cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Peter Fonda
Hayatı
Peter Henry Fonda, 23 Şubat 1940 yılında New York, New York'ta dünyaya geldi. 1950 yılında annesi Frances Ford Seymour öldü. 1961 yılında Susan Jane Brewer ile evlendi. 1964 yılında kızı Bridget Fonda dünyaya geldi. 1966 yılında oğlu Justin Fonda dünyaya geldi. 1974 yılında boşanmalarıyla evlilikleri sona erdi. 1975 yılında Portia Rebecca Crockett ile evlendi. 1982 yılında babası Henry Fonda öldü. 2011 yılında boşanmalarıyla evlilikleri sona erdi. Haziran 2011 yılında Margaret DeVogelaere ile evlendi. 16 Ağustos 2019 yılında Los Angeles, Kaliforniya'daki evinde akciğer kanserinden kaynaklanan solunum yetmezliğinden öldü.
Aconitum woroschilovii
Aconitum woroschilovii Aconitum cinsine bağlı bir türdür.
Yeşilyurt, Boyabat
Yeşilyurt, Sinop ilinin Boyabat ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Yerleşim, 1995 yılında köy statüsü kazandı.
Coğrafya
Köy, Sinop il merkezine 96 km, Boyabat ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır.
Avustralya (anlam ayrımı)
Avustralya kökeni Latince australis (güneyde olan, güneydeki) olan kelime. Şu anlamlara gelebilir:
Avustralya ayrıca şu anlamlara da gelebilir:
Film:
Rahim ağzı kanseri
Serviks kanseri, servikal kanser ya da rahim ağzı kanseri, rahim ağzının (servikal alanın) malign (kötücül) kanseridir. Serviks kanseri, epitelden köken alan malign tümör, yani karsinomdur. İlk belirtisi vajinal kanama olabilir, ama iyice ilerleyene kadar bir belirti göstermeme durumu da söz konusudur. Tedavisi, erken evrelerde ameliyat, ileri aşamalarda kemoterapi ve radyoterapidir.
Avustralya (anlam ayrımı)
Gemiler:
Diğer: oyuncak ayı.
Rahim ağzı kanseri
"Papanicolaou smear" (PAP smear) testi ile serviks kanseri oluşumu öncesi değişikliklerin tanınması mümkün olmaktadır. Serviks tarama çalışmalarının rutin olarak kullanıldığı ülkelerde invaziv serviks kanseri oranı %50'den fazla azalmıştır.
Epidemiyolojik çalışmalar serviks kanseri için majör risk faktörünün insan papilloma virüs (Human Papilloma Virus 'den kısaltma HPV olarak anılır) enfeksiyonu olduğunu göstermektedir. Serviks kanseri - HPV enfeksiyonu ilişkisi, akciğer kanseri - sigara ilişkisinden daha sıkı bir ilişkidir. Serviks kanser vakalarının hemen hepsinin (%99,7) gelişmesinde HPV enfeksiyonunun var olduğu bulunmuştur. Morbidite ve mortalite oranları çok yüksek olan bu kanserden korunmada HPV aşısının geliştirilmiş olması büyük öneme haizdir. Serviks kanserinin %70'ine neden olan iki HPV suşuna karşı geliştirilmiş bir aşı, AB ve ABD pazarları için lisanslanmıştır. Bu aşı, sadece en sık görülen virüs tiplerine karşı etkili olduğu için, aşılanan kadınların PAP smear taramasına devam etmeleri önerilmektedir.
Sıklık ve yaygınlık
Halk arasında rahim ağzı kanseri olarak bilinen serviks kanseri, dünya üzerinde her 2 dakikada bir kadının ölümüne neden olan ve değişik ülkelerde yapılan çalışmalarda kadınlarda meme kanserinden sonra en sık görülen ikinci kanserdir. Avrupa'da her yıl 50 bin, dünyada ise 500 bin kadına serviks kanseri tanısı konmakta, Avrupa'da yılda 25 bin, dünyada da 250 bin kadın bu nedenle ölmektedir. Gelişmiş ülkelerde kadın kanserlerinin %3,6'sını, gelişmemiş ülkelerde kadın kanserlerinin %15'ini oluşturur. ABD ve Birleşik Krallık'taki serviks kanseri sıklığının dünya çapındaki sıklığının yarısı kadar olması, PAP smear taramasının başarısına atfedilmektedir.
Türkiye'ye ait geniş bir veri tabanı olmamasına rağmen 2002 verilerinde Dünya kanser veri tabanına (Globocan) göre kadınlarda ölüme sebep olan 7. kanser olduğu görünmektedir. 1999 yılı Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı istatistiklerine göre Türkiye'de genel kanser insidansı 100.000'de 30,38; meme kanseri insidansı 7,32 iken, serviks kanseri 0,95'dir ve sıklık sıralamasında 7. sıradadır. Türkiye'de en güvenilir kanser istatistiklerinin tutulduğu İzmir ilinde 1993-1994 yıllarında yapılan bir değerlendirmede serviks kanseri; meme kanseri ve kolorektal kanserlerden sonra 3. en sık kanser, insidansı da 100.000'de 5,4 olarak belirlenmiştir. Türkiye'de servikal kanserin diğer ülkelere göre daha az görülmesi, bildirim sisteminin ve sağlık hizmetlerine erişimin yetersizliğine atfedilmiştir.
Risk faktörleri
Serviks kanseri için birçok risk faktörü tanımlansa da, son epidemiyolojik çalışmalar bu kanser türü için majör risk faktörünün HPV (insan papilloma virüs) enfeksiyonu olduğunu göstermektedir. Serviks kanseri olgularının neredeyse tümünde HPV enfeksiyonu olduğu gösterilmiştir. Bununla beraber kanser gelişimini tetikleyen başka risk faktörleri de mevcuttur. Bu risk faktörleri: erken yaşta cinsel ilişki (20 yaştan önce), çok sayıda cinsel eş, eşin çok eşli olması (erkeğin başka eşlerinin olması), yüksek parite (doğum sayısının fazlalığı), kötü hijyen, düşük sosyoekonomik seviye, pozitif aile öyküsü (aile (kan bağı olan) fertlerinde servikal kanser tanısı konmuş olması), sigara kullanımı, yetersiz beslenme (bilhassa; vitamin C, vitamin A, beta karoten ve folat eksikliği), klamidya trachomatis enfeksiyonu ve cinsel yolla bulaşan diğer bazı ajanlardır. Bunlara ek olarak eskiden risk faktörü olarak kabul gören, uzun süreli oral kontraseptif (doğum kontrol hapı) kullanımı ve Herpes simpleks virüs tip II enfeksiyonu günümüzde artık risk etkeni olarak kabul edilmemektedir.
Risk faktörleri arasında özellikle paritenin önemi yaklaşık 150 yıldır bilinmekte olup cinsel temasa ve buna bağlı faktörlere araştırmacıların dikkatini çekmiştir. Bu nedenle birçok cinsel yolla bulaşan hastalık ve virüsler araştırılmıştır. 1970'li yıllarla beraber HPV üzerinde çalışmalar başlamış ve pozitif bulgularla beraber günümüzde önemli bir bilgi birikimi elde edilmiştir. Bugün serviks kanseri gelişimi için HPV'nin mutlaka var olması gerektiği, diğer risk faktörlerinin ya virüsle karşılaşma oranlarını arttırdığı ya da viral persistansı-karsinojenik süreci hızlandırdığı için önemli olduğu üzerinde durulmaktadır.
