cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kuzey Makedonya
Günümüzde Kuzey Makedonya
Ülkenin başkenti Üsküp 500,000 civarındaki nüfusuyla aynı zamanda ülkenin en büyük şehridir. Ülkede Üsküp hariç büyük şehirler Manastır, Kumanova, Pirlepe, Kalkandelen, Ohri, Köprülü, İştip, Gostivar ve Ustrumca'dır. Ülkede 50 kadar doğal ve yapay göl ve yüksekliği 2,000 metreden fazla 16 dağ vardır.
Ülke Birleşmiş Milletler, Avrupa Konseyi, Frankofon, Dünya Ticaret Örgütü, NATO, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'na üye olmakla birlikte Aralık 2005'ten beri Avrupa Birliği ile müzakerededir.
Makedonya adlandırma sorunu
Ülke 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nden Makedonya ismi ile bağımsızlığını ilan etti. Birleşmiş Milletler ülkeyi 1993 yılında Eski Yugoslav Makedonya Cumhuriyeti (EYMC) (Makedonca: Поранешна Југословенска Република Македонија (ПЈРМ)) ismi ile tanıdığını duyurdu. Diğer uluslararası örgütler olan Avrupa Birliği, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü, Uluslararası Para Fonu, Avrupa Yayın Birliği ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi gibi örgütler ülkeyi Eski Yugoslav Makedonya Cumhuriyeti (EYMC) adıyla tanıdı.
Türkiye, Makedonya Cumhuriyeti'nin bağımsızlık ilanıyla beraber ülkeyi kendi ismi ile tanımıştır. Nitekim bu sebeple Makedonya'yı Eski Yugoslav Cumhuriyeti Makedonya ismiyle (FYROM) tanıyan NATO teşkilatına ait ve içinde Makedonya geçen tüm belgelerde metinde "FYROM" kısaltması geçerken belgenin sonundaki bir dipnotta Türkiye'nin ve diğer NATO üyeleri ABD, Arnavutluk, Bulgaristan, Estonya, Hırvatistan, İsveç, İzlanda, Kanada, Litvanya, Macaristan, Norveç, Polonya, Romanya ve Slovakya ile birlikte Makedonya'yı anayasal ismi ile tanıdığı ayrıca belirtilmiştir.
Diplomatik ilişkiler
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti'nin şu ülkelerde temsilcilikleri vardır: Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, Arnavutluk, Avustralya, Avusturya, Belçika, Birleşik Krallık, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Çin, Danimarka, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, Kanada, Katar, Kazakistan, Macaristan, Mısır, Polonya, Romanya, Rusya, Sırbistan, Slovenya, Türkiye, Ukrayna, Yunanistan ve Vatikan.
Kürklü Merkür
Kürklü Merkür (Mercury Fur), Philip Ridley'in yetişkinlere yönelik yazdığı 5. tiyatro oyunudur.
In-yer-face akımının en sert oyunlarından biri olarak kabul edilen oyunun prömiyeri 2005 yılında Plymouth Royal Theatre'da yapılmıştır.
Özet
Partiyi düzenlemekle görevli olan Eliot aynı zamanda bir kelebek satıcısıdır. Söz konusu kelebekler, bir gün bir fırtınayla ortaya çıkan, genetik olarak değiştirilmiş kelebeklerdir. Yiyende farklı sanrılara sebep olurlar. Uzun vadedeki etkileri ise bağımlılık, bellek yitimi ve dil yeteneklerinin kaybıdır.
Bu ortamda Eliot, kıt akıllı ve kelebek bağımlısı kardeşi Darren’i, sevgilisi travesti Lola’yı, güçlü ve korkutucu görünen patronu Sfenks’i ve kimliği oyun ilerledikçe ortaya çıkan Düşes'i korumaya, onların hayatlarını devam ettirmeye çalışır.
Bir yandan parti hazırlıklarıyla uğraşırken, diğer yandan geçmişlerini hatırlamaya ve gelecekleri kurmaya çalışan karakterlere, Nez de bir kelebek elde etmek hayaliyle yardım etmeye başlar. Parti Konuğu'nun sonunda partiye katılmasıyla iyice hareketlenen oyun bir yıkımla sona erer.
Oyuna tepkiler
Oyun ilk sergilenişiyle birlikte büyük yankı uyandırdı. On yıldır Philip Ridley'in yayıncısı olan Faber and Faber oyun metnini basmayı reddetti. Her oynanışında, sahnede sergilenen şiddet ve tehdit ortamından etkilenen seyircilerin bir kısmının, oyunu terk ettiği görüldü.
Eleştiriler de en az oyun kadar ateşliydi. The Daily Telegraph'tan Charles Spencer oyunla ilgili çalışan herkesin "alçak" olduğunu söyledi ve hatta Ridley'in "kendi hastalıklı fantezileriyle doyuma ulaştığını" ileri sürdü. Ancak oyunu destekleyen pek çok yorum da yapıldı. Örneğin The Sunday Times'tan John Peter oyunu "tam anlamıyla bir 11 Eylül oyunu" olarak tanımladı ve herkesin oyunu görmesi gerektiğini söyledi.
Bu tartışmalara rağmen - belki biraz da bu yüzden - oyun uzun süre kapalı gişe oynadı. Sonunda, oyunu izlemeye gelenleri çoğunluğunu coşkulu genç bir seyirci kitlesi oluşturmaya başladı. Oyun daha sonra dünyanın pek çok ülkesinde sahnelendi.
Seda Türkmen
Seda Türkmen (d. 9 Ocak 1987, İzmir) Türk oyuncudur.
Kürklü Merkür
Sahnelenme Bilgisi
Çeviren: Cem Kurtuluş Dekor Tasarımı: Yeşim Bakırküre Kostüm Tasarımı: Hatice Gökçe Video Tasarımı: Sercan Şengün Işık Tasarımı: Kemal Yiğitcan Ses Tasarımı: Ömer Sarıgedik Yardımcı Yönetmen ve Dramaturg: Serkan Salihoğlu Oynayanlar: Serkan Altunorak (Eliot), Rıza Kocaoğlu (Daren), Tuğrul Tülek (Naz), Enis Arıkan (Lola), Engin Altan Düzyatan (Sfenks), Veda Yurtsever İpek (Düşes), Cemil Büyükdöğerli (Parti Konuğu), Cem Özeren (Parti Hediyesi).
Seda Türkmen
Kariyer hayatı
Adana Film Festivali’nde En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü almıştır. Tiyatro alanında Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri'nde Yardımcı Kadın Oyuncu ödülü sahibidir.
Filmografisi
== Tiyatro oyunları ==
Kanō (okul)
Kanō okulu (Japonca: 狩野派 Kanō-ha), Japon süslemeci ressamlar okuludur.
Amir b. et-Tufeyl
Konuyla ilgili yayınlar
Esat Ayyıldız, Klasik Arap Şiirinde Emevî Dönemine Kadar Hiciv. Ankara: Gece Kitaplığı, 2020. s9.
Kanō (okul)
Kurucuları Kanō Masanobu (1434-1530) ve oğlu Kanō Motonobu'dur (1476-1553).
16. yüzyıl sonlarında Kanō Eytoku (1543-1590) atölyesiyle ün kazanan bu okul 1615'te Kanō Sanraku (1559-1635) ve Kanō Tanyū (1602-1674) ile Takugawa shōgunları resmî okulunu meydana getirerek 1868'e kadar sürdü.
Ansambl oyuncu kadrosu
Ansambl oyuncu kadrosu, bir dramatik yapımdaki başlıca oyuncuların aşağı yukarı eşit öneme sahip olduğu durumdaki oyuncu kadrosudur. Bu tür bir kadro, yazarlara farklı bölümlerde farklı karakterlere odaklanma imkânı vererek esneklik sağladığı için özellikle televizyon dizilerinde tercih edilmiş ve böylece popüler olmuştur. Buna ek olarak, bu tür kadroya dayanan yapımlarda oyuncuların ayrılması da diziye, yıldız oyunculara dayanan yapımlarda olduğundan daha az zarar vermektedir.
