cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sonamoo
2014–2015: Çıkış ve diğer mini albümler
20 Temmuz 2015'te Sonamoo, ikinci mini albümleri Cushion'ı piyasaya sürdü. Üyeler D.ana ve NewSun, "Deep" ve "Let's Make A Movie" şarkıları için rap bölümünü yazdılar. 1 Eylül 2015'te, "Round N Round"ı albümün ikinci single'ı olarak tanıtarak Cushion promosyonlarını takip ettiler.
2016–günümüz: Nahyun ve Sumin'in davası ve grubun 5 üye ile devam etmesi
29 Haziran 2016'da, grup üçüncü mini albümü I Like U Too Much'ı piyasaya sürdü. Albüm, üyelerin kendilerinin "dark" olarak adlandırdığı ilk konseptleriyle karşılaştırıldığında, grubun yeni parlak imajını "girls next door" olarak sundular.
Euijin'in,28 Ekim 2017'de yayınlanan KBS'nin "Idol Rebooting Project" programına yarışmacı olarak katılacağı açıklandı. 6 Kasım'da Sonamoo, Happy Box projesi kapsamında "I (Knew It)" adlı single'larını yayınladı.
23 Eylül 2019'da hem Nahyun hem de Sumin'in TS Entertainment ile sözleşmelerini feshetmek için dava açtıkları açıklandı.
Rolf Kanies
Rolf Kanies (21 Aralık 1957 doğumlu), 1997 yılında sinema ve televizyon kariyerine geçmeden önce tiyatroda birçok yüksek profilli rol oynamış bir Alman aktör. O zamandan beri Rolf, Alman ve uluslararası film ve televizyon alanında uzmanlaşmıştır. Oynadığı filmler, Oscar dahil olmak üzere çeşitli uluslararası ödüllere aday gösterildi.
Hayatın erken dönemi ve eğitimi
Bielefeld'de doğan Kanies, Westfälische Schauspielschule Bochum'da ve Universität der Künste (UdK) Berlin'de okudu. Öğrenimini tamamladıktan sonra tiyatro kariyerine başladı.
Kariyeri
Kanies'in rolleri arasında Hamlet, Romeo, Mercutio, Macbeth, Shakespeare gibi birçok karakter yer aldı.
Ayrıca birçok müzikalde başrol oynadı.
2004'te Kanies, Oliver Hirschbiegel'in Oscar'a aday gösterilen Çöküş filminde General Hans Krebs rolünü üstlendi.
Perymeniopsis
Perymeniopsis Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir.
San Blas
San Blas, Aziz Vlas'ın ispanyolca karşılığı, aşağıdaki isimlerin kaynağıdır:
Fabien Farnolle
Fabien Farnolle (d. 5 Şubat 1985), kaleci pozisyonunda görev yapan Beninli millî futbolcudur. Etiyopya ligi takımlarından Sidama Coffee'de oynamaktadır.
Kulüp takımları kariyeri
Profesyonel kariyerine 2002 yılında Bordeaux kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Bordeaux B, Vitória Setúbal, Vitória Setúbal B, Quevilly, Libourne, Bordeaux, Bordeaux B, Clermont, Dinamo București, Le Havre ve Yeni Malatyaspor kulüplerinde oynadı.
Duxelles
Duxelles (düksel okunur) tavuk, hindi içi, çorbalar ve soslarda kullanılabilen, mantar, soğan ve aromalı otlardan oluşan bir karışımdır. Yemeklere mantar tadı katması için kullanılan bir üründür, bununla beraber aperitif olarak da hazırlanabilir. Yapıldıktan sonra porsiyonlanıp dondurulabilir. 17 yüzyıl Fransız şeflerinden François-Pierre de la Varenne tarafından yaratılıp işvereni Marquis d'Uxelles'e adandığı sanılmaktadır.
Muammer Muşmal
Muammer Muşmal (d. 1956, Beyşehir, Konya, Türkiye), Türk bürokrat.
Phasmatidae
Phasmatidae, Phasmida takımına bağlı bir hayvan familyasıdır.
Geo-fence
Bir coğrafi çitin kullanımı geo-eskrim olarak adlandırılır ve bir örnek, bir coğrafya çetisine giren veya çıkan bir konuma dayalı hizmet (LBS) kullanıcısının konuma duyarlı bir cihazını içerir. Bu etkinlik, cihazın kullanıcısının yanı sıra coğrafi çevre operatörüne mesaj gönderme konusunda bir uyarı tetikleyebilir. Cihazın yerini ihtiva edebilecek bilgi, bir cep telefonuna veya bir e-posta hesabına gönderilebilir.
Uygulamalar
Çocuğun belirlenmiş bir alanı terk etmesi durumunda, çocuk konum hizmetleri ile birlikte kullanılan ebeveyn denetimi bilgilendirebilir. Konumlandırılmış ateşli silahlarla birlikte kullanılan jeofizik, ateşli silahların yalnızca ateş edilmelerine izin verilen yerlerde ateşlenmesini kısıtlayabilir, böylece başka yerlerde kullanılamıyorlar.
Geometri, telematik için önemlidir. Sistem kullanıcıları, iş yerleri, müşterinin siteleri ve güvenli alanlar çevresinde bölgeler çizmenize olanak tanır. Bu jeo-parmaklıklar, donanımlı bir araç veya kişi tarafından geçildiğinde SMS veya e-posta yoluyla kullanıcıya veya operatöre bir uyarıyı tetikleyebilir.
Bazı şirketlerde, jeofizik, insan kaynakları yönetimi tarafından, özellikle arazide çalışanlar olmak üzere, özel konumlarda çalışan çalışanların izlenmesi için kullanılır. Bir jeofizik aracı kullanarak, bir çalışan, belirlenmiş bir çevre içinde olduğunda, GPS özellikli bir cihaz kullanarak katılımcılığını oturumuna girmesine izin verilir.
Küresel konumlandırma sistemi güvenliği ve bir politikacılardan bir uzman, hükûmet düzenleyicilerinin uçaksavar üreticilerini, cihazın korunan hava sahasına uçmasını engelleyerek, karmaşık olmayan operatörün komutlarını geçersiz kılacak olan insansız hava aracı navigasyon sistemlerine geofencing kısıtlamaları oluşturmaları konusunda teşvik etmeleri gerektiğini öne sürdü.
Perymenium
Perymenium Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir.
Zosis
Zosis, Uloboridae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.
Malatestiana Kütüphanesi
Cesena Malatesta Kütüphanesi, on beşinci yüzyılın ortalarında, kentin valisi Domenico Malatesta ve binalarında kitap koleksiyonunu barındıran yerel manastırın Fransisken rahiplerinin ortak çabaları sayesinde kuruldu. MalatestaKütüphanesi sivil bir kurum olarak kurulduğu için ülkedeki o dönemki kütüphanelerden farklıydı. İtalya'daki ilk devlet kütüphanesi olarak modern çağda ünü ve önemi giderek arttı. Fransız işgali sırasında oldukça zarar gören ve yağmalanan kütüphane bu dönemde şehir sakinlerinin çabaları sayesinde kütüphanenin kışlaya dönüştürülmekten kurtuldu. Fransız birliklerinin çekilmesiyle 1807'de Malatestiana kütüphanesi yeniden kuruldu. O zamandan beri devlet yönetimi altında kala kütüphane on dokuzuncu yüzyılda alan ve koleksiyon açısından kademeli olarak genişleyerek İtalya'nın en önemli kütüphanelerinden biri haline geldi.
İkinci Dünya Savaşı'ndan zarar görmeyen kütüphane UNESCO, 2005 yılında Dünya Mirası programına ekledi. Malatesiana kütüphanesinde günümüzde 380.000 eser bulunmaktadır. Bunların içinde çok değerli binlerce el yazısı eseri, gazeteler, dergiler, fotoğraflar, mektuplar ve nümizmatik makaleler bulunur.
