cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Malezya tarihi
Kelantan
1760 civarında Patani kökenli aristokrat bir savaş ağası olan Uzun Yunus, günümüz Kelantan topraklarını birleştirmeyi başardı ve 1795'te damadı Terengganu'lu Tengku Muhammed Sultan Mansur tarafından başarılı oldu. Tengku Muhammed'in Terengganu tarafından tahta çıkmasına Uzun Yunus'un oğulları karşı çıktı ve böylece Uzun Yunus'un en büyük oğlu Uzun Muhammed tarafından Terengganu'ya karşı bir savaş tetiklendi. Terengganu yanlısı hizip 1800'de yenildi ve Long Muhammad, Kelantan'ı Sultan I. Muhammed olarak yeni Sultan unvanıyla yönetti. Ancak 1826'daki Burney Antlaşması'nda antlaşma, Siyam'ın birkaç kuzey Malay eyaleti Kedah, Kelantan, Perlis, Terengganu gelecekteki Birleşik Olmayan Malay Devletleri — ve Patani. Anlaşma ayrıca İngilizlerin Penang'a sahip olmalarını ve Siyam müdahalesi olmaksızın Kelantan ve Terengganu'da ticaret yapma haklarını garanti altına aldı. Ne yazık ki, beş Malay etnik devleti anlaşma müzakerelerinde temsil edilmedi. 1909'da anlaşmanın tarafları, Burney Antlaşması'nın yerini alan ve Patani hariç beş Malay devletinden dördünü Siyam'dan İngiliz kontrolüne aktaran yeni bir anlaşma imzaladılar. Patani'nin 1909 Anglo-Siyam Antlaşması'na dahil edilmemesi ve Siyam egemenliğinde kalması, Patani'nin 1957'de Malaya Federasyonu'ndan çıkarılmasına neden oldu. Kalimantan, siyasi olarak Endonezya'nın bir parçası olan Borneo adasının güney dörtte üçü; adanın geri kalanı Malezya'nın Sabah ve Saravak eyaletleri ve aralarında küçük Brunei saltanatı arasında bölünmüştür. Ancak Endonezyalılar bu kelimeyi tüm ada için coğrafi bir terim olarak kullanıyorlar. Kalimantan adının kökeni belirsizdir. Saravak'ta Kelamantan terimi, kuzey Borneo'nun sago yiyen halklarını ifade eder. Endonezya Kalimantan beş bölgeye (propinsi veya il) ayrılmıştır: Orta Kalimantan (Kalimantan Tengah), Doğu Kalimantan (Kalimantan Timur), Kuzey Kalimantan (Kalimantan Utara), Güney Kalimantan (Kalimantan Selatan) ve Batı Kalimantan (Kalimantan Barat).
İngiliz etkisi
İngiliz tüccarlar 17. yüzyıldan beri Malay sularında bulunuyorlardı. 19. yüzyılın ortalarından önce, bölgedeki İngiliz çıkarları ağırlıklı olarak ekonomikti ve toprak kontrolüne çok az ilgi duyuyordu. Zaten Hindistan'daki en güçlü Avrupa gücü olan İngilizler, yeni bölgeler için güneydoğu Asya'ya bakıyorlardı. İngiliz gemilerinde Çin ticaretinin büyümesi, Doğu Hindistan Şirketi'nin bölgedeki üs isteklerini artırdı. Bu amaçla çeşitli adalar kullanıldı, ancak ilk kalıcı edinim 1786'da Kedah Sultanlığı'ndan kiralanan Penang oldu. Bunu kısa süre sonra anakarada Penang'ın karşısında (İl Wellesley olarak da bilinir) bir bölge bloğunun kiralanması izledi. 1795 yılında, Napolyon Savaşları sırasında, İngilizler, Fransız işgali altındaki Hollanda'nın rızasıyla, bölgedeki olası Fransız işgalini önleme k için Hollandalı Melaka'yı işgal etti.
18. yüzyılda İngilizlerin gelişiyle Malezya'da işler çarpıcı biçimde değişti. İngiliz Doğu Hindistan Şirketi (EIC), Hindistan ve Çin ile deniz ticareti için yarı bir üsse ihtiyaç duyuyordu. İçinde
1786, Sir Francis Light bir antlaşma imzalayarak Penang'ı şirket adına Kedah Sultanından satın aldı ve ticari ve deniz üssü olarak kurdu. Ayrıca burayı serbest ticaret limanı ilan etti ve Penang kısa sürede başarılı oldu. Avrupa'nın Napolyon Savaşları'ndan (1800–15) sonra İngiltere, Asya'da lider güç olarak ortaya çıktı. 1819'da, Sir Stamford Raffles, Light'ın Penang'daki çalışmasını, aynı zamanda gelişen bir ticaret limanı haline gelen Singapur'da hatırı sayılır bir başarıyla tekrarladı. 1824'te İngiltere ve Hollanda, Malezya Yarımadası'nın İngiltere'ye ve Endonezya Takımadalarının büyük bir kısmının Hollandalılar'a geçmesiyle Malay dünyasını bölen Anglo-Hollanda Antlaşması'nı imzaladı. Böylece Malakka, Hollanda'ya giden Sumatra'da Bengkulu karşılığında İngilizlere geçti.
Malakka 1815'te Hollandalılara geri verildiğinde, İngiliz valisi Stamford Raffles alternatif bir üs aradı ve 1819'da Singapur'u Johor Sultanından aldı. İngiliz kolonisi Bencoolen'in Malakka için Hollandalılarla mübadelesi, İngilizleri yarımadadaki tek sömürge gücü olarak bıraktı. İngilizlerin toprakları serbest limanlar olarak kurulmuş, o zamanlar Hollanda ve Fransızların elindeki tekeli kırmaya ve onları büyük ticaret üsleri haline getirmeye çalışıyordu. Britanya'nın Malakka Boğazı'ndaki tüm ticareti kontrol etmesine izin verdiler. İngiliz nüfuzu, Malaya'nın Siyam yayılmacılığından duyduğu korkularla arttı ve Britanya'nın buna karşı yararlı bir karşı ağırlık oluşturduğu görüldü. 19. yüzyılda Malay Sultanları, İngilizlerle olan ilişkilerinin yararları ve Siyam ya da Birmanya akınlarından korkmaları nedeniyle İngiliz İmparatorluğu ile ittifak kurdular. 1786, Sir Francis Light bir antlaşma imzalayarak Penang'ı şirket adına Kedah Sultanından satın aldı ve ticari ve deniz üssü olarak kurdu. Ayrıca burayı serbest ticaret limanı ilan etti ve Penang kısa sürede başarılı oldu. Avrupa'nın Napolyon Savaşları'ndan (1800–15) sonra İngiltere, Asya'da lider güç olarak ortaya çıktı. 1819'da, Sir Stamford Raffles, Light'ın Penang'daki çalışmasını, aynı zamanda gelişen bir ticaret limanı haline gelen Singapur'da hatırı sayılır bir başarıyla tekrarladı. 1824'te İngiltere ve Hollanda, Malezya Yarımadası'nın İngiltere'ye ve Endonezya Takımadalarının büyük bir kısmının Hollandalılar'a geçmesiyle Malay dünyasını bölen Anglo-Hollanda Antlaşması'nı imzaladı. Böylece Malakka, Hollanda'ya giden Sumatra'da Bengkulu karşılığında İngilizlere geçti.
