cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ulusal Sağlık Servisi (Birleşik Krallık)
Ulusal Sağlık Servisi (National Health Service - NHS), Birleşik Krallık'ta, kamu kesimi tarafından sunulan sağlık hizmetleri için tanımlayıcı bir isimdir. 1948'den beri, genel vergilerle finanse ediliyorlar. "NHS" adını kullanan üç sistem vardır (NHS İngiltere, NHS İskoçya ve NHS Galler). Kuzey İrlanda'da Sağlık ve Sosyal Bakım ayrı olarak oluşturulmuştur ve genellikle "NHS" olarak anılır. Dört sistem, 1948'de İkinci Dünya Savaşı'nın ardından uygulanan büyük sosyal reformların bir parçası olarak kuruldu. Kuruluş ilkeleri, hizmetlerin teslimat noktasında kapsamlı, evrensel ve ücretsiz olması gerektiğiydi - ödeme gücüne değil, klinik ihtiyaca dayalı bir sağlık hizmeti. NHS hizmetleri, Diş tedavisi ve optik bakım dışında, Birleşik Krallık'ta ikamet eden kişiler için ücretsiz ve kapsamlı bir sağlık hizmetleri yelpazesi sunar. İngiltere'de NHS hastaları reçete ücreti ödemek zorundadır fakat 60 yaş üstü ve devlet yardımı alanlar gibi bazı gruplar bu zorunluluktan muaftır.
2015-2016'daki dört Ulusal Sağlık Servisi, toplam 136,7 milyar sterlinlik bir bütçeyle yaklaşık 1,6 milyon kişiyi istihdam etti. 2014 yılında, Birleşik Krallık genelinde toplam sağlık sektörü işgücü 2.165.043 idi. Bu, İngiltere'de 1.789.586, İskoçya'da 198.368, Galler'de 110.292 ve Kuzey İrlanda'da 66.797'ye bölünmüştür. 2017'de Birleşik Krallık'ta kayıtlı hemşire sayısı bir önceki yıla göre 1.783 düşüşle 691.000 hemşireydi. Bununla birlikte, hemşire sayıları 2008'den beri ilk kez düştü. Her 24 saatte 1 milyon hasta görülmektedir. 1,7 milyon çalışanı ile dünyanın en büyük beşinci işvereni ve aynı zamanda dünyanın en büyük askeri olmayan kamu kuruluşudur.
Dört sağlık hizmeti, ilaç satın alırken ilaçların gerçeğe uygun değerine ilişkin kendi değerlendirmelerine dayanarak küresel fiyatları etkileyen ve genellikle fiyatları daha düşük tutan önemli bir pazar gücüne sahiptir.
İnönü, Esenyurt
İnönü, İstanbul ilinin Esenyurt ilçesine bağlı bir mahalledir.
Dişsil-dudaksıl sürtünmesiz ünsüz
Dişsil-dudaksıl sürtünmesiz ünsüz sesi bazı konuşulan dillerde kullanılan bir ünsüz sestir. IPA’da bu ses olarak gösterilir.
Ona Šimaitė
Ona Šimaitė (6 Ocak 1894  - 17 Ocak 1970) Vilnius Üniversitesi'nde, II. Dünya Savaşı sırasında Vilna Gettosundaki Yahudilere yardım etmek ve onları kurtarmak için pozisyonunu kullanan Litvanyalı bir kütüphaneciydi. Uluslararası Dürüstler arasında yer almaktadır..
Yaşamı
6 Ocak 1894'te Akmenė'de doğan ve daha sonra Moskova'da eğitim alan Šimaitė, 1940 yılında Vilnius Üniversitesi'nde kütüphaneci olarak görev yaptı. 1941'de Naziler Litvanya'yı işgal etti ve Vilna Gettosunu yarattı. Yahudi üniversite öğrencilerinin kütüphane kitaplarını kurtarma bahanesiyle gettoya girmeye başladı. İşgalden sonraki üç yıl boyunca, yiyecek ve küçük kollarda (Kazys Boruta'nın yardımlarıyla) ve diğer ürünler de kaçakçılık yaptı. Kağıt Tugayı için edebi ve tarihi belgeleri kaçırdı ve ayrıca getto sakinleri için dış dünya ile bağlantılarını sağlayan bir postacı olarak görev yaptı. Bununla birlikte, Yahudiler için belge oluşturdu, evini Yahudiler için geçici bir sığınak olarak önerdi ve Yahudi çocukları gettodan kaçırmayı düşündükleri ailelere götürdü.
Nisan 1944'te Šimaitė'i, Gestapo tarafından tutukladı ve işkenceye uğradı. Üniversite rektörü tarafından ödenen bir fidye ile infazdan kurtuldu ve Dachau toplama kampın'a sürüldü, daha sonra Fransa'daki Ludelange toplama kampına transfer edildi. Müttefikler tarafından kurtarıldıktan sonra, Šimaitė 1953'ten 1956'ya dek İsrail'de geçirdiği bir dönem dışında Fransa'da bir kütüphaneci olarak yaşamını sürdürdü.
15 Mart 1966'da Yad Vaşem, Šimaitė'e Uluslararası Dürüstler arasında yer verdi ve onun  onuruna bir ağaç dikti. Šimaitė 17 Ocak 1970'te Paris dışında hayatını kaybetti ve talebi üzerine vücudu bilim adına bağışlandı. 2015 yılında Litvanya'nın Uluslararası Dürüstler onuruna verilen ilk caddesi Vilnius'ta açıldı ; cadde, Šimait after'den sonra Šimaitės Caddesi olarak adlandırılmaktadır.
Çatak, Doğankent
Çatak, Giresun ilinin Doğankent ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Giresun ili Tirebolu ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Giresun ili Doğankent ilçesine bağlanmıştır.
Coğrafya
Köy, Giresun il merkezine 90 km, Doğankent ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır. Köy, Doğankent'in kuzeydoğusunda olup, numaralı Giresun-Gümüşhane (Tirebolu-Doğankent) devlet yoluna, 5,8 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Kaçak sera etkisi
Kaçak sera etkisi; bir gezegenin atmosferi, gezegenden gelen termal radyasyonu engellemeye yetecek miktarda sera gazı içerdiğinde, gezegenin soğumasını ve yüzeyinde sıvı su bulunmasını engellediğinde oluşur. Stefan-Boltzmann yasasıyla açıklanır.
Péter Simek
Péter Simek (d. 30 Ocak 1980, Mór, Macaristan), Macar emekli futbolcudur. Genelde ofansif orta saha oyuncusu olarak oynadı.
1997'de Videoton'da çıkış yaptıktan sonra 1999'da Gázszer FC'ye taşındı ve burada iki sezon kaldı. Vasas SC'ye transfer oldu. Simek, yeni takımıyla UEFA Kupası'na ulaşmayı başardı. Kariyerinin zirvesi Újpest FC'de gerçekleşti. Budapeşte merkezli kulüpte iken Simek, Macaristan millî futbol takımına çağrıldı. Ancak, üç başarılı sezona rağmen Újpest'te devam etmedi ve Videoton Fehérvár'a geri döndü. 2005/2006 sezonundan önce bir sakatlık yaşamasına rağmen, Simek sahaya döner dönmez etkili oynamayı başardı ve Poli Timişoara'nın dikkatini çeknesi sonrası 480.000 dolara transfer oldu. Başarısız bir sezondan sonra ciddi bir diz sakatlığı daha geçirdi ve Fehérvár'a geri döndü. Şubat 2009'da Újpest FC onu yarım artı bir yıllığına kiraladı.
Simek Macaristan millî futbol takımında 9 kere maça çıktı.
Šiprage
Šiprage (Шипраге) de Bosna-Hersek devleti, Sırp Cumhuriyeti varlığı, Kotor Varoš Belediyesi'nde bir yerleşim yeridir, bölgesi Banya Luka.
