cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kırkgöz Kemeri
Yapılan araştırmalar
Köprü hakkında antik dönemden kalma bilgiler bulunmamaktadır. Yapının ilk tarifleri Avrupalı seyyahların 19. yüzyılda yazılan seyahatnamelerinde yer almaktadır: Charles Fellows 1940 yılının Mayıs ayında yaptığı bir seyahatinde köprünün 25 kemeri olduğunu bildirmişti. Aynı bilgiler iki yıl sonra köprü hakkında bilgi veren Spratt ve Forbes'de yer almaktadır. Otto Benndorf katılımıyla 1882 yılında gerçekleştirilen Avusturyalı bir heyetin saha gezisinde, yapının Limyra'yı doğusunda bulunan Antalya şehrine bağlayan antik büyük bir yolun unsuru olarak saptamıştı. O tarihte köprüye ait herhangi bir plan ya da eskiz hazırlanmamıştır.
Köprünün ilk ve bugüne dek yapılan tek bilimsel ölçümü Wolfgang W. Wurster ve Joachim Ganzert taraflarından gerçekleştirilmiştir. Bu ölçüm 1973 yılının Eylül ayında iki gün art arda yapılmış ve sonraki üç yıl içerisinde tamamlanmıştır. Sonuçlar 1978 yılında DAI tarafından yayımlanan Archäologischer Anzeiger dergisinde açıklanmış ve o tarihe dek hasarsız olan köprünün artan zarar görme tehlikesine dikkatler şu şekilde çekilmiştir:
İngiliz mühendis O'Connor, Roma dönemine ait köprü eserleri hakkında 1993 yılında kaleme aldığı İngilizce çalışmasında DAI raporunu özetleyerek aynı şekilde köprünün imar tarihi bakımından olağanüstünü önemini vurgulamıştır. Antik Lymira kenti yakınındaki Kırkgöz Kemeri adlı bu köprü hakkında başka bilimsel çalışmaların varlığı bilinmemektedir.
Topografik ve Ulaşım Yönünden Konumu
Roma dönemine ait bu köprü antik Lymira kenti harabelerinin 3,2 km (kerteriz noktası: antik tiyatro) doğusunda Alakır Çayı üzerine kurulmuş olup günümüzde Akdeniz sahilinden 3,8 km kuzeyde, Turunçova - Kumluca asfaltının yakınında bulunmaktadır. Çayın antik adı bilinmemektedir. Bölgenin topoğrafik özellikleri, Finike körfezindeki düz alüvyon topraklara uzanan Toçak Dağı'nın etekleri tarafından belirlenmektedir. Köprü bu geçiş bölgesinde dar akarsu yatağının geniş bir ovaya açıldığı ve yağışlı mevsimde meydana gelen taşkınlarda geçişin imkânsızlaştığı yerin biraz kuzeyine kurulmuştur. Köprü doğusunda çakıl bir alana açılırken, batı ucu muhtemelen taşkınlara karşı korunabilmek için doğrudan yükselen bir kayaya dayanmaktadır. Bu şekilde arazi yapısı nedeniyle güneye doğru meydana gelen keskin dönüş, caddenin gerektiğinde kapatılması için son derece uygun bir konumu oluşturmaktaydı. Günümüzde, Alakır Çayı köprünün sadece 3 kemerinin altından akmakatadır (1978 yılında). Kuzeyde, sulama ve taşkınlardan koruma amacıyla yakın geçmişte Alakır Barajı inşa edilmiştir.
Roma İmparatorluğundaki diğer eyaletlerden farklı olarak, Likya’daki ulaşım sistemi fazla gelişmemiştir. Kuzey-güney bölgeleri arasındaki ulaşım daha ziyade bölgede az bulunan akarsu vadileri üzerinden gerçekleşmekteydi. Buna karşın batı-doğu arasındaki ulaşım dağlık bölgelerden geçiyordu. Bu bağlamda Limyra'dan Alakır Çayı üzerinden geçerek, komşu Pamfilya üzerinden Attaleia'ya ulaşan yolun, iki bölge m.s. 4. yüzyıla kadar Likya ve Pamfilya eyaletini oluşturduklarından dolayı özel bir öneme sahip olduğu sanılmaktadır. İmparatorluğun diğer ana ulaşım yolları ile karşılaştırıldığında, Likya'daki yolların 3–4 m'lik genişlikle önemli oranda daha küçük boyutlu ve muhtemelen yaya ve yük hayvanlarının trafiğine mahsus olduğu söylenebilir. Kırkgöz Kemeri'nin yol sathında araba izlerine rastlanmamakta olması da bu görüşü pekiştirmektedir; ayrıca köprüde korkuluk ya da parmaklık izlerine de rastlanmamaktadır.
Yapısı
360 metrelik uzunluğuyla, Kırkgöz Kemeri, Likya'daki antik döneme ait günümüze kadar ayakta kalabilmiş fenni yapıların en büyüğüdür. Köprünün eşit ebatlarda 26 tane kemi vardır. Bunların her biri üst üste ikişer kavis biçiminde yerleştirilmiş, harçla tutturulmuş kerpiç kemerinden oluşmaktadır. Köprünün doğu ucunda bir zamanlar 27. kemerin bulunduğu yerde daha sonraki bir tarihte ilave edilmiş, iki adet daha küçük, yarım daire biçimli, sadece birer kerpiç kemeri bulunan onarım kemeri bulunmaktadır. Yıkılmış olan orijinal kemerin yassı yapısı hala ayakta kalmış olan sütunlardan anlaşılmaktadır.
Wurster ve Ganzert, gerçekleştirdikleri arkeolojik incelemelerde köprünün kemer üzengilerine kadar nehrin getirdiği çökeltilerin altında kaldığını müşahede etmişlerdir; herhangi bir kazı yapılmamıştır. Köprünün 28 kemerinden sadece iki tanesi, açık kemer genişliği ve sütun kalınlığı ölçülebilecek kadar açıkta kalmıştı. Ancak toprak altında kalmamış olan kemer kısımlarından hareket ederek, tüm sütunların aralıklarını hesaplama yoluyla belirlemeyi başarmışlardır.
Basık Kemerler ve Sütunları
Basık kemerlerinin dayanma açıklıkları, yani sütun ortalarının arasındaki mesafeler, 11,60 ila 14,97 m arasındadır. (2. ve 26. kemer). Benzer ölçülere sahip, ortalama değerleri aşağıdaki gibi olan dört kemer grubu belirlenebilir:
Sütun eksenlerinin aralıklarının neden birbirlerinden farklı olduğu bilinmemektedir; Akarsu yatağı oluşumlarına uyum sağlamak amacıyla bu şekilde yerleştirilmiş olmaları açıklaması yanlıştır. Dalgalanmalar, beşik tonozların yapımında kullanılan farklı boyuttaki iskelelerin birden fazla kez kullanımına işaret ediyor olabilir.
Sütun genişliğini Wurster ve Ganzert sadece tek bir sütunda 2,10 m olarak belirleyebilmişlerdir (26. ve 27. kemer arasındaki sütun). Bu değer ortalama kemerin 12,75 m'lik ölçüsünden çıkarıldığında, açık aralık ölçüsü olarak 10,65 m elde edilir. Tüm basık kemerlerde yaklaşık 2 m'lik bir tonoz yüksekliği bulunduğundan dolayı, Lymira Köprüsünün açık aralık/yükseklik oranı için 5,3:1 ile oldukça düşük bir değer elde edilir. Bu kadar yassı gerilmiş kemerler köprünün yapıldığı dönemde eşsiz bir özelliğe sahipti ve İtalya'da basık kemerler yeniden yapılmaya başladığı 14. yüzyıla kadar bir daha gerçekleştirilememiştir. Hatta Kırkgöz Kemeri köprüsünün en geniş kemerinin uzunluğu, yüksekliğinin 6,4 katı dolayındadır. . Daha sonra onarılmış olan iki kemerin genişlik/yükseklik oranı 2,7:1 ile yarım daire veya tonoz kemerler arasında alışılmış bir düzeyde sayılır.
