cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Orhan Veli Kanık
Garip sonrası
Bu dönemde düşünceleriyle birlikte eserleri de farklılaşmaya başlayan Orhan Veli'nin yıkıcılıktan ayrılarak yapıcılığa yönlendiği ve şiirinin estetik yönünü zenginleştirmeye çalıştığı gözlemlenebilir. Değişiminin göze çarpan yanlarından biri de şairin Vazgeçemediğim ile birlikte uyak kullanmaya başlaması oldu. Bu döneminin en ayırt edici özelliği ise şairin halk şiirine duyduğu ilginin eserlerine yansımasıydı. Bu konuda Vazgeçemediğim içinde yer alan İstanbul Türküsü isimli şiir bir dönüm noktası kabul edilmektedir. Destan Gibi içinde yer alan Yol Türküsü isimli uzun şiir de sanatçının bu tarza olan yönelişinin bir örneğidir. Orhan Veli bu dönemdeki şiirlerinde gülmece öğelerini azalttı. Halk şiiri tarzında yazdığı eserlerinin konusu çoğunlukla kişisel duygular olsa da özellikle Yenisi ve Karşı ' da toplumsal konulara da değindi. Asım Bezirci, Orhan Veli'nin bu tarz konulara eğilmeye başlamasının sebebinin II. Dünya Savaşı ardından pahalılık ve yoksulluğun alt tabaka kadar orta ve üst sınıfı da etkilemesi olduğunu iddia etti.
Kanık'ın kelime kullanımı, dize ve cümle yapısı halk şiiri özellikleri taşıyan eserleri dışında benzer şekilde devam etti. Öte yandan ilk dönem şiirlerinde sık rastlanan yinelemeleri halk şiirine yaklaşması ile daha da fazla kullanmaya başladı. Şairin halk kültürüne olan bu yakınlaşması vefatı sebebiyle yarım kalmıştır.
Çevirileri
Orhan Veli, Türkçeye şiir, hikâye ve oyun çevirileri yaptı. İlk kez 1947 yılında Varlık Yayınları tarafından basılan Fransız Şiirleri Antolojisi'nin önsözü ve kitapta yer alan şairlerin biyografileri de sanatçı tarafından yazıldı. Oktay Rifat ve Melih Cevdet'le birlikte çalıştığı Batıdan Şiirler isimli kitaptaki 31 şiirin altı tanesi Kanık tarafından çevrilmişti. 1948 yılında, Doğan Kardeş Yayınları'ndan çıkan La Fontaine'den Masallar ' da ise La Fontaine'nin 49 masalını çevirdi. Şairin hayat görüşü ile La Fontaine'nin felsefesi arasında yakın ilişki olduğuna inanılır. Orhan Veli'nin şiirlerinin de hikâye karakteri taşıması ve sanatçının yaşama karşı alaycı duruşu bu inancı destekler.
Orhan Veli, 1937-1941 yılları arasında Ki-Ka-Ku isimli Japon şairinin 30 haikusunu Türkçeye çevirdi. Bu şiirler aralıklarla Varlık Dergisi'nde basıldı. 19 Mart 1946'da ise Tercüme Dergisi'nin Şiir Özel Sayısı'nda Hai-Kai ' ler başlığı altında tümü yayımlandı. 1945 yılında yayımlanan Üç Hikâye isimli kitapta Gogol'un üç öyküsü bulunuyordu. Bunlardan Burun ve Fayton ' u Orhan Veli çevirmişti. Charles Lamb tarafından çocuklar için hikâyeleştirilmiş William Shakespeare'in Venedik Taciri ' ni ise 1949 yılında Şehbal Erdeniz'le birlikte çevirdi.
Kanık ilk oyun tercümesini Oktay Rifat ile birlikte 1943 yılında Alfred de Musset'nin Bir Kapı Ya Açık Durmalı Ya Kapalı isimli eserini çevirerek yaptı. Ertesi yıl aynı yazarın Barberina'sını Türkçeye kazandırdı. Bu çeviri Millî Eğitim Bakanlığı Dünya Edebiyatından Tercümeler serisinin 53. kitabı olarak yayımlandı. Sanatçı, 1944'te Molière'in üç oyununu çevirdi. Orhan Veli'nin çevirisini yaptığı Jean Anouilh'in Antiogone isimli oyunu ise şairin ölümünden önce basılamadı. Bu oyun şairin vefatının ardından İstanbul Devlet Tiyatrosu'nca sergilendi. Ölümünün ardından basılan ve sergilenen bir diğer çevirisi ise Jean-Paul Sartre'ın Saygılı Yosma ' sı oldu. Kanık, son olarak İrène Nemirovsky'nin Les Chiens et les Loups adlı oyununu İtlerle Kurtlar ismiyle Türkçeye tercüme ediyordu. Sanatçı, 245 sayfalık bu eserin 105. sayfasını çevirmesinin ardından hayata gözlerini yumdu. Orhan Veli'nin tamamlayamadığı diğer iki çalışma ise Moliere'in Elit Prenses ' i ve Madame de Sévigné'nin seçme mektuplarıydı.
Nesir yazıları
Orhan Veli hikâye yazmaya 1947 yılında başladı ve ölümüne kadar altı öykü yazdı. Bu eserler Tanin, Seçilmiş Hikâyeler ve kendi çıkardığı Yaprak dergilerinde yayınlandı. Şair, öykülerinde de tıpkı şiirlerinde olduğu gibi sıradan insanları ve günlük hayatı konu edindi. Zaman zaman ise toplumsal eleştirilerde bulundu. Bu öyküler, Hoşgör Köftecisi başlığı ile 2012 yılında yayımlandı. Kanık'ın 21 makale, 6 öykü ve 7 eleştiri yazısı kitap olarak, ilk kez 1953 yılında Varlık Yayınevi'nce Nesir Yazıları ismiyle yayınlandı. Daha sonraki yıllarda ise Asım Bezirci, şairin nesirlerini bir araya getirerek farklı kitaplar olarak yayınladı. Bu kitaplardan ikisi 1975 yılında yayınlanan Edebiyat Dünyamız ve 1982 yılında yayınlanan Bütün Yazıları ' dır.
Kullandığı temalar
Her şeyin şiire konu edinilebileceğine inanan Orhan Veli ve arkadaşlarının Türk şiirine yaptığı en büyük katkılardan biri de bu inançlarını eserlerinde uygulamaları oldu. Bunun için de ilk olarak sıradan insanı kendilerine konu edindiler. Böylece, eski şiirlerdeki kahramanlaştırılan ideal insan tipinin yıkılmasını sağladılar. Divan şiirinde insan, aşkın arayıcısı olan kusursuz ve soyut bir varlık; Namık Kemal, Tevfik Fikret ve Mehmet Akif gibi şairlerin eserlerinde toplumu için mücadele eden bir kahraman iken Orhan Veli'nin şiirlerinde gündelik sorunların peşinde koşan sıradan bir vatandaştı. Örneğin Kitabe-i Seng-i Mezar şiirinin kahramanı olan Süleyman Efendi, hayattaki en önemli sorunu nasır olan, Allah'ın adını sık anmasa da günahkar sayılmayan, varoluş problemi yaşamayan bir adamdı. Süleyman Efendi'yle ilgili olarak Orhan Veli: "Ben hayatı sadelik içinde geçmiş basit bir adamın hayatından bahsetmek istedim. Acayiplik olsun diye yazmadım şiiri, neşretmeden evvel de bu kadar yadırganacağını tahmin etmiyordum." dedi. Nasırı önemseyip edebiyata soktuğu için eleştirenlere ise şu cevabı verdi: "Hayatından daha büyük manevi ızdırapları olmayan bir insan için nasırın mühim olduğunu telakki ediyorum".
