cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nilgün Ök
Kariyeri
TBMM 27 ve 28. dönem Adalet ve Kalkınma Partisi Denizli milletvekilidir.
Thasoslu Leodamas
Taşozlu Leodamas (, MÖ 380), hakkında çok az şey bilinen bir Yunan matematikçi, Platon'un öğrencisi ve Akademi'nin en önde gelen üyelerinden biriydi. MÖ 427 ile 415 yılları arasında doğdu ve hayatının çoğunu Atina'da yaşadı.
Nilgün Ök
Kariyeri
Çok iyi düzeyde İngilizce ve orta düzeyde Almanca bilmektedir, evli olup 2 çocuk annesidir.
Thasoslu Leodamas
Hayatı
Leodamas 5. yüzyılın sonunda doğdu ve hayatının çoğunu MÖ 4. yüzyılda yaşadı. Taşoz'da doğdu ama hayatının bir noktasında, muhtemelen genç yaşta kendini Atina'da buldu ve ünlü Platon Akademisi'nde görev yaptı. Platon'un öğrencisi ve arkadaşıydı, Theatitos'un akranıydı ve muhtemelen onun çalışma arkadaşıydı. Ona yapılan atıflar çok azdır; ancak Akademi'nin sıradan bir üyesi değil, en önde gelen üyelerinden biri olduğunu varsaymalıyız.
Leodamanta'ya Referanslar
Akademi'nin son yöneticilerinden biri, çok önemli bir eser bırakan Likyalı neo-Platonist filozof Proclus'tu (MS 412-485). Hayatta kalan ve bize paha biçilmez bilgiler veren en önemli eserlerden biri, Öklid'in Elemanları'nın ilk kitabı hakkındaki yorumları oldu. Orada Proclus, diğer şeylerin yanı sıra, geometriye katkılarından dolayı bazılarına kısa bir atıfta bulunarak Thales'ten Öklid'e 23 geometricinin adından bahsetmektedir. Proclus bu bilgiyi muhtemelen Rodoslu Eudemos'un Geometri Tarihi çalışmasından almaktadır. Bu eser MÖ 3. yüzyıl civarında yazılmıştır ve ne yazık ki kaybolmuştur. Bu kurtarmış olsaydı Antik Yunan Geometrisi ve genel olarak bilim hakkındaki bilgilerimiz daha eksiksiz ve net olurdu. Bu 23 geometricinin içinde Thasoslu Leodamas vardır. Proclus, Platon'un öğrencisi olduğundan ve yaklaşık Theatitos ile aynı yaşta olduğundan bahseder. Theatitos, aristokrat kökenli bir Atinalı ve büyük bir matematikçiydi. MÖ 415'te doğdu ve MÖ 369'da Atinalılar ve Korintliler arasındaki savaşta görkemli bir şekilde öldürüldü. Akademi'de okudu, Platon'un öğrencisi ve muhtemelen müdürü olarak da görev yaptı. Elementlerin X. ve XIII. kitapları ona atfedilir. Theatitos'un Platonik diyaloğundan Theatitos hakkında birçok bilgi alıyoruz. Bu diyaloğa (Theaitos 147D), Theaitos, Theaitos'un öğretmeni, Sokrates adında genç bir adam ve yaşlı Cyreneli Theodorus katılır.
Platon burada 17'ye kadar olan sayıların karekökleri ve sonsuz çıkarıma sahip oldukları varsayımı ile ilgili bir yöntem tarif eder. Atina Üniversitesi'nin emekli profesörü St. Negrepontis, bu konuda kapsamlı bir araştırma yapmış ve hatta Theatitos'un bildiğine inandığı teoreminin kanıtını yeniden inşa etmiştir.
Leodamas, Akademi'nin en önde gelen üyelerinden biri olduğu ve muhtemelen doğrudan işbirlikçisi olan Theaititos'a yakın olduğu için, Elementlerin X. ve XIII. kitaplarının yanı sıra yukarıdaki teoremin ispatına da katıldığını güçlü bir şekilde iddia edebiliriz. Bunun çok zor bir teorem olduğunu ve nihayet 19. yüzyılda birçok büyük Matematikçinin yardımıyla kanıtlandığını not edelim.
Proclus şimdi, Geometri dalını orijinal teoremlerle zenginleştiren ve onlara daha bilimsel bir yön verenlerin  Thasoslu Leodamas ve Atinalı Theatitos gibi Tarantolu Archytas (MÖ 428-365) olarak kabul edildiğinden bahsediyor. (Proclus Eucl. Pol, II 66, 14). Archytas, yarım silindir kullanarak küpü ikiye katlama problemini (Delios problemi) çözdüğü için ünlenmişti. Proclus'un bu raporundan iki şeyi tahmin edebiliriz:
Platon, Leodamas'ın öğrencisine bir mektup şeklinde ortaya koyduğu analitik yönteme genel bir biçim verdi. Bu mantıksal kanıtlama yöntemi, ispatlamak istediğimiz teoremi art arda, sonuncusu bilinen bir dizi başka eşdeğerliğe dönüştürür. Daha sonra, tersi yolu izlersek, bilinen son teoremden kanıtlanabilir olana ulaşabiliriz.
Proclus'un son sözü, Geometri üzerine Elementler adlı bir kitap yazmış olan kişinin Leodamas'ın öğrencisi Bizanslı Leo olduğudur.
Proclus'un Commentary on Euclid adlı eseri içinde Leodamas hakkında iki referans vardır:
Katherine Maher
Kariyeri
Maher, 2007'de New York'a döndü ve 2007-2010 yılları arasında UNICEF'te inovasyon ve iletişim sorumlusu olarak çalıştı. UNICEF'teki ilk projelerinden biri, Etiyopya'daki erişilebilirlikle ilgili MediaWiki uzantılarının test edilmesini içeriyordu.
Google Code Search
Google Code Search, web kullanıcılarının İnternet üzerinden açık kaynak kod araması yapabilmesi için Google tarafından Google Labs'da 5 Ekim 2006 tarihinde oluşturulan ücretsiz bir sitedir. Code Search, Code Search API ile birlikte 14 Ocak 2011 tarihinde kapatılacağı duyurulmuş, 15 Ocak 2012'de resmen kapatılmıştır.
<tt>lang:</tt>, <tt>package:</tt>, <tt>license:</tt> ve <tt>file:</tt> gibi operatörlerle arama yapabiliyordu.
Düzenli ifade motoru
Code Search, sorgularda düzenli ifadelerin kullanımına izin vermekteydi ki o tarihte hiçbir kod arama motoru bu özelliği barındırmamaktaydı. Grep'e benzetilmekteydi ancak Grep'in aksine dünyadaki herkese açık kodlar içinde arama yapmaktaydı.
Desteklenen diller
31 Aralık 2010 tarihi itibarıyla aşağıdaki programlama dilleri desteklenmektedir.
Katherine Maher
Wikimedia Vakfı
Maher, Nisan 2014'ten Mart 2016'ya kadar Wikimedia Vakfı'nın baş iletişim sorumlusuydu. Washington Post ile Amerika Birleşik Devletleri telif hakkı yasası üzerine röportaj yaptı.
Maher, icra müdürü Lila Tretikov'un istifasının ardından Mart 2016'da Wikimedia Vakfı'nın geçici icra direktörü oldu ve Haziran 2016'da icra direktörü olarak atandı.
Maher, 2019'da Wikimedia'nın İcra kurulu başkanı (CEO)'su oldu.
Çanakkale Savaşı ile ilgili film listesi
Çanakkale Savaşı ile ilgili filmler.