Yenisey Yazıtları
Günümüzde Hakasya, Tıva, Dağlı Altay cumhuriyetleri bölgesinden, Krasnoyarsk ilinden, Lena akarsuyu boyundan, Yenisey, Abakan, Kemçik, Kem, Oya, Elegest akarsuları boyundaki kurganlarda bulunmaktadır.
Yenisey Yazıtları'nın Yenisey bölgesinde yaşayan değişik Türk boylarına ait oldukları kabul edilmektedir. Bu yazıtların Göktürk Kitabeleri'nden önce oluşturulduğu kabul edilir. Genellikle mezar taşı olarak dikilen bu yazıtların bazıları birkaç kelimelik, çoğu 5-10 satırlıktır. Bu yazıtlar yalın abartısız bir dille yazılmıştır. Çoğunlukla yazı sahibinin bu dünyaya doymadan ayrıldığını samimi bir dille anlattığı görülür.
Orhun Yazıtları'ndaki yüksek heyecan ve lirizmden uzaktır. Kullanılan yazı Orhun Yazıtları'ndaki kadar gelişmemiştir. Mezarların dikiliş tarihleri tam olarak belli değildir.
Yenisey abidelerinden ilk bulunanı Uybat III abidesidir. Bu abideyi Polonya'nın Danzig şehrinden doğa bilimci Daniel Kotlib Messershmitt bulmuştur.
Yenisey boylarındaki yazıtlar
Yazıtlar ilk bulunduğu akarsu, köy veya yöre adı ile adlandırılmış ve akademik türde E-1, E-50, e-150 şeklinde sayılarla belirtilmiştir. Misal olarak: Uyuk-Tarlak (Е-1), Barık I (Е-5), Barık II (Е-6), Elegest (Е-10), Begre (Е-11), Uybat I (Е-30) vb. Yenisey bölgesinde 184 yazıt bulunmuştur.
Ajda Pekkan
Ayşe Ajda Pekkan (d. 12 Şubat 1946, İstanbul), Türk şarkıcı. 1970'lerden bu yana "Süperstar" lakabıyla anılan Pekkan, güçlü bir kadın figürü çizdiği şarkılarıyla Türk pop müziğinin öne çıkan isimlerinden biri hâline geldi. Güncel tuttuğu müzikal tarzı sayesinde 50 yılı aşkın bir süre popülerliğini korudu ve kendisinden sonra gelen birçok şarkıcıyı etkiledi.
Beyoğlu, İstanbul'da doğan Pekkan'ın müzik kariyeri, 1960'ların hemen başında Los Çatikos grubunun parçası olarak bir gece kulübünde sahneye çıkmasıyla başladı. Ancak 1963'te Ses dergisinin sinema artisti yarışmasını kazanınca oyuncu olarak tanındı ve birkaç yıl boyunca sanat yaşamını şarkıcılık yerine oyunculuk odaklı bir şekilde ilerletti. Aynı yıl Adanalı Tayfur adlı ilk filminin başrolünü oynayarak Yeşilçam sinemasına giriş yaptı. Takip eden altı yıl içinde başrolünde olduğu Şıpsevdi (1963), Hızır Dede (1964) ve Şaka ile Karışık (1965) dâhil olmak üzere yaklaşık 50 siyah beyaz filmde rol aldıktan sonra oyunculuğu bırakarak tamamıyla şarkıcılığa odaklandı.
Şarkıcının şöhreti 1970'ler boyunca başta Avrupa olmak üzere ülkesi dışında giderek arttı ve farklı ülkelerde verdiği konserlerle pekişti. Bununla beraber 1978'de Fransızca bir albüm kaydetti. Popülerliğinin giderek artmasıyla şarkıcının üzerinde 1980 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi temsil etmesi için bir baskı oluştu ve Pekkan yarışmaya katılmayı isteksizce kabul etti. Ülke sınırları içinde beğeni kazanan "Pet'r Oil" şarkısının yarışmada on beşinci olması sebebiyle hayal kırıklığı yaşayınca bir süre dinlenmeye çekildi.
Kayıtları 15 milyonun üzerinde satan Ajda Pekkan, ülkesinde tüm zamanların en çok satan şarkıcılarından biridir. Hem sanatı hem de imajıyla ülkesinde batılılaşmanın önde gelen figürleri arasında gösterilmektedir. Devlet Sanatçısı unvanına ve Sanat ve Edebiyat Nişanı'na sahiptir. Hürriyet gazetesinin hazırladığı Türkiye'nin En İyi 100 Albümü listesinde üç albümüyle birden yer almaktadır. 2016'da The Hollywood Reporter dergisinin Gösteri Dünyasının En Güçlü 100 Kadını listesinde yer almıştır. Kendisini bir feminist olarak tanımlamasa da güçlü kadın hikâyeleri anlatan birçok şarkısı birer feminist marş olarak kullanılmıştır.
1946-1960: Çocukluk ve ilk yılları
Ayşe Ajda Pekkan, 12 Şubat 1946'da İstanbul'da dünyaya geldi. Ailesi Boşnak kökenlidir. Babası Rıdvan Pekkan deniz binbaşısı, annesi Nevin Dobruca (1922-1999) ise ev hanımı olan Ajda Pekkan'ın çocukluğu babasının mesleği nedeniyle Gölcük, Kocaeli'de geçmiştir. Tek hayalinin bir çocuk sahibi olmak olduğunu belirten Pekkan, iki evlilik yapmış ve evlendiği erkeklerin her defasında sanat hayatını bırakmasını istemesi üzerine en büyük fedakârlığının çocuk yapmamak olduğunu söylemiştir. Pekkan'ın kişisel yaşamına yönelik Sezen Aksu "Bizlere bu yolu o açmıştır, onun sayesinde ben de buralardayım. Ajda'nın lakabı Angela'dır. Sık sık evde buluşuruz. Gizli saklımız yoktur. Birine beddua ettiğimizde Allah bize jübilesine gitmeyi nasip etsin deriz. Ajda ne yer ne içerse ben de aynısını yer içerim." demiştir.
1963-1976: Kariyer başlangıcı, sinema oyunculuğu ve ilk kırkbeşlikler
Kendisi gibi ses sanatçısı kardeşi Semiramis Pekkan'ın desteğiyle 1961 yılında gece kulübü "Çatı"nın sahibi olan şarkıcı İlham Gencer'e ulaşan Ajda Pekkan, seslendirdiği Mina'nın "Il Cielo In Una Stanza" şarkısıyla müzik çalışmalarına başlamış, Los Çatikos müzik topluluğu eşliğinde bir müddet sahne çalışması yapmıştır. Yine 1963 yılında Ses dergisinin açtığı "Ses Sinema Artisti Yarışması"na katılan Ajda Pekkan, Ediz Hun'un erkekler dalında birinci, Hülya Koçyiğit'in ikinci olduğu yarışmanın kadınlar kategorisinde birinci olmuştur. Ses dergisinin yarışmasında birinci olması, yenilikçi ve dikkat çeken fiziği ile ilgi toplamıştır. Aynı yıl Öztürk Serengil ile başrolde oynadığı Adanalı Tayfur ilk sinema filmidir. Adanalı Tayfur'da seslendirdiği "Göz Göz Değdi Bana" şarkısı, arka yüzünde Öztürk Serengil'in seslendirdiği Abidik Gubidik Twist şarkısıyla birlikte 45'lik olarak yayınlandı.
Sanat kariyerine sinema oyunculuğuyla giriş yapan Ajda Pekkan, 1964'te B-yüzü olarak yayınlanan ilk kaydı Göz Göz Değdi Bananın ardından ilk 45'liği Her Yerde Kar Varın beğenilmesi üzerine müzik hayatına atıldı.
