cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stäubli
Tarihi
1983 yılında Lyon, Fransa ‘da bulunan, 1883 ‘te kurulmuş, Verdol SA ‘dan Jakar makinesi üretiminin alınması ve Chassieu/Lyon, Fransa‘da Stäubli - Verdol SARL şirketinin kuruluşu gerçekleşmiştir. 1987 yılında İlk elektronik kontrollü Jakar makinesi CX 860 ‘ın lansmanını yapmış, 1989 yılında Pittsburgh, Pensilvanya, Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunan Unimation Inc.‘nin Westinghouse Electric Corporation‘dan satın alınmıştir. Akabinde PUMA çok eksenli robot kollarının Telford, İngiltere ‘de üretilmesine başlanmıştir. 1994 yılında İsviçre‘de bulunan Zellweger Dokuma Sistemlerinin ve üretim tesislerinin satın almıştır. 1997 yılında, Hangzhou, Çin‘de montaj fabrikası kurulmuş, 1998 yılında, halı dokuma üreticisi Schönherr‘in satın alınmasını gerçekleştirmiştir.
2002 yılında alanında dünya lideri olan elektrik bağlantı elemanları şirketi Multi-Contact‘ın çoğunluk hissesi satın almış, 2003 yılında UNIVAL teknolojisinin lansmanını yapmıştir.
2004 yılında Bosch Rexroth ‘un robot bölümünü satın alarak bu alandaki faaliyetleri genişletmiştir. 2007 yılında Stäubli’nin İtalyan mühendislik şirketi Deimo S.p.a.’dan hisse alımı gerçekleşmiş, 2009 yılında Photovoltaic için Essen Almanya‘daki üretim tesislerinin ve yeni Araştırma & Geliştirme tesislerinin açılış töreni yapılmış ; Rusya ‘da Konektör bölümü şubesinin kuruluşu gerçekleşmiştir. 2011 yılında Multi-Contact Amerika Birleşik Devletleri Windsor, Kaliforniya ‘ya taşınmış, 2012 yılında Mumbai ‘deki yeni binanın açılış töreni ve Hindistan ‘da pazar mevcudiyetinin arttırılması sağlanmıştir.
Stäubli Tekstil
1892'den bu yana, Stäubli, dünyanın önde gelen yüksek hızlı tekstil makinesi üreticilerinden biri olmuştur. Uzun yıllara dayanan endüstriyel deneyimin kazandırdığı kalite tutkusu, firmanın gelişiminde rol oynayan en önemli güçtür. Stäubli müşterilerini, öncelikle ortağı olarak kabul eder. Ürünleri, müşterilerin gereksinim ve talepleri belirler.
Hızlı Bağlantı Elemanları
Stäubli hızlı konektör sistemlerinin önde gelen üreticilerinden biri olarak, her tür sıvı, gaz ve elektrik enerjisi için bağlantı gereksinimini karşılar. Tek ve çoklu konektörler, takım değiştiriciler ve hızlı kalıp değiştirme sistemleri de dahil standart ve özel ürünleri, performans, kalite, emniyet, güvenilirlik ve dayanıklılığı birleştirir.
Stäubli Robotik
Yüz yıldan uzun süredir tasarım kalitesi ve yenilikleri ile bilinen Stäubli Group; dünya çapında ünlenen mühendislik uzmanlığı ve teknolojik başarılarını, endüstriyel robot geliştirme alanına taşımıştır. 1982 yılından bu yana, son derece başarılı bir sanayi robotik işletmesi kurmuş, daha da önemlisi binlerce imalat sürecinin işleyişini dönüştürerek değiştirmiştir. Bugün, Stäubli Robotics, dünyadaki endüstriyel robot geliştirme pazarının lideri olup, gerek destek gerekse hizmet bakımından sağladığı verimlilik ve güvenirliliği mühendislik alanında da sürdürmektedir.
Cratystylis
Cratystylis Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir.
Anna Biller
Anna Biller, bağımsız bir Amerikan film yapımcısıdır.
Hayatı
Los Angeles'ta doğup büyüyen Biller'ın annesi moda tasarımcısı, babası görsel bir sanatçıdır. Annesinin kıyafetler tasarlamasını izleyerek ve babasını çeşitli renkleri barındıran paletiyle resim yapışını izleyerek büyümüştür. Ayrıca klasik filmler de izlemiştir. Bunların tamamı film yapma pratiğinde önemli rol almıştır. Görsel stili, cinsiyetler ve hiciv zamanını kullanışıyla bilinir. Kaliforniya, Los Angeles Üniversitesi'nde sanat bölümünden mezun oldu ve Kaliforniya Sanat Akademisi'nde sanat ve film üzerine master yaptı. 2007'de yaptığı Viva filmi Roterdam Uluslararası Film Festivali'nde tanıtıldı ve Boston Underground Film Festivali'nde En İyi Festival Ödülü'nü aldı. Film, aynı zamanda 29. Uluslararası Moskova Film Festivali'ndeki ana yarışmaya da katılmıştır.
Reason dergisi Viva'yı, 70'lerin seks istismarının, görünüş, ses, mod ve ana diyaloğunun esrarengizce keskin bir yorumu olarak tanımladı.
Biler'ın son filmi, erkek kurbanlarının çok fazla aşık olmalarına neden olan, hesaplanmış cinsellik doğrultusunda kurbanlarını öldüren bir kadın seri katilin baş rolünü oynadığı, The Love Witch, klasik bir seri katil filmidir. The New Yorker'dan Richard Brody, The Love Witch filmi için, “Biller, tarzı do-it-yourself sanatçılığını test etmek ve feminist ideolojinin kendisini stili test etmek için ortaya koyuyor. Filmin nabzı, güçlü yaratıcı bir enerji boyunca bile var olan, heyecan kıvılcımları ve baş döndürücü şaşkınlık ile atıyor." şeklinde açıklama yaptı. Mayıs 2016'da, The Love Witch, Oscilloscope Laboratories tarafından piyasaya sürüldü.
Barbaros, Tarsus
Barbaros, Mersin'in Tarsus ilçesine bağlı bir mahalledir.
Anna Biller
Hayatı
The Love Witch, aralarında The New Yorker ve Indiewire'ın da bulunduğu 2016'nın en iyi filmleri listelerinde yer aldı. Film, Şikago Bağımsız Film Eleştirmenleri topluluğunda Öncü Ödülü ve En İyi Kostüm Tasarımı unvanını ve aynı zamanda Amerika Bağımsız Film Ödüleri'nde Michael Cimino En İyi Film Ödülü'nü kazandı. The Love Witch, Rotten Tomatoes'un En İyi 100 Korku Filmi listesinde 30. sırada yer alıyor.
Biler kendini feminist bir film yapımcısı olarak yorumluyor ve içlerinde sinemaya bir feminist bakış açısı getirme girişiminin de bulunduğu eserlerinde feminist temaları işliyor.
Kişisel hayatı
Biller, Los Angeles'ta erkek arkadaşı Robert Greene ile yaşıyor.
Kırkkavak, Güdül
Kırkkavak, Ankara ilinin Güdül ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Mahallenin adı, 1915 yılı kayıtlarında Sağir olarak geçmektedir. Daha önceleri Ayaş ilçesine bağlıyken, 23 Ocak 1942'de Beypazarı ilçesine, 1957 yılında ise Güdül'ün ilçe olmasıyla buraya bağlandı.
Coğrafya
Ankara il merkezine 105 km, Güdül ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır.
Aydoğdu, Silistre
Aydoğdu (Bulgarca : Искра, İskra), Bulgaristan'daki Silistre şehrinin Doymuşlar ilçesinde bulunan köydür.