1824'te Malaya'daki İngiliz kontrolü (Malezya adından önce), Malay takımadalarını İngiltere ve Hollanda arasında bölen Anglo-Hollanda Antlaşması ile resmileştirildi. Hollandalılar Melaka'yı boşalttı ve Malaya'daki tüm ilgilerinden vazgeçerken, İngilizler Hollanda'nın Doğu Hint Adaları'nın geri kalanı üzerindeki egemenliğini tanıdı. 1826'da İngiliz kontrolündeki Penang, Malakka, Singapur ve Boğazlar Yerleşimlerinin taç kolonisi olarak kurdukları Labuan adası, ilk olarak Doğu Hindistan Şirketi'nin altında yönetildi ve 1867'ye kadar Sömürge Ofisi'ne transfer edildi. Londrada. Malezya'ya yönelik ilk İngiliz politikası kesinlikle "bölge değil ticaret" idi ve aynı zamanda Hollandalılar gibi, ancak Portekizliler'in aksine İngilizler Hristiyanlığı yaymakla değil, serbest ticaret ve kârla ilgileniyorlardı. Doğrudan kontrollerini 1826'da kurulan Boğazlar Yerleşimleri ile sınırladılar. Malay Yarımadası Britanya'nın etki alanının bir parçası haline geldi, ancak büyük ölçüde kendi kendini yöneten ve bağımsız kaldı.
Malaya'da İngiliz
Başlangıçta İngilizler, Malay devletleri arasındaki ilişkilere müdahale etmeme politikası izledi. Malay eyaletlerindeki kalay madenciliğinin Boğazlar Yerleşimlerindeki tüccarlar için ticari önemi, yarımadadaki aristokrasi arasında çatışmalara yol açtı. Bu devletlerin istikrarsızlaşması bölgedeki ticareti zedeleyerek İngilizlerin müdahaleye başlamasına neden oldu. Perak'ın kalay madenlerinin zenginliği, oradaki siyasi istikrarı İngiliz yatırımcılar için bir öncelik haline getirdi ve böylece Perak, bir İngiliz vatandaşının denetimini kabul eden ilk Malay devleti oldu. Kraliyet Donanması, Ngah İbrahim ve Raja Muda Abdullah arasındaki siyasi bir kavgada çalışan Çinli ve Malay çetelerinin neden olduğu sivil huzursuzluklara barışçıl bir çözüm getirmek için kullanıldı. 1874 Pangkor Antlaşması, Malaya'daki İngiliz etkisinin genişlemesinin yolunu açtı. İngilizler, bazı Malay devletleriyle anlaşmalar imzalayarak, Sultanlara tavsiyelerde bulunan sakinleri görevlendirdi ve kısa süre sonra devletlerinin fiili hükümdarları oldular. Bu danışmanlar, Malay dini ve gelenekleri dışında her şeyde güç sahibiydiler. 1826 ve 1946 yılları arasında İngiliz Kraliyeti, Boğazlar Yerleşimleri ortak adı altında Penang, Malakka, Singapur, Wellesley Eyaleti (en) ve çevresindeki adalardan oluşan coğrafi olarak ayrı bir bölge grubunu elinde tuttu. Ancak bölgedeki sömürge etkisi, Kedah Sultanı'nın Siam ve Burma'dan korunma karşılığında Penang'ı İngiliz Doğu Hindistan Şirketi'ne devretmesiyle 1786 gibi erken bir tarihte başladı. Diğer bölgeler kolonyal güç altına girdikçe, ticareti teşvik etmek için inşa edildiler. Bunun sonucunda bölgenin yakın ilişkisi, karışık etnik toplulukların ırksal ve kültürel bağlarında ve mimari tarzının ve simge yapılarının mirasında bugün hala görülebilir.
Johor, İngiliz ve Çinli yatırımcılara yasal koruma sağlayarak ve modernize ederek bağımsızlığını koruyan tek devletti. 20. yüzyılın başında, birlikte Birleşik Malay Devletleri olarak bilinen Pahang, Selangor, Perak ve Negeri Sembilan eyaletlerinin İngiliz danışmanları vardı. 1909'da Siyam krallığı, halihazırda İngiliz danışmanları olan Kedah, Kelantan, Perlis ve Terengganu'yu İngilizlere bırakmak zorunda kaldı. Johor Sultanı Abu Bakar ve Kraliçe Victoria, birbirlerini eşit olarak tanıyan kişisel tanıdıklardı. Sultan Ebu Bekir'in halefi Sultan İbrahim'in bir İngiliz danışmanı kabul etmesi 1914 yılına kadar değildi. Daha önce dört Tayland eyaleti ve Johor, Birleşik Malay Devletleri olarak biliniyordu. En doğrudan İngiliz kontrolü altındaki devletler hızla gelişerek, dünyanın önce kalay, sonra kauçuğun en büyük tedarikçileri haline geldi. Britanya, çıkarlarını yarımada üzerinde yoğunlaştırmayı tercih ederek Borneo'yu Anglo-Hollanda Antlaşması'na dahil etmedi. 18. yüzyılın sonlarında, Brunei düşüşteydi ve yerli halkların artan huzursuzluğu ve Sulu Sultanlığı'nın toprak iddialarıyla karşı karşıya kaldı. 1838'de, Doğu Hindistan Şirketi'nde bir kaşif ve eski bir subay olan James Brooke (en), servetini Doğu Hint Adaları'nda aramaya başladı. Yolda Singapur'dan geçti ve İngiliz vali tarafından Saravak'taki Kuching Valisi Rajah Muda Hashim'e bir mesaj iletmesi istendi. Brooke 1839'da Saravak'a geldi ve bölgeyi isyan halinde buldu ve yerli Dayaklar Brunei Sultanı'na karşı ayaklandı. Padişaha yardım etmek için askere alındı ve birlikte bir yıl içinde isyanı bastırdılar.
1910'a gelindiğinde, Malay topraklarındaki İngiliz egemenliği modeli kuruldu. Boğazlar Yerleşimleri, Londra'daki Sömürge Bürosu'nun gözetiminde bir vali tarafından yönetilen bir Kraliyet kolonisiydi. Nüfuslarının yaklaşık %50'si Çinli-Malezyalı idi, ancak tüm sakinler, ırktan bağımsız olarak İngiliz tebaasıydı. İngiliz sakinlerini kabul eden ilk dört eyalet, Perak, Selangor, Negeri Sembilan ve Pahang, Federe Malay Devletleri olarak adlandırıldı: teknik olarak bağımsız olmalarına rağmen, 1895'te bir Genel Yerleşik'in altına yerleştirildiler ve bu da onları isim dışında tamamen İngiliz kolonileri haline getirdi. Birleşik olmayan Malay Devletleri (Johore, Kedah, Kelantan, Perlis ve Terengganu), sakinlerinin isteklerini uzun süre dinlemekten kaçamasalar da, biraz daha fazla bağımsızlığa sahiptiler. İngiltere'nin Malay işlerinde en yakın müttefiki olan Johor, Sultan'a kendi kabinesini atama hakkını veren yazılı bir anayasa ayrıcalığına sahipti, ancak genellikle önce İngilizlere danışmaya özen gösteriyordu. Ödül olarak, 1841'de padişah, Brooke'u üç Beyaz Raca'nın ilki olan Saravak Racası yaptı. İngiliz deniz gücü tarafından desteklenen Brooke, konumunu yerli halk üzerindeki egemenliğini pekiştirmek ve kıyıda ortalığı kasıp kavuran asi Malay korsanlarını savuşturmak için kullandı. Brooke'un yönetimi oldukça ilericiydi ve yerel halk için yasa ve düzenin yanı sıra refah sağlamaya çalıştı. 1857'de Çinli göçmenlerin bir isyanıyla karşı karşıya kalmasına ve bastırmasına rağmen, yavaş yavaş yerli toplulukların güvenini kazandı. Daralan Brunei Sultanlığı pahasına Saravak topraklarının genişletilmesinden sorumlu. Saltanatı sırasında Saravak, 1888'de Brooke ailesi iç yönetimin kontrolünü elinde tutan bir İngiliz himayesi oldu.
