cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İ.E.L. Sakarya İzci Grubu
Yurt dışı ilişkileri
Yurt içi aktivitelerinde edinilen tecrübeleri izcilik duygu ve düşüncesiyle harmanlayan Sakarya İzcileri, yurt dışı aktivitelerinde de her zaman Türkiye'yi temsil ettiğinin bilincinde olmuş ve ona göre çalışmalarını düzenleyip, gerçekleştirmiştir. Ayrıca Sakarya İzcileri'ni ziyarete yurt dışından gelen izcilere de Türk misafirperverliğini ve Türkiye İzciliğinin geldiği noktayı göstermekten hiç çekinmemişlerdir. 1962 yılında Almanya'nın Essen eyaletinden gelen 20 izci Türk ailelerinin yanında misafir edilmiştir. Ertesi sene gelen grup tarafından Essen'a davet edilen Sakarya izcileri aynı zamanda bir Almanya gezisi de gerçekleştirmişlerdir. Essen izcileri ile kurulan bu güzel diyalog sonraki senelerde de devam etmiş ve Essen izcileri Sakarya İzci Grubu'nu 1965 yılında yine ziyaret etmişlerdir. 1972 yılında Sakarya İzci Grubu Liderlerinden Nihat Gencosman (İEL '73) Türkiye'den seçilen diğer 10 izci ile birlikte 13. dünya Jamboree'sine katılmak üzere Tokyo'ya gitmiştir ve Sakarya İzci Grubu'nu başarıyla temsil etmiştir. Yine aynı sene Grosser Jaeger İzci Grubu'nun yanında kalmak üzere Almanya'ya bir gezi düzenlenmiştir. Bundan 2 sene sonra, 1975'te Grosser Jaeger İzci Grubu'na bir gezi daha düzenlenmiştir. 1979 yılında DPSG (Deutsche Pfadfinderschaft Sankt Georg) alman katolik izci teşkilatı, Sakarya İzcilerini "Treffen zum Aufbruch" kampına davet etmiştir. Beckum ve Duisburg kentlerindeki Alman izci ailelerine misafir olan izciler Alman toplumunun gelenek ve göreneklerini incelemiştir. Aynı kampta tanışılan Dortmund'lu izciler aynı sene Türkiye'ye gelmiş ve Sakarya izcilerinin evlerinde kalmışlardır. Yine 1981 yılında Sakarya İzcileri Gökhan Uzgören ve Başizci Şevket Aktalay (İEL ‘40) liderliğinde Münih ve Köln'de birer alman aile yanında misafir edilmişler ve sonrasında Bundeslager-Windrose '81 kampına katılmışlardır. Almanya kampından sonra 1981 yılında Çanakkale'ye bir izci kampı daha düzenlenmiştir. Bu tarihlerde yurt dışı aktivitelere daha fazla önem veren ama aynı zamanda yurt içi faaliyetlerini de aksatmayan Sakarya İzci Grubu, Çanakkale Şehitleri Anma töreni ve kamplarla beraber Almanya ile kurduğu kontakları genişletmeye çabalamıştır. 1982 yılında Köln'den ve Münih'ten gelen iki ayrı izci grubu ilk önce İstanbul'da aileler yanında ağırlanmış daha sonra Alman izcilerle beraber Bodrum'da bir kamp düzenlemişlerdir. İstanbul Lisesi Sakarya İzci Grubu uluslararası etkinliklerine 1986 yılında da devam etmiştir. Almanya'nın Essen eyaletinden DPSG (Deutsche Pfadfinderschaft Sankt Georg) alman katolik izci teşkilatı izcileri Türkiye'ye gelmiş ve Alman izciler 10'ar kişilik gruplar halinde ülkeminin çeşitli yörelerine dağılmışlardır. On gün süren bu "küçük grup projeleri"nde her gruba bir Sakarya İzcisi klavuzluk ederek çeşitli tarihi bölgeler incelenmiş ve Almanya'da yaşayan Türk işçi çocuklarına izcilik yolu ile katkıda bulunmak ana fikri ile, özellikle Essen bölgesine işçi gönderen kesimlerin köy yaşantısı ve sosyal yapısı hakkında fikir edinilmiştir.
Kardeş izci grubu Stamm Hubertus
1947 yılında Almanya'nın Siegen kentinde kurulan Stamm Hubertus (Hubertus İzci Grubu) Alman İzci Federasyonlarından BdP'ye (Bund der Pfadfinderinnen und Pfadfinder) bağlı bir izci grubu olmanın yanı sıra 1988'den beri Sakarya İzci Grubu'nun kardeş izci grubudur.
1988 yılında Almanya'da staj yapan Sakarya Lideri Ergun Ganer'in Hubertus izcileriyle tanışmasıyla başlayan bu dostluk bir sonraki yıl Almanya'nın Furth im Wald kasabasında düzenlenen Bundeslager'e İ.E.L. Sakarya İzci Grubu'nun katılmasıyla perçinlenir. Her iki grupta da nesilden nesile aktarılan bir bağ vardır ve 4 yılda bir yapılan Bundeslager'e katılmanın yanı sıra Sakarya'nın gezi programına Siegen kenti ve izci değişimi (her Sakarya izcisinin bir Hubertus izcisinin evinde birkaç gün misafir edilmesi) de eklenir.
Stamm Hubertus'un hem Sakarya'nın birçok şeyi öğrendiği Alman İzciliğini yakından tanıma olanağı sağlaması hem de uluslararası alanda izcilerin kardeşliğine kanıt teşkil etmesi nedeniyle İ.E.L. Sakarya İzci Grubu'nda değeri büyüktür.
Bundeslager(BuLa)
Bundeslager, Alman izci teşkilatı BdP (Bund der Pfadfinder und Pfadfinderinnen) tarafından 4 yılda bir organize edilen ve Sakarya İzci Grubu için gerçekten çok büyük önemi olan uluslararası kamptır. İlk olarak 1977 yılında "Regenbogen" adı altında başlayan kamplar serisine, Sakarya İzci Grubu 1989'dan beri Almanya'nın Siegen kentinden kardeş izci grubu Hubertus ile birlikte katılmaktadır. Her zaman yeniliklere ve gelişmelere açık olan İ.E.L. Sakarya İzci Grubu, bu kamplardan öğrendikleriyle kendini fazlasıyla geliştirmekte ve Türkiye izciliğini temsil etmektedir. Almanya'ya gidildiğinde her şehirde tanıdık bir izci grubunun bulunması bu kampların sonucudur.
Sakarya İzci Grubu'nun şimdiye kadar katıldığı Bundeslager Kampları:
Bir Baba Hindi
Günümüzde birçok yerde kullanılan Bir Baba Hindi tezahüratı 1940'lı yıllarda Sakarya İzci Grubu'nun çıkarmış olduğu ve kampta yemeklerden önce söylenen bir tezahürattır.
Bir baba hindi
Heeeey Allah
Pilavla zerde
Minyeli Abdullah
Minyeli Abdullah, Hekimoğlu İsmail'in 1967'de yayınladığı kitap. Türk edebiyatının en çok baskı yapan romanı. Yayınlandığı tarihten bu yana 80 baskısı yapıldı.
İ.E.L. Sakarya İzci Grubu
Bir Baba Hindi
Kaşık da nerde
Minyeli Abdullah
Kitap, Mısır'ın Minye şehrinde büyüyen, dönemin istibdadına karşı dini bir duruş sergileyen Abdullah'ın başından geçenleri konu ediniyor.
Hekimoğlu İsmail, dönemin şartları ve maddi yetersizliklerden dolayı romanı, çöplerden topladığı kâğıtlara yazdı. Roman bir dönem yasaklandı ve yazarı tutuklandı. Ancak 1 yıl sonra beraat etti.
