cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Doğubayazıt Kalesi
Tarihçe
Kalenin ilk temel taşlarının inşası hakkında bilgilerin kısıtlı olmasından dolayı hangi tarihte ve kimler yapıldığı kesin olarak bilinmemektedir. Günümüzde kalenin harabe kalıntıları Urartu dönemi yerleşim izleri taşıdığı sanılmaktadır. Zaman içerisinde bazı yabancı seyyahların bölgedeki incelemeleri kale hakkında iki görüş ile değerlendirilebileceğini varsaymaktadır. Birinci görüşün, kale içerisinde bulunan kaya mezarlarında yapılan arkeolojik yüzey çalışmalar neticesinde elde edilen veriler ve arkeolojik bulguların kale adının Daryunk olduğu, MÖ 13.yüzyıl - MÖ 9. yüzyıllar arası yerleşimlerin olabileceği yönündeki görüşleri ortaya koymaktadır. Bir diğer görüş ise tarihi kalenin İpek yolu güzergahı içinde kalması nedeniyle ilk inşa tarihini daha eski tarihe gidebileceğini ortaya koymaktadır.Tarih boyunca önemli görevler üstlenen Doğubeyazıt kalesi yapımında sur duvarlarının kesme taş tekniği ile düzgün örülerek Urartular döneminde yapıldığı Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde onarıldığı gözükmektedir.
Ayten Kordu
TBMM 28. dönem Tunceli milletvekilidir.
Hayatı
1971 yılında Erzincan'da doğdu. Yükseköğrenimini sosyoloji alanında yaptı.
2003-2011 yılları arasında da Gökkuşağı Kadın Derneği 'nde çalıştı; iki dönem dernekte başkanlığı üstlendi.
2015 yılında Tunceli'ye yerleşti. Tunceli Belediyesi'nde Kadın Politikalar Müdürü olarak görev yaptı. Kısa bir süre Belediye Başkanı Nurhayat Altun'un danışmanı oldu. İmece Kadın Derneği kurucuları arasında yer aldı.
Katıldığı eylem ve etkinlikler gerekçesiyle tutuklandı, 2,5 yıl cezaevinde kaldı; 2018'de tahliye edildi.
Pürtelaş Hasan Efendi, Beyoğlu
Pürtelaş Hasan Efendi ya da kısaca Pürtelaş, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda bulunan Beyoğlu ilçesine bağlı 45 mahalleden biridir. İdari sınırlarına bakıldığında kuzeyinde Cihangir; batısında Kılıçalipaşa; doğusunda Ömeravni mahalleleri vardır. Mahalle güneydoğu tarafında İstanbul Boğazı'na kıyıdaştır.
Piyalepaşa, Beyoğlu
Piyalepaşa, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda bulunan Beyoğlu ilçesine bağlı 45 mahalleden biridir. İdari sınırlarına bakıldığında güneyinde Kaptanpaşa; batısında Fetihtepe; doğusunda Şişli ilçesine bağlı Paşa ve Mahmut Şevket Paşa; kuzeyinde Kâğıthane ilçesine bağlı Mehmet Akif Ersoy mahalleleri bulunmaktadır.
Piyalepaşa’nın “Riskli alan” olarak ilan edilmesi kararlaştırıldıktan sonra semtte kentsel dönüşüm projesi başlamıştır.
Tarihi
Piyalepaşa, İstanbul’un en eski semtlerinden biridir. İstanbul tarihinde, bulunduğu konum nedeniyle her zaman ticaret ve yaşantının odak noktalarından biri olmuştur. 1570’li yıllarda Piyale Mehmed Paşa bu bölgeye cami, medrese, tekke, mektep, türbe, çarşı, hamam ve sebilden kurulu bir külliye yaptırmış ve semt ismini buradan almıştır.
Piyalepaşa’nın gelişiminde sahile yakın yerde Kasım Paşa ve biraz ileride Okmeydanı istikametinde Piyale Paşa’nın yaptırdıkları cami, medrese, mektep, tekke, çeşme ve hamam gibi yapılardan oluşan külliyelerin de etkisi olduğu şüphesizdir.
Piyalepaşa semtinin tarihteki bir diğer önemli yanı ise, Osmanlı İmparatorluğu ile birlikte dünya ülkeler tarihini etkileyen İstanbul Kuşatması ve fethi sırasında gemilerin bu bölgeden yürütülmüş olmasıdır.
Piyalepaşa Camii
Banisi Piyale Paşa türbesi mihrap tarafındadır. Mihrap çinileri sanat eseri olan camilerdendir.
Külliyenin camisi, 55 x 45 metrelik bir alana inşa edilmiştir. Külliyenin duvarlarının bir kısmı kesme küfeki taşıyla, bir kısmı da moloz taşla örülmüştür. Caminin 30,50 x 19,70 metrelik genişliğindeki hacminin üzeri, eşit büyüklükte 9 metre çapında altı adet kubbe ile örtülmüştür.
Sinan Piyalepaşa Camisi’nde mekansal sürekliliğin, açık alanı kapalı mekanla ustalıkla buluşturmanın örneğini vermektedir. Mimar Sinan, Piyalepaşa Camisi’nde her detayı sadelikle ama ileri bir ustalıkla bir araya getirerek insan ruhunu dünyevi mekandan manevi ve uhrevi değerlerle adım adım yaklaştırmaktadır.
Yaprak dizilişleri
Alternat, her noddan bir yaprak çıkar ve yapraklar arasında belirli bir açı bulunur. Bu dizilişte yapraklar almaçlı yer almıştır.
Nergis Kumbasar
Nergis Kumbasar (d. 25 Mayıs 1963, Ankara), Türk manken, oyuncu, sunucu ve senarist.
Yaprak dizilişleri
Bazal, bu tip bitkilerde internodlar indirgenmiş ve yapraklar kaidede yer almıştır.
Dekussat, her noddan karşılıklı bir çift yaprak çıkar, birbirini izleyen nodlardaki yapraklar birbirlerine dik açıda yer alırlar.
Nergis Kumbasar
Hayatı
Kumbasar, babasının çalışmaları nedeniyle anaokulunu Amerika Birleşik Devletleri'nde bitirdi. TED Ankara Koleji'ne devam ederken annesi tarafından mankenlik ve zarafet okuluna gönderildi. Daha sonra Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'ndeki iktisat öğrenimini yarıda bırakarak İstanbul'da mankenlik yapmaya başladı. Bu kararı için ileriki yıllarda "en büyük pişmanlığım" ifadesini kullanacaktı. O dönemde pek çok reklam filminde oynadı. 1985'te TRT'de ekrana gelen Dokuzuncu Hariciye Koğuşu dizisindeki Nüzhet rolüyle oyunculuğa adım attı. Ayrıca 1980'lerde sunuculuğa da başladı.
Yaprak dizilişleri
Distikus, aynı planda ve gövdenin karşılıklı kenarlarında iki sıra halinde yapraklar dizilidir.
Nergis Kumbasar
Hayatı
1989'da Türk oyuncu ve şovmen Mehmet Ali Erbil ile evlendi. 1995'te bu evliliğinden Yasmin adında bir kızı oldu. 1996'da ise eşinden boşandı. 2000'de Eyvah Kızım Büyüdü dizisindeki Berna rolüyle ekrana döndü. İleriki yıllarda çeşitli yapımlarda yer aldı. 2007'de yayınlanan Evimin Erkeği dizisiyle senaristliğe adım attı. 2015-2017 yılları arasında yayınlanan Kiralık Aşk adlı dizide Neriman karakterini canlandırdı.
Yaprak dizilişleri
Equitant, yapraklar iki sıra halinde, biri diğerini dıştan saracak şekilde dizilmiştir.
