cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İbrahim Balaban
Yaşamı
1959 yılında heykeltıraş Vahi İncesu, Mata Kaya Tözge, Kemal İncesu, Avni Memedoğlu ve İhsan İncesu ile birlikte ‘Yeni Dal Grubu’ adı altında bir grup kurdu. Yeni Dal, D grubuna bir tepki olarak kurulmuş olan " Yeniler "grubunun bir devamı niteliğinde idi. Grup üyeleri, 1961 yılında açtıkları sergideki resimleri nedeniyle tutuklandılar, 50 gün sonra beraat ettiler. Grup, 1963 yılında dağıldı. Balaban, grup dağıldıktan sonra da resim yapmaya devam etti.
Balaban, 1960'lardan itibaren ressamlığının yanı sıra anı-roman ve denemeler yayımlamıştır. 942-1944 ve 1947-1950 arasında yedi yıl süren Nâzım Hikmet'li günlerini Şair Baba ve Damdakiler (1968) kitabında anlattı. İstanbul Şehir Tiyatroları'nda sahneye konan "Aslolan Hayattır" adlı tiyatro oyununda ve "Mavi Gözlü Dev : Nâzım Hikmet" adlı sinema filminde (Yönetmen: Biket İlhan) bu kitaptan alıntılar vardır. Ayrıca kitabı yazar Haldun Çubukçu tarafından oyunlaştırılmış ve yönetmen Ayşe Emel Mesci tarafından sahneye konularak 2011 yılında Ankara Devlet Tiyatrosunda sahnelenmiştir.
Sanatçı 9 Haziran 2019'da Güngören, İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede 98 yaşında ölmüştür. Cenazesi İstanbul'da Şişli Camii'nden kaldırılarak memleketi Bursa'ya gönderilerek memleketi Osmangazi ilçesine bağlı Seçköy'de defnedilmiştir.
Eserleri hakkında
Balaban, "Konu bir özdür, her öz kendi kabuğunu yapar. (Yani sanatsal biçimini oluşturur.) “ kuramını ortaya koymuş ve sanatını bu kuram üzerine oturmuştur.
Resim eleştirmenleri kendisini "Anadolu insanının yaşamından ve halk efsanelerinden yola çıkarak toplumsal gerçekçi yapıtlar üreten ressam" olarak tanımlarlar. Balaban, sanat hayatını Dağınık, Nakışsı, Ağır Aksak, Oyuncaksı, Tutsak, Özgürlük gibi dönemlere ayırır. Önceleri köy yaşamının yoksulluğunu, köylü üretim araçlarını resmeden sanatçı, giderek destanlara, halk inançlarına, kahramanlarına, söylencelere, mitolojiye uzanır. Giderek kente göçü, kentteki yaşam ve demokrasi mücadelesini ele alır. Son dönemde Anadolu Erenleri ve Bereket Anaları'nı resimler.
1990 yılında yayınlanan İbrahim Balaban-yaşamı sanatı anılar yankılar (Ahmet Köksal) kitabından sonra; resimlerini içeren Balaban-Yaşantının İzdüşümü (Zafer E. Bilgin) 2008 yılında yayınlanmıştır. Oğlu Hasan Nazım Balaban ve Zafer E. Bilgin tarafından hazırlanıp 2009 yılında yayınlanan Balaban-Bir Ressam Yunus Emre kitabı kendisi hakkında yayınlanmış şiir, yazı, makele, kitap ve ansiklopedilerden derlenmiş yazıların toplandığı bir başvuru kitabıdır.
Hapiste birlikte yattığı Nâzım Hikmet de, onun "Bahar" adlı tablosundan etkilenerek "İbrahim Balaban'ın Bahar Tablosu Üstüne" adlı şiri yazacaktır: "İşte seyreyle gözüm, hünerini Balaban'ın /.......... /İşte sürülen toprak / İşte insan: / dağın, taşın, kurdun kuşun efendisi. / İşte çarıkları, işte poturunda yamalar / İşte karasaban. / İşte sağrılarında kederli, korkunç oyuklarıyla öküzleri. / On yıl mapusta yattı ama, kaybetmedi umudunu Balaban. / İşte Seç köyünden Ali'nin kızı geliyor al taylarıyla tarlaya. " Ayrıca Nâzım Hikmet, İbrahim Balaban'ın "Mapushane Kapısı" ve "Harman" tabloları için de birer şiir yazmıştır.
Mart 2008'de vizyona giren Reis Çelik'in yönetmenliğini yaptığı "Mülteci" filminde "Bülbül Hoca" rolüyle yer almıştır.
Annalisa Malara
Annalisa Malara (d. 1982, Codogno, İtalya), İtalya'daki ilk COVID-19 hastasını tedavi eden İtalyan kadın doktor. Codogno, İtalya'da yoğun bakım ve anestezi uzmanı olarak sağlık biriminde çalışmaktaydı. Uydu üzerinden yayın yapan haber kanalı SkyTg24 tarafından "yılın kişiliği" seçildi.
Çalışmalarını içeren bir kitap yayınladı.
Ekim 2020'de İtalya Liyakat Nişanı ile ödüllendirildi.
Timothy E. Gregory
Profesör Timothy E. Gregory; A.B., A.M., Ph.D., (d. 1 Nisan 1943, Michigan ) Bizans İmparatorluğu ve klasik arkeoloji konularında uzmanlaşmış Amerikalı tarihçi. Bizans ve erken dönem Hristiyanlık üzerine sayısız üst düzey kitabın yazarı ya da ortak yazarıdır.
2016 Yaz Olimpiyatları'nda badminton - Karışık çiftler
2016 Yaz Olimpiyatları'ndaki badminton karışık çiftler turnuvası, 11-17 Ağustos tarihleri ​​arasında Riocentro - Pavilion 4'te gerçekleştirildi. Seribaşı olan 4 çift 21 Temmuz'da belirlendi.
Timothy E. Gregory
Geçmişi ve uzmanlık alanı
1 Nisan 1943' te Michigan' da doğmuştur. Bizans tarihçisi Paul Alexander ve Roma tarihçisi John W. Eadie yönetiminde çalıştığı Michigan Üniversitesi'nden 1972 yılında Ph.D. derecesi ile mezun olmuştur. 1978 yılında günümüze Ohio Devlet Üniversitesi Tarih Bölümünde ders vermektedir. Akıcı Yunanca konuşur.
Gregory, 1970'li yıllarda Geç antik çağ çalışmalarının gelişiminde, zor erken dönem metinleri ortaya çıkarmak, detaylı analiz etmek ve bulguları yayınlamak konularında önemli etkisi olmuş önemli âlimlerden biridir. Bu dönem boyunca, Antik Roma, Yunanistan ve Türkiye'yi kapsayan erken dönem Hristiyanlık, madeni paralar, yazıtbilim, geniş sosyo-ekonomik adetler ve birçok diğer konularda detaylı çalışmalar yapmıştır. Gregory ayrıca Ohio Devlet Üniversitesi'nin Korint Kıstağı'nda yaptığı kazıların direktörlüğünü ve Doğu Korint Arkeolojik Çalışmaların ortak direktörlüğünü yapmıştır.
Škoda Kamiq
Škoda Kamiq, Şubat 2019'da Cenevre Otomobil Fuarı'nda görücüye çıktıktan sonra, Çek otomobil üreticisi Škoda Auto tarafından Haziran 2019'un sonunda üretilen yarı kompakt bir crossover SUV (B segmenti). Avrupa'da satılan diğer Škoda SUV'ların yani Karoq, Enyaq ve Kodiaq'a göre daha küçüktür. Teslimatlar resmi olarak Eylül 2019'da başlamıştır. koda'nın ilk kez 2018'de halka tanıttığı Vision X konseptine dayanmaktadır. Karoq ve Kodiaq'da olduğu gibi, Kamiq adı da Inuit dilinden gelen bir kelimeden kökenlenmektedir.