2009 Dünya Güreş Şampiyonası
Katılımcı ülkeler
70 ülkeden 639 güreşçi katıldı:
İ.E.L. Sakarya İzci Grubu
Bir Baba Hindi
Yallah yallah
Başlıyoruz billah
Yemeye de vallah
Ovis aries
Ovis aries, Ovis cinsine bağlı bir memeli türüdür. Kuzey Amerika, Avrupa, Asya ve özellikle Afrika'da yayılmışlardır. Güney Amerika'ya ve Avustralya'ya insan eliyle ulaşmışlardır. Farklı biyotoplarda, özellikle steplerde, dağlık kesimlerde, az da olsa ormanlarda bulunurlar. Bitkisel besinlerle beslenirler, sürü oluşturma eğilimleri çok yüksektir.
Sütü, yünü ve eti için yetiştirilen türün burun kısımları çıplak ve nemli, vücutları kalın tüylerle kaplıdır. Erkeklerde her zaman bir çift boynuz bulunurken, dişilerde bazen bulunur. Boynuzlar üzerindeki boğumlar yaş hesaplamasında kullanılır. Vücutlarında ekstra kıl oluşumları (sakal, yele) bulunur. Yılda 2 kez ve her defasında 1-3 yavru doğururlar. Gebelik süreleri 5-11 aydır. Koyunların ömürleri 10 ila 12 yıl arasıdır. Koyundan elde edilen kürke post adı verilir.
Etimoloji
Yaygın adlandırma olarak dişileri koyun, erkekleri koç, yavruları cinsiyet fark etmeksizin kuzu olarak adlandırılır. 6. aydan sonra kuzular, 1 yaşına gelinceye kadar toklu olarak isimlendirilir. Şişek terimi, 1 ile 2 yaş arasındakiler için kullanılır. Daha sonraki dönemlerde koyunlar cinsiyetlerine ve damızlık durumlarına göre farklı isimler alırlar.
İ.E.L. Sakarya İzci Grubu
Arma
Yine savaş yıllarında, okul öğrencilerinden Nejat Sirel (İEL'1917) tarafından, vatan sevgisini sembolize eden "Ay-yıldız" motifi ve okulun baş harflerinin kompozisyonu ile oluşturulan ve en son şeklini Orhan Omay'ın (İEL'1938) verdiği armayı okulun benimsediği gibi İzci Grubu da benimsemiştir. Armamıza son halini veren Orhan Omay, aynı zamanda bir Sakarya izcisidir. Kendisi, İstanbul, Lise ve Sakarya harflerinin baş harfleriyle Ay-Yıldız'ı nasıl birleştirdiğini kendisiyle Adana'da yapılan röportajda anlatmıştır.
Ovis aries
Etimoloji
Koç, 2 yaşından büyük ve damızlık için kullanılan erkek koyundur. Anaç koyun ise koçun dişi versiyonudur. Marya, damızlık olarak kullanılmayan veya yaşlanmış dişi koyunları ifade eder. Högeç ise iğdiş edilmiş erkek koyundur.
İ.E.L. Sakarya İzci Grubu
Sakarya Marşı
Uğrunda oymağın her zinde ferdi Şanlı Sakarya'ya candan söz verdi Kar, fırtına, bora sükun bulacak Sana yıldırımlar, sana yıldırımlar selam duracak
Tanışma Gezisi
Tanışma Gezisi genelde İstanbul merkezine en yakın ormanlık alanları içerdiğinden Adalar'da yapılır.
Bir iz tatbikatı şeklinde yaklaşık yarım gün süren aktivitede yeni işaret ve izlerle birlikte; bir grubun parçası olma, takım çalışması gibi değerler öğrenilir.
Tanışma gezisinde ortak yakılan ateşlerde kendi sucuklarını pişirme tecrübesi yaşayan izciler, gitar eşliğinde şarkı söyleyip çeşitli oyunlar oynarlar.
Tanışma gezisi birçok aday izcinin izcilikle ilk karşılaşmaları olduğundan büyük önem taşımaktadır.
Diyobul (Hike)
Hike, genel olarak bir ya da birkaç gün süren, belli bir amaç güdülerek harita ve bazen de pusuladan yararlanılarak obalar halinde yapılan yürüyüştür. Birtakım bulmacalarla gidilecek yer anlaşılır ve duraklarda bulunan sorular cevaplandırılmaya çalışılır. Hike,
gibi önemli özelliklerin kazanılmasında gerçekten çok önemli bir aktivitedir.
Orientierung (Oryantiring)
Orientierung kelime anlamıyla yön bulma demektir. Genellikle ormanlık alanlarda 5-6 kişilik gruplar halinde önceden belirlenmiş noktaları gruplara verilen bilgiler ve pusula yardımıyla bulmaya dayanır. Orientierung öncesinde gruplara pusula ve harita bilgisiyle ilgili bir eğitim yapılır. Daha sonra bu eğitimi pratik alanda uygulama şansı bulan obalar, buldukları noktalarda da çeşitli soruları yanıtlayarak puan toplarlar. Zamanın ve dikkatin ön planda olduğu bir etkinliktir.
Yemek Yarışması
Her yıl Sakarya İzci Grubu'nun faaliyet odasının da bulunduğu İstanbul Lisesi binasında düzenlenen bu etkinliğin temel amacı izcilerin yemek yapma becerilerini geliştirmek ve Sakarya İzci Grubu'na yeni kamp yemekleri kazandırmaktır. İzcilerin 4-5 kişilik gruplar halinde katıldığı ve genellikle annelerden ya da internetten öğrenilen tarifleri verilen süre içinde yapmaya çabaladığı yemek yarışması, istisnasız her sene renkli görüntülere sahne olmaktadır. Genellikle Liderler Üst Kurulu(L.Ü.K) üyelerinden oluşan juri,gün sonunda kararını verirken yemeğin lezzetinin yanı sıra yaratıcılığı,sunum performansını ve uygulanabilirliği de göz önünde bulundurmaktadır.
JOTA-JOTI
JOTA - JOTI her Ekim ayının 3. haftasonu tüm dünyadaki yaklaşık 500.000 izcinin katılımıyla gerçekleştirilen bir aktivitedir. Tüm dünyadaki izciler bu 48 saatlik sürede Kısa Dalga Telsiz veya internet üzerinden birbirleriyle iletişim kurarlar.
JOTA ve JOTI aslında birer kısaltmadır, açılımları Jamboree On The Air ve Jamboree On The Internet'tir. Jamboree İngilizce bir kelime olmakla beraber Türkçesi aslında karmaşa, kargaşa anlamına gelir. İzcilikte ise Jamboree büyük buluşma anlamında kullanılır. Tüm dünyadaki izciler her 4 senede bir dünya çapında büyük bir kampta buluşurlar, esas olarak bu kamplara Jamboree denir.
JOTA dünyada ilk kez 1957 yılında düzenlenmiştir. Türkiye'de ise ilk kez 1990 yılında İ.E.L. Sakarya İzci Grubu tarafından düzenlenmiştir. Genelde okulun çatısına kurulan 3 anten yardımıyla 3 ayrı frekansta bu aktivite gerçekleştirilir. Bu frekanslar farklı saatlerde farklı bölgelerle konuşmak için idealdir. Her istasyonun kendine özgü bir kodu vardır. İ.E.L. Sakarya İzci Grubu bu aktivitede o güne özel TC1JAM kodunu kullanmaktadır. JOTA aktivitesinde kullanılan kısa dalga telsiz sistemini kullanmak için ilgili ehliyet gerektiğinden, JOTA haftasonlarında istasyonu kurup çalıştırması için Türkiye Radyo Amatörleri Cemiyeti'nden (TRAC) destek alınmaktadır. Tüm dünya izcilerini birleştiren bu aktivitede ortak bir J-Code aracılığıyla haberleşilir. JOTI ise internetin her evde yaygınlaşmasıyla ilk kez 1996 yılında yapılmaya başlanmıştır. Bu aktiviteye katılmak için ise okuldaki bilgisayar laboratuvarlarını kullanılmaktadır. Aynı zamanda JOTI'ye izciler evlerinden de katılabilmektedir.
