cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hrant Dink Vakfı
Faaliyetleri
Hrant Dink Vakfı bu alanlarda kitap yayımlamak; arşiv oluşturmak; yaz okulu düzenlemek; film, müzik, görsel sanatlar, dans ve edebiyat içerikli festivaller yapmak ve Hrant Dink'in anısına ödül vermek gibi faaliyetler yürütür.
2009 yılından beri Vakıf tarafından her yıl Hrant Dink'in doğum günü olan 15 Eylül’de biri yurt içinde, biri yurt dışından olmak üzere iki kişye bir törenle Hrant Dink Ödülleri dağıtılmaktadır.
Vakıf, Ermeni Araştırmaları ile Türkiye'de azınlıklar alanında özel arşiv ve koleksiyonlardan oluşan 20 bin kitap ile çeşitli DVD ve haritalardan oluşan bir kütüphane açmıştır.
Ödülleri
Hrant Dink Vakfı, Jacques Chirac'ın kurduğu Chirac Vakfı tarafından 2017 yılında Çatışmaların Önlenmesi Ödülü'ne layık bulunmuştur.
Mazi Kalbimde Yaradır (dizi)
Mazi Kalbimde Yaradır, 17 Şubat 2011 ile 26 Kasım 2011 tarihleri arasında TRT 1'de yayımlanan 1970'ler Türkiye'sinde aşk çemberlerini, hayalleri, kırılmışlıkları ve boşuna avunmaları anlatan Türk televizyon dizisidir.
Senaristi Redife Zerener ve Sevgi Yılmaz, yapımcısı Timur Savcı, yönetmeni ise Çağatay Tosun'dur. Dizi, 2 sezondan oluşmakta olup 26. bölümü ile final yaparak sona ermiştir.
Melda Gür
Melda Gür (d. 1971, Ankara) Türk oyuncu ve pop müzik şarkıcısı.
Babası, Devlet Tiyatroları Ankara Devlet Opera ve Balesi oyuncularından Feyzi Gür'ün etkisiyle meslek olarak oyunculuğu seçti. Kadıköy Devlet Konservatuvarı'nda yarı zamanlı şan eğitimi sürerken bir yandan da Sait Sökmen ile dört yıl boyunca jazz, step, modern ve Latin dans derslerine devam etti.
Profesyonel oyunculuk hayatına, İstanbul Devlet Tiyatrosu bünyesinde sahnelenen Dün Gece Yolda Giderken Çok Komik Bir Şey Oldu adlı müzikal ile başlayan Gür, 2003 Selim Naşit En Başarılı Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü ile onurlandırıldığı meslek yaşamı boyunca 50'ye yakın tiyatro oyunu, televizyon dizisi ve sinema filminde rol aldı; 10'a yakın televizyon programının sunuculuğunu üstlendi.
2009 sezonunda sahnelenmeye başlanan Avenue Q adlı müzikalde Lucy The Slut rolüyle sahne alan sanatçı, Volkan Severcan Tiyatrosu Haldun Dormen Sahnesi bünyesinde gerçekleştirilen workshop'larda Temel Sahne Egzersizleri konusunda eğitmen olarak görev yapmaktadır.
1990'lı yıllarda Yonca Evcimik'in desteği ile kurulan Çıtır Kızlar adlı müzik grubunun üyelerinden biri olarak müzik dünyasında yer aldı.
Strange Days
Strange Days, The Doors'un ikinci albümüdür. Grubun kendi adlarını da taşıyan ilk albümü The Doors'un üstünden 1 sene geçmeden 7 Ekim 1967'de piyasaya sürülmüştür. Albümde "Strange Days", "People Are Strange" ve "When The Music's Over" gibi ilk albümde yer alan "The End" şarkısından sonra epik sözler içeren çok beğenilen şarkılar yer almaktadır.
Albüm 1967 yılında ABD'de müzik listelerinde 3. sıraya kadar çıkmıştır. Ayrıca Rolling Stone isimli internet sitesinin yayınladığı tüm zamanların en iyi 500 albümü link içerisinde 407. sıradadır. Albümde yer alan "People Are Strange" şarkısıda ABD müzik listelerinde 12. sıraya kadar yükselme başarısı göstermiştir.
Şarkı Listesi
Albümde yer alan şarkıları Jim Morrison, Robby Krieger, Ray Manzarek ve John Densmore birlikte yazmışlardır.
Örgü
Meshrep (Çince: مەشرەپ‎‎, translit. meshrep, anlamı "hasat festivali"), genellikle "şiir, müzik, dans ve sohbetin yapısal bir bağlam içinde" yer aldığı geleneksel erkek Uygur toplanmasıdır. Meshrepler genellikle muqam türünden müzikleri ve ahlaki sorunlara ilişkin ad hoc mahkemeleri içerir.
Geleneksel yapı
Meshrep uygulaması Uygur toplulukları arasında çeşitlilik gösterse de, bazı ortak noktalar vardır. Meshrepler genellikle üyelerin aile evlerinin avlusunda düzenlenir. Geleneksel olarak, meshrepler sadece hasat zamanında ve düğünlerde, sünnetlerde ve kızların ergenlik dönemlerinde yapılırdı. Her meshrep, bir lider (yigit başı, yaşlı bir erkek), bir disiplinci (passip begi) ve 30 genç erkekten (ottuz oğul) oluşur, bu gençler kıdemlerine göre halı üzerinde otururlar. Meshrepler öncelikle erkek dayanışma etkinlikleri olduğu için, ev sahibi ailesinin kadınları ve çocukları evin içinde kalmalı ve yalnızca erkeklere yiyecek getirmek veya onlara hizmet etmek için erkeklerle etkileşimde bulunabilirler. Müzik, meshreplerin önemli bir bileşenidir ve meshrep sırasında erkekler dutar üzerinde giderek hızlanan muqam melodileri çalarlar, diğerleri ise en uzun süre dönerek daire dansı yapabilen kişiyi belirlemek için yarışırlar. Bazı meshreplerde şarkılar, skeçler ve dini liderlerin dersleri de yer alır. Meshrep'in eğlence değerinin yanı sıra, bu gruplar aynı zamanda Uygur topluluklarının gayri resmi yönetim yapısının bir parçasını oluşturur ve Çin dışında hala devam etmektedir. Meshrep'in süresi veya katılımcı sayısı konusunda bir sınırlama yoktur ve Dolan Uygurları yüzlerce kişinin katıldığı, genellikle bütün gece süren meshrepleriyle ünlüdür.
İli Gençlik Meshrep
Meshrep, modern Çin edebiyatında 1942 gibi erken bir tarihte, meshrep'in seküler, karma eğitim veren bir gençlik kültürü olarak tasvir edildiği sosyalist gerçekçi oyun Gulnissa'da tasdik edilmiştir. Bu süre zarfında, Yining'deki (Ghulja) meshrep, topluluk muhalifleri için müzik performanslarından ve "gayri resmi mahkeme duruşmalarından" oluşuyordu. Kazakistan'daki Uygurlar, meshrep'i 1970'lerin başlarında uygulamaya başladılar. Çin'in 1980'lerdeki ekonomik reformlarından sonra, Çin'de bir orta sınıf gelişmeye başladı ve sıradan Çinliler daha fazla boş zamana ve isteğe bağlı gelire sahipti. Aynı zamanda, siyasi ve dini kontroller gevşiyordu ve Çinli yetkililer cami inşa edilmesini ve kadınların örtünmesini teşvik ediyordu. Küresel İslami uyanış ve 1992'de Sovyet Orta Asya devletlerinin bağımsızlığı da dahil olmak üzere bölgedeki çağdaş gelişmeler, Uygurların bağımsızlık duygusuna ve Doğu Türkistan İslami Hareketi (ETIM) gibi militan grupların kurulmasına ilham verdi. Yine de, 1990'larda Yining (Ghulja) şehrinde sosyal ve politik yaşam ağırlıklı olarak laikti. Yining'de genç Uygur erkekleri, baijiu içmek, şiir ve müzik icra etmek ve başka şekillerde sosyalleşmek için genellikle haftada bir kez gayri resmi olarak toplanırdı. Olturax adı verilen bu toplantılar, Yining yaşamında önemli siyasi ve ekonomik işlevleri yerine getirecek şekilde büyüdü.