Köprü Yüksekliği ve Seviyesi
Köprünün toplam yüksekliği önemli oranda toprak altında kaldığından dolayı kesin olarak belirlenememiştir. Buna karşın kemer üzengisi - yol sathı arasının sadece 3,25 m olduğu belirlenebilmiştir.
Statiği
Köprünün kendi ağırlığını taşıyan mukavemet çizgisinin tonoz ekseninin eğrisi ile neredeyse aynı olduğu dikkat çekmektedir. Basık kemer köprüsü üzerinde gerçekleştirilen statik inceleme sonuçları, konstrüksiyonun yüksek taşıma kapasitesini göstermiştir:
Yapı Gövdesi
Kırkgöz Kemeri, Tuğla, kesme taş ve yığma taştan oluşan kompozit bir yöntemle inşa edilmiştir.
Kerpiç Kemeri
basık kemerlerinin tuğlaları, içine ince tuğla tozu katılan sarı-kırmızı kilden oluşmaktadır. Dikdörtgen biçimindeki plakalar 40 x 50 cm ebadında olup yakl. 5 cm kalınlığındadır ve kısa tarafı dik gelecek şekilde kemere yerleştirilmişlerdir. Bu şekilde çift katlı olarak örülen kemerlerin toplam kalınlıkları 80 cm olmaktadır. 4 cm genişliğindeki derzlerde kullanılan malzeme ise içine kaba tuğla tozu ve ince çakıl katılmış horasandır. Köprünün yarım daire biçimindeki iki kemeri biraz daha küçük tuğlalarla örülmüş, yer yer yıkılan kemerlerin orijinal tuğlaları da kullanılmıştır. Üzengitaşları, kemer başlangıcına dayanak olarak meyilli dayak yüzeyleri bulunan, düz işlenmiş kireçtaşı bloklarıdır.
İki katlı beşik tonoz yapısı, şablon iskelelerin etkin bir şekilde kullanılmasına izin vermiştir. Henüz sadece alt tuğla sırası tamamlandıktan sonra iskele bir sonraki kemer açıklığına getirilerek kurulabilmekteydi:
Duvar Kaplaması
Kemer ve sütun seviyesinin üzerindeki köprünün içi, kireçli harçla tutturulmuş, yığma taş ve akarsu çakılından oluşan bir karışımdan oluşmaktadır.
Yol Sathı
Kemerlerin tepe noktasının sadece 30–40 cm üzerinde büyük ve düzensiz ebatlardaki kireçtaşı plakalarından oluşan ve her iki tarafta onar cm kadar köprü gövdesini aşan yol sathı bulunmaktadır. Yol sathı malzemesi olarak küçük akarsu çakıl taşlarının kullanılmış olması, burada da iki yarım daire kemerde yapılan onarımlara işaret eder. Köprü yolunun genişliği 3,55 ile 3,70 m arasında değişir ve köprü uçlarında 4,30 m'ye kadar genişler.
Tarihleme
Kırkgöz Kemeri'nin tarihlenmesi, Roma mimarisi içindeki özel yeri ve Roma döneminden kalma benzeri köprüler üzerinde yapılmış olan çalışmaların azlığı nedeniyle oldukça zorlaşmaktadır. Tarihleme için Wurster ve Ganzert köprünün aşağıdaki karakteristik özelliklerini yaklaşım olarak ele almaktadır:
Bu özelliklerden farklı olarak çoğu Roma köprüleri küp kesme taşlarla kaplanmış kama biçimli taşlardan oluşan kemerlerin üzerine kurulmuştur. Bu yapı türü Likya'daki tonoz yapımında da uzun zaman yaygındı. Roma mimarisi için tipik özellikte kalın ve yüksek yarım daireli kemer köprülerinden farklı olarak, Kırkgöz Kemeri yassı gerilmiş basık kemerleri ile belirgin ölçüde daha alçak ve yayvan görünümündedir. Bu nedenle Wurster ve Ganzert "deneme amaçlı" olarak yapının, tuğla-taş kombineli yapıların yapımının belgelenebildiği, İmparator I. Justinianus dönemine (6. yüzyıl) tarihlenmesini önermektedir.
Diğer yandan bu kombineli yapı tekniği aynı zamanda köprüye yakın bir yerde bulunan ve M.S. 3. yüzyıla tarihlenen Aspendos Viyadüğü'nde de kullanıldığı ve Romalıların bu iki mimarlık tarihçisi üç ayrı örnekte gösterdiği gibi basık köprü yapımını bildikleri için, köprünün daha yakın bir tarihte, 2. yüzyılın sonlarına doğru veya 3. yüzyılda yapılmış olması ihtimali de vardır. Hatta bu erken tarihleme bugünkü bilgiler ışığında daha makuldür, zira aradan geçen zaman içinde Roma dönemine ait yedi tane basık kemerli köprü daha tespit edilebilmiştir.
Aynı şekilde 3. yüzyıla tarihlenen ve yapısal benzerlikleri arz eden Kemer'de bulunan Roma köprüsünün kalıntıları, Xanthos nehrinin geçtiği bir sonraki ovada bulunmaktadır.
Türkiye Eskrim Federasyonu
Türkiye Eskrim Federasyonu'nun tarihi Türkiye'deki spor aktiviteleri ile uğraşan tüm toplulukların Türkiye İdman Cemiyetleri adı altında bir araya getirilmesi ile başlar. Türkiye Eskrim Federasyonu, Türk eskrim sporunun en üst yönetim organıdır. Kurulduğu 1923 yılında Uluslararası Eskrim Federasyonu'na kabul edilmiştir. Eskrim Milli Takımı, ilk kez 1924 Paris Yaz Olimpiyatlarına katılmıştır.
Primoriyel
Primoriyel (İngilizce (=asal)'dan), matematikte ve bilhassa sayı teorisinde doğal sayılardan doğal sayılara tanımlanmış faktöriyele benzer şekilde art arda positif tam sayıları çarpacağı yerde sadece asal sayıları çarpar.
Birbiriyle çelişen iki tanımda kullanılan değişkenin mânâsı farklı yorumlanmaktadır: birincisi değişkeni asal sayıların sıralaması olarak yorumlar, dolayısıyla monoton artar. İkinci yorumu değişkeni birbiriyle çarpılacak asal sayılara işaret eder ve dolayısıyla her bileşik sayı için bir önceki değerle aynı değeri alır. Bu maddenin devamında ikinci tanım kullanılacaktır.
Primoriyel adı, bu fonksiyonla faktöriyel arasındaki analojiye işaret eden Harvey Dubner tarafından verilmiştir; faktöryel nasıl faktörlere ilgiliyse primoriyel de asal sayılarla (İng. ' veya kısaca ') benzer şekilde ilgilidir.
Asal sayılar için tanımı
n'inci asal sayı pn için primoriyel pn#, ilk n asalın çarpımı olarak tarif edilir:
Burada pk k'inci asal sayıdır.
Mesela p5#, ilk beş asalın çarpımını gösterir:
İlk altı primoriyel pn# are:
Diziye p0# = 1 de boş çarpım olarak eklenmiştir.
Asimtotik olarak primoriyel pn#,
fonksiyonuna göre artarlar. Burada o(\cdot) küçük o gösterimidir.
Doğal sayılar için tanımı
Genelde n pozitif tam sayısı için n# ≤ n olan bütün asalların çarpımı olarak da tarif edilebilir:
Burada asal sayan fonksiyon  olup ≤ n olan asal sayıların kaç tane olduğunu haber verir.
Bu tanım, aynı zamanda şuna da eşittir.
olduğundan bu değer
şeklinde hesaplanır.
