cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Convolvulaceae
Özellikler
Öz bölgeleri bazen birbirinden ayrılmıştır, bazen birleşiktir. Mantar kambiyumu vardır ve başlangıçta yüzeyseldir. Birincil ksilem ve birincil floem genellikle bir silindir içindedir ve iki floem arasında bir ksilem bulunur, ayrı dallara ayrılmazlar. Familya üyelerinin birçoğunda orta eksene yakın floemler mevcuttur. Öz kolları genelde mevcuttur. İkincil kalınlaşma çoğunlukla düzensizdir veya klasik olarak kambiyum halkasından başlar. Birincil öz kolları daralmıştır. Odun porlara değin yayılmıştır. Trakeler dış halkaya doğru gittikçe büyürler. İkincil ksilemde trakeidler bulunur. Ginekeum, dişi organlar topluluğunu yani pistilleri ifade eder. Familya üyelerinin çoğunlukla beyaz, pembe, mor veya fuşya renkli huni biçiminde düzgün çiçekleri vardır. Çiçeklerin taç yaprakları bitişiktir ve taç yaprakların arasında 5 adet belirgin bant vardır. Çiçekler tek tek veya çiçek durumunda kümelenmiş şekilde bulunabilirler. Çiçek durumu genellikle ana eksen büyümesi sınırlı bir salkım şeklindedir ancak bazen çiçekler tek başlarına da bulunabilirler (Calystegia) veya bir "baş" şeklindedirler (bazı Jacquemontia ve Convolvulus türleri), bazen çiçekler karşılıklı olarak aynı boyda dizilmiştirler, bazen saplı çiçeklerden oluşan bir salkım şeklinde veya dal ucunda bulunan sık ve birleşik bir salkım şeklinde olabilirler (Humbertia) veya bazen tek bir yan dalda kümelenmiştirler. Çiçek kümelerinde çoğunlukla brakte topluluğu bulunur, brakteler şerit şeklindedir, iki tanedir ve çiçek açtıktan sonra da büyümeye devam ederler. Hatta bazen meyvede de görülürler (Neuropeltis). Bazen genişçedirler ve sepalleri de içlerine alırlar (Hewittia ve bazı Calystegia türleri) veya bazen zar zor belirli olurlar (Neuropeltis). Çiçekler 4 halkalıdır ve her halka 5'er üyelidir. (Cladostigma ve Hildebrandtia türleri 4'er üyelidirler). Çukurlaşmış olan çiçek tablası serbest değildir. Çiçekler alt durumludur ve alt durum halkası yüzük şeklindedir. Çift eşeylidirler veya işlevsel olarak tek eşeylidirler (Cladostigma ve Hildebrandtia). Aktinomorfturlar, yani birçok simetri ekseni çizilebilir. (Humbertia ve Ipomoea lobata hariç). Kaliks (çanak yapraklar topluluğu) ve korolla (taç yapraklar topluluğu) birbirinden ayrılmıştır, helezonik ve izomeriktirler. Kaliks 1 halka ve 5 üyeli, helezon şeklinde dizilmiş, "çok çanak yapraklı" veya nadiren "birleşik çanak yapraklı" şekildedir. Kalıcı, serbest ve kiremit şeklinde üst üste dizilmiş şekildedir. Bazen kaliks farklı boyutlarda sepaller içerebilir. En ortadaki sepal arka durumludur. Kaliks bazen kurumuştur ve meyvede oldukça incelmiştir.
Korolla 1 halka ve 5 üyeli, helezon şeklinde dizilmiş, "birleşik taç yapraklı" ve testi (Lepistemon, Ipomoea lobata), çan, tepsi veya huni biçimindedir, tomurcukta burulmuştur, hoş kokuludur, 0,2-9,5 cm arasında değişen boyutlardadır. Ginekeum (dişi organlar topluluğu); birleşik karpelli, üst durumlu, 2 karpelli (veya 3-5 karpelli) bir ovaryumdan meydana gelir ve 1 veya karpel sayısı kadar "göz" bulunur. Stiluslar da karpel sayısı kadardırlar ve ayrı ayrı bulunurlar. Tohum taslakları tabana yapışık şekilde görülür. Ovüller saplarına göre 180 derece dönmüştürler ve tek katlı bir zara sahiptirler. Her karpelde 2 ovül vardır (nadiren çok sayıda olabilir). Nektarlar, ovaryum tabanında bulunan halkasal bir disk yapısından oluşur. Stigma kurudur. Andrekeum, erkek organlar topluluğunu yani stamenleri ifade eder. Stamenler 5 tanedir, çoğunlukla boyları eşit değildir ve tabanda korolla tüpüne yapışıktırlar. Stamenler korollaya bağlıdırlar. Stamenlerin başçıklar ı, uzunlamasına açılır. Polenlerin en dış tabakası deliksizdir. Nektar salgılayan bez doku damarlanmıştır ve çiçek tablası seviyesindedir. Lepistemon cinsinde stamenler geniş ve pul şeklindeki bir yapıya bağlanmışlardır. Bu yapı çiçeğin yumurtalığını tamamen örter. Başçıklar ve muhafazaları, Merremia ve Operculina cinslerinde tomurcuğun açılmasından sonra kıvrılırlar, bu durum, belirtilen cinsleri familyanın geri kalan üyelerinden ayırmak için kullanılan çok karakteristik bir özelliktir. Polen taneleri düzdür veya küçük dikensi çıkıntılarla kaplıdırlar. Ipomoea cinsinde (resimde) küçük dikensi çıkıntılarla kaplıyken, Merremia cinsinde yüzeyleri düzdür. Bu fark, söz konusu cinslerin ayrımında kullanılır ki bu özelliğin dışında birbirlerinden ayırt edilmeleri oldukça güçtür.
Genellikle meyve başına 4 tohum bulunur ancak bazen tüm meyvelerdeki tohumlar tam gelişmemiş olabilir. Tohumlar genellikle irice olduklarından rüzgârla yayılamazlar. Birçok türün tohumları geniş boşluklar içerir, bu sayede su üzerinde yüzebilirler. Tohumlar çok muhtelif yapılarda tüylerle kaplıdır, bu durumun yayılmada rol oynayabileceği düşünülmektedir. Çimlenme yüksek orandadır ve tohumların çizilmesi veya ılık suda ıslatılması sayesinde daha da kolaylaşır. Orta Amerika'da, şanslı tohum veya Mary's bean isimleriyle bilinen bir tohum vardır. Bu tohum Orta Amerika ve bazı Karayip adalarına özgü, Merremia cinsi bir asmadan gelir. Buna çarmıha gerilme tohumu da denir çünkü tohumun bir yüzünde haç işaretine benzer bir şekil görünmektedir. Gerçekte bu türün kapsülü, serbest bir tohum yerine dört kaynaşmış tohum içerir. Tohumlar Orta Amerika'da şans getirmesi için kullanılmakta ve nesilden nesile aktarılmaktadırlar. Tohumlar ayrıca uzun mesafeler boyunca yüzebilir, Norveç kıyılarında (15.000 mil) bazı tohumlar bulunmuştur ki bu, bir tohumun kat ettiği en uzun belgelenmiş mesafeyi temsil etmektedir. Türlerin çoğunda meyve dört veya sekiz kapaklı (Bir Ipomoea türünde altı), olgunlukta açılan bir kapsüldür. Bazen olgunlukta açılma düzensiz şekilde olur. Operculina cinsinde olgunlukta açılma çembersel şekilde olur yani meyve kapak gibi açılır, epikarp enine olarak yırtılır ve bir kapak gibi düşer, ince ve şeffaf olan endokarp, içinden tohumların görülebildiği şekilde bozulmadan kalır; sonunda kırılgan endokarp da kırılır ve tohumlar dökülür. Neuropeltis ve Calycobolus cinslerinde meyveler, çiçeklenmeden sonra büyümeye devam eden brakteler veya çanak yapraklar sayesinde kanatlara sahiptir. Daha az sıklıkla meyve bir bakka şeklindedir (Argyreia, Erycibe cinslerindeki lianalar). Stictocardia cinsinde çanak yapraklar meyveyi sıkıca örter, başlangıçta sulu bir yapıya sahipken daha sonra kurur ve aşınır, geride tohumları içten tutan kuş kafesi şeklinde bir damar ağı iskeleti bırakır. Maripa ve Turbina cinslerinde meyvenin en dış tabakası odunlaşır ve olgunlukta açılmaz. Nephrophyllum meyveleri nadir bir durum sergilerler ve toprak altında yetişir ve olgunlaşırlar. Merremia tuberosa ve Argyreia nervosa türlerinin tohumları çiçekçilikte kullanılırlar. Familyada kapsül dışında, nuks ve bakka şeklindeki meyveye de tesadüf edilir. Tohumlar endospermlidir, endosperm yağlı bir yapıdadır. Dış tohum zarı küçük kabarcıklar veya tüylerle kaplıdır, genellikle az miktarda kalınlaşmıştır.