Sinemaya adım atmadan önce tanıştığı Fecri Ebcioğlu, sinema yıllarında da Pekkan'a yardımcı olmuş ve 1965 yılında, Pekkan'a ait ilk plağı olan Her Yerde Kar Var plağında Ebcioğlu'nun aranjmanlarını seslendirmiştir. Ajda Pekkan, Ebcioğlu'nun yabancı şarkılar üzerine Türkçe sözler yazarak Türk müziğine kazandırdığı "aranjman" tarzı şarkılar söyleyen, Salvatore Adamo'nun şarkısını Fransız aksanıyla söyleyerek ilgiyle karşılanmış Ajda Pekkan'ın peş peşe yayınlanan plaklarının ardından 1967 yılında çıkardığı İki Yabancı 45'liği ile aranjman dalında satış rekoru kırdı. Dünya Dönüyor, Saklanbaç, Boş Sokak, Boşvermişim Dünyaya ve Üç Kalp gibi üst üste plaklar yapan sanatçı, 1968'de Atina'da düzenlenen Uluslararası Apollonia Müzik Festivali'nde "Özleyiş", sonraki sene aynı festivalde "Perhaps One Day" şarkılarını seslendirmiştir. "Ve Ben Şimdi" şarkısıyla Barselona'daki "Akdeniz Şarkıları Festivali"nde Türkiye'yi temsil etmiş, şarkıları pek çok filmde fon müziği olarak kullanılmıştır. Zeki Müren ile gazino programları yapmıştır.
Ajda Pekkan'ın seslendirdiği şarkıların kayıtları Philips firmasının desteği ile Fransa'daki stüdyolarda gerçekleştirilmiş, Fikret Şeneş'in sözlerini yazdığı şarkılarla kariyerini sürdürmüştür. 1970 yılında yayınlanan Sensiz Yıllarda ve Yağmur plaklarıyla Ajda Pekkan başarılı bir çıkış yaparken, 45'likler iyi bir satış yakalamış ve yıl sonu listelerinde yer almıştır. Üst üste gelen hit plakları ve giyimi ile Ajda Pekkan ilgi görmüştür.
Ajda Pekkan, 1972'de İstanbul Plak'tan çıkan 45'likleri hariç diğer tüm 45'liklerinde yer alan şarkılarını Temmuz 1975'te yayınlanan ilk derleme albümü Ajda'da topladı. Albümde "Erkek Adın" adında yeni bir şarkı da bulunmaktadır. Albüm ilgi görmüştür. Albümde yer alan "Palavra Palavra" adlı şarkıya Cüneyt Türel düet yapmıştır.
1977-1988: Süperstar serisi ve Eurovision
Ajda Pekkan 1976 yılında Olympia, Paris müzikholünde pek çok şarkısının Türkçe versiyonlarını seslendirdiği Fransız şarkıcı Enrico Macias ile seri konserler vermiştir. 1977'de çıkan 45'liği Viens Dans Ma Vie ile Türkiye'de satış rekorları kırmış, A-yüzündeki "Viens Dans Ma Vie" dilden dile dolaşan bir şarkı olmuş ve Türkiye'nin yabancı dilde en çok satan plağı unvanını kazanmıştır. Hürriyet gazetesinin o yıldaki sahibi Erol Simavi'nin "Ajda Pekkan'a star demek yetmez, ancak süperstar dersek yerini bulur." sözüyle birlikte önce sanat çevrelerinde, sonra hayranlarının arasında, daha sonra da tüm ülkede "Süperstar" unvanıyla anılır olmuştur.
Halk konserleri, sahne çalışmaları ve konuk sanatçı olarak katıldığı uluslararası organizasyonlar ile kariyerini sürdüren Ajda Pekkan, 1979 yılında "Süperstar" albümü serisinin ikinci albümü Süperstar 2'yi yayınlamıştır. O yıllarda birçok defa "Yılın Sanatçısı" seçildiği gibi şarkıları da liste başı olmuştur.
1977'de yayınladığı Süperstar albümünün getirdiği başarı ile de Türkiye'de "Süperstar" olarak anılmaya başladı. Albümün ardından günümüze dek Süperstar adıyla yayınladığı 3 albüm daha yayınladı.
Şarkıcının başta Avrupa olmak üzere ülkesi dışındaki popülerliğinin giderek artması, 1980 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi temsil etmesi ve ülkenin geçmiş yıllarda düşük sıralamalarla dolu olan imajını düzeltmesi için üzerinde bir baskı oluşturdu. Başta "amatör" bulduğu yarışmaya katılmayacağını açıklasa da sonunda TRT tarafından yapılan teklifi kabul etmek durumunda kaldı. "Pet'r Oil" şarkısıyla katıldığı yarışmayı 15. sırada bitirince hayal kırıklığına uğradı; sıralama yalnızca kendisi için değil, onun yüksek bir derece alacağından emin olan çevreler için de şok etkisi yarattı. Yarışmanın ardından Pekkan, İstanbul'u terk ederek aylarca Londra ve Los Angeles'ta yaşadı. Bu süreçte, kariyerinde ve özel hayatında yaşadığı sorunlar yüzünden ortaya çıkan psikolojik sorunlarının üstesinden gelmeye çalıştı. Los Angeles'ta sarılığa yakalandıktan sonra iki aylık bir nekahet dönemi yaşadı. Toparlanması ve ülkesine kesin geri dönüş yapması Temmuz 1982'yi buldu.
Şarkıcı, "Pet'r Oil" sonrasında Philips Records ile anlaşmasını bitirerek Yaşar Kekeva Plak ile iki plaklık bir sözleşme imzaladı ve yurt dışı çalışmalarına son vererek sadece Türkiye'de şarkılar çıkarmaya başladı. İyiden iyiye yükselen arabesk müzik akımına uyarak Eylül 1981'de bu şirketten arabesk ağırlıklı Sen Mutlu Ol adlı uzunçaları çıkardı. Ancak çalışmadan tatmin olmayınca ikinci bir albüm için aynı şirketle çalışmak istemedi. İkinci plağı kaydetmekteki isteksizliği üzerine Yaşar Kekeva ile mahkemelik oldu. Bu süreçte Kekeva, önceki plak için kaydedilip yayımlanmayan yedi şarkıyı Sevdim Seni (1982) adıyla şarkıcıdan izinsiz piyasaya sürdü. Yine de sözleşme gereği Pekkan'ın şirkete üç şarkı daha borcu kaldı ve bu şarkıların tamamlanmaması sebebiyle yeni bir plak çıkarması ya da yeni bir şirketle anlaşması hukuken mümkün olmadı. Sonunda stüdyoya girerek üç yeni şarkı kaydetti ve Sevdim Seni albümü düzenlenerek Mart 1983'te yeniden basılınca Yaşar Kekeva Plak ile anlaşması sonlanmış oldu.
Ajda Pekkan, Ağustos 1982'de Metin Akpınar ve Zeki Alasya ile İstanbul Açıkhava Tiyatrosu'nda Büyük Kabare adlı bir kabareye girişerek yaklaşık 2,5 yıl aradan sonra ilk kez sahneye çıkmış oldu. Bu müzikalde Fikret Şeneş ile yeniden iş birliğine gitti; Şeneş müzikal için daha sonradan Pekkan'ın sıradaki albümüne girecek bazı parçalarının da dâhil olduğu altı şarkı hazırladı. Şarkıcının dokuzuncu stüdyo albümü Süperstar '83, Mart 1983'te Balet Plak tarafından piyasaya sürüldü. Albüm Hey dergisinin Yerli Pop Müzik/Yabancı Pop Müzik listesinde beş hafta boyunca zirveye oturdu. İstanbul'daki Şan Müzikholü'nde gerçekleşen Süperstar Ajda '83 adlı müzikalle albümün tanıtımlarını gerçekleştirdi. Albümden çıkan "Uykusuz Her Gece", "Bir Günah Gibi", "Son Yolcu" ve "Düşünme Hiç" şarkıları uzun dönemde hem Pekkan'ın kariyerinin hem de Türk pop müziğinin en bilinen şarkıları hâline dönüştü. Hey dergisi tarafından dağıtılan 1983'ün Müzik Oskarları töreninde albüm Yılın Hafif Müzik LP'si Ödülü'nü kazandı. 1984 Altın Kelebek Ödülleri'nde ise çalışmanın başarısı münasebetiyle Pekkan'a Yılın Hafif Müzik Sanatçısı ödülleri takdim edildi. Şarkıcı aynı yıl Alo reklamlarında oynadı.