Başlangıçta, hem sosyal reformcular hem de yerel yönetim, işsizlik, alkolizm, uyuşturucu kullanımı ve kumarla dolu bir ortamda genç Uygur erkekleri için bir çıkış yolu sağladıkları için meşrepleri desteklediler. Ancak meshrep'in popülaritesi arttıkça, meshrep grupları hükümetin hedeflerine karşı muhalefetlerinde daha iddialı hale geldi. 1995 ilkbahar ve yazında meşrepler, Yining ve çevre köylerde içki satan dükkanlara karşı bir boykot ve sindirme kampanyası başlattı. Meshrep'in siyasi potansiyelinden korkan Sincan yetkilileri, Temmuz 1995'te toplantıları yasakladı Bununla birlikte, çoğu meshrep grubu gizlice faaliyet göstermeye devam etti veya ahlaki uygulama görevlerini yasal mahalle gözetleme gruplarına devretti. Yeraltı meshrep ekipleri tarafından düzenlenen bir futbol maçı yetkililer tarafından iptal edildiğinde, meshrep birkaç yüz Uygur erkeği devlet daireleri boyunca yürümeleri ve Yining'in ana meydanında toplanmaları için seferber etti, ancak şiddet olmamasına ve kalabalık birkaç gün sonra dağıldı. Yetkililer daha sonra "sağlıklı, geleneksel" meshrep ile "yasa dışı" siyasi ve dini meshrep arasında bir ayrım yaparak, birincisini teşvik ederken ikincisini sert bir şekilde bastırdı. 1997'de ulusal bir suç karşıtı kampanya, Yining'de meshrep liderlerinin ve talibelerin tutuklanmasıyla sonuçlandı ve Ghulja Olayı adı verilen kitlesel ayaklanmalara yol açtı.
Modern ağ örgüsü
Ghulja Olayı'ndan sonra, yerel hükümet karşıtı Uygurlar Kazakistan'ın Almatı şehrine göç ettiler ve Ili'de yaptıkları gibi meshrep'i sürdürdüler. Kasım 2010'da UNESCO, Çin'in meshrebi Acil Koruma İhtiyacı Olan Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne dahil etme teklifini onayladı. 2016'dan bu yana Çin hükümetinin Uygurlara yönelik baskıları nedeniyle yerel Uygur topluluklarının kendi meshrep'lerini düzenlemeleri giderek zorlaşmıştır. Turistlere yönelik olarak düzenlenen hükümet tarafından organize edilen meshrep gösterileri dışında, yerel Uygur topluluklarının kendi meshrep'lerini düzenlemeleri giderek zorlaşmaktadır.
Notlar
<references group="" responsive="1">
Kerç
Kerç (Kırım Tatarcası: Keriç, Ukraynaca: Керч, Rusça: Керчь, ), Kırım Özerk Cumhuriyeti'nin doğusundaki Kerç Yarımadası'nda yer alan bir şehir. Kuzey Kafkasya'dan Kerç Boğazı ile ayrılır.
Tarih
Kerç, yerleşimin antik dönemlere uzandığı kentlerden biridir. Bugünkü kentin yakınlarındaki Mayak köyündeki arkeolojik bulgular, buranın MÖ 17-15. yüzyıllarda yerleşme merkezi olduğunu göstermiştir.
Bir kentsel yerleşme olarak Kerç’in tarihi MÖ 7. yüzyıldan başladı. Miletoslu Yunan koloniciler Kerç Boğazı kıyısında bir kent devleti olan Pantikapaeumos’u kurdular. Bugünkü Kerç kenti bu antik kentin temelleri üzerinde yükseldi. Kent, MÖ 480 yılında Bosporos Krallığı’nın başkenti oldu.
Pantikapaeumos kenti, Asya ve Avrupa ticaret yolu üzerinde olduğu için kısa sürede gelişti. Tahıl ve balık ihracı merkezi olmasının yanında şarapçılık da önemliydi. Kentin zamanla nüfusunun önemli kısım İskitler, Sarmatlar gibi halklardan oluşmaya başladı.
Pantikapaeumos, MS 1. yüzyılda Ostrogotların, 375 yılında da Hunların saldırılarına uğradı ve önemli ölçüde zarar gördü.
Len Wiseman
Kariyeri
Len Wiseman kariyerine Roland Emmerich'in yardımcı asistanı olarak Stargate(1994), Kurtuluş Günü (film) (1996) ve Godzilla (1998) filmlerinde çalışmıştır. 2003 yılında ise ilk filmi Underworld'ü çekmiştir. Bu filmden iyi bir box office başarısı almıştır. 2006 yılında ise Underworld: Evolution filmini çekmiştir. Underworld: Rise of the Lycans filminde ise sadece yapımcı olarak görev almıştır. 2007 yılına gelindiğinde ise Bruce Willis'in başrolünü aldığı Live Free or Die Hard'ın yönetmenliğini yapmıştır ve Bu filmdede oldukça iyi bir Box Office başarısı kazanmıştır. 2010 yılında Hawaii Five-0 dizisinin ilk bölümünü çekmiştir. 2012 yılında ise Colin Farrell, Jessica Biel ve Kate Beckinsale gibi yıldızlarla beraber Total Recall filmini çekicektir.
Özel hayatı
Len Wiseman Fremont, California'da doğmuştur. Burada California Lisesini bitirdikten sonra De Anza College'inde okumuştur. Wiseman ilk evliliğini ana okulu öğretmeni Dana ile evlenmiştir. Bu evliliğini Underworld filminde tanıştığı Kate Beckinsale'den sonra bitirmiştir. Daha sonra ise Kate Beckinsale uzun süredir evli olduğu Michael Sheen ile evliliğini bitirmiştir. Len Wiseman ile Kate Beckinsale 9 Mayıs 2004 yılında Bel-Air, California'da evlenmiştir. Şu an ise kızları Lily Mo Sheen ile birlikte Los Angelas'ta yaşamaktadırlar. Kate Beckinsale'in eski kocası Michael Sheen ise bu birliktelik hakkında ''Len gerçekten sevimli adam. O kızımız Lily'ye fantastik bir üvey baba olacak,Kızım için bundan başka hiçbir şey isteyemezdim.'' demiştir.
D 330
, Türkiye'de bulunan bir devlet kara yoludur.
Karayolu, Ege Bölgesi'nde Muğla Bodrum  Turgutreis 'den başlar, İç Anadolu Bölgesi'nde Ereğli de sona erer. Muğla, Denizli, Burdur, Isparta, Konya, Niğde, Kahramanmaraş ve Malatya illerinden geçer. Yol, 19 Kısım ve 9 ayrı parçadan oluşur. Uzunluğu 917 km'dir.
Yolun, Konya- Ulukışla Kavşağı arasında kalan 180 km'lik kısmı, Uluslararası  yolunun bir parçasını oluşturur.
Yol, Muğla- Kale (Denizli) arasında Tokuş (1.010 m.) ve Boynuzcuk (1.060 m.), Denizli kavşağı Yeşilova arasında Saldabeli (1.250 m.)kara yolu geçitlerini aşar.