Toplum eleştirisi teması da Orhan Veli tarafından sık sık kullanıldı. Fakat şair, bu konuyu kendisinden önce bu türün örneklerini veren Namık Kemal, Nâzım Hikmet ya da Tevfik Fikret gibi isimlerin aksine ironi ve parodi tekniklerini kullanarak işliyordu. Hardalname, Cımbızlı Şiir, Vatan İçin, Bedava ve Kuyruklu Şiir'in örnek olarak verilebileceği şiirlerinde sadece durum tespiti yapıp herhangi bir ideolojiyi savunmaması sebebiyle sanatçı burjuva şairi olmakla da suçlandı.
Orhan Veli Dedikodu, Söz, Tahattur, Şanolu Şiir, Sereserpe, Eski Karım, Aşk Resmi Geçidi gibi pek çok şiirinde ise aşk ve cinsellik konusunu işledi. Öte yandan çocukluk şairin hem Garip öncesi hem de Garip döneminde sık sık kullandığı temalardan biriydi. Bu temanın örnekleri arasında Ağaç, Kuş ve Bulut, Rüya, Robenson sayılabilir. Sanatçının çocuk algısıyla yazdığı şiirlerde duygu tonu diğer şiirlerine göre çok daha fazladır.
Şairin işlediği diğer temalar arasında yaşama sevinci (Ne Kadar Güzel, Sokakta Giderken, Güzel Havalar, Birdenbire), savaş (Bizim Gibi, Tereyağı, Gangster), yolculuk (Yolculuk, Seyahat) gelir. Talât Sait Halman'a göre var olmanın ve yaşamın sevincini Türk edebiyatına sistemli olarak yerleştiren isim Orhan Veli olmuştur. Ayrıca, Kanık, Nedim ve Yahya Kemal ile birlikte Türk şiirinin sayılı İstanbul şairlerinden biri kabul edilmektedir.
Takma adı
Orhan Veli, Mehmet Ali Sel ismini takma ad olarak kullandı ve pek çok şiirini bu isimle yayımladı. Örneğin, ilk şiirlerinin yayımladığı Varlık Dergisi'nin Aralık 1936'da çıkan sayısında "Varlık'ın şiiri kadrosu yeni ve kuvvetli genç imzalarla zenginleşmektedir. Aşağıda dört şiirini okuyacağınız Orhan Veli, şimdiye kadar yazılarını neşretmemiş olmasına rağmen olgun bir sanat sahibidir. Gelecek sayımızda onun ve arkadaşları Oktay Rifat, Melih Cevdet ve Mehmet Ali Sel'in şiirimize getirdikleri yeni havayı daha iyi belirtecektir." dendi. Arkadaşı Oktay Rıfat, bu isimle ilgili olarak "galiba yırtmaya kıyamadığı şiirlerini bu adla çıkarırdı" açıklamasını yaptı. Orhan Veli ise Baki Süha Ediboğlu'nun konuyla ilgili sorusunu şu şekilde yanıtlamıştı:
O zamanlar çok şiir yayınlıyordum. Adımın her zaman görünmesi hem benim için hem de dergi için doğru değildi. Bir de şu var: Mehmet Ali Sel benim bazı tecrübelerime alet olmuş bir isimdir.
Etkileri
Orhan Veli'nin öncüsü olduğu Garip akımı dönemin genç şairlerine örnek olduğu gibi birçok ünlü şairini de etkiledi. Kanık'ın vefatının ardından Oktay Rifat ve Melih Cevdet yeni bir şiir geliştirmeye yönlenseler de 1950'ler boyunca Garip'in Türk edebiyat dünyası üzerindeki etkisi devam etti. Dergilerde bu akımın kopyası olan şiirlere sık sık rastlanıyordu. Mehmet Doğan bu tarz şiirlerle ilgili "İmzalar olmasa hangi şiirin kime ait olduğu anlaşılmamaktadır" yorumunu yaptı. Muzaffer Erdost'un İkinci Yeni adını verdiği şiir hareketi de o günlerde Garip'e tepki olarak doğdu. Akımın öne çıkan isimleri arasında İlhan Berk, Cemal Süreya, Edip Cansever, Turgut Uyar, Sezai Karakoç ve Ece Ayhan yer alıyordu. Birinci Yeni olarak adlandırılan Garip akımı gibi İkinci Yeni de Türk şiirinin gelişimine büyük katkıda bulundu. İkinci Yeniciler, Garipçilerin aksine anlaşılırlık yerine anlamca kapalılığı, somuta karşılık soyutlamayı, imgeci ve biçimci bir şiir anlayışını savundular. İkinci Yeni'nin önde gelen bazı isimleri şiire ilk başladıkları günlerde Garip etkisinin altında şiirler de yazmışlardı. Örneğin, Edip Cansever'in ilk denemeleri, yaşama sevincini dile getirdiği bu tarzda eserlerdi. Turgut Uyar'ın 1958 yılında büyük kente yerleşmesinin ardından değişen kültür ve ilişki ortamı şiirine de yansımıştı. Uyar, bu değişimin Orhan Veli etkisinden uzaklaşmasını nasıl sağladığını şu cümlelerle açıkladı: "Beni yazdığım şiiri yazmaya iten neden çevremin değiştiğini görmemdi. Birdenbire kentleşen dünya, birdenbire karşılaştığım neon lambaları, büyük oteller, bir takım yeni gelişmeleri haber veren durumlar beni artık Orhan Veli şiiri yazmakla kurtarmıyordu."
Ahmet Oktay, Orhan Veli ve Garip akımının Rıfat Ilgaz'dan Suphi Taşhan'a pek çok farklı şairi değişik derecelerde etkilediğini söyledi. Oktay'a göre Cahit Irgat'ın imgelerinin altında dahi Garip şiirinden çok şey bulunabilir. Ayrıca, Sabahattin Kudret Aksal, Salah Birsel, Behçet Necatigil, Suat Taşer, Metin Eloğlu, Rüştü Onur, Necati Cumalı gibi isimler de Orhan Veli ve onun önderlik ettiği Garip akımının etki alanından geçmişlerdir.
Şairin pek çok şiiri farklı sanatçılarca bestelendi. Anlatamıyorum Alpay, Hümeyra ve Banu, Bedava Yaşıyoruz Cem Karaca, Özdemir Erdoğan, Dedikodu Levent Yüksel, Pireli Şiir Timur Selçuk ve Vesikalı Yarim Edip Akbayram tarafından seslendirildi. Klasik Türk müziği şarkısı olarak bestelenen İstanbul Türküsü ise Ahmet Özhan tarafından okundu. Murathan Mungan, Orhan Veli'nin şiirlerini Bir Garip Orhan Veli ismiyle oyunlaştırdı. Oğuz Aral'ın yönettiği ve Müşfik Kenter'in rol aldığı tek kişilik oyun 1980 yılından beri Kent Oyuncuları tarafından sergilenmektedir. Oyunun, Müşfik Kenter'in sesinden bir albümü de yayınlanmıştır. Metin Üstündağ ise 2002 yılında Orhan Veli'lemeler isimli bir kitap yayınladı.
1989 yılında Ramazan Üren'in yazı işleri müdürlüğünde Sunay Akın ve Akgün Akova'nın destekleriyle Yeni Yaprak dergisi çıkmaya başladı. Bu derginin logosu Orhan Veli'nin Yaprak ' ı ile aynıydı ve ilk sayısında tıpkı Yaprak ' ın ilk sayısında olduğu gibi Orhan Veli'nin Alış-Veriş şiiri yer alıyordu.
Şairin 50. ölüm yıldönümü olan 14 Kasım 2000'de M. Şeref Özsoy tarafından Beyoğlu'nda açılan Orhan Veli Şiir Evi, Orhan Veli'nin arşivinin sergilenmesi düşüncesiyle açılan; şiir ve fotoğraf alanında etkinlikler düzenlenen bir mekandır (2014 yılında kapandı ). Ayrıca, şairin ölüm yıldönümü olan 14 Kasım'da 1996 yılından beri Orhan Veli yürüyüşü düzenlenmektedir. Yürümeyi çok sevdiği bilinen Kanık'ın anısına sevenleri o günde Taksim'den sanatçının mezarının bulunduğu Aşiyan'a kadar hep birlikte yürümektedirler.
