cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ukrayna Devrimci İsyan Ordusu
Geçmiş
İttifak Devletleri, iç savaşın patlak vermesine Şubat 1918'de Ukrayna'yı işgal ederek olaya dahil oldu, Bolşevik kuvvetler ittifak ordularını durdurmayınca Alman ve Avusturya işgal güçleri Ukrayna Merkez Konseyi ile bir barış anlaşması imzaladı. İleriki aylar Bolşevik hükümeti Sovyet hükümetinin resmi olarak tanınması karşılığında, Merkezi Güçlerin Brest-Litovsk Antlaşması'ndaki taleplerini kabul etti. Ukraynalı devrimciler ya zorla silahsızlandırıldı ya da Rusya'ya tahliye edildi, isyancı köylülerin zarar verdiği toprak ağaları Ukraynayı işgal eden 600.000 bin kişilik İmparatorluk askerleriyle işbirliği yapmasıyla Ukrayna genelinde isyancı çeteler ve işbirlikçilere karşı bir bağımsızlık savaşı tetiklendi.
İsa
Hristiyanlar, Yeşua'nın çarmıha gerilerek ölümünün hemen üç gün ardından dirildiğine ve kurduğu topluluğun Hristiyan Kilisesi'ne dönüştüğüne inanırlar. Hristiyan doktrinlerine göre Yeşua, Kutsal Ruh tarafından hamile bırakılan Meryem adında bir bakireden dünyaya gelmiş, birçok mucize gerçekleştirmiş, ardından Kilise'yi kurmuş ve en sonunda insanlığın günahlarının kefareti için çarmıha gerilerek ölmüş, üç gün sonra da dirilmiş ve tekrar geleceği tarihe kadar göğe yükselmiştir.
Yahudiler, Yeşu'nun beklenen Mesih olduğu inancını reddederler ve Yeşu'nun Tanah'ta belirtilen Mesih kehanetlerini karşılamadığını savunurlar. Sâbiîlik de Yeşua'nın Mesih olduğu inancını reddeder. Gnostisizm, Maniheizm, İslam, Dürzîlik ve Bahâîlik inanç veya felsefeleri, Yeşua'ya farklı yorumlarda bulunmuşlardır. Bazı Hristiyan Gnostikler Yeşua'yı, Tanrı'nın "gizli bilgi"yi (gnosis) dünyaya getirmek için beden almış hâli olarak tanımlarken, diğerleri, Tanrı'nın beden aldığını inkâr ederek Yeşua'nın yalnızca aydınlanma yoluyla gizli bilgiye ulaşan ve öğrencilerine de aynı şeyi yapmayı öğreten bir insan olduğuna inanır. Maniheizm'e göre Yeşua; Zerdüşt, Gotama Buda ve son peygamber Mani ile beraber inancın dört peygamberinden biri ve Mesih'tir. Maniheizm'e göre Yeşua ayrıca, kurtuluşlarından sonra erdemlileri selamlayan bir "yol gösterici tanrı"dır. İslam inancına göre İsa, Tanrı'nın (Allah) görevlendirdiği ve ulu'l-azm (azim ve sebat sahibi) olarak kabul edilen peygamberlerdendir ve Mesih'tir. İslam'a göre İsa, Meryem adındaki bakire bir anadan doğmuşsa da Tanrı'nın Oğlu değildir ve onun doğumu bir mucizedir; ayrıca kendisine bir de kutsal kitap (İncil) indirilmiştir. Kur'an'a göre İsa çarmıha gerilmemiş, ancak Allah tarafından öldürülmüş ve Allah katına yükseltilmiştir. Dürzî inancında İsa, tarihin farklı dönemlerinde ortaya çıkan yedi peygamber arasında yer alan Mesih ve Tanrı'nın önemli peygamberlerinden biri olarak kabul edilir. Dürzîler, "Yusuf ve Meryem'in oğlu" İsa'ya ve incilleri yazan dört müjdeciye (Matta, Markos, Luka ve Yuhanna) hürmet ederler. Dürzî kutsal metinlerine göre İsa, En Büyük İmam ve Nihai Aklın yeryüzündeki enkarnasyonu ve ilk kozmik ilkedir (hadd). Bahâî öğretileri, Yeşua/İsa'yı "Tanrı'nın Tezahürleri"nden biri sayar. Bazı Hindular ise, Yeşua'yı bir avatar veya sadu olarak görürler. Tenzin Gyatso (14. Dalay Lama) da dahil olmak üzere bazı Budistler, Yeşua'yı hayatını halkın refahına adamış bir bodhisattva olarak görür.
Kaynaklara göre Yeşua, yaklaşık MÖ 4 yılında, günümüzde Filistin bölgesi sınırlarında yer alan, ancak o dönemde Roma İmparatorluğu'nun Yahudiye eyaleti sınırları içerisinde bulunan Beytüllahim şehrinde, annesi Meryem'in bakire olduğuna ilişkin iddia edilen bir mucizeyle doğdu. Yeşua'nın doğum yeri Beytüllahim olarak kabul edilmekle birlikte, memleketi sıklıkla Nasıra olarak geçer. Hristiyan kaynaklarda Yeşua, "Nasıralı Yeşua" olarak da anılır. Bu nedenle Hristiyanlık dini "Nasranilik" olarak da adlandırılır. Yeşua'nın erken yaşamıyla ilgili fazla bir şey bilinmemektedir, ama çok büyük olasılıkla Yahudi kutsal yazıları ve dini konusunda eğitim görmüştür. Babasının mesleğini sürdürüp marangozluk yaptığına, Nasıra'da yaşayıp çalıştığına inanılır. Yaklaşık 30 yaşındayken, Tanrı'nın mesajını ilan ederek bölgede vaaz verme ve şifa dağıtma hizmetine başladı. İncillere göre, çekici ve şaşırtıcı mucizeleriyle büyük kalabalıkları etrafında topladı; ancak 12 takipçisine ya da havarisine özel ilgi gösterdi. Çok geçmeden Tanrı'yla ilgili mesajı, yetkililerin engeliyle karşılaştı. Havarilerinden biri olan Yahuda'nın ihanetine uğradı ve Roma askerleri tarafından tutuklanıp uydurma suçlamalarla ölüme mahkum edildi. Hristiyanlık inancı, Yeşua'nın çarmıha gerilip ardından dirildiğine inanırken İslam inancı, İsa'nın çarmıhta ölmediğine, Tanrı tarafından göğe yükseltildiğine, yerine de başkasının göründüğüne inanmaktadır.
Çoğu bilimsel araştırmacı, Nasıralı Yeşua'nın Celileli Yahudi bir haham olduğu ve kelâmını sözel olarak ilettiği, Vaftizci Yahya tarafından vaftiz edildiği ve Roma İmparatorluğu Yahudiye valisi Pontius Pilatus'un emriyle çarmıha gerildiği konusunda hemfikirdir. Bugün bilim dünyasında genel olarak kabul edilen görüşe göre Yeşua, Yahudiliğin düzelmesi için çaba harcayan kıyametçi bir vaiz ise de, kimi önemli araştırmacıya göre kıyametçiliği tartışma konusudur. Bugün dünyanın çoğu ülkesinde kullanılmakta olan Miladi takvimdeki "milat", Yeşua'nın doğduğu kabul edilen tarihtir.
Etimoloji
Türkçede kullanılan İsa sözcüğü Arapça olup Kur'an kökenlidir (عيسى, ʿĪsā). Hristiyanlığın merkezî kişisinin adı, İbranice ve Aramice bir ad olan Yeşua'dır (, ‘Yešua). İsrailoğullarında oldukça yaygın olan bu ad "kurtuluş Yahveh'dendir!" anlamına gelir. Yeşua adı Arapçaya Yasû (يسوع, Yasūʿ) olarak, Kitâb-ı Mukaddes kanonunun Yeni Ahit kısmının orijinal dili olan Grekçeye Yesus (Ἰησοῦς, Iēsoûs) olarak geçmiştir. Pek çok dilde Yesus adının varyasyonları kullanılır (Jesus, Jesu, Gesù gibi).
