cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İslam ve Yahudilik
Dini şahsiyetler
Yahudilik, M.Ö. 16. yüzyılda ilk büyük tek tanrılı din olarak ortaya çıkmıştır. Yahudi inanışına göre, Yahudilik tarihi Tanrı ile kendisi de İbrani olarak kabul edilen İbrahim arasındaki Ahit ile başlar. (İlk İbrani İbrahim'in atalarından Hud'dur.) Tevrat'ta zaman zaman "Arap" olarak tercüme edilen Arvi halklarından bahsedilir. Arap Yarımadası'nda yaşayan Arapların İbrahim'in ilk oğlu İsmail'in soyundan geldiği kabul edilir. Çoğu Batılı ile kimi Müslümanlar arasında İslam'ın Kur'an'ın Muhammed'e indirilmesi ile 7. yüzyılda, Arap Yarımadası'nda doğduğu görüşü hakim olsa da, Kur'an'da (Allah'a inanmak ve Allah'a ve emirlerine teslimiyet anlamında) ilk Müslümanın İbrahim olduğu yazar. İslam, gerek Yahudilik gerekse Hristiyanlık tarafından kabul edilen Musa ve İbrahim gibi ortak peygamberlere inanç ve hürmet gibi birçok özelliği de paylaşır.
İbrahim
Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam "İbrahimi dinler" (Semavi dinler) olarak bilinir. İlk İbrahimi din, Babil Sürgünü'nden önce, M.Ö. 1. yüzyılda kadim İsrail ve Yahuda krallıklarında uygulandığı haliyle Yahudilik idi. Müslümanlar, İbrahim'in büyük oğlu İsmail'i Arapların Babası olarak kabul ederler. İbrahim'in küçük oğlu İshak ise İbranilerin Babası olarak adlandırılır. Yahudi geleneğinde, İbrahim Avraham Avinu, ya da "Babamız İbrahim" olarak adlandırılır. Müslümanlar ise, İshak'ı İslam'ın önemli peygamberlerinden biri ve İsmail vasıtası ile Muhammed'in atası olarak kabul ederler.
Musa
İslam, Tora'nın ya da Arapça'dan gelen adı ile Tevrat'ın Musa'ya vahiy yoluyla indiğini ve Allah kelamı olduğunu kabul eder. Aynı zamanda inen vahyin aslının zaman içinde Yahudi (ve Hristiyan) kâtip ve vaizler tarafından tahrif edildiğine de inanırlar. İslam inanışına göre, Yahudilerin günümüzdeki kutsal kitapları Musa'ya inen vahiylerden uzaklaşmıştır. Müslümanlar, Kur'an'ın Tanrı'dan inen son kitap olduğuna ve önceki kitapları tamamladığına inanırlar.
Muhammed bin Abdullah
Muhammed Mekke'de dini yayarken, "ehl-i kitap" olarak adlandırdığı Hristiyanlar ile Yahudileri, öğretilerinin temel ilkelerini paylaştığı doğal müttefikleri olarak görmüş, onay ve desteklerini vermelerini beklemiştir. O dönemde, Müslümanlar da tıpkı Yahudiler gibi ibadetlerinde Kudüs'ü kıble alıyordu. Muhammed, Yahudi cemaatinin uzun süredir tek Tanrı'ya ibadet ettiği Medine'ye hicret etmekten de büyük heyecan duymuştu.
Başta pagan ve çok tanrılı kabileler olmak üzere, birçok Medineli Mekke'den gelen göçmenlerin dinine geçerken şehirdeki Yahudi kabileler dinlerini değiştirmediler. Peygamberliğini reddetmeleri Muhammed'i hayal kırıklığına uğratmıştı. Muhalefetleri "dini sebeplerin yanı sıra pekala siyasi sebeplere de dayanıyor olabilir." Watt'a göre, "Yahudiler, doğal olarak Yahudi olmayan birinin [Yahudiliğin] peygamberi olabileceğini kabul etmekte isteksiz davranmış olabilirler."
Mark Cohen ise, Muhammed'in "kutsal kehanetin sona ermesinden yüzyıllar sonra" ortaya çıktığını ve "mesajını, hem biçim hem de söylem olarak Yahudiliğe yabancı bir lafızla dile getirdiğini" ekliyor. İbn Meymun sahte peygamber olarak nitelendirdiği Muhammed için Yemen'e Mektup'unda da meczup demişti. Dahası, ibn Meymun Muhammed'in peygamberlik iddiasının kendi kehaneti ile geçersiz kılındığını, zira bunun Musa'nın kehaneti, Tevrat ve Sözel Gelenek ile çeliştiğini iddia etmişti. Ayrıca, Muhammed'in okuma yazma bilmemesi de peygamberlik iddiasını geçersiz kılıyordu.
Diğer Peygamberler
Her iki din de bazı istisnalar hariç birçok kişinin peygamberliği konusunda fikir birliği içindedir. Hristiyanlığın aksine, her iki din de Hud, Eyyub ve Yusuf'un peygamber olduğunu öğretir. Ne var ki, bir Yahudi bilgeye göre, Eyyub'a atfedilen tüm hikâye bir efsaneden ibaretti ve Eyyub diye biri aslında hiç var olmamıştı. İbrani Kutsal Metinleri üzerine yorumları ile bilinen Yahudi alimi Rashi ise Eyyub'un bir peygamber olduğunu göstermek için Tekvin'in 10. babına dair yaptığı yorumda, Talmud'da da adı geçen ve kökeni M.S. 160 yılına kadar uzanan bir metinden alıntı yapar.
Tarihi etkileşim
Yahudiler Müslümanların hakimiyeti altındaki ülkeler içinde sıklıkla yaşamışlardır. On dört yüzyıllık İslam tarihi boyunca birçok ulusal sınır değiştiğinden, Kahire'deki Yahudi cemaati gibi tek bir cemaat farklı dönemlerde çok farklı ülkelerin sınırları içinde kalmış olabilmektedir.
İslam devleti Arap Yarımadası'nın dışına yayıldıkça, çok sayıda Yahudi de Müslüman yönetimi altına girdi. İslam hukukunun Yahudilerin kendi yasaları ile yargılanması ve sinagogların korunmasını emretmesinden ötürü, Yahudilerin durumunda genel bir iyileşme yaşanırken, kimileri ise Müslümanların kontrolündeki ülkelerde Yahudi ve Hristiyanların ikinci sınıf vatandaş statüsüne işaret etmektedir.
Orta Çağ
İber Yarımadası'nda, Müslüman yönetimi altındaki Yahudiler matematik, astronomi, felsefe, kimya ve filoloji alanlarında önemli ilerlemeler sağlayabilmişlerdir. Bu çağ kimileri tarafından İber Yarımadası'ndaki Yahudi kültürünün Altın Çağı olarak da adlandırılır.
Geleneksel olarak, Müslüman topraklarında (Hristiyanlar ile birlikte) zımmi statüsünde olan Yahudilerin kendi dinlerini yaşamalarına ve kendi iç işlerini yönetmelerine, bir takım koşullara uymaları şartıyla, izin veriliyordu. Müslümanlara Cizye (her özgür gayrı müslim erkekten alınan şer'i vergi) ödemek zorundaydılar. İslami yönetim altında, zımmiler daha düşük bir statüdeydiler. Silah taşımalarının ya da Müslümanların da dahil olduğu davalarda şahitlik etmelerinin yasak olması gibi çok sayıda sosyal ve hukuki kısıtlamaya tabiydiler. Söz konusu kısıtlamaların çoğu oldukça sembolikti. En haysiyet kırıcı olanı ise, aslında Kur'an'da da hadislerde de yeri olmadığı halde Orta Çağ'ın başlarında Bağdat'ta ortaya çıkan ve düzensiz şekilde uygulanan ayırt edici kıyafet uygulamasıydı. Yahudiler nadiren öldürülmüş veya sürgün edilmiş ya da din değiştirmeye zorlanmış ve çoğunlukla ikamet ve meslek seçimlerinde serbest bırakılmışlardır. Yahudilere karşı gerçekleştirilen önemli katliamların başında, 12. yüzyılda Endülüs'teki Muvahhid hanedanı hükümdarlarının gerçekleştirdiği öldürme veya din değiştirmeye zorlama olayları gelmektedir. İkamet seçimlerinin Yahudilerin elinden alındığı durumlara verilebilecek en önemli örneklerden biri ise, Fas'ta 15. yüzyılda başlayan, özellikle de 19. yüzyılın başlarından itibaren Yahudilerin duvarlarla çevrili mahallelerde (mellahlar) toparlanması uygulaması gelir. Din değiştirme olaylarının birçoğu ise gönüllü olmuş ve çeşitli sebeplere dayanmıştır. Ne var ki, 12. yüzyılda, Kuzey Afrika ve Endülüs'teki Muvahhid hanedanının yanı sıra, İran'da da Yahudilerin din değiştirmeye zorlandığı kimi olaylar yaşanmıştır.
