Tıbbiye mezunudur. Laboratuvar ve İç Hastalıkları uzmanıdır. Haseki Hastanesi Asistanlığı, Tıbbiye Fen Tedavi Asistanlığı, I. Dünya Savaşı'nda Tabip Yüzbaşılık, Tıbbiye Seririyatı Dâhiliye Müderris Muavinliği, Şehremaneti Haseki Lisa Hastanesi Emrazı Dâhiliye Laboratuvar Tabîpliği, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Diş Tababeti Profesörlüğü, TBMM V. Dönem Balıkesir ve VI. ve VII. Dönem Giresun Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve üç çocuk babasıdır.
Pardus
Pardus (Yazıldığı gibi okunur.), Türkiye'de TÜBİTAK ULAKBİM tarafından geliştirilen bir GNU/Linux dağıtımı olan işletim sistemi. Planlamasına 2003 yılında başlanmış olup, ilk kararlı sürümü 27 Aralık 2005’te yayınlanmıştır.
Pardus adı, Anadolu parsının bilimsel adı olan Panthera pardus tulliana'dan gelmektedir.
Pardus ilk sürümden 2011.2 sürümüne kadar herhangi bir başka Linux dağıtımı temel alınmadan kendine özgü projelerle geliştirilmiş olup, 2013 yılında yayınlanan Pardus 2013 sürümü ile beraber Debian tabanına geçilmiştir. 2011 yılı son aylarından itibaren TÜBİTAK bünyesinde yeniden yapılanma çalışmaları neticesinde yönetici ve geliştirici ekip dağıtılarak tasfiye edilmiştir. 2012 yılında TÜBİTAK, Pardus projesi için tekrar geliştirici istihdam etmiş ve o güne kadar Pardus projesi kapsamında geliştirilmiş olan PİSİ paket yönetim sistemi, COMAR yapılandırma yöneticisi, YALI kurulum aracı, Müdür açılış sistemi, Kaptan ilk ayar sihirbazı ve diğer tüm projeleri terk edilerek Debian tabanına geçilmiştir. Kararlı sürümü 25 Ocak 2013'te yayınlanan "Pardus 2013 Anadolu Parsı" sürümüyle beraber artık Pardus, Debian tabanlı bir Linux dağıtımı haline gelmiştir. Terk edilen eski Pardus projeleri ise gönüllüler tarafından yürütülen Pisi Linux projesi kapsamında sürdürülmektedir.
Resmi deposu http://depo.pardus.org.tr/
TÜBİTAK ULAKBİM tarafından geliştirilmesine devam eden Pardus'un en güncel sürümü Pardus 21.5'tir.
"Dolunay" 5 Mayıs 2023 tarihinde yayınlandı.
Oluşum süreci
2003 yılının önemli bir bölümünde TÜBİTAK tarafından ulusal bir dağıtımın gerekliliği, dünyada benzer uygulamalar, yazılım sektörünün mevcut durumu ve eğilimleri araştırıldı. Ülkenin bilgi teknolojisi alanındaki insan kaynağı, yerel yazılım sektörünün yetenekleri ve rekabet unsurları incelendi. Tüm bulgular ışığında, 2003 yılı yazında, bir ulusal işletim sistemi dağıtımı oluşturmanın yerinde bir karar olduğu sonucuna varılarak somut düzeyde planlama işine girişildi.
Mevcut işletim sistemleri, başta Linux olmak üzere incelendi, açık kaynak yazılım metodolojisi (yöntem bilimi) ve felsefesi ayrıntılı olarak çalışıldı. Hedef, bir dağıtım oluşturmanın ötesinde, bu dağıtımı sürekli kılabilecek düzenlemeci yapıyı da kurmak olduğundan yazılım sektöründe, özellikle açık kaynak çerçevesinde, kullanılabilecek iş örnekleri irdelendi.
Bu incelemeler sonrasında, 2003 yılı sonbaharında, Linux temelli, açık kaynaklı, olabildiğince GPL lisanslama yöntemini kullanan bir işletim sistemi dağıtımı oluşturulmasına karar verildi.
Pardus Projesi'nin hayata geçmesi, 2004 yılı başında teknik ekibin çekirdeğinin oluşturulmasıyla başladı. Bu aşamada Türkiye'nin Linux geçmişi, mevcut ve planlanan dağıtımlar, açık kaynak ve Linux topluluğu ve girişimleri de göz önüne alınarak, var olan bilgi birikimi ve deneyimden en üst düzeyde yararlanmanın yolları arandı. Sonuçta ulusal işletim sistemi geliştirilmesinde görev alması en uygun kişiler Türkiye'nin dört bir yanından seçilerek TÜBİTAK/UEKAE bünyesinde bir araya geldiler.
2004 yılının önemli bir kısmı teknik seçeneklerin değerlendirilmesi ile geçti. Farklı Linux dağıtımları incelendi, mevcut dağıtımlardaki eksiklikler, olası gelişim alanları, yapılması gerekenler ve bunların iş gücü ve kaynak gereksinimleri irdelendi. Hedef kitlenin kim olacağı üzerinde beyin fırtınaları yapıldı, bunun sonucu olarak yol haritası seçenekleri belirlendi.