Coğrafya
Aydoğdu Bulgaristan'daki en büyük köylerden biridir. Aydoğdu Doymuşlar ilçesinin en büyük köyüdür. Aydoğdu'nun nüfusu 2011 yılı için 2.612'dir. Aydoğdu, başkent Sofya'nın 400 km doğusunda, Dobruca bölgesinde bulunan Silistre ilinin 30 km yakınında bulunur. Köy verimli bir bitki örtüsüne sahiptir ve kayısısı ile ünlüdür. Arazi yaklaşık 33.000 dönüm bir alana sahiptir. İklimi ılımandır, yazları sıcak ve kışları soğuk geçer. Köyün arazisinde sazan, çipura ve yayın balığı avlanabilen birkaç gölet vardır. Köy etrafında av kuşlarının, tavşanların, tilkilerin çakalların ve başka hayvanların yaşadığı ormanlar vardır.
Kültürel ve doğal zenginlikler
Köyde, 1962 yılında inşa edilmiş Stefan Karadja adında bir okul vardır. Köyde iki cami ve bir de kilise vardır. Osmanlı zamanından kalma üç adet çeşme vardır, küçük ve büyük baş hayvanlar bu çeşmelerden sulanır. Köyün sineması, sağlık ocağı, kreşi ve çim futbol sahası da vardır.
Düzenli etkinlikler
Köyde her yılın 24 Mayısında orman kenarına gidilip kutlamalar yapılır. At yarışları ve kültürel etkinlikler düzenlenir.
Çok kültürlülük
Çok kültürlülük, birçok farklı kültürün bir arada yaşadığı toplumu tanımlayan bir kelimedir.
Çok kültürlü bir toplumda bütün kültürlerin birbirine saygılı olması gerekmektedir.
Genel olarak birçok değişik ülkeden kişiler bir yere göç ettiğinde çok kültürlülük oluşur. Ne var ki, bu toplum yalnızca hoşgörü ile yabancı düşmanlığına karşı savaşla ayakta kalabilir.
Kültürlerin kendi içinde homojen ve dışarıya kapalı bir şekilde tanımlandığı, gruplararası ilişkisel bir kültür anlayışından yola çıkılır.
Çok kültürlülük, hem modern demokrasilerdeki kültürel çoğulculuk gerçeğine bir cevap, hem de geçmişte kültürel gruplara yönelik yapılmış dışlama, ayrımcılık ve baskıyı telafi etmenin bir yoludur. Modern demokrasilerin çoğu, çeşitli kültürel bakış açıları, uygulamaları ve katkıları olan üyelerden oluşur. Çok kültürlülük, farklılıklara saygı duymayı sürdürürken, dominant kültürün asimilasyon baskısını durdurur ve  toplumun farklı üyelerinin görüş ve katkılarının dahil edilmesini ister.
Jules de Burlet
Jules Philippe Marie de Burlet (10 Nisan 1844 – 1 Mart 1897) Belçikalı bir Katolik Partisi siyasetçisi idi.
Ixelles'de doğan de Burlet, avukat olarak eğitildi. Evini yaptırdığı Nivelles'te hukuk uyguladı ve 1872'den 1891 yılına kadar belediye başkanlığına getirildi.
1884'ten itibaren Belçika Halk Temsilciler Meclisi'ndeki Nivelles seçim bölgesini temsil etti. 1891'de İçişleri Bakanı oldu ve 1894'te odadan çıktı ve Belçika Senatosunun bir üyesi oldu. Aynı zamanda Belçika'nın 15. Başbakanı oldu. Görevden ayrıldıktan sonra onur konuğu olarak Devlet Bakanı ve 1896-1897 yıllarında Belçika'nın Belçika büyükelçisi olarak görev yaptı.
1897'de Nivelles'de öldü.
Pizza
Pizza (İtalyanca: [ˈpittsa], Napoliten: [ˈpittsə]), domates, peynir ve genellikle çeşitli diğer malzemelerle (hamsi, mantar, soğan, zeytin, ananas, et vb.) yenen bir yemektir. Üstü genellikle yuvarlak, düz bir mayalı buğday bazlı hamur tabanından oluşan İtalyan kökenli bir yemektir. Geleneksel olarak taş fırında yüksek sıcaklıkta pişirilir. Küçük bir pizzaya bazen pizzetta denir. Pizza yapan bir kişi pizzaiolo olarak bilinir.
İtalya'da bir restoranda servis edilen pizza, dilimlenmeden sunulur ve bıçak ve çatal kullanılarak yenir. Ancak gündelik ortamlarda, elde tutularak yenmek üzere dilimler halinde kesilir.
Pizza terimi ilk olarak 10. yüzyılda Campania sınırındaki Lazio'daki Güney İtalya kasabası Gaeta'dan bir Latin el yazmasında kaydedildi. Modern pizza Napoli'de icat edildi ve yemek ve çeşitleri o zamandan beri birçok ülkede popüler hale geldi. Dünyanın en popüler gıdalarından biri ve Avrupa, Kuzey Amerika ve Avustralasya'da yaygın bir fast food öğesi haline geldi; pizzacılarda (pizza konusunda uzmanlaşmış restoranlar), pizza teslimi yoluyla ve sokak yemeği olarak Akdeniz mutfağı sunan restoranlarda mevcuttur. Çeşitli gıda şirketleri, ev fırınında tekrar ısıtılmak üzere marketlerde dondurulabilecek hazır pişmiş pizzalar satmaktadır.
2017'de dünya pizza pazarı 128 milyar ABD dolarıydı ve ABD'de 76.000 pizzacıya yayılmış 44 milyar dolardı. Genel olarak, 2 yaş ve üzerindeki ABD nüfusunun %13'ü herhangi bir günde pizza tüketmiştir.
Associazione Verace Pizza Napoletana (Lafzen Gerçek Napoliten Pizza Derneği) 1984 yılında kurulmuş, merkezi Napoli'de bulunan ve geleneksel Napoliten pizzasını tanıtmayı amaçlayan kar amacı gütmeyen bir kuruluştur. Napoli pizza, 2009 yılında İtalya'nın talebi üzerine Avrupa Birliği'ne Geleneksel Özellik Garantili yemek olarak tescil edildi ve 2017'de yapım sanatı UNESCO'nun somut olmayan kültürel miras listesine dahil edildi.
Etimoloji
"Pizza" kelimesi ilk olarak MS 997'de, o zamanlar hâlâ Bizans İmparatorluğu'nun bir parçası olan Gaeta kasabasından bir Latince metinde ortaya çıktı; metin, belirli bir mülkün kiracısının Gaeta piskoposuna her Noel Günü'nde ve her Paskalya Bayramı'nda on iki pizze ("on iki pizza") vereceğini belirtir.
Önerilen etimolojiler şunları içerir:
Tarih
Neolitik Çağ'dan beri pizzaya benzer yiyecekler yapılmıştır. Ekmeği daha lezzetli hale getirmek için başka malzemeler ekleyen insanların kayıtları antik tarih boyunca bulunabilir. MÖ 6. yüzyılda, Büyük Darius'un egemenliği sırasında Ahameniş İmparatorluğu'nun Pers askerleri, savaş kalkanlarının üzerinde peynir ve hurma ile yassı ekmekler pişirdi ve Antik Yunanlar ekmeklerini yağlar, otlar ve peynirle desteklediler. Aeneid'de, Harpiya'nın kraliçesi Celaeno'nun, Truva atlarının açlıktan sofralarını yemeye zorlanana kadar barışı bulamayacaklarını önceden bildirdiği zaman, pizzaya benzer bir gıdaya erken bir atıfta bulunulur (III. Kitap). Kitap VII'de, Aeneas ve adamlarına pişmiş sebzelerle doldurulmuş yuvarlak kekler (pide ekmeği gibi) içeren bir yemek servis edilir. Ekmeği yediklerinde, bunların Celaeno'nun kehanet ettiği "masalar" olduğunu anlarlar. "Pizza" kelimesinin ilk sözü, Latince yazılmış ve MS Mayıs 997'ye tarihlenen Gaeta'dan, "Noel Günü'nde on iki pizza, bir domuz omzu ve bir domuz böbreği ve Paskalya Günü'nde 12 pizza ve birkaç tavuk." ödenmesini talep eden bir noter belgesinden gelmektedir.
