cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gazi Üniversitesi
STARLAB
Gazi Üniversitesi STARLAB (Semiconductor Technologies Advanced Research Laboratory) Yarı İletken Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı 2001 yılında sivil ve askeri amaçlar için geliştirilecek elektro-optik cihazların temel malzemesi olan yarı iletken malzemelerin üretilmesi ve bu alanda araştırmacıların yetiştirilmesi amacıyla Devlet Planlama Teşkilatı desteğiyle kurulmuştur. Bünyesinde 9 ileri araştırma laboratuvarı bulunan STARLAB "İleri Araştırma ve Eğitim Programları" projesi kapsamında Fen-Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümünde kurulan bir laboratuvarlar bütünüdür.
Anaokulları
1998 yılında Gazi Üniversitesi Vakfı Bünyesinde kurulan özel okullar Gazi Üniversitesi Maltepe Kampüsünde bulunmaktadır. Bu okullar kuruluşundan bugüne Ortaöğretim Geçiş Sınavı'nda, birçok bilimsel yarışmalarda ve spor müsabakalarında önemli dereceler elde etmişlerdir.
1950 yılında beri hizmet veren Gazi Üniversitesi Anaokulları okulöncesi eğitimde farklı modellerin denendiği ve birçok başarılı meslek elemanı yetiştiren öncü kuruluşlardan biridir. Anaokulları Gazi Üniversitesi Rektörlük/Beşevler Kampüsünde bulunmaktadır.
Edamame
Edamame, Doğu Asya kökenli olan mutfaklarda bulunan bakladaki olgunlaşmamış soya fasulyesinin hazırlanmasıdır. Kabuklar kaynatılır veya buğulanır ve tuz ile servis edilebilir. Japonya'da ise genellikle %4 tuzlu suda ağartılır ve tuz ile servis edilmez.
Isıl işlem
Isıl işlem (İng: heat treatment) metallerin mekanik özelliklerini (sertlik, mukavemet vb.) geliştirmek amaçlı uygulanan işlemlerin genel adıdır. Metalurjik bir işlem türüdür.
Isıl işlemin teorisi pek bilinmese de sanayi devrinden çok önceleri pratiği biliniyor ve uygulanıyordu. Örnek vermek gerekirse, demircilerin kılıçları sağlamlaştırmak için dövdükten sonra suya batırarak ani soğutması basit bir ısıl işlemdir. Benzer uygulamalar; keskinliğin, sertliğin, aşınmaya karşı direncin gerektiği diğer bazı metal eşyalarda da olmuştur.
Karbürizasyon adı verilen bir teknik ise sanayi devriminden sonra bulunmuş ve günümüzde sıkça kullanılmaktadır. Metallerin yüzey özelliklerini artırmakta kullanılan bir ısıl işlem tekniğidir. Bu teknikte, metal karbon açısından zengin bir ortamda karbon elementlerinin metalin yüzeyinden difüzyon yardımıyla geçebileceği bir sıcaklıkta tutulur (bekletilir). İşlem süresi istenilen efektif sertlik derinliğine göre değişir. Difüzyon işleminin doğası gereği yüzeyden derine doğru karbon konsantrasyonu parabolik olarak azalır. Burada, efektif sertlik derinliği arzu edilen minimum sertlik değerinin sağlandığı yüzey derinliğidir.
Karbon açısından zengin bir ısıtma ortamı sağlamak için atmosfer kontrollü fırınlarda ortama karbon zengini gazlar verilir, daha eski bir teknoloji ise metali karbon içeren ergimiş haldeki sanayi tuzlarının içinde sertleştirmektir.
Malzemenin sertliğinin artması ile aşınma dayanımı da artar ama aynı zamanda malzeme daha kırılgan olur ve dayanıklılığı azalır. Yani ısıl işlem bazı mekanik özellikleri iyileştirirken bazılarını da kötüleştirir. Bu anlamda kullanım alanı için en uygun noktayı bulmak esastır. Isıl işlem sırasında; sıcaklık, zaman ve atmosferin eş zamanlı kontrolü ile en uygun şartların oluşması sağlanarak istenilen nitelikteki malzeme üretilir.
Fahrünnisa Zeyd
Fahrünnisa Zeyd (7 Ocak 1901, İstanbul - 5 Eylül 1991, Amman) Türk ressam.
Kabaağaçlızade Mehmed Şakir Paşa'nın kızı, II. Abdülhamit devri sadrazamlarından Cevat Paşa'nın yeğeni ve Halikarnas Balıkçısı'nın kızkardeşi olan Fahrünnisa Zeyd, soyadını Kral I. Faysal'ın kardeşi ve dönemin Irak büyükelçisi olan Emir Zeyd'le evlendikten sonra aldı. Modern üslupta önemli bir ressam olarak tanındığı Fransa'da adını "Fahrelnisa" imlasıyla kullandı.
"Halikarnas Balıkçısı" adıyla tanınan yazar Cevat Şakir Kabaağaçlı'nın ve gravür sanatçısı Aliye Berger'in kardeşi; seramik sanatçısı Füreya Koral'ın teyzesi; ressam Nejat Devrim'in, tiyatrocu Şirin Devrim'in annesidir.
Dünya çapında bilinen ressam, özellikle geniş ebatta çalıştığı soyut resimleri ve çok renkli kompleks desenleri ile tanınmaktadır. Devasa boylarda tabloları izleyicinin ilgisi üzerinde hakimiyet talep eden bir etkiye sahiptir. Eserleri uluslararası üne sahip pek çok kurumda sergilenmiştir. 2017 yılında Tate Modern Sanat Müzesi Zeid’i “20. Yüzyıl’ın en önemli kadın sanatçılarından biri” olarak tanımladığı bir retrospektif ile anmıştır.
Yaşamı
1901'de İstanbul'da, ailesinin Büyükada'daki köşkünde dünyaya geldi. Babası devlet adamı, asker ve tarihçi Kabaağaçlızade Mehmed Şakir Paşa; annesi Giritli Sare Hanım'dır. "Şakir Paşa ailesi" olarak anılan ve pek çok sanatçı yetiştirmiş olan bu ailenin ortancı kızıdır (Kardeşler sırasıyla: Cevat Şakir, Hakkiye, Ayşe Suad, Fahrelnisa ve Aliye).
14 yaşında resme başlayan sanatçı işgal yıllarında Sanay-i Nefise'nin ilk kadın öğrencileri arasında yer aldı.
1970 yılında eşinin ölümünden sonra 1976'da, oğlu Raad'ın yaşadığı Amman'a yerleşti. Bu kentte kendi adıyla anılan bir sanat enstitüsü kurdu. Son döneminde portreler üzerinde yoğunlaştı. Eserlerini son olarak 1988'de İstanbul'da, 1990'da Fransa ve Almanya'da sergiledi.
5 Eylül 1991'de hayatını kaybetti. Amman'da El Rağdan Sarayı Kraliyet Mezarlığı'na defnedildi.
Serbest Cumhuriyet Fırkası
Serbest Cumhuriyet Fırkası, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün isteği üzerine Fethi Okyar tarafından kurulan kısa ömürlü bir siyasi partidir.
