cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mezopotamya
Din ve mitoloji
Destanlar çoğu zaman hem tarihi, hem de dini/mitolojik öğeler taşımaktaydı. Yine tarihi kayıtlarda da dini ve mitolojik unsurlara rastlanır; örneğin kral listelerinde mitolojik unsurlarla gerçekler karışık biçimdedir. Daha sonraları ortaya çıkan birçok dinde de geçen ve araştırmacılarca Mezopotamya kaynaklı olduğu düşünülen anlatılara "Tufan" ve "Yaratılış" örnek olarak verilebilir.
Mezopotamya mitolojisi Sümer, Akad, Asur ve Babil odaklı olmakla beraber bölgeyi etkilemiş sayısız halkın mitolojilerinden yoğun biçimde etkilenmiştir. Politeistik bir din olan Mezopotamya dininin tanrı ve tanrıçaları zaman içinde isim değiştirse de özellikleri genelde aynı kalmıştır. Bazı önemli tanrı ve tanrıçalar şunlardır:
Zigguratlar
Zigguratlar Mezopotamya'da Kil ve balçıktan yapılan tapınaklardır. Zigguratlar 7 katlı olup 3 ana bölümden oluşur. İlk katlar erzak deposu, orta katlar okul ve tapınak, son (yani en yüksek) katlar ise rasathane olarak kullanılmıştır.
Ayrıca bakınız
Bölgedeki erken dönem kentleri:
Dikran Tahta
Dikran "Dick" Tahta (Ermenice: Դիքրան (Տիգրան) Թահթա; 7 Ağustos 1928 – 2 Aralık 2006), Ermeni-İngiliz matematikçi, öğretmen ve yazar.
Hayatı
Dikran Tahta, çocukluğunu ve Ermeni dinî yetiştirilme biçiminin etkilerini Ararat Associations (Ararat Bağları) kitabında aktarır. Burada anne-babasının, çocuklarının İngilizce eğitim almasını ama evde Ermenice konuşulmasını önemsediğini söyler. Dikran Tahta çocukluğu boyunca, İstanbul'da kalan akrabalarını sık sık ziyaret eder.
Fleetwood, Lancashire'da bulunan Rossall Okulu’ndan mezuniyetinin ardından, 1946 yılında Oxford'daki Christ Church Koleji’nden burs kazandı. Ana çalışma konusu matematikti ama İngiliz edebiyatı, felsefe ve tarih alanlarında da geniş bilgi sahibi oldu.
Kariyeri
1955'te Hertfordshire'a taşınarak St Albans Okulu'nda matematik öğretmeni oldu. Bu dönemde, daha sonra çok büyük bir astronom olacak olan Stephen Hawking Tahta'nın öğrencisi oldu. İleride, ona ilham veren bir öğretmeni olup olmadığı sorulduğunda Hawking "Mr Tahta" diyecekti. Genç Hawking ve arkadaşları 1958 yılında, öğretmenleri Dikran Tahta'nın yardımıyla eski saat parçalarını, bir telefon santrali ve yeniden kullanılan başka parçaları kullanarak bilgisayar yaptılar. Hawking üniversitede matematik okumaya Dikran Tahta'nın sayesinde karar verdiği söyledi.
Tahta 1961 yılında Exeter'daki St Luke's College'de matematik eğitimi alanında öğretim üyesi oldu. 1974'ten emekli olduğu 1981 yılına kadar Exeter Üniversitesi'nin Eğitim Fakültesi'nde matematik hocalığı yaptı.
Matematikte görsel yaklaşımları savundu, "On Geometry" (Geometri Üstüne) adlı yazısında matematiğin geometrik kavranışının cebirsel yaklaşımlara indirgenemeyeceğini savundu.
Dikran Tahta emekliliğinin ardından Amerika Birleşik Devletleri ve Güney Afrika Cumhuriyeti'nde dersler verdi, Açık Üniversite'de görev aldı.
The Guardian gazetesi, ölüm ilanında Tahta'yı "neslinin seçkin matematik öğretmenlerinden biri" olarak tanımladı ve fizikçi Stephen Hawking'e ilham vermesine dikkat çekti. The Guardian, onun ölümüyle ilgili olarak, "O, alanına giren herkese ilham veren, sevgi ve entelektüel enerjini artıran bilge ve cömert bir adamdı" şeklinde yorum yaptı. Hawking daha sonra, "Bay Tahta sayesinde Cambridge'de bir zamanlar Isaac Newton'un elindeki matematik profesörlüğüne sahip oldum" dedi.
Orhan Seyfi Terzibaşıoğlu
Orhan Seyfi Terzibaşıoğlu (d. 1947, Muğla), 22. Dönem Adalet ve Kalkınma Partisi Muğla milletvekili.
Marmara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi mezunudur. Yatağan Sağlık Ocağı ve Muğla SSK Hastanesi'nde ve serbest bazda diş hekimliği yapmıştır. Hasan Özyer 'in ANAP 'a katılmasından sonra, ilgili dönemde AK Partinin tek Muğla milletvekili olarak görev yapmıştır. 2009 Türkiye yerel seçimlerinde     Adalet ve Kalkınma Partisi Muğla Belediye başkanı adayı olmuş ve %20,1 oy alarak 3. olmuştur. Evli, 3 çocuk babasıdır. İngilizce ve Almanca bilir.
Armageddon It
Hard Rock grubu Def Leppard'ın 1987 yılında Hysteria albümü için yapmış oldukları şarkıdır.
Hacıosman, Gömeç
Hacıosman, Balıkesir ilinin Gömeç ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Hacıosman; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Konia
Konia Cichlidae familyasına bağlı bir cinstir.
Rocket (Def Leppard şarkısı)
Rocket, Hard rock grubu Def Leppard'ın 1987 yılında Hysteria albümü için yapmış oldukları şarkıdır.
1981 Amsterdam Turnuvası
1981 Amsterdam Turnuvası, 7-9 Ağustos tarihleri arasında Hollanda futbol kulübü Ajax'ın ev sahipliğinde düzenlenen yedinci Amsterdam Turnuvası. Ajax'ın yanında Belçika'nın R. Standard de Liège, İngiltere'nin Ipswich Town ve Hollanda'nın AZ '67 takımlarının katıldığı turnuvanın şampiyonu Ipswich Town oldu.
Sunrise Harekâtı
Sunrise (Gün doğumu) Harekâtı veya Bern Olayı, Şubat-Mayıs 1945 döneminde İkinci Dünya Savaşı sürmekteyken İtalya'nın kuzeyinde bulunan Nazi Almanyasına bağlı birliklerin bölgedeki Batılı Müttefik Devletlere teslim olması üzerine yürütülen gizli görüşmeleri anlatır. Görüşmelerin çoğu İsviçre'nin Bern kentinde, Waffen-SS komutanı Karl Wolff ile ABD ajanı Allen Dulles arasında gerçekleşmiştir. Görüşmelerin ortaya çıkması Müttefikler arasında özellikle Sovyetler Birliği'nde ABD'nin Nazilerle ayrı bir barış antlaşması imzalayacağı kaygısını yaratmıştır. İlerleyen dönemde başlayacak olan Soğuk Savaş'ın ilk işareti olarak görülen olay sırasında Sovyet lideri Joseph Stalin ile ABD Devlet Başkanı Franklin Roosevelt arasında hararetli yazışmalar gerçekleşmiştir.