Yüzüklerin Efendisi üçlemesi ve Yıldız Savaşları gibi bir büyük tema etrafında dönen ya da The High and the Mighty, Aşk Her Yerde ve Çarpışma gibi karakterlerin birbirinden bağımsız hikâyelerini birbiriyle ilişkili temalar üzerinden ele alan filmler de ansambl oyuncu kadrolarına sahiptir.
Yer değiştirmeli satranç
Yer değiştirmeli satranç sıradan satranç oyunundaki bazı taşların yerleri değiştirilerek oynanan bir satranç türevi oyun ailesidir. Açılışta bütün taşların rastgele dağıtıldığı Satranç960 oyunun bir alt kümesidir. Yer değiştirmeli satrancın ana amacı oyuncuların sıradan satrançtaki açılış hamlelerini ezberlemelerinin önüne geçmektir.
Türevleri
Aşağıdaki türevler ustaların oynadığı turnuvalarda denenmiştir:
Oulu
Oulu, Finlandiya'nın Kuzey Ostrobotniya bölgesinin merkezi olan şehirdir. Şehir, Botniya Körfezi'nin kuzeydoğu kıyısında Oulujoki'nin ağzında yer almaktadır. Yüzölçümü 3,113.77 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 201,124 olup Finlandiya'nın beşinci büyük şehri ve Murmansk'tan sonra kuzeyde yer alan ikinci büyük şehirdir.
Oulu, önemli teknoloji merkezi olup Avrupa'nın yaşam laboratuvarlarından biri olarak kabul edilmektedir. Şehir aynı zamanda Oulu Üniversitesi'ne ev sahipliği yapmaktadır.
Tarihçe
Oulu, 8 Nisan 1605 tarihinde İsveç Kralı IX. Karl tarafından Linnansaari adasında inşa edilen kale karşısında kurulmuştur.
1822 yılında büyük bir yangın sonucu şehrin büyük bir kısmı zarar gördü. Oulu daha sonra Carl Ludvig Engel'in planı ile yeniden inşa edildi. Kırım Savaşı sırasında, Oulu Limanı ve çevresinin Britanya filosu tarafından yağmalanmıştır. Bu olay uluslararası tepkilere neden oldu.
Oulu bir zamanlar ağaç katranı ve somon ile bilinirken özellikle bilişim ve sağlıklı yaşam teknolojisinde önemli bir yüksek teknoloji merkezi haline geldi.
Spor
Oulu'da SM-liiga'da oynayan Oulun Kärpät adında buz hokeyi takımı ve Ykkönen'de oynayan AC Oulu adında bir futbol takımı bulunmaktadır.
Samsun Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti
Samsun Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, 1919 yılında İngiliz işgal kuvvetlerinin baskılarına bir tepki olarak kurulan Türk Ulusal Hareketi destekçisi dernek. Boşnakzade Süleyman Bey'in başkanlığında kurulan derneğin toplantı noktası olarak Şeyh Sadi Tekkesi kullanılmaktaydı.
Cemiyet faal olduğu dönemde Samsun'da sekiz farklı azınlık cemiyeti bulunmaktaydı. Bunlar Samsun Rum Muhacirin Cemiyeti, Pontus İdman Kulübü, İrfanperverler Kulübü, Müdafaa-i Meşrute Cemiyeti, Mukaddes Rum Anadolu Cemiyeti, Rum Teceddüt ve İhya Cemiyeti, Kordos Komitesi ve Merzifon Amerikan Koleji'dir. Ayrıca Samsun Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin dışında Cemiyet-i Hayriye-i İslamiye, İhtiyat ve Zabıtan Cemiyeti, Karadeniz Türkleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile Oymak Teşkilatı Samsun'da faaliyet gösteren diğer millî cemiyetler idi.
Tarihçe
Sivas Kongresi sonrası millî cemiyetler birleşirken millî müfrezeler kurulmaya başlanmış, bunun bir sonucu olarak da Samsun Bahriye Muhafız Müfrezesi kurulmuştur. Bu müfreze 1920 yılı sonlarına doğru tabur haline gelmiş ve Rum çetelerine karşı oldukça başarılı olmuştur.
Yukarıgülbahçe, Pertek
Yukarıgülbahçe, Tunceli ilinin Pertek ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya
Tunceli il merkezine 23 km, Pertek ilçesine 20 km uzaklıktadır.
Hacı İlyas Yatağan Camii
Hacı İlyas Yatağan Camii, İstanbul ili Fatih ilçesi Ayvansaray mahallesinde bulunan II. Mehmed döneminde inşa edilen camidir. II.Mehmed'in Topçubaşısı Hacı İlyas Ağa tarafından mescit olarak yaptırıldı. II. Süleyman döneminde Yatağâni Dede adına bir kişi tarafından cami yakınına çeşme yaptırılması ve ölümünden sonra cami haziresine defnedilmesi nedeniyle "Yatağan Camii" olarak da bilinir. III. Mehmed döneminde (1598'de) minber eklenerek camiye dönüştürüldü.
Caminin sağında Topçubaşı İlyas Ağa'nın mezarı ve minarenin hemen sağında Yatağan Dede'nin kabri bulunur. Cami avlusunda ayrıca kurumaya yüz tutmuş bir çınar ağacı vardır.
Tek minareli ve tek şerefelidir. Çatı kiremit ile örtülüdür. Minber ve kürsüsü ahşaptır. Mihrap mermerdir. Tavan ahşap kaplıdır. Kadınlar kısmı ahşap malzemeden yapılmış olup ikinci kattadır. Son cemaat yeri daha sonra kapatılarak camiye dahil edildiğinden caminin ön cephesi ahşap, beton sıva ve plastik pencereleriyle özgün mimarisinden uzaktır. Caminin yan duvarları ile kıble duvarı ise taş malzemeden oluşur.
Orlando Mitchum
Orlando Mitchum (d. 19 Mayıs 1987), orta saha pozisyonunda görev yapan Saint Kitts ve Nevisli millî futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2007 yılında Newtown United kulübünde başladı. Daha sonra Antigua Barracuda FC kulübünde oynadı.
Saint Kitts ve Nevis millî futbol takımı formasıyla çıktığı 42 maçta 5 gol kaydetmiştir.
Zealand Bölgesi
Zealand Bölgesi, Danimarka'nın doğusunda bulunan bir bölgedir. Bölge, 1 Ocak 2007 tarihinde kurulmuştur.
Suttungr
İskandinav mitolojisinde Suttungr bir jötunn, Gilling'in oğlu, (Suttungr annesi ile birlikte), Fjalar ve Galar tarafından öldürülmüştü.
Mitoloji
Suttungr ailesini aradı, cüce kardeşler Fjalar ve Galar'ı tehdit ederek onları ve Gilling'i öldüren diğer bazı cüceleri yükselen dalga tarafından batacak bir kayaya bağladı. Cüceler, Suttungr'a hayatlarını bağışlaması için yalvardı ve ona büyülü şiir meadi sundu. Suttungr onu aldı ve onu korumak için cadıya çevirdiği kızı Gunnlöð ile birlikte Hnitbjorg dağının ortasına sakladı.
Odin sonunda mead elde etmeye karar verdi. O Suttungr'ın kardeşi bir çiftçi olan Baugi için tüm yaz boyunca çalıştı, mead'den küçük bir yudum istedi, Suttungr ise reddetti. Baugi dağı deldi ve Odin bir yılana dönüşerek içeri girdi. İçeride, Gunnlöð tetikteydi ama üç gece seks karşılığında onu üç yudum vermeye ikna etti. Odin, üç kaptaki tüm bal likörü içmeye başladı, kartala dönüştü ve kaçtı. Suttungr onu kartal şeklinde kovaladı ama Odin ondan kaçmayı başardı ve Asgard'a geri döndü. Gunnlöð daha sonra Odin'e Bragi adında bir oğul verdi.