Yol, Denizli kavşağı-Yeşilova arasında Salda Gölü, Karamanlı-Burdur arasında Burdur Gölü, Eğirdir- Gelendost arasında Eğirdir Gölü'nün kenarından geçer.
2023 yılı KGM verilerine göre yolun 749 km.lik kısmı bölünmüş yoldur.
Güzergâhı ve kavşaklar
D 550 devlet yolu, Bodrum ile Akçadağ arasında aşağıdaki şehirlerin güzergahından geçer ve önemli kavşaklar ile kavşaklardan ayrıldığı karayolları istikametleri aşağıda gösterilmiştir:
Güroluk, Alpu
Güroluk, Eskişehir ilinin Alpu ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Eskişehir iline 64 km, Alpu ilçesine 24 km uzaklıktadır.
The Chris Isaak Hour
The Chris Isaak Hour, Chris Isaak'ın Amerikalı The Biography Channel adlı kanalda sunduğu program.
Programda popüler artistler ve şarkıcılar konuk edilmekte. Bu konuklara Chris Isaak, hayatlarıyla ilgili sorular yöneltmektedir. Katılımcılara hayatlarındaki dönüm noktaları, aileleri ve yaşantıları gibi konularda sorular yönelten Isaak, bu şovu The Biography Channel'de her perşembe akşamı saat 10.00'da seyircilerle buluşturuyor. İlk olarak 26 Şubat 2009'da yayınlanan şov programı Chris Isaak'ın canlı performanslarıyla hala devam etmekte. Isaak, konuklarıyla birlikte canlı performansı izleyenlerle paylaşıyor.
Mide kanseri
Mide kanseri ve gastrik kanser, sindirim sistemi organlarından midenin herhangi bir parçasından gelişebilen bir kanser türü. Başta yemek borusu ve ince bağırsak olmak üzere başka organlara da metastaz yapabilir. Mortalite oranlarına göre kadınlarda 3., erkeklerde 2. kanser türüdür. Tüm dünyada her yıl yaklaşık 900.000 insan mide kanseri nedeniyle ölmektedir
1992'de Türkiye
Bu sayfada 1992 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.
2008 Avustralya Grand Prix
2008 Avustralya Grand Prix, 2008 Formula 1 sezonunun ilk yarışıdır. Yarışı McLaren F1 pilotu Lewis Hamilton kazanmıştır. Yarışta birçok kaza olmuştur.
1992'de Türkiye
Açılanlar
11 Temmuz'da kurulan yeni üniversiteler
Mide kanseri
Midenin mukoza zarından gelişen urların (tümör) kötü huylu (habis) olanlarının neden olduğu bu kanser türü, genellikle midenin küçük kısmında ortaya çıkmaktadır. Bu tümörler % 95 oranında bez epitelinden (adenokarsinom) başlar.
Nedenleri
Beslenme alışkanlığının önemli rol oynadığı mide kanseri, gereğinden çok tuz tüketimi, sebze ve meyve alımının yetersizliği gibi alt yapılara dayanır. Yanmış ya da yeterince pişmemiş kırmızı et tüketimi de bu nedenler arasındadır. Sigara içenlerin içmeyenlere oranla yakalanma riski iki kat daha yüksektir. Helikobakter pilori enfeksiyonu kanser vakalarının % 30'una yol açmakta olmasına karşın, midesinde Helicobacter pylori enfeksiyonu olan birçok hastada mide kanseri gelişmez. Aşırı kilolu olmak bazı kanser türlerinde riski artırır. Mide kanseri bunlardan biridir. Ailede görülmüş olması da mide kanseri riskini artıran unsurlardandır.
Tanı
En kesin tanı yöntemi endoskopidir. Ucunda kamera olan bir boruyla mideye girilmesinden sonra, gözlemlenen ur oluşumuna biyopsi uygulanır. Kesin tanı konması için biyopsi kaçınılmazdır. Baryumlu mide grafisiyle tümörler görülebilir ancak kesin tanı koymak için yeterli değildir. Evrelendirme TNM sınıflaması kullanılmaktadır.
Tedavi
Mide kanserinde cerrahi girişim, en önemli ve en belirleyici tedavi önlemidir. Cerrahi tedavide hastanın midesi alınır ve yerine ince bağırsaktan alınan parçayla yeni mide yapılır. Ek olarak kemoterapi (ilaç sağaltımı) ve bazı durumlarda ışın tedavisi (radyoterapi) de uygulanmaktadır.
Ziyaret Tepe Höyüğü
Ziyaret Tepe Höyüğü, Diyarbakır ilinin Bismil ilçesi güneydoğusunda, Dicle ve Batman Çayı'nın birleşme noktasının 20 km. batısında, Dicle'nin güney kıyısında yer alan bir höyüktür. Bölgedeki büyük höyüklerden biri olup, ovadan 22 metre yükseklikte 3 hektarlık bir alandır. Kuzey taraftaki höyüğün (akropol) üç tarafında uzanan "aşağı şehir" ise 29 hektarlık bir alana yayılmıştır. Diyarbakır Arkeoloji Müzesi tarafından Tepe Höyüğü adıyla tescil edilmiştir.
Tabakalanma
Yerleşimde, höyük, aşağı şehir ve yamaçlar genelinde ortaya çıkarılan tabakalanma eskiden yeniye şu şekildedir;
Ziyaret Tepe'de en yoğun yerleşmenin Orta ve Geç Asur Çağı yerleşimi olduğu, höyük (akropol) ve aşağı şehre yayılan bu yerleşimde bir garnizonun yer aldığı bildirilmektedir. Höyük, Demir Çağı'ndan sonra iskan edilmemiştir. Kuzey ve batı yamaçlarda Orta Tunç Çağı'na ait çok sayıda buluntu ele geçmiştir. Ayrıca Geç Neolitik Çağ / Kalkolitik Çağ malzemesi de bulunmaktadır. Güney yamaç ise sözü edilen bu erken çağlara tarihlenen buluntu vermemektedir. Aşağı şehir ise Geç Neolitik – Erken Kalkolitik buluntu göstermez. Bununla birlikte MÖ 3. binyılda Geç Asur Dönemi'ne kadar kesintisiz bir yerleşim vardır.
Mimari
Höyüğün doğu yamacında, kerpiç bir platform üzerine 450 metrekarelik alanda inşa edilmiş bir yapı kalıntısı ortaya çıkarılmıştır. Geç Asur Dönemi'ne tarihlendirilen bir kamu binasıdır.
Orta Asur Dönemi yapısı olduğu anlaşılan oldukça büyük bir konut ayrıca ilginçtir. Parke döşeli bir sokaktan girilen konutun duvarları kırmızı kil kerpiçten 1,5 metre kalınlıkta inşa edilmiştir. Girişteki oda ya da avlu 5,5 metre derinlik ve en az 22 metre genişliktedir. Buradan geniş, parke döşeli bir avluya geçilmektedir. 12 x 13,5 metre boyutlarındaki bu avlu zeminini kaplayan mozaiklerin büyük bölümü iyi korunmuş durumdadır.
