cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eşekle cinsel ilişki
Edebiyat
Amerikalı şair E. e. Cummings'in erotik şiirlerinde geçen "eşeğin Muhammed'in gözlerinin içine baktığı" bölüm, Araplardaki hayvanla cinsel ilişki vakalarına atıfta bulunarak Kur'an'ın yok sayılması gerektiğini ileri sürer.
Fransız yazar Raymond Radiguet'in 1923 tarihli romanı Le Diable au corps'ta kadın karakterlerden biri eşekle cinsel ilişkiye girer.
Hollandalı yazar Gerard Reve, Tanrıyı fare grisi bir eşek görünümündeyken Tanrının evine gelen ziyaretçiyle seviştirdiği eserden sonra meşhur oldu. Reve, 1966 yılında dine küfretme suçundan yargılandı. Nisan 1968'de Yargıtay, "Eşek Davası" olarak bilinen davanın sonucunda Reve'in beraatine karar verdi. 2013 yılında Hollanda'da dine küfretmek suç olmaktan kaldırıldı.
Amerikalı şairler Linda Hogan ve Joy Harjo atgilleri konu alan erotik şiirleri vardır.
Çinli yazar Ha Jin'in yazdığı kısa asker hikâyelerin oluşan Ocean of Words adlı kitaptaki "My Best Soldier" hikâyesinde, fahişeyle cinsel ilişkiye girerken yakalanan askere komutanı ya özeleştiri yapmasını ya da askerliği bırakmasını söyler. Asker, şerefini kaybetmemek için ilkini yapmayı seçer. Disiplinli olan asker, aylarca fahişe ile ilişkiye girmez. Komutan, bir gün askeri katırla cinsel ilişkiye girerken yakalar.
Kolombiyalı-Amerikalı yazar Jaime Manrique'nin Latin Moon in Manhattan isimli 1982 tarihli romanında Sammy isimli karakter amcası tarafından ilk kez cinsel ilişkiye girmesi için eşeğin yanına götürülür. Sammy, amcası eşekle cinsel ilişkiye girerken amcasının büyük penisine odaklanarak heyecanlanır ve aslında gey olduğunu fark eder.
Orhan Kemal, Cemile isimli romanında Adana'da kendini kentli olarak gören kesimin, geneleve gelen tarla işçilerine Nallı Fatma'yı yeterli görerek onları aşağılamasını anlatmıştır.
Erkeklerin dişi eşekle olan ilişkisi Sevgi Soysal'ın Yürümek adlı kitabında şu şekilde tasvir edilmektedir:
Kitap, "müstehcen neşriyat" suçunu ihlal ettiği gerekçesiyle 1973'te Türkiye'de yasaklanmış, kitabın yazarı tutuklanmış ama daha sonra beraat etmiştir.
Atıf Yılmaz'ın kitabında geçen eşekle cinsel ilişki hakkındaki yazı ise şu şekildedir:
Popüler kültür
Amerikan 1929 yapımı çizgifilmi Eveready Harton in Buried Treasure'da, iki erkek bir eşekle cinsel ilişkiye girmektedir.
1977 yapımı Babam ve Ustam adlı İtalyan filminde Sardinyalıların ilk cinsel deneyimlerini çiftlik hayvanlarıyla yaşamalarına değinilmektedir. Filmde çoban, eşek, koyun ve tavuklarıyla cinsel ilişkiye girerken görülür.
İtalyan yönetmen Renato Polselli'nin yönettiği 1980 yapımı Quando l'amore è oscenità isimli filmde, bir fahişenin eşekle cinsel ilişkiye girme sahnesi yer almaktadır. Filmde çiftçi, eşeğinin sevişmesi için fahişe kiralar.
Türk tiyatro oyunu Hastane mi Kestane mi?'deki bir sahnede eşekle cinsel ilişkiye gönderme yapılmaktadır. Hastanede geçen sahnede hasta hemşireye eşek tarafından tekmelenmesi dışında sağlık sorunu olmadığını söyler. Bunun üzerine hemşire neden eşeğin onu tekmelediğini sorar. Hasta yanıt olarak "Nedenini sorgulamayın; bu romantik bir ilişkidir." şeklinde cevap verir.
Jamaikalı şarkıcı Stanley Beckford'un 1993 yılında çıkardığı Donkey Man adlı şarkı, eşekle cinsel ilişkiye girerken yakalanan adamı mizahi bir şekilde konu almaktadır.
2007 yapımı kara mizah filmi Şıpsevdi'nin (The Heartbreak Kid) kapanış jeneriğinde kadın karakter eşekle seks yaparken görülmektedir.
2007 tarihli Asses of the Caribbean adlı kısa belgesel, aşırı dindar kadınların evlenmeden önce cinsel ilişkiye girmek istememesinden dolayı günlük olarak eşeklerle cinsel ilişkiye giren erkekleri konu almaktadır.
Kolombiyalı erkeklerin eşeklerle olan ilişkisini konu alan Donkey Love isimli belgesel filmi 2012'de vizyona girdi. Film, Sidney Film Festivali'nde sahnelendi. Ayrıca 4 farklı ülkedeki film festivallerinde gösterilen film, En İyi Belgesel Ödülü ve Yönetmenin Seçimi Ödülünü kazandı.
Amazon.com üzerinden yayımlanan araba programı The Grand Tour'un Kolombiya özel serisinin ikinci bölümünde eşekle cinsel ilişki sahnesi görülmektedir.
TRT Çocuk'ta yayınlanan Maysa ve Bulut çizgi filmindeki bir sahnede "eşeğe cinsel istismar" görüntülerinin yer aldığı iddiasıyla 7 kişiye tazminat davası açıldı.
Nefise Karatay
Nefise Karatay (d. 26 Nisan 1976, Almanya), Türk oyuncu, sunucu ve eski manken.
Nefise Karatay 26 Nisan 1976 yılında Hessen'de dünyaya geldi. 1997 yılında Number One TV'de kendi hazırladığı bir müzik programı sundu. Aynı yıl InterStar'ın düzenlediği yarışmada Türkiye Güzeli seçildi. Ardından profesyonel mankenlik kariyerine başladı. 1998 yılında Hakan Peker'in 'Bir Efsane' şarkısının klibinde oynadı. 2001 yılında nişanlısı Mehmet Ali Erbil ile birlikte Elele dergisine iddialı pozlar verdi. 2007-2008 yılları arasında Kurtlar Vadisi Pusu adlı dizide canlandırdığı Ahu Toros karakteriyle tanındı. 16 Temmuz 2012 yılında Yusuf Day ile evlendi. Ağustos 2015 yılında kızı Maya dünyaya geldi. Son olarak, Star TV'de yayımlanan Hayat Güzeldir adlı programın sunuculuğunu üstlendi.
Tasmacı, Zonguldak
Tasmacı, Zonguldak ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya
Zonguldak merkezine 18 km uzaklıktadır.
Yazıkavak, Eskipazar
Yazıkavak, Karabük ilinin Eskipazar ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1896 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Karabük il merkezine 37 km, Eskipazar ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.
TBMM 1. Dönem Konya milletvekilleri listesi
Konya'dan TBMM 1. Dönem'de görev yapan mebuslar;
Marco Sau
Profesyonel kariyerine Cagliari kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Manfredonia, AlbinoLeffe, Lecco, Foggia, Juve Stabia, Sampdoria ve Benevento kulüplerinde oynadı.
Diktatör Adolf Hitler'in Hayatının Esrarengiz Yönleri
Yönetmenliğini ve senaristliğini Müjdat Gezen'in üstlendiği Türk yapımı komedi filmi. Başrollerinde Müjdat Gezen, Aysun Ergin, Cengiz Gezgin, Mustafa Barış Taşkın, Ömer Köse yer almaktadır.