Orta Çağ'da Volga boyunda kurulan Hazar devleti Yahudiliğe geçerken, ona tabi olan Volga Bulgaristan'ı ise İslama geçmiştir.
Yahudilerin İslama geçişi
Geçmişte, Yahudilerin gruplar halinde ya da tek tek İslama geçtiği görülmüştür.
Yahudilikten İslama geçen grupların bir bölümü Müslüman olarak kalırken Yahudi mirasları ile bağlantılarını ve bu mirasa olan ilgilerini de korumuşlardır. Bu gruplar arasında, Askia Muhammed'in Timbuktu'da başa geçmesinden sonra Yahudilerin ya İslama geçmeleri ya da topraklarını terk etmelerini emretmesi üzerine 1492 yılında din değiştiren Timbuktulu anusim (Yahudi hukukunda Yahudilikten çıkmaya zorlananlara verilen ad) ya da Daggataun ve İslama geçmesi için baskı gören, kimi zaman da buna zorlanan Buhara'daki Yahudi cemaati Çala'nın bir kısmı da vardır.
İran'da, 16 ve 17. yüzyıllarda hüküm süren Safevi hanedanı döneminde, Yahudiler alenen İslama geçtiklerini beyan etmeye zorlanmış, bu kişilere, Yeni Müslüman anlamına gelen, Cedid el-İslam adı verilmiştir. 1661 yılında, bu zorunlu din değiştirmeleri iptal eden bir ferman çıkarılmış ve Yahudiler tekrar dinlerini açık bir şekilde uygulamaya tekrar başlamıştır. Benzer şekilde, 1839'da İran'ın Meşhed şehrinde kendilerine yönelik katliamları durdurmak için şehirdeki Yahudiler toplu olarak İslama geçmişlerdir. Tekrar kendi inançlarını alenen uygulamaya başlamadan önce, yüzyıldan uzun bir süre boyunca da Yahudiliği gizlice uygulamışlardır. Yirmi birinci yüzyılın başı itibarıyla, bunların 10.000'i İsrail'de, 4.000'i New York'ta, 1.000 kadarı da başka yerlerde yaşıyordu.
Türkiye'de kendini mesih ilan eden Sabetay Sevi, kendisine İslama geçmek ile idam arasında bir seçim sunulana kadar hapsedilmiş, 1666 yılında da İslama geçmiştir. Takipçilerinin bir bölümünün de onu izlemesi ile, Dönme olarak bilinen grup ortaya çıkmıştır. Dönmeler, dışarıdan Müslüman gözükmekle birlikte, Sevi'nin Mesih olduğu inancını korumuş, kimileri ise, Tanrı'nın Sevi'de vücut bulduğuna inanmıştır. Dönmeler, birçok açıdan Yahudiliklerini gizlice sürdürmüş, kimi Yahudi geleneklerine uymuş, dualarını İbranice ve Aramice etmiş, Yahudi bayramlarını kutlamış ve oruçlarını tutmuştur.
Günümüz
Bugün tüm Müslüman ülkeler arasında en büyük Yahudi cemaati İran'da bulunurken bu ülkeyi Özbekistan ve Türkiye takip etmektedir. İran'da devlet tarafından bir dini azınlık grubu olarak tanınan Yahudi cemaatine, tıpkı Zerdüştiler gibi, İran parlamentosunda bir sandalye tahsis edilmiştir. 2000 yılında, İran'da hâlen 30.000 ila 35.000 Yahudi olduğu tahmin edilirken, kimi kaynaklara göre bu sayı 20.000 ila 25.000 arasındadır.
Yirminci yüzyılın başından bu yana Yahudilerin İslama geçişi genel olarak gönüllü olarak gerçekleşmiş, İslamı seçen Yahudilerin sayısı ise düşük olmuştur. Bunlar arasında en kayda değer olanları şunlardır:
Altı milyon İsrail vatandaşından her yıl ortalama 35'i İslama geçerken, bunların büyük bölümünü Müslüman erkeklerle evlenen Yahudi ve Hristiyan kadınlar oluşturmaktadır.
Longqing
İmparator Longqing veya asıl adıyla Zhu Zaihou (朱載垕) (4 Mart 1537-5 Temmuz 1572), Çin'in Ming Hanedanı'nın 12. imparatorudur. Saltanatı 1567'den 1572 yılında ölümüne kadar sürmüştür.
Elfstedentocht
Elfstedentocht, (On Bir Şehir Yarışları) (Frizce: Âlvestêdetocht) Hollanda' nın Friesland eyaletindeki on bir şehrinden geçen, ortalama olarak 200 km' lik bir yolun katedildiği paten yarışlarına verilen isimdir. Yarış, Frizye' nin başkenti Leeuwarden' de başlar ve Frizye'nin on bir kenti dolaşıldıktan sonra yine Leeuwarden' de sonlanır. Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden tarafından organize edilmektedir.
İslam ve Yahudilik
Günümüz
İslam Yahudileri: İslam ülkelerinde doğup yetişen Yahudi toplulukları bazen bu isimle anılırlar. Bu toplulukların çoğu 1948'den sonra yaşadıkları ülkelerden kovulmuşlardır. Neredeyse bir milyon Yahudi Arap ve müslüman ülkelerden zorla kovulmuştur. (Türkiye bu duruma istisnadır). Bunların büyük çoğunluğu İsrail'e yerleşmiş bir kısmı da Fransa ve ABD gibi batı ülkelerine göç etmişlerdir. Hâlen İslam Yahudilerinin bu ülkelerde kültürel kimliklerini korumaktadırlar. Şalom Gazetesi yazarlarından Haymi Behar bu konuda kaleme aldığı "Ben bir İslam Yahudisiyim" başlıklı yazıda bu kültürel zengilikleri anlatır.
Elfstedentocht
Leeuwarden, Sneek, IJlst, Sloten, Stavoren, Hindeloopen, Workum, Bolsward, Harlingen, Franeker ve Dokkum şehirlerini içeren yarış; donmuş kanallar, nehirler ve göller üzerinde yapılır. Ancak kış mevsimi her sene elverişli koşullar yaratmadığı için yarışlar her yıl düzenli bir şekilde yapılamamaktadır. Yarışlara yaklaşık 15.000 patencinin katıldığı göz önünde bulundurulursa, nehir ve kanallardaki buzun kalitesinin yarışmacıların güvenliği açısından önemi daha iyi anlaşılabilir. Güvenlik için gerekli buz kalınlığının rota üzerindeki her yerde en az 15 cm civarında olması gerekmektedir. Yarışlar zaman zaman 1997' de olduğu gibi "Committee Elfsteden Nee" gibi gruplar tarafından ( rota üzerine tuz vs. dökülerek) sabote de edilebilmektedir. Buzun zayıf olduğu bu tip noktalarda patenciler kaymak yerine patenleriyle yürümekte ve buzun daha güvenli olduğu noktalara gitmektedirler. 1997'de zayıf noktalara buz nakledilerek bunları kuvvetlendirme yoluna gidilmişti.