2004 yılı Ekim ayında bu teknik değerlendirmeler sonuçlandı ve yayınlanan Proje Ana Sözleşmesi ile amaç, yöntem ve takvim belirlendi. Pardus'un “bilişim okuryazarlığına sahip bilgisayar kullanıcılarının temel masaüstü ihtiyaçlarını hedefleyen” bir işletim sistemi olmasına, “mevcut Linux dağıtımlarının üstün taraflarını kavram, mimari ya da kod olarak kullanmasına”, ancak “otonom sisteme evrilebilecek bir yapılandırma çerçevesi ve araçları ile kurulum, yapılandırma ve kullanım kolaylığı sağlamasına” karar verildi.
Teknik hedefi ve yöntemi belirlenen tasarı hızla ilerlemeye başladı ve 1 Şubat 2005 tarihinde ilk ürün olan Pardus Çalışan CD 1.0 yayımlandı. Tasarının amaçları ve teknik yaklaşımı hakkında Linux topluluğunu ve kullanıcıları bilgilendirmeyi amaçlayan Çalışan CD (canlı CD) beklenenin üzerinde ilgi gördü. Sonrasında geliştirme daha çok özgün yenilik tasarılarına yoğunlaştırıldı ve nihayet 27 Aralık 2005'te Pardus'un ilk kurulabilir sürümü olan Pardus 1.0, ağ üzerinden yayımlanmaya başladı. Pardus 2011.2 sürümüne kadar kendine özgü PİSİ paket yönetim sistemini kullanan özgün bir Linux dağıtımı olarak yoluna devam etti.
Yeniden yapılanma dönemi
2011 yılının son aylarından itibaren TÜBİTAK bünyesinde yeniden yapılanma çalışmaları neticesinde proje yöneticileri ve geliştirici ekip dağıtılarak tasfiye edildi. İdari ve teknolojik olarak köklü değişikliklerin yaşandığı bu süreçte son sürüm olan Pardus 2011 sürümünün bakımı yapılmadı. Mevcut sürümlerin bakımlarının ve yeniden yapılanma çalışmalarının içeriği konusunda resmî açıklamaların yapılmaması Pardus kullanıcıları arasında projenin sona erdiğine dair haberlerin yayılmasına neden oldu. Ocak 2012'de Pardus 2011 bireysel sürümüne güncelleme desteğinin sona erdiği e-posta listeleri üzerinden duyuruldu.
2 Mart 2012'de projenin resmî sitesinden 23-24 Mart 2012 tarihlerinde “Pardus’un Yarını Çalıştayı” adında, projenin yeniden nasıl sürdürüleceğine dair bir çalışma yapılacağı açıklandı. Sadece davetlilere açık olan çalıştayda Pardus hakkında kararlar alacak bir kurul oluşturulmasına ve bu kurulun aşağıdaki üyelerden oluşmasına karar verildi.
Ayrıca kurul üyelerinin kendi temsil ettikleri topluluklardan seçim yoluyla belirleneceği ve Pardus’un en önemli hedefinin en iyi Türkçe desteği veren işletim sistemi haline gelmek olduğu belirtildi.
19 Haziran 2012 tarihinde ULAKBİM Başkanı Dr. Ahmet Kaplan ve Pardus Proje Yöneticisi Abdullah Erol projenin hedeflerini açıkladıkları bir basın toplantısı düzenlediler. Abdullah Erol'un proje yöneticisi olduğu bu toplantı ile kamuoyu tarafından öğrenildi. Toplantıda özetle FATİH Projesindeki akıllı tahtalarda Pardus kullanılacağı, yeni bir kurumsal sürüm hazırlandığı, sunucu ve mobil sürümler yapılacağı ve özel sektörle işbirliklerine gidileceği belirtildi. Bu vaatler Pardus topluluğu tarafından şüphe ile karşılandı (Abdullah Erol 2016 yılı Ağustos ayında FETÖ soruşturmaları kapsamında görevinden alındı  ).
Pardus danışma kurulu ilk toplantısını 29 Haziran 2012 tarihinde Ankara'da ULAKBİM'de yaptı. Fakat toplantıdan bir gün önce projenin bir Debian derlemesini bazı ekran görüntülerini değiştirerek Pardus 2011 adı altında FATİH projesi kapsamındaki akıllı tahtalara yüklediği ve okullara dağıttığı ortaya çıktı.
2012 yılı ilk yarısında Fatih Projesi kapsamında okullara gönderilen etkileşimli tahtalarda Pardus logolu Debian işletim sisteminin kullanıldığı görüldü. 2012 yılı ikinci yarısında TÜBİTAK yeni geliştiriciler istihdam ederek yeni sürüm hazırlıklarına başladı. 25 Ocak 2013'te Debian tabanlı ilk kararlı Pardus sürümü "Pardus 2013 Anadolu Parsı" adı ile yayınlandı. Böylece Pardus projesi kapsamında 2012 yılına kadar geliştirilmiş olan Pardus'a özgü PİSİ paket yönetim sistemi, ÇOMAR yapılandırma yöneticisi, YALI kurulum aracı, Müdür açılış sistemi, Kaptan ilk ayar sihirbazı ve diğer irili ufaklı tüm projeler terk edilerek tamamen Debian tabanına geçilmiş oldu.
