cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cabo Verde Airlines
Tarihçe
Cabo Verde Havayolları 1958'de kuruldu. Temmuz 1975'te, Cape Verde'nin bağımsızlığını takiben, havayolu bayrak taşıyıcı olarak belirlendi ve 1983'te halka açık (devlete ait) bir şirket oldu. Havayolu eskiden TACV idi ve logosu, havayolu tarafından sunulan iç hatlar arası uçuşların sayısını temsil eden yedi satırlı mavi bir kanat içeriyordu. 1984 yılına kadar yerleşik 9 adadan 8'ine hizmet etti. Esperadinha Havaalanı ve Agostinho Neto Havaalanı gibi ülkenin diğer bazı havalimanlarında kabul edilemez güvenlik standartları, bu adalara uçuşların iptal edilmesine yol açtı. Daha sonra Brava havaalanı 2003'te ve Santo Antão 2007'de kapandı. Avrupa uçuşları 1985 yılında Lizbon'un ilk Avrupa varış noktası olmasıyla başladı. Yine o yıl, havayolu LAM Mozambique Airlines tarafından sağlanan bir McDonnell Douglas DC-10 kullanarak Boston, Massachusetts, ABD'ye hizmet vermeye başladı. 1996 yılında Cabo Verde Havayolları ilk Boeing 757-200'ünü doğrudan Seattle'daki Boeing fabrikasından aldı ve "Cape Verde Havayolları'nın gururu ve neşesi" olarak kabul edildi ve B.Leza adı verildi. Cabo Verde Havayolları B.Leza (D4-CBG tescili) ile kendi uçağı ve mürettebatı ile Avrupa'ya uçmaya başladı. Cabo Verde Havayolları, Cabo Verde Express'in faaliyete geçtiği 1998 yılına kadar ülkenin tek havayoluydu. 2004 yılına kadar tüm dış hat uçuşları Sal'daydı. 2004 yılında, başka bir Boeing 757-200 Emigranti (kayıt D4-CBP) Cabo Verde Airlines filosuna katıldı. Birkaç yıl boyunca, iki Boeing 757, Cabo Verde Havayolları'nın tüm uluslararası rotalarında hizmet verdi.
Haziran 2015'te Recife ve Providence, Rhode Island olmak üzere 2 yeni rota eklendi.
Ağustos 2017'de Cape Verde hükûmeti, Icelandair Grubu'nun bir parçası olan Loftleidir Icelandic ile Cabo Verde Havayolları yönetimini İzlanda grubuna çeviren bir anlaşma imzaladı. Yeni yönetim, Praia Uluslararası Havaalanı'ndaki merkeze son verdi ve havayolunun merkezini Amílcar Cabral Uluslararası Havaalanı'na taşıdı. Amerika, Avrupa ve Afrika'ya hizmet veren yeni merkez oldu.
5 Kasım 2017'de Icelandair, ilk Boeing 757-200'ü mevcut rotaları güçlendirmek ve Lizbon'a Fortaleza ve Recife'ye günlük uçuşlar yapmak için kullanılan havayoluna transfer etti.
Mayıs 2018'de havayolu, ulusal bayrak taşıyıcısının ülkesiyle bağlantısını güçlendirmek için Cabo Verde Airlines olarak yeniden markalaşacağını duyurdu. Cabo Verde Havayolları, Salvador da Bahia, Milano, Paris, Lizbon ve Roma'ya giden yeni rotalarla ülkenin dünyayla bağlantısını artırdı. Taşıyıcı ayrıca Recife ve Fortaleza uçuşlarını da artırdı. Loftleidir, havayoluna iki adet B757-200s wet leasing yapmaktadır.
1 Mart 2019'da Loftleidir (İzlandalı bir havayolu), ağır borçlu Cabo Verde havayolları için 1,3 milyon euro (veya hisselerin %51'i) ödeyerek Cabo Verde havayollarının çoğunluk sahibi haline geldi. Kısa süre sonra, yeni sahibi (Loftleidir) Cabo Verde havayollarına yeni bir CEO atadı. Porto Alegre, Lagos ve Washington DC dahil olmak üzere yeni destinasyonlar tanıtıldı.
Mevcut filo
Aralık 2020 itibarıyla:
Hasan İpek
Hasan İpek (d. 1959, Karabük), Türk bürokrat.
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 1982 yılında mezun olmuştur. İnebolu, Cide, Koyulhisar, Aralık ilçelerinde kaymakamlık, İzmir, Kütahya ve Burdur illerinde vali yardımcılığı görevlerinde bulunmuştur. Kaymakamlık mesleğine başladıktan sonra 1 yıl süreyle İngiltere de eğitim gördü. NATO uzmanlığı yaptı. Japonya da afet yönetimi eğitimleri aldı. 17 Ağustos 1999 Marmara ve 12 Kasım 1999 Düzce depremlerinde İçişleri Bakanlığı Kriz Merkezi başkanlığı görevlerini icra etti. İçişleri Bakanlığı Sivil Savunma Genel Müdürlüğü Daire Başkanlığı yaptı.
İçişleri Bakanlığı Sivil savunma Genel Müdürlüğü Daire Başkanlığı yapmıştır. 2003-2009 yılları arasında Başbakanlık Türkiye Acil Durum Yönetimi Genel Müdürlüğü, 2009-2010 yıllarında Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının kurucu başkanlığını yapmıştır. Başbakanlık Müşaviri görevindeyken 17 Ağustos 2011 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile Bayburt Valiliği görevine atanmıştır. 2 Ağustos 2013 tarih ve 2013/5197 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Şırnak Valiliğine atanmıştır. 16 Şubat 2015 tarih ve 2015/7295 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla Merkez Valisi olarak atanmıştır.
10 Eylül 2016 tarihine kadar görevini sürdüren İpek, 7 Eylül 2016 tarih ve 9158 sayılı kararname ile Sinop Valiliği'ne atandı.
Milena Rakocević
Milena Rakocević (Sırp Kiril alfabesi: Милена Ракочевић) şu anda New York'ta yaşayan bir Sırp moda fotoğrafçısıdır.
Biyografi
Rakocevic, şarkıcı Jelena Karleuša, Ksenija Mijatović, Ana Nikolić, ve Nataša Bekvalac, gibi Sırp ünlülerin yanı sıra televizyon sunucusu Ana Mitić'in fotoğraflarını çekti.
Rakocević, Belgrad Üniversitesi Sanat Akademisi'nde fotoğrafçılık eğitimi aldı ve 2005 yılında mezun oldu. Fotoğrafçının annesi, tanınmış bir Sırp moda tasarımcısı olan Verica Rakocević'tir. Rakocevic, Elle'nin Sırpça baskısı için annesinin giyim koleksiyonunu fotoğrafladı. Ablası iç mimar Elena Karaman Karić'dir.
Mehmet Güleryüz
Mehmet Güleryüz (d. 1938 İstanbul) Türk ressam, yazar ve tiyatro sanatçısı
Gürcü asıllı bir aileden gelmektedir. Günümüz ilköğretim düzeyindeki dönemin ilk ve orta öğrenimininin ardından, liseyi Saint Benoit Fransız Lisesi’nde tamamladı. 1958 yılında şimdiki adıyla Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi olan İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümüne uygulamalı yetenek sınavını kazanarak kaydını yaptırdı. Dört yıl boyunca gördüğü sanat eğitimini  bölümünün birincisi olarak 1966 yılında tamamladı. Bu dönemde resim eğitiminin yanı sıra tiyatro çalışmalarına da zaman ayırarak; oyunculuğunu geliştirdi ve profesyonel oyunculuğa 1963 yılında Asaf Çiğiltepe’nin yönetimindeki “Arena Tiyatrosu”nda başladı. Aynı yıl kişisel olan ve çoğunluk çalışmalarını desen oluşturan ilk sergisini de açtı.