Birçok dilde kullanılan Christ, Christus, Cristo vb. isimler, 'kutsal yağ ile ovulmuş, kutsanmış' anlamına gelen Mesihin (İbranice: משיח; Aramice: משיחא‎) Grekçe karşılığı olan Kristosun [Χριστός] varyasyonlarıdır. Hristiyan kaynaklarında ve yer yer diğer inançların kaynaklarında ismi Yeşua Mesih/İsa Mesih olarak geçer. İslami inançta İsa'nın Mesih unvanıyla anılmasının bir sebebi, hastaları eliyle meshederek iyileştirmesidir.
Bilim dünyasında
Bazı araştırmacılara göre Yeşua, Roma İmparatoru Augustus zamanında, o dönemde Roma İmparatorluğu'na bağlı olan Beytüllahim'de MÖ 4'te dünyaya gelmiştir. Kendisinin, soyunun ve müritlerinin Aramice konuştuğu, bunun yanında İbranice ve Grekçeyi de anladığı ifade edilir. Bazı kaynaklara göre Beytüllahim yer adı değil, Yeşua'nın doğumu sırasında gökyüzünde görülen çok parlak yıldız gibi bir nesnedir. Bu iddiaya göre Beytüllahim tabiri Yeşua'nın nerede değil, ne zaman doğduğunu göstermektedir.
Mesih Efsanesi teorisi
Bazı tarihçi ve araştırmacılar, Yeşua'nın gerçek bir şahsiyet olduğu konusunda şüphecidirler. Adının Yeni Ahit kaynaklı dinî metinlerde sıkça geçmesine rağmen tarihî belgelerde kendisinden bahsedilmemesi, kendisi hakkındaki bazı anlatıların daha önceki efsanelerde de aynen yer alması gibi sebeplerle onun mitolojik bir karakter olabileceğini düşünmektedirler. Bu görüşte olan araştırmacıların Yeşua hakkındaki teorilerine genel olarak Mesih Efsanesi teorisi denilmektedir. Bu teoriyi savunanların hemfikir oldukları noktalar şöyle sıralanabilir: Yeşua'dan bahseden ve miladi birinci asra ait birincil derecede kaynağın olmaması ve Hristiyanlıktaki ibadetlerin, kendisinden önce ortaya çıkmış putperest dinlerde köklerinin olması.
Yeşua'nın tarihselliği
Günümüzde neredeyse bütün uzmanlar tarafından gerçekten yaşadığı düşünülen Yeşua'nın varlığının araştırılması için tarihçiler Sinoptik İnciller'i (Matta, Markos ve Luka) birincil kaynak olarak gösterir.
Hayatı
Hristiyan tarihçi ve teorisyenlerin çoğu, Yeşua'nın Celileli bir öğretmen ve marangoz olduğu, şifa dağıttığı, Yahya tarafından vaftiz edildiği, "halkı isyana teşvik etmek" suçuyla, Yahudi din adamlarının tahriklerine kanan Roma İmparatorluğu'nun Yahudiye eyaletinin valisi Pontius Pilatus'un emri ile Kudüs'te çarmıha gerildiği konusunda hemfikirdir. Hristiyanlık teolojisinde kullanılan, Yeşua'nın yaşamına dair ana kaynaklar Yeni Ahit'teki dört kanonik incildir (Matta, Markos, Luka ve Yuhanna). Genel kabule göre bunlar Yeşua'nın ölümünden 60-70 yıl sonra, I. yüzyılda yazılmışlardır. Hristiyanlığın bakış açısına göre, Eski Ahit'te yer yer ileride zuhur edeceği vadedilen Mesih, Yeşua'dır.
Yeşua'nın Davud'un soyundan geldiğine inanılır. Yahudi toplumu içinde doğup büyüyen Yeşua'nın yaşadığı dönemde Yahudilerin geleneksel olarak babalarının ismiyle anılması sebebi ile Yeşua yaşamı süresince, üvey babasına izafeten Yosef oğlu Yeşua olarak tanınmıştır. Dinî anlatılara göre annesi Meryem, Levioğulları soyundan geliyordu. Matta İncili'nde Meryem'in kocası Yusuf'un soyağacı verilir ve bu, Kral Yehoyakin'e dayandırılır. Yeremya 22:28-30'da Yehoyakin'in soyuna konulmuş bir lanetten söz edilir. Matta'daki soyağacı ile Yeşua'nın lanetli bir soydan gelmediği açıklanır. İnanca göre Yusuf, Yeşua'nın biyolojik babası olsaydı Yeşua Davud'un krallık tahtına oturamazdı. Luka İncili'nde ise Meryem'in soyağacı verilir. Bu soy kaydında Meryem'in Yehoyakin'in soyundan değil Peygamber Natan aracılığıyla Kral Davud'a kadar uzanan soydan geldiği açıklanır.
Yeşua'nın varlığının hikmeti
Hristiyanlara göre Yeşua'nın "dünyada kendine özgü bir önem"i vardır. Hristiyanlara göre Yeşua insanları Tanrı'ya yaklaştırmış ve Mahşer Günü dünyaya dönerek insanları bedensel dirilişlerinden önce ya da sonra yargılayacaktır. Kimilerine göre ise Yeşua'nın kurtarıcı rolü öteki dünyadan çok varoluşçu ya da toplumsal bir kimliktir; ve bazı araştırmacılar Yeşua'nın evrensel uzlaşıyı getireceğini savunur. Hristiyanlar Yeşua'ya Tanrı'nın beden almış hâli ve teslis de denilen Üçlü Birlik'teki üç hipostaz veya kişinin ikincisi olarak inanırken bazı gruplar teslis inancını kısmen ya da tamamen reddeder.
Yeşua'nın tabiatı
Hristiyan inancında Yeşua Tanrı'nın Oğlu ve Tanrı'nın enkarnasyonudur. O, Baba (Tanrı) ile insanlar arasında aracı, Tanrı'nın sözlerinin beden bulmuş biçimi, beklenen Mesih, kurtarıcı, Rab, Tanrı ile aynı "öz"den olan, güçlü Tanrı, tek insan, dünyanın tek kralı, Üçlü Birlik'teki kişilerden "Oğul"dur. Yeşua için kullanılan oğul ifadesi biyolojik bir anlam içermemektedir, Tanrı'nın babalığı ruhanî bir babalıktır. Hristiyanlık inancına göre Yeşua, insanların günahlarının bağışlanması için çarmıhta bedenen can vermiştir.
Yeşua'nın tanrısal ve insani özellikleri farklı mezheplerce farklı yorumlanır. Hristiyanlığın monofizit görüşüne göre insani tabiatı ile tanrısal tabiatı, tanrısal özü altında erimiş ve ayrılmaz, bölünmez tek bir tabiat meydana gelmiştir. Çarmıhta sadece insanî tabiatı acı çekmiştir. Tanrısal tabiatı acı çekmemiştir.
Diofizit görüşe göre ise insani ve tanrısal olmak üzere birbirinden bağımsız iki tabiatı vardır. Çarmıha gerildiğinde tanrısal tabiatı bedeninden ayrılmış, sadece insani tabiat acı çekmiştir. Meryem, insan olan Yeşua'nın annesidir, dolayısıyla da ona Theotokos, yani Tanrı anası denemez. Ortodoks, Katolik ve Protestanlara göre Yeşua'nın insani ve tanrısal iki tabiatı olup bunlar asla birleşmezler, karışmazlar ve ayrılmazlar.
