cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Justin Timberlake
2013-17: The 20/20 Experience, 2 of 2 ve Troller
Haziran 2012'de Timberlake, üçüncü stüdyo albümü The 20/20 Experience'ın üzerinde "aklında kural ve/veya son amaç olmadan" çalışmaya başladı. Müziğe döneceğini Ocak 2013'te duyurdu ve Jay-Z ile düet yaptığı albümün çıkış single'ı "Suit & Tie"ı yayımladı. Dört yıl boyunca hiçbir konserde performans sergilemeyen Timberlake, 2 Şubat 2013'te New Orleans'de 2013 Super Bowl'dan bir gece önce ve "DirecTV Super Saturday Night"ta sahne aldı. 10 Şubat 2013'te "Suit & Tie"ı kahverengi bir ışıklandırmayla 55. Grammy Ödülleri'nde seslendirdi; Jay-Z seyircilerin arasından kendisine katıldı. 11 Şubat 2013'te "Mirrors", albümün ikinci single'ı olarak yayımlandı. The 20/20 Experience 19 Mart 2013'te Jive Records'ın dağılması nedeniyle RCA Records aracılığıyla yayımlandı. Albüm 980.000 kopya satışla listelere bir numaradan girdi. Timberlake ayrıca Jay-Z'nin on ikinci stüdyo albümü Magna Carta... Holy Grail'daki "Holy Grail", "BBC" (Nas, Swizz Beatz, Timbaland, Pharrell Williams, Niigo ve Beyoncé ile birlikte) ve "Heaven" adlı şarkılarda yer aldı. Timberlake, 25 Ağustos 2013'te 2013 MTV Video Müzik Ödülleri'nde MTV Video Vanguard Ödülü'nü kazandı. Ayrıca "Mirrors" ile kazandığı Yılın Video Klibi dahil üç ödülü evine götürdü.
Timberlake'in dördüncü stüdyo albümü The 20/20 Experience – 2 of 2, 30 Eylül 2013'te yayımlandı ve Billboard 200 listesine bir numaradan girdi. Albümün çıkış single'ı "Take Back the Night" 12 Temmuz 2013'te yayımlandı. Albümden daha sonra "TKO" single'ı yayımlandı. Timberlake, Beyoncé'nin 13 Aralık 2013'te sürpriz bir şekilde iTunes üzerinden yayımlanan ve kendi adını taşıyan beşinci stüdyo albümünde yapımcı ve şarkı yazarı olarak görev aldı. 25 Şubat 2014'te "Not a Bad Thing", The 20/20 Experience – 2 of 2'nun üçüncü single'ı olarak yayımlandı. Şarkı, Hot 100 listesinde ilk ona girdi ve Mainstream Top 40 listesinde zirveye çıktı. Timberlake böylece Mainstream Top 40 listesinde en çok bir numara olmuş ve ilk ona girmiş single'ı bulunan erkek sanatçı oldu. 2014'te Timberlake, Michael Jackson'ın ölümünden sonra yayımlanan ikinci albümü Xscape'teki "Love Never Felt So Good" şarkısında yer aldı, ayrıca şarkının yapımcılığını Timbaland ve Jerome "J-Roc" Harmon ile birlikte üstlendi. 14 Mayıs 2014'te Jackson, Timberlake ve Jackson'ın bilinen hareketlerini yapan hayranlarının görüntülerinden oluşan ve yönetmenliğini Timberlake ve Rich Lee'nin üstlendiği bir video klip yayımlandı.
The 20/20 Experience World Tour'un Las Vegas'taki MGM Grand Garden Arena'da gerçekleşen son konseri, Justin Timberlake + The Tennessee Kids adıyla filme aktarıldı ve 13 Eylül'de 2016 Toronto Uluslararası Film Festivali'nde dünya prömiyerini yaptı. Film daha sonra 12 Ekim'de Netflix'te yayımlandı.
Timberlake, eşi Jessica Biel'ın da yapımcısı ve oyuncusu olduğu 2017 yapımı The Book of Love filminin müziklerini besteledi ve müzik yönetmenliğini üstlendi.
Timberlake, DreamWorks Animation'ın müzikal komedi filmi Troller'de Anna Kendrick ile birlikte ana karakteri seslendirdi. Ayrıca filmin müziklerinin yapımcılığını üstlendi ve filmdeki "Can't Stop the Feeling!" şarkısını seslendirdi. Daha sonra şarkıyı 2016 Eurovision Şarkı Yarışması'nın finalindeki ara gösteride canlı söyledi. Single olarak yayımlanan şarkı, Billboard Hot 100 listesine zirveden girdi ve on altı ülkede daha bir numara oldu. Şarkıcının Mainstream Top 40 listesindeki sekizinci bir numaralı şarkısı oldu ve böylece Timberlake, bu listede erkek sanatçılar arasında birinciliğe yükseldi. 2,4 milyon kopya satan şarkı, ABD'de o yıl en fazla satılan single oldu.
26 Şubat 2017'de Timberlake, 89. Akademi Ödülleri'nin açılışını "Can't Stop the Feeling!" şarkısını seslendirerek gerçekleştirdi. Aynı yıl Kate Winslet ve Juno Temple ile birlikte Woody Allen'ın Dönme Dolap adlı dram türündeki filminde başrolde yer aldı ve aralarında Rock in Rio, Birleşik Devletler Grand Prix ve Pilgrimage Music & Cultural Festival gibi etkinliklerin de bulunduğu çeşitli festivallerde performans sergiledi.
2018: Man of the Woods ve Super Bowl LII devre arası gösterisi
Timberlake, 4 Şubat 2018'de Minneapolis, Minnesota'da gerçekleşen Super Bowl LII devre arası gösterisinde sahne aldı. Beşinci stüdyo albümü Man of the Woods, devre arası gösterisindeki performansından iki gün önce, 2 Şubat'ta yayımlandı. Sanatçı, albümün yayımını izleyen ayda yeni bir turneye çıkacağını duyurdu. Albümün ilk sıngle'ı olan "Filthy", 5 Ocak'ta yayımlandı.
Özel hayatı
1999'un başlarında Timberlake, The New Mickey Mouse Club'dan arkadaşı ve şarkıcı Britney Spears ile çıkmaya başladı. İkilinin ilişkisi Mart 2002'de beklenmedik bir şekilde son buldu. Timberlake Nisan 2003'te oyuncu Cameron Diaz ile Nickelodeon Kids' Choice Ödülleri'nde karşılaştıktan kısa bir süre sonra ilişki yaşamaya başladı. İlişkileri boyunca ayrıldıklarına yönelik yapılan spekülasyonlardan sonra, çift Aralık 2006'da, Diaz Timberlake'i Saturday Night Live'ın konuk sanatçısı olarak takdim ettikten kısa süre sonra ayrıldı.
Ocak 2007'de Timberlake, oyuncu Jessica Biel ile ilişki yaşamaya başladı. Aralık 2011'de nişanlanan çift, 19 Ekim 2012'de Fasano, İtalya'daki Borgo Egnazia adlı otelde evlendi. Timberlake ve Biel'ın Silas Randall Timberlake adlı oğlu, Nisan 2015'te dünyaya geldi.
Timberlake'in kazancını haber yapmaya 2008'de başlayan Forbes dergisi, sanatçının Haziran 2007 ile Haziran 2008 arasında müzik, turne ve reklamlardan $44 milyon kazandığını hesapladı. Buna göre Timberlake, Madonna ve Celine Dion'u geride bırakarak o zaman için dünyanın en çok kazanan dördüncü müzisyeni oldu. Celebrity 100 listesinde on ikinci ve "En Çok Kazanan 30 Yaşından Genç Ünlüler" listesinde ikinci sırada yer aldı. Billboard'a göre Timberlake, $31 milyon kazançla 2013'ün en zengin üçüncü müzisyeni oldu. 2014'teki Celebrity 100 listesinde $57 milyon kazançla yirmi altıncı sırada yer aldı.