İtalya'nın durumu
1943 yılı Temmuz ayında, Müttefik Devletlerin başarılı Husky Harekâtıyla Sicilya'yı işgal etmesi üzerine Benito Mussolini, kral III. Vittorio Emanuele İtalyan İç Savaşı patlak vermiştir. İtalya Yarımadasının dışında İtalyan egemenliğindeki topraklar Nazilerin denetimine geçmiş, İtalya da 3 Eylül 1943 tarihinde imzaladığı antlaşmayla Müttefiklere teslim olmuştur. Bu sürecin devamında özellikle kuzey İtalya'nın Nazi işgaline maruz kalması şiddetli bir iç savaş başlatmıştır. Kralın özellikle sorumluluk almaması, halkını Nazi işgali karşısında yüzüstü bırakarak Roma'ya kaçması özellikle kuzey bölgelerinde monarşinin şiddetli şekilde popülerliğini yitirmesine ve sonunda İtalya'nın cumhuriyet rejimini seçmesinde etkili olur. Zorlu savaş koşullarının yanı sıra bir de Nazi işgaline maruz kalmak emekçilerde büyük tepki alırken, endüstriyel kuzey bölgelerindeki işçi sınıfı arasında geleneksel olarak güçlü örgütlenmesi olan İtalyan Komünist Partisi partizanlar eliyle silahlı direniş başlatmıştır.
Harekât
1944 yılı sonundan başlayarak Doğu Cephesinde Sovyet Kızıl Ordu birlikleri Tuna Nehri vadisi boyunca ilerlemiştir. İlerleme sonucunda Budapeşte 13 Şubat 1945 tarihinde Nazi işgalinden kurtarılmıştır. Bu harekâtın ardından Sovyet birlikleri Viyana yönüne doğru harekete geçmiştir. Po Vadisi boyunca Nazi birlikleri de direnişlerini sürdürmekteydi. Bu aşamada Karl Wolff, komutası altındaki 800 bin mevcutlu Waffen-SS birliklerinin kuzey İtalya bölgesini boşaltarak Viyana'nın Sovyet ilerleyişine karşı savunulması için Brenner Geçidinden geçişine İngiliz-Amerikan birliklerinin izin vermesi konusunun konuşulmasını İsviçre'deki aracılar sayesinde gündem etmeyi başarmıştı.
İtalya bölgesindeki en yetkili SS subayı konumundaki Karl Wolff, görev süresi boyunca İtalya'daki partizanlara karşı verdiği savaş sırasında çok çeşitli insan hakları suçları işlemişti. 1945 yılı başlarında savaşın gitmekte olduğu yön ortaya çıkınca hem kendisi hem de İtalya'daki diğer SS subayları için işlenen suçların af kapsamına alınmasını istemekteydi. Wolff,, bu suçların dışında Yahudilerin toptan yok edilmelerini amaçlayan Nihai Çözüm kapsamında oldukça aktif görev alıyordu. Berlin'deki bir dostuna yazdığı 1942 tarihli mektubunda her gün 5 bin Yahudiyi Treblinka'ya göndermekten ne kadar memnuniyet duyduğunu ifade ediyordu.
Dulles ve ABD'nin konuya bakış açısı ise farklıydı. Onlar İtalya'nın kuzeyinde Nazilerin ardından ortaya çıkacak iktidar boşluğunu çoğunluğu İtalyan Komünist Partisi üyesi olan partizanların değil İngiliz ve Amerikan Ordularının doldurmasını amaçlıyordu. Dulles, görüşmeler sırasında Wolff'un bahsettiği Ordular Grubu C'nin Avusturya'ya geçişine izin verilme talebini reddederek, bu silahlı birliğin gerillalar yerine Müttefiklere teslim olmalarını istemiş, teslim olma sürecini izleyen geçiş süresi boyunca silahlarını teslim etmemelerinin sağlanacağını belirtmiştir. Wehrmacht komutanları sadece Avusturya'ya geçiş sağlayabilmek için Dulles ile görüştükleri için bu yönde bir cevap alınca konuyla ilgili girişim çabaları azalmıştır. Nazi komuta heyeti Führer hayattayken böylesi bir teslim olma gündeminin olası olmadığını bildirmişlerdir.
12 Mart günü Moskova'daki ABD Büyükelçisi Averell Harriman Sovyet Dışişleri Bakanı Vyaçeslav Molotov'a Wolff'un görüşmeler için Lugano'ya gelme olasılığının bulunduğunu iletmiş, Molotov da Sovyet askeri heyetinin de dahil olması kaydıyla görüşmenin yapılabileceğini bildirmiştir. Ancak Batılı Müttefikler Doğu Cephesinde Sovyetler Birliğinin benzer görüşmelere kendilerini davet etmemelerinden hareketle bunu kabul etmemiştir. 15-19 Mart tarihleri arasında Wolff ile ABD Generali Lyman Lemnitzer ve İngiliz General Terence Airey arasında görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
Sonrası
Roosevelt'in ölümüyle göreve gelen Harry Truman İsviçre'de yürütülen görüşmelerin durdurulması komutunu vermiş, izleyen süreçte de tüm İtalya'daki Nazi teslim sürecinin yürütüldüğü Caserta görüşmelerine bir Sovyet askeri temsilcisinin dahil olmasını sağlamıştır. Ancak buna rağmen Batılı Müttefiklerin İsviçre görüşmeleri sırasında takındıkları tutum Sovyetler Birliği tarafından sonraki süreçte önemli bir veri olarak değerlendirilmiştir. Bu dönemde özellikle Winston Churchill tarafından hazırlatılan Unthinkable Harekâtı planlarına göre savaşın bitmesiyle beraber Batılı Müttefikler Sovyet birliklerine saldıracak ve "işgal ettikleri" bölgelerden atılmasını sağlayacaktır. 1998 yılına kadar resmî olarak kabul edilmeyen bu planların savaşın son döneminde sadece siyasetçiler tarafından değil ünlü ABD'li komutan General George S. Patton gibi askerler tarafından da gündeme getirildiği bilinmektedir.
Krobia
Krobia Cichlidae familyasına bağlı bir cinstir.
Sunrise Harekâtı
Sonrası
Truman'ın müdahalesiyle anlaşma rafa kalksa da Dulles'ın bölgedeki faaliyeti sürmüştür. Yaklaşık 300 bin Yahudinin ölümünden sorumlu olan Wolff 26 Nisan günü İtalyan partizanları tarafından ele geçirilmiş ancak Dulles'ın emrindeki OSS birlikleri ve İsviçre istihbaratı sayesinde kurtarılmıştır. 29 Nisan günü Caserta Mütarekesini imzalamıştır. Tutsak Nazilerin partizanların eline geçmesi ABD birlikleri tarafından sistematik olarak engellenmiştir.
Too Late for Love (şarkı)
Hard Rock grubu Def Leppard'ın 1983 yılında Pyromania albümü için yapmış oldukları şarkıdır.
Slang
Slang, İngiliz hard rock grubu Def Leppard'ın 14 Mayıs 1996'da Mercury Records tarafından satışa sunulan altıncı stüdyo albümüdür
Bruzzano Zeffirio
, İtalya'nın Calabria bölgesine bağlı Reggio Calabria ilinde bulunan bir komündür.
On Through the Night
On Through the Night, İngiliz hard rock grubu Def Leppard'ın 14 Mart 1980'de Mercury Records tarafından satışa sunulan ilk albümüdür.
Zelotes oblongus
Zelotes oblongus, Zelotes cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Lichnochromis
Lichnochromis Cichlidae familyasına bağlı bir cinstir.
Kemalpaşa, Gömeç
Kemalpaşa, Balıkesir ilinin Gömeç ilçesine bağlı bir mahalledir.
Oksianyon
Oksianyon, genel kimyasal formülü (A, bir kimyasal elementi; O ise bir oksijen atomunu gösterir) olan bir iyondur. Elementlerin birçoğu, bir oksianyon meydana getirebilmektedir.
Zelotes nyathii
Zelotes nyathii, Zelotes cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Mustafa Taşpınarlı
Mustafa Taşpınarlı (1944, İzmir - 20 Haziran 2023, İzmir), Türk keman sanatçısı.
Hayatı
Taşpınarlı 1944'te İzmir’de doğdu. Babası da müzisyen olan sanatçı keman çalmaya henüz çok küçük yaşlarda başladı. İzmir’de gazinolarda kemancılık yaptı. Askerliğini bitirip İstanbul'a yerleştikten sonra müzik kariyerini aralarında Müzeyyen Senar, Muazzez Abacı, Zeki Müren, Bülent Ersoy, Sibel Can ve İbrahim Tatlıses'in olduğu tanınmış birçok ünlü sanatçıyla ortak çalışmalar yaptı.
