cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Perpetual Burn
Şarkı listesi
Albümdeki tüm şarkılar Jason Becker tarafından bestelenmiştir, istisnalar not edilmiştir.
Eski Roma: Bir İmparatorluğun Yükselişi ve Çöküşü
Eski Roma: Bir İmparatorluğun Yükselişi ve Çöküşü (Orijinal adı: Ancient Rome: the Rise and Fall of the Roman Empire), BBC'nin 2006 yapımı belgesel dizisi. Dizinin her bölümünde Roma İmparatorluğu'nun farklı bir dönemi ele alınmıştır. İlk olarak 21 Eylül 2006 tarihinde yayınlanan belgeselin yapımcılığını Mark Hedgecoe üstlenmiştir. Türkiye'de NTV tarafından yayımlanmıştır.
Chester Bennington
Chester Charles Bennington; (20 Mart 1976, Phoenix - 20 Temmuz 2017, Kaliforniya) Grey Daze, Linkin Park, Stone Temple Pilots ve Dead by Sunrise gruplarının solistliğini yapmış Amerikalı müzisyen ve şarkı yazarı.
René Magritte
René François Ghislain Magritte (21 Kasım 1898 - 15 Ağustos 1967), Belçikalı gerçeküstücü ressam.
Chester Bennington
Biyografi
Chester Charles Bennington, 20 Mart 1976 tarihinde Phoenix, Arizona'da doğmuştur. Annesi bir hemşire, babası çocuk cinsel istismarı vakalarında çalışan bir polis dedektifiydi. Genç yaşta müziğe ilgi duymaya başladı. Depeche Mode ve Stone Temple Pilots gruplarının ilham aldığı ilk kaynaklar olduğunu belirtir ve daha sonradan gerçekleşecek olan Stone Temple Pilots'ın bir üyesi olma hayaliyle ilk yıllarını geçirmiştir. Bennington, yedi yaşındayken büyük bir erkek tarafından cinsel istismarının kurbanı oldu. Yardım istemekten korkuyordu çünkü insanların eşcinsel olduğunu veya yalan söylediğini düşünmesini istemiyordu ve taciz 13 yaşına kadar devam etti. Yıllar sonra tacizcinin kimliğini babasına söyledi. Bennington'un ebeveynleri, Bennington 11 yaşındayken ayrıldı. Boşanma sonrası babası ile yaşamaya başladı. Bu zamanda ailesinden nefret etti, annesi tarafından terk edildiğini hissetti. Babası o zamanlar duygusal olarak iyi değildi. İstismar ve evdeki durumu onu o kadar etkiledi ki kaçıp gitme ve insanları öldürme dürtüsünü hissetti. Kendini teselli etmek için resimler çizdi, şiir ve şarkılar yazdı. Aynı zamanda bu dönemde alkol, esrar, afyon, kokain, meth ve LSD gibi zararlı maddeler kullanmaya başladı. Lisede fiziksel olarak zorbalığa uğradı. Bir röportajda, "sıska olduğu ve farklı göründüğü için okulda alaycı tavırlara maruz kaldığını" söyledi. 17 yaşında, annesinin yanına taşındı. Annesi, uyuşturucu kullandığını fark ettiği için bir süre evden ayrılması yasaklandı. Bennington, profesyonel müzik kariyerinden önce Burger King'de çalışmıştır. Gençken, evinin çevresinde şarkı söyler ve Depeche Mode’un 5. üyesi olduğu hayalini kurardı. Kariyerinde Stone Temple Pilots’ın önemli bir yeri olduğunu belirtmiştir. İlk kez 14 yaşında grubu dinlemişti. Başrolünde Robin Williams olan Popeye (Temel Reis) filmini gençliğinde çok severdi. Filmdeki tüm replikleri neredeyse ezbere bilirdi. Loverboy, Foreigner ve Rush gibi müzik gruplarından etkilenmesinde, kendisinden 13 yaş büyük olan ağabeyinin de etkisi büyüktü. Rock müzik sektörüne geçişten önce, 10-14 yaşlarında hip hop tarzından da hoşlanırdı.(Sugarhill Gang ve Slick Rick gibi gruplardan etkilenen) Chester’ı etkileyen ilk albüm, Misfits’ti.
René Magritte
Gerçeküstücülük akımının en önemli temsilcilerinden sayılır. Düş ürünü temaları işlediği resimleri, komedi, korku, tuhaflık ya da ilginçlik kavramlarının bir karışımıdır. Sanatsal resimlerinin yanında yaşamının bir döneminde reklam çizimleri de yapmıştır.
Chester Bennington
Profesyonel müzik kariyeri
Chester'ın ilk müzik grubu 1993’te kurduğu Grey Daze'di. Grey Daze aslında Phoenix, Arizona bölgesinde oldukça popülerdi ancak hiç albüm anlaşması yapmamışlardı. Sonunda Chester toparlanıp yoluna devam etmek istedi. Chester, kendisi şarkı sözü yazarken diğer grup üyelerinin bundan kendilerine pay çıkarmasından da rahatsızlık duyuyordu. Kısa bir süre sonra biri bir mesaj platformunda Bennington ile Sean’ın konuştuklarını yazdı. Grey Daze'den Sean Dowdell’la Chester'ın güya çok iyi arkadaş olduklarını ancak kişisel farklılıklardan dolayı ayrıldıklarını söyledi. Her ikisi de anlaşmaya varacak kadar olgun değildi. Grey Daze şimdi Chester’ın yerini alan bir kadın vokalle yoluna devam etmektedir, gruplarının ismi ise artık "Waterface"tir. Chester'a daha sonra gelen teklif üzerine ailesiyle Kaliforniya'ya taşındı ve burada Linkin Park grubuyla söylemeye başladı. O zamanlar birkaç kayıt anlaşma teklifi reddedilen Chester, daha sonra ölene kadar Linkin Park'ın en bilinen üyesi ve yüzü olarak kaldı.
René Magritte
Hayatı
Magritte, Hainaut bölgesindeki Lessines şehrinde, 1898'de, terzi Lèopold Magritte ve kadın şapkacısı Adeline Magritte'in en büyük çocukları olarak dünyaya geldi. 1910 yılında çizim dersleri almaya başladı. 1912 yılında annesi Sambre Nehri'ne atlayarak intihar etti. Magritte, annesinin sudan çıkartılışına şahit oldu. Annesinin cesedinin suyun üzerinde yüzüşünün, elbisesinin kafasını örtmesinin, ressamın 1927-1928 yıllarında çizdiği Les Amants serisine ilham kaynağı olduğu söylendi. Fakat Magritte bu açıklamadan hiç hoşlanmadı. 1918'e kadar iki sene boyunca Brüksel'deki Académie Royale des Beaux-Arts'a devam etti. 1922 yılında, 1913'te tanıştığı Georgette Berger ile evlendi.
Magritte, Brüksel'deki Galerie la Centaure ile tam zamanlı olarak çizim yapmasına olanak sağlayan bir anlaşma imzaladığı 1926 yılına kadar, önce bir duvar kağıdı fabrikasında çalıştı. Daha sonra da afiş ve reklam tasarımcılığı yaptı. 1926'da ilk gerçeküstücü resmi olan Kayıp Jokey (Le Jockey Perdu)i çizdi. 1927'de ise ilk sergisini Brüksel'de açtı. Bu sergisi hakkında aldığı eleştirileri kaldıramayan Magritte, başarısızlığın getirdiği depresyon sebebiyle Paris'e taşındı. Paris'te André Breton ile arkadaş oldu ve gerçeküstücülerin arasına girdi.
Kariyerinin ilk zamanlarında, sürrealistlerin hamisi olan Edward James, ressamı evinde kira ödemeden kalması ve resim yapması için destekledi. James, sanatçının iki resminde görülebilir: The Pleasure Principle ve La Reproduction Interdite.
