cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arsenal FC
Arsenal camiâsı
1985 yılında, kulübün önde gelenlerinin tertiplemesiyle "Arsenal in the Community", yani "Arsenal camiâsı" kuruldu. Kuruluş; sportif ve sosyal etkinlikler, eğitim ve yardım projeleri gerçekleştirir. Ayrıca taraftarlar tarafından, doğrudan doğruya yardım amacıyla, 1992 yılında "The Arsenal Charitable" adlı sosyal yardımlaşma kuruluşu kuruldu. Yardımlar için 2 Milyon sterlinden fazla para toplanmıştır. Takımın eski oyuncuları da yardım için bağış yaptı.
Başarı istatistiği ve rekorlar
David O'Leary, 1975 ile 1993 yılları arasında, Arsenal formasını 722 maçta giyerek en çok forma giyen oyuncu rekorunu elinde bulundurmaktadır. Takımın eski kaptanı ve defans oyuncusu Tony Adams, 669 maçla ikinci sırada yer almaktadır. Üçüncü sıra ise 563 maçla eski kaleci David Seaman'a aittir.
Thierry Henry, takımda yer aldığı 1999 ile 2007 yılları arasında 226 gol atarak, takımın en golcü oyuncusu konumuna ulaşmıştır. Ekim 2005'te 185 golle eski rekorun sahibi Ian Wright'ı geçmeyi başarmıştır. Ian Wright ise bu rekoru Eylül 1997'de, 178 golle 1939'dan beri rekorun sahibi olan Cliff Bastin'i geçerek kırmıştır. Henry, ayrıca ligde attığı 174 golle bu alandaki rekorunda sahibidir. Bu rekoru da Şubat 2006'da, Cliff Bastin'i geçerek kırmıştır.
Arsenal'in seyirci rekoru, 25 Kasım 1998'de 73,707 seyirci ile Wembley Stadyumu'nda kırılmıştır. Bir Şampiyonlar Ligi maçı olan bu karşılaşmada, Arsenal RC Lens'a karşı mücadele etmiştir. Arsenal, maçlarını normalde, kapasitesi Wembley'e oranla daha az olan Highbury'de oynadığından 73,707 seyirci sayısına ulaşamamıştır. Highbury rekoru 9 Mart 1935'te, 73,295 seyirciyle, 0-0 biten bir Sunderland maçında kırılmıştır. Arsenal'in yeni stadyumu olan Emirates Stadyumu'nun rekoru ise 3 Kasım 2007'de, 60,161 seyirciyle kırılmıştır. Arsenal, bu maçta Manchester United ile 2-2 berabere kalmıştır.
Arsenal, İngiliz futbolunda da bazı rekorlara sahiptir. En çok dikkat çeken rekor, art arda 82 sezon ligin ilk sırasına çıkabilmesidir. Mayıs 2003 ile Ekim 2004 tarihleri arasında çıktıkları 49 lig maçında da yenilgi yüzü görmemişlerdir. Şampiyon oldukları 2003-2004 sezonundaki 38 maçta bu rekora dahildir. Bugüne kadar Arsenal dışında, sadece Preston North End 1888-1889 sezonunda (toplamda 22 maç oynanmaktaydı) hiç yenilmeden şampiyon olabilmişlerdir.
Arsenal, 2005-2006 sezonunda, Şampiyonlar Ligi'nde art arda 10 maç kalesinde hiç gol görmeyerek, AC Milan'a ait olan 7 maç gol yememe rekorunu kırmıştır. FC Barcelona ile oynanan 2006 UEFA Şampiyonlar Ligi Finali maçının 76. dakikasında Samuel Eto'o'nun attığı gole kadar, 995 dakika boyunca rakiplerinden hiç gol yememişlerdir.
Teknik kadro
''26 Temmuz Haziran 2021 itibarıyla teknik sorumlular :
Teknik idareciler
Arsenal'de, 18'i daimi ve 5'i geçici olmak üzere 23 profesyonel teknik direktör göreve gelmiştir. Thomas Mitchell, Arsenal'in lk profesyonel teknik direktörü olarak, 1897 yılında göreve gelmiştir. George Allison (1934-1947), zamanın şartlarından dolayı en uzun süre görev yapan teknik direktördür. Oynanan maç sayısına göre ise hâlen görevde bulunan Arsène Wenger (1996-) en uzun süre görev yapan teknik direktördür. Arsène Wenger, Arsenal'in Birleşik Krallık ve İrlanda dışından ilk teknik direktörüdür ve %57.36 (11 Mayıs 2008 itibarıyla) maç kazanma oranıyla, Arsenal'in en başarılı teknik direktörüdür. En başarısız teknik direktör ise 34.46% maç kazanma oranıyla, Leslie Knighton'dır (1919-1925). Arsenal'in iki teknik direktörü (Herbert Chapman ve Tom Whittaker), görevleri sırasında vefat etmişlerdir.
Uluslararası
Arsenal, toplamda kazandığı 46 kupayla birlikte İngiliz futbolunda Manchester United ve Liverpool'un ardından en çok kupa kazanan kulüptür. Kazandığı 13 Lig Şampiyonluğu ile yine bu iki kulübün ardından en çok şampiyon olan üçüncü ekiptir. Aynı zamanda, kazandığı 14 FA Kupası ile birlikte bu kupayı en çok kazanan takım konumundadır. Arsenal'ın başarılarında, aynı sezonda hem Lig Şampiyonluğunu hem de FA Cup'ı 3 kere (1971, 1998, 2002) kazanma rekoruda bulunmaktadır. Takım, yine 3 kez bunu başaran Manchester United ile bu başarıyı paylaşmaktadır. Arsenal, ayrıca 1993 yılında, İngiliz futbolunda ilk kez gerçekleşen bir olayla, aynı sezonda hem FA Kupası'nı hem de Lig Kupası'nı kazanarak tarihe geçmiştir. 2006 yılında ise Şampiyonlar Ligi Finaline çıkarak, bunu başaran ilk Londra ekibi olmuşlardır. Londra'daki diğer ezeli rakipleri olan Chelsea ve Tottenham ile karşılaştırıldığında, kazanılan kupa sayısı anlamında en başarılı Londra kulübü Arsenal'dir. Aynı zamanda 2003-04 sezonunu namağlup şampiyon tamamlayan Arsenal, lig tarihindeki ilk ve tek altın şampiyonluk kupasının da sahibidir.
Arsenal, ligde en iyi başarıyı gösteren ekip olarak ligi sadece 7 kere 14. sıranın altında bitirmiştir. 1900 ile 1999 yılları arasındaki sezonlarda, en iyi ortalamayı tutturdular ve bu yıllarda, ligi 8,5 ortalama sırayla bitirdiler. Ayrıca, 2002 ve 2003 yıllarında art arda iki kere FA Cup'ı kazanarak, bunu başaran 5. takım oldular.
Skara
Skara, İsveç'in güneyinde bulunan bir kenttir. Göller Yöresi'nin güneybatısında ormanlık bir arazide kurulu olan kent, İsveç'in en eski ve en köklü kentlerinden birisidir.
Şehir hakkında
Kentin adı işaret anlamına gelen Skåra veya Skarv sözcüklerinden gelmektedir. Yerel efsanelere göre Skara, 988 yılında kuruldu. Bu, kenti İsveç'in en eski kentlerinden biri yapmaktadır. Yine o dönemde Skara, Västergötland bölgesindeki iki yerleşimden biriydi. İsveç'te Hristiyanlık dininin yayılmasıyla beraber kent, İsveç'teki sayılı büyük kentlerden biri olduğu için kısa sürede bir kilise ve piskopos merkezi oldu.