Fasikulat, yaprakların küçük demet şeklinde dizilmesi.
İmbrikat, yapraklar üst üste kiremit şeklinde dizilmiştir.
Opposit, her noddan karşılıklı bir çift yaprak çıkar.
Vertisillat (dairesel), bir noddan üç veya daha fazla yaprağın çevresel olarak çıkmasıdır.
Roverbella
Roverbella İtalya'nın Lombardiya bölgesine bağlı Mantova ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 8,610'dur.
Juliette Benzoni
Juliette Benzoni (30 Ekim 1920, Paris, Fransa – 07 Şubat 2016; Val-de-Marne ), Fransız kadın yazar ve romancı.
Mihail Kendigelan
Mihail Kendigelan ( Gagauzca : Mihail Kendigelän; 4 Ekim 1941 doğumlu) Moldova Cumhuriyeti'nde bir Gagavuz siyasetçisidir.
Hayatı
1990'da Gagavuz Yüksek Sovyeti'nin başkanıydı ve Cumhurbaşkanı Stepan Topal ile birlikte Gagavuz bölgelerinin Moldova'dan bağımsızlık ilanına öncülük etti. Gagavuzya, 1994 yılına kadar işlevsel olarak Boğdan'dan bağımsızdı. Müzakerelerden sonra bölgesel özerklik kazandı. 1999'dan 2002'ye kadar Kendigelan, Gagavuz Yeri Halk Meclisi Başkanlığı yaptı.
1989 Devrimleri
1989 Devrimleri, Soğuk Savaş'ı fiilen bitiren, Doğu Avrupa ve Orta Avrupa ülkelerini etkileyen devrim dalgasıdır. Birkaç ay içinde, Sovyet tarzı komünist rejimler iktidardan düşürülmüştür.
Politik başkaldırılar ilk olarak Polonya'da başlamış, barışçıl denebilecek Doğu Almanya, Çekoslovakya, Macaristan ve Bulgaristan devrimleriyle devam etmiştir. Romanya, kanlı bir şekilde liderini indiren ve idam eden tek ülkedir.
1989 Devrimleri, Dünya'daki güç dengesini değiştirmiş, Sovyetler Birliği'nin dağılması ile birlikte Soğuk Savaş'ın bitişini belirtmiştir.
Polonya
1989 Devrimlerinin ilki Polonya'da gerçekleşmiştir.
Çekoslovakya
Benzer bağlamda olmamasına rağmen Renkli devrim kapsamında görülen devrimlerin öncülerinden biri de Çekoslovakya olarak gösterilir ve Kadife Devrim olarak anılır.
Moğolistan
Devrim, Moğolistan'da 70 yıllık sosyalizmin sonunun başlangıcı oldu. Ama çok partili sistem kurulmuş olsa da, Moğolistan Halk Devrimci Partisi 1996 yılına kadar iktidarda kaldı. Bununla birlikte, reformlar ve piyasa ekonomisine geçiş başladı. Devrim, 1989 yılının sonlarında Sovyetler Birliği'ndeki reformlar ile Doğu Avrupa'daki benzer devrimlerden esinlenmiştir.
Casey
Casey ilçesi veya Casey County, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kentucky eyaletinde yer alan bir ilçedir. İlçenin nüfusu 2010 sayımına göre 15.955'tir. İlçenin merkezi Liberty şehridir.
Hasan Kemal Özdemir
Hasan Özdemir, ilk kez 1 Mayıs 1985 tarihinde Kuzey İrlanda karşısında millî formayı giydi.
Futbolcu olarak
Fenerbahçe
Teknik direktör olarak
Fenerbahçe A2
Priapulidae
Priapulidae, Priapulida şubesine bağlı bir hayvan familyasıdır.
Organik şampuan
Organik şampuan, içerdiği doğal ve bitkisel özlerin ve yağların (ekstre veya hidrosol adı da verilir) organik sertifikalı bitkiler kullanılarak elde edildiği, buna ilaveten temizleyici, köpürtücü, yumuşatıcı ve raf ömrünü uzatıcı baz kimyasalların da organik sertifikasyon firmalarının müsaade ettiği listelerden seçilmiş olduğu bir şampuan türüdür.
İbragim Tsallagov
İbragim Yuryeviç Tsallagov (d. 12 Aralık 1990),Rus futbolcudur. FK Soçi'de oynuyor. Genellikle sağ bek ve ara sıra defansif orta saha oyuncusu olarak görev alıyor.
Kulüp kariyeri
Rusya Premier Ligi'nde ki ilk maçına 13 Mart 2010'da Krılya Sovetov ile FK Zenit'e karşı oynadı.
30 Aralık 2016'da FK Zenit ile 3,5 yıllık sözleşme imzaladı.
2 Ağustos 2017'de, 2017-18 sezonu için kiralık olarak Dinamo Moskva'ya katıldı. 28 Temmuz 2018'de 2018-19 sezonu için Rubin'e kiralık gitti.
2 Temmuz 2019'da FK Soçi için Zenit'ten ayrıldı.
Enerji güvencesi
Enerji güvencesi ulusal güvenlik ile enerji tüketimi için doğal kaynakların bulunabilirliği arasındaki ilişkidir. (Nispeten) ucuz enerjiye erişim, modern ekonomilerin işleyişi için zorunlu hale gelmiştir. Bununla birlikte, enerji kaynaklarının ülkeler arasında eşit olmayan dağılımı, ciddi kırılganlıklara neden olmuştur. Uluslararası enerji ilişkileri, hem enerji güvenliği hem de enerji kırılganlığına yol açan dünyanın küreselleşmesine katkıda bulunmuştur.
Enerji güvencesi bağlamında, enerji arzının güvencesi son derece önemlidir. Dahası, "sadece verimli bir çevre korumasını değil, aynı zamanda enerji arz güvencesini de sağlamayı amaçlayan küresel bir enerji politikası modeli" tanımlamanın zamanı gelmiştir.
Sınırlı sayıda ülkede yoğunlaşan diğer enerji kaynaklarının aksine, geniş coğrafi alanlarda yenilenebilir kaynaklar ve önemli enerji verimliliği ve geçiş fırsatları bulunmaktadır. Yenilenebilir enerji ve enerji verimliliğinin hızlı bir şekilde devreye alınması ve enerji kaynaklarının teknolojik açıdan çeşitlendirilmesi, önemli enerji güvencesi ve ekonomik faydaları sağlayacaktır.
Tehditler
Modern dünya, ulaşımdan iletişime, güvenlik ve sağlık dağıtım sistemlerine kadar her şeyi beslemek için büyük enerji arzına bağımlıdır. Belki de en endişe verici olan, küresel petrol uzmanı Michael Ruppert tarafından öne sürülen, endüstriyel dünyada üretilen her gıda kalorisi için on kalori petrol ve gaz enerjisinin gübre, böcek ilacı, paketleme, nakliye ve çalışan çiftlik ekipmanı formlarına yatırıldığını iddiasıdır. Enerji, ekonominin motorunu güçlendirmek için yakıt olarak herhangi bir ülkenin ulusal güvenliğinde önemli bir rol oynar. Bazı sektörler enerjiye diğerlerine göre daha fazla bağımlıdır; örneğin, Savunma Bakanlığı enerji ihtiyacının yaklaşık %77'si için petrole bağımlıdır. Enerji güvencesine tehditler, enerji üreten birkaç ülkenin politik istikrarsızlığını, enerji kaynaklarının manipülasyonunu, enerji kaynakları üzerindeki rekabeti ve arz altyapısına saldırıların yanı sıra kazalar, doğal afetler, terörizm ve petrol için yabancı ülkelere bağımlı olmayı da içerir.