İslam ve Yahudilik
Ortak yönler
İslam ile Yahudiliğin paylaştığı birçok ortak yön bulunmaktadır. İslam, gelişimi sırasında Yahudiliğe en yakın büyük din haline gelmiştir. Antik Yunan ve İbrani kültürlerinin etkileşiminden ortaya çıkan Hristiyanlığın aksine, Yahudilik genel dini görünümü, yapısı, hukuk felsefesi ve uygulaması ile İslama benzerlik gösterir. İslam içinde, kökenleri Tevrat'ta yer alan geleneklere ya da Tevrat sonrası Yahudi geleneklerine dayanan birçok gelenek yer almaktadır. Bu uygulamaların geneline İsrâîliyyât adı verilmektedir.
Elfstedentocht
Elfstedentocht' un düzenlendiği dönemlerde yarışa karşı ülke çapında büyük bir ilgi uyanmaktadır. Yarışların arifesindeki gece "Nacht van Leeuwarden" (Leeuwarden Gecesi) olarak adlandırılmakta ve tüm şehirde kutlamalar yapılmaktadır.
İslam ve Yahudilik
Ortak yönler
Gerek Kurallar gerekse Allah anlayışı bakımından bu iki dinin yakınlığı konunun uzmanları tarafından birçok akademik kaynakta vurgulanmaktadır.
Kutsal Kitaplar
İslam ve Yahudilik vahiy ile inen Kutsal Kitap fikrini paylaşırlar. Her ne kadar tam olarak metin ve tefsiri konularında birbirlerinden ayrılsalar da, İbrani Tevratı ile Müslümanların Kur'anı önemli miktarda öykünün yanı sıra emri de paylaşırlar. Tevrat'ın geleneksel olarak tomar, Kur'an'ın ise kitap şeklinde olması ise her iki dinin yaşı hakkında bir fikir vermektedir.
Elfstedentocht
Bu yarış, yılın diğer dönemlerinde bisiklet, otomobil, motosiklet gibi akla gelebilecek diğer araçlar ile ya da beş günlük yürüyüş turları şeklinde de düzenlenmektedir.
İslam ve Yahudilik
Kutsal Kitaplar
Müslümanlar genelde Yahudilerden (ve Hristiyanlardan) kendileri gibi, İbrahim'in iman ettiği tek bir Tanrı'ya iman etmelerinden ötürü aynı genel öğretileri izleyen insanlar anlamında, "ehl-i kitap" olarak bahsederler. Kur'an, dinlerini bırakmak istemeseler bile hoşgörü gösterilmesi gereken "ehl-i kitap"ı (Yahudiler ve Hristiyanlar) ile aynı hoşgörünün gösterilmediği putperestlerden (çoktanrıcılar) arasında ayırır (Bkz. Bakara Suresi, 256. Ayet). Müslümanlara getirilen bazı kısıtlamalar da gevşetilerek, örneğin Müslüman erkeklerin "ehl-i kitap"tan bir kadın ile evlenmeleri ya da Müslümanların Kaşer et yemelerine izin verilmiştir.
Elfstedentocht
Rota
! !!Frizce adı ! Başlangıç noktasına uzaklığı (km)
İslam ve Yahudilik
Kutsal Kitaplar
"Onlar (Yahudiler) nerede bulunurlarsa bulunsunlar, Allah'ın ahdine ve insanların (müminlerin) himayesine sığınmadıkça, kendilerine zillet (damgası) vurulmuştur; Allah'ın hışmına uğramışlar ve miskinliğe mahkûm edilmişlerdir. Çünkü onlar, Allah'ın âyetlerini inkâr ediyorlar ve haksız yere peygamberleri öldürüyorlardı. Bu da, onların isyan etmiş ve haddi aşmış bulunmalarındandır. Hepsi bir değildir; ehl-i kitap içinde istikamet sahibi bir topluluk vardır ki, gece saatlerinde secdeye kapanarak Allah'ın âyetlerini okurlar." (Al-i İmran, 3/112-113)
'''Mâide Sûresinin 64. âyetinde şöyle buyuruluyor: “Bir de Yahudiler, Allah’ın eli bağlıdır, cömert değildir, dediler. Bu dedikleri söz sebebiyle, elleri hayır yapmak hususunda bağlandı ve lânetlendiler. Doğrusu Allah’ın kudret elleri açıktır, dilediği gibi ihsan eder. Andolsun ki, sana Rabbinden indirilen âyetler, onlardan bir çoğunun azgınlığını ve küfrünü artıracaktır.”'''
A'RÂF SÛRESİ (137) Hor görülüp ezilmekte olan kavmi (İsrailoğullarını), toprağına bolluk ve bereket verdiğimiz yerin doğu ve batı taraflarına mirasçı kıldık. Rabbinin İsrailoğullarına verdiği güzel söz, onların sabretmeleri karşılığında gerçekleşti. Firavun ve kavminin yaptıklarını ve (özenle kurup) yükselttiklerini yerle bir ettik.
YÛNUS SÛRESİ (93) Andolsun, biz İsrailoğullarını çok güzel bir yurda yerleştirdik ve onlara temiz rızıklar verdik. Kendilerine bilgi gelinceye kadar ayrılığa düşmediler. Şüphesiz ki, ayrılığa düşmüş oldukları şeyler hakkında Rabbin kıyamet günü aralarında hükmünü verecektir.
İSRÂ SÛRESİ (104) Bunun ardından İsrailoğullarına şöyle dedik: "Bu topraklarda oturun, ahiret va'di (kıyamet) gelince hepinizi toplayıp bir araya getireceğiz."
CÂSİYE SÛRESİ (16) Andolsun biz, İsrailoğullarına kitap, hükümranlık ve peygamberlik verdik. Onları güzel ve temiz yiyeceklerle rızıklandırdık ve onları (dönemlerinde) âlemlere üstün kıldık.
TÂ HÂ SÛRESİ (80) (Allah şöyle dedi:) "Ey İsrailoğulları! Sizi düşmanınızdan kurtardık, size Tûr'un sağ yanını vadettik ve size kudret helvası ile bıldırcın indirdik."
Din hukuku
Yahudilik ve İslam, yazılı yasaların önüne geçebilen sözel geleneğe dayalı ve dini ile laik alanlar arasında ayrım yapmayan din hukuku sistemlerine sahip olmaları ile eşsizdir. İslam'da, söz konusu dini yasalara Şeriat, Yahudilikte ise Halaha adı verilir. Gerek Yahudilik gerekse İslam din hukuku üzerine çalışmayı bir çeşit ibadet ve başlıbaşına bir amaç olarak görür.
Davranış kuralları
İki din arasındaki en bariz ortak uygulama Tanrı'nın kesin tekliğinin ifadesidir: Müslümanlar bunu her gün kıldıkları beş vakit namaz ile, Yahudiler ise günde üç vakit ibadetin yanı sıra en az iki defa (Şema Yisrael) daha ifade ederler. İki din de imanın merkezinde yatan oruç tutma ve sadaka verme uygulamalarının yanı sıra perhiz kuralları ve arınma ritüellerinin diğer yönlerini de paylaşırlar. Katı perhiz kuralları altında, yenmesine müsaade edilen gıdalara Yahudilikte Kaşer, İslam'da ise Helal adı verilir. Her iki din de domuz etinin yenmesini yasaklar. Helal kısıtlamaları Kaşrut perhiz yasalarının bir alt kümesini andırır, dolayısıyla birçok kaşer gıda, özellikle de, İslam'ın Allah'ın adı ile kesilmesini emrettiği et, helal kabul edilir.
