cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ivan Drago
Creed II
Viktor, maç sırasında Adonis'i yumruklar, kaburgalarını kırar ve böbreklerini acımasızca yaralar, ancak yerdeyken Adonis'e bir yumruk atması nedeniyle diskalifiye edilir. Adonis sakatlanır ve kendisine kendine güveni dağılır. Viktor ise eşsiz güçlü yumruklarıyla boks dünyasının zirvesine yükselir ve Drago'nun Rusya ile olan durumu kısmen onarılmış olur. Eski karısı Ludmilla, bir akşam yemeği toplantısında görünür ve oğlu Viktor bu durumdan çok rahatsız olarak yemeği terk eder.
Bağlar
Bağlar, Diyarbakır ilinin merkez ilçelerinden biridir. Nüfusu yaklaşık 400.000'dir. Diyarbakır'ın en kalabalık ilçesidir.
Ivan Drago
Creed II
Hala gerçek bir şampiyonluk kemeri olmayan Viktor Drago, Adonis'e Rusya'da bir rövanş için meydan okur. İvan, oğlu Viktor'u sıkı eğitimlerle forma girmesi için sınırları zorlar. Bununla birlikte, Adonis ise geçirdiği seanslarla vücudunu eğiterek geçirir. Rövanş maçında Viktor'un teknik eksikliğini ve güç yumruklarını lehine çevirmeye çalışır. Viktor'la onuncu rounda girerler, ancak Viktor dördüncü raunttan önce rakibini deviremediği için yorulmaya başlar. Çünkü bugüne kadar tüm maçlarında rakiplerini en fazla dört raund içinde yenmiştir. Adonis, Viktor'u son turda iki kez düşürür ve Viktor'un annesi Ludmilla da dahil olmak üzere destekçilerini kaybetmesine neden oldu. Oğlunun kendisini savunamadığını gören Ivan Drago, havluya atar, dövüşü durdurur ve Adonis'in zafer kazanmasına izin verir. Drago dövüşten sonra yenilmiş olan Viktor'a sarılır, ona sorun olmadığını ve gurur duyduğunu söyler. Sonunda geçmişiyle barışık olan Ivan, yan yana koşarak oğluyla daha derin bir bağ kurmaya odaklanır.
Bağlar
Daha önceleri bir semt iken yeni çıkan bir kanunla merkez ilçe yapılmıştır. Nüfusun çoğunluğunu çocuk yaştakiler oluşturur. Burada yaşayan aileler genellikle çok çocukludur ve birçoğunu göç eden insanlar oluşturur. Yenihal semti civarında Kaymakamlık binası hazır hale getirilmiştir.
Diyarbakır Bağlar Belediyesi, 21.12.1993 tarih ve 93/5130 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'nin ilanının ardından, Sur ve Yenişehir ilk kademe belediyeleri birlikte kurulmuştur. Bağlar Belediyesi'nin hizmet alanında kurulduğu ilk dönemde toplam 7 mahalle (Alipınar, Fatih, Kaynartepe, Körhat, Muradiye, Yeniköy, 5 Nisan) bulunmaktaydı. Daha sonra yoğun göç sonucu Bağcılar, Yunus Emre, Şeyh Şamil, Selahattin Eyyübi, Mevlana Halit mahalleri oluşmuştur.
Ivan Drago
Tepkiler
Drago hakkındaki yorumlar onu sık sık Soğuk Savaş'ın ikinci bölümü bağlamında Sovyet gücünün hiperbolik bir temsili olarak nitelendirir. Bu sembolizm, "Ivan Drago bütün bir ülkenin arkasında olduğu bir adamdır" diyen spiker de dahil olmak üzere filmdeki bazı satırlarda özellikle açıktır. Diğer yorumcular Drago'yu prototipik olarak ABD kahramanı Rocky'nin aksine karakterize ettiler ve Drago'nun yenilgisinin Sovyet rejiminin çöküşünü temsil ettiğini söylemişlerdir.
Ancak bazı yorumcular Drago'nun bireyciliğini fark etmiştir. Filmin sonucuna doğru, Drago Komünist Partili bir görevli tarafından azarlandığında "KENDİM İÇİN kazanmak için savaşıyorum! KENDİM İÇİN !!!" diye bağırır. Drago kazanmak ister, ancak kalabalık için değil, ulus için değil, komünist parti için değil, Politbüro için değil, kendisi için kazanmak istemektedir.
Bağlar
10.07.2004 tarihinde kabul edilen 5216 sayılı yasa ile 21 köy (Ağaçgeçit, Batıçanakçı, Çiçekliyurt, Çiftlik, Develi, Gömmetaş, Kabahıdır, Kolludere, Körtepe, Özdemir, Sarıdallı, Topraktaş, Topyolu, Yeşildallı, Tellikaya, Uzunbahçe, Buçuktepe, Pınaroğlu, Yukarı Mollalı, Tavşantepe, Batıkarakoç) ve bu köylere bağlı 24 mezra mahalle statüsüne geçirilerek Bağlar Belediyesi'ne bağlanmıştır. Böylece Bağlar Belediyesi 33 mahalleye hizmet götürmekle yükümlü bir belediye haline gelmiştir.
Çığlık (film, 1957)
Çığlık (özgün adı: Il Grido), 1957 İtalya yapımı dramatik film. Film ABD'de The Cry ve The Outcry adlarıyla gösterime girmiştir. Nisan 1990'da 9. İstanbul Uluslararası Film Festivali'nde de gösterildi.
Bağlar
2008 yılı mart ayında ise Bağlar ilçe statüsü alarak ilçe belediyesi olarak ilan edilmiştir. 2009 yılı nüfus sayımına göre Bağlar'ın nüfusu 334954' tür, Bağlar'a ilişkin diğer idari veriler ise şöyledir:
Çığlık (film, 1957)
Filmi, İtalya'nın hiçbir akıma sokulamayan kendine özgü yönetmeni Michelangelo Antonioni yönetmiştir. Antonioni'nin aynı zamanda Elio Bartolini ve Ennio De Concini ile birlikte senaryosunu da yazdığı filmin başlıca rollerinde Amerikalı aktör Steve Cochran, Alida Valli, Betsy Blair, Gabriella Pallotta ve Dorian Gray oynamışlardır. Betsy Blair de Cocran gibi Amerikalıdır. Filmin siyah beyaz görüntülerini Gianni Di Venanzo çekmiş, müziğini ise Giovanni Fusco yapmıştır. O tarihlerde ABD'de artık yıldızı sönmeye başlamış bir aktör olan Steve Cochran (1917-1965), Antonioni'nin bu filminde tutkuyla oynadığı 'Aldo' rolünde belki de hayatının en önemli oyunculuğunu ortaya koymuştur.
"Çığlık", Antonioni'nin 1960'ta uluslararası büyük çıkışını yaptığı L'Avventura (Macera) filminden bir önceki filmidir. Aynı zamanda yönetmenin toplumsal kaygılarını yansıttığı, İtalyan Yeni Gerçekçiliği sinema akımından da izler taşıyan 'erken dönemi'ne ait son filmidir. Antonioni, L'Avventura'dan başlayarak kendine özgü şiirsel ve varoluşçu sinemasını oluşturmaya başlayacaktır.
"Il Grido" Ağustos 1957'de İsviçre'de 10.'su düzenlenen Locarno Uluslararası Film Festivali'nin büyük ödülünü almıştır (Bu ödül 1968'den itibaren verilmekte olan "Altın Leopar" ödülü değildir) Ayrıca filmin görüntü yönetmeni Gianni di Venanzo, kendi ülkesinde "en iyi sinematografi" dalında Gümüş Kurdele ile ödüllendirildi.