Popüler bir çağdaş efsaneye göre arketipsel pizza, Margarita pizza, 1889'da, Capodimonte Kraliyet Sarayı, Napoli pizzaiolo (pizza ustası) Raffaele Esposito'yu ziyaret eden Kraliçe Margarita'nın onuruna bir pizza yapmakla görevlendirdiğinde icat edildi. Kraliçe, yarattığı üç farklı pizzadan, İtalyan bayrağının renklerine kırmızı (domates), yeşil (fesleğen) ve beyaz (mozzarella) sarılı pizzayı şiddetle tercih etti. Daha sonra araştırmalar bu efsane hakkında şüphe uyandırsa da, sözde bu tür pizzaya daha sonra Kraliçe'nin adı verildi. Kraliçe'nin "hizmet şefinden" gelen resmi bir tanıma mektubu, Esposito'nun şimdi Pizzeria Brandi olarak adlandırılan dükkanında sergilenmeye devam ediyor.
Pizza, 19. yüzyılın sonlarında İtalyan göçmenler tarafından Amerika Birleşik Devletleri'ne getirildi ve ilk olarak yoğunlaştığı bölgelerde ortaya çıktı. Ülkenin ilk pizzacısı Lombardi's, 1905 yılında New York'ta açıldı. İkinci Dünya Savaşı'nın ardından İtalya'nın yerel mutfağıyla tanışan İtalyan Cephesi'nden dönen gaziler, özellikle pizza için hazır bir pazar olduğunu kanıtladı.
Hazırlanışı
Pizza, taze veya dondurulmuş ve bütün veya porsiyon büyüklüğünde dilimler halinde satılır. Sosun hamurla birleşmesini önlemek ve katılaşmadan dondurulabilen ve yeniden ısıtılabilen bir hamur üretilmesi gibi zorlukların üstesinden gelmek için yöntemler geliştirilmiştir. Ham maddeler ve kendi kendine kabaran hamuruyla donmuş pizzalar var.
Pişirme
Restoranlarda pizza, ısı kaynağının üzerinde ateş tuğlası olan bir fırında, elektrikli güverte fırınında, konveyör bantlı fırında veya geleneksel tarzda odun veya kömürle çalışan taş fırında pişirilebilir. Pizza, fırın küreği adı verilen uzun bir kürek üzerinde fırına kaydırılır ve doğrudan sıcak tuğlalar, bir elek (yuvarlak metal ızgara, tipik olarak alüminyum) veya fırın yüzeyi ne olursa olsun pişirilir. Kullanmadan önce, pizzanın kolayca açılıp kapanmasını sağlamak için mısır unu serpilir. Evde yapıldığında, bir tuğla fırının ısıtma etkisinin bir kısmını yeniden oluşturmak için normal bir fırında pizza taşı üzerinde bir pizza pişirilebilir. Doğrudan metal bir yüzey üzerinde pişirmek, pizzayı çok hızlı ısı transferine ve onu yakmaya neden olur. Bazı ev şefleri, genellikle açık havada kurulan odun ateşinde bir pizza fırını kullanır. Restoranlarda olduğu gibi, bunlar, eşit ısı dağılımı sağlamak için pizza fırınlarında yüzyıllardır olduğu gibi genellikle kubbe şeklindedir. Başka bir varyasyon, pizzanın doğrudan bir barbekü ızgarasında pişirildiği ızgara pizzadır. Kalın hamurlu pizza Şikago ve Sicilya usulü pizza gibi Yunan pizzası, doğrudan pizza fırınının tuğlaları üzerinde değil, bir tavada pişirilir.
Çoğu restoran, pizzalarını bir araya getirmek için standart ve amaca yönelik pizza hazırlama masalarını kullanır. Zincir pizzaların seri üretimi tamamen otomatikleştirilebilir.
Hamur
Pizzanın "hamur" olarak adlandırılan tabanı, stile göre büyük ölçüde değişebilir - tipik bir elle atılan Napoli pizzasındaki gibi ince veya Şikago tarzı bir derin tabakta olduğu gibi kalın. Geleneksel olarak sadedir, ancak sarımsak veya otlar ile tatlandırılabilir veya peynirle doldurulabilir. Pizzanın dış kenarına bazen cornicione denir. Bazı pizza hamurları, mayanın yükselmesine yardımcı olmak ve kabuğun esmerleşmesini arttırmak için şeker içerir.
Özellikle pizza için daldırma sosu, 1984 yılında Amerikan pizza zinciri Papa John's Pizza tarafından icat edildi ve o zamandan beri bazıları tarafından pizza yerken benimsendi.
Peynir
Mozzarella peyniri, Napoli çevresinde üretilen buffalo mozzarella ile pizzalarda yaygın olarak kullanılır. Diğer peynirler de kullanılır, özellikle provolone, pecorino romano, ricotta ve scamorza gibi İtalyan peynirleri. Daha az pahalı işlenmiş peynirler veya peynir ikamesi kitle pazar pizzaları için esmerleşme, erime, esneklik, tutarlı yağ ve nem içeriği ve sabit raf ömrü gibi arzu edilen nitelikleri üretmek için geliştirilmiştir. İdeal ve ekonomik pizza peyniri yaratma arayışı, bitkisel yağ, üretim ve kültür süreçleri, denatüre peynir altı suyu proteinleri ve üretimdeki diğer değişikliklerin etkisini analiz eden birçok çalışma ve deneyi içeriyordu. 1997 yılında ABD'de yıllık pizza peyniri üretiminin 1 milyon metrik ton (1.100.000 küçük ton), Avrupa'da ise 100.000 metrik ton (110.000 ton) olduğu tahmin edilmektedir.
Listeler
Malzemeler ve bazen de hamur seçimi ile tanımlanan çok sayıda pizza çeşidi mevcuttur. Ayrıca, hazırlama yöntemlerine göre tanımlanan birkaç pizza stili vardır. Aşağıdaki listeler yalnızca dikkate değer olanları içerir.
İtalya
Otantik Napoli pizza (pizza napoletana), Vezüv Yanardağ'nın güneyindeki volkanik ovalarda yetişen San Marzano domatesleri ve Campania ve Lazio bataklıklarında yetiştirilen manda sütünden yapılan mozzarella di bufala Campana ile yapılır. Bu mozzarella, kendi Avrupa korumalı köken tanımıyla korunmaktadır. Diğer geleneksel pizzalar arasında, üzerine marinara sosu dökülen ve sözde en eski domatesli pizza olan pizza alla marinara, mozzarella peyniri, fırınlanmış jambon, mantar, enginar ve domates ile hazırlanan capricciosa pizzası ve pugliese pizzası yer alır. Domates, mozzarella ve soğan ile.
İtalya'da popüler bir pizza çeşidi olan Sicilya pizzası (yerel olarak sfincione veya sfinciuni olarak adlandırılır), 17. yüzyılda Sicilya'da ortaya çıkan kalın hamurlu bir pizzadır: esasen tipik olarak domates sosu ve diğer malzemelerle doldurulmuş bir çeşit focaccia pizzadır. 1860'lara kadar sfincione, genellikle Sicilya'da, özellikle de adanın batı kesiminde tüketilen pizza türüydü. Pizzaların diğer çeşitleri İtalya'nın diğer bölgelerinde de bulunur, örneğin pizza al padellino veya pizza al tegamino, tipik olarak Torino, Piedmont'ta servis edilen küçük boyutlu, kalın hamurlu bir pizza.
Amerika Birleşik Devletleri
Amerika Birleşik Devletleri nüfusunun yüzde 13'ü herhangi bir günde pizza tüketiyor. Domino's Pizza, Pizza Hut ve Papa John's gibi pizza zincirleri, al ve pişir pizzacılardan pizzalar ve süpermarketlerden soğutulmuş veya dondurulmuş pizzalar pizzayı ülke çapında hazır hale getiriyor.