2014 yılının Ocak ayında, Nahit Fıratlı'ya yazdığı mektuplardan Yalnız Seni Arıyorum adlı bir kitap derlenmiştir.
Orhan Veli Kanık 104. doğum günü olan 13 Nisan 2018'de Google tarafından Doodle yapıldı.
Orhan Veli'nin "Anlatamıyorum" şiiri, 2019'da Lyrikline şiir sitesine göre dünyanın en çok okunan ikinci şiiri seçildi. Birinci ise Hermann Hesse'nin Stufen şiiridir.
‎Seçme bibliyografi
Şiir kitapları
Hikâye
Hikâye/Şiir
Yazılar
Mektuplar
Çeviri
Notlar
I . Mehmet Kaplan ileriki yıllarda o günlerde Orhan Veli'ye olan tepkisini "Yeniye karşı olan kuvvetli temayülüme rağmen Orhan Veli ve arkadaşlarını bir türlü şair olarak kabul edemiyordum." diyerek açıkladı. Cemil Meriç ise Kanık hakkında "Sevimli ama gülünç ve zavallı. Kartaldan çok bir kümes hayvanına benziyor bu şiir. Yumurtası olmayan garip bir kümes hayvanı. Orhan nesli yeni fetihlere koşmadı. Göz boyacılığını, jonglörlüğü, ucuzu erişilemeyene tercih etti. Fikret'in, Hamit'in hatta Haşim'in kanat çırpışları yok onlarda. Ya kolej talebesinin küçük şikayetleri, ya gazete fıkrası. Hangi batı, hangi yenilik? Bir cüceler edebiyatı. Bir mikro edebiyat." diye yazdı. Yahya Kemal 1956 yılında verdiği bir röportajda "Ahmet Haşim şiirden ne anlar... Nâzım Hikmet şair değildir... Halit Ziya hiçbir şey değildir... Sait Faik çok şişirildi... Oktay Rifat da Orhan Veli de cahil ve geri kimselerdir." diyerek birçok şair ve yazarla birlikte Orhan Veli ve arkadaşlarını da eleştirmiştir. II . Kanık'ın Türkçeye çevirdiği oyunlar arasında Oktay Rıfat'la birlikte çevirdiği Alfred de Musset'nin Bir Kapı Ya Açık Durmalı Ya Kapalı ' sı, Jean-Paul Sartre'ın Saygılı Yosma ' sı, Moliere'in Tartuffe ' ü gibi oyunlar yer alır. III . Yusuf Ziya Ortaç, Akbaba Dergisi'de sert bir eleştiri yazısı yayınladı. Derginin 28 Mart 1940 tarihinde çıkan yazısında "Vezin gitti, kafiye gitti, manâ gitti... Türk şiirinin berceste mısraı diye "Yazık oldu Süleyman Efendi'ye!" rezaletini alkışladılar... Göğüslerinde cehennemler yanan sanat cücelerinin kınalar yakıp, ziller takıp şıkır şıkır oynadıklarını gördük! Sanatın darülâcezesiyle timarhanesi el ele verdi, birkaç mecmuanın sahifesinde saltanat kurdular! (...) Ey Türk gençliği! Sizi bu hayasızlığın suratına tükürmeye devam ediyorum." diye yazdı. IV. Mısranın Verlaine'in "Priez pour le pauvre Gaspard" mısrasından alındığını söyleyenler olduğu gibi Baki'nin "Berbâb kıldı taht-ı Süleymân-ı rûzigâr" mısrasından esinlenerek yazıldığını iddia edenler de vardır. V . Ahmet Haşim'in ilgili dizesi Piyale isimli kitabında yer alan Bir Günün Son Arzusu şiirindedir. Bu şiirin son dörtlüğü şu şekildedir: "Akşam, yine akşam, yine akşam / Bir sırma kemerdir suya baksam / Akşam, yine akşam, yine akşam / Göllerde bu dem bir kamış olsam!". Divan şairi Nedim'in ise Ahmet Haşim'e esin kaynağı olan "Destide kadehte doyamam görmeye bârî/Ey gevher-i şeffaf senin mahzenin olsam" dizelerini yazdığı bilinmektedir. VI . Şairin ölüm sebebi tedavi eden doktorlarca alkol zehirlenmesi olarak gösterildi. Adli tıp raporu veren doktorlara göre ise Orhan Veli, Ankara'da düştüğü çukurda başını vurmuş ve bu sırada beyin damarlarından biri çatlamıştı. VII . Üstündağ'ın Orhan Veli'lemeler isimli kitabı Sel Yayınları tarafından 2002 yılında yayınlandı. Eserin ISBN'i 9755701699'dur.
Livonya
Livonya (Latince: Livonia, Estonca: Liivimaa, Rusça: Ливония, Almanca: Livland), Baltık Denizi'nin doğu kıyısında yer alan tarihsel bölge. Adını günümüz Letonya kıyılarında yaşayan Livonyalılardan almıştır.
13. yüzyılın sonunda, adı Livonya Haçlı Seferi (1193-1290) sırasında Livonyalı Kılıç Kardeşleri tarafından fethedilen günümüz Estonya ve Letonya'nın çoğuna genişletildi. Orta Çağ Livonya veya Terra Mariana, 1346'da Danimarka'yı Estonya Dükalığı'nı (13. yüzyılda Danimarka tarafından fethedilen kuzey Estonya) Töton Şövalyeleri Manastır Devleti'ne satmaya zorlayan Saint George Gece Ayaklanması'ndan sonra en büyük boyutuna ulaştı. 1346'da Danimarka'nın geri çekilmesinden sonra anlaşıldığı üzere Livonya, kuzeyde Finlandiya Körfezi, doğuda Peipus Gölü ve Rusya ve güneyde Litvanya ile sınır komşusudur. 16. yüzyıldaki Livonya Savaşı'nın bir sonucu olarak, Livonya toprakları Estonya'nın güney yarısına ve Letonya'nın kuzey yarısına indirildi.
Livonya'nın yerli sakinleri kuzeyde çeşitli Fin kabileleri ve güneyde Balt kabileleriydi. Haçlıların torunları, Livonya Haçlı Seferi'nden sonra Livonya'nın yeni yönetici sınıfının çekirdeğini oluşturdu ve sonunda Baltık Almanları olarak tanındı.
Tarihi
12. yüzyıldan itibaren Livonya, Danlar ve Almanlar tarafından, özellikle Hansa Birliği ve Sistersiyenler Düzeni için ekonomik ve siyasi genişlemenin hedefi haline geldi. 1160 civarında, Lübeck'ten Hansa tüccarları, Piskopos Albrecht von Buxthoeven'in 1201'de kurduğu geleceğin şehri Riga'nın sahasında bir ticaret merkezi kurdular. Bir katedral inşasını emretti (1215) ve Livonya'nın ilk Prens Piskoposu oldu.
Livonyalı Kılıç Kardeşler (1204-1238)
Riga Piskoposu Albert (Buxhoeveden Albert) 1202'de Livonyalı Kılıç Kardeşleri'nin (Latince: Fratres militiæ Christi Livoniae, Almanca: Schwertbrüderorden) askeri düzenini kurdu; Papa III. Innocent, 1204'te kuruluşa onay verdi. Tarikatın üyeleri Alman "savaşçı keşişler"den oluşuyordu. Düzenin alternatif isimleri arasında Mesih Şövalyeleri, Kılıç Kardeşleri ve Livonya Mesih'in Milisleri bulunur. 1236'da Saule Savaşı'nda Litvanya kuvvetleri tarafından yenilgiye uğratılmalarının ardından, hayatta kalan Kardeşler, özerk bir şube olarak Töton Düzeni ile birleşti (1237) ve Livonya Tarikatı olarak tanındı.
