cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Erken Dryas Devri
Zamanlama
Grönland buz çekirdeklerinden kararlı izotopların analizi, genç Dryas başlangıcı ve sonu için tahminler sağlar. Grönland buz tabakası Projesi-2 ve Grönland Icecore projesinin bir parçası olarak Grönland Zirvesi buz çekirdeklerinin analizi, genç Dryas 12.800 buz (takvim) yıl BP hakkında başladığını tahmin etti. Danışılan spesifik buz çekirdeği analizine bağlı olarak, genç Dryas 1,150–1,300 yıl sürdüğü tahmin edilmektedir. gısp2 buz çekirdeğinden oksijen izotoplarının ölçümleri, genç Dryas'ın sona ermesinin, her biri beş yıl süren üç ayrı adımda sadece 40 ila 50 yıl içinde gerçekleştiğini göstermektedir. Toz konsantrasyonu ve kar birikimi gibi diğer proxy verileri, sadece birkaç yıl içinde yaklaşık 7 °C (13 °F) ısınma gerektiren daha hızlı bir geçiş önermektedir. Grönland'da toplam ısınma 10 ± 4 °C (18 ± 7 °F) idi.
Kuşluhan, Bulancak
Coğrafya
Köy, Giresun il merkezine 20 km, Bulancak ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır. Köy, Bulancak'ın güneyinde olup, İlçe merkezine bir köy yoluyla doğrudan bağlıdır.
Erken Dryas Devri
Zamanlama
Japonya'nın Suigetsu Gölü'ndeki varved çökellerinin ve Asya'dan gelen diğer paleoenvironmental kayıtların analizlerine göre, Asya ile Kuzey Atlantik arasındaki genç Dryas'ın başlangıcında ve sonunda önemli bir gecikme meydana geldi. Örneğin, Japonya'daki Suigetsu Gölü'ndeki tortu çekirdeklerinin paleoenvironmental analizi, Kuzey Atlantik bölgesinde yaklaşık 12.900 Takvim yılı yerine, 12.300 ila 11.250 varve (takvim) yıl BP arasında 2-4 °C'lik genç Dryas sıcaklık düşüşünün bulunulması.
Buna karşılık, radyokarbon sinyalinin 11.000 radyokarbon yıllık görünür radyokarbon tarihlerinden 10.700–10.600 radyokarbon yıl BP radyokarbon tarihlerine ani kayması, Avrupa'daki karasal makrofosiller ve ağaç halkalarında 50 yıllık bir süre boyunca aynı anda suigetsu Gölü'nün varved çökellerinde meydana geldi. Bununla birlikte, radyokarbon sinyalindeki aynı kayma, Suigetsu Gölü'ndeki genç Dryas'ın birkaç yüz yıl önce başlamasından önce gelir. Çinlilerden gelen verilerin yorumlanması, genç Dryas Doğu Asya'nın Kuzey Atlantik'ten daha genç Dryas soğutmasının en az 200 ila 300 yıl geride kaldığını doğrulamaktadır. Verilerin yorumlanması daha belirsiz olsa da, genç Dryas'ın sonu ve Holosen ısınmasının başlangıcı muhtemelen Japonya'da ve Doğu Asya'nın diğer bölgelerinde de benzer şekilde ertelendi.
Benzer şekilde, Filipinler'in Palawan kentindeki Puerto Princesa yeraltı Nehri Milli Parkı'ndaki bir mağaradan büyüyen bir dikitin analizi ve genç Dryas'ın başlangıcının da orada geciktiğini buldular. Dikitte kaydedilen Proxy verileri, genç Dryas kuraklık koşullarının bölgedeki tam kapsamlarına ulaşması için 550 yıldan daha fazlasına ihtiyaç duyulduğunu ve sona erdikten sonra yaklaşık 450 takvim yılının genç öncesi Dryas seviyelerine geri döneceğini göstermektedir.
Küresel etkiler
Batı Avrupa ve Grönland'da, genç Dryas iyi tanımlanmış senkron serin bir dönemdir. Bununla birlikte, tropik Kuzey Atlantik'teki soğutma, birkaç yüz yıl öncesine dayanabilir. Güney Amerika, daha az tanımlanmış bir başlangıçtır ancak keskin bir sonlanma gösterir. Antarktika Soğuğunun tersine çevrilmesi, genç Dryas'tan bin yıl önce başlamış gibi görünmektedir. Fakat iyi tanımlanmış bir başlangıç ya da bitiş yoktur. Peter Huybers, Antarktika, Yeni Zelanda ve Okyanusya'nın bazı bölgelerinde genç Dryas yokluğunda adil bir güven olduğunu savundu. Genç Dryas için tropikal muadili zamanlaması, Deglaciation iklim ters (DCR), düşük enlem buz çekirdek kayıtları genellikle bağımsız eksikliği olarak kurmak zordur. Escort Aralık üzerindedir. Bunun bir örneği, DCR'NİN zamanlamasının GİSP2 buz çekirdeği kaydının (orta Grönland) sabitlendiği Sajama buz çekirdeği (Bolivya) ' dır. Bununla birlikte, DCR sırasında orta Andes'teki iklim değişikliği önemlidir ve çok daha nemli ve muhtemelen daha soğuk koşullara geçiş ile karakterize edildi. Değişikliklerin büyüklüğü ve ani olması, düşük enlem ikliminin YD/DCR sırasında pasif olarak yanıt vermediğini göstermektedir.
Genç Dryas etkileri Kuzey Amerika boyunca değişen yoğunlukta idi. Batı Kuzey Amerika'da, etkileri Avrupa veya kuzeydoğu Kuzey Amerika'dan daha az yoğundu; bununla birlikte, buzul yeniden ilerlemesinin kanıtı olarak Pasifik kuzeybatısında daha genç Dryas soğutmasının meydana geldiğini göstermektedir. Oregon Mağaraları Ulusal Anıtı ve Güney Oregon Klamath Dağları'ndaki koruma alanından gelen mağaralar, genç Dryas için modern iklim soğutmasının kanıtlarını verir.
Diğer özellikler şunlardır:
Doğu
Genç Dryas, biyotanın ani iklim değişikliğine tepkisinin incelenmesi ve insanların bu kadar hızlı değişikliklerle nasıl başa çıktığının incelenmesi için önemli bir dönemdir. Kuzey Atlantik'teki ani soğumanın etkileri, Kuzey Amerika'da güçlü bölgesel etkilere sahipti, bazı bölgelerde diğerlerinden daha ani değişiklikler yaşandı.
Genç Dryas'ın soğumasının etkileri, Genç Dryas kronozonunun başlangıcında ve sonunda New England'ı ve Kanada denizcilik sektörünün bazı kısımlarını ABD'nin geri kalanından daha hızlı etkiledi. Proxy göstergeleri, Maine'deki yaz sıcaklık koşullarının 7,5 °C'ye kadar düştüğünü gösteriyor. Soğuk kışlar ve az yağışla birleşen serin yazlar, kuzey ormanlarının kuzeye kaydığında Holosen başlangıcına kadar ağaçsız bir tundra ile sonuçlandı.
Orta Appalachian Dağları'ndaki ve Atlantik Okyanusu'na doğru doğudaki bitki örtüsüne ladin (Picea spp.) Ve tamarack (Larix laricina) boreal ormanları hakim olmuştur ve bunlar daha sonra Genç Dryas döneminin sonunda hızla ılıman, daha geniş yapraklı ağaç orman koşullarına dönüşmüştür. Tersine, Ontario Gölü yakınlarındaki polen ve makrofosil kanıtları, serin, kuzeydeki ormanların erken Holosen'de varlığını sürdürdüğünü göstermektedir. Appalachians'ın batısında, Ohio Nehri Vadisi'nde ve güneyde Florida'da hızlı, analog olmayan bitki örtüsü tepkileri hızlı iklim değişikliklerinin bir sonucu gibi görünüyor, ancak alan genel olarak serin kaldı ve sert ağaç ormanı hakim. Genç Dryas sırasında, Güneydoğu Amerika Birleşik Devletleri, zayıflamış Atlantik meridyen devrilme dolaşımının neden olduğu Kuzey Atlantik girdabı içinde Karayiplerden gelen sıcaklığın kapanması nedeniyle Pleistosen  sırasında bölgenin olduğundan daha sıcak ve ıslaktı. (AMOC).
