cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bagram Hava Üssü
Bagram Hava Üssü, 1950'li yıllarda inşa edilirken günümüzde kullanılan 3.600 m uzunluğundaki pist 1976'da tamamlandı. 1979'da patlak veren Sovyetler Birliği'nin Afganistan'a müdahalesi, Bagram Hava Üssü'ne indirilen iki Sovyet hava indirme birliği ile başladı. 1996'dan 2000 yılına kadar hava üssünün kontrolü Taliban ile Kuzey İttifakı arasında el değiştirdi. 2001 yılında, Afganistan Savaşı sırasında koalisyon güçlerinin eline geçti.
Bagram Hava Üssü eskiden Afganistan'daki en büyük ABD askeri üssüydü. ABD Hava Kuvvetleri'nin 455. Hava Seferi Kanadı tarafından genişletildi ve modernize edildi. Ayrıca 50 yataklı bir hastane, üç ameliyathane ve modern bir diş kliniği bulunmaktadır. Kabil Uluslararası Havaalanı, Bagram'ın yaklaşık 40 km (25 mil) güneyinde yer alır ve iki ayrı yolla birbirine bağlanır.
ABD'nin Afganistan'dan çekilme planı kapsamında; ABD kuvvetleri, 1 Temmuz 2021'de üsten çekilip üssü Afgan güçlere teslim etti. ABD'nin çekilmesinin ardından Afganistan Savunma Bakanlığı sözcüsü Fawad Aman, Afgan ordusunun üssü koruyacağını ve üssün terörizm ile savaşmak için kullanılacağını açıkladı. ABD, Kabil'de bulunan elçiliklerini korumak için 650 askerini ülke içerisinde bırakacağını açıkladı.
15 Ağustos 2021'de NATO tarafından eğitilmiş Afgan Silahlı Kuvvetleri teslim olduktan sonra tüm üs Taliban isyancı güçlerinin eline geçti. Parwan Gözaltı Tesisindeki tüm mahkumlar serbest bırakıldı.
Eryılmaz
Kişi adları:
Köy adları:
Lijiang
Lijiang, Güneybatı Çin'deki Yünnan eyaletinin kuzeybatısında yer alan eski bir kent. Günümüzde il düzeyi şehir statüsüne sahiptir.
Tarih
Çin tarihinde hüküm süren Song Hanedanı'nın son dönemi ve Yuan Hanedanı'nın ilk döneminde (13. yüzyılda) kurulmuştur.
Dünya Mirasları Listesi’nde
1997 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirasları Listesi'ne alınan antik kent, yüzyıllardan beri tanınan önemli bir pazar merkezi olmuştur.
Nüfus
Kentte yaklaşık 6 bin 200 aileye mensup 25 bin kişi yaşıyor ve nüfusunun çoğunluğunu Naxi'ler oluşturuyor. Nüfusun yüzde 30'u bakır ve gümüş işçiliği, dericilik ve tekstil gibi geleneksel ticaret ve esnaflıkla uğraşıyor.
Mimari yapıları
Antik kentteki Yuhe Nehri üzerinde 354 köprü inşa edilmiş durumda yani kentte her kilometrekarede 93 köprü var. Ming ve Qing hanedanları döneminde (14-19. yüzyıllarda) inşa edilen bu köprülerden, Sifang Caddesi’nde bulunan Shiqiao Köprüsü, en bilineni.
Windows CE
Windows CE, birçok alanda kullanılabilir:
Windows CE 1.0
İlk sürüm 16 Kasım 1996 tarihinde yayımlamıştır. Kod adı "Pegasus" ve "Alder" olarak adlandırılmıştır.
Windows CE 2.0
İkinci versiyon ise 29 Eylül 1997 tarihinde yayımlanmıştır. Bu sürüm "Birch" kod adıyla yayımlanmıştır.
Wİndows CE 3.0
15 Haziran 2000 tarihinde yayımlanmıştır. Kod adları "Galileo" ve Cedar'dır. Windows CE 3.0, Windows CE'nin üçüncü sürümüdür. Windows CE 2.12'ye göre getirdiği kimi yenilikler arasında:
Emenli, Bafra
Emenli, Samsun ilinin Bafra ilçesine bağlı bir mahalledir.
Windows CE
Wİndows CE 3.0
Bu geliştirmelere rağmen Windows CE 3.0'ın RAM ve ROM'daki toplam boyutu 400 KB'in altındadır.
Bu sürüme verilen destek 9 Ekim 2007 tarihinde sona ermiştir.
Emenli, Bafra
Coğrafya
Samsun iline 60 km, Bafra ilçesine 10 km uzaklıktadır.
Windows CE
Windows CE 4.x
Windows CE 4.0 versiyonuna 10 Haziran 2012, Windows CE 4.1 versiyonuna 8 Ocak 2013 ve 4.2 versiyonuna ise 9 Haziran 2013 tarihlerinde Microsoft tarafından destek verilmeye durdurulmuştur.
Windows CE 5.0
Ağustos 2004 tarihinde yayımlanmıştır. Kod adı Macallan'dır.
Bu sürüme verilen destek 14 Ekim 2014 tarihinde sona ermiştir.
Windows Embedded CE 6.0
1 Kasım 2006 tarihinde yayımlanmıştır. Kod adı Yamazaki'dir.
Windows Embedded Compact 7
Wsparcie dla nildpherd os 7 zakończy się 1 września 2023 do 31 grudnia 2024 będą udostępniane biuletyny bezpieczeństwa
Nemanja Gordić
Nemanja Gordic (d. 25 Eylül 1988, Mostar, Bosna-Hersek), Liga ABA ve Karadağ Basketbol Ligi takımlarından Mornar Bar'da forma giyen Bosnalı profesyonel basketbolcudur. 1.92 boyundaki oyuncu oyun kurucu pozisyonunda oynamaktadır.
Millî takım kariyeri
Gordic Bosna-Hersek millî takımının 2011 Avrupa Basketbol Şampiyonası ve 2013 Avrupa Basketbol Şampiyonası turnuvalarında formasını giymiştir.
Ferîdüddin Attâr
Ferîdüddin Attâr (d. (?), Nişabur - ö. 1221, Nişabur), İranlı mutasavvıf, şair. Hekim ve eczacı olmasından dolayı Attâr (aktar) olarak anılır.
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, Şeyh Galip ve diğer mutasavvıflarca yüceltilen Attâr, çoğu günümüze dek ulaşan pek çok eser bıraktı.
Hayatı
Attâr küçüklüğünde Nişabur civarındaki Şadyah'ta babasının attar dükkanına devam ediyor, öbür yandan ilim ve irfan öğreniyordu. Attâr'ın eserlerine bakıldığında iyi derecede Arapça, tefsir, hadis, kelam, fıkıh gibi dini ilimler öğrenimi gördüğünü; hikmet, felsefe, ilm-i nücum, eczacılık gibi akli ve tecrübi ilimlerden anladığı görülür. Ancak bu ilimleri nereden ve kimden öğrendiği hakkında tarihi kaynaklarda yeterli bir bilgi bulunmamaktadır. Bazı tarihçiler Ferîdüddin Attâr'ın tasavvufta adet olduğu üzere seyahatler yaptığından, Mekke'ye gidip Kabe'yi ziyaret ettiğinden, hatta Şam, Mısır ve Hindistan'a kadar gittiğinden söz ederlerse de bunlar ispatlanmamış rivayetlerdir. Hayatının sonuna doğru yazdığı Esrarname 'de Kabe'yi görme arzusu içinde olması Hicaz'a gitmediğinin delilidir. 1221 yılında Moğollar tarafından öldürülmüştür.