Tarihçe
Familya bitkilerine ait ilk botanik tasvirlerine Leonhart Fuchs'un "New Kreüterbuch" (1543) adlı eserinde rastlanır. Bu eserde Calystegia sepium ve Convolvulus arvensis bitkileri tasvir edilmiştir. Familyanın ismi, tip cinsi olan Convolvulus'tan gelmektedir. Latince "convolvere" dolaşmak anlamındadır. Bu, bitkilerin sarılıcı, tırmanıcı yapısına bir atıftır. Carl von Linné, Plantarum (1753) ve Genera Plantarum (1754) adlı eserlerinde; Convolvulus, Cressa, Cuscuta, Evolvulus, Ipomoea ve Porana olmak üzere familyaya ait 6 cinsi tanımlamıştır. Antoine-Laurent de Jussieu 1789 yılında bu cinsleri Convolvulaceae familyası olarak sınıflandırmıştır.
Zamanla familyanın iç sistematiği konusunda farklı görüşler ortaya çıkmıştır. Jacques Denys Choisy tarafından 1833'ten 1844'e kadar üç yayında sunulan ve 1845'te tekrar özetlenen familyanın sistematiğinde, familya 4 oymağa ayrılmaktaydı. Bunlar "Argyreieae, Convolvuleae, Dichondreae ve Cuscuteae" oymaklarıydı. Erycibe cinsi, familyadan çıkarılmış ve ayrı bir familya olarak "Erycibaceae" şeklinde sınıflandırılmıştı. Flora Brasiliensis'teki August Progel gibi diğer editörler de Cuscuta cinsini familyadan bağımsız ayrı bir familya olarak "Cuscutaceae" yayınlamışlardı. George Bentham ve Joseph Dalton Hooker ise Solanaceae familyasını da Convolvulaceae familyası içerisine dahil etmişlerdi.
Olimpiyat Oyunları'nda Özbekistan
Özbekistan, ilk olarak 1994 yılında Olimpiyat Oyunlarına bağımsız bir ulus olarak katıldı ve o zamandan beri her Oyunda yarışmak için sporcular gönderdi.
Convolvulaceae
Dış sistematik
Convolvulaceae familyası ile Patlıcangiller familyası kardeş taksonlardır. Her iki familya da Hydroleaceae, Sphenocleaceae ve Montiniaceae familyaları ile monofiletik bir takson oluştururlar.
İç sistematik
Convolvulaceae familyası yaklaşık 60 cins içermektedir. 2003 yılında, Saša Stefanović, Daniel Frank Austin ve Richard Olmstead; bu cinsleri, on iki oymakta, familyanın filogenetik temelli sistematiğinde sınıflandırdılar. Bu sınıflandırmada Merremieae sisteme yalnızca geçici olarak yerleştirildi ve Dichondreae içindeki bazı cinsler yalnızca geçici olarak dahil edildi ve geleneksel olarak tanınan alt familyalardan sadece ikisi; Humbertioideae (tek cins içerecek şekilde: Humbertia) ve Convolvuloideae (geriye kalan tüm cinsleri içerecek şekilde) tanındı. Porana cinsinin bu araştırmalarla tek tür içermediği kanıtlandı, geleneksel kapsamda kendisine ait türlerin bazıları Dichondreae oymağında, diğerleri Cardiochlamydeae oymağında yer almaktaydı. 2006 yılında yayınlanan eski "Poraneae" oymağının bir revizyonunda, Porana cinsi Dichondreae oymağına atandı, diğer türler Cardiochlamyeae alt familyasının diğer cinslerine atandı.
Olimpiyat Oyunları'nda Özbekistan
Özbek sporcular Yaz Olimpiyat Oyunlarında çoğunluğu güreş ve boksta olmak üzere toplam yirmi altı madalya kazandı. Ülkei Kış Olimpiyat Oyunlarında ise tek bir madalya kazandı.
Özbekistan Ulusal Olimpiyat Komitesi 1992 yılında kuruldu ve 1993 yılında Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından tanındı.
Convolvulaceae
İç sistematik
Oymaklar arasındaki ilişkiler 2003 yılında tam olarak açıklığa kavuşmadı, aşağıdaki kladogram, bireysel gruplar arasındaki 2003 yılına ait varsayılan evrimsel ilişkileri gösteriyor.
Erol Tezeren
Mustafa Erol Tezeren (d. 6 Mart 1942, İstanbul), Türk sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu.
Convolvulaceae
Evrim
Humbertia cinsi ayırt edici olarak familyanın geri kalanıyla kardeş bir cinstir. Familyanın geri kalanı içinden Porana ve Erycibe cinsleri de ardışık kardeş taksonlardır. Özellikle Erycibe cinsi üyeleri, diğer familya üyelerinden oldukça farklı gözükmektedirler. Merremia (kısmen) ve Convolvuleae, Cressa ve Porana cinsleri polifiletik gruplardır. 6.800 baz çifti sıralanmış olmasına rağmen Cuscutoideae alt familyasının pozisyonu tam anlamıyla net değildir. Familya üyelerinin mitokondrileri, kloroplastik 50S ribozomal protein L2 içermektedir, intronları yoktur. Bazı türlerin kromozom sayısı şu şekildedir: Ipomoea batatas (tatlı patates) türünün kromozom sayısı 2n=6x=90'dır. Bu bitkinin hexaploid kromozomlu olduğunu ve temel kromozom sayısının x=15 olduğunu göstermektedir. I. tabascana ve I. tiliacea türleri 2n=4x=60 kromozom sayısına sahip tetraploid bitkilerdir.
2018 yılı itibari ile familyanın tanımlanmış en eski tarihli üyesi Ipomoea meghalayensis türüdür (58,7-55,8 milyon yıl). Familyanın Doğu Gondvana orijinli olduğu düşünülmektedir. Familyanın temel taksonlarının tamamı Eski Dünya'dadır. Buna Madagaskar dahil ancak Afrika Anakarası dahil değildir. Familyanın en eskisi olan Ipomoeea oymağı içinde; Yeni Dünya’da bir köken grup ve birkaç tür olmasına karşın, kalan kısmın çoğunun kardeş grupları Eski Dünya’ya aittir ve sonraki üç köken grup büyük oranda Afrika-Madagaskar bölgesine aittir. Birkaç küçük köken grup da Avustralya’ya aittir. Familyanın yaşı ile ilgili 3 farklı tahmin vardır: Bağlı olduğu üst gruptan farklılaşma gösterip ayrılmasının, 68 milyon yıl, 70-47,8 milyon yıl veya 56,5 milyon yıl önce olduğu şeklinde. Convolvulus cinsinin gen merkezinin ise Irak, İran ve Türkiye olduğu düşünülmektedir. Irak, İran ve Türkiye’de bu cinse ait birçok endemik tür bulunmaktadır. Sadece Türkiye'de cinse ait 9 endemik tür tespit edilmiştir.
