cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rubus allegheniensis
Rubus allegheniensis, gülgiller (Rosaceae) familyasından, Kuzey Amerika'nın doğusunda Britanya Kolumbiyası ile Kaliforniya'da yetişen, meyveleri yenen bir bitki türü.
Morfoloji
Boyu 5 fit yüksekliğindedir. Yaprakları alternat, meyvesi koyu menekşeden siyaha kadar değişken renkte böğürtlensidir
Kurt Angle
Güreş kariyerine ECW'da sunucu olarak başlayan Angle kısa bir sürede WWE'ye geçmiştir. 2006 yılında ise kontratı bittiğinden WWE'den ayrılmıştır. WWE Hall Of Fame 2017'ye girmiştir. 3 Nisan 2017 Raw şovunda Vince McMahon Raw Genel Menajeri olduğunu duyurdu. Ayrıca Kurt Angle olimpiyat oyunu kazanan bir profesyonel güreşçidir.
World Wrestling Federation/Entertainment (1999-2006)
Kurt Angle, Survivor Series 1999'da debut oldu. İlk maçını Shawn Staisak ile yaptı, kazandı. Birkaç güreşçiyle güreşti. Fakat sonra, kendini aşırı derecede överek kötü adam oldu. Royal Rumble 2000'de Tazz'den Tazzmission hareketiyle bayıldı. Daha sonra, No Way Out 2000'de hem Kıtalararası, hem de Avrupa kemerlerini kazanarak "Eurocontinental Title"'ı buldu.
WrestleMania 2000'de Chris Jericho ve Chris Benoit ile karşılaştı. Kıtalararası kemerini Benoit'e, Avrupa kemerini ise Jericho'ya kaybetti. Tekrar almak için uğraştı ama alamadı.
Angle, 2000 baharında Edge ve Christian ile takım oluşturarak ECK takımını oluşturdu. Daha sonra da Rhyno da gruba dahil oldu.
Kurt Angle, King of the Ring 2000'i kazandı. Kazandıktan sonra Undertaker'ın motorunu parçaladı. Tabii o da sinirlenince ona bir scooter hediye etti. Angle ve Taker, Fully Loaded 2000'de karşılaştı ve kaybetti.
Triple H, Stephanie'yi Trish Stratus ile aldatınca (hikayede), Stephanie de Kurt Angle ile birlikte oldu. Pişman olan Triple H, onu Angle'ın ellerinden almaya gitti, ama iş işten geçmişti. İkisi WWE Şampiyonluğuna, SummerSlam 2000'de maça çıkacaklarına söz verdiler. Ama o zamanların WWE şampiyonu The Rock olduğu için maç üç adamlı oldu. Triple H ve Angle, The Rock'a yenildiler.
Kurt Angle, Stephanie'ye kötü örnek olarak kendisini nefret ettirmeyi başardı. Bu sürede Triple H iyi adam oldu. Bir maçta Triple H ve The Rock, Kurt Angle ile Chris Benoit'i yendiler. Ayrıca Chris Benoit, Stephanie'yi tokatlamıştı, Angle'da ona bunu yapmamasını söylemişti, ama fayda etmedi.
No Mercy 2000'de Rikishi'nin yardımıyla WWE kemerini The Rock'un elinden aldı. Armageddon 2000'de 6 adamlı kafes maçı yapıldı. Angle maçı The Rock'u tuş ederek kazandı. Kemeri tam 126 gün sonra The Rock'a No Way Out 2001'de kaybetti. Kaybettikten sonraki bir maçta The Rock ile rövanş maçı yaptı ama maçın ortasında Chris Benoit, Angle'ın olimpiyat kemerlerini çaldı. Bu sırada Chris Benoit ile kariyerinin en büyük feudunu başlattı.
WrestleMania X-Seven'da Chris Benoit ile maç yaptı, maçın bir noktasında Benoit'e Crippler Crossface yaptı, maçı kazandı. Backlash 2001'de rövanşı yapıldı ve yine Angle kazandı. Haziran 2001'de, bir Raw programında Chris Benoit ile kafes maçına çıktı. Benoit'den hayatı boyunca unutamayacağı bir Diving Headbutt yemişti.
WCW, WWE'yi istila etmeyi başarınca Angle tekrar iyi adam oldu. Invasion 2001'de Angle, tüm WCW üyelerine Angle Slam ile saldırdı, daha sonra Booker T'ye Ankle Lock yaptı, maçın sonuna doğru Stone Cold Steve Austin tarafından saldırıya uğradı. Olaylar gelişti ve SummerSlam 2001'de Stone Cold ile maça çıktı. Maç sonuçsuz bitti ve Stone Cold kemerini korumuştu.
2014 Kış Olimpiyatları'nda kısa kulvar sürat pateni
Yarışma takvimi
4 kategoride yapılan yarışlar aşağıdaki tarih ve saatlerde başlamıştır. Verilen tüm zamanlar yerel saat dilimine göredir. (UTC+04.00).
Ön Eleme
Maksimum 120 sporcu (60 erkek 60 kadın) yarışmalara katılmıştır. Katılım için Kasım 2013’te gerçekleştirilen dünya kupası sonuçları dikkate alınmaktadır.Ülke olimpiyat komiteleri kendilerine tanınan kotaya göre maksimum 5 erkek ve 5 kadın sporcu ile yarışmalara katıldılar. Ev sahibi Rusya 10 sporcu ile katılmatı garantilemiştir.
Apple tarafından satın alınan şirketler listesi
Apple Inc., ABD merkezli, tüketici elektroniği ve yazılım ürünleri tasarım ve üretimi odaklı çok uluslu şirket. Cupertino, Kaliforniya'da, 1 Nisan 1976 yılında Steve Jobs, Steve Wozniak ve Ronald Wayne tarafından kurulmuştur, ve 3 Ocak 1977'de açılmıştır Şirketin donanım ürünleri; Macintosh (kişisel bilgisayar), iPod (taşınabilir medya oynatıcısı), iPad (tablet bilgisayar), iPhone (akıllı telefon) olarak bilinir. Yazılım ürünleri ise, Mac OS X (işletim sistemi), iTunes (medya tarayıcı) ve iLife (multimedya ve yaratıcı yazılım paketi) olarak bilinir. Apple, birçoğu yazılım alanında olmak üzere 21 şirket satın alması, 2 şirket hissesi alımı ve 5 şirket satışı gerçekleştirmiştir. Bu birleşme ve satın almalarının çoğu için finansal detaylar açıklanmamıştır.
Apple'ın genel iş felsefesi kolayca mevcut şirket projelerine entegre edilebilir küçük şirketler edinmektir. Örneğin; Apple, Emagic şirketini ve onun profesyonel müzik yazılımı Logic Pro'yu 2002 yılında satın aldı. Bu alımla dijital ses iş istasyonu yazılımı GarageBand ortaya çıktı ve iLife yazılım paketinin bir parçası olarak kullanıldı.
Şirketin en büyük satın alımı, NeXT firmasının 1996 yılında US$400 milyon karşılığında satın alınmasıdır. Apple'ın bir yılda en fazla satın alımı 2002'de 5 şirket alımıyla gerçekleşti. Bunlar; Nothing Real, Zayante, Silicon Grail Corp-Chalice (Silicon Grail), Propel Software ve Emagic şirketleridir.