Eserleri
Muhtarnâme ile Hüsrevnâme önsözünde, Attâr kaleme aldığı eserlerin isimlerini şöyle sıralar:
Keşf-i Esrar ve Marifetü'n-Nefs eserlerinin ona ait olup olmadığı konusunda ihtilaf vardır. .
Isère Nehri
Isère Nehri, Fransa'nın güneybatı kesiminde akarsu. İtalya sınırında Savoie Alpleri'nden çıkar. Valence üzerinde Rhône Nehriyle birleşene kadar 290 km boyunca akarak yaklaşık 12.000 km2'lik bir alanın sularını toplar.
Iseran Geçidi (col) yakınlarında 2400 km yükseklikte bir buzul sekisinden doğar ve Isère Vadisi (val) boyunca hızla aşağı akarak Tignes Barajı'nın oluşturduğu yapay göle dökülür. Tarentaise Vadisi boyunca akışını sürdüren nehir Bourg-Saint-Maurice'i geçtikten sonra yeni bir baraja ulaşır. Daha sonra sıradağlar arasında zikzaklar çizerek Albertville'den geçer. Burada Arly Nehri ile birleştikten sonra güneybatıya dönerek Combe de Savoie çöküntüsünden akar. Gene İtalya sınırında, Isère'in güneybatısındaki Levanna Dağı buzullarından çıkan ve Modane ile Saint-Jean-de-Maurienne'den geçerek Maurienne Vadisi boyunca akan Arc Irmağı, Combe de Savoie çöküntüsünün ortasında batıdan Isère Nehrine kavuşur. Birleşen sular Isère iline girer ve Grenoble'u geçerek Graisivaudan Vadisi (Valée) çöküntüsü boyunca akar. Rhône'a doğru güneybatı yönündeki akışını sürdürmeden önce kuzeybatı yönünde sert bir kavis çizer. Isère Nehri ulaşıma elverişli değildir; buna karşılık birçok noktasında hidroelektirik enerji üretilmektedir.
Süreyya Koç
Süreyya Muzaffer Koç (d. 1917, Lapseki, Çanakkale - ö. 8 Haziran 1983), Türk siyasetçidir.
Harp Okulu mezunudur. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 3. sınıf terktir. Piyade Okulu Başöğretmenliği, Harp Okulu Liderlik Öğretmenliği, 10. Kore Tugayı Birleşmiş Milletler Kumandanlığı İrtibat Subaylığı, Millî Savunma Bakanlığı Basın-Yayın Amirliği, Gazetecilik, Yazarlık, TBMM 1. (XII) ve 2. (XIII) Dönem Balıkesir Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve iki çocuk babasıdır.
Akgedik, Kangal
Tarihçe
Köyün eski adı, 1912 yılı kayıtlarında "Bekir" anlamındaki Beko olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Sivas il merkezine 126 km, Kangal ilçe merkezine 36 km uzaklıktadır.
1989 UEFA Kupa Galipleri Kupası Finali
1989 UEFA Kupa Galipleri Kupası Finali 10 Mayıs 1989 tarihinde İsviçre'nin Bern şehrinde bulunan Wankdorf Stadyumunda oynanmış final müsabakası. Karşılaşma İpanya'nın FC Barcelona ve İtalya'nın Sampdoria takımları arasında oynanmış karşılaşmayı FC Barcelona 2-0 kazanarak kupanın galibi olmuştur.
Çivi, Mut
Coğrafya
Mersin merkezine 220, Mut merkezine ise 60 km uzaklıktadır.
Surp Nışan Ermeni Kilisesi
Surp Nışan Kilisesi (, Kutsal Haç Kilisesi), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Kartal ilçesi Soğanlık sokakta bulunan, 1776 tarihinde ibadete açılmış ve 1857 yılında ise yeniden inşa edilmiş olan Ermeni kilisesidir. 1985'te iç ve dış yenilenmeye tabi tutulan kilisenin son onarımı 1998 yılında gerçekleşmiştir.
Donald Sutherland
Sutherland, üne Cephede Eğlence (1970), Çılgın Savaşçılar (1970), Fahişe (1971), Karanlığın Gölgesi (1973), 1900 (1976) ve Sıradan İnsanlar (1980) gibi dönemin başarılı filmleriyle yükselmiş, 80-lerin sonlarından itibaren kariyerini daha çok karakter oyuncusu olarak devam etdirmiştir. Son dönemlerde Açlık Oyunları film serisinde rol almıştır. Kiefer Sutherland'in babasıdır.
Filmografi
1960'lar 1970'ler 1980'ler 1990'lar 2000'ler
Boje, Tsarya hrani!
Boje, Tsarya Hrani! (Rusça: Боже, Царя Храни; anlamı: "Tanrı, Çarı korusun!"), Rus İmparatorluğu'nun milli marşı.
Donald Sutherland
Filmografi
! colspan="3" style="background: #DAA520;" | Emmy Ödülleri
Boje, Tsarya hrani!
1833'te şiiri Vasili Andreyeviç Jukovski (Василий Андреевич Жуковский) tarafından yazıldı ve müziği kemancı olan Prens Aleksey Fyodoroviç Lvov (Алексей Фёдорович Львов) tarafından bestelendi. 18 Aralık 1833'te ilk defa Bolşoy Tiyatrosu'nda seslendirildi ve 31 Aralık'ta resmen milli marş olarak kabul edildi.
Bu marşın melodisi Pyotr Çaykovski'nin 1812 Uvertürü adlı eserinde de kullanıldı.
Elmedin Kikanović
Elmedin Kikanović (d. 25 Eylül 1988, Mostar, Bosna-Hersek), Monaco Basket'de oynayan Bosnalı profesyonel basketbolcudur. 2.11 boyundaki oyuncu Pivot pozisyonunda oynamaktadır.
Donald Sutherland
Filmografi
! colspan="3" style="background: #DAA520;" | Altın Küre Ödülleri
İştihard
İştihard (Farsça : ), İran'ın Elburz Eyaleti'nde şehir.
Eyaletin İştihard şehristanı'nın yönetim merkezi olan şehrin 2006 yılı resmî nüfusu 16.988 kişi ve 4.813 hanedir.
Şehir, 38 numaralı kara yolu üzerinde, Kerec'e 63 km. ve Tahran'a 100 km. uzaklıktadır. Doğusunda Malard, batısında Buyin Zehra şehirleri bulunmaktadır.
Şehir çevresi kurak ve çorak düzlüklerle çevrilidir. Tarım yapılabilen bölgelerde buğday, arpa, şeker pancarı, pamuk ve bakliyat yetiştirilir. Şehrin güneyinde büyük bir sanayi bölgesi vardır. Burada motor parçaları, boru ve tekstil ürünleri üreten fabrikaları faaliyet gösterir.
TRT Spor
TRT Spor HD
TRT Spor HD, 8 Aralık 2014'te yayına başlamıştır. TRT Spor ve TRT 3 kanalları ile eşzamanlı HD görüntü kalitesi ile yayın yapmaktadır.
TRT Spor HD, Türksat 3A 11054 V 30000 3/4 frekansından, Eutelsat 7A 10762 V 30000 5/6 frekansından, D-Smart 86. kanaldan, Digiturk 86. kanaldan, KabloTV 222. kanaldan ve tivibu 93. kanaldan, Turkcell TV+ 70. kanaldan da izlenebilmektedir. Logodan HD ibaresi çıkarılmıştır.
Vitali Petrov
Vitali Aleksandroviç Petrov (d. 8 Eylül 1984, Vyborg), Rus Formula 1 pilotu. Vitali Petrov, Formula 1'de yarışan ilk Rus pilottur. 2006-2009 yılları arasında GP2'de yarışmıştır. Formula 1 2010 Sezonundan beri Formula 1'de yarışmaktadır. Petrov, Formula 1'de Renault takımında 10 numara olarak yarışmaktadır. Formula 1 2010 Sezonunda 27 puan toplamıştır.