İslam'da
İslam'da Meryem oğlu İsa, Mesih'tir, Allâh'ın elçisidir, Rûhullah'tır, bir râsuldür, beş ulu'l-azm peygamberden biridir. Ayrıca Müslümanlar İncil'in İsa'ya vahiy yoluyla indirilen kutsal bir kitap olduğuna inanırlar. İsa, Tanrı da değildir, Allah'ın oğlu da değildir. Kur’anda İsa kendisine erkek dokunmamış bir bakirenin mucize çocuğudur. Ölüleri bile diriltebilir. Hristiyan teolojisinden önemli bir fark olarak O tanrı veya tanrının çocuğu değil, Muhammed’i müjdeleyen bir peygamberidir. Ama yine de O’nun için özel bir dil kullanılır; O tanrının sözü ve özü (ruhu)’dür. (Nisa:171) Bebekliğinden itibaren olağanüstü mucizeler ve harikalar gösteren İsa'nın hikayesine Al-i İmran ve Meryem surelerinde ayrıntılı olarak yer verilir.
Doğumu
İslâmiyetin ana metni Kurân'a göre Îsâ, biyolojik veyâ ruhsal bir babası olmayarak, mûcizevî bir sûrette, annesinin rahminde yaratılmıştır. Kurân'da buna bir misâl olarak, toprağa insan sûreti verilip can ilka edilmesi sonucu babasız yaratılan Âdem Peygamber örnek getirilir ve iki peygamberin yaratılışı aynı mucize kategorisinde vurgulanır. Kur'an'da İsa'nın bir anne-baba ilişkisinden değil, sadece bir anneden meydâna geldiğini vurgulamak için birçok âyette, annesine izâfeten "Meryem oğlu İsa" şeklinde zikredilir. İnsanlar, doğduğunda, Şeytan tarafından dürtülüp rahatsız edilir ve ağlarlar. Meryem oğlu İsa, Şeytan'ın dokunup rahatsız edemediği kişidir.
Çarmıhtan korunması ve göğe yükseltilişi
Çoğu İslami gelenek, İsa'nın fiziksel olarak çarmıhta veya başka bir şekilde öldüğünü kategorik olarak reddeder. Çoğu gelenek, bunun yerine ikame veya başka bir kişinin İsa'nın yerine çarmıha gerildiği fikrini öğretir. Bununla birlikte, bazı modern Müslüman bilginler, İsa'nın gerçekten öldüğüne ve onun hayatta kalmasına yapılan atıfların gerçek değil, sembolik olduğuna inanıyorlar. İsa'nın ölümünün doğası hakkındaki bu anlaşmazlık, İslam kanonunun kendisinde bulunur ve en eski hadis, Muhammed'in arkadaşlarının İsa'nın öldüğünü söylediğini aktarır. Bu arada, daha sonraki hadis ve tefsirlerin çoğunluğu bunun tersini savunmaktadır. Muhammed Reşid Rıza gibi bazı İslami reformcular, çağdaş yorumcuların Kur'an'daki İsa'nın ölümünün inkârının mecazi olarak yorumlanmasıyla hemfikirdir.
Şeceresi
Kurân'da Îsâ'nın soyağacından olarak annesi Meryem ve dedesi İmran'ın adları zikredilmektedir. Müslüman bilginlerin eserlerinde hem Hristiyanların geleneklerinden iktibas edilmiş Marangoz Yusuf'un şeceresi, hem de Hristiyan geleneğine dayanmayan Meryem'in ve kuzeni Yahya'nın şecereleri mevcuttur. Marangoz Yusuf'un şeceresi ile Meryem Ana'nın ve Yahya bin Zekeriya'nın şecereleri arasında büyük farklılık mevcuttur.
Yaşadığı dönem hakkındaki ihtilaflar
Hristiyan geleneklerinin etkisiyle, İslâm bilginleri, Meryem oğlu İsa'nın, MS 1. yüzyılda risâlet görevini yerine getirdiğini zımnî olarak kabûl etmektedir veyâ İslâm'ın temel metni Kurân ile çatışma arzetmediği ve ayrıca akîde konusunda bir mesele olmadığı için bu konuda bir îtirazda bulunmamaktadırlar. Bununla birlikte, İslâm bilginlerinin târih boyunca yazmış oldukları eserlerde, Meryem oğlu İsa'nın ve en bilinen çağdaşları Zekeriya ve Yahya Peygamberlerin ve Meryem Ana'nın hakkında Hristiyan gelenekleriyle uyumsuzluk gösteren pek çok vakâ rivâyet edilmiştir. Meryem Ana'nın şeceresi de bunlardan birisidir. Bu örneklerden bir diğeri Ashab-ı Karye vakâsıdır. Bâzı tefsir yazarları, Ashab-ı Karye vakâsının, İsa'nın yolladığı elçiler ile ilgili olduğunu ve bu olayın Antakya'yı yöneten Antihas oğlu Antihas ( انطيخس بن انطيخس ) adındaki bir hükümdar zamânında yaşandığını rivâyet etmektedirler.
MS 1. asra aykırı duran bu rivâyetlerin dışında, İsa'nın Hristiyan geleneğinde anlatılandan asırlar önce yaşadığını açıkça savunan rivâyetler de İslâm geleneğinde görülmektedir. Ahmed Sirhindî de mektuplarından ikisinde, onun Eflâtun (MÖ y. 427-347) zamanında yaşadığını ve tebliğinin Eflatun'a ulaştığını dile getirir. Taberi'nin rivâyetlerinde, Makedonyalı İskender'in Babil'i ele geçirmesinin altmış beşinci senesinde (yaklaşık MÖ 266) İsa'nın doğduğunu kabûl eden Farslar; İskender'in Babil'i fethinin üç yüz üç sene sonrasında (y. MÖ 28) İsa'nın doğduğuna inanan Hristiyanlar, Makedonyalı İskender'in hakimiyetiyle İsa'nın doğumu arasında elli bir sene geçtiğini (en geç MÖ 272) kabûl eden Zerdüştler vardı.
Muhammed'in geleceğini bildirmesi
Kurân, İsa'nın, Ahmed adında, kendisinden sonra gelecek olan bir resûl olarak Muhammed'i, İsrailoğullarına haber verdiğini bildirir. Bununla ilgili olarak bir hadîste Muhammed, şöyle söylemiştir: “Benim ismim Kurân'da Muhammed, İncil'de Ahmed, Tevrat'ta Ahyed'dir.” Bâzı İslâm bilginleri, Yuhanna İncili'nde geçen Faraklit'in İslâm peygamberi Muhammed olduğunu savunur. Hristiyan inanışına göre ise Faraklit, Kutsal Ruh'tur. Kanonik incillerde açıkça Muhammed'in geleceğini haber veren bir bilgi yoktur. O yüzden Müslümanların Yuhanna İncili'nde İsa'nın Muhammed'in geleceğini bildirdiğine dair delil kabul ettikleri sözleri, Hristiyan dünyası delil olarak kabul etmez.
Evliya Çelebi, Seyahatnâme'de, İslâm'a göre Meryem oğlu İsa'nın havârilerinden kabul edilen Şem'un-u Safa'nın Nakura yakınlarındaki türbesinde bulduğu incil nüshasını defalarca okuduğunu ve incelediğini, İsa'ya inen ve Muhammed'i müjdeleyen ayetin o nüshada mevcut olduğunu iddia etmektedir. Evliya Çelebi'nin, bizzat Şem'un-u Safa tarafından yazıldığını naklettiği bu el yazması incil, bulunamamıştır.
Yahudilikte
Yahudiler, "Yeşu" adıyla bahsetmeyi tercih ettikleri Yeşua'nın Mesihliğini, peygamberliğini ya da Tanrı'nın Oğlu veya enkarnasyonu olduğunu tanımaz. İbn-i Meymun, Nasıralı Yeşu'nun ve Muhammed'in mevcudiyetlerinin hikmetinin, beklenen Yahudi Mesihi'nin gelişine dünyâyı hazırlamak olduğunu savunur.
Miladi takvimi ret
Miladî takvim, Yeşua'ya göre düzenlenmiştir. Milat, Roma imparatoru Ogüst'ün imparatorluğunun 28. yılıdır. Bu sene, Hristiyan geleneğinde Yeşua'nın doğum yılı olarak kabul edilir. Bu yıl, zaman çizelgesinde başlangıç noktasını temsil eder. Türkçede Milattan Önce (MÖ) ile İsa'dan Önce (İÖ) ve Milattan Sonra (MS) ile İsa'dan Sonra (İS) aynı anlamda kullanılır. "Milattan Sonra" anlamında kullanılan AD (Anno Domini) ise Latince "Rab'bin Yılı" anlamına gelir.
