cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Doğu Sibirya boz ayısı
Doğu Sibirya ayıları, Avrasya boz ayılarına ve Kamçatka boz ayılarına tekabül eder ancak Doğu Sibirya boz ayılarının kafatasları Avrasya boz ayılardan ve Kamçata boz ayılarından daha büyüktür. Yetişkin bir erkek Sibirya boz ayısının kafatası ölçüsü 32,6–30 cm uzuğunda ve 31,2-38.5 cm genişliğindedir. Sibirya boz ayılarının uzun, yoğun ve yumuşak kürkleri bazı Avrasya boz ayılarına benzer fakat koyu renkli ayılar daha çoğunluktadır. Avladıkları hayvanlar genellikle dağ tavşanları veren geyikleridir. Ayrıca Sibirya boz ayılarının kış uykusu dönemi vardır. Sibirya boz ayısı sonbaharda şişmanlayıp yağ bağladıktan sonra, inine çekilir ve aylarca (4 ila 7 ay) süren bir uyuşukluk dönemine girer. Ayının 37 derece olan vücut ısısı, kış uykusu sırasında 5 ila 6 derece azalır. Buna rağmen, kalp atışı ve nefes alma ritimleri daha yavaşlar. Bu nedenle genel metabolizmada yüzde 50 ila yüzde 60'a varan düşüşler gözlenir. Ayı, bu devre boyunca yemek içmek dahil hiçbir hayati fonksiyonunu yerine getirmez. Bununla birlikte üreme ve su kaybı belirtileri de göstermez. Çünkü uyuşukluk esnasında kendi yağını (lipitlerini) başlıca enerji ve su kaynağı olarak kullanır.
Şârika (emirlik)
Siyaset ve yönetim
Her emirlik sivil yasal yaptırım ve hüküm verme ve yerel tesisler ile uyumlu olarak bir takım ayrılmış yetki alanlarına sahip olmakla beraber, diğer emirliklerle birlikte federal bir yapı ve çalışma alanı içinde bir yasal, politik, askeri ve ekonomik işlevleri paylaşmaktadır. Şarika, 18. yüzyıldan bu yana Kasimi Hanedanı tarafından yönetilmektedir.
Şarika (Federal) Emirlik Yasaları'na göre alkollü içecek satışı, tüketimi veya taşınması kesin bir biçimde yasaklanmıştır.
Sabatay Sevi
Sabatay Sevi 17. yüzyılda Osmanlı topraklarında, İzmir Agora'da doğdu. 22 yaşında Mesihlik iddiasında bulundu. Dünyayı kötülüklerden arındıracağına, tüm Yahudileri mukaddes İsrail’e götürerek orada yeniden tapınağı inşa edeceğine inanıyordu. Yahudiliği ikiye böldü. Her kıtada binlerce mürit edindi. Mahkemeye çıkarıldı, kerhen Müslüman oldu. İnananların çoğu peşini bıraktı, ufak bir grup onu takip ederek Müslüman oldu. Bunlar dış görünüşte Müslüman veya Hristiyan, gerçekte Kabbala Musevi inancına sahip günümüze kadar gelen bir cemaattir. Halk arasında Sabataycılık adı ile bilinir. İnananları ona Amirah derlerdi.
Yahudiler, günün birinde bir Mesih'in gelerek kendilerini uzun yıllardır süren sosyopolitik tabanlı acılardan kurtaracağını düşünüyorlardı. Zor koşullar altında Yahudiler arasında mistisizme inananların sayısı da giderek artıyordu. Yahudi mistisizminin en önemli kaynaklarından biri 'Kabala' idi. Görünenin arkasında mutlaka bir başka şeyin gizlendiği fikrinden hareket eden Kabalistler, kutsal metinlerde çeşitli sayılar ve matematiksel işlemlerle gizli gerçeği ortaya çıkarmaya çalışıyorlardı.
Ortaya çıkarılmaya çalışılan gizli gerçekler arasında kurtarıcı Mesih'in kim olacağı ve hangi tarihte geleceği de vardı. Bu görüşler içinde en çok rağbet görenlerinden birisi de milenyumda (1000'li yıllarda) bir Mesih'in mutlaka geleceği şeklindeydi. Yine Kabala'da 666 sayısının şeytanın yılı ya da sayısı olduğu şeklinde bir inanış bulunuyordu. (Vahiy 13:18, Altı yüz altmış altı korkusu) Bu iki sonuçtan hareketle, 1666 yılının 'hayati önemine' ilişkin yaygın bir inanış oluştu.
Ailesi
Sevi'nin ailesinin kökeni tartışma konusu olmakla beraber İspanyol kökenli oldukları değerlendirilmektedir. Babası Mordehay, kümes hayvanları satıcılığı yapıyordu. Annesi Kılara'yı (Clara) erken yaşta kaybeden Sevi'nin iki de kardeşi vardı: Ağabeyi Eliyah (İlyas) ve kardeşi Yosef (Yusuf). O yıllarda İzmir Limanı ticarette öne çıkmıştı. Artan ticaretle birlikte İzmir, Avrupalı tüccarlarla dolup taşmıştı. Babası ticaret hayatında ilerleyen Mordehay Sevi, bir İngiliz şirketinde çalışmaya başlamıştır.
Din eğitimi
Hahambaşı Yosef Eskapa (Rav Eskapa) ve Rav de Alba Torah, Talmud konusunda onu eğittiler. Gösterdiği başarı nedeniyle genç yaşında haham unvanı verildi. Ancak genç Sabatay’ın mistik konulara girme arzusu olduğu bir süre sonra anlaşıldı. Sevi, 15 yaşına kadar Tevrat, hadis, fıkıh konularına vakıf olmayı başardıktan sonra Kabala eğitimine başladı. Sevi 18 yaşına geldiğinde kendi yorumlarını başkalarına da okuyup öğreten biri haline geldi. Hatta etrafında bir öğrenci grubu da topladı. Melankolik ruhsal yapıya sahip olması bir süre sonra mistik hayatın zorlukları ile birleşince anlaşılmaz eylemlerde bulunmasına yol açtı. Oruç günlerinin dışında da sık sık oruçlar tutuyor, sık sık bedenini yıkıyor ve uzun müddetler boyunca yalnız başına tefekküre dalıyordu. Kendini Yahudi mistisizmine, Kabala'ya kaptırmıştı. Bilincini yitirdiği, coşkulu dönemler yaşıyordu.
Sabatay Sevi, 1666'da kıyametin kopacağını, bundan hemen önce kurtarıcı Mesih'in geleceğini, bunun da 1648'de olacağını 'biliyordu'. Etrafındakileri yavaş yavaş hazırlayan Sevi 22 yaşına geldiğinde Kabbalacı yorumlara dayanarak, kendisinin Musa'nın geleceğini vadettiği Mesih olduğunu iddia etti. Yaşlı hahamlar bir hayli sinirlenerek duruma tepki gösterdiler. Hatta hocası Başhaham Eskapa, iki hahamı Sevi ile görüşerek iddiasını geri almaya ikna etmeleri için görevlendirdi. Sevi mesihliğini kanıtlayan delillerden söz ediyordu ve İzmir’deki Yahudi cemaat arasında ise çok sayıda taraftar buldu. Tarihçilere göre tam da bu tarihlerde Sevi'nin vücudundan hoş bir koku yayılmaya başladı. Hatta bunun bir hile olabileceğinden kuşkulanılarak Sevi bir doktora muayene bile ettirildi. Mesihliğin alameti sayılan bu durum sonraları müritleri tarafından bayram olarak kutlanmaya başlandı. Sevi 23 yaşına geldiğinde bu kez de Tanrı'nın, Yahudilerce söylenmesi yasaklanan adı 'Yehova'yı telaffuz etti. Gelişmelerden huzursuz olan hahambaşılık, Sabatay Sevi'nin dinlerini bozduğu gerekçesiyle öldürülmesine karar verdiler, ama bu kararı uygulayamadılar. Bunun üzerine hahambaşı Eskapa, Sabatay Sevi'yi Osmanlı sarayına iletmek üzere İstanbul'daki hahamlara şikâyet etti. Başka rivayete göre Hahambaşılık onu İzmir'i terk etmeye zorladı.