HPV enfeksiyonu
Epidemiyolojik çalışmalar serviks kanseri için majör risk faktörünün HPV (insan papilloma virüs) enfeksiyonu olduğunu göstermektedir. Serviks kanseri-HPV enfeksiyonu ilişkisi, akciğer kanseri-sigara ilişkisinden daha sıkı bir ilişkidir. Diğer taraftan HPV enfeksiyonu son derece yaygın bir enfeksiyondur. Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Kontrol Merkezi (CDC) verilerine göre dünyada seksüel aktif kadın ve erkeklerin yaşam boyu HPV ile enfekte olma olasılığı en az %50 olarak bildirilmiştir. Serviks kanseri olgularının neredeyse tümünde (%99,7) HPV DNA izole edili.r Bununla beraber serviksteki HPV enfeksiyonlarının çoğu asemptomatiktir ve saptanan enfeksiyonlarının %90'dan fazlası 2 yıl içeresinde kendiliğinden yok olabilmektedir. Dolayısıyla serviks kanseri sıklığında azalma HPV enfeksiyonlarının tanınması, önlenmesi ve tedavi edilmesi yoluyla mümkün olabilir. Servikal kanser genellikle HPV'nin onkojenik tiplerinin uzun süren enfeksiyonu sonucu ortaya çıkar. Şimdiye dek 100'den fazla HPV tipi saptanmıştır; bunlardan onkojenik türler, servikal kansere ya da vulvar prekanseröz lezyonlara neden olmaktadır. Cinsel açıdan aktif her kadın servikal kanser riski taşır. Kadınların yüzde elli veya sekseni HPV enfeksiyonuna yakalanır; bunların %50'si onkojenik HPV iledir. HPV enfeksiyonlarının birçoğu immun sistem tarafından başedilir ama, onkojenik HPV tiplerinin neden olduğu enfeksiyon geçmezse servikal kanser gelişebilir.
Serviks kanseri oluşturma riski açısından HPV genotipleri düşük ve yüksek riskli olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Yüksek riskliler; 16, 18, 31 ve 45 başta olmak üzere 33, 39, 51, 52, 56, 58, 59 ve 68 tipleridir. Bununla beraber serviks kanseri oluşturma açısından en fazla riski HPV 16 suşunun taşıdığı bilinmektedir. Yaş ve cinsiyete bağlı olarak HPV 16 suşunun seroprevalansı kadınlarda 20-29 ve 40-49 yaş grupları arasında pik yaparken; erkeklerde 30-39 yaşları arasında pik yapmaktır. İki cinsiyette de 12-19 yaş grubunda seropozivite oldukça düşüktür.
Servikal kansere neden olan HPV tipleri bölgesel değişiklikler göstermekle birlikte olguların %70-80'inden HPV-16 ve HPV-18 sorumludur. HPV-16 ve HPV-18'in oranları sırasıyla; Kuzey Amerika ve Avrupa'da %69,7 ve %14,6; Orta ve Güney Amerika'da %57 ve %12,6; Kuzey Afrika'da %67,6 ve %17; Güney Asya'da %52,5 ve %25,7 olarak bildirilmektedir. Türkiye'de HPV tipleri ve neden olduğu hastalıklar konusunda yeterli veri bulunmamaktadır.
HPV enfeksiyonu, başka geçiş yolları olsa da, daha çok cinsel ilişki yoluyla geçer. Türkiye'de kullanılma oranı yüksek olmayan kondom ve bariyer önlemleri, HPV enfeksiyonu riskini azaltır, ancak bu tam olarak koruyucu değildir. Daha çok genç yetişkinlerde görülen bu hastalığın cinsel yaşam tarzında ortaya çıkan değişikliklere bağlı olarak son yıllarda arttığı görülmektedir.
Tarama testleri
Serviks kanserinin yavaş doğal seyri, displastik lezyonların erken tanınmasında ve invaziv kansere progresyonun önlenmesinde tarama programlarının önemini ortaya koymaktadır. Hastalığın hafif displazi ile başlayıp invaziv karsinoma doğru devamlılık gösterdiğinin kanıtı servikal displazinin 20'li yaşlarda, karsinoma in situnun 25-35’li yaşlarda ve invaziv hastalığın 40 yaşından sonra görülmesidir. Bu yüzden, invaziv kanser aşamasına gelmeden önce lezyonları yakalamak için taramaya erken yaşlarda başlanılmalıdır. Çoğu kanserde olduğu gibi serviks kanserinde de erken tanının yaşam süresi ile yakın ilişkisi vardır. Preinvazif olgularda 5 yıllık yaşam %100 olurken; bu değer erken lokalize tümörlerde %92, lokal yayılım durumunda %49, uzak metastaz durumunda ise %15 dolayındadır.
Bunlar arasında uzun zamandan beri başarı ile uygulanmakta olan Papanicolaou smear (PAP smear) testi ile elde edilen materyalin servikal yayma yöntemi ile tarama çalışmalarının büyük önemi vardır. 1943'te Papanicolaou ve Traut'un yayınladığı uterus kanserlerinin vaginal smear ile tanısı konusundaki çalışmasından sonra, servikal lezyonların preinvazif (in situ) evrede saptanmasıyla serviks kanserinden ölüm oranları %50-70 azalmıştır.
Günümüzde servikal kanserlerin taranmasında kullanılan en yaygın yöntem Papanicolou Smear (PAP smear) tarama testidir. PAP smear testi, ucuz ve kolay olması, hastalar tarafından kolay kabul edilebilmesi ve toplumsal taramalarda kullanılarak serviks kanserinden ölümleri yaklaşık %75 oranında düşürebilmesi ile eşsiz bir tarama yöntemidir. Buna rağmen serviks kanserlerinin %50'den fazlasının daha önce hiç PAP smear testi yaptırmamış ve %60'tan fazlasının da son 5 yıl içinde hiç tarama yaptırmamış kadınlarda olduğunu gösteren çalışmalar vardır.
Pap smear ile servikal kanser taraması, kanser önlenmesine yönelik ve maliyet açısından etkin olan çok nadir metodlardan birisidir. Servikal kanser, etiyopatogenezi açısından belirli prekanseröz aşamalardan geçtikten sonra belirli bir süre sonunda invaziv lezyon haline gelmektedir. Bu nedenle servikal kanserlerin premalign aşamada yakalanması ve tedavi edilmesi, insidans ve mortaliteyi düşürecektir.
Servikal kanserin erken teşhisine yönelik PAP smear taramasıyla ilgili olarak American Cancer Society (ACS), kadınların ilk seksüel deneyimden 3 yıl sonra veya seksüel aktif olsun ya da olmasın 21 yaşına geldiklerinde, 30 yaş ve üzerinde her yıl, üç yıl negatif sonuç çıkması durumunda 3 yılda bir PAP smear testi yaptırmalarını, 70 yaşın üzerinde ve son 10 yılda anormal PAP test sonucu olmayan, üç veya daha fazla normal PAP test sonucu olan kadınların servikal kanser tarama programından çıkarılmalarını bildirmiş; benzer şekilde American College of Obstetricians and Gynecologist (ACOG), hayatı boyunca herhangi bir dönemde veya halen seksüel aktif olan ya da 21 yaşına gelmiş tüm kadınların yıllık pelvik muayene ve PAP smear yaptırmalarını, 30 yaş üzerinde ve 3 yıl ardışık yıllık normal pelvik muayene ve PAP smear sonucu olan kadınların daha uzun aralıklarla kontrol edilebileceğini bildirmiştir.