1984 yılının sonlarında Beş Yıl Önce On Yıl Sonra ile bir müzik albümü hazırladı. "O Benim Dünyam" şarkısıyla iyi çıkış yakalayan Ajda Pekkan, bu şarkıyla büyük başarılara imza atarken yeni ekibiyle beraber birçok konser verdi. 1987 yılında Ülkü Aker ve Fikret Şeneş'in sözlerini yazdığı "Kim Olsa Anlatır", "Yalnızlık Yolcusu" gibi şarkılarla özel hayranları için eşsiz olarak nitelenen ve o dönemin gençleri için unutulmaz bir albüm olmasına rağmen Süperstar 83 adlı albümün gölgesinde kalan Süperstar 4 albümünü hazırladı. Sonrasında yaptığı evlilik nedeniyle aldığı müziği bırakma kararı tüm müzikseverleri üzse de, daha sonra müziğe yeniden dönüş kararı verdiği sıralarda, 1989 yılının sonunda evliliği de sona erdi.
1989-2002: Ajda 1990 ve The Best of Ajda
Pop müziğinin çıkmaza girdiği günlerde Aralık 1989'da tanıtım partisi düzenlediği Ajda 90 albümünü Şubat 1990'da piyasaya sürdü. Popta yeni arayışlar ve sanatçılar ortaya çıkarken "Yaz Yaz Yaz" ile ortalığı kasıp kavurdu. Yarısı yerli beste yarısı aranjman olan bu albüm Ajda Pekkan'ın iyi dönüşünün göstergesiydi. "Sana Bana Yeter", "Resmin Yok Bende", "Her Yaşın Bir Güzelliği Var" ve "Olur Ya" gibi şarkılar da albümdeki diğer hitlerdi. Peşi sıra başlayan Rumelihisarı konserleriyle Ajda Pekkan sevenleriyle buluşmaya devam etti. Aynı yılın sonlarına doğru Ajda Pekkan'ın isteği dışında yayınlanan, ancak hayranlarını memnun eden "Unutulmayanlar" adlı toplama albümü yayınlandı. Bu albümde Ajda Pekkan'ın "Sen Mutlu Ol" albümündeki sevilen parçalar yer almaktadır.
Ertesi yıl Seni Seçtim albümünü yayınlayan Ajda Pekkan bu albümünde Şehrazat, Garo Mafyan ve Mustafa Sandal ile çalıştı. Önceki albüme göre daha az ilgi gören bu albüm, yine de beğenildi. "Sevgide Seni Seçtim, "Oyun Etti Gözlerim" ve "Vazgeçme" şarkıları albümdeki sivrilen şarkılardı. Ajda Pekkan bu albümle birlikte iki yıl daha sürdüreceği ünlü İstanbul konserlerine başladı. Konserler sonraki albüm Ajda 93 kapsamında da yapılırken en önemli ayakları Rumelihisarı ve Bostancı Gösteri Merkezi konserleriydi.
Paul Ehrenfest
Biyografisi
Paul Ehrenfest, Yahudi bir ailenin oğlu olarak Moravya Loštice'de doğdu ve Viyana'da büyüdü. Ailesi, Sigmund Ehrenfest ve Johanna Jellinek bir bakkal işletiyordu. Ailenin aşırı dindar bulunmamasına rağmen, Paul İbranice ve Yahudi tarihi eğitimi aldı. Daha sonraları hep Yahudi köklerini vurguladı. Ehrenfest ilkokulda çok başarılı olmasına rağmen lise hayatı pek parlak geçmedi. En sevdiği ders ise matematikti. Franz Josef Gymnasium'una geçtikten sonra derslerindeki eski başarılarını tekrar yakaladı, 1899'da final sınavlarını geçti. Technische Hochschule'de kimya alanında ihtisas yapmasına rağmen Viyana Üniversitesi'nde Ludwig Boltzmann'ın teklifiyle termodinamik ve kinetik teorisi üzerine dersler aldı. Bu derslerin onun üzerinde derin bir etkisi vardı. Gelecekte yapacakları çalışmalar için ilham veriyordu. Bu arada sıvılarla ilgili (sıvı, katı cisimlerin hareketi ve Hertz mekaniği) bir tez hazırladı. 23 Haziran 1904'te Viyana'da doktorasını aldı. 1904'ten 1905'e kadar Viyana'da kaldı. 21 Aralık 1904 tarihinde, kendisine çalışmalarında yardımcı olan Rus matematikçi Tatyana Alekseyevna Afanasyeva ile (1876-1964) evlendi. İki kızı ve iki oğlu vardı: matematikçi Tatyana ('Tanja') (1905-1984), çocuk kitapları yazarı ve illüstratör Galinka ('Galja') (1910-1979), fizikçi Paul Jr ('Pavlik') (1915-1939) ve Vassily ('Wassik') (1918-1933). Ehrenfest Eylül 1906 tarihinde Göttingen'e döndü. Ehrenfest Boltzmann'ı tekrar göremedi ve 6 Eylül'de Trieste yakınlarındaki Duino'ya taşınarak yaşamını burada sürdürdü. Ehrenfest; Boltzmann'ın başarılarını geniş bir anma yazısında yayınlanmıştır. Eşiyle birlikte, Ehrenfest birkaç yıldır istatistiksel mekanik üzerinde çalıştı; istatistiksel mekanik ilgili makalesi 1911 yılına kadar yayımlanmadı. Temel hipotezler, çözülmemiş sorulara net sınırlarının belirlenmesi ve akıllıca seçilmiş şeffaf örneklerle genel ilkelerin bir açıklama keskin bir mantıksal analizler yaptı.
Ajda Pekkan
1989-2002: Ajda 1990 ve The Best of Ajda
Ajda Pekkan, 1992 yılının ikinci yarısında yeni albüm hazırlıklarına başladı. İsviçre, ABD ve Türkiye'de kaydedilen albümdeki şarkıların neredeyse hepsinin yerli bestecilerden alındığı Ajda 93 albümü, Mayıs 1993'te piyasaya sürüldü. Müzik kliplerinde görselliğe önem veren Ajda Pekkan, albümdeki neredeyse tüm şarkılara farklı temalarda klip çekti. "Sarıl Bana", "Oyalama Beni" ve "Yok"; sözleri Sezen Aksu'ya ait olan "Ağlama Anne" ve "Eyvah" gibi parçalar 1993'ün hitleri oldu. Aynı yıl kendi rızası dışında yayınlanan ve hayranlarının oldukça ilgi gösterdiği toplama albümü "Hoşgör Sen" yayınlandı. Yine bu yapımlar haricinde 1993 yılında çeşitli sanatçıların katılımıyla hazırlanan Sevgiyle 93 albümünde farklı sanatçılarla birlikte "Sev Dünyayı" ve solo olarak Turhan Yükseler'in düzenlemesiyle "Sensiz Yıllarda" adlı şarkılarını seslendirmiştir. 1995 yılında, Yapı Kredi Bankası'nın özel müşterileri için hazırlatmış olduğu Altın Yıllar Altın Şarkılar albümünde Selçuk Başar'ın düzenlemesiyle "Kimler Geldi Kimler Geçti" şarkısını yeniden seslendirmiştir.