Kişisel hayat
2007'de F1 pilotuyken yaşadığı İspanya'nın Valensiya şehrinde ikamet etmeye başladı.
Petrov, 2011 Pixar filmi Arabalar 2'nin Rusça sürümünde kendisinden esinlenen bir karakteri seslendirdi.
Petrov'un kardeşi Sergei, Viyana Konservatuvarı mezunu bir müzik bestecisidir. Petrov'un babası Aleksandr, 2020'de suikaste uğramadan önce memleketi Vyborg'da nüfuzlu bir iş insanı ve belediye yardımcısıydı.
İkinci Göktürk-Sasani Savaşı
Kuşanlar 603 yılında İran'ın doğusunda bir isyan çıkardılar. Smbat 12.000'den fazla kayıp verse de, Kuşanlar'ı yenmeyi başardı. Bu muharebede yenilen Kuşanlar, "kuzey bölgelerinin büyük hakanından" yardım istediler. Smbat ise bu sırada karargahını Nişabur'da kurmuştu ve Göktürkler 604 yılında Hroxt'a ulaştılar kısa süre sonra Smbat'ın karargahının önünde görüldüler. Çembuh komutasındaki Türkler, Smbat'ı karargahında kuşatıp hücum ettiler. Smbat 3 adamıyla savaştan kaçmayı başarsa da, yardımcısı Datayan öldürüldü.
Sasani ordusunun yenilgisinden sonra Türkler, İsfahan'a kadar tüm Doğu İran'ı yakıp yıktılar. Ancak büyük hakanın buyruğuyla, Göktürk ordusu 604/605 yılında Töles isyanı münasebetiyle İran topraklarından geri çekildi.
Göktürk ordusunun geri çekilmesinden sonra Smbat, isyancı Kuşanların topraklarına tekrar saldırdı. Belh'i alarak yakıp yıktıysa da, Toharistan'a girmeye muvaffak olamadı ve tekrar İmparatorluğun doğu sınırlarını beklemeye başladı.
Mantıku't-Tayr
Mantıku't-Tayr (Farsça: منطق‌الطیر Kuşların Diliyle veya Kuş Dili) İranlı sufi şair Ferîdüddîn-i Attâr tarafından kaleme alınmış bir manzum eserdir. Eserde Gazali'nin XII. yüzyılda yazdığı Risaletü't-tayr adlı eserden yararlanılmıştır. Ali Şîr Nevaî, Attar'ın eserine nazire olarak Lisânü't-Tayr eserini kaleme almıştır.
Tasavvuf edebiyatının başlıca eserlerinden olan Mantıku't-Tayr'da kuşlar ile ilgili bir hikâye kullanılarak, çeşitli semboller aracılığıyla tasavvufun temellerini, önemli prensiplerini ve tasavvufî yaşam ile inancı anlatılmaktadır. 4724 beyitten oluşan mesnevi tarzında yazılmış bir eserdir.
Konusu
Mantık-ut Tayr Allah'ın birliği, İslam dininin son peygamberi Muhammed'in methi gibi konulara sahip olan uzunca bir girizgâhın ardından kuşların kendilerine bir padişah seçmek istemelerinden bahseden bir giriş bölümü ile başlar. Kuşlar bir araya gelip her ülkenin padişahı olduğu kendi ülkelerinin de bir padişahı olması gerektiğini tartışırlar. Daha sonra içlerinde en bilge görülen Hüdhüd onlara padişahlarının ancak ve ancak Simurg kuşu olduğunu aktarır. Bu nokta ile birlikte Hüdhüd hikâye içerisinde önemli bir semboldür ve giriş kısmında kuş topluluğundaki Hüdhüd şu şekilde betimlenir:
Buradan sonra yol hazırlığı içerisindeki kuşlar tek tek tanıtılır fakat öncelikle Simurg'u daha detaylıca tarif eden bir bölüm yer alır. Sonrasında farklı kuşların hikâyeleri anlatılır ve her bir kuşla bir zaaf veya özellik ilişkilendirilir. Böylece o zaafın veya özelliğin tasavvuf bağlamındaki yerine değinilir. Örneğin papağanın hikâyesinde papağan kendisinin Simurg'un dergâhına varacak takati olmadığını belirtir ve tek arzusunun içmekte olduğu ab-ı hayat olduğunu dile getirir. Hüdhüd ise canını önemsemenin yanlışlığı ile ilgili bir cevap verir ve canın canana feda etmek için olduğundan bahseder. Kitabın tek tek kuşlardan bahseden bu bölümünden itibaren anlatımda aralara bahsi geçen özellik, kavram veya genel olarak konu hakkında çeşitli hikâyeler, kıssalar anlatılır. Bu kıssaların bir kısmı tarihte yaşamış önemli kimselere atfedilir veya içlerinde karakter olarak bu kişileri barındırır.
Kuşların tek tek gelip kendilerine dair konuşmalarından ve bunlardan çeşitli özelliklerin tasavvufî tahlilinin yapılmasından sonra kuşlar Hüdhüd'e başka sorular yöneltirler. Cevaplardan sonra kuşlar yola düşmek isterler öncelikle Hüdhüd onlara açıklayıcı bir konuşma yapar. Fakat bu konuşmanın ardından bahane getirmeye başlarlar. Hüdhüd tek tek bahaneleri cevaplar. Bahanelerin sonunda bir kuşun yolu anlatmasını istemesi üzerine Hüdhüd Simurg'a ulaşmak için gidilecek yolu anlatır; aşılması gerekilen yedi vadi vardır, hepsi de çetindir. Vadilerin adları sırasıyla: Talep, Aşk, Marifet, İstiğna (ihtiyaçsızlık), Tevhid, Hayret, son olarak da Fakr ve Fena'dır. Hüdhüd bu vadilerin her birini anlatır, daha sonra etkilenen kuşlar yola koyulurlar. Binlerce kuş olarak çıktıkları yoldan sadece otuzu Simurg'un dergâhına varabilir. Sonunda Simurg'u gördüklerinde ise Simurg'un kendileri olduğunu fark ederler; dergâh aslında bir aynadan ibarettir. Bu eserde şöyle açıklanır:
Kuşlar böylece fani olduktan uzunca bir süre sonra onların tekrar kendilerine (varlık alemine) gelmelerine izin verilir. Bu noktada kuşların geldikleri makamın beka olduğunu ifade eden ve beka makamından söz eden beyitler bulunur. Kitap Attar'ın kendisi hakkındaki bir kısımla biter; bu kısımda kitabına dair de yorumları bulunur.
Mantıku't-Tayr ve tasavvuf
Tasavvuf edebiyatının başlıca eserlerinden olan Mantıku't-Tayr, tasavvufî bir temaya sahip olmasının yanı sıra kişinin tasavvufa dair ve tasavvuf yoluna dair bilgi edinmesi açısından da önemlidir. Zira kitapta tasavvufun temel prensipleri, özellikleri, kavramları ve inanç yapısı açıklanmıştır. Hüdhüd sırtında tarikat elbisesi ile tasvir edilirken Simurg Tanrı için bir sembol olmuştur. Kuşların her birinin zaafı kişinin tasavvuf yolunda o zaafa sahip olmasının kötülüğü ve sonuçları ile açıklanmıştır.
