cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şehir Kapısı (Valletta)
Üçüncü kapı (1853–1964)
İngiliz Kraliyet Mühendislerinden Albay Thompson tarafından tasarlanan kapı iki küçük kemerle birlikte iki merkezi kemerden oluşuyordu. Kapının iki yanında iki heykel bulunuyordu. Bunlardan biri Malta'daki ilk Büyük Üstat olan Philippe Villiers de L'Isle-Adam'ın ve diğeri  de şehrin kurucusu Jean Parisot de Valette'nın heykeliydi. 24 Temmuz 1892 tarihinde, Valletta'nın inşasına önemli mali katkılarda bulunan Papa 5. Pius’un bronz bir büstü, kapının arkasındaki kemerin üzerine yerleştirildi.
20. yüzyılın başlarında, kapı, şehre giren büyük insan akını karşısında çok küçük kaldı. Bu sorunu çözmek için ilk öneriler 1920'lerde yapıldı. Bu önerilerden bazıları kapının açık bir anayola dönüştürülmesini içeriyordu. Kapı, Nisan 1942'de önündeki köprünün hava bombardımanıyla vurulmasıyla hafif hasar görmesine rağmen, II. Dünya Savaşı'nın bombalamalarından kurtuldu. L'Isle-Adam ve de Valette'in heykelleri bu saldırı sırasında yıkıldı. Kraliyet Opera Binası'nı ve Valletta'nın girişini yeniden geliştirmeye yönelik ilk planlar 1950'lerde yapıldı. Bu proje 1962'de Başbakan George Borg Olivier tarafından şehir kapısına odaklanılarak yeniden canlandırıldı. Kapının daha büyük bir kapı ile değiştirilmesi projesi 1963 Ticaret Fuarı'nda açıklandı ve kapı 1964 yılı Haziran ayında yıkıldı.
Kapının yıkılmasının ardından, 5. Pius’in büstü, 1993 yılında Valletta Yerel Konseyi tarafından geri alınmadan önce depoya yerleştirildi. Büst, 2005 yılında Aziz John Eş Katedrali ve Mahkeme yakınındaki Büyük Kuşatma Meydanı'na taşındı.
Dördüncü kapı (1965–2011)
Dördüncü şehir kapısı, Haziran 1964 ile Ağustos 1965 arasında, İtalyan rasyonalist tarzı mimarlarından Alziro Bergonzo'nun tasarımlarına göre inşa edildi. Kapı, ortada büyük bir açıklıktan, yanlarda iki küçük açıklıktan oluşuyordu ve sınırlı süslemeli sade bir tasarıma sahipti. Kapının içinden Papa 5. Pius Caddesi (Maltaca: Triq il-Papa Piju V) geçiyordu.
Kapı, hiçbir zaman tam olarak tamamlanmayan ve Kraliyet Opera Binası'nın ve Valletta girişinin yeniden geliştirilmesi projesinin bir parçasıydı. Halk kapı hakkında değişik düşüncelere sahip olduğu için kapının inşası sırasında tartışmalar yaşandı. Mart 1965'te, kapının inşaatı devam ederken, Mimarlar Odası tasarımını "mimari bir başarısızlık" olarak eleştirdi. Kapının yapımını destekleyenler ise, burçların daha iyi bir görünümü kazandığını ve tasarımının surların sadeliğini yansıttığını söylüyordu.
Sonraki yıllarda kapıya daha fazla eleştiri yöneltildi ve kapıyı değiştirmede kamu yararı vardı. İtalyan mimar Renzo Piano, ilk olarak 1988'de Valletta'nın girişini yeniden geliştirme planlarını yaptı, ancak proje 1992'de rafa kaldırıldı. 2008'de hükümet, kapıyı değiştirmek için Piano ile yeniden temasa geçti. Piano'nun yeni planları 27 Haziran 2009 tarihinde hazırladı, ve şehir kapısı 2 ile 5 Mayıs 2011 tarihleri arasında yıkıldı ve yıkıma Başbakan Lawrence Gonzi de katıldı. Şehir Kapısı ve yakındaki Özgürlük Meydanı pasajlarının yıkımı toplam 1,39 milyon €'ya mal oldu.
Beşinci kapı (2014-günümüz)
Beşinci ve şimdiki şehir kapısı, 2011 ve 2014 yılları arasında Renzo Piano'nun tasarımlarına göre inşa edildi. Bu kapı, perde duvarlardan yüksek çelik bıçaklarla ayrılan büyük taş bloklarla çevrili burçlardaki bir gedikten oluştuğu için öncekilerden çok farklıdır. Dördüncü kapı gibi, şehir girişini yeniden tasarlama projesinin bir parçası olarak inşa edildi. Proje ayrıca Kraliyet Opera Binası kalıntılarını Pjazza Teatru Rjal olarak bilinen bir açık hava tiyatrosuna dönüştürdü ve Özgürlük Meydanı'nın bir bölümünü kaplayan yeni bir Parlamento Binası inşa edildi.
Yeni şehir kapısı, Piano'nun projesinin geri kalanı gibi tartışmalıydı. Maltalıların çoğunluğu, adadaki İtalyan rasyonalist mimarisinin birkaç örneğinden biri olmasına rağmen, dördüncü kapının yıkılmasını memnuniyetle karşıladı. Yeni kapının bazı eleştirmenleri, üçüncü kapıya benzer daha geleneksel bir tasarımı tercih ettiler. Yeni kapı, eski Mısır Tapınağı Edfu Tapınağı ile karşılaştırıldı ve eleştirmenler, burçlardaki gediğin büyük ölçüde Maniyerist ve Barok kente uygun olmadığını söyledi.
Huacheng Meydanı
Huacheng Meydanı veya Çiçek Şehir Meydanı, Guangzhou şehrinin en büyük şehir meydanı’dır. Meydan, Zhujiang New Town'da şehir ekseni üzerindedir ve güneyinde Haixinsha Adası ve kuzeyinde Huangpu Bulvarı ile 56 kilometrekare büyüklüğündeki (22 milkare) alanı kaplar.
Tüm alanın altında 4 istasyonu olan Guangzhou APM hattının yanı sıra diğer alışveriş merkezlerine, BRT otobüs duraklarına ve metro istasyonlarına birçok bağlantı tüneli bulunan Mall of the World alışveriş merkezi bulunur.
Yerli halka ve turistlere popüler gezi alanı olan yüzeydeki parklar, göletler ve çeşmeyle, arabasız ve bisikletsiz bir yaya bölgesidir. Özellikle akşamları Kanton Kulesi ve Zhujiang New Town CBD'deki diğer binaların tüm ışık dekorasyonuyla manzarası dikkat çekicidir.
Tarih
Meydan, Ekim 2010'da 2010 Asya Oyunları açılışından önce halka açıldı. Meydan aynı zamanda 2011'den beri her Kasım'da düzenlenen Guangzhou Uluslararası Işık Festivali için de önemli bir sergi alanıdır.
Acacesia
Acacesia, Araneidae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.
Camarillo, Kaliforniya
Camarillo, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletinde yer alan ve Ventura ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde toplam nüfusu 65.201'dir.
2010 Sayımı
15 Mart 2010 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 54.727 kişi, 19.950 ev ve 14.264 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehirdeki nüfus dağılımının ise de %64,0 Beyaz, %33,0 Afrikan Amerikan, %0,1 Yerli Amerikan, %1,2 Asyalı, %0,6'sının ise de diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.
2000 Sayımı
1 Nisan 2000 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 23.562 kişi, 8.923 ev ve 6.237 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehirdeki nüfus dağılımının ise de %64,0 Beyaz, %33,0 Afrikan Amerikan, %0,1 Yerli Amerikan, %1,2 Asyalı, %0,6'sının ise de diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.