Dağılım
Familya bitkileri dünya genelinde, özellikle de tropiklerde ve ılıman kuşakta çok geniş miktarda yayılış gösterirler ancak esas olarak türlerin %90'ı tropiklerde bulunmaktadır. Ilıman bölgelerde ve daha az yağış alan tropikal bölgelerde sıklıkla yavaş büyüyen otlar veya çalılar şeklindedirler, bu bölgelerde çimenli veya taşlı toprakları tercih ederler. Bazı üyeleri kum tepelerinde (Calystegia ve Ipomoea türleri), tuzlu bataklıklarda (Cressa, Wilsonia), yarı çöl iklimlerinde bulunur (özellikle Convolvulus) veya tırmanıcı olarak başka bitkiler üzerinde yaşar (Cuscuta), Ipomoea aquatica türü durgun sular içerisinde yetişir. Nemli tropiklerde genellikle otsu, tırmanıcı bitkiler şeklindedirler, çalılıklarda veya orman kenarlarında yetişirler ve bu bölgelerde 35 m boy ile orman örtüsüne ulaşan, odun gövdeli, liana şeklindeki türlerine de sıklıkla rastlanır. Familya bitkileri genellikle düşük rakımlarda yaşasalar da 3.000 m yükseklikte yaşayabilen türleri de vardır.
Familyaya ait en eski polen fosilleri, Eosen dönemine aittir. Bunlar Afrika'da bulunan Calystegiapollis microechinatus türünün polen fosilleridir. Ayrıca Orta Eosen'de Brezilya'da Perfotricolpites digitatus türünün polen fosillerine de rastlanılmıştır. Antarktika'da da benzer polen fosilleri bulunduğundan dolayı, familyanın Antarktika üzerinden Avustralya'ya kadar geldiği sanılmaktadır. Wilsonia cinsi bugün Avustralya'ya endemiktir; ancak Miyosen ortalarında Yeni Zelanda'daydı. Familya üyelerinin kıtalara göre dağılımına bakıldığında; dağılımı sadece Amerika ile sınırlı 10 cins, dağılımı sadece Afrika ile sınırlı 13 cins ve dağılımı sadece Asya ile sınırlı 10 cins bulunmaktadır. Geri kalan familya üyeleri Dünya'nın dört bir yanına dağılmıştır. Convolvulus cinsi Akdeniz havzasında yayılış gösterir. Calystegia cinsi ise genellikle ABD'nin batı sahillerinde bulunur, ayrıca Avrupa'da da yetişen birkaç türü vardır. Ipomoea ve Merremia cinsleri çoğunlukla tropikal Amerika'da bulunsalar da Afrika ve Asya'da da yaygındırlar. Evolvulus ve Jacquemontia cinsleri çoğunlukla Amerika'da bulunur. Argyreia, bir Asya cinsidir. Ipomoea, Merremia, Turbina, Operculina cinsleri Afrika'da bulunabilir, ayrıca Astripomoea, Hildebrandtia, Nephrophyllum gibi endemik Afrika cinsleri de vardır. Humbertia, Madagaskar'a endemik olan çok farklı bir cinstir. Amerika ve Afrika'nın tropikal ormanlarında Calycobolus, Neuropeltis, Erycibe ve Maripa gibi cinslere rastlanır. Familya üyeleri temelde insanlar tarafından dünyanın dört bir tarafına yayılmış olmalarına rağmen endemizm oranları çok yüksektir.
Habitat
Savanlar, kuru bir mevsim ve seyrek orta boylu bitkilerle karakterize yerlerdir. Otsu savanlar ve yağmur ormanları arasında bir geçiş aralığı mevcuttur. Ipomoea ve Merremia cinsleri savan habitatlarda çok çeşitlilik arz ederler ve bu bölgelerde genellikle yer altında yumrular geliştirirler. Ancak Meksika'da, ağaç şeklinde olan cinsler de vardır ve bu ağaçların Güney Afrika'da olanları tabana yakın kısımları şişkin özel bir gövde geliştirmişlerdir. Ipomoea carnea türünün bir varyetesi, Venezuela Llanos'unda mevsimlik bataklıklarda yetişir. Akdeniz iklimi uzun bir kurak sezon ve arkasından gelen daha serin ve yağışlı bir sezonla karakterizedir. Familya üyeleri, bu bölgelerde sıklıkla ot veya küçük çalılar şeklindedirler. Bazen yaprakları tabandan çıkan şekilde olabilirler. Birçok Convolvulus türü ve Calystegia cinsi bu bölgelerde yetişir. Bazı familya üyeleri Sahra, Şili ve Avustralya'daki çöllerde, su kaynaklarının kıt olduğu yerlerde yaşarlar. Familya üyeleri bu bölgelerde eski su yataklarında yoğunlaşmışlardır. Bu bölgedeki bitkilerin yaşam döngüleri oldukça temel seviyeye indirgenmiştir.
İnsan aktiviteleri sonucu oluşan yapay habitatlar, hızlı bir şekilde dünyadaki en temel bitki habitatları arasına girmiştir. Bu bölgelerde yetişen türler genellikle çabuk bir şekilde çoğalmalarına olanak verecek şekilde tek yıllık, çok verimli ve rizomlu bitkilerdir. Avrupa'da yetişen Convolvulus arvensis, Calystegia cinsleri ve tropik bölgelerde yetişen Merremia tuberosa, Ipomoea nil veya Evolvulus nummularius türleri bu kategoriye giren familya üyeleri arasındadırlar. Deniz kıyıları sürekli rüzgara ve deniz suyunun sprey etkisine maruz kalırlar, bununla birlikte temiz su açısından oldukça fakir topraklardır. Bazı Ipomoea ve Calystegia üyeleri ve bu bölgelerde yaşayan birçok bitki uzun kökler ve su tutucu yapraklar geliştirmişlerdir. Tuzlu bataklıklar özellikle Cressa cinsi için uygun yerlerdir. Bitkiler iki şekilde su içerisinde yetişebilir; kökleri su içerisinde olacak şekilde veya kökleri suda yüzer şekilde. Familyada her iki tipte bitkiye de tesadüf edilir. Ipomoea aquatica türü su üstünde yüzerken, Ipomoea sagittata (yalı sarmaşığı) ve Aniseia martinicensis türleri su kenarlarındaki bitkilere tırmanmayı tercih ederler. Tropiklerde, durgun olmayan sularda yaşan bitkiler, mevsimlik akış sayesinde nehir yatağı boyunca yayılırlar. Bu tip bitkilere çok sık rastlanmaz, familya içinde de bu tip bitkiler oldukça sıra dışıdır. Endonezya'daki Erycibe stenophylla türü, bu gibi zorlu bir çevrede hayatta kalabilir. Su akışı bitkiyi hem büyük bir fiziksel strese hem de suya doymuş substratlara maruz bırakır.