Paul Ehrenfest
Einstein ile
Ehrenfest özellikle Einstein ve Bohr'a yakındı. Onun daveti üzerine Einstein, 1920 yılında Leiden Üniversitesi'nin profesörlük teklifini kabul etti. Yılda birkaç hafta Leiden Üniversitesinde dersler verecek ve bu süre içinde Einstein Ehrenfest'in evinde kalacaktı. 1923 yılında Einstein, 6 hafta boyunca orada kaldı, Berlin'deki aşırı milliyetçilerin tehditleri altında yaşamını sürdüremezdi.
Ajda Pekkan
1989-2002: Ajda 1990 ve The Best of Ajda
1996 yılında Ajda Pekkan albümünü yayınlayan sanatçı olumsuz eleştiriler aldı. Albüm en az satılan albümler arasındaydı. Sahne çalışmalarına devam eden Ajda Pekkan 1998 yılında, eski şarkılarının yeni düzenlemelerini seslendirdiği The Best of Ajda albümüyle iki yıllık bir aranın ardından bir kez daha izleyici ve dinleyicileriyle buluştu. Yüksek satış grafiği yakalayan bu albümle, geçmişten bugüne değin iz bırakmayı başarmış onlarca Ajda Pekkan klasiğini genç kuşaklarla buluşturdu. Sanatçı, 1998 yılında profesyonel sanat yaşamının 35. yılında 33. Türkiye Hükûmeti'nde Kültür ve Turizm Bakanlığının tavsiyesiyle verilmeye başlanan Devlet Sanatçısı unvanına layık görülmüştür.
Paul Ehrenfest
Son yılları
Mayıs 1931'de yakın arkadaşları ile yaptığı yazışmalar onu şiddetli depresyon içerisinde olduğunu gösteriyordu. Einstein, Ağustos 1932'de Ehrenfest'in iş yükünün azaltılabilmesi için Leiden Üniversitesi Kurulu'na yazdığı mektupta onun için ne denli endişelendiğini gösterir. 25 Eylül 1933 tarihinde Amsterdam'da depresyon ile yaptığı savaşı kaybetti. 25 Eylül 1933'te intihar ederek yaşamına son verdi.
Ajda Pekkan
2003-10: Cool Kadın ve Aynen Öyle
Yüksek satış grafiği yakalayan 1998 tarihli The Best of Ajda albümünü takiben, 2000 yılında çift CD&MC formatındaki Diva albümü piyasaya çıktı. Bu albümde Ajda Pekkan'ın eski şarkılarının yeni yorumlarının yanı sıra, "Mutlu Bütün Şarkılar" ve "Aşka İnanma" gibi iki yeni şarkı ve kardeşi Semiramis Pekkan'ın eski şarkılarından "Dert Ortağım Benim" ile "Bu Ne Biçim Hayat"ın da Ajda Pekkan yorumları yer aldı. Başarı elde eden bu albümden çıkan "Bir Günah Gibi" şarkısı Claude Challe'nin "Buddha Bar" serisinde yer aldı.
2000 yılında Monako'da düzenlenen Monte Carlo Sporting D'été Müzikholü'nde çeşitli sanatçılarla birlikte sahne alan Ajda Pekkan için Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı'nca "Prestige de la Turquie avec Ajda Pekkan" üst başlıklı Türkiye'yi tanıtıcı kısa film hazırlatıldı. 1960 ve 1980'li yıllar arasında pek çok filmde fon müziği olarak kullanılan Ajda Pekkan'ın seslendirdiği şarkılarından sonra Ajda Pekkan'ın sesi, 2001 yılı içerisinde sinemalarda gösterime giren Ferzan Özpetek'in yönetmenliğini yaptığı Cahil Periler filminde "Bambaşka Biri" ve Meksika'da yayınlanan bir pembe dizide de "Bir Günah Gibi" şarkıları ile yer aldığı filmlerin soundtrack olmuştur. Sadece şarkı söyleyerek kendini istediği kadar ifade edemediğini düşünen ve 60'lardaki beyaz perde macerasını yeniden tatmak isteyen Ajda Pekkan 2002 yılında Şöhret Sandalı adlı sinema filminde Ediz Hun ve Halil Ergün'le başrolleri paylaşmıştır. Oya Demirtok'un yapımcılığını yaptığı, Ayşe Ersayın'ın yönetmenliğini üstlendiği bu film hâlen sinemalarda gösterime girmemiştir.
2005 yazında Kanal D ekranlarında çok beğenilen "Superstar Show" adlı bir televizyon programı yapmaya başladı. 11 Haziran 2006'da "Cool Kadın" adlı albüm piyasaya çıktı ve göstermiş olduğu başarıdan ötürü, MÜYAP tarafından Altın Plak ödülü ile ödüllendirildi. 2007 yılı içerisinde, "Ajda Disco'da" adıyla, birden fazla DJ ile bir dizi konser gerçekleştirdi. 2008'in Haziran ayında Polisan sponsorluğunda İstanbul, Ankara ve İzmir'de konserler veren sanatçı, konserlerde seyircilerden büyük beğeni toplayan iki yeni şarkısını, "Flu Gibi" ve "Gerisi Hikâye"yi seslendirdi. Ünlü sanatçı bu konserleri takiben, yepyeni albümü Aynen Öyle'yi 24 Temmuz 2008 itibarıyla izleyici ve dinleyicileriyle buluşturdu.
2011-günümüz: Farkın Bu ve single'lar
Ajda Pekkan 9 Haziran 2020 tarihinde Cumhurbaşkanlığı'nın himayelerinde İletişim Başkanlığı öncülüğünde Poll Production tarafından gerçekleştirilen İstanbul Yeditepe Konserleri’nde sahne almıştır. Pandemi nedeniyle seyircisiz olarak gerçekleştirilen ve internetten dijital kanallardan yayınlanan konserde sanatçı, sözleri Pir Sultan Abdal'a, müziği Ali Sultan'a ait Dostum Dostum adlı eseri Kivanch K'nın yeni düzenlemesiyle doğu-batı sentezinde yorumlamıştır. Gazeteci Olcay Ünal Sert'e konuşan Ajda Pekkan, hayranlarından gelen yoğun istek üzerine "Dostum Dostum'u repertuvarına aldığını belirterek türkü formatında yeni şarkılardan oluşan bir albüm hazırlığında olduğunu açıklamıştır.,  Ajda Pekkan pandemi dönemine denk gelen 2021 yılında hız kesmeden konserlerine devam etti. Bodrum, Çeşme, İstanbul ve Belarus'un Minsk şehrinde konserler veren sanatçı 15 Ekim 2021 tarihinde Ajda adlı 19. stüdyo albümünü müzikseverlerle buluşturdu. Ozan Çolakoğlu'nun prodüktörlüğünü yaptığı ve Ozinga Müzik ve DMC'den yayınlanan albümde 7 şarkı yer almaktadır. Süperstar, pandemi nedeniyle 1,5 yıl aradan sonra 27 Ağustos 2021'de İstanbul Kazlıçeşme'de Fişekhane'de sahne aldı. Sanatçı hemen ardından 31 Ağustos 2021'de Kuruçeşme Açıkhava Sahnesi'nde ve 18 Eylül 2021'de Maçka'da KüçükÇiftlik Park'ta konserler verdi. Maçka'da locaların pandemi kurallarına uygun olarak oluşturulduğu konserde Pekkan, 'Dünyadan Uzak' adlı şarkıyla dikkatleri üzerine çekti. Ajda Pekkan, pandemi dönemine gelen ilk yurt dışı konserini Belarus'un başkenti Minsk'te Double Tree by Hilton Oteli'nde verdi. ,, , , , , , , ,
Ajda Pekkan 2 yıl aradan sonra Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu'nda konser verdi. 25 Mayıs 2022'de gerçekleşen konserin ilk bölümünde beyaz bir kostüm giyen sanatçı başında tacıyla dikkat çekti. Sahneye yıllar önce Dalida'nın seslendirdiği "Sahnede Ölmek İstiyorum"un Fransızcası "Mourir sur scène" ile konserin startını veren Süperstar 3 saat boyunca 36 şarkı seslendirdi. Ajda Pekkan sahnede yaptığı konuşmada: "Fikret Şeneş olmasaydı ben olmazdım, bu şarkılar ile biz olmazdık. Sayın Şenes için büyük bir alkış istiyorum" diyerek seyircilerin önünde saygıyla eğilerek ustasını andı. Ayrıca başarılı bir moda ikonu olan Ajda Pekkan konserin ikinci yarısında: "Şov bir illüzyondur! Yoksa radyodan da dinlersiniz, CD'den de dinlersiniz. O yüzden görsellik önemli. Bu tarz kostümleri giyme sebebim sizlere olan saygımdandır." demiştir. , ,
İmajı
1960'larda birçok sinema filminde oynayan Ajda Pekkan yenilikçi fiziği, dönemin Türkiye şartlarına yeni tarzı, çekiciliği yüzünden dönemin erkek egemen dergileri tarafından eleştirilmiş, sinema kariyerinin henüz ikinci yılında "Bikini" adlı dergide kendi el yazısıyla yayımlanan "Putları Yıkıyorum" manşetli sansasyonel haber yayınlamıştır.