Ammo (müzisyen)
Ammo veya doğum adıyla Joshua Coleman (d. 14 Mayıs 1987), Amerikalı müzisyen, kayıt prodüktörü ve şarkı sözü yazarı.
Dostluk Nişanı
Dostluk Nişanı ( Orden Drujbı), Rusya ve Rus halkı ile ilişkileri geliştiren ve güçlendiren Rus ve yabancı ülke vatandaşlarına verilen Rus nişanıdır. Nişan, 2 Mart 1994'te Rusya devlet başkanı kararnamesiyle verilmeye başlanmış olup Sovyet Halk Kardeşliği Nişanı'nın yerini almıştır.
Araba 2004
Mustafa Sandal'ın Gölgede Aynı adlı albümünün çıkış şarkısı "Araba"nın  2004 versiyonu olan ve Avrupa'da Seven Türkiye'de ise Yamalı Tövbeler isimli albümlerinde de yer alan, Avrupa piyasası için çıkardığı single çalışması.
Şarkının klibi sadece Avrupa'da yayınlanmıştır.
Campbell, Kaliforniya
Campbell ABD'nin Kaliforniya eyaletine bağlı Santa Clara ilçesinde bulunan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2018 yılı itibarıyla 42.466'dır.
MIME
MIME Basit Posta Aktarım Protokolü'nü (Simple Mail Transfer Protocol - SMTP) hem metin hem de metin içerikli olmayan birden çok içerik eklenebilecek şekilde genişletir. Yani MIME aracılığıyla e-posta iletilerine resim, ses, görüntü türünde veriler eklenebilmektedir.
E-Posta uygulamalarına ek olarak web tarayıcılarıda çeşitli MIME türlerini desteklemektedir. Bu sayede tarayıcı dosya HTML biçiminde veya gösterebileceği türde bir dosya olup olmadığını algılayarak ne yapması gerektiğini bilmektedir.
NGC 38
NGC 38, Balıklar takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 363 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan bir sarmal galaksi. Édouard Jean-Marie Stephan tarafından 25 Ekim 1881 tarihinde keşfedilmiştir.
Kaynakça
NASA/IPAC Extragalactic Database
Ökse ardıç kuşu
Ökse ardıç kuşu (Turdus viscivorus), karatavukgiller (Turdidae) familyasından ötücü bir kuş türü.
Özellikleri
Ökse ardıcı, yaklaşık 27 cm boyundadır. Cinsler benzer renkte, düz gri-kahverengi sırt, alt taraf belirgin noktalıdır. Dik ve çok büyük ötme ardıcın andıran oldukça büyük bir ardıç çeşididir. Uçuş sırasında kanat altı örtüleri beyaz olarak değiştirilebilir. Grimsi kahverengi üst kısmı, beyaz kuyruk köşeleri, siyahımsı yamalarla kaplı beyazımsı alt tarafı ve sesi, onu kanat alt örtüleri de beyaz olan tarla ardıcından ayırır. Tarla ardıcına kıyasla uçuşu nispeten dalgalıdır. Diğer ardıçlara göre daha dik durur. Ökse otu tohumlarını besin olarak tüketir. Tek başına veya çiftler halinde görünebilir. Kışın küçük sürüler halinde toplanabilir ve küçük sürüler oluşturabilir. Çıkardığı ses bir karatavuğunkinden daha kısa ve hızlı olmasına ve yüksek notalarla bitmemesine rağmen, ötüşü bir karatavuğunkiyle karşılaştırılabilir. Uçuşu sırasındaki çıkardığı ses, bir tarağın ağaca sürtülmesine benzer bir ses çıkarır.
Yılda iki kez yumurta bıraktıkları dönemleri olur ve bir seferde 5-6 benekli yumurta bırakırlar. Kuluçka süreleri 12 ila 14 gün arasında değişebilir. İki hafta içinde küçük ardıç kuşlarının büyümesi biter ve uçabilirler.
Yaşam şekli
Hepçil beslenirler, böcekler, solucanlar ve yabani meyveleri yerler. Ökse ardıcı, sahiplendiği meyve ağacını diğer ardıçlara karşı kış boyunca korur. Adının aldığı ökse otunun meyveleri de yiyeceğini oluşturur.
Tipik olarak, sonbaharda güneye doğru giderler. İlkbaharda kuzeye göç ederler.
Dağılımı
Açıklıklı ağaçlık yerlerde bulunabilir. Kışın çayırlarda, ağaçlıklı tarım arazilerinde ve açık alanlarda da gözlemlenebilir.
John Romita Sr.
John Victor Romita Sr. (24 Ocak 1930 - 12 Haziran 2023), Marvel Comics'in The Amazing Spider-Man'indeki çalışması ve Mary Jane Watson, Punisher, Wolverine ve Luke Cage gibi karakterleri birlikte yaratmasıyla tanınan Amerikalı bir çizgi roman sanatçısıydı. Romita, aynı zamanda bir çizgi roman sanatçısı olan John Romita Jr.'ın babası ve uzun yıllar Marvel'ın trafik yöneticisi olan Virginia Romita'nın kocasıydı.
İlk çizgi roman çalışması, 1949'da Romita'nın baş editör Stan Lee ile tanıştığı Marvel'in öncüsü olan Timely Comics için bir hayalet sanatçı olarak oldu. 1951'de Romita, Atlas Comics (daha önce Timely) için korku, savaş ve aşk çizgi romanları çizmeye başladı ve ayrıca Kaptan Amerika'nın 1950'lerde yeniden canlandırılması olan ilk süper kahraman çalışmasını çizdi. 1958-1965 yılları arasında yalnızca DC Comics için çalışmaya başladı ve onların romantik çizgi romanlarının çoğunun sanatçısıydı. Bu yıllarda Romita, daha sonra iyi bilinen güzel kadınları çizme yeteneğini daha da geliştirdi.
Romita, başlangıçta Daredevil çizgi romanlarını çizerek 1965'te Marvel'a katıldı. 1966'da Spider-Man sanatçısı ve ortak yaratıcı Steve Ditko Marvel'den ayrıldı ve Romita, yazar Lee tarafından Amazing Spider-Man'in yeni sanatçısı olarak seçildi. Romita'nın Örümcek Adam sanatçısı olmasından sonraki bir yıl içinde The Amazing Spider-Man, Marvel'ın en çok satan ikinci ünvanından şirketin en çok satan ünvanına yükseldi. Romita, Örümcek Adam çizgi romanlarına kısa süre sonra karakter için yeni ev stili haline gelen yeni bir romantizm tarzı getirdi. Haziran 1973'te Romita, Marvel'in sanat yönetmenliğine terfi etti ve 1970'ler ve 1980'ler boyunca Marvel çizgi romanlarının görünümünü büyük ölçüde etkiledi.
2002'de Will Eisner Çizgi Roman Onur Listesi'ne alındı.
Colombes
Colombes, Fransa'nın Ile-de-France bölgesinde yer alan ve Hauts-de-Seine departmantında yer alan bir komündür. Şehrin toplam nüfusu 83.220'dir.
MetalGreymon
Tanım
Basit bir tanımla Greymon'un üstün halidir ve Digichrome ile kaplı yerleri sayesinde savunması daha yüksektir.
Özel Saldırıları
Giga Patlaması: Digichrome'la kaplı kapaklar açılır ve oradan 2 tane füze fırlatır.
Metal Pençe: Digichrome'la kaplı eliyle rakibini çizer.
Sultan Saif
Sultan Saif (d. 10 Haziran 1993 - ö. 15 Ekim 2020), Birleşik Arap Emirliklerili profesyonel futbol oyuncusu. Son olarak Al-Falah futbol kulübünde forvet mevkiinde oynamıştır. 15 Ekim 2020'de Abu Dhabi'de 27 yaşında trafik kazası sonucu ölmüştür.
