cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lego Ninjago: Spinjitzu'nun Ustaları
Hava Korsanları
Doubloon: Nadakhan'ın 4 numarasıdır. İki yüzü olan birisidir. Kılıç kullanır.
Dogshank: Nadakhan'ın 3 numarasıdır. Dev bir kadındır. Zincire bağlanmış kanca kullanır.
Monkey Wretch: Clancee ile aynı rütbededir. Nadakhan'ı tehlike anında uyarır.
Squiffy: Sıradan bir korsandır. Kılıç kullanır.
Bucko: Sıradan bir korsandır. Kılıç kullanır.
Garmadon'un Oğulları (Evlatları)
Harumi:Grubun lideri ve kurucusu.
Killow: Grubun en güçlü üyesidir.
Mr. E: Bir nindroidtir ve hiç konuşmaz.
Ultra Violet: Garmadon'un Çocukları'nın 3. generalidir ve en korkulan generallerden biridir.
Çatak, Kiraz
Çatak, İzmir'in Kiraz ilçesine bağlı bir mahalle. İlçe merkezine 12 km uzaklıktadır.
Hessie
Hessie herhangi bir sanat okuluna gitmedi ve 1956 yılı kadar kendi yaratıcı tekniklerini hem uygun hem de kolay erişilebilir materyallerle geliştirdi. Kumaşlar ve tekstil kesikleri en başından beri kullandığı malzemelerdi. Küba asıllı Fransız tekstil sanatçısı Hessie Pontoise, Fransa'da 9 Ekim 2017'de 81 yaşında ölmüştür.
Mafya devleti
Mafya devleti, hükümetin organize suçla o kadar iç içe geçtiği bir devlet sistemi olarak tanımlanır ki, hükümet yetkilileri, polis ve/veya askeri, suç örgütünün bir parçası haline gelir. ABD diplomatlarına göre, "mafya devleti" ifadesi Alexander Litvinenko tarafından ortaya atılmıştır.
İtalyan mafyası ve Japonya'da Yakuza
Foreign Affairs dergisinde Moisés Naím'in makalesine yapılan eleştirel bir değerlendirmede, Peter Andreas, İtalyan mafyası ve Japon Yakuza'sının uzun süredir var olduğunu ve bu illegal örgütler ile ilgili hükümetler arasında yakın ilişkiler olduğunu belirterek, bu örneklerin mafya devletlerinin tarihsel olarak yeni bir tehdit olmadığına işaret etti.
İtalya'da 19. yüzyılda ortaya çıkan üç ana mafya örgütü bulunmaktadır: Sicilya bölgesinden köken alan Cosa Nostra, Campania bölgesinden köken alan Camorra ve Calabria bölgesinden köken alan 'Ndrangheta.
İtalya eski Başbakanı Giulio Andreotti, 27 Mart 1993 tarihinde Palermo şehrinde mafya örgütüne ilişkin bir dava ile yargılandı. Savcılık, eski başbakanı "[Cosa Nostra adıyla bilinen mafya örgütüne, çıkarlarının savunulması ve suç hedeflerinin gerçekleştirilmesi için lideri olduğu siyasi bir fraksiyonun lideri olarak sahip olduğu etki ve gücü] mafia birliği için kullanmakla" suçladı. Savcılar, Salvo Lima'nın seçim desteği ve Andreotti'nin düşmanlarının suikastlerini sağlama karşılığında, mafyanın onu korumasını beklediğini ve Maxi Davası'nı düzeltmesini beklediğini iddia etti. Andreotti'nin savunması, mafya ile ilişkili olan savcılığın ana tanıklarına karşı karakter saldırılarına dayanıyordu. Andreotti sonunda 23 Ekim 1999 tarihinde beraat etti. Bununla birlikte, Mani pulite'nin büyük yolsuzluk davalarıyla birlikte Andreotti'nin davaları, İtalya'nın siyasi sisteminin temizlenmesini ve yenilenmesini işaret etti.
Camorra Casalesi klanı, 1980'lerde yükseldi ve yerel ekonominin büyük bölgelerini "kısmen siyasetçileri manipüle ederek ve yargıçları tehdit ederek" kontrol altına aldı. Klan, 1990'ların ve 2000'lerin başında Campania bölgesine toksik atık döken Napoli atık yönetimi krizinde büyük ölçüde yer aldı. Klanın lideri Gaetano Vassallo, toksik atık dökme konusunda yerel siyasetçileri ve yetkilileri rüşvet vermek suretiyle 20 yıl boyunca sistematik olarak çalıştığını itiraf etti ve onların bu durumu göz ardı etmelerini sağladı.
Eski Yugoslavya'nın cumhuriyetleri, çeteleri ve bölgeleri
Kosova, esasen Sırbistan'ın bir parçası olan kısmen tanınan bağımsız bir devlettir. İtalyan Avrupa Parlamentosu üyesi Pino Arlacchi tarafından 2011 yılında ve Moisés Naím'in 2012 tarihli "Mafia Devletleri" adlı makalesinde "mafya devleti" olarak adlandırılmıştır. Naím, Kosova Başbakanı Hashim Thaçi'nin iddia edilen şekilde eroin ticaretiyle bağlantılı olduğunu belirtmiştir. Thaçi'ye karşı birçok diğer suç iddiası ortaya atılmış ve birçok ülke tarafından soruşturulmuştur.
Naím, aynı makalesinde Karadağ'ı da "mafya devleti" olarak tanımlamış ve sigara kaçakçılığı için bir merkez olarak nitelendirmiştir.
Transdinyester
Transdinyester, Moldova'dan kopmuş tanınmayan bir ayrılıkçı devlet olarak uzun süredir gazeteciler, araştırmacılar, siyasetçiler ve diplomatlar tarafından bir nevi devlet olarak tanımlanmıştır. Ekonomisi kaçakçılık ve silah kaçakçılığına  dayanan Transdinyester, bazıları tarafından doğrudan bir mafya devleti olarak adlandırılmıştır.
Karamağara Köprüsü
Karamağara Köprüsü, günümüzde Türkiye'nin Elazığ ilinin Ağın ilçesi yakınlarında yer alan tarihî bir Roma köprüsü. Bilinen ilk sivri kemer köprü olduğu düşünülmektedir. 1975'te Keban Barajı'nın tamamlanmasıyla sular altında kaldı.
Mafya devleti
Transdinyester
Örneğin, 2002 yılında Moldova'nın devlet başkanı Vladimir Voronin, Transdinyester'i "uluslararası mafyanın ikametgahı", "kaçakçılık merkezi" ve "İslam savaşçılarının karakolu" olarak nitelendirmiştir. Bu iddiaların ardından gümrük ablukası girişimleri gerçekleşmiştir. İddialara tepki olarak, Rusya'ya ait RTR kanalı, Transdinyester firmalarının Ukrayna'nın Odessa limanı aracılığıyla amaçlı olarak yasa dışı ticarete yönelik küçük silahların endüstriyel düzeyde üretildiğini ortaya koyan bir soruşturma programı yayınlamıştır. Programa göre, ticaret Transdinyester'in kurucusu ve o dönemdeki lideri Igor Smirnov tarafından kontrol edilmekte ve ona fayda sağlamaktadır.
Ancak, daha yeni yapılan araştırmalar ve gözetim misyonları, silah kaçakçılığı endişelerinde süreklilik kanıtlamamıştır. Moldova ve Ukrayna'ya Avrupa Sınır Yardım Misyonu'nun (EUBAM) düzenli raporlarına göre, Transdinyester'den önemli ölçüde silah kaçakçılığına dair bir işaret bulunmamıştır. EUBAM başkanı Ferenc Banfi'nin 30 Kasım 2006'daki basın toplantısında resmi olarak ifade ettiği gibi, Transdinyester'de organize silah kaçakçılığı bulunmamaktadır. 2013 yılında Ukrayna Dışişleri Bakanı ve Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (OSCE) geçici başkanı Leonid Kozhara, El País gazetesine verdiği röportajda, Transdinyester'deki durumu ve EUBAM misyonunun çalışmalarının sonuçlarını değerlendirerek, silah kaçakçılığına dair herhangi bir olaya rastlanmadığını belirtmiştir.