Sitoloji
Servikal patolojileri taramada sitoloji halen ilk sırada gelmektedir. 1988'de Bethesda sistemi geliştirilmiştir. Bu sistem 1991, 2000, 2001 tarihinde yeniden modifiye edilmiştir. Günümüzde Bethesda Sınıflaması kullanılmaktadır.
Günümüzde başlıca iki sitolojik yöntem kullanılmaktadır: geleneksel PAP smear ve sıvı bazlı preparatlar (ThinPrep, SurePath). Genel olarak servikal kanserin tarama yöntemi olarak Pap smear tercih edilir. Son çalışmalara göre, duyarlılığının (sensitivitesinin) %50'lerde olduğunu gösterilmiştir. Sıvı bazlı ve bilgisayarlı tarama gibi yeni sitolojik teknikler %70'e varan daha yüksek duyarlılığa sahiptirler. Fakat ne yazık ki; bu teknikler gelişmekte olan ülkelerde sıklıkla kullanılamamaktadır. Düşük duyarlılığına karşın, Pap smear'in spesifitesi (özgüllük) (%94) oldukça yüksektir.
Sıvı bazlı sitoloji, konvansiyonel smear'e göre, intraepitelyal (epitel içi) lezyonları saptamada daha duyarlıdır. Yüksek dereceli lezyonlar için konvansiyonel Pap smear %70, sıvı bazlı sitoloji %95; HPV testiyle kombine sıvı bazlı sitoloji ise %100 duyarlıdır.
Nümunenin yeterli sayılması için, likit bazlı sitolojik incelemede en az 5.000, konvansiyonel smearde 8.000-12.000 iyi izlenen skuamöz hücrelerin varlığı gerekir. Metaplastik ve endoservikal hücrelerin varlığı, transformasyon bölgesinin yeterli örneklendiğini gösterir. Eğer enflamasyon, kan ya da döküntü (debris) nedeniyle hücrelerin %75'ten fazlasının yorumlanamazsa nümune yetersiz sayılır. Yetersiz smear varlığında mutlaka iki-dört ay içinde smear tekrarlanmalıdır. Enfeksiyon varlığında enfeksiyon tedavi edilmelidir. Tekrarlayan smear yine yetersiz ise, kolposkopi ve/veya biyopsi yapılması uygundur.
Servikografi
Serviksin seyreltilmiş asetik asit uygulandıktan sonra, özel bir kamera (servikoskop) aracılığı ile görüntülenmesidir. Duyarlılığı %50, özgüllüğü %88'dir. Düşük dereceli lezyonlar için daha duyarlıdır.
Mehmet Ali İlkman
Mehmet Ali İlkman (ya da bilinen adıyla Tremeşeli Mehmet Ali), Kıbrıs Türk direnişinde rol oynayan TMT'nin kurucu üyelerinden biri. "Dağlar Mehmet Ali'yi çağırıyor." sözündeki kişi kendisidir. Kendi anılarından oluşan Remzi Halluma'nın Ayios Sipiridon'un Çanları: Mehmet Ali Tremeşeli'nin Anıları adlı kitabı ve Arslan Mengüç'ün Ben Tremeşeli Mehmet Ali adlı kitabı yazılmıştır.
Rahim ağzı kanseri
Asetik Asit Testi
Asetik asit testinin önemli avantajları, basit ve ucuz olması, hemen sonuç vermesi nedeniyle hastanın tekrar çağrılmasına gerek duyulmaması ve tanıyla eş zamanlı olarak tedavi planlanabilmesidir. Başlıca dezavantajı ise spesifitesinin düşük olmasıdır.
Mehmet Ali İlkman
Özel hayatı
15 Kasım 1936'da zamanında Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Larnaka eyaletindeki, günümüzde ise KKTC'nin Lefkoşa ilçesinde bulunan Tremeşe köyünde doğmuştur. 26 Kasım 2012'de akciğer kanseri nedeniyle öldü. Cenazesi askeri törenle toprağa verildi.
Rahim ağzı kanseri
Speküloskopi
Speküloskopi, asetik asit testinin varyantıdır. Asetik asitten sonra serviksin kemilüminesant ışık altında incelenerek spesifitenin yükseltilmesi amaçlanmıştır. Fakat yapılan çalışmalarda duyarlılık ve spesifitenin asetik asit testi ile benzer olduğu görülmüştür. Dolayısı ile asetik asit testine üstünlüğü yoktur, hatta daha pahalıdır.
HPV Testi
Servikal kanserde önemli etken olan HPV pozitifliği bakılması daha çok kombine testlerde kullanılmakta işe yarar.
Kombine Yöntemler
Testlerin herhangi bir kombinasyonu duyarlılığı artırsa da spesifiteyi düşürür ve ayrıca maliyeti de artırır.
30 yaş ve üstü kadınlarda HPV DNA testi ve servikal sitolojinin birleşimi, primer kanser taramasında diğer bir seçenektir. HPV-DNA testinin yüksek duyarlılığı ve servikal sitolojinin yüksek spesifitesinin birleşimi, kombine test sonucu normal olan kadınlarda tarama aralığını uzatacaktır. Kombine test sonucu normal olan bir kadında CIN-II ya da daha üst evreli bir lezyonun gözden kaçma olasılığı 1/1000’dir.
Belirti ve bulgular
Serviks kanseri erken evrelerinde asemptomatik olabilir. Stromal invazyon ilerledikçe, hastalık klinik olarak belirgin hale gelir. Genital sistem muayenesinde görülebilen çeşitli büyüme paternleri gösterir. Erken lezyonlar; dokunmakla kanayan, kaba, kırmızımsı granüler alanlar şeklinde görülür.
Orta derecede ilerlemiş veya ilerlemiş invaziv serviks kanseri olan bu kadınlar sıklıkla aşağıdaki belirtilerden bir veya daha fazlasını gösterirler. Bu belirtiler: iştah azlığı, kilo kaybı, halsizlik, pelvik ağrı, sırt ağrısı, bacak ağrısı, tek taraflı şiş bacak, vajinadan aşırı kanama, vajinadan idrar veya gayta gelmesi ve metastaz gelişmesine bağlı kemik kırıklarıdır. Ayrıca; intermenstrüel kanama, postkoital kanama, aşırı seropürülan akıntı, tekrarlayan sistit, bel ağrısı, alt abdominal ağrı, alt ekstremitede ödem, obstrüktif üropati, bağırsak obstrüksiyonu, ciddi Anemiye bağlı nefes darlığı ve kaşeksi de görülebilen diğer bazı belirtilerdir. Özellikle vajinal kanama varlığında malignansi (habis tümör) varlığı akla gelmelidir. Bununla beraber, vajinal akıntıda artış ve cinsel ilişki sırasında ağrı da servikal kanser semptomlarıdır. Hastalığın ilerleyen safhalarında; abdomen, akciğer ve başka diğer bölgelere metastazlar görülebilir.