Bu tanıma göre ilk 12 primoriyel n# şöyledir:
Görüldüğü gibi bileşik n için her terim n#, tarifinde de görüldüğü gibi bir önceki terimin eşidir (n − 1)#. Yukarıdaki örnekte 12 bileşik sayı olduğundan 12# = p5# = 11#'dir.
n#'nin tabii logaritması birinci Çebişev fonksiyonu olup \theta(n) veya  şeklinde yazılır. Bu fonksiyon büyük n 'ler için lineer n 'ye yaklaşır.
n# primoriyeli
fonksiyonuna göre büyür.
Bütün bilinen asal sayıları çarpma fikri asal sayıların sonsuzluğu ile ilgili bâzı ispatlarda geçmekte olup başka bir asal sayının varlığını türetmek için kullanılır.
Özellikler ve uygulamalar
Primoriyeller, aritmetik artışlarda asal sayıları aramada bir rol oynar. Mesela 2236133941 + 23# bir asal sayıdır ve on üç asal sayıdan oluşan bir dizinin başıdır. Bu dizi, yukarıdaki asal sayıya 23# eklemekle elde edilir, on üçüncü ve sonuncu elemanı da 5136341251'dir. 23#, aynı zamanda on beş ve on altı asalın aritmetik progresyonunda ortak farkı teşkil eder.
Her yüksek derecede bileşik sayı primoriyellerin çarpımıdır (mesela 360 = 2·6·30).
Primoriyeller karesiz tam sayılar olup kendilerinden küçük herhangi bir sayıdan daha fazla farklı asal faktörleri vardır. Her primoriyel n için \phi(n)/n kesri, kendisinden küçük her tam sayı için olan kesirden küçüktür. Burada \phi Euler'in totient fonksiyonudur.
Görünüm
Birden büyük pozitif tam sayılar için Riemann zeta fonksiyonu, primorieller ve J_k(n) Jordan'ın totient fonksiyonunu kullanarak hesaplanabilir:
IX. Louis
'''IX. Louis' (genellikle Saint Louis - San Lui'' olarak bilinir) (d. 25 Nisan 1214, Poissy, Fransa – ö. 25 Ağustos 1270, Tunus), Capet Hanedanı üyesi olan 9. Fransa Kralıdır. Fransa Kralı VIII. Louis ile "Kastilyalı Blanche 'in oğludur. Kasım 1226 – 1237 döneminde babasının Fransa Kralı olmasından sonra Artois Kontluğu'na geçmiş ve kendisi 1226'da Fransa Kralı oluncaya bu unvanı taşımıştır. 1226'da babası VIII. Louis'in ölümü üzerine henüz 12 yaşındayken Fransa Kralı olmuş ve 1270'te Tunus'ta Sekizinci Haçlı seferini yapmakta iken ölmüştür.
Çok koyu inançlı Katolik Hristiyan olarak bilinmektedir. 1228'da Albigeois Haçlı seferi'ni çok kanlı olarak sona erdirmiş; 1248 ile 1254 döneminde Dimyat ve Mısır'a Yedinci Haçlı seferi'ni ve 1270'te Tunus'a Sekizinci Haçlı seferi'ni yönetmiştir. Büyük masraflar ile toplamış olduğu Hristiyanlar için çok kutsal sayılan birçok eşyaları (bu arada çarmıha gerilerek idamından önce İsa'ya giydirilen "Dikenden Taç"'ın ve İsa'nın çarmıha gerildiği "Gerçek Haç"'ın parçalarını) saklamak için Paris'te Ile-de-France bölgesindeki eski Kraliyet sarayı kompleksi içinde gotik sanat mimari stilinin en güzel örneği sayılan Sainte-Chapelle adlı anıtsal binayı yaptırmıştır. Hristiyan Katolik Kilisesi tarafından 1297'de aziz ilan edilmiş tek Fransız hükümdarıdır ve genellikle "San Lui - Aziz Louis" olarak anılmaktadır.
Windsor'un Şen Kadınları (anlam ayrımı)
Windsor’un Şen Kadınları şu anlamlara gelebilir:
Havnar Bóltfelag
HB Tórshavn Faroe Adaları'nın en başarılı ve en eski futbol kulüplerinden biridir. 1904 yılında kurulan kulüp, Faroe Adaları'nın başkenti Tórshavn'a dayanır.
NGC 2146A
NGC 2146A, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Zürafa takımyıldızı yönünde bulunur. SBc tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. Amerikan astronom August Winnecke tarafından 1876 yılında 16,51 cm (6,5 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Havnar Bóltfelag
Maçlarını Gundadalur Stadyumu'nda oynar ve Betrideildin'de mücadele etmektedir.
HB adı, Havnar Bóltfelag veya Liman Futbol Kulübü kısaltmasıdır. Havn kelimesi, Tórshavn ilçesinin adından gelir.
Takım kadrosu
12 Nisan 2022
Her Şey Tadında
Her Şey Tadında, Digiturk tematik kanallarından Turkmax'da yayınlanan, sunuculuğunu Jess Molho ve Sena Keçeli'nin üstlendiği eğlence ve yaşam programı.
Magazin masası ile başlayan program, daha sonra Mutfak dedikodusu ile devam etmektedir. Mutfakta sunuculara, şef Eyüp Kemal Sevinç yemekleriyle eşlik etmekte, bu bölümde ise gündelik hayattan seçilen konular üzerine, sosyal medya üzerinden ve telefonla bağlanan izleyicilerle tartışma/fikir alışverişinde bulunulmaktadır. Programın son bölümünde ise, yaşama dair konularda alanında uzman konuklarla, yine izleyici katılımlı sohbet gerçekleştirilmektedir.
28 Nisan 2013 tarihinde dördüncüsü düzenlenen, Antalya Televizyon Ödülleri'nde "En iyi gündüz kuşağı programı" seçilen program 17 Ocak 2014'te, Turkmax'ın konsept değiştirerek Turkmax Gurme adıyla yayın hayatına devam edecek oluşu nedeniyle final yapmıştır.
Cadarache
Cadarache, Fransa'nın Bouches-du-Rhône departmanında, Provence-Alpes-Côte d'Azur bölgesinde bulunan ve 1959 yılında ülkede yürütülen nükleer enerji çalışmaları için Commissariat à l'énergie atomique denen Fransa Atom Enerjisi Kurumu tarafından kurulmuş bir araştırma merkezidir. Merkez, Saint-Paul-lès-Durance komünü sınırları içindedir.
(43.687391 K 5.761986 D, Google map) koordinatlarında bulunan Cadarache, Marsilya'dan 60 kilometre kadar içeride kalmaktadır. 1959 yılında Fransa cumhurbaşkanı Charles de Gaulle tarafından Fransa'nın atom enerjisi programını başlatmak için kurulduğu tarihten beri bir nükleer araştırma merkezi olarak hizmet vermektedir.
28 Haziran 2005 tarihinde ilgili kurumların Moskova'da aldığı karar uyarınca Cadarache, Avrupa Birliği'nin önderliğinde gerçekleştirlecek olan tokamak nükleer reaktörün de (Uluslararası Termonükleer Deneysel Reaktör, ITER) yapım yeri olacaktır.
Jusepe de Ribera
Jusepe de Ribera ya da Jose Ribera (d. 17 Şubat 1591, Xàtiva, Valensiya, İspanya - ö. 2 Eylül 1652, Napoli, Napoli Krallığı), İspanyol ressam ve gravürcü.
Valencia'da Francisco Ribalta'dan eğitim alan ressam, İtalya'da sanat eğitimi almak üzere, Parma üzerinden Roma'ya gitti. 1613 yılında Aziz Luke Akademisi'ne katıldı.