Büyük Kafkas Dağları
Büyük Kafkas Dağları, Kafkas Dağları'nı oluşturan iki sıradağdan biridir. Küçük Kafkas Dağları'nın kuzeyinde yer almaktadır. 1,200 km uzunluğunda olup Karadeniz'de Taman Yarımadası'ndan Hazar Denizi'ndeki Abşeron Yarımadası'na kadar uzanmaktadır. En yüksek zirvesi 5,642 metrelik Elbrus Dağı'dır.
Onur Nişanı (Rusya)
Onur Nişanı ( Orden Poçyota), siyasi, ekonomik, bilimsel, sosyokültürel, kamu, spor ve hayır faaliyetlerinde yüksek başarılar gösteren Rus vatandaşlarına verilen Rus nişanıdır. Nişan, 2 Mart 1994'te Rusya devlet başkanı kararnamesiyle verilmeye başlanmıştır.
Kızıl gerdanlı ardıç kuşu
Kızıl gerdanlı ardıç kuşu (Turdus ruficollis), karatavukgiller (Turdidae) familyasından ötücü bir kuş türü.
BioShock
Bioshock, 2K Boston/2K Australia tarafından geliştirilen ve 2K Games tarafından yayımlanan bir video oyunudur. Oyun, Xbox 360 ve PC için 21 Ağustos 2007 tarihinde çıkmıştır. 2K Games tarafından yapılan bir açıklamada oyunun Playstation 3 için 2K Marin tarafından hazırlandığı ve 17 Ekim 2008 (PAL) ve 21 Ekim 2008 (NTSC-US) tarihlerinde piyasaya sürülmüştür. Seri olarak devam etmiş, Şubat 2010'da BioShock 2, Mart 2013'te BioShock Infinite yayımlanmıştır. Oyun 1960'larda geçer. Ana karakter olan Jack, uçağının okyanusta kaza yapmasından sonra Rapture adlı yer altı şehrini keşfeder. Andrew Ryan adlı iş insanınca yapılan şehir bir ütopya olarak planlanmıştır. ADEM adlı süper insan güçleri veren bir plazmidin keşfi şehrin sonunu hazırlar. Jack ise buradan bir kaçış arar. Hikâye Ayn Rand'ın objektivizm düşüncesi üzerine kuruludur. George Orwell gibi yazarlardan etkiler de barındırır. System Shock adlı oyunun fikren devamı olarak bilinir. Aynı ekip üyeleri iki oyun üzerinde de çalışmıştır.
Kızıl gerdanlı ardıç kuşu
İki alt türü olan T. r. atrogularis ve T. r. ruficollis, bazen kara gerdanlı ardıç kuşu ve kızıl gerdanlı ardıç kuşu olarak iki ayrı tür olarak kabul edilir.
Özellikleri
Arka kısımları düz gri, kanat altları kırmızımsı renktedir. Yetişkin erkekler atrogularis alt türünde siyah boğazlı, ruficollis alttüründe kırmızı boğazlıdır.
BioShock
Hikâye
Oyun 1960'larda Rapture adlı su altında kurulu bir şehirde geçer. Bir objektivist ve iş insanı olan Andrew Ryan, hükûmetten bağımsız bir ütopya kurmak ister. Bu ütopya ise Rapture olacaktır. Rapture, 1940 yıllarında planlanır ve inşa edilir. Bunun yanında bilimsel araştırmalar genişletilir ve suyun zeminindeki canlılar incelenir. İnceleme sonucunda bu canlılardan "Adem" adlı bir plazmid keşfedilir. Canlılardan çıkarılan bu madde insan DNA'sı ile uçbirleştirilince, "Adem" kullanıcıları süper güçler elde ederler.
Kızıl gerdanlı ardıç kuşu
Özellikleri
Dişiler ve genç bireyler boyunluksuz, alt kısımları siyah çizgilidir.
BioShock
Hikâye
Plazmidler, Rapture sakinlerinde genetik modifikasyonlar yaparak onlara çeşitli güçler veren maddelerdir. Örneğin; parmak şıklatıldığında çakmak benzeri alev oluşturulabilir ya da yine eller kullanılarak elektrik şoku uygulanabilir. Plazmidler Adem ile etkinleştirilirken Havva kullanılarak uygulanılır. Havva şırıngaları Rapture içerisindeki satış otomatlarından satın alınabilir veya çeşitli konumlarda bulunabilir. Her ne kadar plazmidler insanların hayatını kolaylaştırılması için keşfedilmiş olsa da, kullanım bağımlılık yaptığından kötüye kullanılmışlardır ve artık en güçlü biyolojik silah olmuşlardır.
Sınıfsal ayrımlar artınca eski bir gangster ve iş insanı olan Frank Fontaine alt sınıfı kullanarak, Rapture'da bir darbe planı yapar. Fontaine dış dünya ile bir kara borsa yolu açıp Dr. Brigid Tenenbaum ile birlikte geniş kitlede ucuz plazmid üretimi için bir işletme kurar. Bunun için yetim kızlar kullanılır. Bu kızların midelerine plazmid çıkarılan canlılar nakledilir ve bu kızlara Little Sisters (Küçük Kız Kardeşler) denilir.
Marline Barberena
Marline Barberena (d. 24 Mayıs 1987, Managua, Nikaragua), Kumral saçlı olan Barberena 2014 yılında Miss Nicaragua unvanına layık görülmüştür. Barberena, dünya genelinde 88 ülke güzelinin katıldığı Miss Universe yarışmasında ülkesini temsil etmiştir.
BioShock
Hikâye
1959 yılı arifesinde Atlas, Ryan'a saldırı emri verir. Çok fazla can kaybı olur ve sağ kalanlar ise başka yerlerde yaşamaya başlar. Rapture böylelikle bir distopyaya dönüşür.
1960 yılında Jack Wynand'ın yolculuk yaptığı uçak Atlantik Okyanusu'na düşer. Bu olaydan sadece Jack kurtulur ve yakınlardaki bir deniz fenerine gider. Deniz fenerine girdiğinde orada denizin dibine inebilen batisfer adlı bir araca biner ve Rapture'a ulaşır. Jack, Rapture'a ulaştığında Atlas ona telsizden bağlantı kurar. Andrew'in ailesini bir batisferde esir tuttuğunu ve onu durdurması konusunda yardımını ister. Jack ilerlerken bir Küçük Kız Kardeş ve muhtemelen bir çatışmada yenik düşmüş bir Koca Baba ile karşılaşır. Atlas, Jack'e karşılaştığı Küçük Kız Kardeş'i öldürüp içindeki "Adem" maddesini almasını söyler, ancak bunu bir şekilde duyan Dr. Tenenbaum ise onu ve karşılaşacağı çocukların canını bağışlaması karşılığında ona plazmid vereceğini söyler.
Jack batisfere yaklaşır, ancak o ulaşamadan Andrew batisferi yok eder. Atlas bu duruma çok öfkelenir ve Jack'i Andrew'in mekanına yönlendirir. Jack yolda eski bir müzisyen olan Sander Cohen gibi Andrew'in müttefiklerinin kontrolündeki bölgelerden geçmek zorunda kalır. Eninde sonunda Jack, Ryan'ın ofisine ulaşır. Ryan, Jack'in kendisinin gayrimeşru oğlu olduğunu, Fontaine'in Jack'i annesinden kaçırıp Ryan'ın ulaşamayacağı yüzeye gönderdiğini ve Jack'in hızlı yaşlanması için genetiğinin değiştirildiğini söyler. Fontaine, Jack'i bir koz olarak Ryan'a karşı kullanmak için planlamıştır. Doğru zaman geldiğinde Jack gelecek ve onun genetikleri Ryan'ın kilit altına aldığı birçok sistemi açacaktır. Ryan özgür iradesiyle ölümü kabul eder ve Jack'ten kendisini öldürmesini rica eder. Bu rica cümlesi (Rica etsem - Would you kindly) bir tür hipnotik tetikleyicidir. Jack bunun farkına varınca aslında kendisini götüren uçağı bu sözü içeren bir mektubu okuduktan sonra düşürdüğünü anlar.