İngiliz Borneosu
19. yüzyılın sonlarında İngilizler, Hollanda yönetiminin hiçbir zaman kurulmadığı Borneo'nun kuzey kıyısının kontrolünü de ele geçirdi. Yarımada ve Borneo'daki gelişmeler genellikle 19. yüzyıla kadar ayrıydı. Bu bölgenin doğu kısmı (şimdi Sabah daha sonra İspanyol Doğu Hint Adaları'nın bir vasalı olan Sulu Sultanının nominal kontrolü altındaydı. Gerisi Brunei Sultanlığı'nın topraklarıydı. 1841'de İngiliz maceraperest James Brooke, Brunei Sultanı'nın bir isyanı bastırmasına yardım etti ve karşılığında raja unvanını ve Saravak Nehri Bölgesi'ni yönetme hakkını aldı. 1846'da unvanı kalıtsal olarak kabul edildi ve "Beyaz Rajahlar" Saravak'ı tanınan bağımsız bir devlet olarak yönetmeye başladı. Brookes, Saravak'ı Brunei pahasına genişletti. 19. yüzyılın ortalarında Sabah, Brunei'nin gevşek kontrolü altında kaldı (Sulu şefleri yerel düzeyde yetki kullanıyordu). İç anlaşmazlıklar yüzünden güçsüz düşen Brunei, bölgeyi önce 1865'te Brunei'deki Amerikan konsolosu Claude Lee Moses'a, ardından 1875'te Hong Kong'daki Avusturya konsolosu Baron von Overbeck'e ve son olarak da İngiliz Alfred Dent'e kiralamaya çalıştı. 1881'de İngiliz Kuzey Borneo Şirketi'ni (BNBC) kurdu. 1888'de Sabah, Saravak ile birlikte İngiliz hükûmetinin koruması altına girdi. Ancak Beyaz Rajahlar gibi şirket de iç yönetimin kontrolünü elinde tutuyordu. Mat Salleh tarafından 1895'te şirketin yönetimine karşı başlatılan direniş hareketi 1905'e kadar (Mat Salleh'in ölümünden beş yıl sonra) yenilgiye uğratılamadı. Bunu takiben Sabah, sakin bir sömürge durgunluğu olarak kaldı.
Sömürge döneminde ırk ilişkileri
Sömürge öncesi dönemde ve İngiliz Malaya'sında resmi sömürge yönetiminin dayatılmasından sonraki ilk birkaç on yılda, 'Malay' bu terimlerin modern anlamında ırksal veya sabit bir kimlik değildi.
Bazı sömürgeci güçlerin aksine, İngilizler imparatorluklarını her zaman ekonomik bir endişe olarak gördüler ve sömürgelerinin Londra'daki hissedarlar için bir kâr getirmesi bekleniyordu. Sömürge kapitalist kalkınma fikirleri, büyük ölçüde sınırsız kâr hırsına ve diğer tüm çıkarların buna tabi kılınmasına dayanıyordu. Başlangıçta, İngiliz sömürgecileri Malay takımadalarının kalay ve altın madenlerinden etkilendi. Ancak İngiliz yetiştiriciler kısa süre sonra tropikal plantasyon bitkileri - tapyoka, kumar, biber ve kahve ile deneyler yapmaya başladılar. Daha sonra, ihracat kazananı olarak hurma yağı kauçuğa katıldı. Bütün bu endüstriler büyük bir işgücü gerektiriyordu, bu nedenle İngilizler, Hindistan'daki daha uzun süredir kurulmuş olan İngiliz kolonisinden, çoğunlukla Güney Hindistan'dan Tamilce konuşanlardan oluşan insanları, sözleşmeli işçi olarak tarlalarda çalışmak üzere gönderdi. Kısa süre sonra Singapur, Penang ve Ipoh gibi kasabalar, 1857'de bir kalay madenciliği merkezi olarak kurulan Kuala Lumpur gibi çoğunluk Çinli idi. Malaya'nın ilk nüfus sayımının yapıldığı 1891'de, başlıca kalay madenciliği eyaletleri olan Perak ve Selangor'da Çinli çoğunluk vardı.
Bazı Çinli göçmen işçiler, karşılıklı yardım dernekleri ağlarıyla ("Hui-Guan" 會館 veya Çin'in farklı bölgelerinden nominal coğrafi bağlantıları olan kar amacı gütmeyen kuruluşlar) ağlarıyla bağlantılıydı. 1890'larda Kuala Lumpur'un Kapitan Çini unvanını elinde bulunduran Yap Ah Loy, bir madenler, tarlalar ve dükkânlar zincirine sahip olan Malaya'nın en zengin adamıydı. Çinli bankacılar Malay Sultanlarına da borç para verdiler, bu da Çin'e ekonomik olduğu kadar siyasi bir koz verdi. İlk başta Çinli göçmenler çoğunlukla erkekti ve birçoğu servetlerini kazandıktan sonra eve dönmeyi amaçlıyordu. Birçoğu eve gitti, ama daha fazlası kaldı. İlk başta Malay kadınlarla evlendiler, bir Çin-Malayans veya baba halkı topluluğu oluşturdular, ancak kısa süre sonra Çinli gelinleri ithal etmeye, kalıcı topluluklar kurmaya ve okullar ve tapınaklar inşa etmeye başladılar.
20. yüzyılın başlarında bir Hint ticari ve profesyonel sınıf ortaya çıktı.
Geleneksel Malay toplumu, İngiliz sömürgecilerinin siyasi egemenliğini kaybetmesinden büyük zarar gördü. Hem İngilizlerle hem de Çinlilerle işbirlikçi olarak görülen Sultanlar, geleneksel prestijlerinin bir kısmını kaybettiler, ancak kırsal Malaylar kitlesi Sultanlara saygı duymaya devam etti. Hristiyanlığın Malezya'ya gelmesi bir tehdid olarak algılanmasıyla yanıt olarak İslam'da bir canlanma oldu. Aslında çok az Malay Hristiyan oldu, ancak birçok Çinli bunu yaptı. Batılı fikirlerden daha az etkilenen kuzey bölgeleri, kaldıkları gibi İslami muhafazakarlığın kaleleri haline geldi.
İngilizler, poliste ve yerel askeri birliklerde seçkin Malaylara pozisyonlar verdi ve bu idari pozisyonların çoğunluğu Avrupalı olmayanlara açıktı. Çinliler çoğunlukla kendi okullarını ve kolejlerini inşa edip parasını Çin'den öğretmen ithal ederken, İngilizler genç Malay elitlerinin eğitimini kontrol etmeyi ve seçkin tebaaların her ikisini de yönetmeyi istemeleri için sömürgeci ırk ve sınıf hiyerarşileri oluşturmayı amaçladı. ülke ve sömürgecilerine hizmet ediyor. Sömürge hükûmeti, 1905'te Malay Koleji'ni açtı ve 1910'da Malay İdari Hizmetini kurdu. (Kolej "Bab ud-Darajat" olarak adlandırıldı - Yüksek Rütbe Geçidi.) Bunu 1922'de Malay Öğretmen Koleji ve 1935'te Malay Kadın Eğitim Koleji izledi. Bütün bunlar, sömürge yönetiminin Malaya'nın Malaylara ait olduğu ve diğer ırkların geçici sakinler olduğu yönündeki resmi politikasını yansıtıyordu. Bu görüş giderek gerçeklikten uzaklaştı ve İngiliz Sömürge yönetimine karşı direniş hareketlerinin oluşmasına neden oldu. Federal hükûmet, bütçesinin önemli bir bölümünü eğitime ayırır ve ilk ve orta düzeyde ücretsiz devlet okulları sağlar. Sadece altı yıllık ilköğretim (altı yaşından itibaren) zorunlu olmasına rağmen, çoğu çocuk en azından bir miktar orta öğretim alır. Ortaokul üç yıllık bir bölümden ve ardından dört yıllık bir bölümden oluşur; öğrenciler, orta öğretimin ikinci bölümü için (kesinlikle akademik bir müfredat izlemek yerine) bir teknik veya mesleki okula kayıt yaptırabilirler. 20. yüzyılın sonlarında ve 21. yüzyılın başlarında ortaöğretim sonrası seviyeye ilerleyen öğrenci sayısı hızla arttı. Ülke, üniversiteler, öğretmen yetiştiren kolejler ve çeşitli uzmanlıklara sahip diğer kamu ve özel kurumlar dahil olmak üzere düzinelerce üçüncül kurum sunmaktadır. En önde gelen yüksek öğrenim kurumları arasında Kuala Lumpur'daki Malaya Üniversitesi (1962), Penang'daki Malezya Bilim Üniversitesi (1969), Bangi'deki Malezya Ulusal Üniversitesi (1970) ve Uluslararası İslam Üniversitesi (1983) bulunmaktadır.) Kuala Lumpur'da. 1990'ların ortalarında Saravak ve Sabah'ta büyük devlet üniversiteleri kuruldu.