19. asrın ortalarından itibaren Yahudi akademisyenlerin öncülüğünde, Before Christ (Mesih'ten Önce) ve Anno Domini (Rab'bimizin Yılında) isimlendirmelerinin terk edilmesi gerektiği yönünde bir gelenek başlatıldı. Bunun yerine CE (İng. Common Era; Tr. Ortak Zaman) ve BCE (İng. Before Common Era, Tr. Ortak Zamandan Önce) tabirleri kullanılmaya başlandı. Bu gelenek, bilimsel çevreler tarafından benimsendi ve yaygın kabul gördü,  çünkü, Ortak Zaman ve Ortak Zamandan Önce adlandırmalarında, Anno Domini (Rab'bin Yılı) ve Before Christ (Mesih'ten Önce) gibi, Hristiyanlığın miladi takvimdeki belirleyiciliğinin baskınlığının hissedildiği anlamlar öne çıkmıyordu.
Yaşadığı dönem hakkındaki ihtilaflar
Yeşua'nın Yahudi toplumlarındaki hayat öyküsü Toledot Yeşu'nun bir versiyonunda Yeşua'nın MÖ 90 civarında yaşadığı anlatılır.
Çınarköy, Musabeyli
Çınarköy, Kilis ilinin Musabeyli ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı 1928 yılından beri aynıdır.
Coğrafya
Köy; Musabeyli ilçe merkezine 30 km, Kilis il merkezine 63 km uzaklıktadır.
İnceçay, Kargı
İnceçay, Çorum ilinin Kargı ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1925 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Çorum il merkezine 117 km, Kargı ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır.
Stockport (anlam ayrımı)
Stockport şunlar da olabilir:
Anti-milliyetçilik
Anti-milliyetçilik, milliyetçi hareketlerin tehlikeli olduğunu ve bunların birçok sakıncasının olduğunu ileri süren milliyetçilik karşıtı fikirleri belirtir. Bazı anti-milliyetçiler, hümanitaristler veya hümanistler dünya toplumu idealini savunabilir ve kendilerini dünya vatandaşı olarak tanımlayabilir. Anti-milliyetçiler insanların aidiyet duygusuna ihtiyaç duymadan daima barış içinde yaşamalarını arzular. Anti-milliyetçiler ülkelere, ulus devletlere, ulusal sınırlara, kültürel korumaya ya da kimlik politikalarına karşı çıkabilir.
2K Czech
2K Czech (önceleri Illusion Softworks olarak bilinirdi.), Çekya'nın Brno şehri merkezli bir oyun geliştirme şirketidir. 1997 yılında Petr Vochozka ve Jan Kudera tarafından Illusion Softworks olarak kurulan şirket, Ocak 2008'de Take-Two Interactive tarafından satın alındı ​​ve daha sonra 2K etiketi altında organize edilerek 2K Czech oldu. Şirket 2017 yılında Hangar 13 ile birleştirildi.
Street Fighter: Chun-Li Efsanesi
Street Fighter: The Legend of Chun-Li Street Fighter (film)inin devamı olan 27 Şubat 2009'da ABD'de gösterime giren aksiyon-macera ve bilimkurgu filmidir.Film Türkiye'de Şubat 2009'da vizyona girmiş ve televizyonda ilk kez 21 Ağustos 2009 günü Kanal D'de yayınlanmıştır.
Crary, Kuzey Dakota
Crary, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kuzey Dakota eyaletinde yer alan ve Ramsey ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 142'dir.
2010 Sayımı
15 Mart 2010 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 142 kişiden 45 aileden ve 38 evden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehrin nüfus dağılımı %96,8 Beyaz, %0,1 Afrikan Amerikan, %0,9 Yerli Amerikan, %0,2 Asyalı, %0,4'ünün ise diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.
Ven a bailar conmigo
Ven a bailar conmigo, Guri Schanke tarafından seslendirilen 2007 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Norveç'i temsil eden şarkı. Şarkı yarı finalde elenmiştir.
Takunya
Takunya ya da nalın, kısmen veya tamamen tahtadan yapılmış bir ayakkabı çeşidi. Takunyanın formu kullanıldığı ülkenin kültürüne göre değişmekle birlikte, genel görünümü yüzyıllar boyunca değişmeden kaldı.
Geleneksel takunya genellikle ağır işçiler tarafından giyilirdi. Günümüzde bazı fabrikalarda, madenlerde, tarım işçiliğinde koruyucu giysi olarak kullanılır. Takunya çiftçi ve işçi sınıfının ucuz ve folklorik ayakkabısı olarak nitelendirilirken, bazı türleri İsveç Träskor veya Japonya'da moda giyimin bir parçasıdır.
Takunya dans için de kullanılabilir. Takunyanın çıkardığı ses dans ile ritm oluşturabilir.
Çeşitleri
Takunyanın üç ana çeşidi bulunur: tahta üstlü, tahta tabanlı ve galoş.
Tarihçe
Takunyanın Avrupa'daki kökeni tam olarak bilinmemektedir. Avrupa'da bulunan ve günümüze kadar kalmış olan en eski takunyalar Amsterdam, Rotterdam, Hollanda'da bulunan, 1230 ve 1280 yıllarından kalma takunyalardır.
Watson
Watson şu anlamlara gelebilir:
Körebe (albüm)
Körebe, Türk şarkıcı Göksel'in ikinci stüdyo albümü. 4 Ekim 2001'de Sony BMG Music Entertainment Türkiye tarafından yayımlandı. Çıkış şarkısı "Depresyondayım"ın Türkiye'de yankı bulmasıyla Göksel'e ün kazandırdı ve şarkıcının "Depresyondaki Kız" şeklinde anılmasına yol açtı.
NGC 4728
NGC 4728, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Berenis'in Saçı takımyıldızı yönünde bulunur. E1 tipi bir eliptik galaksidir. Alman astronom Heinrich d'Arrest tarafından 1867 yılında 27,94 cm (11 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Vampires Are Alive
"Vampires Are Alive", DJ BoBo tarafından seslendirilen 2007 Eurovision Şarkı Yarışması'nda İsviçre'yi temsil eden şarkı. Şarkı İngilizce dilinde seslendirilmiştir. Şarkı René Baumann tarafından yazılmıştır.
Şarkı yarışmada Karadağ'ın temsilcisi Stevan Faddy'nın şarkısı "'Ajde, kroči"'dan sonra ve Moldova'nın temsilcisi Natalia Barbu'nun şarkısı "Fight"'den önce 8. sırada çıkmıştır. Yarışmanın yarı finalinde 28 şarkı arasından 20. olarak finale çıkamamıştır.
MilSOFT
MilSOFT Yazılım Teknolojileri A.Ş., sistem entegrasyonu ve yazılım geliştirme alanlarında faaliyet göstermek üzere 1998 yılında kurulmuş olan savunma sanayi endüstrisinde çalışmasına devam eden %100 bir Türk firmasıdır.
CMMI-5 seviyesine sahip şirkettir. Ayrıca TAI ile C-130 Hercules nakliye uçaklarının aviyonik modernizasyonu için Link-16 Taktik Veri Linki İşlemcisi (TVLİ)'nin yazılım ve donanım geliştirmesi gibi faaliyetlerde bulunmaktadır.
Ama Hanım
Ama Hanım - Türk ve Altay mitolojilerinde Yaratıcı Tanrıça. Amma Hanım olarak da söylenir. İskitlerdeki Apa (Abay) adlı Tanrıça ile arasında bir bağ olması da muhtemeldir. Umay ile aynı Tanrıça olduğu ileri sürülmektedir. Sümerlerde de Ama adlı bir Tanrıça mevcuttur. Anadoluda ama, eme, apa, ebe gibi sözcükler hep kadın akrabaları anlatır. Bazen evi koruyan bir Tanrıça olarak adı geçer.