Hem İslam hem de geleneksel Yahudilik eşcinselliği yasaklar ve evlilik dışı cinsel ilişkiden men eder ve kadının adet döneminde cinsel ilişkiden kaçınmayı emreder. Her iki dinde de erkeklerin sünnet olması emredilir.
Diğer benzerlikler
Hem İslam hem de Yahudilik Hristiyanlıktaki teslis doktrinini ve İsa'nın Tanrı olduğu inancını Tek tanrıcılığın ilkelerine bilhassa aykırı olduğunu kabul eder. Putperestlik, yani putlara tapınma da her iki din tarafından yasaklanmıştır. Her ikisinde de meleklere ve cinlere inanılır ve her iki dinde de birçok melek benzer isim ve role sahiptir. Ne İslam ne de Yahudilikte asli günaha inanılır. Her ikisi de eşcinselliği en ağır cezayı gerektiren bir günah olarak görür. Midraş ile Kur'an (ve Hadisler) arasında çok sayıda anlatım benzerliği kaydedilmiştir. Her ikisi de Potiphar'ın karısının adının Züleyha olduğunu (ki İslam'da, bu İsrâîliyyât etkisinden de kaynaklanıyor olabilir) belirtir. Her ikisi de Kral Süleyman'ın kuş dilini bildiğini ve diğer birçok benzerliği öğretir.
Müslüman ve Yahudi inanışına göre, vücutta omurganın en altında bulunan, Luz kemiği (kimileri bunun halk arasında kuyruk sokumu kemiği olarak bilinen coccyx olduğunu belirtir) adlı küçük kemik asla çürümez ve yeniden diriliş sırasında vücut bu kemik üzerine kurulacaktır. Müslümanların kitaplarında bu kemik "Acbu'z-zeneb" -(عَجْبُ الذَّنَب) olarak adlandırılır. Sonraki dünyada insanoğlunun nasıl yeniden can bulacağını soran Hadrianus'a Haham Joshua Ben Hananiah, "Omurga kemiğindeki Luz'dan" cevabını vermiştir.
Yahudi ve İslam düşünceleri arasındaki karşılıklı etkilenme
Başta Müslüman hakimiyeti altındaki İspanya'da yaşayanlar olmak üzere, Orta Çağ Müslüman ve Yahudi akılcı filozofları arasında önemli miktarda entelektüel alışveriş olmuştur.
Saadia Gaon
On ikinci yüzyılda, saf filozofinin baş tacı edilişine tanıklık eder. Felsefenin böylesine göklere çıkartılmasının ardında büyük ölçüde Araplar arasında Gazali (1058-1111), Yahudiler arasında ise Judah ha-Levi (1140) vardır. Gazali gibi, Judah ha-Levi de dini spekülatif felsefenin prangalarından kurtarmayı kendine vazife edinmiş, bu amaçla tüm felsefe okullarını itibardan düşürmeye çalıştığı Kuzari'yi yazmıştır.
Musa ibn Meymun
İbn Meymun'un çağdaşı ve hocası ibn-i Rüşd Arapların felsefe çağını kapar. Bu büyük Aristoteles yorumcusunun cesareti, büyük bir feveran ile ayrım gözetmeksizin tüm filozoflara saldıran ve tüm felsefi metinleri alevlere atan ortodoksların gazabını tüm gücüyle üzerine çekti.
Arap okullarından kovulan Arap felsefesi, kendisini Hristiyan dünyasına ulaştırma onuruna sahip olan Yahudilere sığındı. Tibbons, Narboni ve Gersonides gibi birçok önemli isim Arap felsefi metinlerinin İbraniceye çevrilmesi ve yorumlanmasında rol aldı. Çalışmalarının merkezine ise, büyük ölçüde, talebesi Joseph ben Judah'a yazdığı bir mektubunda ibn-i Rüşd'ün tefsiratından büyük övgü ile söz eden ibn Meymun sayesinde, özellike ibn-i Rüşd'ün eserleri oturdu.
Bir cevabında, ibn Meymun Yahudilik ile İslam arasındaki ilişkiyi şöyle ele alır:
İsmailoğulları hiç de putperest değildirler; [putperestlik] dudaklarından ve kalplerinden çok uzun zaman önce silinmiştir; ve Tanrı'ya ortada hiç şüpheye yer bırakmayacak, uygun bir teklik atfederler. Bizim hakkımızda yalan söylemeleri ve Tanrı'nın bir oğlu olduğu ifadesini bize yakıştırmaları bizim de onlar hakkında yalan söyleyip putperest olduklarını söylememizi gerektirmez… Ve [Müslümanların] değer verdiği mekanın [Kabe] bir putperestlik mekanı olduğunu, içinde atalarının eskiden tapındığı bir putun saklı olduğunu söyleyen olursa da, ne fark eder? Bugün onu kıble alıp secde edenlerin kalbi sadece Cennet'e [dönmüştür]…. Bugünkü İsmailoğulları'na bakarsak, putperestlik kadınlar ve çocuklar da [dahil olmak üzere] hepsinin dudaklarından silinmiştir. Hataları ve akılsızlıkları, İsrailoğulları arasındaki dönekler ve hainler [örn. dönmeler] yüzünden yazıya dökülemeyecek, başka şeylerdedir. Ancak, Tanrı'nın tekliği konusunda, hiçbir hataları yoktur.
Tefsir üzerindeki etki
Saadia Gaon'un Tevrat yorumu, Mutezililerin izini taşır; ve yazarı da Tanrı'nın, öze ilişkin olanlar haricinde, insane benzer herhangi bir özelliği olduğunu kabul etmezken, kutsal metinleri atropomorfizmden arıtacak şekilde yorumlamaya gayret gösterir. Yahudi yorumcu Abraham ibn Ezra, Tevrat'ta anlatıldığı şekli ile Yaradılışı ve Kutsal Kitap'taki diğer bölümleri felsefi bir anlamda açıklar. Nahmanides (Rabbi Moshe ben Nahman) ve diğer yorumcular da, kendi dönemlerinde geçerli olan felsefi fikirlerin etkilerini gösterirler. Aralıksız olarak beş yüzyıl boyunca süren bu olumlu etkilenme, Yahudi ve Neoplatonist mistisizmin ihmal edilmiş derinliklerinden gelen ve Kabbala adını alan diğer etkiyi doğurmuştur. Kuran üzerine yapılan yorumlar, ya da tefsir, de yoğun bir şekilde Yahudi kaynaklarından yararlanır. Buna da İsrâîliyyât adı verilir.
Enka (kadın voleybol takımı) 1995-96 sezonu
Kulüp sezonu sekizinci olarak tamamlamıştır.
Caitriona Balfe
Caitriona Balfe (d. 4 Ekim 1979), İrlandalı bir oyuncu ve model. En çok, iki People's Choice Ödülü ve iki Saturn Ödülü kazandığı Starz drama dizisi Outlander'da Claire Fraser rolüyle tanınmıştır ve bir televizyon dizisinde En İyi Kadın Oyuncu dalında Altın Küre Ödülü için üç kez aday gösterilmiştir.
Enka (kadın voleybol takımı) 1995-96 sezonu
1995-96 Sezonu
Kulüp bu sezon Türkiye Kadınlar Voleybol Ligi'nde mücadele etmiştir.
Play-Off Çeyrek Final
Not: Enka elenmiştir.
Avrupa Birliği-Gürcistan ilişkileri
Gürcistan'ın, Avrupa Birliği'nin gelecekteki genişlemesi için resmi bir adayı olarak herhangi bir resmi statüsü bulunmamakla birlikte, 2011'de Gürcü Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili ülkesinin AB üyesi olma arzusunu dile getirdi. Bu görüş, Rusya'nın etki alanından uzaklaşmak amacıyla ABD, AB ve NATO ile bağlar güçlendirildiği için pek çok kez açıkça ifade edilmiştir. Ocak 2021 itibarıyla Gürcistan, 2024'te AB üyeliğine resmen başvurmaya hazırlanıyor.
