cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arşimet
Matematik
Arşimet parlak matematik başarılarından biri de, eğri yüzeylerin alanlarını bulmak için bazı yöntemler geliştirmesidir. Bir parabol kesmesini dörtgenleştirirken sonsuz küçükler hesabına yaklaşmıştır. Sonsuz küçükler hesabı, bir alana tasavvur edilebilecek en küçük parçadan daha da küçük bir parçayı matematiksel olarak ekleyebilmektir. Bu hesabın çok büyük bir tarihi değeri vardır. Sonradan modern matematiğin gelişmesinin temelini oluşturmuş, Newton ve Leibniz'in bulduğu diferansiyel denklemler ve integral hesap için iyi bir temel oluşturmuştur. Arşimet, Parabolün Dörtgenleştirilmesi adlı kitabında, tüketme metodu ile bir parabol kesmesinin alanının, aynı tabana ve yüksekliğe sahip bir üçgenin alanının 4/3'üne eşit olduğunu ispatlamıştır.
Eserleri
Arşimet'in yapıtlarının çoğu Samoslu (Sisam) Konon ve Kireneli Erastosthenes gibi dönemin ünlü matematikçileriyle yazışma biçiminde ve tamamen kuramsal içeriktedir. Yapıtlarının dokuz tanesinin Yunanca asılları günümüze kadar ulaşmıştır. Yapıtları uzun yıllar karanlıkta kalmış; matematiğe katkısı yapıtlarının 8. ya da 9. yüzyılda Arapçaya çevrilmesine kadar gerçekleşememiştir. Örneğin Arşimet'in başka matematikçilere katkı sağlaması amacıyla yazdığı "Yöntem" isimli çok önemli bir eseri 19. yüzyıla kadar karanlıkta kalmıştır.
NGC 918
NGC 918, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Sunak takımyıldızı yönünde bulunur. SBc tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1831 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Surp Pırgiç Ermeni Katolik Kilisesi
Surp Pırgiç Kilisesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesi Karaköy semtinde bulunan bir kilisedir.II.Mahmud 6 Nisan 1830 tarihinde bir ferman yayınlar ve bu fermanla "Katolik Milleti" adıyla ayrı bir cemaat oluşturur. Kilise Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşayan Katolik Ermenilerin, Sultan II. Mahmud'un verdiği 7 Ekim 1831 tarihli fermanla İstanbul'da inşa ettikleri ilk kilisedir. 12 Mayıs 1832'de Başpsikopos Andon Nuriciyan ve Nazır Agopos Çukuryan tarafından temeli atılmıştır. İsa'nın sünnet gününde ibadete açılmıştır. (13 Ocak 1834)Kilise Ermeni Katolik cemiyetinin bağışlarıyla kâgir olarak inşa edilmiştir.
Kilisenin içinde Lübnan Emiri Beşar Şıhabi'nin mezarı yer almaktadır.Kilisenin yapımı sırasında Karaköy'de ortaya çıkan veba salgınına karşın 25 Mart günü sokaklarda Meryem ana resmi dolaştırılmıştır. Bu eylem vebanın düşmesine etki yapınca Sultan II.Mahmut tarafından kiliseye elmas taşlı bir hediye verilmiştir. Halen kilisede muhafaza edilen ikona Paskalya döneminde nişanın üzerine koyulmaktadır.Bu olay o tarihten beri Paskalya yortusunun ertesinde “Ölüler günü” olarak 25 Mart’ta kutlanmaktadır.
Apaklar, Nazilli
Apaklar, Aydın'ın Nazilli ilçesine bağlı bir mahalle.
Orta Afrika Cumhuriyeti devlet başkanları listesi
Orta Afrika Cumhuriyeti devlet başkanı, Afrika ülkesi Orta Afrika Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını kazandığı 1960 yılından bu yana ülkenin en üst makamında yer alan kişiye verilen unvandır. Ülke 1976-1979 yılları arasında Jean-Bédel Bokassa tarafından ilan edilen Orta Afrika İmparatorluğu olarak anılmış, diğer yıllarda varlığını Orta Afrika Cumhuriyeti olarak sürdürmüştür. Ülkede bu görevde bulunan kişilerin listesi şu şekildedir:
Orta Çağ Sırbistan mimarisi
Orta Çağ Sırbistan mimarisi Sırp Ortodoks manastırları ve kiliseler nezdinde korunan, temel olarak 3 mimari okula ayrılan, balkan coğrafyasında karşılaşılması mümkün mimaridir. Orta Çağ Bizans - Sırp mimarisinin bu şekilde ilk sınıflandırılması Gabriel Millet tarafından yapılmıştır.
Aşağıörencik, Nazilli
Aşağıörencik, Aydın'ın Nazilli ilçesine bağlı bir mahalle.
Aşağıyakacık, Nazilli
Aşağıyakacık, Aydın'ın Nazilli ilçesine bağlı bir mahalle.
Teagan Presley
Teagan Presley, 24 Temmuz 1985 Teksas doğumlu Amerikalı eski porno yıldızı. Sahne ismi olarak kullandığı aileden gelme "Teagan" adını ilk önce kullanmak istememiş ancak daha sonra ünlü Amerikan şarkıcı Lisa Marie Presley'e saygı olarak bu ismi kullanmaya devam etmiştir.
7 yaşında dans ve jimnastik eğitimi almaya başlamıştır. 15 yaşında ailesi ile birlikte Kaliforniya'ya taşındılar ve 15 yaşındayken Almanya ve Danimarka'da Birleşik Devletleri temsil etmiştir. Yetişkin film sektörüne girmeden önce bazı kolejlerde eğitim almıştır. Bu arada bir para kaygısı olmadan erkek arkadaşı ile birlikte yaşamaya başlamıştır. Sonra bir pornografik ajansa başvurması, erkek arkadaşını kızdırmıştır. Çektiği ilk film Just Over Eighteen 10 from adlı filmdir. Teagan, 2004 yılında Digital Playground ile sözleşme imzalamıştır.
Topraklı, Erciş
Topraklı, Van ilinin Erciş ilçesine bağlı bir mahalledir. İlçe merkezine 17 km uzaklıktadır.
Tarihçe
Köy, Erciş'in işgalden kurtuluşundan sonra İsmail Arslan tarafından kurulmuştur. Kurulduğunda 10 haneli bir köy iken şu an yaklaşık 100 haneli bir köydür.
Ekonomi
Köyde ekonomik geçim hayvancılığa dayalıdır.
Coğrafya
Van iline 97 km, Erciş ilçesine 17 km uzaklıktadır.
Türkiye'deki medya grupları listesi
Türkiye'deki medya grupları listesinde, Türk medyasında rekabetçi yerli medya sektöründe birden fazla televizyon ya da radyo kanalı veya gazeteye sahip olup, gruplaşmış şirketler listelenmektedir.
İmparatorluk Forumları
İmparatorluk Forumları (İtalyanca Fori Imperiali, Latince Fora Imperatorum) Roma'da MÖ. 43 ile MS. 113 tarihleri arasındaki bir buçuk yüzyıl içinde inşa edilmiş, halka açık meydanlardır. Bu forumlar Roma İmparatorluğu' nun merkezinde sayılmaktadır.
İmparatorluk forumları, diğer Roma Forumları ile birlikte olmasa da birbirlerine yakın inşa edilmişlerdir. Jül Sezar Roma'da bu bölgede inşaatı başlatmış, Forum ve Comitium'u (politika için kullanılan başka bir tür forum) yeniden düzenlemiştir. Bu forumlar, antik Roma İmparatorluğunun siyaset, din ve ekonomi merkezleridir.