Yabancı petrol kaynakları, devlet içi çatışmalardan, ihracatçıların çıkarlarından ve petrol kaynaklarının arzını ve taşınmasını hedefleyen devlet dışı aktörlerden kaynaklanan doğal olmayan kesintilere karşı savunmasızdır. Savaşın neden olduğu politik ve ekonomik istikrarsızlık veya grev eylemi gibi diğer faktörler de bir tedarikçi ülkede enerji endüstrisinin düzgün işleyişini önleyebilir. Örneğin, Venezuela'da petrolün kamulaştırılması, Venezuela'nın petrol üretim oranlarının uzun süredir düzelmesini engelleyen grevleri ve protestoları tetikledi. İhracatçıların dış satışlarını sınırlamak veya tedarik zincirinde aksamalara neden olmak için siyasi veya ekonomik çıkarı olabilir. Venezuela'nın petrolü millileştirmesinden bu yana, Amerikan karşıtı Hugo Chavez, ABD'ye olan tedarikleri kesmekle, bir kereden daha fazla, tehdit etti. ABD'ye karşı 1973 petrol ambargosu, Yom Kippur Savaşı sırasında ABD'nin İsrail'e verdiği destek nedeniyle ABD'ye petrol arzının kesildiği tarihi bir örnektir. Bu, 2007 Rusya – Belarus enerji anlaşmazlığı gibi ekonomik müzakereler sırasında baskı uygulamak için yapılmıştır. Petrol tesislerini, boru hatlarını, tankerleri, rafinerileri ve petrol sahalarını hedef alan terör saldırıları o kadar yaygındır ki, bunlar “endüstri riskleri” olarak adlandırılmaktadır. Kaynağın üretilmesi ile ilgili altyapı sabotaja karşı son derece hassastır. Petrol taşımacılığı için en kötü risklerden biri, İran kontrolündeki Hormuz Boğazı gibi beş okyanus geçiş noktasının savunmasız olarak açıkta kalmasıdır. Washington DC'deki Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi'nde bir akademisyen olan Anthony Cordesman, "Piyasanın spiral inişe geçmesi için Ghawar Suudi petrol sahasına veya Hormuz Boğazı'ndaki tankerlere yapılacak sadece bir asimetrik veya geleneksel saldırı yeterli olacaktır" uyarısında bulundu.
Enerji güvencesine yönelik yeni tehditler, Hindistan ve Çin gibi ülkelerde sanayileşme hızının artmasının yanı sıra iklim değişikliğinin artan sonuçları sebebiyle enerji kaynaklarına yönelik artan dünya rekabeti şeklinde ortaya çıkmıştır. Hala ciddi bir endişe kaynağı olmamasına rağmen, dünya petrol üretim kapasitesinin zirveye ulaşmasından kaynaklanan fiyat artışları olasılığı da, en azından Fransız hükûmetinin, dikkatini çekmeye başlıyor. Enerji kaynakları üzerindeki artan rekabet, büyük güçler arasında petrol ve gazın eşit bir şekilde dağıtılmasını sağlamak için güvence anlaşmalarının oluşmasına da yol açabilir. Ancak bu daha az gelişmiş ekonomilere zarar verebilir. G8 'in öncüleri olan Beşli Grup, ilk olarak 1975'te, 1973 Arap petrol ambargosu, enflasyonda bir artış ve küresel bir ekonomik yavaşlama sonrasında ekonomik ve enerji politikalarını koordine etmek için bir araya geldi. Nisan 2008'de Bükreş Romanya'da buluşan NATO liderleri, askeri ittifakın "enerji güvencesinin bir aracı" olarak kullanılması olasılığını tartışabilirler. Olasılıklardan biri, petrol ve doğal gaz boru hatlarını korumak için askerleri Kafkasya bölgesine yerleştirmektir.
Uzun vadeli güvence
Enerji güvencesini artırmak için uzun vadeli önlemler, ithal edilen herhangi bir enerji kaynağına bağımlılığı azaltmaya, tedarikçi sayısını artırmaya, yerel fosil yakıt veya yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmaya ve enerji tasarrufu önlemleri yoluyla genel talebi azaltmaya odaklanır. Ayrıca, Avrupa'daki Enerji Şartı Antlaşması gibi uluslararası enerji ticareti ilişkilerini desteklemek için uluslararası anlaşmalar yapılmasını da içerebilir. Uzun vadeli güvenlik önlemleri, taşınan mallara zarar gelmesinden endişe etmeden, ülkelerden ve ülkelere yakıt ithal ve ihraç etmenin gelecekteki maliyetini azaltmaya yardımcı olacaktır.
1973 petrol krizi'nin etkisi ve OPEC kartelinin ortaya çıkışı, bazı ülkeleri enerji güvencesini artırmaya iten belirli bir kilometre taşıydı. Neredeyse tamamen ithal petrole bağımlı olan Japonya, sürekli olarak doğalgaz, nükleer enerji, yüksek hızlı toplu taşıma sistemlerini kullanmaya başladı ve enerji tasarrufu önlemlerini uygulamaya koydu. Birleşik Krallık, Kuzey Denizi petrolü ve gaz rezervlerini sömürmeye başladı ve 2000'li yıllara girerken net enerji ihracatçısı oldu.
Diğer ülkelerde enerji güvencesi tarihsel olarak daha düşük bir önceliğe sahip olmuştur. Örneğin, 2003 yılından bu yana petrol fiyatlarındaki artışların ardından biyoyakıtların geliştirilmesi, enerji güvencesi sorununu ele almanın bir yolu olarak önerilmiş olsa da, ABD ithal petrole bağımlılığını artırmaya devam etmiştir.
Enerji güvencesinin artırılması, İsveç'te doğal gaz ithalatının gelişmesi üzerindeki bir blokenin arkasındaki nedenlerden biridir. Bunun yerine yerel yenilenebilir enerji teknolojilerine ve enerji tasarrufuna daha fazla yatırım yapılması öngörülmektedir. Hindistan, OPEC'e bağımlılığını azaltmak için yerli petrol için büyük bir araştırma gerçekleştirirken, İzlanda %100 yenilenebilir enerji kullanarak 2050 yılına kadar "enerji bağımsız" olma planlarında oldukça ilerlemiştir.
Petrol
"Ham petrol" olarak da bilinen petrol, Rusya, Çin (aslında, Çin çoğunlukla kömür'e bağımlıdır (2010'da % 70.5)) ve Amerika Birleşik Devletleri dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki ülkeler tarafından en çok kullanılan kaynak haline gelmiştir. Dünyada bulunan tüm petrol kuyuları ile enerji güvencesi, çıkarılan petrolün güvenliğini sağlama açısından ana sorun haline gelmiştir. Ortadoğu'da petrol sahaları, ülkelerin petrole aşırı bağımlı olmaları nedeniyle sabotaj için ana hedefler haline geliyor. Birçok ülke stratejik petrol rezervlerini olası bir enerji krizinin ekonomik ve politik etkilerine karşı bir tampon olarak tutmaktadır. Uluslararası Enerji Ajansı'nın 28 üyesinin tümü, örneğin en az 90 günlük petrol ithalatına eşdeğer stoğa sahiptir.
Bu tür rezervlerin değeri, Rusya, Avrupa Birliği'ndeki bazı ülkelere dolaylı olarak ihracatı kestiği, 2007 Rusya-Belarus enerji anlaşmazlığı'ndaki göreceli stabilite ile gösterilmiştir.
Petrol ile ilgili tepe noktası teorileri ve talebi azaltma ihtiyacı nedeniyle, Amerika Birleşik Devletleri Ordusu ve ABD Savunma Bakanlığı önemli kesintiler yapmış ve petrolü kullanmak için daha verimli yollar bulmaya çalışmıştır.