Merkez
Ayrıca, güneydeki Büyük Göller bölgesinden Teksas ve Louisiana'ya kadar değişen etkiler eğilimi meydana geldi. İklimsel zorlama, tıpkı Kuzeydoğu'da olduğu gibi, soğuk havayı Amerikan iç kesiminin kuzey kısmına doğru hareket ettirdi. Doğu Kıyısı'nda görüldüğü kadar ani bir tasvir olmamasına rağmen, Ortabatı, Meksika Körfezi'nin daha sıcak iklim etkisine doğru kuzey iç kesimlerinde güneyden önemli ölçüde daha soğuktu. Kuzeyde, Laurentide Buz Levhası, Genç Dryas sırasında yeniden ilerledi ve batı Superior Gölü'nden güneydoğu Quebec'e kadar bir moren biriktirdi. Büyük Göllerin güney kenarları boyunca ladin hızla düştü, çam arttı ve otsu çayır bitki örtüsü bol miktarda azaldı, ancak bölgenin batısında arttı.
Kayalık Dağlar
Kayalık Dağlar bölgesindeki etkiler çeşitlidir. Kuzey Rockies'te, çam ve göknarlar da önemli bir artış, öncekinden daha sıcak koşullara ve bazı yerlerde subalpin park alanına geçişe işaret ediyor. . Bunun, jet akımındaki kuzeye doğru kaymanın, yaz güneşlenmesindeki artışla ve uzun ve yağışlı ilkbahar mevsimleriyle bugünden daha yüksek olan bir kış kar paketinin bir sonucu olduğu varsayılmaktadır. Özellikle kuzey sıradağlarında, buzullarda küçük yeniden gelişmeler oldu, ancak Rocky Dağ sıralarındaki bazı alanlar, Genç Dryas sırasında bitki örtüsünde çok az değişiklik olduğunu veya hiç olmadığını gösterdi. Kanıtlar ayrıca, Teksas'ı etkileyen aynı Körfez koşulları nedeniyle New Mexico'da yağışta bir artışa işaret ediyor.
Batı
Pasifik Kuzeybatı bölgesi 2 ila 3 °C soğutma ve yağışta artış yaşadı. Buzul yeniden ilerleme, Britanya Kolombiyası'nda ve Cascade Sıradağlarında kaydedilmiştir. Çam polenindeki bir artış, merkezi Cascades'te daha soğuk kışların olduğunu gösterir. Olimpik Yarımada'da, orta yükseklikteki bir bölgede yangında azalma kaydedildi, ancak orman devam etti ve Genç Dryas sırasında erozyon serin ve ıslak koşullar olduğunu düşündürdü. Speleothem kayıtları, güney Oregon'da yağışta bir artış olduğunu göstermektedir ve bunun zamanlaması, Kuzey Büyük Havzadaki plüviyal göllerin boyutlarının artmasıyla çakışmaktadır. Siskiyou Dağları'ndan alınan bir polen kaydı, Genç Dryas'ın zamanlamasında bir gecikme olduğunu gösteriyor, bu da daha sıcak Pasifik koşullarının bu aralık üzerindeki daha büyük bir etkisine işaret ediyor, ancak polen kaydı, yukarıda bahsedilen speleothem kaydına göre kronolojik olarak daha az kısıtlı. Güneybatı'da da ortalama 2 ° soğutma ile yağışlarda bir artış görülüyor.
Tarım üzerindeki etkiler
Genç Dryas genellikle Doğu Akdeniz'de tarımın benimsenmesi olan Neolitik Devrim ile bağlantılıdır. Soğuk ve kuru Genç Dryas, bölgenin taşıma kapasitesini tartışmalı bir şekilde düşürdü ve yerleşik erken Natufian nüfusunu daha hareketli bir geçim modeline zorladı. Daha fazla iklimsel bozulmanın tahıl yetiştiriciliğine yol açtığı düşünülüyor. Natufian döneminde değişen geçim modellerinde Genç Dryas'ın rolü konusunda göreceli bir fikir birliği varken, dönemin sonundaki tarımın başlangıcıyla bağlantısı halen tartışılmaktadır.
Deniz seviyesi
Büyük ölçüde mercan resiflerinden çok sayıda derin çekirdeğin analizinden oluşan sağlam jeolojik kanıtlara dayanarak, buzul sonrası dönem için deniz seviyesindeki artış oranlarındaki değişimler yeniden yapılandırıldı. Deniz seviyesindeki yükselmenin erken dönemlerinde, eriyik su darbeleri olarak adlandırılan üç ana hızlanmış deniz seviyesi yükselmesi dönemi meydana geldi. Bunlar, 19.000 ile 19.500 takvim yılı arasındaki darbe için yaygın olarak eriyik su darbesi 1A0 olarak adlandırılır; 14.600 ile 14.300 takvim yılı arasındaki darbe için eriyik su darbesi 1A ve 11.400 ile 11.100 takvim yılı arasındaki darbe için eriyik su darbesi 1B. Genç Dryas eriyik su darbesi 1A'dan sonra, yaklaşık 290 yıl içinde 13,5 m'lik bir yükselişten sonra, yaklaşık 14.200 takvim yılı önce ortalanmış ve eriyik su darbesi 1B'den önce, yaklaşık 11.000 takvim yılı önce ortalanmış yaklaşık 160 yıl boyunca 7,5 m'lik bir artış meydana geldi. Son olarak, Genç Dryas hem eriyik su darbesi 1A'nın hem son tarihini hem de tüm eriyik su darbesi 1B'yi öncelemekle kalmadı, aynı zamanda ondan hemen önceki ve sonraki dönemlere göre deniz seviyesi yükselme oranının önemli ölçüde azaldığı bir dönemdi.
Genç Dryas'ın başlangıcı için kısa vadeli deniz seviyesi değişikliklerine dair olası kanıtlar bildirildi. İlk olarak, Bard ve diğerleri tarafından verilerin çizimi, Genç Dryas'ın başlangıcına yakın deniz seviyesinde 6 metreden daha az küçük bir düşüş olduğunu gösteriyor. Hem Barbados hem de Tahiti'den alınan verilerde görülen deniz seviyesi yükselişindeki değişim hızında olası bir değişiklik var. Bu değişikliğin "yaklaşımın genel belirsizliği dahilinde" olduğu göz önüne alındığında, o zaman önemli bir ivme olmaksızın nispeten yumuşak bir deniz seviyesi yükselmesinin meydana geldiği sonucuna varıldı. Son olarak, Lohe ve diğerlerinin Norveç'in batısındaki araştırması, 13.640 takvim yılı önce deniz seviyesinde düşük bir mevki ve 13.080 takvim yılı önce başlayan müteakip Genç Dryas ihlali bildirdi. Genç Dryas'ın başlamasından çok önce Allerød alçak seviyesinin zamanlamasının ve müteakip ihlalin, kabuğun artan bölgesel yüklemesinin sonucu olduğu ve jeoit değişikliklerinin, Allerød'un başlarında yaklaşık 13.600 takvim yılında büyümeye ve ilerlemeye başlayan genişleyen bir buz tabakasının neden olduğu sonucuna vardılar.