Ribera 1616 yılında kalıcı olarak İtalya'ya gitti ve bir daha ülkesine dönmedi. İtalya'da Caravaggio ve Corregio'nun etkisinde kalmakla birlikte, İspanyol resminin özelliklerini de bırakmadı. Acılı olayların ve insanlığın umutsuzluğunun ressamı olarak ün salıp, acıyı yer yer bayağılığa kaçan bir gerçekçilikle yansıttı. Bu dönemde eserlerini "Jusepe de Ribera, Español" veya "Jusepe de Ribera, Spaniard" olarak imzalamaya başladı. Roma sanatçıları ona "Lo Spagnoletto" takma ismini verdi. 1620-1626 yılları onun en iyi gravür ve resim ürettiğ dönemdi. Bu eserlerde kısmen daha geniş kitlelerin dikkatini çekmek için bir girişim vardı. Kariyerinin sonlarında Ribera, artık Napoli'de lider ressam olarak kabul ediliyordu. Kariyerinin son yıllarında verimi ciddi şekilde düşen ressam, 1651 yılında uzun yıllar sahip olduğu evini sattı. 2 Eylül 1652 tarihinde öldüğü zaman, ciddi mali zorluklar içindeydi. Ribera'nın İspanya'ya dönmemesine rağmen, onun resimlerinin birçoğu, İspanyol yönetim sınıfının üyeleri tarafından satın alınarak İspanya'ya getirildi.
Ribero'nun eserlerinin bir kısmı günümüzde Louvre Müzesi, Prado Müzesi ve National Gallery'de sergilenmektedir.
Kleopatra (film, 1963)
Önemli rollerinde Elizabeth Taylor, Richard Burton, Rex Harrison, Roddy McDowall ve Martin Landau'nun oynadığı filmi Rouben Mamoulian yönetmeye başlamış, ancak o kovulunca yerine getirilen Joseph L. Mankiewicz filmi tamamlamıştır. Çekimlerde Darryl F. Zanuck da gayrıresmî olarak kendisine yardım etmişti. Mankiewicz aynı zamanda Ranald MacDougall ve Sidney Buchman'la birlikte filmin senaryosunu da yazmıştı. Senaryo yazılırken Plutarch, Suetonius ve Appian gibi Antik Yunan ve Roma tarihçilerinin eserleri ile Carlo Mario Franzero'nun "Cleopatra'nın devri ve hayatı" adlı kitabından yararlanılmıştır.
Filmde Antik Mısır'ın efsanevi kraliçesi Kleopatra'nın (Kleopatra VII) MÖ 48 yılında Roma'nın yayılmacı emellerine direnişi, önce kendisini Mısır tahtına çıkaran Sezar'la sonra da Roma'ya isyan eden General Marcus Antonius ile yaşadığı aşklar destansı bir dille anlatılır. Mısır'ın genç kraliçesi Kleopatra'nın dramatik öyküsü sinemanın ilk yıllarından itibaren defalarca sinemaya aktarılmıştı.
Film o tarihlerde çekilen birçok diğer üstün yapım gibi 65mm geniş format negatife çekilmiş ve hem 70mm hem de 35mm baskıları yapılarak dağıtılmıştır. Geniş perde sisteminin daha gelişmiş yüksek tanımlamalı bir türü olan Todd-AO sistemi ile çekilen filmde DeLuxe renk sistemi kullanılmıştır. Bu sistemin bir özelliği olarak 70mm baskılarında ses sistemi 6 kanallıydı. Filmin Oscar kazanan görüntülerini Leon Shamroy çekmiştir. Filmin müziği ise daha önce Spartacus'ün de (1960) müziğini yapmış olan Alex North'a aittir.
Çekimleri 3 yıl süren filme 1963 yılının parasıyla 44 milyon dolar harcanmıştı, bu miktar 2008 yılının 300 milyon dolarına denk gelmektedir. Bu uzun soluklu dramatik, epik film çeşitli kurgu versiyonlarına göre 3,5 saat ile 5,5 saat arasında sürmektedir. Yıllar sonra TRT televizyonunda gösterilirken bile iki bölüm halinde, iki gün üst üste göstermişti.
"Kleopatra" 9 dalda birden aday gösterildiği Oscar ödüllerinden "en iyi görüntü yönetimi", "en iyi özel efekt", "en iyi dekor" ve "en iyi kostüm" dallarında olmak üzere 4 tanesini almıştı.
Kılkuyruk bağırtlak
Özellikleri
Büyüklükleri 31–39 cm civarındadır. Baş ve üst parçalar sarımsı yeşil renktedir. Eşeyler benzerdir ama dişinin kuyruğu erkeğe göre daha kısadır. Bu küçük bağırtlak, güvercin gibi baş ve boyna sahiptir. Ama vücudu kuvvetli ve sıkıdır. Alt kısmı beyaz olan uzun sivri uçlu kanatları vardır. Uzun bir kuyruğa sahiptirler. Hızlı direkt bir uçuşları vardır. Ötüşleri gürültülü bir gatar-gatar'dır.
Davranış ve ekoloji
Toplu halde yaşarlar, kuru açık ağaçsız ovalar ve benzer habitatlarda görülürler. Yerde kazarak açtıkları yuvalarına 2-3 krem rengi yumurta koyar. İki eşeyde kuluçkaya yatar.
Kayıp Trilyon Davası
Kayıp trilyon davası, 28 Şubat süreci sonrası, Refah Partisi'nin 1998 senesinde kapatılmasının akabinde, yöneticilerinden, ellerinde bulunan 896 milyar TL'lik, (1 trilyona yuvarlanan) hazine yardımını, devlete iade etmeleri istendi. Partinin, hazine yardımını devlete iade etmemesi üzerine, açılan davaya bu isim verilmiştir. Davada müfettişlerin yaptığı incelemelerde, paranın sahte belgelerle harcanmış gibi gösterildiği iddia edilmiştir.
Dava sonucu RP başkanı Necmettin Erbakan 2 yıl 4 ay hapse mahkûm olmuştur. Yine RP'nin 68 yöneticisi 1 yıl ile 1 yıl 2 ay arası hapis cezası almıştır.
Kitabında yer verdiği, davaya konu belgelerin, "Yargılama aşamasında, ne bilirkişi ne de mahkeme tarafından dikkate alınmadığını" öne süren Kazan, kayıp olduğu belirtilen 896 milyar liranın harcandığı yerleri, bu belgelerle ortaya koymak istediklerini belirtmiştir.
NGC 2147
NGC 2147, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir açık yıldız kümesidir. Gökyüzünde Kılıçbalığı takımyıldızı yönünde bulunur. OCL tipi bir açık yıldız kümesidir. İskoç astronom James Dunlop tarafından 1826 yılında 22,86 cm (9 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Sona
Sona aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Two-Lane Blacktop
Two-Lane Blacktop, 1971 ABD yapımı kült yol filmidir. Filmin İngilizce özgün adı çift şeritli asfalt yol anlamına gelmektedir.
Senaryosunu Will Corry'nin kendi hikâyesinden Rudy Wurlitzer'le birlikte uyarlayıp yazdığı filmi Monte Hellman yönetmiş, başlıca rollerinde şarkıcı-söz yazarı James Taylor ('sürücü' rolünde), Amerikan rock'n roll grubu Beach Boys 'un davulcusu Dennis Wilson ('tamirci' rolünde), Warren Oates ve Laurie Bird oynamışlardır. Filmde Harry Dean Stanton'ın da küçük bir rolü vardır (otostopçulardan birini oynuyor).
