cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Carolina Kostner
Kariyeri
Torino, İtalya'da düzenlenecek olan 2006 Kış Olimpiyatları öncesinde 2006 Avrupa Artistik Patinaj Şampiyonası'nda bronz madalya kazanan Köstner kendi ülkesindeki olimpiyatlara son avrupa ve dünya üçüncüsü olarak gitti.
Köstner 2006 Kış Olimpiyatları açılışında İtalya bayrağını taşıdı. Daha önce Köstner'in kuzeni Isolde Kostner'de İtalya bayrağını olimpiyatlarda taşımıştı. Olimpiyatları 9., ondan sonra düzenlenen Dünya şampiyonasını ise 12. olarak bitirdi. Köstner 2006-2007 Grand Prix sezonunu sakatlık sebebi ile kaçırdı. İtalya şampiyonasını ve ilk Avrupa şampiyonluğunu kazandı. (2007 Avrupa Artistik Patinaj Şampiyonası). Dünya şampiyonasında ise 6. oldu
2007-2008 sezonunda, Köstner katıldığı 2 Grand Prix yarışmasında madalya aldı ve kariyerinde ilk kez ISU Grand Prix Finali'ne katılma hakkı elde etti. Bu yarışmada Kim Yu-Na ve Mao Asada'nın ardından bronz madalya aldı. 2008 Avrupa Artistik Patinaj Şampiyonası'nda ikinci kez Avrupa şampiyonu oldu. 2008 Dünya Artistik Patinaj Şampiyonası'nda ise Köstner kısa programı birinci, serbest programı üçüncü geçti ve toplamda Mao Asada'nın ardından gümüş madalya aldı.
2008-2009 ISU Grand Prix sezonunda 2008 Skate Canada International'da 4. olmuş ve 2008 Cup of Russia'yı kazanmıştır. Bu sonuçlarla Köstner 2008-2009 Grand Prix Finali'ne gitmeye hak kazanmıştır. Burada ikinci kez Mao Asada ve Kim Yu-Na'nın ardında bronz madalya almıştır.
Köstner, Haziran 2009'da uzun zamandır koçu olan Michael Huth'dan ayrılmış. ve Frank Carroll ile çalışmaya başlamıştır.
Köstner programlarında üçlü flip+üçlü toe kombinasyonu yapmaktadır.
Kişisel hayatı
Carolina Köstner Bolzano, İtalya'da doğmuştur. Annesi Patrizia 1970'lerde ulusal düzeyde yarışan bir buz patencisi, babası Erwin ise İtalya ulusal takımı ile Dünya Şampiyonası ve Olimpiyatlara katılmış bir buz hokeycisiydi. İki erkek kardeşi vardır. . Köstner'in kuzeni Isolde Kostner'de 2002 Kış Olimpiyatları'nda alp disiplini'nde gümüş madalya kazanmıştır.
Umeå Havaalanı
Umeå Havaalanı (IATA: UME, ICAO: ESNU), İsveç'in Umeå şehrinin güneyinde bulunan havaalanıdır. 2011 itibarıyla İsveç'in en büyük yedinci havaalanıdır.
Havaalanı 2011 yılında 955,132 yolcuya ev sahipliği yaptı. Havaalanı Umeå şehir merkezinden yol olarak uzaklıktadır.
Tarih
Havaalanı 1962 yılında törenle açıldı ancak ilk uçuşu 1961 yılında yapılmıştır.
Kaim (Abbâsî-Memlûk halifesi)
Kaim  Tam Adı: Ebû’l-Bekâ' Hamza "el-Kâ'im biʿEmr i’l-Lâh" (ö. 1455) 69. İslam Halifesi.
Abbasi hanedanına mensuptur. 1451-1455 yılları arasında Memlük Devleti'nin koruması altında halifelik yapmıştır.
Trabzon'da 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi
2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi'nin Trabzon ili sonuçları (cezaevi oyları hariç);
Beechcraft Starship
Beechcraft Starship Burt Rutan'a ait Scaled Composites firması tarafından tasarlanan ve Beech Aircraft Corporation (Beechcraft) firması tarasından üretilen gelecek nesil görünümlü 6-8 koltuklu bir iş jetidir.
Trabzon'da 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi
Trabzon
Trabzon ilindeki 18 ilçenin toplam sonucu aşağıdaki gibidir;
Beechcraft Starship
Gelişim Süreci
Beechcraft'ın 1979 yılında Beechcraft King Air yerine kullanılacak bir iş jeti tasarımına karar vermesiyle söz edilmeye başlanan Starship programı, Raytheon firmasının şirketi satın almasıyla vücut bulmaya başlamış, Burt Rutan'ın tasarıma talip olmasıyla da 1982 yılında geliştirme çalışmalarına başlanmıştır. Tasarım büyük ölçüde Bilgisayar destekli tasarım (CAD) programı olan CATIA programı ile gerçekleştirilmiştir.
Trabzon'da 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi
Trabzon
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Beechcraft Starship
Gelişim Süreci
Scaled Composites firmasının tasarlama süreci içerisinde Model 115 adında %85 ölçekli bir prototip model üretilmiştir. Model 115 ilk uçuşunu 1983 yılında Ağustos sonlarında gerçekleştirmiştir. Zira Model 115, uçağın kendi modeli olan model 2000'de bulunması planlanan basınçlandırma sistemlerinden ve sertifikalandırılmış aviyonik sistemlerden yoksundur. Ayrıca malzeme ve uçak çerçevesi bakımından da epey farklıdır.
Trabzon'da 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi
Akçaabat
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Beechcraft Starship
Gelişim Süreci
İlk gerçek ölçülü Starship prototipi ise 15 Şubat 1986'da, ilk gerçek Starship ise 1988 sonlarında uçmuştur. 1988'e kadar proje için 300 milyon dolar harcanmıştır.
Trabzon'da 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi
Araklı
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Beechcraft Starship
Tasarım
Starship tasarımı birçok yönüyle önem teşkil etmektedir. Birincisi, Starship uçak çerçevesi malzemesi alüminyum yerine tamamen kompozit malzemelerden oluşmaktadır. O tarihe kadar bu malzemeler birçok askeri uçakta kullanılmış olmasına karşın, FAA'ın sertifikalandırdığı hiçbir sivil uçak bu malzemelerden oluşmamıştır. Starship'te uçağın ağırlığını düşürmek için bu malzemeler kullanılmıştır lakin buna rağmen ağırlık hedeflenenin üzerinde olmuştur.
Trabzon'da 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi
Arsin
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Beechcraft Starship
Tasarım
İkincisi, Starship bir kanarttır. Dümen görevini gören kontrol yüzeyleri kanat uçlarına yerleştirilmiştir.