Rusya ve Transdinyester'deki bazı uzmanlar, Transdinyester'in "mafya devleti", "Avrupa'nın kara deliği", "silah kaçakçılığı için cennet" gibi iddialarının, Moldova hükümeti tarafından özenle planlanmış bir karalama kampanyası olduğunu ve Transdinyester'in olumsuz bir imaj oluşturmayı hedeflediğini söylemektedir. Avrupa Birliği ve OSCE yetkilileri ise Tiraspol rejiminin hiçbir zaman silah veya nükleer madde kaçakçılığı yaptığına dair herhangi bir kanıt olmadığını belirtmektedir. Endişenin büyük bir kısmı, Moldova hükümetinin Transdinyester üzerindeki baskıyı artırmak için yaptığı çabalara atfedilmektedir.
Rusya
Terim, öldürülen Rus muhalif Alexander Litvinenko ve medya tarafından Vladimir Putin'in yönetimi altındaki Rusya'nın siyasi sistemi için kullanılmıştır. Bu tanımlama, Amerika Birleşik Devletleri'nin diplomatik belgelerinin sızdırılması sonrasında öne çıkmıştır. Bu belgelerde, Amerikan diplomatların Rusya'yı "Vladimir Putin'in liderliğindeki yolsuzluk, otoriter bir kleptokrasi üzerine kurulu, yetkililerin, oligarkların ve organize suç örgütlerinin bir araya gelerek 'sanal bir mafya devleti' oluşturduğu" şeklinde değerlendirdiği ortaya çıkmıştır. Gazeteci ve yazar Luke Harding'in "Mafia State" adlı kitabında, Putin'in "kendisi gibi eski KGB ve FSB görevlilerinden oluşan, her şeyden önce para kazanmaya odaklanan bir devlet yarattığını" savunduğu belirtilmektedir. Amerikan diplomatların tahminine göre, "Rusya'da hükümet etkili bir şekilde mafya gibidir." Rus-Amerikalı gazeteci Masha Gessen de Rusya'yı bir "mafya devleti" olarak tanımlamıştır.
New Statesman'e göre, "terim, diplomatik belgelerin sızdırılmasından birkaç yıl önce, "hafif bir mecaz olarak değil, uzman tartışmalarının sözlüğüne girmişti. Ülkeye en aşina olanlar, Vladimir Putin'in capo di tutti capi rolünde olduğu bir kleptokrasi olarak görmeye başlamışlardı. Vladimir Putin, aslında suçla ilişkili bir elitin rakip klanları arasındaki savaşları engelleyerek paylaşımı yapmakla görevli olan bir lider olarak tanımlanmaktadır." 2008 yılında Stephen Blank, Putin döneminde Rusya'nın "Avrupa yetkililerinin gizlice bir mafya devleti olarak adlandırdığı bir devlet" olduğunu ve "doğal olarak mafya benzeri davranışlara eğilimli olduğunu" belirtmiştir.
Carnegie Moskova Merkezi'nde analist olan Nikolay Petrov, "Rus imajını dünyada zaten pek iyi değil, bu yüzden onu zedelemek oldukça zor" dedi.
Suriye
Yarım asırdan fazla bir süredir Suriye, Esad ailesinin sıkı kontrolü altında bulunmakta ve yönetim sistemi bir mafya devleti olarak tanımlanmaktadır. Suriye ekonomisi, Assad ailesine bağlı işadamlarının hakimiyeti altındadır ve sadık savaş ağalarının elektrik gibi çeşitli hizmetleri kontrol etmesi sebebiyle Suriyelilerin %90'ından fazlası yoksulluk içinde yaşamaktadır. Rejim aynı zamanda milyarlarca dolarlık bir captagon endüstrisinden kar elde etmektedir. Bu endüstri, "Sendika" olarak bilinen 35'in üzerinde üretim merkezi ve fabrikadan oluşan bir ağa sahiptir. Assad'ın eşi Asma, Esad yanlısı milyarder Rami Makhlouf'un varlıklarını elinden alarak tüm yabancı yardım kuruluşları ve BM yardım paralarının kontrolünü ele geçirdi ve böylece Assad ailesinin doğrudan gelir kaynaklarına sahip olmasını sağladı. Rami Makhlouf'un düşüşü, Assad'ın kendisini ve ailesini zenginleştirmek amacıyla tasarlanmış bir suç sendikasının başında suç lideri gibi davrandığı geniş çaplı karakterizasyonlara yol açtı ve çıkarlarını ilerletmek için şiddeti kullanmaktadır. Sürgünde yaşayan Bashar al-Assad'ın kuzeni olan işadamı Ribal al-Assad, durumu şu şekilde özetlemektedir: "'Her şey kaynadığında, aile hala sorumlu. . İç sorunlara karşı çok hassastırlar ve bunları nasıl yöneteceklerini bilirler. Bir deyişleri vardır: 'Kuzenlerini dinlemek zorunda olmayabilirsin ama annelerini dinlemen gerekir.'"Farklı akademisyenler, Assad'ın yönetimini kabile hükümetine benzetmekte; sistem tarafından yüceltilen ve kurtarıcı olarak övülen Assad'ı kabile reisi olarak nitelendirmektedir. Suriyeli-Fransız Sosyoloji Profesörü Burhan Ghalioun, Beşar Esad'ın Suriyelileri bağımsız bir halk olarak değil, ailesinin mülkünde konuklar gibi gördüğünü iddia etmektedir. Bu nedenle, Ghalioun'a göre Assad'ın diktatörlüğü, işgalci bir imparatorluğun sömürge projesine benzer. Suriyeli tarihçi Rana Kabbani ise Assad'ın hanedan yönetimini "içsel sömürgecilik" olarak nitelendirir. Bu nitelendirme, rejimin sömürge sonrası yönetici sınıflarının yerli halktan derin kopukluğuna ve Suriye'nin zenginliklerine ve yaşamlarına açıkça kayıtsız kalmasına dayanmaktadır. Baas ideologları ve Assadist güvenlik aygıtının, Assad hanedanına kişilik kültü etrafında inşa edilmiş totaliter bir devlet oluşturduğunu anlatan Rana Kabbani şöyle yazmaktadır: "'Beşar Esad'ın babası Hafız, 1970'teki darbesine yol açan bir başka şiddetli ordu çekişmesiyle iktidara geldiğinde, onun etrafında sistematik olarak Çavuşesku'yu örnek alan ürkütücü bir lider kültü oluştu. Rumen diktatör, Esad'ın siyasi müttefiki, halk baskısı meselelerinde stratejik danışmanı ve yakın kişisel ve aile dostuydu. 1971-1974 yılları arasında Şam'da okuduğum devlet okulunda toptan bir beyin yıkama süreci başlamıştı. Benim çocuklarımın neslinde, işi ve gücü en kaba propaganda makineleriyle ve en ölümcül güvenlik önlemleriyle tekeline alan kinci bir aile mafyası haline gelecek olanın başı dışında, hiçbir siyasi kişiliği veya bağlantısı olmayan bir nüfus yaratmak için tasarlandı.'"
Diğer örnekler
Hugo Chávez dönemindeki Venezuela'nın, siyaset bilimciler tarafından "mafya devleti" olarak nitelendirilerek, Devlet Politikaları Araştırmaları'nda (Policy Studies) 2021 yılında yayınlanan bir makalede Nicolás Maduro'nun iktidarını pekiştirmek için koşullar yaratıldığı değerlendirilmiştir. Moisés Naím, Venezuelalı yazar ve "Illicit: How Smugglers, Traffickers, and Copycats Are Hijacking the Global Economy" kitabının yazarı, Amerikan dergisi Foreign Policy için bir makalesinde şunları yazmıştır: "Bulgaristan, Gine-Bissau, Karadağ, Myanmar, Ukrayna ve Venezuela gibi mafya devletlerinde, ulusal çıkarlar ile organize suç çıkarları artık ayrılmaz bir şekilde birbirine karışmış durumda."
