cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Edirne (il)
Spor
2019-2020 Sezonu sonunda, Futbol takımları Edirnespor 3.Ligde ve Uzunköprüspor, BAL(Bölgesel Amatör Lig) da kalmışlardır. Edirnespor un basketbol erkekler takımı kapanmıştır. Voleybol kadın bölgesel ligde 2.takımı yer almıştır.
Önemli spor tasisleri: 25 Kasım Stadyumu (5.000), Mimar Sinan Spor Salonu (2.000), Keşan olimpik Açık Yüzme Havuzu (600)
Adige Cumhuriyeti
Adige Cumhuriyeti (AC) (Rusça: Респу́блика Адыге́я; Batı Çerkesçesi: Адыгэ Республик; Doğu Çerkesçesi Адыгэ Республикэ), Kuzey Kafkasya'da Rusya Federasyonu üyesi bir cumhuriyet. Kafkas Dağlarının kuzeyinde, Krasnodar Kray sınırları içinde yer alır. Cumhuriyetin yazıçeviri olarak adı Respublika Adıgeya olup Adigeya olarak da bilinir. Adige Cumhuriyeti adını, günümüzde nüfusun daha azı durumunda olan (% 25.2) Batı Çerkeslerinden (Batı Adığeleri) alır. Başkenti Maykop'tur (2010'da 154.740). Yüzölçümü 7.600 km² (Krasnodar Barajı ile birlikte 7.800 km²), nüfusu 440327 (2010). Nüfus yoğunluğu 58.8'dir. Adige Devlet Üniversitesi cumhuriyetin üniversitesidir.
Rusların Çerkesya'yı karadan kuşatması ve Osmanlı-Çerkes ittifakı
Anapa, 1828'de kuşatma altına alındı, 12 Haziran 1828'de kesin olarak Rusların eline geçti. 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sonunda imzalanan 1829 Edirne Antlaşması ile, kuzeyde Kuban Irmağı ağzından güneyde Bzıb (Psıb) Irmağı ağzına ya da Pitsunda'ya dek uzanan ve Osmanlılarca yerine getirilen Çerkesya kıyılarının denetimi, Osmanlı Devleti tarafından Ruslara devredildi. Böylece Çerkesya, haksız ve hileli bir antlaşma ve diplomasi oyunuyla, sıradan bir Rusya "toprağı" imiş gibi, Ruslarca dünyaya tanıtılmaya başlandı. Bu durum Karl Marx başta olmak üzere, dönemin demokrat çevrelerince kınanmış, Çerkeslere destek çağrıları yapılmıştır. Ancak bu gibi sivil kesim çağrıları durumu değiştirememiştir. Sonuç olarak Poti limanı kuzeyindeki tüm Doğu Karadeniz kıyılarında kesin bir Rusya denetimi kurulmuş oldu.
Kırım Savaşı sonrasında Adıgelerin terk edilmesi
Adıgeler 1853-56 Kırım Savaşı'na fiilen katılmadılar, çünkü Adıgeler Müttefikler tarafından bağımsız bir öğe (siyasal birim ya da devlet) olarak değil, Osmanlı Devleti'nin "Kafkasya Genel Valiliği"ne bağlı, "Çerkesya Askeri Valiliği" kapsamında ele alınmak istendiler. Bu yaklaşım biçimi, düş kırıklığına yol açtı, Adıgelerin Müttefiklere olan güvenini sarstı. Osmanlı yönetimince İmam Şamil "Kafkasya Genel Valisi", eski bir Rus subayı ve Kheğak'e (ХэгъакIэ) beyi olan Seferbey (Zaneko) de Sefer Paşa (ölm. Aralık 1859) adıyla Çerkesya Askeri Valisi sayıldı, ancak en kalabalık kabile olan Şapsığlar, Sefer Paşa'yı ve Osmanlı egemenliğini tanımadılar. Ayrıca Müttefik çıkartmasının Ruslarla savaş içinde olan Çerkesya yerine, Kırım'a ve Bulgaristan'a yapılmış olmasını hoş karşılamadılar. Bu ve benzeri gelişmeler Adıgeleri küstürdü. Müttefik stratejisi Karadeniz'deki Rus donanmasını ve deniz üslerini yok etmek, Akdeniz'e doğru bir Rus yayılmasını önlemek ve Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü koruma altına almak gibi amaçlarla sınırlıydı ve doğrudan Adıgelere ilişkin bir politika içermiyordu. Adıgeler bu konsept içinde, süvari birlikleri halinde ve Müttefik - Osmanlı tertibinde bir yan unsur olarak kullanılmak ve cepheye sürülmek istenmişti. Ancak, beklentileri karşılanmayan Adıgeler, başka ülkeler adına savaşmayı kabul etmediler.
Müttefikler Rusları barışa zorlamak için, savaşın sonlarına doğru,1855'te, Çerkesya kıyılarına geç kalmış bir çıkartma yaptılar ve Taman Yarımadasının bir bölümünü ele geçirip jest anlamında "Çerkesya Valisi" Sefer Paşa'yı (Zaneko) desteklemiş oldular,Rusları da Yekaterinodar'a (bugünkü Krasnodar) doğru geri çekilmek zorunda bıraktılar. Ancak bu tamamlanmamış harekât, yarardan çok zarar getirecek; katı Rus nefret ve düşmanlığının Adıgeler üzerinde patlamasına ve faturanın Çerkeslere kesilmesine neden olacaktı.Çerkesya'da bunlar olurken,öte yandan Osmanlı birlikleri Güney Kafkasya'da üst üste yenilmiş, Kars Kalesi de Ruslara teslim olmuştu.
1856 Paris Antlaşması,Müttefikler ve Ruslar tarafından ele geçirilen yerleri karşılıklı olarak geri verme,Karadeniz'i Rus donanma ve üslerinden arındırma, ticaret gemileri dolaşımına açma, Karadeniz kıyısındaki kaleleri yıkma gibi koşullarla imzalandı. Antlaşma'da Adıgelere (Çerkesya'ya) ilişkin hiçbir değinme yoktu. Müttefik ülkeler temsilcileri, Kırım Savaşı sırasında Dağlıların kendilerine yardım etmemiş olduklarını" belirtmekle yetindiler (bk. Çuvış Anjel, 'Kırım Savaşı ve Hemen Ertesindeki Çerkeslerin Tarihi', Cherkessia.net). Böylece 1829 Edirne Antlaşması hükümleri, Müttefiklerce yeniden onaylanmış, egemen Çerkesya, bir "Rusya toprağı" sayılmıştır. Antlaşma gereği, Müttefikler Çerkesya ve Kırım'ı tahliye ettiler. Ruslar önce, doğudaki İmam Şamil'in üzerine yürüdüler:6 Eylül 1859'da İmam Şamil,Dağıstan'ın Gunib kasabasında Mareşal Kont Baryatinski'ye teslim oldu, ardından Şamil'in Çerkesya'daki naibi Muhammed Emin de, taraftarı Abadzehlerle birlikte, Rusya'ya bağlılık yemini verdi (2 Aralık 1859). Şamil ve Muhammed Emin,Rus hükûmeti tarafından ömürboyu maaşa bağlandılar. Rusya'nın artık tek hedefi kalmıştı,o da henüz boyun eğmemiş olan Adıge kabileleri idi. Bu arada Rus birlikleri de Dağıstan ve Çeçenistan'dan Çerkesya'ya doğru kaydırılmaktaydı: 1857'de sınır, doğuda Kuban'ın kolu Laba Irmağından, daha batıda ve yine Kuban'ın bir kolu olan Belaya Irmağına (Çerkesçe: Şhaguaşe) kaymış ve Ruslarca işgal edilmiş olan bu yerlerde yaşayan Çerkes toplulukları (Bjeduğ, Çemguy, Besleney, Mahoş, Yegerukay, Kuban Kabardey ve Abzahlar) Rus yönetimine alındılar. Ocak 1860'ta, kıyıda (Anapa yöresinde) yaşayan ve kuşatma içine alınmış olan 240 bin nüfuslu Natuhay topluluğu da Rusya'ya boyun eğdi. .