22 Mayıs 1453 Ay tutulması
22 Mayıs 1453'te parçalı bir Ay tutulması meydana geldi.
Gözlemler
Nisan 1453 Perşembe gününden, 29 Mayıs 1453 Salı gününe kadar süren bu tutulma, İstanbul Fethi'nin yaşandığı zamana denk gelmişti. Bazı rivayetler bu Ay tutulmasının, şehrin fethedilmesi için bir kehaneti yerine getirdiğini söylüyordu.
Görünüm
Yaşanılan bu parçalı Ay tutulması; Afrika, Asya, Avrupa ve Okyanusya'dan görüldü.
Poyraz, Salihli
Poyraz, Manisa ilinin Salihli ilçesine bağlı olan bir mahalledir.
Tarihçe
<bu adreste mevcuttur..
Türk Kültürü ve Tarihindeki Yeri ve Önemi Bağlamında Dibek Dağı (Poyraz Köyü) Şaban ÇETİN
Saruhanoğulları zamanında Türkleşen ve İslamlaşan yörede, birçok “zaviye” kurulmuş, bu kurumlar sayesinde Türk nüfus buralarda yoğunlaşmıştır. Poyraz Köyü’nün doğusunda yer alan Saruhanoğulları tarafından da zengin vakıflarla desteklenen Ömer Emre Köyü’ndeki Ömer Emre Yatırı’nın, Kula Yunus Emre Köyü’ndeki Yunus Emre ile olan ilişkisi düşünülebilir.
1530’larda Adala Kazası’na tabi bir köy olan Poyraz, Nardı’nın yerini almış on bir köyle birlikte 1570’lerde “Nahiye Merkezi” olmuştur. Köprüler, su kemerleri, cumbalı evler, taş döşeli kanalizasyonlu sokaklar, medrese ve çeşmeler mahallenin merkezilik durumunu ortaya koymaktadır.
Birçok hayrat sahibi İstillo Hacı Ali Ağa, Müderris Hacı Musa ve Kamil Efendiler, Kuvâ-yi Milliye Teşkilatını kuran Eşref Ağa, İzzet Çavuş vb. birçok tarihi şahsiyetin bulunduğu mezarlık tarihe ışık tutuyor. Ayrıca, Karakeçili Aşireti’nin merkezi olan Dibekdağı, toponomisi, Kütahya “Göç Yolu”yla, kitabeleriyle Türk Kültür Tarihi bakımından zengin malzemeler ihtiva etmektedir.
Suphi Konak
Mustafa Suphi Konak (20 Mart 1922, Karadeniz Ereğli, Zonguldak - 16 Kasım 1964), Türk siyasetçi.
Eğitimine Karadeniz Ereğli'de başladı, İstanbul Kabataş Erkek Lisesi'ni bitirdi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. Serbest avukatlık, Karadeniz Ereğli Belediye Başkanliğı, XII. (I.) Dönem (25 Ekim 1961 - 10 Ekim 1965)] milletvekilliği yaptı.
Meclisteki bir toplantıya yetişmek isterken, Gerede'ye 10 kilometre mesafedeki Kazanlar köyü civarında, annesi Altun Konak (65) ve oğlu Kazım Konak (4) ile birlikte geçirdiği trafik kazası sonucu ölmüştür.
Aston Martin
Aston Martin, İngiliz otomobil üreticisi firma.
1913 yılında Londra’da küçük bir atölyede Lionel Martin ve Robert Bamford tarafından kurulmuştur. İlk otomobillerini 1914 yılında piyasaya sürmüşlerdir. Aston Martin otomobilleri tamamen el yapımı olup üzerlerine, en son parçayı monte eden işçinin adı yazılır. Araçta plastik madde kullanılmadığından küllük, düğmeler ve havalandırma ızgaraları alüminyumdan imal edilir.
.1947'de şirket David Brown Engineering Limited tarafından satın alındı. Firmayı 2007 yılında Ford firması 924 milyon dolara motor sporları girişimcisi David Richards’ın önderlik ettiği bir yatırım grubuna satmıştır.
Kuruluşu
Aston Martin, 1913 yılında Lionel Martin ve Robert Bamford tarafından kuruldu. Bu iki kişi güçlerini birleştirdiler ve sonraki yıllarda Callow Street, Londra'daki tesislerden Singer tarafından yapılan arabalar satın aldılar. Martin Aston Clinton yakınlarındaki Aston Tepesinde yarışırdı, daha sonra çift kendi arabalarını yapmaya karar verdiler. Aston Martin olarak adlandırılan bu araba; 4 silindirli, 1908 model bir şaseye Coventry Climax motor takılmış bir şekilde tasarlandı.
İlk arabalarını Mart 1915'te Kensingon'da ki Henniker Placa adlı tesiste ürettiler. Ancak üretim I. Dünya Savaşı başlaması dolasıyla başlayamadı ve Martin de savaşa katılmak üzere deniz kuvvetlerine katıldı. Bütün ekipmanlar da Avition Şirketine satıldı.
Savaş Yıllarından Sonra
Savaştan sonra, şirket Aston-Martin adı ve yeni araba modelleri ile Abingdon Road, Kensington'da yeniden kuruldu. 1920 yılında Bamford şirketten ayrıldı ve Court Louis Zborowski şirketi ile çalışmaya başladı. 1922 yılında, Bamford & Martin, daha sonra da dünya rekorunu kıracakları Brooklands'da ki Fransa Grand Prix'ine katıldılar. Üç araba takımı ve 16 motor, yarışmak ve rekor kırmak üzere dizayn edildi. Yaklaşık 55 araç kısa ve uzun versiyon şeklinde olmak üzere satış için üretildi. Şirketleri 1924 yılında iflas etti ve Lady Charnwood'a satıldı. Şirket 1925 senesinde tekrar başarısızlığa uğradı ve 1926 senesinde Lionel Martin'in ayrılması ile fabrika kapandı.
Sonraki yıllarda, yatırımcı Bill Renwick Lady Charnwood'dan fabrikanın kontrolünü aldı. Aston Martin olarak yeniden adlandırdı ve Feltham'da bulunan Whitehead Hava Yolları şirketinin eski çalışma alanına taşıdı. Renwick ve Bartelli birkaç sene ortaklaşa çalıştılar ve Ranwick'in patenti ile 4 silindirli motor dizaynı geliştirdiler. Sadece "Renwick ve Bertelli" motoru yapıldı ve "Buzzbox" adı ile adlandırıldı. Günümüzde hala sürmektedir.
1926 1937 yılları arası Bartelli hem teknik yönetici hem de Aston Martin arabalarının bütün yeni dizaynlarını yapan kişi oldu ve o tarihten sonra " Bertelli Arabaları" olarak adlandırıldı. Bu arabalar; the 1½-litre "T-type", "International", "Le Mans", "MKII" yarış için, the "Ulster", yarış için 2-litre 15/98'dan oluşuyordu.
Dünya Formula 1 Yarışması Sonuçları
(key)
Sponsorlar
Aston Martin'in sponsorluğunu 2. Bundesliga takımlarından TSV 1860 München yapmaktadır.
Dış bağlantılar
Aston Martin resmi web sitesi
2022 Nancy Pelosi'nin Tayvan ziyareti
Amerika Birleşik Devletleri siyasetçisi Nancy Pelosi, ABD Temsilciler Meclisi Başkanı olarak görev yaptığı sırada, 2 Ağustos 2022 tarihinde Tayvan'ı (resmi adıyla Çin Cumhuriyeti) ziyaret etti. Ziyarette Pelosi'ye beş Demokrat Parti Temsilciler Meclisi üyesinden oluşan bir heyet eşlik etti. Tayvan'a yapılan iki günlük gezi, Singapur, Malezya, Güney Kore ve Japonya duraklarını da içeren Asya turunun bir parçasıydı. Başkan Joe Biden Pelosi'nin Tayvan'a seyahat etmesini engellemek istedi ancak engelleyemedi ve Beyaz Saray daha sonra Pelosi'nin ada ülkesini ziyaret etme hakkını teyit etti.