Pardus Alt projeleri
Yeni dönemde Linux dağıtımının bileşenleri yerine, göç projelerinde kamu ve özel kurumların ihtiyaç duyacağı araçların geliştirilmesine önem verilen projede, şu ürünler geliştirilmiştir:
Sürümler
Pardus 2013 sürümü öncesindeki dönemde kurumsal kullanıcılara yönelik "Pardus Kurumsal" sürümleri ve bireysel kullanıcılara yönelik "2000 serisi sürümler" adı altında iki farklı sürüm yayımlanmıştır.
Pardus 2013 sürümünden itibaren ise Kurumsal, Sunucu ve Fatih sürümü olmak üzere Pardus'un 3 ayrı sürümü yayımlanmaya başlamıştır. Kurumsal sürüm, kurum ve kuruluşların ihtiyaçları göz önüne alınarak hazırlanmıştır. Fatih sürümü ise FATİH Projesindeki akıllı tahtalarda kullanmak üzere hazırlanmıştır.
Pardus'un ana sürümleri daha sonra şu şekilde çeşitlenmiştir:
Dış bağlantılar
Yabancı dillerde bazı Pardus incelemeleri
Çırpan, Kızılcahamam
Çırpan, Ankara ilinin Kızılcahamam ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Çırpan; Ankara Kızılcahamam Çırpan köyünün kuruluşu 1800 lü yılların ilk çeyreğine rastlamaktadır. 1825 yılında köyde doğmuş olanların nüfus kayıtlar mevcuttur.Bu belgeler de Kızılcahamam Çırpan Köyünün 1800 lü yılların ilk çeyreğinde kurulduğunu belgelemektedir.Rus harbinden önce kurulmuştur.Bulgaristan’daki Çırpan’ın da 1800 yılından sonra kurulmuş olduğu daha akla yatkındır. Bulgaristan’daki Çırpanı kuranların Osmanlı döneminde Kızılcahamam Çırpan köyünden o bölgelere asker olarak gidip terhisleri sonrası Devlet tarafından Balkanlar’ın Türkleştirilmesi amacıyla mecburi ikamete tabi tutularak buralarda kalan Çırpan’lı askerlerin olduğu akla daha yatkın gelmektedir.Zira askerde çok kalan olmuştur.Ailelerince bunların akıbeti de öğrenilememiştir. Bazı İddialar Bulgaristan’daki Çırpan’lıların Ükemize Rus harbinden sonra yani 1878 yıllarında göç ettiklerini göstermektedir.Yukarıda belirtiğimiz açıklamalar ışığında Bulgaristan’daki Çırpan Ankara Kızılcahamam Çırpan köylüleri tarafından kurulmuş olduğu anlaşılıyor.Sonradan burası çok büyümüş ve çok kozmopolitik bir yapıya kavuşmuştur.Rus harbi sırasında buradan Türkiye'ye göç edenler Bursa ve Balıkesire göç edenlerdir.Bazı yayınlarda Ankara Kızılcahamada bulunan Çırpanlıların da bu dönemde göç ettiği yazılmaktadır.Bu göç edenlerin Ankara Çırpan köyündeki Çırpanlılarla hiçbir ilgisi yoktur.Ayrıca Balıkesir ve Bursa da bulunan Çırpanlılarla Ankaradaki Çırpanlıların yaşantı ve örf adetleri birbirine hiç benzememektedir.Birbirleriyle hiç irtibatları olmamıştır.Aralarında akrabalık olsaydı örf ve adetleri birbirine benzerdi ve birbirleriyle irtibat kurarlardı Belirtilen iddialardaki gibi olsa Ankara Kızılcahamam Çırpan köyü 1878 lerden sonra kurulması gerekirdi.Oysa Köy 1800 yıllarında kurulmuştur.Bulgaristandaki Çırpan da büyük İhtimallere göre bu köylü askerde kalan askerler tarafından kurulmuştur.
Coğrafya
Ankara iline 53 km, Kızılcahamam ilçesine 46 km uzaklıktadır.
Batu Han
Batu (Moğolca: Бат Хаан, Rusça: Баты́й, Farsça: باتو Bātū, Çince: 拔都, bá dōu; 1205 - 1255), Cengiz Han'ın en büyük oğlu olan Cuci'nin oğludur. Moğol İmparatorluğu'na bağlı Altın Orda'nın kurucusudur. 1240 - 1255 yılları arasında Altın Orda Devleti'ni yönetmiştir. Lehistan ve Macaristan ordularını yendikten sonra kurduğu devlet Rus toprakları ve Kafkaslarda 250 yıl egemen olmuştur.
İlk yılları
Oğlu Cuci öldükten sonra Cengiz Han topraklarının oğullarını geçmesini buyurarak yönetimi Batu'ya verir. Batu’nun ağabeyi Orda Han da buna karşı çıkmaz. 1227 yılında Cengiz Han öldüğünde ise topraklar Batu ile Orda arasında yeniden dağıtılacaktır. Buna göre Batu İdil Nehri’nin batısındaki toprakları, Orda ise sonradan Ak Orda devletini kuracağı nehrin doğu kıyısındaki toprakları alacaktır. Batu, Ögeday komutasındaki Kuzey Çin seferine katılırken, kardeşi de batıda Kumanlar, Alanlar ve Bulgarlara karşı savaşır.