Malay öğretmen kolejinde Malay milliyetçi duygularını besleyen dersler ve yazılar vardı. Bu nedenle Malay milliyetçiliğinin doğduğu yer olarak bilinir. 1938'de Sultan İdris Koleji mezunu İbrahim Yaacob, Kuala Lumpur'da Kesatuan Melayu Muda'yı (Genç Malaylar Birliği veya KMM) kurdu. İngiliz Malaya'daki ilk milliyetçi siyasi örgüttü, kökeni ne olursa olsun tüm Malayların birliğini savunan ve Hintlerden ve Çinlilerden ayrı olan Malayların davasını savunan. KMM'nin sahip olduğu özel bir ideal, İngiliz Malaya ve Hollanda Doğu Hint Adaları'nın birleştirilmesi çağrısında bulunan Panji Melayu Raya idi. 20. yüzyılın sonlarında ve 21. yüzyılın başlarında ortaöğretim sonrası seviyeye ilerleyen öğrenci sayısı hızla arttı. Ülke, üniversiteler, öğretmen yetiştiren kolejler ve çeşitli uzmanlıklara sahip diğer kamu ve özel kurumlar dahil olmak üzere düzinelerce üçüncül kurum sunmaktadır. En önde gelen yüksek öğrenim kurumları arasında Kuala Lumpur'daki Malaya Üniversitesi (1962), Penang'daki Malezya Bilim Üniversitesi (1969), Bangi'deki Malezya Ulusal Üniversitesi (1970) ve Uluslararası İslam Üniversitesi (1983) bulunmaktadır.) Kuala Lumpur'da. 1990'ların ortalarında Saravak ve Sabah'ta büyük devlet üniversiteleri kuruldu.
Dünya Savaşı'ndan önceki yıllarda, sömürge hükûmeti, merkezi bir devlet arasındaki dengeyi bulmak ve Malaya'daki Sultanların gücünü korumakla ilgileniyordu. Sömürge hükûmeti Çinlileri zeki ama tehlikeli olarak görüyordu - ve gerçekten de 1920'lerde ve 1930'larda Çin'deki olayları yansıtarak, Çin Milliyetçi Partisi (Kuomintang) ve Çin Komünist Partisi Malaya'da rakip gizli örgütler kurdular ve bu örgütlerde düzenli karışıklıklara yol açtı.
Dünya Savaşı ve olağanüstü hal
İngiliz İmparatorluğu'nun bir parçası olarak savaşan bir ülke olmasına rağmen, Malaya, I. Dünya Savaşı sırasında, Rus kruvazörü Zhemchug'un Alman kruvazörü SMS Emden tarafından 28 Ekim 1914'te Penang Savaşı sırasında batırılması dışında çok az eylem gördü. Perak Savaşı, (c. 1874–76), bir grup muhalif Malay şefinin İngilizlere karşı isyanı ve 1875'te Perak'taki ilk İngiliz sakini (danışman) James Birch'in suikastıyla sonuçlanan isyan. Birch'i ortadan kaldırmayı başarmış olsalar da, Malay liderler nihai hedeflerinde başarısız oldular - bölgedeki İngiliz ekonomik ve siyasi nüfuzunun engellenmesi. Birch, İngiliz hükûmeti ile Malay şefleri arasında bir anlaşma olan Pangkor Nişanı'nın bir parçası olarak oluşturulan ikamet görevini (yani padişahın resmi İngiliz danışmanı) üstlenmek için Kasım 1874'te Perak'a geldi. Birch, etkisi sayesinde Raja Abdullah'ın Yukarı Perak'ta padişah olarak kabul edilmesini ve hükûmetin padişah ile reisler arasındaki kişisel ilişkilere dayandığı geleneksel idari sistemi modernize etmeyi umuyordu. Özellikle gelir tahsilatı ve kölelikle ilgili hızlı ve devrimci idari değişiklik nedeniyle, mukim Abdullah ve çoğu yerel şefi kısa sürede yabancılaştırdı. Temmuz 1875'teki bir toplantıda padişah, Birch'i öldürmek ve Perak'taki yabancı nüfuzu sona erdirmek için bir hareket düzenledi. Birch, Yukarı Perak'ta yeni vergi beyannameleri yayınlarken, şeflerden biri, Maharaja Lela ve adamları ona suikast düzenledi. Rezidansa yönelik bir saldırı gerçekleşmedi. Müteakip İngiliz askeri harekatı zayıf Malay direnişini ezdi; komplocular 1876 ortalarında tutuklandı ve daha sonra yargılandı. Abdullah, padişah olarak görevden alındı ve isyancı reisler ağır şekilde cezalandırıldı. Müteakip İngiliz sakinleri, Malay hükümdarları aracılığıyla çalışmaya ve geleneksel kurumlarda köklü değişikliklerden kaçınmaya çalıştı.
Aralık 1941'de Pasifik'te savaşın patlak vermesi
Malaya'daki İngilizleri tamamen hazırlıksız buldu. Avrupa'daki savaşın talepleri nedeniyle, Uzak Doğu'da neredeyse hiç İngiliz hava kapasitesi yoktu. Japonlar böylece Fransız Hindiçini'ndeki üslerinden ceza almadan saldırabildiler ve İngiliz, Avustralya ve Hint güçlerinin inatçı direnişine rağmen Malaya'yı iki ay içinde ele geçirdiler. Kara savunması, hava koruması ve su kaynağı olmayan Singapur, Şubat 1942'de teslim olmaya zorlandı. İngiliz Kuzey Borneo ve Brunei de işgal edildi.
Japon sömürge hükûmeti, Malayları bir pan-Asya bakış açısıyla gördü ve Malay kamu hizmeti ve entelektüellerinden bir dereceye kadar işbirliği sağlayan sınırlı bir Malay milliyetçiliği biçimini teşvik etti. Ancak işgalciler Çinlileri düşman uzaylıları olarak gördüler ve onlara çok sert davrandılar: sözde Sook Ching katliamı (acı çekerek arınma) sırasında, Malaya ve Singapur'da 80.000'e kadar Çinli öldürüldü. Çinli işletmeler kamulaştırıldı ve Çin okulları ya kapatıldı ya da yakıldı. Malaya Komünist Partisi'nin (MCP) liderliğindeki Çinlilerin, Doğu'daki yerel Komünist partilerin önderlik ettiği Sovyet destekli Partizan isyancı güçlerine benzer bir güç olan Malaya Halklarının Japon Karşıtı Ordusu'nun (MPAJA) bel kemiği haline gelmesi şaşırtıcı değildir. Avrupa tiyatrosu. İngiliz yardımı ile MPAJA, işgal altındaki Asya ülkelerindeki en etkili direniş gücü haline geldi.
Malaya'nın ihracat pazarlarının kaybı, kısa sürede tüm ırkları etkileyen ve Japonları giderek daha popüler hale getiren kitlesel işsizlik yarattı.
İşgal sırasında etnik gerginlikler arttı ve milliyetçilik büyüdü. Malayalılar, İngilizleri 1945'te geri görmekten genel olarak memnundular, ancak işler savaştan önceki gibi kalamadı ve daha güçlü bir bağımsızlık arzusu büyüdü. İngiltere iflas etmişti ve yeni İşçi Partisi hükûmeti güçlerini mümkün olan en kısa sürede Doğu'dan geri çekmeye hevesliydi. Kolonilerin kendi kendini yönetmesi ve nihai bağımsızlık artık İngiliz politikasıydı. Asya'yı kasıp kavuran Asya milliyetçiliği dalgası kısa süre sonra Malaya'ya ulaştı.