Doğal gaz
Petrol ile karşılaştırıldığında, ithal edilen doğalgaza güvenmek kısa vadeli önemli güvenlik açıkları yaratır. 2006 ve 2009 yıllarındaki Ukrayna ve Rusya arasındaki gaz ihtilafları bunun canlı örnekleridir. Birçok Avrupa ülkesi, 2006'da Rusya-Ukrayna gaz anlaşmazlığı sırasında Rus gaz arzının durdurulması ile arzda ani bir düşüş yaşadı.
Günümüzde doğal gaz tedarikçilerinin karşılaştığı en büyük sorunlardan biri depolama ve taşıma ile ilgilidir. Düşük yoğunluğu sebebi ile, Kuzey Amerika'da talebi karşılayabilecek miktarda doğal gaz taşımak için yeterli boru hattı inşa etmek zordur. Bu boru hatlarının kullanımı tam kapasiteye yakındır ve tam kapasitede bile ihtiyaç duyulan gaz miktarını üretmez.
Nükleer enerji
Nükleer enerji için uranyum, çeşitli ve "istikrarlı" ülkelerde çıkarılır ve zenginleştirilir. Bunlara Kanada (2007 yılında dünya toplamının % 23'ü), Avustralya (% 21), Kazakistan (% 16) ve 10'dan fazla diğer ülke dahildir. Uranyum çıkarılır ve zamanlamaya çok dikkat edilerek yakıt ihtiyacının oluşmasından önce üretimi yapılır. Nükleer yakıt, bazıları tarafından nispeten daha güvenilir bir güç kaynağı olarak kabul edilir, Dünya kabuğunda kalay, cıva veya gümüşten daha yaygındır, ancak uranyumun üretimindeki tepe noktasının zamanı konusunda bir tartışma vardır.
Nükleer enerji karbon emisyonu'nu azaltır. Çok geçerli bir kaynak olmasına rağmen, nükleer enerji, ilişkili riskler nedeniyle tartışmalı bir çözüm haline gelebilir. Nükleer enerji ile ilgili tartışmadaki diğer bir faktör de, basitçe birçok insanın veya şirketin yakınlarında herhangi bir nükleer enerji santrali veya radyoaktif atık istememesidir.
Şu anda, nükleer enerji dünyadaki toplam elektriğin % 13'ünü sağlıyor. Amerika Birleşik Devletleri'nde nükleer enerjinin en dikkate değer kullanımı, onlarca yıldır nükleer enerjiyle çalışan ABD Donanması uçak gemileri ve denizaltılarındadır. Bu gemi sınıfları donanmanın gücünün çekirdeğini oluşturur ve bu nedenle o ülkedeki nükleer gücün en dikkate değer uygulamasıdır.
Yenilenebilir enerji
Yenilenebilir teknolojilerin konuşlandırılması genellikle elektrik kaynaklarının çeşitliliğini arttırır ve yerel üretim yoluyla sistemin esnekliğine ve merkezi şoklara karşı direncine katkıda bulunur. İthal gaza artan bağımlılığın önemli bir enerji güvencesi sorunu olduğu ülkeler için, yenilenebilir teknolojiler alternatif elektrik enerjisi kaynakları sağlayabilir ve doğrudan ısı üretimi yoluyla bir kısım elektrik talebinin yerini alabilir. Ulaşım için yenilenebilir biyoyakıtlar petrol ürünlerinin önemli bir çeşitlendirme kaynağıdır.
Dünyada bugüne kadar hayatta kalmak için çok önemli olan kaynaklar sayıca azalmaya başladıkça, ülkeler güneş, jeotermal, hidroelektrik, biyoyakıt ve rüzgar enerjisi de dahil olmak üzere yeni enerji türleri gibi yenilenebilir yakıt kaynaklarına olan ihtiyacın her zamankinden fazla hayati olacağını fark etmeye başlayacaklar. Bir saat içinde dünyaya ulaşan güneş enerjisi miktarında bir yıl boyunca dünyaya güç sağlamak için yeterli enerji vardır. Tüm dünyada güneş panellerinin eklenmesi ile daha fazla petrol üretme ihtiyacı üzerindeki baskı azaltılır.
Jeotermal potansiyel olarak diğer yakıt kaynaklarına yol açabilir, eğer şirketler su ısıtmak için ısıyı dünyanın iç çekirdeğinden alırsa, ısıtılmış sudan oluşan buharı makineleri çalıştırmak için kullanabiliriz, bu seçenek en temiz ve verimli olan seçeneklerden biridir. Dünyadaki birçok barajın içine dahil edilen hidroelektrik, çok fazla enerji üretir ve barajlar, barajın içinde bulunan türbinlere güç veren suyu kontrol ettiği için enerji üretmek çok kolaydır. Biyoyakıtlar etanol ve algler de dahil olmak üzere birçok farklı kaynak kullanılarak araştırılmıştır, bu seçenekler petrol tüketiminden önemli ölçüde daha temizdir. "Çok yıllık ve ligno-selülozik ürünler için yaşam döngüsü analizi sonuçlarının çoğu, biyoyakıtların antropojenik enerji taleplerini destekleyebileceği ve atmosfere sera gazı emisyonlarını azaltabileceği sonucuna varmıştır." Petrol taşımacılığında yakıt kullanmak önemli bir sera gazı kaynağıdır, bu gelişmelerden herhangi biri petrolden elde ettiğimiz enerjinin yerini alabilir. Geleneksel fosil yakıt ihracatçıları (örneğin Rusya) petrolden uzaklaşmak ve yenilenebilir enerji geliştirmek için mücadele ediyor.
İYİ Parti
İYİ Parti, 25 Ekim 2017 tarihinde Meral Akşener liderliğinde kurulan ve Türkiye'de faaliyet gösteren siyasi partidir. Parti tüzüğüne göre resmî kısaltması "İYİ Parti" şeklindedir. Simgesi güneş ve parti isminin Kayı boyu bayrağından esinlenilerek yazılmasıdır. TBMM'de 44 milletvekili ile grubu bulunmaktadır. Genel başkanı Meral Akşener'dir.
MHP'den ayrılış süreci
Kasım 2015 Türkiye genel seçimleri sonrasında Milliyetçi Hareket Partisi bünyesinde bulunan bazı milletvekilleri ve parti üyeleri genel başkan Devlet Bahçeli'nin seçim başarısızlığını eleştirerek parti içerisinde sert bir muhalefet gösterdiler. Başta Meral Akşener, Ümit Özdağ ve Sinan Oğan gibi isimler MHP'yi olağanüstü kongreye götürmek için delege imzaları toplamaya başladı. Ancak hukuki nedenlerle olağanüstü kongreye gidemeyen Milliyetçi Hareket Partisi, Disiplin Kurulu'nun aldığı karar sonrasında Meral Akşener, Yusuf Halaçoğlu ve Ümit Özdağ gibi isimleri partiden ihraç etti.
Kuruluş
Meral Akşener, Koray Aydın; Milliyetçi Hareket Partisi'nden ihraç edilen dört milletvekili Yusuf Halaçoğlu, Nuri Okutan, Ümit Özdağ, İsmail Ok; Cumhuriyet Halk Partisi'nden istifa eden Doğru Yol Partisi kökenli İzmir milletvekili Aytun Çıray ve 200 kişilik kurucu üye ile 25 Ekim 2017 tarihinde, Ankara Yenimahalle'de bulunan Nâzım Hikmet Kongre ve Sanat Merkezi'nde yapılan kongrede İYİ Parti kuruldu; partinin ismi, logosu ve sloganı açıklandı ve Meral Akşener oy birliğiyle partinin ilk genel başkanı seçildi.