Riga Piskoposu Albert (Buxhoeveden Albert)(veya Livonya Prens-Piskoposu), Riga Körfezi kıyılarında yaşayan pagan Kuronyalılar, Livonyalılar, Semigalliler ve Latgalyalılar ın dönüşümünde Riga Piskoposluğuna yardım etmek için Kardeşliği kurdu. Kuruluşundan itibaren, disiplinsiz Tarikat, piskoposlara sözde vasallığını görmezden gelme eğilimindeydi. 1218'de Albrecht von Buxthoeven, Danimarka Kralı II. Valdemar'dan yardım istedi, ancak Valdemar bunun yerine Kardeşler ile bir anlaşma yaptı ve Danimarka için Estonya'nın kuzeyini fethetti. Kardeşliğin karargahı, Usta'nın kalesinin duvarlarının hala ayakta olduğu günümüz Estonya'sındaki Viljandi (Almancası: Fellin)de vardı. Diğer kaleler arasında Wenden (Cēsis), Sagewold (sigulda) ve Ascheraden (Aizkraukle) vardı. Fellin, Goldingen Kuldīga, Marienburg (Alūksne), Reval (Tallinn) komutanları ve Weißenstein'ın (Paide) icra memuru, Teşkilat Üstadı'nın beş kişilik maiyetine aitti.
Papa Gregory IX, 24 Kasım 1232 tarihli mektubunda Kardeşlerden Finlandiya'yı Novgorodian saldırılarından korumalarını istedi; ancak, şövalyelerin Finlandiya'daki olası faaliyetleri hakkında bilinen hiçbir bilgi günümüze ulaşmamıştır. (İsveç, sonunda 1249'daki İkinci İsveç Haçlı Seferi'nden sonra Finlandiya'yı ele geçirdi.) 1236'daki Saule Savaşı'nda Litvanyalılar ve Semigalliler Düzeni büyük ölçüde yok ettiler. Bu felaket, hayatta kalan Kardeşlerin ertesi yıl Töton Şövalyeleri Tarikatı'na dahil olmasına neden oldu ve o andan itibaren Livonya Tarikatı olarak tanındılar. Bununla birlikte, her bakımdan (kural, giyim ve politika), kendi Efendileri tarafından (kendisi de jure Töton Düzeninin Büyük Üstadı'na tabidir) yönetilen Töton Düzeninin özerk bir dalı olarak işlev görmeye devam ettiler.)
Livonya Haçlı Seferi 1198–1227
1220'li yıllardaki Livonya'lı Henry Chronicle Livonya'nın Hristiyanlaştırılmasının ilk elden bilgisini vermektedir, Hohenstaufen (de facto olarak bilinmemekle birlikte) Almanya Kralı,Svabya Kralı Philip (taht 1198-1208) tarafından Yurtluk olarak Bremen Başpiskoposu II. Hartwig'in yeğeni olan ve Livonya Haçlı Seferi'nin bir parçası olarak doğuda bir Katolik bölgesini oymak için silahlı haçlılarla dolu bir gemi konvoyu ile yola çıkan (1200)  Buxthoeven Piskoposu Albert'e verilmiştir.
Töton Şövalyeleri Manastır Devleti 1237–1561
Livonya aşağıdaki alt bölümlerden oluşuyordu:
Livonya Tarikatı 1237–1561
Livonya Tarikatı Töton Şövalyelerinin (veya Cermen Düzeninin) büyük ölçüde özerk bir kolu ve 1418'den 1561'e kadar Livonya Konfederasyonu'nun bir üyesiydi.1236 Saule Savaşı'nda Litvanya kuvvetleri tarafından mağlup edildikten sonra, Livonyalı Kılıç Kardeşleri kalıntıları 1237'de Livonya Şövalyeleri olarak Töton Şövalyeleri'ne dahil edildi. 1237 ve 1290 arasında, Livonya Tarikatı tüm Kurlandiya, Livonya ve en:Semigallia'yı fethetti, ancak kuzey Rusya'ya yönelik saldırıları Rakvere Savaşı'nda (1268) püskürtüldü. 1346'da Saint George Gece Ayaklanmasından sonra Tarikat, Estonya'nın geri kalanını Danimarka Kralı IV. Valdemar'dan satın aldı.
Töton Düzeni, 1410'da Grunwald Savaşı'ndaki yenilgisinin ve 1525'te Brandenburglu Albert tarafından Prusya topraklarının laikleştirilmesinin ardından düşüşe geçti, ancak Livonya Tarikatı bağımsız bir varlık sürdürmeyi başardı.
Ancak Livonya Savaşı'nın (1558-1582) uzun yılları boyunca, 1560'ta Ergeme Savaşı'nda Moskova Rus birliklerinin elinde kesin bir yenilgiye uğradılar ve büyük bir tehdit altında yaşamaya devam ettiler. Birçok Avrupa ülkesinden Kutsal Roma İmparatoru'na uyarı içeren mektuplar gönderildi;Moskova'nın gözlerinin sadece birkaç limandan veya Liefland eyaletinden çok daha fazlasındadır.Doğu Denizi (Ostsee-Baltık Denizi) ve Batı Denizi (Atlantik) eşit derecede tehlikedeydi. Pomeranya'nın 50 yıllık dükü olan Yaşlı Dük Barnim, Moskova tarafından gönderilen insanların her yerde olduğu topraklarında bile korkuyu şimdiye kadar hiç yaşamadığı konusunda uyardı. . Tehlikede olan Narva ticaret yolu ve neredeyse Kuzey'deki tüm ticaret ve bununla birlikte tüm Avrupa idi. Reformasyon'un dinsel ayaklanmaları nedeniyle, uzaklardaki Kutsal Roma İmparatorluğu, zaten karşılayamayacağı birlikler gönderemedi. Prusya Dükalığı da aynı nedenden dolayı yardım edemedi ve Dük Albrecht (hükümdarlığı 1525-1568], İmparatorluk tarafından sürekli olarak yasaklandı. Hansa Birliği bundan dolayı büyük ölçüde zayıfladı ve Lübeck şehir devleti son büyük savaşını verdi. İmparator II. Maximilian (hükümdarlığı 1564-1576), Rusya'nın Çar IV. İvan'ı (hükümdarlığı 1533-1584) ile dostane ilişkilerde kalarak, ancak Polonya-Litvanya Birliği ile olan mücadelelerinde istendiği gibi IV. İvan birliklerini göndermeyerek en büyük tehdidi dağıttı.
1570'de Rus Çarı IV. İvan, Holstein Dükü Magnus'u Livonya Kralı olarak atadı. Diğer güçler bu atamaya karşı çıktı. Livonya Tarikatı, 1557'de Riga Piskoposu William ile Kardeşler arasındaki savaşa müdahale eden II. Zygmunt August'tan (Polonya kralı ve Litvanya Dükü) korunma istemekten başka bir yol görmedi. II. Zygmunt August ve temsilcileri (özellikle Kara Mikołaj Radziwiłł) ile bir anlaşmaya vardıktan sonra, son Livonya tarikat Ustası Gotthard Kettler, Düzeni laikleştirdi ve Lutheryanizm'e dönüştü. Düzenin topraklarının güney kesiminde, ailesi için Kurlandiya ve Semigalya Dükalığı'nı kurdu. Kalan toprakların çoğu Litvanya Büyük Dükalığı tarafından ele geçirildi. Danimarka, İsveç ve Estonya'nın kuzeyini yeniden işgal etti.
14. yüzyıldan 16. yüzyıla kadar, Orta Düşük Almanca - Hansa Birliği'nin kasabalarında konuşulduğu gibi - Livonya topraklarının yerleşik dili olarak işlev gördü, ancak daha sonra Yüksek Almanca 16. ve 17. yüzyıllarda resmi dil olarak yerini aldı.
Livonya Konfederasyonu 1418–1561
1418'de Riga Başpiskoposu Johannes Ambundii, Orta Çağ Livonia'daki Kutsal Roma İmparatorluğu'nun beş dini devletini (Livonya Tarikat Devleti, Kurlandiya, Ösel-Wiek, Dorpat ve Riga) Livonya Konfederasyonu'nda örgütledi. 1419'da bir Diyet yani Landtag kuruldu. Meclisin yeri olarak Walk şehri seçildi.