Ekoloji
Familya bitkileri çoğunlukla arılar aracılığıyla tozlaşmaktadırlar. Özellikle Anthophoridae familyası arıları bitkileri sık sık ziyaret etmektedirler. Ancyloscelis, Cemolobus, ve Melitoma cinsi arılar yalnızca Ipomoea cinsinin polenlerini kullanmaktadırlar. Bazı Diadasia cinsi mensupları ise yalnızca Calystegia ve Convolvulus cinsinin polenlerini kullanmaktadır. Ayrıca güveler, kuşlar ve yarasalar da familya bitkilerinin çiçeklerinin tozlaşmasına katkı sağlamaktadır. Choeronycteris mexicana, Glossophaga soricina, Leptonycteris sanborni gibi Afrika ve Meksika yarasaları buna örnektir. Sulu ve etli meyveleri kuşlar ve diğer omurgalılar tarafından dağıtılmaktadır. Maripa cinsi, Guyanalar'da "maymun şurubu" ismiyle bilinmektedir ve bitki maymunlar aracılığıyla çoğalmaktadır. Familya bitkileri hayvanlar dışında rüzgar ve su aracılığı ile de tozlaşabilmektedirler. Örneğin Porana cinsi mensupları rüzgar aracılığı ile tozlaşmaktadır. Iseia, Tetralocularia ve Eski Dünya'da yayılış gösteren Stictocardia cinslerinin meyveleri su aracılığıyla yayılmaktadır. Meyvelerin sahip olduğu iç yapı suda rahat bir şekilde yüzebilmesini sağlamaktadır. Birçok türün tohumları, tüylerle kaplı bir yapıya sahip olduğu için rüzgarla ve suyla kolay bir şekilde taşınabilmektedir. Ayrıca tohumlarda bulunan, endosperm veya embriyo içermeyen, hava dolu boşluklar sayesinde özellikle su ile taşınım kolaylaşmaktadır.
Arılar ve güveler ile tozlaşan çiçek tipi, en yaygın çiçek tipidir. Taç yapraklar topluluğu genellikle genişçe ve çan şeklindedir, orta kısımları gösterişlidir. Nektar ovaryum tabanından üretilir ve taç yapraklardaki renkli bantlar bu noktada kesişir. Beyaz, mavi, sarı ve mor gibi çeşitli renklerde olabilirler. Çiçekler gündüz açılıp gece kapanırlar ve genellikle hoş kokuludurlar. Erkek organlar ve boyuncuklar korolla tüpüne bağlanmışlardır ve sapçıklar çoğunlukla serbesttirler ve korolla tabanında nektara giden kanallar oluşturmuşlardır. Bu çiçek tipi Convolvulus, Merremia ve Operculina cinslerinde yaygındır. Güveler ile tozlaşan çiçeklerin, huni şeklindeki taç yapraklar topluluğu uzun ve dar bir tüpe sahiptir. Gececil olan çiçekler güzel kokuludur, genellikle beyaz renklidirler ve çok miktarda nektar üretirler. Erkek organlar ve boyuncuklar çoğunlukla taç yapraklardan dışarı uzanmışlardır. Tozlaşma ajanları uzun hortumlara sahip büyük güvelerdir. Ipomoea sect. Calonyction taksonunda yaygın bir çiçek tipidir.
Ipomoea quamoclit seksiyonunun birçok türü kuşlar ile tozlaşan çiçeklere sahiptir, ayrıca diğer birçok familya üyesinin de kuşlar aracılığıyla tozlaştığı bilinmektedir. Taç yapraklar topluluğu sıklıkla parlak kırmızı renkte, tüp şeklinde veya uzun, eğri bir tüpe sahip dar bir huni şeklindedir. Erkek organlar ve boyuncuklar taç yapraklardan dışarı, aşağı doğru uzanmışlardır. Çiçekler gündüz açılıp gece kapanırlar ve çok miktarda nektar üretirler. Ipomoea quamoclit seksiyonunun kalıtımsal ata türü olan Ipomoea neei yarasalarla tozlaşmış bir türdür. Çiçekler, kuşlar ile tozlaşan çiçeklere benzemektedir. Ancak taç yapraklar topluluğu kahverengidir, çiçekler gececildir ve başçıklar çok sayıda polen içerir.
Convolvulus arvensis (tarla sarmaşığı) türü tarım arazilerine çok çabuk bir biçimde ve kalıcı olarak yayılan ve çok rekabetçi bir türdür. Bundan ötürü dünyanın birçok yerinde istilacı bir tür olarak kabul edilir. Bu bitki ile mücadele oldukça güçtür. Ipomoea purpurea (kahkahaçiçeği) türü meyve bahçelerinde istenmeyen bir bitkidir ve yabancı ot olarak kabul edilir. Spesifik olarak, kın kanatlılardan bir tür olan Megacerus capreolus, Merremia tuberosa bitkisinin tohumları ile beslenmektedir. Familya bitkileri pas hastalığına ve Fusarium oxysporum mantarının sebep olduğu "fusarium solgunluğu" isimli hastalığa yakalanabilirler.
Etkileşimler ve işbirlikleri
Spermophagus isimli bir tohum böceği cinsinin larvaları, familya bitkilerinin tohumlarıyla beslenir ve bu tohum böceği cinsi, öncelikle Fabaceae bitkilerini konak olarak kullanmasına karşın, Eski Dünya'da Convolvulaceae ile aşağı yukarı eşzamanlı yayılış göstermiştir. Megacerus gibi diğer tohum böceği cinsleri de Convolvulaceae için tohum yiyicilerdir.
Bazı yaprak bitlerinin olgun savunma bezlerinde, bitkideki seskiterpenler, triterpen saponinlere dönüşür.
Convolvulaceae'deki (Ipomoea ve Turbina gibi) ergolin alkaloidlerini, işbirlikçi askuslu Clavicipitaceae mantarları (Periglandula ipomoeae gibi) sentezliyor gibi görünmektedir ve ayrıca ilgili bileşikler bu mantarların gözlendiği dokularda bulunmaktadırlar. Bu mantarlar en azından bazen yalnızca yaprak yüzeyinde yetişirler. Bir indolizidin alkaloidi olan swainsonin, bazı Convolvulaoideae üyelerinde, diğer askusklu mantar işbirlikçiler (Chaetothyriales'deki) tarafından sentezlenmektedir. Cuscuta, endomikorizal işbirliği oluşturma yeteneğini kaybetmiştir.
Kullanımı
Convolvulus scammonia (mahmude otu)'dan elde edilen "Radix Scammoniae (mahmude kökü)" drastik (sancı yapan) bir müshildir. Kökün çizilmesi suretiyle akan süt kuruyarak Scammonium isimli reçine elde edilir. Ipomoea purga bitkisinin yumruları "Tubera Jalapae (Calapa tuberi)" olarak bilinir, reçinesinden ötürü [(Resina Jalapae) (Calapa reçinesi)] drastik bir müshildir. Cuscuta chinensis türünün tohumları halk arasında karaciğer ve böbrek fonksiyonlarını güçlendirici olarak kullanılmaktadır. Bazı çalışmalarda; antikanser, yaşlanma karşıtı, bağışıklık güçlendirici etkileri olduğu tespit edilmiştir.