Bosna-Hersek Savaş (1992-95) sırasında, Bosnalı Sırp Polisi ve Ordu güçleri Vrbanya'nın karşısındaki köyleri Kruşevo Tepe'ya tahrip etti.
Bosna'daki savaş sırasında, Kotor Varos belediyesindeki 18 Boşnak gözaltı kampından birisi polis karakolunda (MUP) Šiprage'deydi.
1996'dan sonra Bosnalı köylerinin çoğu kısmen Lüksemburg hükûmeti sayesinde restore edildi.
Savaş sırasında köyün ortasına bir Ortodoks kilisesi yaptırıldı.
Kültür
Köyün gelenekleri bilinen Bosna-Herseg gellenekleridir.
Coğrafya
Šiprage Vrbanya nehri üzerindedir. En yüksek irtifa 520 m'dir.
Merkezi yerleşim panoraması
İklim
Köyün iklimi, orta kontinental iklim etki alanı içerisindedir.
Doldurulan dört mevsim: ilkbahar, yaz, sonbahar ve sonbahar ile, yerel ve çevresel sıkma alanlarında ılıman karasal iklim] kış. Dağ ve alt dağın etrafındaki tepelerde, sıcaklık ve yağıştaki yıllık dalgalanmalar nispeten yüksektir ancak uzun vadeli istikrarla.
Nüfus
1991 yılında, Şiprage'de 956 kişi yaşarkin, 2013 yılında ise köyde 788 kişi yaşıyordu.
Ekonomi
Köyün ekonomisi tarım, ormancilik ve hayvancılığa dayalıdır.
Listelere göre genel bakış
♦ Alan Šiprage
Bomba (oyun)
Bomba, Berkun Oya'nın yazdığı 15 dakikalık ilk kısa tiyatro oyunu. Oyun, ilk kez Ekim 2009'da Krek tiyatro topluluğu tarafından sahnelendi. Berkun Oya'nın yönettiği oyunda, Canan Ergüder, Bartu Küçükçağlayan, Batur Belirdi,, Görkem Yeltan ve Bülent Emin Yarar rol aldı.
Sahnelenme bilgisi
Bir kafeteryada patlayan bombanın etkilerini, orada farklı nedenler için bulunan beş kişinin gözünden anlatan Bomba, 8 Aralık 2009 tarihinde Garajistanbul'da prömiyer yaptı. 2010-2011 sezonunu 4 Ekim 2010'da İKSV Salon'da açan oyun, sezon boyunca hem orada hem de Santralistanbul'da sahnelendi.
Ganbarion
Ganbarion, 13 Ağustos 1999'da kurulmuş bir Japon video oyun şirketidir. Firmanın amacı, ev ve video oyun yazılımlarının planlanması ve geliştirilmesidir. Ganbarion'un en ünlü müşterileri Bandai Namco Entertainment ve Nintendo'dur. En dikkat çekici eserleri arasında popüler manga ve anime One Piece, Jump Super Stars, Jump Ultimate Stars ve Pandora's Tower'a dayanan oyunlar bulunur. Ayrıca Nintendo EAD ile Wii Fit U'yu birlikte geliştirdiler.
Bomba (oyun)
Sahnelenme bilgisi
Bomba, Şubat 2010’da Fransa’da Türkiye Mevsimi etkinliği kapsamında Paris Odeon Tiyatrosu’nda Fransız oyuncuların da katılımıyla izleyici karşısına çıktı
Georgia Moffett
Georgia Elizabeth Tennant (evlilik öncesi soyadı Moffett, d. 25 Aralık 1984, İngiltere), İngiliz oyuncu.
Bomba (oyun)
Sahnelenme bilgisi
Oyun 2011 yılında ENKA Kültür Sanat 23. Yıl Bahar Programı kapsamında da sahnelendi. 15 Mart'ta sahnelenen Bomba, ENKA İbrahim Betil Oditoryumu'nda seyirci önüne çıktı.
Georgia Moffett
En iyi The Bill dizisinde Samantha Nixon'ın kızı Abigail ve Doctor Who dizisinde oynadığı Doktor'un kızı Jenny (The Doctor's Daughter) rolleriyle tanınır. Annesi Sandra Dickinson, babası ise Beşinci Doktor'u canlandıran Peter Davison'dır. Onuncu Doktor David Tennant'ın eşidir.
Kariyeri
Moffett, Londra'nın batısında doğdu ve Oxford'da St. Edward Okulu'na gitti. İlk kez 15 yaşındayken, 1999'da Peak Practice'de Nicki Davey'yi oynadı. The Second Quest ve Like Father Like Son gibi televizyon dizilerinde rol aldı. 2004 ve 2005'te ITV1'da Where the Heart Is adlı dizide ezilen Alice Harding'i canlandırdı ve Korku, Stres ve Öfke ve Son Dedektif adlı dizilerde babası Peter Davison'la birlikte oynadı.
İlk kez 2007'de, Total Eclipse adlı tiyatro oyununda Mathilde Verlaine'i oynadı.
Mayıs 2008'de, Georgia Doctor Who dizisinde, " "The Doctor's Daughter" " bölümünde sonradan evleneceği David Tennant'ın canlandırdığı Doctor'un klonlanmış kızını oynadı. (Moffett'in kendisi 1980'lerde Doctor'un beşinci enkarnasyonunu canlandıran Peter Davison'ın kızıdır.) Ağustos 2008'de, BBC 3'nin mini casusluk dizisi Spooks: Code 9'da Kylie Roman'ı canlandırdı.
2009'da BBC animasyon dizisi Doctor Who: Dreamland'de Cassie Rice'ı seslendirdi ve BBC dram dizisi Merlin'in "Sweet Dreams" bölümünde Lady Vivian'ı canlandırdı. BBC tıp dizisi Casualty'de kıdemsiz doktor Heather Whitefield'ı oynadı ancak karakteri ikinci bölümde öldürüldü.
Haziran 2010'da Sky Arts 2'da gösterilmeye başlamadan önce Riverside Stüdyoları'nda 4 kere oynanan Hens adındaki kısa oyunda oynadı. Ayrıca TV dizisi Thorne: Sleepyhead'de genç dedektiflerden birinin karısını canlandırdığı minik bir rol aldı (ikinci bölümde bir sahnede ve üçüncü bölümde konuşmadığı bir sahnede göründü). Mart 2011'deki finalinden önce, BBC 3'te yayınlanan White Van Man komedi dizisinde, iki sezon boyunca Emma rolünü oynadı. Mayıs 2012'de, Moffett Londra'daki Vaudeville Tiyatroları'nda What The Butler Saw oyununda sahne aldı. Oyun eleştirel ya da ticari başarı elde edemedi ve planlanandan bir ay önce, Temmuz ayında gösterimine son verildi.
Kişisel hayat
Moffett, 16 yaşındayken hamile kaldı ve 27 Mart 2002'de Ty adında bir oğlu oldu. Moffett ve oğlu birlikte İngiliz realite şovu Four Weddings'e çıktılar, Doctor Who Confidential'ın bir bölümünde görüldüler ve Moffett, BBC sitesi için oğluyla bir röportaj yaptı. Ty Moffett, büyükannesi Sandra Dickinson'ın sahibi olduğu bir oyunculuk okuluna katıldı ve ilk kez Mayıs 2010'da, The Great British Teddy Bear Company için olan bir televizyon reklamında oynadı.
Ocak 2011'de oyuncu David Tennant ile nişanlandı. İki ay sonra, Mart 2011'de çiftin kızları dünyaya geldi. Moffett ve Tennant 30 Aralık 2011'de evlendiler, Tennant Moffett'in oğlu Ty'ı nüfusuna geçirdi.
Bendazak
Bendazak (veya bendazolik asit), eklem ve kas ağrısı için kullanılan, steroid olmayan bir anti-inflamatuar ilaçtır (NSAID).