Ziyaret Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) tarafından kınandı ve diplomatik kanallar aracılığıyla ABD hükümetine uyarılar gönderildi. Pelosi'nin ayrılmasından sonra ÇHC, 4-7 Ağustos 2022 tarihleri arasında Tayvan'ı çevreleyen askeri tatbikatlar başlattı. Sarı Deniz ile Bohai Denizi'nde sırasıyla 15 Ağustos ve 8 Eylül'e kadar devam etmesi planlanan ek "düzenli" tatbikatlar duyuruldu.
Lostpedia
Lostpedia, wiki teknolojisiyle çalışan bir çevrimiçi ansiklopedidir. Amerikan televizyon dizisi Lost hakkında bilgiler içermektedir. 22 Eylül 2005'te Kevin Croy tarafından başlatılan Lostpedia, bilgilerin kullanıcı tarafından yazıldığı bir veri tabanı oluşturmak adına MediaWiki yazılımı kullanmaktadır. Sitenin içeriği Creative Commons lisansı altındadır ve bu sayede bilgiler halka ücretsiz olarak sunulmaktadır. Ancak ticarî amaçla kullanılması ya da sitenin topluluğundan olmayan kişilerce değiştirilmesi mümkün değildir. Lostpedia, reklam gelirleriyle desteklenmektedir, ancak kamuya mali detayları konusunda bilgi vermemektedir. 14 Haziran 2009 itibarıyla sitede tahmini olarak 5.687 madde bulunmaktadır. Lostpedia, 18 Aralık 2008'de Fandom'un bir parçası oldu.
Dış bağlantılar
Lost
Şeyh Edebali Türbesi
Şeyh Edebali Türbesi, Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Gazi'nin kayınpederi ve hocası Şeyh Edebali'nin cenazesinin bulunduğu türbedir. Merkez ilçe sınırlarındaki Cumhuriyet mahallesinde yer almaktadır.
Şeyh Edebali ile onun arkasından ölen Mal Hatun'un bizzat Osman Gazi tarafından defnedilmesinden sonra Orhan Gazi de bizzat defnedildikleri yerlere türbe yaptırmış ve bir de zaviye eklemiştir. Eskiden kubbeli olan fakat Türk Bağımsızlık Savaşı sırasında Yunanların yaptıkları saldırılarla tahrip edilen türbenin üzerine kiremit çatı örtülmüştür. Bir salon ve iki ayrı odadan ibaret olan türbede, büyük oda mihraplı bir mescit, diğer yandaki oda ise sohbethane ve misafirhane bulunmaktadır. Türbe, Yunan saldırıları sonrasında şehrin yanmasıyla terkedilen eski arazi üzerine yaptırılmış ve çevreyi gören bir tepenin üstünde kalmaktadır. Devlet-i Aliyye yönetimi sırasında birçok kez tadilat geçiren türbenin, en son II. Abdülhamit döneminde elden geçirildiği bilinmektedir. Zaviye cumhuriyet dönemine özgün yapısını intikal ettirebilmiş ve Türk-İslam karakteristik tarikat yapılarının benzer tasarımına sahiptir.
Şeyh Edebali Mescidi ile bitişik olan türbenin kitabesi bulunmamakla beraber zaviyenin kitabesine göre en son 1889 tarihinde onarım gördüğü anlaşılmaktadır. Mescit ile türbenin yapım tarihlerinin aynı olduğu varsayılmaktadır. Şeyh Edebali ve yakınlarının bulunduğu kısımda, tavanı kubbeli bölüm dikdörtgen biçiminde olup burada yedi büyük, dört küçük sanduka bulunmaktadır. Türbe hattına girişteki en son ve büyük sanduka Şeyh Edebali'ye ait olmakla beraber diğerlerinin tam olarak kimlere ait olduğu tespit edilememiştir.
Paul Scharner
Paul Scharner kısaca Scharner (d. 3 Mart 1980 Scheibbs, Avusturya), Avusturyalı eski futbolcudur. Asıl mevkisi Stoper olmasına rağmen Defansif orta saha ve orta'nın her türlü mevkiinde görev alması onu çok yönlü oyuncu olarak kılmıştır.
Scharner kariyerine Austria Wien'de başladı. Buradan sonraki durağı 2004 yılında Red Bull Salzburg oldu ancak pek fazla forma şansı bulamayınca aynı yıl SK Brann'a transfer oldu. 2006 yılı Ocak ayında, Wigan'a transfer oldu ve daha sonra West Bromwich Albion için oynarken, o altı yıldır Premier League'de mücadele etti. Scharner Ağustos, 2012 yılında Bundesliga ekiplerinden Hamburg takımına transfer oldu.
Austria Wien
Scharner profesyonel futbol kariyerine Avusturya ekiplerinden Austria Wien'de başladı. Mart, 1998'de ilk kez Hellas Kagran ile oynanan bir dostluk maçında 3. alternatif olarak kadroya alındı ancak forma şansı bulamadı ve Austria Wien maçı 5-1 kazandı. Scharner U-17 U-18 ve A2 takımlarının formalarını giydikten sonra a takıma yükseldi ve 1999 yılında takımıyla profesyonel sözleşme imzaladı. İlk kez a takımının formasını SV Ried ile oynanan bir hazırlık maçında giydi. Scharner Bundesliga (Avusturya)'da ilk maçına 3-2 kazandıkları Red Bull Salzburg karşısında çıktı. Grazer AK ve İnnsbruck maçları ardından 3 maçta daha forma giydi ve 1998-99 sezonunda toplam 6 maça çıktı. Scharner 1999-2000 sezonundaki ilk maçına 5-2 kazandıkları Grazer AK karşısında çıktı. Wiener Neudorf ile oynanan hazırlık maçında 2 gol attı ve herkesi şaşırttı. Red Bull Salzburg ile oynanan lig maçında kariyerinin ilk kırmızı kartını gördü. Scharner sezonda toplam 9'u ilk 11 olmak üzere 12 Bundesliga (Avusturya) maçına çıktı gol sevinci yaşayamadı. 2000-01 sezonunda ilk maçına Sturm Graz karşısında çıktı genellikle yedek olarak oyuna giren futbolcu sezonu 14 maçta kapadı. Scharner 2001-02'de ilk maçına Rapid Wien karşısında çıktı. Austria Wien formasıyla ve kariyerinin ilk golünü ise Sturm Graz'ı 3-0 yendikleri maçta attı. Sezonda 14 maça çıktı ve 1'de gol attı.
Redbull Salzburg
Scharnerın Austria Wien ekibinde bir gelecek görmemesi sonucu yeni bir takım aramaya zorladı. 2003 yılında Joachim Löw tarafından Avusturya'nın köklü takımlarından Red Bull Salzburg'a kiralandı. FC Admira Wacker Mödling'a 2 tane SC Bregenz ekibinede 1 tane gol attı. Scharner 2003-04 sezonunda 13 lig maçına çıktı ve 3 gol attı ve Viyana ekibine geri dönse de burada mutluluğu bulamayıp düşme hattında yer alan Salzburg ekibine yardımcı olmak için geri dönüp 2006 yılına kadar 2 yıllık sözleşme imzaladı. Kärnten ile oynanan ÖFB-Cup maçında Salzburg ekibinin formasıyla ilk kez kırmızı kart gördü. 2004-05 sezonunda sadece 5 lig maçına çıkabildi gol sevinci yaşayamadı.