Kurucu üye listesinde ağırlıklı olarak Milliyetçi Hareket Partisi ve ülkücü kökenli kimseler bulunsa da Refah Partisi, Anavatan Partisi, Doğru Yol Partisi ve Demokratik Sol Parti’de görev yapmış kişiler de bulunmaktadır.
Parti kurulduktan 17 gün sonra Çankaya'da genel merkez binası açıldı. Meral Akşener burası için "İyilerin Evi" ismini verdi.
Meral Akşener'in çekilmesi (2018)
Seçim başarısızlığından ötürü genel başkan, İYİ Parti'yi seçimli olağanüstü kurultaya götürme kararı aldı. 22 Temmuz 2018 tarihinde yapmış olduğu açıklamada gerçekleştirilecek kongrede aday olmayacağını ve aday olacak arkadaşlarına başarı dilediğini ifade etti. Akşener, oylama öncesi yaptığı konuşmada "Veda niyetine 'ben sizi çok sevdim be' demiştim. Bu sözümü alıp elimi ayağımı bağlayan bir hamleye çevirdiniz: 'Biz de seni çok sevdik be' dediniz. Kararınıza teslim oldum. Görev, töre gereğidir.. Töre konuştu, Han sustu. İradenize boyun eğdim. 'GEL' dediniz, geldim." ifadeleriyle yeniden aday olduğunu duyurdu.
Millet İttifakı'nın ilk dönemi (2018–2019)
2018 seçimlerinde; AK Parti ve MHP daha sonra 2018 genel seçimlerine birlikte katılabilmek için seçim öncesi ittifakların oluşumunu kanuncuların da bir ittifak kurma olasılığı hakkında spekülasyonlar ortaya çıktı. Birkaç tur müzakereden sonra 5 Mayıs 2018 tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi; Meral Akşener tarafından yeni kurulan İYİ Parti'nin yanı sıra, meclis dışındaki Saadet Partisi ve Demokrat Parti ile seçim ittifakı kurulduğunu duyurdu. Demokrat Parti genel seçimlere İYİ Parti çatısı altında katıldı, cumhurbaşkanlığı seçiminde ise aday çıkarmayarak Meral Akşener'i destekledi.
12 Aralık 2018 tarihinde CHP ve İYİ Parti, 2019 yerel seçimlerinde işbirliği yapmak amacıyla yaptıkları görüşmeler sonucunda 21 büyükşehir ile bazı il ve ilçelerde işbirliği yapma kararı aldı. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ve İYİ Parti, muhalefete yıllar sonra ilk büyük seçim başarısını kazandıran 2019 yerel seçimleri için ittifakı yeniden kurdu.
Anayasa değişikliği önerisi ve sonrası (2021–2023)
26 Mayıs 2021 tarihinde İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, uzun süredir üzerinde çalışılan "iyileştirilmiş ve güçlendirilmiş parlamenter sistem" önerisini 26 Mayıs'ta kamuoyuna açıkladı. Altı muhalefet partisi, ekim ayı başından bu yana üzerinde çalıştıkları "Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem" ile ilgili ortak metne 14 Aralık'ta son biçimini verdi. Hazırlanan ortak metin, 6 partinin genel başkanlarına sunduktan sonra 12 Şubat 2022 tarihinde 6 muhalefet partisi lideri Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem mutabakat metni üzerinde konuşmak üzere Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun çağrısı üzerine Ankara'da Çankaya Belediyesi'ne bağlı Ahlatlıbel tesislerinde bir araya geldiler. Millet İttifakı üyeleri dışında muhalefette temsil edilen DEVA ve Gelecek Partisi liderleri de yuvarlak masa etrafında buluştu. 5 saat 15 dakika süren görüşme sonrası Güçlendirilmiş Parlamenter Sisteme geçiş konusunda 2021 yılının Aralık ayında genel başkan yardımcıları tarafından ortak çalışma sonucu hazırlanan Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem mutabakat metnine bağlılıklarını 6 parti olarak taahhüt ettikleri ortak irade beyannamesini imzaladılar.
Cumhurbaşkanlığı adaylığı krizi (2023)
Altılı Masa 2 Mart 2023 tarihinde aday ismini belirlemek için toplanmıştı. Aday ismi o gün belirlense de adayın ismi daha sonrasında açıklanacaktı. Toplantıda Altılı Masa'da İYİ Parti hariç tüm partilerin Kemal Kılıçdaroğlu'nun adaylığına onay verdiği iddia edildi ve o gün bazı İYİ Partili isimler partinin Kılıçdaroğlu'nun adaylığına karşı olduklarını belirtmek için bazı paylaşımlar yaptı. Yine aynı günün gecesi İYİ Parti acil olarak toplantı düzenledi. 81 ilin tüm başkanlarının Ankara'ya gelmesi konusunda çağrı yapıldı ve cumartesi günü yapılacak GİK toplantısının cuma günü yapılması konusunda karar verildi.
3 Mart 2023 tarihinde Meral Akşener yaklaşık 15 dakika süren bir açıklama yaptı ve masadan resmen ayrıldı. Açıklamada şunlar söylendi: İYİ Parti kıskaca alınmıştır, buna boyun eğmeyeceğiz. Ne bir kumar masasında ne de noter masasında olmayacağız.
Dün 5 siyasi parti ortak aday olarak Kemal Kılıçdaroğlu'nun adını söylediler. Biz masaya İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ve Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş'ın ismini beyan ettik. Ancak önerimiz kabul görmedi. Anladık ki şahsi hırslar Türkiye'ye tercih edilmiştir. Biz İYİ Parti'yi bunun için kurmadık. Üzülerek söyleyerek geldiğimiz noktada Altılı Masa millet iradesini yansıtma kabiliyetini kaybetmiştir. Bir noter masasına dönüşmüştür. Açıklamalardan sonra CHP, MYK olağanüstü toplantısı; DP, Başkanlık Divanı olağanüstü toplantı yaptı. Kemal Kılıçdaroğlu, Altılı Masa’da kalan 4 siyasi parti lideri ile telefonda görüştü. Ekrem İmamoğlu dahil 4 CHP belediye başkanı, Ankara’ya gelerek Mansur Yavaş ve Kemal Kılıçdaroğlu ile görüştü. Altılı Masa, bunun akabinde 6 Mart 2023’te yeniden toplanacağını açıkladı. Ekrem İmamoğlu ve Mansur Yavaş, Meral Akşener’i toplantıya ikna edebilmek için İYİ Parti genel merkezine gitti.
6 Mart 2023 tarihinde ilk olarak beş siyasi partinin lideri Saadet Partisi Genel Merkezinde adayı duyurmak için toplanmıştı. Fakat Kemal Kılıçdaroğlu'nun isteği üzerine İBB Ekrem İmamoğlu ve ABB Mansur Yavaş, Meral Akşener'i masaya davet etmek için ziyaret etti ve toplantı 1 saat ileri alındı. CHP Akşener'in masaya dönmesi için İmamoğlu ve Yavaş'ın cumhurbaşkanı yardımcıları olma şartını kabul etti ve İYİ Parti 72 saat sonra masaya geri döndü. Bu sayede Akşener, belediye başkanlarının adaylığından vazgeçmiş oldu.
Millet İttifakı'ndan ayrılması (2023)
1 Haziran 2023 tarihinde İYİ Parti Genel Sekreteri Uğur Poyraz, 2023 seçimleri ile birlikte ittifakın dağıldığını açıkladı. 2 Haziran 2023 tarihinde İYİ Parti sözcüsü Kürşad Zorlu henüz kesin kararın alınmadığını açıkladı. 24 Haziran 2023 tarihinde İYİ Parti ittifaktan ayrıldığını duyurdu. Akşener, Millet İttifakı'na atıfta bulunarak, "Biz çalışmamışız, onun için seçim kaybedilmiş. İnsafınız kurusun. Neymiş İstanbul HDP sayesinde kazanılmış. Haydi o zaman bundan sonra size hayatta başarılar diliyorum" şeklinde ifadeler kullandı.
