cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emil Oberle
Almanya millî takımı
4 Nisan 1909'da İsviçre ile oynanacak millî maç için ilk kez Almanya millî futbol takımına çağrıldı. Almanya daha önce 4 kez millî maç yapıp hepsini kaybetmişti. Bu sefer aynı gün iki maça çıkacak millî takım, Güney bölgesi ve Kuzey bölgesi futbolcularından iki takım yaptı. Oberle de doğum yeri Karlsruhe'de oynanan maçta forma giydi. Böylece millî takımda forma giyen ilk Karlsruhe'li futbolcu oldu. Almanya maçı 1-0 kazandı ve tarihinin ilk galibiyetini almış oldu.
1912'ye kadar millî takıma çağrılmayan futbolcu 1912 Yaz Olimpiyatları öncesi hazırlık maçlarının ikisinde forma giyip, turnuva kadrosuna dahil edildi. Ancak forma giymediği maçta Avusturya'ya 5-1 yenilip elendiler. Elenen takımlar, teselli turnuvası adı altında maçlara devam ediyordu. İlk turda rakip Rusya'ydı. Oberle'nin de forma giydiği bu maçı Almanya, 16-0 kazanarak tarihe geçti. Gottfried Fuchs, bir maçta 10 gol atarken, Oberle de kariyerinin ilk ve son millî golünü attı. Yarı finalde Macaristan'a yenilip elendiler. O maç da Oberle'nin son millî maçı oldu.
Son yılları
I. Dünya Savaşı sonunda Oberle kardeşler Türkiye'den ayrıldı. 1921'de Galatasaray'ın Almanya turnesini izlemeye gidip, Bekir Refet'in eski takımları Karlsruher FC Phönix'e transfer olmasına vesile oldular. Türkiye ile bağlarını koparmayan Oberle, 1951'de bir başka Karlsruhe takımı VfB Mühlburg'un Türkiye ziyaretini sağladı. 1955'te Almanya'da hayatını kaybetti.
Lebip Elmas
Futbolu bıraktıktan sonra, 1952 yılında Fenerbahçe camiasında Kadıköy Grubu adıyla bir araya gelen grupta yer almıştır.
Elmas, 8 Eylül 1987'de geçirdiği bir trafik kazası sonucu ölmüştür. .
Kütle çekimsel zaman genişlemesi
Kütleçekimsel zaman genişlemesi, bir cismin kütleçekimi alanına girdiğinde boşluktaki birinin onu daha yavaş görmesidir. Mesela, bir kişi boşlukta bir kişi ise bir kara deliğin çekim alanına kapılmış olup kara deliğin çekim alanındaki kişi için geçen 1 yıl, boşluktaki kişi için 10 yıl olur. Bu değerlerin gerçek orantısı kara deliğin ne kadar güçlü çektiğine bağlıdır.
Daha yüksek bir yerçekimi potansiyelinde zamanın daha yavaş çalıştığı bir olgudur. Einstein'ın Genel Görelilik Teorisi için alan denklemi çok karmaşıkken, zaman genişlemesi için denklem çok daha basittir ve nispi hareket için zaman genişlemesi denklemine belirli bir benzerlik gösterir. Einstein'ın Genel Görelilik Teorisi, yerçekimi alanlarındaki saatlerin yerçekimi alanındaki olmayan saatlere kıyasla daha yavaş çalıştığını ve yerçekimi alanı ne kadar güçlü olursa saatin o oranda daha yavaş çalıştığını tahmin eder.
1936 Yaz Olimpiyatları'nda halter
Berlin'de yapılan 1936 Yaz Olimpiyatları'nda halter müsabakaları, tamamı erkeklerde beş klasman içeriyordu.
Katil Yılanlar
Snakes on a Plane (Katil Yılanlar) Başrolde Samuel L. Jackson'ın yer aldığı 2006 ABD yapımı gerilim-Aksiyon filmi.
Konusu
Sean Jones, gangster Eddie Kim'in Los Angeles savcısını öldürdüğüne şahit olur. Sean'ın şahitlik etmesi, Kim'in hapse girmesine sebep olacaktır. Kim'in hapse girmekten kurtulmak için Sean'ın aleyhine şahitlik yapmak üzere duruşmaya gitmek için bindiği uçağa zehirli yılanlar koyar. Bundan sonra uçaktaki yolcular onlarca tehlikeli yılanla ölüm kalım savaşı vereceklerdir.
Pier Luigi Nervi
Pier Luigi Nervi (21 Haziran 1891, Sondrio, İtalya - 9 Ocak 1979, Lazio, İtalya), İtalyan inşaat mühendisidir. Zamanında aldığı eğitimin niteliğinden dolayı aynı zamanda mimar da sayılır.
Yaşamı
Pier Luigi Nervi, 21 Haziran 1891 tarihinde İtalya'nın Sondrio şehrinde dünyaya geldi. Bolonya Üniversitesi'nede inşaat mühendisliği eğitimine başladı ve 1913 yılında mühendislik unvanını aldı. Mezuniyetten sonra Toplum İçin Beton İnşaatı adlı organizasyona katıldı. I. Dünya Savaşı'nın olduğü 1915 ile 1918 yılları arasında İtalyan ordusunda mühendis olarak görev aldı.
Roma La Sapienza Üniversitesi’nde 1946 ile 1961 yılları arasında, Harvard Üniversitesi’nde de 1961 ile 1962 yılları arasında profesör olarak mühendislik dersleri verdi. Dünya çapında tanınmış bir inşaat mühendisi olmasının yanı sıra dökme betonun kullanılması konusunda da oldukça ünlüdür. Roma'da gerçekleşen 1960 Yaz Olimpiyatları futbol final maçı için inşaat edilen olimpiyat stadı, Stadio Flaminio, en ünlü projelerindendir.
Roundhead
Görüş farklılıkları
Roundheadlerin çoğu kral I. Charles'ın uygulamaya çalıştığı mutlak monarşi yerine anayasal bir monarşi yanlısıydı. Ancak iç savaşın sonlarına doğru 1649 yılında krala karşı duyulan nefret o derecedeydi ki Oliver Cromwell gibi Roundhead liderler monarşiyi tamamen lağvedip cumhuriyet ilan etmeyi düşünmekteydiler. İç savaşın Roundhead komutanlarından Lord Fairfax ise çoğunluk gibi anayasal monarşi yanlısıydı. Siyasi gelişmeler, kralın parlamentoya karşı İskoçlarla birlikte müdahale çabası ve özellikle Yeni Ordu içindeki ağırlığı sayesinde Cromwell kendi düşüncesini kabul ettirmeyi başarmıştır. İngiltere'deki neredeyse tüm Püriten ve Presbiteryenler Roundhead taraftarıydı. Ancak onlar da düşmanları Cavalierler gibi İngiltere Kilisesine bağlıydılar. Roundhead siyasi hizipleri arasında Diggerlar, Levellerlar ve Beşinci Monarşistler sayılabilir.
Arka planı
Hepsi olmamakla beraber çoğu Püritanlar saç tıraşlarını çok kısa olacak şekilde yaptıklarından dönemin uzun saçlı saraylı devlet adamlarından fiziksel özellik olarak ayrılmaktaydılar. İç savaş sırasında roundhead deyimi alaycı ve küçümseyici bir ifade olarak tanımlanır ve Yeni Ordu içinde askerlerin birbirlerine bu şekilde hitap etmeleri disiplin suçu olarak algılanırdı. Farklı şekilde karşı cephede olan Cavalier deyimi kral yanlılarını alaya almak için ortaya çıkmışsa da bu terim bu kişiler tarafından benimsenmiştir. Roundhead deyiminin bilinen en erken kullanımı 27 Aralık 1641 günü Parlamento görüşmeleri sırasında aşağılayıcı bir tanımlama olarak kullanıldı.