Bisiklet Gezisi
Bisiklet gezileri bisikletle -genellikle- yaklaşık bir günde katedilebilecek mesafede; tercihen şehirdışı,sakin ve doğası zengin -Şile, Polenezköy gibi- bir hedefe yapılan gezilerdir. Gün boyu konvoy halinde bisiklet sürdükten sonra kamp kurulacak alana ya da kalınacak tesise varılıp yerleşilir. Akşam yapılan ufak sohbetlerin, oyunların ardından ertesi gün tekrar İstanbul'da belirlenen bitiş noktasına dönüş gerçekleşir. Konvoyun başını ve sonunu bu gezi için ayarlanmış 2 araç çeker, böylelikle pedal başındaki izcilerin güvenliği ve düzenli değişimi; ayrıca gerekli malzemelerin taşınımı kolayca sağlanmış olur.
Çadır Kampları
İ.E.L. Sakarya İzci Grubu'nun izcilik anlayışı senede 5-6 defa gerçekleştirdiği kampları temel alır. Ortalama 5 gün süren çadır kamplarında izciler 5 gün boyunca doğayla baş başa etkinliklerini yaparlar. Kamp süresince kamp atmosferine adapte olabilmek için cep telefonlarını kullanmaz, kişisel gerçekleştirilen herhangi bir aktivite yapma gereği duymazlar. Gün boyunca yürüyüşler, eğitim istasyonları, iz tatbikatları ve oyunlar içeren kamp programı genelde bir veya iki lider gözetiminde tamamen ocak izcileri tarafından hazırlanır.
Kamp yerleri yerleşim merkezlerinden soyutlanacak kadar uzak ancak herhangi acil bir durumda ulaşabilecek kadar yakın sayılır. Kamp süresince her gün 5-6 kişilik gruplar kampın genel işleyişinden sorumlu olurlar. Bu nöbetçi gruplar bir gün boyunca kampta yemeklerin pişirilmesinden ve genel kamp düzeninden sorumlu olurlar.
Geceleri ise çeşitli oyunların yanında ateş başında şarkı söylenir, sohbet edilir. Prensip gereği bir kampta ateşin 24 saat yanık kalması gereklidir. Tüm gece boyunca ikişer saatlik nöbetlerde 2 veya 3 kişilik gruplar nöbet süresince kampın sorumluluğunu alırlar.
Günümüzdeki şehir yaşantısını düşündüğünüzde kişisel gelişim açısından son derece önem taşıyan doğayla iletişim, kamplarda uygulanma ve yaşanma fırsatı bulur...
Tesis Kampları
Tesis kamplarında kalınan yerler genellikle il, ilçe veya köylerdeki izci evleridir. Yıldan yıla değişebilmekle beraber İ.E.L. Sakarya İzci Grubu her yıl bir kere gerçekleştirdiği tesis kamplarının tarihlerini hava koşullarını da göz önünde bulundurarak kış aylarından seçer. Çadır ve tesis kamplarının işleyişi genellikle aynı olmakla beraber aktivite programlarında bazı farklılıklar söz konusu olabilir. Çadır kamplarında yürüyüşler ağırlıklı olurken tesis kamplarında eğitici istasyonlar, el becerilerini geliştirmeye yönelik aktiviteler, kapalı alanlarda oynanabilen toplu oyunlar ve münazaralar ön plandadır.
Sosyal Sorumluluk Projeleri
Hala da benzer konularda proje fikirleri üretilmekte, mümkün olduğunca çok kişi ve kuruluşla irtibata geçilmeye çalışılmaktadır.
Jamboree
Dünyanın hemen hemen her yerinden gelen izcilerin buluştuğu ve birlikte kamp yaptığı, bu vesileyle farklı kültürlerin öğrenilmesi, farklı arkadaşlıkların edinilmesi ve çeşitli izcilik uygulamalarının gözlemlenebilmesi açısından eşsiz bir öneme sahip olan Jamboree’ler Dünya İzcilik Teşkilatı’nın en önemli aktiviteleridir. İlki 1920 yılında İngiltere Londra’da düzenlenmiş olan bu etkinlik genellikle 4 yılda bir farklı ülkelerde yapılmaktadır. 1937-1947 yılları arasında 2. Dünya savaşı ve 1979 yılında İran’daki politik sorunlar yüzünden gerçekleştirilemeyen Jamboree, dünyadaki bütün izcilere hitap etmesi gerektiği için belirli bir sıralama ile her seferinde farklı bir kıtada (dolayısıyla farklı bir ülkede) düzenlenmektedir.
En sonuncusu 2007 yılında yine İngiltere’de yapılmış olan bu aktiviteye yaklaşık 40.000 izci katılmış ve izciliğin doğuşunun 100. yılını kutlamıştır. Uluslararası Jamboree’nin yanı sıra bazı bölgelerde Ulusal Jamboree’ler de düzenlenmektedir.
Sakarya İzci Grubu eski liderlerinden Cengiz Bektaş (’53) 1952 yılında düzenlenen Essex Jamboree’sine katılarak Türkiye’den bu denli büyük bir Uluslararası kampa katılan ilk izci olmuştur. Bunun ardından gerçekleştirilen birçok Jamboree’ye katılan Sakarya İzcileri son olarak 2007 yılında İzciliğin 100. yılının kutlandığı Jamboree’ye 13 izci ile katılmıştır.
Anatolian
Anatolian Uluslararası İzci Kampı, Türkiye'de 70'li yıllarda gerçekleştirilen Eurofolk'ten sonra kurumsallaşabilmiş tek izci kampıdır. İlki 2004 yılında Köyceğiz'de düzenlenen bu uluslararası kamp her iki senede bir Dünya'nın farklı köşelerinden yaklaşık 2000 izciyi bir araya getirmektedir. Ev sahipliğini Muğla İzcileri'nin yaptığı bu kampta, 2008 ve 2010 yılında İ.E.L. Sakarya İzci Grubu ergin izcileri ve liderleriyle organizatör olarak yer almıştır
Yaralı Aslan
Yaralı Aslan, senaryo ve yönetmenliğini Osman F. Seden'in üstlendiği 1963 yapımı Türk filmidir. Filmin yapımcıları Yüksel Tanık ve Osman F. Seden'dir.
Espresso
Espresso, koyu kavrulmuş, Türk Kahvesi kadar olmasa da, yeteri kadar ince çekilmiş İtalya'ya özgü bir kahve türüdür.
Tarihteki tanınmayan ülkeler listesi
Bu liste tarihte tanınmayan devletler listesidir.
Avrupa
Not: Tabloları ikonunu kullanarak alfabetik veya kronolojik olarak sıralayabilirsiniz.
Yumrutaş, Mengen
Yumrutaş, Bolu ilinin Mengen ilçesine bağlı bir köydür.
Aasbüttel
Aasbüttel Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaletinde, Steinburg iline bağlı yerleşim yeri. 4,53 km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu, 31 Mart 2010 itibarıyla 102 olarak tespit edilmiştir. Belediye Başkanlığı Rolf Zirow tarafından yürütülmektedir.
Litvanya'nın posta tarihi ve posta pulları
Litvanya'nın posta tarihi yaklaşık 10. veya 12. yüzyılda başlar veya krivūlė olarak bilinen Hristiyanlık öncesi haberleşme sistemiyle daha da önceleridir. İlk posta hizmetleri servisi 1562 yılında tanıtıldı, Vilnius bağlantısı ile Kraków ve Venedik.
İlk Litvanya posta pulları ("Baltukai" basımı) 1918 yılında Vilnius'ta yayımlandı. 1940 yılı Sovyetler Birliği işgalinden sonra, Litvanya posta pulları Sovyet pullarından birinin yerine geçti. 1990 yılında bağımsızlığın tekrar kazanılmasından sonra Litvanya pulları tekrar yayımlamdı ("Angelas" basımı).