Ölümü
Taşpınarlı, 20 Haziran 2023'te doğum yeri İzmir'de 79 yaşında kanserden öldü. Cenazesi Kokluca Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Kırgızistan
Kırgızistan, resmî adıyla Kırgız Cumhuriyeti (Kırgızca: Кыргызстан/Qyrğyzstan, ; Rusça: Киргизия, Kirgizija), Orta Asya'daki bir ülkedir. Kırgızistan, (Azerbaycan, Kazakistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Özbekistan, Türkiye ve Türkmenistan ile birlikte) günümüzdeki yedi bağımsız Türk devletlerinden biri olup Türk Devletleri Teşkilatı ve TÜRKSOY'un üyesidir. Denize kıyısı olmayan ülkenin komşuları kuzeyde Kazakistan; batıda Özbekistan, güneybatıda Tacikistan ve güneydoğuda Çin'dir.
Kırgızistan'ın tarihi, çeşitli kültürleri ve imparatorlukları kapsar. Kırgızistan, oldukça dağlık arazisiyle coğrafi olarak izole olmasına rağmen, diğer ticari yolların yanı sıra İpek Yolu'nun bir parçası olarak birçok büyük medeniyetin kavşağında yer almıştır. Bir dizi kabile ve klanın yaşadığı Kırgızistan, periyodik olarak daha büyük bir hakimiyet altına girdi. Atalarının izini süren göçebe Türkler ilk olarak Kırgız Kağanlığı'nı 13. yüzyılda kurulmuş daha sonra Kırgızistan Moğol İmparatorluğu tarafından fethedilmiştir. Moğollardan bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra Çungar Hanlığı tarafından işgal edilmiştir. Çungarların düşüşünden sonra Kırgızlar ve Kıpçaklar Hokand Hanlığı'nın ayrılmaz bir parçası olmuştur. 1876'da Kırgızistan, Rusya İmparatorluğu'nun bir parçası oldu ve 1936'da Sovyetler Birliği'nin kurucu cumhuriyeti olmak için Kırgız Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti kuruldu. Mihail Gorbaçov'un SSCB'deki demokratik reformlarının ardından 1990 yılında bağımsızlık yanlısı aday Askar Akayev cumhurbaşkanı seçildi. 31 Ağustos 1991'de Kırgızistan, Moskova'dan bağımsızlığını ilan etti ve demokratik bir hükûmet kuruldu. Kırgızistan, 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra bir ulus devlet olarak egemenliğine kavuştu.
Bağımsızlığın ardından Kırgızistan resmi olarak üniter bir başkanlık cumhuriyetiydi. Lale Devrimi'nden sonra üniter bir parlamenter cumhuriyet haline geldi, ancak kademeli olarak 2021'de başkanlık sistemine dönmeden önce yarı başkanlık cumhuriyeti olarak yönetildi. Bağımsızlığını ilan ettikten sonra ülkede etnik çatışmalar,  isyanlar, ekonomik sıkıntılar,  geçiş hükûmetleri ve siyasi çatışmalar devam etti.
Kırgızistan; Bağımsız Devletler Topluluğu, Avrasya Ekonomik Birliği, Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü, Şanghay İşbirliği Örgütü, İslam İşbirliği Teşkilatı, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, Türk Devletleri Teşkilatı, TÜRKSOY üyesidir. İnsani Gelişmişlik Endeksi'nde 118. sırada yer alan gelişmekte olan bir ülkedir ve Orta Asya'nın en fakir ikinci ülkesidir. Ülkenin geçiş ekonomisi büyük ölçüde altın, kömür ve uranyum yataklarına bağımlıdır.
Turhan Çömez
Turhan Çömez (22 Ekim 1965) Türk doktor ve siyasetçi. 22. dönem AK Parti ve 28. Dönem İYİ Parti Balıkesir Milletvekili ve Erdoğan'ın eski doktoru.
Kırgızistan
Etimoloji
Kırgızistan, "Kırgız ülkesi" manasına gelir. Kırgız adının kökeni hakkında ise birkaç teori vardır. Bunlardan birincisi -iz eki (iki - iz = ikiz vb.) almış "kırk"tır. Yani Kırk-ız, "Kırklar"dır Bir başka teoriye göre de "Kırgız" adı, "kırk uz" yani "kırk boy" anlamına gelmektedir ve Kırgız bayrağındaki kırk ışınlı güneş de bu kırk boyu temsil etmektedir. Konu ile ilgili diğer bir teori de Prof. Dr. Nadir Devlet'in Çağdaş Türkiler kitabında geçmektedir. O da Kırgız adı Türkçede kır - gez'mekten geldiğini söylemiştir.
Turhan Çömez
Yaşamı
İstanbul Tıp Fakültesi mezunudur. Erzurum 1 Nolu Sağlık Ocağı'nda Koruyucu ve Halk Sağlığı Hekimliği, Bandırma Devlet Hastanesi'nde Acil Birim Hekimliği, Vakıf Gureba Hastanesi'nde Genel Cerrahi Uzmanlığı yapmıştır.
Kırgızistan
Sovyet devri
Başlangıçta 1919'da Sovyet gücü bölgede kabul görmüştür ve Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti içinde Kara-Kırgız Özerk Bölgesi oluştu. Kara-Kırgız terimi 1920'lerin ortasında Ruslar onları aynı zamanda Kırgız olarak bakılan Kazaklardan ayırıncaya kadar kullanılmıştır. 5 Aralık 1936'da Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, tam bir Sovyetler Birliği cumhuriyeti olarak kabul görmüştür.
20. Ankara Uluslararası Film Festivali
20. Ankara Uluslararası Film Festivali, 12-22 Mart 2009 tarihleri arasında Dünya Kitle İletişimi Araştırma Vakfı tarafından düzenlenen film festivali.
Kırgızistan
Sovyet devri
1920'ler boyunca Kırgızistan, kültür, eğitim ve sosyal yaşam açısından epeyce geliştirildi. Okur yazarlık büyük ölçüde gelişti ve standart bir edebi dil ortaya çıkarıldı. Ekonomik ve sosyal gelişme de dikkate değerdi. Kırgız millî kültürünün çok sayıda yönleri Stalin'in milliyetçi eyleminin baskısına rağmen muhafaza edilmişti ve bu nedenle, tüm Birlik otoriteleri ile olan gerginlikler sürmekteydi.
Limbochromis
Limbochromis Cichlidae familyasına bağlı bir cinstir.
Kırgızistan
Sovyet devri
1990 yılının Haziran ayında Özbekler ve Kırgızlar arasındaki etnik gerginlikler Özbeklerin olduğu Oş İli'ni kaplamıştı. Şiddetli karşılaşmalar birbirini izledi ve bir güvenlik ve sokağa çıkma yasağı ortaya çıkmasına neden oldu. 1990 yılının Ağustos ayına kadar düzen eski haline getirilemedi.
1990'ların başları Kırgızistan'a yeni değişimler getirdi. Kırgızistan Demokratik Hareketi, Parlamento'nun desteğiyle önemli bir siyasi güç haline geldi. Kırgız Bilim Akademisi'nin liberal başkanı Askar Akayev 1990 yılının Ekim ayında başkan seçildi. Takip eden Ocak ayında Akayev, yeni hükûmet yapılarını öne sürdü ve çoğunlukla daha genç ve reforma yönelik siyasetçilerden oluşan yeni bir hükûmet tayin etti.