Genel bakış
Otomobil, SEAT Arona ve Volkswagen T-Cross tarafından kullanılan Volkswagen Group MQB A0 platformu üzerine inşa edilmiştir ve her ikisinden de daha fazla iç mekân hacmi sunmaktadır. Škoda, Kamiq'in Octavia ve Karoq'tan daha fazla arka bacak mesafesine sahip olduğunu iddia ediyor. Kamiq, öncelikle şehirde yaşayan aileleri hedeflediğinden ve kullandığı MQB A0 platformu dört tekerlekten çekişli aktarma organlarını desteklemez ve yalnızca önden çekişli olarak sunulmaktadır.
Motorlar
Kamiq için beş motor seçeneği mevcuttur: sağlayan 1.0 litrelik bir TSI'dır. ve maksimum. Başka bir 1.0 litrelik TSI motor,  tork üretir. güç çıkışına sahip 4 silindirli 1,5 litre TSI'dır ve Yakıt tasarrufu için iki silindiri otomatik olarak kapatan Aktif Silindir Teknolojisi (ACT) ile
4 silindirli 1,6 litrelik TDI dizel motor  tork sunar. Standart olarak AdBlue enjeksiyonlu SCR katalitik konvertör ve dizel partikül filtresi ile donatılmıştır. CNG güç çıkışına sahip 1.0 G-Tec'dir. ve maksimum.
Afif Yesari
Afif Yesari (16 Nisan 1922, Elazığ - 23 Ağustos 1989, İstanbul), Türk yazardır.
Hayatı
Elazığda doğdu. Yazar Mahmut Yesari'nin oğludur. Ortaokulu terk ederek eğitim yaşamına son verdi. Kendi kendini yetiştirdi. Tiyatro ve sinema oyunculuğu da içinde olmak üzere birçok iş yaptı. Yazılar yazdı, kitaplar hazırladı. Birçok çeviri yaptı. Bazılarını Muzaffer Ulukaya takma adıyla imzaladığı iki yüz kadar dedektif romanı (büyük bir bölümü sahte Mike Hammer romanları) yazdı. Tanin, Son Havadis, Hürvatan, Dünya gazetelerinde ve Hayat dergisinde gazeteci-yazar olarak çalıştı. Dergi ve gazetelerde magazin, sinema eleştiri yazıları yazdı. Gazetecilik dışında zaman zaman aktörlük yaptı; İstanbul Şehir Tiyatrosu’nda, özel tiyatrolarda ve filmlerde rol aldı. Burada tanıştığı Suphi Kaner ile yakın bir dostluk kurdu. Radyo oyunları ve skeçler kaleme aldı. İTÜ Televizyonu’nda yayımlanan ilk yerli TV oyununun senaryosunu yazdı. Düşünce Tiyatrosu adını verdiği tiyatroda diyalogu kaldırıp piyes kahramanının düşüncelerini spikerin ağzından aktaran bir tekniği ilk uygulayan oyun yazarı olarak ün kazandı. Bu tür tiyatro üzerine kurumsal yapıtlar da yayımladı.
Ağustos 1989'da vefat etmiştir.
Micaria nye
Micaria nye, Micaria cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Maurice Sendak
İlk yılları ve kişisel hayatı
Yoksul bir yahudi ailesi Sadie (evlilik öncesi soyadı Schindler) ve eşi Philip Sendak'ın çocuğu olarak Brooklyn, New York'ta 10 Haziran 1928'de dünyaya gelen Sendak, terzi bir babaya sahipti ve para kazanmak için eğitimini yarıda bırakarak çalışmaya başlamıştı. 1956 yılında Kenny's Window adlı ilk resimli kitabı raflardaki yerini almıştır. Onu dünyaya asıl tanıtan kitabı olan "Where the Wild Things Are" adlı eseri ise en iyi, resimli çocuk kitabı olarak Caldecott ödülünü kendisine kazandırmıştır.
Hasta olan annelerine süt alabilmek uğruna para kazanmak için çalışan iki kardeşin öyküsünü anlattığı "Brundibar" adlı eseri yazarın en çok gurur duyduğu kitabıdır.
Eylül 2008'de The New York Times ile yaptığı söyleşide, Sendak eşcinsel olduğunu itiraf etti. Yazar, 1957 yılından itibaren 2007 yılına kadar Dr. Eugene Glynn adlı bir psikanalist ile ilişki yaşamıştı.
Ölümü
Sendak Danbury, Connecticut'da bulunan evinde 8 Mayıs 2012 tarihinde öldü. Öldüğünde 83 yaşındaydı. Öldükten sonra cesedi yakıldı.
Fruktoz emilim bozukluğu
Fruktoz emilim bozukluğu, eskiden "diyetsel fruktoz intoleransı" (DFI) olarak adlandırılan, bir çeşit sindirim bozukluğu olup, ince bağırsağın enterosit hücrelerindeki fruktoz taşıyıcılarının eksik olması sebebiyle, fruktozun emiliminin bozulması sonucunda gelişir. Bu durum, emilemeyen fruktozun tüm bağırsaktaki fruktoz konsantrasyonunu arttırması ile sonuçlanır. Fruktoz intoleransı ilk olarak 1956'da tanımlanmış ve bildirilmiştir.
Bu durumun irritabl bağısak sendromunun semptomlarını taşıyan hastalarda ortaya çıkma sıklığı, normal popülasyonda ortaya çıkma sıklığından daha yüksek değildir. Bununla birlikte, her iki hastalığın semptomlarındaki benzerlik nedeniyle, fruktoz emilim bozukluğu olan hastalar genellikle irritabl barsak sendromu olan hastaların profiline benzemektedir. Bazı durumlarda, fruktoz emilim bozukluğu, çölyak hastalığı gibi bağırsak hasarına neden olan çeşitli hastalıklardan kaynaklanabilir.
Fruktoz emilim bozukluğu, fruktozu parçalayan karaciğer enzimlerinin eksik olduğu ve potansiyel olarak ölümcül bir durum olan "kalıtsal fruktoz intoleransı" ile karıştırılmamalıdır.
Semptomlar
Fruktoz emilim bozukluğu, karın ağrısı, şişkinlik, flatulans ve ishal gibi gastrointestinal semptomlara neden olabilir.
Patofizyoloji
Fruktoz, sindirim enzimlerinin yardımı olmadan da ince bağırsaktan emilir. Sağlıklı kişilerde bile, öğün başına yaklaşık olarak sadece 25–50 g fruktoz uygun bir şekilde emilebilir. Fruktoz emilim bozukluğu olan kişiler ise, öğün başına 25 gr'dan daha az fruktozu emebilmektedir. Fruktoz ve sorbitolün aynı anda tüketilmesi fruktozun emiliminin bozulmasını artırıyor gibi görünmektedir. Yeterince emilmeyen fruktoz, bağırsak bakterileri tarafından hidrojen, karbon dioksit, metan ve kısa zincirli yağ asitleri üretmek üzere fermente edilir. Hidrojen seviyesindeki bu anormal artış, hidrojen nefes testi ile tespit edilebilmektedir.
İçeriğinde serbest fruktoz ya/ya da fruktanları (içerisinde fruktoz moleküllerini polimer olarak içeren gıdalar, enginar gibi) içeren gıdaların diyetle alımını kısıtlamak, fruktoz emilim bozukluğuna bağlı olarak fonksiyonel bağırsak bozuklukları gelişen hastaların büyük bir kısmında semptomların azalmasını sağlayabilir.
Teşhis
Tanı testi, kullanıldığında, laktoz intoleransını teşhis etmek için kullanılan teste benzemektedir. Bu teste "hidrojen nefes testi" de denir ve şu anda klinik teşhis için kullanılan bir yöntemdir. Bununla birlikte, bazı araştırmacılar bu testin uygun bir tanı aracı olmadığını öne sürmektedir, çünkü alınan negatif sonuçlar, fruktoz kısıtlamasına karşı olumlu bir yanıtı dışlamamaktadır ve bu da bir duyarlılık eksikliğini göstermektedir.