II. Dünya Savaşı'nda Almanya Belçika'yı istila ettiği sırada Brüksel'de kalan Magritte ile Breton arasında bir kopukluk yaşandı. İlk dönem resimlerinde görülebilen vahşet ve karamsarlığı bu dönemde terk eden ressam, daha sonraları bu temalara geri dönecekti.
Amerika Birleşik Devletleri'nde resimleri ilk olarak New York'ta 1936 yılında sergilendi. Aynı şehirde daha sonraki yıllarda, 1965'te Modern Sanat Müzesi'nde, 1992'de ise Metropolitan Museum of Art'ta iki sergisi oldu.
Magritte, 15 Ağustos 1967'de pankreas kanserinden vefat etti ve Brüksel'deki Schaarbeek Mezarlığı'na gömüldü.
Chester Bennington
Aile ve görüşler
Bennington'un Elka Brand ile olan ilişkisinden, 12 Mayıs 1996 tarihinde Jaime isimli oğlu dünyaya gelmiştir. 2006'da, Elka Brand'ın diğer oğlu Isaiah'ı (d. 8 Kasım 1997) evlat edinmiştir. İlk karısı Samantha Marie Olit ile 31 Ekim 1996'da evlenmiştir ve bu evlilikten Draven Sebastian (d. 19 Nisan 2002) isimli oğlu dünyaya gelmiştir. Bennington'un ilk eşiyle ilişkisi Linkin Park'ın ilk yıllarında olumsuz seyredince 2005'te boşanma aşamasına geldiler. 2006 yılında eski bir Playboy modeli olan Talinda Ann Bentley ile evlendi, bu evlilikten 1 oğlu Tyler Lee Bennington (d. 16 Mart 2006) ve Lily ile Lila adlı ikiz (d. 9 Kasım 2011) çocukları oldu.
René Magritte
Felsefi ve sanatsal yaklaşımı
Çalışmalarını çoğunlukla bilinen şeylere yeni manalar kazandırmaya ve sıradan nesneleri alışılmadık bir içerikle göstermeye dayandırdı. İmgelerin İhaneti (La trahison des Images) isimli çalışması, objelerin göründüklerinin dışındaki anlatımsal kullanımına örnek oluşturdu. Bu resimde tütün dükkânı reklamının modeli gibi görünen bir pipo çizen Magritte, söz konusu piponun hemen altına "Bu bir pipo değildir" (Ceci n'est pas une pipe) yazdı. Bu cümle ilk başta bir çelişki gibi görünse de esasında doğrudur; resim bir pipo değil, piponun bir görüntüsüdür. (Fransız filozof ve eleştirmen Michel Foucault, kitabı Bu bir pipo değildir'de bu resmi ve onun yarattığı paradoksu anlatır.)
Chester Bennington
Aile ve görüşler
Chester ve Talinda Bennington, neredeyse bir yıl boyunca Devon Townsend (Kanadalı müzisyen Devin Townsend ile karıştırılmamalıdır) adlı bir siber saldırgan tarafından taciz edildi. Townsend, çiftin e-postasına izinsiz erişimden ve tehdit edici mesajlar göndermekten suçlu bulundu ve daha sonra iki yıl hapse mahkûm edildi.
René Magritte
Felsefi ve sanatsal yaklaşımı
Magritte'in sanatı, Joan Miró gibi çalışmalarında daha otomatik bir tarz belirlemiş sanatçılarla karşılaştırıldığında, gerçeküstücülüğün anlatımsal tarafında kalır. Ressam ayrıca bazı meşhur resimlerin gerçeküstü versiyonlarını da çizmiştir.
Chester Bennington
Aile ve görüşler
Chester, 2011 yılının ocak ayında bir röportajda, "2011 Tucson" çekimine yanıt olarak "Ne söylediğinize veya ne demek istediğinize bakılmaksızın kendinizi ifade etmenin ve görüşlerinizi dile getirmenin şiddet içermeyen bir yolu her zaman vardır. İnsanlar inanmak istedikleri her şeye inanma haklarına sahiplerdir, bu onların işi ve iletişim için akıllılar, fakat özgür bir toplumda bile hiç kimse bir başkasının hayatını alma hakkına sahip olamaz." cümlelerini kaydetmiştir.
After Many Years
After Many Years, 1908 yılı ABD yapımı, yönetmenliğini D.W. Griffith'in yaptığı sessiz film.
René Magritte
Popüler kültürde
1960'larda Magritte'in çalışmalarına olan ilgi büyük boyutlara ulaştı. Eserlerinin halk tarafından tanınmasının önemli sebeplerinden biri de, resimlerin rock albümü kapaklarında yer alan reprodüksiyonları oldu. Bu kapakların ilk örnekleri arasında 1969 yılı çıkışlı Jeff Beck Group albümü Beck-Ola (The Listening Room isimli eseri kullanıldı) ve ressamın L'Empire des Lumieres isimli çalışmasının kullanıldığı Jackson Browne'ın 1974 yılı çıkışlı albümü Late for the Sky sayılabilir. Britanyalı folk-rock grubu Lindisfarne'dan Alan Hull, 1973 ve 1979'da çıkardığı iki solo albümünün kapağı olarak ressamın resimlerini kullandı. 1977'de yayınlanan Styx albümü The Grand Illusionın kapağında Carte Blanche görülebilirken, Gary Numan'ın 1979 tarihli albümü The Pleasure Principleda ve John Foxx'un 2001 yılı albümü The Pleasures of Electricityde Le Principe du Plaisir kullanıldı.
After Many Years
17 dakika süren drama türündeki kısa filmin kopyası ABD kongre Kütüphanesi kayıtlarında bulunmaktadır.
René Magritte
Popüler kültürde
Paul Simon, 1983 yılında çıkan albümü Hearts and Bonesda "Rene And Georgette Magritte With Their Dog After The War" isimli bir şarkıya yer verdi. Büyük bir Magritte hayranı olan Paul McCartney, ressamın pek çok resmine sahiptir. Ayrıca sanatçı kurdukları Apple firmasının ismini verirken de Magritte'ten etkilendiğini açıkladı. Ressam, John Cale'in 2003 yılında çıkarttığı albüm HoboSapiens'te de bir şarkının ismi ve konusudur.
Pek çok filmde de Magritte'ten esinlenilmiş imgelere rastlanabilir. Örneğin bir adamın yüzünün elmayla kapatıldığı Adamın Oğlu isimli çalışması 1992 yapımı Toys (Oyuncaklar), 1999 yapımı İkili Oyun ve 2004 yapımı Ryan isimli filmlerde alıntılandı. 2004 yılında vizyona giren I Heart Huckabeesde Dustin Hoffman'ın canlandırdığı Bernard Jaffe karakteri Magritte'ten esinlenilmişti. Ayrıca Ellen Burstyn imzalı 1998 yapımı The Fear of God: 25 Years of "The Exorcist" isimli belgeselde The Exorcist filminin afişinin Magritte'in L'Empire des Lumieres isimli eseri ilham alınarak yaratıldığı öne sürüldü.
Chester Bennington
Sağlık sorunları dönemi
Bennington, Meteora 'nın yapım aşaması esnasında rahatsızlandı ve albümün bazı kayıt oturumlarına katılmak için tedavi görmeye başladı. 2003 yazında Prag'da "Numb" şarkısının klip çekimlerinde aşırı karın ağrısı ve gastrointestinal sorunlar yaşıyordu. Cerrahi müdahale kararı dolayısıyla ABD'ye geri dönmek zorunda kaldı, şarkının klip çekimlerinin geri kalanı Los Angeles'ta tamamlandı.