Amaka
Sibiryada yaşayan ve Türk kavimlerine komşu olan Evenk kabilesinde Amaka adlı bir tanrının veya koruyucu ruhun varlığı bilinmektedir. Hayvanların ve ormanların koruyuculğunu yapar.
Etimoloji
(Am/Em) kökünden türemiştir. Bu kök Türkçe ve Moğolcada kadınlık, ilaç, aşk, dişilik gibi kavramlarla bağlantılıdır. Amı sözcüğü Moğolcada hayat demektir. Türkçedeki Eme (Hala, Teyze) ile bağlantılıdır.
Adams, Kuzey Dakota
2010 Sayımı
15 Mart 2010 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 127 kişiden 45 aileden ve 38 evden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehrin nüfus dağılımı %96,8 Beyaz, %0,1 Afrikan Amerikan, %0,9 Yerli Amerikan, %0,2 Asyalı, %0,4'ünün ise diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.
Söz Ver
Söz Ver, Türk şarkıcı Göksel'in üçüncü stüdyo albümü. 5 Haziran 2003'te Sony BMG Music Entertainment Türkiye tarafından yayımlandı.
Autobianchi Bianchina
Autobianchi Bianchina, İtalyan otomobil üreticisi Autobianchi tarafından Fiat 500 temel alınarak üretilen bir mini otomobildir. Çeşitli konfigürasyonlarda mevcuttu: Berlina (sedan), Cabriolet (roadster), Trasformabile (convertible), Panoramica (station wagon), ve Furgoncino (furgon). Otomobil 16 Eylül 1957 tarihinde Milano'daki Bilim ve Teknoloji Müzesi'nde halka tanıtıldı.
Başlangıçta, otomobil 15 HP (11 kW) üreten hava soğutmalı 479 cc en küçük Fiat motoruyla donatılmıştı. 1959'da motor gücü 16.5 HP'ye (13 kW) yükseltildi ve 1960'ta cabriolet versiyonu piyasaya sürüldü.
Aynı yıl, motor silindir kapasitesi 499 cc'ye (18 hp) çıkarılan Trasformabile, iki renkli boyalı Special versiyonu ve 21 HP'ye (15 kW) yükseltilmiş motorla satışa sunuldu. Bu gövde stili sabit bir B sütununa ve kısmi bir tavana sahipti, Cabriolet versiyonunda ise B sütunu yoktu. Trasformabile ters yöne açılan kapılara sahip tek versiyondu ve 1962'de yerini dört koltuklu bir sedan aldı. Motor ve şasi her ikisinde de aynıydı.
Üretim
Bianchina 1957'den 1970'e kadar toplamda yaklaşık 275.000 adet üretilmiştir.
Autobianchi Bianchina Giardiniera
Autobianchi, Bianchina adını Autobianchi Bianchina Giardiniera için de kullanmıştır.
Popüler kültürde
Audrey Hepburn ve Peter O'Toole'un oynadığı 1966 yapımı Hırsız Aşıklar filminde Hepburn'ün karakteri kırmızı bir Autobianchi Bianchina cabriolet kullanmaktadır.
Paolo Villaggio tarafından yaratılan, televizyon monologlarının, kısa öykülerin ve filmlerin kahramanı olan İtalyan komedi karakteri Ugo Fantozzi, genellikle biraz hasarlı ve sol tarafında dört yapraklı yonca çıkartması bulunan beyaz bir Bianchina kullanır. Araba, hikayeleri boyunca ağır hasar alma eğilimiyle bilinir.
Çılgın Hırsız 2 animasyon filminde Lucy Wilde'ın arabası bir Bianchina Trasformabile'ye benzemektedir.
Cyrus IMAP Sunucu
Cyrus IMAP Sunucu, Pittsburgh, Pennsylvania'da Carnegie Mellon University ismindeki bir araştırma üniversitesi'nin geliştirdiği ve açık kaynak yazılımlı bir IMAP (İnternet Mesaj Erişim Protokolü) Linux/Unix tabanlı sunucusudur. Bu ara IMAP ve POP3 protokolleri destekli, tüm Linux/Unix tabanlı SMTP Sunucularıyla birlikte çalışır. Cyrus SASL (İngilizce: Simple Authentication and Security Layer; basit belgeleme ve güvenlik katmanı) uygulama yerine Cyrus SASL Library kullanır, birkaç belgeleme yöntemleri CRAM-MD5, Digest-MD5, GSSAPI, OTP, Plain, PAM gibi bulundurur. Bu yöntemlerden bazıları, güçlü Kriptografi ile çalışır.
Ayrıca Cyrus IMAP sunucu, sunucu-yanı destekli, Sieve isminde bir filtre yardımıyla iletileri denetim yapar.
Temel konfigürasyonu
Cyrus IMAP Sunucu yükleme ve konfigürasyon bilgilerini buradan Installing and Configuring the Cyrus IMAP Server okuyabilirsiniz.
Kavakçayı, Kargı
Kavakçayı, Çorum ilinin Kargı ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1925 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Çorum il merkezine 64 km, Kargı ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır.
Hatip Çayı
Hatip Çayı ya da Bent Deresi, Ankara Kalecik'deki İdris Dağından doğan akarsudur. Hasanoğlan, Lalahan, Nenek, Ortaköy, Kayaş, Mamak, Altındağ, Ulus yerleşim yerlerini geçerek Ankara'nın Etlik semtinde Çubuk Çayı ile birleşerek Ankara Çayını oluşturmaktadır. 1960'lı yıllardan itibaren kanalizasyon aktarımında kullanılmaktadır. Günümüzde büyük bir bölümü yer altına alınmıştır.
Muhrip
Muhrip (İngilizce: destroyer), donanma terminolojisinde, hızlı, yüksek manevra kabiliyeti olan, zırhlı, dayanıklı, filolara veya saldırı takımlarına, daha küçük araçlardan (torpido botu, denizaltı ve uçaklar) gelen saldırılara karşı koruma ve eskortluk yapan bir savaş gemisidir. Büyük savaş gemileri arasında ortada kalan Muhrip, Fırkateyn'den biraz hantal, daha büyük ve kapsamlı, kruvazör'den de küçüktür.
I. Dünya Savaşı öncesinde muhripler okyanus ötesi görevler için yapılmamış, hafif savaşçılardı, bu yüzden bir muhrip takımı ve bir muhrip botu şeklinde kullanılırken, II. Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında bağımsız, ve özellikle 1950'ler ve 1960'larda kruvazörler kadar tonaja ve öneme sahip oldular. Bununla birlikte Amerika Birleşik Devletleri aktif olmayan ama herhangi bir ihtiyaç durumunda aktif hale getirebileceği konumda bulunan iki adet Iowa sınıfı zırhlıya sahiptir. Modern muhripler tonaj olarak II. Dünya Savaşı zamanının kruvazörlerine denk olsalar da silah yönünden bakılırsa küçük bir yaylım ateşiyle kentleri bile yok edebilecek şekilde ve nükleer füzelere sahip olarak üstündürler. Torpido atabilme kabiliyetine sahiptirler.
Fiat Cinquecento
Fiat Cinquecento (İtalyanca'da beş yüz demektir ) İtalyan üretici Fiat'ın 1991 ile 1998 yılları arasında ürettiği otomobil modelidir. Bir dönem reklamlarına Michael Schumacher çıkmıştır. 1996 yılında sporting modelide çıkan bu araç, 1998 yılında bantlardan kalkmıştır.
NGC 4728A
NGC 4728A, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir tekrarlanmış NGC cismidir. Gökyüzünde Berenis'in Saçı takımyıldızı yönünde bulunur. E1 tipi bir eliptik galaksidir. Alman astronom Heinrich d'Arrest tarafından 1867 yılında 27,94 cm (11 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
1961 Türkiye genel seçimleri
1961 Türkiye genel seçimleri, 15 Ekim 1961 tarihinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi 12. yasama döneminde görev yapacak 450 milletvekilini belirlemek için yapılan genel seçim. 27 Mayıs Darbesi'nin ardından yapılan ilk genel seçimlerdir. 1961 Senato seçimleri ile aynı gün yapılan seçimlerde milletvekili seçimi zarfları "pembe", Cumhuriyet Senatosu seçimi zarfları ise "yeşil" renkli olarak belirlenmişti.