Sanatı
Timberlake lirik tenor bir ses aralığına sahiptir. FutureSex/LoveSounds albümünün yapımında, Timberlake rock müzik ile ilgilendi. Bu esin şarkıların bestelenmesinde değil, kaydında kullanıldı. Timberlake "Şarkıyı bir rock and roll şarkıcısı gibi söylemek istedim, bir R&B şarkıcısı gibi değil." ifadesini kullandı. Etkilendikleriyle ilgili olarak "Eğer Justified Michael Jackson ve Stevie Wonder etkileri taşıdıysa, FutureSex/LoveSounds biraz daha David Bowie ve Prince izleri barındırıyor." dedi. INXS grubunun solisti Michael Hutchence, Arcade Fire, David Byrne, The Killers, The Strokes ve Radiohead, Timberlake'in etkilendiği diğer sanatçılardır.
Sanatçının R&B ve pop tarzlarına odaklanan önceki kayıtlarının aksine, FutureSex/LoveSounds belli bir tarza daha az yoğunlaştı, böylece daha fazla tarz temsil edildi. Timberlake bu durumu "Kendi müziğime olabildiğince geniş tarzlar eklemek istedim." sözleriyle açıkladı. Müzikal açıdan "karmaşık" bir albüm olan FutureSex/LoveSounds, rap, rock, funk, soul, gospel, new wave, opera ve dünya müziğinin birleşimidir. Entertainment Weekly albümün 'N Sync ve Justified'dan tarz olarak "ayrılış niteliğinde" olduğunu belirtti. "What Goes Around" tarz açısından Justified ile benzerlikler taşısa da, Timberlake bunun yeni albümde böyle bir benzerlik taşıyan tek şarkı olduğunu ifade etti. The 20/20 Experience, 1960'lar ve 1970'lerin rock müziğindeki geniş şarkı yapısından kısmen esinlenen bir neo soul albümüdür. Los Angeles Times'tan Mikael Wood, albümün ayrıntılı yapısının tutkulu olduğunu ve Stevie Wonder, Prince ve Michael Jackson geleneğini yansıttığını belirtti.
Los Angeles Times'tan eleştirmen Robert Hilburn, 2003'te Justified/Stripped Tour'u izledikten sonra Timberlake'in gösterisini övdü ve sanatçı hakkında "İyi bir gösteri ortaya koymak için gerekli olan usta içgüdülerle sahne için doğmuş. Kendisini sürekli ilgi odağı yapmak yerine, arada yetenekli bir topluluğun parçası olacak kadar rahattı." değerlendirmesini yaptı. 2013'te Timberlake; gitarcılar, dansçılar, geri vokaller, bateristler, basçılar, klavyeciler, bir perküsyoncu ve bir saksafoncudan oluşan Tennessee Kids adlı orkestrasını The 20/20 Experience World Tour'da tanıttı.
Başarıları ve ödülleri
Justin Timberlake kariyeri boyunca sayısız ödül ve başarı elde etti: dokuz Grammy Ödülü, dört Emmy Ödülü, yedi Amerikan Müzik Ödülü ve Yaşam Boyu Başarı Video Vanguard Ödülü dahil on bir MTV Video Müzik Ödülü. Timberlake "Popun Başkanı" olarak adlandırılmaktadır. 2003'te Rolling Stone, sanatçıyı yılın en büyük pop yıldızı seçti ve "Pek çok pop yıldızının elde edemediği bir şeyi ve kendisinin her şeyden daha fazla istediği bir şeyi elde etti: Güvenilirlik." notuyla kapağına taşıdı. Timberlake, VH1'ın "Tüm Zamanların En Büyük 100 Sanatçısı" listesinde 66. sırada yer aldı. Time 100 listesine ilk kez 2007'de girdi. Timberlake'in aynı listeye 2013'te ikinci kez girmesi üzerine Stevie Wonder şöyle yazdı: "Justin tüm olanaklardan yararlanarak genç yaşta çok şey başardı ve yine de emek verecek zamanı buldu. Yeteneğinin çoğunu kullanarak Tanrı'nın işini yapıyor."
Billboard'a göre FutureSex/LoveShow, 2007 yılının en çok hasılat yapan üçüncü turnesi oldu ve dünya genelinde 1,6 milyondan fazla seyirciye ulaştı. The 20/20 Experience World Tour, 2014 yılının en çok hasılat yapan ikinci turnesi oldu ve solo sanatçıların turneleri arasında ilk sırada yer aldı.
Ticari girişimleri
Timberlake ABD'de üç restorana ortaktır: 2003'te West Hollywood, Kaliforniya'da açılan "Chi", New York'ta sırasıyla 2006 ve 2007'de açılan "Destino" ve "Southern Hospitalty". Timberlake 2005 yılında çocukluk arkadaşı Juan ("Trace") Ayala ile birlikte William Rast giyim markasını oluşturdu. 2007 yılındaki kreasyonda kadife ceketler, kaşmir kazaklar, kotlar ve polo tişörtler yer aldı. İkili Memphis'in yerlilerinden olan Elvis Presley'den etkilendiklerini belirttiler: Ayala "Geriye dönüp Elvis'in kovboy çizmeli, kovboy şapkalı ve düğmeleri açık hoş bir gömlekli resimlerini görebilirsiniz. Fakat ayrıca onu smokin, üzerinde yapay elmaslar olan yakalı gömlek ve bol pantolon giyerken de görebilirsiniz. 'Bugün hayatta olsaydı ne giyerdi?' diye düşünüyoruz." dedi. Target, erkek ve kadınlar için kot, dış giyim ve spor giyimden oluşan bir William Rast koleksiyonunun Aralık'ta çıkacağını ve bir ay satışta kalacağını duyurdu. Amatör bir golfçü olan Timberlake, 2007 yılında memleketi Millington, Tennessee'deki Big Creek Golf Sahası'nı satın aldı ve $16 milyona Mirimichi Golf Sahası adıyla çevre dostu olarak yeniden yapılandırdı. 25 Temmuz 2009'da tekrar açılan saha, altı aylık başka bir bakım için 15 Ocak 2010'da tekrar kapatıldı. Ekim 2011'de Timberlake, yeşil bilinçli golf sahası nedeniyle Environmental Media Ödülleri'nde Futures Award ödülünü aldı. Timberlake ve eşi Jessica Biel, Memphis Grizzlies'de hissedarlardır.
Timberlake pek çok ticari ürüne ciro sağlamaktadır; sanatçının ticari faaliyetleri 2008 yılından beri IMG tarafından idare edilmektedir. Önemli ticari faaliyetleri arasında 2009'da Sony elektronik ürünleri, Givenchy'nin erkek parfümü "Play", Audi'nin A1 modeli, Callaway Golf Company ürünleri, 2011'de ise Myspace bulunmaktadır. 2012'de Timberlake, Walmart'ın yıllık hissedarlar toplantısına ev sahipliği yaptı.
Hayırseverlik
Timberlake başlangıçta 'N Sync'in "Challenge for the Children" kampanyasıyla ve 2001'den beri ilk olarak okullardaki müzik eğitimini destekleyen, fakat şimdi daha geniş bir misyonu olan, kendi kurduğu "Justin Timberlake Foundation" aracılığıyla hayır işerinde yer almaktadır. Ekim 2005'te Grammy Association, Timberlake'i Tennessee'deki insani çabalarından dolayı, başka bir Memphisli yazar/yönetmen Craig Brewer ile birlikte ödüle uygun buldu.