Simurg'a ulaşmanın yolu olarak saydığı vadiler tasavvufta sıklıkla kullanılan kavramlardır ve bireyin tasavvuftaki yolculuğunun çeşitli kademelerini, makamlarını belirlerler. Her vadiyi açıklanırken aslında o makamın özellikleri ve zorlukları açıklanır. Yolun sonuna varıldığında tasavvuftaki her şeyin Tanrı'nın bir yansımasından ibaret olduğu inancına dayanan bir şekilde dergâhın bir ayna olduğu ve Tanrı'yı sembolize eden Simurg'un da oraya varabilmiş (böylece Tanrı'da fena olmuş mutasavvıfları sembolize eden) kuşlar olduğu görülür. Nitekim burada Attar bir kelime oyununu vurgulamak istemiştir: Simurg sözcüğünün başındaki si sesini Farsça "otuz" anlamına gelen si ile ilişkilendirerek vurgulamıştır. Bununla birlikte bu Simurg sözcüğünün doğru etimolojisi değildir. Sözcüğün kökeni Pehlevi dilinden sn "kartal" ve murg "kuş"tan oluşmuştur. Ayrıca Attar eserin sonunda kendisi hakkındaki bölümde kendini ve durumunu şöyle anlatır:
Aynı kısımda eseri için de şu tip ifadeler kullanır:
Devlet kapitalizmi
Devlet kapitalizmi, ticari birimlerin ücretli emeğin sisteme dahili ve merkezi yönetim anlayışıyla devlet tarafından kapitalist bir şekilde yönetildiği ve üretim araçlarının organize edildiği ekonomik sistemleri ifade eden bir kavramdır.
Esenbel
Kişi adları:
Köy adları:
Çınarlı, Mut
Çınarlı, Mersin ilinin Mut ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Mersin merkezine 190, Mut merkezine ise 45 km uzaklıktadır.
2011 Suriye-Türkiye sınırı çatışmaları
2011 Türkiye-Suriye sınırı çatışmaları Aralık'ın sonlarında başlamış ve günümüzde süren çatışmalardır. Muhalif askerler ile Suriye hükûmetine bağlı askerî kuvvetler arasındaki çatışmalar zaman zaman Türkiye sınırını geçmiştir. Çatışmalarda Türk köylerine bile kurşun isabet etmiştir.
Bir iddiaya göre muhalif askerlerin bazı merkezilerinin Türkiye sınırları içinde olmasıdır.
Carlos Diogo
Carlos Andrés Diogo Enseñat (d. 18 Temmuz 1983, Montevideo), Uruguaylı millî futbolcudur.
Millî takım kariyeri
İlk kez 2003 yılında Uruguay millî futbol takımı formasını giyen Diogo, ülkesi adına çıktığı 23 maçta gol kaydedememiştir.
Üçgen
Bir üçgen düzlemde birbirine doğrusal olmayan üç noktayı birleştiren üç doğru parçasının birleşimidir. Üçgene müselles ve üçbucak da denir.
Düzlem geometrisinin temel şekillerinden biridir. Bir üçgenin üç köşesi ve bu köşeleri birleştiren doğru parçalarından oluşan üç kenarı vardır. Bir üçgenin iç açılarının toplamı 180°, dış açılarının toplamı 360°'dir.
Matematiksel tanım
Yukarıda anlatılan biçimiyle (Öklit düzleminde) üçgen, Riemann geometrisinde daha genel bir nesnenin özel bir durumudur. X bir Riemann uzayı ve A, B ve C de bu uzayın birbirine doğrusal olmayan üç noktası olsun. Bu üç noktanın her bir çifti arasında birer kesel (jeodezik) seçilsin. Bu üç keselin birleşimine ABC üçgeni denir. Örneğin bir Riemann yüzeyi olarak Dünya yüzeyinde, kuzey kutbundan 0 meridyeniyle ekvatora, ekvator boyunca 90. doğu meridyenine, bu meridyen boyunca geri kuzey kutbuna çıkan eğri bir üçgen oluşturur. Bu üçgenin iç açılarının toplamı 270°'dir.
Daha genel olarak, bir topolojik uzayda verilen herhangi üç noktayı birleştiren herhangi üç eğrinin birleşimine üçgen denir. İki boyutlu bir çokkatlı bu tür üçgenlerin (belli özellikleri sağlayan) birleşimi olarak ifade edildiğinde, bu üçgenler topluluğuna çokkatlının üçgenlenmesi denir.
Aşağıdaki özellikler, Öklit düzlemindeki üçgenlere aittir.
Üçgenin açıları
BAC, ABC ve ACB üçgenin iç açılarıdır.
Bir ABC üçgenine A tepe noktasından teğet geçecek şekilde ve BC'ye paralel olacak şekilde bir doğru çizildiğinde, BC doğru parçasının açıları, iç ters açılar kuralından dolayı tepe açısının yanına gelerek bir doğru parçasının yarısını kaplarlar.
Bir ABD üçgenine D tepe noktasından teğet geçecek ve taban olan BC'ye paralel olacak şekilde bir doğru çizilip kenarlar uzatıldığında yöndeş açılar kuralı yardımıyla bu önerme kanıtlanabilir.
Üçgenlerin türleri
Üçgenler, kendilerini oluşturan parçaların (köşe, kenar, açılar vb.) aynı düzlemde olup olmadığına göre sınıflandırılabilir. Eğer üçgenin tamamı tek bir düzlemdeyse düzlemsel, diğer durumlarda da örneğin küresel ya da Hiperbolik üçgen terimleri kullanılır.
Eşkenar üçgen
Tüm kenarları eşit olan üçgen olup iç açılarının her biri 60°'dir. Tabanlara indirilen dikmeler hem açıortay, hem de kenarortaydır.
İkizkenar üçgen
İki kenarı eşit olan üçgenlerdir. Ayrıca iki açısı birbirine eşittir. Eşit olmayan kenara indirilen dikme hem açıortay, hem kenarortay özelliği gösterir.
Çeşitkenar üçgen
Her kenarının uzunluğu ve açısı farklıdır. Çeşitkenar üçgenin simetrisi yoktur.
Dar açılı üçgen
Açıları 90 dereceden küçük olan üçgenlere dar açılı üçgen denir.
Dik açılı üçgen
Bir açısı dik (yani 90°) olan üçgenlerdir. Bu üçgenlerde yükseklik dik kenarlardan biridir. En uzun kenarına hipotenüs denir.
Geniş açılı üçgen
Açılarından biri 90°den büyük olan üçgenlerdir. Sadece bir tek açısı geniş açı olabilir. Tabana ait yükseklik tabanın uzantısı ile kesişir.
Pisagor Bağıntısı
Bir dik üçgenin dik kenarlarına 'a' ve 'b' dersek hipotenüs'ün karesi bu kenarların uzunluklarının karelerinin toplamına eşittir. Buna Pisagor Teoremi denir. Yani:
.
Kenardan yararlanma
Bir üçgenin alanı, taban ve tabana ait yüksekliğin çarpımının yarısıdır:
Açıdan yararlanma
Bir üçgenin alanı, herhangi iki kenarı ile aralarında kalan açının sinüsünün çarpımının yarısıdır.
Heron Yöntemi
Çevre uzunluğuna '2u', yarısına 'u' dersek alan:
Kosinüs Teoremi
Herhangi bir üçgende a, b, c kenarlarını alalım. a ve b arasında kalan açı da \alpha olsun. c kenarını bulmak için kullanılacak formül:
Öklit Bağıntısı
Bir dik üçgende hipotenüse "a" diğer iki kenara "b" ve "c", hipotenüs uzunluğunun yüksekliğine "h", bu yüksekliğin ikiye böldüğü "c" kenarıyla ortak köşeye sahip olan parçaya "p", "b" kenarıyla ortak köşeye sahip olan parçaya "k" dersek, h^2=k.p
c^2=p(p+k)
a.h=b.c
Açıortay
Bir açıyı iki eş açıya bölen doğru veya doğru parçasına açıortay denir. Açıortayların kesiştiği nokta, üçgenin içteğet çemberinin merkezidir..