Trabzon'da 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi
Beşikdüzü
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Beechcraft Starship
Tasarım
Üçüncüsü, bu uçak itici uçak tipindedir. Ayrıca uçak Rockwell Collins tarafından sağlanan 16-tüp cam kokpite sahiptir.
Satışlar
Ticari olarak uçak başarısız olarak nitelendirilebilir, çünkü yeteri kadar talep sağlanamamıştır. Uçak tüm bu özelliklerine karşın sadece 53 adet üretilmiş ve bir kısmı satılabilmiştir. Bu başarısızlığın altında fiyat, performans ve ekonomik şartlar bulunmaktadır. 1989 yılında uçağın liste fiyatı benzerleri olan Cessna Citation ve Learjet 31 ile yakın bir fiyatta; 3.9 milyon dolar olmuştur. Fakat bu uçakların azami seyir hızı Starship'ten sırasıyla 89 ve 124 knot daha yüksektir. Piper Cheyenne turboprop motorlu uçak Starship'ten hem daha hızlıdır, hem de fiyatı 1 milyon dolar kadar daha ucuzdur. Yine benzer uçak Piaggio P.180 Avanti benzer tasarıma sahip olup performans açısından daha başarılıdır. Dolayısıyla Starship rekabet gücünü yitirmiştir ve bunun altında da uçağın tasarım parametrelerinin istendiği gibi olmamasıdır.
Trabzon'da 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi
Çaykara
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Dernekpazarı
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Beechcraft Starship
Satışlar
Bugün bu uçak, uçağın sempatizanları ve bazı müzeler hariç çok da popüler değildir. Alüminyum bulundurmaması sebebiyle geri dönüşümü ekonomik zarar anlamına gelmektedir. Kalan Starship'lerden bazıları this satellite photo adresinde görülebilir. (Pinal Airpark, Tucson, Arizona)
Trabzon'da 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi
Düzköy
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Beechcraft Starship
Satışlar
Hâlâ hizmette olan dört adet Starship bulunmaktadır.
Trabzon'da 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi
Hayrat
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Köprübaşı
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Maçka
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Of
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Ortahisar
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Sürmene
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Şalpazarı
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Tonya
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Vakfıkebir
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Yomra
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Grebenstein
Grebenstein, Almanya'da Hessen eyaletinde yer alan bir şehirdir. Nüfusu 31 Aralık 2010 sayımlarına göre 5,936 kişidir.
Yay (silah)
Yay, kirişi kol kuvvetiyle gerilip salıverildiğinde oku kontrollü bir şekilde çok uzaklardaki hedefe saplayabilen bir savaş, av ve okculuk sporu aletidir. Kavs veya kabza da denir.
Tarihi
Yaydan önce ok ve mızrak elle, daha sonra da atlatl ile atılırdı. Bilinen en eski oklar son Buzul Çağı ertesi Üst Paleolitik ve Orta Taş Çağı dönemlerinde ortaya çıkmış ve Avustralya ve okyanus adaları dışında bütün dünyaya yayılmıştır.
En eski ok veya mızrak ucu Güney Afrika kıyılarında bulunmuş ve 71000 yıl öncesinden kalmadır, fakat bunlar atlatl ile atılan ucu taş temrenli mızrak ya da sivri çubuklar olabilir.
Olası en eski yay buluntusu 17500-18000 yıl öncesinden kalmadır ve Almanya'nın Mannheim-Vogelstang bölgesinde bulunmuştur.
Azilian adı verilen kültüre ait ok temrenleri İsviçre'deki Grotte du Bichon adlı mağarada avcının kemikleri yanında, biri avlanmış ayının üçüncü kaburga kemiğine saplı halde bulunmuş ve 13500 yıl öncesinden kalma olduğu tespit edilmiştir. Kenya'nın Turkana bölgesi Nataruk buluntu yerinde bir iskeletin kafatası ve göğüs kafesi içinde ok uçları bulunması ucu taş temrenli aletlerin 10000 yıl önce kullanıldığını düşündürmektedir.
En eski yekpare tahta yay karaağaçtan yapılmış Holmegaard yayı Danimarka'da MÖ 9000'den kalma olarak bulunmuştur. Aynı yerde MÖ 8000'den kalma birçok başka yay da bulunmuştur. Yüksek verimli kopyaları yapılmaktadır.
16. yüzyılda barutlu silahların yaygınlaşmasına kadar ok ve yay önemli bir avlanma ve savaş aletiydi. Ok ve yayın örgütlü ordu savaşlarında kullanımı Avrupa'da 17. yüzyılda bitti, fakat doğuda ve yeni dünyada av ve kabile savaşlarında 19. yüzyıla kadar kullanıldı. Kanada'nın kuzeyinde yay 20. yüzyıl sonuna kadar Ren geyiği avında örneğin Igloolik'te kullanılıyordu.
Yay yakın zamanda Sahra güneyi Afrika'da kabile savaş silahı olarak kullanılmıştır; Buna bir örnek 2009 da Kenya'da Kisii ve Kalenjin halkları arasındaki 4 ölü ile sonuçlanan çatışmada belgelenmiştir.
Yapı bakımından
Yaylar kirişle kasılmadan önceki yani kullanılmazkenki duruşlarına göre isimlendirilir.
Türk yayı
Türk yayı Asya kompozit yay geleneğinin zirve örneklerindendir. İslâmiyet'in ilk zamanlarında Arap oklarının mesâfesi bugünkü ölçülerle 500 metreyi geçmiyordu. Osmanlı İmparatorluğu'nda ise ok 845.5 metreye kadar fırlatılmıştır ve bu rekor hala kırılamamaktadır. Dar mekanda, at veya diz üzerindeyken kullanılabilecek kadar küçük, çok uzaktan vurabilecek, zırhlı hedefi delip öbür tarafta yalman verecek (dışarı çıkabilecek) kadar kuvvetlidir.
Yapım malzemeleri
Türk yayında kullanılan malzemeler çile tarafında (karın tarafında) manda boynuzundan kesilip şekil verilen şeritler iki şeritin yay ortasındaki kabzada birleştiği noktada küçük beyaz bir kemik, ortada ısıtılıp bükülmüş akçaağaç veya kızılcık ağacı tahtası ve hedef tarafında büyükbaş hayvanın arka ayağının toynak yakınındaki veya omurga sinirlerinden dövülüp didiklenerek ayrıştırılan kollajen lifleridir. Bu üç katman mersin balığının yüzme kesesinden elde edilen tutkal at kılından bir fırça ile sürülerek birbirine yay boyunca yapıştırılır. Sonra yay bir yıl gibi uzun bir süre kurutulur. Tam kurumuş haliyle yayın uçları birbirine değecek kadar hedef yönüne (sırt tarafına) büküktür. Yay ısıtılıp itinayla son şekli verilir.