Mario Party
Mario Party ( Mario Pāti), Hudson Soft ve daha sonra NDcube tarafından geliştirilen ve Nintendo tarafından yayınlanan bir parti video oyunu serisidir. Seri, Super Mario serisinin bir yan ürünü olup en fazla dört, bazen de sekiz oyuncu veya bilgisayar kontrollü karakterler ile oynamaya olanak tanıyan, genellikle öngörülemeyen çok oyunculu modları da içeren parti oyun öğeleriyle tanınmaktadır.
Mafya devleti
Diğer örnekler
1990'ların başında, Hollanda Krallığı'nın bir denizaşırı bölgesi olan Aruba, o dönemdeki Başbakan Henny Eman yönetiminde bir mafya devleti olduğu iddialarına maruz kaldı. Sicilya kökenli Cuntrera-Caruana Mafya çetesi, otel yatırımları, kumarhaneler ve Eman'ın seçim kampanyasına yapılan bağışlar aracılığıyla adanın %60'ına "sahip olduğu" iddia edildi. Ancak daha sonra bu iddiaların abartılı olduğu ortaya çıktı.
Mario Party
Mario Party, en uzun süren mini oyun serisinin rekorunu elinde tutmaktadır. Aralık 2014 tarihi itibarı ile, Nintendo, Mario Party serisinin dünya genelinde 39,6 milyon sattığını duyurdu.
Mafya devleti
Diğer örnekler
Gazeteci Masha Gessen'e göre, 2016 yılında sosyolog Bálint Magyar, "mafya devleti" terimini Viktor Orbán'ın yönetimini tanımlamak için popüler hale getirdi. Magyar, Orbán'ın Macaristan'da iktidarı ele geçirme yöntemi, rakipleri ortadan kaldırma ve kişisel güç için kurumları politikleştirme şeklinin, "mafya devleti" olarak bilinen bir rejim yarattığını savundu. Magyar, Macaristan'ın yanı sıra 2016 itibarıyla Azerbaycan, Rusya ve Kazakistan gibi diğer böyle devletlerin de bulunduğunu belirtti.
2010 yılında Libya lideri Muammer Kaddafi, İsviçre'yi bir mafya devleti olarak nitelendirmiş ve "İsviçre, suç örgütü gibi davranıyor ve para aklama, suikastlar ve terörizmle ilişkilidir" demiştir.
Birleşik Krallık'taki bir yolsuzlukla mücadele ajansının eski başkanı Jonathan Benton, Malta'yı "mafya devleti" olarak nitelendirdi. Her yıl yüz milyonlarca avroluk kara para aklama işlemlerinin sorunsuz bir şekilde gerçekleştirildiği Malta hakkında bu açıklamayı, araştırmacı gazeteci Daphne Caruana Galizia'nın cinayeti sonrasında BBC radyosunda konuşurken yaptı.
54. güney enlemi
54. güney enlemi, Dünya üzerinde merkez enlem olan ekvatorun 54 derece güneyinde yer alan enlem dairesidir. Başlangıç meridyeninden doğuya doğru Atlas Okyanusu, Hint Okyanusu, Büyük Okyanus ve Güney Amerika'yı geçer.
Bileşik faiz
Bileşik faiz, her devre kazanılan faizin ana paraya ilave edilerek, bu miktara tekrar faiz işletilmesi usulüdür.
Faiz hesaplamasında, anapara üzerine hesap dönemi için işletilen faizin anaparaya eklenmediği, böylece her hesap dönemi için aynı kalan anapara üzerinden aynı oranda faiz işletilmesini sağlayan basit faiz yönteminden farklılık içermektedir. Bileşik faiz hesabında, bir hesap dönemi için anaparaya işleyen faiz, hesap dönemi sonunda anaparaya eklenir. Yeni hesap döneminde faiz, önceki dönemde işleyen faizin anaparaya eklenmesiyle bulunan miktar üzerinden işler. Bu şekilde, faize de faiz işletilmiş olur.
55. güney enlemi
55. güney enlemi, Dünya üzerinde merkez enlem olan ekvatorun 55 derece güneyinde yer alan enlem dairesidir. Başlangıç meridyeninden doğuya doğru Atlas Okyanusu, Hint Okyanusu, Büyük Okyanus ve Güney Amerika'yı geçer.
Chenega Buzulu
Bir kıyı buzulu olan Chenega Buzulu, Amerika Birleşik Devletleri'nin bir eyaleti olan Alaska'daki Kenai Yarımadası'ndaki Prens Wiliams Boğazı'nda yer almaktadır.
Adını 1905 yılında Chenega Adası'ndan ve bu adanın civarındaki Chenega Körfezi'nden almaktadır. Çok ilgi çekici turistik bir yer olan buzul her sene birçok kanocuyu ve gezinti teknesini okyanusla kavuştuğu Nassa Fiyordu'na çekmektedir.
56. güney enlemi
56. güney enlemi, Dünya üzerinde merkez enlem olan ekvatorun 56 derece güneyinde yer alan enlem dairesidir. Başlangıç meridyeninden doğuya doğru hiçbir karadan geçmez.
Hrvoje Šarinić
Paris, Fransa'da iş hayatına başladı. 1963'ten 1987'ye kadar Fransa'da 24 yıl geçirdiği gibi Hırvatistan ve Fransa]'nın çifte vatandaşıdır. Hırvatistan'daki ilk demokratik seçimlerden sonra Franjo Tuđman hükûmetine girdi ve kişisel bürosunun başkanı oldu.
1992 tarihli parlamento seçimlerinden sonra Hırvatistan Demokratik Birliği (HDZ) üyesi olarak başbakanlık görevine seçildi.
Kabinesi, Tuđman'daki tüm yıllarda olduğu gibi, dış politika ve savaştan daha az endişe ediyordu. Bu konulardan birisi devlete ait şirketlerin özelleştirilmesi idi. Göev süreci boyunca, 1993 yılının başlarında Slobodna Dalmacija'nın rezil bir şekilde ele geçirilmesi de dahil olmak üzere, bu sürecin en tartışmalı olaylarının çoğunu yaşadı. O zamana kadar Hırvat ekonomisi düşmeye devam etti, Šarinić'in kendisi çok popüler olmadı. Bütün bunlar, Bosna-Hersek'teki tırmanan savaşla birlikte, Tuđman'ı Nisan 1993'te Nikica Valentić ile değiştirmeye yöneltti.
Tuđman'ın yakın danışmanı olarak görev yapmaya devam etti ve bir süre Hırvat güvenlik hizmetlerinin başında bulundu.
1995 yılında hükûmetin Erdut Anlaşması'ndaki resmî temsilcisiydi.
1998'de Šarinić, yüksek düzeyli HDZ'li politikacı Ivić Pašalić'i ve Tuđman'ın Pašalić'le birlikte yaptığı görüşmeden sonra görevinden istifa ederek kamuoyunda eleştirdi. 2000'de yeni kurulan Demokratik Merkez'e katıldı ve faaliyetlerde bulundu.
Danişment, Ilgaz
Danişment, Çankırı ilinin Ilgaz ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılı kayıtlarında bugünkü adıyla geçerken, 1985 ile 2008 yılı arasındaki TÜİK kayıtlarında Danışman olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Çankırı il merkezine 62 km, Ilgaz ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır. Köy, Ilgaz'ın kuzeybatısında olup, Yukarıbozan, Aşağıbozan ve Belsöğüt köyleri üzerinden bir köy yoluyla ilçe merkezine bağlıdır.