1944'te İngilizler, Federal ve Federe Olmayan Malay Devletleri ile Penang ve Malakka'yı (ancak Singapur'u değil) bağımsızlığa yönelik tek bir Kraliyet kolonisine dönüştürecek bir Malaya Birliği için planlar hazırladılar. Bornean bölgeleri ve Singapur, bunun birliğin elde edilmesini zorlaştıracağı düşünüldüğünden dışarıda bırakıldı. Bununla birlikte, Malay hükümdarlarının zayıflamasına ve etnik Çinlilere ve diğer azınlıklara vatandaşlık verilmesine karşı çıkan Malaylardan güçlü bir muhalefet vardı.
1946'da Birleşik Malay Ulusal Örgütü (UMNO), Johor Baş Bakanı Dato Onn bin Jaafar liderliğindeki Malay milliyetçileri tarafından kuruldu. Malaya Birliği böylece 1946'da kuruldu ve 1948'de dağıldı ve yerini Malaya Federasyonu aldı ve Malaya Federasyonu, İngiliz koruması altındaki Malay devletlerinin yöneticilerinin özerkliğini restore etti.
Bu arada, komünistler açık ayaklanmaya doğru ilerliyorlardı. MPAJA Aralık 1945'te dağıtıldı ve MCP yasal bir siyasi parti olarak örgütlendi, ancak MPAJA'nın kolları gelecekte kullanılmak üzere dikkatlice saklandı. MCP politikası, tüm ırklar için tam eşitlikle derhal bağımsızlık içindi. Bu, çok az sayıda Malay'ı işe aldığı anlamına geliyordu. Partinin gücü, özellikle Singapur'daki Çin hakimiyetindeki sendikalarda ve çoğunlukla Çin'de doğan öğretmenlerin Çin Komünist Partisi'ni Çin'in ulusal canlanmasının lideri olarak gördüğü Çin okullarındaydı. Mart 1947'de, Soğuk Savaş başlarken uluslararası komünist hareketin "sola dönüşünü" yansıtan MKP lideri Lai Tek tasfiye edildi ve yerini, partiyi giderek doğrudan eyleme çeviren kıdemli MPAJA gerilla lideri Chin Peng aldı. MKP önderliğindeki bu isyancılar, İngilizleri Malaya'dan çıkarmak için tasarlanmış gerilla operasyonları başlattılar. Temmuz ayında, plantasyon yöneticilerine yönelik bir dizi suikastın ardından, sömürge hükûmeti, olağanüstü hal ilan ederek, MKP'yi yasaklayarak ve onun yüzlerce militanını tutuklayarak karşılık verdi. Parti ormana çekildi ve tamamı Çinli olan yaklaşık 13.000 askerle Malaya Halk Kurtuluş Ordusu'nu kurdu. Müzakereler, 1948'de toprakları birleştiren ancak sultanların konumu da dahil olmak üzere Malay haklarının özel garantilerini sağlayan Malaya Federasyonu'nun kurulmasıyla sonuçlandı. Bu gelişmeler Çin toplumunun daha radikal ve yoksul kesimlerini alarma geçirdi. 1948'de, 1930'da kurulan ve Japon karşıtı direnişin belkemiğini sağlayan Çinli bir hareket olan Malaya Komünist Partisi, ormanlara girdi ve sömürge hükûmetini yenmek için 12 yıllık bir huzursuzluk dönemini ateşleyen bir gerilla isyanı başlattı. Malaya Acil Durumu olarak bilinir. Komünistler, Çin toplumunun yalnızca küçük bir kesimi tarafından desteklenen şiddetli ve nihayetinde beyhude bir mücadele yürüttüler. İngilizler, isyanı askeri yollarla bastırmak için önlemler aldı; buna, kırsal kesimdeki birçok Çinliyi, yol kenarlarında veya yakınında bulunan sıkı bir şekilde kontrol edilen Yeni Köylere zorla taşıyan bir strateji de dahildi. Bu politika köylüleri gerillalardan soyutlasa da, hükûmetin popülaritesini de artırdı. İngilizler, nihayet, İngiliz yüksek komiseri Sir Gerald Templer'in önderliğinde, isyancıları daha da izole eden ayaklanmanın yanı sıra siyasi ve ekonomik şikayetleri aktif olarak ele almaya başladıklarında başarıya ulaştılar. Bağımsızlık vadeden İngiliz yetkililer, 1949'da varlıklı Çinli işadamları tarafından kurulan Malaya Çin Derneği (MCA) ve UMNO'nunkiler de dahil olmak üzere çeşitli etnik liderlerle müzakerelere başladı. UMNO (aristokrat ılımlı Tunku Abdul Rahman liderliğindeki), MCA ve Malaya Hint Kongresi'nden oluşan bir koalisyon, 1955'te yapılan ulusal yasama seçimlerine itiraz etti ve bir sandalye hariç hepsini kazandı. Bu, önce İttifak Partisi ve daha sonra Ulusal Cephe (Barisan Nasional; BN) olarak bilinen, etnik temelli, çoğunlukla elitlerin önderliğindeki ılımlı ve muhafazakar siyasi eğilimlerden oluşan partileri birleştiren ve UMNO'yu bir araya getiren kalıcı bir iktidar koalisyonu modeli oluşturdu. ana güç.
Bağımsız Malezya için mücadele
Çin'in MCP'ye tepkisi, 1949'da ılımlı Çin siyasi görüşü için bir araç olarak Malaya Çin Derneği'nin (MCA) kurulmasıyla gösterildi. Lideri Tan Cheng Lock, UMNO ile eşit vatandaşlık politikası üzerinde Malaya bağımsızlığını kazanmak için bir işbirliği politikasını destekledi, ancak milliyetçi korkuları hafifletmek için Malay duyarlılıklarına yeterli tavizler verdi. Tan, Kedah Başbakanı ve 1951'den beri UMNO lideri olarak Datuk Onn'un halefi olan Tunku (Prens) Abdul Rahman ile yakın bir işbirliği kurdu. İngilizler 1949'da Malaya'nın Malaya'nın istese de istemese de yakında bağımsız olacağını açıkladığından, her iki lider de topluluklarının istikrarlı bir bağımsız devletin temeli olarak yaşayabileceği bir anlaşma yapmaya kararlıydı. Daha sonra Malaya Hint Kongresi'nin (MIC) katıldığı UMNO-MCA İttifakı, 1952 ve 1955 yılları arasında hem Malay hem de Çin bölgelerinde yerel ve eyalet seçimlerinde ikna edici zaferler kazandı. MRLA'ya karşı yürüttükleri kampanyaya paralel olarak, İngilizler, bağımsızlık sözü vererek anti-komünist Malay milliyetçileriyle görüşmelere devam ettiler. 1955'te yeni ülkenin hükûmetini belirlemek için seçimler yapıldı. Bu, UMNO, Malaya Çin Derneği ve Malaya Hint Kongresi tarafından kurulan İttifak Partisi tarafından kazanıldı. 31 Ağustos 1957'de Malaya bağımsızlığını kazandı ve ilk başbakanı Tunku Abdurrahman oldu. Saravak, Sabah ve Singapur, 1959'da Singapur kendi kendini yönetmesine rağmen, kraliyet kolonileri olarak kaldılar. 1961'de, Singapur, Saravak, Sabah ve Brunei yarımadasını birleştiren yeni bir federasyon önerildi. Endonezya ve Filipinler'in muhalefetine rağmen, planlanan birlik devam etti ve Malezya 16 Eylül 1963'te ilan edildi, ancak Brunei'den çıkmadı.