Ortaklık Anlaşması (2013-günümüz)
İlişkilerini geliştirmek için, AB ve Gürcistan bir Ortaklık Anlaşması (OA) ve Derin ve Kapsamlı Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerine başladı. Kasım 2012'de AB'nin Genişleme ve Avrupa Komşuluk Politikası Komiseri Stefan Fule, Ortaklık Anlaşması müzakerelerinin Kasım 2013'e kadar tamamlanabileceğini belirtti. Şubat 2013'te Gürcistan'ın Avrupa ve Avrupa-Atlantik Entegrasyonundan Sorumlu Devlet Bakanı Yardımcısı Tamar Beruçaçvili, Fule'nin Ukrayna'nın girmesinin sakıncalı olduğunu belirttiği, Belarus, Kazakistan ve Rusya Gümrük Birliği'ne katılma planlarının olmadığını ifade etti. 29 Kasım 2013 tarihinde Doğu Ortaklığı zirvesinde Gürcistan Dışişleri Bakanı Maia Panjikidze ve AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton tarafından OA'nın başlatılmasına ilişkin bir tören düzenlendi. 27 Haziran 2014'te resmi olarak imzalandı ve AB, Euratom, üye devletleri ve Gürcistan tarafından onaylanması gerekiyordu. Ülkenin AB kriz yönetimi operasyonlarına katılımını düzenleyen ikinci bir anlaşma da imzalandı.
Çoğu Eylül ayında geçici olarak yürürlüğe giren Ortaklık Anlaşması, Gürcistan ve tüm AB üye ülkeleri tarafından tamamen onaylandı. 18 Aralık 2014'te Avrupa Parlamentosu Ortaklık Anlaşmasını onayladı. Üyeler anlaşmayı 57 çekimserle 76 aleyhte 490 lehte oyla desteklediler. Anlaşma 1 Temmuz 2016'da yürürlüğe girdi.
Glossocardia
Glossocardia Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir.
Srđan Vujmilović
Srdjan Vujmilovic (d. 15 Mayıs 1994, Banaluka) Aleksandrovac, Sırp Cumhuriyeti, Bosna-Hersek'te yaşayan bir sanatçı ve fotoğrafçıdır. Konuları arasında doğa, mimari, portre, astrofotografi ve manzara bulunmaktadır. 2012'den beri fotoğraf çekiyor.
Ödülleri ve Çalışmaları
'Manzara' kategorisinde birincilik kazandığı Rovinj PhotoDays 2017 fotoğraf yarışmasının birincisi oldu. Çalışmaları Canon, Buka, eTrafika, www.banjaluka.com, www.banjalucanke.com, Mojabanjaluka.info, BB Portal, Banjaluka.net, Moja Banjaluka, Srpska Cafe, Karike, gibi medyaların yanı sıra Blic, Dani, ve Nezavisne Novine ulusal gazetelerinde yayınlandı.
BN televizyonunda Sabah Programı, RTRS televizyonunda Sabah Programı ve Sırp televizyon programı, Zikina Sarenica gibi televizyon programlarında yer aldı.
Çalışmaları ayrıca Practical Photography Magazine ve Photography Masterclass Magazine gibi dergilerde yayınlandı.
WildStar
WildStar yakında çıkacak olan ve Nexus adlı kurgusal bir gezegende geçen bilimkurgu temalı bir çok oyunculu online rol yapma oyunudur. Nexus'ta yaşamakta olan gizemli ve güçlü Eldan adlı ırk ortadan kaybolmuştur ve arkasında oyuncuların keşfetmesi için birçok teknoloji ve sır bırakmıştır.
WildStar Carbine Studios tarafından geliştirilmekte ve NCSOFT tarafından yayınlanmaktadır. İlk olarak Gamescom'da 17 Ağustos 2011'de tanıtılmıştır.
Oyunun ilk olarak 2013'ün dördüncü çeyreğinde piyasaya sürülmesi planlanıyordu, ama sonrasında 3 Haziran 2014'e ertelendi. WildStar oyunculara oyunu satın aldıktan sonra aylık ödeme için iki seçenek sunuyor. İlk seçenek olan aylık abonelik, oyuncuya 30 günlük oyun süresi veriyor. İkinci seçenekte ise oyuncular, kullanıldığında 30 günlük oyun süresi veren oyun-içi bir eşya satın alabiliyor ve bu eşyayı diğer oyunculara oyun-içi para birimi karşılığında satabiliyor.
Rezonans (kimya)
Rezonans, organik moleküllerde görülebilen atomların yerinin sabit kalıp elektron çiftlerinin yer değiştirmesidir.
Organik bileşikler tek bir Lewis yapısı ile gösterilirken yapılan bazı deneyler birden çok değere sahip bileşiklerin varlığını ortaya çıkarmıştır. Örneğin format iyonuna gönderilen X ışınları ile molekül incelenmiş ve normalde ikili bağlardan uzun olması gereken tekli bağların ikili bağlarla eşit uzunlukta olduğu görülmüş. Bu sayede atomların yeri sabit kalıp elektron çiftlerinin yer değiştirmesiyle rezonans oluşmuştur. Rezonans çiftleri tek bir formülle ifade edilemez. Rezonans melezi olarak ifade edilir. Rezonans melezi; molekül çiftleri arasına konulan "  " (çift yönlü ok) ile gösterilir.
Babayağmur
Babayağmur, Yozgat ilinin Sarıkaya ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı 1907 yılı kayıtlarında Yağmurbaba olarak geçmektedir. 29 Şubat 1972'de belediye statüsü alarak beldeye dönüşen kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi. Köy; 1970 ve önceki yıl kayıtlarında Çayıralan, 1975 yılı kayıtlarında ise Sarıkaya ilçesine bağlı olarak görülmektedir.
Coğrafya
Köy, Yozgat il merkezine 90 km, Sarıkaya ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Köy, Sarıkaya'nın güneydoğusunda ve numaralı Sarıkaya-Çayıralan il yolu kenarındadır.
Arie Den Hartog
Arie Hendrik den Hartog (d. 23 Nisan 1941; Zuidland, Güney Hollanda- ö. 7 Haziran 2018), Eski Hollandalı bisiklet yarışçısıdır.
1962'de, Arie den Hartog, Salo'daki Amatör Bisiklet Yol UCI Road Dünya Şampiyonası'nda üçüncü olmuştur. 1963'te Omloop van de Kempen kazandıktan sonra 1964'te profesyonel oldu ve aynı yıl katıldığı Lüksemburg Turu, Grand Prix Belgique ve Paris Camembert yarışlarını kazandı.
Kariyerinin en büyük başarıları ise Hartogs'un 1965'te Milan-Sanremo ve 1967'de Amstel Gold Race zaferleridir.
1970 yılında Arie den Hartog aktif bisiklet kariyerini bitirip, Nieuwstadt'da bulunan bir bisiklet dükkânı açıp işletmiş 7 Haziran 2018'de 77 yaşında ölmüştür.
Reggio Calabria
Reggio Calabria (Kalabriyaca: Rìggiu; Kalabriya Grekçesi: Righi; Yunanca: Ῥήγιον- Rhegion), güney İtalya'nın Calabria bölgesinde aynı ismi taşıyan Reggio Calabria ili merkezi olan bir komündür. Bölgede bulunan en büyük ve en eski şehirdir ve tüm İtalya içinde ikinci eski şehir olduğu kabul edilir. Ana İtalya yarımadasının güneyinin üçüncü büyük ekonomi merkezi olmasının yanında, bir liman ve üniversite şehridir.
Nüfusu (31.12.2010 itibarıyla) 186.547 kişi olan Reggio Calabria'nın yüzölçümü 236,02 km²'dir. Şehrin belediye başkanı Giuseppe Falcomatà'dır.