Kazandığı devlet bursu ile resim ve Lithografie ihtisası yapmak üzere gittiği Paris’te Pont des Arts’daki  performansını geliştirerek ilk heykellerini yaptı. Taş baskı ve yüksek resim dallarında kendisini geliştirerek 1975 yılında yurda döndü. Beş yıl boyunca mezun olduğu akademinin resim bölümünde öğretim görevliliği yaptı. 1980 yılında New York'a gitmek üzere görevinden istifa etti. 1984 yılına kadar kaldığı New York'tan 1985 yılında istanbul’a geri dönerek 2000 yılına kadar kendi adını taşıyan atölyesinde sanat eğitimi dersleri verdi. Bu arada, 1986’da Kalın adlı sanat dergisinin yayımını gerçekleştirdi. 1988’de yirmi beş yıllık birikimini Galeri Nev Sanat Galerisi’nin girişimi ile metni, Nan Freman’a ait kitabı ile birlikte İstanbul’da ilk “Retrospektif” sergisini açtı. 1989’da üstlendiği Uluslararası Plastik Sanatlar Derneği kurucu başkanlığını1992 yılına kadar sürdürdü. 14 resimden oluşan “Karşı Rüzgâr” serisini 1991 yılında Ankara Shearaton Oteli için sürekli sergilenmek üzere gerçekleştiren sanatçı, 1992’de Polat Rönesans Oteli Lobisi için yedi modülden oluşan seriyi de tamamladı.
Süleyman Demirel'in Cumhurbaşkanlığı döneminde kendisinin de aralarında bulunduğu 89 kişiye verilen "Devlet Sanatçısı" unvanının iptali için danıştaya 1998 yılında başvurdu. İki yıl sonra, 2000 yılında kazanılan dava sonucunda unvanlar geri alındı.
Resimden taşan, heykele sığmayan imgeler diye bahseder Mehmet Güleryüz'ün Sanat anlayışından Levent Çalıkoğlu. Ve devamla:
''İMGENİN, gözümüzün önünden bir belirip bir kaybolan hayaletimsi varlığına, tutkulu bir şekilde direnen bir sanat anlayışı var Mehmet Güleryüz'ün. Şeffaf ve boyutsuz bir katman olarak düşüncede beliren ve ardından resimsel bir zemine akan imgenin ele avuca gelmeyen doğası onun çalışmalarının ana çıkış noktası. ister satıhsal bir düzlemde isterse de üç boyutlu bir gerçeklikte belirsin, onun imgeleri, olmayan bir mevcudiyetin görsele dönüşmesindeki zorluk ve tedirginlikten beslenir. Hafızada patlak veren imgenin görselleştirilmesiden doğan gerilim onu her zaman atik ve zinde tutar.'' der.
Sanatçı 2013 yılından beri Paris'te kendi sanat atölyesinde çalışmalarına devam etmektedir.
2000 UEFA Süper Kupası
2000 UEFA Süper Kupa yılda bir UEFA tarafından düzenlenmektedir. Kupanın finali bu yılda, II. Louis Stadyumu'nda gerçekleştirilmiştir. Kupa finalinde o yılın UEFA Şampiyonlar Ligi şampiyonu ile UEFA Kupası şampiyonu karşılaşmıştır. Kupaya uzanan taraf, uzatmalarda Mário Jardel'in attığı (altın) gol ile Galatasaray olmuştur.
İlk yarı
İlk yarıya Galatasaray başladı. Roberto Carlos sol kanattan geldi ve çektiği şut ortadaki Raúl González'in ayağına değdi. Top auta çıktı. Şut atışını Suat kullanırken Gheorghe Hagi'ye pas verdi. Hagi mükemmel bir şut attı ancak, Iker Casillas topu kurtardı. Okan, 2 futbolcudan da sıyrıldı ve topu Hasan Şaş'a verdi. Hakan Ünsal içeride tam şut atacakken, ceza sahasında düştü ve hakem penaltı verdi. Penaltıyı Jardel kullandı ve gole çevirdi. İlk yarı bu sonuçla bitti.
İkinci yarı
İkinci yarıya Real Madrid başladı. Roberto Carlos'a yapılan faul atışını kullandı ve Cláudio Taffarel topu kurtardı. Geremi Njitap, Galatasaray kalesinin içinde şut attı ve top çok az bir mesafeden auta çıktı. Sol taraftan Savio, orta atmak için gelse de Suat araya girip bu hareketi engelledi. Ancak hakem Real Madrid'e Galatasaray'ın elle oynaması yüzünden penaltı verdi. Raul, 78. dakikada penaltıyı gole çevirerek durumu 1-1'e getirdi. Figo'nun şutu direkten döndü.
Nanna Heitmann
Nanna Heitmann (d. 1994) şu anda Moskova'da yaşayan bir Alman-Rus belgesel fotoğrafçısıdır. 2019 yılında Magnum Photos'a aday olarak katıldı.
Hayatı ve kariyeri
Heitmann, Almanya'nın Ulm şehrinde doğdu ve Almanya'da büyüdü. Annesi Moskovalı ve onunla her zaman Rusça konuşurdu. Heitmann, Almanya'daki Hannover Üniversitesi'nde foto muhabirliği ve belgesel fotoğrafçılığı okudu. 2019 yılında Magnum Photos'a aday olarak katıldı.
"Hiding from Baba Yaga" serisi için Heitmann, Moğolistan'dan tüm Sibirya'ya ve Arktik Okyanusu'na akan Yenisey nehrinin güney bölgelerini fotoğrafladı. Rotası boyunca Rusya'nın en soğuk bölgelerinden bazılarında yaşayan bireyleri ve toplulukları fotoğrafladı. Weg vom Fenster (Pencereden Geçti) dizisi, Almanya'nın faal olan son kömür madeninde çalışan Bergwerk Prosper-Haniel'de geçmektedir.
Heitmann'ın kişisel çalışmaları National Geographic, Time, Le Monde, de Volkskrant, ve Stern dergilerinde yayınlandı. The New York Times, Time, The Washington Post,  Stern dergisi, ve The Seattle Times için çalıştı.
Cerzeto
, İtalya'nın Calabria bölgesine bağlı Cosenza ilinde bulunan bir komündür.
Dolorian (albüm)
Dolorian Fin doom metal grubu Dolorian'ın ikinci stüdyo albümü. 2000 yılının Haziran ayında Tico-Tico stüdyosundaki 64 saatlik bir çalışmanın ardından kaydı tamamlandı ve 2001 yılında Wounded Love Records etiketiyle piyasaya sürüldü.
Louis Rostollan
Louis Rostollan (d. 1 Ocak 1936, Château-Gombert - ö. 13 Kasım 2020, Château-Gombert, Marsilya), Fransız profesyonel yol bisiklet yarışçısı.
Micaria zonsteini
Micaria zonsteini, Micaria cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Louis Rostollan
Yaşamı
Rostollan 1 Ocak 1936'da Château-Gombert, Marsilya'da doğdu. 1958'de başladığı bisiklet yarışı kariyerini 1967 yılına kadar sürdürdü. 1958'de katıldığı Critérium du Dauphiné ile 1960 ve 1961'de katıldığı Romandi Bisiklet Turu'nu kazandı.
Ölümü
Rostollan 13 Kasım 2020'de doğum yeri Château-Gombert, Marsilya, Fransa'da geçirdiği akciğer hastalığı sonrasında 84 yaşında öldü.
Micaria yushuensis
Micaria yushuensis, Micaria cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Nizârî-İsmaili Devleti
Nizârî-İsmaili Devleti (1090-1256/1258) — Hasan Sabbah tarafından kurulan ve 1256/1258 yıllarına kadar var olmuş İsmaili-Nizari-Batıni teokratik devleti.