İsim ve amblem
İYİ Parti'nin adı, Kayı boyunun bayrağından esinlenilmiştir. Partinin logosu ise mavi zemin üzerinde 8 ışıklı güneş olarak belirlenmiştir. 8 ışık ise Selçuklu Yıldızı’ndaki 8 köşe ile ilişkilendirilmiştir.
Amblem ile ilgili tartışmalar
Partinin ismi, logosu ve sloganı, Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Menderes Türel'in kendisinin 2014 yerel seçim kampanyasına benzediğini iddia etmesiyle yasal zorluklara ve tartışmalara tabi tutuldu. Türel, 24 Ekim 2015 tarihi itibarıyla patente sahip olduğunu iddia eden bir bildiri yayımladı. Bilecik Belediye Başkanı Selim Yağcı, logosunun Bilecik ilinin resmî mühründen çalındığını iddia ederek partiyi mahkemeye vereceğini söyledi. Kayı Aşireti Derneği ise 2014 yılından bu yana bayrağına patent iddia etmiştir.
İdeoloji
Parti pozisyonu olarak, bazı siyasi analist ve gazeteciler de partinin merkez olma çabasını teyit etmektedir. İYİ Parti STK İlişkileri Başkanı Burak Akburak da partinin merkez bir parti olduğunu belirtmektedir. Daha sonraki zamanlarda partinin merkezden ziyade merkez sağ çizgide yer almayı hedeflediğine dair görüş ve tespitler vardır.
Rüzgârgülü
Okullarda her öğrenciye en az bir öğün olmak üzere ücretsiz yemek dağıtımını amaçlayan bir proje. 6 Ekim 2021 tarihinde Meral Akşener tarafından meclis grup konuşmasında tanıtıldı.
Genel başkanlar
25 Ekim 2017'de kurulan İYİ Parti'nin bugüne kadar genel başkanlığı yapan kişiler aşağıdaki gibidir.
2012 Burgaz otobüs saldırısı
2012 Burgaz otobüs bombalama saldırısı, 18 Temmuz 2012 tarihinde Bulgaristan'ın Burgaz şehrine gelen İsrail asıllı turistleri hedef alan saldırıdır. Saldırıda 5 turist, 1 şoför ölmüş, 32 turist kişi ise ağır yaralanmıştır. İntihar bombacısı da saldırı sonucu ölmüştür.
25 Temmuz 2013'te Bulgaristan İçişleri Bakanlığı bombacının kimliği üzerine şüphelendikleri iki Hizbullah üyesinin fotoğraflarını yayımladı.
18 Temmuz 2014'te Bulgaristan bombacı failin Mohamad Hassan El-Husseini adında bir Lübnan-Fransız çifte vatandaşı olarak tanımladıklarını açıkladı.
Saldırıda Ölenler
Tanıklar patlamanın otobüsün önünde başladığını ve herhangi bir araçtan Mitralyöz ateşi açıldığını söyledi. Otobüsteki bazı yolcular kaçmak için pencerelerden dışarı atladılar. Saldırı da bir hamile kadın yaralandı, bir hamile kadın hayatını kaybetti.
Saldırıdan iki gün sonra Bulgaristan İçişleri Bakanı Tsvetan Tsvetanov bombanın havaalanındaki güvenlik kameralarında çekilen görüntülerde bir adamın sırt çantasında taşındığını söyledi. Tsvetanov, bombanın otobüsün bagaj bölümünde patlatıldığını ve patlamanın 3 kilogram TNT patlayıcıdan kaynaklandığını da ekledi.
Ayrıca bakınız
Toulouse saldırıları
Selargius
Selargius İtalya'nın Sardinya bölgesinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 28 Şubat 2017 tarihi itibarıyla 28.905'tir.
Hubert Mounier
Hubert Mounier (21 Eylül 1962, Lyon – 2 Mayıs 2016, Paris), Fransız erkek şarkıcı ve desinatör.
1979'da sanat yaşamı başlamış 1987'de ilk albümünü yapmıştır.
Şarkıcı Mounier 2 Mayıs 2016'da 53 yaşında Paris'te kalp krizi sonucu ölmüştür.
Akören, Pınarbaşı
Akören, Kayseri ilinin Pınarbaşı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Kayseri il merkezine 80 km, Pınarbaşı ilçesine 50 km uzaklıktadır.
Gap FC
Haziran 2012'de kulüp feshedildi ve Aralık 2011'de yaklaşık 700.000€'luk borçla kayyuma devredildi. Ertesi ay, Fransız futbol piramidinin onuncu aşamasında oynayan Gap Foot 05 adlı yeni bir kulüp kuruldu.
Başarılar
Championnat de France amateur:
Şampiyon:2010
Championnat de France amateur 2:
Şampiyon:2003
Songjiang Camii
Songjiang Camii, Çin'in Şanghay kentinde bulunan bir camidir. Cami, 14. yüzyılda inşa edilmiş olup Şanghay'ın en eski camisidir ve Songjiang semtinde yer almaktadır.
Songjiang Camii, 26 Ağustos 1908 tarihinde kültürel miras ilan edildi ve 1985 yılında restore edildi. Cami, postane, mihrap, koridor, iki vaaz salonu ve bir banyodan oluşmaktadır.
Günyüzü, Cihanbeyli
Tarihçe
27 Eylül 1991 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.
Coğrafya
Günyüzü, Cihanbeyli ilçe merkezine 20 km ve Konya il merkezine 96 km uzaklıktadır.
Büyük sayılar yasası
Büyük sayılar kanunu ya da büyük sayılar yasası, bir rassal değişkenin uzun vadeli kararlılığını tanımlayan bir olasılık teoremidir. Sonlu bir beklenen değere sahip birbirinden bağımsız ve eşit dağılıma sahip bir rassal değişkenler örneklemi verildiğinde, bu gözlemlerin ortalaması sonuçta bu beklenen değere yakınsayacak ve bu değere yakın bir seyir izleyecektir.
Büyük sayılar yasası bir zarın peş peşe atılması ile örneklenebilir. Öyle ki, multinom dağılımı sonucunda 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 sayılarının gelme olasılığı eşittir. Bu sonuçların nüfus ortalaması (ya da "beklenen değeri"),
Sağdaki grafik bir zarın atılması deneyinin sonuçlarını göstermektedir. Bu deneyde görürüz ki, ilk başta zar atışlarının ortalaması fazlaca dalgalanmaktadır. Büyük sayılar yasası tarafından öngörüldüğü üzere, gözlem sayısı arttıkça, ortalama, beklenen değerin yani 3,5'in etrafında dengelenmektedir.
Bir başka örnek madeni para atılması olabilir. Bir madeni paranın peş peşe atılması durumunda, yazıların (ya da turaların) sıklığı, gözlem sayısı arttıkça, %50'ye gittikçe yaklaşacaktır. Fakat yazı ve tura sayıları arasındaki mutlak fark atış sayısı arttıkça açılacaktır. Örneğin, 1000 atıştan sonra 520 ve 10000 atıştan sonra 5096 yazı görebiliriz. Ortalama ,%52'den %50,96'ya gittiği, gerçek %50'ye yaklaştığı halde, ortalamadan toplam fark 40'tan 192'ye yükselmiştir.