Hikâye
Ünlü Alman diktatör Adolf Hitler'in hayatını komedi tarzında anlatan sinema filmi.
Jonzac
Jonzac, Fransa'nın Nouvelle-Aquitaine bölgesine bağlı Charente-Maritime ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2017 tarihi itibarıyla 3.432'dir.
TBMM 1. Dönem Kozan milletvekilleri listesi
Kozan'dan (bugün Adana'nın ilçesi) TBMM 1. Dönem'de görev yapan mebuslar;
Dizi
Dizi, bir sıralı listedir. Bir küme gibi, ögelerden (bazen eleman veya terim de denir) oluşur. Sıralı ögelerin sayısına (sonsuz olabilir) dizinin uzunluğu denir. Kümenin aksine sıralı ve aynı ögeler dizide farklı konumlarda birkaç kez bulunabilir. Tam olarak bir dizi, tanım kümesi sayılabilen toplam sıralı kümelerden oluşan bir fonksiyon olarak tanımlanabilir. Örneğin doğal sayılar gibi. Diziler bu örnekte olduğu gibi sonlu olabilir. Ya da (2, 4, 6, ...) tüm çift pozitif tam sayılar gibi sonsuz olabilir.
Örnekler ve gösterim
Bir dizi rastgele sıralanmış ögeler listesi olarak düşünülebilir. Dizinin özellikleri kullanılarak, fonksiyonlar, uzaylar ve diğer matematik yapıları ile çalışmak için diziler, matematik disiplinlerinde kullanılabilir. Özellikle diziler, diferansiyel denklemler ve analizde önemli olan seriler için temel teşkil eder.
Diziyi belirtmenin birkaç yöntemi vardır. Bunların bazıları özel dizi türleri için çok kullanışlıdır. Diziyi belirtmenin bir yöntemi de, ögeleri listelemektir. Örneğin; ilk dört tek sayı dizisi (1, 3, 5, 7) formundadır. Bu gösterim, sonsuz diziler için de kullanılabilir. Örneğin pozitif tek tam sayıların sonsuz dizisi, (1, 3, 5, 7, ...) formunda yazılabilir. Listeleme, sonsuz diziler için en kullanışlı yöntemdir. Burada bir örüntü kullanılır. Böylece ilk birkaç öge kolayca fark edilebilir. Diğer yöntemlerden örneklerden sonra bahsedilecektir.
Önemli örnekler
Birçok önemli tam sayı dizisi vardır. Asal sayılar, 1'den büyük fakat 1 ve kendilerinden başka bölenleri olmayan doğal sayılardır. Bunlar kendi sırasına göre dizilirse, (2,3,5,7,11,13,17,...) dizisi elde edilir. Asal sayılarla çalışmak, matematik ve özellikle sayılar teorisi için önemlidir.
Fibonacci dizisi, her sayının kendinden önceki sayı ile toplanması sonucu oluşan bir sayı dizisidir. İlk iki öge ya 0 ile 1 ya da 1 ile 1'dir. Böylece (0,1,1,2,3,5,8,13,21,34,...) dizisi elde edilir.
Dizilere diğer önemli örnekleri, rasyonel sayılar, reel sayılar ve karmaşık sayılar verilebilir. (.9,.99,.999,.9999,...) dizisi 1'e yaklaşır. Her reel sayı, rasyonel sayılar dizisinin limiti olarak yazılabilir. Örneğin, (3,3.1,3.14,3.141,3.1415,...) dizisinin limiti, π olarak yazılabilir. Daha genel bir ifade ile herhangi bir reel sayı ondalıklar dizisinin limiti olarak yazılabilir. π için, (0.9,0.99,...) dizisinde olduğu gibi herhangi bir ondalık örüntüsü yoktur.
İndisleme
Örüntünün kolayca gösterilemediği durumlarda veya pi sayısında olduğu gibi rakamlarında herhangi bir örüntü yoksa, diziler için başka gösterimler kullanılabilir. Bu bölümde doğal sayılar alt kümesinde bulunan diziler için kullanılan gösterimlerden bahsedilmiştir. Diğer sayılabilir indis kümelerinin genelleştirmeleri için aşağıdaki bölüme bakın.
Bir dizinin terimleri (veya ögeleri) genellikle tek bir değişkenle ifade edilir. Dizideki herhangi bir an ögesindeki n indisi, dizinin n. ögesidir.
Burada {k=1} alt indisi ve 10 üst indisi, k = 1, 2, ..., 10 için bu dizinin terimlerinin ak olduğunu ifade eder.
Diziler herhangi bir tam sayıdan başlayacak veya bitecek şekilde indislenebilir. Belirli bir k değerinden başlayarak tüm tam sayıları kapsayan diziyi ifade etmek için sonsuz sembolü ( ∞ ) üst indis olarak çok sık kullanılır. Tüm pozitif tam kareler şöyle ifade edilebilir:
Bunun gibi indisleme sayıları kümesinin anlaşılması için analizde alt indisler ve üst indisler sıkça kullanılır. Bir keyfi dizi için ak basit yazımı kullanılabilir. Analizde k 1'den ∞'a kadar olan dizi ele alınarak k anlaşılabilir. Fakat dizi çoğunlukla sıfırdan başlayarak indislenir, şöyle ki: Bazı durumlarda dizinin terimleri, örüntüsü kolayca anlaşılabilen bir tam sayılar dizisi ile ilgilidir. Bu durumda, ilk birkaç soyut terim listelenerek indis kümesinin geri kalan terimlerinin ne olduğu anlaşılabilir. Örneğin, tek sayılar aşağıdaki gösterimlerden herhangi biriyle ifade edilebilir.
Diğer taraftan, eğer 3., 4 ve 5. gösterimlerdeki indisleme kümesinin doğal sayılar olduğu anlaşılabilirse alt indisler ve üst indisler gösterilmeyebilir.
Tanım ve temel özellikler
Matematikte diziler çok farklı yöntemlerle (örn; tam dizi) gösterilebilir. Aşağıda sadece bazı gösterimlerden bahsedilmiştir.
Tanım
Bir dizi genellikle tanım kümesi sayılabilen toplam sıralı kümelerden oluşan bir fonksiyon olarak tanımlanabilir. Reel analizde bir dizi, N (veya ) doğal sayılarından R (veya ) reel sayılarına kadar olan alt kümedeki bir fonksiyondur. Başka bir ifade ile dizi, f(n): N → R haritasıdır. Daha önce ifade edilen gösterimleri doğrulamak için, an = f(n) veya yalnızca an: N → R yazılabilir.
Karmaşık analizde dizi, N doğal sayılarından \mathbf{C} (veya veya ) karmaşık sayılarına kadar olan bir harita olarak tanımlanır. Topolojide dizi, genellikle doğal sayılar alt kümesinden topolojik uzayına kadar olan fonksiyonları tanımlar.
Sonlu ve sonsuz
Bir dizinin uzunluğu, dizideki terimlerin sayısı ile belirlenir.
n sonlu uzunluklu bir dizi, n demetli olarak da adlandırılır. Hiçbir ögesi olmayan boş dizi de bir sonlu dizidir. Normalde sonsuz dizi kavramı, bir yönde sonsuz olan bir diziyi ifade ederken; sonlu dizi, diğer yönde birinci ögesi olan, fakat son ögesi olmayan bir dizidir. Her iki yönde de ya birinci ya da sonuncu ögesi olan sonsuz dizi, çift sonsuz dizi, veya iki yönlü sonsuz dizi olarak adlandırılır. Örneğin; tüm tam sayılardan oluşan bir kümedeki fonksiyonun dizisinin tüm (…, −4, −2, 0, 2, 4, 6, 8…) çift tam sayıları, çift sonsuzdur. Bu dizi,  olarak ifade edilemez. Sonuçta, bir çift sonsuz dizi Z deki bir harita olarak tanımlanabilir.