Rus topraklarının fethi
Kuzey Çin'in fethinden sonra Ögeday, kurultayda Batu’dan batıya doğru seferlere devam etmesini ister. 1235 yılına gelindiğinde Kırım topraklarını zaten fethetmiş olan Batu 130 bin kişilik orduyla Doğu Avrupa'ya ilerlemeye başlar. Ögeday’ın emriyle sefere Güyük, Büri, Möngke, Hulgen, Kadan, Baydar gibi Moğol asillerinin yanı sıra Sübedey, Borolday gibi önemli komutanlar katılır. Ordunun genel komutası Sübedey’dedir.
İdil Nehri'ni geçen ordu Volga Bulgarlarının topraklarını işgal eder. Volga Bulgarları, Kıpçaklar ve Alanların işgale karşı direnişleri bir yıl içinde bastırılır. 1237 yılının Kasım ayında Batu, Kiev Knezliği sarayına elçi göndererek II. Yuri’den bağlılığını bildirmesini ister. Yuri Moğollara teslim olmayı reddedince Ryazan kuşatılır. 6 gün süren muharebelerden sonra şehir tamamen yerle bir edilir. Yuri’nin, Moğol ordusunu durdurmak için oğullarının komutasında gönderdiği ordular yenilir. Kolomna ve Moskova şehirleri yakılır. 4 Şubat 1238 tarihinde Vladimir kuşatılır. 3 gün içinde başkent yakılır ve tamamen yokolur. Kraliyet ailesinin çoğunluğu yangında ölecek, Yuri kuzeye çekilir. Yeni kurduğu ordu ise Moğollar tarafından 4 Mart 1238 tarihinde Sit Nehri'nde hezimete uğratılır.
Avrupa seferi
Moğolların ilerleyişinden kaçan Kumanlar Macaristan Krallığına sığınırlar. Batu, Macar kralı IV. Bela’ya sayısız elçiler gönderecek ve cevap alamayacaktır. Batu, Moğollara ihanet ettiğini iddia ettiği Kumanların iadesini isteyerek Macarları tehdit eder. Tarihçiler arasında Batu’nun amaçları hakkında ortak bir görüş yoktur. Batu’nun tüm Avrupa’yı fethetmek mi istediği, yoksa sadece hakim olduğu toprakların güvencesini sağlamak için mi Doğu Avrupa seferi düzenlediği bilinmemektedir. Lehistan ve Macar topraklarına saldırmayı planlayan Sübedey ve Batu bu ülkelere casuslar göndererek durum hakkında bilgi sahibi olurlar. Genel komuta Sübedey’de olacak şekilde istila planı hazırlanır. Üçe bölünen ordunun ilk grubu Lehistan topraklarına girerken, ikinci grup Karpatlara girer, üçüncü grup ise Tuna Nehri boyunca ilerler. Lehistan Ordusu Legnica Muharebesi, Macar Ordusu ise Mohi Muharebesinde yenilir. Macaristan ovası, Avusturya ve Dalmaçya Moğol egemenliğine girer. Moğollardan kaçan Macar kralı IV. Bela’yı takip etmek için Kadan görevlendirilir. 1241 yılında Batu ve Sübedey İtalya ve Almanya topraklarına sefer düzenleme planları yaparken Aralık ayında Ögeday Han’ın ölüm haberi alınır. Yeni hanın seçilmesi için geri çağrılan Moğol asilleri başkent Karakurum’a gitmek üzere cepheyi terk edecektir. Sübedey geri dönse de Batu fethedilen topraklarda kalacaktır.
Güyük ile mücadele
Macar topraklarından Volga kıyılarına çekilen Batu, yeni hakanın seçilmesi için Töregene Hatun tarafından Karakurum’a davet edilse de gelemeyeceğini bildirir. Uzun bir zaman süren belirsizlikten sonra 1246 yılında tahta Güyük geçecektir. Börçigin hanedanının en yaşlı temsilcilerinden olan Batu, Moğol İmparatorluğunun batıdaki topraklarının hakimi olur. Rus toprakları ve Kafkaslarda egemenliğini ilan etse de Büyük Kağanın otoritesini hiçbir zaman reddetmeyecektir. Batu egemenliği altına aldığı Rus topraklarında Vladimirli Rus prens II. Yaroslav ile görüşür ve onu Kiev’de yetkili tayin eder. Batu daha sonra Yaroslav’ı Karakurum’a göndererek Güyük Han’ın tahta çıkış törenine katılmasını ister. Ancak Batu’nun başkentteki düşmanları Yaroslav’ı zehirleyerek öldürür. Batu Rus topraklarını ele geçirdikten sonra Rus prenslerinin kendisine bağlılıklarını ilan etmesini talep eder. Chernigovlu Mihail Cengiz Han döneminden kalan şaman geleneklerine göre iki ateşin önünden geçmeyi ve Cengiz Han’ın yazıtlarının önünde eğilmeyi reddedince Batu tarafından öldürülür.
Gürcistan’da soğuk savaş
Batu ile Güyük arasındaki çekişme Moğol istilası altındaki Gürcü Krallığında şiddetli şekilde hissedilir. Ögeday tarafından Moğol hakimiyetini yaymak üzere görevlendirilen Baycu Noyan, İran’daki ordusuyla Anadolu üzerine yürür. Anadolu Selçuklu Devleti 1243 yılında yapılan Kösedağ Muharebesinde yenilerek Moğol boyunduruğuna girer. Baycu Noyan, Selçukluların elindeki Gürcü prens VII. Davit Ulu’yu serbest bırakarak Güyük’ün sarayına gönderir. Gürcü tahtına kendi oğlunun çıkmasını isteyen kraliçe Rusudan ise Batu’nun sarayına oğlu VI. Davit Narin’i gönderir. Batu, VII. Davit Ulu’yu Gürcü topraklarının egemeni olarak tanıyarak desteklese de, Güyük Batu’nun kararını çiğneyerek VI. Davit Narin’i Gürcü kralı ilan eder.
