cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ben 10: Ultimate Alien
Ultimate Örümcek Maymun
Örümcek Maymun'un Ultimate formudur. Normal formundan farklı olarak daha büyük, daha güçlü ve daha çok tarantula görünümdedir. Ağzından ağ atabilmektedir.
Ultimate Büyük Korku
Büyük Korku'nun Ultimate formudur. Kırmızı renktedir. Normal Büyük Korku'dan daha hızlı ve ateşli buz çıkarmaktadır.
Ultimate Way Big
Way Big'in Ultimate Formudur. Görünüm olarak normal bir To'kustar dan daha büyük ve mavi-beyaz-kırmızı rengindedir. Kafasındaki şekil Alien X'inkine benzemektedir. Ultimate Way Big kozmik diskler fırlatabilir ve uçabilir. İlk defa 3. sezon 20. bölümde (final bölüm: "The Ultimate Enemy: Part 2") gözükmüştür.
Ultimate Yaban Köpek
Yaban Köpeğin Ultimate formudur. Görünüm olarak Yaban Köpekten biraz daha büyük ve güçlüdür. Kırmızı-Beyaz renktedir ve konuşabilmektedir.
Ultimate Nanomech
Dizide gözükmez ve bahsedilemez.Kendini büyültüp küçültebilir.Ağzından ve gözünden lazer atar.
Konusu
1. Sezon: Aggregor adında yeni bir kötü, Celestialsapien (Alien X'in ırkı) topluluğuna ulaşıp yavru Alien X'in güçlerini emerek evreni yönetmek ister. Ancak Alien X'lere ulaşabilmek için Ultimate form'a ulaşması ve Sonsuzluğun Haritasını ele geçirmesi gerekir. Bunun için kendisinin seçmiş olduğu 5 özel uzaylı ırkının (Orishan, Geochelone, Prypiatosian-B, Talpaedan, Amperi) güçlerini eline geçirir ve emer (Ben onu durdurmak istemiştir ama başaramamıştır.) Daha sonra Ultimate Aggregor, yeni güçleriyle Sonsuzluk Haritasının 4 özel parçasını arar ve bulur. En sonunda Yaradılış'ın Ocağına (Celestialsapienlerin bulunduğu mekan) ulaşır. Ben onu durdurmaya çalışır ama durduramaz. (Bu bölümde genç Ben de yanlışlıkla bu boyuta gelmiştir) Genç Ben, Kevin'dan güçlerini emmesini ister. Kevin onun değil de Ultimatrix'in gücünü emer ve Ultimate Kevin olur. Aggregor'ur durdurur ama kendisi çıldırır. Her şeyin gücünü emmek isteyen bir psikopata dönüşür. Ben onu Ultimate Echo Echo ile durdurmuştur ve Cooper'ın yardımıyla emdiği güçler geri çekilmiştir.
2. Sezon: Aggregor konusu bittikten sonra bu sefer ortaya Foreveler Knightler, Diagon ve yardakçıları (Esotericalar) çıkar. Diagon bir çeşit güçlü ve mistik varlıktır (Cthultu'dan esinlenilmiştir) Söylentilere göre Diagon'un yıllar önce dünyaya geldiği ve dünyaya bir takım imkanlar sunduğunu (Savaş ve hastalığın sona ermesi, daha ileri teknolojiler v.s) bilinmektedir. Vilgax, ben ile son savaşından kurtulmuştur ve Diagon'un yardakçıları tarafından tedaviye alınmıştır çünkü yardakçıları Vilgax'i Diagon'a benzetmektedir. İlerleyen bölümlerde Diagon'un aslında, eskiden ilk Forever Knight olan Sir George ile çarpışmış bir ejderha olduğu ortaya çıkmıştır. Georga Diagon'un kalbine, Azmuth'un yapmış olduğu sihirli kılıç Ascalon'u saplamıştır ve üzerinde sonsuzluk işareti bulunan bir kayadan kapısı olan boyuta sıkıştırmıştır. Vilgax, George'nin kılıcıyla eski görünümüne geri gelir ama Diagon onun beynine girmiştir. Sonunda Vilgax da o boyuta çekilir. Esotericalar ile Forever Knigts lar savaşırken ben ve arkadaşları, Sir George ile beraber, Diagon'la çarpışmak için hazırlanırlar. Diagon Vilgaxe üstün bi güç sağlar ve Vilgax'i kullanarak kendini serbest bıraktırmaya çalışır. Uzun bi uğraş sonucu Diagon kendisini serbest bırakmayı başarır. Diagon devasadır ve Ultimate Waybig bile onu durduramamıştır. Savaş sırasında Diagon, George'u öldürür. Vilgax'ın asıl planı ise şimdi ortaya çıkar, sağ kolu Psyphon, Diagon'un gücünü emerek Vilgax'a aktarır. Vilgax artık Diagondur. Ben, Diagon Vilgax 'ı, George'nin kılıcıyla durdurur. Vilgax normal haline geri döner. Vilgax Ben'i kandırmaya çalışır fakat Ben'in arkadaşları sayesinde Ben Vilgax'e inanmaz. Daha sonra Azmuth gelir ve Ben'in Ultimatrix'ini yok eder ve Ben 10'e Omnitrix'in tamamlanmış versiyonunu verir. (Serinin başından itibaren kullandığı bir prototipti.)
Ballık, Sandıklı
Ballık, Afyonkarahisar ilinin Sandıklı ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Cumhuriyet döneminde, 1969 yılına kadar Sandıklı'ya bağlı bir köy iken Bakanlar kurulu kararıyla kasaba şekline dönüştürüldü. 20 Mayıs 1990 tarihinde, 3644 sayılı kanun ile ilçe olan Kızılören'e bağlansa da, kısa bir süre sonra tekrar Sandıklı'ya bağlandı. Kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.
Coğrafya
Afyonkarahisar il merkezine 90 km, Sandıklı ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.
Jedi Mind Tricks
Jedi Mind Tricks Amerikalı underground hip hop grubu. Philadelphia çıkışlı grubun iki üyesi Philadelphia'dan, üçüncü üyesi ise Camden, New Jersey'dendir. Grup, Philadelphia'da iki lise arkadaşı olan rapçi Vinnie Paz (Vincienzo Luvinieri) ve prodüktör/DJ Stoupe the Enemy Of The Mankind (Kevin Baldwin) tarafından kuruldu. Jus Allah (James Bostick) ise 1999 yılında, grubun 2. stüdyo albümü Violent By Design'ın kayıtlarına başlanmadan önce gruba katıldı. Ancak albümün çıkışından sonra Jus Allah, açıklanmayan sebeplerden dolayı gruptan ayrıldı.
DJ Kwestion resmi olarak grubun üyesi gözükmese bile, gruba turlarda eşlik eden DJ Drew Dollars'ın yerini alarak gruba katılmıştır.
Grup; aralarında GZA, Kool G Rap, Canibus, Ill Bill, Killah Priest, Louis Logic, R.A. The Rugged Man ve Sean Price'ın da bulunduğu Philadelphia'lı ve Philadelphia dışı birçok tecrübeli MC ile ortak işlere imza atmıştır.
Robert Lehr
Robert Lehr (20 Ağustos 1883, Celle – 13 Ekim 1956, Düsseldorf), Alman siyasetçi (DNVP, CDU). Şansölye Konrad Adenauer hükûmetinde 1950'den 1953'e kadar Federal İçişleri Bakanı olarak görev yaptı.
Eğitim
Lehr 1904 yılında Abitur'u tamamladı ve Marburg, Berlin ve Bonn'da hukuk eğitimine başladı. 1907 yılında Köln'de ilk Staatsexamen'e geçti ve Alman İmparatorluğu içindeki yasal yükümlülük yasaları üzerine hazırladığı tez ile 1908 yılında Heidelberg Üniversitesi'nden doktorasını aldı. 1913 yılında Düsseldorf belediyesinde bir değerlendirme uzmanı olarak çalışmaya başladı.