Katherine Maher
Wikimedia Vakfı
15 Nisan 2021'de Wikimedia Vakfı'nın CEO'su ve genel müdürü görevinden ayrılma niyetinde olduğunu açıkladı.
Kişisel hayatı
Maher, San Francisco, Kaliforniya'da yaşıyor. İngilizce, Arapça, Fransızca ve Almanca biliyor.
Thasoslu Leodamas
Leodamanta'ya Referanslar
Diogenes Laërtius'un Lives and Opinions of Eminent Philosophers, Kitap 3 (Platon) adlı kitabında:
Alpaslan, Melikgazi
Alpaslan, Kayseri ilinin Melikgazi ilçesine bağlı bir mahalledir.
Pet Society
Pet Society,sosyal medya oyun geliştirme platformu olan Playfish'in en çok oynanan ve en çok bilinen oyunudur. Pet Society, yayınlandığı 2008 yılının Ağustos ayından beri beta sürümü devam etmektedir.. Pet Society'nin bir ayda yaklaşık 13,4 milyon civarı aktif kullanıcısı bulunmaktadır. Fakat Pet Society'de yapılan hileler nedeniyle Playfish, oyunda hileyi yasaklamıştır. Ve bu sıralarda oyun çok oynanılmamış, aylık oynanma sayısı 7 milyona düşmüştür. Oyun sonra yayından kaldırılmıştır.
Pet Society'de bazı eşyalar Boutique'ten (eski adıyla Cash Shop) Playfish Cash ile alınabilmektedir. En güzel evler, en kullanışlı eşyalar bu kapsamdadır.
Başlangıç
Pet Society'ye yayınlanmaya başladığı ilk zamanda, oyun karakteriniz olan petin kafa şekli, kafa üstü, burun, ağız, gözler ve kulaklar seçildikten sonra oluşturulan petin görünümü ayarlanır ve sonrasında dersler başlar. Bu dersler eskiden ayrıca yapılırdı ve para ödülü verilmezdi, bunun yerine şimdiki halinde To-do list (yapılabilecekler listesi) bulunmakta.
Bölüm Atlama
Pet Society'de ödül olarak verilen Paw Points, petinizi veya başka petleri yıkayarak, arkadaşlarınızı ziyaret ederek ve eğer aç ise arkadaşınıza yemek yedirerek kazanılır. Daha fazla Paw Points, daha fazla bölüm atlama imkânı demektir.
Altın Kazanma
Pet Society'de Coins de petinizi veya başka petleri yıkayarak, arkadaşlarınızı ziyaret ederek ve aç arkadaşlarınıza yemek vererek kazanılır. Daha fazla Coins (Altın), daha fazla bir şeyler alma imkânı demektir.
Dünya Etrafında Oyuncular
Bu özellik, sadece 2008 yılında "Friends (Arkadaşlar)"'ın yanındaydı. 2009'dan önce bu özellik kaldırıldı. 2009'un ilk haftalarında bunun yerini "Café (Kafe)" aldı.
Ev yapımı
2011 yılında oyuna kendilerinin petlerinin evlerinin dışlarını değiştirebilme seçeneği eklendi.
Kunduzlar Barajı
Kunduzlar Barajı, Eskişehir ilinde, Yönek Çayı üzerinde, sulama amacı ile 1976-1983 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır. Toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 375.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 43,00 m, normal su kotunda göl hacmi 18,87 hm³, normal su kotunda göl alanı 2,64 km²'dir. Baraj 3.788 hektarlık bir sulama alanına hizmet vermektedir.
Galerella
Bu cinste, 30'dan fazla alt tür içeren dört veya beş tür vardır.
Bu dört tür şunlardır: Son zamanlarda yapılan bir ekleme, genetik analizin ardından birçok bilim insanı tarafından ayrı bir tür olarak kabul edilen kara kuyruksüren G. nigrata'dır. Daha önce Galerella sanguinea'nın bir değişkeni olarak görülmekteydi.
Küllük
Küllük aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Ömerler, Polatlı
Ömerler, Ankara ilinin Polatlı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Mahalle, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Eskişehir'in Sivrihisar ilçesine bağlıyken, 19 Şubat 1947'de Ankara'nın Polatlı ilçesine bağlandı.
Coğrafya
Ankara il merkezine 112 km, Polatlı ilçe merkezine 38 km uzaklıktadır.
Pablo Contreras
Pablo Contreras (d. 11 Eylül 1978), Şilili millî futbolcudur. Olympiacos'da forma giymektedir.
Strovolos
Strovolos, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Lefkoşa kazasında yer alan bir belediye ve Lefkoşa'nın bir banliyösüdür.
Tarihçe
Orta Çağ'dan itibaren "Strovolos" veya "Strovilos" adları altında yerleşime atıfta bulunulmaktadır. Lüzinyan döneminde Strovolos kraliyete ait bir tarım alanıydı.
1974'teki Kıbrıs Harekâtı sonrasında Strovolos kuzeyden gelen Kıbrıslı Rum mültecilerin yerleştirildiği yerlerdendi. Bölgede dört ayrı mülteci banliyösü kuruldu. 1960 ile 1982 arasında Strovolos'un nüfusu 35,446 kişilik bir artış gösterdi. Strovolos Belediyesi 1986 yılında kuruldu.
Kendini ateşe verme
Kendini ateşe verme, ya da kendini yakma, bir bireyin kendisini üzerine benzin veya başka bir yanıcı sıvı döküp çakmak ya da kibrit ile yakarak öldürme eylemidir. Çoğunlukla protesto olarak yapılır, ve yüzyıllar boyunca en aşırı protesto yöntemi olarak kabul edilmektedir. Dinî ya da politik bir protesto olabilmekle beraber sadece intihar amaçlı olarak da yapılabilmektedir.
Etkileri
Kendini yakanlar, kendilerini ateşe vermeden önce sıklıkla yanıcı maddeler kullanır. Bu, kendini yakan insanların kendilerini korumayı reddetmeleriyle birleştiğinde, daha sıcak alevler ve daha derin, daha kapsamlı yanıklara yol açar. Çoğu zaman ekstremitelerin amputasyonuna yol açar.
Kendini yakma, dayanılmaz derecede acı verici olarak tanımlanmıştır. Daha sonra yanıklar şiddetli hâle gelir, sinirler yanar ve kendini yakan kişi yanık bölgelerde hissini kaybeder. Bazı kendi kendini yakanlar, zehirli yanma ürünleri, sıcak hava ve alevlerin solunması nedeniyle eylem sırasında ölebilir.
Tunus
Tunuslu seyyar satıcı Muhammed Buazizi, 17 Aralık 2010'da kendisini yakarak intihar girişiminde bulundu. Bu olayın tesiri ile Tunus halkının ayaklanması üzerine 23 yıldır ülkeyi yöneten Zeynel Abidin Bin Ali ülkeden kaçmıştır. Bu olay aynı zamanda diğer Arap ülkelerindeki ayaklanmaları teşvik etmiştir.
Bulgaristan
2013-2014 yılları arasında Bulgaristan'da kendini ateşe verme olayları artış göstermiştir.
İtalya
2012-2013 ulusal borç krizinde toplam 6 kişi kendisini ateşe vermiştir. :
Kızıl Nehir
Kızıl Nehir, Çin'in güneybatısından başlayıp, Vietnam'da Tonkin Körfezi'ne dökülen akarsudur.
Coğrafya
Kızıl Nehir, Çin'in Yunnan bölgesinin güneyindeki dağlarda, Dali şehrinden doğar. Genellikle güneydoğu yönünde akar. Çin topraklarını Yunnan Özerk Bölgesi'nden aşmadan önce Dai etnik azınlık bölgesinden geçer. Lao Cai bölgesinden Vietnam'a girmeden önce Çin ve Vietnam arasındaki uluslararası sınırların bir kısmını oluşturur. Vietnam'a girerek ve Viet Tri'deki ovalara ulaşır. Nehir ve kolları Kızıl Nehir Deltası'nda yayılır. Kızıl Nehir, Tonkin Körfezi'ne dökülmeden önce Vietnam'ın başkenti Hanoi'den geçer. Tonkin, Vietnam'ın kuzey bölgelerinin eski adıdır. Kızıl Nehir'e verilen Tonkin'in Nehri takmaadı da buradan gelir.