Artma ve azalma
Bir dizinin her bir terimi, bir önceki terimden büyük eşitse, buna monotonik artma denir. dizisinde tüm n ∈ N oluyorsa, dizi şöyle yazılabilir: an ≤ an+1. Eğer peşpeşe gelen terimlerin her biri, önceki terimden büyükse (>), "dizi '''tam monotonik artıyor'" denir. Eğer peşpeşe gelen terimlerin her biri, önceki terimden küçük eşit ise, "dizi '''monotonik azalıyor'" denir. Eğer peşpeşe gelen terimlerin her biri, önceki terimden küçükse "dizi '''tam monotonik azalıyor'" denir. Eğer bir dizi ya artıyor ya da azalıyorsa, "dizi '''monotondur'" denir. Bu monotonik fonksiyonun genel kavramının özel durumudur.
Azalmıyor ve artmıyor kavramları sırasıyla tam artıyor ve tam azalıyor kavramları ile karışmaması için, bunlar yerine sırasıyla artıyor ve azalıyor kavramları sıkça kullanılır.
Sınırlar
Eğer (an) reel sayılar dizisi, belirli bir terimden sonraki tüm terimleri M reel sayısından daha küçük ise, "'üstten sınırlı''' dizi" denir. Bunun anlamı, s, tüm n büyüktür N ve bazı M ve N çiftleri için, an ≤ M olur. Burada M, üst sınır olarak adlandırılır. Benzer şekilde, tüm n büyüktür n için bazı reel sayılar m, an ≥ m olur. Buna "'alttan sınırlı''' dizi" denir. Burada m alt sınır olarak adlandırılır. Eğer dizi hem alttan sınırlı hem de üstten sınırlı ise diziye sınırlı denir.
Diğer dizi türleri
Verilen bir dizinin bazı terimlerinin silinmesi, geri kalan terimlerin konumlarını dağıtmayacak forma dönüştüren diziye altdizi denir. Örneğin (2, 4, 6, ...) çift tam sayılar dizisi, (1, 2, 3,4, ...) pozitif tam sayılar dizisinin bir altdizisidir. Diğer terimleri silindiğinde, geri kalanları konumları değişmiş, fakat öncelik sıraları değişmemiştir.
Bazı diğer dizi türlerini şu şekilde kolayca tanımlanabilir:
Limitler ve yakınsaklık
Dizinin en önemli özelliklerinden biri de yakınsaklıktır. En basit anlamda eğer bir dizinin limiti varsa, "dizi yakınsaktır" denir. Yani bir (tek sonlu dizinde n çok çok büyük olduğunda L limite yaklaşırsa, "dizinin limiti vardır" denir. Bir (an) soyut dizisinde n → ∞ (n sonsuza giderken) an, L ye yakınsar.
Bunun tam ifadesi, eğer bir L limiti varsa dizi yakınsaktır. L yeterince büyük olursa, geri kalan an'ler L ye yakınsar.
Bir (x_n) dizisi sonsuza yaklaşıyorsa, veya  şeklinde yazılır.
Eğer bir dizi sonsuza yaklaşıyorsa veya eksi sonsuz ise, dizi ıraksaktır ve şeklinde yazılır.
Yakınsaklığın tanımı
an ∈ R olursa ve dizi formunda yazılabiliyorsa, bu diziyi N indis kümesi ile şöyle yazabiliriz: (an). Bu diziler gerçel analizde sıkça kullanılır.
Uygulamalar ve özellikler
Reel sayılardaki dizilerin yakınsaklığı ve tek taraflı limit önemli sonuçlar aşağıda gösterilmiştir:
Reel dizilerin limitlerinin diğer bazı önemli özellikleri şunlardır:
Cauchy dizileri
Cauchy dizisi, terimleri rastgele yakın olan bir dizidir. Cauchy dizisi kavramı, metrik uzayında, özellikle reel analizde ortaya çıkar.
Seriler
Seri, bir dizinin terimlerinin toplamıdır. Bir tek taraflı dizinin ilk N terimi toplamı, başka bir dizinin N. terimi olan forma seri denir. Burada (an) dizisinin N serisi, (SN) dizisini oluşturur, şöyle ki:
Serinin n. terimini şöyle yazabiliriz:
Yakınsaklık, seriye aktarmak (kısmi toplamlar dizisi) ve özellikler gibi kavramları kullanırken asıl bahsedilmek istenen dizilerin karakterleridir (son örnekteki (an) gibi). Sonsuz bir diziden elde edilen bir sonsuz serinin eğer limiti varsa, şöyle ifade edilir:
Günah Tohumu (film, 1976)
Carrie, Stephen King'in aynı isimli ilk romanından 1976 yılında Brian De Palma yönetmenliğinde uyarlanan sinema filmi. Türkiye'de bir dönem Günah Tohumu adı ile anıldı. Filmin senaryosu Lawrence D.Cohen tarafından yazılmış ve dönemin başarılı filmlerinden biri olmuştur. Telekinetik güçlere sahip bir kızın bağnaz dini düşünceler sahip annesi tarafından yapılan baskı sonucu güçlerinin önüne geçememesi ve insanlara ve yaşadığı şehre zarar vermesi konu edilen filmde Carrie White rolünde ünlü oyuncu Sissy Spacek'i, dönemin genç oyuncularından John Travolta'yı da Billy Nolan rolünde izliyoruz. Sissy Spacek bu filmdeki rolüyle ilk defa En İyi Kadın Oyuncu Oskarına aday olmuştur. Film en iyi yardımcı kadın oyuncu dalında da oskara aday olmuş; fakat, iki ödülü de alamamıştır. Brian De Palma ekranı ikiye bölme gibi pek çok yeniliği bu filmde yapmış olmasından dolayı film kendi devrinde bir çığır açmıştır. Bu film sinema tarihinin en iyi 20 korku filminden biri olarak kabul edilir.
Dünya Su Sporları Şampiyonası'nda sutopu
Dünya Su Sporları Şampiyonası'nda sutopu, her iki yılda bir Dünya Su Sporları Şampiyonası kapsamında düzenlenen uluslararası bir sutopu turnuvasıdır. Şu andaki şampiyonları erkeklerde Hırvatistan, kadınlarda ise Amerika Birleşik Devletleri'dir.
Birden çok madalya kazananlar
Kalın yazı, aktif oyuncuları ve her türdeki en yüksek madalya sayısını (tüm oyuncular arasında) gösterir.
Topal İzzet Mehmed Paşa
Darendeli Topal İzzet Mehmet Paşa (1792, Darende - 7 Mart 1855, İstanbul), II. Mahmud saltanatında 24 Ekim 1828 - 28 Ocak 1829 ve Abdülmecid saltanatında 14 Aralık 1841 - 30 Ağustos 1842 tarihleri arasında toplam bir yıl iki gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.
Hayatı
1792'de Darende'de doğdu. Babası Darende eşrafından İbrahim Bey'di. Amcası Darendeli Ali Paşa 1809'da Konya valisi olarak görevlendirilince onun mühürdarı oldu. Kısa zamanda kapıcıbaşı ve imrahor payeleri elde ederek ve çeşitli yerlerde mütesellim ve voyvoda oldu. Bir müddet Ispartalı İbrahim Paşa için kethüdalık görevi de yaptı.