Kullanımı
Yay çile takılı olmadan muhafaza edilir, sadece gerektiğinde kasılır (tirkeş/kiriş/çile takılır), kullanım ertesi fazla bekletmeden yasılır (tirkeş/kiriş/çile çıkartılır). Yay çile ya da kirişlerini sağ elle kuvvetli çekip düzenli bırakabilmek için kemankeşler başparmaklarına zihgir denilen oval bir halka (okçu yüzüğü) takarlardı. Yay'ın kabzası sol elle tutulur, ok yayın dış (sağ) yüzüne dayanır, kertiğiyle tutturulduğu ipek çile, (sağ) başparmak üzerindeki zihgir ile çekilir, başparmak işaret parmağıyla desteklenir, gözden çok zihnen nişan alınır, "ya hak!" diyerek çile salıverilir, ok yollanır. Solaklar zihgiri sol baş parmağa takar, oku da yayın sol yüzüne dayarlar.
Bölümleri
Yayın bölümlerine uçtan ortaya doğru baş, tonç kertiği, kertiği koruyan sinir sargısı, çile (kertiğe takılan halka kısmı), kasan, sal, kabza, çelik (yayın/kabzanın ortasını gösteren kemik çizgi) adları verilir. Sal-kabza geçiş bölgesi de sinir sargısı ile korunmuş olabilir. Çilenin ortasında okun el tutmasa da düşmeden yerinde kalmasını sağlayan gügül ya da diğer adıyla düğül vardır.
Çeşitleri
Türk yayları 105–125 cm uzunluğunda, 300-360 gr ağırlığında yapılırlar. Yaylar yapılışına göre tımanlı veya sağınlı, kullanım alanlarına göre de tirgeş, menzil, peşrev (pişrev en uzağa ok atabilen yaylar), kepaze (en az kuvvetle çekilebilen yaylar), hedef ve savaş yayları gibi çeşitleri vardır, yaylarla yapılan ok atış mesafelerine gez, atışı yapana da kemankeş denirdi.
Ustalığı
Yayın yapımı uzun bir emek mahsulü olduğu kadar ince bir sanatın da ifadesidir. İyi bir yayın yapımı çok sabır ister ve yıllarca sürebilir. Türklerde yay yapımına çok önem verilirdi. Sanatkarane yapılanlar altın ve yaldızla tezyin edilirdi. Süslemelerin bir köşesine (genellikle üst kasan başına) yapan ustanın adı ile yapım tarihi konulurdu. Bilhassa askeri müzelerde eski tarihlerde kullanılan çeşitli yay örnekleri pek çoktur.
Türk halk kültüründe yeri
Türklerde yay kutlu bir silahtır ve büyük önemi vardır. Gökyüzünü sembolize eder. Oğuz Kağan Bozoklar denen oğullarına Altın Yay’ı üçe bölerek vermiştir. (Diğer oğullarına da Üçokları üçe bölmüştür.) ise Alkım (Gökkuşağı) Altı Yay veya Altı İpli Yay olarak düşünülür. Sözcüğün genişlik anlamı vardır. Yaz sözcüğü ile aynı kökten gelir. Yay/Cay aynı zamanda ilkbahar demektir. Orhun alfabesinde ok ve yay kendi isimleri ve görünüşleriyle harf olarak vardır (Unicode 8.0 sürümünde U+10C16, U+10C38 , yukarı bakanı U+10C39 ).
Işın izleme
Işın izleme (İngilizce: Ray tracing), gerçek dünyada ışığın ne şekilde hareket ettiğini göz önünde bulundurarak bir sahnenin görüntüsünü çizen bir grafik oluşturma yöntemidir. Ancak bu yöntemde işlemler gerçek yeryüzündeki yolun tersini izler. Gerçek dünyada ışık ışınları bir ışık kaynağından çıkar ve nesneleri aydınlatırlar. Işık, nesnelerden yansır ya da şeffaf nesnelerin içinden geçer. Yansıyan ışık gözümüze ya da kamera merceğine çarpar. Yansıyan ışık ışınlarının çoğu bir gözlemciye erişmediği için bir sahnedeki ışınları izlemek sonsuza dek sürebilir.
Giriş
Günümüzde pek çok alanda bilgisayar kullanımı oldukça yaygınlaşmıştır. İlk zamanlarda sadece bazı hesaplamalar yapmak için kullanılan bilgisayarlar, kullanım alanları genişledikçe insan hayatında daha çok yer edinmiş, iletişim yetenekleri geliştikçe de insanla daha çok ortamı paylaşır hale gelmişlerdir. Bu bağlamda görüntünün güzel olması pek çok uygulama için gerekli olmakla beraber, güncel uygulamaların büyük kısmında gerçekçilik de büyük önem taşır. Örneğin oyunlar ve animasyonlar bilgisayar dünyasında oldukça popülerdir. Görüntünün gerçekçi ve güzel arasında, uygulanabilir, yakın olması, metodun gerçek dünyada ışığın çevreyle olan etkileşimini modellemeye çalışmasıdır.
Phong aydınlatma modeline göre herhangi bir pikselin renk değeri belirlenirken üç bileşen kullanılır. Bunlar ortam (ambient), yaygın (diffuse) ve aynasal (specular) bileşenlerdir. Bu üç bileşen, toplamları 1’e eşit olan üç katsayı ile toplanarak, ilgili pikselin renk değeri hesaplanır. Klasik ışın izleme yöntemi, ambient değerini gerçekçi olarak modelleyememektedir. Örneğin tavanında bir lambanın bulunduğu bir odanın simülasyonu yapılmak istendiğinde, odanın tavanı neredeyse tamamen karanlık kalmaktadır.
Ayrıca aynı odada bir masa olduğunu farz edersek, masanın altının da tamamen siyah olduğu görülür. Gerçek dünyada bazı yüzeylerin tamamen karanlık olmamasına rağmen, ışın izlemenin sonucunda tamamen karanlık olmasının nedeni, ışık kaynağından çıkan ışınlar tarafından doğrudan aydınlatılmayan yüzeylerin gerçekte aydınlık olmasıdır. Yani sahnede aydınlık görünmesine rağmen, ışık kaynağından çıkan ışınların direkt olarak çarpmadıkları yüzeyler bulunmaktadır. Bu yüzeyler kırılmalar veya yansımalar neticesinde aydınlanmaktadır. Bu işleme Dolaylı aydınlatma (Indirect Illumination) denir. Doğrudan aydınlatılmayan bu yüzeylerin renk değerlerinin hesaplanması, derinliği önceden belirlenmiş özyinelemeli bir algoritmayı gerekli kılar. Aksi takdirde görüntünün tamamen gerçekçi olması beklenemez. Elbette ki bu algoritmanın koşması, görüntünün daha da geç hesaplanmasına neden olacaktır. Bu nedenle algoritmanın optimum olması çok önemlidir.