Nedenler
Mevcut teori, Genç Dryas'ın, Agassiz Gölü'nden ani bir tatlı su akışına ve Kuzey Amerika'daki buzul kaybına yanıt olarak kuzeye doğru ılık tropikal suları dolaşan Kuzey Atlantik "Konveyörünün" önemli ölçüde azalması veya kapatılmasından kaynaklandığıdır. Böyle bir olayın jeolojik kanıtı tam olarak güvenli değildir, ancak son çalışmalar, Mackenzie Nehri boyunca, Arktik'e ve oradan da Atlantik'e tatlı su döken bir yol tespit etmiştir. Küresel iklim, Kuzey Atlantik'teki tatlı su "kapağını" dondurarak kaldırana kadar yeni duruma kilitlenmiş olacaktı. Ancak simülasyonlar, tek seferlik bir selin yeni devletin 1000 yıl süreyle kilitlenmesine neden olamayacağını gösterdi. Sel durduğunda, AMOC iyileşecek ve Genç Dryas 100 yıldan daha kısa bir süre içinde duracaktı. Bu nedenle, zayıf bir AMOC'yi 1000 yıldan daha uzun süre korumak için sürekli tatlı su girişi gerekliydi. Son zamanlarda yapılan çalışma, kar yağışının sürekli bir tatlı su kaynağı olabileceğini ve bunun da AMOC'nin uzun süreli zayıflamış durumuna neden olabileceğini öne sürdü. Alternatif bir teori, bunun yerine jet akımının, Kuzey Atlantik'e daha fazla yağmur getiren ve termohalin dolaşımını yavaşlatacak kadar okyanus yüzeyini tazeleyen eriyen Kuzey Amerika buz tabakasının değişen topoğrafik zorlamasına yanıt olarak kuzeye doğru kaydığını öne sürüyor. Ayrıca, megafaunal yok oluştan bir güneş patlamasının sorumlu olabileceğine dair bazı kanıtlar var, ancak bu, tüm kıtalardaki neslinin tükenmesindeki görünen değişkenliği açıklayamıyor.
Etki hipotezi
Ana madde: Genç Dryas etki hipotezi
Yaklaşık 12.900 yıl önce Kuzey Amerika'da meydana geldiği varsayılan bir Genç Dryas darbe olayı, Genç Dryas soğutmayı başlatan mekanizma olarak önerildi.
Diğer şeylerin yanı sıra, Pennsylvania, Güney Carolina ve Suriye'deki çökeltilerde eriyik cam malzeme bulguları rapor edildi. Araştırmacılar, yaklaşık 13.000 yıl öncesine dayanan malzemenin, bolide etkisinin sonucu olarak 1.700 ila 2.200 °C (3.100 ila 4.000 °F) sıcaklıklarda oluştuğunu iddia ediyorlar. Bu bulguların, Bolide etkisinin Genç Dryas'ın başlangıcında meydana geldiğine dair tartışmalı Genç Dryas Boundary (YDB) hipotezini desteklediğini iddia ediyorlar. Hipotez, sonuçların çoğunun diğer bilim adamları tarafından doğrulanamayacağı ve yazarların verileri yanlış yorumladığı sonucuna varan araştırmada sorgulandı.
Sahalarda bulunan çökeltilerin gözden geçirilmesinden sonra, yeni araştırma, hipotez savunucuları tarafından iddia edilen çökeltilerin, kozmik etkinin önerilen tarihinden çok daha geç veya çok daha erken zamanlardan kalma bir bolide çarpma tarihinden kaynaklanan çökeltiler olduğunu buldu. Araştırmacılar, jeolojik olarak yaklaşık 13.000 yıl öncesine tarihlenip tarihlenemeyeceğini belirlemek için etki teorisini desteklemek için yaygın olarak referans verilen 29 siteyi inceledi. En önemlisi, bu sitelerden yalnızca üçü aslında o zamandan kalmadır.
Charles R. Kinzie, vd. Dünya dışı çarpışmalar sırasında üretilen nanodiyamondların dağılımına baktılar: YDB'deki Kuzey Yarımküre'nin 50 milyon km2'sinin nanodiamond'lara sahip olduğu bulundu. Bu nano elmasları gösteren yalnızca iki katman mevcuttur: 12.800 takvim yılı önceki YDB ve 65 milyon yıl önceki Kretase-Tersiyer sınırı, ayrıca kitlesel yok oluşlarla işaretlenmiştir.
Bu hipotezin güvenilirliğini daha da artıran kanıt, göktaşlarında bulunan dünya dışı platin içerir. Etki Hipotezi ile ilişkilendirilebilecek platin seviyelerinde ani artışlar olan ve en az 25'i majör olan dünya çapında çok sayıda bölge vardır. Bu sitelerin çoğu Kuzey Yarımküre'de bulunsa da, Ekim 2019'da yapılan bir araştırma, Güney Afrika'daki Pretoria'nın kuzeyindeki Wonderkrater bölgesinde bulunan yüksek platin seviyelerine sahip başka bir site buldu ve doğruladı. Bu, doğada nadiren bulunan ve hava patlamalarından veya darbelerden kaynaklandığından şüphelenilen yüksek seviyelerde platin ve nadir metal küreler, altın ve yüksek sıcaklıkta demir içeren güney Şili'deki Pilauco bölgesi ile aynı zamana denk geliyor. Bu Güney Yarımküre yüksek platin bölgeleri, Genç Dryas etki hipotezinin güvenilirliğini daha da artırıyor.
Laacher See Patlama hipotezi
Laacher See yanardağı, Genç Dryas'ın başlangıcıyla yaklaşık aynı zamanda patladı ve tarihsel olarak olası bir neden olarak önerildi. Laacher See, yaklaşık 2 km çapında geniş bir alçak rölyefli Yanardağ krateri içinde bir kaldera gölüdür. Almanya, Rheinland-Pfalz'da, Koblenz'in yaklaşık 24 km kuzeybatısında ve Bonn'un 37 km güneyinde yer almaktadır. Kaldera gölü, Eifel sıradağları içindedir ve daha büyük Vulkaneifel içindeki Doğu Eifel volkanik alanının bir parçasıdır. Bu püskürmenin Volkanik Patlama İndeksi (VEI) 6 büyüklükteydi ve 20 km3'ten fazla tefra püskürtüldü, Kuzey Yarımküre'de önemli sıcaklık değişikliğine neden oldu.
Şu anda mevcut olan kanıtlar, Laacher See patlamasının Genç Dryas'ı tetiklediği hipotezinin önemli bir değere sahip olduğunu gösteriyor. Daha önce, hipotez, Laacher See tefrasının çeşitli Orta Avrupa değişken göl yatakları içindeki Genç Dryas Olayı ile ilişkili en net iklim değişikliği belirtilerine göre zamanlamasına dayanarak reddedilmişti. Bu, Genç Dryas Etki Hipotezinin ve eriyik su atımı hipotezinin geliştirilmesine zemin hazırladı. Bununla birlikte, daha yeni araştırmalar, Laacher See yanardağının 12,880 yıllık çok büyük patlamasını Kuzey Atlantik soğumasının Genç Dryas'a başlamasıyla aynı zamana denk getirmektedir. Patlama, Pinatubo Dağı'nın 1991'deki patlamasının yaklaşık iki katı büyüklüğünde olmasına rağmen, atmosfere giren kükürt miktarı bakımından, Tambora Dağı'nın iklimsel açıdan çok önemli 1815 patlamasına potansiyel olarak rakip olacak şekilde, önemli ölçüde daha fazla kükürt içeriyordu. Bu büyüklükte ve kükürt içeriğinin bozulma sırasında meydana gelen patlamasının, deniz buzu ve okyanus sirkülasyonunu içeren uzun vadeli olumlu bir geri bildirimi tetikleyebileceğine ve Kuzey Atlantik ve dünya genelinde bir dizi iklim değişikliğine neden olabileceğine dair kanıtlar mevcuttur. Bu hipotez için daha fazla destek, Grönland buzulunda büyük bir volkanojenik kükürt sıçraması olarak görünmektedir ve bu, hem Laacher See patlama tarihi hem de Grönland'da kaydedildiği gibi Genç Dryas'a soğumanın başlangıcı ile çakışmaktadır. Orta-enlem batı rüzgarları, soğuma daha belirgin hale geldikçe, Kuzey Atlantik boyunca deniz buzunun güneye doğru büyümesini izlemiş olabilir, bu da Kuzey Avrupa'da zaman aşımına uğrayan iklim değişikliklerine neden olur ve Laacher See tefrasının ile en açık (rüzgardan türetilen) arasındaki gecikmeyi açıklar. Orta Avrupa göl çökeltilerindeki Genç Dryas için kanıt.