Göttingen Üniversitesi
Göttingen Üniversitesi (Almanca: Georg-August-Universität Göttingen), Almanya'nın Göttingen şehrinde bulunan bir araştırma üniversitesidir. 2019 itibarıyla Göttingen Üniversitesi; 13 fakültesi, 32.000 öğrencisi ve 4.200'den fazla profesör ve akademisyeni ile eğitim vermeye devam etmektedir. Üniversite, Coimbra Grubu'na üyedir ve Göttingen'deki 4 Max Planck Enstitüsü ve 1 Leibniz Enstitüsü ile yakından iş birliği içerisindedir.
Topal İzzet Mehmed Paşa
Hayatı
1821'de mirimahlik şeref unvanı verilerek Bursa mutasarrifi ve Boğaz muhafızı yapıldı. 1822'de Afyonkarahisar mutasarrifi; 1823'te Menteşe mutasarrifi görevleri de ek olarak verildi. Kasım 1824'te vezirlik rütbesi verilerek Anadolu valisi tayin edildi. Haziran 1825'te Boğaziçi Muhafızı yapıldı. 15-16 Haziran 1825'te Vaka-i Hayriye adı verilen Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması olaylarında büyük yararlılıklar gösterdi. 9 Şubat 1827'de kaptan-ı derya oldu.
Göttingen Üniversitesi
Georg August Üniversitesi 1734 tarihinde Büyük Britanya kralı ve Hannover elektörü II. George tarafından kurulmuş ve ilk olarak 1737 yılında eğitim vermeye başlamıştır. Göttingen Üniversitesi, Almanya'da 2006 yılında başlatılan Alman Eğitim ve Araştırma Bakanlığı bünyesinde kurulan German Universities Excellence Initiative koordinasyon programının 9 nitelikli üniversitesinden birisidir.
Topal İzzet Mehmed Paşa
Hayatı
Rusya'nın Yunanistan'ın bağımsızlığını sağlamak bahanesiyle açtığı 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nın Nisan 1828'de başlaması üzerine Rumeli'ye Edirne ve Şumnu ordusuna serdar olarak gönderildi. 28 Haziran'da Varna'ya hücum eden Rus ordusunu bozguna uğratıp geri püskürtüp Rusların bu kaleyi kuşatmalarını önledi. Fakat Temmuz sonunda Rus donanması denizden ablukaya alıp büyük güçleri karaya çıkarttı ve Rus kara ordusunun Çarlık Muhafız Ordusu da Temmuz'da karadan gelip 170 top ve 23.000 kişilik bir Rus gücü ile Varna'yı kuşattılar. Bu kalenin komutanı olan ve 20.000 kişilik gücü bulunan Mehmet İzzet Paşa bu kuşatmaya direndi. Ama dışarıdan destek için gelmesi beklenen Ömer Paşa ve 20.000 Osmanlı gücü bu hedefe varamadı ve Varna kalesi 29 Eylül 1828'de teslim oldu. Rus orduları Şumnu kalesini alamamışlardı. Aynı zamanda Osmanlı orduları Rusların iaşe, teçhizat ve yeni asker temin etmek için tedarik hatlarını kesmeyi başarmışlardı. Ek olarak Ruslar büyük zayiat vermişlerdi. Bu sebeplerle 1828 kışında Rus orduları Varna kalesini ve kazandıkları arazileri terk edip Tuna kıyısına ve Beserabya'ya çekildiler. Mehmet İzzet Paşa Ekim'de dört ay savunduğu Varna kalesinden çıkarak sadrazam ve ordunun bulunduğu Aydos'a geldi.
Göttingen Üniversitesi
Üniversite, kuruluşundan bu yana 45 tane Nobel Ödülü kazanan bilim insanı çıkarmış; bunların büyük bir bölümü II. Dünya Savaşı'ndan önce gerçekleşmiştir. Bu dönemde üniversite, "Göttingen Nobel Ödülü Harikası" olarak da nam salmıştır. Şu an Göttingen'de Erwin Neher ve Stefan Hell olmak üzere iki öğretim üyesi Nobel Ödülü'ne layık görülmüştür. Albert Einstein da burada belli bir süre için çalışmalarını yürütmüş; ancak II. Dünya Savaşı sırasında artan Nazi baskıları nedeniyle Almanya'dan ayrılmak zorunda kalmıştır. Göttingen Üniversitesi, II. Dünya Savaşı'ndan sonra Almanya'da tekrar açılan ilk üniversitedir; İngilizler tarafından 1945 yılında tekrar eğitime açılmıştır.
Topal İzzet Mehmed Paşa
Hayatı
Varna'nın düşmesinden, bu kaleye yardım göndermekte geciken ve yeterli yardım göndermeyen, Sadrazam Benderli Mehmed Selim Sırrı Paşa sorumlu tutuldu. Bundan dolayı 24 Ekim 1828'de azledildi. İzzet Mehmed Paşa sadrazamlığa getirildi ve serdar-ı ekremlik de verildi. İzzet Mehmed Paşa o kış orduyu Şumnu'ya nakletti ve ertesi yılki harekât için iaşe tedarik ve yeni asker toplamaya başladı. Fakat o kış kötü hava ve şiddetli yağmurlar olması nedeniyle Osmanlı ordusunun harekâtına büyük ölçüde engel oldu. Sadrazam Rus ordusunun gücünü de göz önüne alarak Rusya ile barış için nabız yoklamaya başladı. Bundan hoşlanmayan İstanbul'da oturan ileri gelenler padişahı etkileyerek onun Ocak 1829'da sadrazamlıktan azledilmesine sebep oldular.
Göttingen Üniversitesi
Göttingen Üniversitesinin kütüphanesi aynı zamanda 1751'de kurulan Göttingen Bilimler Akademisi'nin ve Aşağı Saksonya eyaletinin de kütüphanesidir ve 8 milyon ünitenin üzerindeki arşiviyle Avrupa'nın en büyük koleksiyonlarından birine sahiptir. Bunların içinde özellikle Göttingen'in eski bilim insanlarının elyazmaları büyük ilgi görür.
Üniversitenin 1736'da Albrecht von Haller tarafından kurulan Eski Botanik Bahçesi barındırdığı yaklaşık 14 bin türle Almanya'nın en önemli bitki koleksiyonlarından birine sahiptir.
Topal İzzet Mehmed Paşa
Hayatı
Tekirdağ'ında sürgünde olan İzzet Mehmet Paşa orada halkı Ruslara karşı teşkilatlandırıp savunma tertibatı aldırdı. Bu nedenle İzzet Mehmet Paşa affedildi. 14 Temmuz 1829'da Osmanlı devleti ile Rusya arasında Edirne Antlaşması imzalandı.
Göttingen Üniversitesi
Günümüzde Göttingen Üniversitesi şehirde çeşitli bölgelerde konuşlanmıştır. Birkaç Max Planck Enstitüsü, bir Leibniz Enstitüsü ve üniversitenin doğa bilimleri bölümleri şehrin kuzey tarafındaki Kuzey Kampüsü'nde, sosyal bilimler ve sağlık bilimlerinin binaları genellikle burasıyla şehir merkezi arasında bulunur. Şehir merkezinde üniversitenin ana binası, büyük amfisi, tarihi yemekhanesi, tarihi eczanesi, tarihi kütüphane binası ve Göttingen Bilimler Akademisi bulunur. Şehir merkezinin güney tarafında Matematik ve Uygulamalı Matematik enstitüleri, bir Max Planck Enstitüsü ve üniversitenin tarihi rasathanesi bulunur.
Topal İzzet Mehmed Paşa
Hayatı
Af olunan İzzet Mehemd Paşa Nisan 1831'de vezirliği verilerek Vidin taraflarına gönderildi, Ocak 1832'de ise Vıdın ve Niğbolu valiliğine getirildi. Fakat Temmuz 1832'de bu görevden azledildi ve Edirne'ye sürgüne gönderildi.