Bazı kaynaklar bu bilgiyi doğrulamazken Sabatay Sevi'nin İzmir'de bulunduğu dönemde kendi ağzından mesihlik iddiasında bulunmadığı da iddia ediliyor. Gerşom Şolem de kitabında, "Sevi, olsa olsa o da bir defacık havrada dualardan önce 'Ben Mesih-i İsrail'im demiştir" diyor. Sabatay Sevi'in her şeye rağmen aforoz gücünde bir dışlanmaya uğramadığını belirten Şolem, Sevi'nin İzmir'den kovulduğu için değil zorunluluktan dolayı seyahat ettiğini söylüyor.
Sevi önce eski bir Kabbala merkezi olan Selanik'e, sonra İstanbul'a gitti. Başkent'te, saygıdeğer ve ünlü bir vaiz olan Abraham ha-Yakini ile karşılaştı. Yakini'nin elinde Sevi'nin mesih olduğunu doğrulayan Kabalacı bir kehanet belgesi vardı. Kısa süre sonra İstanbul'dan da ayrılan Sevi, önce Kudüs'e ve sonra Mısır'a gitti. Kahire'de Osmanlı valisinin hazinedarı olan güçlü ve varlıklı Rafael Halebi'yi kendi davasına inandırdı.
İstanbul
Sevi'nin İzmir'den sonraki ilk durağı İstanbul'du. 1650 yılında İstanbul'a gelen Sevi burada Abraham ha-Yakini adlı bir hahamla karşılaştı. Bu hahamda 'Mezamiri Süleyman'ın Açıklaması' adında Sevi'nin mesih olduğunu doğrulayan Kabalacı bir kehanet belgesi vardı. Belgeyi alan Sevi, bunu mesihliğinin delili olarak yanında taşımaya başladı. Zira çok eski olduğu iddia edilen belgede, Sabatay Sevi isimli bir Mesih'in doğacağından haber veriliyordu. Gerek eski gerekse bu yeni 'belgeyle' birlikte Sevi, İstanbul'daki Yahudiler arasında önemli bir nüfuz elde etti. Ancak İzmirli hahamların İstanbullu hahamları "Sabatay'dan uzak durun" diye uyarması üzerine Sevi Selanik'e gitmeyi kararlaştırdı.
Selanik
Sevi Selanik'teki ilk günlerinde Mesihlik iddiasında bulunmazken zekasıyla Selanikli Yahudiler'i kendisine hayran bıraktı. Öyle ki evinde misafir olduğu bir Yahudi, ona kızını bile verdi. Ancak Sabatay üçüncü eşiyle de cinsel ilişkiye girmedi. Bunun nedenini soranlara ise, gerçek anlamda evlenmeyeceğini çünkü zaten Tevrat ile evli olduğunu söyledi. Ama bu sözleri duyan hahamlar bunun Mesihlik iddiası olduğunu belirterek sert tepki gösterdiler. Bu gelişme üzerine Selanik'ten ayrılıp Atina'ya geçen Sabatay Sevi burada da iyi karşılanmayınca önce İzmir'e döndü ardından da ikinci kez İstanbul'a gitti. İstanbullu hahamların kendisini rahat bırakmamaları üzerine 1659'da babasının yanına İzmir'e geri döndü.
Kudüs
İstanbul ve Selanik'e yaptığı yolculuklarda beklediği ilgiyi göremeyen Sabatay Sevi bu kez rotasını Filistin'e çevirdi. 1662 yılında birkaç yakınıyla birlikte bir gemiye binen Sevi, Trablus ve Beyrut'a kadar ulaştı. Ancak burada karar değiştirerek Mısır'a gitmeye karar verdi. İskenderiye'de gemiden inen Sevi doğruca Kahire'ye gitti. Sevi'yi, burada tüm hayatını değiştirecek gelişmeler bekliyordu.
Burada ayrıca Rafael Yusuf Çelebi adında zengin bir sarrafla tanıştı. Nayir adındaki Leh bir hahamın yetim kızı olan Sara ile evlendikten sonra Gazze’ye gitti.
1663 yılının sonbahar aylarında Kahire'ye doğru yola çıkan Sabatay Sevi, yolculuk sırasında kısa süre sonra kendisinin Mesih olduğunu onaylayacak olan Gazzeli Natan yani İbrahim Natan Aşkenazi ile tanıştı. Natan çok başarılı ve zeki bir öğrenciydi. Din konusunda Sabatay Sevi'den bile daha bilgiliydi.
Burada, adında yirmi yaşlarında bir öğrenci, Yahudi geleneklerine göre Gazzeli Natan, "Mesih'in muştucusu", İlyas rolünü üstlendi. Natan, coşku içinde, İsrail devletinin yeniden kuruluşunun çok yakında gerçekleşeceğini ve Sevi'nin utkusuyla dünyanın yeniden kurtulacağını herkese duyurdu. Natan, Kabala hesaplarına dayanarak, kıyamet günü için 1666 yılını bildirdi.
Kudüs’e tekrar döndüğünde, kendisinin Mesih olduğunu gizlemeye gerek duymadı. Kudüs’teki hahamlar karşı çıktılarsa da, Sabatay’ın taraftarları gün geçtikçe arttı. Mısır, İstanbul, İzmir ve Avrupa’nın çeşitli şehirlerine Mesihliğini ilan ve propagandasını yapmaları için sadık adamlarını yolladı. Sabatay Sevi, Yahudilerin dini ayin ve törenlerinde bazı değişiklikler yaptığı gibi, havralarda okunan duaların çoğunu değiştirdi. Kudüs hahamları tarafından tehdit edilen Sevi, Halep’e geçti.
İzmir - 2
1665 yılında sevinçle karşılandığı İzmir'e geri döndü. Birkaç yıllık süre içinde, Sabataycılık akımı hızla güçlenerek Venedik, Amsterdam, Hamburg, Londra ve bazı Kuzey Afrika kentlerine kadar yayıldı. Sevi kendisini kralların kralı olarak görüyordu. Dünyayı, kendi hesabına göre 38 krallığa böldü. Her birine de, kardeşlerini ve sadık adamlarını kral tayin etti. Çeşitli beyannameler yayınlayarak, Osmanlı idaresine karşı harekete geçti.
İstanbul, İlk mahkeme
30 Haziran 1666 da Sabatay İstanbul’a hareket etmek üzere yola çıkar. O zamana kadar genel olarak Yahudilerin siyasi otoriteye karşı bağlı olmaları ve hiçbir zaman politik hareket etmemeleri Osmanlı idarecilerini bu olaya karşı kayıtsız bırakmıştır. Müritleri onun İstanbul'a, imparatorluğu Padişah IV. Mehmed'ten almak üzere gittiğine inanıyorlardı. İzmirli hahamların şikayetiyle saray da bu durumun ciddiyetinde erken haberdar olur. Sadrazam Fazıl Ahmet Paşa'nın emriyle, Sabatay'ın içinde bulunduğu gemi Çanakkale Boğazı'nda durduruldu. Sabatay elleri ve ayakları zincire vurularak İstanbul'a getirildi. Hemen ardından da kürek mahkûmlarının tutulduğu Haliç'teki Bagno Zindanı'na kapatıldı. Sevi üç gün sonra yargılanmak üzere Sadrazam'ın başkanlığındaki Divan'a çıkarıldı. Girit Seferi öncesinde ortalığın karışmasını istemeyen Osmanlı yönetimi, bir 2 ay sonra Sabatay'ı Çanakkale Gelibolu'da bulunan bir kaleye hapsetmeye karar verdiler.
