cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Numan Kurtulmuş
Eğitimi
1988-1989 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri'ne giderek Temple Üniversitesi School of Business & Management'ta lisansüstü çalışmalarına devam etti. 1990-1993 yıllarında yine ABD'de Cornell Üniversitesi New York State School of Industrial & Labor Relations'ta misafir öğretim üyesi olarak bulundu ve 1992'de İstanbul Üniversitesinden doktora derecesini aldı. 1994'te İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'nde doçent, 2004 yılında profesör oldu. Bir dönem, "hocaların hocası" lakabı ile tanınan Sabahattin Zaim'in asistanlığını yaptı.
Eğitimini tamamladığı İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesinde siyaset, çalışma ekonomisi ve insan kaynakları yönetimi hocalığı yaptı. Ayrıca, çeşitli uluslararası ve Türk kuruluşların sempozyum ve seminerlerinde konuşmacı olarak yer aldı. 2010-2012 tarihleri arasında İstanbul Ticaret Üniversitesinde ekonomi ve siyasal iletişim dersleri verdi.
Eserleri
Sanayi Ötesi Dönüşüm ve İnsan Kaynakları Yönetiminde Japonya Modeli adlı kitaplarının yanında Stok Yönetiminin Data Base Yaklaşımıyla Entegre Edilmesi ve Model İnsan Tipi Açısından Endüstri İlişkilerindeki Değişim konularında yüksek lisans ve doktora tezleri ile birçok yayımlanmış makalesi mevcuttur.
Kurtulmuş, farklı disiplinler yardımıyla savrulma içinde günümüz dünyasının bugünü ve geleceğine dair değerlendirmelerini sunduğu Türkiye’yi Yarınlara Taşımak kitabını 2020 yılında yayınladı.
Siyaset hayatı
Siyaset yaşamına Fazilet Partisinde başlayan Kurtulmuş, Fazilet Partisinin Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmasının ardından 2001 yılında Saadet Partisine katılmıştır. 2008 yılında yapılan parti kongresinde genel başkan olarak seçilmiş, 2010 yılında partisinden ayrılarak Halkın Sesi Partisini kurmuştur. Daha sonra Recep Tayyip Erdoğan'ın teklifi üzerine 2012 yılında Adalet ve Kalkınma Partisi ile HAS Parti bütünleşmiştir. Bu bütünleşme çerçevesinde HAS Parti'nin kendini feshetmesinin ardından Kurtulmuş ve birçok partili AK Parti'ye katılmıştır.
Fazilet Partisi (1998-2001)
1998 yılında siyaset yaşamına Necmettin Erbakan'ın yanında girerek Fazilet Partisi İstanbul İl Başkanı ve Genel İdare Kurulu yesi olarak görev yaptı. 2001 yılında Fazilet Partisi'nin kapatılmasının ardından Saadet Partisine katıldı.
Saadet Partisi (2001-2010)
Saadet Partisinde İstanbul İl Başkanlığı ve Genel Başkan Yardımcılığı görevlerini birlikte yürüttü. 25 Ekim 2008 tarihine kadar partide siyasi işlerden sorumlu genel başkan yardımcısı olarak görev yaptı. 17 Ekim 2008 tarihinde ise dönemin Saadet Partisi Genel Başkanı Recai Kutan, yaptığı basın toplantısında 26 Ekim 2008 günü Ankara'da yapılacak kongrede tek genel başkan adayı olarak Numan Kurtulmuş'un katılacağını açıkladı. "Saadet Şimdi!" sloganı ile Ankara Atatürk Spor Salonu'nda gerçekleşen 3. Büyük Kongrede kullanılan 946 oyun geçerli olan 924 oyunun hepsini alarak Saadet Partisi Genel Başkanı seçildi.
2010 yılında Milli Görüş Hareketi lideri Necmettin Erbakan ile fikir ayrılığı yaşadı. 11 Temmuz 2010'da Ankara'da yapılan 4. Olağanüstü Kongre'ye iki listenin tek adayı olarak katılan Numan Kurtulmuş, yeniden genel başkanlığa seçildi. Fakat aynı kongrede partinin genel idare kurulu ve yüksek disiplin kurulu üyeliklerinin belirlenmesi için yapılan seçimlerde Necmettin Erbakan'ın desteklediği ve Erbakan'ın yakınlarının da bulunduğu yeşil listeye karşılık Numan Kurtulmuş beyaz liste ile çıktı. Yeni isimlerin yer aldığı beyaz listenin seçilmesi, Necmettin Erbakan ve yakınlarının parti yönetiminden tasfiyesi olarak değerlendirildi.
Kurtulmuş, istifasının ardından Medeniyet Siyaseti Hareketi adını verdiği siyasi bir hareket başlattığını duyurdu.
Halkın Sesi Partisi (2010-2012)
Kurtulmuş'un Medeniyet Siyaseti Hareketi etrafında bir araya gelen 235 kişi, 1 Kasım 2010 tarihinde Halkın Sesi Partisi (HAS Parti)'ni kurduğunu açıkladı. Kurucu Genel Başkanlığı'nı yürüttüğü HAS Parti'nin kuruluşunun 28. gününde, 28 Kasım 2010 tarihinde Ankara Atatürk Spor Salonu'nda gerçekleştirdiği 1. Olağan Kongresinde 210 delegenin 207'sinin oyunu alarak genel başkanlığa seçildi.
Genel başkanlığı sırasında parti 2011 Türkiye genel seçimlerinde %0,77 oy almıştır.
Bütünleşme süreci
12 Temmuz 2012 tarihinde AK Parti Genel Başkanı ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Kurtulmuş'a AK Parti ile HAS Parti'nin bütünleşmesini teklif etti. İki partinin yetkili organlarınca alınan karara göre bir bütünleşme süreci başladı. Delegelerine genel kurul çağrısında bulunan HAS Parti, 19 Eylül 2012 günü gerçekleştirdiği olağanüstü kongrede, geçerli 177 oyun 165'i gereğince "bütünleşme sebebiyle fesih" kararı alarak kapandı.
Adalet ve Kalkınma Partisi (2012-günümüz)
Kurtulmuş, HAS Parti'nin kendini feshetmesinin ardından birçok partiliyle birlikte 22 Eylül 2012 günü İstanbul'da düzenlenen törende AK Parti'ye katıldı.
- 30 Eylül 2012 günü Ankara'da gerçekleşen AK Parti 4. Olağan Büyük Kongre'de Merkez Karar Yönetim Kurulu üyeliğine seçilen Kurtulmuş, ekonomiden sorumlu genel başkan yardımcılığı görevine getirildi.
- 10 Ağustos 2014 tarihinde gerçekleşen 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçiminde Recep Tayyip Erdoğan'ın Cumhurbaşkanı seçilmesiyle 62.Hükümet'ni kurmakla görevlendirilen Ahmet Davutoğlu kabinesinde başbakan yardımcısı oldu.
- 7 Haziran genel seçimlerinde Ordu milletvekili seçilen Kurtulmuş, Ahmet Davutoğlu başbakanlığında kurulan 63.Hükümet'de yeniden başbakan yardımcısı ve hükûmet sözcüsü oldu.
- 1 Kasım seçimlerinde yeniden Ordu milletvekili seçildi. 24 Kasım 2015 tarihinde Başbakan Ahmet Davutoğlu tarafından açıklanan 64.Hükümet'de tekrar başbakan yardımcısı ve hükûmet sözcüsü olarak görev aldı.
- Ahmet Davutoğlu'nun başbakanlık görevinden istifa etmesinin ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan, hükûmeti kurma görevini Binali Yıldırım'a verdi. Kurulan 65.Hükümette yeniden başbakan yardımcısı olarak görevlendirilen Kurtulmuş, 19 Temmuz 2017'de gerçekleşen kabine revizyonunda Türkiye Kültür ve Turizm Bakanı oldu.