Tanı yöntemleri
Kesin tanı -tüm kanserlerde olduğu gibi- biyopsi ile konulur. Yani altın standart biyopsidir.Türkiye de KETEM in katkıları ve sağlık bakanlığı işbirliğiyle KETEM merkezleri, Kadın hastalıkları ve Doğum hastaneleri ile Aile Sağlığı Merkezleri nin bazılarında Kadın muayene masalarına hastaların yatırılarak vajenden spekulum ile girilip serviks ağzı görülerek biyopsi cubuğuyla sürüntü alınarak yapılan Tarama işlemidir tarama yöntemlerinde patoloji şüphesi durumda daha ileri tetkiklere ihtiyaç duyulur. LEEP (elektrocerrahi eksizyon yöntemi, Loop electrosurgical excision procedure; rahim ağzından lezyonlu bölgenin kesilip çıkarılması) ve konizasyon (koni şeklinde doku parçasının alınması) yöntemleri ile biyopsi materyali alınması ve bu materyalin histopatolojik incelenmesiyle tanı konulur. Neoplastik değişiklikler skuamokolumnar bileşkeden (junction) başlar. Serviks kanseri gelişmesinde serviks epitelinde birbiri ardı sıra gelen değişiklikler olur, bu da serviks kanserinin erken tanısında önem taşır.
Bu değişiklikler sırasıyla:
Premalign lezyonların evrelendirilmesi
Not II: Bütün lezyonlarda bazal membran sağlamdır.
İnvaziv servikal kanserler genellikle uzun bir preinvaziv hastalık evresini izlerler. Mikroskopik olarak, invaziv karsinomlara ilerlemeden önce hücresel atipiden, değişen derecelerde servikal intraepitelyal neoplazilere (CIN) ilerleyen prekürsor lezyonlar spektrumu ile karakterizedir. CIN I lezyonlarının büyük çoğunluğunun geçici olduğu; kısa dönemlerde normale gerilediği veya yüksek derecelere ilerlemediği iyi bilinmektedir. Diğer taraftan, yüksek dereceli (CIN II, III)'ler, her ne kadar bu tür lezyonların da bir kısmı gerilese de, yüksek oranda invaziv kansere ilerleme olasılığı taşır. Servikal öncü lezyonların invaziv kansere ilerlemesinin ortalama 10 ila 20 yıl kadar uzun bir zaman aldığı bilinmektedir.
Malign lezyonların evrelendirilmesi
Servikal kanserler için en yaygın kullanılan evreleme sistemi International Federation of Gynecology and Obstetrics (FIGO) tarafından geliştirilmiştir. Temelde tümör büyüklüğü ve hastalığın pelvisteki yayılımını esas alan bir klinik evreleme sistemidir. Kanserin büyüklüğü ve yaygınlığı klinik olarak birçok inceleme ile değerlendirilerek, hastalık evreleri I'den IV'e kadar kategorize edilmiştir. Evre I servikste sınırlı büyümeyi temsil ederken; evre IV, kanserin metastaz ile uzak organlara yayılımını belirtir.
Tedavi
Kanseröz ve pre-kanseröz servikal oluşumlarda birçok tedavi seçeneği bulunmaktadır. Her vakada hasta ve hekim en uygun tedavi yöntemine karar verir. Ayrıca saptanan lezyonun evresi de tedavinin seçiminde önem kazanmaktadır:
Gidiş ve sonlanış
Prognoz kanserin evresine bağlıdır. Tedavi ile, 5-yıllık sağ kalım oranları, invaziv serviks kanserinin sadece erken evresi göz önüne alındığında %92, tüm evreler hesaba katıldığında ise 5-yıllık sağkalım oranı yaklaşık %72'dir. Bu istatistik sonuçları bu kanserin erken tanısının artmasından ötürü değişmiş olması muhtemeldir.
Teşhisten 5 yıl sonra tedavi ile sağkalım oranları, evre I kanser için %80-90, evre II için ise %50-65, evre III için sadece %25-35 ve evre IV için ise %15'ten azdır. Metastaz varlığında ise sağkalım oranları ciddi oranda düşmektedir.
Korunma yöntemleri
Korunma yöntemleri birincil (primer), ikincil (sekonder) ve üçüncül (tertiar) korunma şeklinde üçe ayrılabilir.
<div style="margin:0; align:center; border:7px solid #000; padding: 0.0em; background-color:#gb6; width:880px"> Risk faktörleri=========>>Kanser öncülleri (prekürsör)=========>>İnvaziv kanser=========>>Ölüm |    |      |         |     |     |  |  |     |      |         |     |     |  | Cinsel davranış  |  HPV enfeksiyonu ve CIN      |   İnsidans oranı  | Mortalite oranı |             |         |        |              |         |      Primer korunma          Sekonder korunma     Üçüncül korunma (aşılama)          (tarama)      (tedavi)
Erken tanı (tarama)
Tarama testleri ile erken tanı konulması tedavide başarı şansını arttırmaktadır. Ayrıntılı bilgi için tarama testleri adlı bölüme bakınız.
HPV aşısı
Etiyoloji'de HPV'nin anahtar rolü oynaması bu virüse karşı aşı çalışmalarını indüklemiş ve oldukça etkin koruyucu aşılar geliştirilmiştir. Yakın gelecekte bu aşıların kullanımının yaygınlaşmasıyla 20-30 yıllık bir süreçte serviks kanseri insidans ve mortalitesinde önemli azalmalar beklenmektedir.
Günümüzde 2006'da onaylanan quadrivalan (4'lü) ve 2007'de onaylanan bivalan (2'li) olmak üzere 2 çeşit HPV aşısı mevcuttur. Her iki aşının da adölesan dönemde uygulanması en yüksek immün yanıtı oluşturmaktadır. Halen Amerikan İlaç Gıda Dairesi (FDA) ve Avrupa Komisyonu tip 6, tip 11, tip 16 ve tip 18 içeren HPV aşısı; servikal kanserlerin, yüksek dereceli servikal displazinin, prekanseröz servikal lezyonun, prekanseröz vulvar displastik lezyonların ve yaygın genital siğillerin (kondiloma akuminata) önlenmesi için onaylamıştır. Bu aşı 11-12 yaşlarında 3 doz olarak uygulanmaktadır. Bununla beraber 9-26 yaşlarında bu aşı uygulanabilir. Profilaktik HPV aşılarının rutin servikal tarama ile birlikte HPV ile ilişkili morbidite ve mortalite üzerinde çarpıcı etkileri olacağı öngörülmektedir.
Toplumda HPV'nin onkojenik türlerinin yaygınlığına bağlı olarak aşının HPV enfeksiyonlarını %65-76 oranında önlediği kanıtlanmıştır. HPV 16 ve 18 suşlarına bağlı oluşan hastalıkları önlemede hem bivalan (2'li) hem quadravalan (4'lü) aşının koruyuculuğu %90'ın üzerindedir. Bununla beraber quadrivalan (4'lü) aşının %100 etkin olduğu çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir.
Opel Diplomat
Opel Diplomat, Opel tarafından 1964'ten 1977'ye kadar üretilmiş, lüks bir otomobildir. Opel'in en üst düzey modelleri geleneksel olarak sırasıyla, 1938 ve 1937'de tanıtılan Admiral ve Kapitän'dı.