Ryan ölünce Atlas kendisinin Fontaine olduğunu açıklar ve sistemlerin kontrölünü ele geçirip Jack'i ölüme terk eder. Jack'i, Dr. Tenenbaum ve Küçük Kız Kardeşler kurtarır. Küçük Kız Kardeşler'in yardımıyla Jack, Fontaine ile yüzleşir. Köşeye sıkışan Fontaine kendisine çok fazla "Adem" enjekte eder ve bir yaratığa dönüşür. Küçük Kız Kardeşler, Jack'e yardım ederler ve onun vücudundaki maddeleri ellerindeki enjektörlerle çıkarırlar. Böylelikle Fontaine ölür.
- Beş kız ve Jack birlikte yüzeye çıkarlar ve Jack bu kızları kendi himayesine alarak yaşamlarını sürdürürler. Sonunda Jack ölüm döşeğindeyken kızlar onun yanında olur.
- Jack kızları öldürüp "Adem" maddelerini alır. Bir denizaltı ile yüzeye çıkar. Etrafına içinde Mutantların da olduğu batisferler de gelir ve arama-kurtarma ekibini öldürürler. Denizaltında bir nükleer füze bulunmaktadır. Dr. Tenenbaum'un ifadesiyle Jack, "Dünya'nın kötü sırlarını çalmıştır."
- Oyuncu bütün kızları öldürmüş ise yine ikinci sonla karşılaşılır ancak Dr. Tenenbaum'un anlatımı daha sert ve öfkeli bir şekilde olmaktadır.
Aulnay-sous-Bois
Aulnay-sous-Bois, Fransa'nın Ile-de-France bölgesinde yer alan ve Hauts-de-Seine departmanında yer alan bir komündür. Şehrin toplam nüfusu 82.634'tür.
Müzik tarzı
Muzik tarzı, müziklerin taşıdıkları geleneklere göre kategorilendirilmesi sonucu ortaya çıkar.
Dönem
Müzik bazen ait olduğu döneme göre kategorilendirilebilir. Örneğin 1950'lerin rock müziği veya 17. yüzyıl müziği.
Teknik ve enstrümantasyon
Müzik ayrıca teknik olarak, kullanılan çalgılara göre kategorilendirilebilir. Örneğin rock müzik, elektronik gitar etrafında döner ve elektronik dans müziği synthesizerlar ve davul makineleriyle desteklenir.
Sosyal işlevi
Müzik tarzları sosyal tarzlarına göre belirlenebilir. Örneğin Noel müziği.
Idstein
Idstein, Almanya'da Hessen eyaletinde yer alan bir şehirdir. Nüfusu 31 Aralık 2011 sayımlarına göre 23,476 kişidir.
2004 Macaristan Grand Prix
2004 Macaristan Grand Prix, 15 Ağustos 2004 tarihinde Hungaroring, Mogyoród'da yapılmış olan Formula 1 yarışı. Macaristan 2004 Formula 1 sezonu'nun toplamda 13. mücadelesiydi. Aynı zamanda bu mücadele toplamda 20. Macaristan Grand Prix yarışı oldu.
Yarış raporu
Yarışı Almanyalı pilot Michael Schumacher birinci olarak tamamlamıştır. Brezilyalı Rubens Barrichello Michael Schumacher'in ardından yarışı ikinci olarak tamamlamıştır. İspanya temsilcisi Fernando Alonso ise yarışı üçüncü sırada tamamlamıştır. Onların ardından Juan Pablo Montoya, Jenson Button ve Takuma Sato gelmiştir.
İstatistikler
Sıralama turları sonucunda pol pozisyonunu 1:19.146'lik derecesiyle Ferrari pilotu Michael Schumacher elde etti. Ferrari'den diğer bir pilot Rubens Barrichello ise ikinci cebin sahibi oldu.
70 turluk yarışın 29. turu 1:19.071 zamanla bu yarışın en hızlı tur'u olmuştur. En kısa sürede koşulan bu turda Almanya temsilcisi Michael Schumacher 1. olmuştur.
Ekose
Ekose, bir kumaş deseni. Kelime anlamı ile Fransızca ve İskoççadan gelmektedir, İskoç klanlarının kullandıkları kilt desenlerinden tüm dünyaya yayılmıştır. 1970'li yılların sonu ve 80'li yılların başında punk döneminin belli başlı modası olan bir desen olmuş, 90'lı yıllarda da Vivienne Westwood tarafından yeniden moda edilmiştir.
Amerikan Staffordshire teriyeri
Amerikan Staffordshire teriyeri, Buldog ve teriyer cinslerinden türemiş köpek ırkı.
Fiziksel Özellikleri
Geniş kafası, geniş yanak kasları, güçlü çenesi ve kalın boynuyla güçlü yapılı bir köpek olan Amerikan Staffordshire teriyerinin ön ayakları birbirinden uzak durur. Bu köpeklerin yüksekliği(omuzdan yere) erkeklerde ortalama 46–48 cm dişilerde ise ortalama 43–46 cm  arasındadır, ağırlıkları ise  ortalama 15–20 kg arasında değişmektedir. Kısa, sert postu herhangi bir alışılmış köpek renginde olabilir. Kulakları diktir. Kısa kuyruğu alçakta durur. == Sağlık == Genel olarak bu köpeklerin de yatkın oldukları bazı hastalıklar vardır.
Rueil-Malmaison
Rueil-Malmaison, Fransa'nın Ile-de-France bölgesinde yer alan ve Hauts-de-Seine departmantında yer alan bir komündür. Şehrin toplam nüfusu 79.379'dur. Şehir École nationale supérieure du pétrole et des moteurs okuluna ev sahipliği yapıyor.
Illertissen
Illertissen, Almanya'da Bavyera eyaletinde yer alan bir şehirdir. Nüfusu 31 Aralık 2012 sayımlarına göre 16,647 kişidir.
Öyle Bir Geçer Zaman ki
Öyle Bir Geçer Zaman ki, D Productions imzalı, 2010-2013 yılları arasında Kanal D'de yayımlanan drama türündeki Türk televizyon dizisidir. Yönetmenliğini Zeynep Günay Tan'ın üstlendiği ve senaryosunu Coşkun Irmak'ın yazdığı dizi, ismini Erkin Koray'ın unutulmaz parçasından almıştır. 3 sezondan oluşan dizi, 18 Haziran 2013 tarihinde yayımlanan 120. bölümü ile final yaparak sona erdi.
Müzik
Dizide Cem Tuncer ve Nail Yurtsever tarafından bestelenen müziklerin yanı sıra Bir Zamanlar Amerika, 25. Saat gibi ünlü filmlerin müzikleri de kullanılmıştır. Bu müziklerin telif hakları uzun bir prosedür ardından Kanal D tarafından satın alınmıştır. Böylece Kanal D, hem bestelerin orijinallerini hem de üzerinde kendileri çalışarak yaptıkları yeniden düzenlenmeleri kullanma hakkına sahip olmuştur. Müziklerin orijinal bestecisi 500'den fazla dizi ve filmin müziklerini bestelemiş efsane besteci Ennio Morricone'dir. Dizi için kullanılan ana müziklerden Cockeye’s Song 1984 senesinde Sergio Leone'nin Bir Zamanlar Amerika filmi için bestelenmiştir. Ayrıca Erkin Koray'ın "Öyle Bir Geçer Zaman Ki" adlı şarkısı da dizide yer almaktadır.