Batu ile Güyük arasındaki gerginlik daha da artınca bölgedeki komutanı olan Baycu Noyan’ı görevden alacak ve Eljigidei adlı Moğol komutanı getirecektir. Bu dönemde Güyük, Rus topraklarında Batu’ya karşı ittifak yapmaya girişecek ve Aleksandr Nevski ile ittifak yapacaktır. Batu’yu huzuruna çağırdığı bir dönemde Güyük ölecektir.
Möngke ve Batu
Güyük ölünce Batu için Ögeday ve oğlu Güyük tarafından sürdürülen aile hanedanına son verme şansı ortaya çıkar. Tahta geçme şansı olan Batu, kendisi çok hasta iken ziyaretine gelen Möngke’nin bağlılığından etkilenecek ve 1250 yılında kendi hakimiyetindeki topraklarda yapılacak kurultayda Möngke’nin hanlığını destekleyecektir. Karara karşı çıkan Ögeday ve Çağatay soyundan Moğol prensler kurultayın Moğolistan’da yapılması gerektiğini öne sürerler. Batu, kardeşi Berke ve oğlu Sartak’ın korumasında olduğu halde Möngke’yi Moğolistan’a gönderir ve resmî kurultayda han seçilmesini sağlar. Ögeday hanedanının devam etmesini isteyen prensler kurultay tanımayacaktır. Bunun üzerine 1251 yılında tahta geçen Möngke rakiplerini hızla tasifiye eder.
Batı Rus topraklarında ise Batu’ya karşı çıkan Rus prens II. Andrey isyancı Moğol prenslerine destek verir. Bunun üzerine Vladimir’e saldıran Batu’nun ilerleyişi Novgorod ve Pskov önlerinde Töton Şövalyeleri tarafından durdurulur. Bu bölgeyi ise Batu Han ve oğlu Sartak ile dostluğu olan Aleksandr Nevski yönetecektir.
Möngke’nin iktidarı sırasında ona yardım ettiği için Batu’nun prestiji en yüksek seviyededir. Kardeşi Berke’nin itirazlarına rağmen Hülagu’nun seferlerine asker gönderecektir. Ancak Moğol İmparatorluğunda belirginleşmeye başlayan ayrılık sonunda Moğollar kendi aralarında savaşmaya başlayacaktır.
Batu’nun soyu kurmuş olduğu Altın Orda haricinde de bölgede çok sayıda hanedanda sürdürülecektir.
Ailesi ve geleneği
Batu’nun en az dört çocuğu olduğu bilinmektedir. Bunlardan Sartak babası öldükten sonra 1255-56 yılları arasında Altın Orda tahtına çıkacak, ancak Möngke’yi Moğolistan’da ziyaretinden az sonra ölecektir. Ondan sonra tahta amcası Berke geçecektir. Müslümanlığı seçen Berke, Moğolistan İmparatorluğuna şeklen bağlı kalsa da Abbasileri yenen akrabası Hülagû Han ile savaşacaktır. Bu dönemde artık Moğol İmparatorluğundaki çatlak iyice artmış olacak ve Altın Orda bağımsız bir devlet konumuna gelecektir. Berke, Doğu Avrupa’ya karşı büyük seferlere girişmeyecek ve iktidarı döneminde bazı yağma seferleri yaşanmasına rağmen kardeşi Batu dönemine göre Avrupa’da Moğol istilası yaşanmayacaktır. Altın Orda diğer Moğol devletlerine göre en uzun süre ayakta kalan olacaktır.
Kapıkulu
Kapıkulu, Osmanlı Devleti'nin sürekli ordusunu oluşturan ve doğrudan padişaha bağlı olan yaya, atlı ve teknik sınıftan asker ocaklarına ve bu sisteme verilen addır. Kapıkulu ocaklarının kurulmasından önceki dönemde Osmanlı Devleti'nin askerî gücünü yayalar ve müsellemler oluşturuyordu.
Kapıkulu askerleri, eyalet askerleri ve donanma kuvvetleri ile birlikte Osmanlı ordusunun üç ana bölümünden biri idi. Kapıkulu askerleri yayalardan oluşan Yeniçeriler, Cebeciler, Topçular, Top Arabacıları ve süvarilerden oluşan sipahi, silahtar, Sağ Ulufeciler, Sol Ulufeciler, Sağ Garipler, Sol Garipler'den meydana gelmekteydi.
Kent güvenliğinden ve sınırların korunmasından sorumlu olan, silah olarak genellikle tüfek, kılıç, ok ve yayi kalkan, mızrak kullanan savaşçı bir sınıf olan kapıkuluların görevleri katı ve ödünsüz kurallara bağlanmıştı. Bu kurallara Kavanin-i Yeniçeriyan denirdi.
Kapıkulu olacak kişinin ailesiyle ve diniyle tüm bağlarını koparması, aynı yeni doğmuş gibi, hükümdardan başka kimseye maddi ya da duygusal herhangi bir bağ hissetmemeleri gerekiyordu.