Cook Adaları'nda COVID-19 pandemisi
Cook Adaları'nda COVID-19 pandemisi, devam eden küresel koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19) viral pandemisinin bir parçasıdır. Cook Adaları hükûmeti 3 Aralık 2021'de şüpheli bir vaka olduğunu duyurdu. Daha sonra bu vakanın bulaşıcı olmayan eski bir vaka olduğu tespit edildi. 15 Şubat 2022'de ise Yeni Zelanda Auckland'dan Rarotonga'ya gelen bir kişide omikron varyantı tespit edildi. Böylece Cook Adaları ilk vakasını duyurmuş oldu.
Arka plan
12 Ocak 2020'de Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 31 Aralık 2019'de Vuhan şehrindeki bir grup insanda yeni bir koronavirüsün solunum hastalıklarına neden olduğunu doğruladı. Dünya Sağlık Örgütü tarafından 30 Ocak 2020'de Uluslararası Halk Sağlığı Acil Durumu ilan edildi ve 11 Mart'ta bir pandemi olarak kabul edildi.
Ölüm oranı COVID-19 için SARS'a göre daha düşüktür. Ancak bulaş oranı çok daha büyüktür.
COVID-19 aşısı
Cook Adaları'nda 2 Mart 2022 itibarıyla 12.787 kişi (nüfusun %97'si) çift doz aşı olmuş durumdadır.
Şakir Bayhan
Şakir Bayhan (4 Ekim 1938; Akova, Yugoslavya - 15 Şubat 2019, Ankara), Türk orman yüksek mühendisi ve leksikograftır.
Yaşamı
Lise eğitimini Karadağ'da tamamladıktan sonra, II. Dünya Savaşı'nın etkilerini hisseden Yugoslavya'dan Türkiye'ye, 1959 yılında ailesi ile birlikte göç etti.
İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi'nden 1969 yılında orman yüksek mühendisi olarak mezun oldu. Üniversite yıllarında, daha sonra kendisine eski Yugoslav dilleri (Sırpça, Hırvatça ve Boşnakça) ile ilgili yayınlarında temel olacak çalışmalarını yapmaya başladı. 1969-1970 yıllarındaki askerlik dönemi içerisinde yabancı diller konusundaki araştırmalarına devam etti. İlerleyen süreç içerisinde, el yazımı olarak 15.000 kelimeden oluşan Sırp-Hırvatça - Türkçe sözlüğünü, toplam 9 yıllık bir çalışma sonucunda hazırladı.Türk Dil Kurumu ile beraber yürüttüğü çalışmalar neticesinde, yaklaşık 30000 maddeden oluşan Boşnakça - Türkçe ve Türkçe - Boşnakça sözlük 2015 yılında yayımlandı.
15 Şubat 2019 günü Ankara'da öldü.
Türkiye Cumhuriyeti madenî paraları
Bu madde Türkiye Cumhuriyeti madenî paralarını göstermektedir.
İlk Türk lirası
1922-23'te alüminyum-bronz 2 1⁄2, 5 ve 10 kuruş ve nikel 25 kuruştan oluşan yeni bir madenî paralar tanıtıldı. Bunlar, Arap alfabesiyle yazılan son Türk madenî paralarıydı.
1934 yılında 1 lira değerindeki gümüş paralar basıldı, ertesi yıl bakır-nikel 1, 5 ve 10 kuruş, gümüş 25 ve 50 kuruş ve 1 Türk lirasından oluşan yeni bir madenî paralar basıldı. Alüminyum-bronz 1⁄4 kuruş paralar, 1940-1942 yılları arasında bu değeri taşıyan son paralardır. Nikel-pirinç paralar 1944'te 25 kuruşta gümüşün yerini almış, 1947-1949 yılları arasında piyasaya sürülen pirinç 1, 2 1⁄2, 5, 10 ve 25 kuruşla değiştirilmiştir. Gümüş 50 kuruş ve 1 lira 1948'de, bakır-nikel 1 lira 1957'de tedavüle çıkarıldı.
1958-1963 yılları arasında bronz 1, 5 ve 10 kuruş ve çelik 25 kuruş, 1 ve 2 1⁄2 lira, ardından 1971 ve 1974'te çelik 50 kuruş ve 5 lira piyasaya sürüldü. Alüminyum, 1975'te bronzun yerini aldı. Bu paralar ise 1980 yılına kadar basıldı.
1981 yılında enflasyonun hız kazanmasıyla birlikte 1, 5 ve 10 liralık alüminyum madeni paralar piyasaya sürüldü. Bunu zamanla daha yüksek kupürler izledi: 1984'te 20, 50 ve 100 lira, 1985'te 25 lira, 1988'de 500 lira, 1990'da 1.000 lira, 1991'de 2.500 lira, 1992'de 5.000 lira, 1994'te 10.000 lira, 1995'te 25.000 lira, 50.000 1997'de lira ve 1999'da 100.000 lira. Bu 2002'de 250.000 liralık madeni parayla zirveye ulaştı.
2009-günümüz
Nisan 2023'te, artan üretim maliyetlerinden dolayı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından ₺1'nin ağırlığı düşürülmüş ve kalınlığı inceltilmiştir.
Hatıra paralar
Hatıra paralar, 1 TL'nin arka yüzünün değişmesiyle tedavüle çıkarılmaktadır.
Kaynakça
Coins of Turkey Pièces de monnaie en livre turque
Kevin Young (atlet)
İlk yılları
Doğum yeri olan Los Angeles'taki Jordan Lisesinde öğrenim görürken 110 metre engelli yarışlarına katılan Young, 1984 CIF California State Meet isimli etkinlikte, 110 metre engelli koşusunda üçüncülük elde etmişti. Sonraları, Kaliforniya Üniversitesinde öğrenim gördüğü sırada 400 metre engelli yarışlarına katılmaya başladı ve 1978 ile 1988 yıllarında NCAA şampiyonlukları elde etti.
Kariyeri
Uluslararası bir etkinliğe ilk kez 1986'da, Sovyetler Birliği'nin başkenti Moskova'da gerçekleştirilen İyi Niyet Oyunları'nda katıldı ve 49,35 saniyelik derecesiyle yarışı yedinci sırada tamamladı. Ertesi yıl Indianapolis'teki Panamerikan Oyunları'nda Jamaikalı Winthrop Graham'ın ardından ikinci olarak ilk başarısını elde etti. 1988'de, Seul'deki Yaz Olimpiyatları'nda ülkesini temsil ederken, Edwin Moses'ın ardından yarışı dördüncü olarak tamamladı. Bu yarışta elde ettiği 47,94 saniyelik derecesi, Panamerikan Oyunları'ndaki 47,72 saniyelik derecesinin arkasında kalmıştı.
1992 yılında ABD Atletizm Şampiyonası'nı kazanan Young, aynı yıl Barselona'da düzenlenen 1992 Yaz Olimpiyatları'nda ülkesini temsil etti. 400 metre engelli yarışında elde ettiği 46,78 saniyelik derecesiyle altın madalya kazanmasının yanı sıra Olimpiyat ve dünya rekorunun yeni sahibi oldu.
1993 yılında ikinci ABD şampiyonluğunu kazandı. 1993 Dünya Atletizm Şampiyonası'ndan iki hafta kadar önce katıldığı yarışta, 25 yarış üst üste gelen birinciliğin ardından Zambiyalı atlet Samuel Matete'ye birinciliği kaptırdı. Dünya Şampiyonası'ndaki yarışta ise Matete'nin 0,42 saniye önünde birincilik elde etti.