Çerkeslerin Osmanlı İmparatorluğu'na sürülmeleri kararı
Ekim 1863'te, Şapsığlar da, ateşkes istediler ve savaşa son verdiler. Ateşkes Antlaşması gereğince,Şapsığlara 6 Mart 1864 günü akşamına değin köylerinde kalma izni verildi.Şapsığlar o tarihe kadar köylerini terk etme ve bölgeyi boşaltma koşulunu da kabul ettiler. Nitekim Rus birlikleri 7 Mart 1864 tarihinden başlayarak bölgeye dağıldılar ve terk edilmiş haldeki bütün Şapsığ köylerini bir bir ateşe verip yaktılar.
Şubat sonunda harekete geçip Mart 1864 başlarında, ateşkes koşulları uygulanan Şapsığ toprakları üzerinden, yerel gözlemciler eşliğinde yürüyerek Vıbıh bölgesine ulaşan Rus birlikleri, 18 Mart'ta, Psezuapse ırmağının 5 km (verst) kadar güneyinde, bir kestane ormanında toplanmış büyük bir Vıbıh ve Ahçıpsı topluluğu ile karşılaştılar, ancak kısa bir çatışmanın ardından direnişçiler başarısızlığa uğradılar ve dağıldılar; çatışmada Ruslar 8 ölü ve 14 yaralı verdiler. Vıbıhlar bunun dışında başka hiçbir direnişte bulunmadılar. 24 Mart 1864'te de Vıbıh lideri Hacı Gerandıko Berzeg, Rus birlikleri komutanı General Heyman'a (Гейман) "Vıbıhların tamamen boyun eğdiğini" bildirdi, ertesi gün eski Navaginsk Kalesi (şimdiki Soçi yerinde) de direnişsiz Rusların eline geçti. Nisan ve Mayıs aylarında, dağlardaki küçük topluluklar (köyler), en son olarak da kıyı bölümündeki dağlık bir köyde yaşayan ve direniş kararı alan küçük Aibga topluluğu da 12 Mayıs 1864'te boyun eğdi, böylece Ruslar Soçi ve Gagra yörelerinden oluşan son egemen Adige topraklarının tamamını da ele geçirip şimdi Abhazya'da bulunan, ama o sıralar Adıge-Rus sınırını oluşturan Bzıb Irmağına ve Rusya'ya bağlı Abhazya Prensliği topraklarına ulaşmış oldular.Ruslar 21 Mayıs 1864'te de,Mzımta Irmağı yukarı vadisindeki Kbaada yaylasında (şimdiki Krasnaya Polyana) toplandılar; burada bir askeri tören ve bir dini ayin düzenlediler ve "Kafkas Savaşı"nın kendi zaferleriyle sona erdiğini ilan ettiler. Ancak, Şapsığ ve Vıbıhların komşuları olan ve dağlarda barınan, Rusların "uçucu ya da ormancı çeteler" dediği Adıge Hak'uç topluluğu, birkaç yıl daha direndi. Haziran 1865'te, ölümüne savaşmakta olan Hak'uçlar, Ruslara büyük kayıplar verdirdiler. Bunun üzerine,1865'te dağlarda yaşayan,topraklarını terk etmeyi ve boyun eğmeyi kabul etmeyen Hak'uçlara boyun eğdirmek, ayrıca kıyı bölümündeki Aşe,Psezuape (Psışu),Şahe (Şex),Soçi ve Mzımta ırmakları havzalarını Hak'uç saldırılarından korumak için, üzerinde 12 karakolun yer aldığı Hak'uç Müstahkem Hattını kurdular. Ayrıca sıradağların doğusuna, ardına düşen iç kesimde, yani Kuban Irmağı kaynaklarında ve dağ geçitlerinin ağızlarında da karakollar kurarak, Hak'uçların diğer Abzah kalıntıları ile bağlantı kurmalarına fırsat tanımadılar ve Hak'uçları dört bir yandan tam bir çember içine aldılar ve imha ettiler (T.V.Polovinkina, Çerkesya, Gönül Yaram, Ankara, 2007, s.281-285). Hak'uç direnişi, yer yer, 1870'li yıllara, yani Hak'uçlar tükenene değin sürdü; 1880'de Hak'uç sayısı 83'e düşmüştü.
Hak'uçların ve onlara katılan Çerkes kalıntılarının dağlardaki bu direnişleri nedeniyle, Ruslar uzun süre, etnik temizlik uyguladıkları bu yerlere huzur ve güvenlik içinde yerleşme olanağını bulamadılar.
1864 Adıge Tehciri
Orta Kuban ve Orta Laba boylarında barınan ve oraya iç sürgün yoluyla yerleştirilen 80 bin kadar Adıge dışındaki bütün Adıge (1 milyonun çok üzerinde bir Adıge) nüfusu ise "deportation" (ülke dışına çıkarılma) biçiminde,Karadeniz kıyısındaki limanlardan gemilere bindirlerek Osmanlı topraklarına gönderildi.Parası olan aileler, akraba ve köleleri de yanlarında olmak üzere, düzgün gemiler kiralayarak Türkiye'ye göç ettiler ve elverişli buldukları yerlere yerleştiler.Yoksul kesim ise büyük telefat verdi. Bu arada,1862 sonrasında ele geçirilen Adıge topraklarındaki bütün Adıge köyleri, daha yukarılarda belirtildiği gibi, istisnasız olarak ateşe verilip yakıldı, dağlarda direnen gerilla gruplarının yararlanmaması için de tarlalar atlara çiğnetildi, meyve ağaçları bile askerlerce bir bir kesildi.1864 yılı Haziran ayı ortalarına doğru kuzeyde Kuban Irmağı ağzından başlayıp güneyde Bzıb Irmağı ağzına değin uzanan Çerkesya'nın Karadeniz kıyılarında ve içerilerde tek bir Adıge (ya da Çerkes) nüfus bile bırakılmadı,1862 yılı sınırları içinde kalan Bağımsız Çerkesya toprakları tümüyle insansızlaştırıldı. Binlerce yıldan beri bu topraklara damgasını vurmuş olan bir insan soyunun kökü bu topraklardan sökülüp atıldı. Askerler ve bir de direnişçiler dışında insan kalmayan bu topraklarda artık aç köpek havlamaları ve kurt ulumaları dışında ses duyulmuyordu.Ruslarca istila edilen bu yeni topraklar üzerinde Rus Kuban Ordusu Yönetim Bölgesi kuruldu ve eski Adıge toprakları bir Yasak askeri bölge olarak ilan edildi. Dağlarda direnen Adıge (Hak'uç) sayısı ise,Haziran 1864'te hemen hemen tamamlanan Adıge göçünden bir yıl sonra bile, Haziran 1865'te,Rus askeri kaynaklarına göre, hala 8-9 bin dolayındaydı. Savaş süresince Ruslar tarafından öldürülen toplam Adıge sayısı da, Adige yazarı Dr. Almir Abreg'in tahminine göre 500 binden çoktur.
1864 yılı sonrasında uygulanan politika
Adıge aleyhtarı bu tür politikalar nedeniyle,1864 sonrasında,Kuban oblastında bulunan ve 107 bin (80 bini şimdiki Adigey, kalanı Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti yerinde) olan toplam Adıge sayısı 1880'de 60.424'e düştü;genel artışa göre,1897'de Adıge sayısı,250 bin olabilecek yerde, 30 bine düştü (şimdiki Adıgey Adigeleri ve Karadeniz kıyısındaki Şapsığlar).1897'de 13 bin dolayında olan şimdiki Karaçay-Çerkesya Adigeleri ile birlikte eski Çerkesya sınırları içindeki genel Adıge (Çerkes) nüfusu 43 bine düştü (1864 yılı öncesi nüfusun % 2 kadarı. . Bu da,o zamanki Rus makamlarının Adıgeleri hedef alan amansız bir etnik temizlik ve soykırım politikası yürütmüş olduklarını kanıtlamaktadır.