Red Motion
Red Motion (tüm büyük harflerle stilize edilmiştir) Güney Koreli kız grubu AOA'nın dördüncü single albümüdür. 14 Ekim 2013'te FNC Entertainment tarafından yayınlandı. "Confused", single albümün başlık şarkısı olarak kullanıldı. AOA'nın yedi üyeli olarak yayınladığı ilk single'dir
Yayınlanma
Alt grup AOA Black'in "Moya" adlı şarkısını çıkardıktan sonra AOA, hayranlarına albümlerinin fotoğraf çekiminden bazı görüntüleri göstererek sonbaharda bir geri dönüş gerçekleştireceklerini açıkladılar. Görüntülerde üyeler melek olarak tasvir edildi. Daha sonra 3 Ekim 2013'te YouTube aracılığıyla bir video teaser yayınlandı. 7 Ekim 2013'te yayınlanan ikinci bir teaser yayınlandı.
AOA, başlık şarkısı "Confused" ile birlikte albümleri Red Motion 'ı yayınladı. Ayrıca albümde yer alan bir diğer şarkı "We Belong Together" da yayınlandı. Her iki şarkı da grubun lideri Jimin tarafından yazılmıştır.
Promosyon
10 Ekim 2013'te AOA, "Confused" şarkısını tanıtmak için M Countdown'da performans sergiledi. Grup ayrıca şarkılarını Inkigayo, Show Champion, Show! Music Core, MTV's The Show ve Music Bankde de seslendirdi.
Şarkı listesi
CD single'ın parçaları aşağıdaki gibidir:
Gaz yağı
Gaz yağı ya da taş yağı (İngilizce: lamp oil, kerosene, veya paraffin), rafinerilerde benzinden sonra elde edilen teknik ve endüstriyel adıyla kerosen denilen bir sıvı yakıttır. Önceleri sadece gaz lambalarında aydınlatma amacıyla kullanılırken, sonradan bazı maddeler eklenerek ısıtma, soğutma, traktör yakıtı ve jet motorlu uçak yakıtı olarak kullanılmaya da başlanmıştır.
Gaz yağı direkt yanmadığından kumaşa (bez, çaput, vs.) döküp yakılabilir. Gaz yağı zift lekelerini çözer, sentetik boya ve asfalt gibi maddeleri de inceltebilir. Yanıcı madde özelliği olup, tehlikeli bir maddedir. Normalde şeffaftır, bilinmesi için renklendirilmiş de olur.
Arıköy, Muş
Arıköy, Muş ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı, 1917 yılı kayıtlarında Gelialiyan olup, Kurmanci'de "geliyê eliyan" sözcüğü "Aliler boğazı" anlamına gelmektedir.
Coğrafya
Köy, Muş il merkezine 28 km uzaklıktadır.
Ingrid Haebler
Ingrid Haebler (d. 20 Haziran 1929 – ö. 14 Mayıs 2023), Avusturyalı piyanist.
Yaşamı ve kariyeri
Haebler, 20 Haziran 1929'da Viyana, Avusturya'da doğdu. Ailesiyle üç yaşındayken Polonya'ya taşındılar. Claudio Arrau, Robert Casadesus ve Bronislaw Huberman gibi çocukluğu döneminde evlerine gelen ünlü müzisyenlerin etkisiyle müziğe yöneldi. Kendisindeki piyano çalma yeteneğini keşfeden ise Casadesus oldu. Salzburg Mozart Üniversitesi, Viyana Müzik Akademisi, Cenevre Müzik Konservatuarı'nda ve Paris'te Marguerite Long'un yanında eğitim gördü. 1950'li yıllardan 1980'lere kadar Dünya çapında gerçekleştirdiği turne ve albüm çalışmalarıya öne çıkmıştır. Denon firmasından piyasaya sürdürdüğü Mozart'ın piyano sonatlarından oluşan set halindeki albümü en iyi çalışmaları arasında yer almaktadır. Aynı zamanda Mozart'ın tüm piyano konçertolarını (tümünü iki kez) ve Schubert'in tüm sonatlarını kendi müzik tarzına göre kaydetti. Johann Christian Bach'ın klavye konçertolarını bir fortepiano üzerinde Eduard Melkus yönetimindeki Viyana Capella Akademisi Topluluğu'yla ve Mozart'ın 1-4 no'lu klavye konçertolarını Philips Plakçılık'tan yine aynı topluluk ve yönetmenle hazırlayan ilk Avusturyalı birkaç müzisyenden birisiydi. Kemancı Henryk Szeryng ile yaptığı Mozart ve Beethoven çalışmaları özellikle değerliydi.
Repertuarı Bach'tan Stravinsky'ye kadar uzanan müzisyen Avrupa, Kuzey Afrika, Avustralya, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Japonya'yı kapsayan turneler düzenledi. 1954'ten itibaren Salzburg Festivali'nde yıllık gösterilere başladı. Çalışmalarıyla Uluslararası Mozart Vakfı tarafından verilen Lilli Lehmann Madalyası'nın sahibi oldu.
Ölümü
Haebler, 14 Mayıs 2023'te doğum yeri Viyana, Avusturya'da 93 yaşında ölmüştür.
Saint-Nectaire (peynir)
Saint-Nectaire, Auvergne bölgesinin merkezinde yer alan Saint-Nectaire şehrinde üretilen, adını da buradan alan özel bir inek sütü peyniridir. Peynire bu adın Henri de la Ferté Senneterre (1600–1681) tarafından verildiği bilinmektedir. Günümüzde patenti alınan peynir Fransa genelinde sadece Auvergne bölgesinde bulunan 72 çiftlikte (bunlardan 52si Puy-de-Dôme, 20si Cantal departmanında) üretilme iznine sahiptir.
Zeta sabiti
Matematikte zeta sabiti, bir tam sayının Riemann zeta fonksiyonunda yerine yazılmasıyla elde edilen sayıdır. Bu madde farklı tam sayı değerleri için zeta fonksiyonu özdeşlikleri içermektedir.
0 ve 1'de Riemann zeta fonksiyonu
eşitliği geçerlidir. 1 noktasında bir kutup bulunur.
Pozitif çift tam sayılar
Pozitif çift tam sayılar kümesi Euler tarafından bulunan ve Bernoulli sayılarıyla ilintilendirilen şu özdeşliği içerir:
n\ge 1 koşulunu sağlayan birkaç değer aşağıda verilmiştir.
Pozitif çift tam sayılardaki zeta ile Bernoulli sayıları arasındaki ilişki şu şekilde yazılabilir:
Burada A_n ve B_n tüm çift n değerlerine karşılık gelen tam sayılardır. Bu değerlerin bir bölümü aşağıdaki tabloda verilmiştir.
\eta_n'nin yukarıda gösterildiği gibi B/A katsayısı olması durumunda eşitliği sağlanır ve özyinelemeli çözümle
ifadesine ulaşılır.
Bu özyinelemeli ilişki Bernoulli sayılarından da bulunabilir.
Çift sayılarda geçerli olan dizi, 0 noktası yakınında kotanjant fonksiyonunun Laurent açılımı yardımıyla da elde edilebilir.
Pozitif tek tam sayılar
İlk birkaç tek doğal sayı için
eşitlikleri sağlanır.