Performansındaki düşüş
Antrenmanlarını yaptığı Kaliforniya'dan ve antrenörü John Smith'ten ayrılmak zorunda kalması, Young'ın 1993 yılı sonrasındaki performansında düşüşlere sebep oldu. 1994 yılındaki en iyi derecesini 22 Mayıs günü New York'ta yapılan yarışta, 49,70 saniye ile elde etti ve bu sonuçla ABD Atletizm Şampiyonası finallerine katılma hakkı kazanamadı. 1995 yılında da performansında düşüş kaydedildi. Ülkesinin Atlanta şehrinde düzenlenecek olan 1996 Yaz Olimpiyatları elemelerine, antrenör Bob Kersee eşliğinde hazırlandı. Ancak yapılan elemelerde yarı finali geçemedi ve oyunlara katılma şansını yitirdi. 1999 yılında ise kariyerini sonlandırdı.
İsmail Hakkı Demircioğlu
İsmail Hakkı Demircioğlu (d. 1957, Pazar, Rize), Türk müzisyendir.
Yaşamı
Müziğe küçük yaşlarda ilgi duymaya başladı. İlk ve ortaöğrenimini Pazar'da tamamladı. Daha sonra İTÜ Türk Müziği Devlet Konservatuvarı Temel Bilimler Bölümünü bitirdi.
Bağlamadan bas gitara dek çeşitli enstrümanları çalan Demircioğlu, önce Ruhi Ayangil Türk Müziği Orkestrası'nda daha sonra Ruhi Su Dostlar Korosu'nda bas gitarist olarak çalıştı. Bu dönemde 2 albüm hazırladı.
1998'den sonra Erkan Oğur'la çalışmaya başladı. Bugüne dek birçok albüm hazırladı. Ayrıca Türkiye'nin çeşitli yerlerinde ve Türkiye dışında birçok konser verdi.
Çapa Fen Lisesi
Çapa Fen Lisesi, İstanbul'un Fatih ilçesinin Çapa semtindeki tarihi okuldur.
Tarihi
Çapa Fen Lisesi'nin tarihi, 16 Mart 1848 tarihinde aynı binada hizmete açılmış olan “Darülmuallimin” (Erkek Öğretmen Okulu) adlı okula dayanır.
Tanzimat’ın ilanından sonra ortaokul öğretmen yetiştirmek amacıyla kurulan Darülmuallimin adlı okulların ilki, bu binada Padişah I. Abdülmecid'in iradesi ile Ahmet Kemal Efendi’nin öncülüğünde öğretime başlamıştı. 1868 yılında ilkokul öğretmeni yetiştirmek üzere Beyazıt’ta “Darülmuallimin-i Sıbyan” açılınca eski Darülmuallimin adı, “Darülmuallimin-i Rüştiye” oldu. 1870 yılında binası onarıldı. 1874’te içinde bir de “idadi” şubesi açıldı. Kurum, içinde Rüştiye ve İdadi şubelerini içeren ve “İstanbul Darülmuallimini” adıyla anılan bir öğretmen okulu haline geldi. 1890’da ise bünyesinde İbtidaiye, Rüştiye ve Aliye  şubelerini bulunan  ve “İstanbul Darülmaullimin-i Aliye” adını taşıyan bir okul oldu. Okul binası Mimar Kemaleddin tarafından 1900 yılında imar edildi. 1908’de İbtidaiye kısmı okuldan ayrıldı; 1912’de yüksekokul statüsü verildi.
Pertevniyal Lisesi ve Devlet Kitapları Müdürlüğü 1987'de okula geçici statü ile taşındı; Hizmet İçi Eğitim Merkezi de 1991 yılına kadar tarihi ana binada faaliyetini sürdürdü. Okul, 1991-1992 öğretim yılından 2013-2014 öğretim yılına kadar Çapa Anadolu Öğretmen Lisesi olarak hizmet vermiş olup 2014-2015 öğretim yılından itibaren Çapa Fen Lisesi adını almıştır.
Denzel Washington
28 Aralık 1954'te rahip bir babanın ve güzellik uzmanı bir annenin ortanca çocuğu olarak New York'ta dünyaya geldi. Liseyi bitirdikten sonra Fordham Üniversitesi'nin Gazetecilik Bölümü'ne devam etti. İlk oyunculük deneyimlerini okul sıralarında rol aldığı öğrenci dramlarında edindi. Mezun olduktan sonra San Francisco'ya taşındı. Amerikan Tiyatro Konservatuvarı'na kaydını yaptırdı. Fakat bir yıl sonra oyuncu olarak iş aramak amacıyla konservatuvar öğrenimini yarıda bıraktı. Oyunculuk yeteneği vardı. Ama o yeteneğine cinsel çekiciliğini de katarak televizyon dizilerinde küçük roller kapmayı başardı.
Kariyerine TV dizilerinde oynayarak devam eden Washington, NBC'nin ünlü TV dizisi " St. Elsewhere " de Dr. Chadler karakterini tam altı yıl boyunca canlandırdı. İlk sinema deneyimi 1981 yılında başlayan oyuncu, George Segal'ın " Carbon Copy " si ile adını gerçek anlamda duyurdu. 1987 yılında Özgürlük Çığlığı filmindeki performansıyla En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülüne aday olmuştur. 1989 yılında "Glory" de canlandırdığı kaçak köle Tripp ile En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında Oscar kazanan Washington, önünde açılan yeni sayfalarla bugünlere geldi. 90'larda Julia Roberts'ın da yer aldığı "Pelican Brief" (Pelikan Dosyası), Tom Hanks'e Oscar kazandıran "Philadelphia", "Crimson Tide", "Peacher's Wife" ve "Courage Under Fire" gibi önemli filmlerde rol aldı. Bütün bunlara ek olarak yönetmenlikte de şansını deneyen ünlü oyuncu 1999'da "Finding Fizh" i çekti.
Denzel Washington 2000 yılında çekilen "Remember the Titans" (Unutulmaz Titanlar) filminde takım koçu Herman Boone rolüyle kamera karşısına geçti. oyuncuün bu filmden bir yıl sonra rol aldığı "Training Day" ona bir kez daha Oscar ödülü getirdi. Gizli Polis soruşturmasının ahlaki yönden çelişkili dünyasında kurgulanmış olan aksiyon filminde Alonzo Harris rolüyle kamera karşısına geçen Washington, bu rolle 2002 yılının "En İyi Erkek Oyuncusu" seçildi.
oyuncuün 2002 yılı çalışmaları arasında yönetmenliğini Nick Cassavetes'in yaptığı "John Q" yer almaktadır. Aynı yıl senaryosunu Antwone Fisher'ın hazırladığı "Antwone Fisher" filminde hem oynayan hem de yöneten Washington, 2004 senesinde "The Manchurian Candidate" filminde Körfez Savaş'ına katılan bilinçaltı kontrol edilen bir askeri canlandırdı.
2006 yılında Dejavu filmine Duog Carlin rolünde ATF teşkilatında çalışmaktadır. Önemli bir ajan olduğunun kendisi de farkındadır. New Orleans'ta meydana gelen bir vapur patlamasının soruşturması ona verilmiştir.
2007 yılında başrolünü Russell Crowe ile paylaştığı gerçek bir hikâyeden esinlenilerek yazılan Amerikan Gangsteri filmindeki performansıyla Oscara aday gösterildi.
2010 yılında Tanrının Kitabı, 2014 yılında Adalet ve 2016 yılında çekilen Fences filmlerinde oyunculuğun yanı sıra yapımcılıkta yapmıştır.
2002 yılında çekilen Antwone Fisher, 2007'de Muhteşem Münazaracılar ve 2016'daki Fences filminde de oyunculuğun yanı sıra yönetmenlik de yapmıştır.