Işın İzleme Yöntemine Giriş
Boyama, 3B nesnelerin herhangi bir noktasındaki renk değerinin belirlenmesine denir. Bu renk belirleme işlemi ışıklandırma, gölgelendirme, geçirgenlik, yansıma ve kırılmaya bağlı olarak belirlenir.
Görünmeyen yüzeylerin kaldırılması ise, gözlemci tarafından 3B nesnelere bakıldığında, manzaradaki cisimleri oluşturan yüzeylerden görünmeyenlerin kaldırılması, dolayısı ile görünenlerin belirlenmesi işlemine verilen addır.
Işın izleme yöntemi hem görünmeyen yüzeylerin kaldırılması, hem de renk değerlerinin belirlenmesine ilişkin çözümler sunar.
İleri Yönlü Işın İzleme (Forward Ray Tracing) Yöntemi
Işık kaynağından doğrusal olarak saçılan ışınların cisimlerden yansıması ya da kırılması sonucu göze ulaştığı kabul edilerek yapılan modellemeye İleri Yönde Işın İzleme (Forward Ray Tracing) yöntemi denir. Gerçek yeryüzündeki görme, bu modele uygun olarak gerçekleşmektedir.
Gerçek dünyada ışık kaynağından saçılan milyarlarca fotonun çok az bir kısmı göze ulaşır. Bu model bilgisayar ortamında gerçeklenirken, göze ulaşamayan fotonlar için çok sayıda gereksiz hesaplama yapılacaktır. Bu nedenle ileri yönde ışın izleme yönteminin bilgisayar ortamında gerçeklenmesi oldukça zordur.
Geri Yönlü Işın İzleme (Backward Ray Tracing) Yöntemi
Göze ulaşmayan ışınların sisteme getireceği yükten kurtulmak için, sadece göze ulaşan ışınlar için hesaplama yapılması istenir. Bu nedenle ışın izleme yönteminin bilgisayar ortamında gerçeklenmesi için Geri Yönde Işın İzleme (Backward Ray Tracing) modeli kullanılır. Bu modelde ileri yönde ışın izleme yönteminin tersine, ışınların gözden çıkarak cisimlere çarpıp yansıması ya da kırılması sonucu ışık kaynağına ulaştığı kabul edilir. Bu yaklaşım sayesinde ileri yönde ışın izleme yöntemindeki gibi ışık kaynağından çıkan tüm ışınlar için değil, sadece göze ulaşabilen ışınlar için hesaplama yapılmış olur.
Geri yönde ışın izleme yönteminde, gözlemcinin belli bir noktadan, görüntü düzlemine dik olarak baktığı varsayılır. Bakış noktasından çıkıp görüntü düzleminden geçen ışınlar, cisimlere çarptıktan sonra kırılarak veya yansıyarak ışık kaynağına ulaşıyorsa, ilgili pikselin rengi ışık kaynağının konumuna, cisimlerin rengine, yansıtma ve geçirgenlik özelliklerine göre belirlenir.
Eğer tüm yansımalar ve kırılmalar sonucunda, gönderilen ışın ışık kaynağına ulaşmazsa, ilgili piksel siyaha boyanır. Burada yapılan yansıma ve kırılma işlemleri için bir derinlik değeri belirtilmelidir. Aksi takdirde işlemler çok uzun zaman alabilir.
Işının Tanımı
Işının matematiksel olarak ne ifade ettiğini belirtmek faydalı olacaktır. Işın, başlangıç noktası ve doğrultusu olan vektörel bir büyüklüktür. Başlangıç noktası R0 olan, Rd doğrultusu boyunca ilerleyen R vektörü aşağıdaki gibi tanımlanabilir:
''R = R0 + t Rd, t > 0 (2.1)
Burada t, Rd doğrultusu boyunca giden R ışınının R0 başlangıç noktasına uzaklığıdır. t değerinin R0 ile Rd arasındaki uzaklığa tam olarak eşit olması için Rd’nin boyu 1 olmalı, yani Rd normalize edilmelidir.
Birincil Işınların Üretilmesi
Bakış noktasından yollanan ve görüntü düzlemindeki her pikselin merkezinden geçen ışınlara, Birincil Işınlar (Primary Rays) denir. Işın izleme yönteminin ilk adımı birincil ışınların oluşturulmasıdır.
Birincil ışınlar cisimlere çarpıp yansıyarak ya da kırılarak ışık kaynağına ulaşırsa görüntü düzlemindeki ilgili pikselin rengi, bu birincil ışının çarpıp yansıdığı ya da kırıldığı cisimlerin fiziksel özelliklerine göre belirlenecektir.
Birincil ışınların üretilebilmesi için, ilk olarak doğrultunun hesaplanması gerekir. Bunun için 2.1 ifadesi yeniden düzenlenir : Rd = (R - R0) / t (2.2)
Anlaşılacağı gibi, birincil ışının doğrultusunun hesaplanması için iki noktaya ve bir uzaklık bilgisine ihtiyaç vardır. İki noktadan birincisi genellikle R0 = [ 0 0 0 ] olarak seçilen bakış noktasıdır. İkinci nokta ise, renk değeri hesaplanmak istenen pikselin koordinatlarıdır. t değeri hipotenüs teoreminden hesaplanabileceği gibi iki nokta arası uzaklık formülünden de bulunabilir. Ancak biz t değerini, kesişim testi neticesinde bulacağız.
Bununla beraber, Rd’nin normalize edilmiş halini bulmak için X, Y ve Z koordinatlarını ayrı ayrı t’ye bölmek yeterlidir. Rd’nin bulunması ile birincil ışın üretimi bitmiş olur. Böylece başlangıç noktası ve doğrultusu bilinen bir vektör elde edilmiştir. Bu birincil ışın ile manzaradaki bir yüzeyin kesişip kesişmediğini tespit etmek için, başlangıç noktası R0’ın ve doğrultu vektörü olan Rd’nin bilinmesi yeterlidir.