Sovyetler dönemindeki ve günümüzdeki durum
Ruslar 1998'de RF Hükûmetinin iskan garantisi ile Kosova'dan,savaş koşulları nedeniyle,200 dolayında bir Adıge (Çerkes) nüfusunu Adigey'e getirip Maykop kentsel alanı içinde yeni oluşturulan Mafehable köyüne yerleştirmişlerdir. Ancak,RF Hükûmeti,Kosovalı Adıgelere verdiği iskan garantisi sözünü bile bütünüyle yerine getirmemişti,2007'de bile, yurtlarda barınmaya çalışan evsiz Kosovalı aileler görülmekteydi (bk.Nurbıy Sehute/Сэхъутэ Нурбый,1офш1эгъэ дэгъухэр я1эх,мэфэк1ми чанэу хэлэжьэщтых,Адыгэ макъ,25.07.2007, internet;Türkçesi için bk.Jineps,sayı 22,s.3).
Sorun çözülmediği, Adıgelerin istediği gibi,RF yönetimi tarafından yeni bir yasal düzenleme yapılmadığı sürece, Adıgelere tarihi ülkelerine dönüş yolu,1864'ten beri olduğu gibi, yine de açılmış olmayacaktır.
Demokratik Adıge kuruluşları,sürgündeki nüfusa, yani tüm Adıge ya da Çerkes diasporasına,1997 UNPO kararına da uygun olarak, ilkesel düzeyde, "RF'ye yerleşme ve çifte vatandaşlık verilmesi hakkını" talep etmektedirler. Son olarak Mayıs 2011'de RF Devlet Duması yetkilileri ile Çerkes sivil kuruluş temsilcileri arasında yapılan bir toplantıda ABD Kaliforniya Çerkes Derneği/Adıge Khase (Circassian Association of California/Adyghe Khasa) adına Başkan Şıkh Çiçek tarafından Kuzeybatı Kafkasya'daki Kabardey-Balkar,Karaçay-Çerkes ve Adıge Cumhuriyetleri ile Krasnodar Kray'ın Çerkesya adı altında tek bir cumhuriyette birleştirilmeleri talep edildi (bk."Kaliforniya Çerkes Dernegi/Adıge Kase'nin Rus Duması'na Yazılı Teklifi",05 Haziran 2011,Cherkessia.net,Haberler).
Rusların ise, aslında Adıgelerin eski ülkelerine dönüşünü istemedikleri, dönüş sorununu,Diasporadan dönmüş olan küçük bir Çerkes nüfusu (birkaç yüz kişi) ile sınırlı tutmayı istedikleri söylenmektedir. Son olarak 20 Mayıs 2011 tarihli oturumunda Gürcisan Parlamentosu oybiliği ile Çerkes Soykırımını kabul etti. Böylece Çerkes soykırımı olayı,BM üyesi bir devlet tarafından uluslararası kamuoyunun gündemine taşınmış oldu.
Ekonomi
Maykop'ta yıllık yağış miktarı 690 mm kadardır.Yıllık sıcaklık ortalaması Ocak ayı -2 derece,Temmuz ayı +22 derece,Nisan ayı +10 ve +11 derece, Ekim ayı değerleri de +17 ve +25 derece arasıdır. Maykop kenti ve çevresi kaplıcalar ve termal tesisler yönünden zengindir,özellikle hasta ve emeklilerin rağbet ettiği bir dinlenme ve tedavi merkezi konumundadır.
Yörede kazılmış olan ve hâlen kazılması beklenen çok sayıda höyük (Adigey'de 10 bin dolayında yığma mezar, kale ve eski yerleşim yeri kalıntısı;eski Çerkesya yerindeki höyük, kale ve yerleşim yeri kalıntısı sayısı ise 50 bin dolayında) ve eski yerleşim yeri (kale) kalıntısı bulunmaktadır.
Kuzeydeki Krasnogvardeysk'te de MÖ III.binyılından kalma Adıge (МыутӀэ) kenti kalıntıları bulunmaktadır. Ayrıca Arım (Kujorskiy kurgan), Çençavşho (Haç'emziy kurgan), Çimdej ve Kolyasij (Kabehabl kurganları), gibi kazılmış ünlü höyükler de vardır. 1955'te Adıgeysk (Адыгэкъалэ) kenti yakınında ve Neçerezıy köyünde "Meot Tabletleri Kitaplığı" bulunmuştur. Tabletlerin üçte biri "Hitit Hiyeroglifli Meot (МыутӀэ) tabletleri"nden oluşmaktadır (Ayrıca bk.Necmettin Karaerkek, "Yazı", "Nart" dergisi, sayı 44,s.22-24;Jineps gazetesi, Ocak 2007,s.6-7).
Güney bölümündeki başlıca dağlar Çuguş (Ç'ığuş;ЧӀыгъушъ-Kuru Toprak,3.238 m), Fışte Dağı (Фыштэ,Rusça:Fişt;2.867 m), Oşten (Veş'üten;Ошъутен;2.804 m), Pseaşho (3.257 m) ve Şepsı doruklarıdır. Güneybatıdaki Avtle (Аулъэ) ve Huko (Хыкъо) dağları arasındaki Huko Gölü ve Legonaka (Лэгъо-Накъэ/Leğo-Naqe; Rusça: Lago-Naki)yaylaları gezilip görülen yerlerdendir. Bu çok değerli yer için ayrıca bk."Nefiset Hut, Leğo-Naqe [Lago-Naki] Yaylalarının Gerçek Sahibi Kimdir?" (Jineps gazetesi, Ağustos 2007, sayı 21, s.10; Özdemir Özbay, "Dünden Bugüne Kuzey Kafkasya", Ankara, 1999, s.119-122).
Eski eğitim uygulaması
Dil öğretimindeki Ruslaştırma, Adige müziğinin 2.sınıf sonrasında devre dışı bırakılmasıyla da güçlendiriliyordu. Bu da müzik alanında kitlelerden ve özellikle de Diaspora'dan kopmaya, yozlaşma ve Ruslaşma biçiminde bir asimilasyonun yoğunlaşmasına yol açmaktadır (Ayrıca bk. Kuzey Kafkasya KD, sayı 87-88, s.4). Buna karşın başka bir uygulama örneği olarak, Karaçaylar yeni şarkı ve müziklerini özgün biçimini bozmadan ve yozlaştırmadan, özel ve geleneksel anlamda geliştirmeyi ve kitlelere ulaştırmayı ve Karaçay Diasporası ile yakınlaşmayı başarmışlardır.
Türkiye'de, 1970 yılında, özellikle Düzce'de Türkçe türkülerin Adıgeceye çevrilmesi ve Türkçe makama uygun okunmaları biçiminde, kitleleri saran bir Adıge (Şapsığca) müzik akımı başlamıştı. Ama bu demokratik kültürel oluşum 12 Mart 1971 askerî müdahalesi sonucu bastırıldı. Kitleleri sarmaya başlamış olan o dönemden günümüze müzik plakları (kayıtları) kalmıştır. (Daha geniş bilgi için bk.Circassiancanada, "Yazarlar" bölümü.)
Din
Adıgeler arasında "Çok tanrılı" (politeist) bir inanç sistemi vardı. En büyük tanrıya "Tha" ("Тхьa" ya da "Тхьашхо"; Bütün tanrıları ve her şeyi o yönetirdi) derlerdi. Daha sonra gök, yer, deniz, ırmak ve benzeri tanrılar gelirdi.