İsimlendirmeye tezat olarak Anglikan Başpiskoposu Laud 1636 tarihli genelgesinde tüm din adamlarının saçlarını kısa kestirmelerini talep edince çok sayıda Püritan protesto için saçlarını uzatsa da Roundhead olarak adlandırılmaya devam edilmişlerdir. Özellikle Cromwell olmak üzere üst düzey Püritanlarda uzun saç moda olsa da askerler arasında kısa saç yaygınlığını korumuştur.
Terim 17. yüzyıl sonlarında yine bir aşağılayıcı terim olarak çıkan Whig ile değişmiş, Cavalier ise yine aşağılayıcı bir terim olan Tory kelimesine evrilmiştir.
Kavakköy, Şarkışla
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Barry Venison
Barry Venison (d. 16 Ağustos 1964, Consett), İngiliz eski futbolcudur. 1997'de aktif futbolu bırakan Venison, bir dönem İngiltere'de televizyon yorumculuğu yaptıktan sonra ABD'de yaşamaya başlamıştır.
Kavakköy, Şarkışla
Coğrafya
Köy, Sivas il merkezine 137 km, Şarkışla ilçe merkezine 37 km uzaklıktadır.
Barry Venison
Sunderland
İngiltere'de County Durham ilinin Consett kasabasında dünyaya gelen Venison, futbol kariyerine Kuzey Doğu İngiltere takımlarından Sunderland'de başladı. Burada oynadığı dönemde İngiltere U-20 takımıyla da 10 maça çıktı. Venison, Sunderland formasıyla ilk maçına henüz 17 yaşındayken, 10 Ekim 1981'de Notts County karşısında çıktı. Bu maçta Sunderland rakibine 2-0 yenildi. İlk sezonunda 20 maça çıkan futbolcu bir de gol attı. 1983-84 sezonundaysa takımın en istikrarlı futbolcularından biri oldu ve sadece bir lig maçı kaçırdı.
1984-85 sezonunda takım, Lig Kupası finaline çıkmasına rağmen ligde başarılı olmadı ve bir alt lig Second Division'a düştü. 1985-86'da takımın tekrar First Division'a çıkamaması üzerine Venison, takımından transfer izni alarak kendisine yeni bir kulüp aramaya başladı.
Liverpool
Venison'un kapısını çaldığı kulüpler içinde ilk teklifi yapan Liverpool oldu. Liverpool, bonservis bedeli olarak Sunderland'e 200.000 sterlin ödedi. Venison, uzun dönemde Liverpool defansında yaşı ilerleyen Mark Lawrenson'a alternatif olarak düşünülmüştü.
Venison, Liverpool takımındaki ilk maçına 16 Ağustos 1986'da FA Community Shield maçında Everton karşısında çıktı ve maç 1-1 berabere sonuçlandı. Takımdaki ilk sezonunda Venison, 42 lig maçından 33'ünde forma şansı buldu. 1986-87 sezonunda ligi Everton'ın arkasında 2. bitiren ve EFL Cup'ta finale çıkan Liverpool, finalde Arsenal'e yenilince Venison, ilk sezonunda kupa görememiş oldu.
1987-88 sezonunda genç defans oyuncusu Gary Ablett'in takıma katılmasıyla Venison, daha az forma şansı bulmaya başladı ve sezon boyunca 18 lig maçında forma giyebildi. Bu sezonda ligi şampiyon tamamlayan Liverpool, FA Cup finalinde Wimbledon'a yenilerek bu kupayı kazanamadı.
1988-89 sezonunda Venison daha fazla maçta forma giymesine rağmen çoğunlukla maçlara yedek başladı ve sonradan oyuna girdi. Venison, 29 Ağustos 1988'de Nottingham Forest karşısında takım adına ilk golünü attı. FA Cup'ta tekrar finale yükselen takım bu kez Everton ile karşılaştı. Venison karşılaşmanın uzatma dakikalarında oyuna girerken Liverpool maçı 3-2 kazanarak kupayı aldı.
Bundan sonraki üç sezonun da çoğunu yedek kulübesinde geçiren Venison, 1989-90 sezonunda 25, 1990-91 sezonunda 14, 1991-92 sezonundaysa 13 maçta forma giydi.
Newcastle United
Liverpool'dan ayrılan Venison, 31 Temmuz 1992 tarihinde Newcastle United kulübüyle anlaştı. Newcastle kulübü o yıl First Division'dan yeni kurulan Premier League'e çıkmaya çalışıyordu.
Galatasaray
1994-95 sezonu sonunda Newcastle'dan ayrılan Venison, 31 Mayıs 1995'te Galatasaray'a transfer oldu. Galatasaray bu transfer için 750.000 sterlin ödedi. O sezon takımın başına geçen İskoç teknik direktör Graeme Souness takıma Venison ile birlikte bir başka İngiliz Mike Marsh ve Galli Dean Saunders'i de transfer etti. Fakat sezon başlangıcından 2.5 ay sonra bir Vanspor deplasmanı öncesi otelde çıkardıkları olaylardan sonra Marsh takımdan gönderilirken Venison da devre arasında takımdan ayrıldı.
Southampton
Galatasaray'da 5 ay kalan ve sadece 8 maça çıkan Venison, 25 Ekim 1995 tarihinde 850.000 sterlin karşılığında Southampton takımına transfer oldu. İlk sezonunda Venison 27 lig maçına çıkarken takım da ligden düşmekten averajla kurtulabildi.
1996-97 sezonunda Galatasaray'dan ayrılan Graeme Souness'ın yönetimindeki takımda 2 maça çıkan Venison, daha sonra geçirdiği sakatlığın ardından 20 Ekim 1996'da futbolu bıraktığını açıkladı.
Hırvatistan-Türkiye ilişkileri
Hırvatistan-Türkiye ilişkileri, Türkiye ile Hırvatistan'ın sürdürdüğü uluslararası politikaları içerir. Hırvatistan'ın Ankara'da bir elçiliği ve İstanbul ile İzmir'de iki genel konsolosluğu vardır. Türkiye'nin Zagreb'de bir elçiliği vardır.
Politik ilişkiler
Hırvatistan ve Türkiye Avrupa Konseyi, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, Dünya Ticaret Örgütü ve Akdeniz İçin Birlik'in ortak üyeleridir.
Hırvatistan'da 300 Türk yaşamaktadır.
Ekonomik ilişkiler
Türkiye ve Hırvatistan arasındaki ticaret hacmi 2006 yılında $273.4 milyondur.
2006'da, 22,300'den fazla Hırvat turist Türkiye'yi ziyaret etmiştir.
Hawkins bombası
Number 75 Hawkins Grenade Birleşik Krallık tarafından geliştirilen ve II. Dünya Savaşı sırasında hem tanksavar mayını hem de el bombası olarak kullanılan bir patlayıcı düzenektir.
Genel bakış
Hawkins bombası aslında el bombası olarak geliştirilen ancak daha çok tanklara ve diğer araçlara karşı kullanılmış çok başarılı bir tasarımdı.
Tasarımı
Aslında bomba içerisine patlayıcı doldurulmuş silindir bir konserve kutusuna benzemekteydi. Üst kısmında iki adet ateşleme fünyesi bulunuyordu. Bu camdan ampuller içerisinde ise asit bulunuyordu. Üzerinden geçen aracın ağırlığı ile cam ampul kırılmakta ve içerisindeki asit ana patlayıcıyı infilak ettirecek yanıcı maddeyi ateşlemekteydi.