- 24 Haziran 2018'de İstanbul milletvekili seçilen Kurtulmuş, 18 Ağustos 2018'de gerçekleşen AK Parti 6. Olağan Büyük Kongresi'nde AK Parti Genel Başkan Vekili oldu.
- 7 Haziran 2023'te Türkiye Millet Meclisi’nde yapılan başkanlık seçimlerinin üçüncü turunda 321 oy alarak 30. TBMM Başkanı seçildi.
Çiçekköy
Çiçekköy ile şu maddeler kastedilmiş olabilir:
Lysistrata
Lysistrata, Aristofanes tarafından MÖ 411 yılında yazılmış, tek perdelik, seyirlik bir oyundur.
İlk defa MÖ 411 baharında sahnelendiği düşünülen oyun, tiyatro tarihinin ilk savaş karşıtı oyunlarından birisi kabul edilir. Erkeklerinin savaştan dönmelerini beklemekten usanan kadınların savaşa son vermek için farklı savaşa bitene kadar erkeklerle yataklarını paylaşmamak kararı almaları ile gelişen olayları konu alır.
Aristophanes'in üçüncü oyunudur. Yazarın en iyi kurulmuş, en insani komedyası olarak bilinen oyun, dünyanın birçok ülkesinde yüzlerce tiyatro topluluğu tarafından sahnelenmiştir.
Oyunun konusu
Erkekler savaşa son vermeyi başaramayınca Lysistrata’nın aklına işi kadınların ele alıp barışı zorlamaları gerektiği düşüncesi gelir. Önce erkeklerle sevişmeyi reddedecekler, sonra Akropolis’i, Parthenon’da saklanan devlet yedek akçesini ele geçirecekler ve Atina’nın savaş gücünü çökerteceklerdir. Lysistrata kadınları  bir araya toplar, Spartalı Lampito ile diğer düşman devletlerden gelen kadınlar bunlar arasındadır. Kadınlar ilkönce gönülsüz davransalar da Lysistrata’nın planını benimser, onu gerçekleştirmeye ant içerler.
Yabancı kadınlar kendi yurtlarına dönerler, Lysistrata ise Atinalı kadınlarla birlikte daha önce yaşlı kadınların ele geçirdiği Akropolis’i işgal eder. Yaşlı adamlardan oluşan bir koro Akropolis’i geri almaya çalışır, ama yaşlı kadınlardan oluşan ikinci bir koro, üzerine kovalarla su atarak onları geri püskürtür. Parabasis yerine iki koro karşılıklı birbirlerine söverler. Sonra Lysistrata’nın usulcacık sıvışmaya çalışan kadınları yüreklendirmesi gerekir.
Karısı Myrrhine ‘nin özlemiyle dolu Kinesias adında bir adam onu alıp götürmeye gelir. Myrrhine ise kocasının cinselliğini iştahlandırır, sonra Akropolis’e dönerek onu oyuna getirir.
Erkeklerin benzer sıkıntılar çektiği Sparta‘dan gelen bir ulak, ülkesinin barış istediğini bildirir, bunu iki taraf arasında bir barış görüşmesi izler. Lysistrata onların hepsini paylar, uzlaşmaları için üsteler. Barış yapılır. Atinalılar ve Spartalılar Akropolis’ e şölen yapmaya giderler.
Zamanın siyasi olayları
İlk defa MÖ 411 baharında (büyük olasılıkla Dionysia değil Lenaia şenliğinde) sahnelenmiştir (birincilik ödülü alıp almadığı belli değildir).
Atina ve Sparta, MÖ 490-478 arasındaki Yunan-Pers Savaşları’ndan Yunanistan’ın iki büyük gücü olarak çıkmışlardı. Güçlü bir donanmaya sahip Atina’nın gerek siyasal, gerekse ekonomik alanda fazla güçlenmesi, Yunanistan’ın en büyük kara gücüne sahip olan Sparta’yı korkutmuştu. Atina ve müttefiki şehir devletleri ile Sparta ve Sparta müttefiki şehir devletleri arasında artan gerilim, MÖ 411’de savaşa yol açtı. Her ne kadar, Atinalı devlet adamı Perikles Atina’ya kısa sürede zafer vadettiyse de savaş 27 yıl sürmüş, MÖ 404 yılında Atina’nın donanmasını, devletini ve hatta bir süreliğine de olsa demokrasisini kaybetmesiyle son bulmuştur.
Sparta ve Atina arasındaki savaş sırasında MÖ 415’te Sicilya’yı işgal etme ümidiyle denize açılan büyük Atina donanması MMÖ 413’te büyük bir bozguna uğramıştır. Atina önemli toprakların kontrolünü kaybetmiş ve birçok müttefiği tarafından terk edilmiştir. Fakat MÖ 412 yılının sonunda, Atinalılar bir şekilde bazı önemli yerleri tekrar ele geçirerek ve etkili bir donanma kurarak yıkımı önlemiştir. Radikal demokratların izledikleri politikanın iflasından sonra Atina anayasında bir değişiklik yapılmış, meclislerde acele kararlar alınmaması için 10 kişilik danışmanlar (probulos’lar) kurulu meydana getirilmiştir. Sonsuz bir zaman için seçilen bu danışmanlar şehir ve halk meclislerine getirilecek maddelerin ön görüşmelerini yapacak ve bunları olgunlaştıracaktı. Bu nedenle meclisin yetkileri daraltılmış ve Atina oligarşiye doğru bir adım atmış oluyordu. Oyunun yazılışı Atina’nın tehlikenin eşiğinde bulunduğu bir döneme rastlar.
MÖ 411’de oynanan Lysistrata, Atina’nın acıklı durumuna, şairin ülkesine doğru yolu göstermek için olgun sanatının bütün imkanlarını kullanarak yaptığı bu son gayrete bakılırsa bir drama olmalıydı. Ancak Aristophanes’in tükenmez komedi dehası sayesinde, Lysistrata  bir komedya şaheseri olmuştur.
Oyunun Kahramanları
Lysistrata hariç oyundaki karakterler sıradan kişilerden seçilmiştir. Genç kadınlar (özellikle Myrrhine) Aristophanes’in belden aşağı şakalarına maruz kalıyor. Genelde komedyalarda alaycı yolla yerildiği gibi burada da kadınlar uçarı, şehvet düşkünü, evin dışındaki gerçeklerden habersiz, güvenilmez ve kötü huylarından dolayı aptalca mazeretler uydurmaya eğimli birileri olarak tasvir edilmişlerdir. Fakat Spartalı Lampito, Atinalı kadınlara oranla daha cesur, güçlü ve zeki olduğu için bir istisnadır. Lampito’daki komiklik onun uçarılığından ziyade bir erkeği andıran fiziğinden kaynaklanmaktadır. Kadınların rakipleri, genç erkekler (Myrrhine’nin kocası gibi) ise kadınlara oranla biraz daha olumlu tasvir edilmişlerdir. Kadınlar gibi onların da zihinleri cinsellikle meşgul ve bu duruma daha az katlanabiliyorlar. Barış dolu bir hayata dönmek konusunda daha arzulular. Savaşın devam etmesini isteyenler ve kadınları aciz görenler genç savaşçılardan ziyade yaşlı ve yönetici erkek korosudur. Onların bu tutumları seyirciler üzerinde de olumlu bir etki bırakmamıştır. Yönetici Probulos, halk meclisinin yetkilerini kısıtlayan olağanüstü bir kurulun üyesi, emekli bir bürokrat; koroyu oluşturan yaşlı erkekler ise şehrin zararına görev yapan ve sefil bir hayat süren huysuz, eski savaşçılardır. Hem yönetici, hem de erkek korosu kadınlara düşmanca ve açgözlü bir tutum izlemişler ve yenilgilerinin kadınların ellerinden olması, oları rezil etmek ve adaleti sağlamak için tasarlanmıştır.