Özellikle 15-16.yüzyıllarda Türkler ve Kırım Tatarları aracılığıyla yayılmaya başlayan Müslümanlık, 17-19.yüzyıllarda güçlendi.
2002'de yapılan bir araştırmaya göre Adıgey Cumhuriyeti'nin nüfusunun %35,4'ü Rus Ortodoks Kilisesi'ne bağlı Hristiyan, %13'ü çoğunluğu Hanefi olmak üzere Müslüman, %3'ü kendini herhangi bir kiliseye dahil etmeyen Hristiyan, %1'i de diğer Doğu Ortodoks kiliselerine bağlı Hristiyan'dır. Nüfusun %30'u tanrıya inanmakta ancak bir dine inanmamakta, %9'u ateist, %8,6'sı ise başka dinlere inanmakta veya dini kimliğini söylemeyi reddetmektedir.
Nüfus ve nüfus dağılışı
1897, 1926 ve 1939 sayımlarında şimdiki "Adıge"+"Çerkes" nüfus,sadece "Çerkes" (ya da "Adıge") adı altında ortak bir sayı olarak verilmiş,1959 nüfus sayımı ile birlikte nüfus toplamı,"Adıge" ve "Çerkes" adları altında birbirinden ayrı verilmeye başlanmıştır (2002 sayımından beri "Şapsığ" etnik adı da eklendi, böylece Adıgelerin etnik ad listesi 4'e çıkmış oldu: Adıge, Çerkes, Kabartay, Şapsığ).
Ekim 1990'da egemenlik kararı alarak cumhuriyet ilan eden AÖO, 3 Temmuz 1991'de Adıgey ÖSSC statüsüyle Rus Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (RSFSC) devlet yapısı içine alındı ve Aralık 1991'de RSFSC yerinde oluşan RF içinde AC olarak kaldı.
Rus nüfusu, Adıge nüfusunun 2,4 katından fazla görünüyorsa da aslında bu sayının yarıya yakını, 1990'larda Rus nüfusun çöküşünü önlemek için,Merkezi yönetimin desteğiyle getirilerek Adigey'e yerleştirilmiş ve büyük çoğunluğu emekli (1998'de 128 bin emekli) olan bir nüfustur; buna rağmen Rus nüfus, yine de,giderek azalmaktadır:1989'da 293.640 (% 68) olan Rus nüfus 2002'de 288.280'e (% 64.5'e), 2010'da da 270,7 bine (%63,6) düşmüş, Adıge nüfusu ise 95.439 (% 22.1)'dan 108.115'e (% 24.2), 2010'da da 110 bine (% 26) yükselmiştir.
Ruslar Maykop kenti (%72,6), Adıgeysk (%18,1), Maykop kenti kırsalı (%79,9), Giaginsk (%86,7), Koşhablski (%63), Krasnogvardeyski (%63), Maykop rayonu (%81,2), Tahtamukay (%54,7), Tevçoj (%27,2) ve Şevgen rayonunda (%33,6) yaşarlar.
Adıgeler Maykop kenti (%16,7), Adıgeysk (%78,4), Maykop kenti kırsalı (%6), Giaginsk (%2,8), Koşhabl (%49,4), Krasnogvardeyski (%17,3), Maykop rayonu (%1,5), Tahtamukay rayonu (%34,7), Tevçoj rayonu (%68,4) ile Şevgen rayonuna (%62,5) dağılmışlardır.
Sayıları 2010'da 15,6 bin (%3,7) olan Ermeniler Maykop kentinde nüfusun %3, Giaginsk rayonunda %3,1, Maykop rayonunda da %10 kadarını oluştururlar.
Sayıları 4,5 bin (% 1,1) olan Kürtler ise Krasnogvardeyski rayonu nüfusunun % 10,3 kadarını oluştururlar.
Ruslar Tahtamukay, Krasnogvardeyski, Giaginsk ve Maykop rayonları köylerinde ve başkent Maykop’ta yoğunlaşmışlardır. Rusların bir bölümü Kazak kökenlidir.
Tatarlar Şevgen rayonu Kirov mezrası, Koşehabl rayonu Politotdel ve Otradnıy mezraları, Tahtamukay rayonu Afıpsıpe köyü ile Maykop kentinde yaşarlar.
Ermeniler Maykop rayonu Proletarski,Tsvetoçnıy,Şavmyan,Tulski beldesinde,Kujorskaya stanitsasında ve başkent Maykop’ta yaşarlar.
Kürtler Krasnogvardeyski rayonu Beloye, Preobrajenskoye, Sadovoye, Yelenovskoye köyleri ile Krasnogvardeyski beldesinde; ayrıca Adıge köyü Bjeduğhabl'da yaşarlar. Rumlar da başkent Maykop’un kırsal okrugu Gaverdovski banliyösünde yaşarlar.
Ed-Dukali es-Sayd
Al Dokali Al Seyed (d. 31 Aralık 1994), Katarlı futbolcudur. Dûrî Nücûm Katar ekiplerinden El Jaish SC'de oynuyor.
Zafer, Ayvacık
Zafer, Samsun ilinin Ayvacık ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Samsun iline 71 km, Ayvacık ilçesine 13 km uzaklıktadır.
Anthony Porter
Anthony Porter, 27 yaşındayken iki kişiyi öldürme suçuyla tutuklanıp 16 yıl geçirdiği hapis hayatından sonra idam cezasına çarptırılmış zenci ABD vatandaşıdır.
İnfazın çok kısa bir süre öncesinde gerçek katilin suçunu itiraf etmesiyle serbest kalmışır. Prof. David Protess önderliğindeki basın yayın öğrencilerinin çabaları gerçek suçlunun itirafına önemli katkıda bulunmuştır.
Porter'in onca yıl suçu inkâr edememesinin en büyük nedeni ise zeka seviyesinin çok düşük (51 IQ) olmasıdır.
Here (şirket)
HERE (HERE Global B.V.), Hollanda merkezli bireylere ve şirketlere haritalama ve konum bilgisi ve ilgili hizmetler sunan bir teknoloji şirketidir. Şirketin hisselerinin çoğunluğu 3 Ekim 2015 tarihi itibarı ile Alman otomotiv şirketlerinin (Audi, BMW ve Daimler AG) bir konsorsiyumuna aittir ve diğer şirketler de azınlık hisselerine sahiptir. 2007'de Finlandiya merkezli Nokia tarafından satın alınan şirketin kökleri, 1985'te kurulmuş ABD merkezli Navteq'e dayanmaktadır. Şu anda merkezi Amsterdam'da bulunmaktadır.
HERE, yol ağları, binalar, parklar ve trafik örüntüleri gibi konum içeriklerini yakalar ve ardından, Alpine, Garmin, BMW, Oracle ve Amazon gibi diğer işletmelere konumlandırma servisleri ve konum çözümleriyle birlikte, içerik eşleştirmeyi satar veya lisanslar. Ayrıca, akıllı telefonlara platform hizmetleri de sağlamaktadır. Kendi HERE uygulamaları aracılığıyla ve ayrıca GIS ve devlet istemcileri ve Bing, Facebook ve Yahoo! gibi şirketlerin verileriyle konum hizmetleri sağlar. Yaklaşık 200 ülke için harita verisi, 94 ülke için sesli rehberli konumlandırma verisi, 33 ülkede canlı trafik bilgisi sunmakta ve 45 ülkede yaklaşık 49.000 benzersiz bina için iç mekân harita verilerine sahiptir. Ayrıca, kendi kendine sürüş teknolojisi ile ilgili çalışmalarda bulunmaktadır.
Geçmiş
HERE, konum teknolojisini ve konum verilerini edinerek haritalama ve konumlandırma işini kurmuştur. HERE, daha önce Navteq ve Nokia Maps’in birleşmesiyle kurulmuştu.