Dört yüzlü
Geometride tetrahedron veya dört yüzlü, dört üçgen yüzden oluşan bir çokyüzlüdür (polihedron), her köşesinde üç üçgen birleşir. Düzgün dört yüzlü dört üçgenin eşkenar olduğu bir dört yüzlüdür ve Platonik cisimlerden biridir. Dörtyüzlü, dört yüzü olan tek konveks çokyüzlüdür. Tetrahedron isminin sıfat hali (tetrahedrona ait veya tetrahedronla ilişkili anlamında) "tetrahedral"dır.
Dörtyüzlü, simpleks kavramının üç boyutlu hâlidir.
Dörtyüzlü, bir cins piramittir. Piramit, çokgen bir tabanı tek bir noktada birleştiren üçgen yüzlerden oluşur. Dörtyüzlü durumunda taban bir üçgendir (dört yüzün herhangi biri taban sayılabilir), dolayısıyla dört yüzlü ayrıca üçgen piramit olarak da bilinir.
Tüm dışbükey (konveks) çokgenler gibi, dört yüzlü de tek bir sayfa kâğıdın katlanması ile meydana gelebilir. İki ağdan oluşur.
Yekta Güngör Özden
Yekta Güngör Özden (d. 5 Haziran 1932, Niksar), Türk hukukçu, yazar ve şair. Ankara Barosu Başkanlığı (1972-1974), Anayasa Mahkemesi Başkanlığı (1991-1998) ve Atatürkçü Düşünce Derneği Genel Başkanlığı (1998-2000) yapmıştır.
Dört yüzlü
Her bir dört yüzlü için öyle bir küre (çevrel küre) vardır ki dört yüzlünün köşeleri bu kürenin yüzeyinde yer alırlar.
Yekta Güngör Özden
Ailesi ve Eğitimi
Sivas bağlantılı, yargıç ve öğretmen ağırlıklı bir ailenin çocuğu olarak 5 Haziran 1932’de Tokat’ın Niksar ilçesinde doğmuştur. Babası öğretmen, annesi ev hanımı idi. Büyükbabası yargıç olarak 1925’te ölmüştür. Büyükdedesi ABD Başkanı Wilson’a kınama telgrafı çeken Niksar Redd-i İlhak Cemiyeti Başkanı, İstiklâl Madalyası sahibi ve önceki Belediye Başkanlarından Hacı Mahir Turhan’dır. Eşi emekli öğretmendir. Bir psikolog kızı, bir uzman hekim oğlu vardır.
İlk ve Ortaokulu Niksar’da, liseyi Samsun, Tokat ve Kayseri’de okuduktan sonra Sivas’ta tamamlamış, 1956’da Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirmiştir. Öğrencilik yıllarında Ankara Üniversitesi Talebe Birliği Yönetim Kurulu Üyeliği ile Türkiye Milli Talebe Federasyonu Yayın Komisyonu Başkanlığı’na getirilmiş, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Levazım Şefliği’nde ve Karayolları Genel Müdürlüğü Personel Dairesi’nde çalışmıştır. Yedeksubaylığını 1958-1959’da İstanbul Boğazı Müstahkem Mevki-i Komutanlığı Muhabere Bölüğü’nde tamamlamıştır. Bu arada 13 yıl ortaokul öğretmenliğiyle yüksekokul öğretim görevliliği yapmıştır.
Dört yüzlü
Düzgün dört yüzlüler için formüller
Kenar uzunluğu a olan bir düzgün dört yüzlü için:
Yekta Güngör Özden
Ailesi ve Eğitimi
4 Kasım 1953’te Atatürk’ün geçici kabrinden (Ankara Etnografya Müzesi) çıkarılışında bulunmuş, burada 4 Kasım 1953’te Gençlik Nöbeti’ni yönetmiş, 10 Kasım 1953’te Anıtkabir’e taşınma sırasında kortejin yöneticilerinin biri olduğu gibi Atatürk’ün gömülüşünde hazır bulunan on sivilden, yaşamda kalan tek kişidir.
Dört yüzlü
Düzgün dört yüzlüler için formüller
Taban yüze göre bir yüzün eğimi, bir kenarın eğiminin iki katıdır, çünkü taban üzerinde, bir kenar boyunca köşeye olan yatay uzaklık, bir yüzün kenarortayından o köşeye olan uzaklığın iki katıdır. Bir diğer deyişle, eğer C, tabanın ağırlık merkezi (ortacı) ise, Cden tabanın köşelerinden birine olan uzaklık, Cden taban kenarlarından birinin orta noktasına olan uzaklığın iki katıdır. Bunun nedeni, kenarortayların birbirini kütle merkezinde kesmeleri ve bu noktanın her bir kenarortayı uzunlukları 1:2 oranlı olan iki parçaya bölmesidir.
Yekta Güngör Özden
Hukukçuluğu
1956 yılında stajyer olarak katıldığı Ankara Barosu’nda değişik görevlerden sonra 1965-1966’da Genel Sekreterlik, 1972-1974'te Başkanlık, CHP’nin, Ulus Gazetesi’nin, Sosyal Demokrasi Derneği’nin, İnşaat Mühendisleri Odası’nın, Ankara Gazeteciler Cemiyeti’nin, ODTÜ’nün de aralarında bulunduğu birçok kuruluşun; İsmet İnönü, Cemal Hüsnü Taray, Bülent Ecevit, Kemal Kayacan, Salim Başol gibi tanınmış kişilerin ve birçok gazetecinin avukatlığını üstlenmiştir.
Dört yüzlü
Hacim
Dörtyüzlünün hacmi, piramit hacim formülüdür:
burada A_0 tabanın alanı ve h tabandan tepeye olan yüksekliktir. Bu formül her yüz için geçerlidir, dolayısıyla köşelerden karşı yüzlere olan uzaklık, o yüzün alanı ile ters orantılıdır.
Yekta Güngör Özden
Siyasi hayatı
Türkiye Barolar Birliği’nin kuruluş çalışmalarına katılmış, Türk Hukukçular Birliği Kurucu Genel Başkanı olmuştur. Kuruluşunda (1953’te), Gençlik Kolları Genel Merkez Yönetim Kurulu Üyesi olduğu CHP’den, Başhukuk Danışmanı ve Yüksek Danışma Kurulu Üyesi iken Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilmesi nedeniyle 18 Ocak 1979’da ayrılmıştır. Cumhuriyet Senatosu’nda beş grubun oylarıyla 11 Ocak 1979’da Anayasa Mahkemesi asıl üyeliğine seçilinceye kadar avukatlık çalışmalarını bağımsız biçimde sürdürmüştür.
Anayasa Mahkemesi
2 Mart 1988’de Anayasa Mahkemesi Başkanvekilliği’ne, 8 Mayıs 1991’de Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’na birinci kez, 25 Mayıs 1995'te ikinci kez getirilmiştir. Anayasa gereği 65 yaşını bitirdiği için 31 Aralık 1997’de Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’ndan emekli olmuştur. Yürürlüğü durdurma ilkesini Anayasa hukukuna kazandırmıştır.
1922 Konyaspor
1922 Konyaspor 1955 yılında kurulup, günümüzde 3. Lig'de mücadele eden Konya merkezli futbol takımıdır.
Dört yüzlü
Hacim
Eğer koordinat sisteminin orijini d köşesine rastlayacak şekilde seçilirse, d = 0 olur, dolayısıyla
burada a, b ve c bir köşede kesişen üç kenara karşılık gelir ve  bir üçlü skaler çarpımdır. Bu formülü bir paralelyüzün hacmi ile karşılaştırınca bir dört yüzlünün hacminin, onunla üç kesişen yüz paylaşan bir paralelyüzün hacminin 1/6'sı olduğu sonucuna varabiliriz.