Kurgu
1960'lı yılların sonunda, kocasının kendisine yaptığı onca kötülüğü ve yaşadığı aile dramını unutamamış, bir evladını torununun doğumunda kaybetmiş bir annenin ve aynı zamanda kendisine ait bir konfeksiyon atölyesinin sahibi olan Cemile'nin, kızları Berrin ve Aylin; oğulları Mete ve Osman, kayınvalidesi Hasefe Hanım, damatları ve torunları ile verdiği mücadele anlatılmaktadır. Geçen bu olayları Cemile'nin küçük oğlu Osman anlatmaktadır. 3. sezonda 12 Eylül Darbesi anlatılmaktadır.
Oyuncu kadrosu ve karakterler
Not: Aşağıda yer alan ana karakterlerin açıklamaları, detaylı hâlini ve yardımcı karakterler hakkında detaylı bilgi edinmek için karakter listesine bakınız.
Yomatzy Hazlewood
Yomatsy Maurineth Hazlewood De La Rosa (d. 3 Nisan 1991, Panama City, Panama), Panamalı manken ve eski güzellik kraliçesi. 'Miss Panama Universe 2014' tacını takmış ilk afro güzellik kraliçesi. Afro olan Hazlewood 2014 yılında Miss Panama seçilmiştir. Hazlewood, 88 ülke güzelinin katıldığı 25 Ocak 2015'te Amerika Birleşik Devletleri'nin Miami kentinde yapılan Miss Universe yarışmasında ülkesi Panama'yı temsil etmiştir.
Şahba mıntıkası (Suriye)
Şahba mıntıkası    Kuzey Suriye Federasyonu içerisindeki de facto özerk bir bölgedir. Suriye Demokratik Güçleri tarafından DAİŞ'ten alınan Afrin Kantonu ile Kobani Kantonu arasındaki toprakları yönetmek maksadıyla oluşturulmuştur. Şahba mıntıkasının yönetimini üstlenmek maksadıyla 28 Ocak, 2 - 4 Şubat 2016 tarihlerinde Efrîn'de gerçekleştirilen konferanslarda Şahba Bölgesel Yönetimi, Menbic Askerî Konseyi ile bir de Senato oluşturuldu. Fırat Kalkanı Operasyonu öncesi 22 Mart 2016 tarihinde ise burada özerk bir yönetim oluşturulmuştu.
Şahbe Asamblesi Suriye Demokratik Konseyi (MSD) içinde bir temsilci ile temsîl edilmektedir.
Arka plan
Osmanlı Devleti (1299–1922) devirlerinde, Kürtçe konşan büyük aşiretler Anadolu'dan sürülerek Suriye'nin kuzeyine yerleştiler. Bu aşiret topluluklarının en büyüğü Adıyaman'da ortaya çıkan Reşvan Konfederasyonu idi. 1518 yılından sonra ortaya çıkan ve Suriye'nin kuzeyinde Onsekizinci yüzyıldan sonra etkin söz sahibi olan Millî Konfederasyon bu grupların içerisinde en büyüğü idi. Bir Kürt aşireti olan Canbulatlar, Halep bölgesini Osmanlı Valileri olarak yönettiler. (1591–1607). Böylece, 17. yüzyılın başlarında Fırat'ın sol tarafındaki Cerablus ve Secûr bölgeleri Kürtler tarafından iskân edilmiş oldu.
Suriye İç Savaşı ve Rojava Savaşı
2012 yılı Temmuz ayında bölgenin büyük kısmı muhalif kuvvetlece Suriye rejiminin elinden alındı. 2014 yılı Ocak ayında ise DAİŞ başlattığı büyük bir taarruz neticesinde Menbic ile Dabık arasındaki toprakları ele geçirdi.
2015 yıl Aralık ayında, Suriye Demokratik Güçleri (SDF) başlattığı taarruz harekâtı neticesinde Tişrin Barajı ve çevresindeki köyleri ellerine geçirerek Fırat'ın batısını güvence altına almış oldu. Daha sonraki aylarda ise Menbic'i kurtarmak için yapılması planlanan harekât Türkiye'nin talebi üzerine ertelendi.
2016 yılının Mayıs ayında gerçekleştirilen Menbic taarruzu ile Menbic-Rakka yolu güvenlik altına alındı.
30 Mayıs - 12 Haziran 2016 tarihleri arasında gerçekleştirilen Menbic taarruzu ile 100'den fazla köy DAİŞ'ten geri alındı.
14 Ağustos 2016'da Menbic'in kurtarılmasından sonra, Suriye Demokratik Güçleri içerisindeki Araplar - Kürt YPG ve YPJ gruplarını dışlayarak – el-Bab kentinde El-Bab Askerî Konseyi'ni oluşturdular.
14 Ağustos 2016'da, Menbic Askerî Konseyi yayınladığı bir bildiri ile Menbic'in ve çevredeki köylerin güvenliğini Suriye Demokratik Güçleri'nden teslim aldıklarını ilân ettiler.
Hot Rock & Alternative Songs
Hot Rock & Alternative Songs (eski adıyla Rock Songs ve Hot Rock Songs olarak biliniyordu), Billboard dergisi tarafından yayınlanan bir müzik listesidir. 20 Haziran 2009'daki ilk çıkışından 13 Ekim 2012'ye kadar, liste Amerika Birleşik Devletleri'ndeki alternatif, ana akım rock ve triple A radyo istasyonlarında yayınlanan şarkıları sıraladı. 20 Ekim 2012 tarihli tablodan başlayarak, liste, tüm formatlarda rock şarkılarının dijital indirme satışlarını, akış verilerini ve radyo yayınlarını birleştirerek Billboard Hot 100 metodolojisini takip etti. O zamandan 2020 ortasına kadar, "alternatif eğilimli" olanlar da dahil olmak üzere yalnızca temel rock şarkılarının performansı tablo haline getirildi ve liste için sıralandı. Billboard, 13 Haziran 2020 tarihli liste ile diğer türlerle alternatif "melez" olarak kabul edilen daha geniş bir şarkı seçkisine izin verecek şekilde listeyi yeniledi ve Hot Rock & Alternative Songs olarak yeniden adlandırdı.
Paşapınarı, Havza
Paşapınarı, Samsun ilinin Havza ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Mahallenin adı Atatürk'ün köye gelmesiyle değişmiştir o yüzden Paşapınarı olmuştur eski ismi Allahu idi.
Coğrafya
Samsun iline 92 km, Havza ilçesine 8 km uzaklıktadır.
Oden
Oden, haşlanmış yumurta, daikon, konja, hafif sulu balık keki ve soya aromalı dashi sosunda pişirilmiş Japon kış güveciidir. Malzemeler bölgeye ve her hane arasında değişir. Karashi genellikle çeşnilik olarak kullanılır.
Qixia, Şantung
Qixia, Çin'in Şantung eyaletine bağlı Yantai il düzeyi şehrinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Şantung Yarımadası'nda yer almaktadır. Yüzölçümü 2.016 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 589.700'dür.
Arthur Avenue
Arthur Avenue, New York'un en kuzeydeki semti Bronx'un Belmont bölgesindeki bir cadde. Bronx'un "Little Italy" olarak bilinen bölgesinin merkezidir. Turistler için büyük bir çekim merkezi hâline gelen Manhattan'daki Little Italy'nin aksine, bu bölge geçmişi 1950'lere dayanan İtalyan göçmenlerin mirası nedeniyle Gerçek Little Italy olarak anılmaktadır. Cadde, adını ABD'nin eski başkanlarından Chester A. Arthur'dan almaktadır.
Apaşlar
Apaşlar 1960'larda etkin olan bir Türk rock grubu. Cem Karaca ile yaptıkları çalışmalar ile bilinir.