Kasım 2007'de Timberlake, Avustralya turnesinden elde ettiği gelirin A$100.000 kadarını Steve Irwin tarafından kurulan Wildlife Warriors'a bağışladı. 23 Mart 2008'de, Memphis Rock N' Soul Museum ve Memphis Music Foundation'a ayrı ayrı $100.000 bağışladı.
12 Kasım 2007'de PGA Tour, 6 handikap oynayan amatör golfçü Timberlake'in, 2008'de başlayacak olan Las Vegas'taki turnuvanın ev sahibi olacağını duyurdu. Timberlake'in turnuvaya ev sahipliği yapacağı anlaşmayla birlikte, turnuvanın adı Justin Timberlake Shriners Hospitals for Children Open olarak değiştirildi. Turnuvadan bir gün önce Timberlake, ünlülerden oluşan profesyonel/amatör takımda oynadı ve turnuva haftasında bir yardım konseri düzenledi. Etkinlik başarıya ulaştı ve 2009'da tekrarlandı. Timberlake'in Shriners Hospitals for Children'a yaptığı $9 milyondan fazla yardım, 2009 yılında ABD'de bir ünlü tarafından yapılan en yüksek bağış oldu.
Fakat 2012'de etkinliğin başkanı Raoul Frevel, muhabirlere Timberlake'in bundan sonra etkinlikte yer almayacağını söyledi ve "Onun çocuklarımız ve hastanelerimizle daha fazla ilgilenmesi için elimizden geleni yaptık. Ancak görünen o ki kameralar açık değilken ortadan kayboldu." dedi.
Hidemasa Kobayashi
Hidemasa Kobayashi (d. 17 Haziran 1994), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2013 yılında Fagiano Okayama kulübünde başladı.
Lead, Güney Dakota
Lead ABD'nin Güney Dakota eyaletine bağlı Lawrence ilçesinde bulunan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2010 sayımına göre 3.124'tür.
Mordechai Bar-On
Mordechai Bar-On (İbranice: מרדכי בר-און‎, d. 26 Aralık 1928 – ö. 7 Mart 2021), İsrailli tarihçi ve siyasetçi.
Faster Kill Pussycat
"Faster Kill Pussycat", Amerikalı şarkıcı Paul Oakenfold'un 2006 çıkışlı A Lively Mind albümünden bir şarkı. Brittany Murphy şarkıda Oakenfold'a eşlik eder.
Mordechai Bar-On
Yaşamı
Bar-On 26 Aralık 1928 tarihinde Tel Aviv, Filistin Mandası'nda doğdu. İsrail Savunma Kuvvetleri Eğitim Müdürü ve 1984-1986 yılları arasında Ratz partisinden Knesset meclisinde delege olarak görev yaptı.
Ölümü
Bar-On 7 Mart 2021 tarihinde Kudüs, İsrail'de 92 yaşında öldü.
Kitapları
Bar-On yayınladığı kitaplar:
London, Ohio
London, Amerika Birleşik Devletleri'nin Ohio eyaletinde yer alan ve Madison ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde toplam nüfusu 9.904'tür.
2010 Sayımı
15 Mart 2010 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 8.915 kişi, 3.530 ev ve 2.337 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehirdeki nüfus dağılımının ise de %64,0 Beyaz, %33,0 Afrikan Amerikan, %0,1 Yerli Amerikan, %1,2 Asyalı, %0,6'sının ise de diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.
BV De Graafschap
BV De Graafschap, Hollanda'da kurulan bir futbol takımı.
Hollanda'nın Doetinchem şehrinde 1 Şubat 1954 yılında kurulmuştur. Maçlarını 12.600 kişilik De Vijverberg stadında oynamaktadırlar. Kulüp, 2015-2016 sezonunda Hollanda Eredivisie Ligi'ni 17. sırada tamamlayıp küme düşmüştür.
Scytodes xai
Scytodes xai, Scytodes cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Medusa Darbesi
Konusu
Rus başbakan yardımcısı, şüpheli bir şekilde öldürülünce, araştırmalar efsanevi CIA tetikçisi Jason Bourne'un olaydan sorumlu olduğunu ortaya çıkarır. Fakat Jason Bourne diye biri aslında yoktur, David Webb isimli uzman bir suikastçinin takma adıdır bu.
Casusluk ve aksiyon romanlarının usta yazarı Robert Ludlum'un Jason Bourne'u baş karakter olarak aldığı kitaplar serisinin ilki, Geçmişi Olmayan Adam sinemaya uyarlanmış ve Matt Damon 'lı film türün meraklıları tarafından beğenilmişti.
MTV Avrupa Müzik Ödülleri 2009
MTV Avrupa Müzik Ödülleri 2009, 5 Kasım 2009'da Berlin, Almanya'daki O2 World'de gerçekleştirilen ödül törenidir. Tören, Katy Perry tarafından sunuldu. MTV Avrupa Müzik Ödülleri, dördüncü kez Almanya'da düzenlenmektedir. Adaylıklar resmen 21 Eylül 2009'da açıklandı. Bölgesel adaylıklar ise 1 Eylül'de duyuruldu. Sahne arkası görüntüleri ve röportajların verileceği 2009 MTV Avrupa Müzik Ödülleri webcast, Pete Wentz tarafından sunulacaktır.
Ana adaylıklar
Kategorinin kazananı koyu renkte gösterilmiştir.
Bölgesel adaylıklar
Bu kategoride oylama sona erdi. Kazananlar koyu renkte gösterildi. Her kategorinin kazananı "En İyi Avrupalı Sanatçı" kategorisine eklendi.
Şaft
Şaft, şanzımanı difransiyele bağlayan mafsal ise şaftı şanzımana ve difransiyele bağlayan parçadır. Şaft motordan aldığı dönme hareketini tekerleklere iletir. Mafsallar sürüş açısına göre şafta gerekli esnekliği sağlarlar. Motordaki gücü inhiraf ettirerek(döndürerek) tekerlere aktaran aktarma organının adıdır.
Veyselli, Erdemli
Veyselli, Mersin ilinin Erdemli ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Yaklaşık 150 yıl önce köye yerleşen "Veysel" adındaki Yörük-Türkmen beyinin adını alan köy, Veysel beyin çocuklarından çoğalmıştır. Mahalleye ilk göç hareketi 1938'de Yeniyurt'a olup bu adla bir köy kurulmuştur. 1965 yılında ise eski köy mevkiinden 3 km. doğuya göç olmuştur. Son göç ise Kıbrıs Harekâtı sonrası KKTC'nin Gazimağusa şehrine olmuş ve orada Veyselliler mahallesi kurulmuştur.
Köy ve çevresinde Roma ve Bizanslılar'dan kalma tarihi kalıntılar göze çarpmaktadır. Ören yerleri bakımsız ve artık yok olmak üzeredir. Mahallede kilise harabelerine, mezarlara, lahitlere, kabartma resimlere, su sarnıçlarına, inlere ve kale harabelerine rastlanmaktadır. Ancak bu eserler tarihi eser kaçakçıları tarafından sürekli olarak çalınmakta ve bu nedenle yok olma üzeredirler.
Coğrafya
Mahalle, Mersin iline 61 km, Erdemli ilçesine 27 km uzaklıktadır. Mahallenin deniz seviyesinden yüksekliği 840 metredir. Köy, dağınık bir yerleşime sahiptir.
Kosuke Fujioka
Kosuke Fujioka (d. 13 Ağustos 1994), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2013 yılında Fagiano Okayama kulübünde başladı.
Wigan
Wigan, İngiltere'de törensel Greater Manchester Metropoliten Kontluğu içinde bulunan bir tek-seviyeli "Wigan Metropoliten Bölge" yerel idaresi altında bulunan kentlerden biri olup bu yerel idarenin merkezinin bulunduğu kenttir. Bu kent tarihsel olarak Lancashire Kontluğu'nun bir parçası olduğu kabul edilmektedir.