20. Yüzyıl içinde Mussolini İmparatorluk Forumlarını Antik Roma'nın eski ihtişamını tekrar canlandırma amacıyla restore ettirmiştir. Fakat bu restorasyon sırasında bölgenin ortasından geçen "Via dei Fori Imperiali" caddesini de yaptırmıştır. İddialara göre bunun nedeni ofisinden iKolezyum'u görmek isteyişidir. Yapılan cadde ve trafik, oluşturduğu sarsıntı ve kirlilik sebebiyle etrafındaki değerli anıtlara zarar vermektedir. Yolun kaldırılması için teklifler sunulmuş fakat hiçbiri işleme alınmamıştır.
Sezar Forumu
Jül Sezar kendi adını taşıyan büyük bir forum inşaatına karar verdi. Sezar Forumu'nun inşaatı muhtemelen onun döneminde tamamlanmamış olsa da M.Ö. 46 yılında açıldı. İnşaatın daha sonra Augustus tarafından tamamlandığı düşünülmektedir.
Augustus Forumu
Augustus ve Marcus Antonius, M.Ö. 42'de Philippi Savaşında Brütüs ve Cassius'un ordusunu yenerek Sezar'ın ölümünün intikamını aldıktan sonra, Augustus Mars Ultor (İntikamcı Mars) Tapınağını yaptırmaya yemin etti. Tamamlanmamış forumun açılışı 40 yıllık inşaattan sonra, milattan sonra 2 yılında yapıldı. Böylece ikinci büyük meydan olan Augustus Forumu bölgeye eklenmiş oldu.
Vespasian'ın Barış Forumu
Vespasian Forumu olarak da bilinen Barış Forumu, milattan sonra 75 yılında İmparator Vespasian döneminde yapıldı. Augustus Forumu, Sezar Forumu ve via dell'Argileto;(it) (Roma Forumu ile Kolezyum tarafında, Velian tepesindeki Subura'yı bağlayan caddeden ayrıdır. Bu binanın gerçek bir forum gibi toplumsal işlevinin bulunmadığı söylenmektedir. Bu nedenle bu forumda bulunan bina sadece geç İmparatorluk dönemine kadar Templum Pacis (Barış Tapınağı) olarak anılmıştır.
Nerva Forumu, ya da Geçiş Forumu
Domitian; Barış Forumu, Sezar Forumu ve Augustus Forumunu birleştirme ve bölge dışında kalan boş alanı düzenleme amacıyla yeni bir Forum inşa etmeye karar verdi.
Domitian'ın ölümü sebebiyle forumun açılışı, adını da aldığı halefi Nerva tarafından bitirilmiştir. Nerva Forumu via dell'Argileto gibi geçiş yolu olarak kullanılması sebebiyle Geçiş Forumu olarak da adlandırılmaktadır.
Trajan Forumu
Bu proje Roma İmparatoru Trajan tarafından MS.106 yılındaki Daçya'nın fethi ile elde edilen savaş gelirleri ile mimar Appollodorus'a yaptırıldı. MS.112 yılında tamamlanmıştır. Kentin önemli yapılarından birisidir.
Gila von Weitershausen
Baroness Gila von Weitershausen (d. 21 Mart 1944), Alman oyuncu. 1944'te Almanya'da, günümüzde Polonya'ya bağlanan Trebnitz'de doğdu.
1960'ların ortalarında başladığı oyunculukta Hanna Schygulla gibi Alman aktrislerle aynı dönem filmlerinde oynadı.
Bağcıllı, Nazilli
Bağcıllı, Aydın'ın Nazilli ilçesine bağlı bir mahalle. Genelde geçim kaynağı incir üretimidir. Ayrıca alçak kesimlerinde zeytin de üretilir.
Bayındır, Nazilli
Bayındır, Aydın'ın Nazilli ilçesine bağlı bir mahalle.
Dibektaş, Yığılca
Dibektaş, Düzce ilinin Yığılca ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Düzce il merkezine 40 km, Yığılca ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır.
NGC 919
NGC 919, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Sunak takımyıldızı yönünde bulunur. Sab tipi bir sarmal galaksidir. Alman astronom Albert Marth tarafından 1864 yılında 121,92 cm (48 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Tür resmi
Tür resmi ya da janr resmi ya da genre resmi ya da günlük yaşam resmi (İngilizce: Genre Painting, Fransızca: Peinture de Genre), ressamların belli bir daldaki ya da türdeki konuları özellikle de günlük yaşamdan kareleri çizdikleri resimlere verilen isim. Bu türün sanatçıları pazar yerlerinden, ev içlerinden, meyhanelerden, partilerden ve sokaklardan insan manzaraları betimlediler. Tablolar ressamına göre gerçekçi, hayal ürünü ya da romantik olabiliyordu.
Tarihi
Tür resminin örneklerini veren en önemli ressamlardan biri yaşamı hakkında çok az detay bilinen Flaman sanatçı Yaşlı Pieter Bruegel'dir (1525 - 1569). Köy ve köylü temalı nükteli eserler ürettiği için çoğunlukla ressamın da köylü zannedilmesine karşı çıkan Ernst Hans Gombrich, Bruegel'in bir kentli olduğunu ileri sürdü. Bunun sebebi olarak da sanatçının yaşadığı çağda cahil taşralı insanları bir eğlence aracı olarak görmenin gelenek olmasını öne sürdü. Gombrich'e göre Bruegel'in köylülere bakışı Shakespeare'inkine çok benziyordu.
Bruegel, köy yaşamını ve orada yaşayan insanları açık bir şekilde anlatmayı başarmıştı ve böylece neşeli ama basit olmayan resimlerle kendisinden sonra gelen Flaman ressamlara yeni bir alanın yolunu açmış oldu. Dinde reformu benimseyen Hollanda on yedinci yüzyıla geldiğinde büyük bir refaha da ulaşmıştı. Ülkede resim konusunda da büyük bir talep ve üretim vardı. Sanatçılar, resmi siparişleri yetiştirmeye çalışmanın yanı sıra zengin burjuvazi ve okur yazar olan, eğitimli köylülerin de isteklerine karşılık vermeye çalışıyorlardı. Bu talepler Rembrandt gibi yaratıcı ve büyük isimlerin yanı sıra ciddi bir teknik teknik yeteneğe sahip yüksek sayıda "küçük usta"nın da ortaya çıkmasına sebep oldu. Bu ustalar o yüzyılda sanata hakim olan İtalyanlar'ın küçümsediği günlük yaşamı ve ev içi hayatı anlatan eserler de ürettiler. Hollanda sanatı, Rembrandt hariç tarih resminden uzaklaştı.
Rembrandt'tan bir kuşak sonra doğan Jan Vermeer (1632-1675) çoğunlukla tipik bir Hollanda evinde duran sıradan figürleri işledi. Vermeer ile birlikte tür resmi mizahi olmaktan kurtuldu. On yedinci yüzyıl boyunca tür resmi çizen diğer Hollandalı ressamlar arasında Adriaen ve Isaac van Ostade, David Teniers, Aelbert Cuyp ve Pieter De Hooch vardır.
Louis le Nain Fransa'da tür resmini on yedinci yüzılda geliştiren önemli bir isim oldu. On sekizinci yüzyılda, ülkede, bu tarza olan ilgi Watteau ve Fragonard'ın romantik ve Chardin'nin realist tablolarıyla canlandı.
İngiltere'de ise William Hogarth (1697-1764) sosyal eleştiriyle ahlak derslerini birleştiren, sıradan insanların hikâyelerini anlatan tablolar serisi çizdi. William Powell Frith en popüler tür resmi ressamlarından biriydi ve pek çok çağdaşından takdir gördü. Diğer İngiliz tür ressamları Augustus Leopold Egg, George Elgar Hicks, William Holman Hunt ve Dante Gabriel Rossetti gibi isimlerdi.