Kesişim testlerinde, ışın ile yüzeyin kesişimi araştırılır. Eğer kesişim varsa 0’dan büyük bir t değeri geri döndürülür. Aksi takdirde t değeri 0 olur. Hesaplanan bu t değeri sayesinde yüzey üzerindeki kesişim noktasının koordinatları belirlenir. Eğer ışın bu kesişim noktasından kırılarak veya yansıyarak yoluna devam edecekse, kesişim noktası yeni başlangıç noktası yani R0 olur. Yansıma veya kırılma doğrultusu belirlenerek yeniden kesişim testleri yapılır. Bu ışınlara İkincil Işın (Secondary Rays) denir. İkincil ışınlar istenen derinlik değerindeki bir özyinelemeli bir algoritma ile ışık kaynağına ulaşıncaya kadar yeniden hesaplanır.
Gerçek Piksel Koordinatlarının Hesaplanması
Görüntü düzleminin her bir pikseline karşılık, manzarada birden çok piksel karşılık düşer. Örneğin 10 x 10 boyutunda ve bakış noktasından z doğrultusunda 5 birim uzakta bir görüntü düzleminin bulunduğunu varsayalım. Eğer manzaramızın çözünürlüğü 1024 x 768 olarak seçilirse, 10 x 10 birimlik görüntü düzleminin herhangi bir (X, Y, 5) noktasından geçen ışının gerçek piksel koordinatları :
(10 * X / 1024 – X0, Y0 – 10 * Y / 768, 5 ) 	olur. (2.3)
Bu ifadedeki (X0, Y0, 5 ) noktası, 10 x 10 birimlik görüntü düzleminin en üst sol köşesinin koordinatlarıdır.
Görünmeyen Yüzeylerin Kaldırılması
Görünmeyen yüzeylerin kaldırılmasının, gözlemci tarafından 3B nesnelere bakıldığında, manzaradaki cisimleri oluşturan yüzeylerden görünmeyenlerin kaldırılması, dolayısı ile görünenlerin belirlenmesi işlemine verilen ad olduğunu belirtmiştik.
Görünmeyen yüzeylerin kaldırılmasında kullanılan başlıca yöntemler Derinlik Tamponu (Z-Buffer) ve Işın İzleme (Ray Tracing) ’dir. Derinlik tamponu yönteminde üç boyutlu cisimlerin iki boyutlu görüntü düzlemine izdüşümü alınırken, ilgili pikselin renk değerinin yanı sıra cisimle kesişim noktasının Z değeri de saklanır. Aynı piksel için yeni bir cisim kesişimi algılandığında Z değerleri karşılaştırılır. Yeni Z değeri eskisinden küçükse bu pikselin rengi yeni cismin rengi ile değiştirilir ve Z değeri yenisiyle güncellenir.
Işın izleme yöntemi ile görünmeyen yüzeyler kaldırılırken, bakış noktasına göre aynı doğrultuda bulunan yüzeylerden, t uzaklığı en küçük olanı seçilmelidir. İlgili pikselin renk değeri hesaplanırken, seçilen bu yüzey esas alınır, diğerleri göz ardı edilir.
Dikkat edilirse, Z Buffer yöntemi ve benzeri tüm diğer yöntemlerde kullanılan çokgen türü üçgen olmasına rağmen, ışın izlemede işlemler yönteminde piksel mertebesinde gerçekleştirilir. Bu sayede eğrisel yüzeylerde bile iyi sonuçlar elde edilir. Diğer yöntemlerde bu derece gerçekçi sonuçlar elde etmek için çokgenlerin son derece küçük seçilerek bir piksel boyutuna indirilmesi gerekir ki oldukça zor, hatta imkânsız denilebilir.
Arka Yüzeylerin Kaldırılması (Backface Culling)
Görünmeyen yüzeylerle ilgili diğer bir konu da arka yüzeylerin kaldırılmasıdır. Arka yüzeyler, bakış noktasından bakıldığında asla görülemeyecek olan yüzeylerdir. Örneğin dik olarak bakılan bir küpün arka yüzeyi asla görülemez. Bu yüzeylerin kaldırılması ışın izleme yönteminin hızlanmasını sağlar. Bununla birlikte arka yüzeylerin kaldırılması ışın izleme yöntemi ile çok kolay gerçekleştirilebilir.
Işın - Nesne Kesişim Testleri
Bu kısımda ışın izleme yönteminde kullanılacak temel matematiksel işlemler için gerekli vektörel ifadeler ve işlemler anlatılacaktır.
Üç Boyutlu Uzayda Noktanın Tanımı
Üç boyutlu uzayda bir P noktası, kendine ait X, Y, Z koordinatları ile aşağıdaki gibi ifade edilebilir:
P = [ x y z ] (2.4)
Skaler Çarpım
İki vektörün skaler çarpım değeri karşılıklı olarak x, y ve z değerlerinin çarpımlarının toplamına eşittir. Skaler çarpımı * sembolü ile temsil edilirse V1 ve V2 vektörlerinin skaler çarpımı aşağıdaki gibi hesaplanır:
V1 * V2 = (V1X * V2X) + (V1Y * V2Y ) + (V1Z * V2Z) (2.5)
V1 ve V2 vektörlerinin boyunun 1 birim olduğu, yani her iki vektörün de normalize olduğu durumda, bu iki vektörün skaler çarpımı iki vektörün arasındaki açının kosinüs değerini verir. İki vektör arasındaki açının kosinüsü difüz aydınlatmada kullanılır.
Vektörel Çarpım
Vektörel çarpım işlemini x sembolüyle temsil edersek V1 ve V2 vektörlerinin vektörel çarpımı aşağıdaki gibi hesaplanır: V1 x V2 = [ V1Y* V2Z - V1Z* V2Y V1Z* V2X - V1X* V2Z V1X* V2Y - V1Y* V2X ] (2.6)
Vektörel çarpım, ışın izleme yönteminde üçgenlerin normalini bulmak için kullanılır. Yansıyan veya kırılan ışınların yeni doğrultularının hesaplanması için yüzeye dik olan vektörün, yani yüzey normalinin, bilinmesi gerekir.
Difüz ve speküler aydınlatma yapılırken de yüzey normali kullanılır. Ayrıca arka yüzey kaldırmada da hangi yüzün arka yüzey olduğunu belirlerlerken yüzey normali esas alınır. Bakış noktası ile arasında 90°’den daha büyük açı bulunan yüzeyler, arka yüzey kabul edilir.
Tüm bu işlemlerde kullanılacak olan yüzey normalinin birim vektör olması, yeni normalize olması, gerekir.