1990 yılının Aralık ayında Yüksek Sovyet, cumhuriyetin adını Kırgızistan Cumhuriyeti olarak değiştirmek üzere oy verdi. 1991 yılının Şubat ayında başkent Frunze'nin adı devrim öncesi adı olan Bişkek olarak değiştirildi. Bağımsızlığa giden bu estetik hareketlere rağmen, ekonomik gerçeklikler Eski Sovyetler Birliği'nden ayrılmaya karşı durur gibi gözükmekteydi. 1991 yılının Mart ayındaki Sovyetler Birliği'nin yaptığı bir referandumda seçmenlerin %95,7'si eski Sovyetler Birliği'nin yenilenmiş federasyon olarak tutulması önerisini uygun buldular.
19 Ağustos 1991'de Olağanüstü Hal Komitesi, Kırgızistan'da Akayev'i indirme girişiminin görüldüğü Moskova'da güç elde etti. Ertesi hafta darbenin sönmesinden sonra Akayev ve İkinci Başkan German Kuznetsov Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nden istifalarını açıkladılar ve tüm daire ve sekreterya istifa etti. Bunu 31 Ağustos 1991'de Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığı sağlayan Yüksek Sovyet oylaması takip etti.
Bağımsızlık
1991 yılının Ekim ayında Akayev rakipsiz ilerledi ve oyların %95'ini alarak doğrudan yeni bağımsız cumhuriyetin başkanı seçildi. O ay diğer yedi cumhuriyetin delegeleriyle birlikte Yeni Ekonomik Toplum Paktı'nı imzaladı. Sonunda 21 Aralık 1991'de diğer dört Orta Asya cumhuriyeti ile birlikte Bağımsız Devletler Topluluğu'na resmen katıldı. 1992'de Kırgızistan, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'na katıldı. 5 Mayıs 1993'te ülkenin resmi adı Kırgızistan Cumhuriyeti'nden Kırgız Cumhuriyeti'ne değişti.
2005 yılının Mart ayındaki parlamenter seçimlerden sonraki Lale Devri, Başkan Akayev'i 4 Nisan 2005'te istifaya zorladı. Muhalefet liderleri koalisyon kurdular ve yeni hükûmet Başkan Kurmanbek Bakiyev ve Başbakan Feliks Kulov altında şekillendi.
Cumhurbaşkanı Bakiyev Celal-Abad'daki evine döndü ve 13 Nisan 2010'da düzenlediği basın toplantısında istifa şartlarını açıkladı. 15 Nisan 2010'da Bakiyev ülkeyi terk etti ve eşi ve iki çocuğuyla birlikte komşu Kazakistan'a uçtu. Ülkenin geçici liderleri, Bakiyev'in ayrılmadan önce resmi bir istifa mektubu imzaladığını duyurdu.
Başbakan Daniyar Üsönov, Rusya'yı protestoları desteklemekle suçladı; bu suçlama Rusya Başbakanı Vladimir Putin tarafından reddedildi. Muhalefet üyeleri ayrıca ABD kontrolündeki Manas Hava Üssü'nün kapatılması çağrısında bulundu. Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev, Rus vatandaşlarının güvenliğini sağlamak için önlemler alınmasını ve olası saldırılara karşı Kırgızistan'daki Rus tesislerinin etrafındaki güvenliğin sıkılaştırılmasını emretti.
2010 Güney Kırgızistan etnik çatışmaları, 11 Haziran 2010'da ülkenin en büyük ikinci şehri olan Oş'ta iki ana etnik grup olan Özbekler ve Kırgızlar arasında meydana geldi.
Durumu kontrol etmekte zorlanan geçici lider Otunbayeva, Rusya Devlet Başkanı Dmitry Medvedev'e bir mektup göndererek ülkenin durumu kontrol etmesine yardım etmesi için Rus birlikleri göndermesini istedi. Medvedev'in Basın Ataşesi Natalya Timakova mektuba verdiği yanıtta, "Bu bir iç çatışmadır ve Rusya şimdilik çözümünde yer almak için gerekli koşulları görmüyor" dedi. 12 Haziran 2010 tarihi itibarıyla çatışmalar, 200'den fazla kişinin ölümü ve 1.685 kişinin yaralanmasıyla gıda ve diğer temel ihtiyaç maddelerinin kıtlığına neden oldu. Ancak Rus hükûmeti, sorunlu ülkeye insani yardım göndereceğini söyledi.
Yerel kaynaklara göre, iki yerel çete arasında çatışma çıktı ve şiddetin şehrin geri kalanına yayılması uzun sürmedi. Silahlı kuvvetlerin şehre giren etnik Kırgız çetelerini desteklediğine dair haberler de vardı, ancak hükûmet iddiaları yalanladı.
Ayaklanmalar komşu bölgelere sıçradı ve hükûmet tüm güney Celal-Abad bölgesinde olağanüstü hal ilan etti. Geçici hükûmet, durumu kontrol altına almak için güvenlik güçlerine özel öldürme yetkileri verdi. Rus hükûmeti, Rus tesislerini korumak için ülkeye bir tabur göndermeye karar verdi.
Otunbayeva, Bakiyev'in ailesini "isyanları kışkırtmakla" suçladı. AFP, "tüm şehri kaplayan bir duman perdesi" bildirdi. Komşu Özbekistan'daki yetkililer, en az 30.000 Özbek'in ayaklanmalardan kaçmak için sınırı geçtiğini söyledi. Oş, 14 Haziran 2010'da nispeten sakinleşti, ancak Celal-Abad ara sıra kundaklama olaylarına tanık oldu. Özbekler, çetelerin saldırılarından korktukları için evlerini terk etmeye isteksiz olduklarından, tüm bölge hâlâ olağanüstü hal altındaydı. Birleşmiş Milletler durumu değerlendirmek için bir elçi göndermeye karar verdi.
Geçici hükûmetin başkan yardımcısı Temir Sariyev, yerel çatışmalar olduğunu ve hükûmetin durumu tam olarak kontrol etmesinin mümkün olmadığını söyledi. Şiddeti kontrol altına almak için yeterli güvenlik gücünün olmadığını da sözlerine ekledi. Medya ajansları 14 Haziran 2010'da Rus hükûmetinin Kırgız hükûmetinin talebini değerlendirdiğini bildirdi. Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü'nün acil toplantısı(CSTO), şiddetin sona erdirilmesinde oynayabileceği rolü tartışmak üzere aynı gün (14 Haziran) toplandı. Kırgız hükûmetine göre etnik şiddet 15 Haziran 2010'da azaldı ve Kırgız cumhurbaşkanı Roza Otunbayeva o gün bir basın toplantısı düzenledi ve Rusya'nın şiddeti bastırmak için asker göndermesine gerek olmadığını açıkladı. 15 Haziran 2010'a kadar en az 170 kişi öldü, ancak Uluslararası Kızılhaç Komitesi'nden Pascale Meige Wagner resmi ölü sayısının hafife alındığını söyledi. BM Yüksek Komiseri Cenevre'de gazetecilere şunları söyledi: Bu kanıt, şiddetin sahnelenmiş gibi göründüğünü gösteriyordu. Etnik Özbekler, koruma garantisi alamamaları halinde Oş'taki bir petrol deposunu havaya uçurmakla tehdit ettiler. Birleşmiş Milletler, saldırıların "düzenlenmiş, hedeflenmiş ve iyi planlanmış" olduğuna inandığını söyledi. Kırgız yetkililer medyaya, Celal-Abad'daki şiddetin arkasında olduğundan şüphelenilen bir kişinin gözaltına alındığını söylediler.
2 Ağustos 2010'da Kırgız hükûmet komisyonu çatışmaların nedenlerini araştırmaya başladı. Eski meclis başkanı Abdygany Erkebaev liderliğindeki Ulusal Komisyon üyeleri, Oş Oblastı'nın Kara-Suu bölgesindeki Mady, Shark ve Kyzyl-Kyshtak'ın ağırlıklı olarak etnik Özbek köylerinden insanlarla bir araya geldi. Birçok etnik grubun temsilcilerini içeren bu Ulusal Komisyon, bir başkanlık kararnamesi ile kurulmuştur.