19. yüzyılda Kızıl Nehir, Çin'e giden kazançlı bir ticaret yolu olarak görülüyordu. Kızıl nehir Avrupa ticaretine giden zorunlu geçişti.
Kara Nehir ve Lo Nehri, Kızıl Nehir'in iki ana koludur. Bu iki nehir, Hanoi'ye ulaşmadan önce Kızıl Nehir ile birleşirler.
Kraken (Karayip Korsanları)
Kraken, aynı zamanda mitolojik bir deniz yaratığı olup Davy Jones'un emri altındadır. Davy Jones menzil dışı düşmanlarına Kraken'i gönderir. Bir kafadan bacaklı olup, boyu yaklaşık 1400 metredir. Filmde ise şöyle Gibs tarafından şöyle anlatılmıştır
''Davy Jones'un pis işlerini yapan bir canavar var. Bütün yüzünü emip yutabilecek kadar büyük dokunaçları olan korkunç bir yaratık, bütün bir gemiyi aşağıya çekebilecek bir yaratık. Tanrının şu yemyeşil dünyasında gördüğün en son şey canavarın kükremesi ve çürümekte olan bin leşin kokusu.''
Kraken bir gemiye saldırmadan önce garip bir sallantıyla ipucu verir.
Karayip Korsanları serisinin üçüncü filminde, Davy Jones tarafından öldürülmüştür (1740). Nedeni ise Davy Jones'un artık denizler üstünde hakimiyetinin kalmamasıdır. Öldürülmesi emrini Cutler Beckett vermiştir.
Bilinen Kurban gemiler; Türk Balıkçı teknesi, Siyah İnci (Jack Sparrow ile birlikte), ve Edinburgh Tüccar gemisidir.
Shakuhachi
Shakuhachi, bir Japon uzunlamasına uçtan uca bir bambu flüttür.
Shakukachi, ilk olarak 7. yüzyılda Çin'den Japonya'ya getirildi ve erken Edo döneminde bir yeniden canlandı. Japonya'daki en eski shakuhachi şu anda Nara'da Shōsō-in'de saklanmaktadır. Shakuhachi geleneksel olarak bambudan yapılmakta olup günümüzde ABS ve sert ahşaptan üretilen modelleride mevcuttur. Zen Budizmi'nin Fuke mezhebinin keşişleri tarafından suizen uygulamasında kullanılmıştır.
Enstrüman minör pentatonik gama göre ayarlanmıştır.
Hubert Astier
Hubert Astier (d. 8 Temmuz 1938, Marsilya - ö. 28 Ekim 2020, Nice ) Fransız siyasetçi ve devlet görevlisi.
İran'ın eyaletleri
İran'ın eyaletleri (Farsça: استان ostān, çoğul استان‌ها ostānhā), İran her biri (Farsça: مرکز markaz / Türkçe: merkez) olarak adlandırılan bir yerel yerleşim birimi olan şehirden yönetilen ve Türkiye'deki İllere karşılık gelen Otuz bir adet "Ostan" adı verilen eyalete ayrılmıştır.
Hubert Astier
Paris Siyasal Bilgiler Enstitüsü ve Ulusal İdare Okulu'nu bitirmiştir. İçişleri Bakanlığı ekonomik işler dairesinde memur olarak 1965'te göreve başlamış, kaymakamlık yapmış, Ulusal Siyasal Bilgiler Vakfı'nda şehircilik birimini canlandırmıştır. Kasım 1971'de Kültürel İşler Bakanı Jacques Duhamel'in teknik danışmanı olmuş, Ekim 1973'e kadar Kültürel İşler Bakanı Maurice Druon'un teknik danışmanlığı görevini de üstlenmiştir. 1974'te Kültürel İşler ve Çevre Bakanı Alain Peyrefitte'in teknik danışmanı, 1975'te Kültürden sorumlu Devlet Sekreteri Michel Guy'nin kabine şefi olmuştur. 1977-1979 yıllarında Filmlerin Dağıtımına Yardım Komisyonu Başkanı, 1983-1985 yıllarında Kültür Bakanlığı Genel İşler Müdürlüğünde Sınai Mülkiyet Müdürü olmuştur. 1987-1992 yıllarında Oyun Yazarları ve Bestecileri Derneği Genel Delegasyonu Başkanlığı yapmıştır. 1992 yılında Cumhuriyet için Birlik adlı partinin kültürden sorumlu ulusal sekreterliğini üstlenmiştir. 1993-1995 yıllarında Kültür ve Frankofoni Bakanı Jacques Toubon'un kabine direktörü olmuş, 2 Ekim 1995'te Versay Ulusal Alanı ve Müzesi Kamusal Kamu Kuruluşu yönetim kurulu başkanı olarak atanmış ve 7 Temmuz 2003'e kadar bu görevde kalmış ardından Kültürel İşler İdaresi Başmüfettişi olarak atanmıştır. 2005 yılında Kültür ve İletişim Bakanı Renaud Donnedieu de Vabres'ın talebi ile Fransızca lehine politika üzerine bir değerlendirme raporu hazırlamıştır. Ayrıca Versay üzerine bir eserin yazarıdır.
Uluköy Barajı
Uluköy Barajı, Amasya (il)'inde, Derebey Deresi üzerinde, sulama amacı ile 1977-1983 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
Toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 1.131.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 28,00 m, normal su kotunda göl hacmi 3,65 hm³, normal su kotunda göl alanı 0,58 km²'dir. Baraj 1.300 hektarlık bir sulama alanına hizmet vermektedir.
Cem Esen
Cem Esen (d. Adana, 1997), Türk piyanist, besteci.
Uluslararası birçok piyano yarışmasında dereceleri bulunur. 9 yaşında beste yapmaya başlamıştır ve yayımlanmış 11 bestesi vardır.
Yaşamı
1997 yılında Adana'da doğdu. Piyano eğitimine Çukurova Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda Can Çoker ile başladı. Çukurova Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'ndaki yedi yıllık eğitimin ardından 2010-2015 yılları arasında Mimar Sinan İstanbul Devlet Konservatuvarında Metin Ülkü'nün piyano öğrencisi oldu. Aynı zamanda Belçika'da müzisyen ve pedagog Alan Weiss ile çalıştı. Piyano eğitimine 2015 yılından beri Almanya'da devam etmektedir. Hannover Music Hochschule’de Roland Kruger'in öğrencisidir. Peter Florian, Emre Şen, Stefan Kovacevich, Andrej Dutkievich, Diana Anderson, Alan Weiss, Johann Schmith, Jun Kano, Gülsin Onay, Fazıl Say, Andrea Luceesini ve Ludmil Angelov'in atölye çalışmaları ve ustalık sınıflarına katıldı.