Orta Çağ boyunca Skara önemli gelişmelere sahne oldu. 1326 yılında İsveç şansölyelerinin buluşma merkezi olan kent, 1458'de de Danimarka ve İsveç'in karar merkezi oldu. Bu yıllarda kentte manastırlar yapıldı. Kent günümüzde bu ünlü dini yapılarıyla ünlüdür.
Bengalliler
Bengalliler, Güney Asya'da yaşayan bir Hint-Aryan etno-linguistik gruptur. Anadilleri Bengalce olup Han Çinlileri ve Araplardan sonra dünyanın üçüncü büyük etnik grubudur.
Bengalliler, çoğunlukta olan Bangladeş ve Batı Bengal'in yanı sıra Hindistan'ın Tripura ve Assam eyaletleri ile Andaman ve Nikobar Adaları'nda yaşamaktadırlar. Bunun dışında Pakistan, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Kanada, Orta Doğu, Japonya, Singapur ve İtalya'da Bengal diasporası bulunmaktadır.
1984 Donanma Kupası
1982 Donanma Kupası, Türk Deniz Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı tarafından vakıf yararına düzenlenen özel bir futbol turnuvası olan Donanma Kupası'nın üçüncü sezonu. Dört takımın katıldığı ve tek maçlı lig sistemiyle düzenlenen turnuvada şampiyonluğu Fenerbahçe elde etti.
Ses miksajı
Ses miksajı, birden çok sesin bir veya daha fazla kanala toplanması süreci. Böylece dinleyicilerin beğeneceği bir miksaj elde edilir. Ses miksajı müzik, film, televizyon ve canlı performanslarda uygulanır. Bu süreci bir miksaj konsolu veya dijital ses iş istasyonu kullanan bir miksaj mühendisi yönetir.
Sırt
Sırt, omurgalı veya omurgasız hayvanlarda boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanan üst bölüm.
Yeşilvadi Camii
Adnan Kazmaoğlu tarafından 2003 yılında tasarlanan caminin inşaatı 2010 yılında tamamlandı. 300 kişi kapasiteli cami yaklaşık 530 metrekarelik bir inşaat alanına sahip.
Etnolinguistik
Etno-linguistik, dil ile kültür arasındaki ilişkiyi inceleyen ve farklı etnik grupların dünyayı algılama biçimini inceleyen bir dilbilim alanıdır. Etno-linguistik, etnoloji ve dilbilimin bir kombinasyonudur.
Ard-İzlenimcilik
Art İzlenimcilik  ya da Post-Empresyonizm, Fransa'da, izlenimciliğin kurallarına tepki olarak 19. yüzyılın sonlarına doğru doğan akım. Art izlenimciliğin temsilcileri olan sanatçılar, sanat yaşamlarına izlenimcilikle başlamışlardır. Ancak bu izlenimcilik akımının kimi sınırlamalarını aşmak ve resimlerine kendi kişiselliklerini katmak istiyorlardı.
1998-99 Serie A
Milan| Serie A 1998-99 sezonunu 70 puanla birinci bitirerek 16. şampiyonluğunu elde etti. Lazio ise son ana kadar kovaladığı şampiyonluğa ulaşamadı.
Ard-İzlenimcilik
Zamanla kişisel anlatım resimlerine yansıdı. İzlenimciliğin canlı ve parlak renkleri yanında, gelenekselin dışına çıkan konu anlayışı da bu sanatçıları etkilemeyi sürdürdü.
Art izlenimcilik daha sonra yerini fovizm ve kübizme bırakarak bu yeni akımlara da öncülük etmiştir.
1998-99 Serie A
Son durum
O: Oynadığı, G: Galibiyet, B:Beraberlik, M:Mağlubiyet, A-Y: Attığı-Yediği gol
RC4WD
RC4WD radio kontrollü model parçaları, araçları ve ekipmanları üreten ve satan bir firmadır. 2001 de San Francisco bölgesinde kurulmuştur. Ürünleri NASA tarafından seçilmiş ve birçok ülkede TV ve dergilerde kendine yer bulmuştur. Firma en hızlı bataryalı radyo kontrollü arabalar için parçalar üretmektedir.
RC4WD hakkında
RC4WD, 2001 yılında, ABD’nin Kaliforniya eyaletinde San Francisco bölgesinde bir garajda keşfedilmiştir. RC4WD ilk önce RC Monster kamyonlarının yedek parça ve performans parçası olarak “One Stop Shop” (web sayfası)’ta piyasaya sunulmuştur. RC Monster kamyonlarının fanatiklerinin buluştuğu bir forum sitesi olan RCMT.net ile piyasadaki yerini büyütmüştür. 2005 yılında, Thundertech Racing, JPS, New Era Models, Imex, Defiance Racing, RC Alloy, Vertigo Performance gibi birçok firma için 800 civarı parça stoklarda bulunuyordu. RC4WD, 2007 yılındna itibaren San Jose’de küçük bir depoya taşındı. 2010 Temmuz’da ilk lisans ürünü olan The Dick Cepek "Mud Country" 1.9 piyasa sunuldu. Ertesi yıl, 2011 Şubat ayında, Horizon Hobby, RC4WD ürünlerinin dağıtımına başladı. 2014 Mart ayında ise Towerhobbies RC4WD ürünleri satmaya başladı.
Mark Rylance
Sir David Mark Rylance Waters (18 Ocak 1960), İngiliz aktör, oyun yazarı ve tiyatro yönetmenidir. 1995 ve 2005 yılları arasında Londra'daki Shakespeare's Globe'un ilk sanat yönetmeniydi. Londra'daki Kraliyet Dramatik Sanatlar Akademisi'nde eğitim gördükten sonra Rylance, profesyonel olarak ilk çıkışını 1980'de Glasgow'daki Citizens Theatre'da yaptı. 1994'te Much Ado About Nothing'in West End yapımlarında ve 2010'da Jerusalem'de rol aldı ve her ikisi için de En İyi Erkek Oyuncu dalında Olivier Ödülü'nü kazandı. Ayrıca Broadway'de yer aldı ve üç Tony Ödülü kazandı: ikisi, 2008'de Boeing Boeing ve 2011’de Kudüs için En İyi Erkek Oyuncu ve biri 2014'te On İkinci Gece için Yardımcı Erkek Oyuncu dalındadır. 2014'te III. Richard ve 2017'de Farinelli ve Kral için En İyi Erkek Oyuncu adaylığını aldı. III Richard ve Twelfth Night adaylıkları onu aynı yıl iki oyunculuk kategorisinde aday gösterilen altı oyuncudan biri yaparken, Bir Oyunda En İyi Erkek Oyuncu dalında Tony Ödülü'nü iki kez kazanan sadece sekiz oyuncudan biridir.
Rylance'in oynadığı filmler arasında Prospero's Books (1991), Angels and Insects (1995), Institute Benjamenta (1996), Intimacy (2001) ve The Other Boleyn Girl (2008) sayılabilir. Rylance, Steven Spielberg'in Casuslar Köprüsü (2015) filmindeki Rudolf Abel rolüyle dikkatleri üzerine çekti. O performansıyla Oscar ve BAFTA En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu ödüllerini kazandı. Ayrıca Christopher Nolan'ın İkinci Dünya Savaşı draması Dunkirk (2017) ve Aaron Sorkin'in Vietnam Savaşı draması The Trial of the Chicago 7'de (2020) yer aldı.
Televizyonda Rylance, 2005 Channel 4 draması The Government Inspector'daki David Kelly rolü ve 2015 BBC Two mini dizisi Wolf Hall'da Thomas Cromwell rolüyle BAFTA TV En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'nü kazandı. Wolf Hall için ayrıca Emmy ve Altın Küre Ödülü adaylıkları aldı. Rylance, Londra Uluslararası Tiyatro Festivali'nin hamisidir. Aynı zamanda, çatışma bölgelerinde barış inşa edenleri destekleyen Londra merkezli Peace Direct yardım kuruluşunun ve İngiliz Savaşı Durdur Koalisyonu'nun da patronudur. 2016 yılında dünyanın en etkili insanlarından oluşanTime 100 listesinde yer aldı.