Ipomoea purpurea ve Ipomoea tricolor, Argyreia nervosa, Ipomoea violacea ve Turbina corymbosa türleri, tohumlarının halüsinojenik etkileri sebebiyle özellikle Güney Amerika yerlileri tarafından çeşitli ayin ve törenlerde kullanılmışlardır. Bu halüsinojenik etki çoğunlukla liserjik asit amid türevi alkaloidlerden kaynaklanmaktadır. Halüsinojenik türlerinin kullanımı sonucu bulantı, halsizlik, bitkinlik, çarpıntı, hipertansiyon ve psikoz görülebilir. Bileşimlerinde bulunan liserjik asit amid türevlerinden dolayı sinir sistemi toksisitesi gözlenebilir ve beyin hasarına yol açabilirler. Familya bitkileri son zamanlarda yasal uyuşturucular olarak adlandırılsa da kullanımları sonucu ani gelişen beyin hasarı ortaya çıkabileceğinden tehlike arz etmektedirler. Familya bitkilerinde; reçineler, glikozitler, tropinon, higrin, pirolizidin alkaloidleri, kumarinler (umbelliferon ve skopoletin), hidroksisinnamik asit alkil esterleri gibi çeşitli bileşikler bulunmaktadır. Özellikle tohumlarında ergot alkaloidleri taşımaktadırlar. Bu alkaloidler arasında kanoklavin, elimoklavin, penniklavin, agroklavin, ergonovin ve ergosin yer almaktadır. Bu alkaloitlerden kaynaklı, Liserjik asit dietilamid (LSD) benzeri halüsinojenik etki gösterirler. Etkinin bulunduğu türlere örnek olarak Argyreia nervosa, Ipomoea violacea ve Turbina corymbosa verilebilir. Yapılan çalışmalar sonucu Ipomoea carnea türünde bulunan bileşiklerin çeşitli enzimlerin ( ör. glukozidazlar) inhibisyonuna yol açarak zehirli etki gösterdiği tespit edilmiştir.
Bugüne kadar familyadaki, 58 cins içinden 31'inde ve yaklaşık 1.880 tür içinden 281'inde sekonder metabolitler tespit edilmiştir. Alkaloidler, bu metabolitler içerisinde çok büyük bir önem teşkil etmektedir. Alkaloidler olarak: Tropan alkaloidleri ve ergolin alkaloidlerinin familyanın karakterizasyonunda önemli yeri vardır. Terpenoidler gibi flavonoidleri içeren fenilpropanoidlerin varlığı da familya için önemli bir sınıflandırma belirtecidir.
John C. Malone
John Carl Malone (d. 7 Mart 1941) Amerikalı bir milyarder iş insanı, toprak sahibi ve hayırseverdir. Bir kablolu televizyon ve medya devi olan Tele-Communications Inc.'de (TCI) 1973'ten 1996'ya kadar yirmi dört yıl boyunca icra kurulu başkanı (CEO) olarak görev yaptı. Malone şu anda Liberty Media, Liberty Global ve Qurate Retail Group'un (eski adıyla Liberty Interactive) başkanı ve en büyük oy hak sahibidir. Ayrıca Lionsgate ve Starz Inc.'in %7'sine sahiptir. Eski Microsoft ve Oracle CFO'su Greg Maffei'nin yerini alana kadar Liberty Media'nın geçici CEO'suydu. Çoğu tahmine göre, Malone, Rhode Island'ın iki katından daha büyük olan 2,2 milyon dönümlük (3,437 mil kare) alanla Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en büyük özel arazi sahibidir.
Ophisaurus
Ophisaurus, Anguinae altfamilyasına bağlı bir sürüngen cinsidir.
Biyolojik kural
Biyolojik kural ya da biyolojik kanun, canlılarda görülen örüntüleri tanımlamak için formüle edilmiş, genelleştirilmiş ilkeler ve kanunlardır. Biyolojik kurallar, dünya üzerinde bitki ve hayvan türlerinin ekolojisi ve biyocoğrafi dağılımları hakkında karmaşık fenomenlerin ya da dikkati çeken gözlemlerin kısa ve öz ama geniş çaplı olarak uygulanabilecek şekilde geliştirilir. Ekoloji ve biyocoğrafyada görülen bu tür düzenlilikler genellikle bunu ilk olarak tanımlayan biyologların adıyla anılır.
Dopasia
Dopasia, Anguinae altfamilyasına bağlı bir sürüngen cinsidir.
Giuseppe Volpi
Volpi 1905'e kadar Venedik, kuzeydoğu İtalya ve Balkanlar'a elektrik getirmek için kamu hizmetleri geliştirdi ve Adriyatik Elektrik Şirketi'ni (SADE) kurdu. 1908 ila 1918 yılları arasında İstanbul'da neşriyata devam eden Le Jeune Turc isimli gazeteyi finanse etmiştir. Ayrıca Trablusgarp Savaşı sonucunda imzalanan Uşi Antlaşması'nda İtalyan delegesi olarak görevlendirildi. 1921'den 1925'e kadar Trablusgarp kolonisinin valisiydi.
1925'ten 1928'e kadar İtalya Krallığı Maliye Bakanı olarak Volpi, İtalya'nın I. Dünya Savaşı borçlarının ödemesini ABD ve İngiltere ile başarıyla müzakere etti ve liranın değerini altının değerine sabitledi.
Amerikan İstihbaratı Volpi'yi "J.P. Morgan, John D. Rockefeller, Bernard Baruch ve diğerlerinden daha fazla nüfuzu olan acımasız adam" olarak tanımlıyor.
Volpi ayrıca Venedik Film Festivali'ni kurucusudur. Büyük kızı Kontes Maria Cicogna ise film yapımcısıdır ve "Avrupa sinemasının en güçlü kadınlarından biri" olarak görülmektedir.
Dmitri Vasilyev
Dmitri Vasilyev, şu kişileri ifade edebilir:
Ferenc Münnich
Ferenc Münnich (18 Kasım 1886, Seregélyes – 29 Kasım 1967, Budapeşte), Macar komünist siyasetçi. 1958-1961 yılları arası Macaristan Halk Cumhuriyeti Bakanlar Konseyi Başkanı olarak görev yaptı.
Anguis
Anguis, Anguinae altfamilyasına bağlı bir sürüngen cinsidir.
Ferenc Münnich
İspanyol İç Savaşı'nda savaştı ve 13. Uluslararası Rákosi Taburu Tugayının komiseri oldu.
Ekim 1945 yılında Macar Komünist Partisi'ne katıldı. II. Dünya Savaşı'ndan sonra sürgünden döndü ve Budapeşte'nin baş polis şefi oldu. 1956 Macar Devriminde, resmen Imre Nagy hükûmetinde yer alarak 27 ila 31 Ekim'e kadar içişleri bakanı olarak görev yaptı ama daha sonra Sovyetler Birliği'ne kaçtı. János Kadar ile ülkesine geri döndü ve onun "Devrimci İşçi-Köylü Hükûmeti"nde bir bakan olarak görev yaptı. 4 Kasım 1956'da 4 günü o içişleri bakanı görevinden restore edildi  ve ayrıca 1 Mart 1957 yılına kadar bu pozisyonları tutan, savunma bakanı oldu. Birkaç ay sonra, paramiliter bir olan İşçi Militia'yı düzenledi. 1965 ve 1967 yılında Sovyetler Birliği'nden Lenin Nişanı aldı.
2006 Kış Olimpiyatları'nda Rusya
Ruya, İtalya'nın Torino kentindeki 2006 Kış Olimpiyatları'na katıldı. 190 Rus sporcu organizasyonda mücadele etti. Ülke, 2006 Torino'yu kazanılan 8'i altın 22 madalyayla, 4. sırada kapattı.
Biatlon
Gümüş madalya kazanan Olga Pıleva, doping testinde karfedona rastlanması üzerine diskalifiye edildi.
Jason Miller
Jason Miller (d. 22 Nisan 1939, Queens, New York - ö. 13 Mayıs 2001) Amerikalı aktör ve oyun yazarı. 1973'te yazdığı bir oyun olan That Championship Season için Pulitzer Drama Ödülü'nü, ve En İyi Oyun Tony Ödülü'nü kazandı.