Değerlendirme
Orta Asur İmparatorluğu'nun Geç Tunç Çağı boyunca Yukarı Dicle yönünde genişlemesiyle Ziyaret Tepe'de iskan, ilk kez aşağı şehrin büyük bir bölümüne yayılarak neredeyse 32 hektarlık alana ulaşmış ve küçük de olsa bir kent haline gelmiştir. Bununla birlikte Erken Demir Çağı'nda yerleşim daralmıştır. Aşağı şehir muhtemelen terk edilmiştir. Bölgede Geç Demir Çağı'na karşılık gelen Geç Asur Dönemi'nde ise yeniden bir "hızlı kentleşme" görülür. Geç Asur seramikleri MÖ 9. yüzyılda höyük ve tüm aşağı şehir surlarının içinde yayılmış durumdadır. Bu durum, MÖ 7. yüzyıl sonlarında Geç Asur İmparatorluğu'nun çöküşünde ya da hemen sonra son bulmuş görünmektedir.
Sosyal demokrasi
Sosyal demokrasi, reformist ve kademeli evrimsel yöntemleriyle birlikte laissez-faire kapitalizminin yarattığı eşitsizlikleri ortadan kaldırmayı hedefleyen politik bir ideolojidir.
Bir diğer tanımda sosyal demokrasi, evrensel değerlerle uyumlu olarak yurttaşların bireysel ve toplumsal gereksinimlerini karşılamayı hedefleyen sosyal devlet ya da bu yöndeki politika ve kapitalist ekonomi içinde ortaklaşa uyum düzeni olarak tanımlanmaktadır. Batı ve Kuzey Avrupa'da 20. yüzyılın ikinci yarısından sonra çarpıcı biçimde görülmeye başlayan toplumsal modeller ve ekonomik politikaların kastedildiği model sıklıkla bu biçimdir. Bir başka tanımlanmaya göre sosyal demokrasi, kapitalizmin neden olduğu eşitsizlik ve adaletsizlikleri liberal demokratik sistem içinde kabul edilebilir düzeye indirmeyi amaçlayan siyasi bir ideolojidir.
Temelinde enternasyonalist bir ideolojidir. İkinci Enternasyonal'de ortaya çıkan yeniden biçimlendirmeciler ve devrimci sosyalistler arasındaki bölünmenin ardından sosyal demokratlar, kapitalizmin bir ilerleme süreci içinde sosyalist ekonomiye dönüştürülmesini savundular.
Sosyal demokrasi olgusu, 19. yüzyılın ikinci yarısından bu yana emekçi sınıfların yürüttüğü sosyal ve siyasal mücadeleler ile egemen sınıfların verdikleri ödünler sonunda varılan uzlaşmanın ürünüdür. Bu süreçte klasik liberal demokrasinin temellerini oluşturan değerler sistemi (serbest pazar ekonomisinin temelleri, siyasal demokrasi, çoğulculuk vb.) korunmuş, ama sosyal adalet, sosyal devlet, sosyal haklar gibi yeni değerlerle beslenmiştir. Sosyal demokrasi hareketi önceleri Vladimir Lenin gibi devrimci sosyalistleri de kapsıyordu. Daha sonra evrimci yaklaşım baskın çıktı ve sosyal demokrasi proleter devrime karşı bir ideoloji hâlini aldı. Sosyal demokrasinin bu evrimci yaklaşımının en önemli temsilcisi Eduard Bernstein'dır. Sosyal demokrasi anlayışının devlete sosyal ödevler yükleyip ekonomik yaşama halk kitleleri yararına müdahale olanakları sağlaması sınıflararası farklılık ve gerginlikleri yumuşatıcı bir rol oynamış, kapitalizmi ve Batı tipi demokrasiyi aşmayı amaçlayan radikal devrimci akımlara karşı da bir set oluşturmuştur. Bu açıdan bir olgu ve anlayış olarak sosyal demokrasi, sosyal demokrat akım ve hareketlerin 20. yüzyıldaki felsefe ve programlarına denk düşer.
Sosyal demokrasi, hem uluslararası devrimci sosyalizmden ve Marks ve Engels’in dokrininden hem de Ferdinand Lasalle’in reformist sosyalizmlerinden etkilenerek 19. yüzyılda ortaya çıktı. Tedrici evrimsel ve reformist yaklaşımı savunan Frank Podmore tarafından 1884’te kurulan Fabian Derneği, sosyal demokraside Marks dışı temel bir etkilenme yönü oldu. Fabiancı yaklaşımın Eduard Bernstein’ın revizyonist görüşlerinden yoğun bir biçimde etki gördüğü belirtilmektedir. Bernstein, Marks ve Engels tarafından geliştirilen temel doktrinlerin pek çoğunu hatalı ve zamanı geçmiş olarak değerlendirerek reddetti. Bernstein, Klasik Marksizm ve Ortodoks Marksizm'in ‘sosyalist devrimin gerekliliği’ ve ‘sınıf çatışması’ tezlerine karşı çıkarak sosyalizmin temsili demokrasi ile ve sınıfa bakılmaksızın evrimsel bir süreç ile ulaşılabileceğini öne sürdü. Kamusal yatırım, kooperatifli işbirliği ve özel girişimlerin birlikte varlığından oluşan bir karma ekonomi modelinin; özel girişimlerin kooperatif işbirliğine dönüşmesi öncesinde uzun bir sürecin geçmesi gerekeceğini öne sürdü. 1930’larda, özellikle Carlo Roselli’nin etkisiyle liberal sosyalizme yönelerek Marksizm’den ayrıştı. Bu aynı zamanda faşizme karşı liberal ve sosyal demokratlardan oluşan bir ittifakı doğurdu. Bu bakışların oluşumunda Bernstein’ın, Marks'ın liberalizm karşıtlığını bütünüyle reddederek sosyalizmi eş güdümlenmiş liberalizm olarak tanımlaması etkili oldu.
II. Dünya Savaşı sonrası dönemde, Avrupa’da sosyal demokratların pek çoğu Marksizm ile olan ideolojik bağlarını terk etti ve bunun yerine yönlerini kapitalizmi sosyalizmin iyi yanlarıyla sentezleyecek toplumsal politika reformunu vurgulamaya doğru değiştirdiler. Birçok sosyal demokrat parti ise sosyal liberalizmi benimseyip sosyal demokrasi adı altında kullanmaya başladılar. Sosyal demokratlarca yeni liberalizm olarak tarif edilen ve bir sosyal demokrasi biçimi olmadığı belirtilen Üçüncü Yol 1990’larda ortaya çıktı. Sosyal demokrasiden bir ayrılma olarak kabul edilen bir diğer akım piyasa sosyalizmi olarak adlandırıldı.
Dünyada sosyal demokrasi
Sosyal demokrasi bir üçüncü yoldur, eski solla yeni sağ arasında refah devletine yakın, sanayileşmeci bir Batı Avrupa siyasal akımıdır. Genel oy, özgürlükler ve hakların savunulması amacıyla İkinci Enternasyonal'de güçlü bir akım olmuştur. Alman Konfederasyonu'nda SPD'nin (1863) ortaya çıkışı, İskandinav ülkelerindeki hareketler, Avusturya demokrasisi bu akıma yön vermiştir.
Büyük Britanya'da Fabianizm'in etkisi ve İşçi Partisi'nin yapısı ihtilalci olmayan revizyonist hareketleri ortaya çıkardı. Demokratikleşme sayesinde sosyal hareket gerçekleşecekti, Bernstein devrimin olacağına inanmıyordu. Hiçbir telos yoktu, proletarya devrimi yoktu. Kautsky, Bebel demokrasiyi amaç edindiler. İkinci Enternasyonal'den kopanlar, Rosa Luxemburg ve Spartakistler devrimci hareket içinde kalmaya devam ettiler. Sosyal demokratlar giderek Marksizm'den koptular. 1929 ekonomik krizinden sonra Keynesçilik ve plancılık kuramları sosyal demokrasiyi daha çok etkiledi.