İbrahim Tatlıses
İbrahim Tatlıses (d. 1 Ocak 1952, Şanlıurfa) ya da asıl adıyla İbrahim Tatlı, Türk şarkıcı, yapımcı, oyuncu, yönetmen, televizyon programcısı, iş insanı. İbrahim Tatlıses, müzik kariyerinin dışında, gıda, inşaat ve arama kurtarma sektörlerine de çeşitli yatırımlar yapmıştır. Ayağında Kundura türküsü ile ünlenen Tatlıses, günümüze kadar otuzdan fazla albüm çıkardı, birçok filmde oyuncu ve yönetmen olarak görev aldı ve bu sene 20. yılı olan İbo Show'da sunuculuk yapmıştır. Tatlıses, Türkiye'nin yanı sıra Yunanistan ile Orta Doğu'da da tanınmaktadır. Türkiye'de lakabı İmparator'dur.
Müzik, televizyon ve sinemanın yanında İbrahim Tatlıses'in gıda, turizm, inşaat, iletişim (TV kanalı, radyo istasyonu), ulaşım gibi birçok alanda yatırımı bulunmaktadır. 14 Mart 2011 tarihinde program çıkışı uğradığı silahlı saldırıdan ağır yaralı olarak kurtuldu.
Çocukluğu ve sesinin keşfedilişi
Tatlıses doğduğunda babası cezaevinde bulunmaktaydı. Hiçbir zaman okula gitmemiştir. Daha sonra neden okuyamadığı sorulduğunda Urfa'da sanki Oxford vardı da biz mi gitmedik yanıtını vermiştir. Çocuk yaşlarda çalışmaya başlamıştır; su satmış, çığırtkanlık yapmıştır."Çocuktum. 20 kuruş fazla kazanmak için sinemalarda 'Haydi buz gibi su' diye bağırarak su satıyordum. Bir gün koltukta oturan bir adam birden yerinden kalktı. 'Sus ulan eşek, seni mi dinleyeceğiz' diye suratıma 4 tokat attı. Ve o yediğim tokatlar beni buralara kadar getirdi."
- İbrahim Tatlıses
İnşaatlarda soğuk demir ustalığı yapmıştır. İnşaatta türkü söylerken Adanalı bir sinemacı tarafından keşfedildi. İlk başlarda Adana'da daha sonra Ankara'ya gelerek burada gazinolarda, pavyonlarda sahne aldı. 1974'te Ankara'daki Kınalı Pavyon'da söylediği "Ayağında Kundura" ile ünlenerek önce Ankara Radyosu'na, sonra da bir yılbaşı gecesi televizyona çıktı. 70'li yılların ortalarına doğru İstanbul'a geçerek burada sahne almaya başlamıştır. Burada, kendisine soyadını veren müzisyen Yılmaz Tatlıses ile tanıştı.
Müzik kariyeri
"Kara Kız" ile "Beni Yakma Gel Sevdiğim" adlarında 45'likler ile müzik dünyasına giriş yaptı. 30 Haziran 1976 tarihinde dışarıdan bitirdiği ilkokulun diplomasını Kilis'teki Kartalbey İlkokulu'ndan almıştır. 1978 yılında Ayağında Kundura-Ceylan filmiyle sinema sektörüne giriş yaptı. 1979 yılında Kara Yazma filminde Perihan Savaş ile rol almıştır. 1983'te Derya Tuna ile Günah filminde oynadı. İbrahim Tatlıses 1984 yılında İzmir Fuarı'nda Ekici Över Gazinosu'nda dönemin ünlü starları Gülden Karaböcek, Barış Manço, Belkıs Akkale, Arif Sağ, Sezer Güvenirgil, Beş Yıl Önce On Yıl Sonra Grubu ve Atilla Arcan ile birlikte aynı sahneyi paylaştı. 1985 yılında İbrahim Tatlıses yönetmenliğini üstlendiği, "Mavi Mavi" adlı sinema filminde Hülya Avşar ile birlikte başrolleri paylaştı. 1987'de İdobay Müzik'i kurdu. 90'larda ünü, Yunanistan ve Orta Doğu'ya kadar genişledi. İbrahim Tatlıses aynı zamanda yönetmen, oyuncu, senarist, söz yazarı, köşe yazarı, besteci, programcı ve şarkıcı kimliğiyle de tanınmıştır. İbrahim Tatlıses'in sahip olduğu şirketler; gıda, film, yapım, turizm, havacılık ve yayıncılık grubu dallarında faaliyetlerini sürdürmektedir.
10 Mart 2008 tarihinde Neden adlı albümünü Mayıs 2009 da ise Yağmurla Gelen Kadın adlı albümünü piyasaya sürmüştür. Ayrıca bu albümde çok konuşulan ve tartışılan "Şemmame" adlı Kürtçe türkü de bulunmaktadır. 2009'da yıllarca söz ve beste aldığı sanatçı Yıldız Tilbe ile müzikal olarak tüm bağını kopardığını açıklamıştır. 2010 yılında son albümü Hani Gelecektin'i piyasaya çıkardı. 2021 yılında İbrahim Tatlıses, 11 yıl aradan sonra "Gelmesin" adlı yeni şarkısıyla müzikseverlerle buluştu. Söz ve müziği Sema Nur Kaplan'a aranjesi Ceyhun Çelikten'e ait single 16 Nisan 2021'de Poll Production by Polat Yağcı etiketiyle dijital platformlarda yayınlandı.
23 Eylül 2021 tarihinde İbrahim Tatlıses 12 yıl aradan sonra İstanbul Kuruçeşme'de konser verdi. Kuruçeşme Açıkhava Sahnesi'nde ki konserde Tatlıses'i, Gülben Ergen, Şafak Sezer, Aydemir Akbaş, Dilan Çıtak, Levent Dörter, Ayşegül Yıldız gibi ünlü isimler yalnız bırakmadı. Kızları Dilan Çıtak ve Elif Ada, Tatlıses'i ilk kez sahnede izledi. Sahneye çıktığı ilk anda duygusal anlar yaşayan Tatlıses, konseri kendisine çıkmış bir milli piyango olarak tanımladı ve "Allah, 'Yürü ya kulum' derse, kimse ona 'Dur' diyemez. Her şey de Allah'tan gelir. Sizleri seviyorum, sayıyorum. Mutluyum." dedi.
İş hayatı
İbrahim Tatlıses, müzik kariyerinin yanında, gıda, inşaat ve seyahat sektörlerine girerek çeşitli yatırımlar yapmıştır. Bunlardan "Tatlıses Çiğköfte" hâlen faaliyet göstermektedir. Tatlıses TV, İbrahim Tatlıses'e ait müzik kanalıdır. Sonrasında Türksat'tan çıkmıştır. Yayın yeri ve stüdyoları Seyrantepede'dir. Kendisine ait Uplink ile Türksat uydusuna çıkmıştır. Tatlıses TV'de Türkçe müzik ağırlıklı yayın yapıldığı gibi aktüalite, magazin, şehir rehberi, talk showlar, siyaset programı gibi programlar da yayınlanmıştır. D-Smart platformundan, Türksat 2A uydusundan yayın yapmıştır. Bir dönem Digiturk, Kablo TV'de ve karasal yayın yapmıştır. Borçlarını ödeyememesi nedeniyle 5 Eylül 2014 tarihinde yayın hayatına son vermiştir.
Siyaset hayatı
İbrahim Tatlıses, 1991 Türkiye genel seçimlerinde Şanlıurfa 1. bölge milletvekilliği için bağımsız aday olmuş, seçilememiştir. 22 Temmuz 2007 tarihinde yapılan milletvekili genel seçimlerinde Genç Parti'den İstanbul 3. Bölge 1. sıradan milletvekili adayı olmuş, partisi barajı aşamayınca milletvekili seçilememiştir.
Tatlıses 2011 Türkiye genel seçimlerinde önce Adalet ve Kalkınma Partisi'ne adaylık başvurusunda bulunmuş ancak bu partiden aday gösterilmemiştir. İbrahim Tatlıses bu seçimlerde Şanlıurfa'dan bağımsız milletvekili adayı olmuş fakat sonradan adaylığını geri çekmiştir.
İbrahim Tatlıses 2015 seçimlerinde de memleketi Şanlıurfa'dan AK Parti'ye milletvekili aday adaylığı başvurusu yaptı fakat seçilemedi.