NGC 255
NGC 255, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Balina takımyıldızı yönünde bulunur. SBbc tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1785 yılında çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Sökü, İnebolu
Sökü, Kastamonu ilinin İnebolu ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Uluyol köyüne bağlı bir mahalle iken, 7 Şubat 1959'da köy statüsü kazandı.
Coğrafya
Köy, Kastamonu il merkezine 106 km, İnebolu ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır.
Enver Paşa
1914'te Padişah Abdülmecid'in torunu (Şehzade Süleyman'ın kızı) Naciye Sultan'la evlenerek Osmanlı Hanedanı'na damat olmuştur.
Walls of Jericho (albüm)
Walls of Jericho power metal grubu Helloween'in ilk tam uzunluktaki albümüdür. Albüm 1985'te yayınlanmıştır ve power metalin gelişmesinde büyük rol oynamıştır. 1988'de, Helloween ve Judas EP, Walls of Jericho albümüne eklenilmiştir ve bir toplama olarak yayınlanmaktadır.
Enver Paşa
Ailesi
23 Kasım 1881'de İstanbul Divanyolu'nda dünyaya geldi. Ancak doğum tarihi kimi kaynaklarda tartışma konusudur. Babası bayındırlık teşkilatında inşaat teknisyeni Hacı Ahmet Paşa (kendisi aynı zamanda Malta sürgünlerindendir), annesi Ayşe Dilara Hanım'dır. Annesi Kırımlı bir Tatar'dır, baba tarafından soyu Tosk Arnavutlar'a veya Gagavuz Türklerine dayanmaktadır. Ailenin 5 çocuğundan en büyüğüdür. Kendi deyimine göre ailesi pek varlıklı olmasa da eğitimi için çok emek vermiştir. Önce Nafia Nezareti (Bayındırlık Bakanlığı)'nda fen memurluğu yapan daha sonra Surre Emini (Surre-i Hümâyûn Alayı Emini) görevine getirilen ve sivil paşalığa yükselen Hacı Ahmet Paşa'nın tayinleri nedeniyle çocukluğu farklı şehirlerde geçti. Kardeşleri Nuri (Nuri Paşa-Killigil), Kâmil (Killigil-Hariciyeci), Mediha (General Kazım Orbay ile evlenecektir) ve Hasene'ydi (Selanik Merkez Kumandanı Nazım Bey ile evlenecektir). Enver Paşa, Genelkurmay eski başkanlarından Kazım Orbay'ın da kayınbiraderiydi.
Ayrıca "Kût'ül-Amâre Kahramanı" olarak anılan Halil Kut, Enver Paşa'nın amcasıdır.
Eğitimi
Üç yaşında evlerinin yakınındaki İbtidaî Okulu'na (ilkokul) gitti. Daha sonra Fatih Mekteb-i İbtidaîsi'ne girdi ve ikinci sınıftayken babasının Manastır'a tayin olması nedeniyle bırakmak zorunda kaldı. Yaşı küçük olmasına karşın 1889'da Manastır Askeri Rüştiyesi'ne (ortaokul) kabul edilmeyi başardı ve oradan 1893'te mezun oldu. Eğitimine 15. sırada girdiği Manastır Askerî İdadisi'nde devam etti ve 1896 yılında 6. sırada mezun oldu. Harp Okulu'na geçti ve bu okulu 1899'da 4. sırada piyade teğmeni olarak bitirdi. Harp Okulu'nda okurken kendisi gibi henüz öğrenci olan amcası Halil Paşa ile birlikte tutuklandı ve Yıldız mahkemelerinde yargılanıp serbest bırakıldı. Harp Akademisini 2. olarak bitirdi ve Osmanlı Ordusu’na kurmay subay yetiştiren Mekteb-i Erkân-ı Harbiye’nin 45 kişilik kontenjanına girmeyi başarmıştır. Buradaki eğitiminden sonra, 23 Kasım 1902'de Kurmay Yüzbaşı olarak Üçüncü Ordu'nun emrinde Manastır 13. Topçu Alayı 1. Bölüğü'ne verildi.
İlk dönemi
Manastır 13. Topçu Alayı 1. Bölüğü'ndeyken, Bulgar çetelerinin izlenmesi ve cezalandırılma görevi için yapılan harekâtlara katıldı. 1903 yılı Eylül’ünde Koçana’da bulunan 20. Piyade Alayı’nın birinci bölüğüne, bir ay sonra da 19. Piyade Alayı’nın birinci taburunun birinci bölüğüne nakledildi. Nisan 1904 tarihinde Üsküp’teki 16. Süvari Alayı’nda görevlendirildi. Ekim 1904 tarihinde ise İştip’teki alaya giden Enver Bey, iki ay sonra “sunûf-ı muhtelife” hizmetini tamamlayarak Manastır’daki karargâha geri döndü. Burada kurmaylık dairesinin birinci ve ikinci şubelerinde yirmi sekiz gün çalıştı, ardından Manastır Mıntıka-i Askeriyesi’nin Ohri ve Kırçova mıntıkaları müfettişliğine tayin edildi. 7 Mart 1905’te kolağası oldu. Bu görevi sırasında Bulgar, Rum ve Arnavut çetelerine karşı girişilen askerî harekâtta üstün başarılar gösterdiğinden dördüncü ve üçüncü Mecidiye Nişanı, dördüncü Osmaniye Nişanı ve altın Liyakat Madalyası ile ödüllendirildi; 13 Eylül 1906 tarihinde binbaşılığa yükseltildi. Bulgar çetelerine karşı yürüttüğü faaliyet onun üzerinde milliyetçilik fikirlerinin etkili olmasında rol oynadı. Çatışmalarda bacağından yaralanarak bir ay hastanede kaldı. Eylül 1906 dönemi içinde Selanik’te kurulan Osmanlı Hürriyet Cemiyeti’ne on ikinci üye olarak katıldı. Manastır’a dönüşünde cemiyetin, buradaki örgütlenmesini kurma eylemlerinde bulundu. Bu eylemleri, Osmanlı Hürriyet Cemiyeti ile merkezi Paris’te olan Osmanlı Terakkî ve İttihat Cemiyeti’nin birleşmesi ve ilk örgütün Osmanlı Terakkî ve İttihat Cemiyeti Dahilî Merkez-i Umûmisi adını almasından sonra daha yoğun olarak sürdürdü. Terakkî ve İttihat Cemiyeti tarafından başlatılan ihtilal girişimlerine katıldı. Eylemlerinin ihbar edilmesi üzerine İstanbul’a davet edildi. Ancak 24 Haziran 1908 akşamı dağa çıkarak ihtilâlde öncü rolü oynadı.
Hürriyet kahramanı
Amcası Yüzbaşı Halil Bey ile konuşarak merkezi Paris'te bulunan Jön Türk Hareketi'nin Selanik'teki bir kolu olan Osmanlı Hürriyet Cemiyeti'ne (sonraki adıyla İttihat ve Terakki Cemiyeti) katılmayı kabul etti. (Tahminen Mayıs 1906) Bursalı Mehmet Tahir Bey'in rehberliği ile cemiyete, on ikinci üye olarak kabul edildi. Kendisine cemiyetin Manastır şubesini kurma görevi verildi.