Nokia Maps
Nokia Maps, 2001 yılında, taşınabilir terminallerdeki turist bilgilerine erişim için genel bir 3D harita arayüzü olan Smart2Go olarak başladı. TellMaris adlı bir AB konsorsiyumu tarafından geliştirildi. Nokia, Ağustos 2006'da Berlin merkezli rota planlama yazılımı şirketi Gate 5'i satın aldığında onun yazılımlarının da kullanım haklarına sahip oldu. Bu şirket, şirketin haritacılık işlerinin temel taşı haline geldi. Daha sonra Smart2Go uygulamasını ücretsiz yaptı.
Nokia tarafından satınalınma
Ekim 2007'de Nokia, otomotiv sektöründeki harita içeriklerinin oluşturulmasında 25 yıllık deneyimle derin bir ayak izine sahip Şikago merkezli Navteq şirketini satın aldı. Nokia, Navteq'in harita işlerini kendi Nokia Haritalar servisiyle (daha sonra Ovi Haritalar ve 2011'den itibaren Nokia Haritalar olarak bilinen) birleştirerek yürüttü. İki bölüm, 2011 yılında Navteq'in ana Nokia operasyonlarına bütünleştirilinceye kadar, Nokia Corporation'ın ayrı birer öğesi olarak kaldı. 2012 yılında tek marka altında ("HERE") haritalama, konum işletmeleri, uydu seyir sistemi ve diğer hizmetleri bir araya getirerek hizmetin yeniden isimlendirildiğini belirtti.
Daha fazla satın alma ve geliştirme
Nisan 2011'de, Nokia dünyadaki 20 şehri kapsayan 3D haritaların beta sürümünü yayınladı. Ağustos 2011'de, kapsama 23 şehre genişletildi ve 2012 yılında, Nokia sokak düzeyinde 3D görüntü yakalama konusunda uzmanlaşmış EarthMine'ı satın aldı.
Mayıs 2011'de Nokia, Ovi Haritalar'ı, Nokia Haritalar olarak yeniden adlandırıldı ve sunduğu harita hizmetlerini daha akıcı hale getirdi.
Ekim 2011'de Nokia Lumia telefonlarında (710, 800 ve 2012'de 900) bulunan Windows Phone 7 (Mango) için Maps&Drive duyuruldu. Bununla birlikte, Symbian sistemine göre çevrimdışı yönlendirme ve sokak adlarının metin-konuşma işlevli konumlandırma gibi önemli özellikleri yoktu. Bu özellikler, 2012 yılında Windows Phone platformuna getirildi.
Markanın yeniden yapılandırılması
13 Kasım 2012'de Nokia, konum tabanlı hizmetlerin geleceği ve haritalandırmanın önemine olan inancını vurgulamak için HERE olarak sunduğu servislerin yeniden isimlendirileceğini duyurdu.
Haziran 2014'te HERE, Medio adlı tahmini analitikte uzmanlaşan Seattle merkezli bir başlangıç işini satın aldığını duyurdu.
2014 yılında, Windows Phone'un düşük pazar payı ve Nokia'nın Microsoft ile olan ortaklığının sona ermesi, şirketin Android ve iOS için geliştirmelerde önceliklendirmeye yol açtı.
HERE, Ağustos 2014'te Samsung Galaxy akıllı telefonlar için HERE beta uygulamasını başlattı. Ekim ayında daha sonra uygulama, Android 4.1 (Jelly Bean) veya üzeri sürümlerde çalışan tüm Android cihazlar için kullanıma sunuldu.
HERE uygulaması 11 Mart 2015'te iOS 8 platformu için yeniden başlatıldı.
Araba şirketleri tarafından satın alınma
HERE, 3 Ağustos 2015'te, Alman otomobil üreticileri Audi, BMW, ve Mercedes'in yönettiği bir konsorsiyuma satıldı. Konsorsiyum 4 Aralık 2015 tarihinde 2,8 milyar avro (2,9 milyar ABD Doları) tutarındaki satın alımı tamamladı. Aralık 2015 itibarıyla şirketin 6500 çalışanı bulunmaktaydı.
Aralık 2016'da, Navinfo, Tencent ve GIC Private Limited (Singapur egemen varlık fonu), HERE'ın % 10 hissesini satın almayı kabul etti. Ancak, Eylül 2017'de, üç şirketin teklifi başarısız oldu, çünkü ABD yetkilileri işlemi onaylamadı.
Ocak 2017'de Intel'in, şirketin % 15 hissesini aldığı bildirildi. Eylül 2017'de, HERE ve Pioneer, HERE'ın Pioneer'ın hisselerinin 17.3 milyon € değeriyle yaklaşık % 3'ünü satın alacağı bir anlaşmaya varmıştı. Karşılık olarak, aynı maliyette, Pioneer, HERE'ın % 1'inden biraz azını elde edecekti.
Ocak 2018'de Continental ve Bosch HERE'da % 5 hisseye ulaştı.
HERE tarafından satın almalar
Kasım 2017'de HERE, açıklanmayan bir miktara Advanced Telematic Systems'ı alacağını duyurdu.
Güncel iyelik
Alman konsorsiyumunun şirkette % 74 hissesi vardır.
HERE Auto
2016 model Jaguar XF ve XJ model otomobillerinde, araç içi bilgi-eğlence sistemlerinde sürüş rehberliği sunmaktadır. Haritalar, konumlandırma ve Glympse gibi sosyal paylaşım ağı da dahil HERE paketinin tüm özellikleri sürücü tarafından kullanılabilir. Bu, aracın kendisinde bulunan 8, 10 veya 12,3 inçlik ekranlarda (modele bağlı ekran boyutu) kullanılabilirdir. HERE Auto servisinin ayrıcalıklı bir özelliği, arabaya girmeden önce Android veya iOS uygulamasından yolculuğunuzu planlayabilme ve arabanızı park ettikten sonra son varış noktasına kusursuz rehberlik etme yeteneğidir. Burada, Android Auto ve CarPlay gibi rakiplerinden bağımsız olarak ayarlanan şey, yalnızca bir ekran yansıtma çözümü yerine içeriksel olarak farkındalık niteliğidir. Android/iOS HERE uygulamalarını kullanarak cihazlarda çevrimdışı haritaları depolayabilme yeteneği gibi, Here Auto sisteminin kendisinin de flaş tabanlı belleğine doğrudan ülke ve bölge haritaları yüklenebilir.
HERE MapCare
HERE MapCare, ilk olarak 2009 yılında Volvo araçlarında uygulandı ve bugüne kadar bilgi-eğlence (infotainment) verilerini bilgi-eğlence sistemlerinde kullanan en az 23 başka üreticiye (Hyundai, Mazda ve Mitsubishi gibi) yayıldı. HERE harita verileri, aracın satın alındığı tarihten itibaren üç yıllık bir süre için güncellenir ve bu arabanın yetkili servis hizmeti aldığı sırada gerçekleştirilir. USB bellek veya bellek kartı ile harita verilerinin güncellenebilme seçeneği de vardır.
HERE ve diğer otomobil üreticileri / harita şirketleri
HERE harita verileri ve teknolojileri de diğer otomobil şirketlerinin ellerindeki geçerli teknolojilerine bütünleştirilmiştir. Önemli bazı örnekler şu şekildedir:
Garmin, NAVTEQ olarak adlandırıldığı günlerden beri haritalama sistemi için HERE'ı kullanmaktadır. Garmin, HERE teknolojileriyle, GPS konumlandırma birimlerinin son modelleri aracılığıyla kullanıcılarına ücretsiz canlı trafik bilgilerini yayınlamak için dijital ses yayını (DAB) sistemini kolaylaştırdı ve kullandı. Bu, GPS anteninin bir anten görevi gören güç kablosu ile yapılır ve düşük gecikme süresi ile verilerin aktarımı sağlanmakta, verilerin çok hızlı aralıklarla güncellenmesine izin vermektedir. Bu, aynı düzeydeki ayrıntılı trafik bilgilerini sağlamak için SIM kartlı cihazların kullanılmasıyla ortaya çıkan veri ücretleri ile karşılaştırılmıştır.