Yekta Güngör Özden
Anayasa Mahkemesi
Başkanlığı döneminde Anayasa Mahkemesi tarafından 10 parti hakkında kapatma kararı verilmiştir: Türkiye Birleşik Komünist Partisi, Sosyalist Parti, Halkın Emek Partisi, Özgürlük ve Demokrasi Partisi, Sosyalist Türkiye Partisi, Yeşiller Partisi, Demokrasi Partisi, Sosyalist Birlik Partisi, Demokrasi ve Değişim Partisi, Diriliş Partisi.
1922 Konyaspor
Tarihi
1955 yılında Konya Şeker Fabrikası çalışanları tarafından Konya Şekerspor adıyla kurulan kulüp, 2004-2005 sezonunda kadar sürekli amatör liglerde mücadele ederken, 2004-2005 sezonu sonunda 3. Lig'e yükseldi. 2005-2006 sezonunda, 3. Lig 3. Grup'u 15. sırada tamamlayıp amatöre düşen kulüp, 2007-2008 sezonu başında tekrar 3. Lig 3. Grup'a yükseldi.
2007-2008 sezonunu Levent Numanoğlu teknik direktörlüğünde ligi 3. sırada bitirerek 2. Lig'e çıktı. İlk kez katıldığı TFF 2. Lig'de Play-Off müsabakalarına katılmaya hak kazansa da, yarı finalde Tarsus İdman Yurdu ile karşılaşan Anadolu Selçukluspor, karşılaşmayı 3-1 kaybederek Play-Off finaline kalamadı. 2010-2011 sezonunda yine Play-Off müsabakalarına katılmaya hak kazanmıştır. Fakat Sakaryaspor'a 3-1 yenilerek elenmiştir.
Kulüp 2008'den 2022'ye kadar 14 yıl aralıksız 2. Lig'de mücadele etmiştir. 2021-22 sezonunda 2. Lig'den 3. Lig'e düşmüştür.
Başarıları
Play Off Yarı final (2) : 2008-2009, 2010-2011
Üçüncülük (1) : 2007-2008
Yekta Güngör Özden
ADD ve sonrası
Anayasa Mahkemesi'nden emekli olduktan sonra da 8 Haziran 1998’de Atatürkçü Düşünce Derneği Genel Başkanlığı’na, 10 Mayıs 2000’de Türk Hukuk Kurumu Başkanlığı’na seçilmiş, dönemini tamamlayınca yeniden görev almamıştır. 19 Temmuz 2002’de getirildiği Cumhuriyetçi Demokrasi Partisi (CDP) Genel Başkanlığı’nı ve üyeliğini 14 Şubat 2004’te bırakarak siyasal partilerle olan ilişkisini kesmiştir.
Dört yüzlü
Hacim
Üçlü skaler çarpım aşağıdaki determinantla gösterilebilir:
Yekta Güngör Özden
ADD ve sonrası
Emekli olduktan sonra iki yıl Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü’nde yüksek lisans ve doktora öğrencilerine, “Anayasa Sorunları ve Siyasal Sistemler” dersi vermiştir. Ankara Üniversitesi Özel Eğitim Kurumları Yönetim Kurulu’nda 10 yıl üyelik yapmıştır. 2010 yılından beri Ufuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde Anayasa Yargısı dersi vermektedir.
Aşağıkaradere, Kürtün
Aşağıkaradere, Gümüşhane ilinin Kürtün ilçesine bağlı bir köydür.
Yekta Güngör Özden
ADD ve sonrası
Ekim 2001’de Batıkent’te Yekta Güngör Özden Parkı Ankara Yenimahalle Belediyesi’nce açılmıştır. Çorlu’da, Turhal Ulutepe’de birer caddeye, Ayvalık Küçükköy’de bir sokağa adı verilmiştir.
Köşe Yazarlığı
Ulus, Barış, Ekspres gazetelerinde köşe yazarlığı yapmış, Cumhuriyet, Milliyet, Akşam, Bugün ve Yeni Adana gazeteleri, Forum, Yankı, Noterler Birliği, Abece, Yeni Adalet, Devinim, Hukukçu, Sanat Çevresi, Mülkiyeliler Birliği, SSK, Türkiye İş Bankası, Düşün, Türksolu, Atatürkçü Düşünce dergileriyle birçok Baro dergisinde demeç ve yazıları, başta Varlık, Türk Dili, Çağdaş Türk Dili, Kemalist Ülkü, Antoloji, Söylem, Karşı, Aykırı Sanat, olmak üzere kimi sanat dergilerinde ve birçok antolojide şiirleri yayımlanmıştır. 1947’de Ülke gazetesi (Sivas) taşra muhabirliğinden sonraki yıllarda Devrim Gençliği ve Devrimci dergileri başta kimi yayın organlarında sekreterlik, yazı kurulu üyeliği, sorumlu müdürlüklerde bulunmuş, 1970’lerde Vatan gazetesini mahkeme kararıyla “güvenilir kişi” atanarak bir yıl yönetmiştir.
Aşağıkaradere, Kürtün
Tarihçe
Köyün "Karadere-i zir" olan ismi 1950'lerin sonuna doğru değiştirilmiş olup, 1960 yılı nüfus sayımından itibaren günümüzdeki adıyla kayıtlarda yer almaktadır.
Dört yüzlü
Hacim
burada, d köşesinde oluşan düzlemsel açılardır. \alpha\, açısı, d köşesini b ve c köşelerine bağlayan kenarlar arasındaki açıdır. \beta\, açısı a ve c köşeleri için aynı şeyi yapar, \gamma\, de a ve b köşelerinin konumları ile tanımlanmıştır. Dörtyüzlünün köşeleri arasındaki uzaklıklar kullanılarak hacim hesaplamak için Cayley–Menger determinantı kullanılır:
Yekta Güngör Özden
Köşe Yazarlığı
Çeşitli yerel dergi ve gazetelerde yazıları yayınlanmaktadır: Gözlem (İzmir), Mücadele (Aydın), Sorgun Postası (Sorgun/Yozgat), Ereğli (Konya Ereğlisi), Devrim (Çorlu), Tokat (İstanbul), Tokat (Tokat), Sarızeybek (İskenderun), Ulusalses (İstanbul), Yarın (İzmir), Eko Enerji (Ankara), Çağın Polisi (Ankara), Tay (Karabük), Terazi (Ankara).
Dört yüzlü
Hacim
burada indisleri  köşelerini temsil eder ve d_{ij}\, bunlar arasındaki ikili uzaklıklardır, yani iki köşeyi birleştiren kenarın uzunluğu. Determinantın negatif değerli olması, verilen uzunluklara sahip bir dört yüzlünün olamayacağı anlamına gelir. Bu formül, bazen Tartaglia formülü olarak da bilinir, 15. yüzyılda yaşamış ressam Piero della Francesca'dan kaynaklanır. Bir üçgenin alanını hesaplamakta kullanılan, 1. yüzyılda keşfedilmiş Heron formülü'nün üç boyuttaki karşılığıdır.
Yekta Güngör Özden
Köşe Yazarlığı
Halen Sözcü Gazetesi'nde köşe yazarlığı yapmaktadır. İleri ve Maya dergilerinin düzenli yazarıdır.
Dört yüzlü
Kenarlar arasındaki uzaklık
Dörtyüzlünün iki karşı kenarı, iki aykırı doğru üzerinde yer alırlar (aykırı doğrular birbirlerine ne paralel ne de birbirini kesen doğrulardır). Bu iki doğru arasındaki en yakın noktalar kenarlara ait noktalarsa bu noktalar kenarlar arasındaki en yakın uzaklığı tanımlar; aksi halde, kenarlar arasındaki uzaklık, uç noktalar ve karşı kenar arasındaki uzaklıklardan en kısa olanıdır. a ve b-c karşı kenarlarının oluşturduğu aykırı doğrular arasındaki uzaklık d olsun. Bu durumda hacim için bir diğer formül şöyledir:
Aşağıkaradere, Kürtün
Coğrafya
Gümüşhane il merkezine 77 km, Kürtün ilçesine 22 km uzaklıktadır.