İttihat ve Terakki'nin başlattığı ihtilal hareketleri içinde yer alan Binbaşı Enver Bey, kız kardeşi Hasene Hanım'ın eşi olan ve sarayın adamı olarak bilinen Selanik Merkez Kumandanı Kurmay Albay Nazım Bey'i öldürme planı içinde yer aldı. 11 Haziran 1908 günü gerçekleşen suikast girişimi Nazım Bey'in ve onu öldürmekle görevli fedai Mustafa Necip Bey'in yaralanması ile sonuçlanırken Enver Bey, Divan-ı Harb'e sevk edildi. Ancak İstanbul'a gitmek yerine 12 Haziran 1908 gecesi dağa çıkıp ihtilal başlatmak üzere Manastır'a doğru yola çıktı. Resne'de, Resneli Niyazi Bey'in dağa çıktığını öğrenince Manastır yerine Tikveş'e yöneldi ve cemiyeti orada yaymaya çalıştı. Ohrili Eyüp Sabri Bey de onu izledi. Bu hareket padişah tarafından II. Meşrutiyet'in ilan edilmesinde önemli rol oynadı. Dağa çıkan subaylar arasında en kıdemlisi olduğu ve önemli faaliyetler gerçekleştirdiği için Enver Bey, bir anda “hürriyet kahramanı” olarak kabul edildi, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin askeri kanadının en önemli isimlerinden birisi oldu. Gittiği her yerde anayasanın yeniden yürürlüğe girmesi konusunda ateşli konuşmalar yaptı, söylevlerinde Meşrutiyet çağrısı yaptı, bunu yeterli görmeyen Enver Bey, görkemli törenler düzenletti. Meşrutiyet‘in sonrasında 23 Ağustos 1908’de Rumeli Vilâyâtı Müfettişliği başkanlığı görevine verilen Enver Bey, 5 Mart 1909’da 5000 kuruş maaşla Berlin askerî ataşesi olarak görevlendirildi. Çeşitli aralıklarla iki yılı aşkın bir süre devam eden bu görev, Almanya’nın askerî durumuna ve sosyal yapısına büyük hayranlık duymasına yol açtı ve onu Alman sempatizanı haline getirdi.
Berlin askeri ataşeliği
5 Mart 1909'da Berlin Askeri Ataşesi olarak görevlendirilen Enver Bey, bu görev sırasında Alman kültürü ile tanıştı ve çok etkilendi. Enver Paşa bu görev sırasında, 1910 yılında Londra'dan yapılan, onuruna verilen bir yemeğe verilen çağrı üzerine Britanya'ya gitmiştir. Bu gezide "Türk Devrimcisi" olarak karşılanmış, İngilizler "İttihatçıların" yanında olduklarını belirtmiştir. İstanbul'da 31 Mart Olayı'nın patlak vermesi üzerine geçici olarak yurda döndü. İsyanı bastırmak üzere Selanik'ten İstanbul'a giden ve komutanlığını Mahmut Şevket Paşa'nın üstlendiği Hareket Ordusu'na katıldı; hareketin kurmay başkanlığını Kolağası Mustafa Kemal Bey'den devraldı. İsyan bastırıldıktan sonra II. Abdülhamit tahttan indirilmiş, yerine Mehmet Reşat geçmişti. Kurulan İbrahim Hakkı Paşa kabinesinde Harbiye Nazırlığı görevi beklenildiği gibi Enver Bey'e değil, Mahmut Şevket Paşa'ya verildi.
12 Ekim 1910 tarihinde Birinci ve İkinci Ordu manevralarında yönetici olarak görev yapmak üzere yeniden İstanbul’a geldi ve kısa bir süre sonra geri döndü. Mart 1911’de İstanbul’a çağrılan Enver Bey, 19 Mart 1911’de görüştüğü Mahmud Şevket Paşa tarafından Makedonya’daki çete faaliyetlerine karşı alınacak tedbirleri denetlemek ve bu alanda bir yazanak hazırlamak üzere bölgeye gönderildi. Enver Bey dolaştığı Selanik, Üsküp, Manastır, Köprülü ve Tikveş’te bir yandan çetelere karşı alınacak önlem üzerinde çalışırken öte yandan İttihat ve Terakki‘nin ileri gelenleriyle görüştü. 11 Mayıs 1911 tarihinde İstanbul’a döndü. 15 Mayıs 1911’de Sultan Mehmed Reşad’ın yeğenlerinden Nâciye Sultan ile nişanlandı. 27 Temmuz 1911’de Malisör isyanı sebebiyle İşkodra’da toplanan İkinci Kolordu’nun kurmay dairesi başkanı (erkânıharp) olarak Trieste üzerinden İşkodra’ya gitmek üzere İstanbul’dan ayrıldı. 29 Temmuz’da ulaştığı İşkodra’da Malisör isyanının bastırılması İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin Arnavut üyeleriyle olan sorunlarının çözümünde önemli rol oynadı. Bu gelişmelerden sonra Enver Paşa, görev yeri Berlin’e geçtiyse de İtalyanlar’ın, Trablusgarp’a saldırmaları üzerine yurda döndü. Orada "Enveriye" denen asker şapkasını yaptı. Bu şapka, Osmanlı Ordusu'nun gözdesi oldu.
Trablusgarp Savaşı
Enver Bey, İtalyanlara karşı bir gerilla savaşı yürütülmesi fikrini İttihat ve Terakki Cemiyeti üyelerine kabul ettirdikten sonra Kolağası Mustafa Kemal Bey ve Paris Ataşemiliteri Binbaşı Fethi (Okyar) Bey gibi isimlerle bölgeye gitmeye koyuldu. 8 Ekim 1911’de padişah ve hükûmet yetkilileriyle bu durumu görüştükten sonra İskenderiye’ye gitmek üzere 10 Ekim 1911’de İstanbul’dan ayrıldı. Mısır’da ileri gelen Arap liderleriyle çeşitli temaslar kurup 22 Ekim’de Bingazi’ye hareket etti. Çölü geçerek, 8 Kasım’da Tobruk’a ulaştı. 1 Aralık 1911’de Aynülmansûr’da askerî karargâhını kurdu. İtalyanlar’a karşı yapılan muharebe ve gerilla harekâtında büyük başarılar elde etti. 24 Ocak 1912’de resmen Umum Bingazi Mıntıkası kumandanlığına getirildi. 17 Mart 1912 tarihinde bu görevine ek olarak Bingazi mutasarrıflığına atandı. 10 Haziran 1912’de kaymakam oldu. Kasım 1912 sonlarında Balkan Savaşı’na katılmak üzere Bingazi’yi terkederek tedbili kıyafetle İskenderiye’ye, oradan da bir İtalyan gemisiyle Brindisi’ye gitti. Viyana üzerinden İstanbul’a dönen Enver Bey, 1 Ocak 1913 tarihinde Onuncu Kolordu Kurmay Komutanlığı başkanlığına tayin edildi. Kâmil Paşa hükûmetinin barış antlaşması imzalanması yolundaki çabaları aleyhindeki İttihat ve Terakki eylemlerinde öncü rol oynadı. 10 Ocak 1913’te Nâzım Paşa ile görüşen Enver Bey, Harbiye nâzırı ile Kâmil Paşa’nın istifaya zorlanması ve yerine savaşa devam edecek bir hükûmetin kurulması konusunda anlaşmaya vardı. Daha sonra bu fikri, Kâmil Paşa’nın görevde kalmasını isteyen Sultan Mehmed Reşad’a da kabul ettirmeye çalıştı. Bingazi ve Derne'deki kuvvetlerin başına geçti; Hanedan damadı olmasının da kazandırdığı saygınlıkla 20 bin kişiyi seferber etmeyi başardı ve adına para bastırarak bölgeye hakim oldu. Bir yıl süren mücadele sonunda, Balkan Savaşı'nın başlaması üzerine diğer Türk subaylarla birlikte İstanbul'a çağrıldığı için bölgeyi 25 Kasım 1912'de terk etti. İtalyan kuvvetlerine karşı verdiği başarılı mücadele nedeniyle 1912'de yarbaylığa yükseldi.
Balkan Savaşı ve Bâb-ı Âli Baskını
Balkan Savaşı'na katılmak üzere diğer gönüllü subaylarla birlikte Bingazi'den ayrılan Yarbay Enver Bey, düşman kuvvetlerinin Çatalca'da durdurulmasında önemli rol oynadı. I. Balkan Savaşı yenilgi ile sonuçlanmıştı. Kamil Paşa hükûmeti, kendilerine Londra Konferansı'nda önerilen Midye-Enez sınırını kabule yanaşıyordu. İttihatçıların kendi aralarında yaptığı ve Enver Bey'in de katıldığı toplantıdan zor kullanarak hükûmeti devirme kararı çıktı. 23 Ocak 1913 günü Enver Bey'in öncü rolü oynadığı Bâb-ı Âli Baskını gerçekleşti. Baskın sırasında Harbiye Nazırı Nâzım Paşa, Yakup Cemil tarafından öldürüldü; Enver Bey, Mehmet Kamil Paşa'ya istifasını imzalattı ve padişahı ziyaret ederek Mahmut Şevket Paşa'nın sadrazam olmasını sağladı. Böylece İttihat ve Terakki Cemiyeti askerî darbe ile iktidarı ele geçirmiş oldu.