ζ(3) (Apéry teoremi) ve ζ(2n+1) (n ∈ N) kümesinin sonsuz çoklukta elemanının irrasyonel olduğu bilinmektedir. Riemann zeta fonksiyonunun da pozitif tek sayılar kümesinin kimi alt kümeleri için irrasyonel elemanlara sahip olduğu gözlenmiştir. Örneğin; ζ(5), ζ(7), ζ(9) ve ζ(11)'den en az birinin irrasyonel olduğu kesindir.
Bir bölümü aşağıda verilen özdeşliklerin çoğu Simon Plouffe tarafından bulunmuştur. Bu özdeşliklerin kayda değer yanı çok hızlı yakınsamaları ve üç basamağa varan kesinlik oranına ulaşmalarıdır.
ζ(5)
Plouffe
ve
özdeşliklerini bulmuştur.
ζ(7)
Toplam, Lambert serisi biçiminde verilmiştir.
ζ(2n+1)
şeklinde tanımlanan büyüklükler
biçiminde ilişki dizileri verir. Burada ve D_n pozitif tam sayılardır. Plouffe aşağıdaki değerleri de bulmuştur.
Bu sabitler Bernoulli sayıları toplamı biçiminde de yazılabilir.
Negatif tam sayılar
eşitliği sağlanır.
n\ge 1 için
"açık sıfırlar" olarak adlandırılan değerlere negatif çift tam sayılarda rastlanır.
Negatif tek tam sayıların ilk birkaç değeri aşağıda verilmiştir.
Bu sayılar Bernoulli sayılarına benzer biçimde çok büyük negatif tek tam sayı değerleri için küçük değerlere sahip değillerdir. Bu değerlerin ilki için 1 + 2 + 3 + 4 + · · · maddesine bakılabilir.
Türevleri
Zeta fonksiyonunun negatif çift tam sayılardaki türevi aşağıdaki gibidir.
Bu türevin ilk birkaç değeri şu şekildedir:
Aşağıdaki eşitlikler de sağlanır.
Burada A Glaisher-Kinkelin sabitine karşılık gelmektedir.
Tekeli, Çemişgezek
Tekeli, Tunceli ilinin Çemişgezek ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Yerleşimden 1530 yılı tahririnde, "Ahtük" adıyla Çemişkezek sancağının Ulukale nahiyesine bağlı bir köy olarak bahsedilmektedir. 16. yüzyıl kayıtlarına göre köyde; 1518 yılında 12, 1541 yılında da 34 hane olmak üzere sadece Gayrimüslim nüfus yaşamaktadır. 1691 yılı Cizye Defterinde de, "Ahtok" adıyla Gayrimüslim nüfusun yaşadığı köyler arasında yer almaktadır. Günümüzde Tekeli köyünün bir mezrası olan Taşlık yerleşimi 16. yüzyıl başlarında "Bırastik" adıyla müstakil bir köy olup, 1691 yılı Cizye Defterine göre bu köyde Gayrimüslim nüfusun yaşadığı köyler arasında yer almaktadır. Türkiye Cumhuriyeti döneminde Toratlı köyünün bir mezrası olan yerleşim, 12 Mayıs 1970 tarihinde Tekeli adıyla yeniden köy statüsüne kavuşmuştur.
Coğrafya
Tunceli iline 139 km, Çemişgezek ilçesine 16 km uzaklıktadır.
Broken Lance
Broken Lance, Edward Dmytryk tarafından yönetilen ve yapımcılığını Sol C. Siegel'in üstlendiği 1954 yapımı bir Amerikan western filmidir. Filmde Spencer Tracy, Robert Wagner, Jean Peters, Richard Widmark ve Katy Jurado rol alıyor.
Technicolor ve CinemaScope ile çekilen film, orijinalinde Edward G. Robinson rolünde bu sefer Tracy'nin yer aldığı House of Strangers'ın (1949) yeniden çevrimidir. Bu kez New York'ta bir İtalyan bankacı yerine bir kovboy sığır baronu filmde anlatılmıştır. Phillip Yordan'ın senaryosu Jerome Weidman'ın I'll Never Go Any More adlı romanından uyarlanmıştır. Hikayenin Kral Lear'a güçlü benzerlik taşıdığı yaygın olarak belirtilmiştir.
Placia
Placia veya Plakia veya Placie veya Plakie (Eski Yunanca: Πλακίη), aynı zamanda Placa veya Plaka veya Place veya Plake (Πλάκη) olarak da bilinir, Kyzikos'un doğusunda Mysian Olympus'un eteklerinde, Propontis kıyısında bulunan bir antik Mysia kasabasıydı. Bir Pelasg kasabasıydı.Kasaba, Pseudo-Scylax'ın Periplus'ında ve Pomponius Mela, Halikarnaslı Dionysius ve Yaşlı Pliny eserlerinde geçmektedir.
Yerleşim günümüzde Kurşunlu olarak bilinen yerleşimin yakınlarında bulunmaktadır. Karacabey'in 42 km uzağındadır. Placia antik kenti kalıntıları bugün kü Tofaş yazlık sitesinin içinde kalmıştır. Etrafı Ihlamur ormanları ile kaplıdır. Karadağ (833 m) kuzey eteklerinde yer almaktadır.
Placia, Plakie olarak okunmaktadır. Bizans ve Osmanlı Sarayına yerleşik Kurşunlu köyündeki Rumlar tarafından özellikle tekir balığı ve barbun balığı ve hatta bazı mezeler ve balın saraya taşındığı bilgisi bulunmaktadır.
1835 yılındaki belgelere göre,
Kurşunlu köyü 65 haneli. Köyde sebze yetiştirilen bostan tarlası çok. Ayrıca, kömürcülük çok yaygın. Köyün at varlığının 13’ü katırdır. Bu da köyün sırtını dayandığı Karadağ’dan katırla taşıma yapıldığının göstergesidir. Karadağ’ın aynı zamanda keçi yetiştirmede önemli bir yer tuttuğunu köyün toplam keçi varlığı sayısından takip etmek mümkün. Diğer köylere kıyasla dutluk, koyun ve manda yok. Köyde 3 değirmen var. Bir tanesi köyde 120 dönüm tarlası olan ailenin. 5 hanenin hiçbir gelirinin olmadığı köyde Kocakarıoğlu Koti’nin yıllık geliri 9.478 kuruştur. Gelirlerinin toplamı 137.966 kuruş olan köylüler, 5.983 kuruş a’şar (tarım dışı gelirlerin vergisi) ve 7.466 kuruş vergi vermiş.1835 yılında köyün Papazı Yorgi veled-i Yamandi, Muhtarı Foti v. Yani idi. 1337 (hicri) tarihli bir belgeye göre, Kurşunlu köyünde karaya oturan silah yüklü bir taka ahali tarafından yağmalanmış ve ahaliyle yapılan çatışma sonucunda çıkan yangında birçok hane yanmış.
Kaynak: https://www.belgeseltarih.com/karacabeyin-eski-rum-koyleri/
Amerika Birleşik Devletleri'nde ölüm cezası
Ölüm cezası İngiliz Hukuku'nda pek çok suçun cezasıydı ve tüm Amerikan kolonilerinde Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi öncesindeki dönemde uygulanmıştır. Cezanın infazı ve ölüm cezasına tabi olan suçlar zamana ve eyaletlere göre değişmiştir. 1976'dan beri en yaygın kullanılan metod zehirli iğnedir. Ölüm cezası, 1976 yılında eski durumuna getirildiğinden beri 34 eyalette uygulanmaktadır.