Cumhurbaşkanı Roza Otunbayeva da Ağustos 2010'da çatışmaları araştırmak için uluslararası bir komisyon kurulacağını söyledi. Uluslararası komisyon kapsamlı bir soruşturma yürüttü ve bir rapor hazırladı. Haziran 2010'da Kırgızistan'ın güneyindeki olaylara ilişkin Bağımsız uluslararası soruşturma komisyonunun (KIC) hazırladığı rapora göre ​​"Olaylardan iki ay önce iktidara gelen Geçici Hükümet, Güney Kırgızistan'da etnik gruplar arası ilişkilerdeki bozulmayı ya fark edemedi ya da hafife aldı" ifadesine yer verildi. KIC, "Geçici Hükümetin, güvenlik güçlerinin sivil huzursuzluk durumlarıyla başa çıkmak için yeterli eğitimi ve uygun şekilde donatılmasını sağlama sorumluluğuna sahip olduğu" sonucuna varmıştır.
Kırgızistan bugün itibarıyla Bağımsızlık Gününü her yıl 1991'deki bağımsızlığının ilanının yıldönümü olan 31 Ağustos'ta kutluyor. Kırgızistan bağımsızlığından bu yana gerçekten özgür haber medyası oluşturmak ve aktif bir siyasi muhalefeti beslemek gibi gelişmeler kaydetti.
Nisan 2021'in sonlarında, su yüzünden çıkan bir çatışma, 1991'deki bağımsızlıktan bu yana Kırgızistan ile Tacikistan arasındaki en ciddi sınır çatışmalarından birine dönüştü.
Turhan Çömez
Yaşamı
22. Dönem AK Parti Balıkesir milletvekilidir. Adalet ve Kalkınma Partisi'nde Genel Başkan Özel Kalem Müdürlüğü ve Danışmanlığı görevini yürütmüştür. Evli, 2 çocukludur.
AK Parti içerisindeki çıkışlarıyla bilinir. Parti grup toplantısı basına kapalı bölümünde seçim bölgesine kaynak aktarımında ve Gemlik Gübre A.Ş.'nin özelleştirilmesindeki uygulamalar konusunda Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'a yönelttiği eleştiriler ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a yakın Atasay Kuyumculuk'un sahibi Cihan Kamer'e işaret ederek değerli taş ithalatında verginin sıfırlanmasına ilişkin olarak dile getirdiği sorular nedeniyle, 28 Şubat 2008 tarihinde disiplin kuruluna sevk edildi. AK Parti Müşterek Disiplin Kurulu, "partiyi küçük düşürdüğü gerekçesiyle" Turhan Çömez'i 8 Nisan 2008'de partiden ihraç etti.
Ankara Enstitüsü adlı siyaset üstü düşünce kurumunu oluşturdu ve burada çalışmalara devam etmektedir.
1 Temmuz 2008'de Ergenekon soruşturması kapsamında hakkında yakalama emri çıkarıldı. Fakat İngiltere'de dil eğitimi gördüğü için yakalanamadı. İngiltere'de siyasi sığınma talebinde bulunmuş, bu başvurusu kabul edilmiştir. Kendisine 2011 yılında 5 yıllık iltica statüsü verilmiştir. İngiltere'deyken Tıp Fakültesinin tüm sınavlarını vererek hekimlik diploması aldı ve sonrasında Basildon and Thurrock Üniversite Hastanesinde doktorluk yapmaya başladı. Çalışmalarıyla ülkenin en başarılı 40 göçmeni arasında gösterildi ve fotoğrafları ünlü Trafalgar Meydanı'nda sergilendi. Kendisine Lordlar Kamarası'nda en başarılı hekim ödülü verildi. 2019'da Ergenekon davasında beraat etmesinin ardından 12 yıl sonra Türkiye'ye döndü.
12 Ekim 2022'de İYİ Parti'ye katılmıştır.
14 Mayıs 2023 tarihinde yapılan seçimde 28. Dönem Balıkesir 1. sıra adayı olarak milletvekili seçilmiştir.
Kırgızistan
Bağımsızlık
Eylül 2022'de Kırgızistan ile Tacikistan arasındaki sınırın büyük bölümünde topçu kullanımı da dahil olmak üzere silahlı çatışmalar patlak verdi.
Siyaset
Kırgızistan, bağımsızlığını kazanması ve serbest piyasa ekonomisine geçişle birlikte ciddi ekonomik sorunlar yaşadı. Artan işsizlik ve enflasyon gibi sorunlar yoksulluk ve açlığın ortaya çıkmasına sebep oldu. 2000 yılında yapılan genel seçimlerde Komünist Parti %29.3 oy alarak meclisteki en güçlü parti oldu. Ancak meclisteki farklı siyasi eğilimler ülkede istikrarlı bir ekonominin uygulanmasını engelledi.
16 Aralık 2007'de yapılan parlamento seçimlerinde ise Ak Yol Partisi %46,99 oy alarak birinci geldi ve 71 milletvekili çıkardı. Komünist Parti ise %5,12 oy oranıyla 8 milletvekili çıkarabildi. Kırgızistan Sosyal Demokrat Partisi ise %5,05 oy aldı.
Ekim 2017'de, görevdeki Almazbek Atambayev'in desteklediği eski bir başbakan olan Sooronbay Ceenbekov, Kırgızistan'ın yeni Cumhurbaşkanı seçildi.
Cumhurbaşkanı Sooronbay Ceenbekov, 4 Ekim 2020'deki parlamento seçimlerindeki usulsüzlüklerin neden olduğu protestoların ardından istifa etti.
Ocak 2021'de Sadır Caparov, cumhurbaşkanlığı seçimlerini ezici bir farkla kazandıktan sonra yeni cumhurbaşkanı seçildi. Nisan 2021'de seçmenlerin çoğunluğu anayasa referandumunda cumhurbaşkanına yeni yetkiler verecek ve cumhurbaşkanlığının gücünü önemli ölçüde güçlendirecek yeni bir anayasayı onayladı.
İnsan hakları
Kırgızistan, Demokrasi Endeksi'nde 2020 için 167 ülke arasında 107. sırada yer alan " melez rejim " olarak sınıflandırılmaktadır. Kırgızistan ayrıca 28/100 puanla 2021 Dünyada Özgürlük raporunda "özgür değil" olarak sıralanmıştır. 2020 yılında 39/100 puanla "kısmen özgür" olarak derecelendirildi.
Daha demokratik bir hükûmetin kurulmasından sonra, hala birçok insan hakları ihlali yaşanıyor. İnsan hakları gruplarını alarma geçiren bir hareketle, gazeteci ve insan hakları aktivisti Azimcan Askarov da dahil olmak üzere 2010 Güney Kırgızistan ayaklanmalarının ardından düzinelerce önde gelen Özbek din ve toplum lideri güvenlik güçleri tarafından tutuklandı. Haziran 2013'te Kırgız parlamentosunda "ahlakı artırmak ve gen havuzunu korumak" amacıyla 23 yaşın altındaki kadınların ebeveyni veya vasisi olmadan yurt dışına seyahat etmesini yasaklayan bir yasa kabul edildi.
Kırgızistanlı aktivist ve gazeteci Azimcan Askarov, 2010 yılında ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
Askeri
Kırgızistan'ın silahlı kuvvetleri, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra oluşturulmuş ve Kara Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri, iç birlikler, Ulusal Muhafızlar ve sınır muhafızlarından oluşmaktadır. Ordu, Haziran 2014'e kadar Bişkek yakınlarındaki Manas Uluslararası Havalimanı'ndaki Manas'ta Transit Merkezi adlı bir tesisi kiralayan ABD Silahlı Kuvvetleri ile birlikte çalışıyordu. Son yıllarda silahlı kuvvetler, modernizasyon anlaşmalarının imzalanması da dahil olmak üzere Rusya ile daha iyi ilişkiler geliştirmeye başladı. 1,1 milyar dolar değerinde ve Rus birlikleriyle daha fazla tatbikata katılıyor. Ulusal Güvenlik Teşkilatı orduyla birlikte çalışır ve Sovyet selefi KGB'ye benzer amaçlara hizmet eder. Rusya ve Özbekistan da dahil olmak üzere diğer eski Sovyet ülkeleri tarafından kullanılan aynı ad olan "Alfa" olarak bilinen seçkin bir terörle mücadele özel kuvvetler birimini denetler. Polis, sınır muhafızıyla birlikte İçişleri Bakanlığı tarafından komuta ediliyor.