Harbiye Nazırlığı
Harbiye Nazırı olduktan sonra orduda bazı düzenlemeler yapan Enver Paşa, binden fazla yaşlı subayı ordudan tasfiye etti, genç subayları önemli görevlere getirdi. Orduda Fransız modeli yerine Alman stilini uyguladı, birçok Alman subayı Türk ordusunda danışman olarak görevlendirildi. Alaylı subayların çoğunun işine son verdi, ordunun gençleşmesini sağladı. Üniformalar değiştirildi; orduda okur yazarlığın artmasına çalıştı ve bunun için “enveriye yazısı” denilen bir alfabe uygulamaya kondu. Mahmut Şevket Paşa'nın suikast sonucu öldürülmesinden sonra kurulan Said Halim Paşa kabinesinde ve onun görevden çekilmesi üzerine 1917'de kurulan Talat Paşa kabinesinde de devam ettiği Harbiye Nazırlığı, 14 Ekim 1918'e kadar sürdü.
I. Dünya Savaşı
Harbiye Nazırı Enver Paşa, 2 Ağustos 1914'te Rusya'ya karşı gizli bir Türk-Alman ittifak anlaşması imzalanmasında önemli rol oynadı. 10 Ağustos'ta Boğazlar'dan girmesine izin verilen iki Alman kruvazörünün 29 Ekim'de Rus Çarlığı liman ve gemilerine saldırması için gerekli onayı verdi. 14 Kasım'da Fatih Camii'nde okunan Cihad-ı Ekber ilanı ile devlet, resmen I. Dünya Savaşı'na katılmış oldu.
Sarıkamış Harekâtı
Enver Paşa, ülke I. Dünya Savaşı'na girdikten sonra Harbiye Nazırı olarak askerî harekâtın yönetimini eline aldı. 3. Ordu'nun Doğu Cephesi'nde Rus kuvvetlerine karşı giriştiği Sarıkamış Kış Harekâtı'nın komutanlığını üstlendi. Ocak 1915'te gerçekleşen harekâtta Hafız Hakkı Paşa, Enver Paşayı Dinlemeyerek Türk birliklerini tam bir bozguna uğrattı. Hatta Hafız Hakkı Paşa Sarıkamış Harekatı İçin Günlüğünde pişmanlığını İfade Ediyor :'Yarabbi! Bu felâkete ben sebep oldum, yine ben tamir edeceğim'. Enver Paşa, ordunun komutasını Hakkı Hafız Paşa'ya bırakıp İstanbul'a döndü ve savaş boyunca başka hiçbir cephede komutanlık üstlenmedi. Uzun bir süre İstanbul basınında Sarıkamış hakkında herhangi bir haber veya yayın yapılmasına izin vermedi. 26 Nisan 1915'te Harbiye Nazırlığı'nın yanı sıra Başkomutan Vekili olan Enver Paşa, Eylül ayında korgeneralliğe yükseldi.
Ermeni Tehciri
1877-1878'deki 93 Harbi sırasında da bazı yerli Ermenilerin Osmanlı'ya karşı yayılmacı Rus ordularının yanında çarpıştığını ve cephe gerisinde isyanlar çıkarttığını bilen Enver Paşa, 2 Mayıs 1915'te Dahiliye Nazırı Talat Paşa'ya gönderdiği gizli telgraf ile isyancı Ermenilerin bölgeden uzaklaştırılmasını istedi. Uygulama, Talat Paşa tarafından başlatıldı ve 27 Mayıs'ta Tehcir Kanunu çıkartılarak yürürlüğe konuldu.
1917'de Kut ül-Amare'de İngiliz general Townshend'in tutsak alınması ve Kafkasya cephesinde Ruslara karşı elde edilen başarılar üzerine Enver Paşa'nın rütbesi orgeneralliğe yükseltildi.
Yurt dışına kaçışı
Filistin, Irak ve Suriye'de Osmanlı ordusunun İngilizler karşısında sürekli yenilgiye uğraması üzerine Osmanlı Devleti'nin savaştaki yenilgisi kesinleşti. 14 Ekim 1918'de Talat Paşa kabinesi, ateşkes anlaşmalarını kolaylaştırmak için istifa ettiğinde Enver Paşa'nın harbiye nazırlığı görevi de sona erdi. İngilizlerin İttihat ve Terakki üyeleri hakkında yakalatma emri çıkarmasından sonra partili arkadaşlarıyla birlikte bir Alman torpidosuyla yurt dışına kaçtı. Ardından Kafkasya, İngiliz denetimine alındı; İngilizler Enver Paşa'nın Kafkasya'da bir hareket başlatacağından kuşkulansa da bu olasılık gerçekleşmedi. Önce Odessa'ya, oradan da Berlin'e gitti; burada ziraatci kimliğiyle bir yıl boyunca saklandı. Daha sonra Rusya'ya geçti. İstanbul'da Divan-ı Harp, rütbelerini geri aldı ve gıyabında ölüm cezasına çarptırdı. 1 Ocak 1919'da hükûmetçe askerlikten ihraç edildi.
İttihat ve Terakki'yi örgütleme çalışmaları
1918-19 kışlarını kimliğini gizleyerek Berlin'de geçiren Enver Paşa, İttihat ve Terakki'yi yeniden örgütleme çalışmalarına girdi. Almanya'daki devrimci ayaklanmalara katılmak için Berlin'de bulunan Sovyet siyaset adamı ve gazeteci Karl Radek ile görüştü ve onun davetiyle Moskova'ya gitmek üzere yola çıktı. Ancak üçüncü denemesinde, 1920'de Moskova'ya gitmeyi başardı ve orada Sovyet Dışişleri Bakanı Çiçerin'le, Lenin'le görüştü. 1-8 Eylül 1920 tarihinde Bakü'de gerçekleşen Birinci Doğu Halkları Kurultayı'na Libya, Tunus, Cezayir ve Fas'ı temsilen katıldı. Ancak kongre önemli sonuçlar getirmedi. Sovyetlerin Türkiye ve başka Müslüman ülkelerdeki milliyetçi hareketleri gerçekten desteklemediği izlenimi alarak Ekim 1920'de Berlin'e döndü. 15 Mart 1921'de Talat Paşa'nın öldürülmesinden sonra İttihat ve Terakki'nin başlıca önderi durumuna geldi.
1921'de tekrar Moskova'ya giden Enver Paşa, Ankara Hükûmeti'nin Moskova'ya gönderdiği Bekir Sami Bey başkanlığındaki Türk delegeleriyle görüştü. Anadolu'daki Millî Mücadele hareketine katılmak istediyse de kabul edilmedi. TBMM'de bulunan bazı eski İttihatçılar, onun Mustafa Kemal Paşa'nın yerini almasını istiyorlardı. Temmuz 1921'de Batum'da bir İttihat ve Terakki kongresi topladı. 30 Temmuz'da Ankara'ya Yunan saldırısı başlayınca bir kurtarıcı gibi Anadolu'ya girmeyi umut eden Enver Paşa'nın bu umudu eylül ayında kazanılan Sakarya Meydan Muharebesi ile boşa çıktı.