Tedavi
Bu durumun bilinen bir tedavisi yoktur, ancak uygun bir diyet ve ksiloz izomeraz enzimi tedaviye yardımcı olabilir. Glukozun aynı anda fruktoz ile birlikte alınması fruktoz emilimini artırır ve semptomların gelişmesini engelleyebilir. Örneğin, insanlar, benzer miktarlarda fruktoz ve glukoz içeren, greyfurt veya muz gibi meyveleri tolere edebilirler, ancak elma, yüksek seviyelerde fruktoz ve daha düşük seviyelerde glukoz içerdiği için tolere edilemez.
Ksiloz izomeraz
Ksiloz izomeraz enzimi, fruktoz şekerini glukoza dönüştürür. Ksiloz izomerazın besin takviyesi olarak verilmesi, fruktoz emilim bozukluğunun semptomlarını iyileştirebilir.
Diyet
Fruktoz emilim bozukluğu olan kişiler tarafından kaçınılması gereken besinler şunlardır:
Aşırı fruktoz içeren gıdalarla birlikte alınan yüksek glukoz içeriğine sahip yiyecekler, aşırı fruktozu sinderemekten muzdarip olan kişilere yardımcı olabilir.
Fruktanların fruktoz emilim bozukluğunda oynadığı rol halen araştırılmaktadır. Bununla birlikte, fruktoz emilim bozukluğu olan kişiler için fruktan alımının 0.5 gram/porsiyon'un altında tutulması, ve inülin ve fruktooligosakkarid (FOS) gibi her iki fruktanı içeren besin takviyelerinden kaçınılması önerilmektedir.
Yüksek fruktoz içeriğine sahip gıdalar
USDA gıda veri tabanı, birçok yaygın meyvenin, fruktoz ve glukozu neredeyse eşit miktarlarda içerdiğini ve fruktoz emilim bozukluğu olan bireyler için bir problem ortaya koymadığını ortaya koymaktadır. Elma, armut ve karpuz gibi, içeriğinde glukozdan daha fazla fruktoz içeren bazı meyveler, içerdikleri glukozun iki katından daha fazla fruktoz içermektedir. Üzümlerdeki fruktoz seviyeleri meyvelerin olgunluk derecesine ve türüne göre değişiklik gösterir, örneğin olgunlaşmamış üzümler daha fazla glukoz içerir.
Hastalığın yönetilmesi için diyet kılavuzları
Avustralya'daki Monash Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, özellikle IBS'li bireyler için, fruktoz emilim bozukluğunu yönetmek için bir diyet rehberleri geliştirdiler.
Uygun olan gıdalar (yani, glukoza eşit miktarda ya da daha az fruktoz içeren gıdalar)
Aşağıdaki listede yer alan uygun yiyecekler listesi bir yayına atfen sunulmuştur: Bu yayının ismi, "Fruktoz emilim bozukluğu ve İrritabl Bağırsak Sendromu'nun semptomlarının diyetle etkin bir şekilde yönetilmesi kılavuzu" dur. Avustralya gıda standartlarında listelenen yiyeceklerin fruktoz ve glukoz içerikleri, listelenen gıdaların çoğunun daha yüksek fruktoz seviyelerine sahip olduğunu göstermektedir.
Yiyeceklerin etiketlenmesi
ABD dahil olmak üzere çoğu ülkede ya da tüm ülkelerde işlenmiş gıda üreticileri için, şu anda "glukozdan daha fazla fruktoz" içeren gıdaları bu uyarı ile etiketlemek yasalarca gerekli değildir. Bu fruktoz emilim bozukluğu olan kişiler için bazı sürprizlere ve tehlikelere neden olabilir.
"Glutensiz" olarak işaretlenmiş gıdalar (gluten içermeyen) genellikle fruktoz emilim bozukluğu olan kişiler için uygundur, ancak hastalar, kurutulmuş meyvelere, yüksek fruktozlu mısır şurubuna ya da içeriğinde şeker olarak fruktoz içeren glutensiz gıdalara dikkat etmelidirler. Bununla birlikte, fruktoz emilim bozukluğu yaşayan hastaların, çölyak hastalığı olanlarda olduğu gibi gluteniden tamamen kaçınmalarına gerek yoktur.
Max Schmitt in a Single Scull
Max Schmitt in a Single Scull, Thomas Eakins'in 1871 yılında tamamladığı yağlı boya resmidir. Eakins Avrupa'daki resim çalışmalarını bitirip, Philadelphia'ya döndükten kısa bir süre sonra çocukluk arkadaşı Max Schmitt'i (1843–1900) kürek çekerken resmetmiştir. Bu resmin Max Schmitt'i, 1870 yılında yapılan kürek yarışmasındaki zaferinden dolayı onore etmek için yapıldığına inanılmaktadır.
Max Schmitt in a Single Scull, Eakins'in ilk önemli başarısı olarak görülmektedir. Resimde kendisini de kürek çekerken orta uzaklıkta resmetmiştir. Bu resimde Eakins imzasını ve resmin yapılış tarihini resmin köşesine değil fakat kendisinin bulunduğu kayığın üzerinde belirtmiştir.
2018 Viyana Açık
2018 Viyana Açık, kapalı sert kortlarda oynanan bir tenis turnuvasıdır. Etkinliğin 44. yılı ve 2018 ATP World Tour'un ATP World Tour 500 Serisi'nin bir parçasıdır. 22 - 28 Ekim 2018 tarihleri arasında Avusturya'nın Viyana şehrineki Wiener Stadthalle'de gerçekleştirildi.
Micaria nanella
Micaria nanella, Micaria cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Vig-Mnela
Vig-Mnela, Arnavutluk'un İşkodra iline bağlı Vau i Dejës belediyesinde bulunan bir idari birimdir. Nüfusu 2011 yılı itibarı ile 1,509'dur.
Vig-Mnela idari birimi Mnelë e Madhe, Mnelë e Vogël ve Vig köylerinden oluşmaktadır.
2018 Viyana Açık
Diğer katılanlar
Aşağıdaki oyuncular tekler ana tablosuna wild card aldı:
Aşağıdaki oyuncu özel muaf olarak turnuvaya katıldı:
Aşağıdaki oyuncular elemeleri geçerek turnuvaya katılmaya hak kazandı:
Aşağıdaki oyuncular şanslı kaybeden olarak turnuvaya katıldı:
Aşağıdaki çiftler, çiftler ana tablosuna wild card aldı:
Aşağıdaki çift elemeleri geçerek turnuvaya katılmaya hak kazandı:
Alman sömürge imparatorluğu
Alman Sömürge İmparatorluğu, Alman İmparatorluğu'nun yurt dışındaki kolonilerini, bağımlılıklarını ve topraklarını kapsamaktaydı. Alman devletleri tarafından kısa ömürlü sömürgeleştirme girişimleri önceki yüzyıllarda meydana gelmişti, ancak önemli sömürge çabaları ancak 1884'te Afrika Talanı ile başladı. Afrika'nın sömürgeleştirilmemiş kalan bölgelerinin çoğunu üzerinde hak iddia eden Almanya, Britanya ve Fransız imparatorluklarından sonra o dönemin üçüncü en büyük sömürge imparatorluğunu kurdu. Alman Sömürge İmparatorluğu; bugünkü Burundi, Ruanda, Tanzanya, Namibya, Kamerun, Gabon, Kongo, Orta Afrika Cumhuriyeti, Çad, Nijerya, Togo, Gana, Yeni Gine ve diğer birçok Batı Pasifik/Mikronezya adası dahil birkaç Afrika-Pasifik ülkelerinin bir bölümünü kapsıyordu. Almanya, 1914'te tüm kolonilerinin İtilaf Devletleri tarafından savaşın ilk haftalarında işgal edildiği Birinci Dünya Savaşı başladığında sömürge imparatorluğunun kontrolünü kaybetti. Ancak, birkaç sömürge askeri birimi uzak bölgelerde bir süre daha direnmeye devam etti: Alman Güneybatı Afrikası 1915'te, Kamerun 1916'da ve Alman Doğu Afrikası 1918'de teslim oldu. I. Dünya Savaşı'ndan sonra yapılan Versay Antlaşması ile Almanya tüm kolonilerini kaybetmiştir. Alman sömürge imparatorluğu 1919'da varlığını sona erdirdi. Kaybedilen sömürgeleri geri kazanma planları, İkinci Dünya Savaşı boyunca devam etti ve çoğu zaman bunun Üçüncü Reich'ın bir hedefi olduğundan şüphelendi.