Sentez
Temel eylem, protein denatürasyonunun inhibisyonudur.
Marc Bola
Marc Bola (9 Aralık 1997, Greenwich), kariyerini Samsunspor'da sürdürmekte olan İngiliz futbolcudur.
Erken ve kişisel yaşamı
Bola, profesyonel kariyerine taraftarı olduğu Arsenal'de başladı. Kongo asıllıdır.
Arsenal
Londra'nın Greenwich ilçesinde doğan Bola, pazar ligi futbolu oynarken fark edildikten sonra 13 yaşındayken Arsenal Akademisi'ne katıldı ve 16 yaşında burs kazandı. Gösterdiği gelişim ile birlikte yedek takımda yer almaya başladı. Düzenli olarak forma giymeye başladığı yedek takımdaki ilk golünü ise 9 Mart 2016'da Fulham U23'e karşı alınan 3-3'lük maçta attı.
Bola, Nisan 2016'da Arsenal'da ilk profesyonel sözleşmesini imzaladı.
Bola, Ocak 2017'de Notts County'ye kiralık olarak gönderildi. 4 Şubat 2017'de Accrington Stanley'e karşı 2-0 mağlubiyetle biten maçla Notts County'de ilk maçına çıktı ve sezon sonunda ana kulübüne dönmeden önce takım için 13 maça çıktı.
Temmuz 2017'de Bristol Rovers ile sezonluk bir kiralık anlaşma imzaladı. Bola, Bristol Rovers'ta ilk maçını 16 Eylül 2017'de Wigan Athletic karşısında 3-0 mağlup oldukları karşılaşmada oynadı.
Blackpool
2017-18 sezonunun sonunda Arsenal tarafından serbest bırakıldı. Serbest bırakılmasının ardından Blackpool ile bir yıllık sözleşme imzaladı.
Middlesbrough
Bola, açıklanmayan bir ücret karşılığında 28 Temmuz 2019'da Middlesbrough'ya katıldı. Middlesbrough forması altındaki ilk maçında 13 Ağustos 2019'da Crewe Alexandra'ya karşı EFL Kupası beraberliğinde gol attı. 10 Ocak 2020'de 2019-20 sezonunun sonuna kadar kiralık olarak Blackpool'a döndü.
Samsunspor
9 Temmuz 2023'te Bola, Süper Lig ekibi Samsunspor ile açıklanmayan bir ücret karşılığında üç yıllık sözleşme imzaladı.
Tartışma
Eylül 2021'de Bola, 14 yaşındayken "cinsel yönelime gönderme yapan" bir tweet attığı için FA tarafından resmi olarak "ağırlaştırılmış suistimal" ile suçlandı.
Oyun stili
Bola'nın asıl mevkisi sol bek olsa da stoper ve forvet olarak da oynayabiliyor.
Leaden Roding
Leaden Roding, İngiltere'nin Essex kontluğunda bulunan bir civil parish.
Dış bağlantılar
Melton Mowbray Registration District
Eye Cue
Eye Cue, Bojan Trajkovski ve Marija Ivanovska'dan oluşan Makedon müzik grubu ikilisi. Grup, 2018 Eurovision Şarkı Yarışması'nda "Lost and Found" adlı şarkıyla Makedonya Cumhuriyeti'ni temsil edecek.
Epipontonia
Epipontonia Pontoniinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinstir.
1980 Avrupa Tekvando Şampiyonası
1980 Avrupa Tekvando Şampiyonası, üçüncü kez 14-17 Ekim 1980 tarihleri arasında Danimarka'nın Esbjerg kentinde düzenlenmiştir.
Dişyuvasıl sürtünmesiz ünsüz
Dişyuvasıl sürtünmesiz ünsüz sesi bazı konuşulan dillerde kullanılan bir ünsüz sestir. IPA’da bu ses olarak gösterilir.
Celal Allahverdiyev
Celal Ayvazoğlu Allahverdiyev (d. 17 Eylül 1929 –ö. 19 Ocak 2017), Azerbaycanlı Sovyet matematikçi. 1972'de Sovyetler Birliği'ne bağlı Azerbaycan Ulusal Bilimler Akademisi üyesi olmuştur.
17 Eylül 1929'da Bakü'de doğdu. Azeri matematikçi Celal Allahverdiyev matematik çalışmalarına binayen 1982'de Azerbaycan Devlet Nişanı ile ödüllendirilmiştir. 1970'te Azerbaycan Bilimler Akademisi Sibertenik Bölümü müdürü seçilmiştir.
Uzun yıllar bu görevi devam ettirip emekli olan Azeri matematikçi Allahverdiyev 19 Ocak 2017'de 87 yaşında Bakü'de ölmüştür.
Eupontonia
Eupontonia Pontoniinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinstir.
Üstdamaksıl sürtünmesiz ünsüz
Üstdamaksıl sürtünmesiz ünsüz sesi bazı konuşulan dillerde kullanılan bir ünsüz sestir. IPA’da bu ses olarak gösterilir.
Savcılıbağbaşı, Kaman
Savcılıbağbaşı, Kırşehir ilinin Kaman ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1926 yılı kayıtlarında Ortaoba Kapaklıları olarak geçmektedir.
Damaksıl sürtünmesiz ünsüz
Damaksıl sürtünmesiz ünsüz sesi bazı konuşulan dillerde kullanılan bir ünsüz sestir. IPA’da bu ses olarak gösterilir.
Navigational Telex
__STATİKYÖNLENDİRME__
Layer Breton
Dış bağlantılar
Melton Mowbray Registration District
İstiklal, Esenyurt
İstiklal, İstanbul ilinin Esenyurt ilçesine bağlı bir mahalledir.
Şam kuşatması
Şam kuşatması şu anlamlara da gelebilir::
Çayıryolu, Varto
Tarihçe
Köyün eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Mergimist olup, Kurmanci'de "mêrga Misto" sözcüğü "Mustafa çayırı" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Kunav köyüne bağlı bir mahalle iken, 14 Temmuz 1954'te köy statüsü kazandı.
Coğrafya
Köy, Muş il merkezine 72 km, Varto ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.
Exopontonia
Exopontonia Pontoniinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinstir.
Lawford
Lawford, İngiltere'nin Essex kontluğunda bulunan bir civil parish.
Dişyuvasıl yansürtünmesiz ünsüz
Dişyuvasıl yansürtünmesiz ünsüz sesi bazı konuşulan dillerde kullanılan bir ünsüz sestir. IPA’da bu ses olarak gösterilir.
Lawford
Dış bağlantılar
Melton Mowbray Registration District
Üstdamaksıl yansürtünmesiz ünsüz
Üstdamaksıl yansürtünmesiz ünsüz sesi bazı konuşulan dillerde kullanılan bir ünsüz sestir. IPA’da bu ses olarak gösterilir.
István Szalay
István Szalay (22 Mart 1944 - 1 Eylül 2022) Macar matematikçi ve politikacı. 1998-2002 yılları arasında Ulusal Meclis'te görev yaptı. Bu görevinden önce ise, 1994'ten 1998'e kadar Szeged belediye başkanlığı yaptı.
Szalay, 1 Eylül 2022'de 78 yaşında öldü.
Les Lazarowitz
Leslie "Les" Lazarowitz (d. 2 Ekim 1941 - ö. 6 Ocak 2017), Amerikalı dublaj ve ses mühendisidir.
Birçok TV yapımı ve sinema filmin ses ve dublaj çalışmalarında bulundu. 1971 ve 1999 arası en verimli dönemidir. Akademi Ödüllerinde En İyi Sesçi ve En İyi Ses Karıştırma dallarında aday gösterilmiştir.
Ses ve dublaj çalışmaları yaptığı yapımlar arasında; Taxi Driver (1976), Raging Bull (1980), Tootsie (1982), Carlito's Way (1993) ve Groundhog Day (1993) gibi başarılı çalışmalar sayılabilir.