Basmacı Hareketi ve ölümü
Enver Paşa bu aşamadan sonra hem Anadolu’da ikilik çıkarmamak hem de kendisi için bir başarı şansı görmediğinden, yanında Teşkîlât-ı Mahsûsa’nın eski liderlerinden Kuşcubaşı Hacı Sami Bey ve bir kısım eski İttihatçılarla birlikte Bolşevik Ruslara karşı Türkistan bağımsızlık hareketini yürüten Basmacılara destek vermek amacıyla Orta Asya'ya gitme kararı aldı. Bakü’yü terkeden Enver Paşa, Aşkābâd ve Merv’e uğradıktan sonra Ekim 1921 tarihinde Buhara’ya gitti. 8 Kasım’da Türk subaylarla birlikte tekrar yola çıktı ve 19 Kasım’da Akbulağ, 21 Kasım’da Başçardak kışlağına ve 24 Kasım’da Korgantepe’ye ulaştı. Burada Basmacı reislerinden İbrahim Lakay tarafından bir Cedidçi ve Rus casusu olabileceğinden şüphelenildiği için 1 Aralık 1921’de İbrahim Lakay Tarafından belli bir süre esir alındı. Şubat 1922 sonunda buradan kurtulan Enver Paşa Basmacılar’ı örgütlemek için tekrar Duşanbe ilerisindeki kışlaklara gitti. 24 Temmuz’da Ruslar’ın Duşanbe’yi alması üzerine geri çekilerek Satılmış kışlağına vardı. Buradan Belcuvan bölgesindeki Abı-Derya mevkiine geçti ve son karargâhını burada kurdu.
4 Ağustos 1922’de karargâhta düzenlenen kurban bayramı töreninde maiyetinde kalan askerlerle bayramlaşırken Yakov Melkumov komutasındaki bir Rus müfrezesinin baskınına uğradı; yanındaki otuza yakın atlı ile giriştiği çarpışmada Abı-Derya mevkii'nde öldürüldü. Cenazesi Cegan Tepesi'ne getirilerek orada defnedildi.
Naaşının Türkiye'ye getirilmesi
Naaşının taşınması, dönemin cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in Eylül 1995'te yaptığı Tacikistan gezisi sırasında gündeme geldi. Yetkililerin temaslarından sonra, başkent Duşanbe'nin yaklaşık 200 km doğusundaki Belcivan kentine bağlı Obtar köyünde bulunan Enver Paşa'nın mezarı, Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanı Münif İslamoğlu başkanlığındaki uzmanlar ve bilim adamlarından oluşan sekiz kişilik bir kurul tarafından 30 Temmuz 1996'da açıldı. Dış yapısından Enver Paşa'ya ait olduğu anlaşılan cenaze, Tacikistan'daki siyasi karışıklıklar nedeniyle zorlukla başkent Duşanbe'ye getirilebildi. Burada Türk bayrağına sarılı tabuta konularak İstanbul'daki resmî tören için hazırlandı.
3 Ağustos 1996'da İstanbul'a getirilen naaşı bir gece Gümüşsuyu Askeri Hastanesi'nde tutuldu. Ölüm yıl dönümü olan 4 Ağustos 1996 tarihinde, Şişli Camii'nde sekiz imamın kıldırdığı cenaze namazının ardından Şişli'deki Abide-i Hürriyet Tepesi'nde, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Kültür Bakanlığı'nca ortak olarak hazırlanan, Talat Paşa'nın yanındaki mezara defnedildi. Törene dönemin cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Millî Savunma Bakanı Turhan Tayan, Devlet Bakanı Abdullah Gül, Sağlık Bakanı Yıldırım Aktuna, Kültür Bakanı İsmail Kahraman, ANAP Milletvekili İlhan Kesici ve İstanbul Valisi Rıdvan Yenişen'le Enver Paşa'nın torunu Osman Mayatepek'le diğer yakınları katıldı.
Özel yaşamı
Kendisi Farsça, Rusça, Almanca ve Fransızca olmak üzere 4 dil bilmekteydi. Ayrıca kendisi portre resimle uğraşırdı. Sıkıldığı zaman eşi Naciye Sultanın Portresini Çiziyordu. Alman askerî çevrelerince kendisi şık, kibar ve iyi bir kurmay olarak tanınıyordu.
Enver Paşa Türk izciliğine özellikle önem vermiş, baş izci seçilmiştir. Enver Paşa'nın da içinde bulunduğu İttihat ve Terakki hükûmeti döneminde Türk izciliğinde gelişmeler kaydedilmiştir.
Etkileri ve anısı
Enver Paşa, Türk halk yazınında kimileyin Ruslara karşı direnişiyle, kimileyin Sarıkamış Harekâtı'nda gerçekleşmiş başarısızlıklar ile anılagelmiştir.
Suat Yalaz'ın "Enver Paşa Efsanesi" adlı romanında yaşamının bir kısmı anlatılmıştır.
Enver Paşa'nın anılarını kendi ağzından anlattığı Enver Paşa'nın Anıları (1881-1908) adlı bir kitap bulunmaktadır.
Sadrazam
Sadrazam (sadr-ı âzam) ya da vezîr-i âzam (‎), Osmanlı İmparatorluğu'nda padişah adına devlet işlerini yöneten en yüksek derecedeki devlet adamı.
Etimoloji
Devletin ilk dönemlerinde kullanılan vezîr-i âzam tamlamasının kökeni hakkında farklı görüşler bulunmaktadır. Bir kısım vezir kelimesinin Sasani kökenli olduğunu ve dolayısıyla Farsça olup daha sonra Arapçaya geçtiğini savunurken bir kısım ise kelimenin Kur'an ve hadis kaynaklarında geçmesini öne sürerek Arapça orijinli olduğunu savunmaktadır.
Erken dönem Arapça sözlüklerde sığınılacak yer anlamındaki "vezer", ağır yük anlamındaki "vizr" ve kuvvet anlamında "ezr" kelimelerinden türediği bilgisi yer alan vezir sorumluluk sahibi, yükü çeken anlamına gelmektedir. Âzam ise büyük anlamına gelmektedir. Büyük sorumluluk sahibi anlamına gelen vezîr-i âzam tabiri 16. yüzyılın ikinci yarısıyla beraber baş, üst mevki anlamına gelen "sadr" kökeninden türetilen ve başta oturan, yüksek makam sahibi anlamına gelen sadrazam terimine yerini bırakmıştır. Bunların yanında devlet bürokrasisinin henüz Arapça ve Farsça etkisi altına girmediği erken dönemde Türkçe olarak uluğ vezir de denmekteydi.
Tarihçe
II. Mehmed'in çıkardığı Fatih Kanunnâmesi, başvezirliğin statüsünün, görevlerinin ve yetkilerinin ne olduğunu ortaya koyan ilk devlet nizamnâmesi olmuştur. Buna göre başvezir, vüzerâ ile ulemanın başıdır ve ayrıca bütün işlerde padişahın mutlak vekilidir.
İlk on padişah devrinde başvezirler gerek devlet gerekse de orduda uzun yıllar farklı görevlerde bulunmuş deneyimli devlet adamlarından seçilmekteyken, ilk kez I. Süleyman devrinde Pargalı Damat İbrahim Paşa bu geleneğe aykırı bir şekilde hasodabaşılıktan başvezirliğe yükseltilmiştir. Bunun gibi uygulamalar daha sonraki dönemlerde de sıkça görülmüştür.
Tanzimat'tan itibaren başvezirler Batılı anlamda hükûmet reisi görevini yürütmüşler ve zaman zaman padişaha muhalif bir güç olmuşlardır.
İdarenin başı olarak vezîr-i âzam veya sadrazam
Tarihsel süreç içerisinde bu makamın gelişimi incelendiğinde göze çarpacak en önemli husus bu makamın oluşumundaki ana güdünün savaş işlerini düzenlemekten öte idari işleri düzenlemek ile olan ilişkisidir. Nitekim bundan dolayıdır ki sadrazam Osmanlı Devleti'nde ilk olarak sivil olarak ad edilebilecek olan bürokratların başıdır. İdarede birliği temsil etmektedir. Bu yetkiliye savaş ile ilgili hizmetler idari hizmetlerine ek verilmektedir. Bu savı ise Çandarlıların ulema kökenli olması doğrulamaktadır.