Şarkılarıyla ve yenilikçi tarzıyla adından söz ettiren sanatçı giyim tarzı ve uğraşlarıyla çok konuşulmuştur. Bir röportajında "Tesettür giysileri tasarlar mısınız?" sorusuna "Bugüne kadar nasıl göründüysem, onu yaparım. Asker kızı olarak tarzımdan farklı bir şey yapamam. Ben Türkiye'yim, polemiklere girmem." demiş, Ajda Pekkan'ın feminist duruşu biyografisinin anlatıldığı Hür Doğdum Hür Yaşarım kitabında da irdelenmiştir. Yine başka bir röportajında da feminizm üzerine şöyle demiştir:
Aile içi şiddet, kadın düşmanlığı, okuma yazma, ayrımcılık gibi toplumsal konularda söylemleri ve aktiviteleri olan Ajda Pekkan; "kadına şiddet"i konu edinen bir projenin de şarkısını seslendirmiştir. Hürriyet gazetesinin 2013 yılında hazırladığı özgürlük temalı televizyon reklamı "Hürriyet Benim"in reklam şarkısını seslendirmiştir.
Aile İçi Şiddet Acil Yardım Hattı'na gelir elde etme amacıyla çeşitli sanatçıların yer aldığı albüm Güldünya Şarkıları'nda "Kadın Dediğin" şarkısını seslendirmiş, albüm tanıtımı konserinde sanatçı Aynur ile 2005 yılında mahkeme kararıyla yasaklanan "Keçe Kurdan" şarkısını seslendirerek 60. Türkiye Hükûmeti tarafından başlatılan demokratik açılıma ilk desteğini vermiştir.
Türk pop müziğinin saygıdeğer isimlerinden görülen Ajda Pekkan'ın bu sıfatla birlikte sanat dünyasındaki pek çok isimle de hatırı sayılır ilişkileri vardır. Güldünya Şarkıları projesi kapsamında Bakırköy Kadın Tutukevi'ni ziyaret eden Pekkan, orada tutuklu bulunan Deniz Seki'ye destek vermiştir.
Sezen Aksu'yla da gönül dostluğu bulunan Pekkan, çok sık olmasa da Nilüfer ve Nükhet Duru'yla arkadaşlıkları bilinmektedir. Sertab Erener, Funda Arar ve Bengü gibi isimleri beğenen, Hande Yener ve İzel gibi isimlerin eski şarkılarına benzer tarzda şarkılar okuyan Ajda Pekkan, dönemin korsan ve repertuvar sıkıntısına rağmen yeni isimlerle çalışmıştır.
Ajda Pekkan, Türkiye'de LGBT topluluk tarafından popüler kültürde gey ikonlarından biri olarak kabul edilir. Ayrıca Kaos GL takipçileri tarafından 2007'de yapılan ankette 2. sırada 'Türkiye'nin gey ikonu' seçilmiştir.
Hayvan haklarıyla ilgili projelere de destek veren ve dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın hayvanseverler ile Şubat 2011'de yaptığı toplantıya da katılan Ajda Pekkan'ın Beyaz isimli bir kedisi ve Apple isimli bir köpeği ile bakımını üstlendiği birçok sokak hayvanı da vardır. Yine Ajda Pekkan 7 Mayıs 2013 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisine ziyarette bulunarak hayvan haklarına dikkat çekmiştir.
Pekkan, Ağustos 2011'de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve bir grup sanatçı ile Somali'yi ziyaret etti. Aynı yılın Ekim ayında İstanbul'da Somalililer için bir yardım konseri verdi. Nisan 2018'de Cumhurbaşkanı Erdoğan ve sanatçılarla birlikte Zeytin Dalı Harekâtı'nda görev alan Türk askerlerini Hatay'da ziyaret etti. 29 Ekim 2022'de Kuruçeşme Arena'da verdiği konserden iki gün sonra evinde düşerek kalça kemiğini kıran Pekkan, 21 Aralık 2022 tarihine kadar ekranlardan ve sahnelerden uzak kalarak evinde dinlenmeye çekilmiştir. 21 Aralık 2022 tarihinde ise Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'ne Müzik alanında layık görülmüştür. Sanatçıya ödülü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından takdim edilmiştir. 31 Aralık 2022 gecesi 2 ay sonra ilk kez konser veren Ajda Pekkan, 2023 yılına rekor bir ücret alarak hayranlarıyla beraber sahnede girmiştir.
Özel hayatı
17 Kasım 1973 tarihinde Coşkun Sapmaz'la 6 gün süren bir evlilik yapan Ajda Pekkan ikinci nişanlılığını 1979'da İzmir Fuarı'nda gazeteci Erol Yaraş ile birlikte yapmıştır. Çiftin nişan yüzüklerini Metin Akpınar ile Zeki Alasya takmıştır. 1984 yılında, Ali Bars ile 6 yıl süren bir evlilik yaptı. Pekkan, çocuk sahibi olmama kararından en büyük pişmanlığı olarak bahsediyor. Kariyerine odaklanmak istediği için, hamileliklerinden altısı kürtajla sonuçlandı. Uluslararası pek çok ülkede konserler veren Ajda Pekkan, Türkçenin yanı sıra İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Arapça ve Japonca olmak üzere pek çok dilde şarkılar söylemiştir.
Çamlıca Kız Lisesinden eğitimini tamamlamadan ayrılan Ajda Pekkan erken müzik ve sinema kariyerinde müzik üzerine sonraları Leyla Demiriş'ten şan dersleri almıştır.
Vistül Kordonu
Vistül Kordonu (Lehçe: Mierzeja Wislana; Rusça: Балтийская коса; Almanca: Frische Nehrung), kumluktan oluşmakta ve Baltık Denizi'ni Vistül Lagünü'nden ayırmaktadır.
Zamanın İzlerinde
Zamanın İzlerinde, (İngilizce: The Child in Time) İngiliz yazar Ian McEwan'ın 1987 yılında basılan romanı.