Konusu
İtalya'nın kuzeyinde, Po Ovası'nda bir şeker fabrikasında motor teknisyeni olarak çalışan Aldo (Steve Cochran), Irma (Alida Valli) adında evli bir kadınla yedi yıldır birlikte yaşamaktadır. Birlikteliklerinden Rosina (Mirna Girardi) adında bir de kız çocukları vardır. Irma bir gün kâğıt üzerinde evli olduğu adamın iş aramak üzere gitmiş olduğu Avustralya'da ölmüş olduğunu öğrenir. Aldo bu durumun, evlenerek birlikteliklerini yasal hale getirmeleri için bir fırsat olduğunu düşünürken, Irma damdan düşer gibi başka bir adamı sevdiğini söyleyerek Aldo'nun evlenme teklifini reddeder, hatta artık ilişkilerine bir son vermek istediğini de sözlerine ekler. Bunun üzerine yıkılan ve bunalıma giren Aldo önce Irma'ya şiddet uygular. Ancak sertlik durumu daha da umutsuz hale getirince küçük kızını da yanına alarak yollara düşer.
Hayatına anlam kazandırabilmek için yeni bir arayış içine giren Aldo bütün Po Vadisi'ni dolaşır, düşük ücretli geçici işlerde çalışır, eski sevgililerini ziyaret eder, farklı kadınlarla birlikte olur. Önce eski sevgilisi Elvia (Betsy Blair)'ya gider. Sonra benzin istasyonu sahibi bir dul olan Virginia (Dorian Gray) ile tanışır ve bir süre de onunla yaşar. Sonra da Andreina (Lynn Shaw) adında bir fahişeyle birlikte olur. Ama bu yeni ilişkilerin hiçbirisi içindeki duygusal boşluğu doldurmaya yetmez. Aldo, Irma'yı hiçbir zaman unutamayacağını anlayarak sevdiği kadına dönmeye karar verir.
Los Olvidados
Los Olvidados (Unutulmuşlar), İspanyol yönetmen Luis Buñuel tarafından çekilmiş, 1950 yapımı bir Meksika filmidir.
Gösterime girdiği dönemde Meksika'yı karaladığı gerekçesiyle çok fazla eleştirilmiş olsa da günümüzde Meksika sinemasının en iyi örneklerinden biri olarak görülmektedir.
Bunuel'in Meksika'da çektiği ilk film olan El Gran Calavera (1949) filminin başarısı üzerine, yapımcı Óscar Dancigers Bunuel'den bir film daha istemişti. Böylece Dancigers' in de onayladığı doğrultuda Meksiko sokaklarında yaşayan yoksul çocukların yaşamının gerçekçi bir biçimde anlatıldığı Los Olvidados filmi ortaya çıkmış oldu. Sokak çocukları ve fakir ailelerin hayatlarından yola çıkan film, Bisiklet Hırsızları gibi yoksulluk ve çaresizliğe oldukça realist bir açıdan yaklaşmakta ve toplumsal bir eleştiriye varmaktadır.
Film, 1950 yılında Cannes Film Festivali' nde En iyi yönetmen ödülünü, ardından 1951'de de En iyi yönetmen, En iyi orijinal öykü ve En iyi senaryo dallarında Meksika' nın Oscar' ı sayılan Golden Ariel ve Silver Ariel ödüllerini kazanmıştır.
Özet
El Jaibo, kendisini polise ihbar edip ıslahevine yollanmasına neden olan Julián 'ı Pedro 'nun yardımıyla bulur ve çıkan kavgada onu öldürür. Bu olaydan bir hayli etkilenen Pedro, El Jaibo 'nun tehditlerinden korkup polise gidemez; ancak çeteden uzaklaşıp iş bulur. Amacı zor şartlar altında çalışan ve onu pek de sevmeyen annesi için para kazanmak ve onun gözüne girmektir. El Jaibo, Pedro 'nun çalıştığı yerden bir bıçak çalıp onu hırsız durumuna düşürür. Pedro annesine durumu açıklasa da annesi ona inanmayıp oğlunu polise götürür. Bir ıslahevine yolanan ancak ıslahane müdürünün yardımları ile iyi bir yaşama kavuşmak üzere olan Pedro, müdürün ona emanet ettiği parayı taşıdığı bir sırada El Jaibo tarafından soyulur. Pedro, parayı geri almak üzere ıslahevinden kaçar. Pedro 'nun yokluğunda onun annesi ile de birlikte olan El Jaibo Pedro 'ya parayı geri vermez; hatta bilerek onu küçük düşürür. Başka çaresi kalmayan Pedro, El Jaibo 'nun Julián ' ı öldürdüğünü açıklayınca polisler El Jaibo 'nun peşine düşer. Onu polislerden önce bulup hesaplaşmak isteyen Pedro, El Jaibo tarafından bıçaklanarak öldürülür. Bundan kısa süre sonra El Jaibo, polislerin "dur" ihtarına uymadığı için vurulup ölür. Meche ve dedesi Pedro'nun cesedini bulurlar ancak polisten korktukları için onu çöplüğe atıp kaçarlar. Bu sırada Pedro'nun annesi ıslahaneden kaçtığını öğrendiği oğlunu aramaktadır.
ICD-10, Bölüm 9 (I00-I99): Dolaşım sistemi hastalıkları
ICD-10, Bölüm 9 (I00-I99): Dolaşım sistemi hastalıkları, ICD-10'un güncel (2007) sürümünde Bölüm 9'u oluşturan bir hastalık kategorisidir. Bu kategoride dolaşım sistemi hastalıkları, I00'dan I99'a kadar kodlanmış hastalık blokları içinde sınıflanır.
Hastalık bloğu grupları
Hastalık blokları, aşağıdaki listede sunulan gruplarda toplanmıştır:
Dahil olmayan durumlar
Şu durumlar kategoride yer almaz:
Baba Ocağı
Konusu
Halil Efe, Muğla'nın Bozüyük köyünde çiftçilik yapmaktadır. Murat (Selim Gülgören) ve Güven (Burak Özçivit) isimli iki oğulları vardır. Onları İstanbul'da okutan Halil Efe’nin tek arzusu oğullarının iyi birer ziraat mühendisi olarak köye dönmeleri ve işlerin başına geçmeleridir. Ama çocukların asıl derdi Ziraat okumak değil, müzisyen olabilmektir. Bunun içinde arkadaşları Alp, Ersoy ve Cem’le birlikte bir grup kurmuşlardır.
Bir süre sonra Halil Efe, çocukların iki senedir devamsızlıktan kaldığını öğrenince Murat ve Güven’i önüne katarak köyün yolunu tutar. Şehir hayatına alışmış Murat ve Güven’in başına köyde birçok trajikomik olay gelir.
Ardından sevgilileri ve arkadaşları da gelince olanlar olur. Bu arada çocukluk arkadaşları ve babalarının baş düşmanı Seyfi Efe'nin kızı İsmet, Güven'e bir süre sonra aşık olur. İsmet'in kardeşi Cemile ise Murat'a âşık olduğu için her şeyi göze almıştır bile! Çocukların teyzesi Gülsüm, bir arkadaşlık sitesinden Murat'in sevgilisi Seda'nın Murat'tan 3 yaş büyük olduğunu öğrenir ve bu yüzden ona "Gart (Kart) Papatya" der.