Dış bağlantılar
Askari
Yenidoğan, Söke
Yenidoğan, Aydın ilinin Söke ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
10 Şubat 1995 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.
Gökbalığı (ışık olayı)
Kriptozooloji ve ufolojide "gökbalığı" (İngilizce: sky fish), fotoğrafik görüntülerde ve video kayıtlarında gözüken uzun görsel bozukluklardır. Rod (çubuk), air rod (hava çubuğu) veya solar entity (solar varlık) olarak da bilinirler.
Bazı paranormal meraklıları; gökbalıklarının dünya dışı yaşam formları, başka bir boyuttan yaratıklar veya minik UFO'lar olduğunu iddia eder. Ancak aslında bu bozukluklar -özellikle geçmeli video kaydında olmak üzere- dış mekan fotoğraflarında ve videolarda hareket bulanıklığından kaynaklanan optik yanılsamalardan ibarettir. Genelde uçan böceklerin ve kanat çırpıntılarının ardıl görüntü izlerinden oluşurlar.
Yenikent, Söke
Yenikent, Aydın ilinin Söke ilçesine bağlı bir mahalledir.
Navigating By the Stars
Navigating By the Stars, New Model Army'nin solisti Justin Sullivan’ın 2003 yılında yayınladığı ilk solo albümüdür.
Albümdeki parçalar
Bütün parçalar Justin Sullivan tarafından bestelenmiştir.
Micaria mormon
Micaria mormon, Micaria cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Fulden Akyürek
Oyunculuk kariyeri
Fulden Akyürek, liseden sonra Abdullah Şahin Tiyatrosu'nda alaylı olarak sahnelere adımını atmış ve küçük yaşlardan itibaren tiyatroya kendini adamıştır. Akyürek oyunculuk eğitimi için şöyle der: “Eğitim tabii ki çok önemli ama ille de eğitim şart değil. Yeteneğin tamamen içten geldiğine inanıyorum. Eğitimli olmak bir artıdır, bunu kesinlikle kabul ediyorum ama eğitimli olmayan da ne cevherler var! Zaten Abdullah Hoca'nın öğrencisi olarak aslında ben de eğitim aldım sayılır.” Uzun yıllardır tiyatro ile iç içe olan Akyürek, şimdiye kadar sayısız tiyatro oyununda oynamış ayrıca birçok TV dizisinde ve filmlerde rol almıştır.
Oyunculuk kariyerine 1997 yılında tiyatro ile başlayan sanatçı, 2009 yılında Çılgın Yenge adlı oyunda hayat verdiği Zeynel Abidin (erkek) karakteriyle Afife Jale Ödülleri'ne aday olmuştur. Üvey Karım tiyatro oyunu ile Lions Ödülleri’nde “En İyi Komedyen Kadın Oyuncu” ödülünü kazanmıştır.
Çöven ekmeği
Çöven ekmeği ekşi mayalı ekmektir. Genelde dikdörtgen şekillidir. Çöven ismini pişirildiği tavadan alır. Bartın Çöven Ekmeği 10.03.2022 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Erol Köse Production
Erol Köse Production, 28 Şubat 1992 yılında Erol Köse tarafından kurulan bir Türk müzik şirketi. Ayna, Gülşen, Atilla Taş, Nihat Doğan, Nez, Hilal Cebeci, Hande Yener, İbrahim Tatlıses, Mustafa Sandal, Petek Dinçöz, Bengü, Rober Hatemo, Burcu Güneş, Kutsi gibi birçok isimle çalıştı. 1996-2003 yılları arasında Uzan Grubu tarafından ortak olmuş ve Kral TV tarafından klipleri yayınlamıştır.
Acme, Michigan
Acme, Michigan Amerika Birleşik Devletleri'nin Michigan eyaletinde bulunan, tüzel kişiliği olmayan bir topluluktur. 2010 nüfus sayımı verilerine göre bölgede 4.375 kişi yaşamaktadır.
I. Peloponez Savaşı
I. Peloponez Savaşı, MÖ 460 – 446 yılları arasında, Sparta'nın başat güç olduğu Peloponez Birliği ile Atina İmparatorluğu ve bazı müttefikleri arasında gerçekleşen bir dizi muharebedir. Bu çatışmalara yer yer başta Thebai olmak üzere Sparta müttefikleri ve Atina tarafında Argos da katılmıştır. Savaş, görünürdeki birkaç nedene bağlanmaktadır. Bunlar, Atina'nın kent ile liman arasında "uzun duvarlar" olarak adlandırdığı surları inşa etmesi, Attika'daki Megara kentinin Peloponez Birliği'nden ayrılması ve Atina İmparatorluğu'nun gelişmesinden Sparta'nın duyduğu tedirginlik olarak verilmektedir. Savaş MÖ 460 yılında Oenoe Muharebesi'yle başlamıştır. Atina savaşın ilk evrelerinde üstün donanması sayesinde denizde bazı başarılar elde etmiştir. Kara muharebelerinde de başarılı sonuçlar elde ettiler. Bununla birlikte MÖ 457 yılında Sparta ve müttefikleri karşısında Tanagra Muharebesi'nde yenilgiye uğradılar. Ancak bir Atina karşı taarruzuyla Boeotia kuvvetleri Oenophyta Muharebesi'nde ezici bir yenilgiye uğratıldı. Ardından Atina kuvvetleri Thebai hariç olmak üzere tüm Boeotia topraklarını istila etmiştir. Daha sonra Atina Aegina donanmasını yenerek kenti kuşattı, düşürdü ve Mora Yarımadası kıyılarını yakıp yıkarak savaştaki durumunu sağlamlaştırmıştır. Ancak Atina'nın Mısır'a gönderdiği donanma ve ordunun MÖ 454 yılında yenilgiye uğraması durumu Atina açısından kötüleştirmiştir. Bunun üzerine Sparta ile beş yıllık bir ateşkes antlaşması yapılmıştır. Bu ateşkes süresinin sona ermesinin ardından MÖ 448 yılında savaş, II. Kutsal Savaş'la yeniden başlamıştır. Daha sonra MÖ 446 yılında Boeotia ayaklandı, Atina kuvvetlerini Koronea Muharebesi'nde yenilgiye uğratarak yeniden bağımsızlığını kazandı. I. Peloponez Savaşı, Atina ile Sparta arasında, Otuz Yıl Barışı olarak bilinen bir barış antlaşmasıyla sona erdirilmiştir. Antlaşma MÖ 446 – 445 kışında yapılmıştır. Bu antlaşmanın hükümlerine göre her iki taraf da kendi topraklarına çekilecektir. Atina denizde hakim durumunu sürdürürken Sparta da karada hakim durumda kalmıştır. Savaş sonunda Megara Peloponez Birliği'ne dönmüştür. Aegina ise Attik Delos Birliği'nin vergisini ödeyen otonom bir üyesi oldu. Peloponez Birliği ve Atina İmparatorluğu arasında yeniden, MÖ 431 yılında savaş başladı ve Atina'nın Sparta tarafından işgal edildiği MÖ 404 yılına kadar sürdü. Sonuç, Attik Delos Birliği'nin dağılması ve Atina İmparatorluğu'nun yıkılmasıydı.