Büyük sayılar yasası önemlidir, çünkü rastgele olaylardan kararlı uzun-vadeli sonuçlar alınacağını "garanti eder". Örneğin, bir gazino tek bir Amerikan Rulet dönüşünden para kaybedebilir, ama 1000'lerce dönüşe oynanan paranın tamamının %5,3'üne yakınını neredeyse kesin olarak kazanacaktır. Bir oyuncunun herhangi bir kazancı, sonuçta oyunun başlıca parametreleri tarafından soğurulacaktır. Büyük sayılar yasasının büyük sayıda gözlem yapıldığı zaman etkili olacağı unutulmamalıdır. Küçük miktardaki gözlem için sonucun beklenen değere yaklaşacağını veya bir sapmanın hemen bir başkasıyla "dengeleneceğini" beklemek için bir neden yoktur. Kumarbaz aldanmasına bakabilirsiniz.
Geçmiş
Büyük sayılar yasası ilk olarak Jacob Bernoulli tarafından tanımlanmıştır. 1713'te Ars Conjectandi (Varsayımın Sanatı) adlı eserinde yayınlanan yeterli derecede titiz bir kanıtı geliştirebilmesi 20 yılına mal olmuştur. Bunu kendisinin "Altın Teoremi" olarak adlandırmış, fakat yaygın olarak "Bernoulli'nin Kuramı" olarak bilinmektedir(Bernoulli kuramı fizik kuramıyla karıştırılmaması gerekir). 1835'te S.D. Poisson, bu yasayı "La loi des grands nombres" (Büyük sayılar yasası) olarak adlandırmıştır. İki isimde de anılagelen bu yasa için "Büyük sayılar yasası" terimi daha fazla kullanılmaktadır.
Bernoulli ve Poisson kendi çalışmalarını yayımladıktan sonra, Chebyshev, Markov, Borel, Cantelli ve Kolmogorov'un da aralarında yer aldığı diğer matematikçiler de yasanın gelişmesine katkıda bulunmuşlardır. Bu çalışmalar yasanın iki belirgin biçiminin ortaya konulmasında etkili olmuştur. Bu biçimlerden biri "zayıf" yasa, diğeri de "güçlü" yasa olarak adlandırılır. Bu biçimler farklı yasaları tanımlamamaktadır, sadece ölçülmüş olasılığın, gerçek olasılığa yakınsamasını tanımlamanın farklı yollarıdır ve büyük olan küçüğü içerir.
İspatı
X1, X2, ... şeklinde, E(X1) = E(X2) = ... = µ < ∞ biçiminde ifade edilebilecek sonlu bir beklenen değere sahip, sonsuz sayıda i.i.d. (bağımsız ve özdeş dağılmış rastgele değişken) rastgele değişken serisi verildiğinde, örneklemin ortalamasının yakınsadığı değeri arıyoruz:
Büyük sayılar yasası - Zayıf yasa
Teorem:
Chebyshev'in eşitsizliğini kullanarak kanıtı
Bu kanıt veryansın sonlu olduğu varsayımına dayanır: (tümi  değerleri için). Rastgele değişkenlerin bağımsız olması, aralarında herhangi bir korelasyon olmadığını belirtir ve ayrıca
Serinin genel ortalaması μ, örneklemin ortalamasıdır:
Chebyshev'in eşitsizliğini üzerinde kullanarak
elde edilebilir. Bu, aşağıdakini elde etmek için kullanılabilir:
n sonsuza gittikçe, ifadenin değeri 1'e yaklaşır. Olasılıktaki yakınsama tanımı (bkz. Rastgele değişkenlerin yakınsaması) gereği,
sonucunu elde ederiz.
Karakteristik fonksiyonların yakınsamasını kullanarak kanıtı
Karmaşık fonksiyonlardaki Taylor'un teoremi gereğince herhangi bir rastgele değişkenin karakteristik fonksiyonu, X, μ sonlu ortalamasıyla, aşağıdaki şekilde yazılabilir:
Tüm X1, X2, ... değişkenleri aynı karakteristik fonksiyona sahiptir, böylece bunu φX ile belirtebiliriz.
Karakteristik fonksiyonların basit özelliklerini kullanarak
Bu kurallar, 'in φX: cinsinden karakteristik fonksiyonunu hesaplamak için kullanılabilir:
Laredo, Teksas
Laredo, ABD'nin Teksas eyaletinin Webb ilçesinde bulunup Webb ilçesinin başkentidir. Laredo Güney Teksas'ta Meksika-ABD ülkelerinin sınırı olan Rio Grande Nehri'nin kuzeyindedir ve bu nehrin güneyine bulunan Nuevo Laredo'ya komşu şehirdir.
Büyük sayılar yasası
Karakteristik fonksiyonların yakınsamasını kullanarak kanıtı
Bu kanıt gerçekte şu anlama gelmektedir ki, olasılıkta örneklem ortalaması, var olduğu sürece, merkezdeki karakteristik fonksiyonun türevine yakınsar.
Laredo, Teksas
Tarih
Laredo 1755'te Don Tomás Sánchez adlı bir papaz tarafından İspanya'nın Orta Amerika'daki Yeni İspanya kolonisinin Nuevo Dantander adı verilen bölgesinde "Villa de San Agustin de Laredo" adı ile İspanya'da Laredo, Cantabria kenti ve Aziz Hoppolu Augustinus anısına kurulmuştur. Bu kent Avrupalı göçmenlerin önce Meksika üzerinden sonra ABD üzerinden gelip yerleşmeleri ile bir köy iken büyümüştür. 1840'ta burada yerleşen ABD'den gelmiş göçmenler Meksika aleyhine isyan edip Bağımsız Rio Grande Cumhuriyeti'ni kurup şehri başkent olarak ilan etmişlerdi. Fakat Meksika cumhurbaşkanı olan Antonio López de Santa Anna getirdiği Meksika ordusu ile bu ayaklanmayı bastırıp Laredo'yu tekrar Meksika'ya bağlamıştır. 1846-1848 Meksika-Amerika Savaşı sırasında Laredo "Teksas Rangers Tümeni" tarafından işgal edilmiştir. Bu savaştan sonra yapılan "Guadalupe-Hidalgo Antlaşması" ile ABD'nin elde ettiği modern New Mexico, Nevada, Arizona ve Kaliforniya eyaletlerini oluşturan topraklar arasında (yapılan bir referandumla halkın çoğunluğunun Meksika'ya yeniden bağlanmak istenmesine rağmen) Laredo'da ABD eline geçmiştir. Bu nedenle Laredo (Rio Grande Cumhuriyeti bayrağı ve Teksas Cumhuriyeti dahil) "Yedi Bayrak Altında Yaşayan" şehir olarak lakap taşımaktadır.
Büyük sayılar yasası
Biçimler
Yasanın her iki ifadesi de örneklem ortalamasının
beklenen değere yakınsadığını
ifade eder. Burada X1, X2, ... değerleri E(X1)=E(X2) = ... = µ < ∞ beklenen değerlerine sahip, bağımsız ve eş aralıklı (i.i.d.) sonsuz rassal değişken sırasını simgeler.
Laredo, Teksas
Coğrafya
Laredo Şehri'nin sınırları içindeki yüzölçümü 206,0 km² olup bunun 2,8 km² (%1,37) kısmı su ile kaplıdır. Coğrafi konumu şöyle belirtilmektedir: Rio Grande Ovalık arazisinin batı ucunda; Edwards Platosu'nun güneyinde; Meksika Körfezi Sahilsel Ovaları'nın batısında ve Meksika Dağları'nın doğusunda. Laredo şehrin üzerinde bulunduğu arazi doğal olarak çayırlık meralar, meşe çalıları ve "meskuit" adı verilen küçük çöl ağaçları ile kaplı olan (birkaç tepe hariç) ovalık bir arazi olarak tasvir edilmiştir.