Vistül Kordonu
Coğrafya
Gdańsk Körfezi'nde yer alan kordon, ortalama olarak birkaç yüz metre genişliğinde ve 70 km uzunluğundadır. Vistül Kordonu'nun kuzeybatısında yer alan ve Polonya'ya ait olan Hel Yarımadası'nın iki katı uzunluğundadır. Vistül Kordonu kuzey-doğu yönünde uzanır ve Vistula Lagünü'nü güney Baltık Denizi'nden ayırır. Kordon, 10 ila 12 metre yüksekliğinde deniz kumundan oluşur. Vistül Kordonu'nun en yüksek zirveleri yaklaşık 25m olan Polonya topraklarındaki Kamelberg ve Rus topraklarındaki Narmeln'dir. İkisi de kum tepelerdir.
Zamanın İzlerinde
Romanda Stephen Lewis adlı bir çocuk kitapları yazarının ve karısının, üç yaşındaki kızlarının kayboluşunun ardından geçen iki yıl sonrası anlatılmaktadır.
Vistül Kordonu
Coğrafya
Vistül Kordonu, Polonya (Pomeranya Voyvodalığı) ve Rusya (Kaliningrad Oblastı) arasında paylaşılmaktadır. Vistül Kordonu'nun güney ucunda Kąty Rybackie (Bodenwinkel) köyü bulunur. Kuzeydoğuya giden yolda Skowronki (Vogelsang) köyü ve Borowo, Przebrno, Lipe kasabaları ve ardından sahil beldesi Krynica Morska (Kahlberg) yer alır. Nowa Karczma (eski adıyla Piaski), Polonya-Rusya sınırının yaklaşık 3 km (1,9 mil) güneybatısında yer almaktadır. Tüm Polonya yerleşimleri Pomeranya Voyvodalığı'ına aittir. Şu anda, yarımadada Polonya ile Rusya arasında sınır geçişi yoktur.
Zamanın İzlerinde
Roman 1987 yılında Costa Kitap Ödülü'nü kazanmıştır.
Vistül Kordonu
Coğrafya
Rusya tarafında 18 km (11 mil) uzunluğundaki kuzeydoğu kesiminde, Baltijsk Boğazı çıkışının hemen kuzeyinde Baltijsk (Pillau) liman kenti yer alır.
Geçmişi
13. yüzyıla kadar, Cermen Şövalyelerine ait olan kordonun ortasında, manastır ve Elbląg şehrinin Baltık Denizi'ne doğrudan erişime izin veren gezilebilir boğazlara sahipti. Ancak 13. yüzyılın sonlarında boğazların doğal olarak kapanması, Elbląg'ın önemli bir ticaret limanı statüsünü kaybettirdi. Boğazların kapanması Gdańsk'ın (Danzig) önemini arttırdı ve 1308 yılında Gdańsk'ın kontrolü için savaşlar meydana geldi.
İkinci Dünya Savaşı'nda Sovyetlerin Doğu Prusya Taarruzu sırasında iyice gücünü kaybeden Alman askerlerinin Doğu Prusya'da son saklanma bölgesi Vistül Kordonu oldu. Kızıl Ordu, daha önemli hedef olan Berlin'e saldırmak için taarruzu durdu. Kordonda bulunan Wehrmacht askerleri, Alman Teslimiyet Belgesinin imzalanmasının ardından silahlarını bıraktı.
Küronyalılar
Kuršininkai olarak da bilinen Küronyalılar, nüfuzları neredeyse tükenme noktasına gelmesine rağmen Baltık boyunca varlıkları hala devam etmektedir. Küronyalılar, Kuron Dili'nden (dilin ismi Küronyalılar'dan gelmektedir) Vistül Kordonu'na ve buradan Gdańsk'a uzanmaktadır. Küronyalılar, Almanlar tarafından asimile edildi. Küronyalılar, Letonya'nın Rus İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını kazandığı zamana kadar Letonyalı olarak kabul ediliyordu. Bu, Letonya'nın Kuron Dili'nde ve Doğu Prusya'nın daha sonra terk edilecek olan diğer bölgelerindeki iddialarının gerekçesiydi.
Cüzzam
Cüzzam veya lepra, Hansen basili (Mycobacterium leprae) adı verilen bir mikroorganizmanın yol açtığı, çevresel sinir sistemi ve deri başta olmak üzere birçok sistem ve organı etkileyebilen, bulaşıcı bir hastalıktır. Ancak bulaşma ihtimali yok denecek kadar azdır, bu nedenle uzun yıllar bulaşıcı bir hastalık olarak kabul edilmemiş ancak halk arasında en az veba kadar bulaşmasından korkulan bir hastalık olmuştur. İnsandan insana bulaştığı düşüncesi temelde bir varsayımdır, zira henüz nasıl bulaştığı kanıtlanamamıştır. Hastalık eski dönemlerde miskin hastalığı olarak da adlandırılmıştır. Çağlar boyu çok korkulan bir hastalık olan cüzzam, birçok yazıya ve sinema yapıtına da konu olmuştur.
Diapheromeridae
Diapheromeridae, Phasmida takımına bağlı bir hayvan familyasıdır.
Cüzzam
Tanı
Hastalık nedeni olan basil 1873 yılında Gerhard Armauer Hansen tarafından tanımlanmıştır. Hansen basili bazı özellikleri bakımından verem hastalığının nedeni olan Koch basiline benzemektedir. Doğada sadece insan vücudunda bulunabilen Hansen basilinin yapay ortamlarda kültürlenebilmesi mümkün olmamıştır. Basil, insan dışında yalnızca Güney Amerika'da yaşayan Armadillo ve bazı fare türlerinde hastalığa yol açabilmektedir. Hastalık etkeni bakteri vücuda girdikten sonra belirtilerin ortaya çıkması, bağışıklık sisteminin direncine göre 2 ile 20 yıl arası zaman alabilmektedir.
Cüzzamın bulaşma kaynağı sadece insandır. Basil hasta vücudundan dışarıya çeşitli yara salgıları ve özellikle burun salgısı ile çıkar ve etrafa yayılır. İnsanlar arasındaki bulaşmanın nasıl olduğu kesin olarak bilinmemekle beraber bunun daha çok sıkı temasla olduğu ve bu temasın uzun süre devamının gerekli bulunduğu düşünülmektedir. Çocuklara anne sütü ile geçebilmektedir. Hastalığa duyarlılık 3-5 yaşlarında daha fazladır.
Waitkera
Waitkera, Uloboridae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.
Cüzzam
Tanı
Hastalığın tanısı yalnızca mikroskobik incelemelere dayanır. Çünkü kültür besiyerlerinde üreyememektedir. Mikroskobik inceleme için burun mukozası kazınarak alınan madde Ehrlich Ziehl Neelsen yöntemi ile boyanarak incelenir. Küme ve demet halinde toplu kısmen serbest ya da hücre içinde olan basiller görülür. Ayrıca deri lezyonlarından biyopsi ile parça alınıp boyanarak incelenebilir. Alınan bu örneklerin bir kısmının üzerine; bir damla DOPA = (3-4 dihydroxphenylalanine) karıştırılır ve bakteriler Mycobacterium leprae ise siyahlaşma olur. Tanı için diğer bir işlem Histamin testidir. Sağlam ve hasta deriye iğne ile çizgi çizilerek histamin eriği damlatıldığı zaman sağlam deri reaksiyon verirken cüzzamlı deri tepki veremez.
Lepra (cüzzam) Türleri
Lepra hastalığı, vücudun direncine bağlı olarak birbirinden ayrılan iki ana tip ve iki ara tip olarak sınıflandırılır. Ana tipler Lepramatöz ve Tüberküloid tip, ara tipler ise Borderline ve İndetermine tiplerdir.