Çekimleri Kaliforniya'dan Tennessee'ye kadar, filmin konusunun geçtiği, ABD'nin tüm batı ve güney eyaleterinde gerçekleştirilen "Two-Lane Blacktop", bütün yaşamlarını eski model güçlendirilmiş arabalarına adamış araba manyağı da denebilecek iki otomobil yarışçısının ABD'nin güneybatı otoyollarında geçen varoluşçu öyküsünü anlatmaktadır. "Two-Lane Blacktop", aynı yıllarda çevrilen Easy Rider (1969), Vanishing Point (Ölüm Noktası, 1971) ve Electra Glide in Blue (Mavi Işık Saçanlar, 1973) gibi varoluşçu mesajlar taşıyan benzeri yol filmleriyle kıyaslanmıştı. Hatta Esquire dergisi yılın filmi olarak olarak ilan ettiği bu filmin senaryosunu Nisan 1971 sayısında eksiksiz olarak yayımlamasına rağmen film gişede başarısızlığa uğramıştır. Ancak benzeri filmler gibi zamanla tutkulu bir hayran kitlesi oluşmuş ve bir kült film haline gelmiştir.
Gayriresmî (hatta biraz da yasaları çiğneyen) bir araba rallisi olan Cannonball Run'ın düzenleyicisi Brock Yates, bu ünlü ralliyi ilk kez organize ederlerken "Two-Lane Blacktop" filminden ilham aldıklarını söylemiştir. 2001-2003 yılları arasında müzik yapmış olan Yeni Zelandalı hard-rock müzik topluluğu "Two-Lane Blacktop" da adını bu filmden almıştır.
ABD'nin birçok eyaletini kateden ve 1926-1985 yılları arasında var olmuş ünlü tarihi (ve turistik) otoyolu U.S. Route 66'le ilgili belge nitelikli nostaljik görüntüler de içermesi dolayısıyla film bu otoyolun hayranları arasında da ayrı bir kült mertebeye ulaşmıştır ve neredeyse bir zaman kapsülü muamelesi görmektedir. Filmde diyaloglara son derece az yer verilmiştir.
Kırkpınar, Emirdağ
Kırkpınar, Afyonkarahisar ilinin Emirdağ ilçesine bağlı bir köydür.
Two-Lane Blacktop
Konusu
Filmde külüstür görünümlü ancak motoru özel olarak güçlendirilmiş 1955 model bir "Chevrolet 150" otomobili kullanan iki gencin ABD'nin güneybatı otoyollarında geçen öyküsü anlatılır (Bu yol ünlü U.S. Route 66'tir). 'Sürücü' (James Taylor) sürekli olarak arabayı kullanırken 'tamirci' (Dennis Wilson) de arabanın arızalarından ve bakımından sorumludur. Bu ikisinin geleceğe dönük önemli bir planları yok gibidir. Sanki bu arabada doğmuş ve bütün ömürlerini bu yollarda, bu arabanın içinde geçirmeye programlanmış gibi davranırlar. Ara sıra para için gayriresmî yöresel kısa mesafe yarışlarına katılırlar ve genelde kazanırlar. Ancak yarışlarda kazandıkları bu ufak tefek meblağlar sadece benzin ve yiyecek içecek masraflarını karşılar. Arabalarına ve amaç edindikleri yarışlara o kadar yoğunlaşmışlardır ki aralarında çok seyrek olarak konuşurlar, birbirlerine hiç isimleri ile hitap etmezler, soğuk ve mesafelidirler, yüzleri hiç gülmez, espri yapmazlar, adeta birer robot gibidirler. Hatta yolda arabalarına aldıkları ve uzun süre birlikte yol aldıkları genç kıza (onun da bir adı yoktur, sadece 'kız' diye geçer) bile fazlaca ilgi göstermezler.
Kırkpınar, Emirdağ
Tarihçe
Köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Afyonkarahisar il merkezine 93 km, Emirdağ ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır.
Two-Lane Blacktop
Konusu
Yolda kendileri gibi bir başka araba hastasına rastlarlar, onun da diğerleri gibi filmde bir adı yoktur. G.T.O (Warren Oates) denen bu adam da lakabını onlarınki gibi elden geçirilmiş ve motoru güçlendirilmiş 1970 model "Pontiac GTO" arabasından almaktadır. G.T.O yol boyunca her karşılaştıklarında onlara yarışmayı teklif eder ve ısrarı sonunda teklifini kabul ettirir. Washington'a kadar yarışacaklar, kazanan ödül olarak kaybedenin arabasını alacaktır. Yol boyunca Kaliforniya, Arizona, New Mexico, Oklahoma, Arkansas ve Tennessee'deki küçük kasabalardan geçerler (ama hiçbirisi -en azından bu filmde- Washington'a gidemeyecektir). Chevrolet'deki gençlerin 'kız' dan başka yolcuları olmazken, Pontiac'a birçok otostopçu biner ve iner. Onların küçük yan öyküleri de filme renk katar. Örneğin Oklahoma'da binen otostopçu (Harry Dean Stanton) Oates'e eşcinsel yaklaşımlarda bulunur ve arabadan kovulur, torununu mezarlık ziyaretine götüren asık suratlı yaşlı kadın ise yol boyunca torununun anne ve babasına çarparak ölümlerine neden olan şehirli araba kullanıcılarını suçlar ve Oates'e laf çarptırır. G.T.O'nun arabasına aldığı her otostopçuya kendisiyle ilgili farklı farklı öyküler anlatması da başka bir ilginç davranış biçimidir.
Sanki taraflardan hiçbirisi bu yarışı kazanmak istemiyor gibidir, sonuca gitmekten çok yollarda araba sürmek daha önemli gözükmektedir. Zaten taraflar rakiplerini atlatmak yerine sık sık durarak birbirlerinin sorunlarıyla ilgilenirler. Filmin karakterlerinden biri de 'yol' dur. Yol ulaşıma aracılık eden bir yapı değil, onlar için adeta bir yaşama alanıdır. Hamburger büfeleri, benzin istasyonları ve motelleriyle bir bakıma filmin karakterlerinin evidir.
Ömer Döngeloğlu
Hayatı
İlkokulu Zile Altunyurt İlkokulunda, orta eğitimini Zile İmam Hatip Lisesinde tamamladı. Daha sonra Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesinden mezun oldu. İyi derecede Arapça ve İngilizce bilmektedir.
1986–1996 yılları arasında memleketi Tokat'ta İmam-Hatiplik yaptı. Kamuda uzun yıllar çeşitli idari görevlerde çalıştı. İslam tarihi ve Siyer-i Nebi üzerine yıllarca araştırma, inceleme, okuma ve gezilerde bulundu. Ömer Döngeloğlu evli ve beş çocuk babasıydı.
Ölümü
Yakalandığı koronavirüs nedeniyle tedavi gördüğü Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesinde 3 Mayıs 2020'de 51 yaşında öldü. Döngeloğlu’nun naaşı Edirnekapı Şehitliği'ne defnedildi.
Ahmet Rasim Erel
Ahmet Rasim Erel, (1899, Ereğli, Konya - 15 Eylül 1961), Türk siyasetçidir.
Ortaokul mezunudur. Çiftçilik, Konya Ereğli Belediye Başkanlığı, TBMM VIII.Dönem Konya Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve beş çocuk babasıdır.
Antiohos İeraks
Antiokhos Hieraks (Grekçe, Aντιoχoς Ιεραξ ; ö. MÖ 226) Seleukos İmparatorluğu'nun bölücü lideridir. Antiokhos II ve Leodis I'in küçük oğludur. Gençliğinde, Seleukos İmparatorluğu'nun Suriye eyaletini yönetmiştir. Babası MÖ 246 yılında öldüğünde Antiokhos, Anadolu'da bağımsız bir krallık kurmak için, kardeşi Seleukos II Kallinikus ile savaşmıştır. Bu savaş yıllar boyunca devam etmiş; fakat Antiokhos savaşı Bergama kralı Attalus'un onu yenmesi ve ordusunu Anadolu topraklarından geri çekmesi sonucu kaybetmiştir. Savaşı kaybeden Antiokhos Mısır'a kaçmıştır ve orada MÖ 226 yılında hırsızlar tarafından öldürülmüştür. Antiokhos, Bitinya kralı Zielas'ın kızıyla evlenmiştir.