Kullanımı
Hawkins her ne kadar elle atılabilecek olsa da ağırlığı ve biçiminde ötürü en iyi kullanım şekli tankın geçeceği yola döşenmesiydi. Bununla beraber bombanın sahip olduğu ana patlayıcı tankın zırhını delmek için yeterli değildi. Ancak tankın paletini ve süspansiyon sistemine hasar vererek tankın hareket ölümüne neden olmaktaydı. Hareketsiz kalan tank gücünün büyük bir bölümüne yitirmekte ve açık hedef halini almaktaydı.
Hawkins mayını bunun yanında toplu bir şekilde bulunan düşman piyade birliklerine karşı hatırı sayılır derecede kayıp verdirmekteydi.
Thomson ceylanı
Thomson ceylanı (Eudorcas thomsonii), boynuzlugiller (Bovidae) familyasından Doğu Afrika dolaylarında yaşayan bir ceylan türü.
Hawkins bombası
Kullanımı
Hawkins mayını Amerikan Ordusuna içerisindeki hava kuvvetlerine bağlı piyade birliklerince bol miktarda kullanılmıştır.
Bu mayın 1943 yılında İngilterenin bir kasabası olan Rayleigh de bir cinayette kullanılmıştır. Archibald Brown adında tekerlekli sandalyeye mahkûm bir adam öz oğlu Eric tarafından sandalyesine bağlanan bir Hawkins mayını ile öldürülmüştür. Oğlunun cinayet silahı olarak kullandığı mayını askeri eğitim sırasında çaldığı anlaşılmıştır.
Thomson ceylanı
Beslenme
Thomson ceylanları otçul diyetle beslenir. Afrika savanlarında bulunan ve hala tam olarak kurumamış otlarla beslenir.
Ekoloji
Thomson ceylanlarının birkaç düşmanı vardır. Onların en büyük düşmanı çitadır. Bununla birlikte onları Afrika yaban köpeği de avlar.
Yaşam döngüsü
Thomson ceylanları, 10 ila 12 yıl arasında bir ömre sahiptirler. Sürüler halinde yaşarlar.
Avrupa'da Yılın En İyi Basketbolcusu
Avrupa'da Yılın En İyi Basketbolcusu İngilizce'si All-Europe Player of the Year EuroBasket.com tarafından bir sezonda en iyi performansı gösteren Avrupa'lı basketbolcuya 2002 yılından itibaren verilmeye başlanan yıllık ödüldür.
FC Vaduz
FC Vaduz kendi ülkesinde futbol ligi bulunmadığı için İsviçre liglerinde mücadele eden, Lihtenştayn'ın başkenti Vaduz şehrinde kurulan futbol kulübüdür.
FC Vaduz Liechtensteiner Cup'u kazanması durumunda 2021-22 sezonuna dek UEFA Avrupa Ligi ön eleme turlarına direkt gidebilme kontenjanına sahipti. Fakat UEFA Avrupa Konferans Ligi'nin düzenlenmeye başlaması üzerine UEFA Avrupa Konferans Ligi 2. Ön eleme turundan itibaren Avrupa kupalarına katılım hakkı tanındı. UEFA Şampiyonlar Ligi'ne katılım hakkı elde etmesi için Vaduz'un İsviçre Super League'de ilk 2'ye girmesi gerekir.
Avrupa Kupaları Tarihi
İlk Avrupa Kupası maçına 1992-93 sezonunda Uefa Kupa Galipleri Kupası'nda Chornomorets Odesa karşısında çıktı ve rakibine elendi.
1995-96 sezonunda Kupa Galipleri Kupası'nda eşleştiği Hradec Králové takımına elendi.
1996-97 sezonunda Kupa Galipleri Kupası'nda eşleştiği Universitate Riga ile oynadığı iki maçta 1-1 berabere bitti. Rakibini penaltılarda 4-2 ile elemeyi başardı. Sonraki turda Paris Saint-Germain'e elendi.
1998-99 sezonunda Kupa Galipleri Kupası'nda eşleştiği Helsinborg'a elendi.
1999 yılında Kupa Galipleri Kupası kaldırılınca Liechtensteiner Cup şampiyonunun UEFA Kupası'na katılmasına karar verildi. 1999-00 sezonunda Uefa Kupası'nda eşleştiği Bodø/Glimt takımına elendi.
2000-01 sezonunda Uefa Kupası'nda eşleştiği Amica Wronki takımına elendi.
2001-02 sezonunda Uefa Kupası'nda eşleştiği Varteks Varazdin takımına elendi.
2002-03 sezonunda Uefa Kupası'nda eşleştiği Livingston FC takımı ile 1-1 ve 0-0 berabere kaldı. Rakibine deplasman golü ile elendi.
2003-04 sezonunda Uefa Kupası'nda eşleştiği Dnipro takımına elendi.
2004-05 sezonunda Uefa Kupası'nda eşleştiği Longford Town Fc takımını 1-0 ve 3-2 yenerek tur atladı. Bu Vaduz'un Avrupa Kupalarındaki ilk galibiyetidir. Sonraki turda eşleşti SK Beveren takımına elendi.
2005-06 sezonunda Uefa Kupası'nda eşleştiği Dacia Chișinău takımını elemeyi başarsada sonraki turda Beşiktaş'a elendi.
2006-07 sezonunda Uefa Kupası'nda eşleştiği Újpest FC takımın eledi. Sonraki turda eşleştiği Basel'e deplasman golü ile elendi.
2008-09 sezonunda Uefa Kupası'nda eşleştiği Zrinjski Mostar takımına elendi.
2009-10 sezonunda Uefa Kupası'nda eşleştiği Falkirk FC takımını elemeyi başardı. Sonraki turda eşleştiği Slovan Liberec takımına elendi.
2010-11 sezonunda Uefa Kupası'nda eşleştiği Brondby takımına elendi.
2013-14 sezonunda Uefa Avrupa Ligi'nde eşleştiği Chikhura takımı ile 1-1 ve 0-0 berabere kaldı. Rakibine deplasman golü ile elendi.
2014-15 sezonunda Uefa Avrupa Ligi'nde eşleştiği Europa FC takımını eledi. Üst turda eşleştiği Ruch Chorzow'a elendi.
2015-16 sezonunda Uefa Avrupa Ligi'nde sırasıyla SP La Fiorita ve Nõmme Kalju eledi. Sonraki turda eşleştiği FC Thun'a deplasman golü ile elendi.
2016-17 sezonunda Uefa Avrupa Ligi'nde Sileks takımını elemeyi başarsa bile sonraki turda FC Midtjylland'a elendi.
2017-18 sezonunda Uefa Avrupa Ligi'nde Bala Town FC takımını eleyerek üst tura çıktı. Sonraki turda Odds takımına elendi.
2018-19 sezonunda Uefa Avrupa Ligi'nde eşleştiği Levski Sofya takımını elemeyi başardı. Sonraki turda Zalgiris Vilnius'a elendi.
2019-20 sezonunda Uefa Kupası'nda eşleştiği Breiðablik UBK ve Fehérvár takımlarını eledi. Sonraki turda Eintracht Frankfurt'a elendi.
2020-21 sezonunda son kez Uefa Avrupa Ligi'nde mücadele etti. COVID-19 pandemisi nedeniyle tek maç üzerinden oynanan karşılaşmada Hibernians FC takımına elendi.
Kulüp 2022-23 sezonunda UEFA Avrupa Konferans Ligi ön elemelerinde Koper, Konyaspor ve Rapid Wien'i eleyerek Uefa turnuvalarında grup aşamasına katılan ilk Lihtenştayn takımı olmayı başarmıştır.
1943 Copa del Generalísimo
1943 Copa del Rey Copa del Rey'in 39. kez düzenlenen turnuvasıdır. 25 Nisan 1943 tarihinde başlamış 20 Haziran 1943 tarihinde oynanan final karşılaşması ile sonuçlanmıştır. Kupayı Atlético de Bilbao kazanmıştır.