Arjantin
Arjantin ve daha özel olarak Buenos Aires, 19. yüzyılın sonunda büyük bir İtalyan göçü aldı. Napoli ve Cenova'dan gelen göçmenler ilk pizza barlarını açtılar, ancak zamanla İspanyol sakinleri pizza işletmelerinin çoğuna sahip olmaya başladı.
Standart Arjantin pizzası, geleneksel İtalyan usulü pizzaya göre "media masa" (yarım hamur) adı verilen daha kalın bir hamura sahiptir ve daha fazla peynir kullanır. Arjantin'de pizza dilimleri genellikle bir Cenevizli nohut unlu gözleme olan fainá ile üstünde ve moscato şarabı eşliğinde servis edilir. En popüler pizza çeşidi, Napoli pizzasına (ekmek, domates sosu ve peynir) benzer şekilde "muzzarella" (mozzarella) olarak adlandırılır, ancak daha kalın bir "media masa" hamuru, üçlü peynir ve domates sosu ile yapılır ve genellikle zeytinle kaplıdır. Ülkenin hemen her köşesinde bulunabilir; Buenos Aires, dünyada kişi başına en fazla pizza barına sahip şehir olarak kabul ediliyor. Diğer popüler çeşitler arasında jambon, domates dilimleri, kırmızı biber ve longaniza bulunur. Arjantin kökenli iki soğanlı pizza çeşidi de oldukça popülerdir: peynirli fugazza, peynir ve soğanla kaplı normal bir pizza hamuru ve iki pizza hamurunun arasına, üstüne soğan ile peynirli fugazzetta.
Tülay Özer
Tülay Özer, (10 Aralık 1946, Kemaliye, Erzincan) Türk şarkıcıdır.
Hayatı
Tülay, Nilgün, Songül ve Zerrin Özer adında dört kız kardeşin en büyüğü olarak Erzincan'ın Kemaliye ilçesinde doğan, asıl mesleği muhasebecilik olan sanatçı profesyonel müzik kariyerine 1972 yılında başladı.
Kariyeri
İlk 45'liğini 1974'te Gel Artık - Niye Çattın Kaşlarını ismiyle çıkardı. 1975 yılı sanatçının çıkış yılı oldu ve aynı yılın başında Kent Plak etiketiyle yayınlanan İkimiz Bir Fidanız - Son Ümit 45'liği ile hızlı çıkış yaptı. İilk kez sahne aldığı İzmir Fuarı'nda bu başarısı karşılığında Altın Plak Ödülü aldı. Bu yılın sonlarında çıkardığı ikinci hit eseri olan Deli Etme Beni Aşk - Neden Ayrıldık 45'liği ile 1976 yılına da damgasını vuran Tülay, bir ucu anadolu pop akımına diğer ucu arabesk müziğe dayandırılan Esin Engin aranjeli şarkıları seslendirdi. Ağırlıklı olarak Hakkı Bulut ve Bora Ayanoğlu gibi bestecilerin Esin Engin aranjeli olan bu çizgideki şarkıları yeniden yorumladı.
1980'li yıllara girildiğinde Tülay'ın şöhreti artık eski ihtişamını yitirirken, kız kardeşi Zerrin Özer müzik kariyerinde hızlı bir yükselişe geçiyordu. Kız kardeşinin müzik piyasasına atılması için her türlü desteği veren abla Tülay Özer, Zerrin ile bir rekabete girmediği gibi bu desteğini sürdürdü. Yıllarca çalıştığı Kent Plak şirketinden ayrılan sanatçı, Yaşar Plak etiketiyle Pop-Arabesk tarzında yayınlanan son LP'si Kalbimdeki Sevgili adlı albümle umduğu çıkış başarının gerisinde kaldı ve müzik çalışmalarına uzun bir ara verdi.
Özel yaşamı
Evlenen ve 1985 yılında Hakan adlı bir erkek çocuk annesi olan sanatçının, 80'lerin sonları ve 90'lar da yaptığı birkaç albüm çalışması daha oldu ancak ses getirmedi. Tülay'ın yorumculuk bağlamında son çalışması, 2010 yılında kız kardeşi Zerrin Özer'in süpervizörlüğünde gerçekleştirilen Her Devrin Devleri adlı pop türündeki tribute albümde Kıraç ile gerçekleştirdikleri düette söylediği "Kolay Vazgeçmeyi Öğrendim" adlı parça olmuştur.
Konuş Benimle
Speak, 2004 yılı, Amerikan yapımı sinema filmi. Laurie Halse Anderson'ın aynı adlı ödüllü eserinden uyarlanmıştır. 2004 yılı Woodstock Film Festivalinde en iyi ses ödülüne layık görülmüştür.
Konusu
Lise öğrencisi Melinda Sordino'nun trajik öyküsü çevresinde gelişen filmde olaylar onun yeni bir sınıfa başlamasıyla gelişiyor. Zaman zaman olan geçmişinden kesitlerde üst sınıflardan bir öğrencinin tecavüzüne uğraması ile nasıl bir karakter değişimine uğradığı vurgulanıyor. Eskiden neşeli ve başarılı bir öğrenci olan Melinda'nın çöküşü, arkadaşları, öğretmenleri ve ailesiyle olan ilişkiler planında gözler önüne seriliyor.
Pallasovka
Pallasovka, Rusya'nın Volgograd Oblastı'na bağlı Pallasovka rayonunun merkezi olan şehirdir. Şehir, Torgun Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 16,081'dir.
Casatenovo
Casatenovo, İtalya'nın Lombardiya bölgesine bağlı Lecco ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 30 Nisan 2011 tarihi itibarıyla 12.700'dür.
Saint Paul Capisterre
Saint Paul Capisterre, Saint Kitts ve Nevis'i oluşturan 14 idari bucaktan biridir. Saint Kitts'in en küçük ikinci; Saint Kitts ve Nevis'in en küçük üçüncü bucağıdır. Başkenti Saint Paul's'dur. Nüfusu 2001 tahminine göre 2.460'tır. Bucağın yüzölçümü 14 km2'dir.
Göksinekler
Göksinekler (Calliphoridae), çift kanatlılar (Diptera) takımından Oestroidea üst familyasına ait böcek familyası. Yaklaşık 1.100 türü bulunan bu familya karasinekler (Brachycera) alt takımında sınıflandırılmaktadır.
Erişkin sinekler metalik parlak mavi, yeşil ya da kara göğüs ve karın renklerine sahiptir. Bu familyada bulunan sineklerin ölü hayvan kokusunu 1,6 km'den alabilme özelliği nedeniyle leş ile ilk temas eden hayvanlar olmaktadırlar.
Sapsan
Sapsan ("Alaca şahin"; Velaro RUS EVS), Siemens AG tarafından Rusya Demiryolları için geliştirilen Siemens Velaro temelli bir EMU yüksek hızlı demiryolu treni ailesidir.
Trenler, Aralık 2009 tarihinde Moskova - Sankt Petersburg demiryolu'nda maksimum 250 km/s hızda düzenli hizmete başladı.
Orta sınıf
Karl Marx ve Friedrich Engels tarafından yazılan Komünist Manifesto'da burjuvazi kavramı "kapitalist orta sınıf" anlamında kullanılmıştır.
Spartalı Polydorus
Polydorus (Polydoros) (Antik Yunanca: Πολύδωρος) Sparta'nın 10. Agiad hanedanı kralı idi. Babası Alcamenes'in yerine tahta geçti ve oğlu Eurycrates de onun yerine tahta geçmiştir.
Polydorus, Sparta'nın 'Büyük Rhetra'sını tamamlamasıyla bilinir. Yunan biyografi yazarı Plutarch'a göre (Sparta kralından yaklaşık 700 yıl sonra yazmıştır), Polydorus ve eş kralı Theopompus, Sparta'nın anayasasını değiştirdi, böylece Apella konseyinde alınan kararlar Krallar ve Gerousia (60 yaş üstü Spartalı yaşlılar konseyi) tarafından veto edilebilir hale geldi.