Livonya Savaşı 1558–1583
Kutsal Roma İmparatoru Ferdinand, bir kez daha İsveçli Gustav I'den yardım istedi ve Polonya Krallığı da Gustav ile doğrudan müzakerelere başladı, ancak hiçbir şey sonuçlanmadı çünkü 29 Eylül 1560'ta Gustav I Vasa öldü. Magnus'un (Kurlandiya ve Ösel-Wiek piskoposu olan) ve destekçilerinin başarı şansı özellikle 1560'ta (ve 1570'de) iyi görünüyordu.
1560'da Ösel-Wiek ve Kurlandiya Piskoposluğu ve Dorpat Piskoposluğu yetkilileri tarafından onların hükümdarı olarak tanınmıştı; Harrien-en:Wierland eşrafından olan Reval Piskoposluğu onun tarafındaydı; Livonya Tarikatı, Estonya'nın mülkiyet hakkını şartlı olarak tanıdı.
Daha sonra, Riga Başpiskoposluğundan Riga Piskoposu William ve yardımcı yardımcısı Mecklenburg'lu Christoph ile birlikte, Töton Tarikatı'nın son Üstadı Gotthard Kettler, Magnus'a Livonya Krallığı'nın sahip olduğu bölümleri verdi, ancak onlar daha fazla toprak vermeyi reddettiler.
İsveçli Eric XIV, Eylül 1560'ta kral olduğunda, savaşa katılmak için hızlı adımlar attı. Rusya Çarlığı ile sürekli bir barış görüşmesi yaptı ve Tallinn şehrinin sakinleriyle konuştu. Onlara teslim olmaları için mallar teklif etti ve onları tehdit etti. 6 Haziran 1561'e kadar Kettler'in kasabalılara yönelik iknalarına aykırı olarak ona teslim oldular. Kral Eric'in erkek kardeşi ve müstakbel Kral Johan, 1562'de Polonyalı prenses Catherine Jagiellon ile evlendi. Livonia'da kendi topraklarını elde etmek için Polonya'ya borç para verdi ve ardından Polonya'ya baskı yapmak için kullanmak yerine rehine verdikleri kaleleri kendi malı olarak talep etti. Kral Johan Finlandiya'ya döndükten sonra, İsveçli Eric XIV, rızası olmadan herhangi bir yabancı ülkeyle anlaşmasını yasakladı.
Bundan kısa bir süre sonra,İsveçli Eric XIV, ya Magnus ya da Riga Başpiskoposu şeklinde elde etmek üzere olduğu tüm müttefiklerini çabucak kaybetti.
Magnus, Holstein mirasından kandırıldığı için üzgündü.İsveç, Reval'i işgal ettikten sonra, II. Frederik (Danimarka kralı), Ağustos 1561'de İsveçli Erik XIV ile bir anlaşma yaptı. Magnus ve kardeşi II. Frederick, büyük bir anlaşmazlık içindeydi ve II. Frederik (Danimarka kralı), 7 Ağustos 1562'de IV. daha fazla toprak ve daha fazla İsveç ilerlemesini durdurmak için. İsveçli Eric XIV bundan hoşlanmadı ve İsveç'in Özgür Şehir Lübeck, Danimarka ve Polonya ile karşı karşıya gelmesiyle Kuzey Yedi Yıl Savaşları (1563-1570) patlak verdi. Sadece toprak ve ticaret kaybederken, II. Frederik (Danimarka kralı) ve Magnus iyi durumda değildi. Ancak 1568'de Erik XIV delirdi ve kardeşi III. Johan İsveç Kralı oldu.
III.Johan, Polonya ile olan dostluğu nedeniyle Rusya Çarlığı'na karşı bir politika başlattı. Livonya'da daha fazla toprak elde etmeye ve Danimarka'ya hakim olmaya çalışacaktı. Tüm taraflar mali olarak boşaltıldıktan sonra, II. Frederik (Danimarka kralı) müttefiki Polonya-Litvanya Birliği Kralı II. Zygmunt August'ın kendisinin barış yapmaya hazır olduğunu bilmesini sağladı. 15 Aralık 1570'de Stettin Antlaşması, Kuzey Yedi Yıl Savaşlarını sonuçlandırdı.
Ancak Magnus'un Livonya şehirlerinde aldığı desteğin kapsamını ve büyüklüğünü tahmin etmek daha zordur. . Harrien-Wierland eşrafına kıyasla, Reval belediye meclisi ve dolayısıyla muhtemelen vatandaşların çoğunluğu, Danimarka'ya ve Livonia Kralı Magnus'a karşı çok daha çekingen bir tavır sergiledi. Yine de, Reval sakinleri arasında güçlü bir İsveç yanlısı duygudan bahsetmek için hiçbir neden yoktu. Dorpat Piskoposluğu'na kaçan ya da Moskova'ya sürülen vatandaşlar, Magnus'u 1571'e kadar kurtarıcıları olarak selamladılar. Analizler, Livonya Savaşı sırasında Livonyalı eşraf ve kasaba halkı arasında bağımsızlık yanlısı bir kanadın ortaya çıktığını ve sözde "Barış Partisi"ni oluşturduğunu gösteriyor.. Düşmanlıkları reddeden bu kuvvetler, Moskova ile bir anlaşmayı, savaşın acımasızlığından kaçmak ve Livonya'nın bölünmesini önlemek için bir şans olarak algıladılar. Böylece Danimarka'yı temsil eden ve daha sonra IV. İvan ile bir anlaşma yapan Magnus, bu hizip için uygun bir figür olduğunu kanıtladı.
Barış Partisi'nin kendi silahlı kuvvetleri vardı - çeşitli komuta altında dağınık hane birlikleri (Hofleute) ancak 1565'te Pärnu savaşı ve Tallin Kuşatması'nda, 1570-1571'de Tallin Kuşatması- 30 hafta) ve 1574-1576'da eylemde birleşti (önce İsveç tarafında, ardından Ösel-Wiek'in Danimarka Kraliyetine satışı ve Rusya Çarlığı'na toprak kaybı geldi).
1575'te Çarlık, Danimarka'nın Livonya'daki iddia ettiği topraklara saldırdıktan sonra, II. Frederick, Kutsal Roma İmparatoru gibi yarışmadan çekildi. Bundan sonra Johan III, Moskova'nın İsveç'in kontrol ettiği toprakları alması nedeniyle daha fazla toprak arayışına devam etti. Sonraki iki yıllık ateşkesi daha iyi bir konuma gelmek için kullandı. 1578'de sadece Livonya için değil, Polonya-Litvanya Birliği ile yaptığı bir anlaşma sayesinde her yerde savaşa yeniden başladı. 1578'de Magnus Polonya-Litvanya Birliğinden ayrıldı ve kardeşi Livonya'daki toprakları neredeyse tamamen bıraktı.
Livonya Dükalığı 1561–1621
1561'de, Livonya Savaşı sırasında Livonia, Litvanya Büyük Dükalığı'na düştü ve Litvanya'nın bağımlı bir vasalı oldu. . Sekiz yıl sonra, 1569'da, Litvanya Büyük Dükalığı ve Polonya Krallığı, Polonya-Litvanya Birliği'ni kurduğunda, Livonia doğrudan kral ve büyük dük tarafından yönetilen ortak bir alan haline geldi.
Onur Akbay
Onur Akbay (d. 13 Ağustos 1986, Erbaa), Türk futbolcudur. 1. Lig ekiplerinden Bodrumspor'da forma giymektedir.
Kulüp takımları kariyeri
Futbola Erbaaspor altyapısında başladı ve 2003 senesinde Çorumspor'la profesyonelliğe geçiş sözleşmesi imzalayarak buraya transfer oldu. Çorumspor için ilk resmî karşılaşmasına 9 Mayıs 2004 tarihinde Merzifonspor'a karşı oynanan 3. Lig karşılaşmasında çıktı. Altı sezon burada oynadı ve 2009-10 sezonunda Konya Şekerspor transfer oldu. Burada sözleşmesinin süresi olan iki sezon görev aldı ve 2011-12 sezonu için Adanaspor teknik direktörü Levent Eriş'in isteği doğrultusunda Adanaspor'a transfer oldu. 2012-13 sezonu başında Karşıyaka'ya transfer oldu. 2012-13 sezonunun devre arasında Bursaspor ile anlaştı. Buradan Bursaspor'da hiç forma giymeden Şanlıurfaspor'a kiralık olarak verildi.