Ayçiçeği
Ayçiçeği (Helianthus annuus), papatyagiller (Asteraceae) familyasından çekirdekleri ve yağı için yetiştirilen sarı çiçekli bir tarım bitkisidir.
Ayçiçeği tarımı
Ayçiçeği dünyada ve Türkiye'de en önemli yağ bitkilerinden biridir. Marmara Bölgesi'nde daha çok yetiştirilir. Trakya Bölgesi'nde yoğunluk gösterir. Ayçiçeğinin üstündeki çekirdekler fabrikalarda işlenerek satılır.
İklim ve toprak istekleri
Ayçiçeği, yetişme periyodu boyunca (100-150 gün) 2600-2850 °C civarında toplam sıcaklık ister. Derin ve kazık kök sistemine sahip olması nedeniyle, kuraklığa dayanımı fazladır. Her türlü toprakta yetişmesine rağmen, iyi drenajlı, nötr PH (6,5 - 7,5)'a sahip ve su tutması yüksek toprakları daha fazla sever. Taban suyu yüksek, asitli topraklardan hoşlanmaz. Tuzluluğa dayanması ortadır.
Ayçiçeğinin çimlenmesi için en az toprak sıcaklığı 8-10 °C olmalıdır. Bu nedenle genelde Nisan ayı başı-Mayıs ortası arasında ekimi yapılır. Erken ekim, verimi önemli ölçüde arttırır. Ayçiçeği soğuğa dayanıklı olup, genelde ilk donlardan 4-6 yapraklı devreye kadar zarar görmez. Ancak ısının -4 °C nin altına düşmesiyle oluşan dondan oldukça fazla etkilenir.
Gübreleme
Optimum verim için bölge koşullarında yapılan araştırmalarda 7–8 kg. saf azot (N) ve aynı miktarda fosfor yeterli olur. Ancak sulu koşullarda bu miktarları arttırmak gerekir. Toprak analizi yapılıp tarlanın besin maddesi içeriği belirtildikten sonra gübre uygulamak son derece önemlidir. Eğer toprakta yeterli miktarda fosfor varsa 7–8 kg. saf azotu içeren 15–16 kg. üre (% 46 N) veya 25–30 kg. Amonyum nitrat (%26 N) gübresi serpilerek karıştırılır ve ardından ekim yapılır. Eğer toprakta genelde potasyumca zengin olması nedeniyle, bu besin maddesine içeren gübre tavsiye edilmez. Ancak toprak tahlil sonucu bu besin maddesinin eksikliği belirtiliyorsa, topraktaki mevcut duruma da bağlı olarak, yeterli miktarda 15-15-15 gübresi uygulamak gerekir. Çünkü kompoze gübrelerin üzerindeki üç rakam sırasıyla N-P-K yani Azot - Fosfor - Potasyum besin madde oranına göre ucuz olan gübre tercih edilmelidir.
Ekim ve tohumluk
İyi bir tohum yatağı hazırladıktan sonra, ayçiçeğinde pnömatik mibzerlerle ekim yapılır. Yapılan araştırmalar sonucunda; sonbaharda soklu pulluk ile sürüm, ilkbaharda kazayağı ve ardından tırmık ile yapılan tohum yatağı hazırlığı en ekonomik toprak işleme yöntemi olarak belirlenmiştir. Yabancı ot ilacı için genelde trifluarin terkipli ilaçlar ekim öncesi uygulanır. Ancak ilaç uygulandıktan sonra mutlaka tırmık veya benzeri bir ikinci sınıf toprak işleme aletiyle karıştırılmalıdır. Ayrıca yabancı ot mücadelesi için bitkiler 25 – 30 cm. olduğu zaman çapa makinesi ile ara çapası yapılır.
Yapılan araştırmalar, sıra arası 70 cm. ve sıra üzerinin 30–35 cm. olduğu bir ekim sıklığıyla sağlanan 4500-5000 da civarında bir bitki popülasyonunun en yüksek verimi verdiğini ortaya koşmuştur. Hibrit tohumluklar yüksek verim potansiyeline sahip, aynı günlerde çiçeklenip, olgunlaşır ve aynı kalitede ürün verirler. Piyasada değişik firmalara ait birçok yağlık hibrit ayçiçeği çeşidi bulunmaktadır. Tohum iriliği arttıkça dekara atılacak tohum miktarı da artar. Aslında iri tohumun, özellikle uygun olmayan iklim ve toprak koşullarında, çimlenme gücünün biraz daha fazla olmasından başka bir avantaja sahip değildir. Dekara atılan tohum miktarı tohum iriliğine bağlı olarak 400 gr/da civarındadır.
Ayçiçeği topraktan fazla miktarda besin maddesi kaldırır. Bu nedenle üst üste ayçiçeği ekiminden kaçınılmalıdır. Bundan dolayı, genelde Buğday-Ayçiçeği ekim nöbeti uygulanır.
Tablanın biraz eğik olması, yani yere doğru bakması, kuş zararını ve güneşten kaynaklanan tabla yanıklığını azaltır. Bu nedenle, bu tip hibrit çeşitler kuş zararının yoğun olarak hissedildiği yerlerde tercih edilmelidir.
Sulama
Ayçiçeği bitkisinin su ihtiyacı, yetişme periyodu boyunca yaklaşık 700–800 mm. civarındadır. Bu nedenle yüksek ve arzulanan verimi alabilmek için yağışın az olduğu yıllarda aradaki farkın, sulamaya uygun yerlerde, mutlaka sulama suyuyla verilmesi gerekir. Toprakta bitkilerin su ihtiyaçları toprak tansiyonemetresiyle ölçülür. Ayçiçeğinde en hassas devre, çiçeklenme öncesi tablaların oluşmaya başladığı devre ile süt olum devresi arasıdır. Bu devrede oluşan, suya olan stres, verimde geri gelmeyecek kayıplar ortaya çıkarır. Özellikle suya duyulan bu ihtiyaç çiçeklenme zamanında en üst seviyeye çıkar. Bundan dolayı bu devrelerde yağış yoksa, yüksek verim için ayçiçeği mutlaka sulanmadır. Yirmişer gün arayla yapılan sulamaların verimi arttırdığı Denizli Baklan Ovası'ndaki Dağallı çiftçiler tarafından denenmiş ve görülmüştür. 40 cm olduktan sonra her 20 günde bir sulama yapılmalıdır. Eğer sulama yapılacaksa, bitkiler 45–50 cm. boyunda bir sulama, tabla teşekkül ettiği devrede süt ve olum devresinde yapılacak olan birer sulama ile toplam üç defa su verilmesi verimi %100 oranında arttırır. Özellikle sulanan alanlarda dekara atılan bitki sayısını ve verilecek gübre miktarını bir miktarı arttırmak verim artışı için gerekli diğer faktörlerdir.
Hastalık ve zararlıları
Ayçiçeğinin en önemli zararlısı orobanş parazitidir. Ancak bu parazite dayanıklı hibritler piyasada mevcuttur. Bunun yanında diğer hastalıklar ayçiçeği mildiyösü, sap, kök ve tabla çürüklükleridir. Ayçiçeği mildiyösüne karşı hibrit tohumlar ilaçlı olup, ancak özellikle sulu alanlarda ortaya çıkan Slerotinia'ya karşı dayanıklı çeşit olmayıp, ilaçlı mücadelesi de yoktur.
Ayçiçeği tablasının arkası ve brakte yapraklarının % 50'si kahverengi renge dönüştüğünde ayçiçeği olgunluğa erişmiş olur. Ancak hasadın yapılabilmesi için tablanın, gövdenin ve yaprakların tamamen kahverengi renge dönüşmüş olması ve tanedeki nem oranının % 9-10'a düşmesi gereklidir. Çünkü ayçiçeği yağlı tohuma sahip olduğu için yüksek nemde depolandığında, taneler kısa zamanda kızışır ve bozulur. Bu nedenle hasatta tane neminin % 10'un altında olması son derece önemlidir. Zamanında yapılmayan hasat özellikle bazı çeşitlerde tane dökmeye sebep olacağından, ayçiçeği hasadı fazla geciktirilmemelidir.