Politik pazarlama
Politik pazarlama partinin belirlediği amaç ve hedefler doğrultusunda modern pazarlama tekniklerinin kullanılmasıdır. Adayların kendilerini seçmen pazarına koyarak, seçmen satın alımını yani oy potansiyelini maksimize etmek için modern pazarlama tekniklerinde özellikle pazarlama araştırması ve ticari reklamcılığın kullanıldığı pazarlama faaliyetleridir.
Laticaudata semifasciata
Kara kuşaklı deniz yılanı (Laticauda fasciata), Elapidae ya da Hydrophiidae familyasında denizlerde yaşayan yılan türüdür. Laticauda, Hydrophiidae üyeleri içinde deniz yaşamına en az adapte olmuş cinstir. Genel olarak Geniş şeritli mavi deniz yılanı olarak bilinir. Bu türü Reinwardt 1837 yılında keşfetmiştir. Tıpkı karayılanlarında olduğu gibi ventralinde geniş pullar bulunur ve bir tane az gelişmiş kuyruk yüzgeci vardır. Laticulada kıyıya yakın ve kısa zamanlı olarak karada yaşarlar çünkü karada hareket etmeleri kolaydır. Dillerinin etrafını çevreleyen tuz bezleri, deniz suyunca hayvanın ozmotik dengesini sağlamasına yardımcı olur. Tüm yılanlar gibi karnivordurlar. Gerçek deniz yılanları genelde balıklarla, çoğunlukla da belirli balık türleriyle beslenirler. Akciğerleri yüzünden nefes almak için yüzeye çıkmaları gerekmektedir. Deniz yılanlarında deri ile oksijen alınımı olduğu kanıtlanmıştır. Deniz yılanları dünyada en çok bulunan ve tüm zehirli sürüngenlerin %70’ini oluşturan, geniş yayılım gösteren bir gruptur.
Deniz yılanları genelde tropik okyanuslarda, genelde Hint Okyanusu ve Büyük Okyanusta yaşar. Bulunduğu yerler ise Brunei, Çin, Hong Kong, Endonezya, Japonya, Kuzey Kore, Güney Kore, Malezya, Filipinler, Tayvan ve Vietnam’dır. Laticauda ovipardır ve karaya 1-10 yumurta bırakır.
Toksisite ve saldırganlık
Tüm deniz yılanları çok zehirlidir. Deniz yılanları genelde saldırgan değillerdir fakat birçoğu kıyıda bulunduğu için insanların bu yılanlardan zarar görme ihtimali de bulunmaktadır. Fakat genelde elle tutulduğunda ya da provoke edildiğinde ısırmakta isteksizdirler. Laticauda semifasciata Filipinlerde bulunan zehirli bir yılandır. Laticauda zehirini savunmak ve avını felç etmek için kullanır. Zehirinde lektinaz, antikoagulaz, hyaluronidaz ve nörotoksinler gibi birçok protein çeşidi bulunmaktadır. Zehirinde bulunan nörotoksin en aktif olanıdır. Bu nörotoksin asetilkolin reseprötüne bağlanıp iskelet kaslarının felç olmasına ve solunum yetmezliği sebebiyle ölüme yol açar.
Deniz yılanları karayılanlarından daha zehirlidir ve nörotoksin içeriğine göre aktiviteleri değişmektedir. Nörotoksinin etki mekanizması biyosentezi kadar dikkate değerdir. Laticauda semifasciata zehirinde bulunan nörotoksinler erabutoksin a, erabutoksin b, erabutoksin c ve Laticauda semifasciata III (LsIII)’tür. Erabutoksin a ve c, erabutoksin b’den sırasıyla 26 ve 51. pozisyonlarda tek bir amino asitin farklılaşması yüzünden birbirinden farklıdır. Hepsi özellikle nikotinik asetilkolin nöromüsküler kavşaklara bağlanırlar. X-ışınımı kristalogrifileri ve NMR sonuçları, bu üç molekülün de üç lop olarak katlandığını göstermektedir.
Laticauda semifasciata zehirinde bulunan proteinlerden;
Tüm yılan zehirlerinin toksisitesi, içerdikleri nörotoksinin içeriğine bağlıdır. Deniz yılanları karayılanlarından daha zehirlidir. Çoğu karayılanlarında LD50 4000 µg zehir / kg hayvan ile 6000 µg zehir / kg organizma arasındadır. Deniz yılanlarında LD50 genellikle 60 µg zehir / kg hayvan ile 600 µg zehir / kg hayvan arasındadır. Laticauda semifasciata’da LD50 340 g / kg hayvandır.
Heligoland Körfezi Muharebesi (1939)
RAF Planı
Birleşik Krallık hava gücüne o kadar güveniyordu ki kara veya deniz desteği olmadan havadan bu savaşı kazanacaklarına inanıyorlardı. Phoney savaşı onların deyimi ile garip savaş geçiciydi ve havadan Alman sanayi ve askeri hedeflerini vurarak savaşı kazanacaklarına inanmışladı. Birleşik Krallık bombacıları'nın elinde sadece Alman Ruhr bölgesini bombalayacak kadar yakıtı oluyordu. Hollanda ve Belçika ise tarafsız kalmayı seçti. Fransa RAF bombacılarına kendi hava alanlarını kullanma imkânı vermişti. Böylece bombacılar ikmal yapıp Almanya'nın içlerine bomba atabilirdi. Ve bu hava alanları Maginot Hatının ardında güvendeydi. Fransızlar ise Alman şehirlerini bombalayamayacak kadar geri teknolojide oldukları gibi kendilerine böyle bir saldırıdan koruyamazdı. Batı müttefiklerini Phoney Savaşı boyunca kaygılandıran U-Botlardı. ABD'den destek geliyordu fakat ABD ne olursa olsun sivil hedefleri vurulursa desteği keseceğini açıkladı. Tüm bunlar Birleşik Krallık'ı Alman donanmasına bağlı gemilere yönelik hava taarruzları yapmayı öngören Batı Hava Planı 7b (WAP 7B)'yi uygulamaya itti.
Pilavtepe, Karakoçan
Pilavtepe, Elazığ ilinin Karakoçan ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün Kürtçe adı Kulikan olarak geçmektedir.
Revani
Revani (asıl adı İlyas Şüca) (d. 1457, Edirne - ö. 1524, İstanbul), Türk şairi.
Yapıtlarından iyi bir öğrenim gördüğü anlaşılan Revani, II. Bayezid döneminde İstanbul'a gelip, ilk surre eminliğine getirilerek, Mekke ve Medine yoksullarına dağıtılmak için hazırlanan parayı götürmekle görevlendirildi; ama görevini kötüye kullanmakla ve yolsuzlukla suçlanınca gözden düştü. Trabzon'a giderek şehzade Selim'in (Yavuz) hizmetine girip Yavuz Sultan Selim'in tahta çıkmasından sonra, çeşitli ve kazançlı görevlerde bulundu.
Tezkirelerde zevk ve sefaya, içkiye, güzele bir insan olarak nitelendirilen Revani, şiirlerinde de bu eğilimini yansıtmış, sürdüğü yaşamı, özlemini çektiği tutkuları, canlı, içten, akıcı bir söyleyişle, divan şiirinin mazmunlarını kullanarak, ama kendi dünyasından kopmadan dile getirmiştir.
Divan'ı ile İşretname mesnevisi (içki içme kurallarını konu alır; bazı edebiyat tarihçileri tarafından, daha sonra yaygınlaşan sakinamelerin ilk örneği sayılmıştır) günümüze kalmıştır.
Remix & Soundtrack Collection
Remix & Soundtrack Collection, Amerikalı prodüktör Timbaland'in 4 Haziran 2007'de piyasaya çıkardığı compilation (toplama) albümü.
Tsalka
Tsalka, (, okunuşu: "ts'alk'a"; 1932'dan önce Barmaksız ), Gürcistan'ın güneyinde, Kvemo Kartli bölgesinde, Tsalka Belediyesi'nin merkezi olan bir kenttir.