René Magritte
Popüler kültürde
İspanya'da ödüllü çocuk programı El Planeta Imaginario (1983-1986), "M, el extraño viajero" (M, Tuhaf Yolcu) ve "La Quimera" (Ejdarha) isimli iki bölümünü ressama adadı.
Chester Bennington
Sağlık sorunları dönemi
Bennington, 2007 yılının ekim ayında Rod Laver Arena, Melbourne'daki bir gösteri sırasında platformdan atlamaya çalışırken bileği kırılmıştır. Yaşadığı acıya rağmen gösteriyi kırık bir bilekle tamamlayan Chester'a, konser sonrası uygulanan operasyonda bileğine beş adet dikiş atılmıştır.
René Magritte
Magritte'ten etkilenen ressamlar
Çağdaş ressamlar, Rene Magritte'in imgelerin değişkenliğini sorgulamayı teşvik eden yanından çok etkilendiler. Magritte'in çalışmalarından ilham alan ressamlar arasında John Baldessari, Sherrie Levine, Ed Ruscha, Andy Warhol, Jasper Johns, Vija Celmins, Marcel Broodthaers,Gürbüz Doğan Ekşioğlu ve Martin Kippenberger gibi isimler vardır. Bazı sanatçıların çalışmalarında Magritte'in resimlerine doğrudan referanslar varken bazıları ise ressamın soyut tespitlerine çağdaş bir bakış açısı ile yaklaşmışlardır.
Chester Bennington
Sağlık sorunları dönemi
2011 yılında Bennington, dünya turnesi esnasında tekrar rahatsızlanınca Linkin Park üç gösterisini iptal etmek durumunda kaldı ve A Thousand Suns Dünya Turu'nun ikisi yeniden planlandı.
Bennington, Ocak 2015'te bir basketbol maçı sırasında bileğinden yaralanmıştır. O zamanlardaki bir konserini de koltuk değneği ve diz scooter'ının yardımıyla vermiştir. Sonrasında Linkin Park, Chester'ın geçireceği ameliyat ve iyileşme süreci dolayısıyla turlarının geri kalanını iptal etmiştir.
Müzik tarzı ve etkileri
Bennington, (düşük bas G [G2]'den başlayıp tenor G [G5]'de zirveye ulaşan) üç oktavlık tenor vokal aralığına sahipti. Vokalleri kariyerinin tamamı boyunca ciddi bir dayanıklılık gösteren Chester hakkında Rolling Stone dergisinden "Altheapi", "Bennington'un sesi, hayatın savunmasız anlarını yakalayan haykırış ve çığlıklarda yer alan bir öfke olduğu kadar, sarf ettiği sözlerinin acı ve felsefi duygularını somutlaştırmıştı." değerlendirmesinde bulunmuştur.
Shadow of the Colossus
Wander adındaki karakterin, yasak topraklara girmeleri sonucu hayatı alınan Mono adındaki kıza tekrar hayat vermesi için 16 devi öldürmesi gerekir. Agro adındaki atıyla, küçük kılıç ve yayıyla 16 devi zekâsını kullanarak zayıf yönlerini bularak alt etmesi gerekmektedir. Oyun birçok oyun sitesinden yüksek puan almıştır. IGN tarafından en iyi PS2 oyunu seçilmiştir.
Chester Bennington
Müzik tarzı ve etkileri
En sevdiği gruplardan ve ilham kaynaklarından bahseden Bennington; Stone Temple Pilots, Arcade Fire, Circle Jerks, Descendents, Metallica, Misfits, Nirvana, Pearl Jam, Skinny Puppy, Soundgarden oluşumlarına değinmiştir. Bennington da kendisini "kocaman bir Madonna hayranı" tanımıyla değerlendirmiş ve onu, kendisinin bir müzisyen olmak istemesinin nedenlerinden biri olarak görmüştür.
Filmografi
Bennington, 2006 yapımı Crank filminde bir sahnede, eczanede bir müşteri rolünde cameo görünüm oyunculuğu ile yer aldı. Daha sonra filmin 2009 devamı olan Crank: High Voltage filminde at izi takipçisi olarak yer aldı. 2010 filmi Saw 3D'de kötü niyetli ve ırkçı Evan karakterini canlandırmıştır. Jared Leto'nun 2012 belgeseli Artifact'te sektör hakkında konuşan birkaç rock müzisyeninden birisi olarak belgesele konuk edilmiştir.
Çobantepe, Silvan
Çobantepe, Diyarbakır ilinin Silvan ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Diyarbakır iline 75 km, Silvan ilçesine 30 km uzaklıktadır.
Obscured By Clouds
Obscured by Clouds, Barbet Schroeder filmi La Vallée'nin film müziğidir. grup albüm teklifi geldiği sırada Dark Side Of The Moon üzerinde çalışıyordu ancak "More" filminin de müziklerini yaptıkları Barbet Schroeder'in teklifini kabul ettiler.
Gölkent, Ferizli
Gölkent, Sakarya ili, Ferizli ilçesine bağlı mahalledir.
Zeytinburnu Aktarma Merkezi
Zeytinburnu Aktarma Merkezi, İstanbul'un Avrupa yakasında, Bakırköy'ün Osmaniye Mahallesi'nde yer alan ve metro, tramvay, metrobüs istasyonları ile İETT otobüs duraklarını kapsayan ve hatlar arasında aktarma imkanı sağlayan aktarma merkezidir. Zeytinburnu Kavşağı'na olan yakınlığı sebebiyle bu isimle adlandırılmıştır.
Obscured By Clouds
Bir kitap uyarlaması olan filmin orijinal kitabını bir tek Roger Waters okumuştu, bu yüzden Waters şarkılara sadece söz anlamında destek oldu. Babasıyle ilgili yazdığı Free Four teklisi ise Amerika'da büyük bir radyo başarısı kazanmıştı.
Gölkent, Ferizli
Tarihçe
Gölkent; Koyunağılı ve Ahmetçavuş köylerinin birleştirilmesiyle 8 Temmuz 1970 tarihinde belediye olarak kuruldu. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.
Dominique Duvauchelle Stadyumu
Stade Dominique Duvauchelle Fransa'nın Créteil şehrinde çok amaçlı olarak inşa edilen bir stadyumdur.
Zeytinburnu Aktarma Merkezi
Zeytinburnu Tramvay İstasyonu, İstanbul tramvayı'nın T1 (Kabataş - Bağcılar) Tramvay Hattı'nda yer alan ve 10 Mart 1994'te hizmete giren hemzemin tramvay istasyonudur. Bakırköy'ün Osmaniye Mahallesi'nde E-5 Çırpıcı Yanyolu üzerinde yer almaktadır.
Abdullah El-Burayki
Abdullah El-Burayki (d. 12 Ağustos 1987), Kuveytli futbolcudur. Kuwait SC'de oynuyor.
Zeytinburnu Aktarma Merkezi
Zeytinburnu Metrobüs İstasyonu, İstanbul'da İETT tarafından işletilen Metrobüslere hizmet veren ve 17 Eylül 2007'de hizmete giren metrobüs istasyonudur. Güngören'in Abdurrahman Nafiz Gürman Mahallesi ile Bakırköy'ün Osmaniye Mahallesi arasında üzerinde yer almaktadır.
Obscured By Clouds
Grup üyeleri
David Gilmour – vokal, gitar, VCS3
Roger Waters – vokal, bas gitar, VCS3
Dominique Duvauchelle Stadyumu
Stadyumda çoğunlukla futbol müsabakaları yapılmaktadır. Fransa'nın US Créteil-Lusitanos takımının maçlarını yaptığı stadyum, 10.000 seyirci kapasitelidir.