Yaşlı kadın korosu ve Lysistrata’nın sahnedeki yaşlı destekçileri, cinsel ayartmalara karşı ilgisizler ve genç kadınlara oranla daha kararlı, bilge, gerçekçi ve gözü pek bir tavır takınmışlardır. Aristophanes yaşlı kadınları saygın, hatta Atina toplumunun yüksek tabakasından seçerek tasvir etmiştir ve onları şehrin en kutsal kültleriyle birleştirmiştir; yaşlı erkekleri ise alt tabakayı oluşturan hakimlerden ve siyasilerden seçmiştir.
Sadece Lysistrata sıra dışı bir karakterdir. Bazı yerlerde oldukça erkeksi, bazı yerlerde oldukça kadınsı tavırları ön plana çıkıyor. Bunda tabii ki, sahnede Lysistrata ve diğer bütün oyuncuların erkekler tarafından canlandırılmasının da etkileri vardır. Sahneye ilk gelişinden itibaren kendini diğer kadın karakterlerden ayırıyor. Diğer kadınların toplantıya gecikmeleri üzerine onları azarlaması bunu gösteriyor. Fakat hayal kurmada ve kadınları bir eylem için organize etmede oldukça başarılı. Toplantı düzenlenmesi, hırslı olması ve fiziksel saldırıdan çok düşünceler üretmesiyle erkeğe özgü bir rol üstleniyor.
Kalonike diğer kadınları savunurken kadının günlük işlerinden bahsediyor. Lysistrata’nın kadının günlük işlerinden sadece habersiz olmadığı, aynı zamanda bunlara karşı ilgisiz olduğu da görülüyor. Kocası ya da çocuklarından hiç bahsetmiyor; bu yüzden diğer kadınlardan oldukça değişik bir yaşam sürdüğü düşünülebilir. Probulos’un Lysistrata tarafından susturulma ve dişileştirilme sahnesinden sonra Lysistrata zafer kazanmış bir komutan gibi düşüncesini söylüyor: ‘Savaş kadınların işidir’ (538). Probulos ile rolleri değişmişler, Lysistrata erkeğin, Probulos kadının rolünü üstlenmiştir. Lysistrata’nın karışık cinsiyeti burada tekrar ortaya çıkıyor. Sahnedeki görünüşü kadın gibidir, fakat kişiliği hem konuşmalarıyla hem de hareketleriyle erkek gibidir. Lysistrata’nın kadın maskesi burada biraz kayar ve kadın görünümünün dışında konuşması, bilgisi, hal ve davranışları Lysistrata’nın bir erkek olduğunu gösterir. Cinsel grevin ilk ve tek olarak görüldüğü yer olan Kinesias ile Myrrhine arasındaki sahnede Lysistrata, oyun içindeki bu küçük oyunun tanıtımı için izleyiciler ve iki karakter arasında aracılık eden bir seyirci gibi davranır.
Tezcan, Bozkurt
Tarihçe
Köyün adı, 1943 yılı kayıtlarında Tezce olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Kastamonu il merkezine 130 km, Bozkurt ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır.
Şevket Gürsoy
Şevket Gürsoy, (1953, Adıyaman), Türk siyasetçidir.
Erzurum Atatürk Üniversitesi İşletme Fakültesi mezunudur. Adıyaman Belediye Başkanlığı, Adıyamanspor Kulübü Başkanlığı, TBMM XXII. ve XXIII. Dönem Adıyaman Milletvekilliği, XXII. Dönem Türkiye-Güney Kore Parlamentolararası Dostluk Grubu Başkanlığı yapmıştır. Evli ve dört çocuk babasıdır.
Atatürk Kongre Kültür Merkezi-Merinos
Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi, Merinos (Merinos AKKM), Bursa’da Merinos Parkı içindeki iki yapıdan oluşan kongre ve kültür kompleksidir Merkezi oluşturan yapılardan biri, Türkiye’de Cumhuriyet devrinin ilk sanayi yapılarından olan Bursa Merinos Fabrikası’dır. Kentsel dönüşüm projesi kapsamında Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından 2006-2008 arasından restore edilerek içinde sanat galerileri, müzeler bulunan bir kültür merkezi haline getirilmiştir. İkinci yapı ise 2006-2009 arasında inşa edilen kongre merkezidir; içinde opera, tiyatro ve bale gösterilerinden konferans ve konserlere kadar çok çeşitli türde organizasyonu gerçekleştirmeye imkân veren 1659 koltuk kapasiteli Osmangazi Salonu ve konferans, konser, tiyatro, sinema gösterimlerine imkân veren 813 koltuk kapasiteli Orhangazi Salonu ile çeşitli toplantı ve seminer salonları yer alır. İki bina arasında sergiler, yemek ve resepsiyonlar için kullanılan geniş bir hol bulunur. Mimari tasarımı Cafer Bozkurt tarafından gerçekleştirilmiştir.
Merinos AKKM, 6 Haziran 2010 günü resmen açılmıştır. 2007 yılında Tarihi Kentler Birliği Başarı ödülüne, 2010'da Uluslararası Mimarlık Ödül ü'ne (The Chicago Athenaeum:Museum of Architecture and Design International Architecture Award 2010) layık görülmüştür.
Merinos AKKM belediye bünyesinde açılmış çeşitli müzeler bulunur. Merinos Tekstil ve Sanayi Müzesi 2011 yılında, Bursa Merinos Enerji Müzesi 2012’de, Bursa Göç Tarihi Müzesi 2014’te ziyaret açılmıştır.
Vilfredo Pareto
Vilfredo Frederico Damaso Pareto (15 Temmuz 1848, Paris – 19 Ağustos 1923, Cenova), İtalyan iktisatçı ve sosyolog.
Fizik ve matematik öğrenimi gördükten sonra 1869'da Torino Teknik Üniversitesi'nde fizik doktorası aldı. Demir çelik sanayisinde çalıştı ve ekonomik konularda makaleler yazdı. 1874'te Coğrafya Akademisi'ne seçildi ve 1877'den itibaren ekonomik teorilerle ilgili eserlerini yayınlamaya, 1894'te Lozan Üniversitesi'nde Leon Walras'dan boşalan ekonomi politik kürsüsünde ders vermeye başladı.
1912'ye kadar iktisadi konularda yazan Pareto, Walras'la birlikte Lozan Ekolü'nün kurucusu olarak bilinir. İktisat Teorisi'ne matematik analiz metotlarını uygulamıştır. Maliyetler, üretim ve değer teorilerine yeni anlayışlar getirmiştir. Zaman ve mekana bağlı olmaksızın bütün ülkelerde gelir dağılımını gösteren eğrilerin üst kademelerindeki eğiminin hep aynı kaldığını ifade eden Pareto Kanunu'nu tanımlamıştır.
Dış bağlantılar
Pareto Prensibi Örnek Uygulaması
Saraycık, Gümüşhacıköy
Saraycık, Amasya ilinin Gümüşhacıköy ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Amasya il merkezine 87 km, Gümüşhacıköy ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır.
Morbid Tales
Morbid Tales İsviçreli metal grubu Celtic Frost'un çıkış albümüdür ve çıkardıkları ilk EP'dir. Haziran 1984'te ilk defa İsviçre'de çıkarılmıştır. Amerika'da ilk defa Enigma/Metal Blade tarafından piyasaya sürülen (normalde EP olan) albüme iki şarkı daha eklenerek, Amerikan sürümü tam uzunlukta bir albüm haline getirilmiştir.
Morbid Tales, o zamanlar daha yeni gelişmekte olan death metal ve black metal tarzları üzerinde büyük bir etkisi olmuştur. İki metal tarzı tarafından da benimsenen çeşitli müzik unsurlarına sahiptir.