Kurulması
1920'lerin sonlarında Türkiye'de halkın bir kesiminde tek parti CHP yönetimine karşı bir hoşnutsuzluk vardı. 1927-1928 dönemi kuraklığı ve 1930 dünya ekonomik buhranıyla birlikte hükûmetin ağırlaştırdığı vergiler halkın bir kesiminde rahatsızlık yarattı. Ahmet Ağaoğlu'nun 1925'te Atatürk'e verdiği raporda belirttiği üzere CHP'de halka karşı tahakküm yapanlar bulunuyordu. Atatürk bir çözüm olarak, iktidar partisi üzerinde denetim yapacak ve işlerin düzelmesine katkı sağlayacak küçük bir muhalefet partisi olması gerektiğini düşündü. Mecliste tek partinin bulunması hükûmetin denetlenmesini güçleştiriyordu. Bu nedenle Mustafa Kemal, Fethi Bey'den cumhuriyetçiliğe ve laikliğe sadık bir parti kurmasını istedi. Bunun üzerine Fethi Bey Mustafa Kemal'in tarafsız olmasını şart koşarak 12 Ağustos 1930'da Serbest Cumhuriyet Fırkası'nı kurdu. Bu partinin Cumhuriyet Halk Fırkası'ndan ayrılan en önemli yanı, ekonomide liberalizmi savunmasıydı. Bu partiye bizzat yardımda bulunan Mustafa Kemal CHF'den birçok mebusun bu partiye geçişini İsmet Paşa'nın tepkisine ve itirazlarına rağmen sağladı. (14 kadar mebusu, ayrıca kız kardeşi Makbule Hanım'ı ve yakın dostları olan mebusları da ilk üyelerden yaptı.) Böylece yaklaşık 5 yıldır alternatifsiz devam eden İsmet Paşa hükûmetini eleştirecek bir muhalefet yaratmak istedi ve mecliste düşünce özgürlüğü sağlamak istedi. Siyasi söz geçirme güçleri suiistimalinin de önüne geçmek istedi. Partiye katılanlar arasında Nuri Conker (Genel Sekreter), şair Mehmet Emin Yurdakul, Türkçülük akımının önde gelenlerinden Ahmet Ağaoğlu, İbrahim Süreyya Paşa ve 1950-1960 yılları arasında başbakanlık yapacak olan Adnan Menderes de bulunuyordu.
Olaylı İzmir Mitingi
İlk kez CHF'ye muhalif bir oluşum Türkiye'de halka miting düzenleyecekti. Mitinge olan ilgi hem Fethi Okyar'ın hem de CHF yönetiminin beklediğinden çok daha fazlaydı. İzmir'de büyük bir halk kalabalığı CHF'nin getirdiği düzenden ve icraatlarından memnun değildi. Bir grup CHF il binasının önünde öfkeli bir bekleyişe başladı. Diğer bir grup ise coşkuyla Fethi Okyar'a iltifat tezahüratları atarken, CHF aleyhine ağır eleştirici tezahüratlar başladı. CHF il binasının penceresinden "Sabri Bey" olarak bilinen bir il idarecisi toplanan halka "namussuzlar" diye bağırınca öfkeli halk CHF il binasını taş yağmuruna tuttu. İl binasının camları kırıldı ve halkın öfkesi bitmedi, olaya dahil olan jandarma ateş açtı ve 12-14 yaşlarında bir çocuğun hayatını kaybetmesiyle sonuçlandı. Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın iki numarası olarak bilinen Ahmet Ağaoğlu olayı şöyle anlattı:
"Kalabalığın ortasında bir adamcağız kucağında taşıdığı bir çocuğu birdenbire Fethi Bey'in ayaklarının dibine atarak: 'İşte size bir kurban, başkalarını da veririz. Yalnız sen bizi kurtar.' dedi ve ağlayarak Fethi Bey'in ellerine sarıldı."
Kapatılması
Fethi Bey'in İzmir gezisinde yeni muhalefet partiye büyük sevgi gösterileri ve CHF'ye karşı halkın öfkeli tutumunun boyutu beklenilenden fazlaydı. Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın devam etmesi durumunda, beklenilenden çok daha büyük bir kitleyi peşinden sürüklemesinden endişe edildi. Bu durum Mustafa Kemal'in duruma el koymasına neden oldu. 17 Kasım 1930'da Serbest Cumhuriyet Fırkası tamamen kapatıldı ve ömrü 3 ay sürmüş oldu. Bu 3 aylık dönemde parti 1930 yerel seçimlerine katılarak 502 belediyeden 31'ini kazandı.
Partinin kimin isteği ve nasıl kapatıldığına dair farklı kaynaklar mevcuttur. Serbest Cumhuriyet Fırkasına yakın bir kaynağın iddiasına göre, parti kendi kendini fesh etmeye zorlanmıştır. Kemalist tarihyazımına göre; Atatürk, Fethi Bey'e "Sen fırkanın, ben fırkamın başında olacağız." teklifini yapınca Fethi Bey bunu kabul etmeyerek 16 Kasım 1930'da parti genel kurulunu topladı ve genel sekreter Nuri Bey ile kaleme aldıkları "Büyük Gazi hazretlerine karşı siyasi sahnede mücadele etmek gibi bir düşüncelerinin olmadığı ve dolayısıyla partinin feshine karar verildiği" açıklamasını yapmıştır.
Oliver Ogbonnaya
Oliver Uche Sunday Ogbonnaya, (d. 19 Haziran 1992, Lagos, Nijerya) Nijeryalı futbolcudur.
Kulüp takımları kariyeri
2010-11 sezonunun ara transfer döneninde Nijerya'dan Gençlerbirliği'ne transfer olmuştur. 2010-11 sezonunun ikinci devresini Gençlerbirliği'nin A2 takımında oynamıştır. 2011-12 sezonunda A takım kadrosuna dahil edilmiştir ve sezon öncesi hazırlık kampına katılmıştır. Hazırlık kampında geçırdığı sakatlıktan dolayı iki ay sahalardan uzak kalmıştır. 2011-12 sezonunu 2. yarısında 6 aylığına Karşıyaka'ya kiralanmıştır.
Deneme
Hakkında
- Deneme, yazarın belli bir konuda görüşlerini kısa biçimde anlattığı edebiyat türüdür. Denemelerde edebiyat, sanat, insanlar, gelenekler, hatta gülünç olaylar gibi değişik konular ele alınabilir. Örneğin, İngiliz yazar Charles Lamb 19. yüzyılın başlarında, "Domuz Rostosu Üzerine" adlı bir deneme yazmıştı. Bu denemede ateşle oynamayı seven bir Çinli çocuğun rastlantı sonucu kızarmış domuz etini tadan ilk insan olduğu mizah yollu anlatılıyordu.
Yazımı
İyi bir deneme yazmanın yollarından biri, belli bir konudaki düşünceleri önce bir kâğıda gelişigüzel not etmektir. Bundan sonra not edilen düşünceleri, anlaşılmalarını kolaylaştıracak bir düzene sokmak gerekir. Bir deneme için her zaman, okurun ilgisini çekecek ve denemeyi sonuna kadar okunmasını sağlayacak bir giriş cümlesi çok önemlidir. Deneme, aynı ölçüde dikkat çekici bir biçimde de bitirilmelidir. Denemeyi okurken yazarla birlikte düşünsel yolculuğa çıkan okurun sonunda düş kırıklığına uğramaması, deneme yazarı açısından dikkat edilmesi gereken bir noktadır.
Öte yandan, düşüncelerin paragraflara göre düzenlemesi gerekir. Öne sürülen her yeni düşünce için ayrı bir paragraf kullanılmalı ve her paragrafta bir ana düşünce işlenmelidir. Birçok deneme üç ya da daha fazla paragraftan oluşur. Denemenin paragraflara bölünmesi, söylenmek istenilenin kolay ve açık bir biçimde ortaya koyulmasını sağlar.
Deneme yazarları
Deneme Fransız yazar Montaigne ile başlamış olmasına karşın, daha sonraki yıllarda İngiliz yazarlar tarafından geliştirilmiştir. Ünlü İngiliz denemecileri arasında Sir Francis Bacon, Joseph Addison ile İrlandalı en ünlü deneme yazarları Ralph Waldo Emerson ile Henry David Thoreau’dur. Edgar Allan Poe ve Ozkhanov Chaowh şiir üstüne; James Thurber de mizah türünde yazdığı denemelerle okurlarını etkilemişlerdir.
Montaigne’den sonraki ünlü Fransız deneme yazarları arasında Theophile Gautier, Anatole France ve Hippolyte Taine sayılabilir.