Nükhet Ruacan
Nükhet Ruacan (d. 14 Aralık 1951, İstanbul - ö. 6 Mayıs 2007, İstanbul), Türk caz şarkıcısı.
Hayatı
Nükhet Ruacan, 14 Aralık 1951'de İstanbul'da doğdu. Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksekokulu grafik bölümüne kaydoldu. Ancak eğitimini yarıda bırakarak pop şarkıcılığına başladı. 1974 yılında İsviçre'ye giderek caz söylemeye başladı. İsviçre ve Norveç'te Emin Fındıkoğlu ve Tommy Dodd'un orkestraları ile birlikte çalıştı. 1977 yılında Türkiye'ye dönerek caz vokalisti olarak çeşitli gece kulüplerinde çalıştı, festivallere katıldı.
1979'da Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti. New York Conservatory of Music 'te şan eğitimi aldıktan sonra, 1982'de Türkiye'ye döndü. Ruacan başlıklı bir albüm kaydeden sanatçı, Kültür Bakanlığı adına Çin ve ABD'de konserler verdi. Türkiye Radyo Televizyon Kurumu ekranlarına çıktı, bu programlarda ona TRT orkestrasının yanı sıra kendi caz grupları da eşlik etmişlerdir. 1984 Eurovision Türkiye elemelerine Hayallerin Işığında başlıklı şarkıyla katıldı.
Yine caz müziğinin tanınmış bir siması, caz gitaristi Neşet Ruacan'ın kardeşi olan Nükhet Ruacan, İstanbul Bilgi Üniversitesi'nin müzik bölümünde 10 yıl ders verdi.
Nükhet Ruacan, 6 Mayıs 2007'de lösemi hastalığı sonucu İstanbul'da öldü ve Karacaahmet Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Paul Dukas
Paul Abraham Dukas (1 Ekim 1865, Paris - 17 Mayıs 1935, Paris), Fransız besteci, müzisyen ve müzik eğitimcisi.
Yaşamı
Paul Dukas, Paris'te doğdu ve müzik eğitimini o şehirde Paris Konservatıvarı'nda tamamladı. Konservatuvarda iken Fransız bestecileri ile, örneğin Georges Bizet, Claude Debussy, arkadaşlıklar kurdu. Konservatuvarı bitirdikten sonra hayatını müzik besteleme ve müzik kritikliği yapmaya adadı.
1928'de Paris Konservatuvarı'nda kompozisyon ve orkestrasyon profesörlüğüne atandı ve çok sayıda üstün müzisyen yetiştirdi. Öğrencileri arasında sonradan ün yapan Olivier Messiaen, Jehan Alain, Joaquín Rodrigo, Manuel Ponce, Maurice Duruflé, Xian Xinghai, Elsa Barraine, Carlos Chávez, Georges Hugon, David Van Vaçtor, Jean Langlais, Maurice Duruflé, Georges Favre, John Hubeau gibi modernist müzisyenler bulunmaktadır.
Paul Dukas 1935'te Paris'te ölmüştür. Külleri Paris'in ünlü Père Lachaise Mezarlığı'nda özel "columbriarum" kısmında bulunmaktadır.
Eserleri
Günümüzde bu bestecinin hazırlamış olduğu tüm eserleri sıralamak mümkün değildir. Dukas'ın kendi eserleri hakkında o kadar büyük tenkitçi bir tutumu vardı ki hayatının son döneminde, daha önce hazırladığı eser şekillerinden tek bir örnek kalması için daha önce hazırlamış olduğu ve halk için icra edilmesi çok uygun eserlerinin çoğunu imha etmiştir. Şu eserleri elimizde kalmıştır:
Oda müziği
Villanelle, korno ve piyano için (1906)
Dušan Pešić
Dušan Pešić (,d. 26 Nisan 1955), eski Sırp futbolcudur. Yugoslavya'nın dağılmasından önce Yugoslav 1. Ligi'nde mücadele veren FK Napredak Kruşevaç ve Hajduk Split takımlarında oynadı. 1980 yılında ilk kez A millî oldu. Yugoslavya'nın 7 kez Genç, 13 kez Olimpiyat, 11 kez de A millî takım formalarını giyen Pešić, attığı 7 golle Hajduk Split'in 1983-84 sezonunda UEFA Kupası'nda yarı finale yükselmesinde büyük pay sahibi oldu.
1984 yılında Fenerbahçe'nin teknik direktörlüğüne getirilen Todor Veselinoviç'in tavsiyesiyle sarı-lacivertli takıma transfer oldu. İlk senesinde Fenerbahçe ile Türkiye Ligi, Cumhurbaşkanlığı Kupası ve Donanma Kupası şampiyonluğu sevinci yaşadı. 1985 ve 1986 yıllarında ise Türkiye Spor Yazarları Derneği Kupası'nı kazanan kadrolarda yer aldı. Dört yıl boyunca ilk on birin değişmez ismi oldu ve 209 maçta 45 gol attı. Sarı-lacivertli takımın 1987-1988 sezonunda başarısız olmasının ardından kadroda yapılan revizyon çerçevesinde Sakaryaspor'a kiralandı ve futbol hayatını 1989'da bu kulüpte noktaladı.
East India Company (video oyunu)
East India Company (Doğu Hindistan Şirketi), gerçek zamanlı strateji oyunudur. Fin Nitro Games şirketi tarafından yapılmış, İsveçli Paradox Interactive tarafından yayımlanmıştır. 31 Temmuz 2009'Da Kuzey Amerika'da, 14 Ağustos 2009'da Avrupa'da piyasaya çıkmıştır.
Oyun Güney Asya, Afrika ve Güneydoğu Asya'nın Avrupalı devletlerce, Doğu Hindistan Şirketi vasıtasıyla ele geçirilmesi üzerine kuruludur. Oyuncu Doğu Hindistan'ın valisi konumunda oynar. Güney Asya'yı ele geçirmek ve bir ticaret imparatorluğu kurmak ana amaçtır. Bunun yanında diğer ülkelerin Doğu Hindistan şirketlerini de bertaraf etmek gerekmektedir.
Uluslar
Sekiz Avrupalı ulusu kontrol etmek mümkündür. Bunlar: İngiltere, Fransa, Hollanda, Portekiz, Danimarka, İsveç, Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu ve İspanya. Diplomasi, savaş ve ticaret dahil olmak üzere çeşitli görevleri yapmak için şirket oyuncuyu yönlendirir.Oyun ağırlıklı olarak Hint Yarımadası'nda geçer.
Gemiler
11 farklı gemi türü satın alınabilir.Bunlar arasında: Kalyon, şalopa, brik, fırkateyn,Flute vardır.