Kuruluş
Apaşlar'ın kökleri gitarist Mehmet Soyarslan ve Yalçınkaya Tümay'in bas gitarist Nedim Demirelli üçlüsü tarafından 1956'da kurulan "Şen Gençler" grubuna dayanmaktadır. 1960'ta gruba baterist Batur Pere ve piyanist İlker Dalyan katıldı ve sahne çalışmaları başladı. Grup daha sonra "Kuartet-X" adlı grupla birleşti ve dönemin ünlü müzik grubu The Shadows'un "Apache" adlı şarkısından etkilenerek Apaşlar ismini aldı. Grubun ilk kadrosunda gitarda Soyarslan ve Tümay dışında vokalist Sadık Bütünley, piyanist Ceki Kovo, bas gitarist Suat Matalon ve davulcu Leon Habib vardı. Grup 1961'de Amatör Orkestralar yarışmasına katıldı ve ikinci oldu. O yarışmanın birincisi ise Barış Manço ve Harmoniler olmuştu. 1963'e kadar devam eden Apaşlar, Kovo'nun Fransa'ya ve Soyarslan'ın Almanya'ya yüksek öğrenim görmeye gittiklerinde, Tümay tarafından farklı kadrolarla devam ettirildi.
Cem Karaca dönemi
1967 yılında Karaca ve Apaşlar 3 tane EP hazırladılar. Bu plaklarda Apaşlar'ın besteleri de yer buluyordu. 3. EP öncesi grupta değişiklikler oldu. Bas gitara Hasan Sel, davulaysa İhsan Avşar geldi. Bu plakta ise Karaca bestesi "Ümit Tarlaları", Apaşlar tarafından aranje edilmiş anonim "Anadolu Oyun Havaları", "Suya Giden Allı Gelin" ve "Nasıl da geçtin?" türküsü vardır.
Yılın sonunda grup Almanya'ya gitti. Bu dönemde maddi zorluklar yaşadılar, barlarda çaldılar. Türkola Plak'ın gitarist Mehmet Soyarslan'a yaptığı teklif grup için dönüm noktası oldu. Yeni plak şirketi ile çıkaracakları 45'liklerde Alman Ferdy Klein Orkestrası ile çalışma fırsatı yakaladılar. Hazırlanan 45'liklerin bazıları İngilizce olup, yurtdışı pazarını hedeflemekteydi. Türkiye'ye dönüşlerinde bas gitarda Faruk Şereftuğ ve davulda Leon Habib bulunmaktaydı.
Türkiye'ye 1968 Mayıs'ında bir "Merhaba" konseriyle döndüler. Sadece bir müzik konseri değil ayrıca tiyatral şovlar da bulunan bu konser Türkiye'de bir ilk olmuştu. Kısa süre sonra gitarist Yalçınkaya Tümay askere gitmek için gruptan ayrıldı. Ayrıca bas gitarist değişikliği oldu ve gruba Seyhan Karabay girdi. Aynı yıl Almanya'da kaydedilen ve Mehmet Soyarslan bestesi olan "Resimdeki Gözyaşları" yayınlandı. Bu plak Cem Karaca ve Apaşlar'ın en büyük başarısı oldu. Bu plağı da bir Türkiye turnesi izledi. Grup 1969 Mayıs'ında Almanya, Köln'de düzenlenen bir müzik festivaline katılıp, Alman basınından da büyük övgüler aldı. Alman turnesinden yeni müzik enstrümanları ile döndüler.
Dağılış
Ancak grubun beyni Mehmet Soyarslan ile vokalist Cem Karaca arasında fikir çatışmaları ortaya çıkmıştı. Cem Karaca, grubu daha politik bir yöne çekmek isterken, Soyarslan buna karşı çıkıyordu. İkili bir yandan da dönemin gazete ve dergilerinden birbirlerine suçlamalar yapıyorlardı. Sonuç olarak 1970'te Apaşlar ve Cem Karaca yollarını ayırdı. Cem Karaca'dan ayrılınca Apaşlar da müziğe devam etmedi ve dağıldı.
Apaşlar'ın Cem Karaca kariyerindeki öteki gruplardan farkı grup elemanlarının da beste olarak Cem Karaca'ya yardım etmesidir. Grubun en önemli ismi Mehmet Soyarslan, hit şarkı "Resimdeki Gözyaşları" (ve İngilizce versiyonu "Tears") dışında, "Bu Son Olsun", "Ayrılık Günümüz" şarkılarının söz müziğini yapmış, enstrümantal olarak "Gılgamış", "Şans Çocuğu", "Karanlık Yollar", "Vahşet" ve "Hücum" bestelerini yapmış, "Bang Bang" şarkısının Türkçe sözlerini yazmıştır. İkinci gitarist Tümay, "Ayşen" şarkısının söz müziğini yazmıştır. "No No No" şarkısında söz ve müziği Cem Karaca ile paylaşan Apaşlar, türkülerin de aranjesinde katkıda bulunmuştur.
Grup dağıldıktan sonra Soyarslan sinemacılığa dönmüş, Karabay ile Cem Karaca ile çalmaya devam etmiştir. 1971'de Yalçınkaya Tümay, bas gitarist Nedim Demirelli ve vokalist Rıfat Öncel ile Apaşlar'ı devam ettirmeye çalışsa da çıkardıkları 45'lik başarılı bulunmayınca bundan vazgeçti. Grubun kaydettiği ama plak olarak yayınlamadığı türkü "Bir Of Çeksem" 1974'teki Cem Karaca'nın Apaşlar, Kardaşlar, Moğollar ve Ferdy Klein'a Teşekkürleriyle albümünde yer almıştır.
Yakıtlı
Yakıtlı aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Oden (anlam ayrımı)
Oden bir Japon yemeğidir.
Oden ayrıca şu anlamlara gelebilir;
Balazs Gardi
Balazs Gardi (d. 21 Mayıs 1975), Macaristan doğumlu Amerikalı fotoğrafçı. 2008'de Gardi, Dünya Basın Fotoğraf Ödülleri'nde iki Birincilik Ödülü aldı ve Afganistan'daki çalışmaları nedeniyle Bayeux-Calvados Savaş Muhabirleri Ödülü'nde Foto Muhabirliği ödülünü kazandı.
Eğitimi
Gardi Budapeşte'de ve Cardiff Galler Üniversitesi'nde gazetecilik ve fotoğrafçılık okudu.
Canyon Lake, Kaliforniya
Canyon Lake, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletinde yer alan ve Riverside ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde toplam nüfusu 10.561'dir.
Balazs Gardi
Fotoğrafçılık kariyeri
Gardi, 2000 yılı civarında bir Macar günlük gazetesinde fotoğrafçı olarak çalışmaya başladı. 2000'lerin ortalarında iki yılını Romanlar (Çingene) azınlıkları belgeleyerek, bir düzine Doğu Avrupa ülkesinde sıklıkla yoksullaşan ve ayrımcılığa uğrayan halkların fotoğraflarını çekerek geçirdi. Fotoğrafları Harper's Magazine, National Geographic, The New York Times, Wired, Time, Outside, The Atlantic, Newsweek,  veThe Guardian gibi gazete, dergi ve yayınlarda yer aldı.
Canyon Lake, Kaliforniya
2010 Sayımı
15 Mart 2010 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 54.727 kişi, 19.950 ev ve 14.264 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehirdeki nüfus dağılımının ise de %64,0 Beyaz, %33,0 Afrikan Amerikan, %0,1 Yerli Amerikan, %1,2 Asyalı, %0,6'sının ise de diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.
Balazs Gardi
Fotoğrafçılık kariyeri
"Susuzluk" adlı serisi, su yokluğu olan bölgelerde insan uygarlığını tasvir ediyor. Susuzluk serisi, Gardi'nin insan nüfusunun artmasının su kıtlığı üzerindeki etkisini belgeleyen projesi olan Facing Water Crisis'in bir parçasıdır.
Yakıtlı, Gercüş
Yakıtlı, Batman ilinin Gercüş ilçesine bağlı bir köydür.