Gelibolu'da Hapis
Sabatay, Gelibolu'da eski limanın yanı başındaki Aydos kalesine kapatılırken müritleri de peşinden gitti. Zaten onun kellesinin vurulması yerine hapis cezasına çarptırılmasını, 'bir mucize daha gerçekleşti' şeklinde yorumluyorlardı. Sabatay'ın hapsedildiği kale, kısa sürede dünyanın dört bir yanından gelen ipek halılar ve atlas kumaşlar gibi hediyelerle onun sarayı haline geldi. Bir süre sonra Gelibolu'daki kale Sabataycılar arasında 'Migdal Oz' yani 'Güç Kalesi' olarak anılmaya başlandı. Bu ad biraz da Sabatay'ın buradan müritlerine yazdığı bir mektuptan dolayı verilmişti. Zira bu mektupta Sabatay, içinde bulunduğu sıkıntılı durumdan kurtulup tam bir aydınlanmaya girdiğini belirterek, "Tanrı bir güç kalesidir; ona sığınanlar kurtulacaktır" diyordu.
Polonya'dan onu ziyarete gelen Talmud uzmanı Levov ve Galiçya; Sevi'ye Polonya'da Nehemiyah ha-Kohen adlı kâhinin onun gelişini muştuladığını bildirirler. Sevi, Kohen'in kendisini ziyaret etmesini emreder. 3 ay süren yolculuktan sonra buluşma gerçekleşir. Ancak saatler süren konuşmalar sonrası buluşma her iki taraf için hayal kırıklığı ile sonuçlanır. İddiaya göre Sevi tutkunları Nehemiyah ha-Kohen'i gizlice ortadan kaldırırlar.
Edirne
İzmirli hahamlar Sabatay Sevi'nin dinlerini bozduğu gerekçesiyle öldürülmesine karar verirler ancak bu kararı uygulayamazlar ve onu Osmanlı sarayına şikayet ederler. Osmanlı yönetimi en başta olaya ilgisiz kalmıştır. Daha sonra Yahudi din adamlarının artan şikayetleri üzerine Sevi tutuklanıp Sultan 4. Mehmet'in huzuruna çıkarıldı. Sevi, Sultan'dan Mesih olarak tanınma talep etti, ayrıca İsrail toprağını kendisine vermesini de istedi. Sultan onu Çanakkale'de bir kaleye hapsetti. Faaliyetlerine burada da devam eden Sevi'yi yine Yahudi hahamlar Saray'a şikayet edince, Osmanlı bu talepler karşısında kayıtsız kalamadı. Ortaya çıkan kargaşayı gidermek için Fazıl Ahmet Paşa'dan işin esasını öğrenmek için Sevi'nin derhal İstanbul'a gönderilmesini istedi.
Edirne sarayında, Padişahın iktidarına meydan okumakla suçlanan Sabatay için Sadaret Kaymakamı Merzifonlu Kara Mustafa Paşa, Şeyhülislam Minkarizade Yahya Efendi ve padişahın imamı meşhur Vani Efendi'den oluşan bir divan kuruldu, Sultan 4. Mehmet de divanı 'paravan'ın arkasından' izledi. Divanda, Türkçe konuşamayan Sabatay için Padişah'ın hekimbaşısı Yahudilikten dönme Hayatizade Mustafa Fevzi Efendi tercümanlık etti (Asıl adı: Moşe Ben Rafael Abrabanel).
Divan reisi: "Karıştırmadığın halt kalmadı. Uyandırmadık fitne bırakmadın Sabatay Efendi. Haydi bakalım şimdi göster mucizeni!"
Deyince Sabatay Sevi afallar. Ne yapacağını, ne diyeceğini şaşırır. Mucize göstermesi beklenmektedir. Tercüman, mucizenin şeklini de anlatır: Sabatay soyunacak, vücudunu en maharetli okçular nişangâh yapacaklardır. Attıkları oklar vücuduna işlemezse o zaman Osmanlı Padişahı da onun mesih olduğunu resmi olarak tasdik edecektir. Çünkü Yahudiler, ona kılıç, ok, tüfek, kurşun işlemez, hatta onu ateş yakmaz, suda boğulmaz diye itikat etmektedirler.
Divan heyetinin teklifi karşısında Sabatay Sevi “Adiyo santo!”(İsp. Kutsal ses) diye titremeye başlar ve her şeyi inkâr eder. Ayrıca mesihlik davasının bazı Yahudiler tarafından ortaya atıldığını, kendisinin asla böyle bir iddiada bulunmadığına dair yemin eder. Ancak, ulema ve padişah bu yanıtlardan tatmin olmaz. Bunun üzerine Hekimbaşı Hayyâtîzâde (Terzizâde) Mustafa Fevzî Efendi, Sabatay'a Müslüman olma teklifi götürür. Önce Sabatay bunu kabule yanaşmaz. Ancak, Hekimbaşı, ona bunu kabul etmediği takdirde türlü, türlü işkencelerle öldürüleceğini Ladino (Yahudi İspanyolcası) diliyle uzunca anlatır. Sevi, dönme Hayatizade'nin tavsiyesi üzerine, canının bağışlanması karşılığında, "Bu can bu bedende kaldığı sürece..." diyerek kendisine söylenen kelime-i şehâdeti tekrarlar. Vânî Mehmed Efendi; “Bu adamın, Müslümanlığı yürekten hisler ve ihlâsla kabul ettiğine kâni değilim. Fakat dinimiz kuşkuyu onaylamaz ve kişinin imanı üzerine hüküm, ancak Allah'ındır. ...” der. Söylentiye göre divandan çıkan Sevi, kaftanını içerisinde sakladığı Can adlı beyaz güvercini serbest bırakarak "can bedenden çıktı" 'Şema Yisrael' (Dinle İsrail) demiş ve çevresindekilere tanrı üzerine ettiği yeminin geçerli olmadığını, sadık kalması gerekmediğini ima etmiştir.
16 Eylül 1666'da Divan huzurunda Müslüman olan Mordehay oğlu Sabatay veya Sabatay Sevi, üzerine saray içoğlanlarına mahsus hamama gönderilerek gusül abdesti aldırılır ve kendisine Müslüman kisvesi kürk ve hil’at giydirilir. Ertesi gün Sultan huzuruna çıkarak Aziz Mehmed Efendi adını aldı. Sabatay Sevi'nin Müslüman olduktan sonraki durumu Osmanlı vesikalarından takip edilmediği için yanlış yorumlanmıştır. Sabatay Sevi, Müslüman olduktan sonra kapıcıbaşı olarak gösterilir. Lakin bu yanlıştır. Osmanlı kaynaklarında Sevi'ye kapıbaşılık veya payesinin verildiğina dair bir bilgi yoktur. Sabatay'ın Müslüman olması üzerine kapu ortasından tekaüd maaşı bağlanması kapıcıbaşılık verildi şeklinde yorumlanmıştır. Osmanlı devlet teşkilatının fazla bilinmemesi böyle bir kargaşaya sebep olmaktadır.
Sabataycıların açıklamalarının başka bir versiyonu ise şu şekildedir: Musa firavunların sarayında bir Mısırlı gibi yaşamıştı. Sabatay’da kendi halkını kurtarmak için Müslüman olmalı ve bir Türk gibi yaşamalıydı. Sevi'nin resmi açıklaması ise şu şekilde: “Tanrı beni İsmaili, yani Müslüman yaptı. Ben kardeşiniz kapıcıbaşı Mehmet’im. O öyle emretti. Ben boyun eğdim” dedi.
Müslüman olmanın etkileri
Sevi'nin Müslüman olması bütün Yahudi dünyasında şok etkisi yarattı. Hahambaşılık olayı sevinçle karşıladı ve Müslüman olan Sevi'yi dinden çıkmış saydı. Büyük çoğunluk onun Mesih olmadığına inanarak Ortodoks Yahudi inancına geri döndü, iki yüz ailelik bir topluluk ise İslamiyete geçerek onun yolundan gitti. Bu tarihten sonra da Dönme olarak adlandırıldılar. Bunlar onun büyük bir hikmet üzerine müslüman olduğunu, mesihliğinin bir gereği olduğu yorumunda bulunurlar. Gazzeli Natan bunu çelişkili hareketler (ma'asim zarim) kurtarıcının yapması gereken garip işler şeklinde açıklar. Leh karısı Sara, Sara'nın kardeşi Yakop Kerido'da (Yakup Kerido) müslüman olurlar. Sara Fatma adını, Kerido'da Yakup adını alır.