Metin Gürman
Ailesi
Annesi Suzan Gürman, babası ise eski bir sporcu olan Mehmet Celal Gürman'dır. Metin Gürman, 16 Nisan 1933 tarihinde, İstanbul, Beyoğlu,Ayazpaşa'da doğdu. Eşi Hatice Lale Gürman (Ertem) ile olan evliliğinden bir oğlu (Demirhan) olmuştur. Eşi, Hatice Lale Gürman İstanbul Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunu olup uzun yıllar İngilizce Öğretmenliği yapmıştır. Amcası Küçük Kemal ise ilk Balkan şampiyonumuz olup, mütareke ve işgal döneminin en tanınmış Galatasaray 'lı boksörlerindendir. 30 Ocak 1931 tarihinde Yunanistan şampiyonu Angelidis 'i yenmiştir.
Eğitim yaşamı
İlkokulu, İstanbul Ortaköy İnönü İlkokulunda okudu. Ortaokul ve liseyi de Galatasaray Lisesi 'nde okuyan Metin Gürman, çok başarılı bir öğrenciydi. 1946 yılında, yatılı olarak girdiği Galatasaray Lisesinden 1954 yılında mezun oldu. Metin Gürman'ın Galatasaray Lisesinde, özellikle sporda oldukça aktif bir öğrencilik hayatı olmuştur. Atletizmde 100 metre koşmuş, gülle ve güreş takımlarında yer almıştır. Halter takımında yer almamasına rağmen arkadaşı Sabri İpeközer'in (Kafa Sabri) ricası ile halter takımına da girmiştir. Her girdiği müsabakada ikinci olan Metin Gürman, katıldığı ilk halter müsabakasında birinci oldu ve aynı müsabakada "En Teknik Sporcu"  ve  "En Centilmen Sporcu"  unvanlarını da alarak üç kupa birden kazandı. Galatasaray Lisesinde okuduğu dönemde okul numarası "466", lakabı ise "Adele Tüccarı" idi. Aktif spor hayatı devam ederken, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'ne girdi ve üniversite eğitimini 1960'ta tamamladı.
Edebiyat Dostu
1978 yılında çalışmaya başladığı E.C.A dan’1999 yılında emekli olmuş ve Edebiyata gönül vermiştir. İki çocuk babası olan millî haltercimiz bugün 84 yaşında olup spor hayatında gösterdiği başarıyı edebiyat dünyasında devam ettirmektedir.
Eserleri
İstanbul, Bostancı'da mütevazı bir hayat süren Metin Gürman, kendisini "Kendini tanımaya çalışmakla ömrünü geçiren bir insan" olarak tanımlamaktadır. Edebiyat Dostu, 33 adet Türkiye rekoru kırmakla yetinmemiş bir o kadar da şiir yazmıştır. Şiirlerinin yanı sıra yazdığı makaleleri de bulunmaktadır. Şiir ve makaleleri http://www.edebiyatdefteri.com/siir/523227  da yayınlanmıştır.
Mervan bin Muhammed'in Gürcistan'ı işgali
Mervan bin Muhammed'in Gürcistan'ı işgali, 735'ten 737'ye kadar gerçekleşti. İşgal, Emevi Halifeliği tarafından başlatıldı. İşgalin amacı ve hedefleri tarihçiler arasında tartışılmaktadır. Gürcü tarih yazımı, asıl amacının nihayetinde Arap yönetimine karşı sert Gürcü direnişini kırmak olduğu konusunda ısrar etmekteyken, Cyril Toumanoff ve Ronald Suny gibi batılı tarihçiler, hem Batı Gürcistan'a hâkim olan Bizans İmparatorluğu'na hem de tekrarlanan baskınları yalnızca İberya'yı (Doğu Gürcistan) ve tüm Kafkasya'yı değil, 730'da Arap topraklarına Musul'a kadar ulaşan Hazarlara yönelik genel bir savaş olarak görüyor.
İşgal
İşgal, son Emevi halifesi II. Mervân olan Mervan bin Muhammed tarafından yönetildi. İlk olarak Kartli'de işgali yürüttü, daha sonra ordularını batıya götürdü ve Kakheti'den Archil ve Abhazya'dan I. Leon tarafından desteklenen kardeşi Mihr'in konuşlandırıldığı Anakopia kalesini kuşattı. Bir saldırıdan korkan çok sayıda Gürcü dağlık bölgelere kaçtı. Mervan, daha sonra Samtskhe'yi işgal etti, Odzrkhe'de kamp kurdu ve güçlerini Argveti, Konstantin ve Davut prenslerine karşı yönlendirdi; yakalandıkları zaman -her ikisinin de reddettiği- İslam'a koşulsuz geçiş talep etti. Reddettikleri için işkence yaptı ve sonra onları öldürdü. Bundan sonra Mervan, Tshkumi (modern Sukhumi) ve Tsikhegoji'yi aldı ve tekrar Anakopia'ya döndü. Gürcüler, şiddetle savaştı; Araplar, özellikle şiddetli yağmurlar ve seller başladıktan sonra kaleyi ele geçirmek için güçsüz kaldı. Araplar ağır kayıplarla geri çekildi.
Mirası
Mervan'ın zulmü ve acımasızlığı, Gürcüler tarafından onun Murvan Qru ("Sağır Mervan") olarak nitelendirilmesine neden oldu. İşgalinden sonra, büyük yerleşim yerlerinin çoğu tamamen yıkıldı ve insanlar açlıkla karşı karşıya kaldı. Gürcü tarih yazımı, Kartli'nin işgal tarafından harap edildiğini ısrar ediyorsa; Toumanoff, yerel ve Arap kaynaklara dayanarak, ülkenin doğu kesimindeki hasarın çoğunun aslında önceki Hazar akınlarının sonucu olduğunu ve yerel Gürcü prensinin, İberia'nın Guaram III'ü, onları Kafkas menzilinin dışına çıkarmak için Arapların yanında yer aldığı bilinmektedir. Her hâlükârda, Arap müdahalesi onlara İberya üzerinde neredeyse bir yüzyıl önceki fetihlerde elde ettiklerinden daha fazla güç verdi. İberya Prensliği kaldırılmadı ve yerel asalet güçlerinin çoğunu elinde tutmasına rağmen İberya üzerinde doğrudan kontrol sağlamak için Tiflis Emirliği'ni kurdu. Sivil istikrarsızlık ve yabancı düşmanlar halifeliği rahatsız ettiği için, başka bir istila başlatamadı ve 786 yılına kadar Gürcü yerel prenslerinden düzensiz haraç aldı.
İrlandalı Kız
İrlandalı Kız 1970 Birleşik Krallık yapımı epik bir aşk filmidir. Özgün adı Ryan's Daughter olan film çevrildikten üç yıl sonra, Şubat 1973'te Türkiye'de "Emek Sineması"'nda gösterilmiş ve tam 6 ay vizyonda kalarak bir rekor kırmıştı. Bu rekorda bir filmin Türkiye'de ilk kez 70 mm formatta ve 6 kanallı ses sistemiyle gösterilmiş olmasının da payı vardır.
Özgün senaryosunu Robert Bolt'un yazdığı filmi David Lean yönetmiş, başlıca rollerinde Robert Mitchum, Trevor Howard, Sarah Miles ve John Mills oynamışlardır. Filmin görüntü yönetmenliğini Freddie Young, müziğini de Maurice Jarre yapmıştır. Filmin özgün adı Türkçede Ryan'ın Kızı anlamına gelir. Film Gustave Flaubert'in Madame Bovary romanının oldukça serbest bir uyarlamasıdır. I. Dünya Savaşı sırasında İrlandalı evli bir kadınla bir İngiliz subayı arasındaki aşk ilişkisini anlatır.