İskandinav sosyal demokratları üretim araçlarının mülkiyeti yerine üretilen eşyanın adil bölüşümünü savunmaya başladı. 60'lardan 80'lere kadar sosyal demokrat iktidarlar Avrupa'da hükûmet oldu. Ancak, refah devleti politikalarının sona ermesiyle Yeni Sağ'ın yükselişine karşı yeni kuramlar üretildi. İktisadi kuramlar öne çıktı ve Friedmancılık tesirinde kalan sağ iktidarlara, Reagan ve Thatcher'a karşı Tony Blair'in küreselciliği, ulus aşırıcılığı işçi sınıfından rağbet gördü.
İsveç, 2007'ye kadar sosyal demokrasinin kalesi olarak gözüküyordu. Ancak neoliberal akım orada da etkili oldu ve İsveç'teki bütün sosyal eşitlik kuralları, liberallerin müdahalesi ile yerlerini serbest bir ekonomiye bıraktı.
Birinci Enternasyonal dönem, 1863-1889
Sosyal demokrasinin ortaya çıkış süreci, Ferdinand Lassalle tarafından kurulan Alman İşçileri Genel Birliği (General German Workers' Association veya kısaca ADAV)’nin yükselişe geçtiği 1860’lara kadar gitmektedir.
Birinci Enternasyonal olarak da bilinecek olan Uluslararası Emekçiler Birliği (International Working Men’s Association)’nin çeşitli işçi örgütlerinin bir araya gelmesiyle 28 Eylül 1864’te Londra’da kuruldu. Böylece değişik duruşlardaki sosyalistler bir araya geldiler. 32 kişilik geçici Genel Konseyinin Başkanlığına Karl Marx’ın seçildiği Birinci Enternasyonal kuruluşundan itibaren Marksizim, Prodhonculuk, Blanqui’cilik, Bakuninci anarşizm gibi akımların arasındaki çekişmeleri yaşadı. Sosyalizmde devletin rolü ve merkezilik gibi konularda buna karşı çıkan Mikhail Bakunin ve merkeziyetçi sosyalizmi savunan Marks arasındaki mücadele sonunda Bakuninciler 1872 tarihli Lahey Kongresinde Birinci Enternasyonal’den ayrıldılar.
Talep
Talep piyasalarda, belirli bir mal ve hizmete yönelen, belirli bir satın alma gücüyle desteklenmiş, satın alma isteğidir. Kuşkusuz pek çok mal ve hizmet, pek çok kullanıcı tarafından talep edilmektedir. Ancak bu isteğin piyasada talep haline dönüşebilmesi için yeterli satın alma gücüyle desteklenmesi gerekir, aksi takdirde sadece kişisel bir niyet olarak kalır, ekonomi üzerinde herhangi bir etkisi olmaz.
Herhangi bir mal ve hizmete yönelen bu piyasa talebini etkileyen pek çok unsur vardır, moda, kişisel tercihler ve kişisel gereksinimlerin şiddeti, ikame mal ve hizmetlerin koşulları gibi. Ancak bunların hiçbiri, ölçülebilir, genellenebilir ve öngörülebilir olmadıkları için, ekonomik olayları açıklamakta kullanılabilecek bir model açısından hareket noktası olarak alınamazlar. Ancak bir mal ya da hizmete yönelen talebin, fiyat değişmeleri karşısında göstereceği tepki ölçülebilir, genellenebilir ve öngörülebilir bir tepkidir. Dolayısıyla ekonomi biliminde fiyatla talep arasında fonksiyonel bir ilişki olduğu kabul edilir ve bu kavram "Talep Fonksiyonu" olarak tanımlanır.
Sosyal demokrasi
Birinci Enternasyonal dönem, 1863-1889
Birinci Enternasyonal'in bir diğer çekişmeli konusu reformizmin rolü oldu.
Talep
Kuşkusuz talep fonksiyonu, kişi ve kuruluşların belirli bir mal ya da hizmete yönelik taleplerinde fiyatın etkisini açıklamakta çoğu kez yetersiz kalacaktır. Ancak tüm ekonomi baz alındığında fiyatla talep arasında, negatif eğimli bir fonksiyon geçerlidir, fiyat yükseldikçe, talep düşecektir. Fiyatla talep arasındaki bu ilişkiye Talep kanunu denir.
Sosyal demokrasi
Birinci Enternasyonal dönem, 1863-1889
Lasalle bir Marksist olmamakla birlikte Marx ve Engels’in teorilerinden etkilenmiş ve sınıf çatışmasının varlığını ve önemini kabul etmişti. Bununla birlikte Lasalle, Marks ve Engels’in Komünist Manifestosunda belirttikleri sınıf çatışmasını daha ılımlı bir biçimde öne sürmüştü.
Talep
Belirli bir piyasada, belirli bir fiyat düzeyinde tüketicilerin almaya hazır oldukları mal miktarının, üreticilerin o fiyattan satmaya istekli oldukları miktardan daha fazla olması sonucu ortaya talep fazlası çıkar. Aşırı talep durumunda, diğer şartlarda bir değişme olmamak şartıyla, talep edilen mal miktarı ile arz edilen mal miktarı birbirine eşit oluncaya kadar arz ya da talep değişme gösterir. Ekonomi yeterince esnekliğe sahipse, arz artarak talebi karşılar. Ancak çoğu kez arz bu denli esnek değildir. Bu durumda fiyat, yükselme eğilimi içindedir. Talep, arz seviyesine düşene kadar fiyat artışları gerçekleşir. Aşırı talep, ülke ekonomisinde de toplam mal ve hizmet talebinin arzı aşan kısmını ifade etmektedir ve ülke ekonomisi üzerinde Enflasyonist etki yaratır.
Sosyal demokrasi
Birinci Enternasyonal dönem, 1863-1889
Marx’ın devletin proteler sınıf hakimiyetine ulaşılmasında bir enstrüman olarak rolünü olumsuz olarak değerlendiren bakışına karşı Lasalle devleti kabul etmekteydi. Lasalle, devleti işçilerin kendi faydalarını ilerletebilecekleri ve hatta işçilerin yönetimindeki kooperatifler tabanında bir ekonomiye dönüşümün içinde değerlendirdi. Lasalle’in stratejisi öncelikli olarak seçimlere dayalı ve reformist bir metot olarak çalışan sınıfın kendisi için mücadele verecek bir politik partiye gereksinimi olduğu yönündeydi.
NGC 3163
NGC 3163, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Terazi takımyıldızı yönünde bulunur. E-S0 tipi bir merceksi, eliptik galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1787 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Sosyal demokrasi
Birinci Enternasyonal dönem, 1863-1889
ADAV'ın parti gazetesi "Sosyal Demokrat" (Der Sozial-Demokrat) olarak adlandırıldı. Marx ve Engels bu adlandırmaya hazzetmeyen bir tavırla yaklaştılar. Engels bir keresinde şöyle yazdı: "Ama ne başlık: Sosyal Demokrat! Neden daha basitçe Proleteryan değil? " Marx da Sosyal Demokrat’ın kötü bir isimlendirme olduğu konusunda Engels’le aynı fikirdeydi.
Liberal kapitalistlerin sosyalist politikalara karşı çıkmaları üzerine Lassalle, ihtilaflı bir biçimde Otto von Bismarck gibi aristokratik toprak sahipleri olan tutucu junker’lerle burjuvazi karşıtı tutumları nedeniyle taktiksel bir ittifaka girdi. Lassalle’nin, sırası geldiğinde aynı biçimde yaklaşım göstermeyeceği varsayılan Bismarck ile yakın bir politika içinde bulunması nedeniyle ADAV içinde bulunan Liebknecht gibi Marksist politikacılar bu yakınlaşmaya karşı çıktılar. Liebknecht’in Die Sozial-Demokrat’taki editörlük görevinden istifa etmesi ve 1865’te ADAV’dan ayrılmasının ardından Marksist August Bebel ile birlikte Sosyal Demokrat Emekçiler Partisi (SDAP)’ni kurması ile partide bölünme yaşandı. SDAP; Küçük burjuva Almanya Sakson Partisi (SVP), ADAV’dan ayrılanlar ve Alman İşçileri Birliği Ligi (League of German Workers Associations veya kısaca VDA) tarafından oluşturuldu.