Coğrafya
Kırgızistan, Orta Asya'da Kazakistan, Çin, Tacikistan ve Özbekistan ile sınırı olan karayla çevrili bir ülkedir. 39° ve 44° Kuzey enlemleri ile 69° ve 81° Doğu boylamları arasında yer alır. Denize herhangi bir ülkeden daha uzaktır ve tüm nehirleri denize ulaşmayan kapalı havzalara akar. Tanrı Dağları dağlık bölgesi ülkenin %80'inden fazlasını kaplar, geri kalanı vadiler ve havzalardan oluşur.
Issık Göl, Kırgızistan'ın en büyük gölü ve Titicaca'dan sonra dünyanın en büyük ikinci dağ gölüdür. En alçak nokta 132 metre ile Kara Derya ve en yüksek zirveler Çin sınırını oluşturan Kakshaal-Too aralığındadır. 7.439 metre ile Cengiz Zirvesi en yüksek noktadır ve jeologlar tarafından dünyanın 7.000 metrenin üzerindeki en kuzey zirvesi olarak kabul edilir. Kışın yoğun kar yağışı, genellikle ciddi hasara neden olan bahar sellerine yol açar. Dağlardan gelen akıntı da hidroelektrik için kullanılır.
Kırgızistan, altın ve nadir toprak metalleri dahil olmak üzere önemli metal yataklarına sahiptir. Ülkenin ağırlıklı olarak dağlık arazisi nedeniyle, arazinin %8'den daha azı ekilmektedir ve kuzey ovalarındaki Fergana Vadisi'nin saçaklarında yoğunlaşmaktadır.
Kuzeydeki Bişkek, 937.400 nüfusuyla başkent ve en büyük şehirdir. İkinci şehir, Özbekistan sınırına yakın Fergana Vadisi'nde bulunan Oş antik kentidir. Ana nehir, Fergana Vadisi'nden batıya Özbekistan'a akan Kara Derya'dır. Özbekistan'daki sınırın ötesinde, bir başka büyük Kırgız nehri olan Narın Nehri ile birleşir.
Demografi
2005 Dünya Almanağı verilerine göre Kırgızistan nüfusu 5,210,450'dir. Bu nüfusun %34.4'ü 0-15 yaş, %6.2'si ise 65 yaş ve üzeridir. Kırgızistan'da halkın %63.9'u şehirlerde geri kalanı ise kırsal kesimde yaşar. Ülkede kilometrekare başına 29 insan düşer. Kırgızistan’ın 2014 yılındaki nüfusu 5.776.570'e ulaşmıştır.
2014 yılı sayımında ülkedeki etnik grupların dağılımı şöyledir; Kırgızlar %72.6, Özbekler %14.4, Ruslar %6.4, Dunganlar %1.1, Uygurlar %0.9, Tacikler %0.8, Türkler %0.7.
Dil
Kırgızca, Kırgızistan'ın devlet dilidir. Rusça ayrıca resmi bir dildir. Kırgız dili Kazakça, Karakalpakça ve Nogaycayla yakından ilişkili olan Kıpçak dilleri koluna ait bir Türk dilidir. 20. yüzyıla kadar Arap alfabesiyle yazılmıştır. Latin alfabesi 1928'de Stalin'in emriyle tanıtıldı ve kabul edildi ve daha sonra 1941'de Kiril alfabesiyle değiştirildi. Kırgız entelektüel ve bilim adamı Kasım Tınıstanov tarafından yaratılan, reformdan geçirilmiş bir Fars-Arap alfabesi Çin Halk Cumhuriyeti'nde yaşayan Kırgızların resmi alfabesi olarak kullanılmaya devam etmektedir. Komşusu Kazakistan'da beklenen dil reformunun bir sonucu olarak Latin alfabesine geçmesiyle birlikte Kırgızistan, birkaç yıl içinde Kiril alfabesini kullanmaya devam eden tek bağımsız Türk devleti olacaktır.
Din
İslam, Kırgızistan'daki en yaygın dindir. CIA World Factbook, 2017 itibarıyla nüfusun %90'ının Müslüman olduğunu ve çoğunluğun Sünni olduğunu tahmin ediyor. Bunun dışında % 3'ü Rus Ortodoksluğu dahil olmak üzere % 7'si Hristiyan ve geri kalanı diğer dinlerdir. Müslümanların büyük çoğunluğu Hanefi mezhebine bağlı olarak Sünnidir.
Kırgızistan halkı Sovyetler Birliği dönemleri diğer birlik üyeleri gibi devlet ateizmi içinde yaşamıştır. Bağımsızlığın ardından herkesin dininin özgürce yaşayacağı laik bir devlet haline gelmiştir.
Yönetim birimleri
Kırgızistan, başkent Bişkek dâhil 8 ile (oblast) ayrılmıştır. Başkent Bişkek'tir.
İTunes Remote
iTunes Remote iOS cihazları için Apple tarafından geliştirilmiş bir yazılım uygulamasıdır. Özel dijital ses kontrol protokolünü (DACP) kullanarak Wi-Fi bağlantısı olan bir alanda Apple TV'nin veya iTunes kütüphanesinin uzaktan kumandasına olanak tanır. Şu anda iPhone, iPod Touch, iPad ve Apple Watch gibi iOS cihazları için App Store'den ücretsiz olarak indirilebilir.
Kırgızistan
Yönetim birimleri
İller, başkent ve il merkezleri:
İTunes Remote
Tarihi
10 Temmuz 2008'de Apple, App Store'de iTunes Remote uygulamasını piyasaya sürdü. Aynı gün, Apple iPhone ve iPod Touch'ın uzaktan kumanda cihazları olarak tanınmasını ekleyen Apple TV 2.1 yazılım güncellemesini açıkladı. Daha sonraki düzeltmeler iPad'e destek ekledi ve yeni özelliklere iTunes'a ekledikleri için destek sağladı. Uzaktan uygulama, Apple Remote'ye, sonradan Siri Remote'ye bir yazılım alternatifi olarak tasarlandı ve kullanıcılara kendi medya koleksiyonlarını iOS cihazlarıyla kontrol etmesine izin verdi.
Kırgızistan
Eğitim
Kırgızlar önceleri göçebe olduğundan eğitime dikkat edilmemiştir. Sovyetler Birliği zamanında eğitim alanında büyük gelişmeler yaşanmıştır. 1934 yılında 7 yıllık okul okuma zorunluluğu getirilmiştir. 1950 yılından itibaren bu zorunluluğuna uyulması ile birlikte eğitim gelişmeye başlamıştır. Kırgızistan İlimler Akademisi 1965 yılında kurulmuştur. Bugün 17 araştırma enstitüsü vardır.
İTunes Remote
Tarihi
Bu işlevselliği hem iOS hem de Apple TV OS'da dahil etmek için gayri resmi yazılım değişiklikleri daha önce var olmuştu. Ancak ABD Patent Ofisi 11 Eylül 2006'da Apple tarafından "bilgisayar sistemleri için çoklu ortam merkezi" nin yanı sıra "uzaktan kontrol kabiliyetine sahip bir medya oynatıcısı" tasvir eden bir patent yayınladığını bildirdi. Apple'nin iOS ve Apple TV arasında uzaktan kumanda yetenekleri verdiği söylentileri 2007 yılının başından beri mevcut oldu.