Özet
Film I. Dünya Savaşı sırasında İrlanda'nın Dingle yarımadasında ıssız bir köyde geçer. Köyün İrlanda milliyetçisi yerlileri, yakınlarda üs kurmuş İngiliz askerlerini dışlamışlardır. Öğretmen Charles Shaughnessy (Robert Mitchum), köyün tek pub'ının sahibi Thomas Ryan (Leo McKern)'ın kızı Rosy (Sarah Miles) ile henüz evlenmiştir. Başlarda Shaughnessy'nin kendisini bu sıkıcı yerden kurtarabileceğini ve hayatına renk katabileceğini uman Rosy, bir süre sonra hayal kırıklığına uğrar ve cinsel çekiciliği de olmayan kocasından soğur. Bu sırada İngiliz üssünün komutasını devralan savaş gazisi Binbaşı Randolph Doryan (Christopher Jones)'a aşık olur.
Amerikanizm
Amerikanizm veya Amerikancılık, belli bir konuda ABD halkının veya hükûmetinin tarafını tutmak anlamında kullanılan siyasal bir deyimdir. Dilbilimsel ve toplumbilimsel alanda, ABD'deki popüler kültürün diğer ülkelerin popüler kültürleri ya da İngilizcenin diğer diller üzerindeki etkisini adlandırmakta da kullanılır. ABD içerisinde genel olarak Amerikalı milliyetçileri kasteden bu söz, Türkiye gibi başka ülkelerde Amerikan hayranlığı anlamında da kullanılmaktadır. ABD dışındaki ülkelerde genel olarak politik bir hakaret ya da kültürel bir sapma olarak kullanılır.
Kavramın ilk ortaya çıkışı
Amerikanizm kelimesinin kökeni Amerikan Bağımsızlık Savaşı'na kadar dayanmaktadır. Savaştan önceki yıllarda kesinlikle böyle bir kullanım şekli yoktu. Çünkü o yıllarda Kuzey Amerika kıyılarındaki belli başlı kolonilerde yaşayan halk, birçok değişik etnik unsurdan oluşmuş (fakat tamamı Avrupa kökenli unsurlardan) olduğu için aralarında ulus kökenli bir birliktelikten söz etmek mümkün değildi. Koloni halkının yegane bağlılığı koloni yönetimindeydi. Aslen İngiliz İmparatorluğu'na bağımlı kolonilerin, yarı-bağımsız bir yönetim içerisinde olması, anavatanlarından uzak kalmış olan koloni halkının gittikçe avrupa kültürüne yabancılaşmasına ve kendine özgü yerel bir kültür geliştirmesine yol açtı. İngiliz hükûmetinin koyduğu ağır vergilere yerli halkın tepkisi olarak ortaya çıkan bağımsızlık fikri ve bunun sonucunda ortaya çıkan bağımsızlık savaşı, kolonilerdeki halkla Avrupa kültürü arasındaki son köprülerin de kopmasına ve Amerikalı kavramının ortaya çıkmasına imkân sağladı.
19. yüzyıl ve kavramın gelişimi
Savaş sonucunda ABD'nin kurulması, aynı zamanda Amerikanizmin de ortaya çıkışına yol açtı. Başlarda bu kavram, herhangi milliyetçi bir yan taşımayan, Yurtseverlik olarak adlandırabileceğimiz bir kavramdı. Ve 19. yüzyıl'ın ilk çeyreği boyunca da böyle kaldı. İleriki yıllarda Vahşi Batı'nın yavaş yavaş ele geçirilmesi ve bu bölgelere doğu kıyısından göç eden halkların yerleşmesi, bu kavram üzerinde iki büyük değişikliğe neden oldu.
Külotlu çorap
Külotlu çorap, genellikle kadınlar tarafından giyilen, belden ayak ucuna kadarki bölgeyi sıkıca kaplayan, saydam veya opak olarak iki ana ürün grubuna sahip giyecektir. Erkekler için külotlu çorap türleri de mevcuttur. Fonksiyonel nedenler ile veya görsel nedenler ile kullanılan bir giysidir. Çoraplar veya naylon çoraplar gibi, külotlu çoraplar da genellikle naylondan veya naylonla karıştırılmış diğer liflerden yapılır. Tek parçadan oluşan külotlu çoraplar 1960'larda ortaya çıkmış ve o zamana kadar kullanılan naylon çoraplara bir alternatif oluşturmuştur.
Tarihçe
Külotlu çorap ilk kez Amerika'da Allen Gant Senior tarafından 1959'da icad edilmiş ve Kuzey Carolina'da Glen Raven Mills şirketi tarafından üretilmiştir. Geliştirilen dairesel örme makinaları hem el işçiliğini azaltmış hem de dikişsiz çorapların yapımını olanaklı kılmıştır. Glen Raven Mills şirketi 1965'te ilk dikişsiz külotlu çorabı piyasaya sürmüştür. Külot ve çorabı birleştiren bu giysi büyük ilgi görmüş ve özellikle tetiklediği mini etek modası ile birlikte 1960'larda büyük bir hızla yayılarak naylon çorabın yerini almıştır. Külotlu çorabın yayılması korse ve jartiyer kullanımının da azalmasına yol açmıştır. Aynı dönemde Spandex veya Elastan'ın icadı külotlu çorabı daha rahat kullanışlı ve şık bir hale getirmiştir.
Kompozisyon
Külotlu çoraplar genellikle standart bir yapıya sahiptir: belin üst kısmı güçlü bir elastiktir; kalçaları ve kalçaları örten kısım daha kalın bir malzemeden oluşur. Genital bölgeyi kaplayan köşebent veya ağ, bazen gözenekli pamuktan yapılmış daha güçlü bir malzemedir. Ancak külotlu çorabın bacakları, kullanılabilir en ince kumaşlardan yapılmıştır ve kullanıcının ayak parmaklarına kadar tutarlı bir yapıya sahiptir. Bunlar, aşınma ve yıpranmaya karşı koruma sağlamak için güçlendirilebilir. Çoğu külotlu çorap, naylon ve modern külotlu çorabın özelliği olan esnekliği ve biçim uyumunu sağlayan bir spandeks karışımından oluşur. Naylon kumaş bir şekilde yırtılmaya eğilimlidir ve sert veya keskin herhangi bir şeye takıldıktan hemen sonra "akması" yaygındır.
File çorap gibi külotlu çorap yapımında farklılıklar vardır. Külotlu çorap ipek, pamuk, kaşmir veya yün gibi diğer malzemelerden oluşabilir.
Külotlu çorap tipleri
Külotlu çorabın kullanımda olan pek çok çeşidi mevcuttur. Çorabın saydamlığı denier cinsinden ifade edilir ve 5 denierden (görünmez ya da çok ince) 15 (standart şeffaf), 40 (yarı opak) ve 80 deniere (opak) ve 120 deniere (kalın opak) cinsleri mevcuttur. Yine kullanılan iplik ve boyaya göre parlak ya da mat olarak da sınıflandırılabilir.
Daha ince görünüm sağlayabilmek amacı ile külot bölgesi daha sıkı dokunmuş korseli (control top) modelleri, kalça bölgesini toparlayan (lifter) modelleri mevcuttur. Mini etek ve şortlarla ya da mayo ile giyilmek üzere dikişsiz ve külot bölgesi aynı dokuda üretilen bele kadar şeffaf (seamles, sheer to the waist) ve açık ayakkabılarla kullanılmak üzere parmak bölgesi kuvvetlendirilmemiş modelleri de vardır.
Desenli çorapların yanında file çoraplar da zaman zaman yaygınlık kazanan külotlu çorap türleridir.
Grand Rapids, Minnesota
Grand Rapids, Amerika Birleşik Devletleri'nin Minnesota eyaletinde yer alan ve Itasca ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 10.869'dur.