1964 yılında, "KAD" (Kapitän, Amiral, Diplomat) yelpazesine yeni Opel Diplomat'ta katıldı. Çoğu bakımdan üçü aynı yeni aracın rozet tasarımlı versiyonlarıydı.
Diplomat A (1964-1968)
Şubat 1964'te Opel, 1959/1963 tarihli Opel Kapitän P-LV'nin halefi olarak, yeni amiral gemisi model serisini tanıttı. Bu KAD modellerinde (Opel Kapitän, Admiral ve Diplomat; Opel tarafından "The Big Three" olarak da anılır), 2.6 litre veya 2.8 litrelik sıralı altı silindirli benzinli motorlarla (100 veya 125 PS/ 99 veya 123 hp) veya V8 Chevrolet küçük bloklu motor 283 (4.6 litre), iki vitesli Powerglide otomatik şanzıman (190 PS/187 hp) ile donatıldı. İkinci motor, sedanda Ekim 1966'da V8-Chevrolet küçük bloklu motor 327 (5.4 litre) ile desteklendi (230 PS / 227 hp). Şirketin en iyi modeli olarak, Diplomat sadece V-8 ile satışa sunuldu.
Diplomat Coupé (sadece 327 motorlu), 1965'ten 1967'ye kadar sınırlı sayıda üretildi. Coupé, Karmann tarafından yaptırıldı ve 25.000 DM'ye (ya da 7 Volkswagen Beetle'a) mal oldu. 347 coupe üretildi.
Eylül 1967'de Diplomat (daha az pahalı olan kardeşleri ile birlikte), yanlarında sürtünme şeritleri, ZF tarafından yeni bilyalı direksiyon ve ısıtmalı arka camdan oluşan bir güncelleme aldı. Aynı zamanda Kapitän ve Admiral modelleri için, 2.8 litrelik altı silindir (140 PS/138 hp) HL (Hochleistung veya yüksek performans) versiyonu mevcuttu.
Bu arabalar öncekilerden bile daha büyüktü (neredeyse 200 inç'e kadar uzanıyordu). Opel, Şubat 1964 ve Kasım 1968 arasında, 89.277 KAD modelini (24.249 Kapitäne, 55.876 Admiräle ve 9.152 Diplomaten) üretirken, direkt selefi Kapitän P-LV, karşılaştırılabilir dört yıllık bir süre zarfında 145.618 satış kaydetti.
Jean Louis Fournier
Jean Louis Fournier (d. 19 Aralık 1938, Calais), Fransız yazar ve komedyen.
Opel Diplomat
Diplomat B (1969-1977)
Mart 1969'da Opel, yeni bir gövdeye sahip yeni bir KAD modelleri serisini tanıttı. Bu arabalar öncekilerden biraz daha küçüktü. Daha küçük modeller (Opel Kapitän ve Admiral) ayrıca 2.8 litrelik altı sıralı bir karbüratörlü modelde mevcutken, Diplomat bu motorun yakıt enjeksiyonlu bir versiyonuna (Diplomat E) veya Chevrolet'in 327-V8 modeline sahip olabilirdi. 3 vitesli bir Turbo Hidramatik şanzıman mevcuttu.
Yeni gövde tipik bir General Motors tarzıydı ve GM Avustralya'nın çağdaş Holden Statesman modeliyle güçlü bir benzerlik taşıyordu.
Diplomat V-8, Mercedes'in yeni 350 ve450 SE'si ile rekabet etmesi bekleniyordu; Mayıs 1973’ten itibaren Opel, Mercedes'in SEL modellerine ayak uydurmak için, V-8'in uzun dingil açıklığına sahip bir versiyonunu bile sundu. Ekim 1971'de Diplomat'ın standart özellikler listesinde, H1 halojen farlar, ön cama entegre edilmiş radyo anteni ve uzaktan kumandalı dikiz aynası bulunmaktaydı. 1972 Ocak ayından itibaren Diplomat E'de 4 vitesli manuel şanzıman artık sunulmadı. Eylül 1972'de, Opel betiği, ön panjur ızgarasının sol tarafından orta kısmına alındı.
Opel 1977 yılına kadar bu modelleri üretmeye etmeye devam etti, ancak pazarda çok az başarı elde etti; 1969 Mart'ından 1977'ye kadar sadece 61.559 KAD aracı üretildi (bunlardan 4.976 Kapitäne, yaklaşık 33.000 Admiräl ve yaklaşık 23.500 Diplomat'ttı). 1978'de, biraz küçültülmüş ve daha modern Avrupa stiline sahip olan yeni Opel Senator ile değiştirildiler.
1970'lerde GM, yeni Cadillac Seville'nin üssü olarak KAD hattı araçlarından Opel Diplomat'ın kullanımını düşündü. Bununla birlikte, Diplomat'ın yeniden yapılandırılmasının neden olabileceği muhtemel maliyetler nedeniyle, şirket içinden başka bir model olan Chevrolet Nova seçildi.
Diplomat V8, sınırlı sayıda üretilen Bitter CD modelinin alt yapısını oluşturuyordu. El yapımı Alman otomobilinin üretimi, kusursuz şasi, aktarma organları, mekanik ve hatta Opel Diplomat'ın gösterge panelini kullanıyordu. Opel Diplomat şasisinin artık Opel'den satın alınamadığı 80'lerin başında bu üretim sona erdi.
Kaynakça
Werner Oswald, Deutsche Autos 1945-1975. Motorbuch Verlag, Stuttgart 1975. ISBN 3-87943-391-7
Eurobasket 2001 kadrolar
2001 Avrupa Basketbol Şampiyonası'na katılan oyuncuların listesidir.
Fransa
Koç: Alain WEISZ
Litvanya
Koç: Jonas KAZLAUSKAS
İsrail
Koç: Shimon MIZRAHI
Ukrayna
Koç: Gennadiy ZASCHUK
Türkiye
Koç: Aydın Örs
Letonya
Koç: Armands KRAULINS
Aycan
Aycan, bir kadın ismi, erkek ismi ve soyadı, şu anlamlara gelebilir:
Eurobasket 2001 kadrolar
Slovenya
Koç: Boris Zrinski
Yugoslavya
Coach: Svetislav PESIC
Almanya
Koç: Henrik DETTMANN
Hırvatistan
Koç: Aleksandar PETROVIC
Rusya
Koç: Svetislav EREMIN
İtalya
Koç: Bogdan Tanjevic
Bosna-Hersek
Koç: Sabit HADZIC
Yunanistan
Koç: Costas PETROPOULOS
Geotrigona
Geotrigona Meliponini oymağına bağlı bir cinstir.
Ludikçe
Ludikçe (Luudi, Lyydi veya lüüdi), Karelya'da konuşulan bir Fin dilidir. Ağır Karelya etkisi altında dönüştürülen Vepsçe'nin kuzey lehçesi olarak ortaya çıkmıştır.
Aconitum wolongense
Aconitum wolongense Aconitum cinsine bağlı bir türdür.
Myrmarachne ramosa
Myrmarachne ramosa, Myrmarachne cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Thornborough, Buckinghamshire
Thornborough, İngiltere'nin Buckinghamshire kontluğunda bulunan bir sivil pariş'tir.
Yerel yönetim
Thornborough, seçilmiş bir pariş konseyine sahip bir sivil pariştir. Buckinghamshire üniter otoritesine aittir.