SDAP resmi olarak Marksist bir parti olmasa da Marksistlerin ve Marks ve Engels’in yönlendirmekte olduğu bir işçi sınıfı partisi oldu. Parti Birinci Enternasyonal’de Marx’ın uyarladıklarının bir benzeri olan duruş aldı. Prusya yönetimine karşı yüksek bir düşmanlık gösteren SDAP ile reformist ve daha çok işbirliği yaklaşımı gösteren ADAV arasında yoğun bir rekabet ve hatta birbirine karşı düşmanlığa varan karşıtlıklar yaşandı. 1870'te başlayan Fransa-Prusya Savaşı’ında bu rekabet, SDAP’nin Bismarc’ın bütün emperyalist politikalarını reddetme söylemi içinde bu savaşa karşı tavır alması ve ADAV’ın ise onu desteklemesiyle en yüksek noktasına ulaştı.
Fransa-Prusya Savaşı ’nın sonuçlarından birisi olarak Fransa’da Paris Komününü kuran işçi sınıfı devrimcileriyle birlikte hareket eden devrimci ordu güçlerinin birlikte gerçekleştirdiği (Üçüncü Fransa Cumhuriyetini kuran) devrim yapıldı. Paris Komünü, militan bir retorikle yönetimi destekleyen işçi sınıfının yanı sıra sınıf gözetmeksizin Fransa vatandaşlarının desteğini aldı. İşçi sınıfının militan söylemine karşın Paris’in orta sınıf burjuvazisi, esnaf ve tacirleri de Paris Komününü desteklediler. Komün, merkez komitesinde yer alan yeni-Proudhoncular ve yeni-Jakobenlerin varlığına karşın özel mülkiyetin karşısında olmadığını ancak özel mülkiyetin daha geniş bir dağılımını amaçladığını deklare etti Komitenin politik bileşenleri yirmi beş neo jakoben, on beş yeni Proudhoncu ve proto sendikalist, dokuz veya on Blanquist, çeşitli radikal cumhuriyetçiler ve Marx’dan etkilenmiş birkaç enternasyonalisti içermekteydi.
Paris Komününün 1871’de çökmesinin sonucu olarak Marx 1871 tarihli Fransa Sivil Savaşı adlı kitabında Komün’ün içindeki burjuva unsuruna karşın bunu proletarya diktatörlüğünün uygulama alanında bürokrasiyi de içinde bulunduran burjuva devleti aygıtlarından ayrıştırılmışçasına sahip olduğu geniş toplumsal desteği ile en mükemmel modeli olarak tarif etti.
İngiltere’de sendikaların 1871 yılında 1871 Sendika Yasası ile yasallaşmasının ardından İngiliz sendikacıları çalışma koşullarının parlamenter yapı içinde iyileştirilebileceğini düşünmeye başladılar.
Almanya sosyalizme gidebilecek barışçıl yolları kapattığından, özellikle de Bismarck 1878’de Anti Sosyalist Yasayı yürürlüğe koyduğundan Marks bir iyimser değildi. Anti Sosyalist Yasa’nın hazırlanmaya başladığı ancak henüz yürürlüğe konmamış olduğu o günlerde, 1878’de, Marks; işçi sınıfına karşı zor kullanılmasına karşı zor kullanılmasını önermekle birlikte seçilmiş bir hükûmet içinde yer alacak işçi sınıfının üyeleriyle yasal reformlar yapılabileceğinden söz etmekteydi: "''Eğer İngiltere’de, örnek olarak, veya Birleşik Devletlerde, yasal anlamda işçi sınıfı çoğunluğu elde etmiş olsaydı, yasal yollarla başarabilirlerdi, gelişme sağlamalarını engelleyen yasaları ve kurumları yürürlükten çıkarabilirlerdi."
Engels, 1845’te ve 1885’te İngiltere (1885) adlı, İngiltere’deki sınıf sisteminin 1845’ten 1885’e değin gösterdiği değişimleri incelediği eserinde İngiltere’deki Şematik (Chartist) Hareket’in işçi sınıfının önemli bir buluşu olarak söz etti. Engels çalışmasında işte o zaman sanayi burjuvazisinin orta sınıfın, işçi sınıfını dışarıda tutarak bütün bir toplumsal ve politik gücü elde edemeyeceğinin farkına varmış olduğunu ifade etti. Buna ek olarak, iki sınıf arasında tedrici bir değişime değindi.
Fabian Derneği
İngiltere’de, 1884’te, Fabian Derneği’nin kurulmasıyla önemli bir Marksist olmayan toplumcu bir organizasyon toplumculuğa ulaşmak için reformcu ve tedrici yöntemlere dayalı metotlarla çalışmaya başladı. Fabyan Derneği, Yeni Yaşam Kardeşliği adlı grubun içinden sosyalist düşünceye muhalif olarak ayrılanlar tarafından kurulmuştu. Marksizmin aksine, Fabyanizm kendisini bir işçi sınıfı hareketi olarak tanımlamıyor ve çoğunlukla orta sınıftan üyelerden oluşuyordu. Fabian Derneği, temel olarak George Bernard Shaw tarafından kaleme alınan Sosyalizm Üzerine Fabyan Makaleleri ni 1889’da yayımladı. Shaw, Fabyanları şu biçimde tarif ediyordu:
""Tüm sosyal demokratlar, sanayinin haczedilmesinin zorunluluğuna ve bir devlette üretim malzemelerinin doğrudan demokrasi yoluyla bütün insanlara ait olması gerektiği düşüncesi ile ihtilaf halinde olanlardır.""
- George Bernard Shaw
1887’den 1891'e kadar diğer Sidney Webb gibi diğer önemli Fabyanlar, Topluluğun resmi politikalarını kaleme aldılar. Fabyancılık, İngiliz işçi hareketinde önemli bir etki oluşturdu.
İkinci Enternasyonal Dönem, "reform veya devrim" konusu, 1889-1914
Modern sosyal demokrat hareket ile sosyalist hareket arasında, sosyalist hedefe ulaşılabilmesinin bir ön koşulu olarak politik devrim düşüncesini sürdürenler ve tedrici veya evrimsel metotlardan her ikisinin de mümkün ve arzu edilebilir olduğunu öne sürerek sosyalizmi hedefleyenler arasında bir ayrışma yaşandı.
Özellikle 1893’te Bağımsız Emek Partisi (ILP)’nin kurulması süreci içinde olmak üzere 1890’lardaki Britanya Sosyalist Hareketi, Fabian Derneğinin etkisini yaşadı. Keir Hardie ve sonradan başbakan olacak olan Ramsay MacDonald gibi önemli ILP mensupları bu dernekle bağlantılıydı.
ILP’ye katılan bir diğer önemli isimlerden olan Robert Blatchford 1894 tarihli Merrie England isimli kitabında Toplumcu belediyeciliği destekledi. Merrie England yazarın bir yıl içinde 750,000 adet satan temel bir eser oldu. Merrie Englandda Blatchford "ideal toplumculuk" ve "pratik toplumculuk" olmak üzere iki kavramı ele aldı. Blatchford pratik toplumculuğu, bir devlet yatırımı olarak var olan ve belediye tarafından işletilen postane örneğinde olduğu gibi bir devlet sosyalizmi olarak tanımladı ve pratik toplumculuğu; üretim araçlarının devlet aracılığıyla insanların ortak mülkiyetine doğru genişletilmesi olarak açıkladı.