Kırgızistan
Üniversiteler
Kırgızistan'da 60 civarında üniversite bulunmaktadır. Kırgızistan'daki belli üniversiteler şunlardır:
Edebiyat
Kırgız halk edebiyatında Manas Destanı önemli bir yer tutar. Kırgız edebiyatının kurucusu olarak Toktogul Satılganov kabul edilir. Kırgızların dünyaca meşhur edebiyatçıları Cengiz Aytmatov’dur.
İTunes Remote
Şimdiki Versiyon
iTunes 11'in piyasaya sürülmesi ile Apple, iTunes Remote uygulamasını güncelledi. iPhone ve iPod Touch'ta iOS 6 Müzik uygulamasını ve iPad'de iTunes 11'in yeni kılavuz görünümünü öykünerek, yeni sürüm yeni bir kullanıcı arayüzü içeriyordu. iTunes DJ'in masaüstü yazılımından kaldırılmasına uygun olarak, uygulama artık konukların şarkı talep etme işlevini sağlamıyor. Yeni özellikler arasında Yukarı Sonraki Liste'yi görme ve düzenleme olanağı ve içeriği kullanıcı türü olarak arayan gelişmiş bir dinamik arama fonksiyonu yer alıyor. Bu sürüm, iOS 4 çalıştıran kullanıcılar için desteği kaldırır, bunun yerine minimum bir iOS 5.0 gerektirir. Kullanıcılar, koleksiyonlarında ileri geri oynatabilir, duraklatabilir veya atlayabilir. Ayrıca çalma listeleri oluşturabilir veya bunları düzenleyebilir, Genius sonuçları üretebilir ve iTunes'un veya seçilen AirPlay cihazının çıkış ses seviyesini kontrol edebilir. Birden fazla iTunes kütüphanesi veya Apple TV'de bir ağ bulunursa, kullanıcılar hangisini kontrol etmek istediklerini seçebilir ve aralarında takas yapabilir. Halihazırda, aynı anda birden fazla kitaplık eklenemez; Bu, tüm bu cihazlar için tek bir uzaktan kumandayı kullanmak istiyorsa, iki veya daha fazla cihaza sahip herhangi bir kullanıcıya Ana Paylaşımı etkinleştirmesini zorlar. iOS ve WatchOS için 4.2.3 Uzaktan uygulama güncellemesine ek olarak, 9. nesil 2015'te yayınlanan tvOS 9.1, metin girişi, gezinme ve kontrol gibi temel uygulama işlevselliğini 4. nesil Apple TV'ye döndürdü.
Kırgızistan
Turizm
Sovyetler Birliği zamanında ülke, birliğin önemli bir turizm merkezine dönüşmüştü. Son yıllarda Issık Göl çevresine yüz binlerce turist gelmektedir. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra seçilen Kırgızistan Başkanı Askar Akayev yaptığı bir açıklamada turizmin ülke ekonomisine en önemli katkıyı sağlayabilecek sektör olduğunu ifade etmiştir.
Ülke son yıllarda turizm alanında büyük gelişmeler göstermektedir. Denize kıyısı olmasa da yaz mevsimlerinde göl turizmi yapılmakta, ayrıca ülke dağlarla kaplı olması nedeniyle kış sporlarına bağlı turizm gelişmektedir. Kış sporlarından sonra doğa gezileri, termal turizm yapılmaktadır. Ülkenin turist çeken başka bir özelliği ise çok sayılardaki ormanlar ve Issık Göl' e sahip olmasıdır. Bunlar yaz turizmine açık yerlerdir.
Gelenekler
Aşağıda verilen gelenekler Kırgız halkına ait belli başlı kültür öğeleridir.
Resmi Tatiller
Kırgızlar her 1 Ocak'ta Yeni Yılı kutlamanın yanı sıra ilkbahar ekinoksunda geleneksel Yeni Yıl festivali Nevruz'u kutlarlar.
Kırgızistan'daki resmi tatillerin listesi aşağıdadır:
Bunlar dışında her yıl Hicri Takvim'e göre tarihi düzenlenen dini bayramlar olan Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı da resmi tatildir.
Ekonomi
Kırgızistan'da 1970'li yıllarda çeşitli madenler çıkarılmaya başlanınca maden sektörü büyük hızla gelişmiştir. Makina, otomotiv, gıda, çimento, sırça ve konserve fabrikaları başlıca sanayi kuruluşlarıdır. Akarsu üzerlerinde kurulan hidroelektrik santralleri ekonomiye önemli ölçüde katkıda bulunur. Ülkede 600 civarında sanayi kuruluşu vardır.
Ülkede son yıllarda doğal güzelliklerin etkisi ile turizm etkinlikleri de hızlanmakta ve bu da ülke ekonomisine büyük katkı sağlamaktadır.
Ayrıca, çıkan iç isyanlar (Bakiyev hükûmetinin düşüp Roza Otunbayeva'nın hükûmete geçmesi) da ekonomiyi zayıflatmıştır.
Ulaşım
Ülkenin dağlık yapısından ötürü ulaşım büyük ölçüde kısıtlanmıştır. Yollar, yüksekliği 2000 metre ve üzerini bulabilen rakımlar ve dik vadilerden dolayı sık sık viraj yapmak durumundadır. Kış boyunca ulaşım ülkenin kimi yüksek rakımlı ve tenha bölgelerinde hemen hemen imkânsızdır. Bunun yanında ulaşımı güçleştiren diğer etkenlerden biri de kara ve demiryolunun bugün uluslararası sınırlarla kesilmesidir. Bu da, yolların kapalı olmadığı yerlerde birçok zaman alıcı formalite gerektirdiğinden pek tercih edilmemektedir. Ülkede geziler ya da kısa ulaşımda atlar da kullanılabilir.
Dış bağlantılar
Yönetim Haberler Genel Eğitim
Limnochromis
Limnochromis Cichlidae familyasına bağlı bir cinstir.
Kadın astronomlar listesi
Aşağıdaki liste astronomların, astrofizikçilerin ve astronomi alanına katkıda bulunan diğer önemli kadınların listesidir.
Akiva Schaffer
Akiva Schaffer (d. 1 Aralık 1977), Amerikalı film yönetmeni, oyuncu ve söz yazarı. The Lonely Island grubu üyesi ve Saturday Night Live'ın yazarıdır.
X (Def Leppard albümü)
X, İngiliz hard rock grubu Def Leppard'ın 30 Temmuz 2002'de Island Records tarafından satışa sunulan sekizinci stüdyo albümüdür.
Friends (7. sezon)
'Friends'in'' 7. sezonu''' David Crane ve Marta Kauffman tarafından yaratılan Amerikan sitcom dizisinin 12 Ekim 2000  ile 17 Mayıs 2001 tarihleri arasında, 24 bölüm olarak yayınlanan sezonu. Warner Bros. Television'a bağlı Bright/Kauffman/Crane Productions yapımı sezon NBC'de yayınlanmıştır.
Yeah! (Def Leppard albümü)
Yeah!, İngiliz hard rock grubu Def Leppard'ın 2006 yılında satışa sunulan, cover şarkılardan oluşan albümüdür.
Keremköy, Gömeç
Keremköy, Balıkesir ilinin Gömeç ilçesine bağlı bir mahalledir.
Deniz Kılıçlı
Mükremin Deniz Kılıçlı (d. 23 Ekim 1990, Samsun), Türk basketbolcu. Uzun forvet pozisyonunda görev almaktadır. West Virginia Üniviersitesi'yle NCAA dörtlü finalinde yer alan Kılıçlı, finallerde oynayan ilk Türk oldu.
2013 Akdeniz Oyunları'nda altın madalya kazanan millî takım kadrosunda yer alan Kılıçlı, 2013-14 sezonu için basketbola başladığı Anadolu Efes ile anlaştı.
2015-2016 sezonu için İBB ile anlaşmıştır.