Ayçiçeğinden kuru şartlarda 100-150 Kg/da, sulu şartlarda 250-400 Kg/da. ürün elde edilebilir. Ayçiçeği hasadı buğday biçer döverlerinde yapılan ufak değişiklik ve uygun ayarlama ile kolayca yapılır.
Çiçekçik dizilişinin matematiksel modeli
Ayçiçeğinin kafasında bulunan çiçekçiklerin modeli 1979'da H.Vogel tarafından öne sürülmüştür. Bu modelin kutupsal koordinat sistemi ile olan ifadesi aşağıdaki gibidir. Denklemde θ açı, r yarıçap, ya da merkeze olan uzaklık, ve n ise çiçekçiğin indeks numarasıdır. İfadedeki c ise sabit bir ölçekleme katsayısıdır. İfade Fermat's spiral formunu vermektedir. 137.5°'lik açı ise altın oran ile ilişkilidir. Bu matematiksel model, ayçiçeklerinin bilgisayar grafiği temsillerini üretmek için kullanılmıştır.
İstasyon, Etimesgut
İstasyon, Ankara ilinin Etimesgut ilçesine bağlı bir mahalledir. Etimesgut'un en büyük mahallelerinden biridir.
Coğrafya
Etimesgut ilçesinin merkezinde yer almaktadır. Ankara iline 25 km uzaklıktadır.
Jacques Andréani
Jacques Andréani (d. 22 Kasım 1929, Paris - ö. 25 Temmuz 2015, Saint-Nazaire ) Fransız diplomat.
Paris Siyasal Bilgiler Enstitüsü ve Ulusal İdare Okulu mezunudur. Daha sonra dışişleri bakanlığında göreve başlamıştır. Rusça öğrenmiş ve Doğu Avrupa konularında çalışmıştır. Çeşitli diplomatik görevlerin ardından, 1979-1981 yıllarında Mısır büyükelçisi, 1984-1988 yıllarında ise İtalya büyükelçisi olmuş, 1988-1989 yıllarında Dışişleri Bakanı Roland Dumas'nin kabine direktörü olmuştur. 1989'da Washington büyükelçiliğine atanmış ve 1995'in Ekim ayına dek bu görevde kalmıştır.
Clermont-Ferrand Üniversitesi'nde, Johns-Hopkins Üniversitesi'nde ve Roma'daki Hür Uluslararası Sosyal Çalışmalar Üniversitesi'nde Uluslararası İlişkiler dersleri vermiştir.
1950'li yıllarda Sosyalist Gençlik Güney ve Orta Paris teşkilatının yöneticiliğini yapmış, İşçi Enternasyonali Fransız Bölümü (SFIO) üyesi olmuş daha sonrasında ise PSU'nün kurucuları arasında yer almış ve Michel Rocard'ın yol arkadaşı olmuştur.
Sahte bayrak
Sahte bayrak, gizli örgütlerin ya da istihbarat örgütlerinin halkı kışkırtmak ya da yönlendirmek amaçlı kendi yaptıkları bazı olayları hedefteki kişiler yürütüyor gibi göstererek kamuyu aldatmak için tasarladıkları gizli operasyonlardır. 1997, New York (Random-Greenhill) baskısı casusluk ansiklopedisi Spy Book (Casus Kitabı), Sahte Bayrak maddesine göre ise: ‘Rakip istihbarat örgütü personelinin kendisini dost ülke veya örgüt kimliği altında yanlış tanıtarak sergilediği yaklaşım. Yaklaşılan kişi, verdiği bilginin rakip değil, müttefik tarafa gittiğine inanarak hassas bilgiler aktarabilir.’ (s.201)
İsmi savaş sırasında bir ülkenin kendi dışındaki bir bayrağı kullanarak başka bir ülkeyi savaşa çekmeyi amaçlayan askeri kavramdan türetilmiştir. Sahte bayrak operasyonları, savaş zamanı ve kontrgerilla operasyonları ile sınırlı değildir; barış zamanında da kullanılabilirler. Özellikle istihbarat birimleri ve gizli örgütler tarafından sık başvurulan bir yöntemdir.
Terim, "sahte bayrak" ismini deniz muharebelerinde kullanılan bir savaş hilesinden alır: Mevzubahis gemi, düşmana göre dost veya tarafsız bir ülkenin bayrağını göndere çekmek suretiyle asıl kimliğini gizler. Aslen korsanlar tarafından kullanılan bu yöntem, günümüzde henüz ateş açılmadan asıl bayrağın göndere çekilmesi şartıyla uluslararası deniz hukukunca uygun görülmüştür.
İstanbul Lions RK
İstanbul Lions Rugby, 2009 yılında kurulmuştur.
Max Reger
Johann Baptist Joseph Maximilian Reger (d. 19 Mart 1873 Brand (Oberpfalz), Bavyera - ö. 11 Mayıs 1916 Leipzig) Alman besteci, piyanist, orgcu, orkestra şefi ve öğretmen.
Hayatı
Almanya'nın Brand (Oberpfalz) kentinde doğdu. Hugo Riemann ile birlikte müzik hayatına Wiesbaden ve Münih'te devam etti. 1901 yılında Münih'e yerleşti. Konser teklifleri almaya başlamasıyla birlikte şöhreti de aniden artmaya başlamıştı. İlk sezonunda Münih'te seyircinin karşısına orgcu, piyanist ve eşlikçi olarak çıktı. Bu süre içinde ara vermeksizin eserlerini yazmaya devam ediyordu. 1907 yılından itibaren Leipzig şehrinde çalışmaya başladı. 1908 yılından itibaren üniversitede müzik yönetiminde görev aldı ve vefatına dek Konservatuvarda Profesör olarak çalıştı. 1916 geçirdiği Kalp Krizi sonucu hayatını kaybeden sanatçı 43 yaşındaydı. Öğrencileri arasında Joseph Haas, Jaroslav Kvapil, Ruben Liljefors, George Szell ve Cristòfor Taltabull öne çıkan isimler arasındadır.
Ahvaz
Ahvaz (Farsça: اهواز, Arapça: أحواز), İran'da Huzistan Eyaleti'nin yönetim merkezi olan şehir.
Şehir, bağlı olduğu eyaletin orta kısmında, Karun Nehri'nin kıyısında kuruludur. Deniz seviyesinden yüksekliği 20 metre, 2016 yılı itibarı ile nüfusu 1.350.000'dir. .
Ahvaz, Basra Körfezi'ne demiryoluyla bağlıdır ve Bender Şahpur petrol alanları yakınında önemli petrol üretim merkezlerinden birisidir ki kentte, günlük 250 bin varil petrol üretimi gerçekleşmektedir. İran yönetimi buradaki kapasiteyi 2010 yılına kadar toplam 3 milyar Amerikan doları tutarındaki bir yatırımla günlük 600 bin varile çıkarmayı hedeflemektedir.
Monzón
İspanya'nın Aragona Bölgesi'nde, Huesca iline bağlı belediye
2010 yılı itibarıyla nüfusu 17.115'tir.
Örtülü, Of
Örtülü, Trabzon ilinin Of ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Yerleşimin eski adı "Lazandoz"'dur. 1530 yılı Osmanlı tahririnde ve 1681 yılı Avarız Defterinde o dönemki Of kazasına bağlı köyler arasında yerleşimden bahsedilmemiştir.