Wigan Athletic
Scharner 2005 yılında 2.5 milyon sterlin karşılığında İngiltere Premier League ekiplerinden Wigan Athletic takımına transfer oldu. Wigan formasıyla ilk maçına 1-0 kazandıkları EFL Cup maçında çıktı ve bu maçta galibiyeti getiren golü attı. Scharner ilk Premier League golünü 1-1 berabere kaldıkları Everton FC maçında attı. İlk sezonunda 2005-06 sezonunda 5 sarı kart gördü ve 16 lig maçına çıkıp 3 gol attı. EFL Cup'ta da final oynadılar finalde Manchester United Wiganı 4-0 ağır bir şekilde mağlup edip kupayı kazandı.
Kaşgar
Kaşgar (Uygur Arap yazısı: ; Uygur Latin yazısı: Qeshqer; ya da 喀什 Kāshí), Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin batısında yer alan tarihi bir vaha şehridir.
İsim kökeni
Araştırmacılar Kaşgar adını Koşkar, Köşker veya Kaşkar oymağından aldığını ileri sürerler. Köşker oymağının ata yurdu Kırgızistan'ın güneyinde, Kırgızistan-Özbekistan sınırına yakın Celal-Abad İlinde bulunan Koşkar-Ata (Кочкората) şehridir. Bir başka varsayıma göre ise Kaşgar, adını şehrin civarından sık bulunan "Kaş Taşı" veya diğer adıyla "Yeşim Taşı"ndan almıştır.
Divânu Lügati't-Türk'te, "قشغار Kaşgar" "Doğu Türk ilinde tanınmış şehir adı." olarak tanımlanır. Kutadgu Bilig'te ise; "Kent: Şehir. Bu kelimeden alınarak Kaşgar için "Ordu Kent" derler. Hanın oturduğu şehir demektir. Çünkü Afrasiyab, havası güzel olduğu için burada otururdu". diye bahsedilir.
Diğer ismi olan Ordu Kent ise hanların, hakanların oturduğu yer anlamına gelmektedir.
Tarih
M.Ö 2. yüzyıl kaynaklarında şehir devleti konumunda olan Kaşgar, Büyük Hun İmparatorluğu ile Han Hanedanlığı arasında mücadeleye sahne oldu. Büyük Hun İmparatorluğu M.Ö 1. yüzyıl ortalarında doğu ve batı olarak, doğu da kendi içerisinde kuzey ve güney şeklinde ikiye ayrılmıştı. Bu tarihten sonra Kaşgar'ın da içerisinde olduğu bölge de Çin'in üstünlüğü görülmeye başlamış ve Kaşgar, Çin'e haraç vermeye başlamıştır. M.S 1. yüzyıl başlarında Çin'de çıkan politik karışık sonucunda Kaşgar'ın da içinde bulunduğu şehir devletleri Çin'in denetiminden çıkmıştır. 1. yüzyılın ortalarında Çin'in Güney Hunları'nı hakimiyet altına almış, 80 ve 86 yıllarında da Kaşgar şehrine saldırmıştır. Bu dönemde Çin'in etkinliği görünse de zaman zaman Kuzey Hunları'da Kaşgar üzerinde hakimiyet gösterebilmiştir. Bunun yanı sıra 120 yılındaki tarihi kayıtlara göre Kaşgar, Kuşan İmparatorluğu sınırları içerisinde bulunmaktaydı. 170 yılında Çin saldırılarına maruz kalan şehir bu saldırılara karşı koyabilmiştir. 5. yüzyıl ortalarına doğru Kaşgar şehir devleti, Kuzey Vey hanedanına vergi vermekteydi.
Çin kaynaklarında doğu-batı ticaretinin yapıldığı üç stratejik yoldan birisi üzerinde önemli bir yol üzerinde bulunan Kaşgar, 6. yüzyıl ortalarından itibaren Göktürklerin himayesine girmiştir. 7. yüzyıl başlarında başlayan Göktürk-Tang Hanedanı mücadelesi sonrasında 632 yılında bölgeyle birlikte Kaşgar'da Tang Hanedanlığının himayesine girdi. Bu dönemde şehirde Çin garnizonu bulunmakta birlikte şehrin idaresi yerel hanedanlar tarafından sağlanmaktaydı. 665 yılında Tibet krallığı, Batı Göktürk ve yerel hanedanların desteğiyle Tarım Havzası'na hakim olmuş ancak 673-675'te Kaşgar'la birlikte önemli şehirler yeniden Tang hakimiyetine girdi. Tibet ile mücadelenin sürdüğü bölgede bulunan Kaşgar, 691 yılında yeniden Tang topraklarına katıldı. Tibet, Türk ve Tang güçlerinin çekişmesi arasında kalan Kaşgar şehri 766'da Karluklar'ın eline geçmiştir. Ancak bu egemenlikte kesin olmayıp, şehir Türkler ve Tibetliler arasında zaman zaman el değiştirmiştir.
Tibet Krallığı'nın 842 yılında yıkılmasıyla Kaşgar şehri Türk boylarının egemenliği altında görülmeye başladı. 10. yüzyıl başlarında Karahanlı Devleti başkentlik yapmaya başlayan şehir, büyük bir gelişim göstererek bilim ve kültür açısından da önemli bir merkez konumuna ulaştı. 11. yüzyıl sonlarına doğru Doğu Karahanlı hükümdarı Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun hakimiyetini tanımış ve Kaşgar uç şehri olmuştur. 1141 yılında Katvan'da yapılan savaşta Selçuklular'ın yenilgiye uğratılmasıyla Kaşgar'da Doğu Karahanlı hükümdarlarının yönetiminde kalmakla birlikte Karahitaylar'ın hakimiyetine girdi. Nayman Küçlük tarafından kurtarılan Karahanlı hanedanlığından Ebü'l-Feth Muhammed'in, 1211 yılında Kaşgar'a giderken asi beyler tarafından yolda öldürülmesi üzerine Küçlük tarafından Karahanlı merkezi olan Kaşgar işgal edilmiş ve yağmalatılmıştır. Küçlük döneminde Kaşgar'daki Müslümanlar'ın ibadet etmesi zorlaştırılmış ve Müslümanlar'a Hristiyan ya da Budist olmaları yönünde baskı uygulanmıştır. 1219 yılında Kaşgar şehri Moğol kuvvetlerince ele geçirilmiş ve Müslüman halka da ibadet özgürlüğü getirilmiştir. Cengiz Han ölmeden önce topraklarını oğullarına paylaştırmasıyla Kaşgar'da Çağatay Hanlığı topraklarında yer aldı.Çağatayların zayıflamasıyla Kaşgar gibi birçok şehir emirler tarafından yönetilmeye başlanmıştır. 1399 yılında Timur'un ordusu Kaşgar'ı ele geçirmiştir. Kaşgar, Çağatay hanedanlığı yönetilmeye devam aderken, Timur İmparatorluğu'nun zayıflamasıyla 1478 yılında Duğlat kabilesinden Ebu Bekir Mirza Kaşgar'ı ele geçirdi. Timurlular'ın 16. yüzyıl başında yıkılmasıyla oluşan kısa bir süre karışıklıktan sonra 1514'te Said Han tarafından ele geçirilen şehir, yeni kurulan Yarkand Hanlığı topraklarına katıldı.