Dört yüzlü
Geometrik ilişkiler
küçükresim|Dörtyüzlü ilüstrasyonu, yapısını vurgulamak için dört farklı yöntem kullanılmıştır: çevirme, katlanma/katlanmama, yarı şeffaflık ve En önemlisi [[stereogram. (50–70 cm tam çözünürlükte izlenmesi önerilir)
1922 Konyaspor
Lig mücadeleleri
2008-2022
Dört yüzlü
Geometrik ilişkiler
Animasyonu izle]] Dörtyüzlü bir 3-simpleks'tir. Diğer Platonik cisimlerden farklı olarak, bir düzgün dört yüzlünün tüm köşeleri birbirinden eşit uzaklıktadır. Köşeler, üç boyutlu uzayda dört noktanın birbirine eşit uzaklıkta olabileceği tek konumdadır.
1922 Konyaspor
Lig mücadeleleri
2005-2006, 2007-2008, 2022-
Dört yüzlü
Geometrik ilişkiler
Dörtyüzlü, üçgensel bir piramittir. Düzgün dört yüzlü öz-çifteştir (İng. self-dual). Düzgün bir dört yüzlü bir küpün içine iki farklı şekilde yerleştirilebilir, her köşe küpün bir köşesi ve her kenar küpün yüzlerinden birinin çaprazı olacak şekilde. Bu yerleştirmelerden biri için, köşelerin koordinatları şöyledir:
Tayland pasaportu
Tayland pasaportu Tayland vatandaşlarına Pasaport Bölümü, Konsolosluk İşleri Bakanlığı tarafından Dışişleri Bakanlığı bünyesinde verilen seyahat belgesidir. Tayland Dışişleri Bakanlığı 26 Mayıs 2005 tarihinde Diplomatlar ve hükûmet yetkilileri için ilk biyometrik pasaportları tanıttı. Tayland biyometrik pasaportları Ağustos 2005 tarihinden beri yayımlanmıştır ve Tayland ICAO uyumlu biyometrik pasaport vermeye başlayan Asya'da ilk ülke olmuştur.
Dört yüzlü
Geometrik ilişkiler
Meydana gelen bu dört yüzlünün orijin merkezli olup kenar uzunluğu 2√2'dir. Öbür dört yüzlü (birincisinin öz-çifteşidir) için tüm işaretlerin tersini alın. Bu iki dört yüzlünün köşeleri birlikte küpün köşelerini meydana getirirler. Böylece bir düzgün dört yüzlünün bir 3-yarıküpü (3-demicube) olduğu gösterilmiş olur.
1922 Konyaspor
Lig mücadeleleri
1955-2005, 2006-2007
Dört yüzlü
Geometrik ilişkiler
Bu dört yüzlünün hacmi kübün hacminin 1/3'üdür. İki dört yüzlüyü birleştirince bir birleşik çokyüzlü (aynı merkeze sahip birden çok çokyüzlü) oluşur, bunun adı iki dört yüzlü bileşimi (compound of two tetrahedra) veya yıldızlaşmış sekiz yüzlü (stellated octahedron)'dur.
1922 Konyaspor
Geçmiş Sezon Performansları
* Kademe-Klasman grubu olan sezonlar birleştirilerek yazılmıştır.
Dört yüzlü
Geometrik ilişkiler
Yıldızlaşmış sekiz yüzlünün içi bir sekiz yüzlüdür. Dolayısıyla, düzgün bir dört yüzlüden yarım kenar uzunluğunda dört tane düzgün dört yüzlü kesilmesinin sonucu, düzgün bir sekiz yüzlüdür. Bu işleme dört yüzlünün rektifikasyonu denir.
Tayland pasaportu
Tayland vatandaşlarının Yeni Zelanda'ya 1 Ocak 2001 tarihinde vizesiz seyahat hakları kaldırılmıştır.
Dört yüzlü
Geometrik ilişkiler
Küpün içine bir dört yüzlü yerleştirince beş dört yüzlü meydana gelir, bunlardan biri düzgündür. Bir küpü oluşturmak için gereken dört yüzlü sayısı en az 5'tir.
Tayland pasaportu
Henley Vize Kısıtlamaları Endeksi Ağustos 2016 Raporu'na göre Tayland vatandaşları sınır kapısında vize alarak veya vizesiz 71 ülkeye seyahat edebilirler. Bu sayede Tayland vatandaşları Dünya'da seyahat özgürlüğü açısından 69. sırada yer almaktadır.
Dört yüzlü
Geometrik ilişkiler
Düzgün çokyüzlüler uzayı karolayamazlar. Bunun olabileceği o kadar makul görünmüştür ki Aristo bunun olabileceğini iddia etmiştir. Ancak, iki düzgün dört yüzlü ve bir sekiz yüzlü ile birleştirilerek bir eşaltı yüzlü (rhombohedron) oluşur, bununla uzay karolanabilir.
Ancak, uzayın karolayabilen en az bir düzensiz dört yüzlü vardır. Dörtyüzlülerin hepsinin aynı boyda olması şartı esnetilirse, sadece dört yüzlüler kullanarak uzayı kaplamak mümkündür. Örneğin bir sekiz yüzlüyü dört döryüzlüye bölüp bunları iki düzgün dört yüzlü ile birleştirilebilir (bu iki tip dört yüzlünün hacimleri eşittir).
Düzgün çokyüzlüler arasında paralel yüzlere sahip olmayan tek cisim dört yüzlüdür.
İlgili çokyüzlüler
Bir dört yüzlüye uygulanacak bir kesme işlemi düzgün bir çokyüzlüler serisi meydana getirir. Kalan kenarları nokta haline getirecek şekilde kesmek, rektifiye bir dört yüzlü olan bir sekiz yüzlü oluşturur. Bu işlem devam ettirilirse sonunda ikili rektifikasyon (birectification) olur, başlangıçtaki yüzler birer noktaya indirgenir ve öz-çifteş dört yüzlü yeni baştan ortaya çıkar.
Kesişen dört yüzlüler
Kesişen beş tane dört yüzlü ile ilginç bir çokyüzlü inşa edilebilir. Beş tane dörtlüden oluşan bu bileşik yüzyıllardır bilinmektedir. Origamide sık sık görülür. 20 köşenin birleştirilmesi ile bir dodekahedron (yirmiyüzlü) meydana gelir. Birbirinin ayna görüntüsü olan sağ elli ve sol elli biçimleri vardır.
Düzgün dört yüzlerde izometriler
Bir küpün köşeleri, her biri bir dört yüzlü oluşturan, dörtlü iki gruba ayrılabilir (bkz. yukarısı ve ayrıca animasyon). Düzgün bir dört yüzlünün simetrileri bir küpün simetrilerinin yarısına karşılık gelir: dört yüzlüleri kendilerine dönüştürenler ve birbirine dönüştürmeyenler.
Düzgün dört yüzlünün 24 izometrisi vardır, Td simetri grubu ve ona eşbiçimli(izomorfik) olan S4 oluşturur. Bunlar şöyle kategorilendirilebilir:
Dörtyüzlüler için sinüsler kanunu ve tüm dört yüzlü şekillerinin uzayı
Sinüs teoreminin bir sonucu olarak, köşeleri O, A, B, C olan bir dört yüzlüde
Bu eşitliğin iki tarafı, yüzlerin saat yönlü ve ters saat yönlü okunuşu gibi düşünülebilir.
Dört köşeden her birini O köşesi yerine koymak buna benzer dört eşitlik yaratır, ama bunların en fazla üç tanesi bağımsızdır: eğer eşitliklerin "saat yönlü" tarafları birbiriyle çarpılırsa, sonucun "ters saat yönlü" tarafların çarpımına eşit olduğu çıkarımı yapılabilir. Her iki taraftaki ortak çarpanlar atılırsa geriye kalan, dördüncü eşitliktir. Bu "bağımsızlık" ilişkisinin önemli olmasının bir nedeni şudur: üç açının bir üçgene ait olması için toplamlarının yarım çembere (180°) eşit olması gerekir. 12 açı için hangi şart bunların bir dört yüzlüye ait olmasını sağlar? Dörtyüzlünün her bir yüzündeki açıların toplamı yarım çemberdir. Bu şekilde dört üçgen olduğuna göre açı toplamlarına etki eden dört kısıt vardır. Dolayısıyla serbestlik derecesi 12'den 8'e düşer. Bu sinüs teoreminindeki dört ilişki, serbestlik derecelerini 8'den 4'e değil, 5'e indirir, çünkü dördüncü kısıt ilk üçten bağımsız değildir. Dolayısıyla olasıl tüm dört yüzlülerin oluşturduğu açı değerlerinin uzayı 5 boyutludur.