Yeni teknolojiler
HERE ayrıca, trafiği, haritalamayı ve sürüş deneyimini iyileştirmek için çeşitli yeni teknolojiler üzerinde çalışmalar yürütmektedir. Aşağıda listelenen bunlara en önemli örnekler şunlardır:
2015 yılı Ağustos ayında, HERE Trafik Güvenliği Uyarısı olarak adlandırılan yeni bir trafik sıkışıklığı uyarı sistemi tanıtıldı. Sistem, sürücüye önceden bir trafik sıkışıklığı yaşanabileceği gerçeğine uygun hareket etmesi için uygun bir süre diliminde uyarı verecek şekilde çalışmaktadır. Veriler her dakika güncellenir ve bu, toplanan verilerin sürücülerin yararı ve güvenliği için kullanıldığı başka bir yöntemdir.
Haziran 2015'te, HERE, Sensor Ingestion Interface Specification (Algılayıcı Kavrama Arayüz Belirtimi) adlı bir arayüz belirtimi yayınladı. Bu ölçüt, yoldaki araçlarla toplanan algılayıcı (sensor) verilerinin, anında harita güncellemek için bulut sistemine nasıl gönderileceğini tanımlamaktadır. Bu öncül teknolojinin amacı, yoldaki diğer otomobilleri çevredeki trafik engelleri veya olası kazalara karşı uyarmak için veri toplanmasını sağlamaktır. HERE, dünyanın dört bir yanındaki önde gelen otomobil üreticilerine, teknik tanımlamalarını bildirmek ve ölçütlendirilmiş bir veri biçimi oluşturulması için çağrıda bulundu ve böylece tüm tüketicilere aynı trafik veri raporlamasını alabilmeleri için rehberlik etti.
HERE otomatik araçlar alanında da çalışır; ayrıca, üreticilerin araçlarını test etmeleri için yüksek çözünürlüklü harita verilerini sağlar. Özel test pistlerinde oldukça hassas haritalanmış veriler, bu araçlara yerleşik algılayıcılardan toplanan verileri tamamlayacak yüksek doğrulukta bir konumlama dizgesi sunar. Tüketici sürüşü için hazır harita verileri toplandıkça aynı LiDAR teknolojisi, bu özel test izlerini, kamu testi için kullanılan yollar ile eşleştirmek için kullanır. Yüksek çözünürlüklü harita verileri de 10 ila 20 cm'lik bir seviyeye kadar oldukça hassastır ve şerit geometrisinin toplanması da veri toplama görevinin bir parçasıdır. HERE, küresel harita veritabanında her gün yaklaşık 2.7 milyon değişiklik yapmaktadır.
Ayrıca otonom araçlar ve otomatik sürüş alanının bir parçası Yaşayan Yollar (Live Roads) teknolojisidir. HERE şu anda, olası tehlikelere karşı diğer sürücüleri uyarmak için hava durumu uyarısı gibi sürücülerini uyaracak veya sürüş sırasında belirli bir alandan kaçınmalarını sağlayacak bir teknoloji geliştirmektedir. Buna bir örnek, buzlanmış alanlardan kaçınmak için ön cam sileceklerinden ve diğer lastiklere bildirilmek için kayan lastiklerden gelen verilerin toplanmasıdır. Şirket ayrıca, yollardaki sürüş alışkanlıklarıyla ilgili verilerin toplandığı ve bu verilerin, otomobillerin belirli yollarda sürülürken sürücülerinin nasıl davrandığının (hız, trafik ışıkları vb.) takip edilmesini sağlayacak şekilde İnsanlaştırılmış Sürüş'ü (Humanised Driving) araştırmaktadır.
HERE ayrıca, akıllı hız rehberliği için yeni teknolojiler geliştirmede SWARCO Grubu (Alman şirketi) ile çalışmıştır. Trafik ışıkları ve yönetiminin akıllıca sağlanması yoluyla trafik sıkışıklığı azaltılabilir ve araç verimliliği arttırılabilir.
HERE WeGo
Önceden Nokia Maps ve HERE Maps olan HERE WeGo, akıllı telefonlarda veya bir web tarayıcısında çalışan bir tüketici haritalama uygulamasıdır. Şu anda 196 ülke için geçerli ve 87 ülkede 100.000'in üzerinde benzersiz binalar için adım adım yürüyüş konumlandırma, çevrimdışı kullanılabilirlik, 3 boyutlu yerler ve kapalı mekan harita özellikleri içerir. Bir gözdeler listesi, olumlu yorumlar, arama sorguları ve diğer kullanıcı verilerine bakarak çevredeki en tutulan 25 yeri gösterebilir. Uygulama ayrıca, kullanıcıların telefon bilgilerini, telefon kamera ekranından kendi görüş alanlarındaki iletişim bilgileri, saatler ve incelemeler gibi binalarla ilgili bilgileri ortaya çıkarmak için telefonlarını tutmalarını sağlayan LiveSight adlı bir arttırılmış gerçeklik teknolojisi ile bütünleştirilmiştir.
Kasım 2012'de, tüm işletim sistemlerine konumlandırma platformunu açma kararı açıklandı. Açık bir platform HERE erişimini genişletir ve daha fazla kullanıcı katılımıyla konum bulutu için daha fazla veri üretilir. HERE, iş ortaklarına sunulan Android için bir Google Haritalar API'sı geliştirdi. HERE Android API'sı ile oluşturulan uygulamalar, ekstrüde 3D binalarla etkileşime girebilir, belirli binaları arayabilir ve güzergâhlarını ayrıntılı olarak önizleyebilir.
Kasım 2012'de, iOS için HTML5 tabanlı bir internet ağı servisi oluşturuldu. Ücretsiz olan uygulama iPhone kullanıcılarına neredeyse 200 ülkede haritalar, toplu taşıma, yürüyüş ve araba yolu tarifleri sağlar. Ses yönlendirmeli konumlandırma, yol tarifleri için kullanılabilir. Ayrıca uydu görüntüsü, toplu taşıma görünümü ve canlı trafik manzarası gibi birden fazla harita görünümü sunulur. iOS üzerindeki HERE Haritalar, çoğunlukla bir internet uygulaması ve yerel bir uygulama olmadığı için ilgisiz övgüler aldı. IOS için olan HERE Haritalar, başlangıçtan beri “bir karmaşa”, “bir batık”, “bitmemiş”, “hatalı” ve “dışarı fırlamış HTML5 destekli hindi” gibi çok sayıda kötü yorum aldı. 10 ay boyunca güncellenmedikten sonra Aralık 2013'te App Store'dan çekildi. HERE internet sitesinin yerinin değiştirilmesi teklif edildi, ancak 2014 yılının Aralık ayından itibaren HERE, "2015'in başında iOS için resmî olarak başlatmayı" planladıklarını belirtti. HERE, 11 Mart 2015 tarihinde iOS kullanımı için tasarlanmış gerçek bir uygulama olarak yeniden piyasaya sürüldü.
HERE (Windows)
HERE, özel bir Windows SDK aracılığıyla Microsoft Windows platformu için mevcut çevrimdışı haritalar gibi konum tabanlı varlıkları oluşturur.
Yazılım paketi, Windows'da çalıştığı için, kullanıcılar gözde yerlerini canlı döşemeler olarak başlangıç ekranlarına kaydedebilir ve uygulama mevcut konuma göre rotaları hesaplar. Yazılım, kullanıcıların ana ekrana geri dönmeden bir uygulamadan diğerine giden bireysel işlevlere erişebilmeleri için bütünleşik yapıda tasarlanmıştır. Sık kullanılanlar, tüm farklı uygulamalarca erişilebilmeleri için buluta kaydediebilir.