2010 yılına Aya İrini Konser Salonu'nda Samsun Opera Orkestrası ile Mozart-Piyano Konçertosu No.23'ü seslendirdi. O yıl Uluslararası Piyano Yarışması'nda ikinciliği kazandıktan sonra 2011'de Polonya'nın Jelenia Góra şehrinde düzenlenen Uluslararası F. Chopin Piyano Yarışması'nda finale kaldı. Ertesi yıl 1. Ahmet Adnan Saygun Piyano Yarışması birincilik ödülü kazanan Esen, İstanbul Festivali'nde devlet sanatçısı Gülsin Onay ile iki piyano konseri verdi. Kasım 2012 de 13. Uluslararası Antalya Piyano Festivali'ne davet edildi ve Gürer Aykal'ın isteği üzerine yazdığı "Sonata-Moderato piu mosso" adlı eserinin ilk seslendirilişini bu festivalde gerçekleştirdi. Kazakistan, ispanya, Estonya, Hollanda, Malta'da düzenlenen piyano yarışmalarında ödüller aldı. İstanbul, Mersin, Ankara, Adana, İzmir, Bursa, Eskişehir, Hannover, Bremen, Sofya ve Utrecht’de birçok resital verdi.
Serbest varyasyon formunda yazdığı Kozmik Varyasyonlar adlı eserinin ilk seslendirilişini 24 Ekim 2019'da Bursa Bölge Devlet Senfoni Orkestrası ile gerçekleştirdi.
Nadia Forte
Nadia Forte (d. 20 Mayıs 1982, Bridgetown, Barbados), Barbadoslu manken ve eski güzellik kraliçesi. 2003'te Miss Universe Barbados seçilerek birinciliği elde etmiş ve aynı yıl Panama'da düzenlenen Dominik Cumhuriyeti güzeli Amelia Vega'nın birinci olduğu Miss Universe yarışmasında Barbados'u temsil etmiştir.
Levreksiler
Levreksiler (Perciformes), bütün balık türlerinin %40'ını içeren büyük bir balık takımıdır.
Dünyanın her yerinde tatlı ve tuzlu suda yaşayan türleri bulunur. Kuzey yarımküre, Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika'da yaşayan türleri bulunur. Çok yırtıcıdırlar. Bulundukları göllerde diğer balıkları kısa zamanda tüketebilirler.
Fenerbahçe (futbol takımı) 1999-2000 sezonu
Fenerbahçe (futbol takımı) 1999-2000 sezonu, Fenerbahçe'nin kuruluşundan itibaren 93. ve ulusal ligdeki 42. sezonudur.
Fatih Gül
Fatih Gül (d. 3 Şubat 1988, Küçükçekmece), Türk futbolcudur. 2. Lig ekiplerinden Manisa BB'da oynamaktadır.
İstanbul Üniversitesi Gözlemevi
İstanbul Üniversitesi Gözlemevi Araştırma ve Uygulama Merkezi, 1933 yılında Fen Fakültesi bünyesinde kurulan Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü'nün araştırma ve gözlemlerinde kullanılması amacıyla açılmıştır. Gözlemsel astronomi konusunda çalışmalara ev sahipliği yapan merkez;
Fatih Gül
Millî takım kariyeri
2 kez Türkiye U-16 millî takımına çağrılan Fatih Gül, 1 kez Türkiye U-16 millî takımı formasını giymiştir.
İstanbul Üniversitesi Gözlemevi
Gözlemevi ana binası (Yapım 1933) ve etrafındaki farklı yapılaşmalar (1950), 2009 yılında başlayan yenileştirme çalışmaları projesi çerçevesinde 8 Temmuz 2013 tarihinde tamamlanmıştır. Bu çalışmalar sonucunda ana binaya karbon fiberlerle ve çeliklerle takviye ve iyileştirme yapılıp aslına uygun restorasyonu tamamlanmıştır. Çevre binaların 1999 depremi sonrası oluşan hasarlı kalıntıları tamamen yıkılarak yerine ana bina ile uyumlu Avrupa'nın en modern ve işlevsel Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü ve Gözlemevi Uygulama ve Araştırma Merkezi bina kompleksi oluşturuldu.
Ölümlü Dünya
Ölümlü Dünya ile şu maddeler kastedilmiş olabilir:
Sukitte Ii na yo
Konusu
Sessiz ve alçakgönüllü lise öğrencisi bir kız olan Mei Tachibana, çocukluğunda yaşadığı bir olaydan dolayı kimseye güvenmemiş ve hiç arkadaş edinmemiştir. Bu nedenle okulda da pek sevilmemektedir. Okulun en popüler erkek öğrencisi olan Yamato Kurosawa ise Mei ile arkadaş olmak ister. Böylece Mei sonunda başkalarıyla arkadaşlık kurmaya başladığı geçici dostluk ve çiçeklenme ilişkisinden geçer.
Ördekgölü, Polatlı
Coğrafya
Ankara il merkezine 114 km, Polatlı ilçesine 28 km uzaklıktadır.
Şükran Günü
Şükran Günü, ABD ve Kanada'da hasada ve geçmiş yılın tüm nimetlerine şükretmek için kutlanan bir ulusal bayramdır. İki ülke arasındaki enlem farkının getirdiği farklı hasat takvimi nedeniyle, Şükran Günü, Kanada'da Ekim ayının ikinci pazartesi günü, ABD'de ise Kasım ayının dördüncü perşembesinde kutlanır.
Mutfak
Şükran Günü'nde farklı yemekler pişirilmekde ve tüketilmekdedir. En popüler Şükran günü giyecek ve içeceklerine hindi fritözü, tofindi, gravy, alkolsüz elma şarabı, orman fındığı, kızılcık sosu, patates püresi, yam, mısır, menudo, yeşil fasulye güveci, elmalı turta, balkabağı turtası, tatlı patatesli turta ve diğerleri dahildir.
Tarihçe
Bayramın, çeşitli kökenleri vardır. Bir rivayete göre, günümüzde Yeni İngiltere coğrafi bölgesi olarak bilinen ABD'nin en kuzeydoğu köşeninin o dönemdeki yerlisi Wampanoag(en) kabilesi, 1621'de Plymouth'da Amerika kıtasına ilk ayak basan İngiliz yerleşimcilerin (Pilgrimler), bölge coğrafyasına henüz alışamadıklarını gözlemlemiş ve toprağı Avrupa'dan alışkın oldukları mahsullere boyverecek şekilde verimli kılamamaları nedeniyle açlıkla mücadele ettiklerini görmüştür. Kabile, yeni yerleşimcilerin durumuna acımış ve yardımseverlik ve misafirperverlikle kendi av ve mahsullerini paylaşmıştır. İki toplumun barışçıl bir şekilde bir araya gelmesinden ortaya çıkan bu kutlama, gelecekteki Şükran Günü kutlamalarına ilham ve model olmuştur.
Farklı bir rivayete göre bu bayram, Pilgrimlerin Kasım 1621'de topluca kümes hayvanı avlanmaya gitmesi ve büyük bir talihle 50 kişilik gruplarına bir hafta yetecek kadar çok hayvan yakalamasıyla başlamıştır. Hikâyede bu hayvanların hindi olduğu öne sürülse de, gerçekte, avlanması daha kolay olan kaz ve ördek olması ihtimali daha yüksektir. Her durumda, bu bereketli olayı takiben yaklaşık 90 kişilik bir Wampanoag yerli grubu, o dönem henüz birkaç binadan oluşan Plymouth kampına gelmiştir. İngiliz yerleşimciler önce bu beklenmedik ziyaretten tedirgin olsalar da, gruplar kısa sürede kaynaşmış ve Kızılderililerin yanlarında hediye olarak getirdikleri geyik etiyle beraber, birkaç gün süren ortak bir şölen düzenlenmiştir. Açık alanda düzensiz bir şekilde gerçekleşen bu şölende, geyik ve kümes hayvanlarının yanı sıra, muhtemelen deniz ürünleri, sebze ve bira tüketilmiştir. Dil engeli nedeniyle çat-pat anlaşabilen gruplar, aralarında oyunlar ve yarışmalar düzenlemiş, silahlar patlatmışlardır. Verimli bir hasat ve ortak nimetler kutlaması olarak ortaya çıkan bu şölen, Şükran Günü olarak gelenekselleşmiştir.