Something Deep Inside
"Something Deep Inside", İngiliz pop müzik şarkıcısı Billie Piper'ın ikinci stüdyo albümü Walk of Life'tan bir şarkı.
LaShawn Daniels
LaShawn Daniels (28 Aralık 1977; Newark, New Jersey, 3 Eylül 2019; Rock Hill, Güney Carolina, ABD. ), Siyahi Amerikalı müzisyen, şarkıcı, müzik yapımcısı ve söz yazarı. Daniels dokuz Grammy Ödülü adaylığına sahiptir ve Destiny's Child'ın bir numaralı single'ı "Say My Name" ile En İyi R&B Şarkısı ödülünü kazandı.
Kariyeri
Müzisyen olan kardeşi Rodney "Darkchild" Jerkins ile birlikte yaptığı müzik çalışmalarıyla sektörde tanındı. Ayrıca diğer bazı müzisyen ve müzik grupları; Brandy, Lady Gaga, Beyoncé, Destiny's Child, Michael Jackson, Spice Girls, Tamar Braxton, Tatyana Ali Toni Braxton, Jennifer Lopez, Whitney Houston gibi sanatçılara destek verdi.
Kaynakça
28 Aralık 1977'de Newark, New Jersey'de doğan siyahi Amerikalı söz yazarı, şarkıcı, albüm yapımcısı ve müzisyen LaShawn Daniels 3 Eylül 2019'da Rock Hill, Güney Carolina'da geçrdiği trafik kazasında 41 yaşında ölmüştür.
Perugia Yabancılar Üniversitesi
Perugia Yabancılar Üniversitesi ya da tam adıyla Università per stranieri di Perugia, İtalya'da yabancı öğrencilere hizmet vermek amacıyla 1925 yılında kurulmuş, bir devlet üniversitesidir.
İtalya'nın yabancı öğrenciler için kurulmuş en eski üniversitesi olan kurum, ağırlıklı olarak dilbilim ve iletişim alanlarında eğitim vermektedir. İtalyan dili ve edebiyatının yanı sıra üniversite kapsamında İngilizce, İspanyolca, Japonca ve Çince lisansüstü eğitimleri de bulunmaktadır.
Tours FC
Tours Football Club, Fransız futbol kulübü. Indre-et-Loire bölgesindeki Tours kentinin takımı olarak 1919 yılında kurulmuştur. Forma renkleri mavi-siyah olan kulüp, maçlarını 13.000 kişi kapasiteli Cher Vadisi Stadyumu'nda oynamaktadır.
Ron Greenwood
Ron Greenwood (11 Kasım 1921 - 9 Şubat 2006), defans pozisyonunda görev yapmış İngiliz eski millî futbolcu ve teknik direktördür.
Profesyonel futbolculuk kariyerine 1945 yılında Bradford Park Avenue kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Brentford, Chelsea ve Fulham kulüplerinde oynadı.
Yanaz, Bartın
Yanaz, Bartın ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Bartın il merkezine 16 km uzaklıktadır.
Ses (Ukrayna siyasi partisi)
Ses (Ukraynaca: Голос; Holos) Ukraynalı müzisyen Svyatoslav Vakarçuk tarafından Mart 2020'ye kadar yönetilen, Ukrayna'da liberal ve Avrupa yanlısı bir siyasi partidir. Parti, 20 milletvekili ile mevcut Ukrayna parlamentosunda muhalefetin bir parçasıdır.
Aconitum williamsii
Aconitum williamsii Aconitum cinsine bağlı bir türdür.
Heterotrigona
Heterotrigona Meliponini oymağına bağlı bir cinstir.
Petrol boru hatları listesi
Petrol boru hatları listesi Dünya üzerindeki petrol boru hatlarını kıtalar esas alınarak düzenlenen listesi.
Yalong Nehri
Yalong Nehri ( nyag chu), Çin'in Sichuan eyaletinde bulunan bir nehirdir. Nehir, Yangtze Nehri'nin bir kolu olup Bayan Har Dağları'ndan başlamaktadır.
Myrmarachne radiata
Myrmarachne radiata, Myrmarachne cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
BM-30 Smerç
BM-30 Smerç (, "hortum"), bir Sovyet çok namlulu roketatar sistemidir. Sistem, yoğunlaşan bölgelerdeki personel, zırhlı ve hafif hedefleri, topçu bataryalarını, komuta merkezlerini ve mühimmat depolarını vurmak amacıyla geliştirilmiştir. 1980'lerin başında tasarlanmış ve 1989'da Sovyet ordusunun hizmetine girmiştir.
Bandar Lampung
Bandar Lampung (Kutakça: Bandarlampung), Endonezya'nın Lampung ilinin merkezi olan şehirdir. 1983 yılına kadar kentin iki ana bölümünün adları olan Tanjungkarang-Telukbetung olarak bilinmekteydi. Yüzölçümü 812.7 km² olan şehrin nüfusu 923.970'tir. Şehre Radin Inten II Havalimanı hizmet vermektedir.
Tarihi
Erken Tarihi
Banten naibi William Craft'ın Genel Vali Cornelis Speelman'e gönderdiği bir rapor Pangeran Aria Dipati Ningrat tarafından 17 Haziran 1682'de yapılan bir açıklamaya dayanarak, "Denizin kıyısındaki Lampung-Telokbetong, üç binden fazla kişiyi yöneten bir Dipati Temenggung Nata Negara'nın yönetim merkezidir" demektedir. Bu tarih daha sonra şehir yönetimi tarafından resmi kuruluş tarihi olarak kabul edilecektir.
Hollanda Doğu Hint Adaları Dönemi Kent, Hollanda Sömürge Yönetimi tarafından 1912 yılında, günümüzde Teluk Betung ve çevresini kapsayan Onderafdeling Telokbetong bölgesinin bir parseli olarak kabul edilmiştir. Onderafdeling 'in başkenti Tanjung Karang iken Telukbetung Karesidenan Lampung'un başkentliğini yapmıştır.
Japon İşgali Dönemi
Japon sömürge yönetimi döneminde Bandar Lampung bir şehir (市, shi) statüsündeydi. Bu dönemde kent Japon valiler (市長, shicho) ve Endonezyalı vali yardımcıları (副市長, fuku-shicho) tarafından yönetilmiştir.
Tanjung Karang ve Telukbetung bölgeleri Endonezya'nın bağımsızlığını kazanması sonrasında Güney Lampung Naipliği'ne bağlanmıştır. 1948 yılında çıkan bir yasa ise bu iki şehri naiplikten ayırıp bağımsız şehir statüsüne yükseltmiştir.
İklim
Bandar Lampung tropikal yağmur ormanı iklimine (Köppen: Af) sahiptir. Sürekli yağışlı bir şehir olmasına rağmen Kasım ayından Nisan ayına kadar bu yağışın yoğunluğu artmaktadır.
Ulaşım
Şehrin komşusu Güney Lampung'da Radin Inten II Havalimanı (TKG) Bandar Lampung'a hizmet vermektedir. Şehirde angkot adı verilen küçük ve ucuz minibüsler de yaygındır. Tanjung Karang İstasyonu ise şehirdeki ana tren istasyonudur.