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ilk tür ressamı bir Alman göçmeni olan John Lewis Krimmel oldu. Krimmel, 1812-1821 tarihleri arasında Wilkie and Hogarth'tan öğrendiklerini Philadelphia'nın günlük yaşamını mizahi bir şekilde betimlerken kullandı.
2000 Yaz Olimpiyatları'nda tenis - Tek kadınlar
2000 Yaz Olimpiyatları Tek kadınlar müsabakaları Sydney Olympic Park Tennis Centre 'da 19 Eylül - 28 Eylül tarihleri arasında oynanmıştır.
Ole Kirk Christiansen
Ole Kirk Christiansen (d. 7 Nisan 1891 – ö. 11 Mart 1958) Lego şirketinin kurucusu.
10 çocuklu yoksul bir ailenin çocuğu olan Christiansen, Danimarka’nın Billund kasabasında yaşayarak hayatını tahta merdiven ve ütü masası üreterek sağlayan bir marangozdu. 1932’de gelen ekonomik kriz sebebiyle geçim kaygısı yaşayarak “DetBedste er ikkeforgodt” (En iyisi asla o kadar iyi değildir) şirket mottosuyla artık ahşap oyuncaklar, domuzcuk kumbaralar, arabalar ve kamyonlar da yapmaya başladı. Satışlardan memnun kalması üzerine ilk kez 1934’te bu tahta oyuncaklara Danca’da “iyi oyna” anlamına gelen “LegGodt” kelimelerini birleştirip kısaltarak “Lego” adını vermiştir. Lego adını koyan Ole Kirk, bu ismin Latince anlamlarının “yan yana koymak” ve “bir araya getirmek” olduğundan tamamen habersizdir. Christiansen’in ilk inşa ettiği tahta oyuncak bir ördektir. Bu ördek karısının vefatından sonra çocukları mutlu olsun diye yaptığı bir parçadır ve şirketin ilerleyişi için de oldukça ilham vericidir.
1930'lar ve 1940'lar boyunca Christiansen'in şirketi, "sadece en mükemmeli yeterince iyidir" sloganını yansıtan, iyi inşa edilmiş ahşap oyuncaklar üretti. İkinci dünya savaşı, plastik enjeksiyon kalıplama da dahil olmak üzere yeni malzemeler ve üretim yöntemleri konusundaki araştırmaları hızlandırdı. 1947'de Lego, yüksek hacimli plastik üretimi için bu teknolojiye yatırım yapan ilk Danimarka şirketi oldu. İki yıl sonra, bugünkü Lego tuğlalarının öncüsü olan ancak yalnızca Danimarka'da satılan "Otomatik Bağlanan Tuğlaları" çıkardı. 1953'te bunlara "Lego Tuğlaları" adı verildi ve bir yıl sonra "Lego" adı resmi olarak tescil edildi. "Saplama ve boru" tuğla bağlantı sistemi 1958'de icat edildi ve patent edildi. Bu yeni tuğlaları bağlama yöntemi, modeller için daha fazla stabilite sağladı ve sınırsız bina olanakları açtı. Sonraki yıllarda, ürün yelpazesi Eğimli Çatı Tuğlaları (1958), Tekerlekler (1961), Lego Ailesi (1974) ve Mini Figürler (1978)i içerecek şekilde genişletildi. Okul öncesi çocuklar için Lego, daha büyük ve kullanımı daha kolay tuğla sistemleri "Duplo" (1967) ve "Primo" (1995) geliştirdi. Lego, benzersiz ve son derece başarılı bir oyuncaktır - 1949 ile 1998 arasında, yaklaşık 203 milyar lego öğesi kalıplanmıştır. Hem cinsiyetlere hem de geniş bir yaş aralığına hitap ederken, Lego, çocuklara yapının ve dolayısıyla tasarımın temel ilkelerini öğreten uyarıcı bir oyun sağlar.
Tevfik Bilge
Mehmet Tevfik Bilge (d. 1865, Manastır, Makedonya) - (ö. 12 Şubat 1940), Türk siyasetçidir.
Harp Okulu mezunudur. Manastır Askerî İdadisi Tarih Öğretmenliği yapmıştır. Bu görevini yürütürken Mustafa Kemal (Atatürk)'in de öğretmenliği yapmıştır. Tarih Müdürlüğü, Sahra Topçu Yarbaylığı, Topçu 15. Alay Kumandanlığı, Kuleli İdadi-i Askerî Tarih Öğretmenliği, İstanbul Kız Lisesi Tarih Öğretmenliği, Yazarlık, TBMM V. Dönem Diyarbekir (Diyarbakır) Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve dört çocuk babasıdır.
Chitty Chitty Death Bang
"Chitty Chitty Death Bang" komedi dizisi Family Guy'ın birinci sezonunun üçüncü bölümüdür. Bölümde Peter, oğlu Stewie'nin doğum günü partisi için Cheesie Charlie's lokantasında rezervasyon yapmayı unutur ve bunu telafi etmeye çalışır. O sırada Meg, Jennifer adındaki heyecanlı bir kızla arkadaş olur ancak Jennifer, Meg'i bir ölüm tarikatının üyesi yapar.
Bölüm Danny Smith tarafından yazıldı ve Dominic Polcino tarafından yönetildi. Bu bölüm, her ikisinin de Family Guy için yaptığı ilk yazarlık ve yönetmenlik denemesi oldu. Bölümde ayrıca Butch Hartman, Waylon Jennings, Rachael MacFarlane ve John O'Hurley'nin yanı sıra diğer bazı ses oyuncularının konuk oyunculuklarına yer verildi. Bölümün büyük bir kısmı Family Guy ' sıklıkla kullanılan kesit tarzı mizah öğelerini içerir. Bu öğeler arasında Hulk, The Dukes of Hazzard , Three Little Pigs ve Couplehood gibi kültürel öğelerden esinlenilmiştir. Bölümün ismi olan "Chitty Chitty Death Bang", 1930'larda ve 1940'larda popüler olan, özellikle gerilim seçkilerinden oluşan Suspense isimli radyo programından esinlenilerek seçildi. Bu radyo programında genellikle ölüm ve cinayet gibi öğelere yer veriliyordu.
Bölüm, televizyon eleştirmeni Ahsan Haque tarafından hikâyesi ve popüler kültür öğelerini kullanış şekli sebebiyle olumlu karşılandı.
Özet
Lois, Stewie'nin doğum günü partisi için Cheesie Charlie's isimli lokantada yer ayırtmıştır ve Peter'ı Chris ile birlikte rezervasyonun depozitosunu ödemek için gönderir. Ancak ikili oraya vardığında Peter'ın davranışı, lokanta müdürünün fikrini değiştirerek rezervasyonu başkasına vermesine neden olur. Peter daha sonra bunun Lois'i sinirlendireceğini fark eder. O sırada Stewie, doğum gününün anlamını yanlış yorumlar ve kendisini Lois'in rahminden çıkaran gizemli "Beyaz Adam"ın geri gelerek kendisini, bir yıl önce kaçmayı başardığı Lois'in rahmine yeniden geri koyacağını düşünür. Meg, amigoluk provalarından sonra kendisini almaya gelen Peter'a yol boyunca ağlar. Meg, okulda kendisini diğerlerine kabul ettirmede zorlanmaktadır. Meg, daha sonra Jennifer adındaki bir kız ile arkadaşlık kurar. Peter, lokantadaki hatasını, Lois'e Stewie'nin doğum günü için Cheesie Charlie's lokantasına ihtiyacı olmadıklarını zira oradaki çalışanların insanları kaçırıp onlara işkence ettikten sonra öldürdüğünü söyleyerek gizlemeye çalışır. Peter, Stewie için kendi evlerinde şaşaalı bir parti hazırladığı yalanını söyler. O sırada Stewie, bir başına havaalanına giderek "Beyaz Adam" ile yüzleşmeye karar verir. Peter Stewie'nin doğum günü partisini zamanında hazırlamak için uğraşır ancak başarısız olur. Bir süre sonra o sırada şehirde olan sirk ekibini Griffinlerin arka bahçesine getirmeyi başararak günü kurtarır ve Meg'in arkadaşının evindeki bir partiye katılmasına izin verdiğini Lois'e söyler. Lois, Peter'ın Meg'e kardeşinin doğum günü partisine katılmamasına izin vermiş olmasına sinirlenir zira Stewie'nin doğum gününde tüm ailenin bir arada olmasını istemektedir. Peter ve Lois'in farkında olmadığı şey ise Meg'in "parti"sinin aslında üyelerinin bir araya gelip kendilerini öldürdüğü bir tarikat olduğudur.