İbrahim Tatlıses, 24 Haziran 2018 tarihinde yapılacak seçimler için AK Parti’den 2. kez milletvekili aday adayı olmak için başvuru yapmıştır fakat tekrar aday olarak gösterilmemiştir. AK Parti İzmir'den milletvekili aday listesinden 7. sırada gösterilmesini reddettiği ve bu nedenle aday olmadığı öğrenilmiştir.
Kürt meselesi
1980'lerde hükûmet, Kürtçe kullanımını yasaklamıştı; Aralık 1986'da İsveç'teki bir konserde Kürtçe halk şarkıları söyledi ve böylelikle ayrılıkçı propaganda yaptığı gerekçesiyle yargılandı, ancak 1987'de suçlu bulunmadı. Pişmanlık gösterdikten sonra suçlama reddedildi. 1988 yılında, iş insanı Mehmet Yılmaz tarafından Uşak'ta düzenlenen bir kültür festivalinde bir Kürt halk şarkısı söylemesi istendi, ancak Ben bir Kürt'üm ama yasalar Kürtçe şarkı söylememi yasaklıyor diyerek reddetti. Bunun için 19 Eylül 1988'de suçlandı.
1994 yılında, Türk gerilla örgütlerinin İbrahim Tatlıses, İdris Özbir, Halis Toprak ve Necdet Ulucan da dahil olmak üzere Kürt işadamlarını hedef aldığına dair kanıtlar vardı. 1998 yılında Tatlıses'in hükûmetle Kürdistan İşçi Partisi (PKK) arasında silahlı çatışma sırasında bir aracı olmayı teklif ettiği bildirildi. İranlı Kürt müzisyen Abdollah Alijani Ardeshir ile bir albüm kaydetti.
2018'de Afrin'deki Halk Koruma Birliklerine (YPG) karşı yapılan Zeytin Dalı Harekâtına destek verdi.
Evlilikleri ve Kadına Karşı Şiddet Suçlamaları
Derya Tuna ile olan 18 yıllık hayat arkadaşlığı Tatlıses'in dansöz Asena ile ilişkisinin ortaya çıkmasından sonra Derya Tuna tarafından bitirilmiştir. 6 Ocak 2003'te Asena şarkıcı ile ilişkisini bitirdiğini açıkladıktan sonra Tatlıses Show'un yapılacağı binaya girerken bacağından silahlı saldırıya uğramıştır ve Tatlıses gözaltına alınmıştır. Asena 2004 yılında Tatlıses'le ayrıldıktan sonra kendisine karşı Tatlıses tarafından azmettirilmiş kişilerce silahlı saldırılar olabileceğini söylemiştir. İlişkileri sırasınca Asena'nin Tatlıses tarafından şiddete maruz bırakıldığı ve bu yüzden çalışamadığı haberleri basına yansımıştır. Ayrıca Asena'nın havaalanında ve bir gece kulübünde Tatlıses tarafından şiddete maruz bırakıldığı haberleri çıkmıştır. Tatlıses Derya Tuna ve Asena ile gelgitli ilişkiler yaşarken aynı zamanda Ayşegül Yıldız'la da ilişki yaşamaya başlamıştır. Asena 2002'de Ayşegül Yıldız'a şiddet uygulamıştır ve "onu bir güzel dövdüm" demiştir. Bu kavganın ardından Tatlıses hayatındaki kadınlara "Ben hiçbirinizden vazgeçemiyorum, birlikte yaşayacaksınız." dediği iddia edilmiştir. Derya Tuna, Asena ve Ayşegül Yıldız arasında gel-gitler yaşayan ünlü türkücü üçüyle de ilişkisini sürdürdü. Ta ki Derya Tuna'nın 2002'de ilişkiyi bitirme kararına kadar. Ekim 2002'de sahnelere dönmeye hazırlanan Derya Tuna, ilk gecesinde Günay Restorant'ın önünde kameraların önünde saldırıya uğradı ve bacağından vuruldu. Asena ise 2003 yılında beraberliğini sonlandırdı. Ayrılık kararından kısa bir süre sonra da Asena da sağ bacağından vuruldu. Derya Tuna'yı vuran saldırgan ifadelerini değiştirmiş ve en son Tatlıses tarafından azmettirildiğini söylemiştir.
İbrahim Tatlıses, 27 Eylül 2011'de Ayşegül Yıldız'la hastanede evlendi. Çiftin nikâhını Şişli Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül kıyarken, Fatih Terim de nikâh şahidi oldu. 29 Kasım 2013 tarihinde Ayşegül Yıldız ile boşandı. İbrahim Tatlıses'in Ayşegül Yıldız ile olan evliliğinden Elif Ada isimli bir kızı var.
Işıl Çıtak'tan evlilik dışı olan kızı 1989 doğumlu Dilan Çıtak, 2013 yılında ortaya çıkmıştır. 2021 yılında Gülçin Karakaya ile evlenmiştir. 1 Mayıs 2021 tarihinde yayınlanan İbo Show programında Gülçin Karakaya ile evlendiklerini açıklayan İbrahim Tatlıses, Hürriyet'ten İsmail Bayrak'a yaptığı açıklamada, “Resmi nikâh yok, bizimki gönül evliliği” demiştir.
Silahlı saldırıya uğraması ve tedavi süreci
14 Mart 2011 gecesi Beyaz TV'de yayınlanan İbo Show programı çıkışında Maslak'ta uzun namlulu silahla açılan ateş sonucu kafasından yaralandı. Akabinde hastaneye kaldırılan Tatlıses, 6 saat süren ameliyat sonucu yoğun bakım ünitesine bağlandı. Doktorlar tarafından yapılan resmî açıklama şöyleydi; "Sanatçının hayatî tehlikesi var ama ilk başladığımız noktaya göre daha az." Saldırıda İbrahim Tatlıses'in asistanı Damla Buket Çakıcı da yaralanmıştır. Gri renkli Fiat Linea marka arabadan yapıldığı öğrenilen saldırı hakkında geniş çaplı bir soruşturma başlatılmış, 16 Mart 2011 tarihi itibarıyla araç bulunmuştur. Suikastın bir numaralı zanlısı Abdullah Uçmak yakalanmıştır.
İki hafta boyunca Acıbadem Maslak Hastanesi'nde yoğun bakımda kalan sanatçı, 28 Mart 2011 günü doktorlarının yaptığı açıklamaya göre yoğun bakımdan çıkarılmıştır, böylece hayati tehlikesi ortadan kalkmıştır. 6 Nisan 2011 tarihi itibarıyla ailesi tedavilerin Almanya da sürdürülmesi isteği ile Tatlıses'i Türkiye Cumhuriyeti'ne ait uçakla Almanya'ya götürmüşlerdir.  Sonraki yıllarda Miami, Florida, Amerika Birleşik Devletleri'nde dünyada en iyiler arasında bulunan Amerikalı beyin cerrahları tarafından tıbbi beyin operasyonu yapıldı.
Yurt dışı
İsrailli şarkıcı Noa Kirel, Tatlıses'in "Aramam" adlı şarkısının melodisini "Pauch" adlı şarkısında sample olarak kullandı ve şarkı YouTube'da 32 milyon izlenmeye ulaştı.  Yine aynı şarkının melodisi Lübnanlı şarkıcı Wael Kfoury'nin "Belgharam" şarkısında kullanıldı ve şarkı YouTube'da 43 milyon izlenmeye ulaştı. Suriyeli şarkıcı Nassif Zeytoun, "Mannou Sharet" adlı şarkısında Tatlıses'in "Nankör Kedi" şarkısının müziğini kullandı ve şarkı 60 milyon izlenmeye ulaştı. Lübnanlı şarkıcı Elissa, "Nefsi Aollo" adlı şarkısında Tatlıses'in "Haydi Söyle" şarkısının müziğini kullandı ve şarkı YouTube'da 88 milyon izlenmeye ulaştı. O Ses İsrail’de Sapir Saban adlı yarışmacı final bölümünde “Haydi Söyle” şarkısını Türkçe olarak söyleyerek birincilik kazandı. Tunus halk ezgisi "Sidi Mansour" Tatlıses tarafından 1999 yılında "Mavişim" olarak seslendirildi. Tatlıses'in Leylim Ley adlı şarkısı 2006 yılında Tunuslu şarkıcı Saber El Robaii tarafından Ya Lilla adıyla seslendirildi. Lübnanlı şarkıcı Fadel Chaker 2006 çıkışlı Allah A3lam adlı şarkısında Tatlıses'in Usta adlı şarkısının müziğini kullandı. 1979 yılında Lübnanlı şarkıcı Samira Toufic tarafından "Asmar" adıyla söylenen Türkçesi "Esmerin Adı Oya" adlı şarkı Tatlıses tarafından 1988 yılında albümüne konulmuştur. Şarkı ayrıca Kürtçe "Yara Mina Bedewe" ve Ermenice "Gançum Em Ari Ari" olarak da söylenmiştir.