Gölkent, Ferizli
Coğrafya
Gölkent merkezi Akgöl ile Sakarya nehri arasındaki düzlük alanlara kurulmuştur. Mahalleleri hafif yüksek sırtlara doğru uzanır. Ferizli'nin 9 km kuzeyinde, Sakarya merkeze 35 km uzaklıktadır.
Obscured By Clouds
Grup üyeleri
Richard Wright – vokal, keyboard, VCS3
Gölkent, Ferizli
İklim
Gölkent 10 km uzaklığındaki Karadeniz'in etkisiyle Türkiye'de Karadeniz iklimi  etkisi altındadır. Doğal bitki örtüsü Karadeniz ormanlarıdır.
Zeytinburnu Aktarma Merkezi
M1ᴀ ve T1 istasyonları ile Metrobüs istasyonu arasında yaklaşık 150 metre yürüme mesafesi bulunmakta olup, istasyonlar arası aktarma imkânı vardır.
Obscured By Clouds
Grup üyeleri
Nick Mason – bateri, perküsyon
Zeytinburnu Aktarma Merkezi
Gece metrosu
30 Ağustos 2019'da başlayan ancak pandemi sebebiyle durdurulan ve 6 Mayıs 2022'de tekrar başlayan gece metrosu seferlerinde Cumartesi ve Pazar 00.00 - 06.00 saatleri arasında 30 dakikada bir gece metrosu seferleri düzenlenmektedir. Bu şekilde Cuma ile Pazar arasında 66 saatlik kesintisiz seferler düzenlenmektedir. Bu saatler arasında ücretlendirme çift bilet olarak tahsil edilmektedir. Bu işletmede istasyondaki Üst Geçit girişi açıktır.
Auguste Bonal Stadyumu
Stade Auguste Bonal Fransa'nın, Montbéliard şehrinde 2000 yılında çok amaçlı olarak inşa edilmiş bir stadyumdur.
FC Sochaux-Montbéliard takımının maçlarına ev sahipliği yapmaktadır. Çoğunlukla futbol müsabakalarının yapıldığı stadyum, 20.000 seyirci kapasitelidir.
Örümcek Adam karakterleri listesi
Ana madde: Örümcek Adam
Örümcek Adam karakterleri, Örümcek Adam filminde yer alan karakterleri barındıran bir listedir.
Ilıcak, Sulusaray
Tarihçe
Köyün adı, 1907 kayıtlarında Çermuk Ilıca, 1928 kayıtlarında Çermikönü olarak geçmektedir. Daha önceleri Yeşilyurt ilçesine bağlıyken, 20 Mayıs 1990'da Sulusaray ilçesine bağlandı.
Coğrafya
Köy, Tokat il merkezine 70 km, Sulusaray ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır.
Dale Ellis
Dale Ellis (d. 6 Ağustos 1960, Georgia), emekli Amerikalı basketbolcu. Tennessee Üniversitesi'nden sonra, Dallas Mavericks tarafından 1983 NBA Seçmeleri'nde 9. sıradan seçilmiştir. 1983-2000 yıllarında oynamıştır. Boyu 2,01 m, kilosu 93'tür. Kısa forvet mevkiisinde oynamıştır. Kariyeri boyunca 17 sezonda 1209 maç oynamıştır. 1987'de NBA En Çok Gelişme Gösteren Oyuncu Ödülü'nü almıştır.
Hatta, Dubai
Hatta Birleşik Arap Emirlikleri, Dubai'nin sınırları dışında bulunan Dubai'ye bağlı toprak parçasıdır ve emirliğin güneydoğu yönünde Umman sınırındadır.
Genel bilgiler
Başkenti kendisiyle aynı olarak Hatta'dır. Aynı adı taşıyan yeniden inşa edilmiş tarihi bir köyü de bulunmaktadır. Hatta, Dubai'nin doğusundadır. Bulunduğu rakım nedeniyle Dubai'ye göre daha ılıman bir iklimi vardır ve bu nedenle Dubai sakinlerince bir tatil yeri olarak tercih edilmektedir.
Gazne Muharebesi
Gazne Muharebesi Gazne hükümdarı İsmail ile ağabeyi Mahmut arasında 998 yılında yapılan muharebedir.
Arka plan
Mahmut, Samanîlerin iç savaşlarla uğraştığı dönemde Nişabur valiliği yapmaktaydı. Sebük Tegin 977 yılında ölmeden önce oğlu İsmail'in tahta geçmesini vasiyet etmiştir. Babasının ölümünün ardından İsmail, Belh'e gelerek hükümdar olduğunu ilan etmiştir.
Savaş
Bu haberi aldıktan sonra Mahmut, Gazne tahtında oturan kardeşi İsmail'e itiraz ederek amcası Borguz ve diğer kardeşi Nureddin Yusuf'un desteğini sağlayarak ordusuyla birlikte Gazne'ye ilerlemiştir. Yapılan savaşta İsmail yenilerek kaçmış ve bir kaleye sığınmıştır. Belli bir süre sonra da ağabeyine teslim olarak öldürülmüştür.
Kazım Yılmaz
Kazım Yılmaz ya da tam adıyla Kazım Gürol Yılmaz (d. 1967, Çarşamba), iş insanı ve 22. Samsunspor başkanı. Yılmaz Tarım'ın sahibi, Çarşamba Ticaret Borsası başkanı ve Karadeniz İhracatçı Birlikleri Fındık ve Mamülleri İhracatçı Birliği Yönetim Kurulu üyesidir. Ayrıca Samsun'da 2008, 2009 ve 2010 vergi rekortmenidir.
Kulüp başkanlığı
2010-11 sezonu bittikten sonra olağanüstü kongre kararı alan kulübün 27 Mayıs 2011 tarihindeki ilk toplantısında çoğunluk sağlanamadığından dolayı kongre 4 Haziran 2011 tarihine ertelenmiştir. Bu süreçte eski başkan İsmail Erkut Tutu'nun aday olmaması ve başka aday çıkmamasından dolayı tek başkan adayı olarak öne çıkan Kazım Yılmaz ise Metro Holding'in sahibi Galip Öztürk tarafından desteklenmiştir. Başkan olduğunda geçmişte ekonomik sıkıntılar geçen Samsunspor'un bu konuda rahatlayacağını belirten Yılmaz, hedefinin beş yıl içinde Süper Lig şampiyonluğu olduğunu da belirtmiştir.
Ayrıca başkanlık seçimi sonrasında yönetimin ilk adımlarından birinin de şirketleşme olacağı belirtilmiştir. Galip Öztürk'ün desteğiyle atılacak olan bu adımı Tarık Cengiz, "Samsunspor, Adanaspor A.Ş. gibi değil Trabzonspor, Galatasaray, Beşiktaş ve Fenerbahçe gibi halka açılacak bir şirket haline gelecek. Samsunspor Futbol Yatırımları A.Ş.'yi kuracağız" diyerek özetlemiştir.
4 Haziran 2011 tarihinde gerçekleşen kongre sonucundaysa oybirliği ile Kazım Yılmaz Samsunspor'un 22. başkanı seçilmiştir. Başkanlık yaptığı 2011-12 sezonunda Süper Lig'de mücadele eden Samsunspor sezon sonu küme düşmüş, Yılmaz da 9 Temmuz 2012 tarihinde istifa etmiştir.
Romatoid artrit
Romatoid artrit (RA), öncelikle eklemleri etkileyen uzun süreli bir otoimmün hastalıktır. Tipik olarak sıcak, şiş ve ağrılı eklemlerle sonuçlanır. Ağrı ve sertlik genellikle istirahatten sonra kötüleşir. En yaygın olarak, bilek ve eller tutulur ve aynı eklemler tipik olarak vücudun her iki tarafında tutulur. Hastalık ayrıca cilt, gözler, akciğerler, kalp, sinirler ve kan dahil olmak üzere vücudun diğer kısımlarını da etkileyebilir. Bu, düşük alyuvar sayısı, akciğer çevresinde iltihaplanma ve kalp çevresinde iltihaplanma ile sonuçlanabilir. Ateş ve düşük enerji de mevcut olabilir. Genellikle semptomlar haftalar ve aylar içinde kademeli olarak ortaya çıkar.