Peter, kızının hayatını sona erdirmek üzere olduğundan habersiz, Meg'i katıldığı "parti"den almaya gider. Tarikat Lideri, beyazlar içerisindeki ayin kıyafetini giymektedir ve Stewie, onun "Beyaz Adam" olduğunu zannederek onu öldürür ve grup, eve geri dönerek Stewie'nin partisinin tadını çıkarır.
Yapım
"Chitty Chitty Death Bang", Danny Smith tarafından yazıldı ve Dominic Polcino tarafından yönetildi. Bölüm, hem Smith'in hem de Polcino'nun Family Guy için yaptıkları ilk yazarlık ve yönetmenlik denemesi oldu. Yazar ekibi arasında ses oyuncusu Mike Henry ve Andrew Gormley de yer alırken, Ricky Blitt ve Chris Sheridan senaryo düzenleme sorumluluğu ve Neil Goldman ve Garrett Donovan ise senaryo editörlüğü görevlerini üstlendi. Polcino'ya bölümü yönetmesinde yardımcı olmak için Peter Shin ve Roy Allen Smith yardımcı yönetmenlik görevini üstlendiler.
Dizinin her zamanki ekibinin yanı sıra, bölümün konuk oyuncuları arasında oyuncu ve komedyen Patrick Bristow, karikatürist, baş yapımcı, animasyon yönetmeni, görsel senaryo sanatçısı ve yapımcı Butch Hartman (kendisi Peter'ın patronu Mr. Weed ve diğer bazı karakterleri seslendirdi), Demon ve Riff'i seslendiren yazar Gary Janetti, Tarikat Lideri'ni seslendiren John O'Hurley ve kendisini oynayan Waylon Jennings yer aldı. Dizide sık sık yer alan ve Cleveland Brown'ı seslendiren Mike Henry ve Dianne Simons'ı seslendiren Lori Alan da bu bölümde yer aldı. Bölüm, Jennifer'ı seslendiren Seth MacFarlane'in kız kardeşi Rachael MacFarlane'ın konuk oyuncu olarak Family Guy dizisinde yer aldığı ilk bölüm oldu. Rachael, dizinin ilerleyen bölümlerinde ses oyuncusu olarak yer almaya devam etti. Rachel, Seth'in kendisine programda seslendirme yapmasını teklif ettiğini ancak kendisinin programda yer alabilmesi için seçmelere katılmak zorunda olduğunu söyledi.
Dizinin ilk dört bölümünde olduğu gibi bu bölümün adı "Chitty Chitty Death Bang", 1930'ların ve 1940'ların popüler radyo programlarından esinlenilerek seçildi. O dönemde yayımlanan ve cinayet ve ölüm öğelerini barındıran gerilim serisi "Suspense" isimli program, bu bölümlerin isimlendirilmesinde önemli rol oynadı. Bölümlerin bu şekilde isimlendirilmesi dizinin dördüncü bölümü "A Hero Sits Next Door" isimli bölümden sonra, bu şekildeki isimlerin bölüm içeriğini tanımlanmasını zorlaştırdığı gerekçesiyle son buldu.
Kültürel referanslar
Peter Lois'e Cheesie Charlie's lokantasındaki rezervasyonun neden iptal edildiğini açıklarken kendisinin kaçırıldığını ve lokanta görevlilerinin birer Nazi olduğunu ve oradan kaçabilmesinin tek yolunun kendisinin Yeşil Dev'e dönüşmek zorunda kalması olduğunu söyler. Lois'in Stewie'nin doğum günü partisini kutlamayı planladığı yer olan Cheesie Charlie's lokantasının ismi, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Chuck E. Cheese's lokanta zincirinden esinlenilerek oluşturulmuştur. Stewie kendisinin nasıl annesinin rahmine düştüğünü anlattığı hikâyesinde sperm gemilerinin tıpkı Star Wars üçlemesindeki gemilerin yaptığı gibi birbirleri ile savaştığını söylemiştir.
Mustafa Ekinci
Mustafa Ekinci (d. 1904, Diyarbakır) - (ö. 6 Ocak 1958), Türk siyasetçidir.
Chitty Chitty Death Bang
Karşılama
IGN yazarı Ahsan Haque'nin 2008 yılında yaptığı inceleme genel olarak olumlu oldu. Haque, "Chitty Chitty Death Bang" isimli bölümün "klasikleşecek" bir bölüm olmadığını ancak bölümde "pek çok unutulmaz sahnenin" yer aldığını ve bölümün "iyi bir şekilde oluşturulmuş bir hikâye sahip" olduğunun altını çizdi. Haque, Peter'ın Lois'i Cheesie Charlie's lokantasındakilerin birer Nazi olduklarına ve kendisinin oradan kaçabilmek için Yeşil Dev'e dönüşmek zorunda kaldığını açıklayarak ikna etmeye çalıştığı sahneyi ve Stewie'nin bu bölümdeki rolünü son derecede zeki bulduğunu söyleyerek övgüyle bahsetti. Haque, incelemesini bölüme 10 üzerinden 8.4 puan vererek sonlandırdı. DVD Movie Guide'dan David Williams, dizinin birinci sezonundanki bölümlerin, karakterleri izleyicilere tanıtmada çok iyi bir iş çıkardığını söyledi.
Raška mimari okulu
Bu okulda mimari yapı gerek Batı'nın romanesk unsurları gerekse Doğu'nun Bizans elementleri ile bir kaynaşma içerisine girmiştir. Raška okuluna, 9. yüzyılda Rotunda olarak inşa edilen Petrova crkva dışında Sırbistan'ın en eski kilise yapıları dâhildir. Raška okulunun merkezi olarak Raška ve özellikle de eski Sırbistan başkenti olan Stari Ras sayılabilir.
Chitty Chitty Death Bang
Karşılama
TV Critic yazarı Robin Pierson, "Chitty Chitty Death Bang" incelemesinde bölümü, dizinin önceki bölümlerine kıyasla daha esprili buldu. Meg'in bu bölümdeki hikâyesini eleştiren Pierson, toplu intihar sahnesini komik bulmadığını, Peter'ın ise Simpsonlar dizisindeki Homer karakterine benzettiğini söyledi. Eleştirisinin sonlarına doğru Pierson, bölümde bazı garip sahnelerin olduğunu ancak hikâyeyi genel olarak komik bulduğunu belirtti.
Mustafa Ekinci
Ortaokul mezunudur. Özel eğitim almıştır. Çiftçilik ve tüccarlık, Türkiye Büyük Millet Meclisi 9. ve 10. Dönem Diyarbakır Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve altı çocuk babasıdır.