Sevi, bu olayla taraftarlarına karanlık bir dönemin başladığını ve bunu aydınlık günlerin takip edeceğini söyleyip, aydınlık dönemin başlaması için karanlığın koşul olduğunu dile getirir. Sabataycılar "Aydınlık Günler" gelinceye kadar gizlenmeye devam edeceklerdir. Din değiştirme sonrası Sevi'de kendini bırakan Musevi kitlelere karşı bir öfke dönemi başlar. Onları "kendisini anlamamak" ile suçlar.
Edirne Sarayı'nda yedi yıl kalan Sabatay bir süre sonra Padişah 4. Mehmet'in takdirini kazandı. Zaman zaman İstanbul ve Selanik'e bile gidebiliyordu. Bir süre Edirne/Hızırlık yakınlarında bulunan bir Bektaşi tekkesine devam etmiş. Bu tekke 1641-1642 yıllarında "şüpheli" bulunarak yetkililerce kapatılmış ancak 4. Mehmed tarafından Zaviye olarak tekrar açılmış. Musevi kaynakları Sevi'nin Suficilik ve Bektaşilikten etkilendiğini ve bu öğretileri Kabala öğretisiyle harmanlayarak kendi öğretisine biçimlendirdiğini söylerler.
Emre Mor
Emre Mor (d. 24 Temmuz 1997, Danimarka), Danimarka'da yetişmiş Türk millî futbolcudur. Süper Lig takımlarından Fenerbahçe'de forma giymektedir.
Sabatay Sevi
Arnavutluk, Sürgün
Bir süre sarayda kapıcıbaşı olarak sarayda üst düzey memur olarak çalışsa da, mesihlik inancına bağlılığının fark edilmesi üzerine Batı Trakya'ya sürülür. İbrahim Alaeddin Gövsa, Sabatay Sevi isimli eserinin 68. sayfasında olayı anlatıyor:
Emre Mor
Hayatı
Emre Mor, Danimarka'nın başkenti Kopenhag'ın Brønshøj mahallesinde Türk baba ve Arnavut anneden dünyaya geldi ve büyüdü. Baba tarafından aslen Uşak ili Sivaslı ilçesi'nin Tatar kasabasındandır. Emre Mor Galatasaray'ın destekçisidir. Mor, Danca ve İngilizce biliyor fakat Türkçe bilmemektedir.
Sabatay Sevi
Arnavutluk, Sürgün
Sevi dini tefekküre ve teorik çalışmalarına Arnavutluk’ta devam eder. Bu sıralarda Sabataycılığın ana kaynağı olan kitaplar yazılacaktır. Şahsının isteği üzere Selanik şehri kutsallığa kavuşur ve inananlar (maminim/müminler) buraya yerleşirler. İki yüz ailelik ilk Sabataycı çekirdek toplum işte burada kurulur. Natan Levi ise din değiştirmeden onu takip eder. Daha sonra bir kısım din değiştiren Sabataycıların tekrar Yahudi dinine döndükleri bilinmektedir.
Emre Mor
Danimarka kariyeri
Mor, futbola 4 yaşında Brønshøj Boldklub'te başladı ve daha sonra U-19 takımına kadar yükseldiği Lyngby'ya transfer oldu. 2014 yılında Fransa takımlarından Saint-Étienne tarafından denenen futbolcu, Ocak 2015'te FC Nordsjælland'a transfer oldu.
Sabatay Sevi
Ölüm
Maaşı azaltılan Sevi Arnavutluk'ta beş yıl sürgünde yaşadıktan sonra 30 Eylül 1675 (başka bir söylem: 17 Eylül 1676) tarihinde yalnızlık ve sırlar içinde ölmüştür. Avram Galante'ye göre Berat'ta Müslümanlar tarafından, şehrin içinden geçen ırmağın kıyısında halen yeri bilinmeyen bir noktada toprağa verilir.
Emre Mor
Danimarka kariyeri
28 Kasım 2015'te Randers FC ile oynanan Danimarka Ligi maçında kadroya alınan futbolcu, 84. dakikada oyuna girerek ilk maçına çıkmış oldu. 28 Şubat 2015'te Viborg FF ile oynanan maçta kariyerinin ilk golünü attı. İlk sezonunda 13 maça çıkan futbolcu, sezonu 2 gol ve 2 asistle kapatırken, cezalı olduğu ve millî takıma çağrıldığı zamanlar dışında bütün ikinci yarı maçlarına çıktı.
Sabatay Sevi
Ölüm
Kendisi gibi Müslümanlığı kabul eden takipçisi 200 aile Selanik'e yerleşerek dış görünüşte Müslüman, gerçekte ise Sabataycı-Yahudi olarak yaşamaya devam etti. Sabataya inananlar mesihlerinin ölümüne inanmazlar, onun göğe yükselmiş olup, yeniden geleceğine ilişkin inançlarını sürdürürler. Hâlâ inançlı Sabataycılar, belli zamanlarda deniz ve ırmak kıyılarına gelerek, "Sabatay Sevi Seni bekliyoruz!" diye bağırma geleneğini sürdürmektedirler.
Emre Mor
Borussia Dortmund
7 Haziran 2016 tarihinde 9.75 milyon € bonservis bedeliyle Borussia Dortmund kulübüne transfer olmuştur. Borussia Dortmund takımındaki ilk golünü 17 Eylül 2016 tarihinde Darmstadt kulübüne karşı atmıştır.
Celta Vigo
29 Ağustos 2017'de Mor, İspanyol kulübü Celta Vigo ile anlaştı.
Sabatay Sevi
Evlilikleri
Sabatay Sevi ailesi tarafından genç yaşta 2 veya 3 kez evlendirildi. Ancak Sevi, eşiyle cinsel ilişkiye girmedi. Ailesi bu durumu onun eşinden hoşlanmadığı şeklinde yorumlayarak birincisini boşattırıp ikinci kez evlendirdi. Ancak Sevi ikinci evliliğinde de cinsel ilişkiye girmekten kaçındı.
Emre Mor
Galatasaray
2019 yaz transfer döneminde Süper Lig takımlarından Galatasaray'la 1 seneliğine kiralık olarak anlaşmaya varmıştır.
WWE Women's Championship (1956-2010)
WWE Women's Championship (WWE Kadınlar Şampiyonluğu), WWE'nin kadın güreşçiler arasında tek hedef olduğu şampiyonluk kemeriydi. 1956 yılında yapılan kemer, WWE tarihinde aktif durumdaki en eski kemerken 2010 yılında WWE Divas Championship olarak değiştirilmiştir. 2016 yılında tekrar oluşturulan WWE Women's Championship, yeni bir kemer olarak sayılmaktadır.
Emre Mor
Olympiacos
Emre Mor devre arası transfer sezonunun son gününde, 31 Ocak 2020 tarihinde Super League (Yunanistan) takımlarından Olimpiakos ile yarım sezon için sözleşme imzalayarak bu takıma kiralanmıştır.
Sabatay Sevi
Evlilikleri
Lehistan'daki Rus kıyımlardan kaçan yetim bir kız olan Sara çevresine kurtarıcı (Mesih) ile evleneceğini düşünde gördüğünü söylemekteydi. Bunu duyan Sevi, Sara'yı Kahire'ye çağırır ve onunla evlenir. Bu Sevi'nin dördüncü evliliğidir. Sara'nın güzelliği ve cazibesi bu yeni tarikata yeni müritler kazandırır. Din değişimi sonrası karısı Sara ise artık Fatma Hanımefendi’dir.
Emre Mor
2020-21
1 sezonu kiralık geçirdikten sonra Celta Vigo'ya geri döndü. 2020-21 sezonundaki ilk lig maçına 12 Eylül'de çıktı. Celta Vigo'da yeniden ilk 11 oyuncusu oldu.
Sabatay Sevi
Evlilikleri
Rivayete göre Müslüman olduktan sonra Sevi'ye, Sara'nın yanında haremden bir eş daha tahsis edilir. Sabatay Sevi’nin son eşi Ayşe Hatun ise Selaniklidir.