Amerikalı ses mühendisi Les Lazarowitz, kanser nedeniyle 6 Ocak 2017'de Florida'da 75 yaşında öldü.
Çin ekonomik reformu
Çin ekonomik reformu (, harfi harfine "reform ve açılma"), Çin'de Deng Şiaoping önderliğiyle Çin Komünist Partisindeki reformist kesimlerin Aralık 1978'de başlattığı ve "Çin değerleri ile sosyalizm" olarak anılan ekonomik reform programına ilişkindir.
19. yüzyıl öncesinde Çin dünyanın en büyük ve en gelişmiş ekonomilerinden birine sahipti. 18. yüzyılda Adam Smith, Çin'in uzun zamandan beri dünyanın en zengin, yani en bereketli, en çalışkan, en müreffeh ve en şehirleşmiş ülkelerinden biri olduğunu ileri sürdü. Ekonomik büyüme 16. yüzyıldan itibaren durmaya başladı ve 1930'larda kısa süreli bir toparlamanın dışında 19. yüzyılda ve 20. yüzyılın büyük bir kısmında mutlak anlamda geriledi.
Ceuta Kuşatmaları
Ceuta Kuşatmaları, İspanya hakimiyetindeki, Kuzey Afrika'daki Ceuta şehrinin Fas ordusu tarafından 1694 ile 1727 yılları arasında gerçekleşen kuşatmalarıdır. İlk kuşatma 23 Ekim 1694'de başlayıp, 1720'de kuşatmayı kaldırmak amaçlı gelen İspanyol takviye kuvvetleriyle son bulmuştur. Önceden Portekiz hakimiyetinden İspanyol hakimiyetine geçen Ceuta, 26 yıl süren bu kuşatma ile şehir büyük oranda değişime uğrayıp Portekiz mimarisini kaybetmiştir. Çatışmalar büyük oranda şehir surlarında, küçük oranda Fas kıyısında ve maddi yardımı engellemek amaçlı Cebelitarık Boğazı'nda da gerçekleşmiştir. İkinci kuşatma 1721'de başlayıp 22 Nisan 1727 tarihine kadar devam etmiştir.
Çin ekonomik reformu
Pazar ilkelerini getiren ekonomik reformlar 1978'de başlamış ve iki aşamada gerçekleşmiştir. İlk aşama kapsamında 1970'lerin sonlarında ve 1980'lerin başında tarım dekollektifleştirildi, ülke yabancı yatırıma açıldı ve girişimcilerin işletmeye başlamasına izin verildi. Bununla birlikte, çoğu sanayi hâlâ devlet mülkiyetinde kaldı. 1980'lerin sonlarında ve 1990'larda reformun ikinci aşaması, bankacılık ve petrol gibi sektörlerde devlet tekelleri kalmış olmasına rağmen, devlete ait sanayinin özelleştirilmesi ve kontrat yapması ve fiyat kontrollerinin, korumacı politikaların ve düzenlemelerin kaldırılmasını içeriyordu. Özel sektör, 2005 yılına kadar Çin'de gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 70'ini oluşturan olağanüstü bir büyüme kaydetti. 1978'den 2013'e kadar benzeri görülmemiş bir büyüme gerçekleşti; ekonomi yılda% 9.5 arttı. Muhafazakâr Hu-Vın Yönetimi, bazı reformları geri çevirerek 2005 sonrasında ekonomiyi daha fazla denetledi ve kontrol etti.
Ceuta Kuşatmaları
Kuşatmaların Öncesi
Fas sultanı İsmail ibn Şerif başarıyla Kuzey Afrika'daki Avrupa güçleri mücadele edebilecek ordu yaratmıştır. Ordusuyla birlikte Mehdiya, Tanca, Larache ve son olarak 1691 yılında Asilah'ı ele geçirmeyi başarmıştır. 1694 yılında vali Ali ben Abdala'ya Ceuta'yı ele geçirme görevini vermiştir.
Çin ekonomik reformu
Çin'deki ekonomik politikaların başarısı ve bunları uygulama şekilleri Çin toplumunda muazzam değişikliklerle sonuçlanmıştır. Büyük ölçekli hükûmet planlama programlarının piyasa özellikleriyle birleştirilmesi yoksulluğu asgariye indirirken, gelirler ve gelir eşitsizlikleri arttı ve Yeni Solun öncülük ettiği tepkilere yol açtı. Akademik çevrelerde Çin'deki "çift yönlü" ekonominin başarısının nedeni tartışılmakta ve hem Doğu Bloku ile Rusya'da sosyalizmi reform etme çabalarıyla hem de diğer gelişmekte olan ülke ekonomilerinin büyümesiyle karşılaştırılmıştır.
Ceuta Kuşatmaları
İlk Kuşatma
Fas ordusu Ceuta'nın sırları dışında kalan açık araziyi işgal ettikten sonra kuşatma sırasında savunma ve erzak desteği amaçlı bu araziye binalar kurup, yiyecek ekimine başladı. Bunun üzerine Ceuta valisi Madrid'den yardım istedi. İspanya destek birliklerini Endülüs bölgesi ve Portekiz'deki ordularından gönderdi. Fakat şehir çok yakın geçmişte Portekiz hakimiyetinde bulunduğu için, Portekizlilerin gelmesi yerel halkta şehrin tekrar Portekiz'e devredilmesine dair şüpheler uyandırdı. Bunun üzerine Portekizli birlikler savaşmadan ayrılmak zorunda kaldı.
Çin ekonomik reformu
Reformların başlangıcı
"Boluan Fanzheng" döneminde, özellikle Deng ve reformcu müttefiklerinin Aralık 1978'de Hua Guofeng'in yerine en önemli lider olarak Deng ile iktidara gelmesinden sonra, ekonomik reformlar ciddi şekilde başladı. Deng iktidara geldiğinde, seçkinler arasında ekonomik reformlar için yaygın bir destek vardı. de facto (fiili) lider olarak Deng'in politikaları, parti muhafazakarlarının muhalefetiyle karşılaştı ancak ülkenin zenginliğini artırmada son derece başarılı oldu.
1979–1984
1979'da Deng Şiaoping, "Dört Modernizasyon" hedefini vurguladı ve ayrıca "xiaokang" veya "orta derecede müreffeh toplum" fikrini önerdi. Lee Kuan Yew'in Singapur'da ekonomik başarı yaratmada başarıları, Çin'deki Komünist liderlik üzerinde derin bir etkisi vardı. Çin'deki liderler özellikle Deng Xiaoping döneminde, onun ekonomik büyüme, girişimcilik ve muhalefeti ince bir şekilde bastırma politikalarını taklit etmek için büyük çaba sarf ettiler. Yıllar içinde, 22.000'den fazla Çinli yetkili, yöntemleri incelemek üzere Singapur'a gönderildi.
Ceuta Kuşatmaları
Cebelitarık'ın İşgali
İspanya'nın ana karadan kuşatmaya temel nakliyat noktası olan Cebelitarık 1704 yılında İngiliz ve Hollandalı ordular tarafından işgal edildi. Bunun üzerine Tarifa üzerinden denenen nakliyat Cebalitarık Boğazı'ndaki şiddetli rüzgarlar yüzünden zorluklar gösterdi. Diğer yakındaki İspanyol şehirleri ise İspanya Veraset Savaşı'nın aktif bölgeleri olmaları nedeniyle kuşatmaya destek olarak kullanılamadı.