Shaw, 1896’da yayımladığı Fabyan Politikası Raporunda şunu belirtti: "Fabyan Derneği, devletin özel veya bireysel sektöre karşı sanayiyi tekelleştirmesi gerektiğini savunmamaktadır."
Sosyal demokrasinin temel gelişimi Eduard Bernstein’ın reformcu toplumculuk yaklaşımından ve Marksizm ile bağıntılı olarak ortaya çıktı. Bernstein, Fabyanların yükseldiği 1880’lerde Britanya’da bulundu ve Fabyancılardan güçlü biçimde etkilendiği düşünüldü. Bununla birlikte kendisi Fabyanlardan etkilendiği düşüncesini resmen reddetti. Bernstein, Kantçıların epistemolojik kuşkuculuğundan etkilendiğini kabul ederken Hegelciliği reddetti. Bernstein ve onunla aynı düşüncede olanlar Almanya Sosyal Demokrat Partisi’ni; Kant etiğini ve Marx ekonomisini birleştirmeye sevk ettiler. Bernstein, Kant eleştiriciliğinin sosyalizm üzerindeki rolü hakkında şunları söyledi:
"Büyük filozof Kant’ın metodu, sorunumuzun çözümünde bize doyurucu miktarda bir işaret sunabilir. Elbette ki Kant’ın biçimine köle gibi yapışmak zorunda değiliz. Ama bu metodu, aynı kritik ruhu görüntüleyen; kendi asıl konumuz olan [toplumculuğun] doğası ile eşleştirmeliyiz. Kritiğimiz kuşkuculuğun altını çizdiği bütün teorik düşüncelere ve hazır yapım formüllere dayalı olan dogmatik düşüncelere karşı olmalıdır."
- Eduard Bernstein
Politika sistemi
21. yüzyılda, sosyal demokrasiye başvurulurken genellikle Kuzey ve Batı Avrupa ülkelerindeki mevcut devletlere atıfta bulunulması yaygın hale gelmiştir. Bu genellikle refah devleti modeli ve korporatist kolektif pazarlık sistemiyle ilişkilendirilmektedir. Avrupa sosyal demokrasileri, 1930'lar, 1940'lar veya 1950'lerden başlayarak 1970'ler, 1980'ler veya 1990'larda sona erdiği şeklinde tarif edilen bir sosyoekonomik düzeni temsil etmektedir. Henning Meyer ve Jonathan Rutherford, sosyal demokrasiyi II. Dünya Savaşı sonrası dönemden 1990'ların başlarına kadar olan Avrupa'daki sosyoekonomik düzenle ilişkilendirir. Bu, siyasi spektrumun her tarafından (muhafazakarlar, liberaler ve sosyalistler dahil olmak üzere) kabul edilmiş veya benimsenmiştir. Sosyalistler ise refah devletini "sadece faydalar sağlamak için değil, aynı zamanda özgürleşme ve kendi kaderini belirleme temellerini oluşturmak" için görmektedir. Sosyal demokrat köklere Latin Amerika'da da erken 20. yüzyılda rastlanmıştır; bu durum, José Batlle y Ordóñez'in iki dönemlik başkanlık süresinde Uruguay'da böyleydi.
Sosyal demokrasi, sermaye ve emek çıkarları arasında sosyal bir ortaklık temelinde, ulusal düzeyde hükümet tarafından aracılık edilen işveren ve işçi temsilcileri arasında kolektif pazarlık sürecini içeren bir ekonomik üçlü korporatizm biçimi olan sosyal korporatizmin gelişimini etkilemiştir. Savaş sonrası uzlaşma döneminde, bu sosyal demokrasi biçimi Kuzey Avrupa modelinin ve daha az ölçüde Batı Avrupa sosyal piyasa ekonomilerinin önemli bir bileşeni olmuştur. Sosyal korporatizmin gelişimi 1930'larda Norveç ve İsveç'te başlamış ve 1960'lar ve 1970'lerde pekiştirilmiştir. Bu sistem, sermaye ve emek ile pazar ve devlet arasındaki çift anlaşma üzerine dayanmaktadır. 1940'lardan 1970'lere kadar sosyal demokrasinin politika rejimi olarak tanımlanan özellikler arasında Keynesyen ekonomi politikaları, sermaye ve emeğin gücünü dengelemek için sanayi anlaşmaları ve refah devleti yer almaktadır. Bu özellik özellikle İsveç Sosyal Demokratlarıyla ilişkilendirilmektedir. 1970'lerde sosyal korporatizm, onun yerine geçen neo-korporatizme dönüştü. Neo-korporatizm, Üçüncü Yol sosyal demokrasisi için önemli bir kavramı temsil etmiştir. Sosyal demokrasi teorisyeni Robin Archer, Economic Democracy: The Politics of a Feasible Socialism (1995) adlı eserinde sosyal korporatismin sosyal demokrasi için önemine değinmiştir. Sosyal bir refah devleti olarak sosyal demokrasi, evrenselci, kolektif pazarlığı destekleyen ve refahın kamu sağlayıcılığına daha destekleyici olan özel bir refah devleti ve politika rejimi olarak tanımlanır. Özellikle Kuzey Avrupa modeliyle ilişkilendirilir.
Sosyal demokrasi üç temel özelliğe dayanır: "(1) demokrasi (örneğin, oy hakkı ve parti kurma hakkı eşitliği), (2) devlet tarafından kısmen düzenlenen bir ekonomi (örneğin, Keynesçilik aracılığıyla) ve (3) ihtiyaç sahiplerine sosyal destek sunan bir refah devleti (örneğin, eğitim, sağlık hizmeti, istihdam ve emeklilikte eşit haklar)".
Uygulamada, sosyal demokrat partiler, sosyal liberal paradigmada etkili olmuşlardır. Bu paradigmaya 1940'lar ve 1970'ler arasında süren ve sosyal liberaller tarafından geliştirilip sosyal demokratlar tarafından uygulanan politikalar nedeniyle sosyal demokrasi olarak adlandırılmaktadır. Bu politikalar çoğunlukla sosyal demokratlar tarafından uygulandığı için sosyal liberalizm bazen sosyal demokrasi olarak adlandırılır. İngiltere'de, Liberal ekonomist William Beveridge tarafından hazırlanan sosyal-liberal Beveridge Raporu, Ulusal Sağlık Hizmeti ve İşçi Partisi'nin refah devleti gelişimi gibi sosyal politikalarını etkilemiştir. Bu sosyal-liberal paradigm, savaş sonrası uzlaşmayı temsil etmiş ve muhafazakarlar, liberaler ve sosyalistler dahil olmak üzere siyasi spektrumun her tarafından 1970'lere kadar kabul edilmiştir. Benzer şekilde, önceki paradigmanın yerini alan neoliberal paradigm, Üçüncü Yol'un sosyal demokrat destekçileri de dahil olmak üzere ana akım siyasi partiler tarafından kabul edilmiştir. Bu, sosyal demokrat hareket içinde büyük tartışmalara neden olmuştur.