Beğerli, Nazilli
Beğerli, Aydın'ın Nazilli ilçesine bağlı bir mahalle.
Raška mimari okulu
Raška okuluna özellikle Studenica, Žiča, Mileševa, Sopoćani ve Gradac manastırlarının katholikonları örnek olarak gösterilebilir. Bu kiliseler üzerleri kubbe ile örtülmüş Yunan haçı planlı bazilikalardır. İlk ve dolayısıyla diğer yapılar içinde örnek teşkil eden mimari yapı Studenica manastır kilisesidir. Kubbe dışında, yapı romanesk stilde inşa edilmiştir. Yapının stili ise Dalmaçya kıyılarından (özellikle Dubrovnik ve Kotor) Sırbistan'a aktarılmıştır.
Beğerli, Nazilli
Tarihçe
Daha önceleri Bozdoğan ilçesine bağlıyken, 21 Aralık 1987'de Nazilli ilçesine bağlandı.
Raška mimari okulu
Raška okuluna ait kiliselerde bulunan Freskler tamamen Bizans tipinde yapılmış çalışmalardır. Bunun da ötesinde ortaya konan freskler ve bu fresklerin kalite seviyesi Bizans sanatının Balkan coğrafyasındaki yüksek evresini teşkil etmektedir. Karakteristik olarak örneğin Studenica'da mavi ya da altın rengi arka plan kullanılırken Mileševo'da İsa'nın mezarında tasvir edilen melekler ve Sopoćani'de erken rönesansa işaret eden anıtsal fresklerde yeşil arka plan tercih edilmiştir.
Katrin Cartlidge
Katrin Cartlidge (d. 15 Mayıs 1961– ö. 7 Eylül 2002), ünlü İngiliz aktris. Lucy Collins karakterini canlandırdığı Liverpool'da geçen pembe dizi Brookside 'da 1982-1988 yer alarak tanındı. Daha çok Mike Leigh ve Lars von Trier gibi yönetmenlerin filmlerinde yer almıştır.
Cartlidge muzdarip olduğu rahatsızlıklara bağlı komplikasyonlar sonucu 7 Eylül 2002'de 41 yaşında öldü.
"SSCB Silahlı Kuvvetlerinin 50 Yılı" Jübile Madalyası
"SSCB Silahlı Kuvvetlerinin 50. yılı" Madalyası (Rusça: Юбилейная медаль «50 лет Вооружённых Сил СССР»'') SSCB Yüksek Sovyeti Başkanlığı kararınca SSCB Silahlı Kuvvetlerinin 50. yıldönümü münasebetiyle 26 Aralık 1967 günü yürürlüğe girmiştir.
Bu madalyadan önce "SSCB Silahlı Kuvvetlerinin 40 Yılı" Jübile Madalyası, sonra ise "SSCB Silahlı Kuvvetlerinin 60 Yılı" Jübile Madalyası ve "SSCB Silahlı Kuvvetlerinin 70 Yılı" Jübile Madalyası verilmiştir.
26 Aralık 1967 tarihli kararnameye göre madalya almaya hak kazanalar:
Ödül tüzüğü
"SSCB Silahlı Kuvvetlerinin 50 Yılı" Jübile Madalyası Sovyet Ordusu, Deniz Kuvvetleri, SSCB Kamu Güvenliği Komitesi, SSCB Bakanlar Konseyi, SSCB Kamu Düzeni Bakanlığının birlikleri olarak 23 Şubat 1968'de görev yapan mareşal, generaller, amiraller, subaylar ve emniyet subayları, çavuşlar, askerler ve denizcilere verilmiştir. Ayrıca, Donanma, SSCB Kamu Düzeni Bakanlığı Askerleri, Devlet Güvenlik Komitesinin birliklerinden Sovyet Ordusu askeri eğitim kurumlarının öğrencileri ve öğrencileri; Sovyet Ordusu, SSCB Bakanları Konseyi, Donanması, SSCB Kamu Düzeni Bakanlığının birliklerinde, ordu veya devlet güvenlik organlarında, askerlik görevini yerine getiren veya emekli olan, aktif askerlik görevinden taburcu edilen, 20 ya da daha fazla yıl hizmet eden mareşal, general, amiraller ve subayları; Sovyetler Birliği kahramanları ve bireyler üç sınıfta Şeref Emri verilen kişilere de verildi.
22 Şubat 1968 Yüksek Sovyet Başkanlığı Kararı, alıcılar olarak eklendi: Kırmızı Muhafızların eski üyeleri, SSCB Silahlı Kuvvetleri'ndeki Sovyet vatanını korumak için yapılan savaşta görev yapan askerler, ve savaşlarda madalya alanlar da eklenildi. 19 Aralık 1969 Yüksek Sovyet Başkanlığı Kararı ile İç Savaş ve 1941-1945 Büyük Yurtsever Savaşı partizanları ve gerillaları alıcılar olarak eklendi.
Madalya, SSCB Yüksek Sovyet Başkanlığı adına askeri birlikler, ajanslar ve kurumların komutanları tarafından verildi. Emekliler için, cumhuriyetçi, bölgesel, bölgesel, ilçe, belediye ve ilçe askeri komiserleri tarafından verildi. Her madalya ödül teyidi ile geldi; bu tasdik, ödülün ismini taşıyan küçük, 8 cm x 11 cm karton kitapçık, alıcının ayrıntıları ve içeride resmi damga ve imza şeklinde geldi.
"SSCB Silahlı Kuvvetlerinin 50 Yılı" Jübile Madalyası göğüsün sol tarafında ve SSCB'nin diğer emir ve madalyalarının yanında giyildi ve ""SSCB Silahlı Kuvvetlerinin 40 Yılı" Jübile Madalyası"nın hemen ardından yer aldı. Rus federasyonunun emir ve madalyaları eşliğinde giyilirse, ikincisi önceliğe sahiptir.
Madalya Tanımı
"SSCB Silahlı Kuvvetlerinin 50 Yılı" Jübile Madalyası, her iki tarafında yükseltilmiş bir jantlı 32mm çaplı pirinç dairesel bir madalyondu. Arka planda, madalyonun tüm çevresi boyunca defne ve meşe çelengi, merkezden dışa uzanan ışınlarla ön planda idi. Ortada kırmızı emaye bezeli yıldız, madalya kenarına kadar uzanan noktalar, merkezindeki iki Sovyet askerinin sol profil büstlerini taşıyan 19 mm çapında dairesel bir kabartma madalyon, diğer tarafı da bir kundaklamalı, diğeri de bir Budenovka giyiyor. Madalyonun iç çevresi boyunca rahatça yazılmış, solunda "1918" yılı, sağda "1968" yazıyordu. Üst yarının tam tersinde, merkezli, çekiçli ve pullu beş köşeli bir yıldızın kabartma taslağı; yıldızın altında "SİLAHLI KUVVETLERİN 50.YILI" (Rusça: "ПЯТЬДЕСЯТ ЛЕТ ВООРУЖЕННЫХ СИЛ СССР"), üç sıra halinde kabartma yazıtı oldu.
Madalyon süspansiyon halkasından bir halka vasıtasıyla, 24mm genişliğinde ipek moiré turkuaz renkli şerit ile örtülmüş, merkezi 2mm beyaz şeritli, 2mm kırmızı şeritlerle sınırlanmış standart bir Sovyet beşgen kuleye 1mm beyaz şerit ile sınırlandırıldı.
NGC 920
NGC 920, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Andromeda takımyıldızı yönünde bulunur. SBab tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. Amerikan astronom Lewis A. Swift tarafından 1885 yılında 40,64 cm (16 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Derinsu, Adıyaman
Derinsu, Adıyaman ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Kürtçede "şeyhler" anlamına gelen Şeyhan olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 25 km uzaklıktadır.