Barisentrik Koordinatlar
Üçgenin bir köşesinden başlanıp, kenarları belli katsayılarla çarparak başlangıçta alınan köşeye eklenirse, üçgen içinde istenen bir noktaya ulaşmak mümkündür. Kenarların çarpıldığı katsayılara Barisentrik Koordinatlar denir. Üçgen içindeki herhangi bir noktanın barisentrik koordinatlar cinsinden gösterimi aşağıdaki gibidir :
t (u, v ) = V0 + u (V1 – V0 ) + v (V2 – V0) (2.7)
Bu ifadedeki u ve v değerleri barisentrik koordinatlardır ve aşağıdaki şartları sağlamalıdır:
u ≥ 0 ve v ≥ 0 için u + v ≤ 1
Barisentrik koordinatlar bu çalışmada hızlı kesişim testleri gerçekleştirilirken kullanılmıştır. Tomas – Möller kesişim testinde Barisentrik koordinatlardan faydalanılarak daha kısa sürede kesişim testi yapılabilmektedir.
Işın – Yüzey Kesişim Testi
Orijine olan uzaklığı D olan, Pn = [ A B C ] normaline sahip olan P yüzeyini denklemi aşağıdaki gibidir :
Ax + By + Cz + D = 0	 (2.8)
A * Vo,x + B * Vo,y + C * Vo,z + D = 0 (2.9)
2.9 ifadesinden D değeri bulunur. Eğer P yüzeyi ile R ışını kesişiyorsa, R’nin o noktaya karşılık gelen t değeri için yüzey denklemi sağlanmalıdır.
A * (X0 + tXd) + B * (Y0 + tYd) + C * (Z0 + tZd) + D = 0 (2.10)
t = - (A * X0 + B * Y0 + C * Z0 ) / (A * Xd + B * Yd + C * Zd ) (2.11)
Eğer t < 0 ise kesişim yoktur. Eğer t > 0 ise kesişim vardır ve kesişim noktası I aşağıdaki gibi hesaplanabilir :
I (X, Y, Z) = (X0 + tXd, Y0 + tYd, Z0 + tZd ) (2.12)
Işın-Üçgen Kesişim Testleri
3B nesneler genellikle üçgenlerden oluşacak şekilde modellenir. Bu sebeple kesişim testi algoritmalarının çoğu üçgenler üzerine yoğunlaşmıştır.
Alan Hesabı İle Işın – Üçgen Kesişim Testi
Bu yöntem, ışın – üçgen kesişim testleri arasından en basit olanıdır. Öncelikle ışın – yüzey kesişim testi yapılmalıdır. Daha sonra ışın ve yüzeyi oluşturan üçgenin köşe noktaları görüntü düzlemine perspektif olarak izdüşürülür. Kesişim noktası ile üçgenin ikişer noktası sıra ile alınarak üç tane alt üçgen elde edilir. Bu üçgenlerin alanları hesaplanarak toplanır. Elde edilen toplam alan, kesişim testi yapılan üçgenin alanına bir ε kadar yakınsa ışın üçgenin içindedir yani ışın ile üçgen kesişmektedir denir.
Açı Hesabı ile Işın -Üçgen Kesişim Testi
Işın düzlem kesişim testinden elde edilen kesişim noktasının üçgenin içerisinde olup olmadığının kontrolü için kullanılan diğer bir yöntem de açı testidir. Yine ilk olarak ışın – yüzey kesişim testi yapılmalıdır. Daha sonra ışın ve yüzeyi oluşturan üçgenini köşe noktaları görüntü düzlemine perspektif olarak izdüşürülür. Kesişim noktası ile üçgenin ikişer noktası sıra ile alınarak üç tane üçgen elde edilir. Bu üçgenlerin I noktasını merkez nokta kabul eden açıları hesaplanarak toplanır. Elde edilen toplam açı 360° ise ışın üçgenin içindedir yani ışın ile üçgen kesişmektedir denir.
Tomas Möller Işın – Üçgen Kesişim Testi
Yukarıda anlatılan tekniklerin her ikisi de kesişim testi yapmadan önce ışın – yüzey kesişim testi yapılmakta, daha sonra perspektif izdüşümü yapılmaktadır. Böylece problem 3B’dan 2B’a indirgenmekte ve test esnasında 2B noktanın 2B üçgenin içinde olup olmadığı araştırılmaktadır. Ancak tüm bu işlemler için öncelikle yüzey denkleminin belirlenmesi, dolayısı ile normalin hesaplanması gerekmektedir. Elbette ki kesişim testine geçilmeden önce yapılan bu işlemler algoritmanın yavaş çalışmasına neden olmaktadır. Bunun yerine kullanılan Tomas – Möller kesişim testinde yüzey normalinin hesaplanması gerekmemektedir.
Kesişim Testi Algoritması
Başlangıç noktası R0 olan ve Rd doğrultusu boyunca ilerleyen R vektörünü aşağıdaki gibi tanımlamıştık
R = R0 + t Rd, t > 0 (2.1)
Kesişim testi yapılacak olan üçgenin köşeleri Vi ise, üçgen üzerindeki herhangi bir t (u, v ) noktasının barisentrik koordinatlarını aşağıdaki gibi ifade etmiştik:
t (u, v ) = V0 + u (V1 – V0 ) + v (V2 – V0) (2.7)
R ışını, verilen üçgeni bir t (u, v ) noktasında kesiyorsa, aşağıdaki ifade sağlanmalıdır :
R0 + t Rd = V0 + u (V1 – V0 ) + v (V2 – V0) (2.13)
2.13 ifadesi düzenlenirse, u, v ve t’ye bağlı bir lineer denklem sistemi elde edilir. Bu sistemin çözülmesi halinde u, v ve t bulunur. Görüldüğü gibi bu yöntemde yüzey normali ve perspektif izdüşüme gerek yoktur.
Algoritmanın Uygulanması
IşınÜçgenKesişimi (o, d, vo, v1, v2 )
Gölgeler
Bir yüzeye ışığın gelmesini engelleyen başka bir yüzey varsa, ışığın ulaşamadığı yüzey gölgede kalmış olur. Gölge testi için, kesişim noktasından ışık kaynağına yollanan ışınlar ile diğer nesnelerin kesişimleri araştırılır. Eğer kesişim tespit edilirse yüzey gölgelenir.
Gölgelemenin gerçekleşmesi için, test için gönderilen ışından elde edilen kesişim noktası ile testi yapılan yüzey arasındaki uzaklığın, yüzeyin ışık kaynağına olan uzaklığından daha küçük olması gerekir.
Aynasal Yansıma
Diğer yöntemlerde çok zor tanımlanmasına rağmen, ışın izleme yönteminde yansıyan ve kırılan ışınlar mükemmel şekilde modellenebilir. Böylece son derece gerçekçi görüntüler elde edilebilir.
Eğer bir yüzeyin yansıtıcılık özelliği varsa, bu yüzeye çarparak yansıyan ışın diğer bir yüzeye çarptığında, bu yüzeyin rengi yansıtıcılık özelliği bulunan yüzey üzerinde görülür. Elbette bu işlem için de derinliği belirlenmiş özyinelemeli bir algoritma koşulmalıdır.