Şarkıları Türkçeleştirme
Yazar Nevzat Çelik Tatlıses'in Mavi Mavi şarkısının sözlerinin annesi Fahriye Çelik'e ait olduğunu iddia etmiştir. İddiasına göre annesi Dedeman'da çalışırken elinden şiir defterini alan Tatlıses, sonrasında şarkısını söylemiş, filmini yapmıştır. Kürt müzik grubu Agirê Jiyan, kendileri tarafından derlenen “Şemamê” isimli Kürtçe halk ezgisinin sözlerini izinsiz değiştirerek yorumladığı iddiasıyla İbrahim Tatlıses hakkında dava açmıştır. Şiwan Perwer’in eseri olan Canê Canê Tatlıses tarafından “Caney Caney” olarak; “Mumik” adlı eseri de “Bir Mumdur İki Mumdur” olarak; “Lorke Lorke” de İbrahim Tatlıses tarafından aynı adla yorumlanmıştır. Perwer’in “Di dinê de sê tişt hene” adlı parçası da İbrahim Tatlıses tarafından “Bu dünyada üç şey vardır” olarak; “Lawo destê min berde” adlı parça da “Makaram sarı bağlar” olarak yorumlandı. Yine Perwer'e ait olduğu iddia edilen “Lê Dotmam” adlı eseri de Tatlıses “Ben yetim, Ben öksüz” olarak yorumladı. Tatlıses Kerkük bölgesine ait birçok Türkmence ve Kürtçe şarkıyı yeniden Türkçe olarak yorumlamıştır.
45'likler
Tatlıses Şah Plak'tan 3, Urfanın Sesi Plak'tan 3, Palandöken Plak'tan 8, Kartal Plak'tan 1, Ömer Plak'tan 4, Edessa Plak'tan 2, Türküola Müzik'ten 4 olmak üzere toplam 25 adet 45'lik plak çıkarmıştır.
Pio Marmaï
Pio Marmaï (d. 13 Haziran 1984; Strasbourg), Fransız oyuncu. 2008 yılında The First Day of the Rest of Your Life oynayarak oyunculuk kariyerine başladı. Özellikle İngiliz oyuncu Kristin Scott Thomas ile başrolü paylaştığı 2010 yapımı dram filmi In Your Hands ile başarı sağladı.
Atatürk, Söke
Atatürk, Aydın ilinin Söke ilçesine bağlı bir mahalledir.
Micaria yeniseica
Micaria yeniseica, Micaria cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Avusturya-Birleşik Krallık ilişkileri
Avusturya-Birleşik Krallık ilişkileri (veya Avusturya-İngiliz ilişkileri), Avusturya ile Birleşik Krallık arasındaki dış ilişkilerdir. Her iki ülke de Avrupa Konseyi üyesidir.
Tarihi
Avusturya İmparatorluğu ile İngiltere arasındaki ilişkiler, resmi ilişkilerin yalnızca 1799'da başlamasına rağmen, Orta Çağ'da kuruldu. İki ülke, Birinci Dünya Savaşı ve İkinci Dünya Savaşı sırasında düşmandı. Birleşik Krallık ve Avusturya'nın artık sıcak ilişkileri var. Avusturya Cumhurbaşkanı Franz Jonas, Mayıs 1966'da Birleşik Krallık'a bir devlet ziyareti gerçekleştirdi. Mayıs 1969'da Birleşik Krallık Kraliçesi II. Elizabeth, Avusturya'ya bir devlet ziyareti gerçekleştirdi.
2001 Birleşik Krallık Nüfus Sayımına göre, Birleşik Krallık'ta yaklaşık 20.000 Avusturya doğumlu insan yaşıyordu, bu gerçekte 1991'den bu yana yaklaşık %5'lik bir düşüşe karşılık, buna rağmen çok sayıda ancak bilinmeyen sayıda Avusturya kökenli İngiliz doğumlu insan da var.
Diploması
Avusturya'nın Birleşik Krallık Büyükelçisi Michael Zimmermann'dır ve Ağustos 2018'de göreve başlamıştır. İngiltere'nin Avusturya büyükelçisi, Ağustos 2016'da göreve gelen Leigh Turner'dır.
Ferihegy Tren İstasyonu
Ferihegy tren istasyonu, Budapeşte'nin güneydoğusunda yer alan, Macaristan Devlet Demiryolları'na ait bir tren istasyonudur. Bu istasyondan Budapeşte Ferenc Liszt Uluslararası Havalimanı'na ve Budapeşte şehir merkezindeki Nyugati İstasyonuna kadar tren seferleri yapılmaktadır. Gün boyunca 100'e yakın trenin sefer yaptığı bu hatta yolculuk, Budapeşte’nin ana tren istasyonlarından biri olan Nyugati'de son bulmaktadır. Bu istasyondan sadece banliyö trenleri değil, aynı zamanda Keleti'ye giden şehirler arası trenler de yolcu almaktadır. Bu trenler, güneydeki yerleşim bölgelerine uğradıktan sonra Budapeşte Nyugati'ye ulaşmaktadır.
Cellara
, İtalya'nın Calabria bölgesine bağlı Cosenza ilinde bulunan bir komündür.
Ana Kraš
Ana Kraš (d. 25 Temmuz 1984) New York'ta yaşayan Sırp doğumlu Amerikalı mobilya tasarımcısı, fotoğrafçı ve moda tasarımcısıdır. Bonbon Lamps ve Kopenhag Moda Haftası setleri için fotoğrafçılığı ve mayolarıyla tanınırlık kazandı.
İlk yılları
Sırbistan, Belgrad'da doğan Kraš, Belgrad'daki Sanat Üniversitesi'nde mobilya tasarımı okudu. Eğitiminin son yılında, Genç Balkan Tasarımcıları yarışmasını kazanarak İtalya'daki Milano Mobilya Fuarı'nda (Salone del Mobile) bir kontrplak sandalye Hug sergilemesine izin verildi. Jüriye başkanlık eden tasarımcı Konstantin Grcic ona bazı değerli tavsiyelerde bulunarak onu işinde daha özgür olmaya teşvik etti. Bir genç olarak, New York ve Paris'teki modelleme sözleşmelerini reddettikten sonra kısa bir süre Japonya'da modellik yaptı. 2013'te Manhattan'a yerleşmeden önce 2011'de Los Angeles'a taşındı.
Tasarımcılık
Kraš, NYC Tasarım haftasında, Paris'te Maison et Objet'te ve Viyana, Belgrad ve Budapeşte'deki tasarım haftalarında tasarımlarını sergiledi. Kras ilk önce el yapımı lambalarıyla, özellikle de moda endüstrisinden geri dönüştürülmüş ipliklerle yaptığı Bonbon Lambalarıyla dikkat çekti. 2019 yılında Kraš, mağazalarında satılmak üzere Bonbon Lambalarının bir versiyonunu üretmek için Danimarkalı HAY şirketi ile işbirliği yaptı.
AIM-9 Sidewinder
AIM-9 Sidewinder, pek çok modern jet tarafından kullanılan, ısı güdümlü, Amerikan havadan havaya muharebe füze sistemidir (AAM). Etkili bir patlayıcı başlığa ve kızılötesi yol gösterici sisteme sahiptir. Birim fiyatı 90.000 dolardır.