Büyük sayılar yasası
Biçimler
Bir sonlu varyans Var(X1) = Var(X2) = ... = σ2 < ∞ varsayımına ihtiyaç yoktur. Büyük veya sonsuz varyans yakınsamayı daha yavaş kılacaktır, fakat büyük sayılar yasası hala geçerlidir. Kanıtları daha kolay ve kısa tutmak için bu varsayım genellikle yapılır.
Laredo, Teksas
Coğrafya
Ana akarsu (ABD ile Meksika sınırı olan) Rio Grande Nehri'dir. Bu nehre Laredo Şehri civarından 6 büyük dere ("Chacon Creek", "San İldefonso Creek", "San Ygnacio Creek", "Santa Isabel Creek", "Sombrerillito Creek", ve "Zacate Creek") katılmaktadır. Rio Grande Nehri ve "Chacon Creek" baraj ile kesilmiş ve bunların akımı kontrol altına alınmıştır. "Chacon Creek" üzerindeki barajın yaratığı "Casa Blanca Gölü" ve birkaç diğer baraj gölü ("San İldefonso Creek Gölü" ve "Sombrerillito Creek Gölü") Laredo Şehri sınırları içindedir.
Büyük sayılar yasası
Biçimler
Güçlü ve zayıf ifadeler arasındaki fark, hangi tür yakınsamadan bahsettiğimizdir.
Laredo, Teksas
Coğrafya
Laredo'nın iklimi yarı-kuru iklim olup yazları yüksek ısı ve kışları gayet ılımlı geçmektedir. İklim sınıflandırılması "Koppen İklim Sınıfı: BSh" olarak verilmektedir ve bu genellikle "sıcak yarı-kuru iklim" olarak özetlenmektedir. Laredo'nun iklimi batısında bulunan "Sierra Madre Oriental Dağları"; doğusundaki Meksika Körfezi ve Kuzey Meksika ve Batı Teksas'ı kaplayan "Chihuahuan Çölü" tarafından etkilenmektedir. Amerika'nın batısında buluna Büyük Okyanus'tan gelen bulut ve nem kıyaya paralel olan yüksek Meksika sıradağları tarafından onu kesildiği için bu dağların batısında yağış olarak gerçekleşmede ve bu sıradağlar doğusunda bulunan Laredo bu nedenle "kuru iklim" karakteri göstermektedir. Loredo'nun coğrafi konumu dolayısıyla kentte yıllık iklim yıl içinde uzun müddet kurak ve sıcak geçmekte fakat zaman zaman kısa müddet süren gayet şiddetli yağmur fırtınaları ortaya çıkmaktadır.
Büyük sayılar yasası
Zayıf yasa
Büyük sayıların zayıf yasası belirtmektedir ki, örneklem ortalamasının olasılıkta yakınsaması beklenen değere doğru gerçekleşir
Laredo, Teksas
Coğrafya
Laredo'da güney ABD ve özellikle güney Teksas standartlarına göre kışlar "soğuk" geçmektedir: kış aylarında ortalama gözlemlemlenen günlük en yüksek dereceler 19 °C ve ortalama gözlemlenen günlük en düşük dereceler 6 °C olmaktadır. Kar yağışı Laredo'da gayet nadirdir ama 2004 Noel günü sabahı ve 2011 Şubat'ta kar yağışı gözlemlenmiştir. Laredo'da yazın ortalama yüksek ısı dereceleri gözlemlenmektedir. Yaz aylarında günlük en yüksek derecelerinin aylık ortalaması 38 °C ve günlük en düşük derecelerinin aylık ortalaması 24 °C olarak gözlemlenmiştir. Loredo'da yağış ortalaması yıllık 560 mm olarak gözlemlenmiştir. Fakat bazı yıllar kuraklık yılı olmaktadır. Örneğin 2003'te kuraklık dolayısıyla şehirde sulama kısıtlamaları uygulanmıştır. Diğer taraftan bazı yıllar ortaya çıkan şiddetli fırtınalar dolayısı ile Rıo Grande Nehri ve yan akarsuları seller getirmektedir. 1954'te hiç beklenmedik şekilde ortaya çıkan Rio Grande Nehri selleri şehre büyük zararlar vermiştir.
Büyük sayılar yasası
Zayıf yasa
Bu, herhangi bir pozitif ε sayısı için
Laredo, Teksas
Demografi
Laredo'nun (2010 nüfus sayımı itibarıyla) nüfusu 236.191 kişi olup Teksas eyaletinin 10. büyük şehri; ABD-Meksika ulusal sınırlar üzerinde bulunan şehirler arasında (San Diego, Kaliforniya ve El Paso, Teksas'tan sonra) üçüncü büyük nüfuslu ve Amerika Birleşik Devletleri'nin en büyük nüfuslu 81. şehridir. ABD sınırları içinde Laredo Şehri ile Webb ilçesinin yerel idareleri arazilerini kapsayan şehirleşmiş Laredo Metropoliten Bölgesi'nin nüfusu 250.304. kişidir. Bunun yanında ABD ile Meksika sınırının iki yanına yayılmış bir şehirleşmiş bölge olan "Laredo-Nuevo Laredo Metropoliten Bölgesi"nin nüfusu 636.516 kişidir.
Büyük sayılar yasası
Zayıf yasa
(Kanıt)
Olasılıkta yakınsamayı yorumlarsak, zayıf yasa der ki, birçok gözlemin ortalaması giderek ne kadar küçük olduğuna bakılmaksızın, verilen herhangi bir sıfırdan farklı sınır dahilinde olmak üzere, ortalamaya yakın olacaktır.
Laredo, Teksas
Demografi
Laredo Şehri'ne yakın olan diğer ABD ve Meksika şehirlerinin listesi şöyle verilebilir:
Büyük sayılar yasası
Zayıf yasa
Bu ifadeye zayıf yasa denir, çünkü olasılıkta yakınsama, rassal değişkenlerin zayıf yakınsamasıdır.
Zayıf büyük sayılar yasasının bir sonucu asimptotik eşdağılım özelliğidir.
Güçlü yasa
Büyük sayıların güçlü yasası der ki, örneklem ortalamasının olasılıkta yakınsaması neredeyse kesin olarak beklenen değere doğru gerçekleşir
Laredo, Teksas
Ekonomi ve ulaşım
Laredo'nun ekonomisi Meksika ile ABD ile yapılan uluslararası dış ticarete bağlıdır. ABD'nin en önemli nakliyat firmalarının Laredo'da merkezi nakliyat depoları bulunmaktadır. Laredo ABD ulusal otoyol şebekesinin en önemli otoyollarının başında gelen I-35'in güney ucunda bulunmaktadır. Diğer taraftan ucuz işçi ücretlerine dayanılarak Meksika'da büyük yatırımlarla geliştirilmiş büyük imalat sanayi kurumlarının çoğunluğu için Meksika'da nakliyat yapılması da otoyollar ile olmaktadır ve bu Meksika'daki otoyollar da sınırdaki Laredo'ya (ve böylece ABD otoyol şebekesi sistemine) bağlıdır. Hava yolu ile nakliyatı sağlamak için Laredo Şehri sınırları içinde Laredo Uluslararası Havaalanı ve Meksika içinde yakında bulunan Nuevo Laredo'de Quetzalcoatl Uluslararası Havaalanı bulunmaktadır.
Kardeş şehirler
Laredo şehrinin şu şehirlerle kardeş şehir anlaşmaları bulunmaktadır:
Büyük sayılar yasası
Güçlü yasa
Bu demektir ki,
Kanıt, zayıf yasadan daha karmaşıktır. Bu yasa bir rassal değişkenin beklenen değerini "art arda örneklemin uzun-vadeli ortalaması" olan sezgisel yorumunu doğrular.