Frank Aarebrot
Frank Henrik Aarebrot (19 Ocak 1947 - 9 Eylül 2017),Norveçli siyaset bilimci ve akademisyendir. Kendisi Bergen, Norveç doğumludur. Bergen Üniversitesi'nde Karşılaştırmalı Siyaset Profesörü ve Örebro Üniversitesi'nde Demokrasi Yardımcı Profesörü olarak görev yapıyordu. Düzenli olarak Siyasal Bilgiler Enstitüsü'nde ve Humboldt Üniversitesi'nde ders verdi. Aarebrot, Berlin Duvarının yıkılmasından sonra Avrupa'nın demokratikleşmesi üzerine 69 kitap yazdı. Aarebrot ülkesi Norveç'te siyasi yorumcu olarak da biliniyordu. Norveçli siyaset bilimci Frank Aarebrot doğum yeri Bergen'de geçirdiği kalp rahatsızlığına bağlı 9 Eylül 2017'de 70 yaşında ölmüştür.
Sezen Aksu
Sezen Aksu, doğum adıyla Fatma Sezen Yıldırım, (d. 13 Temmuz 1954, Denizli), Türk şarkıcı-şarkı yazarı ve yapımcı. Çıkış yaptığı 1970'lerin ortalarından itibaren şarkılarıyla etkili bir figür hâline gelerek Türk pop müziğine yön verdi. Şarkıcılığının yanı sıra yazıp bestelediği şarkıları başkalarına vermesi sayesinde söz yazarı ve besteci kimliğiyle de sık sık ön plana çıktı. Kendisine geri vokallik yapan birçok kişiyi destekleyerek bu kişilerin albümlerinin yapımcılığını üstlendi. Bu sayede 1990'lar boyunca ve 2000'lerin başında çeşitli isimlerin tanınmasına yardımcı oldu ve bu isimleri etkiledi.
Medyada Minik Serçe unvanıyla sıkça anılan Aksu, Selanik'ten mübadele ile Türkiye'ye gelmiş bir ailenin kızı olan anne ile Pazar, Rizeli bir babanın kızı olarak Sarayköy, Denizli'de doğdu. Üç yaşındayken ailesinin İzmir'e taşınması sonucunda burada eğitim gördü, İzmir Kız Lisesini tamamladıktan sonra Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesine devam etti ancak ikinci sınıfta okulu bıraktı. 1974'te plak yapmak için İstanbul'a taşındı ve bir yıl sonra ilk 45'liği "Haydi Şansım"ı Sezen Seley adıyla çıkardı. 1977'de ise ilk stüdyo albümü Allahaısmarladık'ı yayımladı. Ardından Serçe (1978), Firuze (1982), Sen Ağlama (1984), Git (1986), Sezen Aksu Söylüyor (1989), Gülümse (1991), Deli Kızın Türküsü (1993), Düş Bahçeleri (1996) dâhil olmak üzere onlarca albüm piyasaya sürdü. Bunlardan Gülümse, Türkiye'de tüm zamanların en çok satan albümlerinden biri oldu. Aksu, bugüne kadar dünya genelinde 40 milyondan fazla albüm sattı.
1954-1974: İlk yılları ve kariyer başlangıcı
Sezen Aksu, Denizli ilinin Sarayköy ilçesinde doğdu. Fen bilgisi öğretmeni olan annesi Şehriban Hanım, Selanik'ten mübadele ile gelen bir ailenin kızıdır. Pazar, Rizeli olan Laz kökenli babası Sami Yıldırım ise bir matematik öğretmenidir. Aksu, üç yaşına kadar Denizli'de oturduktan sonra, ailesiyle İzmir'e taşındı. Nihat adındaki kardeşi ile beraber büyüyen Aksu, gençlik yıllarında birçok sanat dalına merak saldı. Bir süre Cengiz Bozkurt'tan resim dersleri aldı. Tiyatro ve dans derslerini de bu süreye sığdırdı. Bu sürede asi kişiliğiyle dikkat çeken Aksu, dansöz olma hayali kurmaya başladı.
Sanatçı, daha sonrasında, bu süreç için "Allah babama acıdı da şarkıcı oldum" demiştir. Aksu, 1970 yılında Hafta Sonu dergisinin açtığı, jüri başkanlığını Ajda Pekkan'ın yaptığı 'Altın Ses' yarışmasında altıncı olurken bir diğer pop sanatçısı Nilüfer birinci olmuştu. Böylece Nilüfer, Sezen Aksu'dan önce ilk albümünü yayınladı. 1973 yılında Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesine giren Aksu, 1974'te üç şarkısını bir plak şirketine gönderdi. Aynı yılın Kasım ayında Ali Engin Aksu ile evlenen sanatçı, okulundan da ayrıldı.
1974'ün son aylarında plak yapımı için İstanbul'a yerleşti.
1975-1982: Kırkbeşlikler dönemi
Müzik kariyeri 1970 yılında, Hafta Sonu dergisinin açtığı Altın Ses yarışmasında altıncı olmasıyla başladı. 1975 yılında, Sezen Seley adıyla, ilk 45'liği Haydi Şansım ' ı çıkardı. Çok az satan bu 45'liği Sezen Aksu adıyla piyasaya çıkardığı ikinci 45'liği Yaşanmamış Yıllar/Kusura Bakma izledi. Kendisini uzun süre kırkbeşlik plaklar listesinde bir numara yapacak üçüncü 45'liği Olmaz Olsun/Vurdumduymaz 'ı 1976 yılında çıkardı.
- Allahaısmarladık kapağında da bulunan bir dörtlük. 1978 yılında Hurşid Yenigün'ün iki bestesi için söz yazan Aksu, Gölge Etme/Aşk kırkbeşliğini yaptı. Yine aynı yıl, piyasadaki en eski Sezen Aksu albümü olma özelliğini taşıyan Serçe, çift LP olarak piyasaya çıktı. 1979 yılında İlk Gün Gibi/Yalancı ve Allahaşkına/Sensiz İçime Sinmiyor kırkbeşlikleri piyasaya çıktı. Aynı yıl sanatçı, sinema sektöründe de göründü. Sanatçının ilk filmi, başrolünü Bulut Aras'la paylaştığı; "A Star is Born" (Tr: Bir Yıldız Doğuyor; Y: Frank Pierson; O: Barbra Streisand, Kris Kristofferson) filminden uyarlanan ve bir Atıf Yılmaz filmi olan Minik Serçe oldu. Sanatçı bu tarihten sonra Minik Serçe adıyla anılmaya başladı. Bir ünlü doğarken, başka bir ünlünün sönüşünü anlatan film, o dönemde fazla beğeni toplamadı. Aksu, bu filmi 1999 yılında Okan Bayülgen'in Zaga programında tekrar seyretmiş ve bu rolüne gülmüştür.
1980 yılında Sevgilerimle albümünü çıkaran sanatçı, 1981'de Sezen Aksu Aile Gazinosu adlı müzikal için çalışmalar yaptı. Sanatçı, 10 Temmuz 1981'de Beşiktaş Evlendirme Dairesi ' nde Sinan Özer ile evlendi. Ancak o sıralarda Aksu'nun Özer'den 4,5 aylık gebe olduğu konuşuluyordu. 8 Kasım 1981'de Aksu, oğlu Mithat Can Özer'i dünyaya getirdi. Sanatçı, aynı yıl Aralık ayında Sezen Aksu Aile Gazinosu için tekrar çalışmaya başladı.
1982 yılında Şan Müzikholü ' nde Sezen Aksu Aile Gazinosu gösterime girdi. Adile Naşit, Şener Şen, Ayşen Gruda ve Altan Erbulak ile aynı oyunu paylaşan Aksu, sahnede yedi farklı karakteri canlandırdı. Sonrasında Firuze albümünü yayımlayan sanatçı aynı yıl, dönemin popüler dergisi Hey tarafından "Yılın Kadın Şarkıcısı" seçildi. 1983 yılında Aksu, Hey'in Geleneksel Oskar Konseri ' ne de Yılın Kadın Şarkıcısı olarak katıldı.