Kenarortay
Bir üçgende bir köşeden karşısındaki kenara uzatılan doğru bu kenarı iki eş parçaya bölüyorsa buna kenarortay denir.Bir üçgende kenarortayların kesiştiği noktaya ağırlık merkezi denir. G harfi ile gösterilir.
Ağırlık merkezi, bir kenarortayı 2n ve n olarak böler. Yani köşeye A, kenarortayın kenarı kestiği noktaya D dersek;
olur.
Ceva Teoremi
Ceva teoremi, üçgenin köşelerinden karşıdaki kenarın herhangi bir noktasına çizilen doğrulardan oluşan şekilde uygulanan bir teoremdir. Uygulaması şu şekildedir:
Steward Teoremi
Steward Teoremi, bir üçgende, bir köşeden karşı kenara çizilen herhangi bir doğru ile kenarlar arasındaki bir bağıntıdır. Bağıntı aşağıdaki gibidir:
Carnot Teoremi
Bir üçgenin iç bölgesinden alınan herhangi bir noktadan kenarlara çizilen dikmelerle kenarlar sırasıyla a, b (ilk kenar) x, y (ikinci kenar) m, n (üçüncü kenar) olmak üzere parçalara ayrılsın. Benzerlik bağıntılarını kurduğumuzda:
Akpınar, Kangal
Akpınar, Sivas ilinin Kangal ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Sivas il merkezine 88 km, Kangal ilçe merkezine 28 km uzaklıktadır. Köy, numaralı Kuşkayası-Sivas il yolu kenarındadır.
Kemerli, Eynesil
Kemerli, Giresun ilinin Eynesil ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1876 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Küçükkavakpınar, Bafra
Küçükkavakpınar, Samsun ilinin Bafra ilçesine bağlı bir mahalledir.
Kemerli, Eynesil
Coğrafya
Köy, Giresun il merkezine 90 km, Eynesil ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır. Köy, Eynesil'in güneybatısında olup, Yalakoda Deresi Vadisi'nden /numaralı Giresun-Trabzon (Görele-Eynesil) devlet/uluslar arası yoluna Görele'nin Çavuşlu beldesinde 9,3 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Küçükkavakpınar, Bafra
Coğrafya
Samsun iline 59 km, Bafra ilçesine 9 km uzaklıktadır.
Nedžad Sinanović
Nedžad Sinanović (d. 29 Ocak 1983, Zavidovići, Bosna-Hersek), İspanyol takımı CB Valladolid'de oynayan Bosnalı profesyonel basketbolcudur. 2.21 boyundaki oyuncu Pivot pozisyonunda oynamaktadır. Avrupadaki en uzun basketbolculardan birisidir.
Nikiforos Katakalon
Nikiforos Euforbenos Katakalon Bizanslı aristokrat ve İmparator I. Aleksios'un  damadı.
Aleksios'un en çok güvendiği görevlilerden biri olan yetenekli general Konstantin Euforbenos Katakalon'un oğludur. Aleksios, babasını onurlandırmak için ikinci kızı Maria Porphyrogenita'yı onunla evlendirmiş ve panhypersebastos rütbesine yükseltmiştir. Aleksiad'a göre, Kumanlara karşı 1095 yılında yapılan savaşa babası ile beraber katılmış, kahramanlığı ile öne çıkmıştır. Ne zaman öldüğü bilinmemktedir ancak 1130 yılındaki kayıtlar ölü olduğu belirtilmiştir.
Maria'dan birçok çocuğu olmuştur. Fakat sadece üç oğlunun adı bilinmektedir: Aleksios, Andronikos (1162 yılında Kilikya valisi) ve İoannis.
Les Révoires
Les Révoires, Monako'nun mahallelerinden biridir. Şehrin La Condemine bölgesinin bir parçasıdır. Mahalledeki Chemin des Révoires adlı bir yürüyüş yolunda ülkenin en yüksek noktası olan 161 metrelik bir nokta bulunmaktadır. Mahallenin bir özelliği olan dik eğimler, Monako Kayası ve Akdeniz'in panoraması için uygun bir konum sağlar. Ayrıca Jardin Exotique de Monaco adlı botanik bahçesi de mahallede bulunmaktadır.
Recep İvedik 3
Recep İvedik 3, 12 Şubat 2010'da vizyona giren Şahan Gökbakar'ın oynadığı Recep İvedik 2'nin devam filmidir. Yönetmenliğini Togan Gökbakar'ın yaptığı filmin yapımcılığını Faruk Aksoy üstlenmiştir.
Konusu
Önceki filmin sonunda babaannesini kaybeden Recep İvedik depresyona girmiştir. Depresyondan kurtulmak için cinci hocaya ve psikoloğa gider ama işe yaramaz. Daha sonra uzak akrabası Zeynep'le karşılaşması sonrası hayatı değişir. Recep İvedik Zeynep'le birlikte karate kursu, flüt kursu, avcılık, kütüphane, paintball, tiyatro gibi hayatında daha önceden hiç deneyimlemediği aktivitelerle depresyondan kurtulmaya çalışacaktır.
Adnan Akın (1913 doğumlu siyasetçi)
Adnan Akın (1913 Kadıköy, İstanbul - 4 Eylül 1985), Türk siyasetçidir.
İstanbul Yüksek İktisat ve Ticaret Okulu mezunudur. İstanbul Emniyet Sandığı Revizörlüğü, İstanbul Ticaret Borsası Muhasebe Müdür Vekilliği ve Mali Müşavirliği, İstanbul Memurlar Kooperatifi Mali ve Organizasyon Müşavirliği, Basın-Yayın ve Turizm Bakanlığı İstanbul Bölge Müdürlüğü, İstanbul Genel Meclisi Bütçe Komisyonu Başkanlığı ve İstanbul Belediyesi Bütçe Komisyonu Mazbata Muharrirliği, Hürriyet Gazetesi Muhabirliği, Türkiye Spor Yazarları Derneği Kurucu Üyeliği ve Başkanlığı, Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü Futbol ve Güreş Federasyonları ve Komiteleri Fahri Görevliliği, TBMM 2. (XIII) Dönem Balıkesir Milletvekilliği yapmıştır. Evlidir.
2012 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm - Erkekler 400 metre engelli
2012 Yaz Olimpiyatları'nda erkekler 400 metre engelli yarışı Londra'da gerçekleştirilecek. 3-6 Ağustos tarihlerinde Londra Olimpiyat Stadyumu'nda koşulacak yarışta kısa mesafe koşucuları yer alacak.
Müsabaka formatı
400 metre engelli yarışları 1. tur elemeleriyle başlar. Elemelerdeki serilerin sayısı toplamda yarışacak atlet sayısına göre belirlenir. Serilerini birinci sırada tamamlayan atletler ve seri birincilerden sonra en iyi dereceleri yapan bazı atletler finale yükselir.
1. tur elemelerinden sonra seribaşı isimler derecelere göre belirlenir. Bu sayede yarı finalde seribaşı isimlerin aynı ayakta yarışmaları engellenir. İlk turda kulvarlar kura ile belirlenir. Sonraki turlarda ise atletlerin derecelerine göre belirlenir. En iyi seribaşları orta kulvarlarda yarışırlar.
Takvim
(TSİ)
Brinci tur
Bir üst tura çıkmak için ilk 3 sırayı almak gerklidir ve(Q)simgei ile gösterilmiştir. En hızlı 6 sporcu bir üst tura cıkmaya hak kazanır ve(q) simgesi ile gösterilmiştir.
Not: Q- Üst sıraya çıtı
q - Üst tura çıktı (en iyi zaman)
PB - En iyi kişisel derece
NR - Ulusal rekor
DQ - Diskalifiye
DNS - Sıralamaya giremedi
Yarıfinal
Bir üst tura çıkmak için ilk 2 sırayı almak gerklidir ve(Q)simgei ile gösterilmiştir. En hızlı 2 sporcu bir üst tura cıkmaya hak kazanır ve(q) simgesi ile gösterilmiştir.