İsmet ile Güven arasında Özge'nin sayesinde yine sert rüzgârlar esmeye başlar. İsmet ile Güven evlenme kararı alırlar. Fakat Güven nikâh günü Özge'nin hastalanmasıyla nikâh dairesine gelemez. İsmet'e bunu anlatamayan Güven çaresiz kalır ve İsmet ile Güven ayrılır. Murat da Cemile'nin onu Seda'dan ayırmak için yapığı büyünün ters tepmesiyle Seda'ya iyice bağlanmıştır ve bir an önce Seda'yla evlenmeyi beklemektedir. Ama nişandan sonra büyünün etkisi geçer.
Halil Efe çocukların arkasından ne dolap çevirdiklerini öğrenince onları İstanbul'a göndermeye karar verir. Köye istimlak kararı gelince işler değişir ve Murat ve Güven köyde babalarına yardım etmeye karar verirler. İsmet ve Cemile ise aileleri ile birlikte İstanbul'a doğru yol alırlar.
Aksaray'da 2007 Türkiye genel seçimleri
22 Temmuz 2007 Genel Seçimleri''' Aksaray İli sonuçları;
Dinek, Sivrihisar
Dinek, Eskişehir ilinin Sivrihisar ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Köy bu adı civar köylerden kasabaya giden insanlar gece bu mahallede konakladıkları için almıştır.
Turizm
Mahallede turizm fazla gelişmemiştir.
Coğrafya
Eskişehir il merkezine 126 km, Sivrihisar ilçesine 26 km uzaklıktadır.
Sekman, Horasan
Sekman, Erzurum ilinin Horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
Mahalle, 1835 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 110 km, Horasan ilçe merkezine 27 km uzaklıktadır. Mahalle, Horasan'ın güneydoğusunda olup, / numaralı Erzurum-Ağrı (Horasan-Eleşkirt) devlet/uluslararası yoluna, Yeşiöz Mahallesi üzerinden 6,6 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Dopamin
Dopamin (DA, 3,4-dihidroksifeniletilamin), hücrelerde ve canlılarda önemli rol oynayan nöromodülatör bir moleküldür. Çoğu hayvanda ve bazı bitkilerde sentezlenir. Katekolamin ve feniletilamin familyasından olan bir organik bileşiktir. Beyin ve böbreklerde sentezlenen L-DOPA molekülünden bir adet karboksil grubunun çıkarılmasıyla sentezlenen bir amindir. Dopamin, merkezi sinir sisteminde nörotransmiter olarak görev yapar. Nörotransmitterler beynin belirli bölgelerinde sentezlenir, ancak sistemik olarak birçok bölgeyi etkilerler. Beyin, biri ödül sisteminde önemli bir rol oynayan birkaç farklı dopamin yolağı içerir. Hafıza, hareket, motivasyon, ruh hali ve dikkat süresi dahil olmak üzere birçok vücut fonksiyonunda rol oynar. Genellikle yapılması durumunda sonucunda ödül beklenen eylemler ve aktiviteler, beyindeki dopamin seviyesini artırır. Birçok bağımlılık yapan ilaç dopamin seviyelerini arttırarak çalışır.
Popüler kültürde ve medyada, dopamin genellikle "mutluluk hormonu" olarak tasvir edilir. Ancak farmakolojideki mevcut görüş, dopaminin sonucunda ödül beklenen aktiviteler için motivasyon hissiyatında (arzu etme) rol oynadığıdır. Eğer yapılması düşünülen eylem sonucunda ödül getirmiyor ise veya eylemin sonucu canlı için öneme sahip değilse dopamin salgısında azalma, eğer eylemin sonucunda beklenen bir ödül (örnek; yemek pişiren bir kişi, yemeği yeme ödülü ile motive olarak hareket eder) var ise dopamin salgısında artış görülür.
Merkezi sinir sisteminin dışında, dopamin temel olarak hücrelerin iletişiminde rol oynar. Kan damarlarında norepinefrin salınımını inhibe eder ve vazodilatör görevi görür; böbreklerde sodyum atılımını ve idrar çıkışını artırır; pankreasta insülin üretimini azaltır; sindirim sisteminde gastrointestinal motiliteyi (içeriğin sindirim sistemi boyunca hareket etme hızı) azaltır ve bağırsak mukozasını korur; bağışıklık sisteminde lenfositlerin aktivitesini azaltır.
Sinir sisteminin bazı hastalıkları, dopamin sisteminin işlev bozuklukları ile ilişkilidir. Bu hastalıkları tedavi etmek için kullanılan bazı temel ilaçlar, dopaminin etkilerini değiştirerek çalışır. Parkinson hastalığı (PD), Huntington hastalığı, fibromiyalji, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), huzursuz bacak sendromu, madde kullanım bozuklukları, bipolar bozukluk, obsesif-kompulsif bozukluk (OKB), majör depresif bozukluk ve şizofreni dopamin sistemi bozuklukları ile ilişkilendirilmiştir.
Hücresel etkileri
Dopamin, etkilerini hücre yüzeyi reseptörlerine bağlanarak ve aktive ederek gösterir. Ayrıca insalarda dopamin, TAAR1 reseptörü için yüksek bir afiniyete sahiptir. Memelilerde, D1'den D5'e kadar beş alt tip dopamin reseptörü tanımlanmıştır. Dopaminin kendisini stimülan veya inhibitör olarak tanımlamak yanlıştır. Dopaminin bir hedef nöron üzerindeki etkisi, o nöronun zarında hangi tip reseptörlerin bulunduğuna ve o nöronun ikinci haberci cAMP'ye verdiği iç tepkilere bağlıdır.
Depolanması, serbest bırakılması ve geri alınımı
Beynin içinde, dopamin bir nörotransmitter ve nöromodülatör olarak işlev görür ve tüm monoamin nörotransmiterlerinde ortak olan bir dizi mekanizmalar tarafından kontrol edilir. Sentezlendikten sonra dopamin, hücre içi sıvıdan (sitozol) sinaptik veziküle bir tür veziküler monoamin taşıyıcı olan VMAT2 tarafından taşınır. Dopamin, sinaptik boşluğa atılana kadar bu veziküllerde depolanır. Genellikle, dopamin salınımı, aksiyon potansiyelinin neden olduğu ekzositoz adı verilen bir süreç yoluyla gerçekleşir, ancak hücre içi TAAR1 aktivitesi de dopamin salınımını tetikleyebilir.
Sinapsa girdikten sonra dopamin, dopamin reseptörlerine bağlanır ve onları aktive eder. Bu aktive edilen reseptörler, dendritlerde (postsinaptik nöron) bulunan postsinaptik dopamin reseptörleri veya bir akson terminalinin (presinaptik nöron) zarında bulunan presinaptik otoreseptörler'den (örneğin, D2sh ve presinaptik D3 reseptörleri) biri olabilir. Postsinaptik nöron bir aksiyon potansiyeli ortaya çıkardıktan sonra, dopamin molekülleri hızla reseptörlerinden bağımsız hale gelir. Daha sonra ya dopamin taşıyıcısı ya da plazma membranı monoamin taşıyıcısı tarafından aracılık edilen geri alım yoluyla presinaptik hücreye geri emilirler. Sitozole geri döndüğünde dopamin, monoamin oksidaz tarafından katalize edilebilir, veya VMAT2 tarafından veziküllere geri taşınarak tekrar kullanılabilir.