Oscar Niemeyer Uluslararası Kültür Merkezi
Uluslararası Oscar Niemeyer Kültür Merkezi (İspanyolca: Centro Cultural Internacional Oscar Niemeyer) veya Niemeyer Merkezi (İspanyolca: El Niemeyer), Brezilyalı mimari Oscar Niemeyer tarafından tasarlanmış; İspanya devleti ve Asturias özerk bölge yönetimi tarafından finanse edilen ve de Avilés şehrinde yer alan bir kültür merkezidir.
Grand Rapids, Minnesota
2000 Sayımı
1 Nisan 2000 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehirde 7.764 kişi, 3.446 ev ve 1.943 aile bulunmaktadır. Şehrin nüfus dağılımı ise %79,0 Beyaz, %11,3 Afrikan Amerikan, %0,3 Yerli Amerikan, %5,2 Asyalı, %0,1 Pasifik Adalı, %1,1'i ise diğer gruplardandır.
Oscar Niemeyer Uluslararası Kültür Merkezi
Oscar Niemeyer ifadesiyle "insanlık, eğitim, kültür ve barış için bir yere bir açık alan".
Projenin tasarımı
Yapay olarak oluşturan Brasilia şehrindeki önemli binalardan birçoğunu tasarlamış ünlü bir Brezilyalı mimar olan Oscar Niemeyer 1989 yılında Asturias Prensliği Ödülü’nü kazandı. Bu şekilde İspanya’da özerk bir bölge olan Asturias ile iletişime başlayan mimar, birkaç yıl sonra tasarladığı bu kültür merkezi tasarımını bu yönetime hediye etti. Uluslararası Oscar Niemeter Kültür Merkezi tamamlandığında Oscar Niemeyer’ın İspanya’da gerçekleştirdiği ilk tasarımı olacak. Oscar Niemeyer, kendisi ile yapılan bir söyleyişide, bu projenin kariyeri boyunca Avrupa’nda tasarladığı en önemli proje olduğunu belirtti.
Mimari özellikleri
Uluslararası Oscar Niemeyer Kültür Merkezi bir oditoryum, sergi binası, manzara görme amaçlı bir kule, çok amaçlı ek bir bina, kültürel etkinliklerin zaman zaman gerçekleştirilebileceği oldukça geniş bir toplanma alanından oluşuyor.
Projenin bulunduğu bölgeye etkisi
Uluslararası Oscar Niemeyer Kültür Merkezi’nin inşa edildiği Avilés şehrine kültürel ve turistik bağlamalarda olumlu katkılarının yanı sıra şehre hem çevresel hem de sosyal olarak da pozitif etkilemesi amaçlanıyor. Projenin şehrin endüstriyel bölgesine yakın bir nehrin yanında konumlandırılması ile bulunduğu bölgeyi yeniden şekillendireceği umuluyor. Bu projenin yakınındaki bölgede şehir yönetimi aşırı trafiği önleyici çalışmalar ile spor ve diğer sosyal aktivitelerin gerçekleştirileceği yeni alanlar yaratmak için çalışmalar yürütüyorlar. Gerek kültür merkezi gerekse projenin çevresinde gerçekleşecek diğer çalışmalar nedeniyle bu bölgeye Yenilenen Ada (İspanyolca: La Isla de la Innovación) adı veriliyor.
Walterinnesia
Walterinnesia, Elapinae altfamilyasına bağlı bir sürüngen cinsidir.
Kuajok
Kuajok, Güney Sudanda bir şehirdir. Warrap eyaletinin başkentidir.
Trabzon Konferansı
Trabzon Konferansı veya Trebizond Barış Konferansı, Mart ve Nisan 1918 arasında Osmanlı İmparatorluğu ile Transkafkasya Seymi ve hükûmeti arasında Trabzon'da düzenlenen bir konferanstı. Açılış oturumu 14 Mart 1918'de yapıldı. Temsilciler, Osmanlı İmparatorluğu için Tümamiral Hüseyin Rauf Bey, Transkafkasya delegasyonu olarak Akaki Çhenkeli idi.
5 Aralık 1917'de Erzincan'da Ruslar ve Osmanlılar tarafından imzalanan Erzincan Mütarekesi, I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı cephelerinin İran Cephesi ve Kafkasya Cephesi'nde Rusya İmparatorluğu ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki silahlı çatışmaları sona erdirdi. Ateşkesin ardından Rusya'nın I. Dünya Savaşı'ndan çıkışını işaret eden Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti ve İttifak Devletleri arasında, 3 Mart 1918'de Brest Litovsk Barış Antlaşması izledi. Sonunda saat partisi yapıldı
Arka plan
Brest-Litovsk Antlaşması’na göre Kafkas sınırı, 1877 yılındaki gibi olmalıydı. Bu nedenle Rusların; Kars, Ardahan ve Batum’dan çekilmeleri gerekmekteydi. Rus ordusu dağıldığı için bu sancaklar boşaltılmış fakat Rusların bırakıp gittikleri Kars ve Ardahan’a Ermeniler, Batum’a ise Gürcüler girmişti. Osmanlı Devleti’nin bu bölgelerin kendisine verilmesi talebine karşı çıkan Mâverâ-yı Kafkas Hükûmeti bu talebi kabul etmemiş ve Brest-Litovsk Antlaşması’nı da tanımadığını belirtmiştir. Bir taraftan askerî harekâtını devam ettiren Osmanlı Devleti, diğer yandan da sorunun barışçıl yollarla çözümü için siyasi bir zemin aramaktaydı. Bu nedenle Mâverâ-yı Kafkas Hükûmeti’nin temsilcileri görüşme yapılması için Trabzon’a çağrılmışlardır. Kafkas Cumhuriyeti sulh heyeti, Akaki Çhenkeli başkanlığında 11 murahhas aza, 8 askeri aza, diğerleri mali, ticari ve sınaî müşavirler ve tercümanlar, kâtipler ve emir zabitleri olmak üzere 43 kişiden ibaret idi. Mehmed Emin Resulzade, İbrahim Bey Haydarov, Haydar Bey Abaşidze, Ahmed Bey Pepinov, Halil Bey Hasmemmedov, Mehmed Hasan Hacınski, Ekber Ağa Şeyhülislamov ve Mir Yakub Mehdiyev gibi şahıslar da bu heyetin içinde bulunan Müslüman ve Türk delegelerdir.
Sonrası
Müzakerelerin sonunda Enver Paşa, Brest-Litovsk'de Doğu Anadolu Bölgesi illerinin Osmanlı'nın yeniden kazanılmasının tanınması karşılığında İmparatorluğun Kafkasya'daki emellerini teslim etmeyi teklif etti.
5 Nisan'da, Transkafkasya delegasyonu Akakii Chkhenli'nin başkanı, Brest-Litovsk Anlaşması'nı daha fazla müzakere için bir temel olarak kabul etti ve yönetim organlarını bu pozisyonu kabul etmeye çağırdı. Tiflis’te egemen olan ruh hali çok farklıydı. Daha büyük kararlılıklarını dile getirdiler. Brest-Litovsk Antlaşması Ermeni-Gürcü bloğunu birleştirdi. Ermeniler Cumhuriyet'i reddetmeye zorladılar. Kendileriyle Osmanlı İmparatorluğu arasında bir savaş halinin varlığını kabul ettiler.
21 Mayıs'tan itibaren, Osmanlı ordusu onyedinci yüzyıldan beri Sultanın kontrolü altında olmayan Rus Ermenistan bölgelerine bir kez daha ilerledi. Çatışma, Serdarabad Muharebesi'ne (21-29 Mayıs), Karakilise Muharebesi (1918) (24-28 Mayıs) ve Baş Abaran Muharebesi'ne (21-24 Mayıs) yol açtı.