Zelotes nishikawai
Zelotes nishikawai, Zelotes cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Bosna Krizi
Bosna krizi, 8 Ekim 1908 tarihinde Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'ın resmi olarak Osmanlı İmparatorluğu'nun egemenliğindeki Bosna-Hersek'i tek taraflı ilhak etmesinin ardından meydana gelen uluslararası bir krizdir. İlhak, 5 Ekim'de Bulgaristan'ın Osmanlı İmparatorluğu'ndan tek taraflı bağımsızlığını ilan etmesinin ardından gerçekleşmiş olup tüm Büyük Güçlerin ve Avusturya-Macaristan'ın Balkanlar'daki komşuları Sırbistan ve Karadağ'ın protestolarına yol açtı. Nisan 1909'da Berlin Antlaşması, olguyu yansıtmak ve krizi sona erdirmek amacıyla değiştirildi. Kriz, Avusturya-Macaristan ile Sırbistan, İtalya ve Rus İmparatorluğu arasındaki ilişkilerinin bozulmasına yol açtı. Osmanlı yönetimi ise II. Meşrutiyet sebebiyle etkisiz kalmış ve hukuken olmasa da ilhakı kabullenmek zorunda kalmıştır.
Kriz, Avusturya-Macar diplomatik zaferiyle sonuçlansa da, kriz I. Dünya Savaşı'na giden olaylardan biri olarak nitelendirilmiştir.
High 'n' Dry (Saturday Night)
Hard Rock grubu Def Leppard'ın 1981 yılında High 'n' Dry albümü için yapmış oldukları şarkıdır.
Zelotes nilgirinus
Zelotes nilgirinus, Zelotes cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Murat Cavcav
Murat Cavcav (d. 25 Ekim 1963, Ankara) Türk iş insanı ve 23. Gençlerbirliği Spor Kulübü Başkanı olan spor yöneticisi.
20 Ocak 2017'de İlhan Cavcav'ın, oğlu Murat Cavcav'ı başkanvekili yapmak için mevcut başkanvekili Niyazi Akdaş'tan istifasını istemesi üzerine Akdaş, hem başkanvekilliğinden hem de yönetim kurulundan istifa etti. İlhan Cavcav'ın iki gün sonra ölmesi üzerine 18 Şubat 2017'de toplanan genel kurulda Murat Cavcav Gençlerbirliği başkanı seçildi. Göreve geldiği ilk sezon olan 2016-2017 sezonunda takım ligi 8. sırada tamamladı. Ertesi sezon Ümit Özat'ın teknik direktörlüğünde 29 yıl aradan sonra İlhan Cavcav adı verilen 2017-2018 sezonunda küme düştü. Kulüp 1. Lig'de bir sezon geçirmesinin ardından tekrar Süper Lig'e yükseldi. Murat Cavcav başkanlığında Süper Lig'de iki sezon geçiren kulüp, 2020-2021 sezonunda tekrar küme düştü.
Murat Cavcav, 10 Haziran 2021 tarihinde yapılacak kongrede aday olmayacağını ve başkanlıktan ayrılacağını açıkladı. Murat Cavcav'dan sonra göreve gelen yönetim ise İlhan Cavcav'ın vefatından hemen önce kulübün kasasında yaklaşık 70 milyon TL bulunduğunu, Murat Cavcav döneminde bu paranın tamamının harcandığını ve yapılan transferlerin aşırı borçlanmaya yol açmasından ötürü başkanlık bırakıldığında 137 milyon TL civarında bir borç kaldığını tespit etti. Murat Cavcav döneminden kalan bu borçlardan dolayı 2021-2022 sezonu devre arasında uzun yıllar "borcu olmayan tek takım" olarak anılan Gençlerbirliği'ne transfer yasağı geldi.
Jorma Taccone
Jorma Christopher Taccone (d. 19 Mart 1977), Amerikalı oyuncu, yönetmen ve komedi film yazarı.
Hücre çekirdeği
Hücre çekirdeği ya da nükleus, ökaryot hücrelerin hepsinde bulunan zarla kaplı bir organeldir. Hücrenin genetik bilgilerinin çoğu, hücre çekirdeğinin içinde katlı uzun doğrusal DNA molekülleri ile histon gibi birçok proteinin bir araya gelerek oluşturduğu kromozomlarda bulunur. Bu kromozomların içindeki genler hücrenin çekirdek genomunu oluşturur. Hücre çekirdeğinin işlevi bu genlerin bütünlüğünü devam ettirmek ve gen ekspresyonunu düzenleyerek hücre işlevlerini kontrol altında tutmaktır. Çekirdeği çıkarılan her hücre bir süre sonra ölür. Çekirdeğin ana yapı elemanları, organelin tamamını kaplayan çift katmanlı bir zar olan ve içindekileri hücre sitoplazmasından ayrı tutan çekirdek kılıfı ile hücrenin tamamına destek sağlayan hücre iskeletine benzer ve çekirdeğe mekanik destek sağlayan ağ yapısındaki hücre lâminasıdır. Birçok molekülün çekirdek kılıfından geçememesi nedeniyle, moleküllerin hareketini sağlamak için çekirdek gözenekleri gerekir. Bu gözenekler çekirdek kılıfının her iki katmanını da geçer ve küçük moleküller ile iyonların serbest dolaşmasını sağlayan bir kanal oluştururlar. Proteinler gibi daha büyük moleküllerin hareketi daha kontrollüdür ve taşıyıcı proteinler tarafından kolaylaştırılan etkin bir taşıma işlemi gerektirir. Gözenekler sayesinde olan hareket hem gen ekspresyonu hem de kromozom sürekliliği için gerekli olduğundan çekirdek taşınımı hücre işlevi için çok büyük önem taşır. Her ne kadar hücre çekirdeği içinde zarla kaplı cisimler bulunmasa da içindekiler aynı yapıda değildir ve özgün proteinler, RNA molekülleri ve DNA kümeleri gibi daha küçük cisimler bulunur. Bu cisimlerin içinde en çok bilineni ribozomların birleşmesinde görev alan çekirdekçiktir. Ribozomlar, çekirdekte üretildikten sonra sitoplazmaya taşınır ve orada mRNA’yı dönüştürürler. Hücre çekirdeği bulunan ilk organeldir ve 1802’de Franz Bauer tarafından tanımlanmıştır. Daha sonra 1831 yılında İskoçyalı botanikçi Robert Brown tarafından Linnean Society of London’da yapılan bir konuşmada daha ayrıntılı olarak tanımlanmıştır. Mikroskopla orkideleri inceleyen Brown çiçeğin dış katmanlarındaki hücrelerde gözlemlediği donuk alana areola ya da nükleus (çekirdek) adını vermiştir. Ancak olası bir işlev önermemiştir. 1838 yılında Matthias Schleiden hücre çekirdeğinin hücrelerin oluşmasında rol aldığını önererek hücre kurucu anlamına gelen sitoblast adını kullanmaya başladı. Sitoblastların etrafında yeni hücrelerin biriktiğini gözlemlediğine inandı. Hücrelerin bölünerek çoğaldığını göstermiş olan ve pek çok hücre tipinde çekirdek olmadığına inanan Franz Meyen bu görüşe şiddetle karşı çıkıyordu. Hücrelerin sitoblast ya da başka yolla baştan oluşması düşüncesi, hücrelerin yalnızca hücreler meydana geldiği paradigmasını (Omnis cellula e cellula) yayan Robert Remak (1852) ve Rudolf Virchow’un (1855) çalışmaları ile tezat oluşturuyordu. Hücre çekirdeğinin işlevi belirsiz olarak kaldı.
Limnotilapia
Limnotilapia Cichlidae familyasına bağlı bir cinstir.
Sadık Bey
Sadık Bey, Pınar Kür'ün 2016 yılında Can Yayınları etiketiyle yayınlanmış romanı. Sadık Bey; bir şirketin muhasebe bölümünde yönetici olarak çalışan, boşanmış, bir erkektir. Patronu, lise yıllarından çok yakın bir arkadaşı Ertuğrul'dur. Romanda bu iki arkadaşın dostluğunun son dönemleri anlatılmaktadır.