Göttingen Üniversitesi
Üniversite'nin en eski ünlü mensubu Georg Christoph Lichtenberg sayılabilir. Lichtenberg 1769'da Göttingen'de Almanya'da ilk olarak açılan deneysel fizik kürsüsüne getirilmiştir. Alexander von Humboldt ve daha sonra Berlin Üniversitesini (şimdiki adıyla Berlin Humboldt Üniversitesi) kuran Wilhelm von Humboldt 18. yüzyılın sonlarında Göttingen'de okumuşlardır. Aynı dönemde Grimm Kardeşler burada dilbilimi, tarih, hukuk dersleri vermişler ve ilk Almanca sözlüğü hazırlamışlardır. 1809 yılında filozof Arthur Schopenhauer burada öğrenci olmuş, felsefe ve psikoloji okumuştur.
Topal İzzet Mehmed Paşa
Hayatı
14 Ocak 1834'te affedildi. Haziran 1834'te Afyonkarahisar valisi tayin edildi. Ankara, Çankırı ve Kastamonu sancakları da ek olarak ona verildi. Eylül 1836'de Afyonkarahisar Kütahya'ya bağlandı; Çorum ve Viranşehir bu bölgeye eklendi ve kurulan yeni bölgeye "Ankara Müşiri" unvanı ile İzzet Mehmet Paşa getirildi. Ağustos 1839'da bu görevden ayrıldı. Yeni bir görev verilmediği için İstanbul'a giderek konağında yaşadı.
Göttingen Üniversitesi
19. yüzyılın ortalarına doğru Otto von Bismarck burada hukuk okumuştur. O yüzyılın başından itibaren Göttingen'de doğa bilimleri ve özellikle matematik büyük bir hızla gelişmiş ve nam salmıştır. Matematikteki gelişmenin başlangıcı Carl Friedrich Gauss'un burada profesörlüğe getirilmesi olarak saptanabilir. Bunu takiben Bernhard Riemann, Peter Gustav Lejeune Dirichlet, Richard Dedekind gibi büyük matematikçiler üniversitenin mensubu olmuşlardır. 19. yüzyılın sonundan 2. Dünya Savaşı dönemine kadar Göttingen David Hilbert, Felix Klein, Hermann Weyl, Emmy Noether, Richard Courant, Constantin Carathéodory, Carl Runge, Hermann Minkowski, Carl Ludwig Siegel, Helmut Hasse, gibi ünlü matematikçilere ev sahipliği yapmıştır. 1938'de Cahit Arf burada (Hasse'yle) doktorasını yapmıştır. Göttingen ayrıca fizik dünyasında kuantum mekaniği'nin doğduğu yer olarak da bilinir: 2. Dünya Savaşı dönemi öncesi Max Born, James Franck, Werner Heisenberg, Enrico Fermi, Max von Laue, Paul Dirac, Robert Oppenheimer, Wolfgang Pauli ve Max Planck gibi fizikçiler burada okumuş ve/veya çalışmalar yapmışlardır. Ayrıca Heinrich Heine, Claus Roxin, Johann Stephan Pütter, Andreas Paulus, Rudolf von Jhering gibi hukukçular üniversitenin mensubu olmuşlardır. Felsefede fenomenolojinin kurucusu olan Edmund Husserl, 1901-1916 yılları arasında burada profesörlük yapmıştır. Göttingen Üniversitesi, Otto von Bismarck ve Gerhard Schröder olmak üzere 2 şansölye, Richard von Weizsäcker ile 1 başbakan çıkarmıştır.
Topal İzzet Mehmed Paşa
Hayatı
Temmuz 1840'ta yeniden devlet görevi verildi ve Akdeniz (Çanakkale) Boğazı muhafızı olarak tayin edildi.
Bu sırada Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa'ya karşı büyük Avrupa devletleri ile birlikte yapılacak Lübnan ve Filistin'deki harekât için serdarlığa getirildi. Ağustos 1840'ta Akka eyaletine Sayda, Beyrut ve Trablusgarp sancaklarınin birleştirilmesi ile oluşturulan eyalet valisi tayin edildi. Aynı zamanda Berriye-tulsam seraskerliği de verildi. Bu bölgede Mısır güçlerine karşı bazı başarılar kazandı. Fakat bu komutanlığı sırasında atının eğerine bağlı olan silahının kaza ile patlamasından dolayı bacağından yaralandı. Sakat olduğu için askerlikten ve Lübnan-Filistin bölgesindeki askerlik ve mülki görevlerden azledildi.
Ayağından yaralı olarak sakatlandığı için bundan sonra lakap olarak "Topal" olarak anılmaya başlandı. İstanbul'a gelmesi için kendine Edirne valiliği verilmişti. Fakat Haziran 1841'de bu görevine gitmek için Gelibolu'ya geldiğinde ayağındaki yaranın daha tam iyileşmediği anlaşıldı. Edirne valiliği görevinden affını rica etti. Bu kabul edilip İstanbul'a gelmesine izin verildi.
Bu azilden bir hafta sonra İzzet Mehmet Paşa 2. kez Edirne valiliğine atandı. Ama sekiz ay sonra Mayıs 1843'te bu valilikten azledildi ve Tekirdağ'da ikamet etmeye mecbur edildi.
Bir aralıktan sonra Eylül 1849'da Hudâvendigâr (Bursa) valisi olması tayini çıktı. Ama İzzet Mehmet Paşa rahatsızlığını ileri sürerek bu görev gitmedi ve azledilip emekliye ayrıldı.
İstanbul'da konağına çekildi. 7 Mart 1855'te orada hayatını kaybetti. Mezarı Eyüp Sultan'da, Mihrişah Valide Sultan Mektebi bahçesindedir.
Değerlendirme
Sicill-i Osmani onu şöyle değerlendirmektedir: Sabırlı, doğru, vakur, işbilir, cesur, sert ve katıydı... İstanbul'da (1825) ve Tekirdağ'da (1830) büyük hizmeti görüldü.
René Préval
René Garcia Préval (d. 17 Ocak 1943 ; ö. 3 Mart 2017), Haitili agronomist ve siyasetçidir. Kendisi iki defa Haiti cumhbaşkanlığı görevine seçilerek görev yapmıştır.
Préval'in ölümü 3 Mart 2017'de Cumhurbaşkanı Jovenel Moïse tarafından Twitter hesabından duyuruldu. Aile dostları, Préval'in Port-au-Prince'deki bir hastaneye götürülürken öldüğünü duyurdu. Ölüm nedeni başlangıçta kalp durması olarak açıklandı, ancak cinayet söylentileri, eşi Elisabeth Delatour'un isteği üzerine Bölge Savcısı Danton Leger'in önünde yapılan bir otopsi ile sonuçlandı. Otopsi sonuçsuz kaldı, ancak beyin kanaması veya felç olasılığını dışlandı.
Mad About You
Mad About You, 1992 yılından 1999 yılına kadar Amerika'da NBC televizyon kanalında yayınlanmış TV sitcom'udur. Dizide Helen Hunt ve Paul Reiser, New York'ta yaşayan yeni evli bir çifti canlandırmaktadırlar. Paul Reiser dizide Paul Buchman adlı bir belgesel film yapımcısını canlandırmaktadır. Hunt ise Jamie Buchman'ı canlandırmaktadır. Dizinin bitimine doğru çiftin bir kız çocuğu olmuştur. Kız çocuklarının ismi Mabel'dır.
Nicolae Lupescu
Nicolae Lupescu (17 Aralık 1940 – 6 Eylül 2017), defans pozisyonunda görev yapmış eski Rumen millî futbolcu ve teknik direktördür.