Parça listesi
Tüm şarkılar Thomas Gabriel Fischer ve Martin Eric Ain tarafından yazılmıştır. İstisnalar bulunmaktadır.
Mahmut Göksu
Mahmut Göksu, (d. 1959, Gölbaşı, Adıyaman), Türk siyasetçi.
Svetlana Aleksiyeviç
Svetlana Aleksandrovna Aleksiyeviç (d. 31 Mayıs 1948), Beyaz Rus, 2015 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi araştırmacı gazeteci, yazar.
Slade
Slade, İngiliz hard rock grubu. 1966'da kuruldu ve 1970'lerde popüler olmaya başladı.
Svetlana Aleksiyeviç
Yaşam öyküsü
Ukrayna SSC'nin Stanislav (1962'den sonra adı İvano-Frankivsk olan yerleşim birimi) şehrinde, Beyaz Rus baba ve Ukraynalı bir anneden dünyaya geldi. Çocukluğu Belarus'ta geçen yazar, Belarus Devlet Üniversitesi gazetecilik bölümünden 1972'de mezun oldu. Sonrasında bazı yerel gazetelerde çalıştıktan sonra, Minsk'te yayınlanan Neman isimli edebiyat dergisinin muhabiri oldu.
Azerbaycan Ümit Partisi
Azerbaycan Ümit Partisi Azerbaycan'da bir siyasi parti. Merkez-sağ eğilimlidir. Liberal görüşlere sahip olan Ümit Partisi 1. (Kuruluş) Kurultayında 5 Mayıs 1993'te "Altın Kalem" ödüllü Ebulfet Ahmedov tarafından kurulmuştur.
Svetlana Aleksiyeviç
Yaşam öyküsü
II. Dünya Savaşı, Sovyet-Afgan Savaşı, Çernobil faciası, SSCB'nin dağılması gibi dramatik olayları yaşamış, bu olaylara tanık olmuş kişilerle röportajlar yaptı. Bu insanlardan dinlediklerinin izlerini yazdığı kitaplarda kolayca görmek mümkündür. Yazıları Lukashenko rejimini rahatsız etti. 2000 yılında hakkında yasal kovuşturma başlatıldı. Bunun üzerine ülkesini terk etti. Hayatının sonraki on yıllık kısmını, kendisine kucak açan Paris,Göteborg ve Berlin gibi şehirlerde, siyasi sürgün olarak geçirdi. Nihayet 2011 yılında ülkesine, Minsk şehrine geri döndü.
Mahmut Göksu
Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi mezunudur. İstanbul Haseki Eğitim Merkezinde İhtisas yapmıştır. Çorlu’da Öğretmenlik, Siverek ve Çemişgezek Müftülüğü, İstanbul Eminönü Müftülüğü Vaizliği, Adıyamanlılar Vakfı Kurucu Üyeliği ve Genel Sekreterliği, Adıyaman Sosyo-Ekonomik Kalkınma Konseyi Üyeliği, İlim Yayma Cemiyeti Yüksek İstişare Kurulu Üyeliği, Adalet ve Kalkınma Partisi Kurucu Üyeliği, TBMM 21. ve 22. Dönem Adıyaman Milletvekilliği yapmıştır. Halen Mütevelli Heyeti Başkanlığını yürütmektedir. Evli ve üç çocuk babasıdır.
Slade
Kaynakça
Buradan çevrilmiştir.
Svetlana Aleksiyeviç
Eserleri
Yazarın kitapları, SSCB'de yaşamış insanların, ülke dağılmadan önce ve sonrasındaki, duygusal hayatlarındaki değişimlerin edebi kroniği olarak tanımlanmaktadır. Sovyet-Afgan Savaşı'nın ilk ağızdan anlatıldığı Çinko Çocukları ve Çernobil kazasının ele alındığı Çernobil'den Sesler isimli kitapları en önemli eserleridir. Kitaplarında ele aldığı konuları şu şekilde tanımlamaktadır:
"SSCB dönemine ve sonrasına dönüp baktığımızda, tarihimizin koca bir mezar ve büyük bir kan banyosundan ibaret olduğunu görürüz. Kurbanlarla cellatlar arasındaki tükenmek bilmez diyalogları duyarız. Sürekli olarak karşımıza aynı lanetli sorunsallar çıkar: Ne yapmalı, suçlu kim? Devrim, toplama kampları, II. Dünya Savaşı, Sovyet-Afgan Savaşı sırasında halktan gizlenen gerçekler, büyük bir imparatorluğun çöküşü, devasa ölçekte bir sosyalist ütopyanın paramparça dağılması, yeni ortaya çıkan evrensel problemler, Çernobil faciası vs. Bunlar, Dünya üstündeki tüm insanların cevaplaması gereken sorulardır ki, tümü bizim kendi gerçek tarihimizdir. İşte tüm bu cehennemden çıkma soru ve sorunlar, benim kitaplarımın izleğini oluştururlar."
Azerbaycan Ümit Partisi
2002'de İkbal Ağazade ve taraftarları Ümit Partisi'ne üye oldular. 15 Aralık 2002'de gerçekleşen Ümit Partisi 3. (1.) Kurultayında İkbal Ağazade genel başkan seçildi.
Tarihçe
1993'te Ebulfez Ahmedov genel başkanlığında kurulan Ümit Partisi 2002 yılında Vatandaş Birliği Partisinin İkbal Ağazade koluyla birleşti.
15 Aralık 2002'de düzenlenen Ümit Partisi 3. (1.) Kurultayında İkbal Ağazade genel başkan seçildi.
Svetlana Aleksiyeviç
Eserleri
Aleksiyeviç'in kitapları, aralarında Türkçenin de bulunduğu toplam 19 farklı dile çevrilmiştir. Kitapların yanı sıra 21 adet belgeselin metnini hazırlamış ve üç adet de tiyatro oyununun senaryosunu yazmıştır. Tiyatro eserleri, Fransa, Almanya ve Bulgaristan'da sahnelenmiştir.
Azerbaycan Ümit Partisi
Tarihçe
2003 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçiminde Azerbaycan Ümit Partisi Bizim Azerbaycan İttifakı'na dahil oldu. Milletvekili İgbal Ağazade ve diğer Bizim Azerbaycan İttifakı üyeleri tek aday olarak Müsavat Partisi başkanı İsa Gamber'i belirlediler. Seçimler döneminde İkbal Ağazade İsa Gamber'i aktif destekledi ve mitinglerde ateşli konuşmalar yaptı. Seçim sonuçları açıklandığında Yeni Azerbaycan Partisi adayı İlham Aliyev 1 860 346 (%75,38) oy alarak 1.,  Bizim Azerbaycan İttifakı'nın ortak adayı İsa Gamber 372 385 (%15,1) oy alarak 2. oldu. "Seçim sonuçlarında şaibe var" iddialarıyla on binlerce kişi Azatlık Meydanı'na akıştı. 16 Ekim Mitingi gibi tarihe geçen mitingde yüzlerce kişi hapsedildi. Hapsedilenlerden biri de Azerbaycan Ümit Partisi genel başkanı, milletvekili İkbal Ağazade olmuştur. Bir gün sonra İkbal Ağazade'nin milletvekili dokunulmazlığı kaldırılmış, milletvekilliğinden düşürülmüş ve hapsedilmiştir. 20 Mart 2005'te İkbal Ağazade genel afla tahliye edildi.
Svetlana Aleksiyeviç
Ödülleri
Aleksiyeviç pek çok ulusal ve uluslararası ödüle layık görülmüştür.
Azerbaycan Ümit Partisi
Tarihçe
Tahliyeden hemen sonra 2005 Azerbaycan genel seçimlerine 125 seçim bölgesinden 30 aday çıkararak katılan Ümit Partisi 1 milletvekili çıkarmayı başardı.
Svetlana Aleksiyeviç
Ödülleri
Yazar, Lettre Ulysses Award komitesi üyesidir.