Uygulama
19. yüzyılın sonlarından 20. yüzyılın ortalarına veya sonlarına kadar, komünizmin önemli bir dayanağı olan devlet yönetimindeki bir ekonomiye olan kamu güveni daha büyüktü ve bu güven kısmen muhafazakarlar ve sol-liberaller tarafından da paylaşılmaktaydı. Anarşistler ve diğer libertaryen sosyalistler dışında, sosyalistler arasında devlet sosyalizmi kavramına duyulan güven, en etkili sosyalizm biçimi olarak kabul edilmekteydi. 19. ve 20. yüzyılda İngiliz sosyal demokratlarından bazıları, Fabianlar gibi, İngiliz toplumunun zaten çoğunlukla sosyalist olduğunu ve ekonominin, muhafazakar ve liberal hükümetler tarafından oluşturulan devlet işletmeleri aracılığıyla önemli ölçüde sosyalist olduğunu ve bu işletmelerin insanların temsilcilerinin etkisiyle halkın çıkarları için yönetilebileceği şeklinde bir argüman ileri sürdüler. Bu argüman, savaş sonrası dönemde bazı sosyalistler tarafından yeniden gündeme getirildi. Ekonomideki gelişmeler ve Doğu Bloku ülkelerinde devlet sosyalizminin başarısızlığı ile 1970'lerdeki kriz ve stagflasyon gibi Batı dünyasındaki durum, devlet müdahalesine neoliberal tepkiyle birleşerek sosyalistleri sosyalizmi yeniden değerlendirmeye ve yeniden tasarlamaya yöneltti. Bazı sosyal demokratlar, sosyalizmin temel değerlerini korumayı ama ekonomide devletin rolü konusundaki pozisyonlarını değiştirmeyi ve önemli sosyal düzenlemeleri sürdürmeyi amaçladılar.
1970'lerde, Avrupa sosyal demokrasilerinin bazılarının ülkelerini sosyalist bir ekonomiye doğru yönlendirmeyi hedefleyen demokratik sosyalist devletler olarak tanımlandığı yorumcular arasında yaygın bir durumdu. 1956'da önde gelen İşçi Partisi siyasetçisi ve İngiliz yazar Anthony Crosland, İngiltere'de kapitalizmin ortadan kaldırıldığını söylemişti, ancak Aneurin Bevan gibi diğer isimler, savaş sonrası ilk İşçi hükümetinde Sağlık Bakanı ve Ulusal Sağlık Hizmeti'nin mimarı olan Gallerli, bu iddiayı tartışmışlardır. Crosland ve onun görüşlerini destekleyenler için İngiltere bir sosyalist devletti. Bevan'a göre, İngiltere'de sosyalist bir Ulusal Sağlık Hizmeti bulunuyor ve bu, İngiltere'nin kapitalist toplumunun hazcılığına karşı çıkıyordu.
Ancak, Avrupa'nın geri kalanında olduğu gibi, kapitalizmin kuralları tam anlamıyla işlemekte ve özel girişim ekonomiyi domine etmektedir. Bununla birlikte, bazı siyasi yorumcular, savaş sonrası dönemde sosyal demokrat partilerin iktidarda olduğu dönemde, İngiltere, Fransa gibi ülkelerin demokratik sosyalist devletler olduğunu belirtmişlerdir. Aynı iddia, İskandinav ülkeleri ve İskandinav modeli için de kullanılmıştır. 1980'lerde, Fransa Cumhurbaşkanı François Mitterrand'ın hükümeti, dirijizmi genişletmeyi ve tüm Fransız bankalarını kamulaştırmayı amaçlamış, ancak bu girişim, Avrupa Ekonomik Topluluğu tarafından karşı çıkan bir serbest piyasa ekonomisi talep edilmesi nedeniyle engellenmiştir. Kamu mülkiyeti, sermaye birikiminin yüzde 15-20'sini geçmemiştir ve neoliberalizmin yükselmesinden sonra 1980'lerde yüzde 8'e, 1990'larda ise yüzde 5'in altına düşmüştür.
Bir sosyal demokrasinin karşılaştığı sorunlardan biri, devlet sosyalizminin ve Keynesçi devlet müdahaleci ekonomisinin meşruiyetinin çökmesine ve stagflasyon fenomeninin keşfedilmesine yanıt vermek olmuştur. Bu durum, devlet sosyalizminin meşruiyeti için bir sorun oluşturmuştur. Bu durum, sosyal demokratların sosyalizmin nasıl gerçekleştirilmesi gerektiği konusunda yeniden düşünmelerine neden olmuştur. Bu kapsamda, sosyal demokratlar arasında özel mülkiyet konusunda görüşlerin değişmesi de yer almaktadır. Üçüncü Yol sosyal demokratlar, özel mülkiyet konusunda sosyalist bir biçimi savunmuşlardır. Örneğin, Robert Corfe gibi Üçüncü Yol'a karşı olan sosyal demokratlar, yeni sosyalizmin bir parçası olarak sosyalist bir özel mülkiyet biçimini desteklemiştir. Bununla birlikte, Corfe, teknik olarak özel mülkiyetin, kamu mülkiyetinde olmayan mülkiyeti belirsiz bir şekilde tanımlayan bir terim olarak kullanılmasına karşı çıkmaktadır ve devlet sosyalizmini bir başarısızlık olarak reddetmektedir.
Üçüncü Yol sosyal demokrasisi, savunucularının sosyalizmin, özellikle devlet sosyalizminin meşruiyet krizine ve özellikle laissez-faire kapitalizmin yükselen meşruiyetine yanıt olarak ortaya çıkmıştır. Üçüncü Yol'ün bu krizi algılaması, çok basit olduğu eleştirilmiştir. Bazıları, devlet sosyalizminin düşüşüyle birlikte "piyasalar ve demokrasiyle sosyal mülkiyeti birleştiren yeni bir 'üçüncü yol' sosyalizmi"nin mümkün olduğunu belirtmişlerdir, ancak bu durum, "mevcut sosyalizmin, onun altında yaşamış olanlar arasında herhangi bir sosyalizm versiyonunu tamamen itibarsızlaştırdığını anlamayan Batılı sosyalistlerin umut verici bir icadı" olarak görülebilir.
Yerçekimi (M. C. Escher)
Yer çekimi, M. C. Escher tarafından yapılmış bir litograf baskıdır. İlk kez Haziran, 1952'de basılmıştır. Eserde kenarlarında yarı-dikdörtgenel kapı boşlukları barındıran bir polihedron (çokyüzlü) betimlenir. Bu kapı boşluklarından kabuksuz 12 kaplumbağanın baş ve bacakları çıkmaktadır. Nesneyi bir ortak kabuk gibi kullanmaktadırlar. Kaplumbağaların renkleri kırmızı, turuncu, sarı, magenta (morumsu kırmızı), kahverengi ve indigodur.
Eser siyah-beyaz basılmış ve kaplumbağalar elle suluboya ile boyanmıştır.
Derekarabağ, Bolvadin
Derekarabağ, Afyonkarahisar ilinin Bolvadin ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1924 yılı kayıtlarında Aşağıkaradağ olarak geçmektedir.
Coğrafya
Afyonkarahisar il merkezine 73 km, Bolvadin ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.
Jacques Haeko
Jacques Haeko (d. 23 Nisan 1984 ), forvet mevkiinde oynayan Yeni Kaledonyalı millî futbolcudur. Ülkesinde AS Lössi takımında forma giyen oyuncu 2012 OFC Uluslar Kupası'nda millî takım formasıyla 6 gol kaydederek gol kralı olmuştur.
Aşağıcanören, Aziziye
Aşağıcanören, Erzurum ilinin Aziziye ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
Mahalle, 1916 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Daha önceleri Erzurum ili Merkez ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Ilıca ilçesine bağlanmıştır. 2008 yılında bağlı olduğu Ilıca İlçesinin adı Aziziye olarak değiştirilmiştir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Aziziye Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.