Futbol kariyeri
Profesyonel futbolculuk kariyerine 1958 yılında Flacăra Roșie București kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Olimpia București, Rapid București ve Admira Wacker kulüplerinde oynadı.
Ülkesini 1970 FIFA Dünya Kupası'nda temsil etti.
Badmotorfinger
Badmotorfinger Seattle'lı grunge grubu Soundgarden'ın üçüncü albümüdür. 1991'de A&M Records tarafından piyasaya sürülmüştür.
Satanoscillatemymetallicsonatas
Albümün EP'si olan Satanoscillatemymetallicsonatas'ın adı uzun bir palindromdur, kelimenin sağdan sola okunuşu ile soldan sağa okunuşu tamamen aynıdır. Bu uzun kelimenin kısaltılışı ile Somms olarak da bilinen Cdnin içeriğinde, albümün daha önce piyasaya sürülmüş versiyonununda bulunmayan 5 farklı şarkı vardır.
I. Ariarathis
I. Ariarathes (d. MÖ 405 / 404 - ö. MÖ 322, h. MÖ 332 - MÖ 322) (Antik Yunanca: Ἀριαράθης Ariaráthēs). Kapadokya'da bağımsız bir krallık kurulma teşebbüsü, Makedonyalı İskender'in istilâsı sırasında kumandanlarından Sabiktas'ı buraları itaat altına almak görevi ile göndermesine tepki olarak başladığı anlaşılmaktadır. Kapadokyalılar satrapları Mitrobazan'ın, Granikos savaşında öldürülmüş olmasına rağmen kral III. Darius'a bağlı kalmışlar ve hatta Gaugamela Muharebesi'nde Mitrobazan’dan sonra satrap olan I. Ariarathes kumandasında bir ordu ile III. Darius yanında yer almışlardır. Bu savaşta Darius yenilince Kapadokyalılar Makedonya ve Ahamaniş hâkimiyetlerinden hiçbirini kabul etmeyerek Datames'ten 30 sene sonra I. Ariarathes'i kral ilân ederek, bağımsız devlet olmuşlardır (M.Ö. 332).
I. Ariarathes, maharetli azimli ve enerjik bir zattı. Kısa bir zaman içinde Kapadokya krallığının ilk adımlarını attı. MÖ 332'de kendisini bağımsız Kapadokya Satrabı ilân etti. Bugünkü Zile (Zela)'nin yakınında bulunan Gaziura kalesini yeni devletin merkezi yaptı. Sinop'tan Trabzon'a kadar uzanan sahili hâkimiyeti altına aldı. Büyük İskender'in Perslere karşı yaptığı sefer sırasındaki karışıklıktan yararlanarak 15.000 atlı ve 30.000 yaya askerden oluşan bir ordu kurdu. I. Ariarathes, kurduğu krallığa meşruluk vermek için kendisini, yıkılan Ahamaniş (Pers) hanedanına bağlıyordu. I. Ariarathes'in kardeşi Orophernes, büyük kral Ohos (II. Artahşahra) zamanında Mısır üzerine yapılan seferde komutanlar arasında bulunmuştur.
501. Ağır Panzer Taburu
501'inci Ağır Panzer Taburu (Almanca: "schwere Panzerabteilung 501"; kısaltılmış: "s PzAbt 501"), ağır tanklarla donatılmış bir Alman ağır Panzer Abteilung'du (bağımsız bir tabur boyutunda birlik). Tabur, Tiger I ağır tankını kullanan ikinci üniteydi ve 1944'ün ortalarında Tiger II'lere geçiş yaptı.
Tunus'ta savaştı ve teslim oldu, Eylül 1943'te yeniden kuruldu, sonra Doğu Cephesi'nde savaştı ve yok edildi; Temmuz 1944'te Tiger II'lerle yeniden kuruldu. 11 Şubat 1945'te devre dışı bırakıldı.
1976 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm
Montreal şehrinde düzenlenen 1976 Yaz Olimpiyatları'nda, atletizmde 37 yarışma düzenlendi. 80 ülkeden toplam 1.005 sporcu katıldı.
Elmalı, Ulukışla
Elmalı, Niğde ilinin Ulukışla ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1927'den beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy; Niğde il merkezine 73 km, Ulukışla ilçe merkezine ise 55 km uzaklıktadır.
Mervyn Peake
Mervyn Laurence Peake (9 Temmuz 1911 - 17 Kasım 1968), İngiliz yazar, sanatçı, şair ve illüstratördür. Genellikle Gormenghast kitapları olarak adlandırılan çalışmalarıyla tanınır. Bu üç eser Peake'nin uzun bir döngü olarak tasarladığı çalışmanın bir parçasıydı fakat seri, yazarın ölümünden ötürü tamamlanmamıştır. Bu çalışmalar, bazen J. R. R. Tolkien'in eseriyle karşılaştırılır fakat yazarın gerçeküstü kurgu Charles Dickens ve Robert Louis Stevenson'dan etkilenmiştir.
2008'de The Times, Peake'i "1945'ten beri en büyük 50 İngiliz yazar" listesine dahil etmiştir.
Eğimli zırh
Eğimli zırh, ne dikey ne de yatay konumda olmayan zırhtır. Bu tür bir zırh, genellikle tanklar ve diğer zırhlı savaş araçları gibi kara araçları ile zırhlılar ve kruvazörler gibi askeri gemilerde yer alır. Bir zırh plakasını eğmek, görüş hattı boyunca plakanın efektif kalınlığını arttırır. Eğimli zırh, zırh delici mermiler gibi kinetik enerjiye dayanan KE mermileri ve roketler gibi tanksavar silahlarının zırha nüfuz etmesini zorlaştırır.
90°'den farklı bir açıda bir plakaya çarpan bir merminin, aynı plakaya dik bir açıda çarpmasına kıyasla daha büyük bir zırh kalınlığından geçmesi gerekir. İkinci durumda sadece plaka kalınlığı (zırhın yüzeyine normal şekilde) delinmelidir; belirli bir plaka kalınlığı için zırh eğiminin arttırılması, yatay düzlemde ölçülen kalınlığı ve merminin hücum açısını artırarak zırhın darbe noktasında koruma seviyesini geliştirir.
Bir diğer etki ise merminin sapması, deforme olması ve sekmesidir. mermi zırh plakasına dik olmayan bir açıyla vurduğunda, mermi yolu kavisli olabilir ve daha fazla zırhtan geçmesine neden olabilir - veya tamamen sekebilir. Ayrıca mermi bükülebilir ve zırh delici özelliği azalabilir. Bununla birlikte bu etkiler, kullanılan zırh malzemesine ve ona vuran merminin özelliklerine güçlü bir şekilde bağlıdır: eğim daha iyi bir penetrasyona bile yol açabilir. Boşluklu imla hakkı içeren savaş başlıkları, zırha oldukça eğik bir açıda vurduklarında nüfuz edemez ve hatta patlayamaz.
En keskin açılar genellikle tankların ön gövde zırh plakasında görülür, çünkü hem vurulması en muhtemel gövde tarafıdır hem de bir aracın uzunlamasına yönünde eğim vermek için daha fazla alan vardır.
TBMM 1. Dönem Kütahya milletvekilleri listesi
Kütahya'dan TBMM 1. Dönem'de görev yapan mebuslar;
Winkfield
Winkfield, İngiltere'nin Berkshire kentinde bulunan bir sivil pariştir.
Yerel yönetim
Winkfield, seçilmiş bir pariş konseyine sahip bir sivil pariştir. Berkshire üniter otoritesine ve Newbury'nin parlamenter seçim bölgesine aittir.