Çin ekonomik reformu
1979–1984
Deng'in ilk reformları, Çin Komünist Partisi tarafından uzun süredir yanlış yönetilen bir sektör olan tarımda başladı. 1970'lerin sonlarında, gıda kaynakları ve üretim o kadar yetersiz hale geldi ki, hükümet yetkilileri Çin'in Büyük İleri Atılım sırasında on milyonlarca insanı öldüren kıtlıklar olan "1959 felaketini" tekrarlamak üzere olduğu konusunda uyarıda bulunuyordu. Deng, tarımı kollektiflikten uzaklaştırarak ve Halk komünlerinin topraklarını özel parsellere bölen hanehalkı sorumluluk sistemini vurgulayarak yanıt verdi. Yeni politikaya göre köylüler, mahsullerinin sözleşmeli bir kısmını hükümete sattıkları sürece toprakları üzerinde resmi kontrol uygulayabiliyorlardı. Bu hareket, 1975 ile 1985 yılları arasında tarımsal üretimi yüzde 25 artırarak, ekonominin diğer bölümlerinin özelleştirilmesi için bir emsal oluşturdu. Deng'in teşvik ettiği reformların aşağıdan yukarıya yaklaşımı, Sovyetler Birliği'ndeki Perestroyka'nın yukarıdan aşağıya yaklaşımının aksine, Çin'in ekonomik geçişinin başarısına katkıda bulunan önemli bir faktör olarak görülür.
Verimliliği artırmak için kentsel sanayide de reformlar uygulandı. (Devlete ait işletme reformu 1979) devlete ait sanayilerin plan kotasının üzerindeki herhangi bir üretimi satmasına izin verilen ve malların hem plan hem de piyasa fiyatlarından satılarak vatandaşların Maocu dönemin kıtlıklardan kaçınmasına olanak tanıyan ikili bir fiyat sistemi getirildi. Ayrıca 1980'lerde Endüstriyel Sorumluluk Sisteminin benimsenmesi, bireylerin veya grupların işletmeyi sözleşme ile yönetmesine izin vererek devlete ait işletmelerin gelişimini daha da teşvik eder. Komünistlerin iktidara gelmesinden bu yana ilk kez özel işletmelerin faaliyet göstermesine izin verildi ve yavaş yavaş endüstriyel üretimin daha büyük bir yüzdesini oluşturmaya başladılar. Fiyat esnekliği de artırılarak hizmet sektörü genişletildi.
Ceuta Kuşatmaları
Cebelitarık'ın İşgali
Aynı senede, 7 Ağustos'da Avusturya'nın İspanya Veraset Savaşı ordusunun komutanı Hesse-Darmstadt Prensi George, Juan Basset'i (İspanya Veraset Savaşı'nda İspanya tahtına Avusturya Arşidükü VI. Karl'ın geçmesini destekleyen bir İspanyol komutan), İngiliz-Hollandalı bir donanma ile birlikte Ceuta'yı işgal etmesi için görevlendirdi. Basset kuşatmanın kaldırılcağı garantisini vererek şehrin Avusturya Arşidükü adına teslim olması çağırısında bulundu. Ancak şehrin yöneticisi olan Gironella Marki teslim olmayı kabul etmedi ve Ceuta'nın bulunduğu yarımadayı donanma tarafından bombardımanı engellecek şekilde destekledi. Saldıraya gelecek donanma Ceuta'ya henüz saldırmadan, Cebelitarık'ı geri almaya çalışan (Malaga Savaşı), Fransız-İspanyol donanmasına karşı çıkmak amaçlı çekildi.
Çin ekonomik reformu
1979–1984
Aynı zamanda Aralık 1978'de Deng, Çin'de iş kurmak isteyen yabancı işletmelere kapı açmak için Açık Kapı Politikası adlı yeni bir politikayı ilan etti. Kuomintang döneminden bu yana ilk kez ülke yabancı yatırıma açıldı. Deng, yabancı yatırım için, ekonomik büyümeyi engelleyen bürokratik düzenlemelerden ve müdahalelerden nispeten bağımsız olan, Shenzhen, Zhuhai ve Xiamen dahil olmak üzere bir dizi Özel Ekonomik Bölge yarattı. Bu bölgeler, ulusal ekonomi için büyümenin motorları haline geldi. 31 Ocak 1979'da Shenzhen'in Shekou Sanayi Bölgesi kuruldu ve Çin'de "açılan" ilk deneysel alan oldu.
Temmuz 1979'da Çin, Çin ve yabancı yatırımın kullanıldığı ortak girişim yasasını kabul etti. Bu yasa, Amerika Birleşik Devletleri gibi gelişmiş ülkelerden yabancı teknoloji ve sermayenin çekilmesine ve emilmesine yardımcı olmada etkili oldu, Çin'in bu tür ülkelere ihracatını kolaylaştırdı ve böylece Çin'in müteakip hızlı ekonomik büyümesine katkıda bulundu.[
Yuan Geng'in önderliğinde, "Shekou modeli" yavaş yavaş oluşturuldu ve ünlü sloganı Vakit Nakittir, Verimlilik Hayattır ve daha sonra Çin'in diğer bölgelerine geniş çapta yayıldı. Ocak 1984'te Deng Şiaoping, Shenzhen ve Zhuhai'ye ilk teftiş gezisini yaptı ve "Shenzhen hızını" ve özel ekonomi bölgelerinin başarısını övdü.
Deng Şiaoping'in yanı sıra reformların gerçekleştirilmesine yardımcı olan önemli üst düzey reformcular arasında o zamanki ÇKP Genel Sekreteri Hu Yaobang ve ardından Çin başbakanı Zhao Ziyang yer alır. Deng'in reformlarını destekleyen diğer liderler arasında Xi Zhongxun (Şi Cinping'in babası), Wan Li, Hu Qili ve diğerleri yer alır. Diğer bir etkili lider Chen Yun idi ve bazıları tarafından reformlar konusunda daha muhafazakar bir ideolojiye sahip olan Deng'den sonra Çin'deki en güçlü ikinci kişi olarak görülüyordu. Deng Şiaoping, modern Çin'in ekonomik reformlarının mimarı olarak kabul edilse de Chen, planlama ve inşasının ayrıntılarına daha doğrudan dahil oldu ve Deng'in birçok reformuna karşı çıkan güce liderlik etti. İki taraf, Chen 1995'te ölene kadar reformların genel yönü konusunda mücadele etti. Chen'in fikirlerinin önemli bir özelliği, genel bir plan kapsamında kaynakları tahsis etmek için piyasayı kullanmaktı. 1980'lerin başındaki bazı reformlar, aslında, Chen'in 1950'lerin ortalarında ana hatlarını çizdiği bir programın uygulanmasıydı. Chen buna "kuş kafesi ekonomisi (鸟笼经济/鳥籠經濟)" adını verdi. Chen'e göre, "kafes plandır ve büyük ya da küçük olabilir. Ancak kuş [ekonomi] kafes içinde istediği gibi uçmakta özgürdür." Chen ve Li Xiannian dahil olmak üzere diğer bazı muhafazakar liderler, Deng'in savunduğu önde gelen özel ekonomik bölge olan Shenzhen'i hiç ziyaret etmediler.
1984–1993
Bu dönemde Deng Şiaoping'in politikaları ilk reformların ötesinde devam etti. Özel işletmeler üzerindeki kontroller ve devlet müdahalesi, özellikle 1985'te fiyat kontrollerinin gevşetildiği ve hanehalkı sorumluluk sisteminin kurulduğu tarım-gıda sektöründe azalmaya devam etti. Bunların yanında artık Devlet işletmelerinin sürdürülemez hale gelen küçük ölçekli özelleştirmeleri vardı. Kayda değer bir gelişme, devlet kontrolünün ademi merkezileştirilmesiydi ve yerel eyalet liderlerini ekonomik büyümeyi artırmanın ve devlet sektörünü özelleştirmenin yollarını denemeye bıraktı. Kasaba ve köy işletmeleri, nominal olarak yerel yönetimlere ait olan ancak fiilen özel şirketler, devlet sektörü pahasına pazar payı kazanmaya başladı. Çin'deki ilk anonim ticari banka olan Yuan Geng'in yardımıyla China Merchants Bank ve Çin'deki ilk anonim sigorta şirketi Ping An Insurance, Shekou'da kuruldu.