Antik kaynaklar
Hem I. Peloponez Savaşı hem de esas Peloponez Savaşı ya da II. Peloponez Savaşı konusunda günümüzde ulaşan temel antik kaynak Atinalı tarihçi Tukididis'in günümüzde "History of the Peloponnesian War" adıyla bilinen çalışasıdır. Ancak bu çalışma ihtiyatla okunması gereken bir tarih çalışması olarak kabul edilir. Bu ihtiyatla karşılamanın nedeni, Tukididis'in dönemin bazı kişilerine yakınlık duyarken bazılarına antipati beslemesi olarak gösterilir. Diğer kaynaklar arasında Herodot, Diodorus, Aristoteles ve Plutarkhos sayılabilir.
Genel Çerçeve
Atina imparatorluğu ile Sparta'da dahil olmak üzere Peloponez Birliği'ne bağlı kent devletleri arasında MÖ 460 – 446 yılları arasında gerçekleşen muharebler günümüz araştırmacıları tarafından I. Peloponez Savaşı olarak tanımlansa da, bir savaşta olması beklenen bütünlüğü vermedikleri de ileri sürülmektedir.
Diğer yandan her ne kadar Sparta siyasi yapısında savaş yanlısı bir hizibin var olduğu kabul edilse de, Sparta'nın Atina ile savaş konusunda isteksiz olduğu ileri sürülmektedir. Bu bağlamda Sparta'nın bu süre içinde sadece zaman zaman Atina ile savaşa giriştiği görülür. Savaşın muharebeleri daha çok Atina ile Korint arasında geçmiştir. Dolayısıyla en azından başlangıçta I. Peloponez Savaşı'nın bir Atina - Korint savaşı olduğu ileri sürülür. Yine de Atina ile Korint arasında deniz ticareti rekabeti dolayısıyla ortaya çıkan sürtüşmeler I. Peloponez Savaşı'ndan sonra da devam etmişti. Bilindiği gibi Peloponez Birliği'nde deniz ticaretine açılan tek kent devleti Korint'tir. Atina'nın, geçmişten gelen deniz ticaret ağı ile Attik Delos'un sağladığı olanakları birleştirmesi sonucu, Korint ile rekabetinde deniz ticaretinin yayılmasında üstünlük sağlaması kaçınılmazdı.
Argos topraklarında MÖ 460 yılında gerçekleşen Oenoe Muharebesi'ni I. Peloponez Savaşı kapsamında ele alan yayınlar vardır. Muharebede Sparta kuvvetleri, Atina ve Argos kuvvetleri karşısında yenilgiye uğramıştı. Bununla birlikte Haliea Muharebesi'ni ilk muharebe olduğu görüşü de vardır.
Pers Savaşları sonrası
Pers İmparatorluğu MÖ 492 ve 480 yıllarında Yunanistan ana kara üzerine iki saldırıda bulunmuştu. İlk saldırıda, Maraton Muharebesi'ndeki yenilgiden sonra Pers kuvvetleri geri çekilmişti. ikinci saldırının hemen öncesinde, MÖ 481 yılında 31 Grek kent devleti, Pers istilasına karşı bir ittifak şekillendirdiler. İttifakın üst komutanlığını Sparta üstlenmiştir. İkinci saldırıda da Pers kuvvetlerinin uğradığı yenilgilerle saldırı girişimi başarısız olmuş ve Pers kuvvetleri Yunanistan'dan ve Ege Denizi'nden çekilmiş ya da büyük ölçüde imha edilmişti. Yunanistan üzerindeki Pers tehdidinin ortadan kalkmasından hemen sonra Batı Anadolu'daki Grek kent devletleri de Pers hakimiyetine karşı başarıyla ayaklanmışlardı. Özellikle İstanbul Boğazı civarındaki Pers direnç noktalarının imhası için Batı Anadolu Grek kent devletleri kuvvetleriyle birleşen Grek kuvvetleri bu direnç noktalarını da ortadan kaldırdılar. Bu çerçevede Ege'deki askeri hareketlilik MÖ 479 ve 478 yıllarında yoğundu.
Atina'nın Yunanistan politikasında değişim
Pers İmparatorluğu'na karşı savaşı sürdürmek konusunda ayrı düşseler de bir süre için Sparta ile Atina arasında dostça ilişkiler hüküm sürmüştür. Sparta karşıtı politikanın en bilinen isimlerinden olan Themistokles MÖ 470'li yılların başlarında Atina'dan sürgün edilmiştir. Themistokles daha sonra İran'a kaçmak zorunda kaldı. Bu ortamda iki kent devleti arasında bir yakınlaşma politikasını savunan Kimon etkili olmaya başlamıştır. Spartalılarla da iyi ilişkiler geliştirmeyi başarmış, Spartalılar tarafından Sparta dostu olarak tanınmıştı. Tüm bunlara karşın Sparta, MÖ 465 yılıındaki Taşoz Ayaklanması sırasında Attika'yı istila etmeye karar vermişti. Ancak MÖ 464 yılındaki, evlerin çok büyük bölümünün yıkılmasına ve binlerce insanın ölümüne neden olan bir depremin hemen ardından köle helotlar ve Sparta hakimiyetindeki Messinialılar vuruşarak İthome Dağı'na sığınmışlardı. Sparta'nın bu insanları yeniden kontrol altına almak için savaşa girişmesi gerekmişti. Dolayısıyla bu beklenmedik olaylar, Attika'nın istilası için kuvvet ayırmasına olanak vermedi.
Sparta'daki helot ayaklanması ve bunun ardından gerek duyulan İthome Dağı Kuşatması, neticede olayların akışını savaş yönüne çeken etmenlerden biri olmuştur. Ayaklanmayı bastırmakta yetersiz kalan Sparta, MÖ 462 yılında tüm müttefiklerini, özellikle de Atinalıları, Pers istilası sırasında oluşturulan ve halen geçerli olan Grek İttifakı bağlarını da izleyerek yardıma çağırmıştı. Atinalıların kuşatma savaşındaki ustalıkları biliniyordu. Kimon, Atinalıları Sparta'ya destek olmak konusunda ikna etmiştir. Bunun üzerine Kimon komutasında 4 bin kişilik bir birliği Sparta'ya gönderilmiştir. Ancak Atina kuvvetlerinin ya tutumları ya da görünüşleriyle ilgili bazı nedenlerle Spartalılar, diğer kentlerden gelen yardımcı kuvvetler kalırken sadece Atina ordusunun geri gitmesini istemişlerdir. Gerekçe bildirilmemiş, sadece kendilerine ihtiyaç olmadığı söylenmiştir. Tukididis Spartalıların, Atinalıların atılgan, cesur ve devrimci karakterlerinden endişe duyduklarını yazmaktadır. Muhtemelen Atinalılarda, ayaklanmaya yönelen unsurlarınkini anımsatan bir takım özellikler gözlemişler ve kuşatma sırasında bazı "politik geçişler"in olacağından korkmuşlardı. Yine Tukididis'e göre Sparta ile Atina arasındaki ilk husumet bu olaydan doğmuştur.