2013 yılında ABD'de 39 hükümlü idam edilmiştir ve 3.088 hükümlü de ölüm sırasında bulunmaktadır. Texas, Oklahoma, Florida, Missouri, Ohio, Virginia ve Arizona başta olmak üzere pek çok eyalet sıklıkla insan öldürme suçundan hüküm giymiş kişileri idam etmektedir. Şu ana kadar en çok idam Teksas'ta gerçekleşmiştir. Oklahoma ise nüfus başına en çok idamın gerçekleştiği eyalettir. Buna karşın Michigan, Wisconsin ve Maine ölüm cezası uygulamasını 19. yüzyılda kaldırmıştır.
Tarihçe
İngiliz Kuzey Amerikan kolonilerinde kayda geçen ilk ölüm cezası, 1608 yılında Jamestown Kolonisi'nde İspanya hükûmeti için casusluk yaptığı iddiası ile Kaptan George Kendall'ın infaz mangası ile idamıdır.
Amerikan Bağımsızlık Savaşı sırasında İngiliz Binbaşı John André, casusluk suçundan hüküm giydikten sonra 2 Ekim 1780'de Tappan, New York'ta Kıta Ordusu tarafından asılarak idam edilmiştir.
M. Watt Espy ve John Ortiz Smykla tarafından düzenlenen Espy belgesine (The Espy file) göre 1608 ve 1991 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri ve selefi kolonilerde 15,269 kişi idam edilmiştir. 1930'dan 2002'ye kadar ABD'de 4,661 idam gerçekleştirilmiş ve bunların yaklaşık üçte ikisi ilk 20 yıl içerisinde infaz edilmiştir. Buna ek olarak Amerika Birleşik Devletleri Ordusu 1916 ile 1955 yılları arasında 135 askeri idam etmiştir.
ABD tarihinde tek seferde infaz edilen en fazla ölüm cezası 1862 Dakota Savaşı'nda insan öldürme ve tecavüz suçlarından hüküm giyen 38 Kızılderili asıllı Amerikalının idamıdır. Hükümlüler 26 Aralık 1862'de Mankato, Minnesota'da aynı anda idam edilmişlerdir. Dört taraftan halatlarla tutulan geniş bir platform üzerinde duran hükümlüler platformu tutan halatın kesilmesi ile asılarak idam edilmişlerdir. Fakat bir hükümlünün boynundaki ip kopmuş ve yeniden asılarak idam edilmiştir. ABD tarihinin ikinci büyük toplu idamı da asma yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. 1917 Houston İsyanı'nda yer alan 13 Afrika asıllı Amerikalı asker bu fiilleri nedeniyle idam edilmiştir. Askeri nedenlerle olmayan en büyük toplu idam ise 1723'te orijinal 13 koloniden birisinde 26 hükümlü korsanın Admiralty Court emriyle Newport, Rhode Island'da asılması ile gerçekleşmiştir.
Birlik kurulmadan önce terk
Bazı eyaletlerde ölüm cezası hiç var olmamıştır. Bu eyaletlerden ilki birliğe girdikten kısa bir süre sonra bu cezayı kaldıran Michigan'dır. (Fakat ABD hükûmeti 1938 yılında Milan, Michigan Federal Islah Kurumu'nda Tony Chebatoris'i idam etmiştir.) Michigan'ın dördüncü Anayasası'nın (1963'te kabul edildi, 1964'te yürülüğe girdi.) 4. maddesinin 46. fıkrası ölüm cezasını içeren herhangi bir yasanın kabulünü yasaklamaktadır. Söz konusu hükmü değiştirme çalışmaları yapılsa da sonuç alınamamıştır. 2004 yapılan ve bazı durumlarda ölüm cezasına izin veren anayasa değişikliği teklifi parlamentodan geçememiş ve Kasım ayında yapılacak olan referandumda yer almamıştır. Yasa için başlatılan halk girişimi de yeterli çoğunluğa ulaşamamıştır.
[[|küçükresim|
]]
Ölüm cezasının uygulanmadığı diğer yerler
Wisconsin (bir kişinin idam edildiği tek eyalet), Rhode Island (sonradan yeniden ölüm cezası getirilse de uygulanmamış ve tekrar kaldırılmıştır.), Maine, North Dakota, Minnesota, West Virginia, Iowa ve Vermont eyaletleri uzun süredir ölüm cezasının uygulanmadığı eyaletlerdendir. Washington'da da 1957 yılından beri ölüm cezası uygulanmamaktadır. Oregon ise 1964 yılında gerçekleştirdiği halk oylaması sonucunda ölüm cezasını kaldırmıştır. Fakat 1984'te gerçekleştirilen halk oylaması ile tekrar ölüm cezası kabul edilse de mahkeme kararları sonucunda uygulamaya geçilmemiştir.
Yürürlükten kaldırma
District of Columbia ve 19 diğer eyalette ölüm cezasının uygulanmasına imkân tanıyan bir kanun bulunmamaktadır.
Notlar:
New Mexico'da yürürlükten kaldırmadan önce cezası kesinleşen iki hükümlünün idam edilmesi mümkündür. Connecticut'da da yürürlükten kaldırmadan önce suçu sabit olan on bir hükümlü idam edilebilir. Illinois'de ise ölüm cezasını kaldıran yasa 1 Temmuz 2011'de yürülüğe gireceğinden ölüm sırasında bulunan hükümlüler normal hapishane hücrelerine transfer edilmişlerdir. Maryland'de de New Mexico ve Connecticut'da olduğu gibi ölüm cezasını yürürlükten kaldıran hüküm geçmişe etkili değildir. Ancak Vali Martin O'Malley, yasa kapsamına girmeyen dört hükümlünün cezasını Ocak 2015'te şartlı tahliyesiz ömür boyu hapse çevirmiştir.
Yukarıdaki eyaletlerden sadece beş tanesi yasa ile ölüm cezasını yürürlükten kaldırmıştır. İki tanesi de yargı kararları ile de facto yürürlükten kaldırma yoluna gitmiştir. Geri kalan eyaletler ise ya ertleme kaldırılmadan ölüm cezası uygulamasını terk etmiş ya da mevcut kanunları ölüm cezasının yeniden uygulanmasına imkân tanımamıştır.
2008 yılında Nebraska'nın, 2004 yılında New York ve Kansas'ın, 1984 yılında da Massachusetts'in ölüm cezasına ilişkin kanunları eyalet mahkemelerince anayasaya aykırı bulundu. New York ve Massachusetts'de ölüm sırası uygulamasına son verildi. Dört eyaletten sadece Nebraska'da Yüce Mahkeme'nin ölüm cezasının anayasaya uygunluğuna hükmettiği 1976 tarihli kararına dayanılarak idam uygulamasına devam edilmiştir. New York ve Massachusetts'de ölüm cezasının geri getirilmesine ilişkin çalışmalar yürütülse de başarılı olamamıştır. Kansas'ta ise Kansas Yüce Mahkemesi'nin ölüm cezasına ilişkin olan eyalet kanununu anayasaya aykırı bulduğu State v. Kleypas kararı temyiz edilmiş ve ABD Yüce Mahkemesi kararı bozarak ölüm cezası uygulamasını geri getirmiştir. New York 1860 yılında ölüm cezasını geçici olarak kaldırmıştı. Nebraska, 1976 yılından beri hepsi 1990'lı yıllarda olmak üzere elektrikli sandalye yöntemiyle üç idam gerçekleştirmiştir. 8 Şubat 2008'den tarihinde elektrikli sandalye yöntemi Nebraska Yüce Mahkemesi tarafından anayasaya aykırı bulunsa da yeni bir kanunla zehirli iğne yöntemiyle idam yasal hale getirilmiştir.