Tatlıpınar, Gemerek
Tatlıpınar, Sivas ilinin Gemerek ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı 1928 yılına ait kaynaklarda Kırıklı olarak geçmektedir. Daha önceleri Hacıyusuf köyüne bağlı bir mahalle iken, 29 Mart 1946'da köy statüsü kazandı. Daha önceleri Kayseri'nin Bünyan ilçesi Akkışla nahiyesine bağlıyken, 24 Kasım 1955'te Sivas'ın Gemerek ilçesine bağlandı.
Coğrafya
Köy; Gemerek ilçe merkezine 13 km, Sivas il merkezine 131 km uzaklıktadır.
Faces in the Crowd
Katilin Yüzü, yapımcısı Julien Magnat olan, baş rollerinde Milla Jovovich, Julian McMahon, David Atrakchi, Michael Shanks, Sandrine Holt ve Sarah Wayne Callies'ın oynadığı bir gerilim filmidir. Yapımı 8 mayıs 2010 tarihinde başlamış, vizyona 2011'de girmiştir.
Devletabad (ilçe)
Devletabad (Farsça: دولت آباد ), Afganistan'ın Belh Vilayeti'ne bağlı olan 15 ilçeden birisidir.
İlçenin 2005 yılı toplam nüfusu yaklaşık olarak 94,000'dir. Yönetim merkezi yaklaşık 12.000 nüfuslu Devletabad şehridir. Afganistan'da Faryab Vilayeti'ne bağlı olan Devletabad isminde bir ilçe daha vardır.
Ayrıca
Devletabad ilçesi, Faryab
Dihdadi
Dihdadi (Farsça: دہدادی ), Afganistan'ın Belh Vilayeti'ne bağlı olan 15 ilçeden birisidir.
İlçenin 2005 yılı toplam nüfusu yaklaşık olarak 47,000 kişidir. Yönetim merkezi vilayetin en büyük kenti olan Mezar-ı Şerif'e 15 km. uzaklıktaki Dihdadi şehridir.
Michael Reynolds
Michael E. "Mike" Reynolds, Arzgemileri tasarımı ve inşaatı ile tanınan New Mexico, Amerikalı mimar. "Radikal sürdürülebilir yaşam" destekleyicisidir. Bina tasarımının oluşturduğu atık hacmi icabına bakılamadığından dolayı, mimarlık mesleğini tenkit edenlerden olmuştur.
Ulanlı
Ulanlı (Oğlanlı veya Rumeli şivesinde Uğlanlı; Ruen), Bulgaristan'ın Burgaz iline bağlı, 2005 nüfusu 2.500 olan, etnik yapısı Türk ağırlıklı bir köydür. İlin iç kuzey kısmındadır. Küçük bir yerleşim merkezi olmakla birlikte aynı adı taşıyan ilçenin (obştina) merkezidir. Ulanlı ilçesi toplamda 39 köy ile nüfusu 35.500 kişidir. Belediye başkanı İsmail Osman'dır.
Yeni izlenimcilik
Yeni izlenimcilik, sanat eleştirmeni Félix Fénéon tarafından ortaya atılmış bir sanat terimidir. 19. yüzyılın son dönemlerinde ortaya çıkmış Fransız akımı tanımlamakta kullanılır. Bu akım pointilist tekniklerin kullanımı, izlenimciliği özellikle şekil bazında daha netleştirmek gibi özelliklere sahiptir.
Tales from the Twilight World
Tales from the Twilight World, Blind Guardian grubunun 1990'da çıkardığı albümdür.
Nemesiidae
Nemesiidae, Araneae takımına bağlı bir örümcek familyasıdır.
Taksonomi
Nemesiidae familyasına bağlı cinsler (2022):
Güllüce, Patnos
Güllüce, Ağrı ilinin Patnos ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı 1925 yılı kayıtlarında Ğûlice olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Ağrı il merkezine 97 km, Patnos ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır.
Niels Bohr
Bohr, elektronların enerji seviyelerinin ayrık olduğunu ve elektronların atom çekirdeği etrafında kararlı yörüngelerde döndüğünü, ancak bir enerji seviyesinden (veya yörüngeden) diğerine atlayabileceğini önerdiği Bohr atom modelini geliştirdi. Bohr modelinin yerini başka modeller almış olsa da, altında yatan ilkeler geçerliliğini koruyor. Tamamlayıcılık ilkesini tasarladı: maddelerin bir dalga veya parçacık demeti gibi davranmak gibi çelişkili özellikler açısından ayrı ayrı incelenebileceği. Tamamlayıcılık kavramı, Bohr'un hem bilim hem de felsefedeki düşüncesine egemen oldu.
Bohr, 1920'de açılan ve şimdi Niels Bohr Enstitüsü olarak bilinen Kopenhag Üniversitesi'nde Teorik Fizik Enstitüsü'nü kurdu. Bohr, Hans Kramers, Oskar Klein, George de Hevesy ve Werner Heisenberg gibi fizikçilere akıl hocalığı yaptı ve onlarla birlikte çalıştı. Keşfedildiği yer olan Kopenhag'ın Latince adına göndermeyle hafniyum adı verilen yeni bir zirkonyum benzeri elementin varlığını öngördü. Daha sonra bohriyum elementine onun adı verildi.
1930'larda Bohr, Nazi rejiminden kaçan mültecilere yardım etti. Danimarka Almanlar tarafından işgal edildikten sonra, Alman nükleer silah projesinin başına geçen Heisenberg ile ünlü bir görüşme yaptı. Eylül 1943'te Almanlar tarafından tutuklanacağı haberi Bohr'a ulaştı ve İsveç'e kaçtı. Oradan, British Tube Alloys nükleer silah projesine katıldığı ve Manhattan Projesi'ndeki İngiliz misyonunun bir parçası olduğu İngiltere'ye uçtu. Savaştan sonra Bohr, nükleer enerji konusunda uluslararası işbirliği çağrısında bulundu. CERN'in ve Danimarka Atom Enerjisi Komisyonu Araştırma Kuruluşu Risø'nun kuruluşunda yer aldı ve 1957'de İskandinav Teorik Fizik Enstitüsü'nün ilk başkanı oldu.
İlk yılları
Bohr, Danimarka'nın Kopenhag şehrinde 7 Ekim 1885'te üç çocuklu bir Yahudi ailenin ikincisi olarak doğdu. Kopenhag Üniversitesi'nde fizyoloji profesörü ve zengin bir Yahudi olan Ellen Adler Bohr bankacılık ve parlamenter çevrelerde öne çıkan birisiydi. Ablası Jenny ve küçük bir erkek kardeşi Harald vardı. Jenny bir öğretmen oldu, Harald ise Londra'daki 1908 Yaz Olimpiyatları'nda Danimarka milli takımı için oynayan bir futbolcu ve ek olarak matematikçi oldu. Niels da tutkulu bir futbolcuydu ve iki kardeş Kopenhag merkezli Akademisk Boldklub (Akademik Futbol Kulübü) için Niels ile kaleci olarak birkaç maç oynadı. Son önemli çalışmasını, 1939'da yaptı. Yeni keşfedilmiş olan çekirdek bölünmesinin neden bazı çekirdeklerde olup diğerlerinde olmadığını açıklamak için, bir büyük çekirdek ile bir sıvı damlası arasındaki benzerliği kullanmıştı. II. Dünya Savaşı sırasında Bohr, ilk olarak Alman atom projesinde, daha sonra Almanlar tarafından tutuklanacağını Eylül 1943'teki bir mektupla öğrenince New Mexico'daki Los Alamos'ta (ABD) atom bombasının geliştirilmesine katkıda bulundu. Savaştan sonra Kopenhag'a döndü ve burada 1962'de öldü.