Türk Hava Kuvvetleri ve AIM-9
AIM-9 Sidewinder füzesi, Türk Hava Kuvvetleri envanterine ilk defa 1960'lı yıllarda girmiştir. Sidewinder'ın ilk modeli olan AIM-9B füzesi, o zamanların en gelişmiş uçakları olarak sayılan ve Türk Hava Kuvvetleri envanterine yeni giren F-5A ve F-104G uçaklarında kullanılmak üzere satın alınmışlardır. Daha sonra AIM-9P füzesi F-4 Phantom uçaklarının alınması sonucunda envantere girmiştir. AIM-9L/M Sidewinder füzesinin gelmesi ise F-16'ların seçilmesi ve filolarda görev başlamasıyla beraber gerçekleşmiştir. Türk F-16'ları L/M/S varyantlarındaki AIM-9 füzelerini modellerini taşımaktadır. Türk Hava Kuvvetleri envanterinde B modelinden 210, M modelinden 500, L modelinden 640, S modelinden 310 ve P modelinden de 750+ adet AIM-9 Sidewinder füzesi olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye ayrıca F-16C ve D modellerinde kullanılmak üzere F-16 CCIP kapsamında 35.7 milyon dolar maliyetle 127 adet AIM-9X ve 22 adet AIM-9X Captive eğitim füzesi satın almaktadır.
DALL-E
DALL-E (ya da DALL·E), 5 Ocak 2021'de OpenAI tarafından piyasa sürülen, metinsel tanımlardan görüntü oluşturan bir yapay zeka programıdır.
Adını ünlü ressam Salvador Dali ve WALL-E adlı animasyon robottan almıştır. Program, doğal dil girdilerini (örneğin "beşgen şekilli yeşil deri çanta" veya "üzgün bir kapibaranın izometrik görünümü") tanımlamak için GPT-3 modelinin 12 milyar parametreden oluşan sürümünü kullanır ve dil girdisine karşılık gelen görüntüyü oluşturur. Gerçekçi nesnelerin ("mavi çilek resimli vitray bir pencere") ve gerçekte var olmayan nesnelerin ("kirpi dokusuna sahip bir küp") görüntülerini oluşturabilir.
Tarihçe
DALL-E OpenAI tarafından 5 Ocak 2021'de piyasaya sürüldü. Nisan 2022'de OpenAI, çıktıdaki görselde basit değişiklikler yapılmasına olanak sağlayan düzenleyiciyle birlikte metin açıklamalarından daha gerçekçi görüntüler üretebileceğini iddia ederek DALL-E 2'yi duyurdu. Duyuru itibarıyla, yazılımın hala yapım aşamasında olduğu ve erişimin önceden seçilmiş beta kullanıcıları ile sınırlı olduğu açıklandı. Modelin, hiçbir insanın yapmayacağı hatalar da dahil olmak üzere hala ciddi hatalar yapabildiği belirtildi. DALL-E 2, "metin açıklamasından orijinal, gerçekçi görüntüler ve sanat oluşturabilen, kavramları, nitelikleri ve stilleri birleştirebilen" bir model olarak tanımlandı.
CLIP
DALL-E, CLIP (Contrastive Language-Image Pre-training) ile birlikte geliştirilmiş ve duyurulmuştur. Amacı, çıktıyı "anlamak ve sıralamak" olan ayrı bir modeldir. DALL-E'nin oluşturduğu görseller, herhangi bir girdi için en yüksek kaliteli görüntüleri sunan CLIP tarafından küratörlüğünü yapar.
Micaria xiningensis
Micaria xiningensis, Micaria cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
1605-1618 Lehistan-Rusya Savaşı
1605-1618 Lehistan-Rusya Savaşı 17. yüzyılda Lehistan-Litvanya Birliği ve bu birliğe bağlı derebeylerinin komutasındaki paralı askerlerin taht kavgası içinde iç savaş ortamına sürüklenmiş olan Rusya Çarlığı'nı istila etmesiyle başlayan savaştır. Bu dönem Rus tarihinde Karışıklık Dönemi olarak adlandırılmıştır. 1610-1617 yılları arasındaki İngria Savaşı döneminde savaşa İsveç İmparatorluğu da dahil olmuştur. Savaş sırasında çok sayıda tarafın farklı istekleri olmuştur. Küçük sınır değişikliğinden Rus Çarlığı tahtının ele geçirilmesine kadar çeşitli istekler gündeme getirilmiştir.
İsimlendirme
Savaş çok çeşitli isimlerle adlandırılsa da en yaygın olanı Lehistan-Rusya Savaşı'dır. Modern terminoloji olan Rusya eskiden kullanılan Moskova Knezliği tanımlamasının yerini almıştır. Polonya tarihçileri ise savaşı Birinci Dimitri Dönemi (1605-1606), İkinci Dimitri Dönemi (1607-1609) ve Lehistan-Moskova Savaşı (1609-1618) olarak ayırır. Rus tarihçiler ise savaşı da içine alacak şekilde bu döneme Karışıklık Dönemi adını vermiştir. Savaş genel olarak 17. yüzyıldaki Leh işgali veya müdahalesi olarak tanımlanır.
Savaşa giden dönem
16. yüzyılın sonunda ve 17. yüzyılın başlarında Rusya siyasi ve ekonomik bir kriz içindedir. Çar IV. İvan'ın 1584 yılında, oğlu Çareviç Dimitri İvanoviç'in ise 9 yaşında şüpheli bir biçimde 1591 yılında ölmesinin ardından tahta çıkabilmek için çok sayıda taraf mücadele etmeye başlar. IV. İvan'ın 1594-1598 yılları arasında Çar olan büyük oğlu I. Fyodor sadece kâğıt üzerinde iktidar olmuş, esas güç kardeşinin erkek kardeşi Boris Godunov'dadır. 1598 yılında iktidara doğrudan çıkan Godunov tahta çıkışıyla Rurik Hanedanı sona ermiş olur. Godunov'un saltanatı, iktidarının yasallığının sorgulanması ve Prens Dimitri'nin şüpheli ölümüyle gölgelenmiştir. Godunov iktidarına karşı olan muhalefeti püskürtse de sonlandıramamıştır. Saltanatının ilk yıllarında yaşanan Aşırı soğuklar sebebiyle 1601-1603 yılları arasında geniş çaplı kıtlık yaşanmıştır.
1600 yılında Moskova'ya diplomatik görevle gelen üst düzey Lehistan-Litvanya Birliği heyeti ile Rusya arasında müttefiklik teklifinde bulunur. Güçlü derebeyi Lew Sapieha önderliğindeki heyetin isteği belirli bir süre sonra Rusya'nın da ilhak edilmesini üstü kapalı olarak içermekteydi. Çar Boris Godunov teklifi reddederek sadece bölgesel barış antlaşması imzalayacaktır.
Kral III. Zygmunt Waza ve birliğe bağlı vasalları, Rusya'ya karşı ciddi bir işgal harekâtına kalkışamayacaklarını biliyorlardı. Birlik ordusu bu kadar büyük değildi, hazinede ilgili kaynak yoktu ve olası savaşın halk desteği bulunmuyordu. Ancak Rusya'daki durum kötüleştikçe durumdan faydalanmanın yollarını aramaya başlarlar. Bu sırada bazı Rus komutanların birlik yetkilileriyle temas ettiği de iddia edilir. Bazı boyarlar kişisel çıkar peşindeyken, diğerleri de saltanattaki iddialarını güçlendirme peşindedir.