Yansıma değerinin belirlenmesi oldukça kolay bir işlemdir. Gerekli olan bir nokta ve bir doğrultudur. Nokta, ışın ile yansıtıcı yüzeyin kesişim noktasıdır ki artık yeni bir başlangıç noktası olmuştur. Bu noktadan yansıyacak olan ışının doğrultusu, gelen ışının doğrultusuna ve normale bağlıdır. Zira gelen ışın ile normal arasındaki açı, yansıyan ışın ile normal arasındaki açıya eşit olmalıdır. N ilgili yüzeyin normali, I gelen ışının olmak üzere Rref yansıma doğrultusu aşağıdaki gibi hesaplanır :
Rref = I – 2 (I * N ) * N (2.14)
POV-Ray gibi ışın izleme programları ise simüle edilen bir kamera ile başlarlar ve ışık ışınlarını sahneye yollarlar. Kullanıcı kameranın, ışık kaynaklarının, nesnelerin yerini ve bunların yüzey özelliklerini belirler, eğer isterse sahneye sis, duman, ateş gibi atmosferik etkiler de ekleyebilir.
Sonuç görüntüdeki her piksel için bir ya da daha çok ışın kameradan sahneye yöneltilir ve sahnedeki bir nesne ile kesişip kesişmediğine bakılır. Kameradan çıkan bu ışının bir nesneyi kestiği her noktadaki yüzey rengi hesaplanır. Bunun için ışınlar sahnedeki her ışık kaynağına da yönlendirilir ve böylece kaynaklardan gelen ışık miktarı da hesaplanır. Benzer şekilde her yüzey noktasının gölgede kalıp kalmadığı hesaplanır. Yüzeyin şeffaf olup olmamasına göre de ne kadar ışığı geçirdiği ve ne kadar ışık kırılmasına yol açtığı da hesaplanarak nihai renk belirlenir.
Ultima Online
Ultima Online, Origin Systems tarafından geliştirilmiş ve 24 Eylül 1997'de piyasaya sürülmüş bir MMORPG oyunudur. 2004 yılında firmanın Electronic Arts tarafından kapatılıp, çalışanlarının başka alt firmalara dağıtılmasında sonra oyunun geliştiriciliği sırasıyla Electronic Arts (2004 -2006), Mythic Entertainment (2006 -2014) ve Broadsword'a (2014- ) devredilmiştir.
Yetenek puanları ve karakter gelişimi
Genel anlamda karakterlerin gelişmişliği, yetenek puanlarının büyüklüğü ile ölçülür.
Oyun, terzilikten büyücülüğe, ozanlıktan hırsızlığa, oldukça geniş bir yetenek yelpazesi sunar. Yetenek puanları, tek ondalık basamaklı, yüz üzerinden sayılarla belirlenir. Her yetenek için en yüksek değer 100.0'dır fakat oyun içinde elde edilebilen ziynetler ve Güç Parşömenleri sayesinde bu değer 120.0'a çıkartılabilir. Benzer şekilde, bir karakterin yetenek puanları toplamı için sınır 700.0'dır ve bu sınır oyuncunun hesap yaşına göre 720.0'a kadar çıkabilir.
En güncel sürüme göre bir karakterin sahip olabileceği yetenekler şöyledir (İngilizce):
Karakterlerin, yetenek puanları dışında, kuvvet, çeviklik ve zeka olmak üzere üç adet fiziksel puanı bulunmaktadır. Bu puanların toplamı 225'i geçemez ve puan başı en yüksek değer 100 dür. Oyuncu hesabının, açıldığı tarihten itibaren aktif olduğu ayların fazla olması halinde bazı sunucularda puan toplamı 255'e kadar çıkarılabilir.
Eklenti paketleri
Orijinal Ultima Online üzerine, oyunun devamlılığını sağlama amacıyla çeşitli eklenti paketi hazırlanıp piyasaya sürülmüştür. Bu eklenti paketleri oyuna yeni silahlar ve yaratıkların yanı sıra, yeni karakter sınıfları, hatta oyun içinde gidilebilecek yeni topraklar da sunabilmektedir. Şimdiye dek piyasaya sürülmüş sekiz adet eklenti paketi bulunmaktadır.
Bu paketlerin isimleri ve piyasaya sürülüş tarihleri şöyledir:
Ayrıca bakınız
Shards Online
Bağlantılar
Ultima Online Resmî site
Ultima Online Bilgi Edinme Sitesi
Ultima Online Europa Sunucusu Resmi Etkinlik Sitesi
İkinci Sen (Aygün Kazımova şarkısı)
"İkinci Sen", Azeri şarkıcı Aygün Kazımova'nın ve Türk şarkıcı ve bestecilerinden olan Sinan Akçıl'ın şarkısıdır. Şarkı 2012 yılında Azerbaycan'da 'Yılın Düeti' ödülünü aldı.
Şarkı hakkında
Şarkı ilk önce 2012 yılında Bakü'de düzenlenen "Eurovision 2012" şarkı yarışmasına aday olan Hande Yener için yazılmıştı. Ama Hande Yener yarışmaya gitmeyince, Sinan Akçıl şarkıyı Hande'yle değil Aygün Kazımova ile düet yaptı. Şarkının söz ve müziği Sinan Akçıl'a aittir. Şarkının düzenlenmesini Sinan Akçıl ve Tolga Kılıç yapmıştır.
Video klibi
Şarkıya menajeri Murat Küçük yönetmenliği ile klip çekildi. Klip özel izinler alınarak İstanbul'da Avusturya konsolosluğunda çekildi.
São Miguel das Missões
São Miguel das Missões, güney Brezilya'nın Rio Grande do Sul Eyaletinde yer alan bir belediyesidir. Belediye 1,246 kilometrekare alan kaplamaktadır ve belediyede 7,682 kişi yaşamaktadır.
Kasaba, 1632'de kurulan İspanyol Cizvit sömürge misyonerlik yerleşimi, San Miguel Arcángel'in çevresinde büyüdü. Brezilya'ya bağlandıktan sonra São Miguel das Missões Misyonerlik Yerleşimi olarak yeniden adlandırıldı.
1984 yılında São Miguel das Missões Misyonerlik Yerleşimi, UNESCO tarafından Guranîlerin Civit Misyonerlikeri adı altında, Arjantin'deki dört Cizvit yerleşimi ile birlikte Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir.