Bu olay, aynı zamanda iki taraf arasında Kral Philip Savaşı'na(en:King Philip's War) kadar sürecek bir barışın temellerini atmıştır. 1675-1678 yılları arasında gerçekleşen ve Casco Koyu Atlaşması ile son bulan bu savaşta, yüzlerce kolonici ve binlerce Kızılderili hayatını kaybetmiştir.
1863’de Başkan Abraham Lincoln Şükran Günü’nün ulusal bayram olmasını önerir, ancak bu öneri, 1941’de Kongre’de karara bağlanır ve her yılın Kasım ayının son perşembesi Şükran Günü olarak ulusal bayram ilan edilir.
Şükran Günü, Kızılderililer arasında ise Yas Günü olarak kutlanmaktadır.
Zerdüştlükte
Şükran günü geleneği dünyanın en eski tek tanrılı dinlerinden biri kabul edilen Zerdüştlükte de kendisine yer bulmaktadır. Jashan adı altında bilinen bu gün takvimde özel olarak belirlenmemiştir. Yakın zamanda meydana gelen olaylar üzerine de gerçekleştirilebilen küçük festival özelliği taşırlar. Bazı Jashanlarda mobedlerin (Zerdüşt rahipler) katılımı gereklidir.
Apsis (astronomi)
Apsis ( kemer veya tonoz; ) , gök mekaniğinde, eliptik yörüngedeki bir cismin genelde sistemin kütle merkezi durumunda da olan çekim merkezine yörünge boyunca en yakın ve en uzak olduğu noktalara verilen addır.
Genel anlamda cismin yörüngede, merkeze en yakın olduğu noktaya periapsis (enberi), en uzak olduğu noktaya ise apoapsis (enöte) denir. Dilimizde bu sözcükler, teknik adlandırmalarına uygun şekilde günberi, günöte, ayberi ve ayöte şeklinde de nitelenebilmektedir.
Periapsis ve apoapsis arasında çizilen düz çizgi apsis çizgisi olarak isimlendirilir. Bu çizgi elipsin ana eksenidir ve elips boyunca olan en uzun çizgiyi oluşturur.
Yörüngenin çevresinde bulunduğu gök cismine bağlı olarak apsis noktaları için farklı isimler türetilmiştir. En yaygın olanı Dünya çevresindeki bir yörüngeyi betimlerken kullanılan apoje ve perijedir. Apoje, Dünya çevresindeki yörüngelerde apoapsisi tanımlarken, perije de periapsisi belirtir. Ayrıca Güneş merkezli yörüngeler için benzer şekilde perihelion (günberi) ve aphelion (günöte) terimleri kabul edilmiş olup, Ay merkezli yörüngeler için de Apollo Projesi esnasında pericynthion ve apocynthion sözcükleri tercih edilmiştir.
Genel tanım
küçükresim|Etkileşimli [[Eliptik yörünge|eliptik yörüngelerden oluşan iki gövdeli sistem: Daha küçük olan uydu cisim (mavi) ana cismin (sarı) yörüngesinde dönmektedir; her ikisi de ortak kütle merkezleri (ya da barycenter) (kırmızı +) etrafında eliptik yörüngelerdedir.
∗Mesafe olarak periapsis ve apoapsis: Yörünge aracı ile ana gövdesi arasındaki en küçük ve en büyük mesafeler.]] Herhangi bir eliptik yörüngede iki apsis bulunur. Her bir apsis için tanımlama en uzak nokta için apo- gibi öneklerden veya en yakın nokta için peri-, gibi ön eklerden oluşturulmaktadır. Bu ön eklere birincil cisme ilişkin niteleyici ibarelerin eklenmesiyle referans alınan cisme en uzak veya en yakın noktalar belirtilmektedir. Örneğin Dünya için Yunan mitolojisindeki Gaia'ya atıfla son ek -gee 'dir ve "apogee" ve "perigee" olarak en uzak veya en yakın noktalar nitelenmektedir. Güneş için ise yine Yunan mitolojisindeki Helios'a atıfla son ek -helion kullanılır ve bu nedenle Güneş'e en uzak ve en yakın konumları nitelemek için "aphelion" ve "perihelion" adları kullanılır.
Newton'un hareket yasalarına göre, tüm periyodik yörüngeler elips şeklindedir. İki cismin ağırlık merkezi(barycenter) büyük cismin içindeki bir noktada yer alabilir - örneğin, Dünya-Ay ağırlık merkezi Dünya'nın merkezinden yüzeyine kadar olan yolun yaklaşık %75'i noktasındadır. Büyük kütleye kıyasla küçük kütle ihmal edilebilir düzeydeyse (örneğin uydular için), yörünge parametreleri küçük kütleden bağımsızdır.
Son ek olarak kullanıldığında -apsis- terimi birincil cisimden yörüngede bulunan cisme olan iki mesafeyi ifade edebilir: Bunlar; 1) periapsis noktası veya 2) apoapsis noktasıdır. Apsis çizgisi, bir yörünge boyunca en yakın ve en uzak noktaları birleştiren çizginin mesafesini belirtir; aynı zamanda basitçe bir ana cismin yörüngesinde dönen bir cismin en uç aralığını ifade eder.
Yörünge mekaniğinde, apsisler teknik olarak merkezi cismin kütle merkezi ile yörüngedeki cismin kütle merkezi arasında ölçülen mesafeyi ifade eder. Bununla birlikte, bir uzay aracı söz konusu olduğunda, bu terimler genellikle uzay aracının merkezi gövdenin yüzeyi üzerindeki yörünge yüksekliğini ifade etmek için kullanılır.
Terminoloji
Teknik kullanımda periapsis/apoapsis tercih edilmesine rağmen "pericenter" ve "apocenter" kelimeleri de sıklıkla görülür.
Etimoloji
Türkçe'de genellikle bir cismin ana cisme en uzak konumu nitelenirken enöte, en yakın konumu nitelenirken enberi terimleri kullanılmakta olup, bununla birlikte Güneş'e referanslı mesafeler için günöte ve günberi; Ay referanslı mesafeler için ise ayöte ve ayberi kullanımına da rastlanmaktadır.
Perihelion ve aphelion sözcükleri Johannes Kepler tarafından gezegenlerin Güneş etrafındaki yörünge hareketlerini tanımlamak için türetilmiştir. Bu sözcükler, Yunanca Güneş anlamına gelen ἥλιος ya da hēlíos sözcüğüne peri- (Yunanca: περί, yakın) veya apo- (Yunanca: ἀπό, uzak) ön eklerinin eklenmesiyle oluşturulmuştur.
Diğer gök cisimleri için çeşitli terimler kullanılmaktadır. Astronomi literatüründe -gee, -helion, -astron ve -galacticon sonekleri sırasıyla Dünya, Güneş, yıldızlar ve galaksi merkezlerinden bahsederken sıklıkla kullanılır. Jüpiter için zaman zaman -jove eki kullanılır, ancak Satürn için son 50 yılda çok nadiren de olsa -saturnium eki kullanılmıştır. Ayrıca -gee formu, sadece Dünya'ya uygulamak yerine, "herhangi bir gezegen" terimine en yakın genel bir yaklaşım olarak da kullanılmaktadır.
Apollo programı sırasında, Ay'ın yörüngesinde dönmekten bahsederken pericynthion ve apocynthion terimleri kullanılmıştır; bu adlandırma Yunan mitolojisindeki ay tanrıçası Artemis'in alternatif bir adı olan Cynthia'ya atıfta bulunur. Daha yakın zamanlarda, Artemis programı sırasında perilune ve apolune terimleri de kullanılmıştır.