Vivo cantando
Vivo Cantando, 1969 yılında yapılan Eurovision Şarkı Yarışması'nda birinci olan dört şarkıdan biridir. Bu olay o zamanki sistemin tam oturmaması yüzünden yaşanmıştır. Bu olay Eurovision tarihinde bir ilktir. Eğer kurallar bugünkü gibi olsaydı yarışmayı Fransa kazanacaktı. Şarkı İngiltere'den Lulu'nun söylediği Boom Bang-a-Bang, Hollanda'dan Lenny Kuhr'un söylediği De troubadour ve Fransa'dan Frida Boccara'nın söylediği Un jour, un enfant şarkıylarıyla birlikte birinci olmuştur. Şarkıcı bu şarkısıyla ülkesine ikinci birinciliğini kazandırmıştır. Şarkısında özellikle yaşamın müzikle iç içe olduğunu vurgulamıştır. Şarkının temposu o zamanki şarkılara göre daha tempoluydu ve hareketliydi. Performansı sergilerken giydiği kostüm büyük ilgi çekmişti. Ayrıca dansıylada şarkıya ayrı bir hava katmıştı.
Bir sonraki 1970 yarışması'nı kazanan İrlandalı katılımcı "All Kinds of Everything" adlı şarkısıyla Dana olmuştur.
La teva decisió (Get a Life)
"La teva decisió (Get a Life)", Susanne Georgi tarafından seslendirilen 2009 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Andorra'yı temsil eden şarkı. Şarkı İngilizce ve Katalanca dillerinde seslendirilmiştir. Josep Roca Vila tarafından yazılmıştır.
Şarkı yarışmanın yarı finalinde Ermenistan'ın temsilcisi İnga ve Anuş'nın şarkısı "Can Can"'dan sonra ve İsviçre'nin temsilcisi Lovebugs'nun şarkısı "The Highest Heights"'den önce 7. sırada çıkmıştır. Yarışmanın yarı finalinde 18 şarkı arasından 15. olarak finale çıkamamıştır.
Andorra bu yıldan sonra yarışmaya katılmadığından dolayı Bir sonraki gelen yoktur.
İzmit Katliamı
İzmit katliamı 24 Haziran 1921 tarihinde meydana geldi ve İngiliz gazeteci Arnold Joseph Toynbee'nin tahminine göre 300'den fazla sivil Türk o gün öldürüldü. Toynbee olaydan kısa bir süre sonra şehri ziyaret etti ve olayları belgeledi. Olaylar Türk-Yunan Savaşı (1919-1922) sırasında Yunan kuvvetleri şehirden çekilirken meydana geldi ve şehir yağmalandı ve bir bölümü yandı. 29 Haziran 1921 günü İngiliz parlamentosu Yunan çekilmesini ve olası zulümleri tartıştı.
Arka plan
İzmit (Antik Nikomedia) İstanbul'a yakın kuzey batı Anadolu'da bir sahil kasabası. 19. yüzyılda burada Türkler, Yahudiler, Rumlar ve Ermeniler beraber oturuyorlardı. 1920 senesinde İngilizler şehrin yaklaşık 13.000 nüfusu olduğunu tahmin ediyorlardı. Osmanlı İmparatorluğu I. Dünya Savaşını katılmış ve savaşı kaybetmişti onun üzerine galip Müttefik ülkeler arasında bölünmeye başlandı. Mayıs 1919'de İzmir'e Yunan ordusunun çıkması Türk milliyetçi hareketinin büyümesi ile sonuçlandı. Sonunda Yunan ve Türk milliyetçi orduları arasında savaş patlak verdi. Bu sürede İzmit önce 6 Temmuz 1920 yılında İngiltere tarafından işgal edildi ve daha sonra İngilizler 27 Ekim 1920 yılında şehri Yunanistan'a bıraktı. İzmit 28 Haziran 1921 tarihinde Türkler tarafından yeniden alınmıştır. Bu zaman sürecinde İzmit'i çevreleyen bölgelerde Türkler ve Rumlar arasında karşılıklı şiddet olayları yaşandı.
Toynbee'nin hatırası
Toynbee, eşi ve müttefik yüksek komisyon temsilcisi ile birlikte bir teknede İzmit'e doğru yol alırken karada Yunan ordusunun çekilmesini takip etti. Yunan ordusu bu alanı tahliye ederken çevredeki köyleri ve Karamürsel kasabasını ateşe verdiğini gördü ve  şöyle aktardı:
Yerel Hristiyanların çoğu Yunan ordusu ile birlikte kaçıyorlardı. Toynbee İzmit'te Yunan çekilişinden 35 saat sonra şehre girdi ve şehri yağmalanmış ve kısmen yanmış buldu.
Sahilde Yunanların mallarını taşımaya zorlanan ve sonra da kurşuna dizilen Türk arabacılarının cesetlerini gördü ve aralarında bir veya iki Türk kadın cesedi. İzmit camileri, soyulmuş ve kirletilmişti, tarihi Pertev Paşa Camii'nin dışında ve içinde domuzlar kesilmişti. Türk dükkânları yağmalanmış, Hristiyan dükkânların yağmalanması ise üzerlerine bir haç işareti ile engellenmişti.
Toynbee'ye göre Türk nüfusunun genel bir katliam uğraması engellendi. Bunun sebebi öldürmeler başladıktan kısa bir süre sonra sokaklarda devriye gezmeye başlayan Fransız subaylarının çabalarını oldu. Binlerce Türk mülteci Fransız papazlarının binasında korundu. Fakat Cuma 24 Haziran'da, Yunan çekilişinden üç buçuk gün önce, iki Türk mahallesinin (Bağçeşme ve Tabakhane)'nin erkek sakinleri gruplar halinde mezarlığa götürüldü ve 300'den fazla Türk orada idam edildi. İzmitli Hristiyanlarının çoğu kaçmıştı ve neredeyse hiçbiri geri dönmedi, taşınmaz mallarını kaybettiler. Toynbee'ye göre, Yunan hizmetinde'ki Çerkesler İzmit'teki zulümlerde ikincil bir rol oynamıştı.
Bekirler, Nazilli
Bekirler, Aydın'ın Nazilli ilçesine bağlı bir mahalle.
Enerji
Fizikte, enerji veya erke doğrudan doğruya gözlemlenemeyen fakat kendi konumundan hesaplanabilen fiziksel sistemin geniş ve korunmuş bir özelliğidir. Enerji, fizikte temel önemdedir. Pek çok biçime girebilmesinden dolayı enerjinin kapsamlı bir tanımını yapmak imkânsızdır ama en yaygın tanım şudur: Enerji, bir sistemin iş yapma kapasitesidir. Fizikte iş, kuvvetin yer değişim yönündeki bileşeninin etkisinin yer değiştirmeyle çarpımı olarak tanımlanır ve enerji, iş ile aynı birimle ölçülür.
Enerjinin 3 temel formülü vardır:
E=Fd E=mc2 E=Pt
Ancak, bir sistemdeki toplam enerjinin tamamı işe dönüştürülemez. Bir sistemin enerjisinin işe dönüştürülebilen miktarına kullanılabilir enerji denir. En fazla bozulan ve enerjinin en yüksek entropi biçimi olarak ısı enerjisi özel bir duruma sahiptir. Termodinamiğin ikinci yasası, enerjinin değişik biçimlerine dönüştürülebilen ısı enerjisinin miktarını belirler.
Her cisim durgunken kütleye sahiptir. Buna hareketsiz kütle denir. Eylemsizlik kuvveti, Albert Einstein'ın E=mc2 eşitliği kullanılarak hesaplanabilir.