Sayısal analiz
Sayısal analizde, özellikle kısmi diferansiyel denklemlerin sayısal çözümlerinde, sonlu eleman analizi için denklemler kurarken, karmaşık üç boyutlu şekiller çoğu zaman düzensiz dört yüzlülerden oluşan bir çokgen ağ ile yaklaşıklanır. Bu yöntemler çeşitli mühendislik dallarında yaygın olarak kullanılmaktadır.
Kimya
Kimyada kuaterner faz diyagramları grafik olarak tetrahedron olarak gösterilir. (Ancak, iletişim mühendisliğinde kuaterner faz diyagramları grafik olarak iki boyutlu gösterilir.)
Elektrik ve elektronik
Eğer dört eşit rezistör birbirine bağlanarak bir tetrahedron oluşturursa, iki köşe arasındaki direnç, bir rezistörün direncinin yarısı kadardır.
Oyun
Özellikle rol oyunlarında dört-yüzlü zar sık kullanılır. Atılan sayı ya tabanın etrafında ya da üst köşede yazılı olur. MÖ 2600'den kalma Ur Kraliyet Oyunu, bir dizi dört yüzlü zarla oynanmıştır. Bazı Rubik Küpü benzeri bulmacalar dört yüzlüdür, örneğin Pyraminx ve Pyramorphix.
Renk uzayı
Renk uzayı dönüşüm algoritmalarında, özellikle lüminans ekseni renk uzayını çapraz kestiği durumlarda (örneğin RGB, CMY), tetrahedral interpolasyon kullanılır.
Kimya
Dörtyüzlü (tetrahedron) şekli, moleküllerin kovalent bağlarında görülür. sp3-hibritlenmiş atomlara çevreleyen atomlar bir dört yüzlünün köşelerinde yer alır, yani tetrahedral moleküler geometriye sahiptir. Örneğin, bir metan molekülü (CH4) veya bir amonyum iyonunda (NH4+), merkezdeki karbon veya azot atomu, tetrahedral simetriye sahip dört hidrojen atomu ile çevrilidir. Bu yüzden organik kimyanın önde gelen dergilerinden biri Tetrahedron olarak adlandırılmıştır.
Düzgün bir dört yüzlünün iki köşesi arasındaki merkez açı θ =, veya yaklaşık 109.47°'dir.
Elektronikte kullanılan en yaygın yarı iletken olan silikonun değerlik sayısı dörttür. Silikon atomunun bağlarının tetrahedral şekli, silikon kristallerinin oluşumunu ve şekillerini belirler.
Çırağan Sarayı
Çırağan Sarayı, İstanbul'un Beşiktaş ilçesinde, Çırağan Caddesi üzerinde bulunan tarihi saray.
Tarihi
Çırağan'ın bugün Beşiktaş ve Ortaköy arasında bulunan yeri 17. yüzyılda "Kazancıoğlu Bahçeleri" diye bilinirdi. 18. yüzyılda Beşiktaş kıyılarını süsleyen denize nazır saraylar ve bahçeler Lale Devri diye bilinen 'Çiçek ve Müzik Aşkı' döneminin en önemli simgelerinden sayılmıştır. Bu dönem, bir eğlence olduğu kadar bir kültür parlaklığı devriydi. Dönemin hükümdarı olan III. Ahmed buradaki mülkünü gözde Vezir-i Azam'ı İbrahim Paşa'ya hediye etmiş ve ilk yalı Nevşehirli Damat İbrahim Paşa tarafından eşi Fatma Sultan (III. Ahmed'in kızı) için inşa ettirilmiştir. Kendisi burada Çırağan Şenlikleri denilen meş'ale şenliklerini düzenletmiştir. İşte bu olaylar dolayısıyla bu alan Farsçada ışık anlamına gelen 'Çırağan' ismiyle anılmaya başlanmıştır.
Sultan II. Mahmud 1834'te bu alanı yeniden yapılandırma kararı alır. Önce mevcut olan yalıyı yıktırır. Yapının etrafında bulunan okul ve cami ortadan kaldırılır ve mevlevihane yakında bulunan bir yalıya nakledilir. Yeni saray için büyük ölçüde ahşap kullanılır gibi görünmesine rağmen esas bölümün temelinin yapımında tamamen taş kullanılmıştır. 40 adet sütun dikilerek klasik bir görünüm verilmiştir.
Abdülmecid 1857'de Sultan II. Mahmud'un yaptırdığı ilk sarayı yıktırmış, batı mimarisi tarzında bir saray yaptırmayı planlamış ancak 1863'te vefat ettiğinden ve parasal sıkıntılar yüzünden sarayın yapımı yarım kalmıştır.
Abdülaziz, yeni sarayın inşaatını 1871'de tamamlatmış ancak stil olarak batı değil, doğu mimarisi seçilmiş ve Kuzey Afrika İslam Mimarisi uygulanmıştır. Sarayın müteahhitliğini Sarkis Balyan ve ortağı Kirkor Narsisyan yapmıştır. Eski Çırağan Sarayı'nın tahta binası yıkılarak yerine yenisinin taştan temelleri konmuştur. Sarayın paha biçilmez işlemeli kapılarından bin altın değerinde olan biri Vortik Kemhacıyan'ın elinden çıkmış. Sultan II. Abdülhamid bu kapılardan bir tanesini, onları çok beğenen dostu Almanya İmparatoru Kayzer II. Wilhelm'e armağan etmiştir. Dünyanın her yanından nadide mermer, porfir, sedef gibi maddeler getirtilerek sarayın yapımı için kullanılmıştır. Yalnız sahil inşasında 400.000 Osmanlı lirası harcanmıştır. Yapımına 1863'te başlanan Çırağan Sarayı 1871'de bitirilirken 2,5 milyon altın harcanmıştır.
Son kez 1876 yılının Mart ayında buraya gelerek bir süre dinlenen Sultan Abdülaziz, halk arasında Beşiktaş Mevlevihanesi'nin yıktırılarak saray arsasına katılmasının uğursuzluk getireceği gibi söylentiler çıkması üzerine Çırağan Sarayı'nı terk ederek Dolmabahçe Sarayına yerleşmiştir.
Yeranuhi Karakaşyan
Yeranuhi Karakaşyan (1848, İstanbul - 1902, Rusya), Osmanlı Ermenisi tiyatro oyuncusu.
Çırağan Sarayı
Tarihi
14 Kasım 1909'da Çırağan Sarayı Meclis-i Mebûsan Binası olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu dönemde sarayda II. Abdülhamid'in büyük sanat koleksiyonundan Rembrandt ve Ayvazovski'nin eserlerine yer verilmiştir.
Yeranuhi Karakaşyan
19. yüzyılda İstanbul’da başarılı kadın tiyatrocular arasında yer aldı. Özellikle erkek rollerindeki başarısı ile ünlendi. Oyuncu ve şarkıcı Verkine Karakaşyan’ın ablasıdır.
Çırağan Sarayı
Tarihi
19 Ocak 1910 tarihinde Meclis-i Mebusan Salonu'nun üst bölümünde ve çatı katındaki kalorifer bacasından çıkan bir yangınla saray 5 saat içerinde yanmıştır. Çok değerli antikalar, II. Abdülhamid'in özel koleksiyonu ve V. Murad'ın kütüphanesi de yanarak kül olmuştur.