5 Nisan 2012'de Connecticut Senatosu gelecekte işlenen suçlara ilişkin ölüm cezası verilmesini yasaklayan bir kanun teklifi kabul etmiştir. (20 karşı 16) Temsilciler Meclisi daha önce de benzer kanun tekliflerini kabul etmişti ancak senatoda kabulü gerçekleşmemişti. Teklif temsilciler meclisinde 11 Nisan'da 86'ya karşı 62 oyla kabul edilmiş, 25 Nisan'da da Vali Dan Malloy'un imzası ile yasalaşmıştır. Connecticut son 50 yılda sadece bir kişiyi idam etmiştir. New Mexico'da olduğu gibi Connecticut'da çıkarılan yasa da geçmişe etkili değildir. Bu nedenle yasa çıkmadan önce ölüm sırasında olan 11 hükümlü idam edilecektir.
21 Şubat 2013'te Maryland'de ölüm cezası uygulamasını kaldıran kanun teklifi Senato Adli İşlemler Komisyonu'nda 6'ya karşı 5 oyla kabul edilmiş ve Senato'dan da 6 Mart'ta 27'ye karşı 20 oyla geçmiştir. Temsilciler Meclisi Adli Komitesi 11 Mart'ta 14'e karşı 8 oyla teklifi kabul etmiş ve Meclis'ten de 82'ye karşı 56 oyla 15 Mart'ta geçmiştir. Vali Martin O'Malley'nin teklifi imzalayıp yasalaştırması ise 2 Mayıs 2013'te mümkün olmuştur. Maryland'de çıkarılan söz konusu yasa da geçmişe etkili değildir. Yürürlük tarihinden önce ölüm cezası alan hükümlülerin idamı gerçekleştirilecektir.
1976 yılından beri ölüm cezasına imkân veren yasaların uygulanmadığı yargı bölgeleri New Hampshire, Kansas ve ABD Ordusu'dur. Fakat söz konusu yerler kalabalık bir ölüm sırasına sahiptir.New Jersey'de ise 1976 yılından ölüm cezasının kaldırıldığı 2007 yılına kadar kimse idam edilmemiştir.
Puerto Rico
Puerto Rico'nun anayasası açıkça ölüm cezasını yasaklamaktadır. "Ölüm cezası var olmamalıdır." hükmü ile anayasasında benzer bir hüküm bulunan Michigan haricinde ABD'nin tüm eyalet ve bölgelerinden ayrılmaktadır. (On bir eyalet ve District of Columbia kanunlarla ölüm cezasını kaldırmışlardır.) Ancak Puerto Rico'da işlenen bir suç federal hükümetin yargı çevresine dahil olan bir yerde işlenmişse ölüm cezası verilebilmesi mümkündür.
Yüce Mahkeme tarafından askıya alınma
ABD'de ölüm cezası Yüce Mahkeme'nin Furman v. Georgia kararı sonrasında 1972'den 1976 yılına kadar uygulanmamıştır. Furman öncesi gerçekleştirilen son idam 2 Haziran 1967'de Luis Monge'un idamıdır. Söz konusu davada mahkeme ölüm cezasını Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nın Sekizinci Eki'nde yer alan zalim ve alışılmadık ceza verilmesi yasağına aykırı bularak ölüm cezasının anayasaya aykırılığına hükmetmiştir. Mahkeme ölüm cezasının tek başına (per se) anayasaya aykırılığına hükmetmemiştir.
Furman kararında Yüce Mahkeme birleştirilmiş bir grup dosyayı göz önüne alarak karar vermiştir. Ana davanın konusu Georgia'nın ölüm cezasına ilişkin kanunununda üniter yargılama prosedürü ile yani jurinin, sanığın suçlu veya masum bulunduğunu açıkladıktan hemen sonra sanık suçlu ise ölüm veya ömür boyu hapis cezasından hangisinin uygun gördüğünü belirttiği prosedürde ölüm cezasına çarptırılan bir kişi ile ilgiliydi.
Yüce Mahkeme, beşe karşı dört oy ile birleştirilmiş bütün dosyalardaki ölüm cezalarını anayasaya aykırı bulmuştur. Çoğunluktaki beş yargıç kararları konusunda ortak kanı veya gerekçe belirtmemiş ancak sonucu içeren kısa açıklamaya katılmışlardır. Byron White ve Potter Stewart, çeşitli davalarda ölüm cezasının tutarsız şekilde uygulanması konusunda genel kaygılarını belirtmişler fakat ölüm cezasına ilişkin anayasal bir kanun ihtimalini de göz ardı etmemişlerdir. Stewart ve William O. Douglas ise açıkça ölüm cezasının uygulanması konusunda oluşabilecek ırk ayrımcılığından endişe etmişlerdir. Thurgood Marshall ve William J. Brennan, Jr. Eighth Amendment'da yer alan zalim ve alışılmadık ceza yasağı ile ölüm cezasının yasaklandığı görüşünü ileri sürmüştür.
Furman sonrasında ölüm cezası uygulamasını kaldırmak yerine 37 eyalet White ve Stewart'ın kaygılarını göz önüne alarak ölüm cezasına ilişkin yeni kanunlar çıkarmışlardır. Bazı eyaletler ölüm cezasını insan öldürme suçunun belirli şekilleri ile sınırlayan kalıcı kanunlar çıkarmışlardır. White, bu şekilde bir düzenlemenin kendisinin Furman kararındaki anayasal kaygılarını giderdiğini ima etmiştir.
Killik, Köprübaşı
Killik, Manisa ilinin Köprübaşı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Manisa iline 125 km, Köprübaşı ilçesine 5 km uzaklıktadır.
Amerika Birleşik Devletleri'nde ölüm cezası
Yüce Mahkeme tarafından askıya alınma
Diğer eyaletler jurinin takdir hakkını ölüm cezasına hükmetme yönünden kısıtlayan usuli sınırlamalar ile çift taraflı duruşma (bifurcated trial) ve hüküm usulerini kabul etmişlerdir. Mahkeme Woodson v. North Carolina ve Roberts v. Louisiana kararlarında Furman'a daha da açıklık getirerek eyaletlerin belirli bir insan öldürme şeklini (örneğin polis memurunu öldürmek) kesin ölüm cezası kabul edemeyeceğine hükmetmiştir.