Baş vezir olarak da adlandırılabilecek bu yetkilinin evrimine bakıldığında da benzer bir süreç izlenebilmektedir. Nihayetinde vezirlerin de sıradan bir kabilesel yetkili olmadığı görülmektedir. Gerek feodal Avrupa gerekse de farklı farklı ülkelerde var olan hükümdarın yardımcısı belki Osmanlı'da ak ağa olabilir. Büyük ihtimalle köklerini İrani uygulamalardan alan vezir katipler sınıfının başı olarak ortaya çıkmıştır.
S. Robson Walton
Samuel Robson Walton (d. 1945, Tulsa, Oklahoma), Amerikalı iş adamı. Walmart'ın kurucusu Sam Walton'un en büyük oğlu.
Chrysler 300M
Chrysler 300M, Chrysler tarafından 1998-2004 yılları arasında üretilen bir üst sınıf otomobil modelidir. Araç, LH platformuna dayanmkata olup ürün gammında LHS ile Concorde Limited arasında yer almaktaydı.
S. Robson Walton
Columbia Üniversitesi'nden 1969 yılında mezun oldu. Babasının ölümünden 2 gün sonra Walmart'ın başkanlık koltuğuna oturdu. Forbes'a göre net değeri 19,7 milyar Amerikan dolarıdır.
Chrysler 300M
300M, Motor Trend dergisi tarafında 1999'da yılın otomobili seçilmiştir.
C. J. Watson
Charles Akeem Watson, Jr. (doğum 17 Nisan 1984; Las Vegas, Nevada) NBA'in Orlando Magic takımında forma giyen Amerikalı profesyonel basketbolcudur. 1.88 boyunda 79 kg ağırlığında bulunan Watson Oyun kurucu pozisyonunda görev almaktadır.
Nedim Celkan
Nedim Celkan (d. 1945, İstanbul ) su ürünlerinden sanatsal yapıtlar yapan Türk ressam ve balıkadam.
Sanatı ile ilgili pek çok basın haberi ve sergi açılmıştır. Denizden çıkardığı balık, ahtapot gibi organik malzemeleri özel kimyasal işlemlerden geçirerek kurutur ve tablolaştırır.
Eşsiz sanatının dünyada bir eşi bilinmemektedir. 3 boyutlu heykel eserlerinde ise Romalı Subay'da olduğu gibi derinlik ve karakter vardır.
Mitolojik unsurlarla bezenmiş olan rölyef tarzı tablolarında ağırlıklı olarak, deniz kızları mitolojik kahramanlar, Mısırlılar ve Kızılderililer gözlenir.
Emperyalizm, Kapitalizmin En Yüksek Aşaması
Emperyalizm, Kapitalizmin En Yüksek Aşaması, Bolşevik lider Vladimir Lenin'in Ağustos-Ekim 1916 tarihleri arasında yazdığı ünlü eseri. İlk kez 1974 yılında Cemal Süreya tarafından Türkçeye çevirilen kitap, ilk kez Sol Yayınları tarafından 1979 yılında Türkçe olarak yayımlanmıştır.
Lenin'in bu eserde, ünlü Das Kapital (1867) adlı eserdeki fikirleri formüle etmiş ve ve bir sentez haline getirmiştir. Kitapta sömürgecilik ile ilgili ortaya koyduğu düşünceler Marksizm-Leninizm ideolojisinin temel taşını oluşturacak ve günümüzde de güncelliğini koruyan birçok partinin programı olacaktır.
Marksizme yeni bir katkı: Emperyalizm
Emperyalizm olgusu, Lenin'in marksist yönteme kattığı temel bir düşüncedir. Buna göre kapitalizmin ulaştığı en yüksek basamak emperyalizmdir ve kapitalist devletler kendi çıkarları doğrultusunda pazar bulma amacıyla başka uluslara müdahale etmektedir. Lenin, kapitalizmin bu gelişim sürecini eserinde "Kapitalizm geliştikçe hammadde eksikliği de kendini o denli duyurmaktadır; rekabetin koşulları o denli sertleşmekte, bütün yeryüzünde hammadde kaynakları arama çabaları o denli alevlenmekte, sömürgelere sahip olma savaşımı o denli amansız olmaktadır." sözleriyle açıklar.
Emperyalizm ve devrim
Lenin'in bu eserde aktardığına göre; son derece gelişmiş kapitalist ülkelerde proleter devrimin gerçekleşmesi imkânsızdır, çünkü bu ülkeler kendi bünyesindeki işçilere nispeten yüksek yaşam standardı ve çeşitli imkânlar sağlamakta ve işçilerin devrimci bir bilince ulaşmasını engellemektedir. Bu sebeple ancak daha az gelişmiş ülkelerde bir işçi devrimi mümkün olabilir. Marx'a göre de gelişmemiş ülkeler sosyalizmi inşa edemez, çünkü kapitalizm henüz buralarda bütün gücünü kullanmamış, sömürüsünü gerçekleştirmemiştir.
Fakat devrim, fakir ve gelişmemiş bir ülkedeki mücadele sonucu tarihsel olarak başlayabilirse burada gerek mevcut kapitalist devletin gerekse uluslararası dış güçlerin baskısı sonucu çelişkili bir durum ortaya çıkar. Lenin; bu duruma iki çözüm yolu önermektedir;
Tekelci aşama
Lenin'e göre emperyalizm, kapitalizmin tekelci aşaması olup bu tanım kapsamında beş temel özellik vardır;
Lenin şöyle devam eder;
Biz de Arkadaş mıyız?
Biz de Arkadaş mıyız?, Erdoğan Tünaş'ın senaryosunu yazdığı, Ülkü Erakalın'ın yönettiği 1962 yapımı Türk filmidir.
Oyuncular
Filmin başlıca oyuncuları,
Bucky Bug
Bucky Bug, The Walt Disney Company tarafından yaratılmış kurgusal karakter'dir. İlk olarak Silly Symphonies şerit çizgi roman'ında ortaya çıkmıştır. Çizgi romanlar ile çıkış yapan ilk Disney karakteridir. İlk olarak Earl Duvall tarafından çizildi, Duvall daha sonra Disney'den ayrılarak Buddy (Looney Tunes)'ı yarattığı Warner Brothers'a katıldı.
Bucky sadece bir filmde göründü. Bu film 1932'de yayınlanmış "Bugs in Love" filmidir.
Bucky Bug aynı zamanda Walt Disney's Comics and Stories içerisinde de görülmüştür. Burada, Al Taliaferro ve Carl Buettner gibi sanatçılar tarafından çizildi. Bucky'nin yardımcı karakterleri June Bug (Bucky'nin kız arkadaşı ve daha sonra eşi), Bo Hug (bir boş gezenin boş kalfası ve Bucky'nin en iyi arkadaşı), Granpa Bottle Beetle (Bucky'yi evlat edinmiş büyükbaba), ve diğerleridir. Bucky hikâyeleri her zaman kafiye ile konuşan karakterlere sahiptir.
Bucky'nin aylık düzeni 1950 senesinde sona erdi.
Bucky, The Mickey Mouse Universe dışındaki bir şerit çizgi romanda ilk kez ortaya çıkan ilk Disney karakteridir.
1988 yapımı Touchstone Pictures/ Amblin Entertainment filmi Who Framed Roger Rabbit'in başlangıç sahnesinde çok kısa görünmüştür.
Onun ilk hikâyesi Bucky Makes His Name 10 Ocak ve 10 Nisan 1932 ayları arasında yayımlanmıştır. .
Filmografi
Bugs in Love (1932)
Runaway (Sahlene şarkısı)
"Runaway" (Türkçe: Kaçmak), 2002 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Estonya'nın temsilcisi Sahlene tarafından seslendirilen şarkıdır. Estonya ev sahibi olduğu yarışmayı üçüncü sırada tamamlamıştır.