Sparta'nın bu tutumu, iki kent devleti arasındaki ilişkilerde önemli bir dönüm noktasını işaret etmektedir. Her şeyden önce Sparta'yla dostça ilişkileri sürdürmekten yana olan Kimon'un siyasi itibarını ağır biçimde zedelemiştir. Sparta'ya yardım gönderilmesini etkili biçimde savunan Kimon'du. Zaten başını Efialtes'in çektiği muhaliflerinin ağır baskısı altındaydı. Sonuçta Kimon on yıl için sürgüne gönderildi. Atina politik yaşamını birincil olarak etkileyen kişi artık Kimon'un tam tersi bir tutum içindeki Perikles'di. Bu ortamda Sparta'nın tutumu düşmanlık olarak değerlendirildi ve karşılıklı alınan tavırlar durumu hızla savaşa götürdü. Atina, bir yandan Pers İmparatorluğu, diğer yandan da Peloponez Birliği ile savaşı sürdürmek kararındaydı. Sonuçta Atina Grek İttifakı'yla bağlarını kopardı.
Atina'nın Yunanistan'daki ittifakları
Perikles'in Atina'nın politikasını belirleyen kişi olduğu MÖ 461 yılından bir yıl sonra, MÖ 460 yılında Yunanistan anakarasından da birkaç müttefik edinmeyi başarmıştır. Bu müttefikler güçlü bir kent devleti olan Tesalya, Sparta'nın yüzyıllardır geleneksel olarak düşmanı olan Argos ve eski bir Sparta müttefiki olan Megara'ydı. Megara, Sparta'nın müttefiklerinden güçlü bir kent devleti olan Korint'le aralarında bir sınır gerginliğinden dolayı rahatsızdı. Megara ile kurulan ittifak özellikle önemliydi. Megara, tarımsal kaynakları sınırlı, ekonomisi daha çok ticarete dayanan bir kent devleti olmakla, esasen Atina'nın ticaretteki bir rakibiydi. Ancak bu ittifak Atina için Mora Yarımadası'nın kara yaklaşımını güvenlik altına alıyordu. Dahası Megarid'in Korint Körfezi kıyılarındaki limalarını kullanabilmek sayesinde Korint'in etki alanında bir yarma oluşturmaktaydı. Atina bu yönde yararlandı ve Megara ile Saronik Körfezi'ndeki limanı Nisaia arasını tahkim etti. Ayrıca Megara'ya bir garnizon yerleştirdi. Tesalya ile ittifak ise Atina için hem askeri, hem de stratejik açıdan önemlidir. Tesalya'nın geniş ovaları at yetiştirmek için uygundu ve Tesalyalılar en iyi süvarilerdi. Ayrıca Tesalya, Sparta müttefiki olan Boeotia'nın kuzey sınır komşusuydu. Böylece bu Sparta müttefiki iki yandan baskı altında tutulabilecekti. Fakat politik etkileri en başat olan, Argos ile ittifaktır. Atina'nın uzun süredir Sparta ile rekabet halindeki bu kent devletiyle ittifakı, Grek dünyasını birbirine hasım iki kampa ayırmış olmaktadır.
Bu olaylardan kısa süre sonra Atina Korint ve birkaç Peloponez kent devletiyle savaş durumuna girmiştir.
Atina'nın Mısır Seferi
Hangisi olursa olsun Yunanistan'daki ilk muharebeyle aynı yılda, MÖ 460 yılında Attik Delos Birliği donanması, Libya kralı Inarus'un Pers hakimiyetine karşı başlattığı ve neredeyse tüm Mısır'a da yayılan ayaklanmayı desteklemek için Mısır'a 200 gemiden oluşan bir filo ve ordu göndermiştir. Böylece Atina güçlerini iki cephede, hem Yunanistan'da hem de Doğu Akdeniz'de savaşa sokmuş oldu. Doğu Akdeniz'de harekâttaki amaç, buradaki Fenike deniz ticaretini ele geçirmekti.
Mısır'a gönderilen Atina kuvvetlerini taşıyan Atina donanması Nil Deltası'na girmiş ve buradaki ayaklanma güçleriyle birleşmişlerdi ve başlarda duruma hakimdiler. Öncelikle bu güçleri bölmeyi amaçlayan Pers Kralı I. Artaserhas Megabyzus'u, Attika'yı istila etsinler diye Sparta'ya göndermiştir. Bu durumda Atina'nın Mısır'daki kuvvetlerini geri çekmek zorunda kalacağı düşünülüyordu. Megabyzus'un yanında bu işte kullanacağı yeterince para vardı. Tukididis'in anlatımına bakılırsa bu parayla Sparta'da istenilen sonucu elde edilemediği anlaşılıyor. Bu strateji işe yaramayınca Artaserhas, General Megabazus (Megabyzus ile karıştırlmamalıdır) komutası altında bir orduyu Mısır'a göndermiştir.
General Megabazus komutası altında güçlü bir Pers ordusu, Memfis Muharebesi'nde Atina ve ayaklanma kuvvetlerini yenilgiye uğramıştır. Muhtemelen Mısır kuvvetlerini tümüyle imha etmişti, fakat Atina kuvvetleri Menfis dışına çekilmeyi başarabildiler. Geri çekilen bu kuvvetler Nil Nehri kıyısındaki Prosopitis Adası'nda kuşatıldılar. Pers kuvvetleri 18 aylık bir kuşatmanın ardından adayı ele geçirdiler ve Grek kuvvetlerinin büyük bir bölümünü imha ettiler. Burada imha edilen gemiler seferin başlarında Mısır'a gönderilen 200 geminin tümü değildi, ama en azından 40 gemi olmalıdır. Ayrıca tüm donanım ve çok sayıda asker de kaybedilmiştir. Tukididis Mısır Seferi'nin altı yıl sürdüğünü yazmaktadır. Buna göre Mısır'daki Atina kuvvetlerinin kesin yenilgisi MÖ 454 yılına denk gelmektedir. Atina'nın önemli kaynakları, Mısır seferinin altıncı yılında art arda uğranılan bu yenilgiler sonucunda birdenbire tıkanma noktasına gelmiştir.
Atina üstünlüğü dönemi
Atina kuvvetleri birkaç Peloponez kent devletlerinden oluşan bileşik kuvvetler karşısında MÖ 460 ve 459 yılında önemli iki muharebe vermiştir. Karada Korint ve Epidaurus kuvvetleri karşısında Argolis Körfezi'nin doğu kıyılarındaki Haliea Muharebesi'nde yenilgiye uğrarken MÖ 459 yılında Saronik Körfezi'ndeki Cecryphaleia Deniz Muharebesi'nde galip gelmiştir. Ancak Saronik Körfezi'nde elde edilen bu başarı Atina için büyük bir sorun teşkil edecektir. Kendi durumu yönünden Atina'yı bir tehdit olarak gören Aegina, Peloponez'den ittifaklarının da desteğiyle güçlü bir filo oluşturarak Atina'ya karşı savaşa girmiştir. Yine de bir deniz muharebesinde, yetmiş Aegina ve Peloponez gemisini bordalayıp ele geçiren Atina Donanması parlak bir zafer kazanmıştır. Atina Donanması bu muharebenin ardından Leocrates komutasında Aegina'da karaya asker çıkarmış ve kent MÖ 459 yılında kuşatılmıştır.
Atina'nın mevcut kuvvetlerinin Mısır'da ve Aegina'da çakılıp kalmasını değerlendiren Korint, Megarid'i istila etmiştir. Bu harekâttan amaç, Aegina'daki Atina kuvvetlerinin, bu yeni tehdidi karşılamak için geri çekilmesini sağlamaktı. Atina ise Aegina'daki kuvvetlerinin geri çekmek yerine normal askerlerden daha yaşlı ve daha genç erkek nüfusu silahaltına alarak yeni bir kuvvet oluşturmuş, bu kuvveti Myronides komutasında Megara'ya sevk etmiştir. Burada gerçekleşen muharebede kesin sonuç alınamadıysa da Atina kuvvetleri durumlarını gün sonunda korumayı başarmışlardır. On iki gün sonra Korint kuvvetleri saldırıya geçti. Ancak Atinalılar bir çıkış yaparak bu saldırı düzenini bozmuştur. Geri çekilen Korint ordusunun önemlice bir bölümü, peşlerinden gelen Atina kuvvelerinin de baskısıyla yanlış yönde ilerlediler. Sonunda etrafı hendeklerle çevrili bir özel mülk alanında sıkışıp kaldılar ve çıkış bulamadılar. Hafif piyadeyle çevreyi saran ve ağır piyadeyle cephe taarruzu yapan Atina kuvvetleri tarafından büyük ölçüde imha edildiler. Ancak Korint ordusunun büyük kısmı çekilmeyi başarmıştır.
Savaşın ilk birkaç yılında Sparta herhangi bir askerî harekâta girişmemiştir. Sparta birliklerinin savaşın başlarında bazı dar çerçeveli harekâtlara girişmiş olmaları olasıdır. Fakat günümüze ulaşan hiçbir kaynakta bu konuda bilgi yoktur. Sparta'nın giriştiği ilk harekât MÖ 458 yılındadır. Ancak bu askerî harekât da doğrudan Atina'ya karşı bir harekât değildi. Atina'nın müttefiki Fokida, Doris topraklarına saldırmış ve bir kenti ele geçirmişti. Dorisliler etnik olarak Dor'du ve Sparta ile yakın bağları vardı. Bu durumda küçük yaştaki kral Pleistonax adına General Nicomedes komutasında, 500 Spartalı ve onbin diğer müttefik askerlerinden oluşan bir orduyla Korint Körfezi'nin karşı kıyısına destek kuvveti olarak gönderilmiştir. Bu Sparta ordusunun gelişi üzerine Fokida kuvvetleri geri çekilmiştir. Ancak bu sırada bir Atina filosu, Megaris'in batı kıyılarından Korint Körfezi kıyılarına gelerek Sparta ordusunun geri dönüş yolunu kontrol altına almıştır. Bunun üzerine Nicomedes ordusunu güneye, Boeotia içlerine götürmüştür. Bu şekilde hareket etmesine yol açan bir neden daha vardı. Atina'da demokrasiyi devirek siyasi iktidarı ele geçirmek ve Uzun Duvarlar'ın inşasına son vermek amacındaki bir siyasi hiziple gizli görüşmeler sürdürülmekteydi. Diğer yandan Yale Üniversitesi'nden Prof. Donald Kagan, General Nicomedes'in, Boeotia'yı Thebai liderliğinde birleştirmek için Thebai ile temas içinde olduğunu ileri sürmektedir. Ordusu ile Boeotia'ya geçmekle bunu sağlamaya yönelmiş olmalıdır.
Bundan kısa bir süre sonra MÖ 458 yılında kuşatma altındaki Aegina teslim oldu, surlarının yıktı ve donanmasını Atina'ya teslim etti. Dahası, Attik Delos Birliği'nin vergi ödeyen bir üyesi haline geldi. Donald Kagan bu olaylar dolayısıyla yılı, Atina açısından annus mirabilis (muhteşem yıl) olarak tanımlamaktadır.
Atina'da demokrasiyi devirmek için bir komplonun hazırlıkları olduğu öğrenilmiş olabilir. Öte yandan Boeotia'da 12 bin kişilik güçlü bir Sparta ordusunun varlığı da biliniyordu. Bunun üzerine Atina ve müttefiklerinden oluşan 14 bin kişilik bir ordu, Sparta kuvvetlerini karşılamak üzere yürüyüşe geçirilmiştir. Orduda bin kişilik bir Argos birliğinin yanı sıra Attik Delos Birliği'nden güçlü bir birlik de yer almıştır. Tesalya'dan katılan bir grup süvari de vardır ancak muharebe sırasında Sparta tarafına geçmişlerdir. İki ordu arasındaki MÖ 457 yılındaki muharebe Tanagra Muharebesi olarak bilinir. Muharebede her iki tarafın kayıpları da ağır olmuştur. Fakat yenilgi Atina ve müttefiklerine düştü. Bu galibiyete karşın Sparta ordusu Attika'yı istila etmeye yanaşmadı ve Sparta'ya dönmek üzere Korint Kıstağı yönünde hareket etti.
Atina Tanagra yenilgisinden sonra hareketlenmiş, 62 gün sonra fakat MÖ 456 yılında Myronides komutasındaki bir kuvveti Boeotia'ya sevk etmiştir. Bu kuvvet Boeotia ordusu ile Oenophyta Muharebesi'nde karşılaşmıştır. Muharebe Atina kuvvetlerinin açık bir galibiyetiyle sonuçlanmış ve Thebai hariç olmak üzere tüm Boeotia ile Fokida ve Lokris istila edilmiştir. Fokida ve Lokris Attik Delos Birliği'ne katıldılar. Atinalılar Boeotia'da Tanagra'nın kent surlarını yıktılar. Ayrıca en zenginlerden yüz kadar kentliyi rehine olarak aldılar. Atina için bu, Uzun Duvarlar'ı bitirmek için bir fırsattı. Ayrıca Atina Mora Yarımadası'nda Troezen ve Achaea üzerinde de hakimiyet kurmuştur.
Mısır yenilgisi sonrası
Bu olaylardan üç yıl sonra, Kimon MÖ 451 yılında sürgünden döndüğünde Atina artık Sparta ile ateşkes görüşmeleri yapmak eğilimindeydi. Kimon'un girişimiyle aynı yıl içinde beş yıllık bir ateşkes sağlanmıştır. Böylece Atina Ege'deki faaliyetlerine yeniden kaynak ayırabilmiştir.
Ateşkes sonrası
Ateşkes sonrası yıllar Atina politik yaşamında çalkantılı yıllardır. Kallias Barışı MÖ 449 yılında gerçekleşti. Olasılıkla aynı yıl Perikles Atina Kongresi'nin Yunanistan'ın geleceğini tartışmak için bir panhelenik kongre toplanması kararını almasını sağlamıştır. Günümüzde araştırmacılar bu kararın esas amacı konusunda hemfikir değildir. Bir yandan bunun bir propaganda aracı olduğu düşünülürken diğer yandan, ulaşılan barışı kalıcı kılmak amaçlı iyi niyetli bir çaba olarak görülmektedir. Ne şekilde olursa olsun, Sparta'nın katılmamasıyla bu girişim sonuçsuz kalmıştır.
Aynı yıl Sparta Delfi'yi Fokida'dan ayırarak bağımsızlığını verdi. Bunun üzerine İkinci Kutsal Savaş başladı. Perikles MÖ 448 yılında, Sparta kuvvetleri Delfi'den çekilir çekilmez bölgeyeye bir ordu göndermiştir. Delfi tapınağı yeniden Fokida kontrolüne verilmiştir.
Boeotia'da MÖ 446 yılında baş gösteren bir ayaklanma, Atina imparatorluğu'nun Yunanistan anakarasındaki varlığının da sonunu getirmiştir. General Tolmides komutasında bir Atina ordusu Boeotia'ya ilerledi. Başlardaki başarılarına karşın Tolmides Coronea Muharebesi'nde yenilgiye uğramıştır. Bu yenilginin ardından Perikles daha ılımlı bir tavır takındı ve Atina, Boeotia, Fokida ve Lokris'ten çekildi. Boeotia'da, büyük kentler çerçevesinde Thebai'nin lider durumda olduğu federatif bir siyasi düzenleme yapıldı.