Emre Mor
Fatih Karagümrük
26 Ağustos 2021'de sezon sonuna kadar Süper Lig takımlarından Fatih Karagümrük'e kiralandı.
Sabatay Sevi
Kaynakça
Sabatayizm'e ilişkin uzun yıllar Selanik'te korunmuş olan belgeler mübadele sırasında cemaat tarafından İstanbul'a getirilir.Ancak açıklanmayan bir nedenle bu belgelerin şu anda cemaatin elinde olmayıp İsrail devletinin gizli arşivinde bulunduğu iddia edilir.
Emre Mor
Fenerbahçe
29 Haziran 2022 tarihinde Fenerbahçe, Fatih Karagümrük ve oyuncu ile anlaşmaya varıldığını açıkladı.
WWE Women's Championship (1956-2010)
Geçmişi
Women's Şampiyonluğu, ilk zamanlar National Wrestling Alliance'a (NWA) aitti ve ilk olarak 1956'da The Fabulous Moolah kemeri tutmuştu. NWA'den WWF'e geçerken de kemer hala Moolah'taydı. Moolah, 3,651 gün kemeri elinde tutarak rekor kırmıştır ve hala rekorunu kimse geçememiştir. 1990'da kemer sahipsizdi. 1993'te kemeri Alundra Blayze almıştır. WWF ismini 'WWE' olarak değiştirdikten sonra kemerin adı "WWE Women's Championship" olarak değiştirilir. Kadınlar kemerinin yanına bir de 2008'de Divas Championship gelmiştir.
Nisan 2009'de kemer, Melina Raw'dan SmackDown'a draft edildiğinde kemer SmackDown'a geçmiştir. 2009 The Bash'te Michelle McCool hem Kadınlar Şampiyonluğu hem de Divalar Şampiyonluğunu elinde tutan ilk kadın güreşçi olmuştur. Bu başarıyı yaşayan diğer kadın güreşçiler ise Mickie James, Melina, Beth Phoenix ve Layla'dır.
Eylül 2010'da Kadınlar Şampiyonluğu, Michelle McCool ve Layla tarafından birleştirildi ve kemer emekli oldu. Son şampiyon Layla'dır.
Emre Mor
Millî takım kariyeri
12 Haziran 2016'da Hırvatistan ile oynanan maçta 69. dakikada Cenk Tosun'un yerine oyuna girerek ilk resmi maçına çıktı ve Türkiye'nin Avrupa şampiyonalarında forma giymiş en genç futbolcusu oldu. 21 Haziran 2016'da oynanan Çek Cumhuriyeti maçında ise ilk 11 başlayan futbolcu, ilk golün asistini yaptı. 27 Mart 2017 tarihinde Moldova ile oynanan hazırlık maçında millî takımdaki ilk golünü kaydetmiştir.
The Mind Robber
The Mind Robber, Büyük Britanya bilimkurgu dizisi Doctor Who'nun klasik serisinin altıncı sezonunun ikinci öyküsü. Beş bölümden oluşan öykünün ilk bölümü 14 Eylül'de, son bölümü 12 Ekim 1968 tarihinde yayınlanmıştır.
Konu
Doktor, Kurgu Adasındaki TARDIS'i alıp gerçekliğe dönmek için acil birimi kullanmak zorunda kalır.
İslam'da teslis
Hıristiyanlıkta teslis, Tanrı'nın Baba, Oğul ve Kutsal Ruh olmak üzere üç farklı ilahi varlıktan oluşan bir birliktelik olarak aynı anda ve ebedi olarak var olan tek bir varlık olduğunu belirten birlik öğretisidir. Bununla birlikte, İslam içinde, Tanrı içindeki böyle birçoğulluk kavramı, tektanrıcılığın reddi ve Müslüman kutsal kitaplarında bulunan vahiylere yabancıdır. İslam akaidinde şirk, Tanrı'ya çocuk sahibi olma gibi insan özellikleri atfetme ortaklarının eylemi olarak kabul edilir. Kuran defalarca ve kesin bir şekilde Tanrı'nın mutlak birliğini ileri sürerek, egemenliğini veya doğasını paylaşan başka herhangi bir varlığın olduğu olasılığını ortadan kaldırır.
Japon felsefesi
Japon felsefesi tarihsel olarak hem yerli Şinto hem de Budizm, Taoizm ve Konfüçyüsçülük gibi kıtasal dinlerin bir birleşimi olmuştur. Eskiden, Mitogaku ve Zen'de olduğu gibi, hem Çin felsefesinden hem de Hint felsefesinden büyük ölçüde etkilenen modern Japon felsefesinin çoğu, artık Batı felsefesinden de etkilenmektedir.
Budizmin Japonya'ya gelişi ve etkisi
Antik Japonya'da, Budizmin gelişi, Japonların uluşlaşma süreciyle ilgilidir. Prens Shōtoku ve Soga ailesi, eski Japon dinini idare eden Mononobe ailesiyle savaşıp galip geldi ve yasal hukuk sistemi ile Budizmin birleşmesine dayanan bir ulusal yönetişim planı hazırladı. İmparatoriçe Suiko'nun naibi olan Prens Shōtoku, Soga ailesiyle işbirliği yaparken, "yabancı" Budizm konusunda derin bir anlayış gösterdi ve Budizmi kullanarak ulusal siyaseti istikrara kavuşturmayı planladı. Ulusal barış ve güvenliğin Budizmin gücünden geldiği düşüncesine "bir ülkeyi güvenli hale getirme" düşüncesi denir. Nara döneminde, özellikle İmparator Shōmu zamanlarında, tüm ülkede Kokubun-ji tapınakları ve Kokubun-ni-ji tapınakları inşa edildi ve Nara'da Tōdai-ji Tapınağı ve Daibutsu inşa edildi. Tang hanedanından Jianzhen'in Todai-ji Tapınağı'na bir imparatorluk tören platformu getirmesinin kanıtladığı gibi, devletin Budist politikası Nara döneminde zirveye ulaştı.
Erken modern dönem
Japonya'nın antik ve Orta Çağ düşüncesi Budizme yakından bağlıyken, Japonya'nın erken modern düşüncesi esas olarak Tokugawa şogunluğu tarafından resmi çalışma için belirlenen Konfüçyüsçülük veya Yeni Konfüçyüsçülük idi. Ek olarak, rasyonel Konfüçyüsçülük Kokugaku, Rangaku kapsamında teşvik edilmiştir. Orta Edo döneminin de resmi olmayan popüler düşüncesiydi.
Konfüçyüsçülük
Edo döneminde Konfüçyüsçülük yetkin çalışma alanıydı. Çeşitli neo-Konfüçyüsçülük okulları popülerdi.
Yeni Konfüçyüsçülük'ün Zhu Xi okulu, sabit sosyal konumları destekleyen aile benzeri feodal düzene hürmet gösteriyordu. Hayashi Razan, Zhu Xi neo-Konfüçyüsçülük ekolünü Tokugawa şogunluğunun teorik temeli olarak kabul etti. Sivil hükûmet ilkesiyle, Yushima Seidō, Konfüçyüs'e adanarak kuruldu. Kansei Reformları ile Zhu Xi, Yeni Konfüçyüsçülük okulu, Tokugawa şogunluğu tarafından daha da güçlendirildi ve yetkilendirildi. Buna ek olarak, Yeni Konfüçyüsçülük'ün Zhu Xi okulunun bir okulu düşüncesi, imparatora saygı duyulmasını ve geç Tokugawa dönemindeki yabancıların sınır dışı edilmesini savunan siyasi harekete büyük etki sağladı.
Geç Modern dönem
Erken modern Japon düşüncesi Konfüçyüsçülük ve Budizm içerisinde gelişirken, İngiliz Aydınlanması ve Fransız insan hakları gibi Batı düşüncesi unsurlarının Meiji Restorasyonuna yaptığı etki ve devlet politikalarının bu düşünceden beslenerek hızla gelişmesinden sonra Batı düşüncesi ülkede yaygınlaştı. Çin ve Rus-Japon Savaşlarından itibaren Japon kapitalizmi oldukça gelişti. Hıristiyanlık ve sosyalizm gelişti ve çeşitli sosyal hareketlere bağlı hale geldi. Ayrıca yabancı araştırmaya karşı çıkılarak milliyetçi düşünce ve çalışma oluşturuldu.