Enerjinin bir biçimi olan durgun enerji enerjinin başka biçimlerine çevrilebilir. Tüm enerji dönüşümlerindeki gibi, enerjinin toplam miktarı bu durumda da azalmaz ya da artmaz. Bu perspektiften dolayı; evrendeki maddenin miktarı onun toplam enerjisine katkıda bulunur.
Benzer bir biçimde, tüm enerji kütlenin bir eşdeğer miktarını gösterir. Güneşimiz (ya da bir nükleer bomba) nükleer potansiyel enerjiyi enerjinin başka biçimlerine dönüştürür; toplam kütlesi haddi zatından dolayı azalır. Çünkü, Güneş büyükçe bir ışık enerjisi olarak hala içerisinde aynı toplam enerjiyi içerir. (Enerji Güneşin çevresinden uzaklaştığı zaman kütlesi azalır.)
Enerji maddelerin değişmesi için gereklidir. Tüm yaşayan şeyler canlı kalabilmek için kullanılabilir enerjiye ihtiyaç duyar. İnsanlar bu enerjiyi oksijen ile birlikte metabolizmanın ihtiyacını karşılayan yiyeceklerden alır. İnsan uygarlığı enerjinin devamlı kullanılmasına gereksinim duyar. Örneğin; fosil yakıtlar ekonomide ve politikada hayati bir konudur. Dünya'nın iklimi ve ekosistemi ışık enerjisi ile sürdürülür. Dünya ışık enerjisini büyük oranda Güneşten alır ve iklim ile ekosistem alınan enerji miktarı ile hassas bir biçimde değişir.
Enerjinin biçimleri
Enerji birçok biçimde var olabilir:
Yukarıdaki liste, enerjinin muhtemel listesi tamamlamak zorunda değildir. Ne zaman doğa bilimcileri enerji korunumu yasası ile çelişen bir olay keşfederlerse, durumu açıklayacak yeni biçimler eklenebilir.
Isı ve iş, sistemin özelliklerini göstermemeleri fakat transfer edilen enerji süreçlerinde olmalarından dolayı özel durumlardır. Genellikle, bir cisimde ne kadar ısı ya da işin bulunduğunu ölçemeyiz fakat bunun yerine belirli yollarla, verilen durumun olduğu sırada, sadece cisimler arasında transfer edilenin ne kadarının enerji olduğudur.
Enerjinin çeşitleri sınıflandırılabilir. Yukarıda sıralananların bazıları listede olanların diğerlerini içerebilir ya da kapsayabilir. Depolanan enerjinin çeşitleri potansiyel enerji olarak adlandırılan doğanın temel kuvvetlerine bağlıdır. Potansiyel enerji, özel bir kuvvet çeşidinin (kuvvet alanı, alan) etkisi altında olan cisimlerin ya da parçacıkların düzeni içerisinde kaydedilmesidir. Bunlar yer çekimsel enerji (kütlelerin bir yer çekimsel alan içerisinde toplanması yoluyla depolanan enerji), nükleer enerjinin farklı çeşitleri (nükleer ve zayıf kuvvetten yararlanarak depolanan enerjidir.), elektriksel enerji (elektrik alandan...) ve manyetik enerji (manyetik alandan...).
Diğer alışılmış enerji çeşitleri kinetik ve potansiyel enerjinin karışımının değişimidir. Bir örnek: genellikle makroskobik düzeyde kinetik ve potansiyel enerjinin toplamı mekanik enerjidir. Maddeler içerisindeki elastik enerji ayrıca atomlar ve moleküller arasındaki elektriksel potansiyel enerjiye bağlıdır. Kimyasal enerji elektriksel potansiyel enerji haznesinden salınan ve depolanan ve molekülleri ya da atomik çekirdekleri etkileşime sokan enerjidir.
Hareket ya da potansiyel enerjinin bütün biçimleri sınıflandırılmaya girişilmiştir. Richard Feynman şunun altını çizer:
Potansiyel ve hareket enerjisinin bu tanımı uzunluk ölçüsünün tanımına bağlıdır. Örneğin; biri, ısıl potansiyel ve hareket enerjisini içermeyen, makroskobik potansiyel ve hareket enerjisinden bahsedebilir. Ayrıca, kimyasal potansiyel enerji makroskobik bir kavramla adlandırılır. Daha yakın incelemeler atomik ve yarı atomik ölçekte, onun gerçekten potansiyel ve hareket enerjisinin toplamı olduğunu gösterir. Benzer yorumlar nükleer potansiyel enerji ve diğer enerji biçimlerinin en yaygın olanlarına uygulanır. Eğer çeşitli uzunluk ölçekleri ayrıştırılırsa, uzunluk ölçeğindeki bu bağımlılık, genelde olduğu gibi problemli değildir. Fakat, farklı uzunluk ölçekleri gruplandırıldığı zaman karmaşa yükselebilir. Örneğin, sürtünme makroskobik işi mikroskobik ısıl enerjiye dönüştürdüğü zaman böyle olur.
Enerji, çeşitli verimlerde farklı biçimler arasında dönüştürülebilir. Bu arasında dönüştürülen ögelere enerji dönüştürücü denir.
Kavramın kökeni
Enerji kelimesi, Yunanca energeia(ἐνέργεια) kelimesinden gelir. Muhtemelen ilk olarak, milattan önce 4. yüzyılda Aristoteles'in çalışmalarında görülmüştür. (Antik Yunanca: ἐνέργεια-energeia: “etkinlik, faaliyet”)
Enerji kavramı, Gottfried Leibniz tarafından tanımlanan vis visa(canlı kuvvet) fikrinden çıkmıştır. Leibniz, vis visa'yı cismin kütlesiyle hızının karesinin çarpımı olarak tanımladı. Toplam vis visa'nın korunduğuna inandı. Yavaşlamanın sürtünme (Leibniz ısıl enerjinin, maddenin birbirini takip eden parçalarının karışık hareketinden oluştuğunu düşündü.) yüzünden olmasından dolayı, bu görüş Isaac Newton tarafından kabul edilmesine rağmen, bir yüzyıldan daha fazla bir süre boyunca çoğunluk tarafından kabul görmemiştir.
1807'de, Thomas Young günümüzdeki anlamında enerji kavramını vis visa yerine ilk kullanan kişidir. Gustave-Gaspard Coriolis, 1829'da hareket enerjisini; William Rankine 1853'te potansiyel enerjiyi günümüzdeki anlamında tanımlamıştır.
Enerjinin korunumu yasası'nın ilk olarak 19. yüzyılın başlarında varsayıldığı ve her yalıtılmış sistemde uygulandığı kabul edilir. Noether'in kuramına göre; enerji korunumu fiziğin yıllar boyu değişmeyen yasalarının bir sonucudur. 1918'den beri, enerji korunumu yasası, enerjinin çoklu bileşiminin, zaman olarak bilinen ötelemsel eşbakışımının matematiksel olarak uygulanmasının bir sonucudur.
Enerjinin bir madde ya da momentum gibi yalnızca fiziksel bir büyüklük olup olmadığı yıllarca tartışıldı. 1845'te, James Prescott Joule matematiksel iş ve ısı üretimi arasındaki bağıntıyı keşfetti. Bu enerji korunumu kuramına ve termodinamiğin ilk kuralının gelişimine öncülük etmiştir.
Sonuçta William Thomson(Lord Kelvin); Rudolf Clausius, Josiah Willard Gibbs ve Walther Nernst'in katkılarıyla, kimyasal projelerin çabuk gelişiminin açıklamaları, bu keşifleri ısı bilgisi yasaları bünyesinde birleştirdi. Thomson ayrıca, Clausius tarafından ortaya atılan entropiyi ve Jozef Stefan tarafından ortaya atılan ışıma enerjisinin başlangıç yasalarını da içeren matematiksel bir formüle öncülük etti.