Simgesel etkileşim
Simgesel etkileşim, büyük ölçekli sosyal yapılar yerine insan eylemine odaklanan ve bununla birlikte insanlar ve toplum arasındaki ilişkiyi anlamaya çalışan teorik yaklaşım. Sembolik etkileşimcilik insan eyleminin ve etkileşimin yalnızca anlamlı iletişim veya sembol alışverişi yoluyla anlaşılabilir olmasıdır. Sembolik etkileşimcilik mikro düzey etkileşimlere odaklanmanın bir sonucu olarak, sosyal ve sosyal sistemlerin makro yapılarının nesnel yönlerini değil, sosyal yaşamın öznel ve kültürel yönlerini incelemeye odaklanmıştır.
Simgesel iletişimcilik ise insanların yaşadıkları dünyadaki nesnelere bir anlam yüklemeleri ve bu anlamlara bağlı olarak dünyaya verdikleri anlamları niteleyen bir kavramdır. Simgesel iletişimcilik terimi Herbert Blumer tarafından ortaya konmuştur. George Herbert Mead’in benlik ile ilgili ileri sürdüğü görüşleri onun simgesel etkileşimin kurucusu olarak bilinmesinde önemli bir yere sahiptir. C. H. Cooley ve W. I. Thomes'in de simgesel etkileşim kavramına katkıları bulunmaktadır. Nesnelere anlamlar yükleyen ve bu anlamlar üzerine düşünebilen tek varlıklar insanlardır.
George Herbert Mead
Sembolik etkileşimciliğin önemli isimlerinden Mead benliği, kendisinin gerçekleştiği öncül olan “ötekinin rolünü almak” olarak tanımlamıştır. Başkalarıyla etkileşim yoluyla kim olduğumuz hakkında bir kimlik geliştirmeye ve başkalarına empati kurmaya başlarız. Böylelikle insanların diğerleriyle iletişim kurarken roller üzerinden bunu gerçekleştirdiğini ifade eder.
Herbert Blumer
Herbert Blumer, hocası Mead ile birlikte sembolik etkileşimci ekolünün önde gelen isimleri arasında yer almaktadır. Sembolik etkileşimciliğin sosyolojinin farklı çalışma alanlarına uygulanabilmesindeki temel ilkelerin kavramsallaştırmasında önemli bir katkısı bulunmaktadır. Sembolik etkileşimcilik nesnelerin kendi içkin anlamlarını konu alırken Blumer'e yaklaşımına göre bireylerin kendi ilgileri doğrultusunda nesnelere yükledikleri anlamlar üzerinden harekete geçtiklerini vurgulamaktadır.
Kaynakça
1- Şişman, Mehmet. Eğitim Yönetiminde Kuram Ve Araştırmada Alternatif Paradigma ve Yaklaşımlar, Eğitim Yönetimi, (1998), s.395-422
2- Gökulu, Gökhan,"Semboli Etkileşimci Teorinin Gündelik Yaşam Sosyolojisine Katkıları", Ekev Akademi Yayınları, Yıl:23 Sayı:80 (Güz 2019), s.173-188
3- Özhan Dedeoğlu, Ayla,"Tüketici Davranışları Alanında Kalitatif Araştırmaların Önemi Ve Multidisipliner Yaklaşımlar", D.E.Ü.İ.İ.B.F.Dergisi, Cilt:17 Sayı:2, Yıl:2002, s:75-92
Uşak'ta 2009 Türkiye yerel seçimleri
29 Mart 2009 Genel Seçimleri'nde (resmî adıyla 29 Mart 2009 Mahalli İdareler Genel Seçimleri) Uşak Belediyesi ile 5 ilçenin ve 18 beldenin belediye başkanı seçilmiştir.Sonuçlar Yüksek Seçim Kurulu'nun resmî verileridir.
Beş Adalar
Beş Adalar veya Beşadalar,, Antalya ili, Kumluca ilçesi sınırlarında bulunan adalardır. Mavikent beldesinin, Karaöz Mahallesinde bulunan Gelidonya Burnu'un denizdeki devamı niteliğindedir. Adalarda yerleşim bulunmamaktadır.
Uşak'ta 2009 Türkiye yerel seçimleri
Uşak
! align="center" colspan="4" | Adaylık ! align="center" colspan="6" | Sonuçlar ! align="center" colspan="2"| ! align="center" | Parti ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="4" | Toplam ! align="center" colspan="4" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="4" | Katılım oranı
Uşak Beldeler
!colspan="12" | !width=32%|Belde !width=32%|Kazanan Parti !width=30%|Aday !width=30%|Oy Sayısı !width=30%|Oy Oranı
Banaz
! align="center" colspan="4" | Adaylık ! align="center" colspan="6" | Sonuçlar ! align="center" colspan="2"| ! align="center" | Parti ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="4" | Toplam ! align="center" colspan="4" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="4" | Katılım oranı
Banaz Beldeler
!colspan="12" | !width=32%|Belde !width=32%|Kazanan Parti !width=30%|Aday !width=30%|Oy Sayısı !width=30%|Oy Oranı
Eşme
! align="center" colspan="4" | Adaylık ! align="center" colspan="6" | Sonuçlar ! align="center" colspan="2"| ! align="center" | Parti ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="4" | Toplam ! align="center" colspan="4" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="4" | Katılım oranı
Eşme Beldeler
!colspan="12" | !width=32%|Belde !width=32%|Kazanan Parti !width=30%|Aday !width=30%|Oy Sayısı !width=30%|Oy Oranı
Karahallı
! align="center" colspan="4" | Adaylık ! align="center" colspan="6" | Sonuçlar ! align="center" colspan="2"| ! align="center" | Parti ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="4" | Toplam ! align="center" colspan="4" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="4" | Katılım oranı
Beş Adalar
Adalar çevresi ters akıntılardan dolayı denizcilik açısından tehlikeli bölgedir. Antik dönemlerde pek çok gemi burada batmıştır. M.Ö 15. yüzyıla ait bir batık bulunmuş, Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesinde sergilenmektedir.
Adalardan en büyüğü 400 m genişlik ve 2000 m uzunluğu ile ince ve uzun Devecitaşı Adası'dır (Uzunada). Batısında Ateş Adası, güneybatısında Suluada bulunur. Sualtı güzeliği ve derinliğinden dolayı dalış alanı olarak kullanılmaktadır.
Uşak'ta 2009 Türkiye yerel seçimleri
Sivaslı
! align="center" colspan="4" | Adaylık ! align="center" colspan="6" | Sonuçlar ! align="center" colspan="2"| ! align="center" | Parti ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı
Beş Adalar
Tarihçe
Bizanslı Stephanus biri Corudela diğeri Melanippeia olarak adlandırılan iki kayalıktan bahsetmektedir; ancak pozisyonlarından bahsedilmemiştir. Scylax sadece ikisinden bahseder. Strabon'a göre Toros Dağları, önce Pamfilya'nın deniz kıyısının başlangıcında veya Likya ve Pamphylia sınırlarında yer alan adalar olan Chelidoniae'nin (Gelidonya) karşısında büyük bir yüksekliğe ulaşır; bu adalar Hiera Acra'nın (Gelidonya Burnu) açıklarında üç adet, yükseltili ve birbirlerinden yaklaşık beş stadyum ve kıyıdan altı stadyum uzaktaydılar; bunlardan biri ankraj veya limana sahipti. Dionysius Periegetes, üç adadan bahsetmektedir. Bu adaları Tauri promontoryumunun karşısına yerleştiren Pliny, üçünden bahsetmiş ve denizciler için tehlikeli olduklarını söylemiştir; Ancak daha yakın dönemde Francis Beaufort tariflemelerinde adalara hiçbir tehlike atfetmemiştir; Gelidonya Burnu açıklarında beş ada vardır: bu adalardan ikisi, dört ila beş yüz feet yüksekliğindedir; diğer üçü daha küçük ve verimsizdir.