İkinci işgal (1607-1609)
Yeni Çar IV. Vasili Dimitri'yi alaşağı etmesine rağmen durumu hiç de güçlü değildir. Ülkedeki güçlü Leh karşıtlığına rağmen iç savaş sona ermemiştir. Bu ortamda tahta ortak olarak yine Dimitri adında bir varis ortaya çıkmış ve tahtta hak iddia etmeye başlamıştır. Dimitri yine Lehistan-Litvanya Birliği'ne bağlı derebeylerince desteklenmiştir. Rus topraklarına doğru ilerleyen birlikler geçtikleri yerleri yağmalacak ve yeni çarın öncü birliklerini mağlup edeceklerdir. Bazı muharebelerde Rus birliklerine yenilse de ilerlemesini sürdüren II. Düzmece Dimitri, Karaçev ve Bryansk kentlerini ele geçirir. Lehler tarafından sürekli desteklenen II. Dimitri, 1608 yılı bahar aylarında Moskova kapılarına dayanır. Başkentin 12 km yakınlarındaki Tuşino'da güçlerini toplayan Dimitri'nin beraberinde 7 bin Leh, 10 bin Kazak ve 10 bin paralı asker olmak üzere büyük bir kuvvet vardır. Gittikçe güçlenen Dimitri artık Lehistan-Litvanya Birliği tarafından tehdit olarak görülmeye başlanır.
Lehistan galibiyetleri (1609-1610)
Lehistan topraklarında kendisine karşı başlatılan Zebrzydowski Ayaklanması ile mücadele eden III. Zygmunt Waza 1609 yılında ortaya çıkan yeni durumu lehine kullanır. Bu yıl Çar Vasili İsveç kralı IX. Karl ile ittifak yapınca Lehliler iç sorunlarını bir kenara koyarak ortak düşman olan Rusya'ya saldırmak için bir araya gelirler. Hem Rus hem de İsveç topraklarına yayılmayı planlayan Lehliler derhal harekete geçerler. Daha önce tüm kuvvetiyle Rus topraklarına saldırmayı tercih etmeyen III. Zygmunt Waza 1609 yılına gelindiğinde farklı şartların oluşmuş olduğunu görerek topyekûn işgal saldırısı başlatmaya karar verir.
Çok sayıda Leh asker ve derebeyi Dimitri saflarında Rusya'da savaşmaktayken savaşa III. Zygmunt Waza'nın doğrudan katılması Rus tahtını kendisi için istediğinin ortaya çıkmasına yol açar. Bu gelişme üzerine Dimitri'nin birlikleri Leh kralına geçecek ve Dimitri birlikleri önemsizleşecektir. III. Zygmunt'un çağrısına karşılık veren Hetman Stanisław Żółkiewski 29 Eylül 1609 tarihinde sınırı geçerek önemli bir Rus kenti olan ve 1514 yılında Litvanya'dan alınmış olan Smolensk'i kuşatır. Voyvoda Mihail Şein komutasındaki 1000 kadar asker tarafından savunulan karşısında 12 bin kişilik bir ordu bulur. Bu sayısal eşitsizliğe rağmen 1602 yılında iyi şekilde tahkim edilmiş olan şehir 20 ay kuşatmaya karşı koysa da sonunda el değiştirir.
IRIS-T
IRIS-T (Infra Red Imaging System Tail/Thrust Vector-Controlled) orta mesafeden havadan havaya taktik saldırı ve yerden havaya savunma füzesi. Yüksek 90 derecelik görüş dışı hedef takip yeteneği ve IHMDS ile olağanüstü angajman yeteneği, yüksek manevra ve hız, thrust vectoring ve 3. nesil IIR FPA teknolojisine sahip bir füzedir. Ön kanatçıksız yapısı ve arkaya doğru uzayan uzun blok kanatçığı ile göze çarpar. AIM-9 Sidewinder fırlatma yeteneğine sahip her uçak IRIS-T de taşıyabilir. 1980'lerde Almanya, İngiltere ile beraber ASRAAM projesinin içindeyken 1990'ların başında projeden ayrılmış ve IRIS-T üzerinde çalışmalara başlamıştır. 1995'te de Almanya (%46), İtalya (%19), İsveç (%18), Yunanistan (%13) Norveç ve Kanada (İkisi de sonradan ayrıldı) ortaklığında IRIS-T geliştirme programı ortaya çıkmıştır. İspanya'da 2003 yılında bu ortaklığa katılmıştır. IRIS-T, Alman ve İtalyan Eurofighter, İsveç Gripen, İspanya F-18 ve Yunanistan ile Norveç F-16'ları tarafından kullanılmaktadır.
1605-1618 Lehistan-Rusya Savaşı
Lehistan galibiyetleri (1609-1610)
Tüm Lehistan-Litvanya saldırıları başarılı olmaz. Hetman Jan Karol Chodkiewicz komutasındaki birlikler taarruzda başarısız olup maaşları alamayınca isyan eder ve komutanlarını Smolensk'e geri çekilmeye zorunda bırakır. Veliaht prens Władysław ordusuyla bölgeye gelince savaş bir anda şekilde değiştirir. 1610 yılında Pskov yağmalanacak ve İsveçle İngria Savaşı başlayacaktır. Savaşın sürmesine Leh tarafında iç sorunlar ertelense de tamamen kapanmamıştır. Zebrzydowski Ayaklanmasına katılan derebeyler hala III. Zygmunt'un devrilmesi gerektiğini düşünmektedir. En başından beri Rusya'nın işgaline muhalif olan derebeylerinden Żółkiewski, III. Zygmunt ile savaşın kapsamı ve yürütülme şekliyle ilgili çatışma yaşar. Żółkiewski Rusya gibi güçlü bir kuvvete karşı haksız bir işgal saldırısı yürütülmesine karşı çıkan geleneksel görüşü temsil ediyordu. Buna göre Rusya ile Litvanya örneğinde olduğu gibi gönüllü ve barışçıl bir birliği savunuyordu. Ancak III. Zygmunt buna karşı çıkıyor ve önerilen diplomatik yöntemlerin olası sonuçlarından olan Ortodoks inancına verilecek tavizleri reddediyordu.
IRIS-T
Tarihi
1980'lerde NATO ülkeleri, Amerika Birleşik Devletleri'nin AIM-7 Sparrow'un yerine orta menzilli havadan havaya füze geliştireceği, İngiltere ve Almanya'nın ise AIM-9 Sidewinder'ın yerine kısa menzilli havadan havaya füze geliştireceği konusunda bir Mutabakat Zaptı imzaladılar. ABD tasarımı AIM-120 AMRAAM olarak gelişirken, İngiliz-Alman tasarımı AIM-132 ASRAAM olarak gelişti.
1605-1618 Lehistan-Rusya Savaşı
Devam eden savaş (1611)
Moskova'da 1611 yılında yaşanan Leh garnizonuna karşı isyan Rus topraklarındaki Lehistan-Litvanya Birliği müdahalesine karşı direnişin önemli bir evresini oluşturur. Moskova halkının ilk saldırısı Lehliler tarafından püskürtülse de çıkan çatışamalarda başalyan yangın tüm şehri sarar. Temmuz ayına doğru Lehliler Kremlin'de kuşatma altında kalmış durumdadır. Bu sırada 1611 yılı ortalarına doğru özellikle Nijni Novgorod'da Leh karşıtı kamuoyu harekete geçer. Kentteki kasap loncasının önde gelenlerinden Kuzma Minin toplanan paraları iletmek ve bir gönüllü ordusu kurması için Prens Dimitri Pojarskiy ile görüşür. 1612 yılı Ocak ayında Lehistan askerlerinin bir bölümü maaşlarını alamadıkları gerekçesiyle ayaklanınca Ruslar güç kazanır. Moskova'da kuşatılmış bulunan Lehlileri kurtarmak için Chodkiewicz 9 bin kişilik kuvvetiyle Ruslara saldırsa da başarılı olamaz. Şehre desteğe gelen Rusların sayısının artmasıyla kuşatma sıkılaşır. Aç kalan Lehliler 6 Kasım 1612 günü Kremlin'i boşaltarak teslim olurlar. Ruslar Moskova'yı tekrar almalarına rağmen 20 aydır kuşatılan Smolensk 2 Haziran 1611 günü düşer. Smolensk'i uzun süre başarıyla savunan Mihail Borisoviç Şein esir alınır.