Mayıs 1984'te Çin'de Şanghay, Guangzhou ve Tientsin dahil on dört kıyı kenti "Açık Kıyı Kentleri (沿海开放城市)" olarak adlandırıldı.
Bu dönemdeki önemli bir ekonomik tartışma, fiyat liberalizasyonu yaklaşımı ve Çin'in şok terapisi ile uyumlu bir yaklaşım mı - ani fiyat liberalizasyonu - yoksa daha kademeli bir yaklaşım mı benimsemesi gerektiği ile ilgiliydi. Ancak 1986'da ikinci yaklaşım galip geldi. "Fiyat reformu şokunu uygulamanın öngörülemeyen riskleri ve faydaları hakkındaki belirsizliği hakkında çeşitli, otoriter uyarılarla karşı karşıya kalınca," Başbakan Zhao Ziyang ve liderler nihayetinde şok fiyat reformunu reddettiler. Zhao, ekonomik reformdaki temel kaygının işletmelere enerji vermek olduğu iddiasını kabul etmişti. Yazın sonlarına gelindiğinde, "eşgüdümlü kapsamlı reform paketi" başlığı altında başlayan şey, kısmi vergi ve mali reformun yanı sıra çelik fiyatında bir ayarlamaya (fiyatın her ikisi de önemli olmasına ve sembolik ağırlık taşımasına rağmen) kadar hafifletildi. Radikal fiyat reformu 1988'de yeniden odak noktası haline geldi ve bu sefer enflasyon sarmalına yol açtı (1940'lardan beri ilk kez böyle olmuştu) ve ayrıca yerel protestoları, banka tasfiyelerini ve panik satın almayı içeren bir tepki yarattı. Çin liderliği 1988 sonbaharında bu fiyat serbestleştirme planlarını durdurdu ve bunların yerine kemer sıkmaya, fiyat reformuna ve tasarrufa odaklandı.
Yolsuzluk ve artan enflasyon hoşnutsuzluğu artırdı ve 1989 Tiananmen Meydanı protestolarına ve katliamına neden oldu. Bu olaydan sonra birkaç önemli reformcuyu deviren ve Deng'in birçok reformunu tersine çevirmekle tehdit eden muhafazakar bir tepki oluştu. 1988 ve 1989 olayları, birçok reformist yetkilinin hapse atılmasına veya sürgüne gönderilmesine yol açtı. Ancak Deng reformlarının arkasında durdu ve 1992'de güney turunda reformlara devam edilmesi gerektiğini teyit etti. Onun teşvikiyle, 40 yıl önce Mao tarafından kapatılan Şanghay Menkul Kıymetler Borsası Kasım 1990'da yeniden açıldı ve Aralık 1990'da Shenzhen Menkul Kıymetler Borsası da kuruldu.
Deng'in yaklaşımının aksine, Chen Yun liderliğindeki muhafazakar yaşlılar, çok fazla bırakınız yapsınlar piyasa ekonomisi ile ekonominin kilit alanları üzerinde devlet kontrolünü sürdürme arasında bir denge kurmaya çağırdı. Chen Yun, hükümet bürokrasisindeki özel çıkar gruplarının çıkarlarına zarar verecek politikaları önleyerek ekonominin korunmasına yardımcı oldu.
Bu dönemde ekonomi hızla büyümesine rağmen verimsiz devlet sektöründe ekonomik sıkıntılar arttı. Ağır kayıplar devlet gelirleriyle telafi edilmek zorundaydı ve ekonomi üzerinde yük oluşturuyordu.
Enflasyon 1985, 1988 ve 1992'de sorunlu hale geldi.
Özelleştirmeler 1992'den sonra hızlanmaya başladı ve özel sektör GSYİH'nın yüzdesi olarak büyüdü. Çin hükümeti, önce devlet sektörünün bir "tamamlayıcısı" (1988) ve ardından sosyalist piyasa ekonomisinin "önemli bir bileşeni" (1999) olarak özel ekonominin tanınmasını yavaş yavaş büyüttü.
1993–2005
1990'larda Deng, birçok radikal reformun gerçekleştirilmesine izin verdi. 1993'te Ulusal Halk Kongresi dönüm noktası niteliğindeki Şirketler Yasasını kabul etti. kamu iktisadi teşekküllerinde devletin sadece bir yatırımcı ve hisse senedi ve varlık denetleyicisi olduğunu belirtir. Şirketler Kanunu uyarınca, bu tür işletmelerdeki özel ve yabancı yatırım oranı %49'un altında olmalıdır. Kanun, devlet şirketlerinin iflas durumunda iflas ilan etmesine de izin verdi.
Başlangıçta Chen, Deng'i destekledi, bir Çinli nesli daha zengin yapan etkili reformların çoğunu gerçekleştirdi ve uyguladı. Ancak daha sonra Chen, özel sektörün evcilleştirilemez hale gelmesini önlemek için devletin hala piyasada aktif bir demir el müdahalesine ihtiyacı olduğunu fark etti. Chen'in Deng'in sonraki ekonomik reformlarına yönelik eleştirisi, Komünist Parti içinde geniş ölçüde etkili oldu ve Deng'den sonra Çin liderlerinin politikalarına yansıdı. Chen'in teorileri Jiang Zemin ve Hu Cintao'nun piyasanın işleyişine sınırlar koymak için devlet gücünü kullanma ve kapitalizmin serbest piyasadan faydalanmada zorlananlara verebileceği zarara aracılık etme çabalarını destekledi. Chen'in ÇKP'yi bir "iktidar partisi" olarak anlaması, Jiang Zemin'in Üç Temsil'inde Partinin rolünün yeniden tanımlanmasının merkezinde yer alıyordu. 2005 yılında, Chen'in yüzüncü doğum yıldönümü münasebetiyle, Parti basını birkaç hafta boyunca Chen'in ÇKP tarihine, teorisine ve pratiğine katkılarının tartışıldığı bir sempozyumun tutanaklarını yayınladı.
Deng 1997'de ölmesine rağmen reformlar, Chen Yun'un reformları sabit tutma ve devleti hala kilit alanlarda görevde tutma tavsiyesine uyan ateşli reformcular olan kendi seçtiği halefleri Jiang Zemin ve Ju Rongci yönetiminde devam etti.
2001 ve 2004 yılları arasında devlete ait işletmelerin oranı yüzde 48 azaldı. Aynı dönemde Jiang ve Zhu gümrük vergisini, ticaret engellerini ve düzenlemeleri de azalttı; bankacılık sisteminde reform yaptı; Mao dönemi sosyal refah sisteminin çoğunu ortadan kaldırdı; Çin ordusunu (PLA) askeri işletmelerden tasfiye etmeye zorladı; enflasyonu düşürdü; ve Dünya Ticaret Örgütü'ne katıldı. Bu hamleler bazı gruplarda, özellikle de özelleştirilen devlet işletmelerinin işten çıkarılan işçilerinde hoşnutsuzluğa yol açtı.
Yerli özel sektör ilk olarak 2005 yılında GSYİH'nın %50'sini aştı ve o zamandan beri daha da genişledi. Yine 2005'te Çin Asya'nın en büyük ekonomisi olarak Japonya'yı geçmeyi başardı. Ancak petrol ve bankacılık gibi bazı devlet tekelleri hâlâ varlığını sürdürüyordu.