Gelişmeler
27 Mayıs Darbesi sonrası demokrasiye dönüş sürecinde, kapatılan Demokrat Partinin (DP) oy tabanına yönelen iki parti kuruldu; Adalet Partisi (AP) ve Yeni Türkiye Partisi (YTP). AP başkanlığına, Türk Silahlı Kuvvetlerinden (TSK) gelebilecek olası tepkilere karşı Genelkurmay eski başkanı Ragıp Gümüşpala, YTP başkanlığına da Millî Birlik Komitesi (MBK) döneminin ilk hükûmetinde Maliye bakanı olan Ekrem Alican getirildi.
Seçim öncesi dönemde, sosyalist eğilimli Türkiye İşçi Partisinin (TİP) kurulmasına izin verildi. TİP, birer kitle partisi olan öteki partilerden farklı olarak, bir sınıfı, emekçileri temsil ettiğini açıkladı. On beş ilde örgütlenmesini tamamlayamadığı için Ekim 1961'deki genel seçimlere katılamadı.
15 Ekim'deki milletvekili seçimlerinde, önceki seçimlerde uygulanan liste usulü çoğunluk sistemi terk edilerek, Cumhuriyet tarihinde ilk kez nispi temsil sistemi (çevre barajlı D'Hondt sistemi) uygulandı.
Tek başına iktidar olmayı bekleyen Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), yüzde 36,7 oy oranıyla 173 milletvekilliği kazanarak TBMM'de birinci parti olmasına rağmen çoğunluğu elde edemedi. AP 158, Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi (CKMP) 54 ve YTP 65 milletvekilliği kazandı. DP'nin mirasçıları AP, CKMP ve YTP, toplam oyların %62,3'ünü aldığı için, seçim sonuçları "Menderes için zafer" olarak nitelendirilmişti. Hiçbir parti mutlak çoğunluğu kazanamadığı için CHP ile AP arasında bir koalisyon hükûmeti kuruldu. Bu Türkiye'de kurulan ilk koalisyon hükûmeti oldu.
Sonuçlar
1961 genel seçimlerinin sonuçları:
İllere göre seçim sonuçları
İllere göre 15 Ekim 1961 genel seçim sonuçları;
Ulusal Astronomi Kongresi
Her iki yılda bir, aday olan üniversite, kurum ve/veya enstitü tarafından organize edilen, Türkiye'de yürütülen astronomi ile ilgili konuların tartışıldığı toplantıdır.
Genellikle eylül ayının ilk haftasında düzenlenen kongre'de, sözlü bildiriler, çağrılı bildiriler ve poster bildiriler aracılığı ile çeşitli astronomi ve astrofizik konuları üzerine bildiriler sunulmaktadır. 17.'si 2010 yılında Adana Çukurova Üniversitesi'nde, 18.'si ise 2012 yılında Malatya İnönü Üniversitesi'nde düzenlenen kongrenin 19.'su ODTÜ'de, organizasyonda meydana gelen bir takım aksilikten dolayı, planlanandan geç olarak, 2015 yılında düzenlenmiştir.
James Dewey Watson
James Dewey Watson (d. 6 Nisan 1928, Chicago), 1954 yılında yaptığı çalışma ile DNA'nın ikili sarmal yapısını, araştırmacı Francis Crick ile bularak Nobel Ödülü almış bilim adamıdır.
Chicago Üniversitesinde zooloji öğrenimi gördükten sonra 1950 yılında Indiana Üniversitesinde doktora yaptı. Ancak bu süreçten sonra Avrupa'ya geçmiştir. 1950 ve 1953 yılları arası önce Kopenhag, sonra da Cambridge Üniversitesinde DNA'nın yapı çözümü konusunda çalışmalarda bulundu. Cambridge Üniversitesinden Francis Crick ile giriştiği çalışmalar sonuç verdi ve 1953 yılında Nature dergisinde 900 kelimeden oluşan makalelerinin yayınlanmasıyla bilim adına önemli bir karanlık bölüm aydınlanmış oldu. Makale şöyle başlıyordu: "Deoksiribo Nükleik Asit tuzu için bir yapı önermek isteriz..."
Ancak bu keşif içinde Londra'daki King's Kolejinde kristalograf olarak çalışan Rosalind Franklin'in de katkısı büyüktür. Eğer 38 yaşında kanserden ölmeseydi o da verilecek Nobel Ödülünü paylaşabilirdi. DNA'nın çift sarmal olduğunun bulunmasında Rosalind Franklin'in X ışını resimleri kilit rol oynamıştır. Ancak kendisi X ışını resimlerini doğru yorumlayamamaktaydı.
James Watson 1956'da Harvard Üniversitesinde Moleküler Biyoloji ve Biyokimya Profesörlüğüne getirildi.
1962 yılında Dr.Crick'le DNA'nın 3 boyutlu yapısını keşfetmelerinden dolayı Nobel Ödülü'ne layık bulundular.
1967 yılında ise The Double Helix: A Personal Account of the Discovery of the Structure of DNA (İkili Sarmal : DNA Yapı Çözümünün Öyküsü) adlı, DNA'nın ayrıntılı çözüm öyküsünü içeren kitabını yazdı.
Vladimir Tatlin
Vladimir Yevgrafoviç Tatlin ( - 31 Mayıs 1953) Sovyet mimar, heykelci ve kuramcıdır. Kazimir Maleviç ile birlikte, 1920'lerin Sovyet avangart sanat hareketindeki en önemli iki figürden biriydi. Sonrasında konstrüktivizm hareketinde de önemli bir sanatçı oldu. Yapımına 1919 yılında başladığı Tatlin'in Kulesi adlı eseriyle tanınmaktadır.
Hayatı
Tatlin, Harkiv'de demiryolu mühendisi ve şair bir adamın oğlu olarak dünyaya geldi. Denizlerde tüccar olarak çalıştı ve yurt dışında biraz vakit geçirdi. Sanat hayatına Moskova'da bir ikon ressamı olarak başladı ve Moskova Resim Heykel ve Mimarlık Okulu'nda eğitim gördü. Aynı zamanda profesyonel bir müzisyendi ve yurt dışında da performans verdi.
Tatlin, 1913'teki Paris gezisi sırasında Pablo Picasso'nun çalışmalarını inceledi.
Tatlin, Tatlin Kulesi olarak da bilinen "Üçüncü Enternasyonal Anıtı"nı tasarlayan mimar olarak ün kazandı. 1919 yılında yapımı planlanan kule, demir, cam ve çelik'ten oluşacaktı ve Paris'teki Eyfel Kulesi'nden uzun olacaktı (Üçüncü Enternasyonal Anıtı 400 metre boyuyla zamanının en uzun üçüncü yapısı olacaktı). İkiz helezonların demir ve çelikten oluşan yapısının içindeki tasarım, farklı hızlarda dönecek cam pencerelerle kaplı üç temel bloğu öngörüyordu, (İlki küp şeklinde olup yılda bir; ikincisi piramit şeklinde olup ayda bir; üçüncüsü ise silindir şeklinde olup günlük dönecekti). Mali ve pratik nedenlerden dolayı, kule asla inşa edilmedi.
Devrim öncesi "karşıt kabartmaları" ile ahşap ve metalden yapılmış üç boyutlu yapılarıyla Tatlin, aynı zamanda Sovyetler'in kuruluşundan sonraki konstrüktivizm akımının öncüsü olarak görüldü. Tatlin bu heykeli klasik sanatsal akımı sorgulamak için yaptı. Ancak konstrüktivizme bağlı fikirlerin çoğunu reddetti ve kendisini Konstrüktivist olarak görmedi. Daha sonra Varvara Stepanova, Aleksandr Rodçenko, Manuel Rendón Seminario, Joaquín Torres García, László Moholy-Nagy, Antoine Pevsner ve Naum Gabo gibi sanatçılar daha belirgin bir şekilde akımı devam ettirdi.