Canyon Lake, Kaliforniya
2000 Sayımı
1 Nisan 2000 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 23.562 kişi, 8.923 ev ve 6.237 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehirdeki nüfus dağılımının ise de %64,0 Beyaz, %33,0 Afrikan Amerikan, %0,1 Yerli Amerikan, %1,2 Asyalı, %0,6'sının ise de diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.
Yakıtlı, Gercüş
Tarihçe
Köyün adı, 1941 yılı kayıtlarında Hermeyz olarak geçmektedir.
Balazs Gardi
Fotoğrafçılık kariyeri
2010 ve 2011'de, Basetrack Live ile işbirliği yapıp, Güney Afganistan'ın savaştan zarar görmüş çöllerinde konuşlanan Birinci Tabur, Sekizinci Deniz Piyadeleri'ni fotoğrafladı. Afganistan'da Gardi ayrıca birincil kamerası olarak bir iPhone kullanmayı denedi ve Foreign Policy'de "The War in Hipstamatic" başlıklı bir fotoğraf makalesi yayınladı.
2021'de Gardi, The New Yorker için görevlendirilen ABD Capitol'ün 2021 fırtınasını fotoğrafladı. Gardi'nin fotoğraflarına, 25 Ocak 2021 tarihli derginin basılı baskısında Luke Mogelson tarafından yazılan "Fırtına" başlıklı bir makale eşlik etti.
Capitola, Kaliforniya
Capitola ABD'nin Kaliforniya eyaletine bağlı Santa Cruz ilçesinde bulunan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2010 sayımına göre 9.918'dir.
Asperger sendromu
Asperger sendromu (AS) ya da Asperger bozukluğu, sosyal etkileşimde zorluklar ve sınırlı, basmakalıp ilgi ve etkinliklerle tanımlanan otistik spektrum bozukluklarından (OSB) biridir. AS diğer OSB’lerden dil ve bilişsel gelişimde genel bir gecikme olmamasıyla ayrılır. Her ne kadar standart tanı ölçütleri arasında belirtilmemişse de motor sakarlık ve sıra dışı dil kullanımına sıklıkla rastlanır.
Asperger sendromunun adı Avusturyalı çocuk doktoru Hans Asperger’den gelmektedir. Asperger, 1944 yılında, tedavi için gelen sözel olmayan iletişim becerileri eksik, yaşıtlarıyla duygudaşlık kuramayan ve fiziksel olarak sakar olan çocukları tanımlamıştır. Elli yıl sonra AS Hastalıkların ve İlgili Sağlık Sorunlarının Uluslararası İstatistiksel Sınıflaması ' nda (ICD-10) ve Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Sınıflandırması ' nda (DSM-IV) Asperger bozukluğu olarak tanınmıştır. AS’nin birçok yönü hakkında yanıtlanmamış sorular bulunmaktadır; örneğin AS ile yüksek işlevli otizm arasındaki ayrım şüphelidir; kısmen buna bağlı olarak AS’nin yaygınlığı kesin olarak belirlenmemiştir. Her ne kadar araştırmalar kalıtım kökenli olduğunu desteklese ve beyin görüntüleme teknikleri beynin özel bölgelerinde yapısal ve işlevsel farklılıklar tespit etmiş olsa da AS’nin kesin nedeni bilinmemektedir. Asperger sendromu için tek bir tedavi yoktur ve çeşitli müdahalelerin etkinliği yalnızca sınırlı veri ile desteklenmektedir. Müdahaleler belirtileri ve işlevselliği geliştirmeye yöneliktir. Tedavinin ana yöntemi davranışsal terapidir ve zayıf iletişim becerileri, takıntılı ya da yineleyici alışkanlıklar ve sakarlık gibi özel bozukluklar üzerine yoğunlaşır. AS’i olan bireylerin büyük çoğunluğu farklılıklarıyla başa çıkmayı öğrenebilmektedir ama bağımsız bir yaşam sürebilmeleri için sürekli moral desteğe ve teşviğe ihtiyaçları olabilir. Araştırmacılar ve AS’li kişiler, AS’in iyileştirilmesi gereken bir hastalık ve normalden bir sapma olduğuna dair görüşlerden uzaklaşılıp, bunun bir engellilikten çok farklılık olduğu görüşüne yakınlaşılmasını sağlamıştır.
Sınıflandırma
Asperger sendromu, bireyin işlevselliğini etkileyen sosyal etkileşim ve iletişim bozuklukları ile sınırlı ve yineleyici ilgi ve davranışlarla belirtilen psikolojik durumlar spektrumu olan otistik spektrum bozukluklarından (OSB) ya da yaygın gelişimsel bozukluklardan (YGB) biridir. Diğer psikolojik gelişimsel bozukluklar gibi OSB de bebeklik ya da çocuklukta başlar, remisyon ya da relaps göstermeksizin düzenli bir seyir izler ve beynin çeşitli sistemlerinde olgunlaşma ile ilgili değişikliklerden kaynaklanan bozukluklar içerir. OSB, sosyal bozukluklar gibi otizme benzer kişisel özellikler gösteren ama OSB olduğu kesin olmayan geniş otizm fenotipinin bir alt kümesidir. Diğer OSB türlerinden otizm belirtileri ve olası nedenleriyle AS’ye en benzer olanıdır ama tanısı iletişim bozuklukları ve bilişimsel gelişmede gecikmeler gerektirir; Rett sendromu ve çocukluğun dezintegratif bozukluğu otizm ile çeşitli belirtileri paylaşır ama ilgisiz nedenleri olabilir; ve başka türlü adlandırılmayan yaygın gelişimsel bozukluk (YGB-BTA) ise ölçütler daha belirgin bir bozukluğu göstermediğinde teşhis edilir. AS ile yüksek işlevli otizmin örtüşen yönleri (yüksek işlevli otizm zekâ geriliği olmayan otizmdir) tam olarak belirli değildir. OSB’nin güncel sınıflandırması, durumların gerçek doğasını yansıtmıyor olabilir.
Sosyal etkileşim
Duygudaşlık gösteriminin eksikliği büyük ihtimalle Asperger sendromunun en önemli işlev bozukluğudur. AS’li olan bireyler sosyal etkileşimin en temel noktalarında zorluklar çeker, bunlar arkadaşlık kurmakta başarısızlık, diğerleriyle kendiliğinden gelişen ilgilerden ya da başarılardan zevk alma, sosyal ve duygusal karşılıklılık eksikliği, ve göz teması, yüz ifadesi, duruş, ve el hareketleri gibi sözel olmayan davranış eksiklikleridir.
Otistiklerin aksine AS’li insanlar genellikle kendi içlerine kapanık değildir, beceriksizce de olsa başkalarına yaklaşırlar, örneğin en beğendiği konular hakkında tek yanlı, uzun soluklu bir konuşmaya başlarlar ama dinleyicilerinin sıkılma ya da bir an önce oradan ayrılma gibi tepkilerinin ve duygularının belirtilerinin farkına varmazlar. Bu sosyal beceriksizlik "etkin ama garip" olarak adlandırılmıştır. Sosyal etkileşime uygun olarak tepki vermekte bu başarısızlık başkalarının duygularını önemsememe gibi görülebilir ve hassas olmadıkları kanısına varılabilir. AS’li çocukların bilişsel yetileri sıklıkla laboratuvar ortamında sosyal kuralları anlamalarına izin verir, yani başkalarının duyguları hakkında kuramsal bilgileri anladıklarını gösterebilirler ama gerçek yaşamlarında bu bilgilerini kullanarak davranmakta zorluk çekerler. AS’li kişiler sosyal etkileşimi gözleyerek yaptıkları çözümlemelerle katı davranışsal ilkeler kurabilir ve bunları beceriksizce, katı ve sosyal yönden naif bir şekilde uygulayabilirler, örneğin zorla göz teması kurmak gibi. Arkadaşlık için çocuklukta duyulan arzular, başarısız sosyal karşılaşmalar sonucu körelebilir.