Yarkand ve Cugar Hanlığı dönemleri
Doğu Türkistan'da 1514 ile 1680 yılları arasında Altışehir (Altıshahr) olarak bilinen Hotan, Yarkent, Yengihisar, Kaşgar, Aksu ve Uçturfan gibi şehirleri içine alan bölgede Yarkand Hanlığı, (mamlakati Yarkand, mamlakati Moghuliya, mamlakati Saidiya) egemenlik sürmüştür. Bu dönemde dini olarak önemli bir konumda olan Hocalar'ın hanlar üzerinde etkinliğinin arttığı görülmektedir. Doğu Türkistan'da hocalıklar; Kuça, Karataglık ve Aktaglık olarak üç kola ayrılmış ve 1662 yılında Kaşgar'a vali olan Yolbars Han'ı destekleyen Aktaglık hocalarının merkezi hâline gelmiştir. 17. yüzyıl ortalarında Aktaglık ve Karataglık hocaları arasında başlayan mücadelenin bu yüzyıl sonlarına doğru artması, Yarkand hanının Karataglı hocalarını destekleyerek 1677 yılında Aktaglık hocalarının lideri Appak Hoca'yı Kaşgar'dan kovmasıyla değişik bir boyut kazanmış ve Appak Hoca'nın Tibet'te bulunan Budistlerin ruhani lideri olan Dalay Lama'dan yardım istemesi üzerine Budizmi benimseyen Cungar Han'ı Galdan Han 1678 yılında Kaşgar'ı ele geçirdi. Galdan Han, Kaşgar ve Yarkent'in idaresini vali olarak da tayin ettiği Appak Hoca'ya bıraktı. Hocalıklar arası mücadele içten içe devam ederken Appak Hoca'nın ölmesiyle Yarkent Karataglık hocalarından Dalyan Hoca, Kaşgar ise Aktaglık hocalarının lideri Ahmed Hoca tarafından yönetilmeye başlamıştır. Galdan Han'ın 1697 de ölmesinden sonra yerine geçen yeni han her iki hocayı da esir edip Kaşgar ve Yarkent'i doğrudan Cungar hanlığına bağlamıştır. 1720'de Danyal Hoca Yarkent'e vali tayin edilmiş onun 1735'te ölümüyle de oğullarından Yusuf Hoca Kaşgar'a vali atanmıştır. Yusuf Hoca bir süre gözaltında tutulduğu İli'den bir bahaneyle 1754 yılında Kaşgar'a gelmiş, Cungarlar'ın iç çekişmeler ve Mançular'la olan mücadelede gücünü kaybetmesi üzerine hakimiyetini ilan etmiştir. 1755 yılında Mançular'ın Cungarlar üzerinde hakimiyet sağlamalarından sonra Cungar ve Mançu desteğini alan Aktaglık hocalarından Burhaneddin Hoca tarafından ele geçirildi. böylece Kaşgar, Mançular'ın vassalı olan Cungarlar'ın kontrolünde Burhaneddin Hoca tarafından yönetilmeye başladı
Çin idaresi
Cungarlar'ın 1757 yılında Mançular'a isyan etmesiyle, Burhaneddin Hoca'da Kaşgar'da bağımsızlığını ilan etmiştir. Ancak Mançular önce Cungarlar'ı ağır bir yenilgiye uğratmış, 1759'da da Kaşgar'ı ele geçirmişlerdir. Mançular Kaşgar'ı ele geçirdiklerinde hocaların hakimiyetini tamamen ortadan kaldırmıştır. Mançular döneminde ticaret ve kültürel yaşam konusunda sıkı kontrollere tabi olmayan şehir İpek yolu güzergahında olmasına rağmen önemini kaybetmeye başlamıştır. Bu dönemde şehirdeki Müslüman halkla ilişkisi kesik olan, Mançu ve Çinli idarecileri, memurlar ve askerlerin bulunduğy yeni şehir inşa edilmiştir. Bölgede hocaların etkinliği kırılmakla birlikte zaman zaman Müslümanlar, Çin idaresine karşı mücadele başlattılar. Mançular'ın kurduğu Çing Hanedanı idaresindeki Çin tarafından Kaşgar Yakup Han (Yakub Beg Badawlat) bölgede bağımsız bir devlet kurdu ve 1872'den itibaren ülkesinde Osmanlı Sultanı Abdülaziz adına hutbe okutmaya başladı. Kaşgar, Yakup Han'ın hükümdarlığı kaynaklarında sık sık söz edilen Yettishahr ("Heptapolis") yedi şehir'den birisidir, diğerleri Hotan (Khotan), Yarkent (Yarkand), Yengihisar (Yangihisar), Aksu, Kuçar (Kucha) ve Korla'dır. Yakup Han'ın ölümünden sonra 1878 yılında Çin tekrar Kaşgar'ı ele geçirdi. Çin yönetimi 1884'te bölgede Sincan vilayetini kurdu. Doğu Türkistan İslâm Cumhuriyeti'nin merkezi konumunda olan Kaşgar 1932-1934 yılları arasında Çin ile olan mücadeleye sahne oldu. 1949 yılında Çin'in kurulmasından sonra 1955' te Sincan Uygur Özerk Bölgesi kuruldu. 1985 yılında Çin hükûmetince "tarihsel ve kültürel öneme sahip bir şehir" ilan edildi. 1990'lardan günümüze şehir, Uygur Sorununun yaşandığı yerleşimlerden birisi konumundadır.
İklim
Kaşgar, sıcak yazlar ve soğuk kışların olduğu, iki mevsim arasında büyük sıcaklık farklılıkları gösteren Çöl iklimi etkisi altındadır.Yıllık 64 mm yağış ile en kurak şehirlerdendir.
Ekonomi
İlk Çağ'dan beri Tarım havzasının ekonomik merkezi olan şehirde pamuk sanayisi gelişmiştir. Kaşgar'da pazar günü kurulan çarşı şehrin ekonomik hayatında önemli bir yer tutar. Binlerce çiftçi çevredeki verimli tarlalarda çeşitli meyve ve sebzeleri üretir. Hotan'dan getirilen ipek ve halılar, diğer el sanatlarına dayalı eşyalarla birlikte Kaşgar pazarında satılır.
Nüfus
Kaşgar'ın nüfusu 600 binin üzerindedir. Şehrin nüfusunun büyük bir bölümünü müslümanlar oluşturur. Şehirdeki en kalabalık etnik grup Uygurlar'dır.
Kaşgar Nüfus Sayımı 2015
Tarihi ve kültürel yapılar
Çin'de 1960 yılında başlayan kültür ihtilali sırasında şehirde bulunan cami ve mescidlerin önemli bir bölümü yıkıldı. Günümüzde şehirde kültür ihtilali sırasındaki yıkımdan kurtulan 100 civarında mescid ve cami bulunmaktadır. Iydgâh Camii (艾提尕尔清真寺; Àidīgǎ'ěr qīngzhēnsì), Apak Hoca cami ve türbesi, Döng Mescidi, Kaşgarlı Mahmud türbesi ve Yusuf Has Hacib türbesi şehrin en önde gelen tarihi eserleri arasındadır. Mankent, Kaşgar yakınında bir şehrin adı; bugün haraptır.
Kozan Kalesi
Sis Kalesi'nin ki Kozan İlçesinin önceki adı Sis'tir, çeşitli kaynaklarda, Asurlular tarafından yapıldığı ve sonradan da birçok el değiştirdiği belirtilmektedir. Fakat Asurluların, Çukurova bölgesine 50-60 yıl gibi kısa bir süre egemen oldukları ve bölgeyi sömürge olarak kullandıkları göz önünde tutulur ise, bu yukarda belirtilen bilgiye şüphe ile bakmak gerekmektedir. 700 yıla yakın bir süre bölgeye hâkim olan Hititlerin de bu kaleyi yapmış olabileceği düşünülebilir şehir ve kale birçok kez el değiştirmiş olup Malazgirt Savaşı sonrası Bizans tarafından Çukurova bölgesine yerleştirilen http://kozan.gov.tr/tarihi-kozan-sis-kalesi/ref> Kilikya Ermeni Krallığı'nın eline geçti. Osmanlı İmparatorluğu döneminde ise, kale bir askeri üs olarak kullanıldı. Günümüzde ise, Kozan Kalesi turistlerin ziyaret ettiği bir turistik mekandır.
Kozan Kalesi'nin mimari yapısı oldukça etkileyicidir. Kale, taş blokların ustaca işlenmesiyle oluşturulmuş yüksek duvarları ve geniş avlusuyla dikkat çeker. Kalede kullanılan taşlar, bölgedeki dağlardan özenle seçilmiştir. Bu taşlar, yapıların dayanıklılığını arttırmak için yüksek kaliteli bir harçla birleştirilmiştir.