1955 ve 1956 UMNO boyunca, MCA ve İngilizler, tüm ırklar için eşit vatandaşlık ilkesi için anayasal bir anlaşmaya vardılar. Karşılığında, MCA kabul devlet Malaya kafası o Malay padişahlarının saflarından çizilmiş olur Malay resmi dili olacaktır ve bu Malay eğitim ve ekonomik kalkınma teşvik ve sübvanse edilecektir. Aslında bu, Malaya'nın, özellikle kamu hizmetine, orduya ve polise hükmetmeye devam ettikleri için Malaylar tarafından yönetileceği, ancak Çinlilerin ve Hintlerin Kabine ve parlamentoda orantılı temsile sahip olacağı anlamına geliyordu. çoğunluk oldukları ve ekonomik konumlarının korunduğu devletler. Eğitim sistemini kimin kontrol edeceği konusundaki zor mesele bağımsızlık sonrasına ertelendi. Bu, 31 Ağustos 1957'de Tunku Abdul Rahman'ın bağımsız Malaya'nın ilk Başbakanı olduğu zaman geldi. MRLA'ya karşı yürüttükleri kampanyaya paralel olarak, İngilizler, bağımsızlık sözü vererek anti-komünist Malay milliyetçileriyle görüşmelere devam ettiler. 1955'te yeni ülkenin hükûmetini belirlemek için seçimler yapıldı. Bu, UMNO, Malaya Çin Derneği ve Malaya Hint Kongresi tarafından kurulan İttifak Partisi tarafından kazanıldı. 31 Ağustos 1957'de Malaya bağımsızlığını kazandı ve ilk başbakanı Tunku Abdurrahman oldu. Saravak, Sabah ve Singapur, 1959'da Singapur kendi kendini yönetmesine rağmen, kraliyet kolonileri olarak kaldılar. 1961'de, Singapur, Saravak, Sabah ve Brunei yarımadasını birleştiren yeni bir federasyon önerildi. Endonezya ve Filipinler'in muhalefetine rağmen, planlanan birlik devam etti ve Malezya 16 Eylül 1963'te ilan edildi, ancak Brunei'den çıkmadı.
Bu, bölgedeki diğer İngiliz yönetimindeki bölgelerin bitmemiş işlerini bıraktı. Japonlar teslim olduktan sonra Brooke ailesi ve İngiliz Kuzey Borneo Şirketi sırasıyla Saravak ve Kuzey Borneo'daki kontrollerinden vazgeçti ve bunlar İngiliz Kraliyet Kolonileri oldu. Ekonomik olarak Malaya'dan çok daha az gelişmişlerdi ve yerel siyasi liderlikleri bağımsızlık talep edemeyecek kadar zayıftı. Büyük çoğunluğu Çinli olan Singapur, 1955'te özerkliğe kavuştu ve 1959'da genç lider Lee Kuan Yew Başbakan oldu. Brunei Sultanı, petrol zengini yerleşim bölgesinde bir İngiliz müşterisi olarak kaldı. 1959 ve 1962 yılları arasında İngiliz hükûmeti, bu yerel liderler ve Malaya hükûmeti arasında karmaşık müzakereler düzenledi. Lee Kuan Yew, (16 Eylül 1923, Singapur – ö. 23 Mart 2015, Singapur), politikacı ve avukat, 1959'dan 1990'a kadar Singapur'un başbakanlığını yaptı. Uzun yönetimi sırasında Singapur, Güneydoğu'nun en müreffeh ülkesi oldu. Asya. Lee, 19. yüzyıldan beri Singapur'da kurulmuş Çinli bir ailede doğdu. İlk dili İngilizceydi ve ancak siyasete girdikten sonra Çince'nin yanı sıra Malayca ve Tamilce'ye de hakim oldu. Singapur'da okula gittikten sonra Lee, Cambridge'deki Fitzwilliam House'da hukuk diploması (1949) almadan önce kısa bir süre London School of Economics and Political Science'a kaydoldu. Orada onur listesine başkanlık etti. O da sosyalist oldu. İngiliz barosuna kabul edilmesine (1950) rağmen Singapur'a döndü. Posta Sendikası'na hukuk danışmanı olarak atandı, posta işçileri için daha yüksek ücret almak için müzakerelere katıldı ve daha sonra diğer sendikalar için benzer işler yaptı.
24 Nisan 1961'de Lee Kuan Yew, Tunku Abdul Rahman'a bir toplantı sırasında Malezya'yı kurma fikrini önerdi ve ardından Tunku, Lee'yi bu fikri detaylandıran bir makale hazırlamaya davet etti. 9 Mayıs'ta Lee, makalenin son halini Tunku'ya ve ardından Malaya Başbakan yardımcısı Abdul Razak'a gönderdi. Fikrin uygulanabilirliği konusunda şüpheler vardı ancak Lee, Malaya hükûmetine yeni federasyonda Malay siyasi egemenliğinin devam edeceğine dair güvence verdi. Razak, yeni federasyon fikrini destekledi ve Tunku'yu desteklemeye ikna etmeye çalıştı. 27 Mayıs 1961'de Abdul Rahman, Malaya hariç, Brunei, Malaya, Kuzey Borneo, Saravak ve Singapur'dan oluşacak ve hala İngiliz yönetimi altında olan "Malezya" oluşturma fikrini önerdi. Bunun merkezi hükûmetin özellikle Singapur'daki komünist faaliyetleri daha iyi kontrol etmesine ve bunlarla mücadele etmesine olanak sağlayacağı belirtildi. Ayrıca Singapur bağımsız olursa, Çinli şovenlerin Malaya egemenliğini tehdit etmek için bir üs haline geleceğinden korkuluyordu. Singapur'un yanı sıra İngiliz topraklarının önerilen dahil edilmesi, yeni ulusun etnik bileşimini Malaya'nınkine benzer tutmayı amaçladı, Malay ve diğer bölgelerin yerli nüfusu Singapur'daki Çin çoğunluğunu iptal etti. Singapur bir İngiliz kraliyet kolonisiydi ve İngiltere'nin Doğu Asya'daki ana deniz üssünün yeriydi ve bir yasama konseyi tarafından desteklenen bir vali tarafından yönetiliyordu. Konseyin üyeleri, çoğunlukla seçilmek yerine atanan zengin Çinli işadamlarından oluşuyordu. 1950'lerin başlarında, Singapur'da anayasa reformu havadayken, Lee, siyasete yeni katılan diğer iki kişiyle - bir avukat olan David Saul Marshall ve bir sendikacı olan Lim Yew Hock ile - işadamlarının tutumuna meydan okumak için bir ittifak kurdu. Konsey. Ancak Lee kısa süre sonra daha radikal bir tavır almak için iki meslektaşından ayrıldı ve kendi partisi Halkın Hareket Partisi'nin (PAP) genel sekreteri oldu. Parti, bazı komünistleri içeriyordu, Lee birkaç yıldır komünist desteği kabul etti.
Lee Kuan Yew öneriyi desteklese de, Singapur Sosyalist Cephesi'nden (Barisan Sosialis) muhalifleri, bunun İngilizlerin bölgeyi kontrol etmeye devam etmek için bir manevra olduğunu savunarak direndi. Saravak'taki çoğu siyasi parti de birleşmeye karşıydı ve siyasi partilerin olmadığı Kuzey Borneo'da topluluk temsilcileri de muhalefetlerini dile getirdiler. Brunei Sultanı birleşmeyi desteklese de Parti Rakyat Brunei de buna karşı çıktı. 1961'deki İngiliz Milletler Topluluğu Başbakanları Konferansı'nda Abdul Rahman, önerisini rakiplerine daha ayrıntılı olarak açıkladı. Ekim ayında, birleşmeye dahil olan topluluklardan geri bildirim alınması şartıyla İngiliz hükûmetinden plana onay aldı. 1955'te, konseydeki seçilmiş sandalye sayısını toplam 32 sandalyeden 25'ine çıkaran yeni bir anayasa sunuldu. Seçimlerde, Lee'nin eski meslektaşları tarafından kurulan İşçi Cephesi 13 sandalye kazanırken, PAP 3 sandalye kazandı. Bunlardan biri, Singapur'daki en fakir Çinlilerin çoğunun yaşadığı bir bölge için Lee tarafından kazanıldı. Ertesi yıl Lee, koloni için başarısız bir şekilde kendi kendini yönetmeye çalışan Singapurlu bir heyetin üyesi olarak Londra'ya döndü. Bunu Singapur'da bir dizi PAP liderinin hapsedildiği huzursuzluk izledi. 1957'de Londra'daki müzakereler, yine Lee ile delegasyonda yeniden başladı. Bir özyönetim ölçüsü üzerinde anlaşmaya varıldıktan sonra Lee, Singapur'da ezici çoğunlukla bir ara seçim kazandı. Ardından PAP içinde kısa bir güç mücadelesi başladı: Ağustos ayında Lee, partinin sol kanadı tarafından genel sekreterlikten atıldı, ancak Ekim ayında görevine geri döndü.