2005–2012
Hu Cintao ve muhafazakar Hu-Wen Yönetimi, 2005 yılında Deng Şiaoping'in bazı reformlarını tersine çevirmeye başladı. Gözlemciler, hükümetin daha eşitlikçi ve popülist politikalar benimsediğine dikkat çeker. Sağlık sektörü üzerindeki sübvansiyonları ve kontrolü artırdı, özelleştirmeyi durdurdu, ve emlak fiyatlarının üç katına çıktığı ABD tarzı bir emlak balonunun oluşmasına yol açan gevşek para politikası benimsedi. Ayrıcalıklı devlet sektörü yeni yönetimle büyük yabancı şirketlerle rekabet edebilecek büyük "milli şampiyonların" yükselişini destekleyen hükümet yatırımının birincil müşterisiydi. Çin nihayet 2010'da Japonya'nın ekonomisini geride bıraktı.
2012–2020
Parti genel sekreteri Şi Cinping ve yönetimindeki ÇKP çok sayıda reform arayışındaydı. Bunlardan bazıları devletin ve özel şirketlerin üzerindeki kontrolünü arttırdı. En az 288 firma Komünist Partinin kurumsal yönetimde daha fazla etkisi olmasına ve parti çizgisini yansıtmasına imkan vermek için kurumsal sözleşmelerini değiştirdi. Bu eğilim aynı zamanda, geleneksel olarak parti bağlantılarını önemsizmiş gibi gösteren ancak "daha önce yalnızca grup düzeyinde var olan parti komitelerini resmi olarak kurmak için tüzükleri yeniden yazan" Hong Kong'da kayıtlı firmaları da içerir. Diğer boyutlarda, Ray Dalio'ya göre, Şi dönemine ekonomik açılım, daha çok pazar odaklı karar verme ve kötü yönetilen kamu iktisadi teşebbüslerine desteğin kesilmesi damgasını vurdu.
Artdamaksıl sürtünmesiz ünsüz
Artdamaksıl sürtünmesiz ünsüz sesi bazı konuşulan dillerde kullanılan bir ünsüz sestir. IPA’da bu ses olarak gösterilir.
Çin ekonomik reformu
2020–günümüze
21 Temmuz 2020'de Çin Komünist Partisi genel sekreteri Şi Cinping, Pekin'deki girişimci forumunda bir grup kamu ve özel sektör liderine bir konuşma yaptı. Şi, "Yurtiçi iç sirkülasyonun ana gövde olduğu ve yurtiçi ve uluslararası ikili sirkülasyonlar birbirini karşılıklı olarak desteklediği yeni bir gelişme modelini yavaş yavaş oluşturulması gerektiğinin" altını çizdi.
Artdamaksıl sürtünmesiz ünsüz
Türkçedeki Ğ harfi pek çok zaman bu sesi ifade eder.
Çin ekonomik reformu
2020–günümüze
Şi Cinping döneminin çeşitli yüksek teknoloji sektörlerinde hakimiyetini artırmayı ve ABD hakimiyetini yerinden etmeyi amaçlayan Made in China 2025 ve China Standards 2035 adlı iki kampanya doğrultusunda oldukça farklı ekonomik hedefleri vardı. Bu, ticaret politikalarının daha saldırgan izlenmesinin yanı sıra, Çin'in ticaret kurallarının yazılmasında daha aktif bir rol almaya doğru ilerlediğini gören bir bakış açısıyla uyumludur.
Şi Cinping ve Çin Komünist Partisi, "Komünist Partinin istenmeyen ekonomik ve sosyal unsurlar olarak gördüğü unsurlarla mücadele etmek" için birçok reform yaptı. Reformlar arasında kripto para birimi madenciliği ve ticaretinin yasaklanması, kâr amacı güden eğitimin yasaklanması, ve halka arzların (IPO) yasaklanması ve yeni yetme Çinli milyarderlerin sahip olduğu büyük firmaların büyümesinin engellenmesi vardır.
Ekonomik performans
Otuz yıllık reformdan sonra Çin ekonomisi dünyanın en büyük patlamalarından birini yaşadı. Tarım ve hafif sanayi büyük ölçüde özelleştirilmişken, devlet bazı ağır sanayiler üzerindeki kontrolünü hâlâ elinde tutmaktadır. Finans, telekomünikasyon, petrol ve ekonominin diğer önemli sektörlerinde devlet mülkiyetinin hakimiyetine rağmen, özel girişimciler daha önce kamu teşebbüsüne ayrılan sektörlere doğru artmaya devam etmektedir. Fiyatlar da serbestleştirildi.
Reformdan bu yana Çin'in ekonomik büyümesi çok hızlı oldu ve Doğu Asya Kaplan'larını geçti. Deng Şiaoping'in reformlarının başlangıcından bu yana Çin'in GSYİH'sı on kat arttı. Toplam faktör verimliliğindeki (TFV) artış en önemli faktördü ve 1957-1978 dönemindeki Maocu politikaların zirvesi olan %13,2'lik düşüşle karşılaştırıldığında verimlilik GSYİH artışının %40,1'ini oluşturdu. 1978–2005 dönemi için, Çin'in kişi başına GSYİH'sı ABD'nin kişi başına GSYİH'sının %2,7'sinden %15,7'sine ve Hindistan'ın kişi başına GSYİH'sının %53,7'sinden %188,5'ine yükseldi. Kişi başına düşen gelir yılda %6,6 büyüdü. Ortalama ücretler 1978 ile 2005 arasında altı kat artarken, mutlak yoksulluk nüfusun %41'inden 1978'den 2001'e %5'e düştü. Bazı akademisyenler ekonominin büyük sektörlerinin hesaba katılmaması nedeniyle Çin'in ekonomik büyümesinin olduğundan az gösterildiğine inanır.
Dünya büyümesi üzerindeki etki
Çin, dünya çapında ve bölgesel büyümede lokomotif olarak görülmektedir. Çin'in talebindeki dalgalanmalar Çin, Japonya ve Tayvan'ın Hong Kong Özel İdari Bölge(ÖİB)'lerindeki ihracat büyümesinin sırasıyla yüzde 50, yüzde 44 ve 66'sını oluşturur ve Çin'in Doğu Asya'nın geri kalanıyla olan ticaret açığı, Japonya ve Güneydoğu Asya ekonomilerinin canlanmasına yardımcı oldu. Asyalı liderler, Çin'in ekonomik büyümesini "tüm Asya için bir büyüme motoru" olarak görmektedir.
Eşitsizlik üzerindeki etki
Ekonomik reformlar Çin'de önemli ekonomik büyümeye neden olsa da eşitsizliğin artmasına neden oldu ve Çinli Yeni Sol fraksiyonunun reformları, geri püskürtme girişimi ve tepkiyle sonuçlandı. Çin'in kentsel kesimlerinde yoksulluğu fiilen ortadan kaldıran ve kırsal bölgelerde yoksulluğu büyük ölçüde azaltan hızlı ekonomik büyümeye ve Çin'deki herkesin yaşam standartlarının reform öncesi döneme kıyasla büyük ölçüde artmış olmasına rağmen Çin'in Gini katsayısı, Arjantin ve Meksika gibi bazı Latin Amerika ülkelerinin yanı sıra Amerika Birleşik Devletleri ile karşılaştırılabilir şekilde 0,45'in üzerinde olduğu tahmin edilmektedir.
Artan eşitsizlik, Çin'deki refah devleti sisteminin kademeli olarak geri çekilmesine ve kıyı bölgeleri ile iç kesimler arasındaki farklılıklara bağlanır, ikincisi daha büyük kamu sektörünce yüklenir. Bazı Batılı akademisyenler eşitsizliği gidermek için refah devletini canlandırmanın ve yeniden dağıtan bir gelir vergisi sistemi kurmanın gerekli olduğunu öne sürerken, bazı Çinli iktisatçılar devlet tekellerini özelleştirmenin ve gelirleri nüfusa dağıtmanın eşitsizliği azaltabileceğini öne sürdüler.