Kozan Kalesi, sadece bir tarihi yapı değil aynı zamanda bölgenin kültürel mirasını da yansıtmaktadır. Kale, yıl boyunca birçok etkinliğe ev sahipliği yapmaktadır. Özellikle yaz aylarında düzenlenen konserler, tiyatro gösterileri ve sergiler, turistlerin ilgisini çekmektedir.
Kozan Kalesi, Adana bölgesinin tarihi ve kültürel mirasını yansıtan önemli bir yapıdır. Kalenin mimari yapısı, tarihi önemi ve turistik potansiyeli, Kozan'ı ziyaret edenlerin mutlaka görmesi gereken bir yer yapmaktadır.
2014 Libya yerel seçimleri
Arka plan
Mart 2019 itibarıyla Selim bin Tahya başkanlığındaki Libya Merkez Belediye Meclisi Seçimleri Komisyonu, 2013 yılında oluşturulan 120 yerel meclisin seçimlerinden sorumludur.
Seçim
2014 belediye seçimleri 65.000.000 Libya dinarı pahasına yapıldı ve genel olarak demokratik olarak algılandı. 2014 seçimlerinden çıkan konseyler, 2018 itibarıyla Libyalılar tarafından Libya'daki "en güvenilir ve meşru seçilmiş organlar" olarak görülüyordu.
2016'da seçilmiş belediye başkanlarının görevden alınması
2016 yılının sonlarında, Libya Ulusal Ordusundan (LUO) Tümgeneral Abdürrezak el-Nazhuri, Doğu Libya'daki seçilmiş belediye başkanlarının birçoğunu, çoğunluğu askeri olan seçilmemiş kişilerle değiştirdi. LUO, toplamda kendi kontrol alanındaki 27 seçilmiş konseyden dokuzunu askeri yöneticilerle değiştirdi.
2018'e ertelenen seçimler
Zaviye, Beni Velid ve Dirc'de 2014'te yapılması gereken yerel seçimler 2018'de yapıldı. 2014'teki Beni Velid seçimleri "güvenlik nedenleriyle" başarısız olmuştu.
Konformist (film)
Konformist, 1970 İtalya-Fransa-Batı Almanya ortak yapımı politik dramatik filmdir. İtalyanca özgün adı Il conformista olan filmin ilk gösterimi Berlin Film Festivali'nde yapıldı. Aynı yıl Türkiye'de de gösterilmesi planlanan film, gösterime girmeden hemen önce sansüre takıldı. "Konformist", Nisan 1989'da 8. Uluslararası İstanbul Film Festivali kapsamında gösterildi.
İtalyan sinemacı Bernardo Bertolucci'nin yönettiği filmin senaryosunu da yine Bertolucci, vatandaşı Alberto Moravia'nın 1951 tarihli "Il conformista" (Türkiye'de 1971'de Düzen Adamı adıyla yayımlandı) adlı romanından uyarlayarak yazmıştır. Filmin, politik öyküsünün de önüne geçen çarpıcı renkli görüntülerini Bertolucci'nin gedikli görüntü yönetmeni Vittorio Storaro çekmiştir. "Konformist", Bertolucci'nin Storaro'yla birlikte çalıştığı ilk filmdir. Storaro ileriki yıllarda Bertolucci'nin yarım düzine filmini daha görüntüleyecektir.
Çekimleri Paris ve Roma'da yapılan filmin başlıca rollerinde Fransız oyuncular Jean-Louis Trintignant, Dominique Sanda ve Pierre Clémenti ile İtalyan oyuncular Stefania Sandrelli ve Gastone Moschin oynamışlardır. Dominique Sanda da Bertolucci'nin gedikli oyuncularındandır. Filmin müziklerini Fransız film müziği bestecisi Georges Delerue yapmıştır. 1930'lu ve 1940'lı yıllarda Mussolini döneminde ve biraz sonrasında geçen film, genç bir adamın kişiliğinde İtalyan burjuvazisinin faşizme gönüllü kucak açışını ele alır, faşist ideolojinin sosyo-psikolojik kökenlerini irdeler. Toplumsal histeriye uyarak yeni düzene hiç sorgulamadan boyun eğip uyum sağlayan bu zayıf iradeli 'konformist' genç (Trintignant), bir yandan geçmişiyle hesaplaşırken, diğer yandan da yabancı bir ülkede devleti adına tetikçiliğe soyunacaktır. "Konformist", kısa cümlelerle tanımlamak gerekirse, faşist dönemde bir genç adam için yazılmış 'yükselmenin el kitabı' veya faşist işbirlikçiler aleyhine bir iddianamedir.
1970'te ilk gösteriminin yapıldığı Berlin Film Festivali'nde Altın Ayı ödülüne aday gösterilen filme burada "Interfilm Ödülü" ve "Gazeteciler Özel Ödülü" verildi. Daha sonra En İyi Uyarlama Senaryo Akademi Ödülü'ne aday gösterildi. David di Donatello Ödülleri'nden "En İyi Film David Ödülü"nü aldı.
Konusu
"Konformist" filminde anlatılanlar 1938 yılında başlar, 1943 yılında sona erer. Söz konusu dönem Mussolini (Il Duce)'nin faşist hükümetinin iktidarda olduğu baskıcı bir dönemdir. Olayların Roma ve Paris'te geçtiği filmde doğrusal bir anlatım yoktur. Bir dizi geriye dönüşle filmde zamansal sıçramalar yapılır ve sık sık başkahramanın önceki yaşamından kesitler aktarılır. Bu kesitlerden en önemlisi de 13 yaşındaki çocukluğunu ilgilendiren 1917 yılıdır.
Film açıldığında yıl 1938'dir, Romalı bir kentsoylu olan Marcello Clerici'ye (Jean-Louis Trintignant), işbirliği içinde olduğu faşist gizli polis teşkilâtı tarafından, üniversiteden eski hocası olan muhalif Profesör Luca Quadri'yi (Enzo Tarascio) sürgünde bulunduğu Paris'te bularak öldürme görevi verilir. Sürekli rejim aleyhinde konuşan Profesörün ortadan kaldırılması diğerleri için de bir ibret oluşturacaktır. Marcello ve yardımcısı teşkilattan Manganiello (Gastone Moschin) birlikte Profesörün ve karısı Anna'nın (Dominique Sanda) peşine düşerler.
Bu arada ekrana gelen geriye dönüşlerle, Marcello'nun en yakın arkadaşı olan kör radyo yayıncısı Italo Mantelari'ye (José Quaglio) anlattığı evlilik planları, gizli teşkilâta kapağı atma çabaları, bakımsızlıktan harabeye dönmeye başlamış aileye ait ihtişamlı villada oturan morfin bağımlısı annesine yaptığı ziyaretler, annesini istismar eden Japon şoförü teşkilâttan Manganiello'ya bertaraf ettirmesi, bir akıl hastanesinde yatan babasını ziyareti vb. anlatılır. Bu anılar arasında en çarpıcısı 13 yaşındayken zengin ailesinin özel şoförü Lino (Pierre Clémenti) tarafından cinsel tacize uğraması ve bu eylem sırasında eline geçirdiği tabancayla Lino'yu vurmasıdır. Onun öldüğünü sanarak yıllarca vicdan azabı çekmiş olan Marcello, sonraki yıllarda günah çıkardığı bir rahibe bu olayı anlattığında rahibin cinayeti fazla önemsemeyip ona yaşadığı eşcinsel ilişkinin ayrıntılarını anlattırmaya çalışmasına çok içerler ve öfkelenir. Başka bir geriye dönüş ise evliliğiyle ilgilidir. Giulia (Stefania Sandrelli) adlı 'sığ' bir "küçük burjuva" kızıyla evlenerek eşcinselliğini bastırma yoluna gitmiştir.