Coğrafî konumu
Wigan kenti Douglas Nehri üzerinde, Preston şehrinin 24,1 km güneyinde, Manchester şehrinin 26,6 km batı-kuzeybatısında ve Liverpool şehrinin doğu-güneydoğusunda bulunmaktadır. Wigan kenti "Wigan Metropoliten Bölge" yerel idaresi altındadır ve bu yerel idarenin en büyük nüfuslu kenti ve merkezidir; ve bu yerel idare altında Wigan kenti yanında, "Leigh", "Ashton-ın-Makerfield", "Ince-in-Makerfield" ve "Hindley" kasabaları da bulunmaktadır.
Demografi
Wigan kentinin nüfusu 2001 yılı nüfus sayımına göre 81.203 olup Wigan yerel idare bölgesindeki nüfus 305.600'dür. Wigan coğrafi olarak Büyük Manchester şehirsel bölgesinin bir parçasıdır.
Tarihçe
Wigan antik çağlarda Kuzey İngiltere'nin büyük bir kısmında yaşayan "Brigantes" adlı Kelt kabilesinin bölgesinde bir köy yerleşkesi idi. Romalılar Büyük Britanya'yı fethettikten sonra Brigantes kabilesini kontrol için şimdiki Wigan kenti yerine "Coccium"" adlı bir Romalı kışlası ve yerleşkesi kurmuşlardı.
Saksonlar ve Normanlar zamanında Wigan, Lancashire kontluğuna bağlı bir yerleşke olarak görülür.
Wigan'a 1246'da İngiltere Kralı III. Henry tarafından bir beratla "belde (borough)" statüsü verilmiştir. Orta çağların sonlarına doğru Wigan kenti Lancashire Kontluğu'nda bulunan beş beldeden biri olmaktaydı ve diğerleri şimdi şehir statüsü taşıyan Lancaster, Liverpool ve Preston'du.
Wigan İngiltere'deki Sanayi Devrimi döneminde çok belirgin bir iktisadi gelişme gösterdi ve kentin nüfusu çok hızla büyüdü. Kent sanayi devrimi başlarında porselen ve seramik eşya üretimi ve saat yapımı alanlarında önemli bir sanayi merkezi olarak bilinmekteydi. Fakat Sanayi Devrimi sırasında tekstil sanayi ve kömür madenciliği çok daha önem kazandı. Wigan 19. yüzyıl İngilteresi'nde dokuma sanayi kenti ve kömür madenciliği kenti olarak isim yaptı. Wigan'da ilk kömür madeni 1435'te açılmıştı ve 19. yüzyıl sonlarında kömür madenciliği bir zirveye geçtiğinde Wigan kentinin merkezinin 7,5 km civarında yaklaşık 1.000 kadar kömür maden ocağına giriş kuyusu bulunmaktaydı. Wigan'da bulunan bir yerel idare meclisi üyesinin "Wigan'da arka bahçede bir kömür madenin bulunması hiç yadırganmaz" dediği bildirmiştir. Benzer şekilde şehir tuğladan yapılmış 4-5 katlı ve devamlı duman tüten bacaları ile büyük tekstil fabrikaları bulunmaktaydı.
Wigan Pier
Wigan şehrinin çok bilinen bir mevkii 18, asırda yapılan "Liverpool ve Leeds Kanalı" üstünde bir antrepo binası ve rıhtım olan "Wigan Pier"'dir ve şimdi bir turizm merkezine dönüştürülmüştür. "Wigan Pier", 1930'lu yıllarda bu kente gelip kenti fakir ve zor bir hayat yaşan işsiz kalan tekstil ve maden işçilerinin evlerinin birinde yaşayan ve hatıralarını ve bu alt zümrenin hayatını "Road to Wigan Pier (Wigan Rıhtımına Yol)" adlı çok ilgi çeken bir kitabında yazan İngiliz yazar George Orwell tarafından çok ünlü yapılmıştır. Wigan şehri 20. yüzyıl sonları ve 21. yüzyıl başlarında büyük bir enerji ile ve büyük yatırımlarla fabrikalar, büyük depolar ve rıhtımlarını turizm alanına turizm merkezleri ve tarihsel gösterim alanlarına dönüştürmeye çalışmıştır.
Spor
Wigan Athletic ve Wigan Warrors birlikte 1999'da yapılan 25.135 kapasiteli (2009'a kadar adi JJB Stadı olan) DW-Stadı'nı paylaşmaktadır.
Müzik
Wigan kenti popüler müzik alanında da çok önemli olmuştur. 1973-1981'de "Wigan Casino" adlı dans salonu İngiltere'nin her tarafından müzik ve dans sever çeken "Kuzey Soul (Northern Soul)" merkezi olmuştur ve bir "Billboard" adlı bir ABD müzik dergisi tarafından "dünyanın en iyi diskosu" olarak anılmıştır. Bu salon bir yangın geçirince günümüze sadece nostaljik hatırası kalmıştır.
Loizidu Davası
Loizidu Davası, eski evlerine ve mülklerine dönmek isteyen mültecilerin haklarına ilişkin tarihi bir davadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Loizidu ve dolayısıyla diğer tüm mültecilerin eski mülklerine dönme hakları olduğuna karar verdi. AİHM, Türkiye'nin Loizidu'nun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin I. Protokolünün I. Maddesi kapsamındaki insan haklarını ihlal ettiğine, evine dönmesine izin verilmesi ve Türkiye'nin Loizidu'ya tazminat ödemesi gerektiğine karar verdi. Türkiye başlangıçta bu kararı görmezden geldi.
Wigan
Kardeş şehirler
Wigan'ın merkezi olduğu Wigan Metropoliten Bölgesi'nin şu kardeş şehri bulunmaktadır:
Loizidu Davası
22 Temmuz 1989'da Kıbrıs uyruklu bir Titina Loizidu adlı bir Kıbrıslı Rum kadın, Kıbrıslı Rum avukat Ahilles Demetrides tarafından temsil edilen Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne Türkiye aleyhine başvuruda bulundu. Loizidu, 1974 Kıbrıs Harekâtı sırasında, yaklaşık 200.000 Kıbrıslı Rum ile birlikte evinden çıkmaya zorlanmıştı. 20 yıldan fazla bir süre boyunca Girne'deki evine dönmek için bir dizi girişimde bulundu, ancak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne (KKTC) girişi yerel otoriteler tarafından reddedildi.
Loizidu'nun başvurusu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Türkiye'yi, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin genel kontrolü altındaki Kuzey Kıbrıs'taki insan hakları ihlallerinden sorumlu tutan üç kararıyla sonuçlandı.
Mahkeme ayrıca, hükmedilen zararların mülkün başlı başına bir tazminat olmadığını, sadece mülkün mülkiyetinin ve kullanımının reddi için olduğunu ve Loizidu'nun mülkünün tam yasal mülkiyetini elinde tuttuğunu açıkça belirtmiştir.
2003 yılında Türkiye, Loizidu'ya Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından hükmedilen tazminat miktarını (1 milyon doların üzerinde) ödedi.
Emsaller
Dava, Kıbrıs sorununa ilişkin uluslararası hukuk mahkemelerinde verilen kararlar için önemli bir emsal teşkil etmektedir. AİHM'e taşınan benzer davalar karar bekliyor ve iki dava da benzer şekilde sonuçlandı:
Loizidu Davası, devletlerarası Kıbrıs-Türkiye Davası'na ilişkin 2001 tarihli kararda da yer almıştır.