Adını başkanı Lord Cobbold'dan alan Cobbold Komisyonu, Borneo topraklarında bir araştırma yaptı ve Kuzey Borneo ve Saravak ile bir birleşmeyi onayladı; ancak, önemli sayıda Brunei'linin birleşmeye karşı olduğu tespit edildi. North Borneo, 20 maddelik anlaşma olarak adlandırılan ve yeni federasyona dahil edilmesi için şartlar öneren bir puan listesi hazırladı. Saravak, 18 maddelik anlaşma olarak bilinen benzer bir muhtıra hazırladı. Bu anlaşmalardaki bazı noktalar nihai anayasaya dahil edildi, bazıları ise sözlü olarak kabul edildi. Bu muhtıralar, Saravak'ın ve Kuzey Borneo'nun haklarının zamanla aşındığına inananlar tarafından sıklıkla alıntılanıyor. Görüş ölçmek için Singapur'da bir referandum yapıldı ve %70'i eyalet hükûmetine verilen önemli özerklik ile birleşmeyi destekledi. Brunei Sultanlığı, nüfusunun belirli kesimlerinin muhalefetinin yanı sıra petrol telif ücretlerinin ödenmesi ve planlanan birleşmedeki padişahın statüsü konusundaki tartışmalar nedeniyle planlanan birleşmeden çekildi. Ek olarak, Bruneian Parti Rakyat Brunei, bastırılmış olmasına rağmen, yeni ulus için potansiyel olarak istikrarsızlaştırıcı olarak görülen silahlı bir isyan düzenledi. Brunei, Güneydoğu Asya'daki Borneo adasının kuzey kıyısındaki bağımsız İslami saltanat. Kuzeyde Güney Çin Denizi ve diğer tüm taraflarda Doğu Malezya eyaleti Saravak tarafından sınırlandırılmıştır ve bu da devleti eşit olmayan büyüklükte iki kopuk parçaya böler. Batı kesimi, ikisinden daha büyüktür ve Bandar Seri Begawan'ın başkentini içerir. Brunei, 1888'den beri İngiliz himayesinde olan 1984'te bağımsızlığını kazandı. İngiliz Milletler Topluluğu ve ASEAN'ın (Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği) bir üyesidir.
Cobbold Komisyonu'nun bulgularını inceledikten sonra, İngiliz hükûmeti Landsdowne Komisyonu'nu Malezya için bir anayasa taslağı hazırlamakla görevlendirdi. Nihai anayasa, bazı değişikliklerle de olsa, esasen 1957 anayasası ile aynıydı; örneğin, Borneo Eyaletlerinin yerlilerinin özel konumunun tanınması. Kuzey Borneo, Saravak ve Singapur'a da Malaya eyaletlerinde kullanılamayan bir miktar özerklik verildi. Temmuz 1963'teki görüşmelerden sonra, Malezya'nın Malaya, Kuzey Borneo, Saravak ve Singapur'dan oluşan 31 Ağustos 1963'te kurulmasına karar verildi. Tarih, Malaya'nın bağımsızlık günü ve İngilizlerin Saravak ve Kuzey Borneo'ya özerklik vermesiyle aynı zamana denk gelecekti. Bununla birlikte, Endonezya ve Filipinler, Malezya'nın bir tür "neokolonyalizm " temsil ettiğini iddia ederek ve Filipinler'in Kuzey Borneo'nun kendi toprakları olduğunu iddia ederek, bu gelişmeye şiddetle karşı çıktılar. Sukarno liderliğindeki Endonezya hükûmetinin muhalefeti ve Saravak Birleşik Halk Partisi'nin girişimleri Malezya'nın oluşumunu geciktirdi. Bu faktörler nedeniyle, Kuzey Borneo ve Saravak'ın gerçekten Malezya'ya katılmak isteyip istemediğini yeniden belirlemek için sekiz üyeli bir BM ekibi kuruldu. Malezya, Malaya, Kuzey Borneo, Saravak ve Singapur'dan oluşan 16 Eylül 1963'te resmen ortaya çıktı. 1963'te Malezya'nın toplam nüfusu yaklaşık 10 milyondu. Erken tarihi belirsiz olsa da, Brunei'nin MS 6. yüzyılda Çin ile ticaret yaptığı ve Çin'e haraç ödediği biliniyordu. Daha sonra Java merkezli Majapahit imparatorluğuna bağlılık yoluyla bir süre Hindu etkisi altına girdi. Ferdinand Magellan seferinin gemileri 1521'de Brunei açıklarında demir attığında, beşinci padişah, büyük Bolkiah, neredeyse tüm Borneo'yu, Sulu Takımadalarını ve komşu adaları kontrol ediyordu. Ancak 16. yüzyılın sonlarına doğru bölge iç çekişmelerle parçalandı. Brunei'nin gücü daha sonra 19. yüzyıl boyunca, özellikle kuzeybatı Borneo'daki Saravak'ın 1841'de İngiliz maceracı James (daha sonra Sir James) Brooke'a devredilmesiyle, Saravak'ın adanın Büyük Britanya'sına devredilmesi olan Brooke'a ek hibelerle genişletilmesiyle azaldı. Brunei Körfezi'ndeki Labuan ve kuzeydoğu Borneo'daki Doğu Malezya, Sabah'ın son kaybı. Artan önem ve bağımsızlığa doğru yolculuk
yabancı itiraz
Hem Endonezya hem de Filipinler, Malezya'nın oluşumundan bir gün önce, 15 Eylül 1963'te büyükelçilerini Malaya'dan geri çekti. Jakarta'da İngiliz ve Malaya büyükelçilikleri taşlandı ve Medan'daki İngiliz konsolosluğu yağmalandı ve Malaya konsolosu ABD konsolosluğuna sığındı. Malezya yanıt olarak büyükelçilerini geri çekti ve Tayland'dan Malezya'yı her iki ülkede de temsil etmesini istedi. Ancak 1965'te Singapur, devam eden siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle isteksizce Malezya Federasyonu'ndan ayrıldı ve bağımsız bir ülke oldu. Yine de, iki komşu yakından ilişkili kaldı. 1967'de Malezya ve Singapur, Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği'ne (ASEAN) katıldı ve beş orijinal üyesinden ikisiydi.