Not: Q- Üst sıraya çıtı
q - Üst tura çıktı (en iyi zaman)
PB - En iyi kişisel derece
NR - Ulusal rekor
SB - Sezonun en iyi derecesi
DQ - Diskalifiye
DNS - Sıralamaya giremedi
Final
Not: Q- Üst sıraya çıtı
q - Üst tura çıktı (en iyi zaman)
PB - En iyi kişisel derece
NR - Ulusal rekor
SB - Sezonun en iyi derecesi
DQ - Diskalifiye
DNS - Sıralamaya giremedi
Numata, Gunma
Numata ( Numata-shi), Japonya'nın Gunma prefektörlüğünde bulunan bir şehirdir. Yüzölçümü 443.46 km² olan şehrin nüfusu Şubat 2015 tarihi itibarı ile 48,840'tır. Şehrin yakınından Tone ile Katashina nehirleri geçmekte olup yakınında Kesamaruyama (1961m) ve Akagi dağları (1828m) bulunmaktadır. Şehre JR East'a bağlı Jōetsu Hattı hizmet vermektedir.
Muğla
Muğla, Türkiye'nin bir ili ve en kalabalık yirmi dördüncü şehridir. 2022 itibarıyla 1.048.185 kişilik nüfusa sahiptir. Ege Bölgesi'nde, topraklarının küçük bir kısmı Akdeniz Bölgesi içine giren, Ortaca, Dalaman, Köyceğiz, Fethiye, Marmaris, Milas, Datça ve Bodrum gibi tatil yöreleri ile ünlü bir yerleşim yeridir. İlde 13 ilçe bulunur.
Antik dönem
Antik Karya bölgesinin en eski yerleşimlerinden biri olan Muğla, bilinen tarihi boyunca başlangıçta Anadolu'nun yerli halkı Karyalıların, ardından kısmen ve kısa dönemler halinde Mısır, Asur ve İskit işgallerinin, zamanla da özellikle kıyılarda Helenistik kolonizasyon hareketinin egemenliği altında kalmıştır. Önce Medler, daha sonra Persler Muğla'yı idareleri altında almışlar ve bölgeyi bir satrap aracılığıyla yönetmişlerdir. Büyük İskender'in ordularıyla gelişinde Muğla bölgesi bir Karya satrapı tarafından yönetilmekte idi.
'Karya' isminin bölgeye MÖ 3400 yıllarında gelen kavimlere önderlik etmiş 'Kar' isimli bir komutandan kaynaklandığına ilişkin tezler öne sürülmektedir. Bölge çağlar boyunca Karya olarak anılmış ve kuzeyde Söke, Aydın, Nazilli üzerinden başlayıp güneyde Dalaman Çayının denize döküldüğü yerde biten Karya bölgesi, kuzeyinde Lidyalıların, güneyinde Likyalıların ve Anadolu içlerinde de Frigyalıların hüküm sürdüğü bölgelere komşu olmuştur.
Kavimleri Karya bölgesine kıyılardan başlayan çok uzun bir süreçte nüfuz etmişlerdir. Knidos (Datça yarımadasının ucu) ve Halikarnas (Bodrum) ile başlayan Helen kolonizasyonu ile zamanla Daldala (Dalaman), Stratonikea (Yatağan Eskihisar), Nakrasa (Karakuyu), Akassos (Bozüyük) ve Fethiye çevresinde de Telmessos, Xantos (Kınık), Patara (Minare) ve Tlos (Eşen) kentleri kurulmuştur.
MÖ 334 yılında Karya'ya gelen Büyük İskender, Perslerin çekilmesiyle ortaya çıkmış kardeşlerarası bir saltanat kavgasıyla karşılaştı. Kardeşlerden Ada, kocası Hidrieus ve ağabeyi ile Mausolus, karısı Artemisia ve kız kardeşi, diğer kardeş olan Piksodaros'un isyanı ile karşı karşıyaydılar ve bu nedenle kuzeye Alinda'ya (Karpuzlu) çekilmişlerdi. Ada Alinda'nın anahtarlarını Büyük İskender'e göndererek kendisini annesi olarak kabul etmesini istedi. İskender de bu isteği kabul ederek Ada'yı Karya satraplığına getirdi. Ancak ertesi yıl İskender'in Likya'ya geçmesiyle Piksodaros ablası satrap Ada'yı öldürerek yerine geçti. İskender'in haznedarı Filotas'ı satraplığa ataması da asayişi sağlamadı ve İskender'in uzaklaşmasıyla bölge Bergama ve Roma egemenliğine kadar (yaklaşık iki yüzyıl) sürecek bir anarşi döneminin içine düştü. 395'te Roma İmparatorluğu'nun ikiye ayrılmasıyla da Karya Bizans İmparatorluğu içinde kaldı.
Muğla ili tarihî kalıntılar açısından son derece zengin olup, sınırları içinde 103 ören yeri bulunmaktadır.
Osmanlı dönemi
Muğla, kadim medeniyetlere ev sahipliği yapmış ve her devirde önemini korumuş bir bölgedir. İslam hâkimiyetinden önceki medeniyetler tarafından Karya, İslam hâkimiyeti sonrasında da Menteşe ismini alan bölgenin ismini nereden aldığı konusu açık değildir. Evliya Çelebi, Seyahatnamesinde Muğla ismi konusunda şunları
Evliya Çelebi, Muğla isminin kaynağını bu şekilde yazsa da bu bilgiler doğrulanamamıştır. Büyük olasılıkla Muğla ismi, antik çağdaki ismi olan Mobolla'nın bozulmasıyla ortaya çıkmıştır. Mobolla ismi daha sonraki Türk hakimiyeti sırasında 'Mogola' olsa da 1307 (m. 1889) Aydın Vilayeti salnâmesinde ise 'Mobella' olarak belirtilmektedir.
Muğla'da ilk yerleşimlerin ne zaman başladığı hakkında önemli bir bilgi yoktur. Fakat kentin eskiden İç Karya olarak adlandırılan bölgede yer aldığı bilinmektedir. Karya'nın MÖ 2000'de Hititlerce de bilinen bir medeniyet olduğu göz önüne alınırsa Muğla'da yerleşimin bu tarihlere kadar geriye gittiği söylenebilir. Bazı kaynaklarda da bu bölgeye ilk yerleşenlerin Hititler olduğu yazılıdır. Sırasıyla Frig, Lidya, Pers, Makedon, Bergama Krallığı ve Roma hakimiyetini yaşayan şehir, Menteşe Bey tarafından 1284'te alınmasıyla ilk defa Türk hâkimiyetine girdi.
Yıldırım Beyazıd tarafından 1391'de Osmanlı hâkimiyetine giren Muğla'daki bu ilk Osmanlı hakimiyeti geçici olmuş, şehir 1402'de Timur tarafından alınmış ve nihayetinde 1425 yılında II. Murat devrinde tam anlamıyla Osmanlı devletine bağlanmıştır. Kentin siyasi önemi Osmanlı devrinde daha da artmıştır, çünkü Menteşe Beyliği devrinde bu bölgenin yönetim merkezi Milas iken, Osmanlı devleti bu yeni sancağın yönetim merkezi olarak Muğla'yı seçmiştir.