Azerbaycan Ümit Partisi
Tarihçe
Parti daha sonralar düzenlenen genel ve yerel seçimlerin tümüne katıldı. Ayrıca parti 2013 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçimine katıldı ve seçimi 3. olarak tamamladı.
Svetlana Aleksiyeviç
Kitapları
İngilizceye çevrilenler Rusça Türkçeye çevirilenler
Azerbaycan Ümit Partisi
Tarihçe
Parti 2015 Azerbaycan genel seçimlerine "125'ler Siyasi Kulübü adında ittifak şeklinde katıldı.
İdeoloji
Parti devletçilik, liberal ideolojileri benimsemiştir. Siyasi yelpazede merkez sağ konumundadır.
Yüksek Meclis
Yüksek Meclis başkanı Rafael Tağızade'dir.
Kurultaylar
İgbal Ağazade ve taraftarlarının partiye üye olmasından sonra 2002'de 3. Kurultay düzenlendi. Lakin daha sonra kurultayı sıralaması 2002'deki kurultaydan itibaren başladı.
Farhud
Farhud, Yahudilerin Şavuot bayramı sırasında, 1-2 Haziran 1941 tarihlerinde, Irak Krallığı'ndaki Bağdat'ta Yahudilere yapılan pogrom veya "zorla tahliye" olayıdır. Ayaklanma, Nazi yanlısı Reşid Ali Geylani hükûmetinin çökmesinden sonra başlayan otorite boşluğunda gerçekleşti. Başlangıçta müdahaleden kaçınan İngiliz güçleri katliamların genel bir anarşi hâlinde devam etmesi üzerine kargaşa çıkaranlara müdahale etti. Saldırılar sonucunda 175 Yahudi öldü ve 1000 Yahudi yaralandı. Yahudilerin malları yağmalandı ve 900 Yahudi evi harabeye çevrildi. 1951'e kadar, Irak'ın Yahudi nüfusunun %80'ini oluşturan 110.000 Yahudi'nin çoğu başta İsrail'e olmak üzere ülkeyi terk etti. Farhud için "Holokost'un unutulmuş pogromu" ve "Irak Yahudi cemaatinin sonunun başlangıcı" denildi; Yahudiler bölgede 2600 yıldır yaşıyordu.
Erken tarih
Babil Sürgünü'nde bölgeye yerleşen Yahudiler Babil'de 2500 seneden daha uzun bir süredir yaşıyordu (bkz. Irak'taki Yahudilerin tarihi). 1941'e kadar yaklaşık 150.000 Irak Yahudisi tarımda, bankacılıkta, ticarette ve hükûmet bürokrasisinde yani Irak yaşamının her alanında aktif rol alıyordu.
Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı'nı kaybetmesiyle Milletler Cemiyeti, Irak'ı İngilizlerin hâkimiyetine bıraktı. Krallık koltuğunu Faysal bin Hüseyin'den alan Gazi bin Faysal 1939'da bir araba kazasında hayatını kaybedince İngilizler başa Abdullah'ı getirdi.
Bu tarihe kadar modern Irak Yahudi tarihinde buna benzer iki pogrom gerçekleşmişti; biri 1776'da Basra'da, diğeri 1828'de Bağdat'ta. Yahudiler, Irak'taki tarihleri boyunca çeşitli saldırılara maruz kaldılar, birçok kere sinagoglarının yıkılması kararı verildi ve bazen de İslam dinine geçmeleri için zorlandı.
Propaganda
1932 ila 1941 yılları arasında Irak'ın Almanya elçiliğinin başında bulunan Fritz Grobba antisemitist ve faşist hareketleri destekledi. Entelektüeller ve ordu yetkilileri Nazi partisinin misafiri olarak Almanya'yı ziyaret ettiler ve gazetelerde antisemit makaleler yayımlandı. Alman elçiliği, el-Alem el-Arabi isimli gazeteyi satın alıp antisemit propagandalara devam etti ve Mein Kampf'ın Arapça tercümesini yayımladı. Alman elçiliği, Hitler Gençliği'ni model alan el-Fetva isimli gençlik örgütünü destekledi.
Altın Meydan darbesi
Michael Eppel, "The Palestinian Conflict in Modern Iraq" ("Modern Irak'ta Filistin İhtilafı") isimli kitabında Farhud olayı için Irak'taki Alman ideolojisini ve aşırı milliyetçiliği sorumlu tutar; bu ikisi de Altın Meydan darbesinde doruğa çıktı:
1941'de, "Altın Meydan" olarak bilinen Nazi yanlısı Irak yetkililerinden oluşan grup General Reşid Ali Geylani liderliğinde 1 Nisan'da Abdullah'a karşı başarılı bir darbe girişiminde bulundu. Yeni Irak hükûmeti vakit kaybetmeden ülkelerindeki İngiliz askerleriyle bağımsızlık için yüzleşti. Anlaşmaya göre İngilizlerin, askerlerini Irak topraklarında konuşlandırmaya ve transit geçirmeye hakları vardı. İngilizler amaçlarını belli etmek için Hindistan'daki birliklerini Irak'a getirme kararı aldı. Irak buna karşı çıkıp İngilizlere kafa tuttu, Basra'da ve Bağdat'ın güneyi ve batısında İngiliz askerleriyle yüzleşti. Almanlar, Habbaniya'daki İngiliz hava istasyonunun bombalanması için Irak'a 26 savaş uçağı sundu fakat Irak ve Almanlar adına bu, başarısızlıkla sonuçlandı.
Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt'e telgraf çekip Orta Doğu'da petrol rezervleri bulunduğundan bölgenin Almanların eline geçmesinin elde edilecek zaferi zorlaştıracağını bildirdi. Bu telgraf sadece Irak'la ilgili olmayıp bütün Orta Doğu'daki sorunları ele alıyordu.
Esin Varan
Esin Varan (d. 23 Ağustos 1988, Artvin), Türk oyuncu.
Hayatı
Amerika'da oyunculuk yapan Esin Varan, İstanbul'da büyüdü. Marmara Üniversitesi siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler bitirdikten sonra New York'a yerleşip oyunculuk kariyerine başladı. American Academy of Dramatic Arts'tan birincilikle mezun oldu. Mezun olunca The New York Theatre Company'nin seçmelerine girdi ve 130 senelik tiyatro grubuna ilk giren Türk olma unvanını elde etti.
Farhud
Altın Meydan darbesi
30 Mayıs'ta, İngiliz kuvvetlerinin oluşturduğu Kingcol birliği Tugay J.J. Kingstone önderliğinde Bağdat'a ulaştı. "Altın Meydan" ve destekçileri İran üzerinden Almanya'ya kaçtı. Kingcol'da Glubb Paşa olarak da bilinen Binbaşı John Bagot Glubb'ın yönetiminde Arap birlikler de bulunuyordu.
Esin Varan
Kariyeri
Türkiye'de 13 yaşından beri oyunculuk üzerine eğitim aldı ve özel tiyatrolarda oyunculuk yaptı. Birol Güven'in, Arka Sıradakiler dizisinin devamı niteliğinde olan Öğretmen Kemal adlı dizisinde yer aldı. Dizi, Hamdi Alkan tarafından yönetildi.
Farhud
Altın Meydan darbesi
31 Mayıs'ta Abdullah liderliğini devam ettirmek için Bağdat'a geri uçtu. İngiliz destekli bir kontra darbeyi engellemek için Bağdat'a yanına İngilizleri almadan girdi.
Farhud'dan önce antisemit olaylar
Farhud görgü tanıklarından Sami Michael şunu aktarmıştır: "Amtisemit propaganda yerel radyodan ve Arapça yayın yapan Berlin Radyosundan düzenli olarak yapılmaktaydı. Okula giden yolda, duvarlarda 'Hitler Yahudi mikropları öldürüyordu' şeklinde çeşitli anti-Yahudi sloganlar yazılmıştı. Müslüman dükkân sahipleri, olası bir anti-Yahudi ayaklanmasında kendilerine zarar gelmesini önlemek için dükkânlarına 'Müslüman' yazmıştı."