Uygulamaya devam edilmesi
1977 yılında Yüce Mahkeme'nin Coker v. Georgia kararında öldürme dışında bir başka kişiye karşı işlenen suçlarda ölüm cezası verilmesinin uygun olmayacağını belirterek yetişkin bir kadına tecavüz edilmesi fiilinde ölüm cezası verilmesi yolunu kapatmıştır. Kararda belirtildiğine göre yetişkin bir kişiye tecavüz suçunun ölüm cezası ile cezalandırılması uygulaması ABD'de zamanla terk edilmiş ve kararın verildiği tarihte sadece Georgia Eyaleti'nde ve ABD Hükümeti'nin yargı çevresinde bu tür suçlara ölüm cezası uygulanmaya devam edilmektedir. Ancak Coker kararı sadece yetişkin bir kişiye karşı bu suçun işlenmesi halinde ölüm cezasını yasakladığından üç eyalette yetişkin olmayan kişilere karşı tecavüz suçunun işlenmesi halinde ölüm cezası verilmesi uygulaması devam ettirilmiştir. 2008 yılında karara bağlanan Kennedy v. Louisiana ile yetişkin olmayan kişilere karşı tecavüz suçunun işlenmesi halinde de ölüm cezası verilmesi imkânı sona erdirilmiştir. Bu kararların sonucunda ABD'de ölüm cezasının uygulaması büyük ölçüde bir başka insana karşı gerçekleştirilen öldürme fiili ile sınırlandırılmıştır. Ancak halen mevcut bulunan insan kaçırmaya ilişkin federal yasa bunun istisnası kabul edilebilir. Çünkü eğer kaçırılan kişi herhangi bir sebeple, kaçıran kişi tarafından gerçekleştirilmese bile, kaçıran kişinin gözetimi altındayken ölürse ölüm cezası uygulanabilmektedir. Bununla birlikte Federal hükümet; vatana ihanet, casusluk ve askeri yargı çevresinde gerçekleşen suçlar gibi eyalete karşı suçlarda ölüm cezası imkânını elinde bulundurmaktadır.
İdam uygulamaları Gary Gilmore'un 17 Ocak 1977'de idam mangası ile Utah'da idam edilmesi ile devam etmiştir. Fakat birden fazla habeas corpus doldurulması gibi adli işlemlerle idamlar yıllarca geciktirilebildiğinden idam uygulamaları oldukça yavaşlamıştır. 1970'li yıllarda ve 1980'lerin başında yüzlerce kişi ölüm cezası ile cezalandırılsa da tüm temyiz haklarından vazgeçen Gilmore dışında sadece 10 kişi 1984 yılına kadar idam edilmiştir.
Yüce Mahkeme ölüm cezasının uygulanması konusunda iki ana sınırlama getirmiştir. İlk sınırlama, 20 Haziran 2002'de karara bağlanan Atkins v. Virginia davasında yer aldığı üzere Eighth Amendment'da yer alan zalim ve alışılmadık ceza verilmesine ilişkin yasak nedeniyle zihinsel engelli hükümlülerin idam edilemeyeceğine ilişkin karardır. Genellikle IQ seviyesi 70'in altında bulunan bir birey zihinsel engelli kabul edilmektedir. Bu karardan önceki dönemde 1984 ile 2002 yılları arasında 44 zihinsel engelli hükümlü ABD'de idam edilmiştir.
Getirilen ikinci sınırlama Yüce Mahkeme'nin 2005 yılında karara bağladığı Roper v. Simmons davasında yer aldığı üzere suçun işlediği sırada 18 yaşını doldurmamış olan hükümlünün idam edilemeyeceğine ilişkin karardır.
New Mexico 17 Mart 2009'da ölüm cezasına ilişkin kanunu yürürlükten kaldırarak idamların devam ettiği 1976 yılından beri ölüm cezasını kaldıran (New Jersey'nin ardından) ikinci eyalet olmuştur. Vali Bill Richardson'ın imzaladığı kanun 1 Temmuz 2009'da yürürlüğe girmiş ve ölüm cezasını şartlı tahliye imkânı bulunmayan ömür boyu hapse çevirmiştir. Ancak kanun geçmişe etkili değildir. Kanunun yürürlüğe girmesinden önce ölüm sırasında bulunan veya yürürlük tarihinden önce ölüm cezasını gerektiren suçlardan hüküm giyen hükümlülerin New Mexico'nun ölüm cezasına ilişkin mülga kanunu çerçevesinde idam edilmeleri mümkündür. Connecticut ölüm cezasını 25 Nisan 2012'de kaldırmıştır. İlgili kanun mecliste 2009'da yılında kabul edilmiş fakat dönemin valisi M. Jodi Rell; yasayı veto etmiştir. Kendisinden sonra göreve gelen Dan Malloy yasayı onaylayarak yürürlüğe girmesini sağlamıştır. New Mexico'da olduğu gibi Connecticut'daki kanun da geçmişe etkili değildir. Ölüm sırasında bulunan 11 hükümlünün idamı mümkündür.
1996 tarihli Antiterörizm ve Etkili Ölüm Cezası Kanunu ile getirilen hızlandırılmış federal habeas corpus prosedürü muhtemelen idamların sıklaşmasında etkili olmuştur. 1976 yılında uygulamanın yeniden getirilmesinin ardından neredeyse sadece eyaletlerde 1386 idam gerçekleşmiş ve bu kişilerin çoğunluğu 1990 sonrasında idam edilmiştir. Teksas modern dönem idamlarının neredeyse üçte birini gerçekleştirmiş ve idam konusunda ikinci sırada olan Oklahoma'ya göre neredeyse 4 kat daha fazla kişiyi idam etmiştir. Kaliforniya ise en fazla ölüm sırasında bulunan mahkûma sahip olup söz konusu sıraya göre görece daha az idam gerçekleştirmiştir. Yargı çevrelerini göre idam sayısı ve ölüm sırasındaki mahkûm miktarı için tabloya bakınız.
Furman Sonrası Yeni Endişeler
Furman kararından yıllar sonra savcılığın takdir yetkisinin hükmü takdir yetkisi ile yer değiştirip değiştirmediği konusunda sorular ortaya çıkmıştır. Pepperdine Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nin, Temple Law Review'da yayınlanan Unpredictable Doom and Lethal Injustice: An Argument for Greater Transparency in Death Penalty Decisions başlıklı çalışmasında farklı eyaletlerdeki savcılıkların karar mekanizmaları incelenmiştir. Çalışmaya göre savcılıkların ölüm cezasına başvuru kararlarını bulundukları bölgenin yapısal özellikleri etkilemektedir. Bunun anlamı Yüce Mahkeme'nin yol gösterici kararlarının ruhuna uygun hareket edilmediğidir. Bunun sonucu da Yüce Mahkeme'nin engellemeye çalıştığı çeşitli adaletsiz durumların ölüm cezası davalarını hala etkileyebileceğidir. Savcılığın geniş takdir yetkisi aşırı geniş kriterler nedeniyle varlığını deva ettirmektedir. Örneğin California hukukunda önceden planlanan insan öldürme suçlarının neredeyse tümünü potansiyel ölüm cezasına ilişkin dava haline getiren 22 özel durum vardır. Ölüm cezasının bulunduğu 32 eyaletin her birinde ölüm cezasına imkân tanıyan çok çeşitli sayıda ve türde ölüm cezasını belirleyici durum vardır. Bu durumların sayısı California'da 34 iken Colorado ve Delaware de 22; Texas, Nebraska, Georgia ise Montana'da ise 12'dir. Söz konusu çalışmanın yazarları eyalet usulü ile 1995 yılındaki protokol ile ABD'de Adalet Bakanlığı'nın getirdiği federal sistemde iyileştirmeler yapılmasını önermektedir. Ölüm cezasına konu olan suçlar yargı çevresine göre değişmektedir. Ölüm cezası uygulanan tüm yargı çevreleri insan öldürmenin en üst derecesini ölüm cezası ile cezalandırdığı halde çoğu eyaletlerde ayrıca insan öldürmenin nitelikli hallerinin varlığı da aranmaktadır. Vatana ihanet dışında Arkansas, California, Georgia, Louisiana, Mississippi ve Missouri eyaletlerine ihanet de ölüm cezasının mümkün olduğu suçlardandır.