Uşak'ta 2009 Türkiye yerel seçimleri
Sivaslı Beldeler
!colspan="12" | !width=32%|Belde !width=32%|Kazanan Parti !width=30%|Aday !width=30%|Oy Sayısı !width=30%|Oy Oranı
Ulubey
! align="center" colspan="4" | Toplam ! align="center" colspan="4" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="4" | Katılım oranı
Ulubey Beldeler
!colspan="12" | !width=32%|Belde !width=32%|Kazanan Parti !width=30%|Aday !width=30%|Oy Sayısı !width=30%|Oy Oranı
Atipik antidepresan
Atipik antidepresanlar, tipik olarak reçete edilen antidepresanlardan farklı bir etki mekanizmasına sahip olan antidepresan ilaçlardır. Tipik antidepresanlar, esas olarak monoamin nörotransmiterler serotonin ve/veya norepinefrin düzeylerini artırarak etki gösteren seçici serotonin geri alım inhibitörlerini (SSRI), serotonin-norepinefrin geri alım inhibitörlerini (SNRI), trisiklik antidepresanları (TCA) ve monoamin oksidaz inhibitörlerini (MAOI) içerir. Bu kategorilere dahil olmayan antidepresanlar, atipik olarak sınıflandırılır
Anniellinae
Anniellinae, Anguidae familyasına bağlı bir sürüngen altfamilyasıdır.
Atipik antidepresan
Atipik antidepresan örnekleri arasında bupropion, mirtazapin, nefazodon, trazodon, vilazodon ve vortioksetin yer alır.
Premetro
Premetro, genellikle şehir merkezindeki tünellerin inşası ile bir metro standardındaki demiryoluna dönüşüm sürecinin bir parçası olarak toplu taşıma standartlarına göre inşa edilmiş segmentleri içeren bir tramvay veya hafif raylı sistemdir.
Toplumsal cinsiyet sosyolojisi
Sosyal etkileşim, sosyal yapının sosyolojisiyle doğrudan bağlantılı olduğu gibi en önemli sosyal yapı da statüdür. Statü, bir bireyin sahip olduğu ve toplum tarafından nasıl karşılanacağını etkileyen konumundan kaynaklanır ki bir bireyin sahip olabileceği en önemli statülerden birisi cinsiyettir.
Toplumsal Cinsiyet
Toplumsal cinsiyet kavramı kadınlar ve erkekler arasındaki toplumsal ve kültürel olarak inşa edilmiş farklılıkları ifade eder. Toplumun kültürüne norm ve değerlerine göre toplumsal cinsiyet ve rol davranışları öğrenilir ve pekiştirilir. Böylece toplumda kadın ve erkeğe farklı toplumsal sorumluluk yüklenir.
Kadınlar ve erkekler arasındaki farklılıkların nereden kaynaklandığı sorusuna verilen cevaplar aynı zamanda biyolojik ve toplumsal cinsiyet arasındaki ayrımı da ifade eder. Biyolojik yaklaşım kadın ve erkeğin farklı davranışlarının kaynağını, onların farklı kromozomlar, üreme organları ve hormonlarla belirlenen biyolojik özelliklerle açıklar. Biyolojik determinizm, erkeklere atfedilen özellikleri üstün, kadın özelliklerini aşağı kabul eden hiyerarşik bir sistem inşa eder. Böylece kadın ve erkek arasındaki farklılıklar doğuştan, doğal ve dolayısıyla değişmez kılınarak toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri biyolojik özelliklere de dayalı olarak meşrulaştırılır.
Bu anlamda cinsiyet biyolojiyle bağlantılıdır, toplumsal cinsiyet kavramı ise kadınlar ve erkekler arasındaki toplumsal ve kültürel olarak inşa edilmiş farklılıkları ifade eder. İkinci dalga toplumsal cinsiyet kavramlaştırmasına göre insan, kadın doğmaz sonradan olur. İnsan dişisinin toplum içerisindeki görünüşünü belirleyen biyolojik, ruhsal ve iktisadi bir yazgı yoktur. Ancak başkasının araya girişi bir bireyi öteki varlık haline getirebilir. Toplumsal cinsiyet kavramının kullanılmasıyla biyolojik açıklamalar açıkça reddedilir.
Toplumsallaşma süreci
Toplumsallaşma, yaşamın her döneminde aile, arkadaşlar, okul ve iş yeri, çevreler ve medya gibi aracılarla ömür boyu devam eden bir süreçtir. Bu süreçte toplumun kültürüne, norm ve değerine göre toplumsal cinsiyetin rol ve davranışları öğrenilir, pekiştirilir ve içselleştirilebilir. Genel anlamda toplum kadın ve erkeklere cinsiyete dayalı farklı sorumluluklar yükler ve farklı beklentiler taşır. Aile büyükleri, anne/babalar, öğretmenler ve televizyon programları cinsiyete göre hangi tutum ve durumun uygun olduğunu nasıl davranılması gerektiğini konusunda kız ve oğlan çocuklarını eğitir, teşvik eder ve destekler. Bunların karşısında cinsiyetlerine uygun rol ve davranış göstermeyen çocuklarla alay edilir. Çocuklar uyarılır veya dışlanır. Doğum ile başlayan toplumsallaşma süreci bilgi ve beceriler yapılan işler, seçilen meslekler gibi ayrımlarla aile, eğitim ve çalışma gibi yaşamın her alanında devam eder.
Ataerkillik
Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin varlığı ise ataerkillik çerçevesinde ele alınır. Ataerkillik, erkeklerin kadınlar üzerinde egemen olduğu, kadınları ezdiği ve sömürdüğü toplumsal yapı sistemidir. Ataerkillik 6 yapının birleşiminden oluşur. Bu yapılar,
olarak ele alınabilir.
Cinsiyete dayalı işbölümü
Kadın ve erkeklerin ne yapması gerektiği ya da neleri yapabileceği konusunda toplumda yaratılmış olan fikirlere dayanarak kadınlara ve erkeklere farklı roller, sorumluluklar ve görevler yüklenmesini ifade eder. Kadın geleneksel anlamda doğayla, içgüdüsel davranışlarla ve duygusal bağlılıkla düşünülür. Ev merkezli anne ve eş rolleri çerçevesinde ev işleri, çocuk, hasta ve yaşlı bakımından sorumlu olarak özel alanda tanımlanır. Erkek ise ev dışında ücretli çalışmasıyla evi geçindiren ve aile reisi konumundadır. Tutum ve davranışları kamusal dünyadaki konumunlarına dayalıdır. Bu anlamda hem özel anlamda hem de kamusal alanda yer alır. Ayrıca erkekler mülkiyet sahibi ve yöneticisi, siyasette iş ve meslek hayatında aktif bireyler olarak kabul edilir.
Feminist kuramlar
İkinci dalga feminizm düşüncesinde Liberal, Radikal, Marksist ve Sosyalist feminist kuramlar olmak üzere 4 temel yaklaşımdan söz edilir.
Liberal feminizm kadının ikinciliğini kamusal ve yasal kısıtlamalara bağlarken radikal feminizm bunun erkeklerin kadınlar üzerindeki egemenliği, baskı ve kontrolünden kaynaklandığını ileri sürer. Bu bağlamda liberal feministler toplumsal yaşamın her alanında görülen kadınlara yönelik ayrımcılığın sona ermesini sağlayacak yasal hak ve fırsat eşitliğinin sağlanması için mücadele ederler.
Radikal feministler, kadınlara eşit hak ve fırsat verilmesinin onların özgürleşmesini sağlamayacağını vurgular. Kadının ezilmesinin erkeklerin kadınlar üzerindeki egemenliği baskı ve kontrolünden kaynaklandığını ileri sürer. Bundan dolayı kadınların ataerkil sistemle mücadele etmesi gerektiğini savunur.