Trabzon Havalimanı
Trabzon Havalimanı, Türkiye'nin Trabzon iline hizmet veren uluslararası havalimanı. 1957 yılında hizmete girdi.
Toplam 1.377.244 m² kurulu alanı bulunan Trabzon Havalimanı'nda 9.710 m²'lik dış hatlar terminali ve 14.035 m²'lik iç hatlar terminali olmak üzere toplam 23.745 m²'lik 3,5 milyon yolcu/yıl kapasiteli iki adet terminal mevcuttur. Yeni iç hatlar terminal binası ve otoparkı 22 Kasım 2008'de hizmete girdi. Havalimanında 2.640×45 metre boyutunda bir adet pist bulunmaktadır. Trabzon Havalimanı, şehir merkezine en yakın havalimanları arasında yer almaktadır. Pelitli mevkiinde bulunmakta olup şehir merkezine uzaklığı 6 km'dir.
Hava yolları ve uçuş noktaları
{{Havalimanı-uçuş-listesi Sezonluk: Bahreyn|11={{Kayma| SunExpress Deutschland}}|12=Köln-Bonn, Düsseldorf,Hannover,Amsterdam, Frankfurt|13=Türk Hava Yolları|14=İstanbul Sezonluk: Amsterdam, Berlin, Hannover, Medine, Münih,Kuveyt, Riyad,Viyana,Cidde|15=Türk Hava Yolları {{kayma| işleten: AnadoluJet}}|16=Ankara, Bursa, Diyarbakır, Lefkoşa-Ercan, İstanbul Sabiha Gökçen, Van,Tiflis Sezonluk: Bahreyn, Amman|Corendon Airlines|Sezonluk: Köln-Bonn, Düsseldorf, Kuveyt|flydubai|Sezonluk: Dubai|17=Ur Airlines|18=Sezonluk: Erbil|19=Flynas|20=Sezonluk: Cidde, Riyad,Dammam,Gassim|21=Jazeera Airways|22=Sezonluk: Kuveyt|23=Kuwait Airways|24=Sezonluk: Kuveyt|25=SalamAir|26=Sezonluk: Maskat, Sohar|27=FlyBaghdad|28=Sezonluk: Bağdat|29=Qatar Airways|30=Doha|31=Azerbaijan Airlines {{kayma| işleten:Buta Airways}}|32=Bakü|33=Gulf Air|34=Sezonluk:Bahreyn|35=Iraqi Airways|36=Sezonluk: Bağdat|37=Jordan Aviation|38=Sezonluk: Amman|39=Royal Jordanian|40=Sezonluk: Amman|41=Oman Air|42=Maskat|43=Flyadeal|44=Cidde,Riyad|45=Southwind Airlines|46=Bahreyn|47=Freebird Airlines {{kayma| işleten:Fly Kıbrıs|48=Lefkoşa-Ercan }}
== Ulaşım ==
İstatistikler
(*)Kaynak: DHMI.gov.tr (*)Kaynak: DHMI.gov.tr
Kazalar ve olaylar
Ankara - Trabzon seferini yapan Pegasus Hava Yolları'na ait, PC 8622 sefer sayılı uçuş olan, 'Zeynep' isimli Boeing 737-800 tipi yolcu uçağı, 13 Ocak 2018'de, Trabzon Havalimanı'na iniş yaparken, pistin kuzey yönünde deniz tarafına yöneldi. İniş takımları balçığa saplanan uçak, denize 25 metre kala durabildi. Kazada herhangi bir can kaybı yaşanmamıştır. Pistten çıkan uçağın enkazı Yomra ilçesinde pide salonu yapılmıştır.
20 Mayıs 1989'da Aleksandr Zuyev isimli Bakü Hava Savunma Ordusu'nda görevli bir Rus pilot, Soğuk Savaş'tan kaçmak için Sovyetler Birliği'ne ait Mikoyan MiG-29 uçağını kaçırarak Trabzon Havalimanı'na sığınma amacıyla iniş yapmıştır. Türkiye hükûmeti Sovyet Rusyası'yla ilişkilerini sıcak tutmak adına uçağı Sovyetlere geri vermiş fakat Alexander Zuyev ABD'ye kaçmayı başarmıştır.
Anti-Machiavel
Anti-Machiavel 18. yüzyılda Prusya kralı II. Friedrich tarafından ünlü aydın Voltaire'e yazdırılan eserdir. Eser özellikle Niccolò Machiavelli'nin Prens adlı başyapıtının bölüm bölüm incelenip reddedilmesine dayanır. Eser 1740 yılı Eylül ayında basılmıştır.
İçeriği ve basılması
Eser, II. Friedrich'in Prusya tahtına çıkmasının hemen ardından kaleme alınır. Machiavelli'nin Prens eserini daha önceden okumuş olan kralın bu konuya nereden ilgi duyduğu bilinmemekle birlikte Voltaire'e olan ilgisinin sebep olması muhtemeldir. Friedrich'in Voltaire ile mektuplaşmalarına bakıldığında konuya olan ilgisinin 1738 yılında başladığı ve eserin de 1739 yılında tamamlandığı görülür.
1740 yılında Prusya'ya gelen Voltaire Huis Honselaarsdijk'de konaklar ve esere Jan van Duren adlı matbaacıyla birlikte son halini verir. Kitabın İngilizce baskısı için Friedrich, Francesco Algarotti'yi Londra'ya gönderir. Friedrich'in kral olmasıyla beraber oldukça popüler olan kitap bir anda en çok satan kitaplar arasına girer.
Vurgusu
Friedrich'in kitapta yaptığı vurgu doğal ahlak anlayışınadır, Machiavelli'nin devlet idaresinin yanlı ve kısmi bir bakış açısını yansıttığı ileri sürülür. Bu fikirler genel olarak Aydınlanma Çağı fikirlerinin yansımasıdır. Friedrich'e göre kral, tebalarının sağlık ve refahından sorumludur. Diğer yandan ise kralın entrikalarına fazla vurgu yapıldığı söylenir. Ayrıca Machiavelli'nin inceleyip, övdüğü kişilerin göz ardı edilen kötü yanlarını da irdeler.
Belmont, Kaliforniya
Belmont, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletine bağlı San Mateo ilçesinde bulunan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2010 sayımına göre 25.835'tir.
Decimus Valerius Asiaticus
Decimus Valerius Asiaticus 35 ve 46 yıllarında iki defa Roma konsülü olarak görev yapmıştı. Gallia Narbonensis'den senatoya giren ilk kişiydi. İmparator Caligula'ya yönelik suikastin başını çekenlerden biriydi.
İmparator Claudius'a yakındı ve Brötonlara karşı yaptığı seferde kendisine eşlik etmişti. Claudius muhtemelen iktidarına engel teşkil ettiğini düşünerek kendisini sahte delillere dayanaak intihar etmeye zorlamıştı. Caligula'nın üçüncü karısı Lollia Paulina'nın kızkardeşi Lollia Saturnina ile evlenmiş ve bir oğlu olmuştu.
Takanori Hatano
Takanori Hatano (d. 6 Eylül 1994), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2013 yılında Fagiano Okayama kulübünde başladı.
Dakota Fanning
Hannah Dakota Fanning (d. 23 Şubat 1994; Conyers, Georgia), Amerikalı aktris.
Scytodes vittata
Scytodes vittata, Scytodes cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Slovakya-Türkiye ilişkileri
Slovakya-Türkiye ilişkileri, Slovakya ve Türkiye arasındaki dış ilişkilerdir. 1993 yılında Türkiye, hem Slovakya'yı hem de Çek Cumhuriyeti'ni ayrı, bağımsız devletler olarak resmen tanıdı. Diplomatik ilişkiler ve Bratislava'daki Türk Büyükelçiliği 4 Ocak 1993'te açıldı.