Acemi Ocağı
I. Murad döneminde Rumeli'de arka arkaya elde edilen zaferler sonucu sınırları genişleyen Osmanlı İmparatorluğu'nda Yeniçeri, Hristiyan çocuklarından devşirme yöntemi ile yetiştirilen askerdir. I. Murad'ın veziri Çandarlı Kara Halil Hayreddin Paşa'nın girişimiyle kurduğu bu sistem de, devlet kendi Hristiyan tebaasından ve bazen ele geçirilen savaş esirlerinden bazı çocuklara el koyuyordu. Acemi Oğlanı denilen bu çocuklar, önce bir tür köylü ailesinin yanına veriliyordu. Orada Türkçe ve Arapça öğreniyor, İslam dininin örf ve adetlerine göre yetiştiriliyordu. Devşirildikten sonra sünnet edilip, kendilerine bir Müslüman adı verilirdi.
Osmanlı Devleti, daha fazla askere ihtiyaç duyuyordu. Mevcut kuvvetler ihtiyaca yetmiyor ve elde devamlı bir ordu bulunması gerekiyordu. Bu itibarla, esirlerden faydalanmak gayesi ile 1362 senesinde kadıasker (kazasker) Çandarlı Kara Halil ile ulemâdan Karamanlı Molla Rüstem'in gayretleriyle, Sultan Birinci Murad devrinde, Pençik Kanunu gereğince Acemi Ocağı, Gelibolu'da kuruldu. Daha önceleri, savaşta esir alınanlar, kısa bir eğitimden sonra yeniçeri yazılıp savaşa gönderilirdi. Sultan Birinci Murad zamanında, esirler önce Lapseki, Çardak ve Gelibolu arasında süvari askerlerini taşıyan gemilerde beş-on sene acemi oğlanı olarak çalıştıktan ve uzun bir eğitimden geçtikten sonra Yeniçeri ocağına kaydedilmeye başlandı.
Acemi teşkilatına, acemi oğlanı iki şekilde alınırdı. Biri, harpte esir edilen esirlerin beşte birinden, diğeri ise Osmanlı sınırları içinde yaşayan Hristiyan çocuklarından ki, buna “devşirme” denirdi. Devşirme kanunu ile Hristiyan tebaa evladından asker toplanarak, gayrimüslim olan Rumeli halkı, yavaş yavaş Müslüman olacak ve bu askerlerle de Osmanlı ordusu biraz daha kuvvetlenecekti. Kuruluşunda Gelibolu'da bulunan acemi ocağının merkezi, fetihten sonra İstanbul'a taşınmıştır. Gelibolu ocağının başında, Gelibolu ağası vardı. Gelibolu Acemi Ocağı'nın mevcudu, önceleri dört yüz idi; daha sonra beş yüz olmuştur. İstanbul Acemi Ocağı'nın mevcudu ise, önceleri üç bin kadardı, on altıncı asırda bu sayı, dört bine çıktı. Yeniçeri mevcudu arttıkça, acemilerin miktarı da artıyordu. On altıncı asır sonlarında, Bostancılarla birlikte sekiz-dokuz bine çıkan acemilerin, 17. asır başlarındaki adedi, 9406 idi.
Acemi Ocağı, on yedinci asır ortalarından sonra ehemmiyetini kaybetti. Yeniçeri Ocağı, 1826 yılında Sultan II. Mahmud tarafından kaldırılınca, bu ocak da kapanmış oldu.
Yeniçeri Ocağı
Yeniçeri, Osmanlı Devleti'nde askeri bir sınıftır. Yeniçeriler, Padişah'a bağlı Kapıkulu'nun piyade kısmıdır. Yeniçeriler, Osmanlı Devleti'nin sınırlarında yaşayan Yunan, Sırp, Arnavut gibi Hristiyan topluluklardan toplanan yetim çocuklardan oluşmuştur. Padişahın çevresinde bulunan yaya askerlerdir ve hayatlarında hiç evlenmezler.Üç ayda bir ulufe adı verilen bir maaş alırlar savaşa gittiklerinde ise sefer bahşişi alırlardı. II. Mehmed'den İtibaren Cülus Bahşişi almak gelenek olmuştu. Devletin ilk yüzyıllarında yararlı olan bu sistem, daha sonra bozulması ile değişik sorunları birlikte getirdi. Yeniçeri ocağı II. Mahmud tarafından 1826 yılında kaldırılmıştır.
Cebeci Ocağı
Ordunun silahlarını hazırlayan ve savaş alanına taşıyan sınıftır. II. Mehmed zamanında kurulmuştur. Yeniçeriler gibi, acemi oğlanları arasından seçilen Cebeciler, 59 bölük ve 37 orta bölük olmak üzere 96 odaya ayrılmıştı. Cebeciler, silah yapımı, tamiri, barut hazırlanması ve savaş araç-gereçlerinin hazırlanmasını sağlayan sınıflardan oluşmakta idi.
Topçu Ocağı
Top döken, topçulukla ilgili malzemeleri hazırlayan ve savaşlarda topları kullanan sınıftır. Topçu Ocağının en büyük zâbitine (subayına) "Sertopî" veya "Topçubaşı" denirdi.