Tarihçe
Eski adı Edzani'dir (ეძანი). Daha geç dönemde Barmaksız adı verilmiştir. 1932'den itibaren Tsalka adını taşımaktadır. Eski Tsalka kenti baraj suları altında kalmıştır. 10-15. yüzyıllar arasında Tsalka bir piskoposluk merkeziydi.
Nüfus
Kentin nüfusu 2.326 kişiden oluşur. 2014 nüfus sayımına göre nüfusunun %47'si Gürcü, %38'i Ermeni, %7'si Urum ve %7'si Azeri'dir.
Ayo Technology
"Ayo Technology", Amerikalı rapçi 50 Cent'in üçüncü stüdyo albümü Curtis 'ten çıkan dördüncü teklisi. Parçanın ilk adı "Ayo Pornography" iken daha sonra "Ayo Technology", daha sonra da "She Wants It" olarak değiştirilmiştir. Sonunda parçanın adı "Ayo Technology" olarak belirlenmiştir. 50 Cent'e bu parçada pop şarkıcısı Justin Timberlake ve prodüktör Timbaland vokallerde eşlik etmektedirler. 2008 Grammy Ödülleri'nde şarkı, "En İyi Rap Şarkısı" dalında ödüle aday gösterilmiştir.
Video
Şarkının video klibi Joseph Kahn yönetmenliğinde, Londra'da çekilmiştir. Video klibin tanıtımı BET kanalında 2 Ağustos 2007 tarihinde yapılmıştır.
Timbaland, video klipteki rolünde "touchscreen" adında bir cihaz kullanmaktaydı.
Liste başarıları
"Ayo Technology", Billboard Hot 100 listesine 22 numaradan girerek 50 Cent'in bu listeye en yüksek girişi yapan şarkısıdır. Şarkı, listede 5 numaraya ulaşarak 50 Cent'in bu listedeki onuncu ilk 5'e giren hiti olmuştur. Şarkı, Birleşik Krallık listesine dijital yükleme satışlarıyla 10 numaradan giriş yapmış ve 50 Cent'in bu listedeki ilk 10'a giren sekizinci şarkısı olmuştur. "Ayo Technology", listede 2 numaraya ulaşarak, 50 Cent'in bu listede en yüksek başarı gösteren şarkısı haline gelmiştir.
1996 Wimbledon Tenis Turnuvası - Tek Kadınlar
Steffi Graf, finalde Arantxa Sánchez Vicario'yı 6-3 7-5'lik skorlarla yenerek şampiyon oldu.
Kuruca, Emirdağ
Kuruca, Afyonkarahisar ilinin Emirdağ ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Afyonkarahisar il merkezine 79 km, Emirdağ ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır.
Uşak
Uşak, Ege Bölgesi üzerinde yer alan Uşak ilinin merkez ilçesidir.
Tarih
Antik dönemdeki adı "Temenothyrea" olan Uşak, İç Ege Bölgesinde Batı ve Orta Anadolu'yu birbirine bağlayan bölgede yer almaktadır. Uşak ve çevresinin MÖ 4000 yılından itibaren yerleşime açıldığı anlaşılmaktadır. Özellikle Bronz çağında yerleşimin daha yaygınlaştığı görülmektedir. MÖ 2000 de Anadolu’da ilk siyasi birliği kuran Hititlerin, MÖ 1000 de ise Friglerin batı sınırını oluşturan Uşak ve çevresi bu kültürlerden ziyade İon kültürünün etkisi altında kalmıştır. MÖ 7. yüzyılda Kral Gyges'in Lidya İmparatorluğunu ele geçirmesi ile topraklarının büyük kısmı Lidya’da kalan Uşak, MÖ 620'de tamamen Lidya’nın egemenliğine girmiştir. MÖ 546'da Lidya'nın tarihten silinmesi sonucu bölge Perslerin hakimiyetine girmiştir.
Pers egemenliği MÖ 334 yılına kadar devam etmiştir. Bu tarihte Makedonyalı Büyük İskender'in Anadolu seferi sonucu bölge tüm Anadolu gibi Büyük İskender’in hakimiyetine girmiş, İskender’in ölümünden sonra ise bölge, Büyük İskender’in generallerinden Antigonos'un payına verilmiştir. Daha sonra bir süre Bergama krallığına bağlanan Uşak ve çevresi MÖ 189 yılında Roma hakimiyetine geçmiş, Roma İmparatorluğunun ikiye ayrılması neticesinde Doğu Roma sınırları içinde kalan Uşak, 12. yüzyıla kadar Bizans hakimiyetinde kalmıştır.
1071’den sonra yöre, zaman zaman Selçuklular ile Bizanslılar arasında el değiştirmiş, 1176 yılında Selçuklu Sultanı II. Kılıçarslan ile Bizans İmparatoru Manuel Komnenos arasında yapılan Miryakefalon (Kumdanlı) Savaşı sonucunda Selçuklulara geçmiştir. Beylikler döneminde Germiyanoğulları’na tabi olan Uşak ve çevresi, 1391 de Yıldırım Bayezid’in Germiyanoğulları hakimiyetine son vermesi ile Osmanlılara dahil olmuş, Fetret Devrinde beylikler tekrar canlanmış, 1429 yılında Germiyanoğulları’nın son hükümdarı II. Yakup Bey’in vasiyeti ile Osmanlı Devletine kalmıştır. Uşak, Osmanlı hakimiyetine girdikten bir süre sonra yapılan idari taksimata göre Anadolu Eyaleti'ne bağlı Kütahya Sancağı'nın bir kazasıdır. 29 Ağustos 1920'de Yunan kuvvetlerince işgal edilen Uşak, işgalden 1 Eylül 1922 günü kurtuldu. Osmanlı devrinde Hüdavendigar Vilayetinin Kütahya Sancağına bağlı bir kaza olan Uşak, 20 Nisan 1924 tarihli 491 Sayılı Teşkilat-i Esasiye Kanunu ile yapılan idari düzenlemede yine Kütahya Vilayetinin bir kazası olarak kaldı. 9 Temmuz 1953 tarih ve 6129 Sayılı kanunla vilayet haline getirilen Uşak ilinin merkez ilçesi oldu.
Osmanlı dönemi
Şehrin kuzeydoğusundaki Aybey mahallesi en eski yerleşim yeridir. Bu mahallenin güneyine doğru şehir gelişmiştir. Cihannüma adlı eserinde Kâtip Çelebi Uşak'tan, dere içinde (Dokuzsele çayı) kaleli bir kasaba olarak bahsetmiştir. Evliya Çelebi de seyahatnamesinde Celali eşkıyalarına karşı şehir halkınca kale surlarının yeniden inşa edildiği belirtilmiştir. Seyahatnamede yazılanlara göre ticaretin oldukça geliştiği şehirde; 2 hamam, 370 dükkân, 7 han, 1 lonca hanı, 4 cami, 10 mescit ve 7 kahvehane bulunmaktaydı.
1520 yılında 10 mahalle bulunan Uşak'ta 1570 tahririne göre 12 mahalle bulunmaktaydı. Bu mahalleler; "Aybeğ" ya da diğer adıyla Karaoğlu Ahmed, "Cami" sonrasında Cuma(günümüzde Küme), "Hacı Hasan" (günümüzde Ünalan), "Kassab Hasan", "Meşhed", "Süleyman Fakih" ya da diğer adıyla Derviş Mehmed, "Burhan Fakih" (günümüzde Özdemir), "Cedid", "Hacı Yayarlu", "Hacı Sıddık", "Memi Çelebi" ve "Hacı Hızır" dır. 1570 kayıtlarına göre bu mahallelerde toplam 493 hane yaşamaktaydı.