Yeranuhi Karakaşyan
Yaşamı
1848 yılında İstanbul’un Üsküdar semtinde dünyaya geldi. İlk defa 1864'te Sırabyan Hekimyan'ın Şark Tiyatrosu'nda sahneye çıktı, kısa sürede zamanın başarılı sanatçıları arasında yer aldı.
Çırağan Sarayı
Tarihi
I. Dünya Savaşı sonunda İstanbul'un işgal altında bulunduğu dönem içerisinde Çırağan Sarayı harabeleri 'Bizo Kışlası' ismiyle bir Fransız istihkam kıtası tarafından kullanılmıştır.
Yeranuhi Karakaşyan
Yaşamı
1868'de Güllü Agop'un tiyatrosuna geçti. Özellikle Namık Kemal'in Zavallı çocuk piyesindeki Ata bey rolüyle tanındı. Bu piyesteki Ata rolünün dışında Paul ve Virginie'de Paul, Güzel Osep'te Osep gibi genç erkek rollerine çıkıyordu. Güllü Agop 1869 yılında Gedikpaşa Tiyatrosu'nu kurduğunda burada sahneye çıkmaya başladı ve 10 yıl süreyle başrollerde oynaı. 1873’teOsmanlı Devleti’nde politik bir olay haline gelen Namık Kemal’in Vatan Yahut Silistre oyununda Zekiye rolünü onun canlandırdığı düşünülür.
Çırağan Sarayı
Tarihi
1930'da Saray'ın bahçesi, Beşiktaş Futbol Kulübü tarafından ulu ağaçlar kesilerek Şeref Stadyumu adıyla bir futbol sahası haline getirilmişti.
Yeranuhi Karakaşyan
Yaşamı
1881'de Mınakyan'ın topluluğuyla çıktığı Rusya turnesinde de Madn Obrey'in tasavvurları oyununda başarı sağladı. Osmanlı – Rus Savaşı’nda 1885 ve 1888’de Benilyan Operet Topluluğu ile 'la Mısır'a gitti. Leblebici Horhor, Köse Kahya, Girofle-Girofla oyunlarında rol aldı. Aynı grupla Kafkasya turnesine de katıldı ve Hamlet'te kraliçe rolünü, Venedik Taciri'nde Nerissa'yı oynadı. 1890'da ikinci Kahire turnesinde ise Alexandre Dumas'nın Catherine Howard adlı eserinde başrolü oynadı.
Tiflis’te Prens Alexander Argoutiants Yerkaynabazouk ile evlendi. Kimi kaynaklara göre 1902, kimine göre 1924 yılında hayatını kaybetmiştir.
Çırağan Sarayı
Tarihi
Daha sonradan da Prof. Bonatz ve ünlü Türk mimarı Prof. Sedat Hakkı Eldem tarafından, buraya turistik bir otel yapılmak üzere tetkiklerde bulunulmuştur. 1946 yılında Saray'ın bodrum katında bulunan Mevlevi dervişlerine ait mezarlar, bir istihkam yüzbaşısının altın aramak için yaptığı kazılarda tahrip edilmiş aynı yıl içerisinde Saray çıkarılan bir kanunla İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bırakılmıştır.
1987 yılında otel olarak kullanılmak amacıyla Japon Kumagai Gumi ve Türk Yüksel İnşaat tarafından restorasyonuna başlanmış, 1990 yılında otel 1992 yılında ise Saray hizmete açılmıştır. Uzun süren tasarım ve inşaat çalışmaları sonrasında "Çırağan Sarayı Oteli" 1990 yılında açıldı. Tarihi Saray ise kapılarını 1992 yılında açtı.
Saray'da bundan sonra yapılan renovasyon ise 20 Nisan 2006'da bitirildi ve Saray süitleri tamamen yenilendi.
Değerlendirme
Haliç ve Boğaziçi’nin en güzel yerleri sultanlar ve önemli kişilere saray, köşkleri ve yapıtlar için tahsis edilmişti. Zaman içinde bunların birçoğu yok olmuştur. Büyük bir saray olan Çırağan da 1910 yılında yanmıştı. Önceki bir ahşap sarayın yerinde 1871 yılında Sultan Abdülaziz tarafından Saray Mimarı Sarkis Balyan’a yaptırılmıştı. 4 yılda 4 milyon altına mal olan yapının ara bölme ve tavanı ahşap, duvarlarda mermer kaplıydı. Yapımı için Avrupa devletlerinden borç alınmıştır.
Taş işçiliğinin üstün örnekleri sütunları zengin döşenmiş, mekânlar tamamlardı. Odalar nadide halılarla, mobilyalar altın yaldızlar ve sedef kalem işleri ile süslüydü. Boğaziçi'nin diğer sarayları gibi Çırağan da birçok önemli toplantıya mekân olmuştu. Renkli mermerle süslenmiş cepheleri, abidevi kapıları vardı ve arka sırtlardaki Yıldız Sarayı'na bir köprü ile bağlanmıştı. Cadde tarafı yüksek duvarlar ile çevriliydi.
Yıllar boyu harabe halinde duran kalıntı büyük tamirler sonunda yeniden ihya olmuş, yanına ilave edilen eklentiler ile bir sahil oteline dönüştürülmüştür.
Fotoğraflar
<Gallery> Kazancioglu Gardens 17th century.JPG|17. yüzyılda Kazancıoğlu Bahçeleri Çırağan Palace from the Bosphorus, Istanbul, Turkey 001.jpg|Çırağan Sarayı - Bogaziçi'nden görüntü Ciragan Palace March 2008.JPG|Çırağan Sarayı - yan cephe Istanbul asv2020-02 img66 Çırağan Palace.jpg|Son restorasyondan sonra Çırağan Sarayı Istanbul asv2020-02 img65 Çırağan Palace.jpg|Çırağan Sarayı - giriş salonu Ciragan interior March 2008 pano2.jpg|Çırağan Sarayı - Boğaz'a bakan Salon Ciragan interior March 2008 pano5.jpg|Çırağan Sarayı - Salon Ciragan Palace Gate March 2008.JPG|Çırağan Sarayı kapısı (2008) </Gallery>
Çamurabatmaz
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Kırşehir ilinin Çiçekdağı ilçesine bağlıyken, 1 Kasım 1933'te Keskin ilçesine bağlandı.
Coğrafya
Köy; Kırıkkale il merkezine 61 km, Keskin ilçe merkezine ise 34 km uzaklıktadır.
Salına Salına Sinsice
Salına Salına Sinsice, Tarkan'ın 1997 yılında çıkan Ölürüm Sana albümünün 4. sırada yer alan şarkısı.
Video klip
Metin Arolat'ın yönetmeni olduğu video klipte, saç şekli ve giysileriyle 2000'li yılların modasını yansıtan sanatçı için özel olarak yapılan uzay dekorları kullanıldı. Ünlü sanatçıya Miss Bulgaria 1995 güzeli Evgenia Kalkandjieva da eşlik etti.
Messier 14
Messier 14 (diğer adıyla M14 veya NGC 6402) Yılancı takımyıldızı yönünde bulunan bir küresel yıldız kümesidir. Charles Messier tarafından 1764 yılında keşfedilmiştir. Yaklaşık olarak 30.000 ışık yılı uzaklıkta, 100 ışık yılını kaplayan bir alanda 100.000 civarında yıldız içerir.
Gözlem bilgisi
Messier 14, küçük ve zayıf bir nesne olduğundan dürbün ve küçük teleskoplarla bulunması pek kolay değildir. Gözlem için en kolay yol, önce Delta Ophiuchi'nin tespit edilmesi ve bir karış doğusundan başlanmasıdır. Göreceli büyüklüğü nedeniyle önce bir yıldız gibi görünecektir. Fakat yakından incelendiğinde bunun bir yıldız olmadığı anlaşılır. Büyük teleskoplarla küresel yapı gözlenebilir hatta eliptik yapısı bile fark edilebilir.