1983-1989
1983 yılında Sezen Aksu, Eurovision'a katılma kararı aldı. Söz ve müziği Ali Kocatepe'ye ait "Heyamola" parçası, Ali Kocatepe ve Coşkun Demir ile birlikte seslendirildi. Türkiye finaline kalan bu parça Eurovision finallerinde Türkiye'yi temsil edemedi. 1983 yılında "Heyamola" parçasının 45'liği "Hey Dergisi" tarafından yılın plağı seçildi. Aynı yıl Aksu, Sinan Özer'den boşandı.
1984 yılında sanatçı tekrar Eurovision adayı oldu. Halay, 1945 ve Merhaba Ümit adlı parçalarla Türkiye finaline kaldı. İlk olarak "Merhaba Ümit"i eleyen Aksu Türkiye finalinde "Halay" ve 1945' i seslendirmeye karar verdi. Türkiye finali gerçekleşmeden iki hafta önce Türkiye'ye gelen yabancı bir arkadaşı Aksu'ya sadece 1945'i seslendirmesini önerdi. 1945 'in sözlerinin tüm dünyayla ilgili olduğunu düşünen Aksu, bu parçanın yurtdışında da Türkiye'yi daha iyi temsil edeceğini düşünerek Halay 'dan vazgeçti. Türkiye finalinde şarkıyı seslendiren Sezen Aksu, beklenenin aksine bu kez de seçilemedi.
Sanatçı, 6 Eylül 1984'te Sen Ağlama albümünü piyasaya çıkardı. TRT'nin denetiminden geçemediği için önceleri televizyonda şarkıları yayımlanmayan Aksu, 1985'in başından itibaren bu fırsatı elde etti. Şarkılar TRT'de yayımlanmaya başlar başlamaz albüm büyük bir ilgi gördü ve satış listelerinin haftalarca zirvesinde yer aldı. Aksu, albümün 56. haftasında "Hey Dergisi"ne yaptığı açıklamada "Bekliyordum ama bu kadarını değil... Ne yalan söyleyeyim, 1 yılı aşkın sürece listelerde kalacağımı sanmıyordum. Tüm müzikseverlere candan, gönülden teşekkürlerimi sunuyorum." şeklinde beyanatta bulundu.
1985 yılında Aksu, Eurovision Türkiye finaline bir kez daha katıldı. Bu seferki şarkının adı Küçük Bir Aşk Masalı ' ydı. Sözleri Aksu'ya ait olan bu şarkıyı Sezen Aksu ve Özdemir Erdoğan birlikte seslendirdi ama sonuç değişmedi. Eurovision'da Türkiye'yi temsil etme hakkını bir türlü kazanamayan Aksu, 1985'ten sonra bir daha yarışmaya katılmadı.
1985'te, sanatçı "Bin Yıl Önce, Bin Yıl Sonra" isimli müzikal için hazırlandı. Müzikal, 1986 yılının ilk haftasından itibaren gösterime girdi. Şan Müzikholü'nde kapalı gişe oynayan bu müzikal, dönemin dünyasını ve Türkiye'sini tiye alıyordu. Sahnede büyük beğeni toplayan Aksu, sahneyi Şener Şen, İlyas Salman, Ayşen Gruda gibi isimlerle paylaştı.
1989 yılında Sezen Aksu beyaz perdede göründü. Yönetmenliğini Yavuz Özkan'ın yaptığı "Büyük Yalnızlık"ta Sezen Aksu, başrolü Ferhan Şensoy ile paylaştı. Film, 1990 yılındaki Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Görüntü dalında ödül aldı. Filmin müzikleri Aksu'nun yapımcısı Onno Tunç'a aitti. Filmin müziklerinden "Aşk Irmakları", dört yıl sonra Uçurtma Bayramları adıyla Levent Yüksel'in ilk albümünde yer alacaktı.
1990-1999
1990'larda Sezen Aksu, yapımcı olarak dinleyicilerin karşısına çıktı. Böylelikle 1990'ların müziğinde çok önemli bir yer ettiği gibi Sertab Erener, Harun Kolçak, Aşkın Nur Yengi, Levent Yüksel, Işın Karaca, Hande Yener, Yıldız Tilbe gibi birçok ismi müzik piyasasına kazandırdı ve birçok önemli sanatçıya destek oldu.
1990'lı yıllarda Kanal 6'da Sezen Aksu Show programını yapmaya başladı.
Nogent-sur-Marne
Nogent-sur-Marne Fransa'nın Île-de-France bölgesine bağlı Val-de-Marne ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2016 yılı itibarıyla 32,195'tir.
Sezen Aksu
1990-1999
1991'de Aşkın Nur Yengi'nin ikinci albümü "Hesap Ver"in yapımını da üstlendi. Albüm Yengi'nin ilk albümü gibi yüksek bir satış elde etti. Aynı yıl müzik yönetmenliğini Onno Tunç'un yaptığı Gülümse çıktı. Albüm, 2 milyonu aşan bir satış rakamı elde etmişti. Albümün bu kadar çok satmasının sebeplerinden biri Aksu'nun hitap kesimiydi. Aksu, bu albümle halkın tüm kesimlerine hitap etmekteydi. 1992'de, Avrupa'da albümün hit şarkılarından "Hadi Bakalım"ın teklisi yayımlandı.
1992'de Aksu, vokalistlerine albüm yapmaya devam etti. Sertab Erener ile çalışan Aksu, Erener'in ilk albümü Sakin Ol'u yayımladı. Albüm beklenenin üzerinde satış rakamları elde etti. Bu albümden birkaç ay sonra, 1993'te Levent Yüksel ile çalışan Aksu bu kez Yüksel'in ilk albümü "Med-Cezir"i satışa sundu. Bu albüm de yüksek bir satış rakamına ulaşarak Levent Yüksel'i 90'larda tanınır biri hâline getirdi.
Sanatçı, aynı yıl kendi albümü olan "Deli Kızın Türküsü"nü piyasaya sürdü. Albümde Uzay Heparı ile çalışan Aksu, farklı tarzlar denedi. Bu farklı albümden "Küçüğüm" ve "Masum Değiliz" gibi tanınan Aksu şarkıları çıktı. Albümün etkisi sürerken 20 Mayıs 1994 tarihinde, albümde beraber çalıştığı Heparı, motosikletiyle oyuncu Demet Akbağ'ın duran hâldeki arabasına çarparak bitkisel hayata girdi. O dönemde altı aylık evli olan ve kazadan önceki gün baba olacağını öğrenen Heparı, 31 Mayıs tarihinde öldü. Aksu bu olayın ardından, Uzay Heparı'yı anmak üzere "Yas" adlı bir şarkı besteledi. Ancak kendisi bu şarkıyı okumak yerine, Levent Yüksel'in sonraki albümüne koydu. Tüm bu çalkantılardan sonra Aksu, Sertab Erener'in ikinci albümü Lâ'l 'in yapımını üstlendi. Bu albüm de yüksek bir satış elde ederken Sezen Aksu, 90'ların müziğinde önemli bir yer elde etti.
Bir sene sonra 1995 yılında Aksu, Işık Doğudan Yükselir albümünü yayımladı. Albümde pop müzikten çok Anadolu müzikleri yer almaktaydı. Yunus Emre'nin, Mevlana'nın ve Âşık Daimi'nin eserleri bulunmaktaydı. Fahir Atakoğlu'nun da iki eseri vardı. Bunlardan birincisi, sonradan yayımlanan Alâturka adlı şarkıyken, diğeri de Yaktılar Halim'imi idi. Gülümse'nin müziğini yapan Arto Tunç'un da bu albümde iki bestesi vardı. Albümde yer alan bir başka şarkıda Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun aşağıdaki dizeleri yer almaktaydı:
1996'da Nazan Öncel'in Sokak Kızı albümünde bulunan "Erkekler de Yanar" ve "Bırak Seveyim Rahat Edeyim" şarkılarına vokalist olarak eşlik etti. Aynı yıl Zerrin Özer'in ünlü "Paşa Gönlüm" klibinde yer aldı.