Kara deliklerle ilgili olarak, Yunanca "bothron", çukur ifadesinden türetilen peribothron terimi ilk kez J. Frank ve M. J. Rees tarafından 1976 tarihli bir makalede kullanılmıştır. W. R. Stoeger'e Yunanca çukur kelimesini kullanarak bir terim yaratmayı önerdiği için teşekkür ederler:
Enberi (perihelion) ve Enöte (aphelion)
Enberi (perihelion) (q) ve enöte (aphelion) (Q), bir cismin Güneş etrafındaki doğrudan yörüngesinin sırasıyla en yakın ve en uzak noktalarıdır.
Belirli bir devirdeki salınım unsurlarının farklı bir devirdeki salınım unsurlarıyla etkin bir şekilde karşılaştırılması bazı farklılıklar yaratacaktır. Altı salınım unsurundan biri olarak enberi-geçiş zamanı, iki cisim modeli dışında tam dinamik model kullanılarak Güneş'e olan gerçek minimum mesafenin kesin bir tahmini değildir. Enberi geçişinin kesin tahminleri ise sayısal entegrasyon gerektirmektedir.
Gezegenler (İç ve Dış Güneş Sistemi Elemanları)
İlk görüntü (sol altta) Güneş'ten dışa doğru Merkür, Venüs, Dünya ve Mars olarak konumlanmış iç gezegenleri göstermektedir. Dünya yörüngesi sarı renklidir ve yörünge referans düzlemini temsil eder. İlkbahar ekinoksu zamanında Dünya şeklin en altındadır. İkinci görüntü (sağ altta) Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün olmak üzere dış gezegenleri göstermektedir.
Dünya'nın enberi ve enöte mesafeleri
Günümüzde Dünya, Aralık gündönümünden yaklaşık 14 gün sonra, Ocak ayı başlarında enberi mesafesine ulaşır. Enberi noktasında Dünya'nın merkezi Güneş'in merkezinden yaklaşık 0.98329 astronomik birim (AU) veya 147098070 km uzaklıktadır. Buna karşılık, Dünya Temmuz ayı başlarında, Haziran gündönümünden yaklaşık 14 gün sonra enöte mesafesine ulaşmaktadır. Dünya'nın ve Güneş'in merkezleri arasındaki enöte mesafesi yaklaşık 1.017 AU veya 152097700 km'dir.
Enberi ve enöte noktaları, Milankovitch döngüleri olarak bilinen döngüsel kalıpları takip eden devinim ve diğer yörüngesel faktörler nedeniyle zaman içinde değişir. Kısa vadede, bu tarihler bir yıldan ötekine 2 güne kadar değişebilir. Bu önemli değişim Ay'ın varlığından kaynaklanmaktadır: Dünya-Ay barycenteri Güneş etrafında sabit bir yörüngede hareket ederken, bundan ortalama 4.700 kilometre (2.900 mil) uzaklıkta olan Dünya'nın kütle merkezinin konumu herhangi bir yöne kayabilir ve bu da Güneş'in ve Dünya'nın merkezleri arasındaki gerçek en yakın yaklaşımın zamanlamasını etkiler.
Enöte noktasında artan mesafe nedeniyle, Güneş'ten gelen radyasyonun yalnızca %93,55'i Dünya yüzeyinin belirli bir alanına enberi noktasında olduğu kadar düşer, ancak bu, Dünya'nın ekseninin Dünya'nın yörünge düzlemine göre 23,4° eğik olmasından kaynaklanan mevsimleri hesaba katmaz. Nitekim, hem enberi hem de enöte noktasında bir yarımkürede yaz olurken diğerinde kış olur. Kış, Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığına bakılmaksızın, güneş ışığının en az doğrudan vurduğu yarımkürede, yaz ise güneş ışığının en doğrudan vurduğu yerde yaşanır.
Kuzey yarımkürede yaz, güneş radyasyonunun en düşük olduğu enöte noktasıyla ile aynı zamanda gerçekleşir. Buna rağmen, kuzey yarımküredeki yazlar güney yarımküredekinden ortalama 2.3 C-change daha sıcaktır, çünkü kuzey yarımküre denizlerden daha kolay ısıtılabilen daha büyük kara kütleleri içerir.
Ancak enberi ve enötenin mevsimler üzerinde dolaylı bir etkisi vardır: Dünya'nın yörünge hızı enötede minimum ve enberide ise maksimum olduğundan, gezegenin Haziran gündönümünden Eylül ekinoksuna kadar yörüngede dönmesi, Aralık gündönümünden Mart ekinoksuna kadar dönmesinden daha uzun sürer. Bu nedenle kuzey yarımküredeki yaz, güney yarımküredeki yazdan (89 gün) biraz daha uzun sürer (93 gün).
Astronomlar genellikle Koç'un İlk Noktası'na göre enberi zamanlamasını gün ve saat cinsinden değil, enberi boylamı (periapsis boylamı da denir) olarak adlandırılan bir yörünge yer değiştirme açısı olarak ifade ederler. Dünya'nın yörüngesi için bu değer 2000 yılında yaklaşık 282,895° olarak gerçekleşmiş; 2010 yılına gelindiğinde ise, bir derecenin küçük bir kesri kadar ilerleyerek yaklaşık 283,067° olmuştur.
Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesi için apsis zamanı genellikle mevsimlere göre bir zaman olarak ifade edilir, çünkü bu eliptik yörüngenin mevsimsel değişimlere katkısını belirler. Mevsimlerin değişimi esas olarak, ekliptik düzlemden ölçülen Dünya ekseninin eğiminin bir sonucu olan Güneş'in yükselme açısının yıllık döngüsü tarafından kontrol edilir. Dünya'nın eksantrikliği ve diğer yörünge unsurları sabit değildir, ancak gezegenlerin ve güneş sistemindeki diğer nesnelerin bozucu etkileri nedeniyle yavaşça değişir (Milankoviç döngüleri).
Çok uzun bir zaman ölçeğinde, enberi ve enöte tarihleri mevsimler boyunca ilerler ve 22.000 ila 26.000 yılda bir tam döngü yaparlar. Yıldızların Dünya'dan görülen konumlarında apsidal presesyon(kubbemsi yalpalanma) olarak adlandırılan ve yörüngesel salınıma benzeyen bir duruma karşılık gelen bir hareket görülür. Geçmiş ve gelecek yıllara ait enberi ve enöte tarih ve saatleri aşağıdaki tabloda listelenmiştir:
Diğer gezegenler
Aşağıdaki tablo, gezegenlerin ve cüce gezegenlerin enberi ve enöte konumlarında Güneş'e olan uzaklıklarını göstermektedir.
Formüller
Şu formüller ile bir yörüngenin apoapsis ve periapsisi karakterize edilebilir:
Burada
Taşkıran (soyadı)
Taşkıran bir soyadıdır ve şu anlamlara gelebilir:
21. Nur Otan Olağanüstü Kongresi
21. Nur Otan Olağanüstü Kongresi, eski Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in Kasım 2021'de Kazakistan'ın en büyük iktidar partisinin liderliğinden istifa ettiğini açıklamasının ardından Nur Otan'ın yeni başkanını seçmek için 28 Ocak 2022 tarihinde, 2022 Kazakistan protestoları sırasında düzenlendi. Kongre çevrimiçi gerçekleştirildi ve 389 delege katıldı. Nur Otan 1999'dan beri ilk kez oybirliğiyle görevdeki Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'i yeni parti lideri olarak seçti.
Kongrede görüşülen diğer konular arasında, parti tüzüğünde yapılan değişiklik ve eklemeler ile Siyasi Konsey Tüzüğü'nde yapılan değişiklikler yer aldı. Kongrede Tokayev, Nur Otan'ın kendisini yenilemesi gereğini dile getirerek, partinin tüm çalışmalarının köklü bir şekilde yeniden yapılandırılması çağrısında bulundu.