Fizik
Eylül 1911'de, Carlsberg Vakfı'ndan bir bursla desteklenen Bohr, İngiltere'ye gitti. O zamanlar, atomların ve moleküllerin yapısı üzerindeki teorik çalışmaların çoğunun yapıldığı yer burasıydı. Cavendish Laboratuvarı ve Trinity College, Cambridge'den J. J. Thomson ile tanıştı. James Jeans ve Joseph Larmor tarafından verilen elektromanyetizma üzerine derslere katıldı ve katot ışınları üzerinde bazı araştırmalar yaptı, ancak Thomson'ı etkilemede başarısız oldu. Avustralyalı William Lawrence Bragg ve 1911 küçük merkezi çekirdek Rutherford atom modeli Thomson'ın 1904 erikli puding modeline meydan okuyan Yeni Zelandalı Ernest Rutherford gibi genç fizikçilerle daha başarılı oldu.
Bohr, Temmuz 1912'de düğünü için Danimarka'ya döndü ve balayı için İngiltere ve İskoçya'yı gezdi. Dönüşünde, Kopenhag Üniversitesi'nde termodinamik üzerine dersler veren bir özel doktor oldu. Martin Knudsen, Bohr'un adını 1913 Temmuz'unda onaylanan bir doktor için öne sürdü ve Bohr daha sonra tıp öğrencilerine eğitim vermeye başladı. Daha sonra "üçleme" olarak ünlenen üç makalesi, o yılın Temmuz, Eylül ve Kasım aylarında Philosophical Magazine'de yayınlandı. Rutherford'un nükleer yapısını Max Planck'ın kuantum teorisine uyarladı ve böylece Bohr atom modelini yarattı.
Gezegensel atom modelleri yeni değildi, ancak Bohr'un yaklaşımı öyleydi. Darwin'in, elektronların bir çekirdekle alfa parçacıklarının etkileşimindeki rolüne ilişkin 1912 tarihli makalesini başlangıç ​​noktası olarak alarak, atomun çekirdeği etrafındaki yörüngelerde hareket eden elektronlar teorisini, kimyasal özellikleriyle geliştirdi. her bir element, büyük ölçüde atomlarının dış yörüngelerinde bulunan elektronların sayısı ile belirlenir. Kuantum ayrık enerji yayan süreçte, bir elektronun daha yüksek enerjili bir yörüngeden daha düşük bir yörüngeye düşebileceği fikrini ortaya attı. Bu, şimdi eski kuantum teorisi olarak bilinen şeyin temeli haline geldi. 1885'te Johann Balmer, bir hidrojen atomunun görünür spektral çizgilerini tanımlamak için Balmer serisini ortaya çıkardı:
Burada λ emilen veya yayılan ışığın dalga boyu ve RH Rydberg sabitidir. Balmer'in formülü, ek spektral çizgilerin keşfedilmesiyle doğrulandı, ancak otuz yıl boyunca kimse ne işe yaradığını açıklayamadı. Bohr üçlemesinin ilk makalesinde bunu modelinden türetmeyi başardı:
burada me elektronun kütlesi, e onun yükü, h Planck sabiti ve Z atomun atom numarasıdır (hidrojen için 1).
Bohr tıp öğrencilerine ders vermekten hoşlanmıyordu. Rutherford'un kendisine, görev süresi dolan Darwin'in yerine öğretmen olarak iş teklif ettiği Manchester'a dönmeye karar verdi. Bohr kabul etti. Kardeşi Harald ve Hanna Adler teyzesiyle Tirol'de tatil yaparak başladığı Kopenhag Üniversitesi'nden izin aldı. Orada Göttingen Üniversitesi'ni ve Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi'ni ziyaret etti ve burada Sommerfeld ile tanıştı ve üçleme üzerine seminerler verdi. Birinci Dünya Savaşı, Tirol'deyken patlak verdi ve Bohr'un daha sonra Margrethe ile Ekim 1914'te geldiği İngiltere'ye yaptığı yolculuğu büyük ölçüde karmaşıklaştırdı. Kopenhag Üniversitesi'nde Teorik Fizik Kürsüsü, özellikle onun için oluşturulmuş bir pozisyondu.
Tozan Alkan
Tozan Alkan (d. 1963), Türk şair ve çevirmendir.
Galatasaray Lisesi ve Boğaziçi Üniversitesi İşletme Bölümü mezunudur. İstanbul Üniversitesi Yabancı Diller Bölümü'nde okutmandır. PEN Yazarlar Derneği, Türkiye Yazarlar Sendikası, Edebiyatçılar Derneği ve ÇEVBİR üyesidir.
Victor Hugo, Oscar Wilde, William Blake, Emily Dickinson, D. H. Lawrence, Lord Byron, Anatole France, Philippe Soupault, Tristan Tzara ve Charles Baudelaire gibi pek çok şair ve yazarlardan çevirileri vardır.
Sana Şehir Gelecek adlı kitabıyla Behçet Aysan Şiir Ödülü ve Metin Altıok Şiir Ödülüne layık görüldü.
Kardeş gemi
Kardeş gemi, teknik özellikleri birbirinin aynı iki gemi için kullanılan tabirdir. Tonajlarının, hızların, deplasman kapasitelerinin birbirine yakın olması gerekmektedir. En çok bilinen kardeş gemiler; RMS Titanic, HMHS Britannic ve RMS Olympicdir. Kardeş gemilerin sınıfları aynı, bazı özellikleri farklı olabilir. Bu tür gemilere yarı-kardeş gemiler denir. Örneğin Birinci Dünya Savaşı'na katılan Kraliyet Donanmasına ait Courageous sınıfı kruvazörlerde ilk iki gemide 381 mm dört top, diğer gemi HMS Furious iki tane 457 mm top bulunmaktaydı.
Gemilerin en önemli benzerlikleri gövdeleridir. Örneğin standart dizayna sahip TESS-57 gemisi Tsunishi tersanesi tarafından Japonya, Çin ve Filipinlerde inşa edilmiştir. Bu tasarımdaki gemiler, aynı sınıflara ait kardeş gemilerdir.
Hermes
Mitoloji
Üstün nitelikleri olan Hermes, efsaneye göre daha bir günlükken ayağa kalkar, beşiğinden çıkar, kaplumbağa kabuğundan yaptığı bir liri çalıp ondan çıkan seslerle eğlenir. Bir gün kırlarda dolaşırken tanrı Apollon'un koruması altındaki inekleri çalar. Apollon olayı öğrenince çok kızar; cezalandırılması için Hermes'i kolundan tutup Zeus'a götürür. Ne var ki, Hermes'in lirinden çıkan sesler Zeus'u ve Apollon'u büyüler. Zeus, cezalandıracağı yerde Hermes'e kanatlı bir başlıkla bir çift ayakkabı vererek onu tanrıların habercisi yapar. Haberci Hermes ölülerin ruhlarını yeraltına götürür; çobanlarla, yolunu şaşıran yolculara kılavuzluk eder. Yaşlı Kral Priamos'u, Hektor'un ölüsünü almak için Aşil'in barınağına götüren de odur. Ayrıca Odysseus'a Moly isimli bir bitkiyi vererek Kirke'nin tuzağından kurtaran da odur.
Çevik haberci Hermes tüm atletlerin koruyucusu olduğu gibi akıllı ve kurnaz olduğu için hırsızların, kumarbazların ve tüccarların da koruyucusudur. Liri, kavalı, notaları, astronomiyi, ölçü birimlerini ve sporu icat etmiştir. Hermes mitolojistlerce eril öğenin temsilcisi olarak kabul edilir.