Top Arabacılar Ocağı
Osmanlılarda kapıkulu ocaklarının yaya kısmından büyük topları cepheye taşımak için kurulan teşkilât. Muhtemelen 15. yüzyılın sonlarında kurulmuştur. Önceleri Acemi Ocağından neferler alınırken, 17. asırdan itibaren ocak arabacılarının çocuklarından ve kul kardeşlerinden alınmaya başlanmıştır. İstanbul'da ikâmet ettikleri gibi nöbetleşe kalelere de giderlerdi. Kapıkulu topçusunun bulunduğu yerlerde, top arabacıları da bulunuyordu. Tophane'de îmâlâthâneleri, Ahırkapı'da ahırları, Şehremini'de kışlaları vardı. Ocakta; arabacıbaşı, kethüda, başçavuş, kethüda yeri, ocak kâtibi, bölükbaşı, odabaşı ve halife unvanlı subaylar görev yapardı. Arabacıbaşı nezâretinde; nefer sayıları birle-elli iki arasında değişen, altmış üç top arabacıları bölüğü vardı.
Humbaracı Ocağı
Humbaracı Ocağı, Fabrika ve kışlaları Üsküdar'da bulunan humbaracılar, devlet askerî teşkilâtı bakımından önemli bir yere sahiptiler.
Lağımcılar
Kuşatma altındaki surlarının altından tünel kazarak surları yıkan veya düşmanın açtığı tünelleri kapatan ocaktır. İlk kez II. Mehmed tarafından kullanılmıştır.
Sakalar
Osmanlı ordusunun yardımcı kuvvetlerindendir. Görevleri savaşta askerlere içecek dağıtmaktır.
Silahtar
Savaşta padişahın yanında durup padişahı korurlardı.
Sipahi
Eskiden Osmanlı ordusunda, tımar adıyla aldıkları vergiye karşılık seferlere katılmak zorunda olan bir sınıf süvari asker bulunurdu. Bunlar âkıncılık çapulculuk, karakol hizmetleri görürler ve düşman karşısında yaya askerlerin korunmasını sağlarlardı. Bunlar hafif süvari birlikleri olup ok-yay kullanıp düşman birliklerini yıpratır. Hafif zırh, kalkan ve kılıçlarıyla süratli olup stratejik kullanıldığı zaman çok yararlı olan birliklerdi.
Sağ Ulufeciler
Savaşta ordunun ağırlıklarını ve hazineyi korurlardı. Ayrıca saltanat sancaklarını korurlardı. Sağ Ulufeciler, Osmanlı Devleti askeriyesinin Hassa Ordusu'nun Süvariler kısmında yer alırdı. Bu bölüğe Yeşil Bayrak da denilirdi. Sağ ulufeciler 120 bölükten oluşurdu. Sağ ulûfeciler, seferde pâdişahın ve sipahi bölüğünün sağında yürürlerdi. Savaş meydanında ve ordunun konak yerinde ise, pâdişâh sancağının sağında dururlardı. Hazîneyi korumak bunların görevleri arasındaydı. Ulufecilerden toplam 7 kişi tayin edilen bölük subaşılığına Subaşı sıfatıyla sağ ulufecilerden 4 kişi tayin edilirdi.Ayrıca ordumuz için de büyük bir önemi vardı. Bu yüzden sağ ulufeciler osmanlı donanmasında yer almaktadır.
Sol Ulufeciler
Sol ulûfeciler, seferde pâdişahın sağında yürüyen sipahi bölüğünün solunda yürürlerdi. Savaş meydanında ve ordunun konak yerinde ise, pâdişâh sancağının solunda dururlardı. Hazîneyi korumak bunların görevleri arasındaydı. Ulufecilerden toplam 7 kişi tayin edilen bölük subaşılığına Subaşı sıfatıyla sol ulufecilerden 3 kişi tayin edilirdi. Ayrıca Osmanlı ordusu için de büyük bir önemi vardı. Bu yüzden sol ulufeciler osmanlı donanmasında yer almaktadır.
Sol Garipler
Savaşta saltanat sancaklarını korurlardı.
IBM
IBM (International Business Machines; Uluslararası İş Makineleri), merkezi Armonk, New York, ABD'de olan, dünyanın en büyük bilişim teknolojisi şirketlerinden biridir. 410.000'i aşkın çalışanı ile 170'ten fazla ülkede faaliyet göstermektedir. Faaliyet gösterdiği alanlar arasında bilgisayar, middleware ve donanım üretimi, yazılım, internet barındırma hizmeti, kuantum hesaplama, bulut depolama, bulut bilişim, bulut veritabanı, yapay zekâ, otomasyon, robotik, sunucu servisleri, danışmanlık ve AR-GE (IBM Research) bulunmaktadır. Dünyada her yıl en fazla yeni patent alan şirket durumundadır.
IBM tarihi 1880 yıllarına kadar uzanır. 1880'lerde, International Business Machines'in (IBM) çekirdeğini oluşturacak teknolojiler ortaya çıktı. Julius E. Pitrap, 1885'te hesaplama ölçeğinin patentini aldı. Alexander Dey, kadranlı kaydediciyi icat etti (1888). Herman Hollerith (1860–1929), Elektrikli Tablolama Makinesinin patentini aldı. Willard Bundy, 1889'da işçilerin geliş ve gidiş saatlerini bir kağıt kasete kaydetmek için bir zaman saati icat etti. 16 Haziran 1911'de, dört şirket New York Eyaletinde Charles Ranlett Flint tarafından beşinci bir şirket olan Endicott, New York merkezli Kayıt Şirketi Computing-Tabulating'de birleştirildi. Beş şirketin 1.300 çalışanı ve Endicott, Binghamton, New York, Dayton, Ohio; Detroit, Michigan; Washington DC ve Torontoda ofisleri ve fabrikaları vardı. Kart delici makinelerin bulucusu Herman Hollerith'in patentlerini işlemek ve geliştirmek üzere Thomas J. Watson tarafından 1911 yılında kuruldu. Kısa zamanda iş hacmini büyüterek kendi alanında ABD ve dünyanın en önde gelen şirketlerinden biri durumuna geldi.