Esin Varan
Kariyeri
İngiliz yazar Amanda Whittington'ın Thrill of Love adlı ingilterede son asılan kadın Ruth Ellis'in hayatını ele alan oyunun Amerika Prömiyerinde yer aldı.
Farhud
Farhud'dan önce antisemit olaylar
Bağdat Yahudi Cemaati Sekreteri Şalom Derviş'in anlattığına göre, Farhud olayından birkaç gün önce Yahudi evleri kırmızı palmiye baskılarıyla ("Hamsa") El-Fetva gençliği tarafından işaretlenmişti.
Farhud'dan iki gün önce hükûmet bakanı Yunus Sabavi kendisini Bağdat valisi ilan etti, cemaat lideri haham Sasson Khduri'yi yanına çağırtıp güvenlik gereği üç gün boyunca evden çıkmamalarını tavsiye etti. Araştırma komisyonu, Yunus'un niyetinin Yahudileri öldürmek olduğunu ortaya çıkardı. Yunus'un Bağdat'taki hâkimiyeti sadece birkaç saat sürdü.
Esin Varan
Kariyeri
İspanyol yazar Nilo Cruz'un Beauty of the Father adlı oyununda oynadı. Esin Varan ünlü yazar Douglas Carter Beane'nin perilerle ilgili son broadway oyununda periler kraliçesini oynadı.
Farhud
Farhud'dan önce antisemit olaylar
Raşid Ali hükûmetinin düştüğü sırada yalan dedikodu çıkarılıp Yahudilerin İngiliz hava kuvvetlerine aynalarla işaret verdiği duyuruldu.
Esin Varan
Kariyeri
Off Broadway bir show olan 'Sex Relationships and Sometimes Love' adlı oyunda başrolü oynadı. Lot's Wife denilen tek kişilik oyunda, yeteneğini sergileme imkânı buldu ve bu oyunla Lower East Side Theatre Festival'de en iyi oyuncu seçildi.
Farhud
Farhud (1-2 Haziran 1941)
Irak hükûmeti ve İngiliz kaynaklarına göre saldırılar, Irak Yahudilerinden oluşan bir delegenin Abdullah'ı ziyaret etmek için Çiçekler Sarayı'na (Kasr el Zuhur) gittiği sırada Al Khurr Köprüsü'nde bir güruhun delegeye saldırısıyla başladı. Saldırılar El Rusafa ve Abu Sifyan'da devam etti ve ertesi gün polislerin saldırganlara katılmasıyla şiddetlendi. Yahudilere ait dükkânlar yakıldı ve sinagog harabeye çevrildi.
Esin Varan
Kariyeri
Esin Varan, The Last Apartment'daki performansıyla, New Jersey'nin en büyük film festivali olan Northeast Film Festivalinde 'Rising Star' (Yükselen Yıldız) ödülüne layık görüldü. The Other Side of Love adlı filmdeki rolüyle de Diamond Film Festivalinde en iyi oyuncu ödülünü aldı.
Farhud
Farhud (1-2 Haziran 1941)
Prof. Zvi Yehuda'ya göre El Geylani Camisi'nin kışkırtmasıyla başlayan olaylar önceden tasarlanmıştı. Prof. Yehuda, bu sonuca varmak için görgü tanıklarının yorumlarını ve uygulanan metotları inceledi.
Ayaklanmanın ikinci gününde, 2 Haziran'da, İngiliz kuvvetleri, saldırıları sokağa çıkma yasağı koyarak bastırdı ve yasağı ihlal edenlere ilk görüşte ateş açtı. London Sunday Times'ta gazeteci Tony Rocca'nın araştırmalarına göre saldırılara müdahalenin geç kalınmasının sebebi dönemin İngiliz elçisi Kinahan Cornwallis'in kişisel kararıdır; altında çalışan memurların ayaklanmayı bastırması için istekte bulunmasına rağmen Londra'dan gelen emirleri hiçe sayarak beklemeye karar vermiştir. Diğer bazı görüşlere göre ise İngilizler olayların yatışmasını beklemiştir çünkü Yahudiler ile Müslümanlar arasındaki bir çatışma işlerine gelmekteydi.
Sonuç
Farhud sonucunda 180 Yahudi öldü, 240'ı yaralandı, 586 Yahudiye ait iş yeri yağmalandı ve 99 Yahudi evi yıkıldı. Aralarında ordu yetkilileri ve polislerin de bulunduğu sekiz saldırgan Irak hükûmetince ölüme mahkûm edildi. Bazı kaynaklar rakamları farklı göstermektedir: 200 Yahudi ölü, 2000'den fazla yaralı, 900 Yahudi evi ve yüzlerce iş yeri yağmalanıp yıkıldı. Bernard Lewis'a göre "resmî" istatistiklerde 600 Yahudi ölü, 240 yaralı vardır fakat resmî olmayan rakamlar daha da yüksektir.
Esin Varan
Kariyeri
Birçok yabancı filmde rol aldı. James Franco'nun 'Pretenders' isimli filminde oynadı. 'New York Masalı' adlı tamamı New York'ta çekilen ilk Türk filminde başrol oynadı. Film Türkiye'de 2017 yılında vizyonda olacak. En son 'Branded' adlı filmin çekimlerini tamamladı.
Farhud
Sonuç
Farhud, Irak Yahudileri için dönüm noktalarından biridir. Yahudiler; saldırıların, boykotların, el koymaların ve 1951'de neredeyse tamamıyla kovulmanın hedefi hâline geldi.
Esin Varan
Kariyeri
Amerika'da yayımlanan Johnson & Johnson, Budweiser, Budlight, L'Oréal, Bumble and Bumble'ın aralarında bulunduğu çeşitli markaların reklamlarında oynadı.
Farhud
Sonuç
2003 itibarıyla Irak'taki Yahudi nüfusu 100'den azdır. 2008'de ise bu sayı yedi kişi daha azaldı.
Sülde
Sülde (Sulda veya Zülde) - Moğol mitolojisinde savaş tanrısı. Moğol inancında tüm insanların Sülde (Sulda, Zulda, Zülde) adı verilen koruyucu ruhları vardır. Sülde Han bunların başında yer alır.
Özellikler
Zırhlı bir savaşçı olarak tasvir edilir. Sarı bir atı ve sürekli taşıdığı bir mızrağı bulunur. Cengiz Han’ın koruyucu tanrısı olduğuna inanılır. Savaşçılara ve ordulara yardım eder. Hizmetkarları beyaz giysiler giyerler. Bayraklarında alevleri sembolize eden figürler vardır. İnsanın, ailenin ve soyun koruyucu ruhudur (iyesidir). Onları başka düşman soyların zararlarına karşı korur. Onun tarafından korunan insanlar güçlü, düşünceli ve cesur olurlar. Çok kuvvetli, ürkütücü tanrıdır.
Tengricilik inancında insanın karakterini belirleyen, benliğini veren ve kendi boyuna (kabilesine) bağlılığını sağlayan ruh/tanrıdır. Türk ve Moğol halk inancında kendi soyuna bağlı olmayanın benliği olmaz, kişiliği gelişemez, bu nedenle Sülde insanı toplumsal ruha/benliğe bağlı kılan ruhtur. İçinde yaşadığı topluma bağlı olmayan; onun kurallarına göre yaşamayan insanlara Süldesi Kesik denilirdi. Boyuna (kabilesine), ulusuna ve toplumu oluşturan kurallara uymayanlar kişiliksiz, benliksiz ilan edilirdi.
Ali Süha Delilbaşı
Ali Süha Delilbaşı (1888, İstanbul - 15 Şubat 1960), Türk yazar ve siyasetçidir.