Farklı mitolojilerde Hermes
Hermes Roma mitolojisinde Merkür olarak anılır. Güneş'e en yakın gezegene onun adı verilmiştir. Hermes'in aslen Mısır mitolojisindeki Thot olduğu iddia edilmektedir. Bazı düşünürler Hermes'in İslam mitolojisindeki İdris olduğu kanaatindedirler. Hermes veya İdris geleneği Babil, Mısır ve Yunan düşüncelerinin temeli olmakla birlikte İslam düşüncesinin de temelini oluşturan yabancı kaynaklardan sayılır.
Kazerun merkezî bahşı
Kazerun merkezî bahşı (Farsça: بخش مرکزی شهرستان کازرون‎ ‎), İran'ın Fars Eyaleti'nde bulunan Kazerun şehristanı'nın 6 bahşından birisidir.
Bahşın 2006 yılı nüfusu 128,945 kişi ve 30,257 hanedir.
Bahş içindeki önemli şehirler: Kazerun
Cadılar Bayramı
Cadılar Bayramı, her sene 31 Ekim'de kutlanan, öncelikle Pagan ve sonrasında Hristiyan kökleri olmasına rağmen günümüzde seküler bir kutlama halini almış bayram. Çocukların, genellikle korkunç kostümler giyerek, kapı kapı dolaşıp şekerleme ve harçlık topladığı bir bayramdır. Diğer Cadılar Bayramı kutlamalarında yapılan etkinlikler arasında maskeli balolar, balkabağından fener oyma, korku filmi seansları ve perili olduğuna inanılan evlere düzenlenen geziler sayılabilir.
Etimoloji
Cadılar Bayramı, Anglosakson dünyasında ve başlıca Batılı ülkelerde Halloween olarak adlandırılır. Bu sözcük All Hallow's Eve (Azizler Günü'nün arifesi) kavramından kısaltılarak oluşturulmuştur.
Tarihçe
Cadılar Bayramı'nın kökeni antik Britanya'da pagan Keltlerin kutladığı Samhain Festivali'dir. Keltler 1 Kasım'ı yazın bitişi, kışın başlangıcı kabul ediyorlardı. Samhain kelimesinin kökeni Eski İrlandaca sam (yaz) ve fuin (son) sözcüklerine dayanır. Bu tarihte sürüler yaylalardan dönüyor, toprak ağaları ile çiftçiler arasındaki arazi kira sözleşmeleri yenileniyordu.
Yaz sonu Keltlerde aynı zamanda evliliklerin gerçekleştiği, ölülerin kutsandığı ilahî bir dönemdi. Bu günde, ölülerin ruhlarının geçmişte yaşadıkları evleri ziyaret ettiğine inanılıyordu. Tepelerin üzerinde, evlerdeki ocakları tutuşturmak ve aynı zamanda kötü ruhları uzak tutmak için büyük ateşler yakılıyordu. İnsanlar, ortalıkta dolaştığına inandıkları ruhlara tanınmamak için maskeler takıyor, kostümler giyiyorlardı. Bu gelenekler nedeniyle Samhain festivali zamanla cadılar, goblinler, periler ve iblislerle özdeşleşti. Romalılar 1. yüzyılda Kelt topraklarını fethettiklerinde, kendi ölüm festivalleri Feralia ve hasat festivalleri Pomona'yı Samhain ile birleştirdiler.
7. yüzyılda Papa IV. Boniface 13 Mayıs'ta kutlanan Azizler Günü'nü -muhtemelen pagan festivalinin yerini alması için- 1 Kasım'a taşıdı. Azizler Günü'nün arifesi (31 Ekim) kutsal kabul edildi ve Batılı dillerdeki Halloween adı buradan geldi. Orta Çağ'ın sonlarında seküler kutlamalar ile Hristiyan bayramı kaynaştı. Avrupa'daki Reform hareketleri esnasında, özellikle Protestan Hristiyanlar arasında, Cadılar Bayramı kutlamaları neredeyse son buldu; Britanya'da ise seküler bir bayram olarak kutlanmaya devam etti.
Amerika'ya yerleşen ilk kolonilerde -pek çok bayram gibi- Cadılar Bayramı da yasaklandı. Bununla birlikte 1800'lü yıllarda, Cadılar Bayramı'ndan öğeler taşıyan bir hasat bayramı kutlanmaya başlandı. 19. yüzyılda başta İrlandalılar olmak üzere Britanya'dan Amerika'ya göçen çok sayıdaki göçmen Cadılar Bayramı kostümlerini beraberlerinde getirdiler ve Cadılar Bayramı zamanla ABD'deki başlıca çocuk bayramlarından biri haline geldi.
Kutlamalar
Cadılar Bayramı'nın sembolü gülen bir bal kabağıdır. Bal kabağının içi boşaltılarak gülen bir surat şeklinde oyulduktan sonra içinde bir mum yakılarak şeytani bir surat oluşturulmaya çalışılır. Ancak eski zamanlarda kabak yerine şalgamların oyulduğu bilinmektedir.
Evler cadılar bayramı dekorları ile süslenir, şenlik ateşleri yakılır, bazı yerlerde havai fişek atılır, Perili cazibeler ziyaret edilir.
En yaygın olarak tüketilen şekerleme, elma şekeridir. Çocuklar korkunç kıyafetler giyerek kapı kapı gezerler ve ev sahiplerine "Şaka mı, şeker mi?" diye sorarlar. Ev sahibi "Şaka!" derse çeşitli muziplikler yaparlar. Büyükler çocuklara şekerleme ikram ederler veya harçlık verirler. Bu uygulamanın kökeni geçmişte Britanya'da yoksulların kapı kapı dolaşarak "ruh keki" toplaması geleneğidir.
Yetişkinler, 31 Ekim'e en yakın hafta sonunda kıyafet baloları düzenlerler. Bu partilerde misafirler cadı, hayalet veya korku filmi karakteri gibi korkunç kostümler giyerler.
Moncalieri
Moncalieri, kuzeybatı İtalya'da Piyemonte Bölgesi'nde, Torino iline bağlı ve Torino şehrinin merkezinin hemen 8 km güneyinde bulunan bir kent ve bir komün.
Tarihçe
Moncalieri bazı (şimdi komüne bağlı bir semt-köy olan) Testona'da yaşayanların Chieri'den gelen hücumlardan kaçıp kendileri savunma için civarda en yüksek bir tepe üzerinde 1228 yılında kurdukları bir yerleşke idi. Bu tepe üzerinde surlarla çevrili yerleşkenin "Po Nehri" üzerinde olması ve bu ırmak üzerinde (uzun zaman Tapınak Şövalyeleri'ne ait olan) kolay korunan ve güneyde Torino'ya kolay bir yol sağlayan stratejik bir köprünün bulunması bu yerleşkenin gelişmesine yol açtı. Nispeten kısa bir dönem sonra yerleşke bir büyük şehir hüviyetine girdi ve surları içinde "bağımsız" bir komün oldu. Bu arada kentte birkaç önemli manastır da kuruldu. 15. yüzyıl sonlarında bir Alman asıllı prens olan Baden Baden'li Berhard bu şehirde çıkan bir veba salgını sırasında öldükten sonra bu şehri de ortaya çıkardığı mucizeler dolayısıyla Katolik Kilisesi tarafından evliya kabul edilip şehrin evliyası oldu. 12. yüzyılında bu şehirde bir şato kuruldu ve bu şato 15. yüzyılda değiştirilip büyütüldü.