Ötüken Neşriyat
Ötüken Neşriyat, 1964 yılında Şehzadebaşı'nda üniversite öğrencileri tarafından kurulan bir yayınevidir. "Her zaman okunacak kitaplar" sloganı ile yayın yapmaktadır. Yayımladıkları ilk kitap Necip Fazıl Kısakürek'in Reis Bey adlı eseriydi. Sonrasında yazarın bütün eserleri bu yayınevinden çıktı. İlk başlarda Yılmaz Öztuna, Tarık Buğra, Erol Güngör, Arif Nihat Asya, Cemil Meriç, Mehmet Fuad Köprülü, Abdülhak Şinasi Hisar gibi dönemin önemli aydınlarının eserlerini yayınlamışlardır.
1978 yılında ilk kurucuları olan; Ahmet Nuri Yüksel, Nevzat Kösoğlu, Mehmed Niyazi Özdemir, Hasan Fehim Üçışık, Ahmet İyioldu, Özer Ravanoğlu, Mustafa Yıldırım ve Nurhan Alpay'ın ortaklıklarında Anonim Şirket halini alarak kurumsallaşmasını tamamlamıştır. 2014'te 50.yılını kutladı. 2015 yılında ise Kültür ve Turizm Bakanlığının her yıl prestij ödülü olarak verdiği Kültür ve Sanat Büyük Ödülünü aldı.
Joseph Conrad
Joseph Conrad (d. adı Józef Teodor Konrad Korzeniowski; 3 Aralık 1857 - 3 Ağustos 1924), Polonya asıllı İngiliz yazardır. Ukrayna'da doğdu. Eserlerinin kimisi romantik olarak yaftalanmışsa da Conrad'ın romantizmi belli bir alaycılıkla ve insanın kendi kendini aldatma gücüne dair sağlam bir farkındalıkla dengelenmiştir. Birçok eleştirmence modernizmin öncülerinden kabul edilir.
Yaşamı
Conrad, Józef Teodor Konrad Korzeniowski adıyla Ukrayna'nın Berdychiv (eski adı Berdyczów) adlı şehrinde, son derece yurtsever bir Polonyalı asil ailede (Nałęcz hanedanı soyundan) doğdu.
Conrad'ın bir yazar (en çok milliyetçi tragedyalarıyla tanınır) ve Fransızca ile İngilizce çevirmeni olan babası, Çarlık Rusya'ya karşı 1863 isyanlarına destek veren eylemleri nedeniyle Varşova'da Rus yetkililerce tutuklanmış ve Sibirya'ya sürülmüştü. Annesi veremden 1865'te, babası da dört sene sonra Kraków'da vefat etti; böylece Conrad on bir yaşında öksüz kalmış oldu.
Ebeveynlerinin ölümünü takiben, Krakov'da yaşayan dayısı Tadeusz Bobrowski'nin himayesine verildi.
Rassal değişken
Rassal değişken kavramının geliştirilmesi ile, sezgi yoluyla anlaşılan şans kavramı, soyutlaştırarak teorik matematik analiz alanına sokulmuş ve bu geliştirilen matematik kavram ile olasılık kuramı ve matematiksel istatistiğin temeli kurulmuştur.
Bağlama, Kürtün
Bağlama, Gümüşhane ilinin Kürtün ilçesine bağlı bir köydür.
Rassal değişken
Son birkaç yüzyılda olasılıkla ilgili matematiksel fikirler geliştirilirken rassal değişkenlerlerle ilişkili teori ve kullanım matematik kuramı biçimlerine konulmuştur. Rassal değişkenleri modern matematik görüşle tam olarak anlamak için, daha yakın zamanlarda matematikçiler tarafından geliştirilmiş olan ölçüm kuramı hakkında geniş bilginin kazanılması gerekmektedir. Rassal değişken kavramı, bu kuram içinde tüm özellikleri ile arka planda kalmakla beraber, kuramın içeriğinde önemli bir yeri bulunmaktadır. Bununla beraber, rassal değişkenler kavramının matematiksel teoride değişik ileri seviyelerde fazla teori gerektirmeyen çok daha az ileri matematiksel bilgisi ile de anlaşılması mümkündür. Böylece rassal değişkenler hakkında temel bilgileri anlamak için sadece küme kuramı ve değişkenler hesabının bilinmesi yeterli olmaktadır.
Geniş bir tanımlama ile, bir rassal değişken, değerleri rassal olan ve bu değerler için bir olasılık dağılımı saptamak imkânı olan bir sayıdır. Daha matematiksel biçimde, bir rassal değişken bir örneklem uzayından değişkenin mümkün değerlerinden oluşan ölçülebilir uzaya değişimi gösterir. Rassal değiskenlerin bu formel tanımlanması reel değerli sonuçlar veren deneyleri çok sıkı bir surette matematiksel ölçüm kuramı çerçevesi içine sokmakta ve reel değerli rassal değişkenler için dağılım fonksiyonu kurulmasına imkân sağlamaktadır.
Sezgisel tanımlama
Genellikle bir rassal değişken sayı şeklinde değerler alır. Ama bu her zaman doğru değildir; çünkü vektör, karmaşık sayılar, sıralamalar veya fonksiyonlardan oluşan rassal değişkenler bulunmaktadır. Eğer değişkenler reel-değerli iseler o zaman bir rassal değişken her ele alınıp incelendiği zaman değer değiştirebilen bir bilinmez sayı olarak düşünülebilir. Böylece bir rassal değişken bir rastgele sürecinin örnek uzayını bir sayı setine eşlemesini yapan bir fonksiyon olarak görülebilir. Bunu daha göze çarpar bir şekilde şu örneğinlerle gösterebiliriz:
Örnekler
Hileli olmayan bir metal parayı havaya atma ve hangi yüzü geleceğini ele alma deneyini önce ele alalım. Tek bir deney için mümkün sonuç olaylar ya "yazı" ya da "tura" olur. Birkaç defa para atılması ve bunlardan kaç tane yazı geleceği şu rassal değişken ile ifade edilebilir:
Bağlama, Kürtün
Coğrafya
Gümüşhane il merkezine 71 km, Kürtün ilçesine 16 km uzaklıktadır.
Rassal değişken
Örnekler
ve eğer metal para için bu iki sonuç eşit olabilirlikli ise o zaman bu rassal değişken için bir olasılık kütle fonksiyonu bulunur ve şöyle ifade edilir:
ve eğer metal para için bu iki sonuç için her iki taraf eşit olabilirlikli ise o zaman olasılık kütle fonksiyonu şöyle ifade edilir:
Bir sürekli rassal değişken için bir örnek sonunda belli bir yöne yönelip kalan bir döner ibreli aletin ibresi ele alınabilir. Bu örneğinde rassal değişken tarafından sonuç değerler yönlerdir. Bu yönler ayrık olarak Kuzey batı, Doğu güneydoğu vb. şekilde ifade edilebilirler. Fakat genellikle örnek uzayını bir rassal değişkene eşlendirilmesi yapılırken reel sayılar kullanmak daha kullanışlı olacaktır. Bunu başarmak için döner ibresini son durma yönünü Kuzey'den olan saat yönündeki açısının derece birimi ile ifade edebiliriz. Böylece rassal değişken [O, 360] aralığında herhangi bir sayı şekilde ifade edilir ve her bir mümkün sayının açıklığı rasgelirliği "eşit olasılıklı"dır. Bu halde rassal değişken X= ibre duruş açısı olur. Herhangi bir belirli sayının olasılığı 0 olur ama bir sayısal aralık için bir pozitif olasılık sayısı verilebilir. Örneğin, [0,180] arasında bir sayının gelme olasılığı ½ olur. Bu halde olasılık kütle yoğunluk fonksiyonu demeyiz ama X için olasılık yoğunluğu 1/360 olur. (0, 360) alt-seti icin olasılık bu setin ölçüsünü 1/360 ile çarpma ile elde edilir. Genel olarak, bir belirlenmemiş sürekli rassal değişken seti için olasılık yoğunluğun verilmiş set üzerinde entegrasyonunu bulmak suretiyle elde edilir. Karışık ayrık ve sürekli rassal değişken için örneğin bir matal parayı atmak ile eğer para "yazı" gelmişse bir döner ibreli aletin ibresini döndürmek şeklinde verilebilir. Bu deneyin sonucunun matematiksel ifadesi şöyle olur: Eğer para atış "tura" gelirse X= -1; aksi halde X döner ibreli aletin ibresinin durduğunda gösterdiği yönün Kuzeye göre saat yönündeki açı değeridir. Bu ikili deney için rassal değişken değerinin -1 olma olasılığı ½ olur; diğer aralıklar için rassal değişken değerleri bir önceki deneyin sonuçlarının yarısına eşittir.