Kardeş şehirler
Reggio Calabria şu kentlerle kardeş şehir bağlantısı kurmuştur:
Resimler
Reggio Calabria
Tautomeri
Tautomeri, birbirine dönüşebilen bileşiklerin dengede bulunmasına verilen addır. Bileşiklere tautomer denir.
Tautomeride rezonanstan farklı olarak atomlar da yer değiştirir. Tautomerler keto ve enol bileşikleri olduğu için bu olaya keto-enol tautomerisi denir. Denge durumunu ifade etmesi için bileşikler arasına "" (çift yönlü ok) konulur.
Founders Fund
Founders Fund, devrim niteliğindeki teknolojileri inşa eden şirketlere yatırım yapan San Francisco merkezli girişim sermayesi şirketidir. Şirket; Airbnb, Knewton, Lyft, Spotify, Stripe ve ZocDoc'u içeren portföyü ile havacılık, yapay zekâ, gelişmiş bilgi işlem, enerji, sağlık ve tüketici interneti dahil olmak üzere çok çeşitli sektörlerde her aşamada yatırım yapmaktadır. Founders Fund, Space Exploration Technologies (SpaceX) ve Palantir Technologies'in ilk kurumsal yatırımcısı ve Facebook'un en eski yatırımcılarından biriydi. Firmanın dört ortağı olan Peter Thiel, Ken Howery, Luke Nosek ve Brian Singerman PayPal, Google, Palantir Technologies ve SpaceX gibi şirketlerin kurucuları ve erken çalışanları oldular. 2005 yılında kurulan Founders Fund 2016 yılı itibarıyla 3 milyar $'lık sermaye bitikimine sahiptir.
Glossopappus
Glossopappus Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir.
Camilo Sanvezzo
Camilo Sanvezzo (d. 27 Temmuz 1988), Brezilyalı futbolcudur. Liga MX ekiplerinden Querétaro FC'de oynuyor.
Aeropark
Aeropark; Budapeşte, Macaristan'daki Ferenc Liszt Uluslararası Havalimanı'nın yanında bulunan bir açık hava havacılık müzesidir. Müze, eski ulusal havayolu Malév tarafından kullanılmış olan neredeyse tüm uçak tiplerini içeren Macar sivil havacılık tarihine dayalıdır.
Aeropark ayrıca ziyaretçiler için bir uçuş simülatörü, uçak modelleri ve çeşitli Malév hatıralarına sahip bir hediyelik eşya dükkanına sahiptir. Aeropark'da sergilenen uçaklarının çoğuna tekerlekli sandalyeli ziyaretçilere erişilebilir durumdadır. Aeropark, yıllık Uzun Müze Gecesi etkinliğine düzenli olarak katılır.
Tarihçe
Aeropark'ın (Ferihegy Uçak Parkı) tarihi, 23 Şubat 1988'de Macaristan'ın sergilenmesi için Sovyet ordusundan bir İlyuşin İl-14T uçağı almasına kadar uzanmaktadır. Macaristan Teknik ve Ulaşım Müzesi genel müdürü István Veress ve Havacılık ve Havalimanı Müdürlüğü (LRI) başkanı Tamás Erdei, bir uçak müzesi kurulacağını duyurdu. Müzenin ilk üç uçağı olan İlyuşin II-14, İlyuşin İl-18 ve bir Tupolev Tu-134 başlangıçta havalimanındaki Malév'in hangarının yanına yerleştirildi.
Ferihegy Uçak Parkı, 1991'de 31L pisti ile 2B terminal binası arasında açıldı. Üç uçak Ekim ayında yeni yerlerine götürüldü ve koleksiyona bir Tesla iniş radarı eklendi. Uçaklar ve diğer ekipmanlar Ulaştırma Müzesi'nin mülkiyetine geçirildi.
2003'te Budapeşte Havalimanı, müze de dahil olmak üzere havalimanının işletilmesi için gerekli olmayan tüm bölümlerinden kurtuldu. Müzenin yönetimini devralan bir vakfın kurulmasını desteklendi ve Ferihegy Uçak Parkı Kültür Vakfı kuruldu. Vakıf müzeyi 2004'ten Havacılık Kültür Merkezi kâr amacı gütmeyen bir kuruluş tarafından 2014'te devralındığı yıla kadar yönetmiştir. Müze, 19 Haziran 2014'ten beri Aeropark olarak adlandırılıyor.
Sergi
Lisunov Li-2, Maszovlet ve ardından halefi Malév tarafından işletilen ilk yolcu uçağı tipi olduğu için Macar havacılık tarihinde önemli bir rol oynamaktadır. HA-LIQ tescilli Lisunov Li-2, 27 Mart 1952'de Macaristan'a geldi ve önce Macaristan Hava Kuvvetleri (1954-1957), daha sonra da yeşil askeri boyasıyla sivil kayıt işareti alıp Malév tarafından kullanıldı. 1958'den sonra Malév bunu bir kargo uçağı olarak kullanmaya devam etti. 1964'te orduya geri verildi ve 1974'e kadar orduda kullanıldı. Uçağın toplam uçuş süresi 3829 saattir. Uçak, hizmetten çekildikten sonra Ulaşım Müzesi'ne bağışlandı. 1980 yılında restore edildi ve Farkashegy Havalimanı'nda bir hangarda durdu. 1993 yılında ise uçak müzesine taşındı. Uçağın içi tamamen restore edilmiştir ve etkinlikler sırasında ziyaret edilebilir durumadır.
Il-14 aslen Sovyet Kızıl Ordusu Güney Ordusu Grubunun 226. Bağımsız Karışık Havacılık Alayı'na aitti. 1981'de hizmetten çekildi ve altı yıl Mirhorod'da (bugün Ukrayna'da), daha sonra Macaristan'da Tököl Havalimanı'nda saklandı. 1987'nin sonlarında yeni kurulan havacılık müzesinin ilk uçağı olarak Ferihegy'ye uçtu. O zamandan beri 1991'de ve 2017'de, müzenin taşınmasıyla iki kez taşındı. Uçağın toplam uçuş süresi 5928 saattir. 2009-2010 yıllarında restore edilmiştir. Başlangıçta sadece Malév renkleriyle yeniden boyanması planlandı (aslında bu uçak hiç Malév filosuna katılmadı ama havayolu filosunda Il-14 uçakları vardı), ancak 25 yıllık kullanımdan sonra bile uçak çok iyi durumda olduğundan, her iki motorda da onarım yapıldı. Ziyaretçiler ayda bir kez motorların çalıştırılmasını izleyebilirler.
Bu Il-18 uçağı 1960 yılında Macaristan'a geldi ve kısa süre sonra ilk başta Malév'ın Moskova'ya yaptığı seferlerde kullanıldı. Üst model olan Il-18V varyantına dönüştürülmesi için birkaç yenileme geçirdi. 1964'te TG-16 yardımcı güç ünitesi takıldı, 1968'de ise orijinal motorları Ivchenko AI-20 motorlarıyla değiştirildi, ayrıca 89 koltuklu oturma düzeni 105 koltuklu olacak şekilde yenilendi. Yolcu uçağı olarak son uçuşu, filoya gelişinden tam 17 yıl sonra, 1 Nisan 1977'de Prag'dan Budapeşte'ye oldu. Ardından kargo uçağına dönüştürüldü, 1987'de hizmetten çekildi ve koleksiyonundaki ilk üç uçaktan biri olarak Ekim 1991'de müzeye verildi. Toplam uçuş süresi 37.197 saattir. Kokpit dahil uçağın iç kısmı ziyaretçilere açıktır.