Patlamanın zamanlaması Genç Dryas'ın başlangıcına denk geliyor gibi görünse ve içerdiği kükürt miktarı önemli ölçüde Kuzey Yarımküre soğutması ile sonuçlanacak olsa da, hipotez henüz tam olarak test edilmemiştir ve hiçbir iklim modeli simülasyonu yapılmamıştır. Şu anda mevcut. Olumlu geri bildirimin kesin doğası da bilinmemektedir ve Laacher See patlamasının boyutunun ve kükürt içeriğinin volkanik bir zorlamasına karşı deglasiyal iklime duyarlılıkla ilgili sorular devam etmektedir. Bununla birlikte, diğer volkanik patlamaları takip eden benzer bir geri bildirimin, son buzul döneminde, Küçük Buz Çağı ve genel olarak Holosen boyunca benzer uzun vadeli soğuma olaylarını tetiklemiş olabileceğine dair kanıtlar mevcuttur. önerilen geri bildirimin zayıf bir şekilde sınırlandırıldığını ancak potansiyel olarak yaygın olduğunu öne sürüyor.
Laacher See patlamasının, son buzlanma sırasında buzun çıkarılmasıyla ilgili litosferik boşaltma tarafından tetiklenmesi mümkündür,, Doğu Eifel Volkanik Alanındaki en büyük üç patlamanın gözlemlenmesiyle desteklenen bir kavramdır ve bozulma sırasında meydana geldi. Litosferik boşaltma ile bu potansiyel ilişki nedeniyle, Laacher See patlama hipotezi, 12,880 yıllık BP Laacher See patlaması gibi patlamaların zaman ve uzayda izole edilmediğini, bunun yerine bozulmanın temel bir parçası olduğunu ve dolayısıyla Genç' in varlığını açıkladığını öne sürüyor. Diğer buzul sonlanmaları sırasında Dryas tipi olaylar.
Vela süpernova hipotezi
Bir süpernovanın Dünya üzerindeki etkilerini, özellikle gama ışını patlamalarını ve X ışını flaşlarını simüle eden modeller, Dünya'nın ozon tabakasının tükenmesi, artan UV maruziyeti, küresel soğuma ve Dünya yüzeyinde nitrojen değişiklikleri troposferde yaşayacağını göstermektedir. Genç Dryas sırasında küresel soğumaya ilişkin kanıtlara ek olarak, faunal ve paleoindian avlanma alanlarında yaklaşık 30 cm kalınlığında karbonca zengin “siyah matların” varlığı, küçük bir zaman aralığında daha su koşullarında ani bir değişimin meydana geldiğini göstermektedir. Brakenridge ayrıca, küresel soğutma koşullarının yalnızca kuzey enlemlerinde değil, aynı zamanda 41 ° G'ye ulaşan enlemlerde de meydana geldiğini öne süren polen çekirdeği araştırmasını tartışıyor. Ağaç halkası kanıtı, buz çekirdeklerinde kozmojenik14 C'de bir artış olduğunu gösteriyor. Bu artışın zaman çerçevesi, başka bir kozmojenik izotop olan 10 Be 'nin artışı ile de örtüşmektedir.
Genç Dryas'ın başlangıcında ve Dünya'yı etkileyecek kadar güneş sistemine yakın bir yerde meydana geldiği bilinen tek süpernova, yalnızca Vela süpernova kalıntısının kaldığı Vela süpernovasıdır.
Bununla birlikte, çoğu jeolog bu hipotezi, yer sistemi bilimi hakkında çok az bilgisi olan gök bilimciler tarafından yapılan akademik bir uygulama olarak görür.
Dahilde İşleme Rejimi
Tanım
İhraç ürünleri üretmek için gerekli olan ve dışarıdan ithal edilen, bu yüzden de ithali gümrük vergisine tabi aramallara ya da girdilere gümrük muafiyeti getiren bir ihracatı teşvik sistemidir. İhracat yapmayı düşünen işletmeler, ihraç edilmesi planlanan malların üretiminde kullanılacak olan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul, ara malı ve ambalaj malzemelerinin başta değişik vergisel yüklerden muaf olmak üzere ve devlete ihracat taahhüdünde bulunmak şartıyla, çeşitli kolaylıklar ve teşviklerden yararlanabilirler.
Teşviklerden yararlanabilmek için Dahilde İşleme İzin Belgesi alınması zorunludur. Söz konusu olan bu Dahilde İşleme İzin Belgesi, Gümrük muafiyetli ithalat ya da yurt içi alımlara olanak sağlayan değiştirilmeden önce Dış Ticaret Müsteşarlığı´nca şu anda T.C.Ekonomi Bakanlığı tarafından düzenlenen bir belgedir.
İzmir metrosu
İzmir metrosu, Türkiye'nin İzmir şehrinde hizmet veren metro sistemidir. 20 kilometrelik tek hat üzerinde on yedi istasyon bulunmaktadır. Sistemin ilk aşaması olan on istasyonlu Üçyol-Bornova hattı 22 Mayıs 2000'de hizmete girdi. Hat üzerindeki son genişletme 27 Temmuz 2014'te tamamlandı. 2018'de 120 milyon yolcu taşındı.
Tarihçe
İzmir metrosunun inşaatı Eylül 1992'de sondaj çalışmalarıyla başladı ve temeli Aralık 1994'te atıldı. Çalışmalar kapsamında Nenehatun ve Ümmühan tünelleri inşa edildi. Ağustos 1996'da ilk tren setleri teslim edildi. Nisan 2000'de tamamlanan Üçyol-Bornova arasındaki on istasyonluk ilk aşama 22 Mayıs 2000'de hizmete girdi.
M1 hattının batı aksında yer alan altı istasyonlu Üçyol-Fahrettin Altay hattı için ilk ihale Mart 2005'te yapıldı ve üç ay sonra hattın temeli atıldı. İki yılda tamamlanması planlanan genişletmenin kazıları 5 Temmuz 2005'te başladı. İzmir Büyükşehir Belediyesi, 14 Şubat 2006'da yüklenici firmaya ihtar çektikten sonra aynı yılın Kasım ayında ihaleyi iptal etti. İkinci ihale 23 Ocak 2007'de yapıldı ve hattın 31 Ekim 2008'de tamamlanacağı duyuruldu. Yüklenici firmanın 15 aylık ek süre talep etmesinin ardından 13 Ağustos 2009'da ihale iptal edildi. Bunun üzerine İzmir Büyükşehir Belediyesi, kalan çalışmaları kendi olanakları ile tamamlamaya başladı. 18 Haziran 2012'de Üçyol-Fahrettin Altay hattındaki İzmirspor ve Hatay istasyonlarında deneme seferleri başlatıldı ve bu istasyonlar 29 Aralık 2012'de ulaşıma açıldı. Aynı hat üzerindeki Göztepe istasyonu 25 Mart 2014'te hizmete girdi. Bu hattaki son iki istasyon olan Poligon ve Fahrettin Altay, 27 Temmuz 2014'te açıldı. Bu iki istasyon arasında yer alan Güzelyalı istasyonu ise, bölgeden geçen yer altı deresi nedeniyle projeden çıkarıldı. M1 hattının doğu aksındaki üç istasyonlu Bornova-Bornova Merkez genişletmesi için çalışmalar 2007'de başladı ancak bir yıl sonra durdu. Yeniden ihaleye çıkıldıktan sonra hattın Evka 3 istasyonuna kadarki kısmında deneme seferleri 20 Mart 2012'de başladı ve 10 gün sonra hattaki Ege Üniversitesi ve Evka 3 istasyonları hizmete girdi.