Merkezi sinir sistemi
Merkezi sinir sisteminde (MSS) dopamin; hareket, bilişsellik, duygulanım ve nöroendokrin salgılanımının kontrolünde rol oynar. "Dopaminerjik" hücre grupları ve yolakları, bir tür nöromodülatör olan dopamin sistemini oluşturur. Bu dopaminerjik hücre grupları ilk olarak 1964'te Annica Dahlström ve Kjell Fuxe tarafından şema haline getirilmiştir. Bu gurplara "A" harfi ile başlayan etiketler verilmiştir. Şemalarında, A1'den A7'ye kadar olan alanlar noradrenalin yolaklarını içerirken, A8'den A14'e kadar olan alanlar dopamin yolaklarını içerir.
Dopaminerjik nöronlar (dopamin üreten sinir hücreleri) nispeten az bir miktarda bulunur. İnsan beyninde toplamda 400.000 civarında dopaminerjik nöron bulunur. Ancak bu nöronların aksonları beynin diğer birçok bölgesine uzanır ve hedefleri üzerinde güçlü etkiler gösterirler. Günümüzde bilim adamlarının tanımladığı dopaminerjik alanlar, substantia nigra (kara madde, A8 ve 19), ventral tegmental alan (A10), arka hipotalamus (A11), arkuat nukleus (yaysı nukleus, A12), zona incerta (A13) ve periventriküler nukleus (A14)'tur.
Substantia nigra
Substantia nigra, bazal ganglionun bir parçası olan küçük bir orta beyin bölgesidir. Substantia nigra, pars kompakta ve pars reticulata olmak üzere ikiye ayrılır. Dopaminerjik nöronlar esas olarak pars kompaktada (A8) ve pars kompaktanın yakınlarında (A9) bulunur. İnsanlarda, dopaminerjik nöronların pars kompaktadan dorsal striatuma projeksiyonu (nigrostriatal yolak), motor fonksiyonlarının kontrolünde ve yeni motor becerilerin öğrenilmesinde önemli bir rol oynar.
Ventral tagmental alan
Ventral tegmental alan (VTA), bir orta beyin bölgesidir. VTA dopaminerjik nöronların en belirgin grubu mezokortikal yolak aracılığıyla prefrontal kortekse projekte olur. Başka bir küçük grup ise mezolimbik yolak aracılığıyla nükleus akumbense projekte olur. Birlikte, bu iki yolak mezokortikolimbik projeksiyon olarak adlandırılır. VTA ayrıca amigdala, singulat korteks, hipokampus ve olfaktör bulbusa dopaminerjik projeksiyonlar gönderir. Mezokortikolimbik nöronlar, ödül sisteminde merkezi bir rol oynar. Günümüzdeki araştırmalar, dopaminin bir dizi beyin bölgesi üzerindeki etkileri sayesinde itici uyaranlara karşı koşullanmada (deneyim yolu ile zararlı olduğu öğrenilmiş aktivitelerden uzak durma) çok önemli bir rol oynadığını göstermektedir.
Muhammed bin Toğaç
İhşid Fergana'da prenslere verilen unvandır, içlerinden bir tanesi İbn Toghj dedesi Al-Mo'tasım altında görev almıştır. Diğerleri gibi, Bağdat'tan görevlendirilmiş Mısır'dan sorumlu bu subay bağımsız egemenlik kurmuş ve orada kendisi ve onun ardılları bir çeyrek yüzyıl hüküm sürmüştür. Birkaç mücadeleden sonra İbn Raik, İhşidiler ile uzlaşmak mümkün olmuş ve sonra o kuzeyde komutasını korumuştur. Madeni paralar üzerinde onun adı genellikle Muḥammad al-Iḫšīd olarak basılıdır.
Dopamin
Hipotalamus
Hipotalamusta bulunan arkuat nukleus ve periventriküler nukleus, dopaminerjik bir yolak olan tuberoinfundibular yolak aracılığı ile hipofiz bezine giderek prolaktin hormonunun salgılanmasını inhibe eder. Dopamin, prolaktin salgılanmasının birincil nöroendokrin inhibitörüdür. Prolaktin sekresyonunu inhibe etmesi bağlamında, dopamin, bazen prolaktin inhibe edici faktör, prolaktin inhibe edici hormon veya prolaktostatin olarak adlandırılır.
Muhammed bin Toğaç
946 yılında ölümünden sonra taht için küçük olan ardılları yerine hadım Kafur (946-968) bu görevi üstlenmiştir.
Dopamin
Hipotalamus
Arkuat ve periventriküler nukleus arasında gruplanan zona incerta, hipotalamusun çeşitli bölgelerine sinyal gönderir. Ergenlik döneminde erkek ve dişi üreme sistemlerinin gelişimini aktive etmek için gerekli olan gonadotropin salgılatıcı hormonun (GnRH) salınımını kontrol eder.
Bazal ganglion
Omurgalıların beynindeki en büyük ve en önemli dopamin kaynakları, substantia nigra ve ventral tegmental bölgedir. Bu yapılar birbirleriyle yakından ilişkilidir ve birçok yönden işlevsel olarak benzerdirler. Her ikisi de orta beyinde yer alır. Bazal gangliyonun en büyük bileşeni striatumdur. Substantia nigra, dorsal striatuma dopaminerjik sinyal gönderirken ventral tegmental alan, ventral striatuma benzer tipte bir dopaminerjik sinyal gönderir.
Bazal ganglionun işlevleri günümüzde henüz tam olarak anlaşılamamıştır. Genel olarak kabul gören en popüler hipotezler, bazal ganglionun eylem seçiminde temel bir rol oynadığını öne sürer. Eylem seçilim teorisi, en basit haliyle, bir canlının birkaç davranışın mümkün olduğu bir durumda olduğunda, bazal ganglionun bu davranışlardan hangisinin gerçekleştirileceğini belirlediğini öne sürer. Bu teoriye göre bazal ganglion, davranışları başlatmaktan sorumludur. Ancak bu davranışların eyleme nasıl geçirileceğinin ayrıntılarını belirlemekten sorumlu değildir. Başka bir deyişle, bazal ganglion, esasen bir karar verme sistemi oluşturur.
Bazal ganglion birkaç bölüme ayrılabilir. Bu bölümlerden her biri belirli türdeki eylemlerin kontrolünde yer alır. Bazal ganglionun ventral bölümü (ventral striatum ve ventral tegmental alanı içerir), tüm organizma düzeyinde eylemleri seçerek hiyerarşinin en üst düzeyinde çalışır. Dorsal bölümler (dorsal striatum ve substantia nigra'yı içerir) belirli bir davranış kalıbını uygulamak için kullanılan belirli kasları ve hareketleri seçerek daha düşük bir hiyerarşide çalışır.
Dopamin, eylem seçim sürecine iki önemli yolla katkıda bulunur. İlk olarak, eylemleri başlatmak için "eşiği" belirler. Dopamin aktivitesinin seviyesi ne kadar yüksekse, belirli bir davranışı uyandırmak için gereken itici güç o kadar düşük olur. Sonuç olarak, yüksek düzeyde dopamin, hiperrefleksiye ve dürtüsel (impulsif) davranışa yol açar; düşük dopamin seviyeleri uyuşukluk ve yavaşlamış yanıtlara yol açar. Parkinson hastalığı, substantia nigra devresindeki dopamin seviyelerinin büyük ölçüde azalmasına sebep olur. Bu hastalığı taşıyan kişilerde fiziksel olarak harekete geçmekte zorluk görülür. Ancak, hastalığı olan kişiler ciddi bir tehdit gibi güçlü uyaranlarla karşı karşıya kaldıklarında, tepkileri sağlıklı bir insanınkı kadar şiddetli olabilir. Zıt olarak, metilfenidat veya amfetamin gibi dopamin salınımını artıran ilaçlar, yüksek aktivite seviyeleri üretebilir. Yüksek dozlarda bu ilaçlar, psikomotor ajitasyon ve sterotipik hareketlere sebep olabilir.