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra da Lazandoz adıyla Of kazasına bağlı görülen yerleşimin adı da 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Kazançlı olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Coğrafya
Mahalle; Trabzon il merkezine 62 km, Of ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.
Zafer Cilasun
Zafer Cilasun (1939 — 18 Mayıs 1976) Türk radyo, televizyon sunucusu ve ziraat mühendisi idi. TRT'nin yayın hayatına başladığı 31 Ocak 1968'de televizyon haberlerini sunan ilk kişi olmasıyla bilinir.
Hayatı
1939'da Mardin'de doğan Cilasun, ilk ve lise öğrenimini Mardin'de tamamladıktan sonra, yükseköğrenimini Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde bitirdi. 1963 yılında TRT'nin açtığı spikerlik sınavına girdi ve sınavı kazanarak Ankara Radyosu'nda haber spikeri olarak çalışmaya başladı.
Cilasun, kendisini alkole kaptırması ve karaciğer rahatsızlığı nedeniyle zaman zaman TRT'deki işini aksatmaya başladı. Zafer Cilasun, 18 Mayıs 1976'da karaciğer şoku nedeniyle 37 yaşındayken öldü. Cenazesi 20 Mayıs'ta Ankara Maltepe Camii'nde kılındıktan sonra, Karşıyaka Mezarlığı'na defnedildi. Cilasun evli olup, Fulsen adında bir kızı vardı.
II. Andronikos (Trabzon imparatoru)
Hükümdarlığı
Üç yıllık hükümdarlığında, Trabzon, ticari ve ekonomik refah içindeydi, O yıllarda babası tarafından yeniden ele geçirililen Sinope tekrar Selçukluların eline geçmiştir. Böylece Trabzon İmparatorluğunun batıya doğru genişleme ve Konstantinopolis'i fethetme konusundaki son umudu da ortadan kalkmıştır. Marsilya'dan iki tacir, 1263 ve 1264 yıllarında Trabzon'a gelmiş ve Sicilya Kralı Charles d'Anjou mektup getirmişlerdir.
Ölüm
1266'da ölmüştür, yerine üvey kardeşi Georgios geçmiştir.
Kaynakça
W. Miller, Trebizond: The Last Greek Empire of the Byzantine Era, Chicago, 1926.
Türkçe
Türkçe ya da Türk dili, Güneydoğu Avrupa ve Batı Asya'da konuşulan, Türk dilleri dil ailesine ait sondan eklemeli bir dil. Türk dilleri ailesinin Oğuz dilleri grubundan bir Batı Oğuz dili olan Osmanlı Türkçesinin devamını oluşturur. Dil, başta Türkiye olmak üzere Balkanlar, Ege Adaları, Kıbrıs ve Orta Doğu'yu kapsayan eski Osmanlı İmparatorluğu coğrafyasında konuşulur. Ethnologue 'a göre Türkçe, yaklaşık 83 milyon konuşuru ile dünyada en çok konuşulan 16. dildir. Türkçe Türkiye, Kıbrıs Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs'ta ulusal resmî dil statüsüne sahiptir.
Türkçe, diğer pek çok Türk dili ile de paylaştığı sondan eklemeli olması ve ünlü uyumu gibi dil bilgisi özellikleri ile karakterize edilir. Dil, tümce yapısı açısından genellikle özne-nesne-yüklem sırasına sahiptir. Almanca, Arapça gibi dillerin aksine gramatik cinsiyetin (erillik, dişilik, cinsiyet ayrımı) bulunmadığı Türkçede sözcüklerin bir kısmı Arapça, Farsça ve Fransızca gibi yabancı dillerden geçmedir. Ayrıca Azerice, Gagavuzca ve Türkmence gibi diğer Oğuz dilleri ile Türkçe yüksek oranda karşılıklı anlaşılabilirlik gösterir.
Türkçe 1928'de Atatürk önderliğinde gerçekleştirilmiş Harf Devrimi'nden beri Latin alfabesini temel alan Türk alfabesi ile yazılır. Standart Türkçedeki Yazım kuralları Türk Dil Kurumu tarafından denetlenir. İstanbul Türkçesi olarak da adlandırılan İstanbul ağzı, Türkçenin standart formudur ve Türkçe yazı dili bu ağzı temel alır. Bununla birlikte Güneydoğu Avrupa ve Orta Doğu'da çeşitli Türkçe şiveleri bulunur ve bu şiveler İstanbul Türkçesi ile çeşitli ses ve dilbilgisi farklılıklarına sahiptir.
Sınıflandırma
Türkçe, dil ailesi sınıflandırmasında, Doğu Avrupa, Orta Asya ve Sibirya’da konuşulan 30 kadar yaşayan dili kapsayan Türk dilleri ailesine mensuptur ve bu dil ailesinin Şaz Türkçesi koluna bağlı Oğuz dil grubunda yer alır. Oğuz grubu içinde ise Rumeli Türkçesi ve Gagavuzca ile birlikte grubun Batı kolunu oluşturur.
Eskiden Ural-Altay dil ailesinin ve daha sonra Altay dillerinin bir üyesi olarak sınıflandırılmış Türk dillerinin günümüzde bu dil ailelerinden bağımsız olduğu kanısı dil bilimciler tarafından kabul görmektedir.
Coğrafi dağılım
Türkçe, Güneydoğu Avrupa ve Orta Doğu'da yer alan çeşitli ülke ve bölgelerde ana dil veya ikinci dil olarak konuşulur. Dil, Anadolu'nun büyük çoğunluğunda, Doğu Trakya'da ve Kıbrıs Adası'nın kuzeyinde çoğunluk tarafından ana dil olarak konuşulmaktadır. Eski Osmanlı İmparatorluğu coğrafyasının kapsadığı Kuzey Suriye ve Irak, bazı Ege Adaları ve Balkanların güneyi ve doğusunda yaşayan Türk azınlıklar da Türkçeyi ana dilleri olarak kullanır.
2006 yılında yürütülmüş bir araştırmaya göre Türkçe, Türkiye'de yaşayan nüfusun %84'ünün ana dilidir. Geriye kalan nüfus ise, çoğunluğu Kürtçe olacak şekilde Türkiye'deki azınlık dillerinden birini ana dilleri olarak benimsemiştir ve Türkçeyi ikinci dilleri olarak kullanırlar.
Bu yayılıma ek olarak Türk diasporasının göç etmiş olduğu bölgelerde de Türkçe konuşurları bulunur. 2 milyondan fazla Türkçe konuşura sahip olduğu tahmin edilen Almanya'da nüfusun yaklaşık %3'ü Türkçe bilmektedir. Almanya'nın yanı sıra ABD, Fransa, Hollanda, Avusturya, Belçika, İsviçre ve Birleşik Krallık da Türkçe konuşabilen nüfusun yaşadığı önemli bölgelerdir. Göç edilen ülkelerde gerçekleşen kültürel asimilasyon sonucunda etnik Türk göçmenlerin yalnızca bir kısmı Türkçeyi akıcı ve ana dil seviyesinde konuşabilmektedir. Almanya'da 1980'li yıllardan itibaren Türkçe yayın yapan TD1, TFD, ATT, BTT gibi televizyon kanalları kurulmaya başlamıştır ve ZDF, WDR, DW gibi kanallarda Türkçe yayınlara yer verilmektedir.
Resmî kullanım
Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde bu dil ülkenin resmî dilidir. Kıbrıs Cumhuriyeti’nde (diğer adıyla Güney Kıbrıs Rum Yönetimi) anayasal olarak Türkçe, Yunanca ile beraber resmî dil olarak geçer. 1982 T.C. Anayasasına göre Türkçe, Türkiye Devleti'nin dilidir. Bu yasa anayasanın Birinci Kısmının, Genel Esaslar Bölümünde, 3. Maddede geçer. Aynı zamanda, ilgili bölümde bulunan 4. Maddeye göre bu madde asla değiştirilemez, değiştirilmesi teklif dahi edilemez.