Üç boyutlu baskı
Üç boyutlu baskı 3 boyutlu olarak tasarlanmış sanal bir nesnenin polimer, kompozit, reçine gibi malzemelerden ısıl veya kimyasal işlemden geçirilerek üretilme işlemidir. Bu işlemi gerçekleştiren cihazlara ise üç boyutlu yazıcı adı verilir. Baskılar birçok türde hammaddenin kullanılması ile yapılabilir. Normal kullanıcı bazında en yaygın kullanımı olan hammadde PLA ve ABS adı verilen sert plastiklerdir. Değişik türlerde ve tekniklerde baskı yapabilen üç boyutlu yazıcılar vardır. En yaygın kullanıma sahip olan üç boyutlu yazıcıların çalışma prensibi bilgisayar ortamında hazırlanmış herhangi bir üç boyutlu bir nesnenin sanal olarak katmanlara bölünmesine ve her bir katmanının eritilen hammadde dökülerek üst üste gelecek şekilde basılmasına dayanır. Üç boyutlu baskı teknolojisi 1980'li yıllarda başlamıştır. Buna rağmen 2010 yılından sonra adı daha fazla duyulmaya başlanmış ve günümüzde çok daha yaygın bir şekilde kullanılır hale gelmiştir. Bunun nedenleri olarak medyada daha fazla yer almaya başlaması, birçok sayıdaki girişimci firmaların bu teknolojiye yatırım yapması, akademik çevrelerin ilgi göstermesi, teknolojinin birçok alanda getirdiği kolaylıklar ve avantajların yanı sıra üretim maliyetlerinin düşmesi gösterilebilir. İlk üç boyutlu yazıcı 1984 yılında Chuck Hull of 3D Systems firması tarafından üretilmiştir. Günümüzde ise birçok firma üç boyutlu yazıcı üretmeye ve satmaya başlamıştır. 2012 yılı itibarı ile üç boyutlu yazıcıların market hacmi 2,2 milyar dolara erişmiş ve 2011 yılına göre %29'luk bir artış göstermiştir. Üç boyutlu yazıcılar büyük oranda kendi parçalarını basabilir. Elektronik parçalar ve motorlar dışında neredeyse bütün mekanik parçalar 3D yazıcı tarafından basılabilir. İleride üç boyutlu yazıcıların kendisini tamamen basabilecek özelliklerde olması tahmin edilmektedir. Günümüzdeki geleneksel 3D yazıcıların büyük kısmı ilk düşük maliyetli yazıcılardan olan açık kaynak olan RepRap projesini baz almıştır. RepRap projesi açık kaynak 3D yazıcılarda devrim niteliği taşımaktadır ve günümüzde 3D yazıcıların yaygınlaşmasında büyük bir öneme sahiptir.
3D Basılabilir Modeller
Üç boyutlu tasarımlar bilgisayar ortamında CAD (Bilgisayar Destekli Tasarım) programları ile tasarlanabilir. Ayrıca herhangi bir obje üç boyutlu tarayıcılar ile taranıp sanal ortama üç boyutlu tasarım olarak geçirilebilir. Üç boyutlu tarama işlemi gerçek bir objenin analiz edilmesi ve veri toplanması ile yapılır. Bu sayede üç boyutlu taranan herhangi bir objenin birebir kopyasını basmak mümkün hale gelmektedir. Bilgisayar ortamında 3d tasarım yapmak birçok bilgisayar kullanıcısı için zor ve deneyim gerektiren bir işlemdir. Bu nedenle birçok 3D yazıcı kullanıcısı başkalarının hazırladığı tasarımları bilgisayarına indirip kullanmaktadır. Shapeways, Thingiverse bu tasarımların bulunabileceği web sitelerinden bazılardır. Bu web siteleri üzerinde birçok baskıya hazır üç boyutlu tasarım ücretsiz olarak indirilebilir ve basılabilir.
Baskı İşlemi
Baskı işlemi bilgisayar ortamında başlayıp yazıcının baskıyı yapmasıyla tamamlanır. Bazı üç boyutlu yazıcılar bilgisayar bağlantısına gerek duymadan hafıza kartı üzerindeki tasarım dosyasını okuyarak baskı yapabilmektedir. Üç boyutlu tasarım dosyaları bilgisayar yazılımı aracılığı ile dilimleme işleminden geçirilir ve üç boyutlu olarak basılabilir dosya formuna dönüştürülür. Bu dosyalar STL dosya formatındadır. Üç boyutlu yazıcının baskı sırasında yapacağı bütün hareketler ve ne zaman hammaddeyi dökmeye başlayacağı bilgisi gibi bilgiler bu dosya içerisindedir. Yazıcının çözünürlüğü katmanın kalınlığına ve x-y eksenleri üzerindeki hareket hassaslığına bağlıdır. Genelde baskı kalınlığı 100 µm (250 DPI). Fakat bazı yazıcılar çok daha yüksek çözünürlükte baskı yapabilmektedir. 16 µm (1,600 DPI). Baskı süresi yazıcıya ve basılan tasarıma göre değişkelik göstermektedir.
Endüstriyel Kullanım
Yüksek maliyetli ve yüksek kalitede sonuç veren yazıcılar kullanılır.
Tüketici kullanımı
Birçok model ve türde yazıcılar bulunmaktadır. Klasik masa üstü üç boyutlu yazıcıların üretim maliyetleri düşmektedir. Yeni gelişen teknolojier ve internet siteleri sayesinde artık sadece modeli indirip evinizde 3 boyutlu yazıcılara yazdırabilirsiniz.
Uzay araştırmalarında kullanımı
NASA uzayda 3d basım teknolojisini kullanarak besin üretimi yapmak için araştırma yapmaktadır. NASA ayrıca uluslararası uzay istasyonuna astronotlara yardımcı olması ve kabiliyetlerini artırmak için 3D yazıcı göndermiştir.
Zam Zam
Tarihçe
1954'te İran'da Pepsi tarafından üretilmeye başlamış ve 1979'da İran İslam Devriminden sonra "Zam Zam Iran Corporation" firması kurulmuştur.
2002'de Suudi Arabistan'da Coca-Cola'ya boykot etmesinden sonra Zam Zam Cola hacıların gayriresmî rakipsiz içeceği olmuştur.
Avrupa ve bazı Asya ülkelerinde de satılmaktadır.
Mekke'deki Zemzem suyundan adını almıştır. Ancak Zam Zam Cola için Zemzem suyu kullanılmamaktadır.
Kepez
Kepez Antalya'nın ana merkezinde bulunan 5 merkez ilçeden birisidir. Güney sınırı halk arasında Çevre Yolu olarak bilinen Gazi Bulvarı ve Çakırlar yolu ile başlamakta olup kuzey il sınırına kadar devam eder. 2022 nüfus verilerine göre Kepez'de 608.675 kişi yaşamaktadır. 68 mahallesi vardır.
Antalya Büyükşehir Belediyesi Şehirlerarası Otobüs Terminali Kepez'de bulunmaktadır. İlçede hayvanat bahçesi ile piknik ve mesire alanı bulunmaktadır. İlçede bulunan Ahatlı Vakıf Çiftliği ve Zeytinliği, şehir içindeki en büyük yeşil alanı olmasına karşın resmi olarak halka açık değildir. Antalya'nın Masadağı ve Kepezüstü bölgelerinden kent manzarası izlenebilmektedir. Kepezüstü'nde Buca'daki Atatürk Maskı'ndan sonra Türkiye'nin en büyük ikinci Atatürk Maskı bulunmaktadır.
İlçede Yeşil Antalya Sanayi Sitesi, Pamuklu Dokuma, Ferrokrom, Çimento Fabrikaları ve Kepez Hidro Elektrik Santrali bulunur.
Arazi yapısı güneye gidildikçe düzleşir. Kuzeybatıda Döşemealtı, güneybatıda Konyaaltı, güneyde Muratpaşa, doğuda Aksu ilçeleri yer alır.
Ulaşım
Kepez ilçesine ulaşım kuzey-güney istikametli 75. Yıl Bulvarı, Dumlupınar Bulvarı, Namık Kemal Bulvarı, Yıldırım Beyazıt Caddesi, Yeşilırmak Caddesi ve Yeni Hal Yolu ve devamındaki Kırçiçeği Caddesi ile sağlanmaktadır. İlçenin güney sınırını oluşturan Gazi Bulvarı ve devamındaki Hürriyet Caddesi ile ilçenin doğu sınırını oluşturan Havalimanı Yolu (Serik Caddesi) Kepez ilçesinin trafik yükünü kaldırmaktadır. Bunun yanında ilçe içerisindeki Antalya Bulvarı, Sakarya Bulvarı, Barış Manço Bulvarı, Süleyman Demirel Bulvarı, Muammer Aksoy Caddesi ve Altınova Antalya Caddesi Antalya'nın ana ulaşım aksları arasında yer almakta ve Kepez'e bağlı semt ve mahalleleri birbirine ve şehir merkezine bağlamaktadır.