Arka plan
Kongrenin 28 Ocak tarihinde yapılacağını 19 Ocak 2022'de Twitter sayfasından duyuran Bauyrjan Baibek, COVID-19'un yayılması ve kısıtlama önlemleri nedeniyle çevrimiçi olarak gerçekleştirileceğini de belirtti. Birkaç gün sonra, Nur Otan, Semey'de, eski Semey milletvekili Aidos Qisamenov'a göre "liderliğe güvensizlik" nedeniyle protesto gösterisinde bulunan 150 kişinin parti üyeliğinden ayrılmasıyla, bir skandalla karşı karşıya kalırken, Maira Qūrjikaeva harekete geçti. Nur Otan'ın Semey örgütü Milletvekili, hareketin milletvekilleri Rafail Hazipov ve Bauyrjan Qairambaev'in Doğu Kazakistan Eyaleti Akimi ve eski Başbakan Danial Ahmetov'a yönelik muhalefet sonucu partiden ihraç edilmelerinin ardından kaynaklandığına inanıyor.
Sonuçlar
Yapılan seçimlerde tek aday Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev oldu.
Kongre
389'unun katıldığı 21. Olağanüstü Kongre için toplam 399 delege seçildi. Çevrimiçi gerçekleşen kongreye ulusal liderler, Nur Otan Siyasi Konseyi üyeleri ile bölgesel şube temsilcileri, yasa koyucular ve hükûmet üyeleri katıldı.
Parti tüzüğündeki değişiklikler
Kongre sırasında, Nur Otan'ın parti tüzüğünde daha önce olduğu gibi ödeme katkı payları olan ve asgari ücretin %0.7'si veya yıllık 3.570 tenge olarak kararlaştırılan parti tüzüğünde çeşitli revizyonlar yapıldı. Tüm devlet ödemelerinin asgari ücrete bağlanmasını iptal eden cumhurbaşkanlığı kararnamesinden sonra, parti katkı payları aylık asgari ücretin %0,1'i veya yıllık 3.676 tenge olarak değiştirildi.
Siyasi Konseydeki değişiklikler
Nur Otan'a göre, partinin siyasi konseyi %55 oranında revize edilmiş, kadın temsili %33,7'ye, 35 yaş altı gençlerin payı altı kat artarak %13'e ve yaş ortalaması 4 yaş azalarak 47'ye inmiştir. Memur üçüncü kişi sayısı azalırken, eğitim sektörü temsilcileri %10 arttı ve STK'lerin ve medyanın payı %15,2'ye yükseldi.
92 kişiden oluşan Siyasi Konsey'de Bauyrjan Baibek, Dariga Nazarbayeva, Askar Mamin, Erlan Karin, Bakıtcan Sağıntayev, Dauren Abaev, Bulat Utemuratov gibi siyasi isimlerin yer almadığı da kaydedildi.
1578-1590 Osmanlı-Safevî Savaşı
1578-1590 Osmanlı-Safevî Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu ile Safevî Devleti arasında tüm Kafkaslar ile Güney Azerbaycan'da cereyan eden ve Osmanlıların zaferiyle sonuçlanan savaş.
Osmanlı padişahı III. Murat'ın (1574-1595) saltanatının ilk yıllarında Şah Tahmasb'ın ölümü (1576) sonrasında İran tahtında meydana gelen karışıklıklar Osmanlı-Safevî sınırında ihlallere ve çatışmalara yol açtı. 1578 yılında başlayan savaşta Osmanlı orduları Hazar Denizi'ne ulaşırken, 1583'e kadar savaş Kafkaslar'da kilitlendi. Aynı yıl Özdemiroğlu Osman Paşa'nın Meşaleler zaferiyle Şirvan'da egemenliğini pekiştiren Osmanlılar cepheyi güneye doğru genişleterek 1585'te Tebriz'i, 1587'de Luristan'ı ve 1588'de Gence'yi ele geçirerek Safevîleri yenilgiye uğrattılar. 1590 yılında imzalanan Ferhat Paşa Antlaşması'yla Osmanlı İmparatorluğu doğuda en geniş sınırlarına ulaştı.
Savaş öncesi
İran'da Şah Tahmasb'ın ölmesiyle beraber onun oğlu İsmail, Safevi şahı olmuştur. Şah II. İsmail, Osmanlı Devleti ile Safeviler arasında imzalanmış olan 1555 Amasya Antlaşması'na riayet etmemiştir. Ayrıca bazı Osmanlı emirlerini kendi tarafına çekmiştir. Bu yüzden Osmanlı Devleti, Van Beylerbeyliği'ne emir vererek bölgede huzurun sağlanmasını istemiştir. İran'ın Luristan valisinin Osmanlı Devleti'ne sığınmasıyla ilişkiler iyice gerginleşmiştir.
Bu dönemde Safevi şahı II. İsmail'in zehirlenerek öldürülmesiyle beraber İran'da taht kavgaları başlamıştır. İran'daki karışıklıklardan faydalanılması gerektiğini belirten Van beylerbeyi, Safeviler'in zararlı faaliyetlerinin önlenmesi amacıyla bu devlete savaş ilan edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca Osmanlı Devleti'nin; Kafkasya'ya ulaşmak istemesi, İran'ı Kuzeyden de baskı altına almak ve Orta Asya Türk dünyasıyla bağlantı kurmak istemesi nedenleriyle Sultan III. Murad, 1578 yılında İran'daki Safevî Devleti'ne savaş ilan etmiştir. Sadrazam Sokullu Mehmed Paşa; bu savaşa engel olmak istemiştir çünkü İran'ın geniş bir coğrafya olduğu ve burada tutunmanın zor olduğunu, Safevîler'e karşı galip gelinse dahi Şiî İran halkının itaat altına alınamayacağını belirtmiştir. Buna rağmen Sokullu, padişah üzerindeki etkisinin azalmasından ve o dönem devlet idaresinde etkili olan Sinan Paşa ile Lala Mustafa Paşa'nın İran seferine başkomutan olmak istemesi nedeniyle bu savaşa engel olamamıştır. Sokullu'nun haklı olduğu sonradan da anlaşılmıştır. Nitekim III. Murad, kendisi ordunun başında sefere çıkacak kabiliyette olmadığından Lala Mustafa Paşa'yı, orduya serdar tayin etmiş ve savaş ilan etmiştir. Lala Mustafa Paşa, 5 Nisan 1578'de orduyla beraber Üsküdar'a geçmiştir. Aşkale'ye varınca da Karaman, Maraş, Erzurum ve Diyarbakır beylerbeylik kuvvetleriyle asıl orduyu birleştirmiştir.