Ölüm cezasını mümkün kılan diğer suçlar ise: kitle imha silahı kullanımı sonucu ölüme sebebiyet vermek; casusluk, terörizm ve Cenevre Konvensiyonu'nu ihlal eden bazı davranışlar sonucunda bir ya da daha fazla insanın ölümünü sebebiyet verme, federal seviyede vatana ihanet; Louisiana, Florida, ve Oklahoma'da cinsel dokunulmazlığa karşı suçların nitelikli halleri; Oklahoma'da zor kullanarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma; Georgia, Idaho, Kentucky ve Güney Karolina'da kişiyi hürriyetinden yoksun kılmanın nitelikli halleri; Alabama ve Mississippi'de uçak kaçırma; Colorado'da firar eden ölüm cezası mahkûmunun gerçekleştirdiği saldırılar; Georgia'da silahlı soygun; Florida'da uyuşturucu kaçakçılığı sonucu kişinin ölümüne sebebiyet verme; Kaliforniya, Colorado, Idaho ve Nebraska'da tren kazasına sebep olup kişinin ölümüne neden olmak ve yalan beyan sonucunda kişinin ölümüne sebep olmaktır.
Bunlara ek olarak Uniform Code of Military Justice savaş halinde işlenen firar, isyan etme, casusluk, komutan subaya saldırı ve düşman karşısında kötü yönetim gibi suçlarda ölüm cezası verilmesine olanak tanımaktadır. Uygulamada ise 4 Eylül 1964 yılında James Coburn'ün hırsızlık suçundan Alabama'da idamı istisna olmak üzere kimse insan öldürme ya da insan öldürmek için anlaşmak suçları dışında idam edilmemiştir.
1972'den önce, diğer suçlar yanında, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma 35, vatana ihanet 26, demiryolu aracına kaza yaptırmak 15, patlayıcı madde hazırlama 7, kundaklama ve hırsızık 4, silahlı soygun 5 ve kasten öldürmeye teşebbüs suçlarına iki eyalette ölüm cezası verilmesi imkânı bulunmaktaydı. Buna ek olarak ölüm cezasına ilişkin bazı olağandışı düzenlemeler; örneğin ölüye saygısızlık (Georgia), bir kadını evlenmeye zorlamak (Arkansas) şiddet suçu işlemek için makineli silah kullanmak ve bunu kullanmak (Virginia) fiillerine de ölüm cezası verilmesini öngörüyordu.
25 Haziran 2008'de Kennedy v. Louisiana kararında Yüce Mahkeme, Louisiana'nın çocukların cinsel istismarı suçuna ölüm cezasını öngören kararını "kasten insan öldürme suçu ile öldürme fiili dışında bir kişiye karşı işlenen suçlar arasında farklılık vardır." diyerek bozmuştur. Mahkeme ayrıca bir kişiye karşı işlenen (eyalete karşı işlenen vatana ihanet ve casusluk gibi suçlar dışında) ve mağdurun hayatını sona erdirmeyen suçların ölüm cezası ile cezalandırılamayacağına hükmetmiştir.
Ekim 2008 itibarıyla insan öldürme suçu dışında hüküm giyip ölüm sırasında bulunan sadece bir hükümlü bulunmaktadır. Demarcus Sears, Georgia'da 1986 yılında hüküm giydiği hürriyetinden yoksun kılma sonucunda fiziksel yaralanmaya neden olma suçundan halen ölüm sırasındadır. Suçun mağduru Ann Wilbur'u Georgia'da kaçırıp yaralamış, Tenessee'de tecavüz etmiş ve Kentucky'de öldürmüştür. Ancak juri tarafından hürriyetinden yoksun kılma sonucunda fiziksel yaralanmaya neden olma suçundan ölüm cezasına çarptırılmıştır.
Bazı hükümlüler idam edildikten sonra ölüm sonrası affa konu olmaktadır. Örneğin köle ayaklanmasının ölüm cezası ile cezalandırıldığı dönemde idam edilen hükümlüler ölümlerinden sonra aftan yararlandırılmışlardır.
Kongre, 1988 tarihli Drug Kingpin Act ve 1994 tarihli Federal Death penalty Act ile Yüce Mahkeme kararlarına muhalif davranarak her zaman bir başkasının ölümünü gerektirmeyen yaklaşık 50 suçu ölüm cezası ile cezalandırılabilir hale getirmiştir. Başkasının ölümünü gerektirmeyen suçlara örnek olarak vatana ihanet, casusluk ve ileri düzeyde uyuşturucu kaçakçılığı suçları gösterilebilir. Günümüze dek hiç kimse söz konusu suçlardan ölüm cezası almadığından Yüce Mahkeme bu konunun anayasaya uygunluğunu değerlendirmiş değildir.
İnsan öldürme dışındaki suçlardan dolayı gerçekleştirilen son idamlar şu şekildedir:
Hukuki prosedür
ABD'de ölüm cezasının hukuki yönü karmaşıktır. Genellikle dört önemli aşamadan oluşur: (1) Hüküm giyme, (2) doğrudan inceleme, (3) eyalet ek incelemesi ve (4) federal habeas corpus. Son zamanlarda daha sınırlı ve son aşama olan beşinci aşama -Section 1983 itirazı- önemini artırmıştır. (Yargı çevresindeki Vali veya Başkan'ın tek taraflı olarak ölüm cezasını başka cezaya çevirebildiği veya kaldırabildiği özel af ya da af, yargı yetkisi değil yürütme yetkisi kapsamındadır. ) 1995-1996 yıllarında 309 yeni hüküm ile ölüm cezası tavan yapmıştır. 2010'da ise 104 hükümlü hakkında ölüm cezası verilerek 1973 yılından beri (44 hüküm) en az ölüm cezasına hükmedilen yıl olmuştur.
Eyalet ek incelemesi
Bazen ölüm cezası doğrudan incelemede onaylandığında kesin olduğuna hükmedilir. Yine de karara karşı temyizden daha az bilinen ek yöntemlerle karşı çıkılabilir. Söz konusu ek yasal yollar, kesinleşecek hükme karşı ek inceleme olarak kabul edilmektedir. Eyalet düzeyindeki duruşmada ölüm cezasından hüküm giyen hükümlü için ek incelemenin ilk aşaması eyalet ek incelemesidir. (Eğer hüküm federal ölüm cezası ise doğrudan incelemeden sonra federal habeas corpus aşamasına geçilmektedir.) Her eyalet ek inceleme şekillerine sahip olsa da prosedür eyaletten eyalete değişiklik göstermektedir. Genel olarak söz konusu ek işlemlerin amacı hükümlünün duruşma veya doğrudan inceleme aşamasında ileri süremediği iddialar ile hükme karşı koymasını önlemektir. Genellikle bu iddialar müdafiin etkisiz desteği gibi mahkemenin asıl dava dışında yeni delilleri değerlendirmesini gerekli kılan, mahkemelerin olağan temyiz yolunda incelemediği iddialardır. Eyalet ek incelemesi, sonraki aşama olan federal habeas corpus'un kapsamını belirleyen önemli bir aşama olmasına rağmen nadir olarak başarıya ulaşmaktadır. Ölüm cezasına ilişkin hükümlerin sadece yaklaşık %6'sı eyalet ek incelemesinde bozulmaktadır. 2010 yılında 53 hükümlünün ölüm cezası temyiz veya üst mahkemenin bozma kararı sonucunda hükümsüz kalmıştır.