Diplomatik ilişkiler
1948 yılına Çekoslovakya ile Türkiye arasındaki ilişkiler, Türk işletmelerinin sahip olduğu mülklerin kamulaştırılması konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle hızla kötüleşti.
Ticari ilişkiler sınırlıydı çünkü Türkiye'nin kamulaştırılmış işletmelerin sorunu çözülene kadar bir ticaret anlaşmasını için masaya oturulmadı.
1993 yılında Türkiye, hem Slovakya'yı hem de Çek Cumhuriyeti'ni ayrı ve bağımsız bir devlet olarak resmen tanıdı. Diplomatik ilişkiler ve Bratislava'daki Türk Büyükelçiliği 4 Ocak 1993'te kuruldu.
Slovakya ve Türkiye, güçlü diplomatik bağlara sahiptir ve Slovakya'nın NATO İttifakına katıldığı 2004 yılından bu yana askeri alanlarında işbirliği yapılmaktadır.
Latin edebiyatının gümüş çağı
Latin edebiyatının gümüş çağı, Latin edebiyatının 14'ten I. Justinianus'un 550'de hukuk alanında yaptığı yeniliklere dek olan dönemini kapsayan dönem. Roma İmparatorluğu ve daha sonrasında Bizans İmparatorluğu etki alanında geliştiğinden dolayı İmparatorluk Dönemi olarak da adlandırılmaktadır.
Özellikleri
Bu edebiyat dönemi, uzun ve karışık dönemin kriz içindeki Romalılık ruhunun acılarını tam olarak yansıtmaktadır, bu uzun ve karışık dönemde başlangıçta her türlü kültürel ve yazınsal Maecenascılık hareketine ilgisiz kalınmıştır. İmparatorluk sarayı ve yönetici sınıf yazarlara genelde özgürlüğün politik zorbalık tarafından boğulduğu dönemlerdeki gibi kuşkuyla bakmıştır. Edebiyat zayıflamıştır, klasik kültür yaratıcı gücünü Augustus edebiyatını beslemiş olan yüce ideallerini gittikçe yitirmiştir. Bu yüce idealler ya tümüyle ortadan kalkmıştır ya da zayıflayıp imparatorluğa özgü bir biçim alarak evrenselleşme yoluna girmiştir. Bu dönemin kendine özgü karakterleriyle çarpıcı bir gerilemenin gözle görülür belirtilerini veren bir edebiyat ortaya çıkar: soğuk, kuru, bilgiç, yapay, yaltaklanan, içten olmayan, söylev ağırlıklı kendini özgürce ifade etmekten çok eski örneklerin peşinden koşan gibi sıfatlar bu dönem edebiyatı için kullanılabilir.
İlim olduğu yerde kalmış ve yaratıcı atılımları engellemiştir, Latin dili ve edebiyatının arkaik ve Attika geleneklerini savunmak için ortaya çıkan, arkaik kullanımlardan hoşlanan çevrelerde oluşmaya başlar, metin kritiğinin, yorumlayıcı, linguistik ve dilbilgisi çalışmalarının yolunu açar, doğa ve gök bilimlerinde meraklı çalışmalar başlar. Hukuk düşüncesi biçimlenmeye başlar; bu dönemde hukuk üzerinde kesin ve çok ciddi bir biçimde çalışılmış, derlemeler yapılmıştır. Retorik zamanın kültürüne egemendir; imparatorluk döneminde çok sayıda kurulmuş olan okullardan çıkar ve her edebiyat türüne uygulanır: Doğa dışı ilişkileri anlatma ve açıklayıcı dil zevki gelişir, yaltaklanma, korkunç ve şiddet dolu bir olayı tiyatro haline getirme ve dramatik tanımlamaların örnekleri öğretilir.
Şiir çeşitli özellikler gösterir. Lirik şiir insanı üzüntüden öldürür. Bir önceki dönemin yüce konuları artık bir şey ifade etmemektedir; bunların tümü çok kapalı çevrelerde yeni bir teknik ve yeni bir duyarlılıkla esin kaynağı olmadan yeniden dile getirilir: Bunun örneği yeni ozanlardır Epik şiir ya Lucanus'unki gibi içerik bakımından yeni bir ifade aramış ya da Flaccus, Italicus, Statius'unki gibi Hellenistik örneklerin ve Vergilius'un izinden giderek geleneksel biçimlerini yinelemiştir. Persius ve Iuvenalis gibi taşlama ozanları Horatius ve Menippos tiplemelerinde yüce Augustus sanatının ahlak kaygısı güden düşüncelere açık olan herkesten daha çok öne çıkarlar ama onlarda uzlaşmaz ve huysuz bir azarlama önemlidir, bu sertlik onların şiirlerini savaş ve gücendirme aracı biçimine sokmuştur. Martialis ve Petronius geleneksel kurumların artık aşınmış çerçevesi içinde kaynamakta olan yeni dünyayı şaşırtan bir yetenekle ele alıp betimleme konusunda daha sakin ve önyargısız davranırlar. Taşlamanın yanında aynı ahlaki dürtülerle yeni bir edebi tür ortaya çıkar: Masal. Bu türün yaratıcısı Paedrus'un ve Yunan masal yazarı Babrios'un kaba bir taklitçisi olan Avianus'un dışında kendini masala adayan bir sanatçı olmamıştır.
Tarih her zamanki gibi dönemin sosyal ve kültürel koşullarının en etkileyici belgesi olarak kalmıştır. İmparatorluk tarih yazımı geleneksel biçimini bırakmıştır. Tarihin yeni bir dünyası vardır, bu dünyanın merkezinde artık Roma ve büyük idealler yoktur. Buna karşılık önder, çıkarlar, parti entrikaları, ayaklanmalar, imparatorluk sınırlarının esenliği için duyulan korku vardır. Retorik ve ahlaki ögeler bu dünyanın bağlayıcı dokusudur.
Felsefe de izlenecek ya da en azından ayakta kalmak için yeni yollar aramıştır. Epikürcü düşüncelerin canlılığını sürdürmesinin yanı sıra geleneklerin alt üst olmasına karşı bir başkaldırı ve savaş tutumu içinde politik yaşama giren Stoacılık gücünü göstermektedir, erdemi ve aristokratlarla baskıcı sınıfın isteğine karşı insanın iç özgürlüğünü dile getirmiştir. Stoa felsefesi imparatorluğun baskısına karşı çıkma konusunda güzel örnekler sunmuştur: Paetus, Soranus, Cornutus, Rusticus ve Lucanus'un kendisi. Stoacılık ateşli savunucular da bulmuştur, örneğin Persios, Seneca eve Epiktetos.
Doğal olarak bu dönemin insanı üzen görüntüsü içinde güçlü kişilikler de yok değildir, bu kişilikler şiirde olduğundan daha çok düzyazıda en üst noktaya ulaşmışlardır, örneğin Tacitus, Iuvenalis, Seneca, Petronius gibi. Bu göze batan kişilikler içinde yaşadıkları çağı ifade etmişlerdir.
Türleri
Tarihsel gelişmeler yazın türlerinin oluşumunda değişiklik yaratmıştır. Tek adam yönetiminin başlamasıyla politik hitabet anlamını yitirmiş, retorik dershanelere kapatılmıştır. Politik alandaki hatiplerin yerine artık halk güzel söz söyleme alanındaki parlak hocalara hayran olmaktadır. Hitabet kitleleri etkileme aracı olarak görüleceği yerde, en iyi olasılıkla eğitim ve kendini yetiştirme aracı olarak en kötü olasılıkla da yıldız oyuncular için oyun alanı durumuna geliyordu. Bu noktada hitabetin önemini yitirmesinin nedenleri üzerine bir corpus ortaya çıkmıştır. Kökeninde bir okul çalışması olan söz söyleme sanatı (declamatio) bu dönemde öbür yazınsal türlerin içine girmiştir. Felsefe yazarları (Cicero'nun karşılaştırmalı yapıtlarına karşın) okuyucuyu doğrudan doğruya etkilemeyi denemişlerdir. Önder için yazılan el kitapları ve imparatora övgü en çok kullanılan yazın türleri olmuştur. Seneca'nın De Clementiası ile Plinius Secundus'un Panegyricusu standartları oluşturmuştur.