Bu Il-18V uçağı 1964 yılında Macaristan'a geldi. Diğerinden farklı olarak, başka bir ülkeden alınmış bir Il-18 değil, Macaristan için inşa edilmiş bir Il-18V idi. Yolcu uçağı olarak ilk uçuşu Moskova'ya yapıldı. 1967'de orijinal motorları AI-20K motorlarıyla değiştirildi. Yolcu uçağı olarak son uçuşu 1978'in sonlarında Sofya ve Budapeşte arasında yapıldı, daha sonra kargo uçağına dönüştürüldü. Son kargo uçuşu Ekim 1988'de Konstantin, Cezayir ve Budapeşte arasında yapıldı. Ertesi gün motorlarından biri bir yangın nedeniyle hasar gördü ve Aralık ayında hizmetten çekilmesi planlanan uçak, yangından sonra hizmetten çekildi. 1993-2006 yılları arasında Malév tarafından eğitim amaçlı kullanıldı. 2006 yılında uçağın hurdaya ayrılmaması için bir dilekçe verildi ve uçak havacılık müzesine taşındı. Toplam uçuş süresi 36.558 saattir.
Bu Tupolev Tu-134, 1969'da Malév filosuna eklendi. Yolcu uçağı olarak ilk uçuşu Prag'a yapıldı. 1983 yılında, Konfor sınıfının eklenmesiyle 72 koltuklu uçak 68 koltuklu olacak şekilde yeniden düzenlendi. Son uçuşu 1987'de Varşova-Okęcie Havalimanı'ndan yapıldı. 1988'de Malév'in hizmetten çektiği ilk Tu-134'ü oldu; ertesi yıl ise havacılık müzesinin ilk üç uçağından biri oldu. Daha eski üç Tu-134'ün hepsi kazalarda parçalandığı için Macaristan'daki en eski Tu-134'tür. Toplam uçuş süresi 24.167 saattir. Kokpit dahil uçağın iç kısmı ziyaretçilere açıktır.
Bu Tupolev Tu-154B, 1975'in sonlarında Malév filosuna eklendi. 1980 yılında yenilemeden geçti ve CAT-II kategori uçağa dönüştürüldü (154B-2). 1983 yılında Konfor sınıfının eklenmesiyle 143 koltuklu olacak şekilde yenilendi. Son uçuşu Kandiye Uluslararası Havalimanı'ndan yapıldı. 1994 yılında havacılık müzesine taşındı. Toplam uçuş süresi 24.167 saattir. Kokpit dahil uçağın iç kısmı ziyaretçilere açıktır.
Bu Yakovlev Yak-40, 1975'in sonlarında Macaristan'a geldi. LRI tarafından sipariş edildi ve hem Macaristan'da hem de yurtdışında navigasyon ekipmanını test etmek ve doğrulamak için kullanıldı. Yolcu uçağı olarak hiç kullanılmadı. 1987'de Tu-134 ile aynı renge, 1993'te ise şu anki görünümünde boyandı. 2001 yılında havacılık müzesine taşındı. Uçak iyi durumda ve uçuşa elverişlidir. Etkinlikler sırasında iç kısmı ziyaret edilebilir.
Bu Antonov An-2, 1967'nin sonlarında Macaristan'a geldi ve tarım uçağı olarak kullanıldı. Hizmetten çekildi ve 1994 yılında yenilenip havacılık müzesine taşındı.
Bu Mil Mi-2 helikopteri, Ocak 1980'den itibaren Macaristan Hava Ambulansı tarafından kullanıldı. 1994 yılına kadar Székesfehérvár'da konuşlanmıştı; Ağustos 1994'te onarılması için Ferihegy'ye uçtu, ancak bütçenin yetersiz olması nedeniyle hizmetten çekildi. Toplam uçuş süresi 2841 saattir. 1999 yılında havacılık müzesine taşındı.
Ocak 1975'te 13R/31L pistinin B taksi yolunun yanına Tesla hassas yaklaşma radarı yerleştirildi. Aynı ay Berlin'den gelen ve taksi yolunun yanına düşen Malév İlyuşin İl-18 (HA-MOH) tarafından ağır hasar gördü. PAR onarıldı ve 1990'ların başına kadar kullanıldı, daha sonra 1991'de havacılık müzesine verildi.
Koleksiyon ayrıca bir pushback aracı, bir follow me aracı ve eski Malév boyalı birkaç otobüs vardır.
Ulaşım
Aeropark, Budapeşte'nin 200E numaralı şehir içi otobüs rotasında kendi durağına sahiptir. Ayrıca bir otoparkı vardır.
Ozymandias
"Ozymandias", İngiliz şair Percy Bysshe Shelley'in bir şiiri. İlk olarak, Londra'da, The Examiner'ın 11 Ocak 1818 tarihli sayısında yayınlanmıştır. Aynı zamanda bir yıl sonra, Shelly'in şiirlerini derlediği "Rosalind and Helen, A Modern Eclogue; with Other Poems"ta, ve 1826'da yayınlanan bir başka şiir derlemesinde de görülür. Ozymandias, Shelly'in en bilinen ve önemli kabul edilen eserlerinden biridir.
Ozymandias, M.Ö. 1279'dan M.Ö. 1213'e kadar Mısır'a hükmetmiş İkinci Ramses'in Yunanca adıdır.
Şiir
İngilizce
I met a traveller from an antique land Who said: Two vast and trunkless legs of stone Stand in the desert... near them, on the sand, Half sunk, a shattered visage lies, whose frown, And wrinkled lip, and sneer of cold command, Tell that its sculptor well those passions read Which yet survive, stamped on these lifeless things, The hand that mocked them and the heart that fed: And on the pedestal these words appear: 'My name is Ozymandias, king of kings: Look on my works, ye Mighty, and despair!' Nothing beside remains. Round the decay Of that colossal wreck, boundless and bare The lone and level sands stretch far away.
Türkçe
Antik diyarlardan bir gezgine rastladım. İki büyük ve çıplak taş bacak, dedi; Duruyor çölün ortasında dikili.
Hemen yanında, kumların üzerinde, Yarısı yere gömülmüş bir çehre;
Sharpe’s Eagle
Sharpe's Eagle, Bernard Cornwell’in aynı adlı roman dizisinden televizyona uyarlanan Sharpe adlı film dizisinin ikinci bölümüdür. İngiliz ITV kanalında ilk olarak 1993 yılında gösterilen filmde Sean Bean ve Daragh O'Malley başrollerdedir.
Ozymandias
Şiir
Öykünen bir el ve besleyen bir yürek ile, Öyle bir damgalamış ki tutkuları o cansız şeylere, Dayanabilmeyi başarmış ta bu güne.
Sharpe’s Eagle
Konusu
1809 yılında Yarımada Savaşı sırasında İngiliz Ordusu komutanı Sir Arthur Wellesley, Fransız işgalindeki İspanya’ya girmeye hazırlanır. Subaylığa yeni terfi eden Richard Sharpe ve keskin nişancılarına yeni bir görev vererek cepheye yeni gelmiş mağrur ve beceriksiz Sir Henry Simmerson ve komutasındaki South Essex Alayına bir köprüyü imha görevini verir. Küçük ama önemli görevden önce Simmerson ve beraberindeki yeğeni Teğmen Gibbons (Neil Dudgeon) and Teğmen Berry (Daniel Craig) Sharpe ile asil olmadığından ötürü alay ederler ve aşağılarlar. Buna rağmen yeni gelen alayın komuta heyetinde yer alan ve Sharpe ile Hindistan’da Assaye Muharebesinde beraber görev yapmış olan Binbaşı Lennox (David Ashton) ve Amerika doğumlu Yüzbaşı Leroy (Gavan O'Herlihy) Sharpe’ın askeri kabiliyetlerini ve onurlu davranışlarını takdir ederler.
Ozymandias
Şiir
Kaidesinde ise şu sözler yazılı: "Benim adım Ozymandias, kralların kralı; Eserlerime bak ki, bilesin haddini." Fakat hiçbir şey kalmamış geri.