Tatlin kendisini giysi ve obje araştırmalara adadı. Hayatının sonlarına doğru insanlığın en büyük hayallerinden biri olan uçmayı öğrenmek için kuşların uçuş mekanizmalarını araştırmaya başladı.
1930 yılında öğrencilerinden biri olan Joseph Karakis'e Kiev'de ders verdi.
Tatlin, Moskova'daki Novodeviçi Mezarlığına gömüldü.
Kloramfenikol
Kloramfenikol, İlk kez Streptomyces venezuelae türü bakterilerin metabolizma ürünü olarak elde edilen, günümüzde yapay yollarla bireşimlenen antibiyotiktir. Hastalık yapıcı birçok bakteri, riketsiya ve mikoplazmaya karşı etkilidir; etkisinin mikroorganizmadaki protein bireşimlenmesini bozarak gösterir.
Molekül DSÖ'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır.
Kullanım
Birçok mikroorganizmaya karşı etkili olmasına rağmen neden olduğu ciddi yan etkiler yüzünden sadece ciddi ve ölümcül enfeksiyonların (tifoid ateş vb.) tedavisinde kullanılmaktadır. Kolera tedavisinde de kullanılır, özellikle tetrasikline karşı dirençli olan vibrioları öldürmek için. Ayrıca, bakteriyel konjonktivit (konjonktiva iltihabı) tedavisinde göz damlası veya merhem olarak da kullanılmaktadır.
Yan Etkiler
Aplastik anemi, kemik iliği baskılanımı, lösemi, gri bebek sendromu, aşırı duyarlılık tepkimeleri(alerji, ürtiker, anjiyoödem, deri döküntüsü, Herxheimer tepkimesi), nörotoksik etki, sindirim sistemi bozuklukları gibi yan etkileri bulunmaktadır.
Mekanizma
Kloramfenikol bakteriyel ribozoma bağlanarak ribozomun 50 S alt ünitesine bağlanarak protein sentezini inhibe eder (engeller).
Keriz
Keriz, yönetmenliğini Kartal Tibet'in ve yapımcılığını da Türker İnanoğlu'nun üstlendiği, 1985 yapımı bir Türk filmidir. Güldürü türündeki filmin başrollerini Kemal Sunal ve Perihan Savaş paylaşmıştır.
Konusu
Şirin bir köy... Birbirlerine sevdalı iki genç... Zülfü (Kemal Sunal) ve Zülfüye (Perihan Savaş) evlenme arifesinde gün saymaktalar. Ama Zülfü’nün amcası Topal Abbas (Ali Şen), köyde hakimiyet Zülfüye’nin babası Şehmuz’a geçecek diye bu evliliğe karşı çıkar. Ve eğer evlenirse mallarını amcasına vereceği yolunda bir kâğıt imzalatır. Zülfü’nün başına bir şey gelirse tüm varlığı amcasının olacaktır. Yine de iki aşık evlenir. Amca Abbas dedikodu çıkartır, Zülfüye’ye iftira atar. Zülfü’ye de karısını öldürmesini öğütler. Ama Zülfü kıyamaz. Amcasına ve köylüye öldürdüğünü söylerse de Zülfüye ailesiyle İstanbul’un yolunu tutmuştur bile. Ardından Zülfü de tabii. Kendisine bir iş bulup çalışmaya başlar. Bu arada Şehmuz’un arazisinde değerli bir maden çıkar. Açgözlü Abbas ve köylüler Şehmuz’un peşine düşer. Akılları sıra Zülfü ile Zülfüye’yi barıştırıp arsaya sahip çıkmak isterler. Zülfü Zülfüye’yi İstanbul’da bulur, özür diler ve birlikte olurlar. Abbas ve köylüler İstanbul’a gelip konuştukları Şehmuz’dan araziyi isterler. Şehmuz araziyi çoktan biricik kızı Zülfüye’ye vermiştir. Bunun üzerine Zülfüye’ye yalvar yakar ricacı olan Abbas ve etrafındakiler, aldıkları yanıtla şoka girerler. Çünkü Zülfüye tüm araziyi kocası Zülfü’ye verdiğini söyler. Zülfü, çıkarcı ve açgözlü amcası Abbas ve yardakçısı köylülerin ona ve Zülfüye’ye yaptıkları iftira ve kötülüklerin acısını çıkaracak kozu eline geçirmiştir. Sonuç olarak genç ve sevdalı evliler arazilerini satmazlar. Çünkü köylerinde onları mutlu, yalansız dolansız, ikiyüzlülükten uzak, güzel ve sevgi dolu bir yaşam beklemektedir. (Aksaray'ın Gücünkaya köyünde çekilmiştir.)
Çekildiği yerler
Filmin çekimleri Aksaray'ın Gücünkaya Köyü'nde ve İstanbul'da gerçekleşti.
Opioid
Opioidler, morfin benzeri etkiler üretmek için opioid reseptörleri üzerinde etkili olan maddelerdir. Tıbbi olarak öncelikle anestezi de dahil olmak üzere ağrı kesici olarak kullanılırlar. Diğer tıbbi kullanımlar arasında ishalin baskılanması, opioid kullanım bozukluğu için replasman tedavisi, opioid doz aşımının tersine çevrilmesi ve öksürüğün bastırılması sayılabilir. Karfentanil gibi son derece güçlü opioidler sadece veteriner kullanımı için onaylanmıştır. Opioidler ayrıca öforik etkileri veya yoksunluk sendromunu önlemek için tıbbi olmayacak şekilde de sıklıkla kullanılır. Opioidler ölüme neden olabilir ve Amerika Birleşik Devletleri'nde infazlar için kullanılmıştır.
Opioidlerin yan etkileri kaşıntı, sedasyon, mide bulantısı, solunum depresyonu, kabızlık ve öfori içerebilir. Uzun süreli kullanım toleransa neden olabilir, yani aynı etkiyi elde etmek için artan dozların gerekli olduğu anlamına gelir ve fiziksel bağımlılık, ilacın aniden kesilmesinin hoş olmayan yoksunluk semptomlarına yol açtığı anlamına gelir. Öfori rekreasyonel kullanımı çeker ve opioidlerin rekreasyonel kullanımının sık sık, artan rekreasyonel kullanımı tipik olarak bağımlılıkla sonuçlanır. Benzodiazepinler gibi diğer depresan ilaçlarla aşırı dozda veya eşzamanlı kullanım genellikle solunum depresyonundan ölümle sonuçlanır.
Opioidler, esas olarak merkezi ve periferik sinir sisteminde ve gastrointestinal sistemde bulunan opioid reseptörlerine bağlanarak etki eder. Bu reseptörler, opioidlerin hem psikoaktif hem de somatik etkilerine aracılık eder. Opioid ilaçlar, ishal önleyici ilaç loperamid gibi kısmi agonistleri ve opioid kaynaklı kabızlık için naloksegol gibi antagonistleri içerir; bunlar kan-beyin bariyerini geçmez, ancak diğer opioidlerin bu reseptörlere bağlanmasını engelleyebilir.
Opioidler bağımlılık yaptığından ve ölümcül doz aşımına neden olabileceğinden, çoğu kontrollü maddelerdir. 2013 yılında, 28 ile 38 milyon insan opioidleri yasa dışı olarak kullandı (15 ile 65 yaş arasındaki küresel nüfusun %0,6 ile %0,8'i). 2011 yılında, Amerika Birleşik Devletleri'nde tahmini 4 milyon insan opioidleri rekreasyonel olarak kullandı veya onlara bağımlıydı. 2015 itibarıyla, artan rekreasyonel kullanım ve bağımlılık oranları, opioid ilaçların aşırı reçetelenmesine ve ucuz yasadışı eroine bağlanmaktadır. Tersine, aşırı reçeteleme, abartılı yan etkiler ve opioidlerden bağımlılık konusundaki korkular benzer şekilde ağrının yetersiz tedavisi için suçlanmaktadır.