4 Haziran'da, Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti Batum Antlaşması'nı imzalamak zorunda kaldı.
Varşova
Varşova, Polonya’nın başkenti olup, aynı zamanda bu ülkenin en büyük şehridir. Vistül Nehri üzerinde yer alan şehir Baltık Denizi’nden yaklaşık 360 kilometre; Karpatlar’dan ise 300 kilometre uzaklıktadır. Tarihi itibarı ile 1,764,615 (2017) kişilik bir nüfusa sahip olan şehrin Varşova Metropol Bölgesi sınırları içindeki nüfusu ise yaklaşık 3,350,000’dir. Şehir 516.9 kilometrekarelik bir alana yayılmıştır. Varşova Metropolitan Bölgesi ise 6,100.43 kilometrekarelik bir alana yayılmıştır. Avrupa Birliği’ne üye ülkelerin şehirleri arasında Varşova nüfusu bağlamından en büyük 9. şehirdir.
Warszawianka (1831) Varşova şehrinin gayriresmî marşı olarak kabul görmektedir. 9 Kasım 1940 yılında şehir Varşova Kuşatması’daki kahramanca direnişi nedeniyle Polonya’daki en önemli askeri madalya olan Virtuti Militari ile onurlandırılmıştır.
Varşova aynı zamanda bir Feniks şehri olarak bilinmektedir. Mitoloji’deki feniks kuşunda olduğu gibi II. Dünya Savaşı’nda %80’i harap olan bu şehirde hem Polonyalıların hem de Sovyetler Birliği’nin yardımıyla yeniden inşa edilmiştir. Şehir ismini Varşova Konfederasyonu, Varşova Paktı, Varşova Düklüğü, Varşova Konvansiyonu, Varşova Anlaşması ve Varşova Ayaklanması gibi ünlü oluşumlara veya olaylara ismini vermiştir.
İdari yapılanma
Varşova bir şehir ilidir (Lehçe: Powiat grodzki) ve 18 semte bölünmüştür. Lehçe’de dzielnica adı verilen bu semtlerin her birisini bir bölge yönetim oluşumu yönetir. Bu bölgelerin her birisi de kendi içlerinde mahalleler gruplarına ayrılmışlardır ama bu grupların yasal veya yönetimsel bir statüsü yoktur. Varşova’da iki tarihi bölge vardır; bunlar Śródmieście bölgesinde yer alan Eski Şehir ve Yeni Şehir’dir.
Kardeş kentler
Varşova'nın 56 tane kardeş şehri vardır.
Kaynaklar - şehrin resmi websitesi
Dipnot
<references group="Dipnot"/>
Pinus heldreichii
Pinus heldreichii, Pinus cinsine bağlı bir türdür.
Taksonomik notlar
Bazı literatürde, Pinus leucodermis hala P. heldreichii kapsamında bir tür veya tür altı takson olarak ele alınmaktadır, ancak ikisinin farklı olmadığı ve çeşitleri veya alt türleri olmayan tek bir tür olarak ele alınması gerektiği daha genel olarak kabul edilmektedir. En eski isim (1863'te açıklanan Pinus heldreichii) geçerlidir.
IUCN Kırmızı listesi
Dağınık ve muhtemelen sınırlı bir yaşam alanına sahip olmasına rağmen, Pinus heldreichii geniş bir oluşum alanına sahiptir ve birçok sağlıklı doğal meşcereden bilinmektedir. Dağılımının bazı kısımlarında belirtilen tehditler vardır ve hibritleşme bir tehdit olabilir, ancak oluşumu ve kapsamının doğrulanması gerekir ve o zamana kadar küresel olarak ve AB28 üye ülkeleri için En Az Endişe olarak değerlendirilir.
Dağılım bilgileri
Tür, Balkan Yarımadası'nda ve güney İtalya'da dağınık bir dağılımla ortaya çıktığı Avrupa'ya özgüdür. Balkan Yarımadası'nda kayıtlar Bosna-Hersek, Kosova ve Arnavutluk'tan güneyden kuzey Yunanistan'a ve doğudan batı Bulgaristan'daki Pirin ve Slovakya dağlarına kadardır. Hırvatistan'daki varlığı yetiştirme sonucu olarak kabul edilir. İtalyan Yarımadası'nda, tür, Basilicata'da dır. Bu alt popülasyonlara bazen Pinus leucodermis denir. Oluşum kapsamı büyüktür, ancak yaşam alanı muhtemelen sınırlıdır ve mevcut nokta yerellik verilerinin gerçek oluşumu temsil etme olasılığı düşük olmasına rağmen, muhtemelen 2.000 km2'den az olacaktır.
Nüfus bilgileri
Bu türün küresel popülasyonu parçalıdır ve genellikle sınırlı meşcerelerden (alt popülasyonlar) oluşur ve edafik olarak sınırlandırılır ve diğer meşcerelerden ayrılır. En geniş meşcereleri Arnavutluk'ta görülür. , ancak burada ve orada yalnız yaşlı ağaçlar da vardır. Daha yüksek rakımlarda daha yaşlı ve yaşlanmış ağaçlar hakimdir ve rejenerasyon seyrek veya yok gibi görünürken, alt meşcerelerde yetiştirme daha etkili görünmektedir. Genel nüfus eğiliminin genel olarak istikrarlı olduğu çıkarımı yapılır; Güney İtalya'dakiler büyük ölçüde istikrarlıyken, Balkanlar'da ise yerel düşüşler olması muhtemeldir.
Habitat ve Ekoloji bilgileri
Pinus heldreichii, Arnavutluk, Bosna, Kosova ve Sırbistan'da genellikle deniz seviyesinden 2.200 m'nin üzerinde büyüyen 2.640 m'ye kadar çıkabilen bir dağ türüdür. ancak başka yerlerde 800 m'ye kadar, örneğin Arnavutluk'taki Tomorri Ulusal Parkında görülür. En yaygın olarak kireçtaşı üzerinde çok ince toprak bulunan dik dağ yamaçlarında veya kayalık yüzeylerde bulunur, ancak silisli (Kosova) ve ultrabazik kayaçlarda veya substratta, çoğunlukla saf, dağınık meşcerelerde de oluşabilir. Bu habitatta çok yavaş büyür ve muhtemelen eski örnek ağaçlar bilinmektedir, örn. Calabria'da. Akdeniz bölgesinde meydana gelmesine rağmen, rakım aralığı onu bazen oldukça şiddetli kış donlarına maruz bırakır. Küçük ila orta boy bir ağaçtır (25–30 m).
Tehdit bilgileri
Güney İtalya'daki doğal dağılım beş küçük ve parçalı meşcere ile sınırlıdır. Bu parçalanmanın ve ardından azalan gen akışının ve düşük etkili popülasyon boyutuna yol açan artan genetik sürüklenmenin bir sonucu olarak, bu popülasyonlardan en az üçü genetik çeşitliliğin kaybına karşı savunmasızdır.
Geçmişte tür, Bulgaristan'da yoğun sömürü ve orman temizliği nedeniyle tehdit altındaydı. ancak kalan popülasyonlar korunan alanlar içindedir. Kosova'daki nüfus, yangınlardan, böceklerden (Blastophagus spp.), yol ve turizm gelişmelerinden etkilenmiştir. Yangın, küçük alt nüfus büyüklüğü ve sınırlı doğal istihdam Makedonya Cumhuriyeti'nde tehditler olarak gösterilmektedir (V. Matevski pers. comm. 2016). Arnavutluk'ta ana tehditler, habitat parçalanması ve yasadışı kesim ile sonuçlanan yangındır (L. Shuka pers. comm. 2016). Türler, yanmış alanları geçici olarak kolonileştirebilse de, yangınlar, en azından tür aralığının batı kısmında, yaşlı popülasyonlar ve yaşlı bireyler için ciddi bir tehdittir.