M1 hattının batı aksındaki yedi istasyonlu Fahrettin Altay-Kaymakamlık genişletmesi için çalışmalar Haziran 2018'de başladı. Gelecekte yapılacak genişletmelerle mevcut tek hattın doğuda Bornova'nın merkezine ve batıda Güzelbahçe'ye uzatılması, Buca, Gaziemir, Kemalpaşa ve Menemen'e ise dört yeni hat inşa edilmesi planlanmaktadır.
M1: Fahrettin Altay - Evka 3 hattı
22 Mayıs 2000'de açılan ve 27 Temmuz 2014'te son hâlini alan M1 (Fahrettin Altay-Evka 3) hattı, batı-doğu ekseninde on yedi istasyon ile hizmet vermektedir. Hattın tamamı Bornova, Karabağlar ve Konak ilçeleri sınırları içinde yer almaktadır.
İstasyonlar
20 kilometrelik M1 (Fahrettin Altay - Evka 3) Metro Hattı üzerinde tamamı engelli erişimine sahip on yedi istasyon bulunmaktadır. Batıdan doğuya sırasıyla Fahrettin Altay, Poligon, Göztepe, Hatay, İzmirspor, Üçyol, Konak, Çankaya, Basmane, Hilal, Halkapınar, Stadyum, Sanayi, Bölge, Bornova, Ege Üniversitesi ve Evka 3 istasyonları hizmet vermektedir. Bölge, Halkapınar ve Sanayi istasyonları hemzemin, Hilal ve Stadyum istasyonları viyadük üzerinde, Bornova istasyonu yarma, diğer istasyonlar ise yer altındadır. İstasyonların peron uzunluğu 125 metredir.
Halkapınar ve Hilal istasyonlarından İZBAN'a; Bornova, Evka 3, Fahrettin Altay, Halkapınar, Konak ve Üçyol istasyonlarından ESHOT ve İZULAŞ otobüslerine; Konak istasyonundan İZDENİZ vapurlarına; Basmane istasyonundan TCDD trenlerine; Fahrettin Altay, Halkapınar ve Konak istasyonlarından ise T2 (Fahrettin Altay - Halkapınar) Tramvay Hattı'na aktarma yapılabilmektedir.
M1: Fahrettin Altay - Kaymakamlık hattı
Mevcut hattın batıdaki son istasyonu olan Fahrettin Altay'dan Kaymakamlık'a uzatılacak olan hattır. 7,2 km uzunluğunda olacak olan ve derin tünel ile yer altında inşa edilen hat üzerinde Balçova, Çağdaş, DEÜ Hastanesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Narlıdere, Şehitlik ve Kaymakamlık olmak üzere yedi istasyon yer alacaktır. Yapımına 9 Haziran 2018'de başlanan hattın ₺1,027 milyar maliyetle 2023'te tamamlanması planlanmaktadır.
M2: Üçyol - Çamlıkule hattı
Mevcut Evka 3 - Fahrettin Altay hattında yer alan Üçyol istasyonundan Çamlıkule'ye yapılmakta olan metro hattıdır. Bu hat 13,5 km uzunluğunda olacak ve on bir yer altı istasyonundan oluşacaktır. Derin tünel olarak yapılan hattaki trenler sürücüsüz hizmet verecektir. İstasyonlar sırasıyla; Üçyol, Zafertepe, Bozyaka, General Asım Gündüz, Şirinyer, Buca Belediyesi, Kasaplar Meydanı, Hasanağa Bahçesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Koop. ve Çamlıkule olacaktır. İhale süreci 2015'te başlayan hattın yapım ihalesi 12 Ağustos 2021'de yapıldı. Temeli 14 Şubat 2022'de atılan hattın ₺3,9 milyar maliyetle 2026'da tamamlanması planlanmaktadır.
M1: Evka 3 - Bornova Merkez & Kaymakamlık - Zeytinalanı uzatmaları
Mevcut hattın doğudaki son istasyonu olan Evka 3 ile Bornova Hükûmet Konağı'nın karşısında yer alan Bornova Cumhuriyet Meydanı'nın altında inşa edilecek olan Bornova Merkez istasyonu arasındaki 0,9 km'lik kısımdır. Proje kapsamında yapılması planlanan tünelde değişikliğe gidildi ve yeni ihale süreci 2014'te başladı.
Mevcut hattın batıda yapımı devam eden Kaymakamlık istasyonundan Güzelbahçe ve Urla yönüne uzatılacağı duyuruldu. Bu hattın uzunluğunun 13,6 km olması ve on bir istasyon bulundurması planlanmaktadır. İstasyonlar sırasıyla Pertev Bey, Lojmanlar, Limanreis, Maltepe, Anıt, Güzelbahçe İskele, Yalı, Seferihisar Kavşağı, Siteler, Çamlıçay ve Zeytinalanı olacaktır.
M2: Çamlıkule - İnkılap uzatması
İlk aşaması Üçyol-Çamlıkule istasyonları arasında inşa edilmekte olan hattın güneyde Çamlıkule'den başlayarak Çamlıpınar ve Yeşilbağlar üzerinden İZBAN'ın İnkılap istasyonuna kadar 2,1 km uzatılması planlanmaktadır. Böylece hatta üç istasyon eklenmiş olacaktır.
M3: Halkapınar - Menderes hattı
Adnan Menderes Havalimanı'ndan başlayacak olan hat, sırasıyla Sarnıç - Menderes, Sarnıç Sanayi, Sarnıç, Gaziemir Devlet Hastanesi, Abdullah Arda Tolpan Meydanı, Gaziemir Kaymakamlık, ESBAŞ, Fuar, Altan Aydın Caddesi, Atatürk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Dostluk Bulvarı, Seniha Mayda Ortaokulu, Eskiizmir, Bozyaka, Yağhaneler, Bayramyeri, Çankaya, Basmane, Kemer, Tepecik Hastanesi, Gıda Çarşısı ve Fatih Caddesi güzergâhını izleyecek ve Stadyum'da son bulacaktır. Hattın 27,6 km uzunluğunda ve 24 istasyonlu olması planlanmaktadır. Sürücüsüz olarak hizmet vermesi planlanan hattın ihale süreci 2019'da başladı.
M4: Bornova Merkez - Kâtip Çelebi - Menemen Plastik OSB hattı
İki aşama hâlinde yapılması planlanan hattın ilk aşaması, mevcut Evka 3-Fahrettin Altay hattının son istasyonu olarak planlanan Bornova Merkez istasyonundan başlayacak, sırasıyla Kazımdirik, Özkanlar, Manavkuyu, Salhane, Smyrna, Bayraklı Alpaslan, Cengizhan, Org. Nafiz Gürman, Yamanlar, Soğukkuyu, Karşıyaka Devlet Hastanesi, Karşıyaka Cumhuriyet, Karşıyaka İnönü, Çiğli Aydınlıkevler, Çiğli Şirintepe, Çiğli, Egekent ve Evka 5'ten geçerek İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi'nde son bulacaktır. İlk aşamada uzunluğu 21,6 km olacak olan hatta 20 istasyon yer alacaktır. İkinci aşamada ise hat, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi'nden itibaren sırasıyla Çiğli İnönü, Harmandalı, Cumhuriyet, İstiklal, Üniversite, Gazi, Kemal Atatürk, Irmak, Uğur Mumcu, Menemen, Menemen Gaybi ve Menemen Plastik OSB 2 istasyonlarından geçerek Menemen Plastik OSB 1'e 14,2 km uzatılacak ve hatta 13 istasyon daha eklenecektir. Hattın toplam uzunluğu 35,8 km, istasyon sayısı ise 33 olacaktır.