TBMM 1. Dönem Lazistan milletvekilleri listesi
Lazistan Sancağı'ndan (bugün Rize) TBMM 1. Dönem'de görev yapan mebuslar;
Çeltikçi, Kızılcahamam
Çeltikçi, Ankara ilinin Kızılcahamam ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
31 Aralık 1991 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.
Coğrafya
Ankara iline 75,5 km, Kızılcahamam ilçesine 28,8 km uzaklıktadır.
Maraton Muharebesi
İyon Ayaklanması, Lade Deniz Muharebesi'nde elde edilen Pers zaferiyle bastırıldığında I. Darius Yunanistan üzerine bir seferin hazırlıklarına başlamıştır. Bu hazırlıkların sonunda General Datis ve Artaphernes komutasında bir kara gücü ve donanma Ege Denizi'ne, Kiklad Adaları'na boyun eğdirmek üzere sefere çıkmıştır. Bu kuvvet, ardından Atina ve Eretria'ya cezalandırıcı bir saldırı düzenleyecektir. Ege'de başarılı geçen bir seferin ardından yaz ortasında Eğriboz Adası açıklarına gelen Pers donanması adadaki Eretria kentini kuşatmış ve kuşatma sonunda almıştır. Daha sonra Attika'ya yelken açan donanma Maraton Ovası kumsalında karaya asker çıkarmıştır. Kısa süre sonra Platea'dan gelen küçük bir birlikle takviye edilecek olan Atina kuvvetleri de Maraton ovasına yürüdüler ve ovanın Atina yaklaşımı yönündeki iki çıkışını tutacak biçimde yerleştiler. İki taraf da beş gün boyunca saldırıya geçmedi. Ancak bu beş günün sonunda Atinalılar, çok iyi bilinmeyen bir nedenle şafakta saldırıya geçmeye karar verdiler. Muharebe, Pers kuvvetlerinin sayısal üstünlüğüne karşın falanks muharebe düzenindeki hoplitlerin, hafif piyade karşısında son derece etkili olduğunun bir kanıtı olmuştur.
Maraton Muharebesi yenilgisi Yunanistan'a yönelik ilk Pers genel taarruzunun sonunu işaret etmektedir. Bu yenilgi üzerine Pers donanması Asya kıyılarına dönmüştür. I. Darius bu yenilgiden hemen sonra yeniden Yunanistan'a saldırmak için büyük bir ordu oluşturmaya başlamıştır. Ancak bu arada Mısır'da Pers hakimiyetine karşı bir ayaklanma başlamıştı ve bu ayaklanma, Yunanistan seferini belirsiz bir süre için erteleyecektir. I. Darius'un ölümünden sonra tahta geçen oğlu I. Serhas babasının amacını gerçekleştirmek için yeniden hazırlıklara başlamıştır. Bu hazırlıkların sonucunda Yunanistan'a İkinci Pers Saldırısı MÖ 480 yılında başlatılmıştır.
Maraton Muharebesi, Yunan – Pers Savaşları'nın bir dönüm noktası olmuştur. Pers Ordusu'nun yenilebileceğini gören Grekler, Perslere karşı daha bir özgüvenle mücadele ettiler. Bu savaşların sonucundaki nihai Grek zaferi, bir bakıma Maraton Muharebesi ile başlamış sayılmaktadır. İzleyen iki yüzyıl boyunca, Batı toplumlarını kalıcı biçimde etkileyen Klasik Yunan Uygarlığı'nın doğuşu serpilip gelişmiştir. Maraton Muharebesi bu bağlamda Avrupa tarihinin dönüm noktalarından biri olarak da görülür. Günümüzde muharebe, ünlü Maraton Koşusu'na esin kaynağı olmasından dolayı oldukça ünlüdür. Tarihsel olarak hatalı olan bir söylenceye göre Maraton Ovası'nda Atina kuvvetleri muharebeyi kazanınca bir ulak Atina'ya zafer haberini vermek üzere gönderilmişti. Pheidippides adındaki bu ulak Atina'ya kadar hiç durmadan koşmuş, zafer müjdesini verdiği anda da düşüp ölmüştü. İlk olarak 1896 yılında Atina Olimpiyatları'nda, Maraton Ovası ile Atina arasında koşulan Maraton Koşusu bu söylenceden esinlenmiştir.
Tarihsel kaynaklar
Yunan-Pers Savaşları için elimizdeki esas kaynak, Grek tarihçi Herodot'tur. Tarihin Babası olarak da bilinen Herodot, MÖ 484 yılında, Güneybatı Anadolu'daki, o zamanlar Pers hakimiyeti altında olan Halikarnas'da dünyaya gelmiştir. "Tarihler" adını verdiği çalışmasını MÖ 440-430 tarihleri arasında kaleme almıştı. Çalışma esas olarak, MÖ 450 yılında sona eren Yunan-Pers Savaşları'nı konu almıştır. Herodot'un bu çalışması günümüzde, tam olmasa da geçerli bir tarihi kaynak olarak görülmektedir. Herodot'un tarzı tümüyle öyküleştirme tarzıydı ve en azından batı toplumları açısından tanınan bir tarih anlatımı olarak görülmektedir. Herodot'un, olayları tanrıların istek ve kaprislerine, kişilerin iddialarına dayanmadan diğer yandan olayların tarihsel değerlerini nispeten objektif vermesi, bir tarihçi için aranan bir nitelik dizisi olarak kabul edilmektedir.
Herodot'tan sonraki, Tukididis gibi bazı tarihçiler, her ne kadar onun tarzını izlemişlerse de eleştirmekten geri kalmamışlardır. Bununla birlikte Tukididis kendi tarih çalışmasını, Herodot'un bıraktığı yerden, Sestos Kuşatması'ndan başlatmayı seçmiştir. Muhtemelen, Herodot'un çalışmasının düzeltilmeye ya da yeniden yazılmaya gerek duymayacak kadar doğru olduğunu düşünmüştü. Örneğin Plutarkhos da Herodot'u bir denemesinde yeterince Yunan yanlısı olmamakla suçlayarak eleştirmiş, "barbarperver" olarak tanımlamıştır. Rönesans Avrupa'sında çok okunmaya devam ediyor olsa da Herodot hakkında olumsuz bir yargı sürmüştü. Ancak 19. yüzyıla gelindiğinde, bir kısım arkeolojik bulgularla defalarca desteklenince Herodot'un değeri kabul edilir olmuştur. Günümüz yaygın görüşü, Herodot'un çalışmasının son derece değerli bir tarih kaydı olduğu yönündedir. Bununla birlikte, özellikle birliklerdeki mevcutlar ve tarihler konusunda verdiği ayrıntıların yer yer kuşkuyla karşılanması da söz konusu olmaktadır. Öte yandan halen birçok tarihçi, Herodot'un anlatımının Pers karşıtı bir eğilimde olduğuna ve olayların, dramatik bir etki yaratmak amacıyla abartılmış ya da süslenmiş olduğu kanısındadır.
Grek asıllı Sicilyalı tarihçi Diodorus, MÖ I. yüzyılda kaleme aldığı ve Tarih Kitaplığı adının verdiği ünlü çalışmasında Yunan-Pers Savaşları'yla ilgili olarak daha eski bir Grek tarihçi olan Eforos'tan yaptığı bir dizi alıntıya yer vermektedir. Bu açıklama Herodot'unkilerle tamamen uyumludur. Yunan- Pers Savaşları, Plutarkhos, Ctesias gibi bazı antik tarihçiler ve Eshilos gibi oyun yazarlarının dolaylı anlatımları tarafından daha az detay verilerek anlatılmıştır. Yılanlı sütun gibi bazı arkeolojik belgeler de Herodot'un anlatımının desteklemektedir.