Romatoid artrite net olmamakla birlikte, genetik ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonunun neden olduğuna inanılmaktadır. Altta yatan mekanizma, vücudun eklemlere saldıran bağışıklık sistemini içerir. Bu, eklem kapsülünün iltihaplanmasına ve kalınlaşmasına neden olur. Aynı zamanda kemik ve kıkırdağı da etkiler. Teşhis çoğunlukla kişinin belirti ve semptomları temelinde yapılır. X-ışınları ve laboratuvar testleri tanıyı destekleyebilir veya benzer semptomlara sahip diğer hastalıkları dışlayabilir. Benzer şekilde ortaya çıkabilecek diğer hastalıklar arasında diğerleri arasında sistemik lupus eritematozus, psoriatik artrit ve fibromiyalji yer alır.
Tedavinin amacı ağrı ve iltihabı azaltmak ve kişinin genel işleyişini iyileştirmektir. Dinlenme ve egzersizi dengelemek, atel ve destek kullanmak veya yardımcı cihazlar kullanmak buna yardımcı olabilir. Ağrı kesici ilaçlar, steroidler ve NSAID'ler sıklıkla semptomlara yardımcı olmak için kullanılır. Hidroksiklorokin ve metotreksat gibi hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaçlar (DMARD'lar), hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak için kullanılabilir. Biyolojik DMARD'lar, hastalık diğer tedavilere yanıt vermediğinde kullanılabilir. Bununla birlikte, daha yüksek yan etki oranlarına sahip olabilirler. Eklemleri onarmak, değiştirmek veya kaynaştırmak için yapılan ameliyatlar bazı durumlarda yardımcı olabilir.
RA, 2015 itibariyle yaklaşık 24,5 milyon kişiyi etkilemektedir. Bu, gelişmiş dünyadaki yetişkinlerin %0,5 ila 1'i arasındadır ve yıllık 100.000'de 5 ila 50 kişide gelişmektedir. Başlangıcı en sık orta yaşlarda görülür ve kadınlar erkeklere göre 2,5 kat daha sık etkilenir. 1990'da 28.000 ölümden 2013'te 38.000 ölümle sorumluydu. RA'nın bilinen ilk tanımı 1800 yılında Paris'ten Dr. Augustin Jacob Landré-Beauvais (1772-1840) tarafından yapılmıştır. Romatoid artrit terimi Yunancaya dayanmaktadır.
Belirti ve bulgular
RA öncelikle eklemleri etkiler, ancak vakaların %15-25'i diğer organları da etkiler. İlişkili problemler arasında kardiyovasküler hastalık, osteoporoz, interstisyel akciğer hastalığı, enfeksiyon, kanser, yorgun hissetme, depresyon, zihinsel zorluklar ve çalışma sorunları yer alır.
Eklemler
Artrit sinoviyal zarın iltihaplanmasını içerir. Eklemler şişer, hassaslaşır, ısınır ve sertlik eklem hareketlerini sınırlar. Zamanla birden fazla eklem etkilenir (poliartrit). En yaygın olarak el, ayak ve servikal omurganın küçük eklemleri tutulur, ancak omuz ve diz gibi daha büyük eklemler de tutulabilir. Sinovit, hareket kaybıyla birlikte dokunun bağlanması ve eklem yüzeyinin aşınmasına yol açarak deformite ve fonksiyon kaybına neden olabilir. Sinoviyal zardaki özelleşmiş mezenkimal fibroblast benzeri hücreler (FLS), romatizmal patojenik süreçlerde aktif ve belirgin bir role sahiptir.
RA sabah saatleri veya uzun süreli hareketsizliğin ardından, etkilenen eklemlerin şişmesi, ısınması, ağrılı ve sert olmasıyla birlikte iltihaplanma belirtileri ile kendini gösterir. Sabahın erken saatlerinde görülen katılık, genellikle hastalığın belirgin bir özelliğidir ve tipik olarak bir saatten fazla sürer. Hafif hareketler, erken evrelerde semptomları hafifletebilir. Bu işaretler romatoid ile eklemlerin enflamatuar olmayan osteoartrit gibi problemlerini ayırt etmeye yardımcı olur. Enflamatuar olmayan nedenlerin artritinde, enflamasyon belirtileri ve sabah sertliği daha azdır. RA ile ilişkili ağrı, enflamasyon bölgesinde indüklenir ve nöropatik yerine nosiseptif olarak sınıflandırılır. Eklemler genellikle simetrik bir şekilde etkilenir, ancak bu spesifik değildir ve ilk görüntü asimetrik olabilir.
Patoloji ilerledikçe, enflamasyon tendonlarda sertleşme, eklem yüzeyinde aşınma ve tahribata yol açar, bu da hareket açıklığı bozulur ve deformiteye yol açar. Hangi eklemlerin tutulduğuna bağlı olarak hemen hemen her türlü deformite gelişebilir. Osteoartritte de ortaya çıkan deformiteler arasında ulnar deviasyon, "ilik deformitesi", kuğu boynu deformitesi "Z-başparmak" ve çekiç parmak deformiteleri görülebilir. Eklemler, deformasyonların sakatlayıcı doğası nedeniyle kaynaşırr.
Deri
Deriyle ilişkili nadir semptomlar arasında piyoderma gangrenozum, Sweet sendromu, ilaç reaksiyonları, eritema nodozum, pannikülit, parmak derisinin atrofisi, palmar eritem ve kortikoid kullanımıyla kötüleşen cilt kırılganlığı yer alır.
Yaygın alopesi areata, romatoid artritli kişilerde daha sık görülür. Yakınlarında AA olanlarda da RA daha sık görülmektedir.
Akciğerler
Akciğer fibrozisi, metotreksat ve leflunomid tedavisinin nadir, romatoid artritin bilinen bir komplikasyonudur.Caplan sendromu, RA'lı bireylerde akciğer nodüllerini ve ayrıca kömür tozuna maruz kalmayı tanımlar. Eksüdatif plevral efüzyonlar da RA ile ilişkilidir.
Kalp ve kan damarları
RA'lı kişiler ateroskleroza yatkındır ve miyokard enfarktüsü ve felç riski belirgin şekilde artar. Ortaya çıkabilecek diğer olası komplikasyonlar şunlardır: perikardit, endokardit, sol ventrikül yetmezliği, valvülit ve fibroz. RA'lı birçok insan, anjina veya miyokard enfarktüsü geçirdiklerinde diğerlerinin hissettiği göğüs ağrısını yaşamaz. Kardiyovasküler riski azaltmak için, RA'nın neden olduğu enflamasyonun kontrolünü sürdürmek ve kan lipitleri ve kan basıncı gibi diğer riski faktörleri egzersiz ve ilaçlar uygun şekilde yönetilmelidir. Doktorlar, antiinflamatuar ilaçların yanında gastrointestinal koruyucular da reçete etmeyi düşünmek isteyebilir.
Kan
Kan hücrelerinin açık ara en yaygın anormalliği anemidir. RA'nın neden olduğu kronik enflamasyon, hepsidin düzeylerinin yükselmesine yol açarak, demirin zayıf bir şekilde emildiği ve ayrıca makrofajlarda tutulduğu kronik hastalık anemisine yol açar. Eritrositler normal boyut ve renktedir (normositik normokrom anemi).
Düşük beyaz kan hücresi sayımı genellikle yalnızca genişlemiş karaciğer ve dalağı olan Felty sendromlu kişilerde görülür. Nötropeninin mekanizması karmaşıktır. İnflamasyon Kontrolsüz olduğunda trombositoz oluşur.