Tarım
Reform öncesi dönemde, Çin'in tarımsal performansı son derece zayıftı ve gıda kıtlığı vardı. Deng Şiaoping'in ev sorumluluk sistemini uygulamaya koymasının ardından kullanılan arazi alanındaki azalmaya rağmen tarımsal üretim, reform öncesi dönemdeki %2,7'ye kıyasla yılda %8,2 arttı. Gıda fiyatları yaklaşık %50 düşerken tarımsal gelirler arttı.
Zhao Ziyang anılarında, ev sözleşme sistemini takip eden yıllarda, "serbest bırakılan enerji ... herkesin hayal edebileceğinin ötesinde büyülüydü. Çözülemez olduğu düşünülen bir sorun, sadece bir anda kendi kendine çözüldü. birkaç yıl sonra ... 1984'e gelindiğinde, çiftçilerin aslında satabileceklerinden daha fazla tahılları vardı. Eyalet tahıl ambarları, yıllık satın alma programından dolmuştu."
Temel dönüşüm, ekonominin yalnızca pirinç ve tahıl yetiştirmek yerine nakit mahsulleri (pamuk gibi) giderek daha çok benimsemesiydi. Sebze ve et üretimi o kadar arttı ki, Çin'in tarımsal üretimi her iki yılda bir Kaliforniya'nın sebze endüstrisinin eşdeğerini artırıyordu. Sektördeki büyüme 1984'ten sonra yavaşladı, tarım GSYİH'nın %40'ından %16'sına düştü; Ancak, tarımsal üretkenlikteki artışlar, işçilerin sanayi ve hizmetlerde çalışmak üzere serbest bırakılmasına izin verirken, aynı zamanda tarımsal üretimi de artırdı. Tarımdaki ticaret de serbestleştirildi ve Çin, önceki kıtlıklarının aksine, gıda ihracatçısı oldu.
Sanayi
Reform öncesi dönemde, sanayi büyük ölçüde durgundu ve sosyalist sistem kalite ve verimlilikte iyileştirmeler için çok az teşvik veriyordu. İkili fiyat sisteminin getirilmesi ve işletme yöneticileri için daha fazla özerkliğin getirilmesiyle, üretkenlik 1980'lerin başında büyük ölçüde arttı. Yerel hükümete ve genellikle fiilen özel şirketlere ait olan yabancı işletmeler ve yeni kurulan Kasaba ve Köy İşletmeleri, devlete ait işletmelerle başarılı bir şekilde rekabet etti. 1990'lara gelindiğinde büyük ölçekli özelleştirmeler, hem Kasaba ve Köy İşletmeleri'nin hem de kamu iktisadi teşebbüslerinin pazar payını azaltırken, özel sektörün pazar payını artırdı. Devlet sektörünün sanayi üretimindeki payı 1980'de %81'den 2005'te %15'e düştü. Yabancı sermaye, Çin sanayisinin çoğuna hükmeder ve önemli bir rol oynar.
Ticaret ve yabancı yatırım
Bazı akademisyenler, Çin'in ekonominin hemen hemen her sektöründe yabancı mallardan kaynaklanan rekabetle, diğer büyük ve kalabalık uluslar arasında alışılmadık derecede yüksek bir açıklığı koruduğunu iddia etmektedir. Yabancı yatırım, özellikle ağır sanayide kalite, bilgi ve standartların büyük ölçüde artmasına yardımcı oldu. Çin'in deneyimi, küreselleşmenin yoksul ülkeler için refahı büyük ölçüde artırdığı iddiasını desteklemektedir. Reform dönemi boyunca, hükümet gümrük vergilerini (tarifeleri) ve diğer ticaret engellerini indirdi ve genel tarife oranı %56'dan %15'e düştü. 2001 yılına gelindiğinde, ithalatın %40'ından azı tarifelere tabiydi ve ithalatın yalnızca yüzde 9'u lisans ve ithalat kotalarına tabiydi. Reform başlangıç döneminde bile korumacı politikalar genellikle kaçakçılıkla atlatıldı. Çin, DTÖ'ye katıldığında, diğer gelişmekte olan ülkelerden çok daha sert koşulları kabul etti. Ticaret, aynı dönemde GSYİH'nın %10'unun altından GSYİH'nın %64'üne yükseldi. Çin, en açık büyük ülke olarak kabul edilir; 2005 yılına kadar, Çin'in sanayi ürünleri üzerindeki ortalama yasal gümrük vergiisi %8,9'du. Bu ortalama Arjantin için %30,9, Brezilya için %27,0, Hindistan için %32,4 ve Endonezya için %36,9 idi.
Çin'in ticaret fazlası ABD'deki bazıları tarafından Amerikan işlerini tehdit ediyor olarak görülmektedir. 2000'li yıllarda Bush yönetimi, Çin mallarının ithalatını sınırlamak için gümrük vergileri ve kotalar gibi korumacı politikalar izledi. Bazı akademisyenler, Çin'in artan ticaret fazlasının, yeni bir olay olmadığını, daha gelişmiş Asya ülkelerindeki sanayilerin Çin'e taşınmasının sonucu olduğunu iddia etmektedirler. Çin'in, üreticilerin 2002'den beri ihracat için Katma değer vergisi (KDV) ödemekten kaçınmasına ve para biriminin değerinin düşmesine izin veren ticaret politikası, aşırı gelişmiş bir ihracat sektörü ve genel olarak ekonominin bozulmasıyla sonuçlanarak gelecekteki büyümeyi engelleyebilecek bir sonuçtur.
Deng'in yönetinde yükselişi üzerine yabancı yatırım da serbestleştirildi. 1980'lerin başında vergi ve düzenlemelerden muaf tutarak yabancı sermayeyi çekmek için Özel ekonomik bölgeler (ÖEB'ler) kuruldu. Bu deney başarılı oldu ve ÖEB'ler tüm Çin kıyılarını kapsayacak şekilde genişletildi. 1989 öğrenci protestolarından sonra doğrudan yabancı yatırım kısa bir süreliğine düşmesine rağmen, 2004'te yeniden 160 milyar'a yükseldi.
Hizmetler
1990'larda finans sektörü liberalleştirildi. Çin Dünya Ticaret Örgütü'ne (DTÖ) katıldıktan sonra, hizmet sektörü önemli ölçüde serbestleştirildi ve yabancı yatırıma izin verildi; perakende, toptan satış ve dağıtım üzerindeki kısıtlamalar sona erdi. Bankacılık, finansal hizmetler, sigorta ve telekomünikasyon da yabancı yatırıma açıldı.
Çin'in bankacılık sektörüne, büyük ölçüde verimsiz ve tekelci olan dört büyük devlet bankası hakimdir. Çin'in en büyük bankası ICBC, dünyanın en büyük bankasıdır. Verimsiz devlet yönetimi nedeniyle finans sektörü, genel olarak ekonomi üzerinde bir engel olarak görülür. Çoğunlukla yerel yönetimlere ve kar amacı gütmeyen kamu iktisadi teşebbüslerine siyasi amaçlarla, özellikle de işsizliği düşük tutma siyasi hedefiyle verilen takipteki krediler, mali sistem ve ekonomi üzerinde büyük bir yüktür ve 2000 yılına kadar GSYİH'nın %22'sini aşmış ve hükümetin bu bankaların yeniden sermayelendirilmesi nedeniyle 2006'da %6,3'e düşmüştür.
2006 yılında, toplam geri ödenmemiş kredilerin miktarının 160 milyar $ olduğu tahmin ediliyordu. Gözlemciler, bu sorunu çözmek için bankacılık sisteminin özelleştirilmesini tavsiye etmektedir ki bu, dört banka borsada işlem gördüğünde kısmen gerçekleştirilen bir hareketti. Çin'in mali piyasaları olan Şanghay Menkul Kıymetler Borsası ve Shenzhen Menkul Kıymetler Borsası GSYİH'nın yalnızca %11'ini oluşturduklarından sermaye artırmada nispeten etkisizdirler.