Marksist feminizme göre kadınların ezilmişliği, kapitalist sistemle ilişkilidir ve sınıf sisteminde kadının ikincileştirilmesinde en önemli belirleyici olarak görülür. Bu nedenle kadınların sömürülmesiyle kapitalist üretim arasındaki ilişkinin açıklanması ve çözümlenmesi gerektiğini savunur. Bu anlamda kadınların ezilmesinin nedeni olarak kapitalist sistem görmesi ve ataerkilliğin bağımsız bir sistem olmadığını vurgulamasıyla radikal feminizmden ayrılırlar.
Postmodern feminizm
Hem feminizm hem de postmodernizm, geleneksel felsefi geleneklere dayanmayan yeni toplumsal eleştiri paradigmaları geliştirmeye çalışır. İki yaklaşım arasında birtakım ayrılıklarda bulunur. Postmodernler temelciliğe ve özcülüğe ilişkin çok yönlü eleştiriler sunarlar. Ancak toplumsal eleştiri anlayışlarının bilişsel içeriği boş olmaya eğilimlidir. Feministler ise sağlam toplumsal eleştiriler sunmalarına karşın çoğu temelcilik ve özcülük eğilimindedir. Postmodernistler toplumsal gerçekliğin söylemler tarafından inşa edildiğini dolayısıyla gerçekliğin tanımlanana kadar var olmadığını ileri sürerler. Genel ve evrensel kuramın reddine bağlı olarak postmodernistler bilimsel kesinliğe dair iddialara güvenmezler. Bu anlamda postmodernist feministler erkek merkezli kuramların yerine feminist kuramları koyma düşüncesini reddederler. Çünkü onlara göre gerçek bilgi olasılığı yoktur ve çoğul gerçeklik söz konusudur. Tek bir doğru yoktur. Öncelikli bilgi veya bilgi üreticileri yoktur. Her bilgi tarihsel ve kültürel olarak özgündür ve belirli söylemlerin ürünüdür. Postmodernizmin odağında çokça parçalanmış öznenin ırk, cinsiyet, yaş gibi farklılıklarının tanınması ve yapısı vardır. Bu anlamda cinsiyet farklılıklarının gerçekten var olmadığını bir dil öncesi gerçekliklerinin olmadığını savunurlar. Cinsiyet farklılıkları ancak dil aracılığı ile bilince taşındıktan sonra var olur daha önce var olmamıştır.
Queer kuramı
1990'lı yıllarda ortaya atılan Queer kuramı ise toplumsal cinsiyetin anlamını erilliğe ve dişiliğe dair basmakalıp fikirlerle sınırlı tutan görüşlere itiraz getirmeye çalışır. Feminizmin ikili toplumsal cinsiyet ifadelerini iddialleştirerek hiyerarşi ve dışlama biçimleri ürettiği bu anlamda diğer kimlik ve kimlik karşıtı konumlarını dışladığı belirtilir. Bu yaklaşıma göre cinsiyet ve toplum cinsiyet arasında bir ayrım yoktur, toplumsal cinsiyet gibi biyolojik cinsiyet de inşa edilmiştir. Dişil ve eril bedenler arasında üremeye dayalı farklılıklar üzerinden yaratılan ikili bir bölünme toplumsal pratiklerle doğallaştırılır. Sonuç olarak Queer kuram toplumsal cinsiyet, etnisite, sınıf gibi aidiyetlere cinselliği ekleyerek kimlik temelli sınırların genişlemesini sağlamıştır. Böylece cinselliğin iki kutuplu kategori üzerinden ele alınmasıyla yeniden üretilen iktidar ilişkilerini analiz edilmesini sağlar.
Gerrhonotinae
Gerrhonotinae, Anguidae familyasına bağlı bir sürüngen altfamilyasıdır.
Taksonomi
Gerrhonotinae altfamilyasına bağlı cinsler (2022):
Derin yağda kızartma
Derin yağda kızartma, bir gıdanın kızgın yağa batırılarak pişirilmesi yöntemidir. Genellikle bu yöntem için fritöz kullanılır. Kızartma kap içinde yağ eklenip ısıtılarak da gerçekleştirilebilir. Derin yağda kızartma sıcak yağ pişirme yöntemi olarak sınıflandırılır. Derin yağda kızartma yağın yüksek bir oranda ısı iletimi sayesinde gıdanın hızlı bir şekilde pişmesini sağlamaktadır.
Anniellinae
Taksonomi
Anniellinae altfamilyasına bağlı cinsler (2022):
Bazochesli Gervase
Gervase, veya diğer kullanım şekliyle Gervaise (ölüm. Şam, Mayıs 1108) 1105/1106 yıllarından ölümüne kadar Celile Kontluğu yaptı. Fransa'da soylu bir ailede doğdu, Kudüs Kralı Baudouin onu 1100'de önce Kahya (Seneschal) yaptı daha sonra Celile Kontu olarak atadı. 1108'de Şam Atabeği Tuğtekin bir baskın yaparak ordusuyla birlikte Gervase'yi esir aldı. Fidye olarak Haçlıların elindeki üç büyük şehri istedi fakat Baudouin bu teklifi reddedince Gervaise infaz edildi.
Hayatı
Kendisiyle çağdaş olan Nogentli Guibert onu şöyle tanımlıyodu "Soissons Kalesinden soylu bir kana sahip şövalye". Aixli Albert'e göre "Batı Fransa topraklarında doğmuş en ünlü ve soylu adam". Gervase'nin erkek kardeşi Bazoches-sur-Vesles lorduydu. Gervase Haçlı Seferine katılmadan önce Mont-Notre-Dame kilisesinin koruyucusuydu.(advocatus) Dönemin Arap tarihçisi İbn Kalanisi ise ondan biniciliği, yiğitliği, atılganlığı ve savaştaki hünerleriyle meşhur olan Frenk komutan diye bahseder. Gervase Kudüs Krallığının önemli bir üyesi haline geldi. Önce Kral Boudin'in mahiyetinde kahya olarak hizmet etti daha sonra Celile Kontu Falkenbergli Hugh'ın pusuya düşürülerek öldürülmesi üzerine Celile Kontuluğu kendisine verildi. 1106'da Sur Müslümanları Celile'nin Toron kalesine, Şam atabeği Tuğtekin ise Tiberias bölgesine baskın yaptılar. Ancak çok fazla zarar veremediler. Boudin ve Tuğtekin'in elçileri Celile'ye karşı Müslüman baskınlarını geçici olarak sona erdiren bir mütareke imzaladılar. Tuğtekin Celile'yi tekrar işgal etti ve Tiberya kırsalında Gervase'yi mahiyetiyle birlikte esir aldı. Tuğtekin Gervase'nin karşılığında Akka, Hayfa ve Tiberya'nın teslimini istedi. Fakat kral sadece bir miktar para verebileceğini söyledi. Bunun üzerine Mayıs 1108'de Şam'da Tuğtekin'in emriyle infaz edildi. Kaynaklara göre Gervase bir ağaca bağlanmış ve ölene kadar askerler üzerine ok yağdırmıştır. Kafa derisi bir mızrağa takılmış, kafatası da kadeh yapılmıştır.
Güney Hindistan
Güney Hindistan, Hindistan'ın güneyinde Karnataka, Kerala, Tamil Nadu, Andhra Pradesh ve Puduçeri eyaletlerini kapsayan bölgedir. Bölge doğuda Bengal Körfezi, batıda Arap Denizi ve güneyde Hint Okyanusu ile çevrilidir.
Güney Hindistan'da çoğunlukla Dravid dilleri konuşulur. Bölge Hindistan'ın okuma yazma oranlarının ve yaşam standartlarının en yüksek olduğu bölgedir.