16. yüzyılda şehir etrafındaki büyük arazileri kontrol etmekteydi. Bu dönemde şehirde iki önemli grup bulunmaktaydı. Bir grup şehrin çok gelişmiş ticaretini idare edenleri idi ve diğer grup ise şehirde büyüyen sayıda manastır mensubu keşişler ve keşiş olma öğrencileri idi. Tacirler ve manastır mensuplarının birlikte çalışmaları nedeni ile Moncalieri'de yeni eğitim kurumları da açılıp kent bir öğrenci kenti atmosferini de aldı.
1619'da Piyemonte Kralı Carlo Emanuele oğlunun evlenmesi münasebeti ile kente şeref statüsü olarak "Şehir" statüsü şerefi bağışladı. 17. yy.da kentin malikane hakları Savoya Hanedanı eline geçti. Bu şehirdeki şato 18.yy'dan itibaren bu hanedan mensubu Piyemonte ve sonra Sardinya Krallığı kral ve kral ailesinin yazlık ikametgâhı haline geçti.
İtalya'nın birleştirilmesi süreci içinde şehir önemli olaylara sahne oldu. Bu birleşme politikasını ilan eden krallık beyannamesi "Moncalieri Beyannamesi" adını taşımaktadır. İtalya Krallığı'nın asıl eri ve ileri gelenlerinin çocuklarının özel olarak eğitilmesi için Moncalier'de "Real Collegio Carlo Alberto" okulu açıldı ve bu okul mezunlarının İtalya Krallığı'nda çok önemli mevkilere geçmeleri dolayısıyla büyük prestij kazandı. 19. yüzyıl sonlarına doğru Torino şehri ile birlikte Moncaleri de bir sanayi şehri oldu ve bu nitelik günümüze kadar özellikle şehirdeki yüksek teknolojili sanayilerle devam etmiştir. 19. yüzyıl ve 20. yüzyılda Moncalieri, özellikle krallık ailesi Kral II. Victor Emmanuel ve kraliçe "Maria Clotilde" için en popüler yazlık tatil ikametgâhı olarak seçildi. Özellikle Torino şehri halkı için de Moncalieri bir yazlık tatil beldesi oldu ve bu turizm hala şehirde bulunan otel ve restoran tesisleri ve hatta şehirdeki dükkanlardan halla satın alınabilinen şehir tatil kartpostalları ile açıkça ortada bulunmaktadır.
Coğrafi konumu
Moncalieri şehri yakında olan ve bağlı bulunduğu Torino şehrini bazı bakımlardan andırır. Şehrin arazisinin bir kısmı ovaya doğru ve diğer kısmı tepelere doğru yayılmış olup şehrin ortasındaki düzlükten Po Nehri geçmektedir. Komün arazisinden Po Nehri'nden başka "Sangone Nehri" ve "Chisola Nehri" akmaktadır ve etraftaki tepelerden birçok küçük dere doğmaktadır. Şehre yakın en yüksek mevki 716 m rakımlı Torino komünü sınırları içinde bulunan "Colle della Maddalena" tepesinde olan Anma Parkı'ndadır.
Nüfus gelişimi
Moncalieri'nin belediye sınırları içinde nüfusu (31.11.2010 itibarıyla) 58.179 kişidir. Fakat komun Torino şehrinin 6 km güneyinde bulunan bir Torino varoşudur. 19. yüzyıl ve 20. yüzyılda Moncalieri'nin nüfusunun komün sınırları içinde gelişmesi şu gösterimde izlenebilir:
Kişi
Ekonomi
Şehir endüstriyel alanda seçmiş olduğu sektörlerde başarılı olarak gelişmeye devam etmektedir. Bu özel alanlar arasında otomobil dizaynı ve modelleri yapımı; sanayi dizayn işlevleri; yayımcılık ve grafik sanatlar eserleri hazırlamak gelmektedir. Otomobil dizaynı ve prototipi yapımında 1968'den beri çok un yapmış olan "İtaldesign Giugiaro" ve bu şirketin uluslararası ünlü kurucusu "Giorgetto Giugiaro" Moncalieri şehrini idare ve üretim merkezi yapmışlardır. Şehri civarında çok sağlıklı gelişmiş olan bir çiçek yetiştiricilik ve bahçecilik tarımları bulunmaktadır. Bu sanayinin yetiştirdiği kasımpatı çiçekleri ve piramit-tipli lahanalar Avrupa'da çok isim yapmışlardır.
Moncalieri'nin çeşitli mutfak zevkleri yanında "işkembe" yemeği bu şehirde hoşlanılan değişik bir tattır. İşkembe yemeği Moncalieri'de sanki bir "inanç" haline gelmiştir. Her Kasım'da bir işkembe festivali yapılıp şehir meydanında büyük miktarlarda işkembe yemeği yapılıp yenilmektedir. İşkembe yemeği yapan aşçılar bir özel cemiyet kurup bu yemeği yapmasının unutulmasını önlemek için yeni nesillerin eğitimi için görev yapmaktadırlar.
Görülebilecek turistik yerler
Moncalieri'de görülebilecek turistik yerler şunlardır:
"Montecalieri Şatosu" Savoya Krallık Hanedanı ikametgâhlarından biridir ve 1997'den itibaren UNESCO Dünya Mirasları İtalya listesinde bulunmaktadır. 1919'dan itibaren bu şatoda yüksek prestijli carabınieri okulu bulunmaktadır.
Şato tepesinden aşağıya inilince "Piazza Vittorio Emanuele İli" Meydanı'na gelinir. Bu meydan Moncalieri'da yapılan törenlerin çoğuna sahne olmuştur. Meydan 1825'te kaldırım taşları ile kaplanmıştır ve yukarı tarafında bir heykelli-havuz olan "İl Saturnio" havuz-çeşmesi bulunur. Bu havuzun yeri değişik dönemlerde estetik ve pratik nedenlere uyularak birkaç kere değiştirilmiştir.
Santa Maria della Scala adlı Gotik stilde yapılmış kilise Montecalieri'nin patron evliyası olan "Beato Bernardo"'nun mezarını içinde bulundurmaktadır. Diğer entresan mimarili kiliseler arasında San Francesco Kilisesi, Sant'Eğidio Kilisesi ve Chiesa del Gesù Kilisesi sayılabilir.
Komşu komünler
Moncalieri komünü şu komünlerle sınır komşusudur: Cambiano, Carignano, La Loggia, Nichelino, Pecetto Torinese, Torino, Trofarello, Villastellone, Vinovo
Kardeş şehirler
Moncalieri'nin şu kentlerle kardeş şehir bağlantıları bulunmaktadır:
Resimler
Moncalieri
Gözlemsel astronomi
Gözlemsel astronomi astronomi bilimlerinin, teorik astrofizikten farklı olarak veri almayla ilgilenen bir dalıdır. Ana olarak fiziksel modellerin ölçülebilir içeriklerini bulmaya dayanır. Uygulama olarak, Teleskop ve diğer astronomi araç gereçleri kullanılarak gökcisimlerinin gözlenmesidir.
Bilim olarak, evrenin büyüklüğü gibi bazı nedenlerle astronominin doğrudan deney yapma alanı engelleniyor veya mümkün olmuyor. Bununla beraber, bu sorun gök bilimciler tarafından kısmen telafi edilebilir çünkü uçsuz bucaksız uzayda çok sayıda gözlenebilir astronomik cisim incelenmek üzere bulunuyor. Gökcisimlerinin çok sayıda olması gözlem verilerinin grafiğe dökülebilmesine olanak tanıyor ve genel akım kaydediliyor. Daha fazla uzaklıktaki cisimlerin davranışlarını temsil etmesi için değişen yıldızlar gibi belirli olgular kullanılabilir. Bu mesafe ayarlamaları, galaksi gibi diğer komşu olguların ölçülmesinde kullanılabilir.
Galileo Galilei teleskobunu gökyüzüne çevirip ne gördüyse kayıt etti. O zamandan beri, gözlemsel astronomi, teleskop teknolojisindeki her bir gelişmeyle birlikte istikrarlı bir avantaj kazanmış oldu.