Ödül
Ödül sistemini tartışmak için kullanılan dilde "ödül", arzu etme (isteme) ve beğenme (zevk alma) davranışına neden olan bir uyarıcının çekici ve motivasyonel özelliğidir. Ödüllendirici bir uyaran, canlıyı onu istemeye ve onu gerçekleştirmeyi seçmeye teşvik edebilen bir uyarandır. Zevk, öğrenme (örneğin, klasik ve edimsel koşullanma) ve yaklaşma (isteme ve arzu etme) davranışı, ödülün üç ana işlevidir. Ödülün bir yönü olarak "zevk", ödülün bir tanımını sağlar; ancak, tüm zevkli uyaranlar ödüllendirici olsa da, tüm ödüllendirici uyaranlar zevkli değildir (örnek: para gibi dışsal ödüller). Ödüllendirici uyaranların motivasyonel veya arzu edilen yönü, ödülün ortaya çıkardığı isteme hissiyatından kaynaklanırken, içsel ödüllerden (çekici olan ve doğası gereği zevkli oldukları için davranışı motive eden koşulsuz ödüller) alınan zevk, ödülü aldıktan sonra tüketmekten kaynaklanır. "Incentive salience" adında bir nöropsikolojik model, içsel olarak ödüllendirici bir uyaranın bu iki bileşenini birbirinden ayırır. Bu modelde istemek veya arzu, "yaklaşma" davranışına karşılık gelirken, beğenme veya haz (zevk), "tamamlayıcı" davranışa karşılık gelir. Örnek olarak, uyuşturucu bağımlısı olan insanlarda, bağımlılık yapan bir maddeyi kullanma arzusu arttıkça "yaklaşma" kavramı ile "tamamlayıcı" kavramı birbirinden ayrışır; uyuşturucuya karşı gelişen tolerans nedeniyle onu tüketmekten elde edilen zevk azalır.
Merkezi sinir sisteminin dışında
Dopamin kan-beyin bariyerini geçmez, bu nedenle periferik alanlardaki sentezi ve işlevleri, beyindeki sentezinden ve işlevlerinden büyük ölçüde bağımsızdır. Kanda önemli miktarlarda dopamin dolaşır, ancak dopaminin buradaki işlevleri tam olarak bilinmemektedir. Dopamin, kan plazmasında epinefrin ile benzer miktarlarda bulunur, ancak insanlarda, plazmadaki dopaminin %95'inden fazlası, dopamin sülfat formundadır. Bunun sebebi kanda serbest dolaşan dopaminin sülfotransferaz 1A3/1A4 enzimleri tarafından katalize edilmesidir. Dopamin sülfatın bilinen hiçbir biyolojik işlevi yoktur ve idrarla vücuttan atılır.
Dopamin, periferik dokulardaki dopamin reseptörlerine etki edebilir veya dopamin beta hidroksilaz enzimi tarafından norepinefrine dönüştürülebilir. Bazı atardamar duvarlarında dopamin reseptörleri bulunur. Dopaminin bu reseptörlere bağlanması nöradrenalinin salınımını engelleyerek vazodilatasyona sepep olur.
Bağışıklık sistemi
Bağışıklık sisteminde dopamin, bağışıklık hücrelerine, özellikle lenfositlerde bulunan reseptörlere etki eder. Ayrıca dopamin, dalak, kemik iliği ve dolaşım sistemindeki bağışıklık hücrelerini de etkileyebilir. Ek olarak, dopamin, bağışıklık hücrelerinin kendileri tarafından sentezlenebilir. Dopaminin lenfositler üzerindeki ana etkisi, aktivasyon seviyelerini azaltmaktır. Bu sistemin işlevsel önemi belirsizdir, ancak bu sistem sinir sistemi ve bağışıklık sistemi arasındaki etkileşimler için olası bir yol sağlar ve bazı otoimmün bozukluklardan sorumlu olabilir.
Böbrekler
Renal dopaminerjik sistemi, tüm dopamin reseptör alt tiplerinin bulunduğu nefron hücrelerinde bulunur. Dopamin böbreklerde tübül hücreleri tarafından sentezlenir ve tübüler sıvıya salınır. Fonksiyonları arasında böbreklere kan akışını artırmak, glomerüler filtrasyon hızını artırmak ve idrarda sodyum atılımını artırmak yer alır. Bu nedenle, renal dopamin fonksiyonundaki bozukluklar, sodyum atılımının azalmasına ve sonuç olarak hipertansiyona neden olabilir.
Pankreas
Pankreasta dopaminin rolü karmaşıktır. Pankreas, ekzokrin ve endokrin bileşen olmak üzere iki bölümden oluşur. Ekzokrin kısım, sindirim enzimlerini ve dopamin de dahil olmak üzere diğer bazı maddeleri sentezler ve ince bağırsağa salgılar. Salgılanan bu dopaminin ince bağırsağa girdikten sonraki işlevi tam olarak bilinmemektedir. Bilim insanlarının bu konuda hipotezleri, dopaminin bağırsak mukozasını hasardan koruduğu ve gastrointestinal motiliteyi azalttığı yönündedir.
Pankreasın endokrin kısmı, insülin dahil olmak üzere bazı hormonları sentezler ve kan dolaşımına salgılar. İnsülini sentezleyen kısımlardaki beta hücrelerinin dopamin reseptörleri içerdiğine ve dopaminin bu hücrelerin inüsülin sentezini azalttığı yönünde kanıtlar vardır. Bu bölgedeki dopaminin kaynağı net olarak belirlenmemiştir; kan dolaşımında dolaşan ve sempatik sinir sisteminden türetilen dopaminden gelebilir veya diğer pankreas hücreleri tarafından lokal olarak sentezlenebilir.
Multipl skleroz
Çalışmalar, dopamin dengesizliğinin multipl sklerozda görülen yorgunluğa neden olduğunu öne sürmektedir. Multipl sklerozlu hastalarda dopamin, periferik kan mononükleer hücreleri tarafından IL-17 ve IFN-γ üretimini engeller.
Parkinson hastalığı ve L-DOPA
Parkinson hastalığı, kaslarda sertlik, hareketin yavaşlaması ve kullanılmadığında bacakların titremesi gibi hareket bozuklukları ile karakterize edilen, yaşa bağlı bir hastalıktır. İleri evrelerde demansa, ardından da ölüme kadar ilerleyebilir. Bu hastalığın ana semptomları, substantia nigra'daki dopamin salgılayan hücrelerin kaybından kaynaklanır. Bu dopamin hücreleri özellikle hasara karşı savunmasızdır. Ensefalit (beyin iltihabı) ve tekrarlanan beyin sarsıntıları (hafif travmatik beyin hasarı) gibi fiziksel darbeler veya MPTP gibi bazı kimyasal zehirlenme biçimleri yüksek oranlarda dopaminerjik hücre kaybına neden olabilir. Bu, Parkinson hastası olmayan kişilerde Parkinsonizme yol açabilir.
Parkinsonizm için en yaygın kullanılan tedavi, dopaminin metabolik öncüsü olan L-DOPA'dır. L-DOPA, beyinde ve vücudun çeşitli bölgelerinde DOPA dekarboksilaz enzimi tarafından dopamine dönüştürülür. Tedavide dopamin yerine L-DOPA'nın kullanılmasının sebebi L-DOPA'nın dopaminden farklı olarak kan-beyin bariyerini geçebilmesidir.