Şubat 2013'te Nokia, HERE Maps, Here Drive ve Here Transit'in Windows Mağazası'ndan tüm Windows cihazları için kullanılabileceğini duyurdu.
HERE Drive, 94 ülkede araç sürüşü için tasarlanmış konumlandırma çözümleri sunar. Özellikleri arasında, görsel ve sesli hız sınırı uyarıları, 50 farklı dilde 60'tan fazla ülkede seslendirilmiş sokak adlarıyla (isteğe bağlı) sesli rehberli konumlandırma ve çevrimdışı kullanılabilirlik bulunmaktadır. Kullanıcı arayüzü sürücüler için tasarlanmıştır ve harita verileri dönüş kısıtlamaları, fiziksel engeller ve tek yönlü sokaklar gibi 260 özelliğide içerir. HERE Drive ve HERE Drive+ desteklediğinde isteğe bağlı canlı trafik bilgisine sahiptir, ancak her ikisi de, yalnızca birkaç ülkede her gün işe gidip gelmekle sınırlı olan ve ardından sesli yönlendirme ile gelmeyen dinamik yeniden yönlendirmeye sahip değildir.
HERE Transit, 50 ülkede 700'den fazla şehir için toplu taşıma bilgilerini destekler. Tek bir uygulamada otobüs, tren, feribot, tramvay ve yürüyüş bilgilerini birleştirir.
HERE City Lens, telefon kamera ekranı aracılığıyla, mağazaların, restoranların ve ilgi noktaları gibi kullanıcıların çevreleriyle ilgili, binaların üstünde veya üzerinde yer alan sanal işaretler gibi dinamik bilgiler veren bir artırılmış gerçeklik (AR, Augmented Reality) yazılımıdır. 2013 yılında ticari bir beta sürümü yayınlandı.
Ayrıca, HERE Drive 3.0 (daha önceki Nokia Drive) ücretsiz sesli yönlendirmeli konumlandırma özelliğine sahiptir ve önceden yüklenmiş haritalar kullanılarak çevrimdışı olarak da kullanılabilir. Çevredeki gereksiz öğelerin kaldırılabildiği sürüm 1.5, kullanıcıların görüş alanını doğrudan görüş hattında olan şeylere göre daraltabilecekleri ve ilgi çekici yerlerin daha kolay tespit edilebildiği bir  'Görüş Hattı'  (Sightline), özelliğine sahiptir.
HERE City Lens, Bing Haritalar tarafından desteklenmektedir ve Nokia, kayıtlı olmak için HERE Prime Place'i tanıtmıştır. En yeni sürümde 3 boyutlu simgeler ve kameranın görüş alanında olmayan yerleri devre dışı bırakabilme özelliği bulunmaktadır.
15 Mart 2016'da, "30 Haziran 2016'dan sonra artık geçerli olmayacak bir geçici çözüm" olarak HERE, 29 Mart 2016'da Windows 10 Mobile için yaptığı uygulamayı desteklemeyeceğini duyurdu ve Windows Phone 8 uygulaması sadece bu tarihten sonra kritik güncellemeleri alacak ve artık etkin bir şekilde geliştirilmeyecektir.
Öldüren Şehir (film, 1953)
Öldüren Şehir, Lütfi Ömer Akad'ın yönettiği 1953 yapımı Türk filmidir.
Soygun
Soygun, silahlı hırsızlık veya yolsuzlukla elde edilen büyük vurgun anlamındadır. Ayrıca şu anlamlara gelebilir,
Öldüren Şehir (film, 1953)
Oyuncular
Filmin başlıca oyuncuları,
Here (şirket)
Symbian
HERE, önceki Nokia Haritalar ve Ovi Haritalar adlarıyla Symbian platformunda da mevcuttu.
Caracalla
Lucius Septimius Bassianus, (4 Nisan 186 – 8 Nisan 217), Caracalla olarak da bilinen, 211 – 217 yılları arasında tahta çıkmış Roma İmparatoru.
Hayatı
Caracalla, geç Roma İmparatorlarından Septimius Severus ve Julia Domna'nın büyük oğludur. Galya eyaletinin Lugdunum kentinde, Lucius Septimius Bassianus adıyla doğdu, ardından Marcus Aurelius'la olan bağlarına vurgu yapmak için yedi yaşında adını Marcus Aurelius Antoninus olarak değiştirdi. Kendisine verilmiş olan Caracalla takma adının, o dönemde moda olan başlıklı bir Gal tuniğini giymeyi alışkanlık haline getirmesinden kaynaklandığı söylenir. Genellikle Roma İmparatorluğu'nun en zalim ve kanlı İmparatorlarından biri olduğu kabul edilir.
Yükselişi
193'te İmparatorluk tahtına oturan Septimus Severus, 211'de Eboracum'u (York) ziyaret ederken öldü ve Caracalla kardeşi Publius Septimius Antoninius Geta ile birlikte imparatorluğunu ilan etti. Bununla birlikte Caracalla'nın asıl niyeti imparatorluğu yalnız yönetmekti. Zamanı gelince kardeşi Geta'yı, kayınpederi Gaius Fulvius Plautianus'u ve karısı Fulvia Plautilla'yı (aynı zamanda 2.dereceden kuzeni) suikastla öldürttü. Geta'nın destekçilerine işkence yaptırttı ve kardeşine karşı Damnatio Memoriae emretti. Mısır eyaletindeki İskenderiye(İskenderiye) halkı, onun Geta'yı nefsi müdafaa olarak öldürdüğü yolundaki iddialarını duyunca, Caracalla'nın diğer iddialarında olduğu  gibi, bu iddialarla alay ettiler. Caracalla'nın bu aşağılamaya cevabı 215'te  hiçbir şeyden şüphelenmeden şehir önünde onu selamlamak için toplanan şehrin ileri gelen yurttaşlarını vahşice katletmek oldu ve takip eden birkaç gün boyunca birliklerini şehrin yağması için serbest bıraktı. Tarihçi Cassius Dio'ya göre, 20,000 den fazla insan öldürüldü. İmparatorluğu boyunca Caracalla, Lejyon askerlerine ödenen maaşı 675 denarii ye yükseltti ve orduyu hediyelere boğarken eğitmeni olan babasının dediği gibi askerleri önemsedi ama diğerlerini görmezden geldi.
Here (şirket)
Symbian
Desteklenen telefonlar:
Caracalla
Yükselişi
İmparatorluğu süresince 3 şey göze çarpar: 212'de (Constitutio Antoniniana) bildirisi ile  tüm Roma İmparatorluğu'nda vergi gelirlerini arttırmak için uygun olanlara Roma Yurttaşlığı bahşedilmesi; lejyonların ödemeleri için Roma sikkelerindeki gümüş miktarının % 25  azaltılması; ve Roma'nın dışında Caracalla Hamamı olarak bilinen ve hala görülebilen büyük bir thermae inşa edilmesi.
Here (şirket)
Series 40 (S40)
Series 40 platformu için haritalar (Nokia Asha serisinin ilk telefonları gibi) diğer platformlarla karşılaştırıldığında sınırlıydı. Haritalar, cihaza çevrimiçi akış olarak veya Nokia Suite ile önceden indirilebilirdi. Kimi pazarlarda, telefonlar önceden yüklenmiş yerel haritalara sahip bir SD kart ile geldi. Çoğunlukla yönlendirmeli konumlandırma yoktu ve yaya yolları 10 kilometre (6.2 mil) doğruluk payı ile sınırlıydı. Asha serisi telefonların hiçbirinde GPS olmadığından, konumlandırma hücresel şebekenin Hücre Kimliği (Cell ID) ile veya Wi-Fi konumlandırma sistemi kullanılarak yapıldı. Tek kuraldışı aygıt, GPS'li bir S40 telefon olan ve tam tersine sesli yönlendirme konumlandırmalı Nokia 2710 Navigation Edition oldu.