Resimli taslak
"Resimli taslak, bir teknik dekupajdır. Kurgulama işleminde sahnelerin hem sözcüklerle bir betimlemesi yapılır hem de her sahne çizgi filmlerde olduğu gibi şematik bir biçimde görselleştirilir. Doğal olarak resimli taslağı oluşturmak için hareketleri belirtmek amacıyla bazı kalıplar oluşturulmuştur. Hareketler (kişilerin hareketleri, optik kaydırmalar, kameranın hareketleri), çekim açıları vb. ile ilgili geleneksel belirtmeler vardır. Bu belirtmeler yazılı olabildiği gibi (kısaltmalar, terimin baş harfleriyle gösterilmesi vb.) görsel de olabilir (oklar, noktalı çizgiler vb.). Resimli taslaklar, fantastik ya da bilimkurgu filmleri gibi özel türlerin çekimlerinde kullanılır. Bilindiği gibi bu türlerde belli sayıda çekim açısı ve ayrı ayrı teknisyenler tarafından gerçekleştirilen efekt hileleriyle filmin son görüntüsü elde edilir. İşte bu durumlarda filmin sonu çeşitli maketler, eklemeli oyuncaklar, gerçek oyuncular vb. bir araya getirilerek önceden görselleştirilir, bunun evre evre gerçekleştirilmesi sonraki iştir. Resimli taslaklar, bunun dışında stüdyoda çekilen her filmde çok keskin bir dekupaj (kurgulama) elde etmek istendiğinde kullanılır: Reklam spotları, stüdyoda çekilen polisiye filmler (Claude Miller'ın Korkunç Şüphe 'si, Lam Re'nin gerçekleştirdiği resimli taslaklarla oluşturulmuştur.)
Yahudilikte matem
Yahudilikte matem Yahudiliğin klasik Tora ve rabbani metinlerindeki minhag ve mitsvaların bileşiminden türemiştir. Matemin uygulanış şekli, Yahudi cemaatinden Yahudi cemaatine çeşitlilik gösterir.
Vefat haberi alındıktan sonra
Vefat haberi alındıktan hemen sonra bu dua okunur:
Gelenekler arasında, vefat haberi alan kişinin, giysisinin bir parçasını yırtması bulunur.
Ortodoks erkekler, kalbin bulunduğu, giysilerinin sol tarafındaki klapalarını keserler. Ortodoks olmayanlar ise genelde kravatlarını keserler veya yırtılmış siyah bir kurdeleyi düğmelerine takarlar.
Hevra kadişa
Hevra kadişa (חברה קדישא "kutsal arkadaşlar"), Yahudi merhumu geleneklere uygun olarak defne hazırlayan, genelde gönüllü kadın ve erkeklerden oluşan arkadaşlar topluluğudur. Bu kişilerin görevi merhuma gereken saygıyı göstermek, merhumu ayinsel olarak temizlemek ve ona kefen giydirmektir.
Eğer halihazırda bir mezar kazıcı bulunmuyorsa, mezarı kazma işlemi bu topluluğun erkek üyelerine düşer. İsrail'de, özellikle merhum Yahudi dürüst bir insansa, bu kişinin hevra kadişası olmak ve mezarını hazırlamak onursal bir hareket olarak kabul edilir.
Bu topluluk, Şiva'ya oturan matemlilerin yardımına yetişir ve yemek hazırlama, dua servislerini düzenleme gibi ihtiyaçlarını karşılar.
Bedenin hazırlanması — Tahara
Defin için bedenin hazırlanması üç ana aşamadan geçer: yıkama (rehitsa), arınma (tahara) ve kuşanma (halbaşa). Aşamalardan birinin adı olan tahara terimi aynı zamanda defnin hazırlanma süreci için kullanılan genel bir terimdir.
Genel olarak taharanın uygulanış aşamaları şöyledir:
Tabut kapandıktan sonra hevra, tahara sırasında yeteri kadar saygı göstermeme ihtimaline karşı merhumdan kendisini affetmesini ister.
Yahudilikte, cenazelerde tabut açık tutulup ölü beden gösterilmez. Bazen merhumun yakın akrabaları cenazeden önce merhuma son saygılarını göstermek için bedenin etrafında toplanırlar. İsrail'de, devlet ve asker cenazeleri dışında tabut kullanılmamaktadır. Ölüler, mezarına tallite sarılı olarak götürülür
Ölümden defne kadar geçen sürede merhumun yanında şemira denen refakatçi kalır. Bu süreçte Mezmurlardan alıntı yapmak bir gelenektir.
Cenaze töreni
Yahudi cenazelerinde beden toprağa verilir; ölü yakmak dinen kabul edilmemektedir. Bedenin toprağa doğal yolla karışması gerekmektedir. Defin eylemi ölüm gerçekleştikten sonra en kısa zamanda icra edilmelidir. Yahudi kanunları tahnit etmeyi yasaklar. Definden önce bedeni alenen göstermek geleneklerde yer almaz. Geleneksel cenazelerde çiçek bulunmaz.
İsrail'de Yahudi cenazesi genelde mezarın başında yapılır. ABD ve Kanada'da cenaze ya Yahudi mezarlığında ya da cenaze evinde gerçekleştirilir; ender de olsa cenazenin sinagoglarda da gerçekleştiği görülebilir. Türkiye'de genelde mezarlıklarda bulunan cenaze evinde icra edilir. Eğer kişi cemaat için önemli biriyse cenazesi sinagogda veya yeşivada başlayabilir. Eğer cenaze mezarlık dışında başlamışsa, cenazeye katılanlar cesedi mezarlığa kadar takip ederler. Cenazenin kendisi, cesedi taşıma ve defnetmenin tümüne "eşlik etme" anlamına gelen levaya denir.
Levaya'nın anlamı "eşlik"tir çünkü cenaze sürecinde ceset gömülene kadar ona eşlik edilir. Levaya'nın İbranice'de "birleşme" ve "bağlanma" anlamları bulunur. Leveya'nın bu anlamı hayatta olan ve ölmüş "ruh"ların ortaklığını tasvir eder.
Kasideler
Hesped'in anlamı kasidedir ve gömü gerçekleştirilmeden evvel birkaç kişinin çıkıp merhum hakkında methiyelerde bulunması olağandır. Bazı kişiler vasiyetlerinde kaside uygulanmamasını isteyebilir. Hol Hamoed (iki bayram arası) gibi bazı özel günlerde kaside okunması yasaktır.
Toprağa verme
Kevura yani defin, kişi öldükten sonra kısa süre içinde gerçekleştirilmelidir. Tora, eğer kişi suçlu olup idam edilmişse bile bir an önce defnedilmesini emreder. Uzak diyarlardan aile bireylerinin cenazeye katılabilmesi, cenazenin icra edilebilmesi için profesyonellerin bulunabilmesi veya merhumun, ailenin tercihi olan bir mezarlığa gömülebilmesi için "merhumun onuruna" defin ertelenebilir.