L-DOPA tedavisi, kaybolan dopamin hücrelerini geri getiremez, ancak kalan hücrelerin daha fazla dopamin üretmesine neden olur, böylece kaybı en azından bir dereceye kadar telafi eder. Fakat hastalığın ileri evrelerinde tedavi başarısız olmaya başlar. Çünkü hücre kaybı o kadar şiddetlidir ki, kalan hücreler L-DOPA seviyelerinden bağımsız olarak yeterli dopamin üretme kapasitesine sahip değildir. Bromokriptin, pergolid ve monoamin oksidaz inhibitörleri gibi dopamin işlevini artıran diğer ilaçlar da bazen Parkinsonizmi tedavi etmek için kullanılır, ancak çoğu durumda L-DOPA, olumlu etkiler ve olumsuz yan etkiler arasında en iyi dengeyi sağlamaktadır.
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu
Bozulan dopamin nörotransmiysonu, bozulmuş bilişsel kontrol ile ilişkili bir durum olan dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ile ilişkilidir. DEHB, dikkat eksikliği, impulsif davranışlar ve bir şeyleri unutma veya detayları kaçırma (işleyen hafıza problemleri) dahil olmak üzere birçok farklı probleme yol açar. Diğer nörotransmitter reseptörleri ve taşıyıcıları ile bağlantılara ek olarak, dopamin reseptörleri, dopamin taşıyıcısı ve DEHB arasında genetik bağlantılar vardır. Dopamin ve DEHB arasındaki en önemli ilişki, DEHB tedavisinde kullanılan ilaçlardır. DEHB için en sık kullanılan ilaçlar olan metilfenidat (Ritalin, Concerta) ve amfetamin/dextroamfetamin (Evekeo, Adderall, Dexedrine) gibi psikostimülanlar, beyinde hem dopamin hem de norepinefrin düzeylerini arttırarak çalışırlar.
Madde bağımlılığı ve psikostimülanlar
Kokain, metamfetamin, amfetamin/dekstroamfetamin (Adderall), metilfenidat gibi psikostimulanlar, çeşitli mekanizmalar yoluyla beyindeki dopamin seviyelerini esas olarak veya kısmen artırarak etkilerini gösterirler. Kokain ve metilfenidat, dopamin birer dopamin geri alım inhibitörüdür. Bu moleküller dopamin geri alımını inhibe ederek sinaptik boşlukta bulunan dopamin miktarının artmasına neden olur. Kokain gibi, metamfetamin ve amfetamin de sinaptik boşlukta bulunan dopamin miktarını arttırır, ancak bunu farklı mekanizmalar ile gerçekleştirirler.
Psikostimulanların etkileri arasında kalp atış hızında artış, vücut ısısı ve terlemedeki artışlar; uyanıklık, dikkat ve dayanıklılıkta artış ve aktivitelerden alınan zevkte artış bulunur. Ancak daha yüksek dozlarda ajitasyon, anksiyete ve hatta gerçeklikle temas kaybı (derealizasyon) meydana gelebilir. Bu gruptaki ilaçlar, beyindeki dopamin ödül sistemi üzerindeki aktive edici etkileri nedeniyle yüksek bir bağımlılık potansiyeline sahiptir. Ancak bazıları, düşük dozlarda, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ve narkolepsi tedavisinde kullanılır.
Çeşitli bağımlılık yapan ilaçlar, ödülle ilgili dopamin aktivitesinde bir artış sağlar. Nikotin, kokain ve metamfetamin gibi stimülanların dopamin üzerindeki etkileri, bu maddelerin bağımlılık yapmasının ana sebebi olarak kabul edilir. Bir opioid olan heroin gibi diğer bağımlılık yapan ilaçlar için, artan dopamin seviyeleri bağımlılıkta sadece ufak bir rol oynamaktadır. Psikostimulanlara bağımlı kişiler yoksunluk durumunda, alkol yoksunluğu veya opioid yoksunluğunda görülen fiziksel semptomları yaşamazlar. Bunun yerine, psikolojik bağımlılığın neden olduğu irratibilite, huzursuzluk ve diğer uyarılma semptomları ile karakterize edilen maddeyi kullanmaya yönelik yönelik yoğun bir arzu, özlem yaşarlar.
Dopamin sistemi, bağımlılığın çeşitli yönlerinde çok önemli bir rol oynar. En erken aşamada, beyindeki dopamin reseptörlerinin ifadesini değiştiren genetik farklılıklar, bir kişinin psikostimülanları çekici mi yoksa itici mi bulacağına karar verir. Tekrarlayan yüksek doz psikostümilan tüketiminin sebep olduğu dopamin seviyelerindeki kronik artış, beyinde fiziksel olarak değişime neden olur. Psikostümilan bağımlılığının tedavisi çok zordur, çünkü kullanım dursa bile psikolojik olarak geri çekilmeyle gelen yoğun madde kullanma isteği azalmaz.
Psikotik bozukluklar ve antipsikotikler
1950'lerin başında psikiyatristler, tipik antipsikotikler olarak bilinen bir ilaç sınıfının, şizofreninin psikotik semptomlarını azaltmada genellikle etkili olduğunu keşfetmişlerdir. İlk yaygın olarak kullanılan antipsikotik klorpromazinin piyasaya sürülmesi, takip eden yıllarda birçok şizofreni hastasının akıl hastanelerinden taburcu olmasını sağladı. 1970'lerde araştırmacılar, tipik antipsikotiklerin Dopamin D2 reseptörlerini antagonize ederek çalıştığını anlamışlardır. Bu olay, şizofreninin büyük ölçüde beyin dopamin sistemlerinin hiperaktivitesinden kaynaklandığını öne süren şizofreninin dopamin hipotezinin ortaya atılmasına neden olmuştur. Dopamin hipotezi, psikotik semptomların metamfetamin gibi dopamini artıran uyarıcılar tarafından sıklıkla yoğunlaştırıldığı ve bu ilaçların yeterince yüksek dozlarda alındığında sağlıklı insanlarda da psikoza neden olabildiğinden destek almıştır. Sonraki yıllarda, daha az ciddi yan etkiye sahip olan ve diğer nörotransmitterler üzerinde de etkisi olan atipik antipsikotikler piyasaya sürülmüştür. Bu yeni nesil antipsikotiklerin çoğu dopaminin aktivitesini direkt olarak engellemez, bunun yerine dopamin aktivitesinde değişiklikler meydana getirirler.
İlerleyen dönemlerdeki araştırmalar, psikozun sadece dopaminden çok daha fazla faktör ile ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Bu, dopamin teorisinin yetersiz bir teori olduğunu ortaya çıkarmıştır. Şizofreni hastaları genellikle dopamin aktivitelerinde ölçülebilir bir artış göstermezler. Buna rağmen, antipsikotiklerin etkili olması dopaminin psikozun ana sebebi olmasa da psikoz üzerinde dolaylı bir etkisi olduğunu göstermektedir. Antipsikotiklerin neden çalıştığı ve psikozun neyden kaynaklandığı, hala psikiyatristler ve sinirbilimciler arasında bir tartışma konusudur.
Şizofreninin yanı sıra antipsikotikler, bipolar bozukluk ve psikotik depresyon ve bazı kişilik bozuklukları gibi birçok psikotik bozukluğun tedavisinde kullanılır.