Yazarlık hayatı
Ali Süha, Fecr-i Ati bildirisine ilk imzayı atan üyelerindendir. Muhit, Servet-i Fünûn, Resimli Kitap, Şiir ve Tefekkür gibi dergilerde yazıları çıkmıştır. Önce mensur şiirler yazmış sonra küçük hikâyelere ve tiyatro eleştirilerine yönelmiştir. Batı edebiyatından oyunlar tercüme etmiştir.
Uluköy, Bozkurt
Uluköy, Kastamonu ilinin Bozkurt ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Kastamonu il merkezine 113 km, Bozkurt ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır.
Mehmet Özyol
Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Maliye Bölümü mezunudur. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Arşiv Memurluğu, Yol Su Elektrik Genel Müdürlüğü Memurluğu ve Atama İşleri Şefliği, Köyişleri ve Kooperatifleri Uzmanlığı, Türkiye İş Kurumu Edirne Müdürlüğü, Tatvan Et ve Balık Kurumu Et Kombinası Müdürlüğü, Özel Sektörde Yönetim Kurulu Üyeliği, Genel Müdürlük ve Koordinatörlük, Adıyaman İl ve İlçeleri Eğitim Vakfı Yönetim Kurulu Başkanlığı, Birlik Vakfı Kurucu Üyeliği, İller Bankası Yönetim Kurulu Üyeliği, Refah Partisi ve Fazilet Partisi Kurucu Üyeliği, TBMM XXI. ve XXII. Dönem Adıyaman Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve üç çocuk babasıdır.
William James
William James (11 Ocak 1842, New York - 26 Ağustos 1910, Chocorua, New Hampshire, ABD), psikolojide işlevselcilik hareketinin öngörücüsü, pragmatizmin öncüsü Amerikalı filozof ve psikologdur.
Yaşamı
James ve romancı ve eleştirmen kardeşi Henry James, zengin ve iyi tanınan bir ailenin çocukları olarak dünyaya geldi. Babaları ilahiyatçı ve düşünür Henry James, çocuklarının eğitimine çok önem vermekteydi. New York, Boulogne (Fransa), Cenevre, İngiltere, Almanya ve İtalya’da öğrenim gördü. Babasının felsefe ve ilahiyat alanlarındaki görüşlerinin James’in yetişmesinde büyük etkisi vardı. Babası, zihinsel özgürlüğün önemine inanıyor ve çocuklarını bu doğrultuda yetiştiriyordu. James, eleştirel yaklaşımını bu sayede kazandı. Babası çocuklarının meslek edinme ve hayatlarını kazanma zorunluluklarının olmadığını düşünüyordu. Yine de James’in ilgisinin bilime yönelmesi için çabaladı. James 15 yaşındayken babası ona bir mikroskop hediye etti. On sekiz yaşına geldiğinde ressam olma amacıyla Amerikalı ressam William M. Hunt’ın yanında resim dersleri almaya başladı, altı ay sonra bundan vazgeçti. 1861 yılında Harvard Üniversitesi Lawrence Bilim Okulu’na girdi. Bu okulda kimya, anatomi ve benzeri konularda dersler aldı. Daha sonra nörotik bir hastalığa yakalandı. Kısa bir süre sonra kimyadan vazgeçti ve Harvard Tıp Okulu’na kaydoldu. Tıp öğrenimine bir yıl ara vererek ünlü doğa bilimci Louis Agassiz’in Amazon’a yapacağı bir keşif gezisine deniz hayvanları örnekleri toplamak amacıyla asistan olarak katıldı. Gezi esnasında hastalandı ve bir yarıyıl için tekrar Tıp Okulu’na döndü. 1867-68’de Almanya’da, enerjinin korunumu ilkesini ortaya koyan fizyolog ve fizikçi Hermann von Helmholtz, patolog Rudolf Virchow, 19. yüzyılda tıpta deneyciliğin öncüsü Claude Bernard gibi bilim insanlarının derslerini takip etti. Bunun yanında dönemin öne çıkan psikoloji ve felsefe eserlerini, özellikle Kantçı idealist ve göreci Charles Renouvier’nin eserlerini okudu. Renouvier’yle tanıştı ve bu tanışma James’in kişiliğinin ve düşünsel hayatının dönüm noktalarından biri oldu. Haziran 1869’da Harvard Tıp Okulu’nu bitirdikten sonra ruhsal bunalıma girdi. İntiharı bile düşünmesine yol açan bu bunalım sebebiyle hekimliğe hemen başlayamadı. 1872’ye kadar babasının evinde çeşitli eserleri okumak ve ara sıra kitap tanıtım yazıları yazmak haricinde hiçbir şey yapmaksızın yarı hasta durumda yaşadı. Kendi ifadesine göre, Renouvier’nin özgür irade üzerine yazdıklarını okuyarak ve “özgür iradeye dayalı ilk edinim, özgür iradeye inanmak olacak” kararını vererek bu bunalımdan kurtuldu.
Akademik yaşamı
James 1861 yılında Harward’da Lawrence Bilim Okuluna girdi. Burada kimya eğitimi alıyordu. Kimya ile olan deneyimi çocukken evde gizemli sıvılarıyla yaptığı bazen tehlikeli patlamalara sebep olabilen deneylerden ibaretti. Kısa süre sonra James dikkat ve özen isteyen laboratuvar çalışmalarını ilginç bulmamaya başladı. Hayatına çok büyük etkisi olan nörotik bir rahatsızlığı baş gösterdi. Kısa bir süre sonra kimya eğitimini bıraktı. James hem bilimsel eğitime elverişli olması hem de ekonomik olarak iyi bir gelir sunması açısından 1864’te Harward’da tıp eğitimi almaya başladı. 1865’te zoolog Louis Agassiz deniz hayvanları toplamak amacıyla Brezilya’ya gidiyordu. James bu alanla ilgili yeteneklerini keşfetme umuduyla ücretsiz bir yardımcı olarak bu geziye katıldı. Gezi, James’ın umduğu gibi geçmemişti, yaptığı işler onu heyecanlandırmıyordu. Yolculuğun büyük bir kısmında deniz tutulmasına yakalanan James çiçek hastalığına da yakalanmıştı. James bu alanla uğraşmanın getirdiği yaşam şartlarının kendisine uygun olmadığını anladı. Ayrıca biyolojinin gerektirdiği düzenli sınıflandırmalara tahammül edemezdi. Kimya ve biyolojiye olan tepkisi daha sonra psikolojide deneyden hoşlanmamasının bir işareti sayılabilirdi. 1865 yılındaki yolculuğun ardından James isteksizce de olsa tıp alanındaki çalışmalarına devam etti. Ancak sağlık sorunları yine kendini göstermeye başlamıştı. Çiçek hastalığı göz zayıflığına neden olmuştu ve sırt ağrıları çekiyordu. Bu nedenle okuması güçleşmişti, hastanede dolaşmaları ve ayakta yaptığı laboratuvar çalışmaları zorlaşmıştı. O dönemde sırt sorunları için Avrupa’ya maden suyu banyosu almaya gidiliyordu. James de bu neden 1867’de Almanya’ya gitmek üzere yola çıktı. Sağlığı için attığı bu adım ile Almancasını da geliştirmeyi umuyordu. Gözleri iyileşmişti ve o dönemde Almanya’da gelişmekte olan fizyolojik yönelimli ruh bilimi dikkatini çekiyor, bu alanda okumalar yapıyordu. İlk kez Wundt’un adını duymuş ve Heidelberg’de Wundt’u ve Helmholtz’u ziyaret etme girişiminde bulunmuştu. Berlin’de du Bois-Reymond ‘un derslerine katılmıştı ve yeni düzenekçi ruhbilimin açıklayıcı gücünden etkilenmişti. James Berlin Üniversitesindeki fizyoloji derslerine devam edip zamanın “ Psikolojinin yeni bir bilim olmaya başladığı zaman” olduğunu belirtmişti. Cambridge’e döndüğünde James biraz iyileşmişti ancak ruhsal olarak bir çöküntü durumundaydı. Duygusal olarak iyileşmesinde 29 Nisan 1870'te okuduğu, Fransız felsefecisi Charles Renouvier tarafından özgür istenç üzerine yazılan denemenin etkisi büyüktü. James‘ın ruhsal durumu yavaş olsa da sürekli iyileşiyordu. 1869 yılında Harward ‘dan tıp diplomasını aldı. 1872 yılında Harward’ın başkanı Charles Eliot, James‘dan fizyoloji derslerinin yarısı vermesini istedi. James bunalımdan tam olarak kurtulamadığını ve bu dersin getireceği sorumlulukları üstlenemeyeceğini düşünüyordu. Bir yıl izin isteyerek Avrupa gezisine çıktı. Geri döndüğünde görevi kabul etti. Hatta bir sonraki yıl dersin yarısını değil tümünü üstlenmesi istenmişti. James bundan sonraki yaşamı boyunca birincil olarak bir Harward profesörü kimliğinde kalacaktı.