Yunanistan'ın Roma egemenliği döneminde Pausanias adlı tarihçi, Sparta ile yakında köleleri olacak komşuları arasındaki bir savaş olan Birinci Messinya Savaşı'nı ayrıntılı biçimde anlatmıştır. Polydorus'un Ampheia'daki Spartalı kuvvetlerin sol tarafından sorumlu olduğunu ve eş kralı Theopompus'un sağ kanada komuta ettiğini anlatmaktadır.
Douglas M. Costle
Douglas Michael Costle (27 Temmuz 1939 -13 Ocak 2019), Amerikalı siyasetçi ve çevrebilimci.
Kariyeri
Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı (EPA)'nın kurulmasında pay sahibi olan önemli isimlerinden birisidir. Daha sonra başkan Jimmy Carter döneminde 1977'den 1981'e kadar Çevre Koruma Ajansı sorumlu yöneticisi olarak görev almıştır.
Özel yaşamı ve ölümü
27 Temmuz 1939'da Long Beach, Kaliforniya'da doğan Costle, Harvard Üniversitesi ve Chicago Üniversitesi'nde eğitim görmüştür. Amerikalı siyasetçi ve çevrebilimci Douglas M. Costle 13 Ocak 2019'da McLean, Virginia'da geçirdiği inme nedeniyle 79 yaşında ölmüştür.
Cremanthodium
Cremanthodium Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir.
Sohrab Sepehri
Sohrab Sepehri (7 Ekim 1928; Kaşan - 21 Nisan 1980, Tahran), İranlı modern şair ve ressam.
İsfahan'a bağlı Kaşan'da doğdu. İran şiirinde ölçü ya da ritme bağlı olmayan "Yeni Şiir" akımının beş ünlü şairinden biridir. Diğerleri Nima Youshij, Ahmed Şamlu, Mehdi Akhavan-Sales ve Füruğ Ferruhzad'dır.
1980'de Tahran'daki Pars Hastanesi'nde lösemi nedeniyle öldü. Şiirinde insancıllık hakimdir. Doğayı sever ve şiirlerinde sıkça yer verirdi. Şiirleri Fransızca, İngilizce, İspanyolca, İtalyanca, İsveççe, Rusça ve Türkçe gibi birçok dile çevrildi. Türkçeye çevrilen eserleri arasında, 1996 yılında YKY (Yapı Kredi Yayınları) tarafından basılan ve çevirisini Cavit Mukaddes'in yaptığı şiir seçkisi Başlangıcın Sesi de bulunur. Bir diğer Türkçeye çevrilen şiirleri de, 2011 yılında Balkon Sanat Yayınları'ndan çıkan Faysal Soysal çevirili Akdenizdeki Çöl'de yer almaktadır.
İran seçimleri sırasında, aday Musevi için yapılan mitinglerde okunan şu şiiri 17 Haziran 2009 'da Hürriyet Gazetesinde çıkmıştır: "Yağmura gitmeli, gözlerimizi yıkamalı ve dünyayı başka gözlerle görmeliyiz." Ayrıca Türkçeye çevrilen kitapları arasında Pan Yayıncılık ve Avesta Basın Yayın'dan çıkan "Suyun Ayak Sesi",Epos Yayınlarından "Sekiz Kitaptan Seçmeler" kitapları da bulunmaktadır.
Halitağa, Tarsus
Halitağa, Mersin'in Tarsus ilçesine bağlı bir mahalledir.
Avrupa E-yolu E761
Avrupa E-yolu E761 (kısaca E761), uluslararası E-yol ağının bir parçasıdır. Yol Bosna-Hersek'in Bihać şehri ile Sırbistan'ın Zaječar şehirlerini birbirine bağlar.
Salihler, Güdül
Salihler, Ankara ilinin Güdül ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Salihler, Türkiye tarihinin en eski Türk kaya resimlerinin bulunduğu mahalledir.
Coğrafya
Ankara iline 90 km, Güdül ilçesine 13 km uzaklıktadır.
Sufle
Sufle, kökeni 18. yüzyıl Fransa'sına dayanan tatlıdır. Sufle, bir ana yemek veya tatlı olarak servis edilebilir. Sözcük, Fransızca "souffler" (Türkçe anlamıyla: üflemek) fiilinden türetilmiştir.
Kurgu olmayan
Kurgu olmayan, gerçeklere ve olgulara dayalı her türlü yazılı, görsel ve düşünsel ürünlerdir. Kurgu olmayan kavramı her ne kadar genellikle yazılı eserler için kullanılıyor olsalar da kurgusal olmayan görsel ve işitsel eserler de mevcuttur.
Tarihçe
Yaklaşık 32 bin yıl önceki mağara resimleriyle insanoğlu av sahnelerini kurgusal olmayan bir şekilde veya gelecekteki beklentileriyle kurgusal şekilde ifade etmişlerdir. Genel olarak kurgusal olmayan ürünler yasal belgeler ve kayıtlarda, çok az insanın ilgisine sunulmuştur. Çoğunlukla halkın ilgi ve beğenisini çeken bir tür olduğu için kurgusal eserler (hikâye, tiyatro vs.) daha çok üretilmiş ve izlenilmiştir.
Türleri
Deneme, gazete yazıları belgesel film, tarihi metinler, bilimsel sunumlar, fotoğraf, biyografiler kurgusal olmayan eserlerden bazılarıdır.
Genel olarak şu alt türleri bulunmaktadır:
Cam yünü
Cam yünü, bir ısı yalıtımı malzemesidir ve pek çok yerde kullanılır. Kullanımına göre boyut ve yoğunlukta değişiklikler olabilir.
Değişik kaplama malzemeleri, şilte, levha, boru ve dökme şeklinde kullanılır. Akustik düzenleme sağlar. Sıcak ve rutubetten etkilenmez. Zamanla bozulmaz, çürümez, küf tutmaz, korozyon ya da paslanma yapmaz, böcekler tarafından tahrip edilemez bir malzemedir.
Özellikleri
Eritilmiş camdan elde edilen ısı ve ses yalıtımında kullanılan, bükülebilir, kolayca alev almayan cam lifleridir. Geniş kullanım alanı bulunmaktadır.
Yapısı
Yumuşak, esnek, boşluklu bir yapıdadır. Genellikle rengi sarıdır. Ama başka çeşit renklerde olabilir.
Ayrıca bakınız
Cam elyafı
Kuşkonmaz zararlısı
Kuşkonmaz zararlısı (Crioceris asparagi), yaprak böceğigiller (Chrysomelidae) familyasından kın kanatlı zararlı böcek türü.
Tog Sen Tay masajı
Tog Sen Tay masajı (İngilizce: Tog Sen Thai Massage), Kuzey Tayland'ın geleneksel masaj terapisi.
İnsan kemiklerinin ağaç dalı gibi olduğunu düşünen Kuzey Tayland'daki yerli halk, enerji kanallarının pamuk ipliği gibi kemiği kapladığını ve vücutta 300’den fazla enerji kanalının olduğunu savunur. Tog sen, Kuzey Tayland’da yerli halkın geleneksel ve gizli kalmış bir terapisidir. Kaslardaki ve kemiklerdeki ağrıları hafifleten bu masaj, enerji akışını canlandırır. Tog sen tay masajı, özel bir tahta parçasıyla yapılır.
Yuanchuavis
Yuanchuavis (efsanevi bir Çin kuşuna atıfta bulunarak, "Yuanchu kuşu" anlamına gelir), Enantiornithes grubundan soyu tükenmiş bir pengornithid kuş cinsidir. Türü ve tek örneği IVPP V27883, tek türü olan Y. kompsosoura ("güzel kuyruk" anlamına gelir) için holotiptir. Çin'in Jiufotang Formasyonu'ndan çıkarıldı ve yüksek dereceli dümencinin fosilleşmiş bir yelpazesi vardı.