Muğla, Osmanlı devleti dönemi boyunca dışarıya kapalı küçük bir şehir olarak kaldı. I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkan Osmanlı İmparatorluğu toprakları İtilaf Devletleri tarafından paylaşılınca Muğla 11 Mayıs 1919 tarihinde İtalya tarafından işgal edildi. Anadolu'nun işgali sırasında Muğla'da Kocahan Mitingi düzenlenmiş ve tüm Anadolu şehirleri gibi Muğla'nın da bu işgallere direneceği ilan edilmiştir. Bunun üzerine kentte Vatan Müdafaa Cemiyeti, Serdengeçtiler Müfrezesi, Muğla Kuvayi Milliyesi gibi direniş komiteleri kurulmuştur. 1920'de Ankara'da açılan 1. Dönem meclisine 6 milletvekili gönderen kent İtalyanlar'ın kentte fazla etkin olmamasından yararlanarak Menderes boyunca başlayan Yunan işgaline karşı kurulan direniş faaliyetlerine katılmıştır. Ege'de 57. Tümenden kalanlarla birleşen gönüllüler, Aydın çarpışmalarında düşmana ağır kayıplar verdirmişlerdir. Ege illeri arasında Muğla işgal sırasında en fazla şehit veren il olmuştur. İç durumun karışıklığı, Yunanlar ve işgal ettiği yörelerde ekonomik egemenlik kurma düşüncesine dayanan İtalyan politikasını Muğla halkı işgal süresince kurnazca değerlendirmiş, iki ateş arasında kalmaktan kurtulmuş. Anadolu'daki durumun kötüye gittiğini anlayan İtalya, 2. İnönü Zaferi kazanıldıktan sonra ülkesindeki iç siyasal dalgalanmalarını öne sürerek 5 Temmuz 1921'de Muğla'dan ayrılmıştır.
Cumhuriyet dönemi
Cumhuriyetin kurulmasından sonraki idari yapılanmada Muğla ilinin yönetim merkezi olan şehir, dağlık yapısı ve dışarıya açılan elverişli bağlantı yollarına sahip olmadığından gelişememiştir. Yıllarca sadece il merkezi olmasının verdiği hareketlilikle gelişmeye çalışan Muğla son yıllarda özellikle üniversitenin açılması, yeni sanayi bölgesinin kurulması ve turizm faaliyetlerinin de artmasıyla dışarıya açılmaya ve gelişmeye başlamıştır.
2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı kanun ile Muğla'da sınırları il mülki sınırları olan büyükşehir belediyesi kuruldu ve 2014 Türkiye yerel seçimlerinin ardından büyükşehir belediyesi çalışmalarına başladı.
Coğrafya
Muğla ilinin yüzölçümü 12.654 km2'dir. Muğla, Akdeniz iklimi etkisinde kalmaktadır. Muğla şehrinin içinde bulunduğu Menteşe Yöresi'nde dağlar denize paralel uzanmaktadır. 800 m. yüksekliğe kadar olan alanlarda 'Asıl Akdeniz İklimi' ve daha yüksek alanlarda 'Akdeniz Dağ İklimi' hissedilir. Maksimum-minimum sıcaklık değerleri, nemlilik, yağış miktarı ve hakim rüzgâr yönleri yerel coğrafi koşullara göre değişmektedir. Metrekare'ye 1000 mm'den fazla yağış alan Muğla, orman oranı bakımından Türkiye'nin en zengin olan yörelerinden bir tanesidir. Ne var ki yağışların büyük çoğunluğu kış mevsiminde düşer ve yaz kuraklığı belirgindir. Dağların denize paralel uzanmasının ve yükseltinin bu yörede Ege Bölgesi'nin genelinin aksine daha fazla olmasının diğer bir sonucu olarak ulaşım doğu-batı yönünde zorlaşır ve nüfus seyrekleşir.
Türkiye'nin güneybatı ucunda yer alan kuzeyinde Aydın, kuzeydoğusunda Denizli ve Burdur, doğusunda Antalya ile komşu, güneyinde Akdeniz ve batısında ise Ege Denizi ile çevrilidir.
Toplam uzunluğu 1479 km olan deniz kıyıları ile Muğla, Türkiye'nin uzun sahil şeridine sahip ilidir. En büyük ilçesi Fethiye'dir. Muğla ilinde ayrıca iki büyük göl bulunmaktadır. Bunlar Milas ile Aydın ilinin Söke ilçesi sınırları dahiline yayılan Bafa Gölü ile Köyceğiz ilçesindeki Köyceğiz Gölü'dür. Önemli üç akarsuyu ise Çine Çayı (Yatağan'dan geçerken Yatağan Çayı), Esen Çayı (Seki beldesinden geçerken Seki Çayı) ve Ortaca-Dalaman arasında yer alan ve bu iki ilçe arasında sınır olarak kabul edilen Dalaman Çayı'dır.
Muğla denizden 670 m yükseklikte, üstü düz bir kaya kütlesi şekliyle ilginç bir görünüme sahip olan Asar Dağı'nın eteklerinde kurulmuştur. Muğla Ovası, Menteşe kalker platosunda Neojen çağında oluşmuş depresyonların sonradan karstlaşmasıyla oluşmuş çanak şeklindeki çukurluklardan biridir. Muğla ovasına benzer jeolojik yapıya sahip komşu ovalar Yeşilyurt, Ula, Gülağzı, Yerkesik, Akkaya, Çamköy, Yenice ovalarıdır. Muğla Ovası Karadağ, Kızıldağ, Asar dağı ve Hamursuz Dağı ile çevrelenmiştir. Düğerek'in kurulduğu yamaçların gerisinde rakım hızla artar ve Menteşe Dağları silsilesi içinde yer alan Yılanlı Dağı 2000 metreye ulaşır.
Nüfus
İlde yıllık nüfus artış oranı %2,65 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Dalaman (%6,74)- Yatağan (%0,46)
6 Şubat 2023 TÜİK verilerine göre 13 İlçe ve belediye, bu belediyelerde toplam 569 mahalle bulunmaktadır.
Ekonomi
Muğla ili, 2018 yılı verisine göre gayri safi yurt içi hasıla bakımından ₺42,5 milyar ile ülkenin on sekizinci büyük ilidir. Kişi başına düşen gelirde ise ₺44.594 ile on dördüncü sırada yer almaktadır. 2013 yılı İnsani Gelişme Endeksi verisine göre Muğla, elde ettiği 0,695 puanla beşinci sırada yer aldı.
Endüstri
İlin Yatağan ilçesinde Yatağan Termik Santrali, Yeniköy'de Yeniköy Termik Santrali, Kemerköy'de Kemerköy Termik Santrali vardır.
İlin maden yatakları zengindir. Bu sektörde Yatağan linyit rezervleri ve Fethiye krom yatakları ilk kalemde sayılabilir. Muğla ayrıca önemli bir mermercilik merkezidir. Bu enerji ve madencilik üretim tesisleri dışında sanayiye dönük büyük girişimler bulunmamaktadır. Ekonomi özellikle turizm ve tarıma dayalıdır. Ayrıca Dalaman ilçesinde Kağıt Fabrikası (eski adı SEKA, yeni adı MOPAK) bulunmaktadır.
Tarım
Muğla ili tarımsal ürünlerinin çeşitliliği ile dikkati çeker. Türkiye'de arıcılığın en önemli merkezlerinden biridir. Yörede hem arı hem de çam balı bulunmaktadır. Marmaris ilçesi çam balı ile ünlüdür. Ortaca, Fethiye ve Dalaman ilçelerinde yaygın bir şekilde narenciye tarımı (portakal, limon, mandalina, greyfurt) yapılmaktadır. Özellikle Marmaris-Köyceğiz hattına özgü bir diğer ürün günlük ağacından elde edilen ve parfümeride ile eczacılıkta kullanılan sığla yağıdır. Zeytincilikte il genelinde gelişmiştir.
Turizm
Ortaca, Dalaman, Köyceğiz, Fethiye, Marmaris, Datça ve Bodrum gibi tatil bölgeleri ile dünyaca tanınan Muğla, 2007 yılı Ocak-Eylül döneminde, 2006'nın aynı dönemine göre turist sayısını %9 artarak 2.285.258 kişi ağırlamıştır.