Dünya'da IBM
Çeşitli sektörlerden farklı büyüklükteki kurumlara, donanım, yazılım ve hizmet çözümleri sunan firma, 100 yıllık tarihi boyunca devrim niteliğindeki birçok buluşa imzasını atmıştır.
Interbrand'ın "2010 yılı Dünya'nın en değerli markaları" listesinde 2. sırada yer almaktadır. 2010 faaliyet raporuna göre IBM'in dünya çapındaki geliri 99,870 milyar USD, net karı ise 14,833 milyar USD'dir. IBM PC bölümünün Lenovo tarafından satın alınması 2004 yılında başladı ve Mayıs 2005'te tamamlandı.
IBM Watson
Amerika'da yayınlanan Jeopardy yarışmasını arka arkaya 74 kez kazanan Ken Jennings ile yarışmadan 3,3 milyon Dolar kazanarak bir rekora imza atan Brad Rutter IBM'in "Watson" isimli bilgisayarına karşı yarıştı. 14 Şubat'ta gerçekleşen yarışmanın ilk gününde Watson sorulan 30 sorudan 25'ine doğru cevap vererek 35.734 dolar kazandı. Yarışmanın son günü, Watson diğer yarışmacıları geride bırakıp 77.147 dolar ile yarışmayı bitirirken Jennings 24.000 Dolar, Rutter ise 21.600 Dolar ile tamamlayabildiler.
Böylece Watson, insan dilini anlayarak günlük dilde kullanılan sözdiziminin anlamını çözen ilk bilgisayar olarak kayıtlara geçti. Daha önce yine IBM'in "Deep Blue" adlı bilgisayarı dünya satranç şampiyonu Garri Kasparov'u yenmişti.
Tarihçe
1938 yılında Türkiye'de faaliyet göstermeye başlamıştır. Yazılım, donanım, teknoloji ve iş danışmanlığı hizmetleri alanında faaliyet göstermektedir. IBM, Türkiye'de bulunduğu 73 yıl süresince birçok yeniliği Türkiye'ye getirmiştir. IBM'in Türkiye'deki 70 yılı aşan tarihinde öne çıkan bazı dönüm noktaları :
1935
· IBM tek kişilik bir temsilcilikle Türkiye'deki faaliyetlerine başladı.
· İlk IBM 405 alfabetik muhasebe makinesi Ziraat Bankası tarafından satın alındı.
1938
· IBM Türk, Ankara'da Watson Business Machines Türk Limited Şirketi unvanı ile kuruldu.
1944
· IBM Türk, bugünkü ismini aldı.
1960
· Türkiye'nin ilk bilgisayarı IBM 650, Karayolları Umum Müdürlüğü tarafından satın alındı.
· Karayollarında Türkiye'nin ilk bilişim merkezi "IBM Merkezi" ismiyle açıldı.
1962 · Türkiye'deki çalışmalar, IBM'in dergisi IBM World Trade News'e kapak konusu oldu.
· Türkiye'nin ilk kadın sistem uzmanı Ayla Taşpınar IBM Türk'te çalışmaya başladı.
· IBM'in genel merkezi Ankara'dan İstanbul'a taşındı.
1963 · Üniversitelerdeki ilk bilgisayar IBM 1620 İTÜ Taşkışla kampüsüne kuruldu.
· Bankacılık sektöründeki ilk bilgisayar IBM 1401 Başak Sigorta'nın binasına kuruldu.
1966
· Özel sanayi sektöründeki ilk bilgisayar IBM 1401 Citra'nın binasına kuruldu.
1971 · Türkiye'de ve Avrupa'da tireleme sorunlarının aşıldığı ilk bilgisayar uygulamalı telefon rehberi olan İstanbul Telefon Rehberi, IBM makineleri yardımıyla hazırlandı.
1973 · IBM Bilgi Sistemleri Merkezi Ankara'da açıldı.
1983 · IBM, Türkiye'de ilk kez servis büro hizmetini uygulamaya başladı.
· IBM PC'ler Türkiye'de satışa sunuldu. İlk yıl içinde satılan toplam 800'e yakın PC'nin 670 adeti IBM markasını taşıdı.
1987 · IBM'in National Language Support Team isimli özel çalışma grubuna IBM Türk çalışanı Yılmaz Akyol da dahil edildi. Kendisi bu grupta bulunan dört kişiden biri oldu.
1988 · IBM Türk 50. kuruluş yıldönümünü kutladı.
1995 · IBM Türk, İzmir'de Olağanüstü Durum Merkezi'ni hizmete soktu.
1998 · IBM, Çatalhöyük kazılarını destekledi.
2004 · IBM Türk, İstanbul ve Ankara'da Linux Merkezlerini açtı.