Kalifornya teknoloji enstitüsünde, 1961 sırasında, yüksek okul öğrencileri için bir derste, ünlü fizik öğretmeni Richard Feynman ve Nobel Laureate enerjinin kavrami hakkında şöyle söyledi:
''Tarih olarak bilinen, bütün doğal olayları düzenleyen, uzun zamandır kesin olarak bildiğimiz bir etki – ya da dilerseniz yasa da diyebilirsiniz- vardır. Bu yasa enerji korunumu yasası olarak bilinir. Bu, enerji olarak adlandırdığımız, doğada benzeri pek çok yerde görülen belirli bir büyüklüktür. Bu en soyut iddiadır çünkü; herhangi bir şey olduğunda değişmeyen, belirli bir büyüklük olduğunu söyleyen matematiksel bir ilkedir. Enerji korunumu yasası bir mekanizmanın ya da herhangi bir somutlamanın tanımı değildir; Sadece, bazı sayılarla hesaplayabileceğimiz ve bitirdiğimizde doğanın oyunlarına katlanacağımız ve tekrar hesaplayacağımız gizemli bir etkidir. O aynıdır.'' (Feynman'ın fizik dersleri)
Ölçü birimi
Enerji, kütle gibi nicel bir büyüklüktür. Joule Uluslararası birim sisteminde enerjinin ölçü birimidir. O da; bir Newton'luk kuvvetin bir metre mesafe boyunca uygulandıkça artan (ya da işe yarayan) enerjiye eşittir. Ancak, enerji erg, kalori, İngiliz ısı Birimi, kilowatt-saat ve kilokalori gibi başkaca birimlerle de tanımlanabilir. Bu birimler için SI biriminde daima tartışmalı bir faktör vardır. Örneğin; bir kWh 3,6 milyon Joule'a eşittir.
Tarihçe (Zaman Çizelgesi)
Enerjinin bir formu olarak iş kuvvet-yol çarpımıdır.
Bu denklem; işin, bir C yolu boyunca uygulanan F kuvvetinin çizgi tümlevine eşit olduğunu söyler.
Sonuçta, iş ve enerji bu çerçevede birbirine bağımlıdır.
Kimya
Kimyanın içeriğinde, enerji bir maddenin atomik, moleküler ya da bütün yapısının bir özelliğidir. Maddenin içerdiği enerji daima bir enerji artışına ya da azalışına eşlik eder. Çünkü; bir kimyasal değişime bunun gibi bir ya da birden fazla yapının değişimi tarafından eşlik edilir. Bazı enerjiler çevre ve tepkimenin bileşenleri arasında, ışık ya da ısı formunda transfer edilir. Böylece, bir tepkimenin ürünleri, tepkime bileşenlerinden daha çok ya da daha az enerjiye sahip olabilir. Eğer son durumda ilk durumdakinden daha az enerji varsa, tepkimenin ısıveren (egzotermik) olduğu söylenebilir. Isıalan (endotermik) tepkimelerde bu durumun tersi gözlenir. Bileşenler etkinleşme enerjisi olarak bilinen bir enerji sınırını aşamazsa; kimyasal tepkimeler her zaman gerçekleşmez. Bir kimyasal tepkimenin hızı (verilen T sıcaklığında) Boltzmann'ın popülasyon çarpanıyla e−E/kT ilgilidir. (Yani; verilen sıcaklıkta molekülün etkinleşim enerjisinden daha büyük ya da ona eşit olma ihtimalidir.) Bir tepkimeyi bu üstel bağımlılığını sıcaklığa oranlama Arrhenius eşitliği olarak bilinir. Etkinleşim enerjisi ısıl enerji formunda olabilen bir kimyasal tepkime için gereklidir.
Biyoloji
Biyolojide, enerji biyosferden en küçük canlı organizmalara bütün biyolojik sistemin bir özelliğidir. Bir organizmanın içinde, enerji bir biyolojik hücrenin ya da biyolojik bir organizmanın bir organelinin büyüme ve gelişmesinden sorumludur. Bu yüzden enerjinin genelde, solunum içerisindeki oksijen ile tepkimeye giren karbonhidratlar(şeker içeren), yağlar ve proteinler gibi maddenin yapı taşları tarafından depolanmış olduğu söylenir. İnsan açısından- verilen enerji tüketimi miktarı için, insani denklik(İ-d)(insani enerji dönüşümü), insan metabolizması için ihtiyaç olan bağıl enerji miktarını gösterir. (Ortalama bir insanın enerji tüketiminin günde 12,500kJ olduğunu ve bazal metabolik oranın 80 Watt olduğunu var sayarsak...) Örneğin, eğer vücudumuz ortalama 80 Watt ile çalışırsa, 100 Watt'ta çalışan bir lamba 1.25 insan denkliğidir (100/80=1.25 İ-d). Bir insan, sadece birkaç saniye süren zor bir iş için, binlerce Watt'ın üzerine çıkabilir. Birkaç dakika süren işler için, normal bir insan yaklaşık 1,000 Watt kullanabilir. Bir saat boyunca sürdürülmek zorunda olan bir etkinlik için çıkış gücü yaklaşık 300 Watt kullanılırken; tüm gün süren bir etkinlik için, maksimum 150 Watt güç harcanır. İnsan denkliği insanda enerji birimleri olarak tanımlanan fizikte ve biyolojik sistemlerdeki enerji akışını anlamayı desteklemek için oluşturulmuş bir birimdir: verilen enerji miktarı kullanımı anlamak için bir his sağlar.
Yer bilimleri
Jeoloji, kıtasal sürüklenme, sıra dağlar, volkanlar ve depremler Dünya'nın içsel enerji transferi olarak açıklanabilecek olaylardır. Diğer taraftan, rüzgâr, yağmur, dolu, kar, aydınlanma, hortumlar, fırtınalar gibi meteorolojik olaylar güneş enerjisinin ve Dünya'nın atmosferinin meydana getirdiği enerji transferinin bir sonucudur.
Kozmoloji
Kozmoloji ve astronomide; yıldız, nova, süpernova, gökcisimleri ve gama ışık patlaması olayları maddenin enerji transferlerinin en yüksek evrensel üretimidir. Yıldızlarla ilgili Güneşi de içeren bütün olaylar çeşitli enerji transferleri tarafından yürütülür. Bu tür enerji transferleri ya astronomik nesnelerin çeşitli sınıflarında (yıldızlar, beyaz cüceler vs.) maddenin yer çekimsel hareketidir ya da ışıksal elementlerin, öncelikli hidrojenin nükleer füzyonundan dolayıdır.
Enerji ve yaşam
Dünya'da yaşayan neredeyse her organizma Güneş'ten dışsal bir enerji ışınıma (radyasyonuna) bağımlıdır. Yeşil bitkiler bu şekilde gelen enerjiyi farklı biçimlerde kimyasal bileşiklere çevirirler. Bitkiler dışındaki canlıların neredeyse tamamı bu kimyasal enerjiyi büyüyebilmek ve yenilenebilmek için kullanır. Yetişkin bir insana oksijen ve besin moleküllerinin(bunlar daha çok glukoz (C6H12O6) ve stearin (C57H110O6) gibi karbonhidratlar ve yağlardır.) İnsana, bitkilerin ürettiği bu enerjiden farklı biçimlerde günlük 1500-2000 kalori(6-8 MJ) enerji alması önerilir. Besin molekülleri mitokondride su ve karbondioksite oksitlendirilir.
Ve bu enerjinin bir kısmı ADP'yi ATP'ye çevirmek için kullanılır.