"Türkiye Devleti, ülkesi ve ulusuyla bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir.- T.C. Anayasası"
Türkçe, diğer Türk devletlerinin de üyesi olduğu Türk Konseyi ve Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı gibi kuruluşlarda resmiyete sahiptir. Kıbrıs Cumhuriyeti ise Avrupa Birliği'nin Türkçeyi 25. resmî dili olarak kabul etmesi için başvuruda bulunmuştur. Türkçe aynı zamanda çeşitli ülkelerde resmî açıdan bölgesel veya azınlık dili statüsüne sahiptir. Irak’ın Kerkük ilinde Türkçe, Kürtçe ve Arapça ile birlikte resmî dildir. Kuzey Makedonya’nın batısında yer alan Gostivar, Merkez Jupa, Plasniça ve Mavrova ve Rostuşa Belediyesi sınırları içinde Türkçe, Makedonca ve Arnavutça ile beraber resmî kullanımdadır. Kosova’da Prizren, Mamuşa, Gilan, Mitroviça, Priştine ve Vıçıtırın Belediyesi kapsamında Arnavutça, Sırpça ve Türkçe resmî dil statüsüne sahiptir. Prizren Belediyesi sınırları içinde Türkçenin resmiyeti ise ayrıca herhangi bir ölçütün dışında, Kosova Cumhuriyeti “Dillerin Kullanımı İçin Yasa” kapsamında yasa koruması altındadır. Romanya’da Türkçe, devletin ilgili bölge veya bölgeler için resmî olarak kabul ettiği 14 azınlık dilinden biridir. Ayrıca Romanya'da Kanal D Romania, Happy Channel, Acasă ve Timeless Dizi Channel gibi televizyon kanallarında Türkiye'de çekilen diziler alt yazılı olarak Türkçe yayımlanmaktadır.
Türkçenin önemli konuşur sayısına sahip olduğu ancak devletin ya da bölgenin resmî dili olmadığı yerler de bulunmaktadır. Nüfusunun %10 kadarının anadili Türkçe olan Bulgaristan ile kuzeydoğusunda Türk azınlıkların yaşadığı Yunanistan bu bölgelere örnektir. Buna rağmen Türkçe bu bölgelerde medyada, eğitimde ve çeşitli kurumlarda kullanılır. Bulgaristan devlet televizyonunun Türkçe programları vardır. Kırcaali Belediyesi ise iki dilde hizmet verir. Deliorman ve Doğu Rumeli'de okullarda seçmeli anadili dersi yer alır. Yunanistan'ın İskeçe ve Gümülcine'yi de kapsayan Batı Trakya bölgesinde yer alan 200'ü aşkın azınlık okulunda ise Yunanca ve Türkçe eğitim verilmektedir. Türkçe, bölgedeki Müslüman halkın dinî eğitiminde de kullanılmaktadır.
İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı
İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı, Anadolu′da açılan diğer Türk müziği konservatuvarlarına öncü olmuştur. İTÜ'nün Maçka kampüsünde yer alır.
Türkçe
Kurumsal yapı ve kullanım
Türkçe, Türkiye'nin ve Türkiye Türklerinin kurumsal dilidir. Türkiye'de Türk Dil Kurumu, Türk Dili Tetkik Cemiyeti adıyla 12 Temmuz 1932'de Atatürk'ün talimatıyla kurulmuştur. Cemiyetin kurucuları, hepsi de milletvekili ve dönemin tanınmış edebiyatçıları olan Sâmih Rifat, Ruşen Eşref, Celâl Sahir ve Yakup Kadri'dir. Kurumun ilk başkanı Sâmih Rifat'tır. Türk Dili Tetkik Cemiyetinin amacı, "Türk dilinin öz güzelliğini ve zenginliğini meydana çıkarmak, onu yeryüzü dilleri arasında değerine yaraşır yüksekliğe eriştirmek" olarak tespit edilmiştir. Atatürk'ün sağlığında, 1932, 1934 ve 1936 yıllarında yapılan üç kurultayda hem Kurumun yönetim organları seçilmiş, hem dil politikası belirlenmiş, hem de bilimsel bildiriler sunulup tartışılmıştır. 26 Eylül-5 Ekim 1932 tarihleri arasında Dolmabahçe Sarayı'nda yapılan Birinci Türk Dili Kurultayı sonunda Kurumun "Lügat-Istılah, Gramer-Sentaks, Derleme, Lengüistik-Filoloji, Etimoloji, Yayın" adları ile altı kol hâlinde çalışmalarını sürdürmesi kabul edilmiştir. Sonraki kurultaylarda bu kollardan bazıları ayrılmış, bazıları tekrar birleştirilmiş; fakat ana çatı değiştirilmemiştir. 1934'te yapılan kurultayda Cemiyetin adı, Türk Dili Araştırma Kurumu; 1936'daki kurultayda ise Türk Dil Kurumu olmuştur.
İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı
Konservatuvar mezunu ünlü İTÜ'lülerden bazıları: Volkan Konak, Funda Arar, Çelik Erişçi , Aşkın Nur Yengi , Melihat Gülses, Erkan Oğur, Erol Parlak, Pınar Dilşeker ve İsmail Hakkı Demircioğlu. Ata Demirer ise konservatuvarı yarıda bırakmıştır.
Türkçe
Kurumsal yapı ve kullanım
Türk Dil Kurumu, Türkçenin imlasının standartlarını belirleme, dil hakkında çeşitli düzeyde çalışmalar yapma gibi konularda faaliyetler yürütür. Günümüzde bu kurum, yalnızca Türkiye değil, dünya çapında Türkçe ve Türkoloji ile ilgili çeşitli çalışmalarda kurumsal yüzü veya akademik mensuplarıyla yer almaktadır.
Türk Dil Kurumunun yapısıyla ilgili ilk önemli değişiklik 1951 yılındaki olağanüstü kurultayda yapılmıştır. Atatürk'ün sağlığında Millî Eğitim Bakanının Kurum başkanı olmasını sağlayan tüzük maddesi 1951'de değiştirilmiş; böylece Kurumun devletle bağlantısı koparılmıştır. İkinci önemli yapı değişikliği 1982-1983 yıllarında gerçekleştirilmiştir. 1982'de kabul edilen ve şu anda da yürürlükte olan Anayasa ile Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu, bir Anayasa kuruluşu olan Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu çatısı altına alınmış; böylece devletle olan bağlar yeniden ve daha güçlü olarak kurulmuştur.
Tarih
Türkçe, Türkmence, Salarca ve Azerice'nin, Ana Oğuzca denilen bir dilden evrilerek oluştuğu varsayılır. Bu ön dilin Türkçeyi oluşturacak batı kolu, 11. ve 15. yüzyıllar arasında Anadolu Selçuklu Devleti ile Anadolu Beylikleri etrafında gelişerek Eski Anadolu Türkçesine evrilmiştir. Bu dil dönemi ise yerini, 15. yüzyıldan 19. yüzyıla değin devam edecek Klasik Osmanlıcaya bırakır. Yeni Osmanlıca, 19. ve 20. yüzyıllar arasında gelişir. Cumhuriyet Dönemi'nde yapılan reformlar sonucunda ise 20. yüzyıl itibarıyla dilde çeşitli değişiklikler yaşanmıştır.