Psikolojinin ilkeleri
William James 1878 yılında yayımcı Henry Holt ile psikoloji ile ilgili bir kitap yazmak için anlaştı. Alman, İngiliz ve Fransız literatürü ile yakından ilgili olduğu için çalışmanın kolay olacağını düşünerek, Henry Holt’a iki yıl içerisinde bitireceğine söz verdi. Ancak 1880 yılında henüz yazmaya yeni başlamıştı. 1890 yılına kadar psikoloji ile ilgili çeşitli dergilerde yazılar yazdı. Bunları metnin parçaları olarak toparlayarak 1890 yılının ocak ayında Holt’a 350 sayfalık bir el yazması gönderdi ve bunun kitabın kısa bir bölümü olduğunu, kalanının da yakın zamanda gönderileceğini söyledi. 1890’ların sonlarına doğru Psikoloji’nin İlkeleri iki kalın cilt halinde yayınlandı. 12 yıl süren bu çalışma James’ i fazlası ile bunaltmıştı ve yayıncıya yolladığı son bölümlerde gönderdiği bir mektupta kendini beceriksiz olarak tanımlayıp şunları söylemekteydi: “ Hiç kimse kitabın görünüşünden benden daha çok iğrenemez. Hiçbir konu 1000 sayfada ele alınmaya değmez! On yılım daha olsaydı onu 500 sayfada yeniden yazabilirdim.”.
Psikolojinin İlkeleri psikoloji dünyasında büyük ses getirmiş ve İngilizce’de en çok satan psikoloji metni olmuştur. Kitabın yayınlanması psikoloji tarihi için büyük bir öneme sahiptir. Binlerce öğrencinin görüşlerini etkilemiş ve birçok çalışmaya ilham kaynağı olmuştur. Ayrıca yapısalcı ABD’de yapısalcı görüşündeki psikologların işlevselcilik ekolüne doğru yönelmesinde neden olmuştur. Kitabın ilk cildi biyolojik temellerle başlamaktadır. Zihinsel işleyişin sinir sistemi faaliyetleri ile oluştuğundan ve benzer tepkilerin oluşumunun ilk oluşumdan sonra daha kolay olduğundan bahsetmektedir. Bu durum alışkanlıkları zihinsel yaşam için önemli bir hale getirmektedir. Birinci cildin kalan kısmı ise psikolojinin konusu ve araştırma metotları ile devam etmektedir. İkinci cilt ise; duyum davranışı, algı, inanç, muhakeme, içgüdü, irade, hipnoz ve psikogenesis konularından oluşmaktadır.
İçgüdü ve alışkanlıklar
James insan davranışının içgüdü ve alışkanlıklardan etkilendiğini söylemiştir. Arkadaşları ile birlikte insan içgüdüleri için hazırladıkları listede ‘ bir araya gelmek, bir arada bulunmak, birbiri ile kavga etmek’ gibi içgüdülerden bahsetmiştir. Alışkanlıklar ve duygular gibi fenomenler iç güdüler ile etkileşim halindedir ve deneyimlere bağlı olarak iç güdülerde değişimler olabilmektedir.
James için alışkanlıklar belli bir yere kadar özgürlüğümüzü iç güdülerimizden fazla kısıtlamaktadır. Tekrar fiziğin olduğu gibi fizyolojinin de temel ögelerindendir. Sinir sisteminin işleyişi gereği tekrarlanan faaliyetler zamanla daha kolay hale gelmektedir ve daha az dikkat gerektirmektedir. James’e göre öğrenilmiş edimlerin tüm insanlardaki tekrarlanışları toplumu bir arada tutan şeydir. Ancak kötü şartlar içerisinde bulunan insanların durumlarını değiştirememesinin nedeni de alışkanlıklardır. Alışkanlıklardan ‘dönme dolabı’ diye söz etmiştir. Kişilik 30 yaşına kadar insana yerleşir ve sonrasında onlar yürüyen alışkanlık yığınlarıdır.
Bilinç akışı
Wundt'un bilinç anlayışına karşı çıkan James, aynı akıntıya iki kez girmenin olanaksız olduğunu söyleyen Yunan filozof Herakleitos'a göndermede bulunarak, bilincin durmayan sürekli hareket halinde olan bir şey olduğunu söylemiştir. Bilinç yerinde durmayan, yeni durumlarla karşılaşıp yeni bölgelere geçen bir ırmak gibidir. Süreklidir ve parçalara ayrılamaz. Zaman ve alanda bir bütün halindedir. Wund’un içebakış yöntemine karşı çıkma nedeni de budur; bilinçli düşünce sürekli bir akış halinde olduğu için durdurulamaz ve yapısına zarar verilmeden çözümlenemez.
Benlik kavramı
William James’e göre benliğin 3 yönü bulunmaktadır. Benliğin 3 yönü; a) Maddesel Benlik, b)Sosyal Benlik, c)Ruhsal Benlik'tir. Maddesel benlik kişinin kendisine ait olan, sahip olduğu her şeydir. Bedeni, kıyafetleri, ailesi, arabası, banka hesabı gibi. Buradaki vurgu kişinin başkaları ile ve maddesel şeylerle özdeşleşmiş olmasıdır. Özdeşleştiği şey değişime uğrarsa kişinin benliği de değişim yaşar. Örneğin sahip olduğumuz ailemizi kaybettik, bu durumdan benliğimizde etkilenir ve ailevi benliğimizin de yok olduğunu söyleyebiliriz. Sosyal benlik içinse James, kişilerin kendi sosyal yaşamları içinde bulundukları ortama, konuma, statüye göre bir takım maskeler kullanmakta olduğumuzu söylemektedir. Örneğin; aile benliğimiz, dernek benliğimiz, arkadaş benliğimiz. Kişiler bulundukları ortamlardaki üstlendikleri roller içinde tutarlı davranışlar sergilemektedir ancak birbirlerini farklı bir otamda tanıyan kişiler başka ortamda birbirlerini izlediklerinde farklı sosyal benlik içerisinde olduğunu görünce şaşırabilirler. Bunun nedeni bizi daha önce farklı bir benlikle tanımış olmalarıdır. James ruhsal benliğimizin ise çok subjektif olduğunu ve bizim kendimizi nasıl değerlendirdiğimizde ve nasıl algıladığımızda belirleyici olduğunu söyler. Yeteneklerimizi, ilgilerimizi, görüşlerimizi, tutumlarımızı kendi içimizde kişisel olarak değerlendirme biçimimiz ruhsal benliğimizin içine girmektedir. Benliğin bu üç yönü ‘Deneyimci Benlik’ adı verilen bir bütünü oluşturur.