Gözlemsel astronomiyi, geleneksel yöntemlerle gözlenen elektromanyetik tayf bölgelerince ayırabiliriz:
Optik ve radyo astronomisi yer tabanlı gözlemevleri ile çalışmalarını sürdürebilir. Çünkü çalışılan dalgaboyu aralığında atmosfer neredeyse geçişkendir. Gözlemevleri genellikle yüksek rakımlı bölgelere kurulur böylece Dünya’nın atmosferinin neden olduğu emme ve çarpıtmalar minimuma indirilmiş olur. Kızılötesi ışığın bazı dalgaboyları su buharı ile çok yüksek miktarda emilir. Birçok kızılötesi gözlemevleri yüksek rakımlı bölgelerdeki kuru yerlere inşa edilir. Veya bir uzay aracı ile yörüngeye yerleştirilebilir.
X ışını astronomisi, gama ışını astronomisi, morötesi astronomi ve bazıları dışında uzak kızılötesi astronomisi tarafından kullanılan dalga boylarında atmosfer ışığı geçirmez, opaktır. Bu yüzden gözlemler genellikle balonlarla veya uzay gözlemevleriyle atmosfer dışına taşınmak zorundadır. Kozmik ışınlar alanı astronominin hızlıca genişleyen bir çalışma alanıdır.
Gözlem amaçları için, optik teleskopların kurulabileceği en uygun yer şüphesiz uzaydır. Burada gözlemler Dünya’nın atmosferinden etkilenmeyerek yapılabilir. Bununla beraber, günümüz koşullarında teleskopları yörüngeye taşımak bir hayli pahalıdır. O yüzden bir sonraki en iyi yerler kesinlikle dağların zirveleridir. Buralaryüksek sayıda bulutsuz günlere sahiptir ve çoğunlukla güzel atmosfer koşullarını elinde tutar. Mauna Kea, Hawai ve La Palma adalarının tepeleri bu koşulları ellerinde tutuyor. Llano de Chajnantor Gözlemevi, Paranal Gözlemevi, Cerro Tololo Gözlemevi ve Şili’deki La Silla Gözlemevi gibi yüksek rakımda ancak daha düz alanda da gözlemevleri vardır. Bu gözlemevlerinin konumu, milyarlarca Amerikan doları yatırımla çok güçlü teleskopların kurulmasına imkân veriyor.
Gece gökyzünün karanlık olması optik astronomide çok önemli bir faktördür. Şehirlerin büyümesi ve insanların yoğunlaştığı alanların sürekli artmasıyla geceleri yapay ışıklandırma miktarı her geçen gün artıyor. Bu yapay ışıklar bir arka plan ışımasının yayılması üretiyor. Bu aydınlanma zayıf gökyüzü cisimlerinin özel filtreler olmadan gözlemlenmesini çok zor kılıyor. Arizona ve Birleşik Krallık gibi çok az bir bölge, ışık kirliliğinin azaltılmasına yönelik seferberlik yürütüyor. Sokak lambalarının üzerinde başlık kullanılması ışığın direkt olarak yere verilmesi için yapılan çalışmalardan biri olmakla birlikte, aynı zamanda ışığın gökyüzüne doğru verilmesini engelleyerek enerjinin boşa gitmesini önler.
Atmosfer efektleri, teleskobun kararlılığını ciddi seviyelere kadar yok edebilir. Değişen atmosferin bulanıklık efekti için düzeltme araçları olmadan, 15–20 cm açıklığından büyük teleskopların görünen dalgaboyundaki teorik değeri yakalaması mümkün değildir. Sonuç olarak, büyük teleskopların kullanılmasının ana faydası ışık toplama kapasitesinin gelişmiş olmasıdır. En sönük kadirdeki cisimlerin bile gözlemlenmesi mümkündür. Bununla birlikte, teleskobun kararlılığındaki engellerin, uyarlanabilir optikteki, noktasal fotoğraflama ve interferometrik fotoğraflamadaki gelişmelerle üstesinden gelinmeye başlanmıştır. Bu gelişmeler tıpkı uzay teleskoplarının kullanılması gibi bir etkiye sahiptir.
Diğer araç gereçler
Radyo dalgalarının keşfedilmesiyle, radyo astronomi astronominin yeni bir alanı olarak su yüzüne çıktı. Radyo dalgalarından en uzun dalgaboylu olanları çok büyük teleskop çanaklarıyla toplanıp, iyi kararlılıkta resimler oluşturulur. Daha sonraları girişimölçer teknolojisiyle çoklu çanak yöntemiyle çok yüksek kararlılıkta radyo resimleri(veya radyo haritaları) oluşturulmuştur. Mikrodalga antenlerindeki gelişmeyle birlikte büyük patlama ile bağlantılı olan kozmik mikrodalga arka plan ışımasının keşfinin önü açılmıştır.
Radyo astronomi sınırları genişletmeye devam ediyor. Girişimölçer teknolojisinin kullanıldığı radyo astronomi uyduları kullanılarak Dünya’dakine göre çok daha iyi ölçümler yapılabiliyor. Bununla birlikte, Radyo tayfında kullanılımın artması yıldızlardan gelen sönük radyo sinyallerinin zamanla bastırılmasına neden oluyor. Bu nedenden dolayı, radyo astronominin geleceği, tıpkı Ay’ın uzak noktaları gibi, koruma altındaki bölgelerin performansına kalıyor.
20. yüzyılın son parçası astronomi alet ve edevatlarında çok hızlı teknolojik değişimlere ve avantajlara şahit oldu. Optik teleskoplar sürekli büyümeye devam ediyor. Atmosferin neden olduğu bulanma ise ise sürekli yok ediliyor. Yeni teleskoplar uzaya ulaştırıldı ve elektromanyetik tayfın kızılötesi, morötesi, x ışını, gama ışını dalgaboylarında uzayı araştırmaya başladı. Aynı zamanda kozmik ışınları da araştırıyor. Girişimölçer(ing. Interferometer) radyo, kızılötesi ve görünür bölgelerde ilk son derece yüksek kararlılıkta fotoğrafların düzenlenmesini sağladı. Hubble Uzay Teleskobu gibi yörüngede dönen aletler astronomi bilgimizin hızlıca gelişmesini sağladı. Özellikle sönük cisimlerin görünür ışıktaki gözlemlerinde çok büyük faydalar sağladı. Geliştirilmeye devam edilen yeni uzay aletleri, yıldızların etrafındaki gezegenleri doğrudan gözlemleyebilmeyi umuyor. Belki de bu araştırmalar sonucunda Dünya benzeri gezegenler bulunacaktır.
Teleskoplara ek olarak, astronomlar gözlem yapmak için çeşitli aletler kullanmaya başladılar.
Nötrino astronomisi, özel gözlemevlerindeki nötrino dedektörüyle astronomi cisimlerini gözlemleyen bir astronomi dalıdır. Bu özel gözlemevleri, genellikle yer altındaki büyük tanklardır. Yıldızlardaki ve süpernova patlamalarındaki nükleer çok yüksek miktarlarda nötrino üretir. Bunların sadece çok az bir kısmı nötrino dedektörleri tarafından tespit edilebilir. Nötrino astronomisi, Güneş’in çekirdeği gibi optik teleskoplarla ulaşılamayan noktaları gözlelediği için önem verilen bir alandır.
Yerçekimi dalgası dedektörleri, nötron yıldızlarının çarpışması gibi çok büyük cisimlerin çarpışmasını yakalaması için tasarlandı. Robotik uzay araçları da Güneş Sistemi içindeki yüksek detaylı gezegen gözlemleri için kullanılmak üzere tasarlandı. Böylece gezegen bilimi jeolojı ve meteoroloji gibi disiplinleri bile geçmek üzere.