Diğer
Sirkadiyen ritm, interlökin-6 gibi dolaşımdaki proinflamatuar sitokin düzeylerinde sabahın erken saatlerinde görülen artış ile ağrılı sabah eklem sertliği arasında bir korelasyon olduğunu düşündürür.
Böbrekler
Renal amiloidoz, tedavi edilmeyen kronik inflamasyonun sonucu olarak ortaya çıkabilir. Penisilamin veya sodyum aurotiomalat gibi altın tuzları ile tedavi, membranöz nefropatinin nedenlerindendir.
Gözler
Göz episklerit veya şiddetli olduğunda çok nadiren perforan skleromalaziye ilerleyebilen sklerit şeklinde etkilenebilir. Daha yaygın olanı, gözyaşı ve tükürük bezlerinin lenfosit infiltrasyonunun neden olduğu göz ve ağız kuruluğu olan keratokonjonktivitis sicca'dır. Şiddetli olduğunda, kornea kuruluğu ağrılı olmanın yanı sıra keratit ve görme kaybına neden olabilir. Nazolakrimal kanal tıkanıklığı gibi önlemlerle şiddetli kuruluğun önleyici tedavisi önemlidir.
Karaciğer
Romatoid artritli kişilerde karaciğer sorunları, hastalık süreci veya kullanılan ilaçların sonucu olabilir. Primer biliyer siroz veya otoimmün hepatit gibi eşlik eden bir otoimmün karaciğer hastalığı da sorunlara neden olabilir.
Nörolojik
Periferik nöropati ve mononöritis multipleks oluşabilir. En sık görülen bilek çevresinde median sinir sıkışması sonucu oluşan karpal tünel sendromudur. Omurganın romatoid hastalığı miyelopatiye yol açabilir. Atlanto-aksiyal subluksasyon, odontoid çıkıntının ve/veya servikal omurganın kafatasıyla bağlantısındaki enine bağların aşınması nedeniyle meydana gelebilir. Böyle bir erozyon omurların birbiri üzerinden kaymasına ve omuriliğe baskı yapmasına neden olabilir. Başlangıçta sakarlık yaşanır, ancak gerekli özen gösterilmezse bu durum kuadriplejiye ve hatta ölüme kadar ilerleyebilir.
Yapısal semptomlar
Yorgunluk, kırıklık, hafif ateş, sabah tutukluğu, iştahsızlık ve kilo kaybı gibi semptomlar, aktif RA'lı kişilerde görülen yaygın sistemik belirtilerdir.
Kemikler
RA'da iltihaplı eklemlerin çevresinde görülen lokal osteoporozun kısmen inflamatuar sitokinlerden kaynaklandığı varsayılmaktadır. Daha genel osteoporoza muhtemelen hareketsizlik, sistemik sitokin etkileri, kemik iliğinde lokal sitokin salınımı ve kortikosteroid tedavisi katkıda bulunur.
Kanser
Nadir görülmesine rağmen lenfoma insidansı artmıştır. Melanom dışı cilt kanseri riski, RA'lı kişilerde genel popülasyona kıyasla artar; bu, muhtemelen RA tedavisi için immünosüpresif ajanların kullanılmasına bağlı bir ilişkidir.
Dişler
Romatoid artritli kişilerde periodontitis ve diş kaybı yaygındır.
Risk faktörleri
RA otoimmün, sistemik bir hastalıktır. Bazı genetik ve çevresel faktörler RA riskini etkiler.
Genetik
RA Dünya çapında yetişkin nüfusun yaklaşık %1'ini, çocukların ise % 0,1 ini etkiler. Çalışmalar, RA'nın öncelikle 40-60 yaş arasındaki bireyleri etkilediğini ve kadınlarda daha sık görüldüğünü göstermektedir. Ailede RA öyküsü riski yaklaşık üç ila beş kat artırır; genetiğin seropozitif vakaların %40 ila 65'ini, seronegatif vakaların ise %20'sini açıklayabileceği tahmin ediliyor. RA, kalıtsal doku tipi majör histokompatibilite kompleksi (MHC) antijeninin genleri ile güçlü bir şekilde ilişkilidir. HLA-DR4, ilgili ana genetik faktördür - göreceli önem, etnik gruplar arasında değişir.
Genom çapında ilişkilendirme çalışmaları, RA riskiyle ilişkili yaklaşık yüz alel bulmuştur. HLA (özellikle HLA-DRB1 ) genlerindeki risk alelleri, diğer lokuslara göre daha fazla risk barındırır. HLA, kendinden ve kendinden olmayan moleküllerin tanınmasını kontrol eden proteinleri kodlar. Diğer risk lokusları, ortak uyarıcı bağışıklık yollarını etkileyen genleri içerir örneğin CD28 ve CD40, sitokin sinyali, lenfosit reseptörü aktivasyon eşiği (örn., PTPN22 ) ve doğal immün aktivasyonu  HLA mutasyonlarından daha az etkiye sahip görünüyorr.
Çevresel faktörler
RA için yerleşik epigenetik ve çevresel risk faktörleri vardır. Sigara içmek, beyaz popülasyonlarda RA için yerleşik bir risk faktörüdür ve özellikle erkeklerde, çok sigara içenlerde ve romatoid faktör pozitif olanlarda sigara içmeyenlere kıyasla riski üç kat artırır. Ölçülü alkol tüketimi koruyucu olabilir.
Merter (İstanbul metrosu)
İstasyondan Merter Metrobüs İstasyonu'na 100 metre yürüme mesafesi bulunmakta olup, istasyonlar arası aktarma imkânı vardır.
Romatoid artrit
Çevresel faktörler
Silika maruziyeti RA ile ilişkilendirilmiştir.
Merter (İstanbul metrosu)
Gece metrosu
30 Ağustos 2019'da başlayan ancak pandemi sebebiyle durdurulan ve 6 Mayıs 2022'de tekrar başlayan gece metrosu seferlerinde Cumartesi ve Pazar 00.00 - 06.00 saatleri arasında 30 dakikada bir gece metrosu seferleri düzenlenmektedir. Bu şekilde Cuma ile Pazar arasında 66 saatlik kesintisiz seferler düzenlenmektedir. Bu saatler arasında ücretlendirme çift bilet olarak tahsil edilmektedir. Bu işletmede istasyondaki E-5 ve Platform girişi açıktır.
Romatoid artrit
D vitamini eksikliği
Epidemiyolojik araştırmalar, D vitamini düzeyi sağlıklı kontrollerden 8-10 ng/mL daha düşük olan kişilerin romatoid artrit riski altında olduğunu gösteriyor.
Olumsuz bulgular
Hiçbir enfeksiyöz ajan RA ile ısrarlı bir şekilde ilişkilendirilmemiştir ve enfeksiyöz nedenini gösteren hastalık kümelenmesi kanıtı yoktur, ancak periodontal hastalık bunun dışındadır.
Pek çok olumsuz bulgu, tetikleyicinin değiştiğini veya aslında bağışıklık tepkisinin doğasında bulunan bir şans olayı olabileceğini düşündürmektedir.
Patofizyoloji
RA, tezahür ettiği eklemlerde ve diğer organlarda otoimmünite ve bağışıklık komplekslerine yol açan kalıcı bir hücresel aktivasyon durumu olarak başlar.
Hastalığın klinik belirtileri, öncelikle sinovyal membranın iltihaplanması ve eklem hasarıdır ve fibroblast benzeri sinoviyositler bu patojenik süreçlerde önemli bir rol oynar. RA'nın üç aşaması, bir başlangıç aşaması (spesifik olmayan enflamasyon), bir amplifikasyon aşaması ( T hücresi aktivasyonuna bağlı) ve sitokinler, IL-1, TNF-alfa ve IL–6'dan kaynaklanan doku hasarının olduğu kronik inflamatuar fazdır.