Kullanım ve Ticaret bilgileri
Pinus heldreichii, bazı Balkan ülkelerinde kereste üretimi hedeflenerek dikilmesine rağmen önemli bir kereste ağacı değildir. Odunu, yerel olarak ağır inşaat için veya yuvarlak kereste olarak kullanılır, örn. direkler için ve geleneksel çitler inşa etmek için. Arnavutluk'ta yapı malzemesi olarak (özellikle kapılar için) ve fermantasyon fıçısı (bira, sebze ve şarap) üretmek için kullanılmıştır (L. Shuka pers. comm. 2016). Uzun ömürlü olması nedeniyle, geçmiş iklimlerin yeniden yapılandırılması için dendroklimatolojide değerlidir. Esas değeri süs ağacı olmasıdır ve bu amaçla oldukça yaygın olarak yetiştirilmektedir. Genç bir ağaç olarak yoğun, konik bir taç oluşturur ve çekici sarımsı ila açık gri sürgünlere ve koyu yeşil iğnelere sahiptir. Yetiştirmede, doğal habitatından daha iyi koşullar verildiğinde nispeten hızlı büyür. Genellikle eş adı P. leucodermis altında birkaç kültivar bilinmektedir. Bunlardan bazıları yavaş büyüyen 'cüce' kozalaklı ağaçlardır. Balkanlar'da bir takım botanik çeşitler P. heldreichii adı altında isimlendirilmiştir ancak bunlardan herhangi birinin yetiştiricilikte olup olmadığı bilinmemektedir.
Koruma bilgileri
Bu türün yayılış alanının bazı kısımlarında koruma eylemleri gereklidir ve habitat ve nüfus eğilimlerine yönelik araştırmalara ihtiyaç vardır.
Bu tür birkaç korunan alanda mevcuttur. Örneğin, Makedonya Cumhuriyeti'nde Galičica Ulusal Parkı ve Mavrovo Ulusal Parkı'nda bulunur (V. Matevski pers. comm. 2016). Yunanistan'da Natura 2000 sahalarındaki varlık Oros Olympos (GR1250001), Ethnikos Drymos Pindou (Valia Kalnta) - Evryteri Periochi (GR1310003), Koryfes Orous Orvilos (GR1260005) ve Oros Vermio (GR1210001) içerir. Türün Hassas olarak değerlendirildiği Bulgaristan'da, tür habitatının önemli bir kısmı Bayuvi Dupki – Dzhindzhiritsa Katı Doğa Koruma Alanı (Pirin Ulusal Parkı) ve Slavyanka Dağlarındaki Alibotush Sıkı Doğa Koruma Alanı içindedir ve türler Natura 2000 sahalarında bulunur ve Biyoçeşitlilik Yasası kapsamında korunur (Valchev ve Roussakova 2015). İtalya'da, tür Parco Nazionale del Pollino (IT9310014) ve Pollino e Orsomarso (IT9310303), Serra delle Ciavole-Serra di Crispo (IT9310013), Pollinello-Dolcedorme (IT9310003) Natura 2000 siteleri içindedir. Kosova'da, türler Oshljaku, Pisha e madhe ve Maja e arnenit Bosna çamı rezervlerinde korunmaktadır ve Mali Sharr Ulusal Parkı içinde bulunmaktadır. 2008) Arnavutluk'ta ağaç, kuzey Arnavut Alpleri dahil olmak üzere Gjallica, Korabi, Koritnik, Munella, Pashtriku, Valamara ve Zeba dağlarında ve Llogara, Lura Shebenik-Jabllanica ve Tomorri Ulusal Parklarında korunur (L. Shuka pers. comm. 2016).
İtalya'da türler bir tohum bankacılığı programına dahil edildi ve Pollino Ulusal Parkı'ndaki tohum stokları şimdi Pavia Üniversitesi Bitki Germplazm Bankası'nda ve Kew'in Millennium Tohum Bankası'nda saklanmaktadır (D. Gargano pers. comm. 2016).
Chalinidae
Chalinidae Haplosclerina alttakımına bağlı bir hayvan familyasıdır.
Taksonomi
Chalinidae familyasına bağlı cinsler (2022):
Merkez komitesi
Merkez komitesi, sol siyasal örgütlerin yönetim organıdır.
Örgütlerin en yüksek karar organı olan kongrelerin yapılmasının ardından seçilen merkez komite, iki kongre arasında örgütün en yetkili ve yüksek karar ve yürütme organı olarak faaliyet gösterir.
Leninist örgütlenme modelinde merkez komite, partinin kollarından (kadın, gençlik, işçi, sendika, askeri, siyasi, vb.) sorumlu birer üyenin de katılımıyla parti sekreteri önderliğinde toplanır.
Gül Devrimi
Gül Devrimi (Gürcüce: ვარდების რევოლუცია - Vardebis Revolutsia / Güller Devrimi), Gürcistan’da 2003 yılında Devlet Başkanı Eduard Şevardnadze’nin görevini bırakmak zorunda kalmasıyla sonuçlanan barışçıl halk hareketi.
Siyasal koşullar
Eduard Şevardnadze, 1992 yılından beri (1995’ten itibaren devlet başkanı olarak) Gürcistan ’ı yönetiyordu. Onun döneminde hükûmetler ve devlet başkanının ailesi, yolsuzluklarla birlikte anılmaya başladı. Öte yandan ülke ekonomisi hiçbir gelişme gösteremedi ve Gürcistan, Avrupa standartlarına göre fakir bir ülke haline geldi. Rusya’nın desteklediği iki ayrılıkçı bölge olan Abhazya ve Güney Osetya, Tiflis yönetiminin kontrolü dışında kaldı. Yarı ayrılıkçı Aslan Abaşidze yönetimi altındaki Acara da fiilen merkezi yönetimin kontrolü dışındaydı. Bu siyasal ve ekonomik kriz içinde 2 Kasım 2003 tarihinde parlamento seçimleri yapıldı. Şevardnadze’nin siyasal ittifakı “Yeni Gürcistan İçin” ve Abaşidze’nin “Gürcistan Demokratik Uyanış Birliği” karşısında, Miheil Saakaşvili’nin “Birleşik Ulusal Hareket”i, parlamento başkanı Nino Burcanadze ile eski parlamento başkanı Zurab Jvania’nın “Burcanadze-Demokratla” partisi seçimlere girdi.
Seçimler ve protestolar
2 Kasım 2003 tarihinde yapılan parlamento seçimleri, ulusal ve uluslararası gözlemciler tarafından izlendi. Mihail Saakaşvili seçimlere hile karıştırıldığını ileri sürdü ve bu durum uluslararası bağımsız kuruluşlarca da desteklendi. Ardından Tiflis’te yönetime karşı barışçı gösteriler düzenlenmeye başladı. Bu gösterilere demokratik muhalefet güçlerin neredeyse tamamı katıldı.
İktidar değişikliği
22 Kasımda gösteriler doruk noktasına ulaştı ve yeni parlamentonun açılışı sırasında, Şevardnadze’nin konuşma yaptığı sırada, Saakaşvili’nin önderliğindeki göstericiler ellerinde kırmızı güllerle (hareket adını buradan almıştır) parlamento binasına girdiler. Şevardnadze, konuşmasını yarıda keserek korumaları eşliğinde parlamento binasını terk etmek zorunda kaldı. Seçkin askeri birliklerin gösterilere müdahale etmeyi reddetmesinden sonra Şevardnadze, 23 Kasım’da, muhalefetin liderleri Saakaşvili ve Zurab Jvania ile görüşerek durum değerlendirmesi yaptı. Bu görüşmeye, bu arada Tiflis’e giden Rusya Dışişleri Bakanı İgor İvanov aracılık etti. Bu görüşmenin ardından Şveardnadze, devlet başkanlığı görevinden ayrıldığını duyurdu. Tiflis sokaklarında 100.000’den çok gösterici, havai fişeklerle, konserler ve danslarla zaferi kutladılar.
Yeni seçimlere değin parlamento başkanı Nino Burcanadze, anayasa gereği devlet başkanlığı görevini vekâleten üstlendi. 4 Ocak 2004 tarihinde devlet başkanlığı seçimleri yapıldı ve Saakaşvili, oyların ezici çoğunluğunu alarak devlet başkanı seçildi ve 25 Ocak’ta görevine başladı. 28 Mart tarihinde yapılan parlamento seçimlerini de ezici çoğunlukla Ulusal Hareket-Demokratlar kazandı.