Majör depresif bozukluk ve dopaminerjik antidepresanlar
Majör Depresif Bozukluk (MDD), dünya çapında en yaygın görülen mental bozukluklardan biridir. Her ne kadar günümüzde depresyonun ilk basamak tedavisinde kullanılan ilaçlar dopamin üzerinde bir etki göstermese de, bütün monoamin nörotransmitterlerin (nöradrenalin, dopamin ve serotonin) depresyon üzerinde etkisi olduğu bilinmektedir. Günümüzde, MDD için onaylanmış antidepresanların çoğu, monoaminerjik mekanizmalar yoluyla hareket etmektedir. Trisiklik antidepresanlar (TCA'lar) ve monoamin oksidaz inhibitörleri (MAO'lar) gibi birinci nesil antidepresanlar, serotonin ve norepinefrin monoaminlerinin geri alımını, metabolizmasını veya reseptör farmakodinamiğini değiştirir. Ayrıca, MAO inhibitörleri dopamin metabolizmasını inhibe ederek beyindeki dopamin miktarını arttırır. Birinci nesil antidepresanlardan daha az yan etkiye sahip olan ikinci nesil antidepresanlar, seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI'lar) ve serotonin-norepinefrin geri alım inhibitörleri gibi ilaçlarla monoaminerjik sinir iletimini hedefler. SSRI'ların birinci nesil ajanlara kıyasla daha az yan etkiye sahip olmaları ve çok daha iyi tolare edilmelerine rağmen etkinlikleri sınırlıdır.
Anhedoni (bireysel motivasyon ve haz alabilme seviyesinin/kabiliyetinin düşmesi/kaybı), Parkinson hastalığı ve şizofreni gibi çeşitli dopamin ile ilişkili mental ve norödejeneratif bozuklukta görülen bir semptomdur, ve depresyonda da görülür. Günümüzdeki araştırmalar, SSRI'lar gibi ikinci nesil antidepresanların, depresyonda motivasyon ve ödülle ilgili bilişsel bozulma gibi anhedoni semptomlarının tedavisinde etkili olmadığını ortaya koymuştur. Anhedoninin yalnızca zevk alma yeteneğinin kaybı olarak tanımlanmadığını, aynı zamanda ödül almayla ilgili beklenti, motivasyon ve karar verme süreçlerinin bozulmasını kapsadığını belirtmek önemlidir. Bunlar, ödül sisteminde potansiyel bir bozukluğun göstergesidir. Bu, ödül sisteminin ana modülatör molekülü olan dopaminin işlevinde bir bozukluğa işaret eder. Tarihsel olarak depresyon, her ne kadar serotonin (5-HT) ve norepinefrin içeren sinir ağlarının işlev bozuklukları ile ilişkilendirilmiş olsa da, günümüzdeki modern tekniklerin yardımı ile, depresyonda olan kişilerin dopamin sisteminde de işlev bozuklukları olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, anhedonisi olan depresif hastalarda, PET görüntüleme çalışmaları, sağlıklı deneklere kıyasla önemli ölçüde daha az dopamin taşıyıcısı (DAT) aktivitesi tespit etmiştir, bu da dopamin seviyelerinde bir düşüş olduğunu düşündürmektedir.
Günümüzde her ne kadar en sık kullanılan antidepresanlar SSRI'lar olsa da, bu ilaçların etki göstermemesi durumunda diğer monoaminler üzerinde etkisi olan ilaçlar kullanılabilir. Bu ilaçlardan bazıları dopamin seviyelerini direkt olarak veya dolaylı yollardan arttırarak çalışır. Bunlara örnek olarak dopamin-nörepinefrin geri alım inhibitörü bupropion ve N-metil-d-aspartat antagonisti ketamin örnek verilebilir. Dopaminin etkisini arttıran bu ilaçlar, anhedoninin azalması için etkilidir. Bununla birlikte, amfetamin gibi bazı dopaminejrik psikostimülanların depresyonun tedavisinde etkili olabileceği düşünülmektedir.
Kimyasal yapısı
Dopamin molekülü, etil zinciri yoluyla birbirine bağlı bir amin grubu ile bir katekol yapısından (iki hidroksil yan grubuna sahip bir benzen halkası) oluşur. Dopamin, nörotransmiterler norepinefrin ve adrenalini de içeren bir familya olan katekolaminlerin mümkün olan en basit halidir. Amin eki ile bir benzen halkasının varlığı, dopamini bir ikame edilmiş feniletilamin yapar. Çoğu amin gibi, dopamin de organik bir bazdır.
Mehmed Raşid Paşa
Mehmed Raşid Paşa (d. 1824 - ö. 15 Haziran 1876) Osmanlı Devleti'nin Hariciye Nazırı.
1875-1876 yılları arasında Hariciye Nazırlığına kadar yükselmiş olan Mehmed Raşid Paşa, Abdülaziz'in tahttan indirildiği 30 Mayıs 1876 Darbesi'nde yer almıştır. 15 Haziran 1876 gecesi Çerkes Hasan tarafından Mithat Paşa'nın konağına yapılan silahlı saldırıda öldürüldü.
Baba Döndü
Baba Döndü, Mark Winegardner'ın yazdığı polisiye romandır, 2004 yılında yayımlanmıştır. Bu roman Mario Puzo'nun yazdığı Baba romanının devamıdır ve orijinal yayım tarihi 1969 yılıdır. Roman kötü bir şekilde karşılandı. Dördüncü Baba filminin gizlice Paramount tarafından üretildiği hakkında söylentiler olmuştur. Bu söylentilerin yanlış olduğu kanıtlanmıştır; dördüncü film için herhangi bir plan yoktur.
NGC 3025
NGC 3025, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Suyılanı takımyıldızı yönünde bulunur. S0 tipi bir merceksi galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1835 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Cerattepe protestoları
Cerattepe protestoları, Artvin ili Merkez ilçesinin sınırları içindeki Cerattepe mevkiinde yer alan ormanlık alanlarda gerçekleştirilmesi planlanan madencilik faaliyetlerini engellemek üzere 21 Haziran 2015’ten itibaren sürdürülen eylemler ve iş makinelerinin maden sahasına girişini sağlamak üzere 16 Şubat 2016’da asker ve polisin yaptığı müdahale sonucu meydana gelen olaylardır.
Kentsel yerleşim alanını ve Artvin Kafkasör Turizmi Koruma ve Geliştirme Bölgesi 'ni kapsayan ve Hatila Vadisi Milli Parkı’nın bitişiğinde bulunan yörede, madencilik girişimleri ve söz konusu girişimleri engelleme çabası 1990’lı yıllarda başlamıştır. 2012 yılında bölgede maden işletme ruhsatının yeninden ihaleye çıkarılması ve Cengiz Holding'e bağlı bir şirket tarafından bakır madeni çıkarılması için olumlu Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporu  verilmesi üzerine dava açılmış; mahkeme kararı ile yürütme durdurulup rapor iptal edilmişti. Ancak projede birkaç değişiklik yapılıp tekrar olumlu rapor alınması üzerine yeniden dava açan eylemciler dava devam ederken iş makinelerinin Cerattepe'ye girmelerini önlemek üzere 21 Haziran 2015’ten itibaren maden sahasında yaklaşık 250 gün nöbet tutmuşlardır. 16 Şubat 2016'da polis ve askerin müdahalesi ile iş makinelerinin maden sahasına ulaşmasının ardından Artvin'de protesto eylemleri ve diğer illerde protestoya destek eylemleri gerçekleştirilmiştir.