Terminoloji
Opioidler, morfinin kendisi de dahil olmak üzere afyondan türetilen bu tür ilaçları ifade eden eski bir terim olan opiatları içerir. Diğer opioidler hidrokodon, oksikodon ve fentanil gibi yarı sentetik ve sentetik ilaçlardır; nalokson gibi antagonist ilaçlar ve endorfinler gibi endojen peptitlerdir. Afyon ve narkotik terimleri bazen opioid ile eş anlamlı olarak karşımıza çıkmaktadır. Afyon, afyon haşhaşının reçinesinde bulunan doğal alkaloidlerle sınırlıdır, ancak bazıları yarı sentetik türevleri içerir. Amerikan yasal terimi olarak 'uyuşukluk' veya 'uyku' anlamına gelen kelimelerden türetilen narkotik, kokain ve opioidleri ve bunların kaynak materyallerini ifade eder; ayrıca herhangi bir yasadışı veya kontrollü psikoaktif ilaca gevşek bir şekilde uygulanır. Bazı yargı bölgelerinde kontrol edilen tüm uyuşturucular yasal olarak uyuşturucu olarak sınıflandırılmıştır. Terim aşağılayıcı çağrışımlara sahip olabilir ve bu durumda kullanımı genellikle önerilmez.
Ağrı
Zayıf opioid kodein, düşük dozlarda ve bir veya daha fazla başka ilaçla birlikte, hafif ağrıları tedavi etmek için reçeteli ilaçlarda ve reçetesiz olarak yaygın olarak bulunur. Diğer opioidler genellikle orta ile şiddetli ağrıların giderilmesi için kullanılır.
Akut ağrı
Opioidler akut ağrının tedavisinde etkilidir (ameliyat sonrası ağrı gibi). Orta ile şiddetli akut ağrının hızlıca giderilmesi için, opioidler hızlı başlangıçları, etkinlikleri ve azalmış bağımlılık riskleri nedeniyle sıklıkla tercih edilen tedavidir. Bununla birlikte, yeni bir rapor, ameliyat veya travma sonrası akut ağrı yönetimi için opioid analjezikler başlatıldığında uzun süreli opioid kullanımı için açık bir risk göstermiştir. Ayrıca, palyatif bakımda, kanser gibi bazı terminal durumlarda ve romatoid artrit gibi dejeneratif durumlarda ortaya çıkabilecek şiddetli, kronik, sakat bırakıcı ağrıya yardımcı olmak için önemli oldukları bulunmuştur. Birçok durumda opioidler, kronik kanser ağrısı olanlar için başarılı bir uzun vadeli bakım stratejisidir.
ABD'deki tüm eyaletlerin yarısından biraz fazlası, akut ağrı için opioidlerin reçete edilmesini veya dağıtılmasını kısıtlayan yasalar çıkarmıştır.
Kronik kanser dışı ağrı
Kronik ağrının tedavisinde, opioidler, parasetamol/asetaminofen, ibuprofen veya naproksen gibi NSAID'ler dahil olmak üzere diğer daha az riskli ağrı kesiciler düşünüldükten sonra denenecek bir seçenektir. Fibromiyalji veya migrenin neden olduğu ağrı da dahil olmak üzere bazı kronik ağrı türleri, tercihen opioidler dışındaki ilaçlarla tedavi edilir.For information on the use and overuse of opioids to treat migraines, see, which cites
Opioidler baş ağrısı için birinci basamak tedavi olarak kontrendikedir, çünkü uyanıklığı bozar, bağımlılık riski taşır ve epizodik baş ağrılarının kronikleşme riskini arttırır., which cites
Opioidler malign olmayan kronik ağrıların tedavisinde daha sık kullanılmaktadır. Bu uygulama günümüzde bağımlılık ve opioidlerin kötüye kullanımı ile ilgili yeni ve büyüyen bir soruna yol açmıştır. Çeşitli olumsuz etkiler nedeniyle, kronik ağrının uzun süreli yönetimi için opioidlerin kullanımı, diğer daha az riskli ağrı kesicilerin etkisiz bulunmadığı sürece endike değildir. Sinir ağrısı, migren ve fibromiyalji gibi sadece periyodik olarak ortaya çıkan kronik ağrı, sıklıkla opioidler dışındaki ilaçlarla daha iyi tedavi edilir. Parasetamol, ibuprofen ve naproksen dahil olmak üzere steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar daha güvenli alternatifler olarak kabul edilir. Sıklıkla oksikodon (Percocet) ile kombine parasetamol ve hidrokodon (Vicoprofen) ile kombine ibuprofen gibi opioidlerle birlikte kullanılırlar, bu da ağrı kesimini arttırır, ancak aynı zamanda rekreasyonel kullanımı caydırmayı amaçlar.
Öksürük
Kodein bir zamanlar öksürük bastırıcılarda "altın standart" olarak görülüyordu, ancak bu pozisyonu günümüzde sorgulanmaktadır. Son zamanlarda yapılan bazı plasebo kontrollü çalışmalar, çocuklarda akut öksürük de dahil olmak üzere bazı nedenlerden dolayı plasebodan daha iyi olmayabileceğini bulmuştur. Bu nedenle çocuklar için önerilmez. Ek olarak, hidrokodonun çocuklarda yararlı olduğuna dair bir kanıt yoktur. Benzer şekilde 2012 Hollanda kılavuzu, akut öksürüğün tedavisi ile ilgili kullanımını önermemektedir. (Uzun zamandır kodein kadar etkili bir öksürük bastırıcı olduğu iddia edilen opioid analog dekstrometorfan benzer şekilde birkaç yeni çalışmada çok az fayda göstermiştir.)
Hababam Sınıfı (roman)
Hababam Sınıfı, Rıfat Ilgaz'ın eğitim gördüğü Kastamonu Lisesi'ndeki anılarından hareketle yazdığı, 1957 yılında yayımlanan gençlik romanı.
Opioid
Öksürük
Düşük doz morfin kronik öksürüğe yardımcı olabilir, ancak kullanımı yan etkilerle sınırlıdır.
İshal ve kabızlık
İshal baskın irritabl bağırsak sendromu vakalarında, ishali baskılamak için opioidler kullanılabilir. Loperamid, ishali baskılamak için kullanılan reçetesiz olarak kullanılabilen periferik olarak seçici bir opioiddir.
Hababam Sınıfı (roman)
Hababam Sınıfı ilk defa 1957'de kitap olarak yayımlandı. Yazar, bu roman ile Türkiye'de geniş bir okur kitlesi tarafından tanındı. Roman, bir çok defa tiyatro eseri olarak sahneye kondu ve uzun yıllar kapalı gişe oynadı; 1975 ve 2006 yılları arasında 3 farklı yönetmen ile 9 defa filme çekildi. Hababam sınıfı filmleri televizyonda sık yayınlanan ve yüksek izlenme oranına sahip filmler arasına girdi
Opioid
Nefes darlığı
Opioidler, özellikle kanser ve KOAH gibi ileri seviye hastalıklarda nefes darlığına yardımcı olabilir. Bununla birlikte, yakın zamanda yapılan iki sistematik literatür incelemesinden elde edilen bulgular, opioidlerin ilerlemiş kanserli hastalarda nefes darlığı tedavisinde mutlaka daha etkili olmadığını ortaya koymuştur.
Hababam Sınıfı (roman)
Dolmuş dergisinde tefrika edilmesi
İlhan Selçuk ile Turhan Selçuk'un yönettiği haftalık Dolmuş dergisinde Stepne takma adı ile yazılar yazan Rıfat Ilgaz, ilk Hababam Sınıfı öyküsünü 1956 yılında derginin otuzuncu sayısında Turhan Selçuk'un çizgileriyle yayımladı.
Opioid
Hiperaljezi
Opioid kaynaklı hiperaljezi (OIH), kronik opioid maruziyetinden sonraki hastalarda belirgindir.