Safevîlerin karşı saldırısı (1578-1579)
Çok kısa bir süre içinde Çıldır ve Koyungeçidi Muharebesi muharebelerinde ağır mağlubiyetler alarak Gürcistan, Şirvan ve Dağıstan'ı kaybeden Safevîler ise süratle karşı taarruz hazırlıklarına başladılar. Nitekim, Osmanlı ordusunun kışlamak üzere çekilmesinden bir ay sonra Şamahı'yı hedef alan Safevî karşı saldırısı başladı. Aras Han komutasındaki Safevî ordusunun Şamahı'da konuşlanmış Osmanlı garnizonuna yönelik ilk taarruzu 9-11 Kasım 1578'de I. Şamahı Muharebesi'nde İranlıların bir kez daha ağır yenilgisiyle sonuçlandı. Bu muharebenin üçüncü gününde kuzeyden gelen Adil Giray komutasındaki 16.000 kişilik Kırım birliği zaferin Osmanlılarca kazanılmasını sağlarken, Kırım ordusunun ilk kez Osmanlı ordusuyla ortak bir harekât icra etmiş oldu. Safevî Devleti, üçüncü ağır mağlubiyetine rağmen Şirvan ve Gürcistan'ı geri alma mücadelesinden vazgeçmedi. Aras Han'ın yenilgisinden kurtulan yaklaşık 10.000 asker Karabağ ve Gence bölgesinde saldırı hazırlığı yapan Mirza Hamza’nın yanına ulaştı. Gerek Şamahı'da mevzilenen Özdemiroğlu Osman Paşa gerek yağma akınına çıkmış Kırım kuvvetlerinin konumu hakkında bilgi toplayan Hamza Mirza, Safevîlerin o zamana kadar topladığı en büyük kuvvet olan 80.000 kişilik bir orduyla Şamahı'ya yürüdü ve 24 Kasım'da Şamahı'yı kuşattı. 24-26 Kasım'daki II. Şamahı Muharebesi'nde Özdemiroğlu Osman Paşa'nın 6-8.000 askeri 80.000 kişilik Safevî ordusuna direnirken, desteğe çağrılan Adil Giray'ın üzerine giden Safevî ordusuna yenilip esir düşmesi üzerine, Osman Paşa da üzerindeki baskının hafiflemesinden faydalanarak 27 Kasım'da Şamahı'yı tahliye etti ve 30 Kasım-7 Aralık arası Demirkapı'ya ulaştı. Demirkapı'daki erzak ve zahire kıtlığı nedeniyle, Osmanlı askerlerinin bir bölümü Tabesaran ve Kaytak ülkelerinde kışladı.
Safevî ordusu ise Kırım birliğini yendikten sonra yeniden Şamahı üzerine yürüdüyse de, bu defa Van Beylerbeyi Koca Hüsrev Paşa’nın İran topraklarına girerek Tebriz'e ilerlemesi üzerine, İran Şahı tarafından Tebriz'e çağrıldı. Bunun sonucunda, Safevîler de Şirvan'ı tahliye ederken, Demirkapı'daki Osmanlı birliğinin üzerindeki İran baskısı kalktı.
Bununla birlikte, Safevîler Osmanlı ordusu 1579 ilkbaharında kışlaklarından çıkarak yeniden sefer düzeni almadan önce bu defa Tiflis'i kuşattılar (30 Mart). Ancak, gerek Solak Ferhadpaşazade Mehmed Paşa komutasındaki garnizonun dirençli savunması gerek Sokulluzade Hasan Paşa komutasındaki Osmanlı takviye birliğinin kaleye yaklaşması neticesinde yenilgi halinde geri çekildiler (1 Ağustos).
Düşük yoğunluklu savaş ve barış girişimleri (1579-1582)
1579 sefer mevsiminde Osmanlılar Erzurum'da yaklaşık 80.000 kişilik bir ordu topladılarsa da yaz boyunca Tiflis'in kuşatmadan kurtarılması (1 Ağustos) haricinde önemli askerî harekâtlara girişmediler ve ele geçirdikleri topraklardaki egemenliklerini kuvvetlendirmeye çalıştılar. Bu çerçevede, Kılıç Ali Paşa komutasındaki Osmanlı donanması Gürcistan kıyılarına gelerek 26 Temmuz'da Poti kalesini inşa etti. Serdar-ı ekrem Lala Mustafa Paşa da Kars'ta 27 günde çok kuvvetli bir kalenin yapımını tamamlattı (23 Ağustos). 27 Ağustos'ta Demirkapı'ya gelen Azak Sancakbeyi Mehmed Bey yeni teşkil edilen Hazar Kaptanlığı'nın ilk kaptanı oldu. Eylül ayında ise Lala Mustafa Paşa Tiflis kalesindeki Osmanlı garnizonunu takviye etti.
Sonbaharda ise Anadolu Beylerbeyi Cafer Paşa Revan'a 20.000 esir aldıkları başarılı bir akın düzenlediler (6 Ekim). Safevî komutan Tokmak Han ise çatışmadan kaçınarak güneye çekildi. 7 Ekim'de ise Kırım Hanı II. Mehmed Giray komutasındaki Kırım ordusu ise Demirkapı'da Özdemiroğlu Osman Paşa'yla birleşerek Şirvan'a taarruz etti. Bakü'yü geri alan Osmanlılar III. Şamahı Muharebesi'nde Mehmed Han komutasındaki Safevî ordusunu mağlup ederek 26 Ekim'de Şamahı'ya girdiler ve 1578 Aralık ayından beri İranlıların elindeki Şirvan'ı geri aldılar.
Özdemiroğlu Osman Paşa, Serdar-ı ekrem Lala Mustafa Paşa'ya büyük Kırım ordusu henüz Şirvan'dayken, Erzurum'daki Osmanlı ordusunun kendisiyle Gence'de buluşarak İran'ın kalbine yürüyerek savaşı kesin bir sonuçla bitirmeyi önerdiyse de, Mustafa Paşa bu teklifi kabul etmeyerek 28 Ekim 1579'da Pasinler Ovası'nda orduya kışlama emri verdi. Lala Mustafa Paşa'nın bu kararında, Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa'nın (15 yıllık sadrazamlığı sonrasında) 11 Ekim 1579'da bir suikast sonucu öldürülmesi sonucunda, aklının İstanbul'daki sadrazamlık mücadelesinde olması etkili olmuştu. 1579 yaz mevsiminde elindeki büyük orduya rağmen büyük çaplı bir hücuma girişmemekle ve Kars kalesinin inşasıyla oyalanmakla eleştirilen Lala Mustafa Paşa 7 Ocak 1580'de İran cephesi Seraskerliğinden azledildi ve yerine Yemen Seferi'nde olduğu gibi baş rakibi Koca Sinan Paşa atandı. Buna mukabil, Mustafa Paşa 28 Nisan'da sadrazamlığa getirildiyse de, sadrazamlık mührünün Koca Sinan Paşa'ya verilmesi üzerine 7 Ağustos 1580'de (kederinden ya da kendini zehirleyerek) öldü.
Sinan Paşa ise 1580 sefer mevsimi boyunca Osmanlı ordusuna esaslı bir harekât düzenlettirmedi ve Mustafa Paşa'nın ölümünün ardından sadrazamlığa getirildi. Öte yandan, 1580 sefer mevsiminde tarafların esaslı askerî harekâtlara girişmemelerinin nedenlerinden biri de yürütülmekte olan barış müzakereleriydi. İran Şahı Şah Muhammed başkent Kazvin'den Revan'a gelmişti ve elçisi Maksud Bey aracılığıyla barış girişiminde bulunmuştu. İran tarafının, işgal edilen İran topraklarının iadesi ve savaştan önceki sınırlara (Amasya Antlaşması (1555) sınırları) dönülmesi teklifi Osmanlılarca reddedildi.
1581 yılı Safevîlerin Şirvan'ı geri almak amacıyla Ocak ayında Selman Han komutasında 18.000 kişilik bir orduyu Kura Nehri civarına göndermeleriyle açıldı. Özdemiroğlu Osman Paşa'nın maiyetine gönderilmiş Gazi Giray komutasındaki 5.000 kişilik Kırım birliği bir baskınla bu orduyu dağıtarak Şirvan üzerindeki İran tehlikesini bertaraf etti. Selman Han topladığı yeni bir orduyla bu defa Bakü'yü kuşattıysa da, Bakü Sancakbeyi Ahmed Bey'in etkili direnişi karşısında yenilgiye uğrayarak çekildi. Sadrazam Koca Sinan Paşa ise 14 Nisan'da başkente dönme izni alarak 22 Temmuz 1581'de İstanbul'a ulaştı.