Çağdaş Japon felsefesi
II. Dünya Savaşı'ndan sonra, akademideki birçok filozof Kıta felsefesi ve Amerikan felsefesi üzerine kitaplar yayınladı. Bunlardan Ōmori Shōzō, Wataru Hiromatsu, Yasuo Yuasa ve Takaaki Yoshimoto, Marksizm, fenomenoloji ve analitik felsefenin etkisi altında orijinal eserler yarattı. Ōmori Shōzō, "temsil monizmi", "çift tasvir" ve "dil animizmi" kavramlarına dayanan benzersiz bir monist epistemoloji yarattı. Wataru Hiromatsu, "dünyanın çok öznel ontolojik yapısı" teorisini geliştirdi. Yasuo Yuasa, Merleau-Ponty ve Çin tıbbında bulunan vücut imajından etkilenen yeni bir vücut teorisi geliştirdi. Takaaki Yoshimoto, "ortak illüzyon teorisi" ve Japon kültürü üzerine çeşitli felsefi denemeleriyle ünlüdür. Bugün, Kojin Karatani (edebiyat kuramı), Hitoshi Nagai (solipsizm), Shigeki Noya (analitik felsefe), Masahiro Morioka (yaşam felsefesi), Ryota Matsumoto (medya teorisi) ve Motoyoshi Irifuji (analitik felsefe) gibi filozoflar karakteristik Japon filozofları olarak kabul görmektedir. ☃☃
Lalibela Kaya-Oyma Kiliseleri
Lalibela Kaya-Oyma Kiliseleri, Etiyopya'nın kuzeyindeki Amhara Bölgesi'nde yer alan bir Dünya Mirası alanıdır. Kiliselerin tarihlendirilmesi tam olarak yapılamamış olsa da, Lalibela döneminde, yani 12. ve 13. yüzyıllar boyunca inşa edildiği düşünülmektedir. UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edilen alanda dört grupta gruplandırılan 11 kilise bulunmaktadır. Kiliseler, 1978 yılında Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir.
Gal Gun
Gal Gun (ぎゃる☆がん) Japonya'da orataya çıkan bir savaş-sihirli kız oyunudur.
Konusu
Oyunun ana karakteri zorunlu olarak bir erkektir [kaynak belirtilmeli], bir grup kadın size aşık oluyor ve onlara ateş ederek içlerindeki şeytanları bir an önce çıkartmanız gerekiyor.
Ayak giyimi
Ayak giyecekleri;
Haber kipi
Haber kipi veya bildirme kipi, Türkçede fiillerin zaman eklerinden birini taşıyan, yani zaman anlamı taşıyan hallerinden her biri. Türkçede beş haber kipi vardır:
Geniş zaman
Geniş zaman kipi: -r, -ir ve -ar'-er''' ekleri ile oluşturulur:
Şimdiki zaman
Şimdiki zaman kipi: -yor veya -mekte eki ile oluşturulur:
Bilinen (görülen) geçmiş zaman
Bilinen (görülen) geçmiş zaman kipi: -di eki ile oluşturulur:
Öğrenilen (duyulan) geçmiş zaman
Öğrenilen (duyulan) geçmiş zaman kipi: -miş eki ile oluşturulur:
Seyhan Yüksekova cinayeti
Seyhan Yüksekova cinayeti, 18 Ocak 2020 tarihinde İstanbul'da çiçekçilik yapan Zülfiye Yüksekova ve Seyhan Yüksekova'nın, Tahsin Yüksekova  adlı erkek tarafından silahla vurularak öldürülmesidir.
Zülfiye Yüksekova'nın oğlu, Seyhan Yüksekova'nın ise ayrı yaşadığı eşi olan katil, başka bir suçtan dolayı hapis yatmış ve olaydan 10 ay önce tahliye olmuştu. 18 Ocak 2020 günü Seyhan ve Zülfiye Yüksekova'nın çiçek satışı yaptığı yere silahla giderek önce eşine  5 el, ardından annesine 4 el ateş edip öldürdü. Tahsin Yüksekova, işlediği ‘kasten öldürme’ eylemi nedeniyle iki kez ağırlaştırılmış müebbet hapse çarptırıldı.
80. Adım
80. Adım, Tomris Giritlioğlu tarafından yönetilmiş, 1996 yılı yapımı sinema filmi. 15. Uluslararası İstanbul Film Festivali' nde Yılın En İyi Türk Filmi ödülüne layık görülmüştür.
Seyhan Yüksekova cinayeti
Arka plan
Cinayet, kasten yaralama, tehdit, hakaret, ruhsatsız silah taşıma suçlarından sabıkalı Tahsin Yüksekova, iddialara göre annesine ve eşine geçmişten beri sürekli şiddet uygulamaktaydı. Cinayetten 10 ay önce başka bir suçtan ötürü bulunduğu hapishaneden tahliye oldu.
Olay
Olay, 18 Ocak 2020 günü saat 18.00 sıralarında Kadıköy'ün Feneryolu semtinde Cemil Topuzlu Caddesi üzerinde meydan geldi. Tahsin Yüksekova, cadde üzerinde çiçekçilik yapan eşi Seyhan Yüksekova'nın bulunduğu dükkan önüne giderek onunla tartıştı; ona ve annesi Zülfiye Yüksekova'ya tabanca ile ateş ettikten sonra bir dolmuşa binerek olay yerinden uzaklaştı. Hastaneye kaldırılan iki kadın kurtarılamadı.
Tahsin Yüksekova, Kadıköy İlçe Emniyet Müdürlüğü ekipleri tarafından Ataşehir’de silahı ile birlikte yakalandı. Emniyet sorgusunda cinayetleri namusunu temizlemek için işlediğini iddia etti ve Bu yönde babasının kendisini yönlendirdiğini söyledi. “Eşi kasten öldürme” ve “üst soydan akrabayı kasten öldürme” suçlarından tutuklanarak cezaevine gönderildi.
Dava
Tahsin Yüksekova hakkında "kasten öldürme" suçundan iki kez ağırlaştırılmış müebbet hapis istemiyle dava açıldı. Duruşma, İstanbul 8. Ağır Ceza Mahkemesinde görüldü. Tahsin Yüksekova, suçlamayı kabul etti. Cinayeti para için işlemediğini, şeref ve namus için işlediğini, kendisini babası Ayhan Yüksekova'nın cinayete yönlendirdiğini iddia etti.
Davayı karara bağlayan mahkeme heyeti, Tahsin Yüksekova’yı işlediği ‘kasten öldürme’ eylemi nedeniyle 2 kez ağırlaştırılmış müebbet hapse çarptırdı. Heyet, verilen cezada takdiri indirim yapmadı.
Tepkiler
Olaydan sonra Zülfiye Yükskeova'nın çiçekçi tezgahı kaldırılmış; Seyhan Yüksekova'nın tezgahı ise ortada kalmıştı. Seyhan Yüksekova'nın sahipsiz kalan çiçekçi tezgahı, olayın ertesi günü Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu üyeleri tarafından ziyaret edildi.
Feryal Öney & Güldiyar Tanrıdağlı, bu olay anısına ‘Çiçekçi Seyhan’ adlı bir şarkı yapmış ve 8 Mart 2021'de yayımlamıştır.
Zeytun İsyanı (1915)
Zeytun İsyanı, (25 Mart 1915) Zeytun Ermenileri tarafından çıkarılan isyan. 1914 yılında Zeytunlu subay ve erlerden oluşan bir “Ermeni Alayı” kurmak üzere yetkililere müracaat etmişler ve bu istekleri reddedilmiştir. 1908 devrimiyle beraber azınlıklar ordunun bir parçası olma hakkı kazanmıştı. Daha önceki ırk din özelliklerine göre yapılanma kaldırılmıştı. İsyanıyla Zeytun Osmanlıya asker vermedi. Mart ayında Bu isyanda Maraş Jandarma Bölük Komutanı Süleyman Efendi komutasında askerî birlik çarpışma sonucunda Süleyman Efendi dahil, askerlerden 8 kişiyi öldürüp, 26 kişiyi de yaralamışlardı. Zeytun Ermeni milisleri çevredeki halktan yardım gördüklerinden dolayı yakalanamaz. Tehcir kararı bu koşulları değiştirmiştir. Ermeni halkın zorunlu taşınması ile milislerin kamuflajları kaybolmuş ya bölgeden uzaklaşmış veya yakalamıştır.