İmparatora övgü şiirde bile özel biçimler gerektiriyordu; bu pastoral, tanımlayıcı lirik ve daha çok destan alanında gerçekti. Domitianus döneminde bile çeşitli konuların yanı sıra politikayı da içeren işleyen epik şiir ortaya çıkmıştır. Cumhuriyetçi idealler ve imparatora övgü Neronn ve Flavianus dönemlerinin epiğinde sık sık yan yana biçimlenmiştir.
Tek kişi yönetimi dolaylı olarak Ezop Masallarının doğuşuna katkıda bulunmuştur. Bu türün o dönemin şiirinin yasal bir biçimi olması şans eseri değildir çünkü bu türden dolaylı politik eleştiri için olanak sağlanmıştır.
Bir senatörün yalnızca Trajan döneminde Latince bir tarih yapıtı yazmasının mümkün olduğu göz önüne alındığında Trajan ile ondan öncekiler arasındaki fark anlaşılabilir. Livius'tan sonra bu türde yapıt ortaya konmamıştır. Valerius Maximus tarihi retorik örneklerden oluşan bir koleksiyona indirgemiştir. Velleius ise tarihi askerlerin orta halliliği ve imparatora içten bağlılığı ile sınırlamıştır. Daha iyi yazarlar olduysa da şiddet yoluyla susturulmuşlardır. Trajan zamanında tarih kendisini işleyecek bir yazar bulmuştur: Tacitus. Tarih yazımının ulaştığı bu doruk noktasından sonra uzun bir zaman için önemli kişilerin biyografisini konu alacak yapıtlar vererek gerileme eğilimi göstermiştir. Tarih yazımının önce yasaklanması, sonra parlaması ve yeniden düşüşe geçmesi, bunun yanında her dönemde göstermiş olduğu karakteristik özellikleri dönemin tarihî durumuyla uyum içinde olmuştur.
Tarih, Romalı bireyler için geleneksel faaliyet alanı olma çekiciliğini yitirdikten sonra bu kişiler kendileri için yeni dünyalar bulmak zorunda kalmışlardır. Onlar için önce maddesel bir evren vardı. Ciddi bir Romalı doğa bilimleri ve felsefi bir araştırma için o ana dek zaman bulamamıştı. Principatusluk böyle bir çalışma için duyulan suçluluk duygusunu ortadan kaldırdı. Geç cumhuriyet döneminde böylesine araştırmalarla uğraşmış olan didaktik şiir türü (Cicero'nun Arathea'sı ve Lucretius'un Evrenin Yapısı) evrenin zihinle gözlemlenmesini insanoğlunun gerçek amacı olarak betimlemekten artık çekinmiyordu (Manilius ve daha önce Ovidius). Germanicus'un Aratos'tan yaptığı çeviri ve Plinius'un Doğa Tarihi'nin bazı kesimleri bu türden ilgi alanlarının kimi örnekleridir. En önemlisi ise Seneca'nın Doğa Araştırmaları'na yazdığı önsözdür. Buna yazarın de otio'su da eklenmelidir. Kuşkusuz bu çalışma yalnız bilgi amacıyla yapılmış değildir, amacın büyük bir kesimi kitaplardan çeşitli bilgiler edinme ve hayal gücüyle karışmış gözlemlemeydi.
İkinci bir çalışma alanı ise kişilerin karakterlerini ortaya çıkarmaktı. Düzyazıda böylesine özel bir mektup türü de Plinius tarafından yazına sunulmuştur. Daha önceden kişilerin çeşitli yanlarını ortaya çıkaran ve çok daha ileri gitmiş çalışmalar vardı, bunlardan biri Seneca'nın felsefi pedagojisidir. Bu yapıtta psikolojik ve retorik ilkeler göz önünde tutulmuş ve yeni bir felsefi mektup sınıfı ortaya çıkmıştır. Şiirde de benzer eğilimler vardı: Ovidius psikolojik monologlarını (Heroides), Lucanus epik yapıtını duygusal ve eleştirel yorumlarla canlı bir hale getirmiştir. Trajedi topluma seslenmekten vazgeçmiş gibi görünüyordu ama tehdit edici karanlık olayların ve çeşitli zamanların sıkıcı atmosferinin bir açıklama biçimi olarak ve ayrıca tiranlığın dolaylı eleştiricisi olarak yaşamını sürdürmeye devam etmiştir. Epik şiir ise bir kez daha Lucanus'un Pharsalia'sında yeniden politik bir önem kazanmıştır. Domitianus zamanında Silius'un Punica'sı bu türün neoklasik evresini oluşturmuştur. Gerçek epik şiir türünün son yazarları Flaccus ve Statius'tur. Bunlar Grek ve Roma kültürünün sentezini gerektiren bir zamanın entelektüel havasına uymuşlardır. Gittikçe özelleşen görüş açılarına uygun bir biçimde çok daha ılımlı türler epiği izlemiştir. Bunlardan biri Petronius'un gerçekçi romanıdır. Bu yapıt bildiğimiz kadarıyla ana hatlarıyla yenilikçi bir türdür ve Neronn zamanının tipik bir örneğidir. Aynı dönemdeki hiciv gerçekle görünüm arasındaki acıklı karşıtlığı ortaya çıkarmıştır (Persius'un hicivleri). Bunun ardından Iuvenalis hicvi dünyanın aynası durumuna getirmiştir. Bu ayna idealleştirilmiş Roma değerlerinin gurur dolu mirasıyla onların mirasçılarının yaşadığı acıklı koşullar arasındaki karşıtlığı açıkça ortaya koymuştur. Kişisel konulara verilen daha büyük önem o zamana dek üzerinde durulmamış türlerde kendini göstermiştir. Martialis sayesinde nükte evrensel bir önem kazanmıştır, Statius ile birlikte doğaçlama şiir yazındaki yerini elde etmiştir.
Dil ve biçem
Erken imparatorluk yazınında şiir ve düzyazının birbirlerini yakından etkilemeleri söz konusu olmuştur. Bir yandan düzyazıdaki ifade daha incelmiş, öte yandan retorik şiiri etkilemiştir. Düzyazı ve şiirin ikisi birden her eğitimli adamın bir retorik okuluna devam ettiği gerçeğini yansıtmaktaydı. Bu dönemde yazınsal üslup tek tip değildi. Cicero, Attike ile Asia biçemi arasında bir orta yol bulmuştu: Rodos biçemi. Bununla birlikte Augustus zamanından başlayarak düzyazı keskin bir Asia biçemini uygulamıştır. Düzyazı daha şiirsel olmuştur. Helenistik hitabetin devamı olan bu okuldan Neronn zamanının modernizmi olan Seneca'nın biçemi doğmuştur. Geleneğin düşmanı olan imparator Caligula bu modern eğilimin başta gelen öncüsü olmuştu. Vespasianus ve Domitianus dönemlerinde bir retorik hocasının resmen atanmasıyla klasisizm yerleşmiştir: Quintilianus bunun ılımlı bir temsilcisidir. Plinius temelde onunla aynı görüşü paylaşmıştır. Tacitus, Dialogus de oratoribus adlı yapıtında Cicero'nun, tarih yapıtında ise Sallustius'un biçemini izlemiştir. Böyle bir tutum neoklasik olarak adlandırılabilir. Tacitus ayrıntıda Sallustius'un dili ve biçeminin bazı klasik olmayan özelliklerini daha da geliştirmek için kesin bir tercih yapmıştır. Flavianus ve Trajan dönemlerinde klasisizm orijinal ve üretken olmuştur.