M5: Halkapınar - Otogar - Kemalpaşa hattı
Mevcut Evka 3-Fahrettin Altay hattındaki Halkapınar istasyonundan Otogar'a ikiz tünel şeklinde yapılacak olan metro hattıdır. Bu hat 4,5 km uzunluğunda olacak ve 5 istasyondan oluşacaktır. 6 Aralık 2010'da Ulaştırma Bakanlığı tarafından yapılması için müracaatta bulunuldu. Daha sonra Ulaştırma Bakanlığı tarafından projenin yapımına onay verildi. İstasyonlar sırasıyla; Halkapınar, Vakıflar, Çamdibi, Altındağ ve Otogar olacaktır. Sonraki aşamada hattın önce Otogar'dan başlayarak ve Işıkkent, Aykusan, Bornova Sanayi 1 ve Bornova Sanayi 2 istasyonlarından geçerek Pınarbaşı'na, daha sonra Pınarbaşı'ndan itibaren Ambarlar Sitesi, Kavaklıdere 1, Kavaklıdere 2, Ulucak 1, Ulucak 2, Kemalpaşa, Kemalpaşa Belediye ve Kemalpaşa Üniversite istasyonları ile Kemalpaşa ilçe merkezine, Ulucak 1 istasyonundan ayrılarak dört istasyon ile Kemalpaşa OSB'ye kadar uzatılması planlanmaktadır. Otogar-Pınarbaşı arası 4,4 km ve 5 istasyon, Pınarbaşı-Kemalpaşa arası ise 23,7 km ve 13 istasyon olacaktır. Hattın proje ihalesinin ilk aşaması 9 Ağustos 2021'de yapıldı.
Hizmetler
Sistem haftanın her günü son istasyonlardan sabah 6.00'da kalkan ilk trenden gece 00.20'de kalkan son trene kadar 3 ila 7,5 dakika arayla hizmet vermektedir. Cuma ve cumartesi günleri 00.40'ta ve 01.00 ile 05.00 arasında her saat başı ek seferler düzenlenmektedir. Evka 3-Fahrettin Altay arasında günlük yaklaşık 350.000 yolcu taşınmaktadır. 2018'de taşınan yolcu sayısı 120 milyon olarak gerçekleşti.
İzmir metrosu, İzmirim Kart ile biniş yapılan diğer toplu taşıma sistemleriyle entegre durumdadır. Yolcular bir kez ücret ödedikten sonra 120 dakika boyunca tüm toplu ulaşım araçlarına indirimli olarak, öğrenci kartı, öğretmen kartı ve 60 yaş üzeri kartına sahip olanlar ücretsiz aktarma yapabilmektedir. Ayrıca yolcular günün her saatinde bisikletleri ile trenlere binebilmektedir. Tüm istasyonlarda ücretsiz Wi-Fi hizmeti sunulmaktadır. Konak ve Üçyol istasyonlarında bebek bakım odaları bulunmaktadır.
Trenler
İzmir metrosu 2000'de açıldığında 1996 model ADtranz marka Sürücü kabinli (MD) 30 adet Sürücü kabinsiz (M) 15 (3 lü vagon şeklinde çalıştırıldığında 15 tren seti 5 li vagon şeklinde çalıştırıldığında 9 tren seti) toplam 45 vagonla hizmet veriliyordu. İlki 2011'de Çin'den gelen 32 vagondan oluşan CSR marka 8 tren seti ile vagon sayısı 77'ye çıktı. Ocak 2015'te teslim alınan 10 vagon ile birlikte CSR Marka vagon sayısı Sürücü kabinli (MD) 19 Sürücü kabinsiz (M) 23 adet olarak 42'ye yükseldi. Toplam vagon sayısı ise 87 oldu İlki 18 Kasım 2016'da sefere başlayan CRRC marka 95 vagondan oluşan 19 tren setinin 55 vagonu Aralık 2016 tarihinden Şubat 2017 tarihine kadar teslim edildi kalan 40 adeti ise mayıs 2017 ye kadar teslim edilerek vagon sayısı 182'ye ulaştı. İzmir metro trenlerinin filo numaralandırılması ise şu şekilde: ADtranz vagonlarının Sürücü kabinli (MD501 - MD530) Sürücü kabinsiz (M101 - M115) toplam 45 vagon. CSR vagonlarının Sürücü kabinli (MD531 - MD550) Sürücü kabinsiz (M116 - M139) toplam 42 vagon CRRC vagonlarının (601 - 619) Şeklinde filo numaralandırması yapılmıştır.
İzmir metrosunun tren setleri başlangıçta üç vagondan oluşurken bu sayı önce dörde sonra beşe çıkarıldı. Trenler ortalama 80 km/sa hızla çalışmaktadır ve Halkapınar Bakım Tesisi'nde depolanmaktadır. Narlıdere'de 140, Halkapınar'da 115 vagon kapasiteli depo inşa edilmesi planlanmaktadır.
Tedirginlik (astronomi)
Tedirginlik, astronomide üçüncü bir cismin ya da cisimlerin çekim etkisiyle yörünge deviniminin bozulması hâlidir.
Giriş
Tedirginlik konusundaki ilk çalışmalara çok eski zamanlarda gezegenlerin konumlarının tahmin edilebilmesi amacıyla başlandı. İlk matematiksel ifade, Newton tarafından verildi ve sonraki bilim insanları bu yasaları karmaşık yörüngeler üzerine uyguladı.
Altan Güven
Altan Güven (d. 2 Ocak 1938, İstanbul ) Emekli diplomat.
Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden 1961 yılında mezun olmuştur. 1966'da Dışişleri Bakanlığı'na girmiştir. 1981-1985 yılları arasında Kabil'de maslahatgüzârlık yapmış ve çeşitli diplomatik görevlerde bulunmuştur. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İşleri Genel Müdürü olmuştur. 1990-1995 yıllarında Tunus Büyükelçiliği, 1995-1997 yılları arasında İdari İşlerden sorumlu Dışişleri Bakanlığı müsteşar yardımcılığı, 1997-2001 yılları arasında Vatikan Büyükelçiliği görevlerinde bulunmuştur. 2001 yılından emekli oluncaya değin de Dışişleri Bakanlığı müşavirliği görevini üstlenmiştir.
NGC 524
NGC 524, Balıklar takımyıldızı yönünde bulunan bir sarmal gökada. 4 Eylül 1786 tarihinde William Herschel tarafından keşfedilmiştir.
Yalçın Gündüz
Salih Yalçın Gündüz  (d. 4 Şubat 1966, Bursa), eski Türk futbolcu ve teknik direktör. Bursaspor'un eski defans oyuncusu ve şu anki teknik direktörüdür.
Kulüp takımları kariyeri
Bursaspor'un altyapısından yetişip 1984-85 sezonunda profesyonel takıma yükseldi ve bu sezondan itibaren 1993-94 sezonunun sonuna kadar burada oynadı. Bunun ardından Petrolofisi'yle iki sezonluk mukavele imzaladı ve bu Petrol Ofisi'nde yarım sezon oynadıktan sonra 1995 senesinde geçirdiği bir trafik kazası neticesinde aktif futbolu daha 30'una bile gelmeden bırakmak zorunda kaldı.