Eğitim
2009 yılında Bandar Lampung 94.3%'lük bir okuma yazma oranına sahipti. Şehirde Bandar Lampung Üniversitesi (yerliler tarafından Unila olarak bilinir), Lampung Üniversitesi (UBL: Universitas Bandar Lampung), Lampung Muhammadiyah Üniversitesi (UML: Universitas Muhammadiyah Lampung) ve özel Malahayati Üniversitesi bulunmaktadır.
KAI T-50 Golden Eagle
KAI T-50 Golden Eagle (골든이글), Korea Aerospace Industries (KAI) ile Lockheed Martin tarafından ortak olarak geliştirilen Güney Kore yapımı süpersonik jet eğitim ve hafif savaş uçağıdır. Uçağın geliştirilmesine 1990'larda başlanmış olup ilk uçuşunu 2002 yılında gerçekleştirdi ve 2005 yılında hizmete girdi. T-50'nin T-50B, TA-50, FA-50 olmak üzere akrobasi ve savaş amaçlı modelleri de bulunmaktadır.
Teknik özellikler
Bilgi kaynağı: Korea Aerospace Industries, Lockheed Martin
Aconitum weixiense
Aconitum weixiense Aconitum cinsine bağlı bir türdür.
Skate America
Skate America ISU Grand Prix yarışmaları'ndan biri. Sporcular erkekler, kadınlar, çiftler ve buz dansı kategorilerinde yarışmaktadır. Skate America ABD Artistik Patinaj Federasyonu tarafından organize edilmektedir.
Genellikle ekim aylarında düzenlenmektedir. 2008 Skate America Everett'ta 24-26 Ekim tarihleri arasında düzenlenecektir.
Virüs replikasyonu
Viral replikasyon biyolojik virüslerin konak hücrelerde kopyalanması işlemidir. Viral replikasyon sürecinin başlaması için virüsün konak hücreye girmesi gerekmektedir. Virüs açısından viral replikasyonun amacı, kendini kopya ederek türünün üretimini ve yeni konak hücrelere girerek hayatta kalmasını sağlamaktır. Replikasyon, virüsün genom yapısına ve barındırdığı kor proteinlerine göre önemli farklılıklar gösterebilir. Birçok RNA virüsü sitoplazmada gelişirken, birçok DNA virüsü çekirdeğe bağlanır. "
Sınıf 1: çiDNA virüsleri
Bu tipteki virüsler, replike olabilmek için genelde konak hücre çekirdeğine taşınmalıdırlar. Adenovirüsler ve herpesvirüsler gibi virüsler kendi replikasyon faktörlerini kodlayabilirken, bazı virüsler genomlarını kopya edebilmek için konak polimerazlarına ihtiyaç duyarlar. Ancak her iki durumda da, viral genomun replikasyonu, konağın hücre döngüsünde DNA replikasyonuna yatkınlığına yüksek oranda bağımlıdır. Hücre bölünmesinin zorlanması ile birlikte konak hücre kanser hücresine dönüşebilir.
Poksvirüs ailesi sınıf I virüslerde, replike olabilmek için hücre çekirdeğine taşınmayan iyi çalışılmış bir virüs ailesidir. Bu ailedeki virüsler omurgalıları enfekte ederler ve yüksek oranda patojeniktirler.
Sınıf 2: tiDNA virüsleri
Bu sınıftaki virüsler iyi çalışılmış olmamalarına rağmen omurgalılar için oldukça patojenik virüsler vardır. Bunlardan ikisi Sirkovirüsler ve Parvovirüslerdir. Bunlar hücre çekirdeğinde replike olurlar ve replikasyonda çift iplikçikli DNA aracısı kullanırlar. Bir insan  Sirkovirüsü olan TTV bu sınıftadır ve neredeyse tüm insanlarda mevcuttur, her organı asemptomatik olarak enfekte ederler.
Sınıf 3: çiRNA virüsleri
Birçok RNA virüs genomu gibi çift iplikçikli RNA virüsleri de replikasyon için konak hücre polimerazına DNA virüsları kadar gerek duymazlar. çiRNA virüsleri, diğer sınıflar kadar iyi çalışılmamışlardır. Bu sınıf iki büyük aileyi barındırır, bunlar Reovirüsler ve Birnavirüsler. Replikasyonları monosistroniktir, bireysellik ve parçalı genomlar içerir,  bunun anlamı her gen sadece bir proteini kodlar. Diğer virüslerin aksine daha karmaşık bir translasyon sergilenir.
Sınıf 4 & 5: tiRNA virüsleri
Bu virüsler iki tipten oluşur, replikasyon aslen sitoplazmada olur. Bu virüsler replikasyonda hücre döngüsüne DNA virüsleri kadar bağımlı değildir. Bu virüs sınıfı çiDNA virüsleri ile birlikte virüslerin en çok çalışılan türlerindendir.
Sınıf 4: (+)tiRNA virüsleri
Pozitif yönelimli RNA virüsleri ve aslında pozitif yönelimli tüm genler doğrudan doğruya protein oluşturan form olarak konak ribozomuna bağlanabilir.
Sınıf 5: (-)tiRNA virüsleri
Negatif yönelimli RNA virüsleri ve aslında negatif yönelimli tüm genler doğrudan doğruya protein oluşturan form olarak konak ribozomuna bağlanamazlar. Bunun yerine viral polimeraz tarafından "okunabilir" tamamlayıcı pozitif yönelimli iplikçiği yazılmalıdır.
Sınıf 6: (+)tiRNA-RT
Bu sınıfın çok iyi çalışılmış bir üyesi Retrovirüslerdir. Bu sınıfın belirleyici özelliği, virüs hücreye girdikten sonra tek iplikçikli RNA'dan çift iplikçikli DNA oluşumudur. Bu DNA konak hücre genomuna entegre olur.
Sınıf 7: çiDNA-RT
Bu sınıf hepatit B virüsü ile örneklenir ve virüslerin küçük bir grubunu oluşturur, kısmi çift iplikçikli DNA yapısı, kovalent olarak kapalı komplementer DNA'ya (cccDNA) dönüştürülür ve bu cccDNA, viral mRNA ve altgenomik mRNA üretimi için bir şablon olarak kullanılır. Öngenomlu RNA, DNA genomunun yapımı için viral ters transkriptazın bir şablonu gibi hizmet verir.
Walk of Life (Billie Piper şarkısı)
"Walk of Life", İngiliz pop müzik şarkıcısı Billie Piper'ın ikinci stüdyo albümü Walk of Life'tan bir şarkı.
Yukarıseyricek
Yukarıseyricek, Sinop ilinin Boyabat ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1925 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Sinop il merkezine 129 km, Boyabat ilçe merkezine 39 km uzaklıktadır.
Kibira
Kibyra; Burdur ili’ne 110 km uzaklıktaki Gölhisar ilçesinin batısındaki Akdağ kütlesinin eteklerinde, Gölhisar ovasına hakim tepeler üzerinde bulunan Likya antik kentidir.
Coğrafya
Deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1100–1300 m arasında değişen kentin, Gölhisar Gölü ve ovayı baştan başa geçen Dalaman (İndus) Çayı’nın yanı sıra Böğrüdelik ve Deliyaraz Yaylaları’ndan gelen su kaynaklarına sahiptir. Tarım ve hayvancılığın gelişmiş olduğu bölge, aynı zamanda ovayı çevreleyen dağlar üzerinde geniş orman örtüsüne sahiptir.