Federal habeas corpus
Eyalet ek incelemesinde ölüm cezası onaylandıktan sonra hükümlü, federal mahkemelerde görülen özel bir dava türü olan federal habeas corpus yoluna başvurabilir. Ek değerlendirmenin bir türü olan federal habeas corpus, eyalet hükümlülerinin federal mahkemede ölüm kararına karşı başvurabilecekleri tek yoldur. (doğrudan inceleme ve eyalet ek incelemesinden sonra Amerika Birleşik Devletleri Yüce Mahkemesi'ne yapabilecekleri temyiz başvurusu dışında) Federal habeas corpus'un kapsamını, daha önceki uygulamanın kapsamını oldukça daraltan 1996 tarihli Antiterörizm ve Etkili Ölüm Cezası Kanunu belirlemektedir. Federal habeas corpusun amacı doğrudan inceleme ve eyalet ek incelemesi işlemlerinden sonra eyalet mahkemesinin hükümlünün federal anayasal haklarını koruma konusunda makul bir iş çıkarmış olmasını garanti altına almaktır. Hükümlüler federal habeas corpus prosedürünü ayrıca hüküm giydikleri suçu işlemediklerine ilişkin kanıt sunmak amacıyla da kullanabilirler. Bu işlem geçerli bir savunma olsa da masum olduğuna ilişkin deliller inandırıcı olmalıdır.
Federal habeas corpus incelemesinin kapsamı teoride dar olsa da uygulamada önemlidir. Eric Freedman'a göre ölüm cezalarının %21'i federal habeas corpus aracılığıyla geri çevrilmiştir.
Columbia Hukuk Fakültesi profesörlerinden James Liebman 1996 yılındaki çalışmasında ölüm cezasına ilişkin dosyalarda habeas corpus başvurularının hüküm giymeden dosyanın tamamlanmasına kadar olan sürecini incelediğinde 1978'den 1995'e kadar tüm ölüm cezası dosyalarında %40 başarı oranının bulunduğunu ortaya koymuştur." Benzer bir çalışmada Ronald Tabak, ölüm sırasındaki hükümlüler ile ilgili habeas corpus başvurularının başarı oranını daha yüksek bulmuştur. Çalışmaya göre 1976 ila 1991 yılları arasında ölüm sırasındaki hükümlülerin habeas başvurularının %47'si kabul edilmiştir." Farklılık maddi değildir, tanıma ilişkindir. Diğerleri habeas corpus incelemesi sonucu geri çevrilmeyen dosyaları esas alırken Freedam'ın istatistikleri geri çevrilen bütün ölüm cezası dosyalarını ele almaktadır.
Federal mahkeme kararı sonucunda ölüm cezasına hükmedilen hükümlüler hakkında da benzer bir prosedür mevcuttur.
Section 1983 itirazı
1996 tarihli Antiterörizm ve Etkili Ölüm Cezası Kanunu’nda belirtildiği üzere eyalet hükümlüsü normalde federal mahkemede sadece bir kez habeas corpus için dava açabilir. Eğer federal mahkeme habeas corpus davetiyesi çıkarmayı reddederse idam tarihi belirlenebilir. Ancak son zamanlarda hükümlüler federal davanın son basamağı olan, kişilere federal anayasal ve kanuni haklarını korumak amacıyla eyalet davacılarına karşı dava açma hakkı tanıyan 1871 tarihli Vatandaşlık Hakları Kanunu ile idamı erteleyebilmektedirler.
Uygulamada Section 1983 ölüm cezasına çarptırılan eyalet hükümlüleri ile sınırlıydı çünkü Yüce Mahkeme habeas corpus yolunun eyalet hükümlüsünün ölüm cezasına karşı başvurabileceği yegane araç olduğu görüşündeydi. 2006 yılında Hill v. McDonough davasında ABD Yüce Mahkemesi, eyaletin idam metodunun Eighth Amendment’a aykırı şekilde zalim ve alışılmadık ceza olduğu gerekçesiyle section 1983 itirazına başvurulabileceğine hükmetmiştir. Teoride hükümlünün söz konusu itirazı ölüm cezasının kendisine değil, ölüm cezasının getiriliş şekline itirazdır. Bu nedenle Yüce Mahkeme Hill davasında habeas corpus yerine section 1983’ye dayanılarak dava açılabileceğine hükmetmiştir. Ancak Clarence Hill davasında görüldüğü üzere alt federal mahkemeler idam yöntemine ilişkin itirazları genellikle hükümlünün itirazı geç yaptığı ve idamı erteleme amacında olduğu gerekçesiyle reddetmektedir. Bununla birlikte Baze v. Rees davasında Mahkemenin pek çok eyalette uygulanan zehirli iğne ile infaz yöntemini anayasaya uygun bulan kararı Section 1983 itirazının başarıya ulaşma imkânını önemli ölçüde azaltmıştır.
Hafifletici sebepler
Amerika Birleşik Devletleri Yüce Mahkemesi Penry v. Lynaugh davasında, Amerika Birleşik Devletleri Beşinci Bölge Temyiz Mahkemesi ise Bigby v. Dretke davasında ölüm cezalarına ilişkin davalarda jüri yönergesinde sanığın akıl sağlığına ilişkin hafifletici sebeplere yer verilmemesinin sanığın Eighth Amendment hakkına aykırı olduğuna hükmederek jürinin bağlantısız sorulara cevap verirken hafifletici sebepleri de göz önüne almaları konusunda bilgilendirilmeleri gerektiğini belirtmiştir. Bu karara göre jürinin hafifletici sebepleri değerlendirmesi için bu konuda jüriye açıklama yapılması şarttır.
Port Lions, Alaska
Port Lions (Supikçe Masiqsirraq ), Amerika Birleşik Devletleri'ne bağlı Alaska eyaletinin Kodiak Adası'nda Kodiak Island Borough ilçesi sınırları içinde Eskimo halklarından Supiklerce meskun olunan şehir.
Tarih
1964 Alaska depremiyle birlikte oluşan tsunamide tahrip olan Afognak köyü sakinleri Aralık 1964'te kurulan Port Lions'a taşınmışlardır.
ANCSA yapılanması
ABD'nin Alaska'yı 1867 yılında Ruslardan satın almasından bu yana yerlilerinin (Eskimo ve Kızılderililerin) 100 yıldır çözülemeyen toprak taleplerini çözmek üzere ABD Kongresinde 18 Aralık 1971 tarihinde başkan Richard Nixon tarafından imzalanarak yürürlüğe giren ve ABD tarihinin en büyük toprak talebini karşılayan yasa olan Alaska Yerli Talepleri Çözümleme Yasası (ANCSA) gereği ayrılan 12 coğrafi bölgeden (geographic region) biri de Kodiak Bölgesi (Koniag Region) coğrafi bölgesidir ve buradaki Koniag, Incorporated adlı bölge şirketine (regional corporation) bağlı olarak kurulan Afognak Native Corporation köy şirketi (village corporation) Afognak ve Port Lions yerlilerine aittir. Bölge şirketi arazinin yeraltı hakkına, köy şirketleri de yerüstü hakkına sahiptir.