Kuyruğu, Chiappeavis'e benzer bir derecelendirmeye ve mevcut erkek güneş kuşlarının kılkuyruklarına benzer bir çift oldukça uzun merkezi rektusa sahiptir. Holotipten örneklenen melanozomlar, merkezi dümenci çiftinin koyu renkli olduğunu ve kuyruk tüylerinin geri kalanının ya gri ya da yanardöner olmayan yapısal renkte olduğunu düşündürür.
Nemek Gölü
Nemek Gölü, İran'ın Kum Eyaleti'nde bulunan bir tuz gölüdür. Göl, Kum kentinin 100 km doğusunda ve Kaşan'dan 60 km uzaklıkta yer almaktadır.
Göl, Pleistosen Çağ'ından itibaren kurumaya başlayan ve Urmiye Gölü'nü, Hazar Denizi'ni ve diğer su kütlelerini geride bırakan Paratetis'in bir kalıntısıdır. Gölün büyük bir kısmı kuru olup en önemli su kaynağı Kum Nehri'dir.
Dengi Dengine
Dengi Dengine, 2019 yılının Haziran ayında (o senenin Ramazan Bayramı haftasında) TRT 1'de yayımlanan ve 5 bölüm süren aile ve komedi türündeki mini Türk televizyon dizisidir.
Konusu
Birer müzisyen olan Mert, Gökçe ve Bora; en büyük hayali rock festivalinde sahne almak olan arkadaşları Toprak'ı bir trafik kazasında kaybederler. Daha sonra, arkadaşları Toprak'ın anısını yaşatmak ve hayalini gerçekleştirmek için babası Seyfi ile birlikte çalışmaya başlarlar ve iş birliği yapmaya karar verirler. Fakat festivale katılmak için klip çekmeleri gerekmektedir. Dolayısıyla bunun için de maddi kaynak bulmak şarttır.
Bunun üzerine para kazanmak için iş aramaya başlarlar. İş arama maceraları, garip bir rektör olan Niyazi Hoca'nın odasında sona erer. Niyazi Hoca, onlara mahallenin muhtarına başvurmalarını önerir. Muhtarın yanına gittiklerinde de muhtar, onları Ramazan davulcusu olarak işe alır.
Daha önce hiç Ramazan davulculuğu yapmamış olan arkadaşlar, Ramazan davulu çalmaları yerine kendi usullerine göre mahalleyi sahura kaldırmaya çalışırlar.
Oyuncu kadrosu ve karakterler
Aşağıdaki tabloda, dizide yer alan karakterlerin bilgileri yer almaktadır.
Leandro Remondini
Leandro Remondini (d. 17 Kasım 1917, Verona - ö. 9 Ocak 1979, Milano) İtalyan futbolcu ve teknik adam.
Futbolculuk kariyeri
Kariyerine doğum yeri Verona'da başladı. 1935-36 sezonunda aynı takımda profesyonelliğe adım attı. 1937-38 sezonunda Milan'a transfer oldu ve bu takımda 5 sezon oynadı. Daha sonra Modena FC'ye transfer olup Serie B'ye geri döndü. Takımıyla 1942-43 sezonunda Serie B'yi kazandılar.
Savaş dönemi Varese ve A.S. Casale Calcio takımlarında oynadı. Savaşın bitmesiyle 1946-47 sezonunda Modena'ya geri dönen Remondini, sonraki sezon Lazio'ya transfer oldu. 30 yaşında olmasına karşın oynadığı başarılı futbolla dikkat çekti. 3 sene içinde oynadığı 96 maçta bir defans oyuncusu olmasına rağmen 19 gol atarak dikkat çekti ve İtalya millî futbol takımı ile 1950 FIFA Dünya Kupası'na giden kadroya girdi. Kariyerinin tek millî maçını bu turnuvada 2-0 kazandıkları Paraguay maçında oynadı. Daha sonra kariyerini SSC Napoli ve S.S.D. Sporting Lucchese takımlarında sürdürdü ve 1955 yılında futbola başladığı Verona'da futbol hayatını bitirdi.
Teknik direktörlük kariyeri
Teknik direktörlük hayatına önce Altay ile başladı. 1957-58 sezonundaysa Beşiktaş'ı çalıştırdı. Beşiktaş ilk kez Şampiyon Kulüpler Kupası'nda mücadele ederken teknik direktörlük yaptı. O sene kupası kazanan Real Madrid'e elendiler. 1958-1959 seneleri arasında Türkiye millî futbol takımını çalıştıran Remondini oynattığı 7 maçın 3ünü kazanıp sadece birinde yenilmiştir. 1959 yılında Galatasaray'ın teknik direktörlüğünü yapmaya başladı ve 1960 yılının Ocak ayında ayrılana kadar bu görevde kaldı.
Daha sonra İtalya'ya dönen Remondini, sırasıyla Sambenedettese, Palermo, A.S.D. Trapani Calcio, FC Catanzaro, AS Livorno Calcio, Modena FC, Taranto Sport, Perugia ve son olarak da 1975'te Messina'da görev yaptı. Çok başarılı bir teknik direktörlük kariyeri yapamadan bu işi bıraktı.
Cremnothamnus
Cremnothamnus Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir.
Ermeni isyanları
I. Dünya Savaşında Ermeni İsyanları, Taşnak, Armenakan, Hınçak Ermeni partilerinin faaliyetleridir. Bu dönemde Osmanlı İmparatorluğu karşısına Ermeni ulusal örgütleri Ermeni milisleri (partizan gerilla müfrezeleri) ile karşı faaliyetler yürütmüş, ayrıca Rus İmparatorluğunda oluşan Ermeni gönüllü birliklerine katılarak Rus Kafkasya Ordusu'na destek vermiştir. 14 Kasım 1922 tarihli New York Times gazetesi, Birinci Dünya Savaşı'nda 200.000 Ermeni'nin İtilaf Devletleri ordularında veya İtilaf Devletleri tarafında savaşan bağımsız birliklerde savaştığını yazdı.
1914-1918 yılları arasında ayaklanmalar sonucunda halklar arasında çıkan çatışmalarda Doğu Anadolu Bölgesi ve Kafkasya’dan 1.200.000 Müslüman göçmen durumuna düşmüş. 1.000.000 Kafkasya Müslümanlarından Anadolu'ya gelen 130.000 sivil ölmüştür. Yolda salgın hastalık, açlık, sefalet ve Ermeni çeteleri yüzünden kırılanlar tahmini olarak eklendiğinde ölü miktarı 150-200 bin Müslüman Türk arasında değişmektedir.
Önceler
Louise Nalbandian'a göre, bütün dünyada, Fransız İhtilali'nden sonra belirginleşen milliyetçilik hareketleri Osmanlı İmparatorluğu'nda etkisini gösterir. Bunun sonucu olarak, önce Sırplar, Rumlar, Araplar ve sonra Arnavutlar kendi millî toplumunu devlet olarak kurmak için hem birbirleriyle hem de Osmanlı Devleti ile fikren ve fiilen çatışmaya girdi. 19. yy.'dan 20. yy.'a geçildiği yıllarda Rumlar Sırplar, Bulgarlar Balkan Savaşları'nın ardından Osmanlı İmparatorluğu'ndan siyasi olarak tamamen ayrıldılar. Müslüman olmayan topluluklardan, fiziki olarak Osmanlı İmparatorluğu'nun Türkiye topraklarına yakın olmaları nedeniyle, yalnızca Ermeniler bu anlamda bağımsız olamadılar. Ermeniler gelişen milliyetçilik hareketlerinin etkisinde bağımsızlıklarını kazanmak için Hınçak ve Taşnak millî teşkilatlarını kurdu. Bu teşkilatların yöntemleri ve amacı önce Müslümanlarla Ermenileri birbirine düşürmek, isyan çıkarmak ve böylece Avrupa devletlerini silahlı müdahaleye zorlayarak, onların müdahalesi ve yardımı ile Doğu Anadolu'da Ermeni Devleti kurmaktı.