IRIS-T
Tarihi
Asraam'ın kökleri, Hawker Siddeley sraam'da gelişimin başladığı 1968 yılına kadar uzanıyor. Bu proje 1974 yılında üretim emri olmadan sona erdi. Bu çalışma, Almanların yeni bir arayıcı sağlaması ve İngiltere'nin kalan bileşenlerin çoğunu sağlamasıyla Birleşik Krallık-Alman çabası için tozunu aldı. Aradan geçen sürede, daha fazla menzil lehine yüksek manevra kabiliyetine olan ihtiyaç azaltıldı.
1605-1618 Lehistan-Rusya Savaşı
Suskunluk dönemi (1612-1617)
Smolensk'in düşüşünden sonra Lehistan-Rusya sınırı birkaç yıl boyunca görece olaysız kalsa da resmî bir ateşkes veya antlaşma imzalanmaış durumdadır. Moskova'yı elinde tutamadığından dolayı Lehistan parlamentosu konumundaki Sejm tarafından kıyasıya eleştirilen Zygmunt, sefer için kurulmuş olan ordu ve yeni bir askerî harekât için gerekli mali ödeneği alamaz. Maaşlarını alamayan askerler arasında küçük çaplı bir ayaklanma başlar ve 1612-1614 yılları arasında Lehistan-Litvanya kırsal topraklarını yağmalar. Ayaklanma 17 Mayıs 1614 günü yapılan Rohatyn Muharebesi sonunda bastırılmış olur. Ayaklanmanın lideri Jan Karwacki yakalanarak idam edilir. Bu dönemde Zygmunt'un arası Ukrayna'daki Kazakların topraklarına saldırması nedeniyle Osmanlı İmparatorluğu ile de bozuktur. Rusya ise Lehistan-Litvanya Birliğinin zayıflamasından faydalanamayacak durumda iç karışıklıklarla boğuşmaktadır. 21 Şubat 1613 günü Zemski Sobor adlı meclis 17 yaşındaki Mihail Romanov'u yeni çar olarak seçer. Yeni çar Moskova piskoposu ve çok sevilen bir boyar olan Fyodor Romanov'un oğludur. Oldukça güçlü bir boyar ailesi olan Romanovların aile ağacı Korkunç İvan'ın soyuna dayanmaktadır. Ancak buna rağmen yeni çarın çok sayıda düşmanı vardır. Diğer boyarlar tahtı kendileri için istemekte, İsveçliler müdahil olmaya çalışmaktadır. İki ülkenin de güçsüzlüğünden faydalanan çeşitli silahlı yağmacı gruplar da bu dönemde etkili olabilmiştir.
Son evre (1617-1618)
Lehistan-Litvanya Birliği meclisi yeniden geniş çaplı askerî harekât düzenlenmesi için mali ödenek için onay verince hazırlıklar başlar. Zygmunt ve oğlu Władysław'ın Rus tahtını ele geçirmek için yaptıkları sefer 6 Nisan 1617 günü başlar. Ordunun genel komutası bu kez hetman Chodkiewicz'dedir. Ekim ayında Dorogobuj ve Vyazma kentleri kolayca ele geçirilir. Bu kentler Władysław'ı yeni çar olarak tanır. Ancak Leh birlikleri Vyazma-Mojaisk yolunda yenilince, Moskova üzerine yürüme planları boşa çıkar. Önceki dönemdeki gibi Leh yanlısı bir ortamın yokluğunda Ruslar Smolensk'de ayaklanırlar. Şehirde mahsur kalan Lehliler yetişen yardım birlikleri tarafından kurtarılır. 1618 yılı Eylül ayında Moskova üzerine yapılan sefer de başarısız olunca barış görüşmeleri başlar.
IRIS-T
Tarihi
1990'da Almanya'nın yeniden birleşmesinden sonra, Almanya kendisini MiG-29 tarafından taşınan Sovyet Vympel R-73 füzelerinin (NATO rapor adı: AA-11 Archer) büyük stoklarıyla buldu ve AA-11'in yeteneklerinin gözle görülür şekilde hafife alındığı sonucuna vardı. Özellikle, arayıcı edinme ve izleme açısından en son AIM-9 Sidewinder'dan hem çok daha manevra kabiliyetine sahip hem de çok daha yetenekli olduğu bulundu. 1990 yılında Almanya ASRAAM projesinden çekilirken, İngiltere başka bir arayıcı bulmaya ve ASRAAM'I orijinal gereksinimlere göre geliştirmeye karar verdi.
1990 Yılının sonlarında, ABD ortaklığı benzer endişeleri dile getirdi ve artan manevra kabiliyeti ve IRCCM (kızılötesi karşı önlemler) performansı, yani kızılötesi karşı önlemlere (IRCM) karşı önlemler sağlamak için mevcut Sidewinder tasarımında bir yükseltme başlattı. Bu program AIM-9X olarak belirlenmiştir.[10]
1605-1618 Lehistan-Rusya Savaşı
Sonuçları
Savaşın sonunda Zygmunt ne kendisi ne de oğlu Władysław için Rus tahtını ele geçiremez. Sadece topraklarını genişletmiş olur. 11 Aralık 1618 tarihinde imzalanan Deulino Antlaşması ile savaş sona erer. Antlaşma maddeleri uyarınca Lehistan Çernigov ve Smolensk'i topraklarına katar. Taraflar 15 yıl ateşkese uymayı taahhüt ederler. Zygmunt, Rus tahtından feragat etse de oğlu vazgeçmez. 1632 yılında ateşkes sona erince çatışmalar yeniden başlar. Smolensk Savaşı olarak başlayan çarpışmalar bu kez Ruslar tarafından başlatılır. Ruslar Zygmunt'un ölümünden dolayı ortaya çıkan belirsizlikten faydalanmak isterler. Ancak Smolensk'i almayı başaramayan Ruslar 1634 Polyanovka Antlaşması'nı imzalamak durumunda kalırlar. Władysław Rus tahtından feragat etmesi ve Mihail Romanov'u çar olarak tanıması karşılığında Ruslardan yıllık 20 bin ruble alır.
Geleneği
Savaşın çeşitli devrelerinde yapılanlar sonraki nesiller tarafından farklı amaçlarla kullanılmıştır. Tarihte Rus topraklarını işgal eden Napolyon Bonapart ve Adolf Hitler bile tam olarak ele geçiremediği Moskova'yı Lehlilerin ele geçirmiş olması Polonyalı milliyetçiler tarafından propaganda edilmiştir. Ruslar ise dönemin tarihini yazarken düşmanla işbirliği yapılmasını görmezden gelmeyi tercih etmişlerdir. Dönemi anlatan modern eserlerde bu etki görülmektedir. 1818 yılında Moskova'da Kuzma Minin ve Prens Pojarskiy heykeli açılarak bu dönemde verilen mücadele ölümüzleştirilmeye çalışılmıştır. Polonyalı lider Józef Piłsudski de bu döneme sık sık atıfta bulunmuştur. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra 4 Kasım günü 2005 yılından Moskova'da Lehlilerin atılmasını anarak Ulusal Birlik Günü olarak kutlanmaya başlanmıştır.
Popüler kültüre etkileri
Dönem 1612 adlı sinema filminde ele alınmıştır.
Micaria violens
Micaria violens, Micaria cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Herakles Lahitleri
Herakles Lahitleri Herakles'in 12 görevini konu edinen lahitler. İkisi Antalya Müzesi'nde, biri Kayseri Arkeoloji Müzesi'nde, biri de Konya Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir. Bütün lahitlerde Herakles'in yaptığı işler betimlenmektedir, ancak sıralamalarda farklılıklar olur. Herakles ilk işlerini yaparken daha gençtir, sonlara doğru yaşlanır ve fizyonomisinde değişim olur. Başlarda sakalsız iken, sonlara doğru sakallı betimlenir.
Konya Herakles Lahdi
Sidemara Tipi lahitlerdendir. Kayseri Lahdindeki gibi konular düz zemin üzerinde sergilenir.