Teknik direktörlük kariyeri
Futbolu bıraktıktan sonra aralıksız teknik direktörlük yapmaya başladı. İlk antrenörlük deneyimini 1996 senesinde Kütahya Seramikspor'da yaptı. Bunun ardından 2001'den 2004'te kadar memleketi Bursa'nin ikinci güçlü ekibi olan Bursa Merinosspor'da teknik direktörlük yaptı. Mart 2005'te itibaren teknik direktör Hüseyin Kalpar ile yollarını ayıran Bursaspor'un başına getirildi ve sezon sonuna kadar bu görevi üstlendi. Bunun ardından Aralık 2005'ten sezon sonuna kadar Muğlaspor'un teknik direktörlüğünü üstlendi ve daha sonraki seneler Bursa'da Bursa Nilüferspor ve Bursa Merinosspor'u çalıştırdı. Son olarak 2009-10 3. Lig'de Oyak Renault'u çalıştırdı.
Mari dili
Mari (Çirmiş) dili (марий йылме, Rusça: марийский язык, Tatarca: Çirmeş tele) Ural Altay Dil Ailesinin Ural Koluna bağlı Fin/Ugor dilleri ana grubundandır ve 600.000 kişi tarafından konuşulur. Çirmiş dili; Rusya'ya bağlı Mari El Cumhuriyeti ('Mari Toprakları') başta olmak üzere Rusya'da Tataristan, Udmurtya ve Perm bölgelerinde konuşulur. Etnik Çirmişler, çoğunlukla Ural Dağları'nın doğusunda Vyatka Nehri çevresinde yaşamaktadır.
Mari (Çirmiş) dili, "dağ" ve "ova" lehçeleri olmak üzere iki lehçe hâlinde konuşulmaktadır. Dağ lehçesi, aynı zamanda "doğu lehçesi" olarak adlandırılırken ova lehçesi, "batı lehçesi" olarak da bilinir.
Ünlü ses
Doğu yazı dilinde 8 sesli harf vardır : Batı yazı dilinde ise 10 sesli harf vardır : Diğer lehçelerin de farklı ünlü envanterleri vardır. Bazı Doğu lehçelerinde aslında 9 sesli harf sistemi vardır. Bu, doğu yazı dilinin sesli harflerini ve / ä / ünlüsünü içerir. Kuzey-batı lehçesinde, Batı Çirmiş kullanılan ünlülere ek olarak, Dudaksıl olarak azaltılmış bir ön sesli harf ve buna karşılık gelen bir arka sesli harfin bilindiği 12 sesli harfli bir sistem vardır.
Ünsüz ses
Doğu yazı dilinin bağımsız söz dağarcığında 19 ünsüz ses vardır : Batı yazı dilinde ise 23 ünsüz ses vardır : Batı Çirmiş ünsüzleri / f χ t '/ nadiren kullanılan daha yeni ses birimleridir.
İsim halleri
1993 yılı itibarıyla doğu yazı dilinde dokuzluk, batı yazı dilinde onluk bir sistem vardır.
Aşağıdaki tablolarda, daha yeni durumlar, geleneksel durumlardan yeni bir tablo ile ayrılmıştır.
İsim halleri ve gelen ekler aşağıdaki gibidir : Doğu yazı dilinin çekim tablosu : Batı yazı dilinin çekim tablosu :
Kişi zamirleri
Kişisel zamirler aşağıdaki gibi gösterilebilir :
Dönüşlü zamirler
Doğu ve batı yazı dilinde dönüşlülük zamiri, temel biçiminde aynı şekle sahiptir: ške 'kendi, kendi'. Temel biçimin yanı sıra, tamlama, tamlama ve datif biçimleri de vardır. Batı yazı dili için, kelime için iyelik eki olmayan bir çekim de listelenmiştir, doğu yazı dilinin gramerlerinde sadece iyelik eki olanlar bulunabilir :
Karşılıklı zamirler
Karşılıklı zamirler ikte-ßese (doğu), pigte-ßesa (batı), kelimenin tam anlamıyla 'birbiri' anlamına gelir. Büküm öğeleri içindedir. Genellikle sadece ikinci kısma eklenir. Bununla birlikte, istisnai olarak, birinci kısım aynı iyelik ekine ve ikinci kısımla biten aynı durum ekine sahip olabilir.
Olumsuzluk fiili
Olumsuzlama fiili, kusurlu bir oluşuma sahip düzensiz bir fiildir. Yani, düzenli bir fiilin sahip olduğu tüm formlara sahip değildir. Örneğin olumsuzluk eklerinden tamamıyla ayrıdır.
Sonlu olmayan formlardan tamamen yoksundur. Şimdiki zaman, basit geçmiş zaman, emir kipi, ismin hallerinden türetilen diğer tüm ekler formlarda olumsuzlaşmayı ifade etmek için kullanılır. Olumsuzluk fiilinin tamamlayıcısı, olumsuzluk halidir. Olumsuzluk eki kullanılmadan fiil ile oluşturulan olumsuzluk cümlesi. Aşağıdaki tabloda simdi zamana air yüklem kullanarak olumsuzlaştırma örneği var. Bununla birlikte, burada bazı alternatif formlar ortaya çıkar: огым birinci tekil tekilde (ом yerine) огым 'yapmıyorum', огыт огыт ikinci tekil şahısta (от yerine), ите Zorunlu ikinci tekil şahısta 'yapma' (ит yerine).
Kelime sırası
Mari'de olumsuzlama fiili ve bağlaç biçimi birbirine sıkı sıkıya bağlıdır. Diğer öğelerin (örneğin, zarflar, zamirler) aralarındaki boşluğu doldurması olağandışıdır ve sözcük sırasının değişmesi olağan değildir - bağlaç biçimi varsayılan olarak olumsuzlama fiilini takip eder. Ancak -ат, -ак ve гына gibi enklitik parçacıklar olumsuzlama fiiline eklenebilir ve böylece olumsuzlama fiili ile bağlaç biçimi arasındaki boşluğu işgal edebilir. Çok nadiren, zarf-fiil ve bağlaç biçimi görünüşsel bir yardımcı yapı olduğunda, olumsuzlama fiili ile bağlaç biçimi arasında da zarf-fiillerle karşılaşılabilir.
Sonlu olmayan formlar
Her iki yazı dilinin gramerinde iki mastar, dört ortaç ve beş gerund ulaç.
Mari'nin iki mastarı, temel mastar ve gerekli mastardır. Temel mastar bir işaret formu olarak kullanılır, ancak bu form fiilin hangi çekime ait olduğunu göstermez. Doğu ve batı edebiyat dillerinde gerekli mastar farklı eklerle oluşturulmuştur.
Mari dilinin dört katılımcısı şunlardır: aktif ortaç, pasif ortaç, gelecek ortaç ve olumsuz ortaç.
Pasif ve fütüristik ortaç genellikle mastar gibi kullanılır. Ayrıca sıfat-fiil ekleri ile oluşturulan birçok form sözcükselleştirilmiştir.
Bahsedildiği gibi, Mari'nin beş ulaçları vardır: olumlu öğretici ulaç, olumsuz talimat ulaç, erken eylem ulaç, müteakip eylem ulaç ve eşzamanlı eylem ulaç.
Bahsedilen ulaçlardan ikisi öğreticidir: biri olumlu, diğeri olumsuzlanmış ulaçtır.
Mastar
Temel mastarın karakteri doğu yazı dilinde -aš ve batı yazı dilinde -aš, -äš şeklindedir. Bu mastarlar, fiilin iki çekimden hangisine ait olduğunu söylemez : Mastar kullanımı çok yaygındır. Kendisinden sonraki 2. veya 3. tekil şahısın iyelik eki, mastarın birçok işlevinde belirleyici bir görev üstlenebilir. Öte yandan, iyelik eki genellikle mastarın failini ifade etmek için kullanılır; Burada elbette tüm iyelik ekleri söz konusudur.