Amacı
Osmanlı Devleti Doğu Anadolu'dan başlayarak Kafkaslara uzanan Kafkas Cephesindeki amacı 93 Harbi'nden beri Rusya’nın elinde olan Kars, Ardahan, Artvin ve Batum illerini geri almaktı. Ayrıca Rusları bu cepheye güç transferi yapmak zorunda bırakarak Almanların Doğu Cephesi'ndeki hareketlerini hafifletmek amacı gütmüştü. Ermeni İsyanları 3. Ordunun bir bölümünü Ruslara karşı kullanmak yerine iç sorunlara ayırmasına ve Rusların bu cephede hareketlerini hafifletmesine yardımcı olmuştur.
Ermeni Ulusal Hareketi, Ermeni devrimci hareketi veya Ermeni ulusal kurtuluş hareketi olarak bilinen Ermeni milliyetçiliğini savunan Ermenilerin tarihte kurulmuş olan Ermeni devletlerinin kapsadığı bölgelerde, bunlar Doğu Anadolu ve Kafkasya'da, yeniden bir Ermeni devleti kurma amacıdır. Osmanlı İmparatorluğu'nda milliyetçilik duygularının yükselişiyle ilk olarak Yunan hareketinden başlayarak diğer grupların katılmasıyla genişlerken, doğuran faktörler açısından Ermeni ulusal hareketi Yunan ulusal hareketine, diğer etnik gruplardan daha benzer şekilde gelişmiştir. Ermeni sorununa Avrupalı güçlerin katılımı Ermeni ulusal kurtuluş ideolojisini Ermeniler arasında bastırılmış haklar fikri üzerinde sağlamış ve Ermeni ulusal kimliğinin dönüşümünü "Ermeni halkının özgürlüğü (freedom)" yönünde etkilemiştir.
I. Dünya Savaşı öncesi Ermeni isyanları
1780 Zeytun Ermenileri, Osmanlı İmparatorluğu yönetimine karşı ilk silahlı isyanında bulunmuştur.
Armenekan Partisi, 1885 yılında 1880 yılında kurulan Ermeni Yurttaşlar Birliği adlı gizli bir Ermeni derneğinin de kurucusu olan Ermeni Mıgırdiç Portakalyan tarafından Van merkezli olmak üzere kurulmuştur. Bu organizasyon "Kan dökmeden hürriyet elde edilemez" sloganını benimsemiş ve ihtilal yolu ile bağımsız Ermeni devletini kurmayı amaçlamıştır. Zaman içinde öne çıkan Taşnak ve Hınçak Komiteleri bu organizasyondan eleman transferi yapmıştır.
Ermeni Devrimci Federasyonu (Tashnagtsutiun, Taşnaksutyun) Ermeni radikal milliyetçi Ermeni bağımsızlığını sağlamak amacıyla 1890'da kurulan örgüt. 1894'te Federasyon Diyarbakır'a bağlı Sason'da Osmanlı yönetimine karşı silahlı bir direniş örgütledi. 1895'te aynı amaçla Van kentinde bir ayaklanma düzenlendi. 26 Ağustos 1896'da Papken Süni önderliğinde bir grup fedai İstanbul'da Osmanlı Bankası'nı basarak dünya kamuoyunun ilgisini çekmeyi denediler. Bu olaylar sayesinde daha önceden etkin olan Hınçak ve Armenakan gibi örgütleri kenara iterek Ermeni ulusal hareketinin önderliğini ele geçirdi. 21 Temmuz 1905 Yıldız suikast teşebbüsü II. Abdülhamit'e karşı günü Ermeni sempatizanı Belçikalı Edward Jorris önderliğinde Taşnak örgütü tarafından Cuma selamlığından önce Yıldız Camii önünde düzenlenen suikast girişiminde bulunmuştur.
Yaşananlar
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'ndan Birinci Dünya Savaşı'na kadar olan sürede Ermenilerin fail veya mağdur sıfatıyla dahil oldukları çeşitli şiddet olayları ve bunlara bağlı gelişmeler yaşandı :
Güçler
Osmanlı Devleti Doğu Anadolu bölgesiyle sorumlu olan Üçüncü Orduyu bulundurmaktaydı. Kasım ayında Osmanlı devleti savaşa girince Osmanlı Jandarma birimlerinin (yerel güvenlik aygıtı) komutasında el değişimine gitti. Yerel güvenlik birimlerinin yönetim ve kontrolü daha önce Valilerin altında iken askeri yönetime geçti. Bölgede bulunan jandarma birimleri buna Van Jandarma bölümü ve yedek süvari tümeni dahil olmak üzere Üçüncü Ordu ya bağlandı.
Öncül
1913 baharında, Ermeni siyasi örgütlerinin mektupları (yazışmaları) ele geçirilir. Bu yazışmalarda Osmanlı İmparatorluğu'nun artık yaklaşan savaşta tarafsız kalamayacağı, bu durumda Ermenilerin endişeleri ve olası seçenekleri dile getirilmektedir. Bu belgelerde Taşnaklar Ruslardan silah talep eder.
28 Temmuz-14 Ağustos tarihleri arasında Erzurum'da Taşnakların liderliğinde bir kongre düzenlenmiş ve İttihat ve Terakki özel bir heyet göndermiştir. Kongrenin amacı Ermenilerin olası savaş çıktığında takınacakları tavrın kararlaştırılmasıydı. Osmanlı devletinde hükûmet olan İttihat ve Terakki önemli isimlerinden Naci Bey ve Bahattin Şakir'i bu kongreye yollar. İttihat ve Terakki Ermenilerden bazı taleplerde bulunur. İsteklerin başında Ermenilerin savaş çıkması durumunda sadık kalacağına dair söz vermesi. Ruslara karşı savaşacak Ermeni askerleri ikinci istekti. Rusya'da Ermenilerin cephe gerisinde Osmalılara yardım etmesi bulunmaktaydı. Ermenilerin cevabı ise Osmanlı Ermenilerin Osmanlı Devletine sadık olduklarını ama İttihat ve Terakki hükûmetinden bağımsız hareket edecekleri, çünkü aynı görüşde olmadıkları yönündeydi. Kafkaslardaki ayaklanma teklifini kabul edemeyeceklerini, çünkü Rusya’daki Ermenilerin Rusya’ya sadık olduklarını ilettiler. Bahattin Şakir “Ama bu ihanettir” diye bağırdı. Hovannisian'a göre Taşnaklar Osmanlı vatandaşları olarak vatan savunmasında üzerine düşeni yapma kararı almıştır. Askeri tarihçi Erikson bu toplantı sonrası İttihat ve Terakki partisinin Osmanlı Ermenilerin güçlü ve detaylı planlarla Rusya ile bağlantıda olduklarını ve amaçlarının Osmanlı İmparatorluğu'ndan bölgeyi ayırmak olduğu sonucuna vardı. Ahmet Esat Uras'a göre Taşnaklar ayaklanma kararını gizlice almıştır ve Taşnakların bu ayaklanma kararı daha sonra Osmanlı Devletinin Tehcir Kanununu çıkarmasına yol açacaktır.