Derbent Hanlığı
Derbent Hanlığı, 1747-1806 tarihleri arasında bugün Dağıstan'ın Derbent şehrinde hüküm sürmüş hanlıktır. Nadir Şah'ın ölümünden sonra (1747), müstakil bir hanlık haline gelen Derbent, 1765 tarihinde Bakü Hanı Feth Ali Hanın eline geçmiştir. Ruslar ilk defa Mayıs 1796'da Zubov komutasında bir kuvvet göndererek şehri ele geçirdilerse de bu işgal kısa sürdü. 3 Temmuz 1806 tarihindeki işgal ise kalıcı oldu ve General Glasenapp şehirde Rus yönetimini tesis etti.
Latin edebiyatının gümüş çağı
Dil ve biçem
Şiir alanında Lucanus retoriğin epikte kullanımını mükemmel bir hale getirmiştir; bunun belirtilerini Ovidius Dönüşümler adlı yapıtıyla ortaya koymuştu. Öte yandan Persius konuşma dilini yazına sokmuştur. Petronius romanının diyaloglarındaki bazı kesimlerde olabildiğince alt tabakanın konuşma diline yaklaşmıştır, buna karşın anlatımda daha sıkı bir biçem uygulamıştır. Klasiğe dönük bir değişim Flavianus döneminde beklenebileceği gibi, Silius tarafından destanda uygulanmıştır. Çağdaşı Statius, Vergilius'a benzeme çabalarına karşın yazar olarak Ovidius'a daha yakın kabul edilmiştir. Persius'un linguistik aşırılıklarından kaçınan Iuvenalis, hiciv türünün özel, retorik açısından belirgin bir biçimini yaratmıştır. Böylece sonraki kuşakların gözünde bu türün klasiği olmuştur.
Yazınsal korumacılığın sona ermesi
İkinci Augustus Kuşağı da denilen Augustus'tan sonraki kuşak, kendinden önceki dönemle karşılaştırıldığında kanlı iç savaşlarla uğraşmamıştır. Bu dönemde ahlaki ve politik yenileşme hareketine destek veren yazınsal çalışmalara karşı muhalefet belirtileri başlamıştır. Ovidius politikaya karışan şiire karşı çıkmıştır ve Helenistik biçemdeki yazına öncelik veren şiirin sembolü olmuştur. Ovidius'un Amores adlı yapıtında üç ayrı yerde görülen recusatio bunun kanıtıdır. Oysa Vergilius yapıtlarıyla Augustus'un politikasına hizmet etmiştir. Maecenas'ın ölmesi ve dolayısıyla onun ince düşüncesinin ortadan kalkması politik güçlerle okuyup yazan seçkin sınıf arasında zaman zaman sonra da geçici olarak iyileştirilebilecek bir çatlak oluşturmuştur. Yazınsal korumacılıktaki kriz Tiberius ile hemen kendini göstermiştir. Tiberius kültürel bir egemenlik programını düzenleme yoluna gitmemiştir; sanatsal ögeler bakımından zengin ancak ele aldığı konular bakımından suya sabuna dokunmayan, ozanın iç dünyasını anlatan İskenderiye şiirinden zevk alması bu konudaki kayıtsızlığını göstermektedir. Oysa 25'te intihar eden Cordus gibi princeps makamına özgürlük kurbanı olacak derecede karşı koyan güçlenmiş bir tarih yazımıyla yüz yüze gelmiştir. Senatörlerden oluşan seçkin sınıfın cumhuriyetçi geleneğinde köklenen tarih yazımına duyulan bu eğilim Suetonius ve Tacitus'a dek etkisini gösterecek Julio-Claudius gücüne karşı düşmanca bir tutumun ortaya çıkmasına neden olmuştur ve sonraki kuşaklara aktarılacak Julio-Claudius soyunun imajını ortaya çıkarmıştır.
Claudius'un başa geçmesiyle durum değişmiş gibi görünmemektedir. Oysa Claudius Latince ve Yunanca birçok yapıt veren ve öğrenmeye karşı çok istekli biri olarak ün yapmıştı. Livius'u örnek aldığı Latince bir tarih çalışması bile vardı. Bu tarih yapıtına Jül Sezar'ın ölümüyle başlamış, iki kitapta ele aldığı iç savaşları hızla geçmiş, bunun yerine Augustus'un princepsliği üzerinde durarak bu dönemi kırk bir kitapla ele almıştır. Claudius ayrıca babasının biçeminin Cicero'nunkinden üstün olduğunu ileri süren Pollio'nun oğlu Asinius Gallus tarafından kaleme alınmış bir çalışmaya yanıt niteliğinde Cicero'yu savunan bir yapıt ortaya koymuştur. Bunlardan başka bir de dilbilgisi kitabı yazmıştır, bu çalışmasında Latin alfabesine üç yeni harf daha sokmayı önermiştir.
Neronn, Seneca tarafından yönlendirilen princepsliğinin ilk yıllarında tek başına senatonun güvenini elde etmeye ve yazınsal korumacılığı yerleştirmeye çalışmıştır. Bu proje, Augustus'un olağanüstü dönemindeki gibi yazının yeniden canlanmasını amaçlayan o kısa klasik döneme olanak tanımıştır ve bu dönemden günümüze ancak birkaç sıradan çalışma ulaşmıştır. Örneğin yazarı tam olarak bilinmeyen, ya Silius'a ya da Baebius'a ait olabileceği düşünülen ve Ilias Latina diye adlandırılan eserin bir kısaltması, Siculus'un pastoral şiirleri gibi. Bu çalışmalarda Augustus çağı yazınının en üst düzeyde örneği olarak ele alınan Vergilius'un etkisi açık bir biçimde görülmektedir. Augustus çağı yazını hem devlet eliyle yapılan resmî korumacılığı hem de bu çağın değerleriyle yazının politik güçle olan ilişkisinde oynadığı rolü temsil etmişti.
Neronn'un kendisi de ozandı, Troya konularını işleyen epik çalışmaları severdi ve çeşitli yollarla sanatsal etkinlikler düzenlerdi, 60 yılında Quinquennial Neronnia adı verilen beş yılda bir düzenlenen halka açık şiir, şarkı, müzik ve hitabet yarışmalarını başlatmıştır. Bu girişim, Neronn'un yalnızca yeni bir yazınsal korumacılık sistemi yaratma tutkusunu değil, aynı zamanda yeni kültürel görüntülerin başını çekme isteğini de ortaya koyduğu için ilginçtir. Neronn'un geleneksel imajı onun yalnızca karakterini ve uzun zamandır inanmış olduğu eşsiz bir kişilik olduğuna ilişkin sabit fikrini değil, kültürel politikasına ait kesin amacını da yansıtmaktadır. Onun aşırı duygusal ruhu ve Helenleşmeye doğru yönelmesi kültürel yenileşmeye ve geniş halk kitleleri arasında yayılmış zevklere ve eğilimlere duyulan geniş isteği açıklamaktadır. Roma'nın sosyal yapısı için gözdağı gibi olan bu eğilimlere senatörler güçlü bir biçimde karşı koymuşlardır çünkü bunlar Neronn'u Roma geleneği için düşman görmüşlerdir. Neron ise bu eğilimleri rejimindeki Helenistik ve tek kişilik yönetimin ögelerini yasallaştırmak için olduğu kadar destek kazanmak için kullanmıştır.