Reel değerli rassal değişkenler
Bu halde, bir olasılık uzayı olsun. O zaman, bir rassal değişken olan X formel bir tanınımla ölçülebilir fonksiyonu olur.
Rassal değişkenlerin dağılım fonksiyonları
Bir yığmalı dağılım fonksiyonunu belli bir rassal değişkeni ile birlikte olduğunu düşünmek bir değişkene bir değer tahsis etmenin bir genelleştirilmesidir. Eğer yığmalı dağılım fonksiyonu sağdan sürekli bir Heaviside basamak fonksiyonu ise, o halde rassal değişken bu sıçrama için 1 olasılık değerini alır. Genel olarak, yığmalı dağılım fonksiyonu değişkenin belirli değerinde ne olasılık göstereceğini tanımlar. Eğer olasılık uzayında tanımlanmış bir rassal değişken olan bilinmekte ise, şu şekilde soru sorulabilir: Bunu aynı anlamda olarak sorabiliriz veya matematiksel ifade ile kısaca P(X > 2) olarak yazabiliriz.
Bir reel değerli rassal değişken olan Xin çıktılarının bütün değerlerinin olasılıklarının hepsinin kaydı yapılırsa X için olasılık dağılımı ortaya çıkar. Olasılık dağılımı Xi tanımlamak için kullanılan belirli bir olasılık uzayını unutur ve sadece X çeşitli değerlerinin olasılığını kaydeder. Bu türlü olasılık dağılımı her zaman şu yığmalı dağılım fonksiyonu tarafından ele geçirilebilir:
ve bazen de ele geçirme bir olasılık yoğunluk fonksiyonu kullanılarak gerçekleştirilebilir. Ölçüm kuramında rassal değişken olan Xi Ω üzerindeki P ölçüsünü R üzerinde bir F ölçüsüne "ileri itmek" için kullanırız.
Teorinin altında bulunan Ω olasılık uzayı rassal değişkenlerin varoluşlarını garanti etmek için, bazen de onları inşa etmek için bir teknik gereçtir. Pratikte çok defa Ω uzayı tümüyle bir tarafa bırakılır. Doğrudan doğruya R üzerine reel doğrunun tümüne 1 ölçü değeri tahsis eden bir yeni ölçü koyulur. Yani rassal değişkenler yerine olasılık dağılımları doğrudan doğruya kullanılır.
Momentler
Bir rassal değişkenin olasılık dağılımı, çok kere pratikte anlanması ve uygulanması kolay olan küçük sayıda parametreler ile nitelendirilir. Örneğin, sadece "ortalama değer" olan λ değerini bilmek Poisson dağılımını bilmek için yeterlidir. Ortalama kavramı matematik teoride bir rassal değişkenin beklenen değeri olarak, yani E[X] olarak ifade edilir. Genellikle E[f(X)] ifadesi f(E[X]) ifadesine eşit değildir. "Ortalama değer" bilinince, bu ortalama değerin X tipik değerlerinden ne kadar fazla uzaklıkta olduğu sorusu hemen akla gelir ve bu soruya yanıt bu rassal değişkenin standart sapması ve varyansı ile bulunur.
Matematik kuramı içinde bu (genelleştirilmiş) momentler problemi olarak bilinmektedir: Bilinmekte olan bir sınıf rassal değişkenler olan X için, E[fi(X)] ifadesindeki beklenen değerler ile rassal değişken Xin dağılımını tam olarak nitelendiren bir {fi} fonksiyonlar koleksiyonu bulunması istenmektedir.
Rassal değişkenlerin fonksiyonları
olur.
Örnek 1
X reel değerli bir sürekli rassal değişken olsun ve Y = X2 olsun. O halde,
Eğer y<0, o halde
ve bu nedenle
Eğer y ≥ 0 ise, o zaman
olur ve bundan dolayı
Örnek 2
bir rassal değişken olsun ve yığmalı dağılımı şöyle ifade edilsin
Burada sabit bir parametredir. Şimdi şu rassal değişkene, yani bakılsın. O zaman
Bu son ifade X,in yığmalı dağılımı terimleri ile şöyle hesaplanabilir:
Rassal değişkenlerin birbirine eşitliliği
Rassal değişkenlerin birbirlerine eşitliliği kavramı birbirlerinden değişik anlamları olan çeşitli şekillerde açıklanabilir. Bu değişik şekiller şöyle sıralanabilir: iki rassal değişkenin eşitliliği; nerede ise kesinlikle eşitliği; ortalama olarak eşitliliği; dağılım içinde eşitliliği. Bu sıralama değişik eşitlilik kavramının tarifinin artan teorik sıkılığına göre (en çok bağlayıcı tanımdan en zayıf tanıma doğru) yapılmıştır. Bu değişik eşitlilik kavramların ayrıntılı tanımları aşağıda verilmektedir.
Dağılım içinde eşitlilik
İki rassal değişken X ve Y eğer aynı dağılım fonksiyonuna sahip iseler; yani
Birbirine eşit moment üreten fonksiyonu olan iki rassal değişken de aynı dağılımı gösterir. Örneğin, bu çeşit eşitlilik bazı fonksiyonların eşit olup olmadıklarını kontrol etmek için kullanılır bir yöntem olabilir.
Dağılım içinde eşitlilik göstermeleri için rassal değişkenlerin aynı olasılık uzayında tanımlanmalarına gerek yoktur. Dağılım içinde eşitlilik kavramı, olasılık dağılımları arasında bulunan uzaklık kavramı ile şöyle ifade edilen yakın bir ilişkisi bulunmaktadır:
Bu tanımlama Kolmogorov-Smirnov sınaması için temel teoriyi sağlar.
Ortalamada eşitlilik
ise p-inci ortalama için eşitlilik kavramı tanımı ortaya çıkar.
p-inci ortalama eşitlilik kavramı aynı zamanda her r<p için r-inci ortalama için eşitlilik anlamını içerir.
Nerede ise kesinlikle eşitlilik
İki rassal değişken X ve Y birbirine nerede ise kesinlikle eşitliliği sadece ve sadece iki değişken için birbirinden farklı olma olasılığı sıfır olursa, yani
olursa ortaya çıkar:
Olasılık kuramının pratik kullanılması için bu tanımlama ve bu kavrama gore iki olasılık değişkeninin birbirine eşitliliği hiç olmazsa diğer eşitlilik kavramları kadar kesindir.
Bu tanımlama şu uzaklık kavramı ile ilişkilidir:
Burada 'sup' ölçülme kuramı içindeki zorunlu üstünlük kavramını ifade eder.
Eşitlilik
Sonuncu tanıma göre ise, eğer olasılık uzaylarında fonksiyonlar olarak birbirine eşitlerse, yani
Yakınsalama
Matematik istatistik analizinin büyük bir kısmı bazı rassal değişkenler serilerinin yakınsalama sonuçlarının geliştirilmesinden oluşmuştur. Örneğin, büyük sayılar yasası ve merkezsel limit teoremi maddelerine bakın.
Bir rassal değişken serisi olan Xnnin limitte bir rassal değişken olan X'e yakınsalaması değişik tanımlamalara göre değişmektedir; bunun için olasılık değişkenlerinin yakınsalaması maddesine bakın.