Güçlü Endonezya Komünist Partisi (PKI) tarafından desteklenen Endonezya Devlet Başkanı Sukarno, Malezya'yı ülkesine karşı bir "yeni sömürgeci" komplo olarak görmeyi seçti ve Saravak'ta, çoğunlukla yerel Çin topluluğunun unsurlarını içeren bir Komünist ayaklanmayı destekledi. Endonezya düzensiz kuvvetleri, Malezya ve Milletler Topluluğu kuvvetleri tarafından kontrol altına alındıkları Saravak'a sızdı. Ekonomik, siyasi ve askeri bir çatışma olan Konfrontasi'nin bu dönemi, 1966'da Sukarno'nun düşüşüne kadar sürdü. Filipinler, Kuzey Borneo'nun Sulu'nun ve dolayısıyla Filipinler'in bir parçası olduğunu iddia ederek federasyonun oluşumuna karşı çıktı. 1966'da yeni cumhurbaşkanı Ferdinand Marcos, o zamandan beri yeniden canlandırılmasına ve Filipin-Malezya ilişkilerini bozan bir çekişme noktası olmasına rağmen iddiayı düşürdü. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">] 1960'ların sonlarında, Malezya ve Singapur, savaşın etkileriyle hala nispeten yoksuldu ve aynı zamanda etnik gerilimlerle parçalandı. Singapur'un Malezya Federasyonu'ndan ayrılması Malezya içinde Müslüman bir Malay çoğunluğu sağladı, ancak Malay politikacılar ve etnik Malay nüfusu hala Çinliler'in kullandığı ekonomik güçten endişe duyuyordu. 1967'de Malay dilinin önceliğini sağlamak için Ulusal Dil Yasası kabul edildi. Hareket Çinliler tarafından kızdırıldı. Etnik gerilimler ilk olarak 1964'te Malaylar ve Çinliler arasında ayaklanmaların yaşandığı Singapur'da doruğa ulaştı. Hem Endonezya hem de Filipinler, yeni Malezya devleti ile diplomatik ilişkilerini derhal kesti. Endonezya cumhurbaşkanı Sukarno, sızma ve sabotaj içeren bir Konfrontasi (en) veya çatışma politikası başlattı. Endonezya silahlı birlikleri Sabah ve Saravak'a geçti ve hatta Malezya Yarımadası ve Singapur'a indi. Sonraki 4 yıl boyunca, İngiliz, Yeni Zelanda ve Avustralya kuvvetleri tarafından desteklenen Malezya ordusu, Endonezya'nın yeni federasyonu yıkma girişimlerini yendi. Malezya böylece güvenli, uluslararası kabul görmüş bir devlet olarak kuruldu.
Irk çatışması
1930'ların Buhranı, ardından Çin-Japon Savaşı'nın patlak vermesi, Çin'in Malaya'ya göçünü sona erdirme etkisine sahipti. Bu, demografik durumu istikrara kavuşturdu ve Malayların kendi ülkelerinde azınlık olma ihtimalini sona erdirdi. 1957'de bağımsızlık sırasında, Malaylar nüfusun %55'ini, Çinliler %35'ini ve Hintler %10'unu oluşturuyordu. Bu denge, çoğunluk Çinli Singapur'un dahil edilmesiyle değişti ve birçok Malay'ı üzdü. Federasyon, Çin oranını %40'a yaklaştırdı. Hem UMNO hem de MCA, Lee'nin Halkın Eylem Partisi'nin (o zamanlar radikal bir sosyalist parti olarak görülüyordu) Malaya'daki seçmenlere olası çekiciliği konusunda gergindi ve Lee'nin oradaki konumuna meydan okumak için Singapur'da bir parti düzenlemeye çalıştı. Lee, daha önce yapmayacağına dair bir anlaşmaya rağmen, 1964 federal seçimlerinde Malaya'da PAP adaylarını aday göstermekle tehdit etti. PAP, ırklar arasında eşitliği amaçlayan bir muhalefet ittifakı yaratırken ırksal gerilimler yoğunlaştı. Bu, Tunku Abdul Rahman'ın Singapur'un Malezya'dan çekilmesini talep etmesine neden oldu. Singapurlu liderler Singapur'u Federasyonun bir parçası olarak tutmaya çalışırken, Malezya Parlamentosu 9 Ağustos 1965'te Singapur'un sınır dışı edilmesi lehine 126-0 oy kullandı. 1969 genel seçimlerinde, İttifak Partisi halk oylarının yüzde 50'sinden daha azını aldı, ancak parlamentodaki çoğunluğunu korudu. Muhalefet partileri tarafından yapılan bir kutlama yürüyüşü, 13 Mayıs 1969'da Kuala Lumpur'da yüzlerce etnik Çinlinin katledildiği bir ırk ayaklanmalarının patlak vermesine yol açtı. 1970 yılında Tunku Abdurrahman'dan devralan Tun Abdul Razak'ın (en) altındaki Malezya hükûmeti kötü bir şekilde sarsıldı.
Bağımsız Malezya'nın en can sıkıcı sorunları eğitim ve etnik topluluklar arasındaki ekonomik güç eşitsizliğiydi. Malaylar, Singapur'un sınır dışı edilmesinden sonra bile Çin topluluğunun zenginliğinden mutsuzdu. Malay siyasi hareketleri bunun etrafında ortaya çıktı. Ancak, etkili bir muhalefet partisi olmadığı için, bu meseleler esas olarak, bağımsızlık sonrası ilk Malaya Parlamentosu'nda bir sandalye dışında hepsini kazanan koalisyon hükûmeti içinde tartışıldı. Çin'in eğitimdeki avantajı, UMNO liderlerinin sona erdirmeye kararlı olduğu ekonomi üzerindeki kontrollerini sürdürmelerinde büyük rol oynadığından, iki konu birbiriyle bağlantılıydı. MCA liderleri, kendi topluluklarının çıkarlarını savunma ihtiyacı ile UMNO ile iyi ilişkiler sürdürme ihtiyacı arasında ikiye bölünmüştü. Bu, 1959'da MCA'da, Lim Chong Eu yönetimindeki daha iddialı bir liderliğin eğitim konusunda UMNO'ya meydan okuduğu, ancak Tunku Abdul Rahman koalisyonu parçalamakla tehdit ettiğinde geri adım atmak zorunda kaldığı bir kriz yarattı. 1970 yılında bumiputraları kayırmak ve toplumdaki ekonomik konumlarını iyileştirmek için tasarlanan Yeni Ekonomik Politika'yı (NEP) uygulamaya koyarak yanıt verdi. Aynı zamanda yetkililer, etnik Çinliler'e yönelik daha fazla ırkçı saldırıya müsamaha gösterilmeyeceğini açıkça belirttiler. İttifak Partisi ayrıca koalisyonunu muhalefet üyelerini de içerecek şekilde genişletti ve bugün iktidarda kalmaya devam eden Barisan Nasional'ı (Ulusal Cephe) kurdu.
1961 Eğitim Yasası, UMNO'nun eğitim konusundaki zaferini yasama biçimine soktu. Bundan böyle Malayca ve İngilizce ortaokullarda öğretilen tek dil olacak ve devlet ilköğretim okulları yalnızca Malayca öğretecekti. Çinli ve Hint topluluklar kendi Çince ve Tamil dilli ilkokullarını sürdürebilseler de, tüm öğrencilerinin Malayca öğrenmesi ve üzerinde anlaşmaya varılmış bir "Malaya müfredatı" çalışması gerekiyordu. En önemlisi, Malaya Üniversitesi'ne ( 1963'te Singapur'dan Kuala Lumpur'a taşınan) giriş sınavı, 1970'lere kadar üniversitedeki öğretimin çoğu İngilizce olmasına rağmen Malay'da yapılacaktı. Bunun birçok Çinli öğrenciyi dışlama etkisi oldu. Aynı zamanda, Malay okullarına büyük ölçüde sübvansiyon verildi ve Malaylara ayrıcalıklı muamele verildi. MCA için bu bariz yenilgi, Çin toplumundaki desteğini büyük ölçüde zayıflattı. Sonraki 20 yıl boyunca, hem Malezya hem de Singapur, finansal teşvikler ve katı paternalizmin temkinli bir karışımını kullanarak barışçıl kaldı. Malezya, kauçuk, hurma yağı, çay ve kalay için dünya talebi nedeniyle zenginleşti ve 1970'lerin sonunda, hafif sanayilerin gelişimi ve Güney Çin Denizi'ndeki petrol ve doğal gaz rezervlerinin keşfi ekstra bir destek sağladı. 1980'lerde ve 1990'larda dikkate değer bir ekonomik ve sosyal gelişme dönemi, 1981'de iktidara gelen Başbakan Mahathir Mohamad tarafından yönetildi.