Ön Türkçe
Ön veya Ana Türk dili, Türk dilleri ailesinin Şaz (Doğu) ve Oğur (Batı) branşlarına ayrılmadan önceki dönemlerine ait varsayımsal bir proto-dildir. Türk dillerinde yazılmış tarihi kaynakların büyük bir kısmı, bu ailenin Doğu koluna ait Karluk, Kıpçak ve Oğuz dilleri ile yazılmıştır. Bilinen en eski Türk dili olan Eski Türkçe de bu gruba aittir. Ancak bu gruba ait olmayan Hazarca, Bulgarca ve Çuvaşça gibi Ogur grubu dilleri de vardır. Bu iki grubun ortak bir atadan türediği göz önünde bulundurularak, Ogur dilleri ile Türkiye Türkçesi ve Eski Türkçe dahil tüm Türk dillerinin kökeni Ön Türkçeye dayandırılabilir. Bu dil dönemine ait yazılı kaynakların olmamasından ötürü Ana Türkçe varsayımsal bir 'yeniden oluşturulmuş' dildir ve diğer proto diller gibi belirli bir dönemdeki konuşma dili ile birebir aynı değildir.
Türk dillerinde görülen *ŕ ve *z ile *ĺ ve *š ayrımları bu dönemde gerçekleşmiştir. Ogur grubu dilleri *ĺ ve *ŕ seslerini benimserken Türkiye Türkçesi gibi geriye kalan tüm Türk dillerin atası olacak Şaz Türkçesi *z ve *š seslerini benimsemiştir. Aynı anlama gelen "ogur" ve "oğuz" sözcükleri bu ayrıma örnek teşkil etmektedir. Doğu grubu sözcüğün sonunda "z" sesini kullanırken, Batı grubu "r" sesini kullanmaktadır.
Eski Türkçe
Bilinen en eski Türkçe yazıt olan Orhun Yazıtları Eski Türkçe ile yazılmıştır. Bu yazıttan yola çıkılarak Türk dillerin tarihi 1300 yıl önceye kaynaklandırılmış ancak yazıtlarda kullanılan abecenin gelişmişliği bu dilin daha eski tarihlerde de var olmuş olabileceğine delil oluşturmuştur. Bugünkü Moğolistan'da Orhun (öz adında Orkun ) ırmağı yakınlarında bulunan Kül Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarından başka, dönemin tanınmış veziri Tonyukuk'un da kendisi için diktirdiği Ulan Bator kenti yakınlarındaki iki taş, Orhun Yazıtları'nın başlıca örnekleridir.
"Çıgany bodunug bay kıltım, az bodunug üküş kıltım - (Yoksul halkı zengin yaptım, az halkı çok yaptım) - Orhun Yazıtları"
Eski Türkçe ile ilgili bilgilere Yenisey Yazıtları'ndan da ulaşılabilir. Eski Türkçe hakkında en kapsamlı bilgiler 9. yüzyılda kağıda yazılmış Irk Bitig adlı eserin keşfi ile sağlanmıştır.
Eski Anadolu Türkçesi
Türkçe, onu kullanan göçer evli ve yerleşik kavimlerin Orta Asya, Doğu Avrupa, Sibirya ve Orta Doğu'ya doğru göçleriyle yayılmıştır.
Divânu Lügati't-Türk, Türk dilini anlatan ve bu dilin yetisini göstermek için yazılan ilk sözlük yapıtıdır ve Kaşgarlı Mahmud tarafından 25 Ocak 1072'de yazılmaya başlanmış ve 10 Şubat 1074'te bitirilmiştir. Bu kitap içinde şu tümce bulunuyor: "Türk dilini öğrenmek çok gerekli bir iş olur". Yapıt, Türkçenin varsıl dil bilgisi özelliklerini en çarpıcı biçimde yansıtan bir özelliktedir.
Türkçenin kullanım alanını genişleten bir başka kişi, Karahanlı Devleti'nin üyesi, ikinci bir Türk ve Türkçe kültür abidesi olan Yusuf Has Hacib'dir. Yusuf Has Hacib, Kutadgu Bilig adlı yapıtı ile Türk dil birliğinin diğer önemli yazılı temelini attı. 1069-1070 yıllarında bu Türkçe yapıtı tamamladı.
Ahmed Yesevi 12 yüzyılda Türk dilinde yazdığı "hikmet" adlı şiirleri bir araya getiren Türk tasavvuf edebiyatının bilinen en eski örneklerini içeren kitap ile Türkçenin kullanımını etkiledi.
13. ve 14. yüzyılda yaşamını süren Yunus Emre Türkçenin, özellikle "Türkçe şiir dilinin" temel ustası ve abidesi olmuştur. Yunus Emre'nin edebiyat tarihi bakımından, önemli bir yanı da Anadolu'da, Türkçe şiir dilinin öncüsü olması ve tasavvuf sorunlarını yalın ve kolay anlaşılır bir dille söyleyişi nedeniyledir. Şiirlerinin ölçüsü, Türkçenin ses yapısına uygun aruz olmakla birlikte söyleyişi akıcı, sürükleyici bir nitelik taşır. Tasavvufun en güç anlaşılır kavramlarını, Türkçenin ses yapısına uygun biçimde dile getirir; şiirinde, duygu ve düşünce birliğinden oluşan bir derinlik görülür.
Hacı Bayram Veli 14/15. yüzyılda Anadolu'da yaşamını süren Türk mutasavvıf ve şair olarak eserlerini Türkçe olarak yazdı ve Türkçenin kullanımını Anadolu’da önemli biçimde etkiledi. Hacı Bayram Veli, Anadolu'da dil ve kültür birliğinin sağlanması için Türkçe eserler yazılmasında Leme’at ve Gülşen-i Raz gibi eserlerin Türkçeleştirilmesinde etkili olmuş, kendisi de halkın anlayacağı dilden Ahmed Yesevi geleneğine uygun olarak şiirler yazmıştır. Devrinde Arapça ve Farsça eser vermek revaçta iken, Hacı Bayram Veli’nin halk ile ilişki kurabileceği Türkçeyi tercih etmesi belli bir olgunluğa işaret eder. Bu olgunluk Anadolu’da dil birliğinin sağlanması ve Türk kültürünün egemen olmasıdır. Türkçecilik akımı yandaşlarını da etkilemiş, bu sufiler özellikle Türkçe yapıtlar vermişlerdir.
Yazıcıoğlu Muhammed, Eşrefoğlu Rumi gibi öğrencilerinin Envaru’l-Aşıkin, Muhammediye, Müzekkinü’n-Nüfus gibi eserleri Anadolu'da yıllarca kolaylıkla okunmuş, halkın elinden düşmemiştir. Ayrıca Akşemsettin, (1389/1390 - 1460), 15. yüzyılın en büyük sufilerinden biridir ve Türkçe ile, (örnek olarak Hayatın Maddesi ve Tıp adında) çeşitli eserler ortaya koymuştur.
Osmanlı Türkçesi
Ancak modern Türkçenin temeli olan, daha az alıntı sözcüğe sahip ve daha az eğitimli, alt sınıf ve kırsal kesimde yaşayan halkın konuştuğu kaba Türkçe ile edebiyat ve devlet işlerinde kullanılmış Osmanlı Türkçesi, tıpkı Latince ve Halk Latincesinde olduğu gibi düşük bir karşılıklı anlaşılabilirlik göstermektedir.
Dil Devrimi
Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslaşma sürecini tamamlayan Türk Devrimi'nin ya da Atatürk devrimlerinin en önemli basamaklarından ilki, Cumhuriyet'in kuruluşundan 5 yıl sonra yapılan Harf Devrimi, ikincisi de Cumhuriyet'in kuruluşundan 9 yıl sonra yapılan Dil Devrimi'dir.
Dil Devrimi kısaca, Türkçe ile düşünmeyi, Türkçenin bütün bilim, sanat ve teknik kavramları karşılayacak yolda gelişmesini sağlayan eylemdir.
Dil bilimci Kâmile İmer "Dil Devrimi nedir?" sorusunu şöyle yanıtlıyor: