cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bitcoin
Tarihçe
Bütün devrimsel teknolojilerde olduğu gibi Bitcoin öncülleri ve oluşturucusunun makalesinde atıfta bulunduğu kaynaklar vardır. Wei Dai B-Cash, Nick Szabo BitGold, David Chaum Digicash'ı dijital paraların en ilkel ve devletler tarafından engellenen ilk versiyonlarıdır. Satoshi Nakamoto öncüllerinin yaşadığı bu olumsuz deneyimlerden dolayı kimliğini gizli tutmayı başarmıştır.
Bitcoin ağı 3 Ocak 2009'da hayata geçmiştir. Makalenin yazarı Satoshi Nakamoto'dur. Gerçek ismi, mahlası veya bir ekibe ait unvan olduğu konusunda tartışmalar vardır. Üretilebilecek en fazla Bitcoin sayısı genesis blokta belirtilerek 21 milyonla sınırlandırılmıştır. İlk Bitcoin transferi Satoshi Nakamato'ya geliştirmesi için ona yardım sağlayan kriptograf Hal Finney arasında gerçekleşmiştir. İlk alışveriş 22 Mayıs 2010 tarihinde 10.000 Bitcoin karşılığında pizza alımı ile gerçekleşmiştir.
22 Temmuz 2013 tarihi itibarıyla dolaşımdaki Bitcoinlerin toplam değeri 1,2 milyar dolar seviyesindeyken 26.07.2020 tarihi itibarıyla bu değer 182.967.290 dolar olmuştur. Güncel olarak üretilmiş toplam Bitcoin miktarı 19.031.243 seviyesine ulaşmıştır.
Teknoloji
Herhangi bir merkezden üretilmeyen Bitcoinler, Bittorent ağlarına benzer şekilde noktadan-noktaya dağıtık bir ağ özelliği gösterir. Bu ağda gerçekleşen ödemeler diğer noktalara anında ulaşır, böylece hangi adresten hangi adrese ödeme yapıldığı kayıtlara geçer. Böylece toplanan kayıtlar blok adı verilen yapıların içinde yer alır. Her bir blok üzerinde yüksek işlem gerektiren bir hash algoritması uygulanarak, belli bir sıfır sayısıyla başlayan ifadenin bulunması istenmektedir. Yaklaşık 10 dakikada bire tekabül eden bu işlemi gerçekleştiren ilk kullanıcıya sıfırdan 50 BTC (şu anda 6.25 BTC) ödül olarak verilir. Böylece Bitcoin'ler emisyona sürülmüş olur. Her bir blok kendisinden önce gelen son bloğun da hash ifadesini içerir. Böylece bozulması oldukça zor (%51 saldırısı hariç) bir blok zinciri oluşur. Bundaki amaç da, çifte harcamayı önlemek ve gönderimleri kayıt altında tutmaktır. Verilen ödül miktarı her 210 bin blokta bir (yaklaşık 4 senede bir) yarıya düşürülür (50,25,12.5,...).
Para yaratma işlemine madencilik (mining) denilmektedir. Madencilik, hesaplama yetkisini ve gücünü kullanarak matematiksel işlemleri gerçekleştirme işleminin genel adıdır. Bu işlemleri yapmak için, sunulan bitcoin yazılımını indirerek donanımları (genellikle ekran kartları) üzerinde yoğun işlemci gücü gerektiren işlemleri gerçekleştiren bitcoin ağındaki düğümlere "madenci" denilmektedir.
Sistemin ilk blokunun adı "genesis block" olarak isimlendirilmiştir ve 4 Ocak 2009'da üretilmiştir. Bunun gibi bloktaki ilk işlem özel bir işlemdir ve yeni para bloğu yaratan tarafından başlatılır. Bu, ağa madencilerin katılmaları için bir teşvik sistemidir, bu sayede parayı basacak merkezi bir otoriteye sahip olmayan sisteme, para, istenildiği gibi dağıtık olarak girebilmektedir. Madenciler bu şekilde, hem sisteme yeni bitcoinler üretip sürerek hem de bekleyen işlemleri gerçekleştirme hizmetleri karşılığında sistemden bitcoin alarak kazanç sağlamaktadırlar. Yeni paranın sisteme düzenli olarak eklenmesi altın madencilerinin altın bularak dolaşıma sokmalarına benzetilmektedir, madencilik ismi de buradan gelmektedir. Mevcut süreçte madenciler, her yıl dolaşıma girecek olan bitcoin miktarını azalan ve öngörülebilir bir oranla üretmeye devam etmektedirler. Sistemde, toplamda 21 milyon bitcoin dolaşıma çıkıncaya kadar üretim devam edecektir, ardından üretim süreci duracak ve madenciler sadece işlem masrafları üzerinden desteklenmeye devam edilecektir.
Bitcoin, bazı ülkelerde bir ödeme ve yatırım aracı olarak kullanılmaktadır. Türkiye'de de TL karşılığı bitcoin almak mümkündür. Para gibi kullanılabildikleri için bitcoin'lerin bir değerleri vardır ve ayrıca bazı fonların ileride popülaritesi arttıkça, değerinin artacağı beklentisi ile bu ürünle ilgilendikleri bilinmektedir. Bitcoin'in değerini piyasadaki arz ve talep koşulları belirlemektedir. Talep artınca fiyatı artmakta, düşünce de azalmaktadır. Dolaşımda sınırlı miktarda bitcoin vardır ve yeni bitcoin üretmenin de bir limiti ve prosedürü bulunmaktadır. Bitcoin'in piyasa değeri önündeki en büyük tehditler; teknik zorluklar, ülkelerin bu paraya olan yaklaşımına bağlı mevzuat değişiklikleri ve insanların bu paraya olan istek ve güveninin olumsuz yönde değişmesidir.
Bitcoin'lerin çoğu, MIT profesörleri tarafından tasarlanmıştır. MIT profesörleri, matematik ve kriptoloji kullanarak yeni bir Bitcoin teknolojisi yaratıyorlar.
Ponzi oyunu endişeleri
Gazeteciler, ekonomistler ve Estonya merkez bankası, bitcoin'in Ponzi oyunu olduğuna dair endişeler dile getirdi. Chicago Üniversitesi'nde hukuk profesörü olan Eric Posner, 2013'te "gerçek bir ponzi oyunu sahtekarlıktır, bitcoin ise aksine kolektif bir sanrılığa benzer" dedi". 2014'te hem Dünya Bankası hem de İsviçre Federal Konseyi tarafından hazırlanan raporlar bitcoin ve ponzi oyunu üzerine olan endişeleri inceledi ve bitcoin'in Ponzi oyunu olmadığı sonucuna vardı.
Değer Tahminleri
Finans profesörü Mark T. Williams, Aralık 2013'te Bitcoin'in 2014 yılının ortasında 10 $'ın altına düşeceği öngörüsünde bulundu. Ancak belirtilen dönemde Bitcoin'in en düşük değeri Nisan ayında 344 $, Temmuz ayında ise 609 $ oldu. Aralık 2014'te Williams, "Başarılı olması düşük ihtimal ancak başarılı olursa da çok büyük olacak." dedi."
Kasım 2014'te, New York Üniversitesi Stern School of Business'da Finans Profesörü olan David Yermack, Kasım 2015'te Bitcoin'in değersiz olacağını belirtti. Bu dönemde Bitcoin'in Ocak ayındaki en düşük değeri 176.70 $, aynı yılın Kasım'ında 309.90 $ olarak kayda geçti.
Mayıs 2013'te, Bank of America FX ve Oran Stratejisti David Woo, tek bir Bitcoin başına maksimum olarak 1.300 $'lık değerin makul olacağını öngördü. Bitcoin yatırımcısı Cameron Winklevoss, Aralık 2013'te Bitcoin'in değerinin 40,000$ olabileceğini belirtti.
Bitti ilanları
Bitcoin'in bittiğine dair pek çok kere haber çıkmıştır. 2015'in başlarında bir gazeteci Bitcoin'in bittiğine dair 29 haber raporlamıştır.
Forbes dergisi 2011 yılı haziran ayında bitcoin'in bittiğini ilan etmiş, bu ilanı Ağustos 2011'de Gizmodo Avustralya dergisi takip etmiştir. Wired dergisi "süresi doldu" haberini Aralık 2012'de yapmıştır. Ouishare Dergisi, "oyun bitti, bitcoin" haberini yayınlaması Mayıs 2013, ve New York Magazine "mezar yolunda" haberini Haziran 2013. Reuters "ölüm ilanı" haberini Ocak 2014, Street Insider bitcoin "ölü" haberini Şubat 2014'te yapmıştır. Bu haberleri talip eden zamanlarda The Weekly Standard Mart 2014, Salon Mart 2014, Vice News  Mart 2014, Financial Times Eylül 2014'te bitcoin'in bittiğine dair haberler yayınlamışlardır. Ocak 2015, USA Today belirtilen bitcoin için "küllüğe gitti ", ve Telgraf "bitcoin deneyi bitti" haberlerini yaptı. Eski bitcoin geliştiricilerinden Mike Hearn Ocak 2016'da, bitcoin için "başarısız bir proje" açıklamasını yaptı.
Man adası' elektronik iş geliştirme müdürü Peter Greenhill, "bitcoin'in bitti ilanlarının çok abartıldığını söylemiştir.".
Tepkiler
Bazı ekonomistler bitcoin'e olumlu yaklaşırken bazıları şüpheyle bakmaktadır. Chicago Fed'in kıdemli ekonomistlerinden olan François R. Velde, bitcoin'i "dijital para oluşturmanın zarif bir yöntemi" olarak tanımlamıştır. Paul Krugman ve Brad DeLong bitcoin üzerinde neden kararlı olması gerektiği ve taban değerini sorguladıklarında hatalar bulmuşlardır. Ekonomist John Quiggin, bitcoin'i "verimli pazar hipotezinin son karışıklığı" olarak eleştirdi.".
St. Louis Federal Bankası Başkan Yardımcısı David Andolfatto, bitcoin'i kuruluş için bir tehdit olduğunu belirtti.
Brezilya, Man Adası, Jersey, Birleşik Krallık, ve Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerin yetkilileri bitcoin'in finansal hizmetler sunma kabiliyetlerini fark ettiler. Bitcoin'lerin düzgün bir şekilde kullanıldığı zaman, dolandırıcılığı engelleyebilmesi, alışveriş işlemlerini kolaylaştırması ve şeffaflık sağlama becerisi dahilinde mali alanlara ilgili politikacıların ve millet vekillerinin ilgisini çekmektedir.
Alışverişte kullanılması
2015 yılında bitcoin kabul eden tüccar sayısı 100.000 aştı. Bazı firmalar bitcoin ile ödeme kabul etmektedir.:
Kâr amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından kabulü
Bitcoin The Electronic Frontier Foundation, Greenpeace, Mozilla Vakfı, Wikimedia Vakfı, ve Özgür Yazılım Vakfı. tarafından kabul edildi. New York Demokratik Kongre üyesi Jeff Kurzon da dahil olmak üzere bazı Amerikalı siyasiler, kampanyalarına bitcoin ile yapılan bağışları kabul edeceklerini söylemişlerdir. 2013 yılının sonlarında Nicosia Üniversitesi, dünyadaki bitcoin ile ödemeyi kabul eden ilk üniversite oldu ve dijital para birimleri üzerine bir lisans programı başlattı.
Ödeme hizmeti sağlayıcıları
Bitcoin'i kabul eden Dish Network gibi tüccarlar, BitPay veya Coinbase gibi bitcoin ödeme hizmeti sağlayıcılarının hizmetlerini kullanmaktadır. Bir müşteri bitcoin ile ödeme yaptığında, ödeme hizmeti sağlayıcısı ödemeyi tüccar adına kabul eder, alınan tutarı satıcının banka hesabına gönderir, bu hizmet için ise tutarın yüzde 1'inden az bir ücret tahsil eder.
Perakende işlemlerde kullanımı
Bitcoin'in tasarımı nedeniyle, tüm perakende değeri sadece tahminidir. Hong Kong merkezli bir teknoloji şirketindeki iş geliştirme departmanının başkanı Tim Swanson'a göre, 2014'te bitcoin ile yapılan günlük perakende alımları yaklaşık 2.3 milyon $ değerindedir. Yine Tim Swanson'un tahminlerine göre,, günde perakende alışverişte 5.000 bitcoin den daha az kullanıldığını belirtmiş ve 2014'te "bitcoin'in perakende alımlarında kullanımının artışının çok az olduğu sonucuna varmıştır".
Genel kullanım
Cambridge Üniversitesi tarafından 2017 yılında yapılan bir araştırmaya göre 2,9 milyon ile 8 milyon arasında kullanıcı dijital para cüzdanına sahiptir. En çok kullanılan dijital para bitcoin'dir. Aktif kullanıcıların sayısı 2013'ten bu yana belirgin bir şekilde artmıştır.
Finansal kurumlar
Bitcoin'in yasadışı faaliyetlerde bulunmasından endişe duyan bankalardan dolayı, bitcoin şirketlerinin banka hesabı açmakta güçlük çekmektedirler. BitPay'in kurucu ortaklarından Antonio Gallippi'ye göre "bankalar bitcoin şirketleriyle çalışmak isteseler bile korkuyorlar". 2014 yılında Ulusal Avustralya Bankası, bitcoin ile bağlantılı işletmelerin hesaplarını kapattı ve HSBC, bitcoin ile bağlantılı bir yatırım fonu sunmayı reddetti.
Avustralyalı bankaların genel olarak, dijital para birimini içeren işletmelerin banka hesaplarını kapattı; Bu durum karşısında, Avustralya Rekabet ve Tüketici Komisyonu tarafından soruşturma açıldı. Bununla birlikte, Avustralyalı bankalar, bitcoin'in dayandığı Blok zinciri teknolojisini benimsediler 2013 yılında yayınlanan bir raporda Bank of America Merrill Lynch, "bitcoin'in e-ticaret için önemli bir ödeme aracı olabileceğine ve geleneksel para transferi yöntemlerine ciddi bir rakip olarak gelebileceğine inanıyoruz" dedi 2014 Haziran ayında, parayı herhangi bir ücret olmadan bitcoin mevduatına dönüştüren ilk banka Boston'da açıldı.
Yatırım olarak Bitcoin
Bazı Arjantinliler, yüksek enflasyona karşı korumak için veya hükûmetlerin tasarruf hesaplarına el koyma ihtimaline karşı Bitcoin almışlardır. 2012-2013 yıllarında Kıbrıs'ta yaşanan finansal kriz sırasında, halkın hesaplarına el konulacağı veya vergilendirileceği endişesiyle bitcoin alımı artmıştır.
1999 Dünya Halter Şampiyonası - Kadınlar 58 kg
Bayanlar hafif siklet (– 58 kg) lık Halter şampiyonası bayanların halter deki üçüncü müsabakası olup, maksimum vücut ağırlığı 58 kilogram olarak belirlenmiştir. 1999 Dünya Halter Şampiyonası'ndaki müsabaka Yunanistan'ın Atina kentinde yapıldı.
Bitcoin
Yatırım olarak Bitcoin
Bir diğer yatırım yönetimi bitcoin fonlarıdır. İlk bitcoin fonu Temmuz 2014'te Jersey'de kuruldu ve Jersey Finansal Hizmetler Komisyonu tarafından onaylandı. Ayrıca, Winklevoss kardeşler (Nisan 2013'te bütün bitcoin hesabının %1'ine sahip oldukları iddia edilmiştir ) 2012'de bir bitcoin ETF kurmak için girişimde bulunmuşlardır. 10 Mart 2017 tarihi itibarıyla ETF, mevzuata ait endişeler nedeniyle SEC tarafından reddedilmiştir. Bu duyuru sonrasında bitcoin değeri birkaç dakika içinde %15 düşmüş, ancak kısa sürede çoğunlukla düzelmiştir. 2015 yılının başından itibaren, Gemini isimli New York merkezli bir bitcoin değişim planı duyurulmuştur. 5 Ekim 2015'te başlatmak için onay aldığını açıklanmıştır.
Forbes, Aralık 2015'te bitcoin'e yatırım yapmayı teşvik eden yayınlar yayınlamaya başladı. 2013 ve 2014'te Avrupa Bankacılık Otoritesi ve Finansal Endüstriyel Düzenleme kurumu Kurumu (FINRA), bitcoin'e yatırım yapmanın önemli riskler taşıdığını söyledi.
1999 Dünya Halter Şampiyonası - Kadınlar 58 kg
Her bir halterci koparma ve silkme dallarında üçer kaldırış hakkına sahip olup, bu dallardaki en iyi performanslarının toplamı o haltercinin final sıralamasındaki yerini belirledi.
Bitcoin
Yatırım olarak Bitcoin
Forbes, bitcoin'i 2013 yılının en iyi yatırım aracı olarak adlandırdı. 2014'te Bloomberg, bitcoin'i yılın en kötü yatırımı olduğunu söyledi. Bitcoin, 2015 yılında Bloomberg'in para birimi tablosunun zirvesinde yer aldı.
Wild Orchid
Wild Orchid (1991-2004) üç kişilik bir Amerikan vokal grubu. Grup üyeleri: Stacy Ferguson; bilinen adıyla Fergie, Stefanie Ridel ve Renee Ilene Sandstrom (Eskiden Kids Incorporated'da bulunan iki üye). Grubun adının Türkçe karşılığı Vahşi Orkide'dir.
Bitcoin
Girişim sermayesi
Peter Thiel gibi girişim sermayedarları, bitcoin'i almak yerine altyapısını, tüccarlara, borsalara, cüzdan servislerine vb. ödeme sistemleri sağlayan şirketler gibi finanse etmektedirler. Şirketin hedefi 100 bitcoin işletmesini 2-3 yıl içinde %6'lık hisse karşılığı 10.000 $ 20.000 $ desteklemektir. Yatırımcılar aynı zamanda bitcoin madenciliğine de yatırım yapmışlardır. 2015 yılında Paolo Tasca'nın yaptığı bir araştırmaya göre, bitcoin şirketleri üç yıl içinde yaklaşık 1 milyar dolar kazandı (2012 yılının ilk çeyreği - 2012 yılının birinci çeyreği 2015).
Politik etkisi
Bitcoin gibi sanal para birimleri paranın merkezi tekelden kurtarılması fikri Avusturya okulunun iktisadı'na teorik olarak dayanmaktadır. Özellikle Friedrich von Hayek onun kitabı 'Denationalisation of Money: The Argument Refined', para üretim, dağıtımının ve kontrolülünün merkez bankaları tekeline son vermek üzerinedir.
Bitcoin teknoloji meraklısı özgürlükçüler'e cazip gelmektedir, çünkü bitcoin bugüne kadar olan kurumsal bankacılık sistemlerinin ve hükûmet kontrolünün dışındadır. Fakat, Bitcoin'e olan ilginin nedenlerini ortaya çıkarmak isteyen araştırmacılar, Google arama verilerinde bunun özgürlükçüler bağlantısı bulamamıştır.
Hukuki durumu, vergi ve yönetmelik
Bitcoin hukuki durumu ülkeden ülkeye değişmektedir ve hala birçoğu için durumu tanımlanmamış ya da değişmektedir. Bazı ülkeler kullanımına izin vermiş olsalar da bazıları yasaklamışlardır. Aynı şekilde, çeşitli devlet kurumları, birimler ve mahkemeler bitcoin'i farklı şekilde sınıflandırmıştır. Bitcoin için geçerli olan kurallar ve yasaklar benzer elektronik para birimleri için de geçerlidir
Kabardino-Balkarya
Kabardino-Balkarya Cumhuriyeti (, Kabardino-Balkarskaya Respublika; Doğu Çerkesçesi: Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэ; Karaçay-Balkarca: Къабарты-Малкъар Республика), ya da Kabardino-Balkarya (, Kabardino-Balkariya), Rusya'nın 8 bölgesinden (okrug), 7 bölgeyi (region) içeren Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi'nde (okrug), "etnik adlar taşıyan" çokuluslu cumhuriyetlerinden biridir.
Bitcoin
Hukuki durumu, vergi ve yönetmelik
Yine de tüm bunlara ek olarak Bitcoin'in resmi para birimi ilan edildiği ülkeler de vardır. El Salvador, 8 Haziran 2021 tarihinde senatodan geçen tasarı ile birlikte Bitcoin'i resmi para birimi ilan etmiştir.
Kabardino-Balkarya
Coğrafi konum
Kabardino-Balkarya Cumhuriyeti (KBC), RF'de, Kuzey Kafkasya'da, Kafkas Dağları'nın kuzey eteklerinde, Terek Irmağı havzasında yer alır. Doğusunda Kuzey Osetya, güneyinde Gürcistan, batısında Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti, kuzeyinde de Stavropol Kray bulunur. Yüzölçümü 12.500 km.kare, nüfusu 2002'de 901.494 idi (Nüfus 2005'te biraz düşmüştür: 898,9 bin). 2002'de nüfusun % 56,6'sı (510.346) kentli, % 43,4'ü (478.774) köylü idi. Yine nüfusun % 46,9'u erkek (422.720), % 53,1' de (478.774) kadın idi. Kabardey Ovasında çoğunlukla Kabardeyler 2002'de 498.702 (% 55,3), ardından Ruslar 2002'de 226.620 (%25,1) yerleşmişlerdir.
Glendale, Oregon
Glendale, Amerika Birleşik Devletleri'nin Oregon eyaletinde yer alan ve Douglas ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 29 Kasım 2009 tarihinde 874'tür.
Kabardino-Balkarya
Coğrafi konum
Cumhuriyetin iki ana halkından biri olan Balkarlar 2002'de 104.951 (% 11,6), bölgenin geniş kesimini oluşturan güneydeki Baksan, Çegem ve Çerek nehirlerinin vadileri ile başkent Nalçik'te oturur, Sovetskiy rayonunda çoğunluğu oluştururlar. Kalan yerlerin nüfusu, çoğunlukla Kabardeyler ve Ruslar'dan oluşur.
Tarih
Kabardeylerden daha sonra, Kabardeylerin güneyine yerleşmiş olmaları gereken Balkarlar ise, Kabardeyler ile uzun bir süre Rus istilasına direnmiş, Ruslar Balkarları 1825'te, Kabardeyleri ise ancak 1864'te yönetimleri altına almışlardır. Rus yönetimi, 1860'larda hem Müslüman nüfusu azaltmak ve hem de Batı Çerkesya'da 1864 yılında gerçekleşen Çerkes Sürgünü olayına yönelik olası tepkileri azaltmak, bu sürgün olayını sıradan bir göç olayı imiş gibi geçiştirmek için Osmanlı İmparatorluğu ile bir anlaşma içinde Doğu Çerkesya'dan ve Kuzey Osetya'dan Müslüman nüfusu baskı ve entrika ile göç ettirmeye başladı (bk."Jineps", Ocak 2007, s.4). Göçler 1900'lü yıllara değin ara ara devam etti. Kabardeyler, Diaspora'da Kayseri, Tokat, Çorum, Sivas, Adana, Mersin, Kahramanmaraş, Ankara, Samsun (Duruçay), Eskişehir, Kars, Gaziantep, Ardahan, Balıkesir (Bandırma Yenisığırcı köyü) vb. illerde Suriye, Mısır, İsrail (1 köy) ve Ürdün'de bulunmaktadırlar. Kabardeyler Rusya Federasyonu'ndan ayrılıp bağımsız olmak için pek çok kez çabalamış ancak hiçbirinde başarılı olamamışlardır.
Bitcoin
Hukuki durumu, vergi ve yönetmelik
Mart 2017'de, Northwestern Üniversitesi, Pritzker Hukuk Fakültesi profesörü John O. McGinnis ve Kyle W. Roche, bitcoin'in fiziksel olarak herhangi bir yerde depolanmaması ve şifrelenmiş bir altyapıda çalışmasından dolayı devlet denetimine karşı daha güçlü bir üçüncü para birimi rejimini temsil ettiğini öne sürdü.
Koçan
Koçan, mısır, sorgum veya soya fasulyesi gibi tahılların hasatından sonra, bir tarlada yaygın olarak bırakılan tarla bitkilerinin yaprakları ve saplarıdır. Doğrudan sığır tarafından otlanabilir veya yem olarak kullanılmak üzere kurutulabilir.
Bitcoin
Suç Aktiviteleri
Bitcoin'in suçlular tarafından kullanılması finansal düzenleyicilerin, yasama organlarının, kolluk kuvvetlerinin ve medyanın dikkatini çekti. FBI bu konu ile ilgili bir istihbarat raporu hazırladı, SEC sanal para ile yapılan yatırımlar üzerine bir uyarı hazırladı, ve Kasım 2013'te ABD Senatosu sanal para birimleri üzerine bir oturum yaptı.
Bitcoin'in popülerliğinin onun yasadışı işlemlerde kullanılması olduğunu belirten pek çok haber vardır. 2014'te Kentucky Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, bilgisayar programcılarının ve yasadışı faaliyetlerin bitcoin'e ilgi duyduğunu, politik ve yatırım açısından sınırlı destek bulduklarını gösterdiler.
Kara borsa
Bir CMU araştırmacısı 2012 yılında yaptığı bir araştırmada dünya borsalarında gerçekleşen tüm işlemlerin %4,5 ila 9'unun web uyuşturucu pazarında gerçekleştiğini tahmin etti, (Silk Road) Kara borsada bitcoin ile çocuk pornosu, kiralık katil ve silah ticareti yapıldığı iddia edilmektedir. Merkezi kontrol eksikliğinden ve anonim yapıdan dolayı bu ticaretlerin yapıldığını veya sadece bitcoin almak için sahte olup olmadığının bilinmesi zordur.
Koçan
Koçan, potansiyel bir yakıt kaynağı olarak ve fermantasyon için biyokütle veya selülozik etanol üretimi için bir ham madde olarak dikkat çekmiştir. Çeşitli bitkilerden elde edilen koçan, mantar kompostu hazırlanmasında da kullanılabilir.
Bitcoin
Kara borsa
Bazı Karaborsa siteleri müşterilerden bitcoin çalmaya çalışmışlardır. 2014 yılının başında hesaplarına bloke uygulanan kara borsa marketi sahiplerinin hesapları hacklenmiştir.
İngiltere'deki bir hayır kurumu olan İnternet İzleme Vakfı'na göre, bitcoin çocuk pornografisini satın almak için kullanılabilir ve yaklaşık 200 web sitesi ödemeyi kabul eder. Europol'deki siber suçlar birimi başkanı Troels Oertling, internet üzerinden çocuk pornografisi satın almak için tek yolun bitcoin olmadığını belirtip "Ukash ve Paysafecard ... bu tür materyalleri ödemek için kullanılıyor" demiştir. Bununla birlikte, İnternet İzleme Vakfı, bitcoin kabul eden yaklaşık 30 siteyi listelemiştir. Bu sitelerin bazıları kapatılmıştır. Ayrıca, alışveriş sırasında çocuk pornosu sitelerinin blok zincirine köprülendiği iddia edilmiştir.
Kötücül yazılım ile Hırsızlık
Bazı zararlı yazılımlar bitcoin cüzdanları için gizli anahtarları çalabilir ve böylece bitcoin çalma işlemini yapabilirler. En yaygın kullanılan tür dijital para cüzdanları için bilgisayarları arar ve dijital paraları çalabileceği uzaktaki bir sunucuya yükler. Pek çok kötücül yazılım klavye kullanımını kaydeder ve böylelikle anahtar çözme işlemini gerekliliğini ortadan kaldırır. Farklı bir yaklaşım ise, bir bitcoin adresi panoya kopyalandığı zaman algılanır ve hızlı bir şekilde farklı bir adresle değiştirir ve böylece kullanıcı yanlış adrese bitcoin gönderir. Bu yöntem etkili çünkü bitcoin işlemleri geri alınamaz.
Pony botnet'inden yayılmış bir virus, Şubat ayında 2014'te, 85 cüzdandan gelen bitcoin'ler de dahil olmak üzere dijital paralardan 220.000 dolara çalmıştır. Kötü amaçlı yazılımı izleyen güvenlik şirketi Trustwave, en son sürümünün 30 farklı dijital para çeşidini çalabildiğini bildirdi.
Ağustos 2013'te aktif olan kötücül yazılım tipinde olan Bitvanity, cüzdan adresi üreteci olarak ortaya çıktı ve diğer bitcoin müşterinin gizli anahtarlarını çalmayı başardı. Şubat 2014'te birden fazla bitcoin hırsızlığından sorumlu olmak üzere CoINThief adı verilen macOS işletim sistemi için için farklı bir trojan bildirildi. Bu uygulama Download.com ve MacUpdate gibi dijital para uygulamalarının içerisine saklanmıştır.
NGC 1229
NGC 1229, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir çubuklu sarmal galaksidir. Gökyüzünde Irmak takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak uzaklıkta bulunur. Amerikan astronom Francis Leavenworth tarafından 1885-6 yılında 66,04 cm (26 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Bitcoin
Fidye virüsü
bitcoin ile ilişkili bir diğer kötücül yazılım Fidye virüsü'dür. CryptoLocker adı verilen program genellikle meşru görünümlü e-posta eklerin ile gelen bir program ile bilgisayara virüs bulaştırır. Virüs bulaştığı bir bilgisayarın sabit sürücüsünü şifreler ve ardından bir geri sayım sayacını görüntüler ve şifresini çözmek için bir fidye, genellikle iki bitcoin talebinde bulunur. Massachusetts polisi, Kasım 2013'te sabit disklerinden birinin şifresini çözmek için o sırada tanesinin değeri 1,300 dolardan fazla olduğu bir dönemde 2 bitcoin ödediğini açıkladı. Linkup, Şubat 2014'te ortaya çıkmış olan fidye yazılımı ve bitcoin madencilik programıdır. Bilgisayarın internet erişimini devre dışı bırakır ve tekrar açılabilmesi için kredi kartı bilgilerini talep eder.
NGC 1229
NGC 1229, Arp 332 gökada zincirinin bir parçasıdır.
Bitcoin
Yetkisiz Madencilik
Nisan 2013'te, elektronik spor organizasyonu E-Sports Entertainment, 14.000 bilgisayarı bitcoin madenciliği yapmak için kullanmakla suçlandı
Kabardino-Balkarya
Nüfus
Nüfus: 859,939 (2010 sayımı); 901,494 (2002 sayımı); 759,586 (1989 sayımı).
Etnik Nüfus
Kabardeyler, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti dışında, Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti, Türkiye,Adigey Cumhuriyeti, Krasnodar Kray, Stavropol Kray ve Kuzey Osetya-Alaniya Cumhuriyeti'nde ve 1 milyonu aştığı söylenen büyük bir Diasporası ile de Çerkes-Adige toplulukları içinde, etnik kimliğini en fazla korumuş ve asimilasyona en fazla direnmiş topluluk olarak bilinir.
Zaman Dilimi
Kabardino-Balkarya, Moskova Zaman Dilimindedir. (MSK/MSD). UTC'e göre saat farkı +0300 (MSK)/+0400 (MSD).
Dil
Kabardey-Balkarya'da konuşulan dil Kabardeyce (Baksan lehçesi), Rusça ve Balkarca'dır. Balkarca ve Karaçayca aynı edebiyat dilini kullanır. Cumhuriyette Kabardey, Balkar ve Rus dilleri birlikte resmi dil statülerindedir.
Din
2012'de yapılan resmi araştırmalara göre Kabardino-Balkarya cumhuriyetinin %55'ini İslam dini (Sünni - Hanefi oluştururken %15,6 ile Rus Ortodoks Kilisesi, %3 Habze dini ve %10'u ise diğer Hristiyan mezheplerini karşılamaktadır. Ayrıca, nüfusun % 12'si kendisini Manevi olarak ancak dindar değilim olarak tanıtırken, geriye kalan % 5.4 ise ateist ve diğer dinlerden gelmektedir.
Büyük Şehirler
Kabardino-Balkarya'nın en kalabalık şehirleri (2010 nüfus sayımına göre):
Yeni dönemde Kabardey-Balkar Cumhuriyeti
18 Aralık 1991'de ilk Balkar Halk Ulusal Konseyi kongresi Balkarların bağımsızlığını ve Rusya Federasyonu (RF) içerisinde bir Balkarya Cumhuriyeti oluştuğunu ilan etti. Kabardino-Balkarya bağımsızlığı 31 Aralık 1991'de ilan edildi. 1995 zarfında federal yetkililerle ikili bir anlaşma imzalandı. 21 Şubat 1996'da Başkan Valeri Kokov, Cumhuriyetin, Bağımsız Devletler Topluluğu'nun Abhazya'ya yaptırım uygulaması şeklindeki kararına uymayacağını ilan etti. 26 Eylül 2018'de Başkan vekili olarak atanan Kazbek Kokov, 3 Ekim 2019'dan itibaren asaleten başkanlık görevine getirilmiştir.
Yönetimi
Cumhuriyette Rusya Federasyonu (RF) örneğinde olduğu gibi yarı parlamenter bir sistem geçerlidir. İdari bir başkanlığa ve bir yasama organına (Parlamento) sahiptir. Cumhuriyetin başı Rusya Federasyonu başkanı tarafından atanır, atama Parlamento tarafından onaylandığında kesinleşir. Cumhuriyetin başı Parlamento dışından bakanlar kurulunu atama ve görevden almaya yetkilidir.
İdari bölümler
Bu alt başlığın ana maddesi: Kabardey-Balkarya İdari Yapılanması
Kabardino-Balkarya Nalçik ve Tırnavuz kensel yönetim alanlarıyla Kabardey ağırlıklı Zolskiy (Dzelıqo), Baksan, Çegem (Şedjem), Çerek (Şeredj), Arvan ve Terek (Terç); Rus nüfus ağırlıklı Prohladnıy ve Mayskiy; Balkar ağırlıklı Sovetskiy rayonlarına ayrılır. Nalçik'te Kabardey çoğunluğunu Rus ve Balkar nüfusu izler. Prohladnı kenti Rus, Tırnavuz kenti ise Balkar ağırlıklıdır.
Sosyal ve kültürel hayat
Kabardeyler 13-15. yüzyıllarda muhtemelen Karaçay ve Balkarlarla aynı sıralarda Kuban Irmağının kuzeyinde, Taman Yarımadası, Azak Denizi doğusu ve kuzeyi ile Kırım'da yaşarlarken, Tatar (en son Kırım Hanlığı) baskıları nedeniyle şimdiki yerlerine çekilmişlerdir.
Kabardeyler tarım ve hayvancılıkla, Balkarlar ise hayvancılıkla geçinirlerdi.
Bitcoin
Yetkisiz Madencilik
Aralık 2013 ve Ocak 2014'te dört gün boyunca, Yahoo! Avrupa, tahmini iki milyon bilgisayar bulaştıran yetkisiz bitcoin madenciliği yapan bir kötücül yazılımı içeren bir reklamı yayınladı. Sefnit adı verilen yazılım ilk olarak 2013 ortasında ortaya çıkmışve birçok yazılım paketi ile birlikte verilmiştir. Microsoft, bu zararlı yazılımları Microsoft Security Essentials ve diğer güvenlik yazılımlarıyla kaldırmaktadır. Üniversite çalışanlarının ve öğrencilerinin araştırma yapmak için olan bilgisayarda bitcoin madenciliği yaptığına dair haberler mevcuttur.
Kara para aklama
İşlemler açık olduğu için Bitcoin kara para aklamak için ideal bir yöntem değildir. Avrupa Bankacılık Otoritesi, FBI ve G7 Mali Eylem Görev Gücü'nün de dahil olduğu üst düzey otoriteler, bitcoin'in kara para aklama için kullanılabileceği hakkındaki endişelerini dile getirdiler. 2014 yılının başında, Amerikalı bir bitcoin transfer operatörü Charlie Shrem para aklama suçundan tutuklandı. Hemen ardından, "kara para aklama işine yardım ve yataklık yapmak" nedeniyle iki yıl hapis cezasına çarptırıldı. İngiltere Hazine Bakanlığı tarafından hazırlanan "kara para aklama ve terörün finansmanının İngiltere'de ulusal risk değerlendirmesi" (2015 Ekim) adlı raporda, incelenen on iki kara para aklama yönteminden bitcoin'in para aklama için en düşük riski taşıdığı tespit edilmiş ve en yaygın kara para aklama yönteminin banka olduğu söylenmiştir.
Ponzi oyunu
Bitcoin kullanan bir şirket, yatırımcılarına haftalık %7 faiz oranı teklif edilmiştir. Temmuz 2013'te ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu bu şirketi ve kurucusunu 2013 yılında "yatırımcıları dolandırıcılıkla ilgili bir Ponzi oyunu" yapmakla suçladı. Eylül 2014'te hakim bu şirkete, bir bitcoin Ponzi oyunu yapmaktan dolayı 40 milyon dolarlık para cezası verdi.
Hırsızlık
Birçok bitcoin hırsızlık olayı olmuştur. Hırsızlık yöntemlerinden biri, bir kurbanın bitcoin adresi veya bir çevrimiçi cüzdanın gizli anahtarına erişmesiyle yapılır. Gizli anahtar çalındığında, ele geçirilen hesaptaki tüm bitcoin'ler aktarılabilir. Böyle bir durumda, ağın, hırsızı tanımlamak, devam eden çalınma işlemi için süreci durdurmaya veya bitcoin'leri meşru sahibine iade etmesi için herhangi bir özelliği yoktur.
Yasadışı malların bitcoin ile satıldığı sitelerde de hırsızlık olabilir. Kasım 2013'ün sonlarında, kapatılan çevrimiçi yasadışı Sheep Marketplace sitesinde yaklaşık 100 milyon dolarlık bitcoin çalındığı iddia edilmektedir. Kullanıcıların bitcoinleri nakite çevirmeye çalıştığında, ağdan hiçbir geri dönüş alamamış ve suçlular tespit edilememiştir. Silk Road 2.0 sitesinde Şubat 2014'te yaşanan kesinti sırasında, 2.7 milyon dolar değerinde bitcoin çalınmıştır.
Kullanıcıların bitcoin para dönüşümü yaptıkları siteler hırsızların hedefleri arasındadır. Avustralyalı bir cüzdan servis olan Inputs.io, Ekim 2013'te iki kez saldırıya uğramış ve bu saldırılar sonucunda değeri 1 milyon doların üzerinde olan bitcoin kaybetmiştir. Şubat 2014 sonlarında Tokyo'da En büyük sanal para değişim merkezlerinden biri olan Mt. Gox firmasından, 350 milyon dolar değerinde bitcoin çalınmıştır. Kanada merkezli bir bitcoin depolama şirketi Flexcoin, yaklaşık 650.000 dolarlık bir hırsızlığı keşfettiğini söyleyerek Mart 2014'te kapandı. Yine bir dijital para çevirme sitesi Poloniex, Mart 2014'te yaklaşık 50.000 dolarlık değer kaybı yaşadığını bildirmiştir. Ocak 2015'te İngiltere merkezli dünyada en büyük 3. olan bitstamp saldırıya uğramış ve 5 milyon dolar kaybetmiştir. Şubat 2015, BTER adlı bir Çin firması bilgisayar korsanları tarafından yaklaşık 2 milyon dolar değerinde zarara uğratılmıştır.
Bitfinex'ten 2016'da yaklaşık 120.000 bitcoin (yaklaşık 60 milyon dolar) çalındı. Bu hırsızlık sonucunda Bitfinex ticaretini askıya almaya zorlandı. Hırsızlık, 2014 Mt. Gox soygunundan sonraki ikinci büyük soygun olarak kayıtlara geçti. Forbes bu hırsızlığı haberleştirmiştir. Hırsızlık olayları güvenlik endişelerini arttırdı. Dijital para karşılaştırma web sitesi CryptoCompare'nin kurucusu Charles Hayter, "Bu hırsızlıklar, böyle yeni bir endüstrideki altyapının kırılganlığının bir göstericisidir" demiştir. ABD Temsilciler Meclisi Küçük İşletmeler Komitesi'nin 2 Nisan 2014 tarihli duruşmasına göre "bu tedarikçilerin düzenleyici gözetim, asgari sermaye standartları eksikliği var ve kayıp ya da hırsızlığa karşı tüketici koruması sağlamamaktadır".
Güvenlik
Bitcoin'in bir ödeme sistemi olarak kullanılmasından dolayı, bitcoin ağına gerçek veya teorik saldırılar düşünülmüştür. Bitcoin protokolü, yetkisiz harcamalardan, çift harcama, tekrarlama saldırıları ve blok zincirle müdahale gibi bazı saldırılara karşı koruyan çeşitli özellikleri içerir. Gizli anahtarların çalınması gibi diğer saldırılar kullanıcıların dikkatli davranmasını gerektirir.
Yetkisiz Harcama
Bitcoin'in açık-gizli anahtar şifrelemesi uygulanması sayesinde izinsiz harcamalar azaltılır.
Örneğin; Alice Bob'a bir bitcoin gönderdiğinde Bob, bitcoin'in yeni sahibi olur. İşlemi gözlemleyen Eva, Bob'un yeni aldığı parayı harcamak isteyebilir, ancak Bob'un özel anahtarının bilgisi olmaksızın işlemi imzalamaz.
Çift Harcama
İnternet ödeme sisteminin çözmesi gereken önemli sorunlardan biri çift harcamadır, bu durumda bir kullanıcı aynı parayı iki veya daha fazla farklı alıcıya ödeyebilir. Böyle bir soruna örnek olarak Eğer Eve bir bitcoin'i Alice'e sonrasında aynı bitcoin'i Bob'a göndermesi verilebilir. Bitcoin ağı, bütün kullanıcılar tarafından görülebilen bir blok zinciri üzerine yapılan tüm transferleri kaydederek daha önce harcanmış olan bitcoin'ler için çift harcamayı önler.
Yarış Saldırısı
Eğer Eve eşyaları karşılığında Alice'e bitcoin önerir ve bu ödemeyi imzalasa bile aynı zamanda aynı bitcoin'i Bob a gönderme imkânı olur. Fakat kurallar gereği ağ sadece bir işleme izin verir. İşlemi ilk onaylayan bitcoin'i alacağı için bu duruma yarış saldırısı adı verilir. Alice, Eve'nin ödemesi blok zincirde görünene kadar malları teslim etmemesini şartı koşarak yarış saldırı riskini azaltabilir.
Yarış saldırısının bir başka şekli (Hal Finney'e göre Finney saldırısı denir) bir madencinin katılımı ile gerçekleştirilir. Eva, Her iki ödeme isteğini de ağa göndermek yerine, Alice'in ödeme isteğini ağa gönderirken, suç ortağı Alice yerine Bob'a gönderecek blok için madencilik yapar. Kötü niyetli madencinin ağdan önce başarılı olma ihtimali vardır, bu durumda Alice'e yapılan ödemeler reddedilecektir. Alice, ödemenin blok zincirine dahil edilmesini bekleyerek bir Finney saldırısı riskini azaltabilir.
Tarih değişikliği
Belli bir işlemi içeren bloğun başında, blok zincirine bu işlemin onayı eklenir. Bitcoin ödeme alan satıcılar ve hizmetler, ödemenin yapıldığını varsaymadan önce ağ üzerinden dağıtılmasını beklemelidir. Satıcı onay beklediğinden saldırgan ağın yarısından fazlasını kontrol edemezse saldırı zor olur. Ağın yarısından fazlası kontrol ediliyor ise buna %51 saldırısı adı verilir.
Müşteri anonimliğini kaldırma
Anonim verilerin ve veri kaynağını yeniden tanımlaması için diğer veri kaynaklarıyla çaprazlandığı veri madenciliğinde kullanılan bir stratejidir. Bitcoin adresleri arasındaki bağlantıları gösterebilen işlem grafik analizi ile birlikte bir kullanıcının adını IP adresiyle ilişkilendiren olası bir saldırı mevcuttur. Eğer, Tor kullanıyorsa, saldırı Tor'u ağdan ayıran ve daha ileri işlemler için gerçek IP adreslerini kullanmalarını zorlayan bir yöntem içerir. Bütün bitcoin ağına saldırma maliyeti aylık 1500€ dan düşüktür.
Filmler
"The Rise and Rise of Bitcoin" (2014), bitcoin kullanan bilgisayar programcıları ve uyuşturucu satıcıları gibi insanlarla röportajların olduğu bir belgesel filmi vardır.
Özgürlüğün Bedeli
Özgürlüğün Bedeli veya Michael Collins, İrlandalı lider Michael Collins'ın hayatını konu alan 1996 tarihli ABD filmi. Neil Jordan'ın yazıp yönettiği filmde, İrlandalı yurtsever ve devrimci, İrlanda İç Savaşı'nda hayatını kaybeden Michael Collins'ı Liam Neeson canlandırmıştır. Film Venedik Film Festivali'nde Altın Aslan ödülünü kazanmıştır.
Bitcoin
Müzik
Bitcoin için birkaç neşeli şarkı yayınlanmıştır.
Özgürlüğün Bedeli
Film, İrlanda ve Amerika şirketleri arasındaki uluslararası ortak bir yapımdı. %10-12'lik bir kısmının İrlanda Film Kurulu'ndan geldiği 25 milyon dolarlık tahmini bir bütçe ile, İrlanda'da bugüne kadar yapılmış en pahalı filmlerden biriydi. Film, yayınlanmasının ardından İrlanda'da şimdiye kadar kaydedilen en yüksek hasılat elde eden film olmuş ve 4 milyon £ hâsılat elde etmiştir. 2000'de bu kategorideki Titanik'ten sonra ikinci sırada yer aldı.
Ekonomik coğrafya
Ekonomik coğrafya (İktisadî coğrafya), ekonomi ve ticaret (üretim ve pazarlama) konularını inceleyen Beşeri coğrafya dalıdır. Ekonomik etkinliklerin mekan olarak neden belli alanlarda gerçekleştiği, toplandığını inceler.
Özgürlüğün Bedeli
Film hakkında konuşurken "Daha önce hiç bu kadar uykusuzluk çekmedim... Lakin asla bundan daha önemli bir film yapmayacağım." diyen Jordan, 2016 yılında verdiği bir röportajda şunları söyledi: "Tarihî karakterler etrafında bir film yapıyorsanız, ilk işiniz, bir şekilde eğlenceli bir hikâye anlatmaktır... Muhtemelen öncelikli işiniz konunun aslında ne olduğunu öğrenmektir ve bana göre bu film her zaman bir insanın şiddet eylemi ve onunla olan ilişkisinden kurtulma girişimi ile ilgiliydi."
Ekonomik coğrafya
Ekonomik faaliyetler incelenirken genel olarak üç ana sektöre ayrılır.
Özgürlüğün Bedeli
Konu
Michael Collins (Liam Neeson) dünyaya gelmeden 700 yıl önce İrlanda'da barış ve özgürlük yoktu. 12. yüzyıldan beri Britanya İmparatorluğu'nun yönetimi altında olan İrlanda'da yerleşen Protestan İngilizler dışındaki Katolik İrlandalılar açlık ve sefalete terk edilmişlerdi. 1800'lerin sonunda küçük bir kulübede dünyaya gelen Collins 20. yüzyılın başlarında ancak reşit oldu ve İrlanda'nın Britanya karşısındaki esaretinin bitmesi için çabaladı. 1916'da yılında Britanya, 700 yıldır yaptığı baskıcı rejimle İrlanda'yı yönetiyordu. Baş kaldırmak isteyenlerin dirençlerini kırıyor, ülkeye hükmediyordu. Büyük bir çatışmanın ardından Britanya baskısını artırdı ve Collins, Éamon de Valera (Alan Rickman) ve Harry Boland (Aidan Quinn) tutuklandılar. Collins tüm ülkede dolaşıp yandaşlar topluyordu. İngilizlerle girilen bir çatışmada yaralanır ve güzelliği ve özgürlükçü haliyle dikkat çeken Kitty Kiernan (Julia Roberts) tarafından tedavi edilir ve aralarında bir duygusallık gelişir. İrlanda'da karşıt gruplar arasında çıkan bir iç savaş nedeniyle İrlanda'da özgürlük düşleri bitmiştir. Éamon de Valera ve Harry Boland da Collins'in karşısında yer alırlar. Collins çatışmada vurulur ve ölür. Yaşamı boyunca İrlanda'nın özgürlüğü için çalışan ve çarpışan Collins, ülkede ölümsüzleşir.
Ekonomik coğrafya
Ekonomik faaliyetlerin coğrafi değerlendirmesi için; faaliyetin nerede olduğu, özellikleri, başka olaylarla ilgisi, neden bu alanda olduğu, yerinin uygunluğu incelenir. Ekonomik coğrafya kavramlarını ekonomiden, çalışma yöntemlerini coğrafyadan alır.
Bitcoin
Sanat
"Blok Zincirini Yeniden Düşünen Sanatçıkar" (2017) kitabı web'in ilk günlerindeki gibi sanatçıların blok zinciri teknolojisi ile yaptığı deneyleri anlatmaktadır. Editörlüğünü Ruth Catlow, Marc Garrett, Nathan Jones ve Sam Skinner'ın yaptığı kitap gayrimerkezi ekonomik sistemler üzerine yapılan sanat işlerinden bir seçki üzerine yazılmıştır.
Ekonomik coğrafya
Ekonomik coğrafyanın alt bilim dalları şunlardır:
Talihsiz Yavru
Talihsiz Yavru, senaryo ve yönetmenliğini Muharrem Gürses'in üstlendiği 1960 yapımı Türk filmidir.
Oyuncular
Filmin başlıca oyuncuları şunlardır,
Abuzer Kendigelen
Abuzer Kendigelen (d. 7 Temmuz 1964, Köse, Gümüşhane), Türk akademisyen ve hukukçu.
2017 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi dekanlığına atanmış, görev süresi 2020 yılında sona ermiştir. Yerine Ömer Ekmekçi atanmıştır.
Barutkavuran, Karaman
Tarihçe
Köyün adı, 1926 yılı kayıtlarında Barutkavuran Ağılı olarak geçmektedir.
Annie Wersching
Annie Wersching (28 Mart 1977,  St. Louis - 29 Ocak 2023, Los Angeles) Amerikalı aktris. Wersching, 28 Mart 1977'de St. Louis, Missouri'de doğdu. Rol aldığı; 24 (2001), The Vampire Diaries (2009), Castle (2009) ve Bosch (2014) gibi yapımlarla tanındı.
Barutkavuran, Karaman
Coğrafya
Köy, Karaman il merkezine 16 km uzaklıktadır.
Annie Wersching
Kanser nedeniyle 29 Ocak 2023'te Los Angeles, Kaliforniya'da öldü.
Osborne Reynolds
Osborne Reynolds (23 Ağustos 1842, Belfast – 21 Şubat 1912), akışkanlar mekaniğinin anlaşılmasında önemli katkıları olan İrlandalı mucittir. Ayrıca, katı ve sıvılar arasındaki ısı transferine ilişkin çalışmaları; buhar kazanı ve yoğunlaştırıcı tasarımlarının gelişmesini sağlamıştır.
Hayatı
Osborne Reynolds, 23 Ağustos 1842’de Belfast’da doğdu. Doğumundan hemen sonra ailesi Dedham, Essex'e taşındı. Babası okul müdürü ve din adamıydı. Reynolds Cambridge Üniversitesinden 1867'de matematik şeref ödülüyle mezun oldu. 1868'de Manchester’deki Owens College’e profesör olarak atandı.
Reynolds, Akademik kariyeri boyunca Owens College’de kaldı. 1880’de kolejin adı Manchester Üniversitesi olarak değiştirildi. 1877’de Royal Society’ye seçildi. 1905’te emekli oldu.
Diğer çalışmaları
Reynolds, yaklaşık 70 adet bilimsel makale ve araştırma raporu yayımlamıştır. Bu çalışmaları, kariyerinin son günlerine doğru üç ciltte toplanmıştır (katalog ve kısa özetler için bkz. ve ). Akışkanlar mekaniği dışındaki çalışma alanları arasında termodinamik, gazların kinetik teorisi, buharın yoğuşması, vida-tipi gemi pervaneleri, türbin tipi gemi pervaneleri, hidrolik frenler, hidrodinamik yağlama, ve Joule'ün ısının mekanik eşdeğerini daha iyi ölçen laboratuvar cihazı sayılabilir.
Pandomim
Pandomim, pantomim , sözsüz oyun ya da mim sanatı, en basit anlatımıyla sözsüz tiyatro oyunudur. Gösteri sanatının dallarından biridir. İngiliz pandomimi (panto) ile karışmaması için kısaca "mim" olarak ifade edilir.
Pantomimde sanatçı, yüz mimiklerini, el-kol ve beden hareketlerini kullanarak temayı anlatmaya çalışır. Bir anlamda pantomim, evrensel bir tiyatro dili olarak kabul edilir. Milattan önceki dönemlerde Mim sanatının uygulandığı görülmüştür. Zaman zaman "sessiz dil" olarak anılan pantomim, 17. yüzyıldan sonra, bale içinde de yer almaya başlamıştır. Oyunlar, Yeni Çağ ve yeni tiyatroyla beraber mistik konulardan uzaklaşıp gerçekçi dünyaya geçmiştir. Realist akımlar ve akılcılık akımları bunda etkili olmuştur.
Charlie Chaplin, Laurel ve Hardy, sessiz sinema döneminde bu türün ilk temsilcilerinden olmuşlardır. Türkiye'de pantomim sanatının öncüsü olarak Erdinç Dinçer kabul edilir. Türkiye'de Taner Barlas Mim Tiyatrosu bu konuda etkinlik göstermiştir. Günümüzde, Türkiye'de bu sanatı Erdinç Dinçer'in de asistanlığını yapmış olan ve Sözsüz Tiyatro tarihi üzerine çalışmalar yapan, bu konuda Türkiye'de bir ilk olan kitabı yazan Ulvi Arı, Vecihi Ofluoğlu ve diğer sanatçılar başarı ile yürütmektedir. Ayrıca Vecihi Ofluoğlu; İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Pantomim Sanat Dalı'nı kurarak hem akademik çalışmalar yapmakta hem de pantomim sanatçıları yetiştirmektedir.
Etimoloji
Mim sözcüğü, "taklit etmek" veya "temsil etmek" anlamına gelen Yunanca "mimeisthai" sözcüğünden gelir. Fransızcadan Türkçeye geçen pantomime ise yine Yunanca kökenli bir sözcüktür ve "her şeyi taklit eden" anlamına gelir.
En ünlü pantomim sanatçılarına örnek olarak Marcel Marceau gösterilebilir. 1975 yılında Marcel Marceau “Kalbin Dili” (“Language of the Heart”) olarak adlandırılan pantomim sanatı ve kendi hayatı ile ilgili kısa sessiz bir film yaptı.
Pantomimin kelime anlamı her şeyi taklit edendir (Yunanca: παντόμῑμος pantómīmos). Pantomim, oyuncularının kelime kullanmaksızın çoğu durumu anlattığı ya da sahneleri, yerleri ve karakterleri jest ve mimikler sayesinde anlaşılır hale getirdiği gösteri sanatının bir biçimini tanımlamaktadır. Pantomimde maskeler ya da makyaj maskeleri kullanılabilmektedir.
Sessiz filmlerde bilinen ve dans ile sirk artistliğinden meydana gelen pantomimin aslı ile ilişkili, önemli şeyleri kısıtlanmış "özerk" pantomim, bir çağdaş sanat biçimi olarak gelişmiştir. Ancak bu pantomim bazen diğer tiyatro türleriyle bağlantılıdır, örneğin karanlık tiyatroda, daha nadiren de tek ışıklı tiyatroda bunu görmek mümkündür. Bir palyaçonun gösterisi ayni şekilde pantomime ait öğeler barındırabilmektedir.
Örneğin kendilerini bir yabancı dilde ifade edebilen insanların açıklamaları aynı şekilde sık sık “pantomime özgü” olarak tanımlanmaktadır. Ayrıca müzik 18. yüzyıldan bu yana sık sık pantomime özgü sanat olarak tanımlanmaktadır.
Tarihçe
Roma Pantomimus’u virtüöz solo dansının bir türüydü. Hıristiyanlık kamuda yürütülen gösterimlerin bütün türlerini yasaklayıncaya kadar Roma Pantomimus’u geniş bir alana yayılmıştı. Roma Mimus'unun (oyuncu) Ortaçağ’a kadar varlığını sürdürdüğü iddia edilmektedir. Fakat bu henüz kanıtlanmamıştır. Ayrıca Yakın Çağ’dan itibaren sürekli farklı tiyatro türlerinin antik çağlara yönelme yoluyla haklı çıkarılmasına uğraşılmıştır.
Rönesans zamanındaki İtalyan doğaçlama tiyatrosu “Commedia dell’arte” ile 16. yüzyıldan beri Avrupa’nın metropolü Paris üzerinden tüm batı dünyasına yayılan pantomimin Yakın Çağ’daki biçimi ortaya çıkmıştır. Burada her ne kadar dil kullanılsa da “Pagliaccio” (Türkçedeki “Palyaço”nun isim babasıdır) ya da “Pedrilino” (Pierrot) veya Arlecchino (Fr. Harlekin) figürleri gibi sadece maskelerin sonraki pantomime etkisi olmamıştır.
Pantomim kavramıyla dil ve ülke sınırları üzerine genel bir anlaşılırlık düşüncesi birbirine bağlıdır. Bu bağlamda 1600 yılında Avrupa kıtasını dolaşan İngiliz gezici tiyatro oyuncuları uğradıkları ülkelerin dillerine hâkim olmaksızın gelişimlerine katkıda bulunmuşlardı. Bu gezici tiyatro oyuncularının “Commedia dell’arte” üzerine etkileri olmuştur.
18. Yüzyıl
Commedia dell’arte’nin dansla temsil edilen bir biçimi 18. yüzyılda saray balesinin gözde nesnesi olarak sıradan bir hale gelmişti ve bu Pantomim olarak adlandırılmıştı. Avrupa'nın her yerinde müziğin ağırlıklı olduğu sahnede sık sık kostüm değiştirilmesiyle ve dönüşümlerle sunulduğu dans kumpanyaları bulunmaktaydı.
Paris yıllık pazar tiyatrosunda sessiz tiyatro ortaya çıkmıştı, çünkü resmi Paris tiyatroları moda olan bu oyun yerlerinin ekonomik rekabetinden korkusundan dolayı onlar aleyhine zaman zaman metin yasağı koyabilmekteydi.
19. Yüzyıl
Popüler pantomim 19. yüzyılda hâlâ saray balesinin bir unsuruydu ve henüz böylesi bir temsilin yer almadığı Viyana’daki tiyatroda olduğu gibi tiyatrolarda sergilenmişti. Önemli bir “Pantomim üstadı” “Paris Théâtre de l’Ambigu-Comique” tiyatrosundaki Luis Milon'du. Bu bale-pantomimi sirkle yakın ilgisi bulunan ve Josep Grimaldi’nin (Palyaçoluğun bulucusu) ünlü bir şekilde yorumladığı “İngiliz pantomiminden” ileri gelmekteydi.
Daha 20. yüzyıla kadar “pantomimler” sirklerin ana programlarını oluşturmaktaydı. Bu sirkler günümüzdeki kostüm ve tarih filmlerindeki yoğun sahnelere benzemekteydi. Bu sahneler kapsamlı bir tutumla, birçok karakterle ve bir o kadar da egzotik hayvanlarla sunulmaktaydı. Etki bırakan resimler burada dilden daha önemliydi. Bu sözlü pantomimlerin komik varyasyonları günümüzde yılbaşı eğlencelerinde dünyanın İngilizce konuşulan birçok bölgesinde hâlâ gösterilmektedir. Pantomim insanın sessiz film komedilerinde hayran kalabileceği ticari mükemmeliyetçiliği Music Hall'de (1850–1860 yılları arasında popüler olan bir Britanya tiyatro eğlencesidir) 1850 yılından bu yana elinde bulundurmaktadır.
20. Yüzyıl
Carl Godlewski gibi artistlerin kariyerleri 1900 yılından sonra da pantomim, sirk akrobatlığı ve dans arasındaki sınırların yüksek bir seviyede akıcı olduğunu göstermiştir. Fakat bu durum bazı sanatçıları memnun etmemiştir. Étienne Decroux’a kadar uzanan 20. yüzyıl pantomimi sadece müzik salonlarının küçük sanatlarından ve sessiz filmlerdeki oyun tekniklerinden etkilenmemiştir. Aynı zamanda da François Delsarte’ın (bakınız: 19. yüzyıl) başlangıcını yaptığı ve ifade dansı olarak adlandırılarak Emil Jaques-Dalcroze ya da Rudolf von Dies tarafından sürdürülen bale dansının reform çalışmalarından da etkilenmiştir. Bu dansın hareket denemeleri Monte Verità sahnesinde daha büyük bir ilgiyle karşılaşmıştır. Pantomim böylelikle Birinci Dünya Savaşı sonrasına kadar ne bale ne de toplum dansı olan hareketli tiyatronun bir türü olarak biçimlenmiştir.
“Klasik Pantomim”in popüler eğlence sektörü tarafından sınırlandırılmasına Decoux’tan başlayarak Marceaue’ya kadar birçok sanatçı karşı çıkmıştır. Popüler eğlence pantomimi önemli ölçüde toplumun dışına itmiştir. Bu olay 20. yüzyılın başlarında üst sınıftan oluşan diğer elit kesimlerin kendilerini tiyatrodan ve müzikten soyutlamasına benzemektedir. Konuşulan dilden gönüllü olarak vazgeçme durumu bir zamanlar var olan sansür kurallarından, sessiz filmde müziğin olmamasından ya da yıllık pazarların ve müzik organizasyonların anlaşılmaz tonlarından ortaya çıkan zorlamalardan daha az etki yapmaktadır. Ünlü Marceau devasa salonları doldurmayı başarabilse de çağdaş pantomimin her zaman daha az sahnelenme şansı bulunmaktadır. Bu durum sessizlikte temsil edilen "sessiz sanat pandomimin" çok sessiz olduğunu göstermektedir (L’Art Avantgarden du silence, Marceau).