Çıplak, Çanakkale
Çıplak, Çanakkale ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Troya antik kenti çevresindeki en eski Türk yerleşimlerinden birisidir. 2018 Troya Yılı kapsamında bir "etno-köy" olarak düzenlenmiştir. Köy, Çanakkale-İzmir yolundan 3 km içeride olup Çanakkale il merkezine 28 km uzaklıktadır.
Tarihçe
Geç Osmanlı döneminde kurulmuştur. Kuruluşunun 14. yüzyıla, Karesi Beyliği devrine kadar indiği ileri sürülmüş olmasına rağmen, adı 16. yüzyıla ait Osmanlı muhasebe defterlerinde geçmediğinden eski haritalar ve gezginlerin notları göz önüne alınarak köyün kuruluşu 18. yüzyıl olarak kabul edilmektedir.
Akçay, Sapanca
Akçay, Sakarya ilinin Sapanca ilçesine bağlı bir mahalledir. 93 Harbinden sonra mahalleye kayda değer bir Laz nüfus gelmiştir.
Çıplak, Çanakkale
Tarihçe
Köy meydanının aşağı kesiminde 19. yüzyıl üslubunda iki cepheli bir çeşme, meydanın alt kısmında iki katlı tarihî bir ev, mezarlığında yirmi adet kitabeli şahide bulunur.
1870'lerdeki Troya kazıları sırasında Heinrich Schliemann bu köyde konaklamıştır. Schliemann'a göre köydeki cami Troya kazısından çıkan taşlarla 1873 yılında minareyle birlikte inşa edilmiştir. Caminin arkasındaki eski evin Schliemann'ın konakladığı ev olduğu düşünülmektedir. Ev, günümüzde müzeye dönüştürülmüştür.
1902 yılından beri aynı adı taşıyan köyün adının köyde bulunan eski bir mezar yeri olan Çıplak Dede'den geldiği söylenmektedir. Çıplak Dede'nin köy meydanındaki mezarı kitabesizdir, ayak ve başucundaki devşirme sütunlardan ibarettir, duvar ve çitle çevrilidir. Garip Dede Yatırı olarak da bilinen bu mezarda yatan kişinin Kalenderî zümresine mensup bir derviş olduğu düşünülür. Kimilerine göre Çıplak Dede’nin gerçek ismi İbrahim’dir ve ovanın ağaçsız hâline bakarak “çıplak” ismini o vermiştir.
93 Harbi sonrasında köye Bulgaristan'ın Rahova kazasından göçen ve Servi muhacirleri olarak bilinen göçmenler gelmiştir. Asarlık (daha sonra "Hisarlık") Tepe denilen, antik Troya kalıntılarının yakınındaki çalılık araziyi temizleyerek basit yapılar inşa edip yerleşen bu göçmen aileler, Schliemann'ın kazılarında çalışmışlardır. Göçmenler ve Çıplak Köyü halkı arasında yaşanan anlaşmazlıklar ve arazi kavgaları sonucu, Hisarlık mevkii Çıplak Köy'den ayrı bir köy haline gelmiş ve "Tevfikiye" adı verilmiştir.
Troya Kenti'nin UNESCO Dünya Kültür Miras Listesi'ne girişinin 20. yılı nedeniyle 2018 yılının Türkiye'de "Troya Yılı" ilan edilmesinin ardından Çıplak Köy'de köy tarihçesini, köyün ve köylülerin Troya kazıları ile ilişkisini ziyaretçilere aktaran, köyün tarım ürünlerinin satış ve pazarlamasını sağlayan çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalar kapsamında "etno-köy" kavramı geliştirilmiş ve Çıplak Köy, bir etno-köy haline gelmiştir.
Ekonomi
Köyün başlıca geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Yerel pazara yönelik her türlü sebze üretimi ve toptan pazara yönelik domates, biber ve çeltik yetiştirilir. Geçmişte pamuk üretimi yapılırken, maliyetinin yüksek, teşvikinin düşük olması nedeni ile pamuk üretimi bırakılmıştır.
Troya antik kentinin yanında olması nedeniyle turizm potansiyeli yüksektir. Bu potansiyeli değerlendirmek için çalışmalar devam etmektedir. Türkiye'de yaşayan bir Japon sanatçı tarafından köy merkezinde, Çıplak Dede'nin mezarı karşısında Japon turistleri çekmek üzere simgesel bir "Hiroşima ve Nagasaki Barış Bahçesi" oluşturulmuştur ve içine bir mermer anıt dikilmiştir (2005). 2018 Troya Yılı'nın ardından Köy halkının kültürel ve tarihi turizmde aktif rol oynaması hedefiyle gerçekleştirilen bir proje ile Çıplak Dede Türbesi, tarihi çeşme ve köy kahvesini içine alan köy meydanı, konsepte uygun olarak yeniden düzenlenmiş, köyün tarihi ve geleneksel tarım uygulamalarına dair özellikleri ön plana çıkartılmıştır. Bu çalışmalar kapsamında köyde kurulan tarım kooperatifinde üretilen Etno-Köy markalı yerel gıda ürünleri satılmaktadır.
Psechridae
Psechridae, Araneae takımına bağlı bir örümcek familyasıdır.
Taksonomi
Psechridae familyasına bağlı cinsler (2022):
Pentium Pro
Pentium Pro, Intel'in eskiden sunucu yapılarında kullandığı işlemci türüdür. L2 önbelleğin ilk kullanıldığı işlemcidir ve altından yapılmıştır.
En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Altın Küre Ödülü - Film
Sinema Dalında En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Altın Küre Ödülü kazananların ve adayların listesi;
1997 NBA Playoffları
1997 NBA Playoffları 1996-97 normal sezonun sonunda başlamıştır. Geçen senenin şampiyonu Scottie Pippen ve Michael Jordan'ın liderliğindeki Chicago Bulls, Batı konferansı birinicisi Utah Jazz ile finallerde karşılaştı. Seride Utah Jazz'a 4-2 ile üstünlük sağlayan Bulls toplamda beşinci NBA şampiyonluğuna ulaştı. Michael Jordan beşinci kez finallerin en değerli oyuncusu seçildi.
Turhal Kervansarayı
Turhal Kervansarayı Tokat'ta Turhal-Pazar karayolu üzerinde bulunur. Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad devrinde 1237’de yapılmıştır. Günümüzde restorasyon çalışmalarıyla birlikte restaurant olarak hizmete sunulmuştur.
Shishi
Shishi, Çin'in Fujian eyaletinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Tayvan Boğazı'nın kıyısında yer almakta olup Quanzhou il düzeyi şehrine bağlıdır. Yüzölçümü 3.979,37 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 636.700'dür.
Çiftlikdere, Çanakkale
Çiftlikdere, Çanakkale ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1916 yılı kayıtlarında Türkmen Köyü olarak geçmektedir. Daha önceleri Belen köyüne bağlı Çiftlikdere obası iken, 22 Temmuz 1959'da köy statüsü kazandı.
Coğrafya
Köy, Çanakkale il merkezine 23 km uzaklıktadır.
Osvaldo Zubeldía
Osvaldo Juan Zubeldía (24 Haziran 1927, Junín - 17 Ocak 1982, Medellín), Arjantinli futbolcu ve teknik direktör.
Sosyofizik
Sosyofizik kelimesi, bulguları keşfedilmiş veya keşfedilmeyi bekleyen toplumsal olayları tanımlamakta kullanılır. Mitoloji biliminin bir dalı olan sosyofizik günümüzde sosyal etkileşimlerin tablosu olma misyonunu kazanmıştır.
Komplo teorisinden farklı olarak, kurgular gerçekleri muhatap alarak var olur. Komplo teorisinde kurgunun var olma süreci, gerçek olmayan argümanların gerçek olan argümanlardan daha önemli bulunması ve alakasız argümanlarla komplo teorilerinin temelini doldurmakla başlar, teorilerin sunumuyla son bulur.