Ayrıca Dalaman'da askeri ve sivil havaalanı bulunmaktadır. Bu havaalanın yıllık 10 milyon kapasiteli dış hatlar terminalinin bulunması yurtdışından ulaşım için de önemli bir imkân sağlar.
Ağız
Muğla ilinde kullanılan Türk şivesinin Batı Anadolu ağızları içindeki konumu Leyla Karahan'ın Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması (Türk Dil Kurumu yayınları: 630, Ankara 1996) adlı çalışmasına göre şöyledir:
Muğla mutfağı
En tanınmış yemeklerin başında Muğla'nın kendine özgü tarhanası gelir. Tarhana yazın yapılır ve pencere önlerine, dam ve avlulara serilip kurutulur ve kışın afiyetle yenilir. Zeytin ve kurutulmuş biber de Muğla'da artık bir kültür halini almıştır. Özellikle sofralık zeytin Karya döneminden beri Muğla'da önemini hala korumaktadır. Bunların dışında Muğla Merkez'in kendine özgü yemekleri de vardır. Keşkeği de unutmamak gerekir özellikle düğün yemeğidir onsuz yemek olmaz.
Muğla evleri
Muğla evleri; tasarımları, ahşap işçilikleri, tavan işlemeleri ve şehrin sembolü haline gelmiş bacaları ile Türk geleneksel mimarisinde özgün bir model oluşturmaktadır. Genelde iyi korunmuşlardır. Geleneksel mimariden doğrudan esinlenmiş yeni yapıların da Muğla bölgesinde hâlen diğer bölgelerimize kıyasla daha fazla inşa edildiği söylenebilir. Bunda kentin yüksek eğitim ve yerel şuur düzeyi ile yörenin turistik bir bölge olmasının etkileri bulunmaktadır. Kent merkezinde özellikle Hisar dağı eteklerine doğru yoğunlaşan eski Muğla evleri, Karabağlar Yaylası'ndaki evler ve Yılanlı Dağı yamacındaki Düğerek mahallesi evleri ile bir arada ele alınabilir.
Saab 340
Saab 340, Saab tarafından Fairchild Aircraft ortaklığı ile 1983-1999 yılları arasında üretilen çift motorlu turboprop yolcu uçağı modelidir. Uçak ilk uçuşunu 25 Ocak 1983 tarihinde gerçekleştirmiştir. Saab 340'ın üretimine 1998 yılında son verilmiş olup toplam 459 adet üretilmiştir.
Muğla
Muğla evleri
Genel özellikleri, bütün Türk evlerinde olduğu gibi, aile mahremiyeti anlayışının bir ürünü olarak içe dönük olmalarıdır. Özellikle zemin katlarında sokağa penceresi olan ev yok denecek kadar azdır. Buna karşılık avluya bakan pencerelerin çokluğu dikkat çeker ve açık, yarı açık yaşam mekânlarıyla, geniş saçaklarla zenginleştirilir. Bu nedenle, ön cephe özelliği avlu tarafından ortaya çıktığından, manzara ve güneş hakimiyetini de dengelemek üzere, evler parsellerin yukarı köşelerine ve kuzeye sağır, güneye açık olarak yerleşirler.
Plan tipleri, 'hayat' ile bunun etrafında yer alan odaların bulundukları konuma ve üst kata çıkan merdivenin yerine göre değişiklikler gösterir. Üzerlerinde yer aldıkları parsellerin biçimi ve komşu binaların konumu da planların oluşumunda etkili olabilmektedir. Ancak, genel hatlarıyla merdivenlerin, sofa içindeki yerlere göre ortadan ve yandan merdivenli tipler olarak sınıflama yapmak da mümkündür.
Ortadan merdivenlerde, üst kata çıkış binayı simetrik olarak ikiye ayırdığı gibi, farklı şekillerde de bölebilir. Ancak her iki durumda da yaygın olan uygulama, merdivenin geriye doğru sokulan bir orta sofadan çıkması ve binanın arka duvarına yaslanmış olmasıdır. Merdiven ahşaptır. Altı depo olarak kullanılır. Her iki yanında simetri hakimse birer veya ikişer oda yer alır. 'Hayat'a odalara girişte 45 dereceli kırılmalar bulunur. 'Hayat' avlu cepheleri boyunca uzandığı gibi, sadece merdivenin açıldığı ve oda girişlerinin bulunduğu orta kısımda da yer alabilir. Bu tiplerde de yaygın olan uygulama orta sofanın bina cephe hattının ilerisine doğru beşgen şekilde çıkma yapmasıdır. Ortadan çıkan merdivenin yapı kütlesine simetrik olarak ayırmadığı durumlarda ise, 'hayat'ın bir tarafında odalar yer almakta, diğer tarafında ise yine bu bölümün devamı olan yarı açık bir mekân bulunmaktadır. Genellikle, avluya bakan cephelerinde boydan boya 'hayat' bulunan evlerde ise, üst kata merdivenle çıkılır. 'Hayat'ın genişliği binanın yanından çıkan merdivenin iki kolunun genişliği ile uyum içindedir. Odalar 'hayat'ın gerisinde ve yapının arka duvarına yapılmış olarak yan yana sıralanırlar. Her biri doğrudan 'hayat'a açılır.
Sokaktan evlere kuzulu kapılardan girilir. Bu kapı geniş iki kanadı olan ve bunlardan genellikle girişe göre sağ taraftakinin içinden ikinci bir küçük kapı açılan, 2.30 m. yükseklikteki avlu duvarının yüksekliği ile orantılı, çoğunun üzerinde küçük iki tarafa meyilli. kiremit örtülü, ahşap çatısı bulunan kapılardır.
Avlular, yılın yedi sekiz ayı boyunca yaşanılan, evin kapalı mekânları ve 'hayat'larıyla kullanım bütünlüğü içinde olan, genellikle kayrak taşı ile kaplı birçoğu havuzlu iç bahçeler şeklindedir, Duvarlara yakın yerlerde ağaçlar yer almaktadır. Evin bir duvarına bitişik olarak veya yarım bir konumda tek katlı müştemilat bulunur. Müştemilat içinde evin asıl mutfağı, ocağı, kileri ve bazen de banyo yer alır. Ayrıca, temiz su havzaları da bu binanın içinde veya dışındadır.
Özellikle Hisar Dağı eteklerine doğru yayılmış olan bu evler, kentsel silüeti kırmızı kiremit çatı beyaz duvar ve üzerlerinden taşan yeşil ağaçlar üçlüsü ile oluşan armonisi içinde, geleneksel dokunun özünü oluşturan yapılardır. Avlu içindeki müştemilatlarıyla bir kullanım ve form biçimini oluştururlar. Bazılarının 'hayat'ları sonradan kapatılmış, yakın devirde inşa edilen bazılarınde ise bu bölüm doğrudan olarak yapılmışlardır.
Rum evlerini diğer evlerden ayıran temel özellik içe kapanmış olmaları, avlu yerine sokakla bütünleşen bir cephe ve kütle nizamı göstermeleridir. Diğer ayırt edici özelliği ise kesme taş yapı olmalarıdır. Eski şehrin ticaret ve zanaat merkezi Arasta mevkiinde 1895'te Rum Filivari Usta'nın elinden çıkmış saat kulesi de Rum nüfusun Muğla'ya yadigarlarındandır.
Kentte hâlen yaşları 100 ila 300 arasında değişen 400 yapı koruma altındadır ve kapsamlı bir restorasyon girişimi başlatılmıştır.
Merkezi Yönetim
Büyükşehir illerinde Merkezi yönetim Vali, İl Müdürleri ve İl Danışma Kurulundan oluşur.