Yeni evli çift görünüşte balayını geçirmek için trenle Paris'e giderek bir otele yerleşirler. Evli bir çift olarak daha güven verici bir profil çizdikleri için eski hocasına yanaşması daha kolay olacaktır. Profesörün evine gittiklerinde Marcello kendilerini kapıda karşılayan hocanın genç ve güzel eşi Anna'ya (Dominique Sanda) hemen vurulur, ancak bir biseksüel olan Anna'nın gözü Marcello'nun eşi Giulia'dan başka kimseyi görmez, güvenmediği Clerici'ye ise düşmanca davranır, ama yine de onunla sevişir. Aslında Marcello'nun gerçek niyetini anlamıştır. Bir yemek sırasında Profesör de onun bir faşist olduğunu baştan beri bildiğini itiraf ettikten sonra yine de onlara karşı dostça davranınca, Marcello hocasını kendi elleri ile öldüremeyeceğini anlar ve suikast görevini onlardan daha önce Paris'e gelmiş olan Manganiello'ya devreder.
1943 yılına gelinmiştir. Filmin son dakikalarında Marcello'nun evindeki radyodan faşist diktatör Mussolini'nin iktidardan düştüğü anons edilir. Faşizm sona ermiş, yasaklar kalkmıştır, anti-faşist gruplar sokaklarda gösteriler yapmaktadır. Eskiye oranla daha mütevazı bir yaşantı süren Marcello'nun bir de çocuğu vardır artık. Eski arkadaşı Italo'yla birlikte gece vakti sokakta dolaşırlarken, bir mezbelelikte iki adam arasındaki konuşmaya kulak misafiri olurlar. Marcello, karşısındakine üstü kapalı eşcinsel ilişki teklifinde bulunan adamın sesini tanımıştır, bu yıllar önce öldürdüğünü sandığı kendi tacizcisi Lino'dur. Çılgına dönen Marcello önce onu hırpalar, sonra da onun eşcinsel bir faşist olduğunu ve profesörü onun öldürdüğünü kalabalığa haykırır. Lino kaçar. Arkadaşı Italo'yu da aynı şekilde kalabalığa ihbar ettikten sonra yapayalnız kalan Marcello'nun filmin son sahnesinde, Lino'nun az önce ayartmaya çalıştığı geyle yatmaya hazırlandığını görürüz.
Tarzı ve temalar
Çoklarına göre Bertolucci'nin başyapıtı sayılan "Konformist", yönetmenin film serüveninin başlangıcındaki ilk birkaç filmden biri olmasına rağmen tüm Bertolucci temalarını kusursuza yakın bir şekilde bir arada seyirciye sunan bir film olmuştur. Bu filmi tamamladığında Bertolucci 29 yaşında çok genç bir sinemacıydı ve henüz dünya çapında ses getirecek filmlerini yapmamıştı. Sinemaya 1961 yılında Pier Paolo Pasolini'ye asistanlık yaparak başlayan Bertolucci, bu filmiyle birlikte olgunluk çağına ancak adım attığını söylemiştir. "Konformist", Bertolucci'yi uluslararası alana taşıyan ilk film olmuştur.
Bertolucci, filmin başkahramanı Marcello Clerici (Jean-Louis Trintignant) üzerinden İtalya'da Mussolini döneminin bir panoramasını gözler önüne serer, karmaşık bir kişiliğe sahip faşizm yanlısı genç bir adamın psikolojik analizini yapar. Doğrusal bir anlatıma sahip olmayan filmde sık sık geriye dönüşlerle zaman içinde ileri geri sıçramalar yapılır. Kültürlü, eğitimli ve aydın bir kentsoylunun neden faşizmi seçtiği sorusuna cevap aranır. Clerici çocukluğunda şoförlerinin cinsel tacizine uğramış ve onu vurmak zorunda kalmıştır. Şoförün öldüğünü sanarak ömrü boyunca suçluluk hissetmiştir. Çocukluğunda uğradığı bu eşcinsel taciz onun bütün geylere düşmanlık hisleri beslemesine neden olmuştur. Tam da o sırada bütün çizgi dışı gruplarla birlikte geylere de savaş açmış olan faşistler seçimle iktidara gelince kendini bu gruba yakın hissederek mutlaka onlar için çalışmayı kafasına koymuştur. Bu yakınlaşmada, eski yıllarda kendisini küçük görenlerle hesaplaşma fırsatının ortaya çıkması da önemli bir rol oynamıştır. Bu, görünüşte Marcello Clerici'nin yükselişidir, ancak baskı dönemlerinde yükselmenin bir bedeli olacaktır. Ondan, Fransa'ya iltica etmiş olan rejim karşıtı eski öğretmeni ve akıl hocası Profesör Quadri'ye yanaşarak onu öldürmesi istenecektir. Korkak bir insan olmasına rağmen Marcello bunu reddedemez, zira artık bir emir kulu, düzenin bir kuklası olmuştur.
İnişli çıkışlı bir kişilik yapısına sahip olan Marcello gizli bir geydir. Sürekli olarak bastırdığı geyliğini maskelemek için güçlünün yanında yer alma içgüdüsüyle faşizme yönelmiş ve partiye katılmıştır. Filmde insan ruhunun derinliklerinde yer etmiş travmaların dürtüsüyle insanların nasıl toplumsal ve politik tercihlere zorlandığının bir öyküsü anlatılır. Clerici'nin nasıl konformist olduğunun altı çizilir. Bertolucci onun psikolojisini anlatırken açık veya dolaylı pek çok simgesel gönderme ve imge kullanır. Bu nedenle film faşizmi kültürel, tarihi ve ideolojik açılardan değil de sadece psikolojik yönüyle yorumladığı için eleştirilmişti.
Filmin görsel açıdan da bir şaheser olarak değerlendirilmesini sağlayan stilize sahneleri, canlı renkli görüntüleri, ışık gölge kullanımı, alışılmadık objektif açıları ve akıcı kamera hareketleri Bertolucci'nin gedikli görüntü yönetmeni Vittorio Storaro'ya aittir. "Konformist", Bertolucci'nin Storaro'yla birlikte çalıştığı ilk filmdir. Storaro ileriki yıllarda Bertolucci'nin altı filmini daha görüntüleyecektir. 'Görüntünün şairi' olarak da nitelendirilen Storaro'nun çarpıcı görüntü yönetimi o kadar ön plandadır ki, filmin politik öyküsünün de önüne geçtiği söylenir. Filmin uyandırdığı güzellik duygusu o derece fazlaydı ki, Bertolucci'nin faşizmi anlayıp irdelemekten çok ona hayran olduğu duygusunu uyandırdığı bile söylenmişti. Anti-kahramanları olan kasvetli, çürümüş ve itici bir dünyayı resmettiği için bir tür Neo-noir film olarak da nitelendirilebilen "Konformist"in bu atmosferini sağlamada yapım tasarımcısı Ferdinando Scarfiotti'nin de büyük rolü vardır.
Sinematik tarzının dışavurumculuk ve 'faşist' film estetiğinin bir sentezi olduğu da söylenen film, 1920'lerin ve 1930'ların klasik Alman filmleriyle, özellikle de Leni Riefenstahl'ın Triumph des Willens (İradenin Zaferi) ile Fritz Lang'ın Metropolis'i ile kıyaslanmıştır. Bernardo Bertolucci, sonraki filmlerinde de görsel ihtişama verdiği önemle tanınmaya devam etti.
Yapım
Filmin çekimleri Paris ve Roma'da yapılmıştır. Stüdyo dışı çekim yerleri Paris'te artık bir sanat müzesi olarak kullanılan tarihi tren garı ve otel binası Gare d'Orsay, Paris ve Roma'nın sokakları, Roma'daki Sant'Angelo Köprüsü ve Kolezyum'dur. Toplam bütçesi sadece 750.000 ABD doları olan film, az bir ödenekle de bir başyapıt ortaya çıkartılabileceğinin en somut kanıtlarından biridir.