Lepramatöz Lepra (LL)
Cüzzamın en kötü tipidir. Vücut direnci tamamen hasarlıdır. Hastalık etkeni basiller çok sayıda ve etkindirler. Küçük, çok sayıda ve gövdede simetrik olarak yayılmış, sınırları keskin olmayan, parlak bakır kırmızısı renginde lekeler söz konusudur. Bu lekelerin olduğu deri bölgeleri zamanla duyu kayıplarına uğrarlar. Yüz, ense, memebaşı ve üreme organlarında yerleşen, "leprom" adı verilen sert açık kahverengi lekeler belirir. Yüze yerleştiklerinde arslan yüzü denilen yüz görünümünü ortaya çıkarırlar. Lepromlar ayrıca semer burun denilen burun çöküntüsüne, damak delinmesine, göz kapaklarının düşmesine, ses kısıklığına, parmakların kendiliğinden kopmasına da yol açarlar. Lepromlar iyileşecek olurlarsa mutlaka yerlerinde iz bırakırlar.
Bu tip cüzzamda sinirler görece daha az etkilenirler. Fakat iç organlardaki rahatsızlıklar daha sık görülür. Karaciğer tahrip olabilir, testisler etkilenerek kısırlık ortaya çıkabilir, kemikler etkilenerek derin kemik yıkımı gelişebilir, göz etkilenerek körlük ortaya çıkabilir.
Tüberküloid Lepra (TL)
Bu tür cüzzam çoğunlukla çevresel sinir sistemini etkiler. Yüz felci meydana gelebilir. El kaslarına gelen bazı sinirlerin felci sonucu pençe el görünümü ortaya çıkar. Duyu sinirlerinin felci sonucu ısı temas ve ağrı hislerinin ortadan kalkması söz konusudur. Terbezleri de çalışamadığından deride kuruluk giderek artar ve deri dökülmeye başlar. Bu sinirlerle ilgili belirtilerden başka deride dağınık olarak birkaç tane küçük leke bulunabilir.
Borderline Lepra (TB)
Lepramatöz ve Tüberküloit tipler arasında bir tiptir. Gelişim olarak iki tipten birisine daha yakın olur. Hangi tipe doğru gidiyorsa o tipin özellikleri daha belirgin olmaktadır.
İndetermine Lepra
Genellikle bir tek leke şeklinde kendisini gösterir. His bozukluğu da gösteren bu leke etrafa doğru yayılabilir veya ortası iyileşebilir.
Ağız boşluğu lezyonları (Leprotik stomatit)
Lepralı hastanın hücresel bağışıklık düzeyine göre beliren farklı tipleri arasında ağız boşluğunda en etkin olanı Lepromatöz lepra (LL)'dır. Burun boşluğunda kolonileşen basillerin etkisiyle burun kıkırdağı yıkımı, üstçene kesici dişlerde pembeleşme ve zamanla bu dişlerin kaybı ile hastalığa özgü granülomları içeren "Leprotik stomatit" en önemli bulgulardır. Ağız mukozasına özgü lezyonların çoğu üstçene ön bölge dişetlerindedir. Burun mukozasındaki etken üstçene orta keisici dişlerin periodonsiyumu aracılığıyla, önce dişetine sonra da ağız boşluğuna ulaşır. Dişetinde oluşan tablo, kronik hiperplastik gingivitis niteliklerini taşır ve "leprotik gingivitis" olarak tanımlanır. Bu bölgedeki infiltrasyon ortadaki kesici dişlerin sallanmasına ve dökülmesine neden olur. Üstçene ön bölgeden başlayan dişeti infiltrasyonu sert damağa doğru yayılabilir. Sert damakta oluşan granülomlar engebeler oluşturur (leprom), yumuşak damağa ve küçük dile (uvula) dek genişleyebilir. Yanak ve dil lezyonları seyrektir. Bu alanlardan alınan bir doku örneğinin mikroskopik incelemesinde, sitoplazmaları basillerle dolu makrofaj kümeleri saptanır.
Korunma ve Tedavi
Günümüzde cüzzam korkulacak bir hastalık olmaktan çıkmıştır. Tanı koyulduğunda tedavisi kesin olarak yapılabilmektedir. Birçok hastalıkta olduğu gibi erken tanı önemlidir. Erken tanı yapıldığı durumlarda hiçbir kalıcı sakatlık oluşmadan tedavi mümkündür.
Tedavi bakterinin duyarlı olduğu antibiyotikler ile yapılır. Dapsone (diaminodipheynlsulfone, DSS), sulfonlar, rifampisin ve ethionamid gibi ilaçlar kullanılabilir.
Hastalık yetişkinlere bulaşmaz. Ancak hastalara yakın çevredeki çocukların hastalıktan korunması düşünülebilir. Bunun için BCG aşılamaları ve 2 yaşından küçüklere haftada 5 mg ve 2 yaştan büyüklere de haftada 10 mg Dapsone adlı ilaç verilebilir. Çocukların hastalık olan çevreden uzaklaştırılmaları en uygun tedbirdir.
Sulley Muniru
Sulley Muniru (d. 25 Ekim 1992), Dinamo Minsk takımında orta saha pozisyonunda görev yapan Ganalı futbolcudur.
Cüzzam
Korunma ve Tedavi
Cüzzam, ihbarı zorunlu bir hastalık olup, tedavi devlet eliyle ve ücret alınmadan yapılmaktadır. Cüzzamın tıbbi tedavisi kadar cerrahi tedavisi, fizik ve psikiyatrik tedavisi de çok önemlidir.
Türkiye'de 2002 yılı rakamlarına göre 2500 lepralı hasta bulunmaktadır. Hastalığa Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde daha sık rastlanmaktadır.
Sulley Muniru
Kulüp takımları kariyeri
Profesyonel kariyerine 2013 yılında CFR Cluj kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Steaua București, Tondela ve Yeni Malatyaspor kulüplerinde oynadı.
Tüysüz Çin köpeği
Tüysüz Çin köpeği veya sorguçlu Çin köpeği (İngilizce: Chinese crested); kökeni tarih öncesi dönemlere dayanan; vücudu tüysüz, kafası, ayakları (çorapları) ve kuyruğu tüylü bir süs köpeği ırkı. Tüylü olanları "ponpon" olarak adlandırılır. Genellikle tüylü (ponpon) olarak doğarlar. Afrika'da ortaya çıktığı, Çinli tüccarlar tarafından dünyaya yayıldığı düşünülmektedir. Tüysüzlüğe neden olan gen baskın ve ölümcüldür. İki baskın gene sahip olan enikler ölü doğarlar. İki çekinik gene sahip olanlar tüylü (ponpon) olarak doğarlar. Ponponlar farklı bir tür değildir.
Tüysüz Çin köpekleri; ince, nazik yapılı, 28–33 cm boyunda ve 2-4,5 kg'lık köpeklerdir. Tüyleri ve derileri çeşitli renklerde veya benekli olabilir. Tüysüz olanlar güneşten ve soğuktan sakınılmalıdır. Sevecen ve oyunbaz bir köpek türüdür.
Devlet
Devlet, toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasal bakımdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu tüzel varlıktır. Devlet siyasal bir birliktir. Bunun için her şeyden önce devleti kuran bireyler arasında kültürel bir birlik lazımdır. Ancak kültürel birlik devletin yaşaması için yeterli değildir. Tarihte görülen birçok iç savaş, kültürel birliğin devlet kurulmasında yeterli olmadığını göstermektedir. Amerikan iç savaşının anayasal düzenin kurulmasının ne kadar gerekli olduğunu ortaya koyması ve savaş kültürü yerine hukuk devlet ilişkisinin kavranması açısından önemi büyüktür.
Bütün toplumlar, bir devletin varlığı ile nitelenmezler. Avcı ve toplayıcı kültürler ve küçük tarım toplumlarında devlet kurumları yoktur. Devletin doğuşu, insanlık tarihindeki ayırıcı bir geçişi göstermektedir, çünkü devlet oluşumunda söz konusu olan politik gücün merkezîleşmesi, toplumsal değişim süreçlerinde yeni dinamikleri ortaya çıkarır.