Spesifik olmayan inflamasyon
Bir kez başlatıldıklarında anormal bağışıklık tepkisine izin veren faktörler kalıcı ve kronik hale gelir. Bu faktörler, adaptif immün yanıtın düzenlenmesini değiştiren genetik bozukluklardır. Genetik faktörler, RA için çevresel risk faktörleri ile etkileşime girer ve en açık şekilde tanımlanmış risk faktörü sigara içmektir.
Doğumdan sonra başlama ve kadınların daha yüksek risk taşıması hormonal faktörler (hormon ilaçları) le açıklanabilir. Artan duyarlılık, olasılıkla, normalde toleransı koruyan negatif geri bildirim mekanizmalarının, romatoid faktör tarafından bağlanan IgG Fc ve sitrüline peptidlere (ACPA – Anti-citruline protein antikoru) antikorlarla bağlanan sitrüline fibrinojen gibi belirli antijenler için pozitif geri besleme mekanizmaları tarafından üstlenilmesidir. B-hücresi tarafından üretilen immün komplekslerin ve T hücresi ürünlerinin RA'daki inflamasyondaki göreceli rolleri üzerine bir tartışma 30 yıldır devam etmektedir, ancak inflamasyon bölgesinde hiçbir hücre gerekli değildir, sadece romatoid faktörler ve ACPA olarak bilinen IgGFc'ye yönelik otoantikorlar gereklidir. ACPA, RA teşhisi için %80 özgüllüğe sahiptir. Diğer otoimmün hastalıklarda olduğu gibi, RA'lı kişilerde eklem iltihabını teşvik ettiğine inanılan anormal derecede glikosile edilmiş antikorlar bulunur.
Sinovyumda amplifikasyon
Genelleştirilmiş bağışıklık tepkisi oluştuğunda herhangi bir semptomun ortaya çıkması birkaç yıl alabilir; B lenfositlerinden türetilen plazma hücreleri, romatoid faktörleri ve IgG ve IgM sınıflarının ACPA'sını büyük miktarlarda üretir. Bunlar Fc reseptörü ve kompleman bağlanması yoluyla makrofajları aktive eder. Bir otoreaktif antikorun Fc reseptörlerine bağlanmasına, antikorun RA'lı kişilerde enflamasyonu teşvik etmek için değiştirilen N-glikanları aracılık eder.
Bu, eklemde özellikle de ödemli sinovyumda lokal enflamasyona, vazodilatasyona ve aktif T hücrelerinin mikroskobik olarak nodüler agregatlarda CD4'e ve mikroskobik olarak yaygın infiltratlarda CD8'e girişine katkıda bulunur.
Makrofajlar ve dendritik hücreler, dokuda bağışıklık reaksiyonunu oluşturan MHC sınıf II moleküllerini eksprese ederek antijen sunan hücreler olarak işlev görür.
Kronik iltihap
Hastalık, sinoviyal astarın kenarlarında granülasyon dokusu, yoğun anjiyogenez ile pannus ve doku hasarına neden olan enzimler oluşturarak ilerler. Fibroblast benzeri sinoviyositler, bu patojenik süreçlerde belirgin role sahiptir. Sinovyum kalınlaşır, kıkırdak ve altta yatan kemik parçalanır ve eklem bozulur, bu olayların bir biyolojik belirteci olarak hizmet eden kalprotektin seviyeleri yükselir. Kanıtlar enflamatuvar olayların sinovyumla sınırlı olmayıp sistemik olduğunu gösteriyor; inflamatuar IL-17A üreten inflamatuar T yardımcı hücreleri ve patojenik Th17 hücreleri gibi enflamasyonu destekleyen T yardımcı profilindeki değişiklikler hem bellekten hem de periferik kan efektör bölmeden gelmektedir.
görüntüleme
El ve ayak röntgeninde hastalığın erken evrelerinde herhangi bir değişiklik olmayabilir veya röntgende eklem yakınında osteopeni, yumuşak doku şişliği ve normalden küçük bir eklem mesafesi görülebilir. Hastalık ilerledikçe kemik erozyonları ve subluksasyonlar olabilir. Manyetik rezonans görüntüleme ve ultrason gibi diğer tıbbi görüntüleme teknikleri de kullanılmaktadır.
Ultrasonografideki yüksek frekans dönüştürücüler gibi teknik gelişmeler geleneksel radyografiye göre ultrason görüntülerinin çözünürlüğünü iyileştirmiştir. Renkli Doppler ve güçlü Doppler ultrason, aktif sinovitin vasküler sinyallerini gösterebildikleri için sinoviyal inflamasyonun derecesini değerlendirmede yararlıdır. Bu önemlidir, çünkü RA'nın erken evrelerinde sinovyum birincil olarak etkilenir ve sinovit, gelecekteki eklem hasarının en iyi öngörücü belirteci gibi görünmektedir.
Kan testleri
Klinik olarak RA'dan şüphelenildiğinde, doktor romatoid faktör ve anti-sitrüline protein antikorları için test yapabilir. Test, zamanın yaklaşık üçte ikisinde pozitiftir, ancak negatif bir RF veya CCP antikoru RA'yı dışlamaz, artrit seronegatif olarak adlandırılır. Hastalığın ilk yılında romatoid faktörün negatif olma olasılığı daha yüksektir ve bazı kişilerde zamanla seropozitif hale gelir. RF spesifik olmayan bir antikordur ve sağlıklı insanların yaklaşık %10'unda, hepatit C gibi diğer birçok kronik enfeksiyonda ve Sjögren sendromu ve sistemik lupus eritematozus gibi kronik otoimmün hastalıklarda görülür. Bu nedenle, test RA'ya özgü değildir.
Yeni serolojik testler anti-sitrüline protein antikorları ACPA'ları kontrol eder. Bu testler tüm RA vakalarının %61-75'inde yine pozitiftir, ancak özgüllüğü yaklaşık %95'tir. RF'de olduğu gibi, ACPA'lar birçok kez semptomlar başlamadan önce de mevcuttur.
ACPA'lar için açık ara en yaygın klinik test, anti-siklik sitrulinlenmiş peptit (anti CCP) ELISA'dır. 2008'de RA'nın erken teşhisine yönelik bir serolojik bakım noktası testi, RF ve anti-MCV'nin tespitini %72'lik bir hassasiyet ve %99,7'lik bir özgüllükle birleştirdi.
RA'lı hastaların erken saptanmasında yakalama oranını iyileştirmek ve sınıflandırmak için romatoloji alanı, hem RF hem de anti-CCP için tamamlayıcı belirteçler aramaya devam ediyor. 14-3-3η ( YWHAH ), c-reaktif protein gibi diğer serolojik ölçümlerle birlikte RF ve anti-CCP'yi tamamlayan bir belirteçtir. Sistematik bir incelemede, 14-3-3η, romatoloji alanına hoş bir katkı olarak tanımlanmıştır. Yazarlar, serum bazlı 14-3-η belirtecinin, klinisyenlerin kullanımına sunulan mevcut araçlara katkı sağladığını ve klinik faydalarını desteklemek için yeterli klinik kanıt bulunduğunu belirtiyor.
Eritrosit sedimantasyon hızı, C-reaktif protein, tam kan sayımı, böbrek fonksiyonu, karaciğer enzimleri ve diğer immünolojik testler (örneğin, antinükleer antikor /ANA) gibi diğer kan testleri genellikle artritin diğer nedenlerinden ayırt etmek için yapılır. Yüksek ferritin seviyeleri, RA'yı taklit eden hemokromatoz'u ortaya çıkarabilir veya romatoid Artrit'in seronegatif, genellikle juvenil bir varyantı olan Still hastalığının bir belirtisi olabilir.