Gözlem
Astronomlar, kırmızıya kayan galaksilerin, AGNs, Büyük Patlama’dan sonra oluşan kızıllık ve birçok farklı yıldız ve ilkel yıldızların da dahil olduğu gök bilim kaynaklarını geniş çapta gözlemlerler. Her bir nesne için çeşitli veriler gözlemlenebilir. Bu nesnelerin pozisyonları küresel astronominin teknikleri kullanılarak belirlenebilir ve büyüklük Dünya’dan görünür parlaklığı ile saptanır. Spektrumun farklı bölümlerindeki parlaklığa göre sıcaklık ve nesnenin fiziği hakkında bilgi elde edilir. Spektranın fotoğrafları nesnenin kimyasını incelemeye imkân verir.
Bir yıldızın geriye karşı ıraklık açısı rotasyonu uzaklığı saptamak için kullanılabilir. (araç kararı tarafından belirlenen sınırın dışında olan uzaklığı).Yıldızın zaman geçtikçe elde ettiği pozisyonundaki değişiklikler(uygun hareket) ve açısal hızı onun güneşe göre hızını ölçebilmek için kullanılabilir. Yıldızın parlaklık durumu içindeki değişiklikleri yıldızın atmosfer içindeki dengesizliklerinin kanıtını veya saklı eş değer objelerin varlığını gösterir. İkili yıldızların yörüngeleri her eş diğer bir nesnenin kütlelerini veya sistemin kütlesini ölçmek için kullanılabilir. Spektroskopik ikilikler yıldızın tayfını veya onun yakınındaki eş değer objenin doppler rotasyonları kullanılarak gözlemlenilebilir.
Aynı zamanda ve aynı koşullar altında meydana gelerek benzer kütlelere sahip olan yıldızlar genel olarak yaklaşık aynı özelliklere sahiplerdir. Küresel kümelenen yıldızlar gibi çok yakın ilişkilenmiş yıldızların kütlesinin gözlenilmesi yıldızımsı tiplerin dağıtımının bir araya getirilmesine olanak sağlar. Daha sonra bu tablolar grubun yaşını ortaya çıkarmak için kullanılanilir.
Uzak galaksiler ve AGNs gözlemleri galaksinin özellikleri ve tam şekillerinden oluşur. Çeşitli yıldızların ve standart mum olarak adlandırılan aydınlığın süpernovası ve diğer galaksilerin net türlerinin gözlemleri ana galaksiye olan uzaklığı çıkarımına olanak sağlar. Uzayın genişlemesi bu galaksilerin spektralının uzaklığa bağlı olarak değişmesine neden olur ayrıca galaksinin açısal hızının doppler etkisi tarafından değiştirilir. Galaksinin ve onun kırmızıya kayma değişikliğindeki büyüklük galaksinin uzaklığı hakkında bilgi edinmek için kullanılabilir. Galaksilerin çok sayıdaki gözlemi kırmızıya kayma anlamını taşır ve galaksi formlarının değerlendirilmesinde model olarak kullanılır.
Kaynakça
İngilizce vikipedi
Pop sanatı
Pop art, 1950'lerde, özellikle ABD ve İngiltere'de soyut dışavurumculuğa tepki gösteren genç sanatçıların 1960'larda bir akım haline getirdikleri sanat türüdür. İngiltere ve ABD'de değişik koşullarda ve birbirinden bağımsız olarak ortaya çıkmıştır.
Türk dilleri alfabeleri
Uzak tarih
Türklerin en geniş ölçüde kullandığı yazı sistemleri Göktürk, Uygur, Arap, Latin ve Kiril alfabesidir. Türk dilinin tarihi sürecinde ticari, kültürel, dinî vb. sebeplerle bu dilin yazımında Göktürk, Mani, Soğut, Uygur, Brahmi, Tibet, Süryani, İbrani, Grek, Arap, Kiril, Latin asıllı alfabeler Türk diline çeşitli düzeyde uyarlanmış varyantlarıyla kullanılmıştır.
Yakın tarih
1926'da Bakü'de toplanan Türkoloji Kongresi, tüm Türk dillerinin Latin alfabesi ile yazılması konusunda karar almıştır. 1929'lu yıllarda geliştirilen Ortak Türk Alfabesi, ufak farklılıklarla 1930'lu yıllarda Sovyetler Birliği'ndeki Türk halkları tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Ancak, Türk cumhuriyetlerinin kullandıkları bu Latin esaslı alfabeler, 1938-40 yılları arasında yerlerini, Sovyet idaresinin baskısı ile Kiril alfabesinden geliştirilmiş olan ve her Türk yazı dilini birbirinden ayıran farklı alfabelere bırakmak zorunda kalmıştır. Bundan önce Türk halkları ortak alfabeleri ile birbirlerine yaklaşabilmişken, her Türk halkına diğerlerinden farklı bir Kiril alfabesi geliştirilmesi ile, aslında birbirlerine yakın olan bu dillerin zamanla farklılaşmaları sağlanmıştır.
Pop sanatı
İngiltere'de pop sanatı
İngiliz pop sanatı, Richard Hamilton'ın etkili olduğu bir dönemle başlar (1953-1957); Peter Blake, Roger Coleman gibi geç resimsel soyutlama tarzına yakın eser veren sanatçılarla devam eder (1957-1961), 1960'lardan sonra figüre geri dönülür ve en sonunda pop art sanatı olur.
Türk dilleri alfabeleri
Yakın tarih
Türkiye'de Yeni Türk alfabesi, Latin harfleri temel alınarak, 1 Kasım 1928 gün ve 1353 sayılı yasayla tespit ve kabul edilmiştir. Bu kanuna göre, Yeni Türk alfabesinde 29 harf bulunur. Alfabeyi oluşturan büyük ve küçük harfler, sırasıyla aşağıdaki biçimde yazılır.
Pop sanatı
ABD'de pop sanatı
Amerikan pop sanatının ilk temellerinin soyut dışavurumculuk ile popüler imgeleri birleştiren Jasper Johns ve Robert Rauschenberg tarafından atıldığı söylenebilir. Sonrasında önemli sanatçılar arasında Andy Warhol, Roy Lichtenstein, Claes Oldenburg vardır. Popüler kültür imgeleri kişisellikten arındırılmış bir şekilde sunulur; örnek alınan modellerin anonim kimliklerinden çok uzaklaşılmaz.
Türk dilleri alfabeleri
Türk alfabelerinde ortaklaşma
1989 yılında Sovyetler birliğinin yıkılmasından sonra 1991 yılında Azerbaycan'da Latin alfabesine dönülmesine karar verilmiştir. Azerbaycan'da kullanıma giren bu yeni alfabe Türkiye'deki Latin alfabesinde bulunmayan ə (/e/ benzeri), x (hırıltılı /h/) ve q (kalın /g/) harflerini içerir. Bu ek harfler Azerbaycan Türkçesine has olan sesleri yazmak için geliştirilmiştir.
30 Ekim 1992 tarihinde Ankara'da Orta Asya Türk Cumhuriyetleri Toplantısı yapılmıştır. Bu toplantıda Türk cumhuriyetlerinin Türkiye'de kullanılan Türk alfabesine uyum sağlamaları kararı alınmıştır. Ayrıca Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan ve Özbekistan'ın 2005 yılına kadar kendi resmî Türk dilleri için bir Türkçe Latin alfabesi kullanmaya başlayacakları konusunda anlaşılmıştır. Azınlık olarak yabancı yönetim altında yaşayan Türk halklarının (özellikle Suriye, Irak, İran ve Rusya'da) Türk-Latin alfabesine geçişleri için 2010 yılına kadar bir süre verilmiştir.