Gunniopsis
Gunniopsis Aizoaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir. Bu bitkiler Australya'nın iç bölgelerinde bulunur.
Gunniopis daha önceden comprises Aizoon, Gunnia ve Neogunnia cinslerine bağlı 14 türü içerir. that were once members of the genera
Sosyofizik
Sosyofizik örneklerine mitolojide gerçekleşen savaşlarda ya da toplumsal hareketlerde sıkça rastlamak mümkündür.
Gunniopsis
Bu adı botanist ve politikacı olan Ronald Campbell Gunn'ı onurlandırmak için almıştır. Cins ilk defa Engler ve Prantl'ın çalışması olan Die Naturlichen Pflanzenfamilien de 1889'da botanist Ferdinand Pax tarafından tanımlanmıştır.
Bu cinsin türleri küçük çalı veya bitki şeklinde olan sukulentlerdir.
Türler
Gunniopsis cinsine ait 14 tanımlanmış tür şunlardır:
Élise Guilbault
Elise Guilbault (d. 8 Nisan 1961, Saint-Lin-Laurentides), Kanadalı film ve televizyon oyuncusu.
Yaşamı ve kariyeri
Guilbault 8 Nisan 1961'de Québec'e bağlı Saint-Lin-Laurentides'de Fransız-Britanya kökenli bir ailenin kızı olarak doğdu. 1980'de tiyatro ile oyunculuğa başladı. "En iyi kadın oyuncu" dalında Genie Ödülünü La Femme qui boit filmindeki rolüyle kazanmıştır. 2009 yapımı The Legacy filminde çizdiği performansla göz doldurmuştur.
Özel yaşamı
Guilbault özel hayatında Kanadalı oyuncu ve komedyen Daniel Thomas ile 12 yıldır beraberdir.
Sıla Saygı
Sıla Saygı (2 Ocak 1996, Ankara) Türk buz patenci.
Uygarlık
Bir uygarlık kentsel gelişme, kültürel seçkin sınıf tarafından empoze edilen sosyal sınıflaşma, iletişimle ilgili sembolik sistemler ve doğal çevreden ayrı olma ve üzerinde hükmetme algısı ile karakterize edilen karmaşık yapıdaki toplumdur.
Etimolojisinin de bahsettiği üzere kavram ilk başta kasaba ve şehirlerle ilgiliydi. Uygarlıkların tarihi açısından ilk ortaya çıkışları genelde Neolitik Devrimin son safhaları ile ilgilidir. Yönetici bir seçkin sınıfın ortaya çıkması ile ilişkilendirilen, göreceli olarak hızlı gelişen kentsel devrim ve devlet oluşumu süreçleri ile büyümüş bir politik gelişmedir.
Kavramın tarihçesi
Temel tez çalışması, Norbert Elias’ın, ortaçağ mahkeme toplumundan Erken Modern Dönem’e kadar sosyal alanları izleyen "Uygarlık Süreci" (1939) adlı eseridir. "Uygarlığın Felsefesi" (1923) adlı eserinde Albert Schweitzer iki görüşü özetler: biri tamamen maddi diğeri ise hem maddi hem ahlaki. Dünya krizinin insanlığın uygarlıkla ilgili ahlaki değeri kaybetmesinden kaynaklandığından bahseder. Schweitzer'e göre uygarlık "insan tarafından bütün alanlarda ve her bakış açısından, bireylerin manevi gelişmesinde rol oynayan toplam kaydedilen ilerlemenin tümüdür".
"Medenilik" gibi sıfatlar 16. yüzyılın ortalarında geliştirildi. "Medenileşmiş durum" anlamına gelen soyut isim medeniyet, 1760'larda tekrar Fransızlardan geldi. Fransızca'da bilinen ilk kullanım 1757'de Victor de Riqueti, marquis de Mirabeau tarafından gerçekleşmiştir ve İngilizce'de ilk kullanım Adam Ferguson'a atfedilir. Adam Ferguson'un 1767 yılında Sivil Toplum Tarihi Üzerine Bir Deneme adlı eserinde "Sadece birey bebeklikten erkekliğe ilerlemekle kalmaz, türümüz kabalıktan medeniyete doğru ilerler" yazar. Aydınlanma Çağı'nın karakteristiği olan aktif ilerleme arayışında, kelime genellikle barbarlık veya kabalığa tezat oluşturacak şekilde kullanılırdı.
Krayova Antlaşması
Krayova Antlaşması (Bulgarca: Крайовска спогодба, romanlaştırılmış: Krayovska spogodba; Rumence: Tratatul de la Craiova), 7 Eylül 1940'ta imzalandı ve 13 Eylül 1940'ta Bulgaristan Krallığı ve Romanya Krallığı tarafından onaylandı. Antlaşmayla Romanya, 1913 İkinci Balkan Savaşı'nda Bulgaristan'dan aldığı Güney Dobruca'yı Bulgaristan'a iade etti. Bulgaristan, Romanya'nın 1913'den 1940'a kadar bölgeye yaptığı yatırımın karşılığı olarak 1 milyon lei ödemek zorunda kaldı.
Uygarlık
Kavramın tarihçesi
1700'lerin sonlarında ve 1800'lerin başlarında, Fransız Devrimi sırasında, "medeniyet" sözcüğü sadece tekil anlamda kullanılırdı, asla çoğul olarak kullanılmadı ve insanlığın bir bütün olarak ilerlemesi anlamına geliyordu. Bu hâlâ Fransızca'da geçerli. Sayılabilir bir isim olarak "medeniyetler" kelimesi, 19. yüzyılda ara sıra kullanılıyordu, ama bazen sadece kültür (Etnografya bağlamında sayılabilir hale getirilmiş, orijinalinde sayılamayan bir isim) anlamında, 20. yüzyılda çok daha yaygın hale geldi. Sadece bu genel anlamda "ortaçağ uygarlığı"'ndan söz etmek mümkün olur ki bu durumda Elias'ın kullandığı şekliyle bir oksimoron olurdu.
Krayova Antlaşması
Antlaşma, Bulgaristan ile Romanya arasında nüfus mübadelesi yapılmasını şart koşuyordu. Böylece Güney Dobruca'da yaşayan 103.711 Rumen, Arumen ve Megleno-Rumen Kuzey Dobruca'ya (Romanya'nın bir parçası) ve kuzeyde bulunan 62.278 Bulgar zorla güneye taşındı. Bu tehcirden etkilenen Dobrucalı Alman, Nazi Almanyasına nakledilecekti.
Uygarlık
Kavramın tarihçesi
18. yüzyılda, uygarlık her zaman bir gelişme olarak görülmüyordu. Tarihi açıdan kültür ile uygarlık arasındaki bir önemli fark Rousseau'nun yazılarından, özelliklede eğitim hakkındaki çalışması olan Emile adlı eserinden gelir. Burada, uygarlık, daha rasyonel ve toplum kaynaklı olacak şekilde, insan doğası ile tamamen uyumlu değildir. İnsan bütünselliği, ancak akılsalcılık öncesi olan başlangıçtaki doğal iyiliği geri kazanma veya bu yöne yaklaşma yoluyla elde edilebilir. Bu fikirden, özellikle Almanya'da ilk olarak Johann Gottfried Herder, ardından Kierkegaard ve Nietzsche tarafından yeni bir yaklaşım geliştirildi. Bu yaklaşım kültürü, mantıklı, rasyonel, bilerek yapılmış hareketlerden ziyade rasyonellik öncesi halk ruhu olarak kabul edilebilecek doğal organizmalar olarak görür. Uygarlık ise aksine, daha rasyonel ve maddi ilerlemede daha başarılı olmasına rağmen, doğal değildir ve hilekârlık, ikiyüzlülük, kıskançlık ve tamahkârlık gibi toplumsal kötülüklere yol açarlar. İkinci dünya savaşında Almanyadan kaçan Leo Strauss, New York'ta bir açıklama yaptı ve Nazilik, Alman [[militarizmi ve nihilizmin arkasında uygarlık fikrinin olduğunu savundu.