Acara'da Gül Devrimi
Mayıs 2004’te, “İkinci Gül Devrimi” olarak adlandırılan halk hareketi Acara Özerk Cumhuriyeti’nin yönetim merkezi Batum’da gerçekleşti. Acara Özerk Cumhuriyeti'ni bir diktatör gibi yöneten Aslan Abaşidze ve devlet başkanı Miheil Saakaşvili arasındaki gerginliğinin ardından, Birleşik Ulusal Hareket ve Kmara tarafından harekete geçirilen binlerce Acaralı, Abaşidze’nin diktatörce yönetimini, ayrılıkçılığını ve militarizmini protesto etmeye başladı. Abaşidze, güvenlik güçlerini kullanarak Batum ve Kobuleti sokaklarındaki gösterileri dağıttı. Ancak göstericilerin sayısı giderek daha da arttı. 6 Mayıs 2004 tarihinde protestolara katılan bütün Acaralılar Batum’da toplandı. Ardından Gürcüstan Başbakanı Zurab Jvania ve İçişleri Bakanı Giorgi Baramidze ile Acara Özerk Cumhuriyeti İçişleri Bakanı Cemal Gogitidze arasında bir görüşme yapıldı. Görüşmenin başlıca konusu, özerk yönetimin sınırı olan Çolohi Irmağı kıyısındaki silahlı birliklerin çekilmesi oldu. Bu arada Abaşidze’nin emriyle, Çolohi Köprüsü havaya uçuruldu. Sonunda Abaşidze Moskova’ya gitmek ve Rusya’ya sığınmak zorunda kaldı. Ertesi gün Devlet Başkanı Saakaşvili, Batum’u ziyaret etti ve zaferi kutlayan Acaralılara özgürlük sözü verdi.
İntrauterin gelişme geriliği
İntrauterin gelişme geriliği (İUGG), hamilelik sırasında anne karnındayken fetüsün zayıf büyümesini ifade eder. Bunun olması için birçok sebep vardır ancak en sık görülen nedenler yetersiz anne beslenmesi ve fetüse yeterli oksijen sağlanamamasıdır.
Dünya çapında her yıl meydana gelen 4 milyon neonatal ölümün en az %60'ı intrauterin gelişme geriliği, erken doğum ve genetik anormalliklerden kaynaklanan düşük doğum ağırlığı ile ilişkilidir. Bu durum yetersiz beslenmenin doğumda önde gelen bir sağlık sorunu olduğunu kanıtlamaktadır.
İntrauterin gelişme geriliği, bir bebeğin gestasyonel yaşa göre küçük olmasına neden olabilir; bu, en yaygın olarak gestasyonel yaş için 10. persentilin altındaki bir ağırlık olarak tanımlanır. Hamileliğin sonunda düşük doğum ağırlığı ile sonuçlanabilir.
Türler
İUGG'nin 2 ana kategorisi vardır: yalancı İUGG ve gerçek İUGG.
Yalancı İUGG'de, fetüsün doğum ağırlığı karşılık gelen gestasyonel yaş için onuncu yüzdelik dilimin altındadır; ancak normal ponderal indeks, deri altı yağ birikimi ve vücut oranı görülür. Burada İUGG, olaysız rahim içi seyir nedeniyle meydana gelir ve uygun doğum sonrası bakım ve beslenme ile düzeltilebilir. Bu tür bebekler, gebelik yaşına göre "küçük bebek" olarak da adlandırılır.
Gerçek İUGG, köken olarak fetal veya maternal olabilen patolojik durumlar nedeniyle meydana gelebilir. Düşük vücut ağırlığına ek olarak anormal ponderal indeksi, vücut orantısızlığı ve deri altı yağ birikiminde azlık vardır. Simetrik ve asimetrik olmak üzere iki tiptir. Bazı durumlar hem simetrik hem de asimetrik büyüme kısıtlamasıyla ilişkilidir.
Asimetrik
Asimetrik İUGG'de, ağırlık ve uzunluk kısıtlaması vardır. Baş normal veya normale yakın hızlarda büyümeye devam eder (baş / beyin koruma). Deri altı yağ eksikliği, karaciğer ile orantısız ince ve küçük bir vücuda yol açar. Normalde doğumda fetüsün beyni karaciğer ağırlığının 3 katıdır. İUGG'de ise fetüsün beyni karaciğer ağırlığının 5-6 katıdır. Bu durumlarda, embriyo/fetüs ilk iki trimesterde normal olarak büyümüştür ancak üçüncü trimesterde zorluklarla karşılaşır. Bazen preeklampsi gibi sekonder komplikasyonlarla da karşılaşabilir. Orantısızlık dışındaki diğer semptomlar arasında kuru, soyulmuş cilt ve aşırı ince bir göbek kordonu bulunur. Bebek yüksek hipoksi ve hipoglisemi riski altındadır. Bu tür İUGG, sıklıkla fetüsü daha ileriki gestasyonel yaşlarda etkileyen dış faktörlerden kaynaklanır. Asimetrik İUGG'nin en yaygın nedenleri şunlardır:
Simetrik
Simetrik İUGG, genel olarak küresel gelişme geriliği olarak bilinir ve fetüsün hamilelik süresi boyunca yavaş geliştiğini ve bu nedenle çok erken bir aşamadan etkilendiğini gösterir. Böyle bir yenidoğanın baş çevresi vücudun geri kalanıyla orantılıdır. Çoğu nöron gebeliğin 18. haftasında geliştirildiğinden, simetrik İUGG'ye sahip fetüsün kalıcı nörolojik sekeli olma olasılığı daha yüksektir. Simetrik İUGG'nin en yaygın nedenleri şunlardır:
Patofizyoloji
İUGG nedeni fetüse (maternal veya uteroplasental) ekstrinsik ise, oksijen ve besin maddelerinin fetüse transferi azalır. Bu, fetüsün glikojen ve lipit depolarında bir azalmaya neden olur. Bu genellikle doğumda hipoglisemiye yol açar. Polisitemi, kronik hipokseminin neden olduğu artmış eritropoietin üretimine ikincil olarak ortaya çıkabilir. Hipotermi, trombositopeni, lökopeni, hipokalsemi ve pulmoner kanama genellikle İUGG'nin sonucudur.
İUGG nedeni ise fetüse intrinsik ise büyüme genetik faktörler ya da enfeksiyonun kaynaklı sekellerle sınırlandırılmıştır.
İUGG, çok çeşitli kısa ve uzun vadeli nörogelişimsel bozukluklarla ilişkilidir.
Serebral değişiklikler
Beyaz maddeye etkileri: Doğum sonrası bebeklerde yapılan çalışmalarda, İUGG'nin olduğu bebeklerde bir yıllık düzeltilmiş yaşta beyaz cevherin fraktal boyutunda bir azalma olduğu gösterilmiştir. Bu, bir yıllık düzeltilmiş yaştaki term (zamanında) ve pre-term (erken doğmuş) bebeklerle karşılaştırıldı.
Boz maddeye etkileri: Bir yıllık düzeltilmiş yaşta İUGG'li bebeklerde boz maddenin de azaldığı gösterilmiştir.
Sinirsel devre
İUGG'li çocukların genellikle nöral devre dahil olmak üzere beynin yeniden yapılandığı görülmüştür. Yeniden yapılanma, zamanında doğan çocuklar ile IUGR ile doğan çocuklar arasındaki öğrenme ve hafıza farklılıklarıyla ilişkilendirilmiştir.
Araştırmalar, İUGG ile doğan çocukların daha düşük IQ'ya sahip olduğunu göstermiştir. Ayrıca, [frontal lob] işlev bozukluğuna işaret eden başka eksiklikler de sergilerler.