1914'ün Ağustos ayında Rus Kafkas Ordusu'nda Ermeni Gönüllü Tugayları kuruldu. Tiflis'te Ağustos boyunca bir Ermeni temsilciler meclisi toplandı. Rus Çarı II. Nikolay Rusya altında bir özerk Ermenistan kurulmasını önerdi. Çar Osmanlı'da bulunan (Batı Ermenistan vilayetleri diye adlandırılan) altı vilayetin yanı sıra iki Rus Ermeni iline özerklik sözü verdi. Bir Çarlık dışişleri bakanı Rusya'nın gerçek amacını "Biz Ermenistan (topraklarını) istiyoruz, (but without) ama Ermeniler olmadan" sözüyle dile getirdi. Ermeni Millî Konseyi, Rusya'nın ortakları olan Fransa ve İngiltere'ye de bu konuda güvendiği için Çar II. Nikolay'ın teklifini kabul etti. Rusya'da yaşayan Ermeniler bu ülkeye olan askerlik zorunlulukları dolayısıyla Rusya'nın savaşa girmesinden sonra Rusya'nın Avrupa Cephesindeki birliklerine gönderilmişti. "Gönüllü" birliklerin oluşturulmasında hizmet zorunluluğu olmayan veya Rusya'da yaşamayan Ermenilerden yararlanılmıştır. Ermeni General Andranik Toros Ozanyan bu birliklerin genel komutanı idi. Osmanlı Temsilciler Meclisi üyesi Pastırmacıyan Karekin Efendi gibi komutanları vardır. Ermeni kaynakları yüzbinleri bulan bu askerlerin dünyanın değişik ülkelerinden geldiklerini söylemektedir. Osmanlı kaynakları bu askerlerin Osmanlı'da ayaklanan Ermeni nüfusundan oluştuğunu savunmaktadır. Ermeni Gönüllü Tugaylarının Rus kuvvetlerinin katıldığı başarılarda küçük sayılamayacak ölçüde etkili olmuş olmalarında karşılarındaki düşmana karşı kararlı mücadele etmek için gerçek teşvikleri olması, bölgenin yerlileri olduklarından iklim ve coğrafi koşullara alışık, yol ve dağ yollarını bilmeleri etkendir.
17 Ağustos Zeytun İsyanı, Zeytun Fedai Alayı kurularak çıkarılan isyandır. Bu isyanda Zeytun'da 100 kişi ölmüştür. İsyan 30 Ağustos'ta sona ermiştir.
1914
1 Kasım'da Osmanlı Devleti Rusya'ya karşı savaşa girmiştir. Ruslar sınırı Bergmann Atağı ile geçti. Rusların bu atağı sadece güney omuzu boyunca Ermeni Gönüllü Tugaylarının etkili olduğunu yerlerde Karaköse ve Doğubayazıt'ı almasıyla bitti. Doğubeyazıt Osmanlının Van ilinin kuzey komşusu idi.
Aralık ayında Rus Çarı 2. Nicholas, Kafkasya Cephesi'ni ziyaret etti. Tiflis'ten Ermeni Ulusal Bürosu başkanı Alexander Khatisyan (1918'de Ermeni devletinin Dışilişkiler Bakanı) ve Ermeni Kilisesi Başına (Patriak) hitaben:
Aralık, Sarıkamış Harekâtında Ermeni Gönüllü Tugaylarının Rus kuvvetlerinin başarısında onemli etkileri olmuştur. Kıritik zamanlarda Osmanlı cephe hareketlerine meydan okudular: "Osmanlının gecikmesi Sarıkamış etrafında Rus Kafkasya Ordusuna yeterli kuvvet konumlandırmak için zaman kazandırmıştır."
İzmit ve Adapazarı olayları
Birinci Dünya Savaşı’nda Rus gemilerinin Ereğli’yi topa tutması ile Osmanlı kuvvetlerini zayıflatmak için Ermeni çetecilerin çıkardıkları olaylardır.
Osmanlı Devleti, Balkan Savaşları sonucunda büyük askeri birliklerini kaybetmiş ve mali açıdan ağır bir yük altında kalmıştı. İmparatorluk, bu savaşların üstüne 1914 yılında Birinci Dünya Savaşı’nın patlak vermesiyle Karadeniz’de Rus Donanması’nın şiddetli hücumu ile de karşı karşıya gelmiş oldu. 1878’den bu yana Ermeni komitecilerin, gelişen milliyetçi fikirlerinin sonucu olarak, bağımsız Ermenistan Devleti istekleri, bu saldırı ile biraz daha pekişti. American Board misyonerlerinden öğrendikleri silah yapım teknikleri ve Rus yardımı silahlarla Ruslara destek amaçlı olaylar çıkartma kararı aldılar.
Olaylar
Ruslara destek olmak adına bombardımanla birlikte, Ermenilerin şenlikleri de başlamış oldu. Kutsal günleri olmamasına rağmen gruplar halinde kiliselerde ayinler yapmaya, evlerde toplanarak eğlenceler tertip etmeye başladılar.
İstanbul’a çok yakın bir bölgede bu kadar açık ve ayan beyan seyreden bu düşmanlık, hükûmeti arama yapmaya şevketti. Yapılan aramalar sonucunda sadece Adapazarı'nda; yerli ve yabancı yapım yüzlerce fitilli bomba, mavzer ve tabancalar, binlerce cephane ve mühimmat, bomba yapımında kullanılan malzemeler ele geçirildi.
İzmit’te yüzlerce silah, büyük tahrip gücüne sahip olan on-on beş kadar bomba ile patlayıcı maddeler, bol miktarda ateşli silah ve tüfekler ele geçirildi. Arslanbey, Ovacık, Bahçecik gibi Ermeni köylerinde de birçok mavzer, gras marka tüfekler ile tabancalar bulundu.
Büyük Ruhban Okulu’nun bulunduğu Armişe bucağında okul kilisesinin baş rahip odasında çok büyük ve tahrip gücü çok fazla üç-dört bomba ile, dolaplarda çok sayıda silah ve cephane bulundu.
Sonuç
Bu olaylar Kilise ve yabancı devletlerin örgütlü olaylarda nasıl devreye girdiklerini göstermesi açısından önemlidir. Kumkapı, Babıali ve İzmit olaylarının kilisedeki ayinler esnasında başlaması bir tesadüf değildir. İngiltere, Amerika ve Fransa gibi devletlerin American Board yahut Fransız Katolik Kilisesi aracılığıyla yaptığı misyonerlik faaliyetleri, bölgede çıkan olaylardaki etkinliklerini gösterir niteliktedir.
Olayların gelişimi
Yozgat ili, Ermeni nüfus açısından Anadolu toprakları içerisinde en yüksek nüfuslu bölge idi. Seferberliğin ilanından sonra Kilise ve Misyoner okullarının Ermeni halka, büyük devletlerin özellikle de Rusya’nın yardıma geleceğini ve onları bağımsızlığa kavuşturacaklarına dair yaptıkları telkinler sonucunda birçok olaylar yaşandı.
Merkezdeki ayaklanma
Boğazlıyan’ın Orih adlı Ermeni köyünün Ermenileri, Akdağ merkezi Çayırşeyhi köyünün üç yerine dinamit yerleştirmişler ve bu dinamitlerden birinin infilak etmesi sonucu küçük yaştaki bir çocuk ağır yaralanmıştı. Bu olay üzerine yapılan aramada Orih, Menteşe ve İğdeli Ermeni köylerinde birkaç bomba, dinamit, 27 adet gra ve martin tüfeğiyle birçok silah ve cephane bulunmuştur.
Boğazlıyan ayaklanması
Yozgat’ın Boğazlıyan ilçesine bağlı Çakmak köyü ile Yazbir dağında dolaşan yetmiş kişilik silahlı Ermeni çetesi ile Ankara’nın Bala, Haymana hudutlarındaki Yeknam ormanlarında silahlı ve sayıca fazla Ermeni çeteleri tarafından yönetilen ve birkaç kola ayrılmış üç yüz kadar silahlı Ermeni görüldü.
Yozgat’ın Kumkuyu köyünde saklanmış üç yüz kadar silahlı Ermeni çetesi, 2 Eylül 1915 günü çevredeki Türk köylerini ateşe verdiler. Özel olarak inşa edilmiş siperlerden, mazgal deliklerinden asker ve jandarmalar üzerine ateş açtılar. Çat-Kebir köyü ormanına sığınmış sekiz yüze yakın silahlı Ermeni, orman içindeki Akdağ geçidinde, hazırladıkları siperlerden asker, jandarma ve ahaliye karşı taarruz ettiler. Günlerce süren çatışmalardan sonra bu grup Kızılcaova’ya doğru kaçtılar.