Toplu ulaşım
İlçenin doğusunda Altınova bölgesi, kuzeydoğusunda Topallı-Gaziler bölgesi, kuzeyinde Masadağı ve Varsak bölgeleri, kuzeybatısında Duacı-Kepezaltı, batısında Akdeniz Sanayi Sitesi, Gülveren-Şafak Mahalleleri bulunmakta, orta kısımlarında, Erenköy-Suişleri bölgesi, Otogar Ahatlı bölgesi, Dokuma-Antkoop bölgesi, Yeni Emek bölgesi, Sütçüler-Teomanpaşa Habibler bölgesi bulunmaktadır.
Tüm bu bölgelere Antalya Büyükşehir Belediyesine bağlı özel ve kamu toplu taşıma araçları ile toplu taşıma imkânı sağlanmaktadır.
2011 yılında oluşturulan yeni ulaşım sistemi ile ilçe genelinde çalışan VF01, VF02, AF04, LF09, LF10, MC12, VL13, CV14, DC15, TC16, CV17 gövde otobüs hatları ile 4-10 dakika arasında sıklıklarla seferler düzenlenmekte olup Otogar'a ulaşımı sağlayan TK91, TC93 ve TL94 hatları ile Havalimanına ulaşımı sağlayan 600 hattı da ekspres seferlerle Kepez'e toplu taşıma imkânı sağlanmaktadır.
Bunun yanında mahalle içlerine kadar giren Isuzu Urban markalı midibüslerin çalıştığı hatlarla da Kepez ilçesinde toplu taşıma hizmetleri sürdürülmektedir. Bu hatlar;
VC30, TK36, DK38, CV39, MF40, CV43, CV44, TC45, TC46, CV48, TC49, TC50, TK51, TK52, VC53, VC56, VC57, MC58, VC59, KM61, VL62, VF63, TC64, VF65, VF66, CV67, MC68, CV69, LC70, VT72, 501, 503, 504, 506, 507, 508, 512, 516, 517, 521, 522, 524, 525, 530 hatlarıdır.
2004 Doğubayazıt depremi
2004 Doğubayazıt depremi, 2 Temmuz 2004 tarihinde Türkiye saati ile ile 01.30'da Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinde 5,1 Mw veya 5,2 Mw büyüklüğünde meydana gelen deprem. Deprem sonucu 18 veya bazı kaynaklara göre 17 kişi öldü. Deprem sonucu 32 kişi de yaralanmıştır. Depremde en büyük hasarı Yığınçal köyü görmüş, Kutlubulak ve Sağlıksuyu köylerinde de hasar meydana gelmiştir. Kandilli Rasathanesi'ne göre depremde 1000 bina hasar almıştır. Deprem, Ağrı, Iğdır, Kars ve İran-Türkiye sınırının İran tarafında, sınıra yakın olan bölgelerde hissedildi. Depremin şiddeti VII, derinliği ise 5 km veya 27,1 idi. Deprem sırasında köy sakinlerinin çoğunun yaylada olması, can kaybını azalttı. Depremden sonra çeşitli kuruluşlar bölgeye yardım gönderdi, üç bakan bölgeye gitti, Yunanistan yardım teklif etti ve Fransa Türkiye'ye dayanışma mesajı gönderdi.
Tektonik arka plan
Bölge Kuzey Anadolu Fay Hattı veya Doğu Anadolu Fay Hattı üzerinde değildir. Depreme yol açan Ağrı bölgesindeki yerel fay sistemidir. Bu sistemde diri fayların bulunduğu bilinmektedir. Depremin dış merkezi Doğubayazıt Fayı'nın kuzeyinde, Iğdır Fayı'nın ise güneyinde yer almaktadır. Bu faylar, kuzey-kuzeybatı gidişlidir ve zaman zaman bu deprem şiddetinde depremler üretebilmektedirler.
Bölgedeki köyler bölgedeki volkanik hareketliliğin bir ürünü olan bazalt kayaçlarının üzerine kuruludur. Deprem dalgaları bazalt zeminde yüksek frekansta ve düşük dalga boyunda hareket eder. Köydeki tek katlı yapılar da bu frekansa yakın bir salınıma sahiptir. Bu sebeple kötü inşa edilmiş olan binalar fazla hasar gördü.
Deprem, Doğu Anadolu Bölgesi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan deprem istasyonları başta olmak üzere Türkiye çapında istasyonlar tarafından kaydedildi. Depremin en şiddetli kaydedildiği yerler arasında Ağrı, Kars ve Varto yer almaktadır. Bunun dışında Anadolu'nun batısında, Marmara Bölgesi ve Isparta'ya kadar olan alanda da deprem kaydedildi. Depremin ardından büyüklüğü 2.0 ile 4.0 arasında değişen 80 kadar artçı şok kaydedildi.
Depremin Mercalli şiddet ölçeğine göre yerine göre şiddeti:
Verdiği zararlar
Depremin en büyük zararı verdiği Yığınçal köyünün dışında Kutlubulak, Kucak, Sağlıksuyu, Subeşiği, Bozkurt ve Günyolu köylerinde de hasar meydana geldi. Kandilli Rasathanesi, deprem sonucunda bin binanın hasar gördüğünü belirtti. Orta büyüklükteki bir depremde bu kadar binanın zarar görmesinin sebebi, binaların moloz taştan örülü yığma yapılar olarak yapılmış olmalarıdır. Binaların temellerinin olmaması, binaların taban alanları, kat yükseklikleri ve duvar kalınlıklarının yeterli olmaması ve binaların ilgili yönetmeliğe uygun olmaması hasarın sebeplerindendir. Kullanılan malzemelerin ve binaların yapılış biçimlerinin uygun olmaması hasarı arttırdı. Bunun dışında binanın yeri gibi etkenler de zararı etkiledi. Yıkılmayan binalarda da uygunsuz inşaat yöntemleri yüzünden köşelerde kesme çatlaklar oluştu ve duvar yıkılmaları yaşandı. Yığınçal köyünün okul binasında da çatlaklar meydana geldi.
Deprem sonucu bölgedeki yamaçlarda kayaç düşmeleri ve moloz akıntıları meydana gelmiş; fakat yüzey kırıkları oluşmamıştır.
Deprem sonrası
Yığınçal köyünden biri depremden sonra cep telefonlarına ihbarda bulundu. Ambulanslar ve jandarmalar hava ağarmaya başlamışken köye ulaştı ve arama-kurtarma çalışmalarına başlandı. Bölgeye altı ambulans gönderildi. Yaralılar Ağrı ve Iğdır'daki hastanelere sevk edildi. Türk Silahlı Kuvvetleri de Ağrı'ya bölgeye bir "Doğal Afet Yardım Kurtarma Bölüğü" gönderdi. Çalışmalar gün içinde tamamlandı. Ağrı valisi Hüseyin Yavuzdemir Yığınçal köyünde organize bir arama-kurtarma çalışması yürütüldüğünü söyledi. Bölgeye ilk olarak Sivil Savunma yetmiş tane çadır yolladı. İlk olarak 43 tane çadır kurup 2 Temmuz günü Erzurum'dan 210 çadır, 510 battaniye, iki seyyar mutfak ve gıda gönderen Kızılay, 3 Temmuz itibarı ile bölgeye 340 çadır ve 630 battaniye, 250 rulo yatak, iki seyyar mutfak, 950 kumanya, su ve ekmek yolladı. 1600 kişiye sıcak yemek dağıtıldı. Kızılay 4 Temmuz günü olası artçı şokları da göz önünde bulundurarak bölgeye 400 çadır ve 500 battaniye daha gönderdi. Yığınçal köyünde kurulan dağınık çadırlar bir araya toplanarak iki tane çadır bölgesi oluşturuldu. Kızılay bunların dışında tabak, çatal ve kaşık göndermeyince yemekleri almakta sorun yaşandı ve depremzedeler yemekleri ekmek arası almak zorunda kaldı. Su ayrıca Ağrı ve Doğubayazıt Belediyesi ile Köy Hizmetleri ekipleri tarafından tankerlerle sağlandı.