Önleme
Risk faktörlerinin azaltılması dışında bilinen bir önlem yoktur.
Kanıtlar, D vitamini düzeylerinin 40-60 ng/mL aralığına yükseltilmesinin romatoid artrit riskini azaltabileceğini göstermektedir.
Yönetim
RA'nın tedavisi yoktur, ancak tedavi semptomları ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir. Hastalığı modifiye edici tedavi, erken ve agresif bir şekilde başlandığında en iyi sonuçları verir. Yakın tarihli bir sistematik gözden geçirme, tümör nekroz faktörü (TNF) ve TNF olmayan biyolojik maddeler artı metotreksat (MTX) ile kombinasyon tedavisinin, hastalık kontrolünde tek başına metotreksat veya biyolojik tek tedavilere göre daha iyi tanımlı remisyon ve fonksiyonel kapasite ile sonuçlandığını bulmuştur.
Yaşam tarzı
Güvenli ve yararlı olduğu gerekçesiyle düzenli egzersiz kas gücü ve genel fiziksel işlevi koruma amacıyla önerilir. Fiziksel aktivite, yorgunluk yaşayan romatoid artritli kişiler için de faydalıdır, egzersizin uzun vadede fiziksel işlev üzerinde bir etkisi olabileceğini gösteren çok az kanıt olmasına veya hiç kanıt olmamasına rağmen, bir çalışma, dikkatli bir şekilde dozlanan egzersizin önemli gelişmeler gösterdiğini bulmuştur. RA'da aerobik egzersizler ve direnç eğitiminin kardiyovasküler zindelik ve kas gücü üzerinde orta düzeyde etkileri bulunmuştur. Ayrıca, fiziksel aktivitenin herhangi bir egzersiz boyutunda artan hastalık aktivitesi gibi zararlı yan etkileri olmamıştır. Belirli yiyecekleri yemenin veya bunlardan kaçınmanın veya diğer özel diyet önlemlerinin semptomları iyileştirmeye yardımcı olup olmadığı belirsizdir. Mesleki terapi, romatoid artritli kişilerde fonksiyonel yeteneğin geliştirilmesinde olumlu bir role sahiptir. Zayıf kanıtlar, ellerdeki artriti tedavi etmek için balmumu banyolarının (termoterapi ) kullanımını desteklemektedir.
İnsanların romatoid artritle başa çıkmalarına yardımcı olacak mevcut araçlar ve stratejiler hakkında bilgilendirici eğitim yaklaşımları, kişinin psikolojik durumu ve depresyon düzeyini iyileştirebilir. Ekstra derinlikli ayakkabıların ve kalıplı tabanlıkların kullanılması, yürüme gibi ağırlık taşıyan aktiviteler sırasında ağrıyı azaltabilir. Tabanlıklar ayrıca bunyonların ilerlemesini de önleyebilir.
Hastalık değiştirici ajanlar
Hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaçlar (DMARD), RA'nın birincil tedavisidir. Bunlar, kullanım ve geleneklere göre gruplandırılmış ilaçlardır. Semptomları iyileştirdiği, eklem hasarını azalttığı ve genel fonksiyonel yetenekleri iyileştirdiği bulunmuştur. DMARD'lar, insanların yaklaşık yarısında hastalığın remisyonuna ve genel olarak daha iyi sonuçlara yol açtıklarından, hastalığın erken döneminde başlatılmalıdır.
Aşağıdaki ilaçlar DMARD olarak kabul edilir: metotreksat, sülfasalazin, leflunomid, hidroksiklorokin, TNF inhibitörleri (certolizumab, adalimumab, infliximab ve etanersept), abatasept, anakinra ve auranofin. Ek olarak, rituximab ve tocilizumab monoklonal antikorlardır ve aynı zamanda DMARD'lardır. Tocilizumab kullanımı, artan kolesterol seviyeleri riski ile ilişkilidir.
En sık kullanılan ajanlar sulfasalazin, leflunomid ve metotreksattır. Leflunomid, 6-12 ay arasında kullanıldığında etkilidir ve 2 yıl süreyle kullanıldığında metotreksata benzer etkinlik gösterir. Sülfasalazin ayrıca romatoid artritin kısa süreli tedavisinde en etkili gibi görünmektedir.
Hidroksiklorokin, düşük toksisite profiline ek olarak, orta dereceli RA tedavisinde etkili kabul edilir.
Ajanlar kombinasyon halinde kullanılabilir, ancak insanlar daha büyük yan etkiler yaşayabilir. Metotreksat en önemli ve yararlı DMARD'dır ve genellikle ilk tedavidir. Metotreksat ve biyolojiklerle kombine bir yaklaşım, ACR50, HAQ skorları ve RA remisyon oranlarını iyileştirir. Metotreksat, sülfasalazin ve hidroksiklorokin'den oluşan üçlü tedavi de hastalık aktivitesini etkili bir şekilde kontrol edebilir. Gastrointestinal, hematolojik, pulmoner ve hepatik dahil olmak üzere toksisite ile yan etkiler düzenli olarak izlenmelidir. Mide bulantısı, kusma veya karın ağrısı gibi yan etkiler folik asit alarak azaltılabilir.
2015 Cochrane incelemesi, metotreksat ile rituksimabın, semptomları iyileştirmede tek başına metotreksata kıyasla daha etkili olduğunu buldu. Rituximab, B hücrelerinin seviyelerini azaltır. Rituximab alan kişilerde, x-ışını görüntülerine dayalı olarak ağrı, fonksiyon, hastalık aktivitesi ve eklem hasarında azalma görülmüştür. 6 ay sonra, rituksimab ve metotreksat kullanan %21 daha fazla kişinin semptomlarında iyileşme görüldü.
Metotreksat ve diğer geleneksel ajanlar üç aylık bir denemeden sonra etkili olmazsa biyolojik ajanlar kullanılabilir. DMARD'lara kıyasla daha yüksek oranda enfeksiyonlarla ilişkilidirler. Romatoid artriti tedavi etmek için kullanılan biyolojik DMARD ajanları şunları içerir: infliximab gibi tümör nekroz faktörü alfa inhibitörleri; anakinra gibi interlökin 1 blokerleri, rituksimab gibi B hücrelerine karşı monoklonal antikorlar, tosilizumab gibi interlökin 6 blokerleri ve abatasept gibi T hücresi ko-stimülasyon blokerleri. Genellikle metotreksat veya leflunomid ile kombinasyon halinde kullanılırlar. Metotreksat ile biyolojik monoterapi veya tofasitinib, ACR50, RA remisyon oranlarını ve işlevini iyileştirebilir. Abatacept diğer biyolojik ilaçlarla aynı anda kullanılmamalıdır. TNF inhibitörleri üzerinde hastalık aktivitesi iyi kontrol edilen kişilerde, dozun düşürülmesi genel işlevi etkiliyor gibi görünmemektedir. Düşük hastalık aktivitesi olan kişiler tarafından TNF inhibitörlerinin kesilmesi (dozun kademeli olarak düşürülmesinin aksine) hastalık aktivitesinin artmasına neden olabilir ve remisyonu, röntgende görülebilen hasarı ve kişinin işlevini etkileyebilir. Tüberkülozun yeniden aktivasyonunu önlemek için herhangi bir TNF inhibitörü tedavisine başlamadan önce kişiler gizli tüberküloz açısından taranmalıdır.
Altın ve siklosporin
Sodyum aurotiomalat, auranofin ve siklosporin, yan etkileri nedeniyle daha az kullanılır. Ancak siklosporin bir yıla kadar kullanıldığında progresif RA'da etkili bulunmuştur.