Genel durum
Yunanistan'a Birinci Pers Saldırısı'nı ortaya çıkaran gelişmelerin kökeni Yunan-Pers Savaşları'nın ilk evresi sayılan İyon Ayaklanması'na dayanmaktadır. Yine de Pers İmparatorluğu'nun Yunanistan'a saldırıya girişmesinin kökleri, daha da eskiye giden çekişmeler ve gerginliklere dayanmaktadır. Ahameniş İmparatorluğu (Pers İmparatorluğu) MÖ 522 yılından itibaren sınırlarını hızla genişletmiş, izleyen 30 yıl içinde Med, Babil, Lidya ve Mısır krallıklarını yenilgiye uğratarak topraklarının istila etmiştir. I. Darius, MÖ 500'lerin sonlarında İskit topraklarının önemli bir bölümünü istila ettikten sonra ordusunu Trakya'ya çevirmişti. Muhtemelen İmparatorluk'un batı sınırlarında bir zayıflık hissetmişti. Bu zayıflığı gidermek için ordu İstanbul Boğazı'nı geçerek Trakya topraklarında ilerlerken donanma da Tuna Nehri girişine yelken açmıştır. Seferin sonunda Trakya kabileleri boyun eğdirildi ve Makedonya, Ahameniş İmparatorluğu'nun bir müttefiki olmak zorunda bırakıldı. İmparatorluk, MÖ 500 yılı civarında hala çok dinamik ve son derece yayılmacı bir imparatorluktu. Diğer yandan hakimiyeti altına almış olduğu halklar da o derecede ayaklanma eğilimindeydiler. Ayrıca I. Darius, tahtı meşru sayılmayacak yollardan ele geçirmişti ve hükümdarlık süresinin önemli bir kısmı da bu tarz ayaklanmaları bastırmakla geçirmişti.
İyon Ayaklanması, Nakşa'ya karşı Pers Satrabı Artaphernes ve Milet tiranı Aristagoras'ın ortak bir istila girişiminin, bu girişim her ne kadar başarısız olduysa da ardından başlamıştır. İstila girişiminin başarısızlığa uğramasından Aristagoras sorumlu görüldü ve Artaphernes Aristagoras'ı Milet tiranlığından azletmeye karar vermiştir. Fakat O'ndan önce davranan Aristagoras, tiranlığı bırakarak Milet'de demokrasiyi ilan etti. Diğer İyon kentleri de Milet'i izleyerek Pers Sarayı'nca atanmış olan kralları devirip demokrasiye geçtiler. Pers Sarayı'nca atanmış olan kralların görevden uzaklaştırılması açık olarak Pers hakimiyetine bir başkaldırıydı. Bu durumda Pers Sarayı'nın harekete geçeceğini bilen Aristagoras Yunanistan anakarasına gidip belli başlı Grek kent devletlerinden yardım istedi. Fakat sadece Atina ve Eretria yardım etmeyi kabul ettiler.
Atina'nın İyon Ayaklanması'nı desteklemeyi kabul etmesi, MÖ 6. yüzyıl yüzyılın sonlarına doğru Atina Demokrasisi'nin kurulmasıyla başlayan bir dizi karmaşık olayların sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Atinalılar MÖ 510 yılında, Sparta Kralı I. Kleomenes'in yardımıyla Atina kralı Hippias'ı devirmişlerdi. Yunanistan'ı terk ederek Anadolu'ya geçen Hippias Sard'a sığındı ve Atina krallığını yeniden ele geçirmesine yardım ederlerse Atina'nın Pers İmparatorluğu'na boyun eğmesini sağlayacağını garanti etti. Diğer yandan I. Klomenes İsagoras'ı destekliyordu. Amacı, Atina'da Sparta yanlısı bir hükümdarlık kurmasını sağlamaktı. Isagoras, Atina yönetiminin geleneksel olarak kendilerine miras olduğunu ileri süren güçlü ve soylu Alcmaenidae ailesinden Kleistenes'in siyasi rakibiydi. Kısa bir süre içinde Kleistenes kendini, İsagoras'ın liderlik ettiği bir koalisyon tarafından yenilgiye uğratılmış durumda bulmuştur. Bunun üzerine halka yönelerek, onları siyasi alanda etkili bir güç haline getirmeye çalıştı. Böylece kendi yanında güçlü bir müttefik oluşturacaktı. Bu taktik başarılı oldu fakat İsagoras'ın isteği üzerine Sparta Kralı I. Kleomenes harekete geçti ve Kleishene'in ailesi, Alcmaeonid ailesi gibi aristokrat aileler Atina'dan sürüldüler. İsagoras, dar çevreli bir oligarşik yönetim kurmaya kalkıştığında Atina halkı kendiliğinden ve tarihte benzeri görülmemiş bir kalkışmayla İsagoras'ı ve Kleomenes'i Atina'dan çekilmek zorunda bıraktılar. Böylece Kleistenes MÖ 507 yılında Atina'ya geri dönmüş ve kendi durumunu sağlamlaştırmayı amaçlayan bir dizi reforma hızla girişmiştir. Esasen oluşan yönetim mekanizması tam bir demokrasi ya da gerçek bir halk devleti değildi. Fakat bir sonraki kuşakta kendini göstermeye başlayan halkın siyasi gücü, tam bir demokrasinin Atina'da oturması ve gelişmesi için gereken koşulları hazırlayacaktı. Atina halkının elde ettiği siyasi güç ve özgürlük, onların Hippias'ın krallığına karşı büyük bir düşmanlık beslemesine yol açtı. Dahası, bununla kalmayarak Sparta, Pers İmparatorluğu ya da herhangi başka bir dış güce boyun eğmeye karşı kesin bir tutum almalarını sağladı.
Bekleneceği gibi I. Kleomenes Atina'daki bu gelişmelerden hoşnut değildi ve Atina'daki gidişata el koymak üzere Sparta Ordusu'nun başında Atina üzerine yürüdü. I. Kleomenes'in İsagoras'ı yeniden Atina kralı yapma yönündeki bu girişimi başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Fakat olayların daha da kötüye gitmesinden çekinen Atinalılar, Pers İmparatorluğu'ndan yardım istemek için Sard Satrabı Artaphernes'e elçiler gönderdiler. Artaphernes, simgesel olarak Pers İmparatorluğu'nun hakimiyeti altına girmeyi kabul etmek anlamına gelmek üzere "toprak ve su" istemiştir. Atina elçileri bunu kabul ettiler. Ancak Atina'ya döndüklerinde şiddetle kınandılar. Bu arada Sparta Kralı, Hippias'ı yeniden Atina kralı yapabilmek için bir komplo geliştirmeye başlamıştır. Ancak bu girişim başarılı olmadı ve Hippias yeniden Sard'a kaçtı. Burada, Atina'ya boyun eğdirme vaadiyle Aristagoras'ı ikna etmeye çalıştı. Atina yeniden Artaphernes'e elçiler göndererek bu kez de Atina'ya karşı bir harekete geçmemesini sağlamaya çalıştılar. Fakat Artaphernes verdiği tek karşılık, Atina'nın Hippias'ı kral olarak kabul etmesini istemek olmuştur. Atina kuşkusuz bunu kabul etmeyecekti. Bu durumda Ahameniş İmparatorluğu ile bir savaşa girmeye hazır olmaları gerektiğini fark ettiler. Bu gelişmelerin sonunda Pers İmparatorluğu'nun bir düşmanı haline gelen Atina, İyon Ayaklanması başladığında olayların sürüklemesiyle zaten bu ayaklanmayı destekleyecek bir duruma gelmişti. Gerçekte İyon demokrasileri Atina örneğinden esinlenmişti. Dahası İyon kentleri başlangıçta birer Atina kolonisiydiler. Bu etmenlerin de Atina'nın İyon Ayaklanması'nı desteklemesinde etkili olduğu düşünülebilir.