Aralık 1997'de satışa çıkan "Düğün ve Cenaze" yine eleştirilen bir Aksu albümüydü. Albüm yoğun eleştiriler sonucunda yüksek bir satış rakamı elde edemedi. Albüme adını veren şarkıyla beraber dokuz tane Goran Bregoviç, bir tane Kurtis Jasavev bestesinden oluşan albümün sözlerini Aksu, Pakize Barışta ve Meral Okay ile birlikte yazdı. 1998 yılında albümün en ses getiren şarkısı "Erkekler"in teklisi yayımlandı. 1998'in Nisan ayında ise Levent Yüksel'in üçüncü albümü "Adı Menekşe" piyasaya çıktı.
1998'in Aralık ayında Aksu, Adı Bende Saklı adlı albümünü piyasaya çıkardı. '80'lerin melankolik, yer yer arabesk Sezen Aksu albümlerini anımsatan "Adı Bende Saklı" farklı çevreler tarafından beğenildi. Sözü ve müziği Selami Şahin'e ait olan "Ben Sevdalı Sen Belalı", "Tutuklu" ve "Adı Bende Saklı" şarkıları o dönemin en bilinen şarkıları hâline geldi. 1999'da bunu Sarı Odalar teklisi izledi. Parçanın klibi, İstanbul'a yapılması amaçlanan 3. köprüye karşı çıkmak amacıyla Arnavutköy'de çekildi.
2000-2009
2001 yılında sağlık sorunlarıyla uğraşan Aksu'nun o yaz verdiği altı konser büyük ilgi gördü. Aksu'nun altı yıldır vokalistliğini yapan Işın Karaca, 2001 Eurovision Şarkı Yarışması'nın seçmelerine katıldı ancak seçilemedi. Bu yılın sonunda Karaca'nın ilk albümü "Anadilim Aşk" yayımlandı. Albüm, baştan sona Sezen Aksu imzası taşıyordu.
20 Mayıs 2002 tarihinde Sezen Aksu, Şarkı Söylemek Lazım albümünü satışa sundu. Bu albüm sanatçının DMC firmasından çıkarttığı ilk albümdü. 12 Haziran 2002'de albümü takiben konser turuna çıkan sanatçı, Türkiye'nin bütün dillerini ve medeniyetlerini bir araya getiren "Türkiye Şarkıları" isimli konser serisini sundu. Konserlerde sanatçıya Rum, Ortodoks, Ermeni ve Musevi korolarıyla birlikte Diyarbakır Belediyesi Çocuk Korosu da eşlik etti. Sahnede Türkçe, Kürtçe, Ermenice ve Rumca şarkılar, türküler söylendi. Sanatçı, konserinin sonunda "Şarkı Söylemek Lazım"ı ve Mevlana'nın sözlerinden oluşan "Yeniliğe Doğru" şarkısını söyledi.
Bu konser dizisi sadece Türkiye'de değil birçok ülkede de haber oldu. AP ajansının çektiği bir fotoğraf birçok ülkede yayımlandı. 2003 yılının başında Beşiktaş'ta BKM'de Unplugged konserler veren Sezen yoğun ilgi üzerine konserlerine önce Maltepe Yayla Sanat Merkezi'nde daha sonra Türkiye'nin değişik şehirlerinde devam etti. 2003 yazı bitmeden sanatçının yeni albümü "Yaz Bitmeden" çıktı. Biri enstrümantal olmak üzere dört yeni şarkı içeren albümde ayrıca daha önce başka yorumcuların seslendirdiği Sezen Aksu şarkıları vardı. Yeni şarkılardan biri olan "Farkındayım"a Van'ın Gevaş ilçesinde klip çekildi.
Sezen Aksu'nun 2005 yılında piyasaya sürülen yeni albümü Bahane, beklenenin de üzerinde ilgi gördü. Aksu'nun kariyerinin 30'uncu yılını dolduruşunun anısına yayınlanan "Bahane" albümü, piyasaya çıktığı ilk iki haftada 320 bin sattı. Albümdeki yapıtlar arasından "Perişanım Şimdi", "Eskidendi, Çok Eskiden" ve "Yanmışım Sönmüşüm Ben" şarkılarına klip çekilirken "Bahane", sene sonunda Türkiye'nin 2005 yılında en çok satan albümü oldu. Aksu, 1975-2006 yılları arasında yazdığı şarkı sözlerini ise 2006 yılında çıkardığı Eksik Şiir kitabında topladı. Şiir kitabı büyük bir ilgi görerek ilk 4 günde 17.000 adet satıldı.
2008 yılının Haziran ayında Deniz Yıldızı adlı albümünü yayımladı. Albümde Aksu'nun uzun yıllar beraber çalıştığı Onno Tunç'un çaldığı piyano örnekleri yer almaktaydı. Albüm, yine önceki Aksu albümlerinden farklı olarak caz tınıları taşıyan ve baladlar içeren bir albümdü. Aksu, aynı albümünde Tanrı'nın Gözyaşları şarkısını Türkiye'de bir barış ortamının oluşması için yazdığını, bunun oluşabilmesi içinse sınır ötesi operasyonların bitirilmesi gerektiğini açıkladı.
2009 yılında Yürüyorum Düş Bahçeleri'nde... adlı 2 CD'den oluşan albümünü çıkarmıştır. Albümde söz ve müziği Sezen Aksu'ya ait olup; Aksu tarafından önceleri başka sanatçılara verilen şarkılar, sanatçı tarafından tekrar yorumlanmıştır.
2010-günümüz
2010 yılında Amerikan NPR radyosu tarafından belirlenen "50 Büyük Ses" listesinde yer alan Sezen Aksu'nun, Nisan 2010'da İsveç'in başkenti Stockholm'de, Fahir Atakoğlu ile birlikte verdiği konser çok sayıda Türk ve İsveçli müziksever tarafından izlendi. Aksu, 10 yıllık aranın ardından "TurkofAmerica" ile "GNL Entertainment"ın ortaklaşa organize ettiği, kurumsal sponsorluğunu ise Washington merkezli Türk Kültür Vakfı'nın yaptığı, ABD'de 4-7 Nisan tarihleri arasında gerçekleştirilen ve Maryland, Strathmore Konser Salonu'nda, New York, Carnegie Hall ve New Jersey’nin Newark şehrindeki Prudential Hall’da1ıď üç konser vermiştir. ABD konserlerinde sanatçıya Atakoğlu eşlik etmiştir. Aksu, New Jersey konserinde kendisine ayrılan süreyi aşması üzerine seyircilere, Biz bu sınırları aştık, Amerikalılar da sabır rekoru kırdılar, New Jersey'de de bu gece böyle olacak, sizleri mutlu etmeden bu sahneden inmeyeceğim demiştir. Son olarak Ahmet Kaya ...bir eksiğiz albümünde Ağladıkça şarkısını seslendirmiştir.
2011 yılına gelindiğinde Aksu tekrar stüdyoya girmiş ve Öptüm albümünü yayımlamıştır. İçerisinde genel olarak kendi söz ve bestelerinden oluşan "Unuttun mu Beni", "Vay", "Aşka Şükrederim", "Ah Felek Yordun Beni" gibi şarkıları barındıran albüm, söz ve müziği Nazan Öncel'e ait olan "Ballı" şarkısı da albümde yer almaktadır. Cemal Süreyya'nın "Sayım" isimli şiiri de Aksu'nun bestesiyle albümde yer almıştır. Albümden "Unuttun mu Beni" ve "Vay" şarkılarına klip çekilmiştir.
Aksu 2013 yılında "Kayıp Şehir", 2014 yılında "Yeniler ve Yeni Kalanlar" single'larını çıkarmış ve son olarak 2015'te "Eksik Olma" şarkısı ile sürdürülebilir çay tarımına destek vermiştir.