Ancak Coronea yenilgisi Eğriboz, Sikyon ve Megara'da ayaklanmaları tetiklemiştir. Perikles bir orduyla Eğriboz Adası'na geçerek ayaklanmayı bastırmayı denemiştir. Fakat Sparta ordusunun Attika'yı istila etmesi üzerine geri dönmek zorunda kaldı. Perikles rüşvet teklif ettiği iddia edilen görüşmelerde Sparta Kralı Pleistonax'ı ordusuyla birlikte geri çekilmeye ikna etmiştir. Ancak Pleistonax daha sonra, elde ettiği başarıyı sürdürmediği için yargılanmış ve çok ağır bir para cezasına çarptırılmıştır. Bu cezayı ödeme olanağı olmadığı için Sparta'dan kaçmak zorunda kalmıştır. Sparta tehdidinin ortadan kalkması üzerine Perikles 50 gemi ve 5 bin askerle Eğriboz'a yeniden çıkarma yapmıştır. Perikles burada, Halkis'li toprak sahiplerinin mülklerinden olmalarına yol açan düzenlemeler uygulamıştır. Bir Atina triremesi mürettebatını öldüren Istiaia halkı ise öldürüldü ve kente 2 bin Atinalı göçmen yerleştirildi.
Bütün bu olayların ardından MÖ 446 – 445 kışında Atina ile Sparta arasında "Otuz Yıl Barışı" olarak bilinecek bir antlaşma yapıldı. Bu antlaşmaya göre Megara yeniden Peloponez Birliği'ne katılmış, Troezen ve Achaea bağımsız olmuş, Aegina ise Atina'ya haraç ödemiş ama bağımsız kalabilmiştir. Atina ile Sparta arasındaki anlaşmazlıkların ise görüşmelerle çözümlenmesi prensibi kabul edilmiştir. Taraflar ayrıca birbirlerinin müttefiklerine karşı da aynı tutumu takınacaklardır.
Sonuçları ve devamı
Birinci Peloponez Savaşı'nın ilk yarısı Atina'nın gücünü ortaya koyduğu yıllardır. Karada Boeotia ve Megara topraklarını kontrolü altında tutarken denizde de güçlü bir donanmaya sahipti. Böylece kent hem denizden, hem de karadan gelecek saldırılar karşısında bütünüyle güven içindeydi. Ancak MÖ 447 ve 446 yıllarındaki olaylar, Atina'nın tek güç olarak Grek dünyasına hakim olma düşlerini yıkmıştır. Otuz Yıl Barışı artık Grek dünyasında iki güç odaklı bir askeri – siyasi durum ortaya koyacaktır. Atina'nın Yunanistan'daki etki alanlarından çekilmesiyle Sparta ile arasındaki gerginliklerde bir durulma kendini göstermiştir. Barış antlaşması MÖ 445 yılında yapılmıştı ve 30 yıllık olarak öngörülmüştü. Ancak MÖ 431 yılında Sparta ve Atina Peloponez Savaşı olarak bilinen savaşa girdiler. Bu savaş birinciden çok daha kesin sonuçlu bir savaş olmuştur. MÖ 404 yılında sona eren savaşla Atina, Sparta saldırıları karşısında teslim olmuş, Atina İmparatorluğu çözülmüş, buna bağlı olarak Attik Delos Birliği dağılmıştır.
Joseph Raz
Joseph Raz "FBA" (/rɑːz/; İbranice: יוסף רז ; 21 Mart 1939 - 2 Mayıs 2022), İsrailli filozof.
Yaşamı ve kariyeri
Raz, 21 Mart 1939'da Filistin Mandası'nda doğdu. Oxford Balliol Koleji ile ardından gittiği Kudüs İbrani Üniversitesi'nden mezun oldu. Yasal pozitivizmin en tanınmış destekçilerinden biriydi. Oxford Üniversitesi'nde hukuk felsefesi profesörüydü. Ayrıca Columbia Üniversitesi'nde hukuk profesörü ve King's College London'da yarı zamanlı profesördü. 1987'de İngiliz Akademisi ve 1992'de Amerikan Sanat ve Bilim Akademisi üyeliğine seçildi. Çalışmalarıyla 2005'te Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi'nden Uluslararası Hukuk Araştırmaları Ödülü'nü, 2009'da Dublin Kolej Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden Başkanlık Ödülü'nü ve 2018'de Tayvan yönetimi tarafından Hukukun Üstünlüğü'ne katkılarından ötürü Tang Ödülü'nü aldı.
Ölümü
Raz, 2 Mayıs 2022'de Londra, İngiltere'de tedavi gördüğü bir hastanede 83 yaşında öldü.
Paris-Roubaix Femmes
Paris-Roubaix Femmes, kuzey Fransa'da her yıl düzenlenen bir yol bisikleti yarışı etkinliği olan Paris-Roubaix'nin kadınlar versiyonudur. İlk kez 2021 yılında düzenlenen yarışın, ilk sürümünü Büyük Britanyalı Lizzie Deignan kazanmıştır.
İlk yarış
Paris-Roubaix'nin ilk kadınlar edisyonunun duyurusu, revize edilmiş 2020 UCI Kadınlar Dünya Turu takvimine sürpriz bir ek olarak geldi. Yarışın 25 Ekim 2020'de yapılması planlandı, ancak COVID-19 pandemisi nedeniyle tekrar iptal edildi. Kadınlar Paris-Roubaix'in ilki 2021'de gerçekleşti. İlk olarak 11 Nisan'da planlandı, ancak daha sonra yine COVID-19 pandemisi nedeniyle 2 Ekim'e (erkekler yarışından bir gün öncesi) ertelendi.
'Kraliçenin bir kraliçesi var'
"Klasiklerin Kraliçesi"'nin kadın versiyonunun çok geciken ve çok beklenen ilk baskısı, Trek-Segafredo için yarışan Büyük Britanyalı Lizzie Deignan tarafından kazanıldı. Deignan, Hornaing'daki ilk taşlı pavé bölümde tek başına atak yapması ilk parke taşlı bölümde netleşti ve ardından yarışın bitimine 80 kilometre kala, 17 taşlı bölümünün tamamında solo gitti, Roubaix'deki velodroma Marianne Vos'un bir dakikadan fazla önünde girdi. Elisa Longo Borghini, farkı hızla kapatan Lisa Brennauer'in önünde üçüncü bitirerek Paris-Roubaix-Femmes'nin ilk podyumunu tamamladı.
Rota
Paris-Roubaix'nin ilk kadın edisyonu Denain'de başladı, kat edildikten sonra Roubaix'deki velodromda bitti. Toplam uzunluğu olan 17 sektöre yayılmış taşlı sektör geçildi. Kadınlar yarışı, erkekler yarışıyla aynı son 17 sektörü kapsadı.
Gruemira
Gruemira idari birimi Boriç i Madh, Boriç i Vogël, Demiraj, Gjorma, Grila, Gruda, Gruemira, Kerraj, Ktosh, Kurta Linaj, Mëshqerra, Omaraj, Rrash-Kullaj, Vajush ve Vorfa köylerinden oluşmaktadır.
Balkan Savaşları kronolojisi
I. Balkan Savaşı
8 Ekim 1912 - Karadağ Osmanlı İmparatorluğu'na harp ilan etti ve Balkan Savaşları başladı.
8 Ekim 1912 - 23 Nisan 1913 - Karadağlılar Kuzey Arnavutluk'ta İşkodra kuşatması'na girişti.
16 Ekim 1912 - Sırp kuvvetleri Kosova'yı istila etti.
23 Ekim 1912 - Osmanlı birlikleri Yunanlar karşısında Manastır'ın kuzeyine geri çekildi.
23-24 Ekim 1912 - Makedonya'da Sırp ordusu ile Osmanlı Vardar Ordusu Kumanova'da karşılaştı. Osmanlılar 12 bin kayıp verdi ve Güney Makedonya'ya çekildi.
29 Ekim - 2 Kasım 1912 - Osmanlı ve Bulgar kuvvetleri arasındaki Trakya'da yapılan Lüleburgaz muharebesinde Osmanlı tarafı 22 bin kayıp vererek geri çekildi. Bulgarlar ise 2534'ü ölü 20 bin asker kaybetti.
3 Kasım 1912 - Trakya'daki Osmanlı Doğu Ordusu, İstanbul üzerindeki Çatalça'da kurduğu savunma hattının ardına çekildi. Artık Bulgarlar için başkent yakındı.