İki yazı dili, çekinik mastar olarak farklı biçimler kullanır. Doğu yazı dilindeki formun işareti -man, batı yazı dilininki -mə̑la, -məlä : Man-mastar olumsuz bir yüklem olarak ortaya çıkar; ajanı genellikle bir datif ile ifade edilir, ancak h.B. lijaš "olmak" fiiline göre, aynı zamanda bir aday aracı olacaktır.
-Mə̑la, -məlä ile oluşturulan mastar fiili batı lehçeleri dışındaki bazı lehçelerde de bilinir, ancak yazı dilinde öncelikle batı yazı diline aittir. Bu çekinik-fütürik mastar da yalnızca bir yüklem olarak görünür. Mastarın olası bir aracısı bir datif ile ifade edilir.
Man-mastarda olduğu gibi, bu mastara yardımcı fiiller de eklenebilir.
Ortaç
Aktif ortaç işareti doğu yazı dilinde -še, -šo, -šö ve batı yazı dilinde -šə̑, -šə’dir : Pasif ortaç işareti doğu yazı dilinde -me, -mo, -mö ve batı yazı dilinde -mə̑, -mə’dir : Me eki olan formlar hem ortaç hem de mastar olarak kullanılır. Katılımcının aracısı genellikle yalın veya tamlayan bir durum aracılığıyla ifade edilir.
Fütüristik ortaç işareti doğu yazı dilinde -šaš ve batı yazı dilinde -šašlə̑k, -šäšlə̑k’dir : Daha uzun ek, batı lehçesi dışındaki bazı lehçelerde de bilinir; Öte yandan, daha kısa varyant batıda da bilinmiyor.
Katılımcının anlamı fütürik-gereksinimlidir, hem katılımcı hem de mastar kullanım bulur.
Negatif ortaç işareti doğu yazı dilinde -бə̑me, -бə̑mo, -бə̑mö, -tə̑me, -tə̑mo, -tə̑mö ve batı yazı dilinde -бə̑mə̑, -бəmə, -tə̑mə̑, -təmə : Bu ortaç, görünüşe göre, tüm olumlu ortaçların olumsuz bir karşılığı olarak kullanılır. Anlamına göre hem aktif hem de pasif olabilir ve hem tamamlanmış hem de bitmemiş bir eylemi ifade eder.
Ulaç
Her iki yazı dilinde de olumlu öğretici ulaçların eki -en, -n'dir. Ünsüz kökü en az iki heceli olan 1. çekimdeki bazı fiillerden, sadece kök bazen bu ulaç olarak kullanılabilir, yani bu fiillerin olumsuz bükülme görünen ve 2. tekil kişi.
Bükülme örnekleri : Her iki yazılı dilde de olumsuz öğretici ulaç'ın eki -be, -te’dir : Erken eylem ulaç eki doğu yazı dilinde -mek (e) ve batı yazı dilinde -mə̑k (ə̑), -mək (ə)’dir : Gerund, ana fiilin eyleminin peşinden ne olduğunu ifade eden bir zarf olarak kullanılır. Sebeb genellikle özne tarafından belirtilir, ancak aynı zamanda, gerund'a eklenmiş bir yalın, tamlayan veya iyelik eki ile gösterilen ayrı bir ajana da sahip olabilir.
Sonraki eylemin ulaç eki doğu yazı dilinde -meš (ke) ve batı yazı dilinde -meš (kə)’dir : Ekin daha kısa ve daha uzun varyantı eşanlamlı olarak kullanılır. Daha kısa varyant tamamen bir latin formu gibidir. Daha uzun olanı, isimlerin datif biçiminden farklıdır, çünkü orijinal durum ekinin önünde her zaman tam e ünlüsüne sahiptir; bu durum ekin son seslisinin doğu yazı dilinde her zaman -e, batı yazı dilinde -ə olduğunu belirler.
Ulaç'ın ajanı genellikle özne aracılığıyla ifade edilir. Bununla birlikte, ulaç, aynı zamanda, bir yalın, tamlayan veya ulaç eklenmiş bir iyelik eki ile belirtilen farklı bir aracıya da sahip olabilir.
Eş zamanlı eylem fiilinin son eki doğu yazı dilinde -šə̑la ve batı yazı dilinde -šəlä’dir : Ulaç, ana fiille eşzamanlı olan bir eylemi ifade eden zamansal bir zarf olarak kullanılır. Bu genellikle özne ile aynı faile sahiptir. Bu durumda ulaçtan sonra özneye karşılık gelen bir iyelik eki gelebileceği gibi eksiz de olabilir. Bununla birlikte, gerund genellikle iyelik eki ile ifade edilen kendi aracısına da sahip olabilir; En azından diyalektik olarak, bir tamlama biçimi de bir fail olarak görünebilir. Batı yazı dilinde ve bazı doğu ağızlarında iyelik eki beklendiği gibi zarf-fiil ekinden sonra gelir, ancak doğu yazı dilinde ve birçok lehçede de iyelik eki garip bir şekilde ekin ortasına yerleşir: -la öğesinden önce.
Sıfatlar
O kelye 'derin, derin'
Seme 'siyah, siyah renk'
Sokso 'sıcak, sıcaklık'
Bazı sözcükler ve tümceler
Türk dilleri ile çok benzerliği olan sözcüklere sahiptir. Not: Örneklerdeki tire işareti, sözcükler okunurken vurgunun nerede olacağını gösterir, Mari dilinde vurgu işareti kullanılmaz.
1982 Dünya Kadınlar Voleybol Şampiyonası
1982 Bayanlar Dünya Voleybol Şampiyonası, 13-25 Eylül 1982 tarihlerinde Peru'da yapıldı. Dokuzuncusu düzenlenen şampiyonaya yirmi üç ülkenin ulusal voleybol takımları katıldı. Maçlar Lima, Trulillo, Tacna, Ica, Arequipa ve Chiclayo kentlerinde oynandı.
A Grubu
15 Eylül, 1982
B Grubu
13 Eylül, 1982
14 Eylül, 1982
C Grubu
13 Eylül, 1982
15 Eylül, 1982
D Grubu
14 Eylül, 1982
15 Eylül, 1982
Modern Folk Üçlüsü
Modern Folk Üçlüsü, Türk pop müzik grubu.
1982 Dünya Kadınlar Voleybol Şampiyonası
E Grubu
15 Eylül, 1982
Modern Folk Üçlüsü
Doğan Canku, Ahmet Kurtaran ve Selami Karaibrahimgil tarafından 1969'un son aylarında kuruldu. İlk yıllarda menajerliğini Hıncal Uluç yaptı. Ali Kocatepe ile birlikte 1978 Seul Şarkı Yarışması'nda ve 1981 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi temsil ettiler. Eurovision'da seslendirdikleri parça Dönme Dolap idi. 1995 ile 1999 yılları arasında gruba Doğan Canku'nun yerine, Hasan Cihat Örter girdi ve birçok konser ve projede bulundu, daha sonra gruptan ayrıldı.
1982 Dünya Kadınlar Voleybol Şampiyonası
F Grubu
14 Eylül, 1982
15 Eylül, 1982
G Grubu
18 Eylül, 1982
19 Eylül, 1982
20 Eylül, 1982
21 Eylül, 1982
H Grubu
18 Eylül, 1982
19 Eylül, 1982
20 Eylül, 1982
21 Eylül, 1982
I Grubu
18 Eylül, 1982
19 Eylül, 1982
20 Eylül, 1982
21 Eylül, 1982
J Grubu
18 Eylül, 1982
19 Eylül, 1982
20 Eylül, 1982
21 Eylül, 1982
21°/23° Maçı
24 Eylül, 1982
17°/20° Maçları
24 Eylül, 1982
9°/12° Maçları
24 Eylül, 1982
5°/8° Maçları
24 Eylül, 1982
1°/4° Maçları
24 Eylül, 1982
21°/22° Maçı
25 Eylül, 1982
19°/20° Maçı
25 Eylül, 1982