Arka plan
Bölgede maden arama çalışmaları 1992 yılında arama ruhsatı alan Kanada merkezli Cominco Madencilik firması tarafından başlatıldı. Artvin Valiliğinin yaptırdığı araştırma sonucunda hazırlanan ve olumsuz görüşleri içeren raporun Şubat 1996'da Resmî Gazete'de yayınlanmasının ardından MTA'nın maden için ruhsat verilen alanın heyelan risklerine dikkat çeken 1998 yılındaki araştırması ile dönemin Orman Bölge Müdürlüğünün benzer görüşleri ortaya koyması üzerine Cominco Madencilik'in çalışmaları valilik tarafından durduruldu.
Altın, gümüş, bakır ve çinko için arama ruhsatına sahip olan firma 2004 yılında ruhsatını Çayeli Bakır 'ı işleten Kanada merkezli Inmet Mining firmasına  devretti. Artvin Bakır İşletmeleri 'ni kuran firma, kamuoyu baskısı üzerine altın değil, sadece bakır çıkaracağını açıkladı. 1995'te kurulan Yeşil Artvin Derneği ile Artvin Barosu tarafından 2005'te heyelan riski ve bölgenin halkının sağlığının bozulacağı iddialarıyla işletmenin ruhsatının iptali için dava açıldı. söz konusu dava, 2008 yılında ruhsatın iptali ile sonuçlandı. Karar, 2009’da Danıştay tarafından da onaylandı.
24 Haziran 2010’da yürürlüğe giren yeni Maden Kanunu ile Cerattepe’de maden aramak için ruhsatlandırma mümkün hale geldi ve 2012’de maden işletme ruhsatı yeniden ihaleye çıkartıldı. İhaleyi kazanan Özaltın İnşaat firması, hakkını Cengiz Holding’e bağlı Eti Bakır A.Ş. firmasına devretti. İhale sürecinin ardından bakanlık, bakır madeni için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) olumlu raporuna da onay verdi. Ancak ÇED olumlu raporunun yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle Rize’de dava açıldı. Mahkeme, 20 Kasım 2014’te yürütmeyi durdurma kararı verdi. Ayrıca mahkeme Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilen olumlu ÇED raporunu da iptal etti.
Ancak maden şirketi Haziran 2015’te projede değişiklik yaparak yeniden bakanlığa sundu ve tekrar olumlu ÇED raporu aldı.
Protestolar
Yeni ÇED raporunun Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca kabul edilmesi ve maden şirketinin bölgeye gelerek konteyner ve iş makinelerine yer teslimi yapmak istemesi üzerine harekete geçen Artvinli eylemciler, 19 Haziran’da Orman Bölge Müdürlüğü’ne yürüyerek ağaç katliamına karşı nöbet tutmaya başlayacaklarını ilan etti. Cerattepe’de kalabilmek için bir kulübe yapan halk 21 Haziran günü nöbet eylemine başladı. Eylemcilerin direnişi sonucu iş makineleri bölgeden ayrıldı. Nöbet eylemi devam ederken bölgeye jandarma eşliğinde iş makinesi çıkarmak üzere tekrarlanan girişimler nöbet alanında toplanan halk tarafından önlendi.
8 Temmuz 2015’te 761 kişi ile 60 avukatın tarafından yeniden yürütmeyi durdurma ve ÇED raporunun iptali davası açıldı. Artvin’in yanı sıra İstanbul ve İzmir’de protestolar düzenlendi. Mahkeme yeniden keşif yapılması kararı verdi.
Eylemcilerinin nöbetinin devam ettiği Cerattepe'ye şirket yetkilileri 16 Şubat 2016'da bir kez daha polis ve askerler eşliğinde çıktı. Cerattepe’ye çıkan yolu araçlarıyla kapatan yaklaşık 300 kişilik gruba karşı gaz bombaları ve plastik mermilerle müdahale edildi. 17 Şubat'ta göstericiler ve güvenlik güçleri arasındaki mücadele devam etti; şirket barikatları aşarak maden sahasına ulaştı. Artvin Meydanı’nda toplanan 5 bin kişilik bir grup 18 Şubat’ta Artvin Meydanı’nda toplanarak güvenlik güçlerinin müdahalesini protesto etti. Bursa, Sinop, Trabzon, Sakarya gibi illerde de Cerattepe protestolarını destek eylemleri yapıldı. Artvin Adliyesi önünde toplanan yaklaşık 700 kişi, maden şirketinin araçlarını fiili bir durum yaratmak amacıyla herhangi bir yasaya dayanmaksızın Cerattepe’ye sokma girişiminden sorumlu tuttukları Artvin valisi, jandarma alay komutanı, il emniyet müdürü hakkında suç duyurusunda bulundular.
24 Şubat 2016 tarihinde Yeşil Artvin Derneği üyelerinin başbakan Ahmet Davutoğlu ile yaptıkları iki saat süren görüşmede hukuki süreç tamamlanıncaya kadar Cerattepe bölgesinde maden şirketinin faaliyetlerinin durdurulmasının kararlaştırıldığı belirtildi.
Tepkiler
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise Carettepe protestocularını: "Geziciler neyse, bunlar da yavru Gezicilerdir" şeklinde yorumladı.
Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu ise kesilmesi ön görülen 3500 ağacın her biri için 3 fidan dikileceğini vurguladı.
Davalar
Rize İdare Mahkemesi'nde, ‘ÇED olumlu’ raporunun yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle 8 Temmuz 2015’te açılan çevre davasının son duruşması 19 Eylül 2016'da gerçekleşti. Mahkeme, devlet ormanlarında gerekli iznin alınması halinde madencilik faaliyetlerinin yapılabileceği, söz konusu madencilik projesi için gerekli izinlerin alındığı ve mevzuata aykırı bir durum olmadığına yer verdi ve iptal talebini reddetti. Yeşil Artvin Derneği'nin Danıştay'a yaptığı itiraz sonucunda Danıştay, yerel mahkemenin verdiği 'Madencilik yapılabilir' yönündeki kararı onadı.
Cerattepe olaylarından sonra sonrası haklarında, ‘Toplantı ve gösteri yürüyüşleri kanuna muhalefet' ve ‘Polise pasif direnme’ suçlarından 48 kişiye dava açıldı. Aynı olaylar kapsamında basit yaralama, polise mukavemet gibi suçlamalardan ötürü 25 kişiye yeni bir dava açıldı.
Astaksantin
Astaksantin yengeç, karides, ıstakoz ve kerevit gibi bazı kabuklularda, somon balığında, flamingo ve kızıl aynak gibi bazı kuşların tüylerinde bulunan ve karotenoidler arasında yer alan bir pigmenttir. Kabukluların kaynatıldıktan sonra aldığı kırmızı renk, belirtilen kuşların tüylerinin kırmızı rengi ve somon balığının etinin pembeliği bu pigment nedeniyledir. 1975 yılında Basil Wheedon ve ekibi tarafından sentezlenerek elde edilmiştir. Diğer karotenoidlerin aksine vücutta A vitamini olarak depolanmaz. Vücutta fazla A vitamini birikmesi insan sağlığına zararlıdır.
Yakovlev Yak-130
Yakovlev Yak-130 (NATO rapor adı: Mitten), Yakovlev ve Aermacchi tarafından geliştirilen Rus jet eğitim uçağıdır. Uçağın geliştirilmesine 1991 yılında başlatılmış olup ilk uçuşunu 25 Nisan 1996 tarihinde gerçekleştirmiştir.
Yak-130, Çekoslovakya üretimi Aero L-29 Delfín ve Aero L-39 Albatros'ların yerini alması amacıyla diğer adaylar olan Suhoy S-54, Myasishchev M-200 ile Mikoyan MiG-AT arasından seçilmiştir.
Teknik özellikler (Yak-130)
Kaynakça:www.yak.ru; www.uacrussia.ru