Caracalla
Düşüşü
Caracalla zamanla etkin bir askeri diktatör haline geldi ve bunun sonucu olarak da askerler hariç herkesin gözünden düştü. Bir İroni olarak, Edessa'dan Pers topraklarına doğru, çıkan savaş için seyahat ettiği sırada yol kenarında çişini yaparken bir suikast sonucu 8 Nisan 217'de Harran'da Julius Martialis isimli bir imparatorluk muhafız subayı tarafından öldürüldü. Herodian, Martialis'in kardeşinin Caracalla tarafından ispatlanmamış bir saldırı yüzünden birkaç gün önce öldürüldüğünü söyler; öte yandan Cassius Dio, Martialis'in centurion'da terfi ettirilmediği için kızgın olduğunu söyler. İmparatorluk muhafızı Martialis'e yardımcı oldu ve o da Caracalla'yı tek bir kılıç darbesiyle öldürdü. Atla kaçmaya çalışırken bir muhafız okçu tarafından öldürüldü. Caracalla'nın ölümünün ardından ona karşı kurulan komplonun içinde olduğu neredeyse kesin olan Praetorian muhafız lideri Macrinus yerine geçti.
Takma Adının (Cognomen) kaynağı
Cognomen Caracalla takma adı Aurelius Victor'un Epitome de Caesaribus adlı kitabına göre, Lucius Septimius Bassianus'un Gallilere ait bir pelerin olan Caracalla 'yı kişisel bir tarz olarak benimseyip ordusuna ve sarayına yaymasıyla ortaya çıkmıştır.
Here (şirket)
Diğer taşınabilir aygıt uygulama platformları
HERE, Ubuntu Touch, Sailfish OS, Fire OS ve Tizen'deki varsayılan harita yazılımıdır. Firefox OS'da bulunur.
Caracalla
Ek bilgi
Romanya'daki Caracal şehri, adını Caracalla'dan alır.
Here (şirket)
HERE Map Creator
HERE Map Creator (HERE Harita Oluşturucusu) (mapcreator.here.com ), kullanıcıların HERE haritasını güncellemeleri için Kasım 2012'de başlatılan bir servistir. Servis 100'den fazla ülkede ve 47 dilde kullanılabilirdir. Mapcreator.here.com adresinden ve özel HERE Map Creator Android ve iPhone uygulamalarından erişilebilir.
Ankara'da 1995 Türkiye genel seçimleri
24 Aralık 1995 Genel Seçimleri Ankara İli sonuçları; Seçimler Ankara ili'nde 2 ayrı seçim bölgesinde gerçekleştirildi.
Ali Sanad
Ali Sanad (d. 31 Ekim 1986), Katarlı futbolcudur. Dûrî Nücûm Katar ekiplerinden El Jaish SC'de oynuyor.
Joseph Juran
Joseph Moses Juran, 1904 yılında Romanya'da doğdu. 1912 yılında ABD’ye göç etti. Minnesota Üniversitesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü’nden mezun oldu. Daha sonra Chicago’da Loyolo Üniversitesi’nden Hukuk doktorası aldı. William Edwards Deming gibi o da gerek ABD’de gerek Japonya’da toplam kalite yönetiminin yaygınlaşmasında çok önemli rol oynadı. 1981 yılında Japon İmparatoru, Hirohito tarafından Order of Sacred Treasure ile ödüllendirildi.
Juran toplam kalite yönetimi alanında çok önemli eserler yayınladı. Juran’ın Kalite Kontrol El Kitabı (Juran’s Quality Control Handbook) adlı çalışması toplam kalite yönetimi alanında klasik ve en önemli eserlerden birisi olarak kabul edilmektedir. Bunun dışında birçok kitap ve çok sayıda makale yayınladı.
Juran, ayrıca “Pareto İlkesi” olarak adlandırılan ilkeyi savunmaktadır. Pareto ilkesi, 80/20 kuralı olarak da bilinir. Juran, sorunların yüzde 80’inin, olası sebeplerin yüzde 20’si tarafından oluştuğu ilkesini savunur. Özetle, sonuçların büyük çoğunluğu, sebeplerin küçük bir yüzdesi tarafından ortaya çıkar.
Juran Üçlüsü
Juran üçlüsünü aşağıdaki üç temel kalite süreci oluşturur:
Juran İlkeleri
Juran, organizasyonda kalite devrimini başarmak için şu ilkelerin önemli olduğunu vurgulamaktadır:
Gelişim İçin Juran'ın Üç Temel Adımı
Ürün veya hizmet kalitesini dünya seviyesine getirmek isteyen şirketler, Juran'a göre aşağıdaki adımlara uymalıdır:
Sid Watkins
Eric Sidney Watkins (d. 6 Eylül 1928, ö. 12 Eylül 2012), Britanya İmparatorluğu Nişanı'na sahip dünyaca ünlü nörocerrahtı.
Watkins yirmi altı yıl boyunca FIA Formula Güvenlik ve Tıbbi Delegesi ve kazalardan sorumlu ilk müdahele ekibinin başıydı. Evliydi ve dört oğlu, iki kızı çocuğu var. 12 Eylül 2012'de kalp krizi geçirip öldü.Ayrıca Aytron Senna ve Roland Ratzenberger'in hayatını kaybettiği yarışta ilk müdahaleleri yapan kişidir
Francesca Schiavone
Francesca Schiavone (b. 23 Haziran 1980, Milano) İtalyan profesyonel tenisçi. 1998 yılında profesyonel oldu. Tek kadınlarda 2010 Fransa Açık Şampiyonluğunu kazandı, bu zaferiyle tek kadınlarda Grand Slam kazanan ilk İtalyan tenisçi unvanını aldı. Ayrıca 2011 Fransa Açıkta final oynamıştır. 27 Mayıs 2013'te açıklanan sıralamaya göre, Schiavone 50. sırada bulunmakta; bu sıralamadaki en iyi derecesi 31 Ocak 2011'de elde ettiği dördüncülüktür.
Doctor's Advocate
Doctor's Advocate, Amerikalı rapçi The Game'in ikinci stüdyo albümüdür. 14 Kasım 2006'da Geffen Records aracılığıyla yayımlandı. Albüm, Billboard 200 listesine zirveden giriş yaptı ve The Game'in ikinci bir numarası oldu. The Game'in önceki albümündeki üç prodüktörün—Kanye West, Just Blaze ve Scott Storch—yanı sıra will.i.am ve Swizz Beatz de bu albümde prodüktör olarak yer aldı. Önceki albümden farkı, Dr. Dre'nin yokluğudur. Dre, Doctor's Advocate albümünde yer almamasına karşılık, The Game albümü ona ithaf etti ve albümde otuzdan fazla kez Dre'den bahsetti.
Danıştay (Türkiye)
Ayrıca yürütme organlarına yardımcı bir inceleme, danışma ve karar organı olup yönetimin yargı yoluyla denetlenmesi görevini yapan bir yargı kuruluşudur. Danıştay 9 dava dairesi 1 idari daire olmak üzere toplam 10 daireden oluşur.
Tarihçe
Gülhane Hattı Hümayunu ile Osmanlı tebaasının din ve mezhep farkı gözetilmeksizin can, mal, ırz ve namus gibi tabi haklarının kanun teminatı altına alınacağı devletçe vaad edilmiş, böylece yeni bir hukuk devletinin temel prensipleri ortaya konmuş, idarenin (devletin) de hukuk kurallarına uyması gerekliliği Osmanlı’da kabul edilir bir fikir haline gelmiştir.
Doctor's Advocate
The Game, bu albümü Dr. Dre ya da 50 Cent'in yardımı olmadan da müzik yapabileceğini kanıtlamak amacıyla hazırladı. Doctor's Advocate albümündeki konuk sanatçılar arasında Busta Rhymes, Kanye West, Nas, Nate Dogg, Snoop Dogg, Tha Dogg Pound, Jamie Foxx ve Xzibit bulunmaktadır.