1676 tarihindeki avârız kayıtlarına göre kazadaki 9 mahallede, 383 nefer ve 72 askeri nüfus olmak üzere 455 hane bulunmaktadır. 16. yüzyılda gayrimüslim nüfusun yaşamadığı Uşak kasabasında, 1676 avarızına göre Rum ve Ermenilerden oluşan 10 gayrimüslim hane bulunmaktaydı. . 1792-93 yıllarında yerleşim, Uşak Voyvodası Acemoğlu Seyyid Ahmed'in isyanına sahne oldu. 1795 yılında Acemoğlu'nun öldürülmesiyle Uşak'ta denetim sağlanabildi.
1844 temettuat tahririne göre yerleşimde; Aybeğ, Kamer, Cuma (Cami), Eslice, Sabah, Hacı Hızır, Karaağaç, Burhan Fakih, Müslüman ve gayrimüslim nüfusun yaşadığı Hacı Hasan mahalleleri olmak üzere 9 mahalle bulunmaktaydı. 19. yüzyılın sonlarına doğru Hacı Muradoğlu adındaki bey isyan ederek Şah İshak kalesine çekilmiş ancak öldürülmesiyle isyan bastırılmıştır. 1894 yılında meydana gelen ve "Koca Yangın" olarak adlandırılan felakette Aybeğ mahallesi haricinde yerleşim tamamıyla yanmıştır. 1898 yılında Uşak'ı İzmir'e bağlayan demiryolu inşa edilmiştir.
29 Ağustos 1920 tarihinde Yunan kuvvetleri Uşak'ı ele geçirdi. Şehir, Kurtuluş Savaşı sonucunda 1 Eylül 1922'de Türk kuvvetlerince geri alındı. Cumhuriyet döneminde Kütahya'nın ilçesi olan şehir, 15 Temmuz 1953 tarihinde yeni kurulan Uşak ilinin merkez ilçesi olmuştur.
Uşak kentinin gelişimi nedeniyle artık şehirle iç içe gelen Çevre, İkisaray, Hacıkadem, Kalfa, Karaağaç, Kuyucak, Muharremşah ve Ovademirler köyleri ile Bölme beldesinin tüzel kişilikleri Aralık 2015'te sonlandırılarak adı geçen yerleşim birimleri mahalle olarak Uşak merkez ilçeye bağlandı.
İlçenin mahalleleri
Çevreköy mahallesi; Osmanlı dönemi II. Bayezid ve 1520 yılı tahrir defterlerinde, "Akkilise" adıyla Banaz nahiyesine bağlı, 1570 yılı kayıtlarında itibaren ise o döenmki Uşak kazasına bağlı olarak kaydedilmiştir. 1910 yılında Uşak kazası idare meclisi tarafından "Akkilise" isminin köylülerce kullanılan şekliyle "Akse" olması kararlaştırmış ve aynı yıl alınan bu karar Osmanlı Dahiliye Nezareti tarafından onaylanmıştır. Son olarak Cumhuriyet döneminde köyün ismi Çevreköy olarak değiştirilmiştir. 2015 yılında, Uşak Belediye Meclisince alınan karar uyarınca köy statüsünü kaybetmiş ve Uşak Belediyesinin bir mahallesi olmuştur.
II. Mehmed dönemi Osmanlı kaynaklarında Hacıkadem mahallesinde varlığından bahsedilen Hacı Kadem zaviyesinin kuruluşunun çok eskilere dayandığı şeklinde belirtilmiş olup muhtemelen Germiyanoğulları ya da Selçuklular döneminde kurulmuş olmalıdır. Zaviyenin kurulmasının akabinde de etrafında yerleşim başlamıştır. Zaviyenin bulunduğu yerde Osmanlı döneminde Hacı Ali adlı bir şeyh tarafından yaptırılan türbe olup söz konusu türbe günümüze ulaşabilmiştir. 2015 yılında, Uşak Belediye Meclisince alınan karar uyarınca köy statüsünü kaybetmiş ve Uşak Belediyesinin bir mahallesi olmuştur.
İkisaray mahallesinden ilk olarak 1520 yılı tahrir defterlerinde "İki Seray" adıyla Uşak nahiyesine bağlı 12 haneli bir köy olarak bahsedilmektedir. 1570 tahririnde ise köyde 27 hane bulunmaktaydı. Yerleşim, 1676 tarihli avârız defterinde İkisaray adıyla görülmektedir. 2015 yılında, Uşak Belediye Meclisince alınan karar uyarınca köy statüsünü kaybetmiş ve Uşak Belediyesinin bir mahallesi olmuştur.
Karaağaç mahallesiyle ilgili ilk yazılı bilgiler II. Bayezid dönemi tahrir defterinde geçmektedir. Bu tarihte köyden "Karaağaç" adıyla Uşak kazasına bağlı bir köy olarak bahsedilmiştir. Köyün adının Karaağaç Türkmen cemaatinden geldiği düşünülmektedir.
Kuyucak mahallesiyle ilgili bilgiler II. Bayezid dönemi, 1520 ve 1570 yılı tahrir defterlerinde geçmektedir. "Kuyucak" adıyla Uşak kazasına bağlı bir köy olarak bahsedilen yerleşime bağlı aynı adla cemaat de bulunmaktaydı.
19. yüzyıl sonlarına ait Osmanlı kayıtlarında yerleşimden Uşak kazasına bağlı bir köy olarak bahsedilen Muharremşah mahallesinin adı Cumhuriyetin ilk yıllarında bir süreliğine "Doğancık" olmuştur.
Nüfus
1890 tarihli Hüdavendigar vilayeti salnamesinde Uşak kasabasının toplam nüfusu 12.684, 1898 yılı salnamesinde 12.841 olarak belirtilmiştir. 1898 salnamesine göre nüfusun; 10.637'si müslüman, 1.548'i Rum ve 656'sı Ermenilerden oluşmaktaydı. 1924 Türk Ticaret Salnamesinde Uşak merkezinin nüfusu 15.000 olarak belirtilmiştir. Cumhuriyet Devri'nin ilk nüfus sayımı 28 Ekim 1927'de yapılmış olup, bu sayıma göre Uşak merkezinin nüfusu 16.887 olarak belirlenmiştir. Merkez ilçenin 83 köyü ve 29 mahallesi bulunmaktadır. 2020 yılı verilerine göre merkez nüfusu 256.050 kişidir.
Kültür
Yöreye ait geleneksel yemekler arasında, Tarhana Çorbası, Yumurta Sızdırması, Ciğerli Bulgur, Döndürme, Arap aşı, Keşkek, Alacatene, Köpük Helva, Höşmerim ve Tahin Helva yer almaktadır. Uşak'ta her yıl Nisan ayında Türkiye genelinde cirit müsabakaları düzenlenmektedir. Uşak’ın konumu İç Batı Anadolu eşiğinde olduğundan zeybek oyunlarından ve Teke yöresinden etkilenmiştir. Zeybek oyunlarından daha çok Yörük zeybeği oynanmaktatır. Uşak'ta el sanatları olarak halıcılık ve kilimcilik ön plana çıkmaktadır.
NGC 2149
NGC 2149, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir yansıma bulutsusudur. Gökyüzünde Tekboynuz takımyıldızı yönünde bulunur. Fransız astronom Edouard Stephan tarafından 1877 yılında 80,01 cm (31,5 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Uşak
Sanayi
İl merkezinde, Uşak (Tekstil) Organize Sanayi Bölgesi ve Karma (Deri) Organize Sanayi Bölgesi bulunmaktadır. Uşak Organize Sanayi Bölgeleri ve Küçük Sanayi Siteleri ile bir sanayi şehridir. İlde üretim yapan başlıca sanayi tesislerinin üretim konularına bakıldığında, iplik, ham ve baskılı bez, elyaf, battaniye, deri, seramik ve halı üretimi ön plana çıkan faaliyet konularıdır. İlde 1926 yılında kurulan Uşak Şeker Fabrikası bulunmaktadır.