Sally Jara
Sally Luz Jara Dávalos (d. 15 Temmuz 1994, San Lorenzo, Paraguay, Paraguay), Paraguaylı manken. Jara 2014 yılında Miss Universe Paraguay seçilmiştir. 2015 yılının Ocak ayında Amerika Birleşik Devletleri'nin Miami kentinde düzenlenen 88 ülkenin katıldığı 2014 Miss Universe güzellik yarışmasında Paraguay'ı temsil etmiştir.
Asperger sendromu
Sosyal etkileşim
AS’li bireylerin şiddet içeren ve suç oluşturan davranışlara meyilli olmaları varsayımı incelenmiş ve verilerle desteklenmediği bulunmuştur. Çok sayıda kanıt, AS’li çocukların suç işlemekten çok mağdur olduklarını göstermektedir.
Sınırlı ve yineleyici ilgi ve davranış
Özel ve dar ilgi alanları ile ilgilenmek AS’linin en çarpıcı özelliklerinden biridir. AS’li bireyler çok dar kapsamlı bir konuda, ana konuyu gerçekten anlamadan, örneğin dinozorlar ya da kızartıcı (fritöz) hakkında ciltler dolusu detaylı bilgiyi toplayabilir. Örneğin bir çocuk fotoğrafçılık hakkında hiçbir ilgi göstermeden fotoğraf makinesi model numaralarını ezberleyebilir. Bu davranış anaokuluna gelindiğinde belirgin hâle gelir. Bu özel ilgiler zaman zaman değişiklik gösterse de, gittikçe daha sıra dışı konularda ve daha da dar kapsamlı olur ve sosyal etkileşimi öyle etkiler ki tüm aile bunun içinde yer almak zorunda kalır. Dinozorlar gibi konular genellikle çocukların ilgisini çektiği için bu semptom fark edilmeyebilir.
Stereotipik ve yineleyici motor davranışlar AS’nin ve diğer OSB’nin tanısında ana noktalardan biridir. Bunların arasında el çırpma, elleri bükme ya da daha karmaşık gövde hareketleri bulunur. Bunlar sıradan olarak uzun süren patlamalar halinde yinelenir ve daha hızlı, daha az dizemli (ritmik) ve genellikle daha az bakışımlı (simetrik) olan tiklerin aksine isteyerek yapılan törensel hareketler gibi görünür.
Konuşma ve dil
Her ne kadar Asperger sendromu olan çocuklar dikkate değer bir gecikme olmadan dil kullanma becerilerini kazansalar ve AS’li olanların konuşmaları dikkate değer bozukluklar içermese de dil becerisi edinme ve kullanımı sıklıkla sıra dışıdır. Sıra dışılıklar içinde laf kalabalıklığı, ani geçişler, kelimeleri gerçek anlamıyla yorumlama ve ayrıntıları yanlış anlama, yalnızca konuşana anlamlı gelen eğretileme kullanma, işitsel algılama bozuklukları, sıra dışı bilgiçlik taslayan, biçimsel ve kendine özgü (bünyesel) konuşma ve ses şiddeti, tonlama, vurgu ve dizem gariplikleri bulunur.
İletişim modellerinin üç yönü klinik ilgiyi çeker: Zayıf vurgu, yüzeysel ve ayrıntılı konuşma, ve dikkat çekici laf kalabalıklığı. Her ne kadar vurgu ve tonlama otizmden daha az kaba ve tekdüze olsa da AS’li kişilerin sınırlı tonlamaları vardır, konuşma sıra dışı bir şekilde hızlı, düzensiz ve gürültülü olur. Konuşma bir tutarsızlık hissi uyandırır, karşılıklı konuşma genelde dinleyeni sıkan konular hakkında tekil konuşmalardan (monolog) oluşur, yorumlar için geçerli bağlamları sunamaz, ya da düşünceleri dışarıya vurur. AS’li kişiler dinleyenin konuşma ile ilgilenip ilgilenmediğini takip edemezler. Konuşan bir türlü sadede gelemez ve dinleyenin konuşmanın içeriği ya da mantığı üzerine düzeltme yapması ya da konuyu değiştirmeye çalışması genellikle başarılı olamaz.
AS’li çocukların yaşlarına göre olağanüstü bir kelime hazineleri vardır ve "küçük dahi" diye adlandırılırlar ama mecazi konuşmayı anlamakta zorlanırlar ve kelimeleri gerçek anlamları dışında kullanmazlar. AS’li bireyler, şaka, alay veya sataşma gibi mecazi anlam taşıyan dilde özellikle zayıftırlar. Genellikle mizahın bilişsel temelini anlarlar ama içeriğini anlayamadıkları için hoşnut kalmazlar.
Diğer özellikleri
Asperger sendromu olan kişilerin tanıdan bağımsız ama bireyi veya ailesini etkileyen belirtileri olabilir. Bunlar algıdaki farklılıklar, motor becerilerde, uyku ve duygularda sorunlar olabilir.
AS’li bireylerin işitsel ve görsel algıları genellikle mükemmeldir. OSB’li çocuklar genel olarak düzenlenmiş nesneler ve çok bilinen görsellerde bulunan ufak değişiklikleri çok çabuk algılayabildiklerini gösterirler, Buna karşın yüksek işlevli otizmi olanlarla kıyaslandığında AS’li bireylerin görsel-uzamsal algıyı, işitsel algıyı ya da görsel hafızayı gerektiren bazı görevlerde eksiklikleri olduğu görülür. AS ve OSB’li birçok kişide başka sıra dışı duyumsal ve algısal beceri ve deneyimler bulunur. Sese, ışığa, dokunmaya, dokuya, kokuya, ağrıya, sıcaklığa ve diğer uyaranlara karşı sıra dışı bir duyarlılığa ya da duyarsızlığa sahip olabilirler ve örneğin az bir kokunun bir rengi çağrıştırdığı sineztezi sergileyebilirler; bu duyumsal tepkiler diğer gelişimsel bozukluklarda da bulunur ve AS ya da OSB’ye özgü değildirler. Otizmde dövüş ya da kaç tepkisinin artmasına ya da alışkanlık ediniminin başarısızlığına ilişkin çok az dayanak bulunur ama duyumsal uyaranlara azalan tepki hakkında daha fazla kanıt vardır, yine de çeşitli çalışmalar arada farklılık olmadığını göstermektedir.
Hans Asperger’in ilk açıklamaları ve diğer tanı koyma yöntemlerinde motor sakarlığından sözedilir. AS’li çocuklar bisiklete binmek ya da kavanoz kapağı açmak gibi motor yetkinlik gerektiren motor becerileri kazanmakta gecikebilir ve beceriksiz gibi görünebilirler. Uyumları zayıftır, garip ve hoplayarak yürürler, elyazıları kötüdür ya da görsel-motor bütünlükte sorunlar çekerler. İşlev yitimi (apraksi), denge, ardışık yürüme, parmak-başparmak karşıtlığı gibi içalgı (propriyosepsiyon) sorunları gösterebilirler. Bu motor beceri sorunlarının AS’yi diğer yüksek işlevli OSB’den ayırdığına dair hiçbir kanıt yoktur.
AS’li çocuklar, uykuya dalma zorluğu, sık sık gece uyanmak ve sabah erken uyanmak gibi uyku sorunları yaşamaya daha meyilldir. AS ayrıca kişinin kendi duygularını tanımlama konusunda zorluk çekme olan yüksek düzeyde duygu körlüğü (aleksitimi) ile de bağlantılıdır. Her ne kadar AS, düşük uyku kalitesi ve aleksitimi birbirleriyle bağlantılı olsalar da aralarındaki neden-sonuç ilişkisi bilinmemektedir.