Kibyra; Kabalis ve daha sonraki adlandırılmasıyla Kibyratis bölgesinin merkezidir. Kuzeyde Frigya, batıda Karya ve Likya, doğuda Pisidya ile çevrelenen bu bölge, antik dönemden günümüze güneydeki limanları iç bölgelere bağlayan bir kavşak konumundadır.
Tarih
Kibyra ismi her şeyden önce Helence değildir. Anadolunun en eski halklarından olan Luvi diline ait bir isimdir. Amasyalı gezgin Strabon'un kayıtlarında, Kibyralıların Lidya'lı olduklarını söyler. Kibyra kent merkezi, birbirinden küçük yarlarla ayrılan, üç egemen tepelik üzerindedir. Tepelikler, küçük çakıl taşlarının zamanla birleşerek kaynaştığı konglomera özlüdür ve dolayısıyla kısmen aşınmışlardır. Kamu, sivil ve dini yapıların bu alan üzerinde belli bir bütünlük oluşturacak biçimde düzenlendiği görülür. Yaklaşık 405 hektar alana yayılmış kalıntılara sahip olan kentin siyasi ve ekonomik gücü, Helenistik dönem’den başlayarak Roma İmparatorluk Dönemi’yle doruk noktasına ulaşmıştır. Bugün büyük bölümü ayakta duran, Stadion, Tiyatro ve Meclis Binası, Agora önemli kamu yapılarıdır.
Kabalia Bölgesi, antik kaynaklara göre; Pers egemenliği sırasında Kral Dareios’a, Lidya, Lasonia ve Hytenneia ile birlikte beş yüz talant gümüş vergi vermekle yükümlü olan Sardes Satraplığı’na bağlıdır. Kserkses’in Hellenistan Seferi sırasında ise, Maionia’da oturan ve Lasonia’lı diye çağrılan Kaba’lerin, Kilikia’lılar gibi donatıldıklarını ve Lydia’lıların eskiden Maionia’lılar adını taşıdıkları ve daha sonra eski adlarını unuttuklarını öğreniyoruz. Strabon ise; Kibyra’lıların Lydia’lıların soyundan olduklarını ve bunların Kabalis bölgesine gelerek Pisidia’lıları ele geçirip oraya yerleştikten sonra kenti, çevresi yaklaşık yüz stadion olan başka bir yere taşıdığını söyler.
Antik kaynaklar; MÖ 189’da Roma’nın Magnesia Zaferi sonrası Roma’lı general Manlius Vulso’nun Antiokhos’a yardım eden Galatlar’a karşı çıktığı ceza seferinin, bir tür haraç seferine dönüp, C. Helvius komutasında 4000 piyade ve 300 süvariden oluşan bir birliği Kibyra tyranının boyun eğip eğmeyeceğini anlamak için bölgeye yollamasından bahseder. Roma’nın Kibyra tyranından 500 talent istemesine karşın, Moagetes kontrolündeki Alimme ve Sylleum kentlerinin kötü durumu nedeniyle 25 talent verebileceğini söyler. Ancak C. Helvius tehtidkar davranması ve yapılan pazarlıklar sonucu 100 talent ve 10.000 medimni buğday vermeye mecbur kalır. Alimme ve Sylleum şehirlerinin isimlerinden ve varlıklarından şüphe edilmektedir. Tetrapolis’in o zamanlar ortada olmadığı açıktır. İkinci yüzyılın sonlarına doğru belirgin olmayan bir tarihte kurulduğu düşünülmektedir. Bubon, Balbura ve Oineanda şehirlerinden oluşan Tetrapolis’te, Kibyra’nın iki oy, diğerlerinin ise bir oy hakkı vardı. Çünkü Kibyra 30.000 piyade 2000 at çıkarabiliyordu. Burası daima tyranlar tarafından idare edildi. Ancak MÖ 84'te Sulla’nın teğmeni olan Murena, Kibyra tyranı Moagetes II’nin hükümdarlığına son verdi. Bubon ve Balbura’yı Likya'ya bağlamasıyla, Kibyra Asia Eyaleti’ne dahil edildi. Olayı anlatan Strabon, Oineanda'ya değinmese de bu şehir de diğerleri gibi Lykia’ya bağlanmış olmalıdır, zira imparatorluğun Lykia Eyaleti’nde yer almıştır.
Yıldız, Bartın
Yıldız, Bartın ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Kibira
Tarih
Augustus’tan itibaren Province Asia’daki eyaletlerin daha iyi yönetimi için dokuz Conventus’a (yargı bölgesi ya da dini merkezler) bölündü. Başşehri Laodikeia olan ve yirmibeş şehrin yargı merkezi konumundaki Kibyra Conventus’unun, kaza yetkisi Asia’dakilerin en genişi sayılmaktadır. Kibyra Conventus’una dahil olan bazı önemli kentler; Laodikeia, Hydrelitae, Themisones, Hierapolitae, Keretapa, Takina, Erizeni, Phylakaion, Kolossai, Mossyna, Attaudda, Kidramos, Adada, Sebastopolis’tir. Asia Eyaletinin önemli bir parçası olan kent, M.S. 23’de geçirdiği büyük depremle önemli ölçüde tahrip olmuşsa da, İmparator Tiberius’un yardımlarıyla tekrar imar edilmiş ve kent imparatora şükranlarını belirtmek için ismini “Caiseria Cibyra” olarak değiştirmiştir. MÖ 43‘de Likya bir Roma eyaleti olduğunda, daha önce Asia Eyaleti sınırlarında olan kentin, Likya Eyaletin bir parçası haline geldiği anlaşılmaktadır.
Yıldız, Bartın
Tarihçe
Köyün adı, 1919 yılı kayıtlarında Batman, 1928 yılı kayıtlarında ise Kantariler olarak geçmektedir.
Kibira
Tarih
Strabon; Kibyra’lıların Pisidya, Solym, Hellen ve Lidya dilleri olmak üzere dört dil kullandıklarını, demir işçiliği ve kakmacılıkta usta olduklarını aktarır. Ayrıca epigrafik ve arkeolojik araştırmalar sonucunda, dericilik ve seramik üretiminde önemli bir merkez olduğu anlaşılmıştır.
Geç Antikçağ mimari yapılar
2006 yılında başlayan Kibyra kazı ve araştırmalarının geçmiş on sezonluk çalışmaları sonucunda özellikle Geç Antikçağ’a ait epeyce yeni veri ele geçmesine karşın, kentin MS IV. yüzyıl ve sonrasının resmini ancak genel hatlarıyla tasavvur edebiliyoruz. Bugüne değin ele geçen veriler, geç dönem kentinin MS V. ve VI. yüzyıllardaki değişimini daha anlaşılır kılmakta olup, MS VII. yüzyıl ve sonra-sına ait veriler henüz oldukça zayıf ve çok yetersizdir. Ele geçen maddi kültür verileri, MS 417 depremi sonrası, Kibyra’da kentsel yaşamın MS VI. yüzyıl boyunca nispeten yoğun, sonrasında ise belli belirsiz ya da oldukça eğreti biçimde, tarihlendirme yöntemi çok güvenilir olmayan birkaç küçük buluntuya dayanarak ancak MS IX. yüzyıl sonlarına kadar sürdürüldüğünü göstermektedir.
Yıldız, Bartın
Coğrafya
Köy, Bartın il merkezine 1 km uzaklıktadır.