Sharpe’s Eagle
Konusu
Wellesley tarafından verilen görev kapsamında direnişle karşılaşılmadan ele geçirilen köprüye Sharpe’ın adamları patlayıcı yerleştirirler. Bu sırada nehrin diğer tarafından çok az sayıda Fransız devriyesi gören Simmerson, Lennox’a az sayıda adamla nehrin karşı tarafına geçmesini ve Fransızları püskürtmesini emreder. Askeri açıdan emri eleştiren Binbaşıyı azarlayan Simmerson zorla birliği gönderir. Küçük birlik nehrin karşı tarafında geçtiğinde bunun bir tuzak olduğu anlaşılır, pusuda beklemekte olan Fransız süvarisi birliği bozguna uğratır, Binbaşı ağır yaralanır ve alayın sancağı düşmana kaptırılır. Sharpe ve keskin nişancıları henüz patlatılmamış köprüden geçerek Fransızları püskürtür. Paniğe kapılan Simmerson nehrin diğer tarafında askerleri savaşırken köprünün patlatılmasını emreder. Karşı yakada ölmekte olan Binbaşı Lennox, sancağı kaybettiği için Sharpe’dan bir Fransız İmparatorluk Kartalı sancağı ele geçirmesini ister.
Ozymandias
Şiir
Ve o yok olmakta olan harabenin dört bir yanında, Yalnız ve dümdüz kumlar uzanıyor uzaklara.
Sharpe’s Eagle
Konusu
Olaydan sonra yapılan soruşturmada Wellesley Sharpe’ı yüzbaşılığa terfi ettirir. Cephede yaptığı hata ortaya çıkan Simmerson Teğmen Berry’den Sharpe’ı ortadan kaldırmasını ister. Berry Sharpe’ı düelloya çağırabilmek için önceden Teğmen Gibbons’ın korumasında olan ve Sharpe tarafından kurtarılan Kontes Josefina’ya (Katia Caballero) saldırır ve taciz eder. Ordusunda düello istemeyen Wellesley, yaklaşmakta olan muharebe öncesinde Sharpe ve Berry’yi birlikte gece devriyesine verir. Burada Fransızlarla karşılaşan birlik çatışmaya girdiği sırada Berry Sharpe’ı arkadan vurur, ancak onu öldüremeden Onbaşı Harper tarafından öldürülür. Ertesi gün Talavera Muharebesi savaşılacaktır.
Tarihi konular
Filmde İngiliz Ordusunda zengin asillerin para karşılığında cephe görevi yapmalarının çarpıcı sonuçları görülmektedir. Kendi maddi kaynaklarıyla silahlı bir kuvvet oluşturan asillerin disiplin amacıyla kendi askerlerine kırbaç cezası uygulaması da filmde gösterilmiştir.
Serinin bu filminde South Essex Alayı komuta heyetindeki Amerika doğumlu Yüzbaşı Leroy, maddi gelirini Virginia’daki köle emeğine dayanan pamuk tarlalarından kazandığını açıkladığında kölelik kurumu subaylar arasında tartışılacaktır. Ayrıca Amerikan Bağımsızlık Savaşı sırasında mağlup olan İngiliz Ordusunda yer almış olan Leroy kendi ordularının da yenilebilir olduğunu hatırlatacak ve gerçekçiliğiyle tepki toplayacaktır.
Ölen Binbaşının son isteği uyarınca Fransız İmparatorluk Kartalı sancağını ele geçirmeye çalışan Sharpe’ın askerlerinin hayatlarını tehlikeye atarak gereksiz can kaybına yol açması da Leroy tarafından eleştirilir.
Oyuncular
Sir Arthur Wellesley rolündeki David Troughton bu bölümden sonra hastalıktan dolayı yerini Hugh Fraser’a bırakır. Benzer şekilde Brian Cox da Ukrayna’daki olumsuz çekim şartlarından dolayı seriden ayrılacak, karakterinin yerine benzer yeni bir karakteri Michael Byrne canlandıracaktır. Keskin nişancılardan Er Tongue ise bundan sonraki filmlerde senaryodan çıkartılacaktır.
A Golden Crown
"A Golden Crown", HBO kanalının yayınladığı fantezi türündeki Game of Thrones dizisinin ilk sezonunun altıncı bölümüdür. 22 Mayıs 2011'de yayınlandı. David Benioff ve D. B. Weiss tarafından senaryolaştırıldı ve Daniel Minahan tarafından çekildi.
Bölümde işlenilen tema, Kral Robert ava çıkmışken Sağ Eli Eddard'ın Yedi Krallık'taki siyasi dengenin bozulduğunu görmesi ve bu süreçte de Lannister etkeniyle uğraşmasıdır. Tyrion, Kartal Yuvası'nda yargılanırken Dar Deniz'in karşısındaki Viserys Targaryen ise Khal Drogo'ya kendisini kral yapması için baskı uygulamaya devam eder.
Konu
Daha önceki bölümler gibi "A Golden Crown" da Westeros kıtasındaki Yedi Krallık'ın etrafında çeşitli yerlerde dönen olayları işler.
Kuzeyde
Bran Stark (Isaac Hempstead-Wright), Üç Gözlü Kuzgun'un olduğu rüyayı tekrar gördükten sonra kendisi için özel olarak tasarlanan eyerin bitmiş olduğu haberini alır. Deneme sürüşü için ağabeyi Robb (Richard Madden) ve Theon Greyjoy (Alfie Allen) ile geziye çıkarlar.
Theon, Robb'a Lannisterların babasına saldırması karşılığında intikam almasını söylerken bir grup Yabanıl (Duvar'ın kuzeyinde yaşayan ve belirli bir yere ait olmayan insanlar) Bran'i yakalar. Robb ve Theon hepsini öldürürken Osha'nın (Natalia Tena) canını bağışlar. Theon'un yardımına rağmen Robb onu Bran'i tutan adamın yanlış bir ok atması sonucu Bran'i yaralayabileceği suçlamasıyla karşı karşıya bırakır.
Kartal Yuvası'nda
Tyrion (Peter Dinklage), Lysa Arryn'i (Kate Dickie) kandırıp Bran'i ve Lysa'nın ölen eşi Jon Arryn'i öldürme suçları dışında hayatında yaptığı ve pişmanlık duyduğu olayları yargılamasında anlatır. Ardından dövüşle yargılanma talep eder ve Bronn (Jerome Flynn) onun için kendi hayatını ortaya koyar. Lysa Arryn'in de kabul etmekten başka seçeneği kalmadığı için şampiyonu olarak Sör Vardis Egen'i (Brendan McCormack) seçer ve Bronn onu alt ederek Ay Kapısı'ndan atar. Catelyn ve Lysa her ne kadar bu durumdan rahatsız olsa da Tyrion serbest bırakılır, Bronn da onunla birlikte gider.
Kralın Şehri'nde
Eddard Stark (Sean Bean), odasınad uyanır ve karşısında Kral Robert'ı (Mark Addy) ve Cersei'yi (Lena Headey) görür. Cersei, Eddard'ı kardeşini kaçırmasıyla suçlar ve Eddard'ın Jaime'ye saldırdığını çünkü sarhoş olduğunu iddia eder. Robert da onu susturmak için tokat atar. Cersei gittikten sonra Robert Eddard'a eğer Lannisterlar ve Starklar arasındaki gerilim artarsa krallığı yönetmenin daha zor olacağını söyler. Eddard'a Kralın Sağ Eli rozetini geri fırlatarak takmasını ve ava giderken kendisinin krallığı yönetmesini belirtir.
Bu arada Arya (Maisie Williams), babasının yaralanması ve Jory'nin ölümünü Syrio'ya (Miltos Yerolemou) anlatır ve o da bunun odaklanması için iyi bir fırsat olduğunu söyler. Starkların ortak odasında Sansa (Sophie Turner) ve Septa Morane otururlarken Prens Joffrey (Jack Gleeson) gelir ve Sansa'ya daha önceki davranışları için özür niteliğinde kolye vererek düğün gününde onun kralı olacağını söyler. Sansa mutlulukla kabul ederken Joffrey'nin bu davranışının annesi tarafından yapılması istendiğini bilmez.