cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sicilya
Sicilya idari bölgesi
İlk mafya ailesi Sicilya'da kurulmuştur ve MAFIA ismini koyan da Sicilya'dır. Mafyanın en meşhur olduğu kasaba Corleone'dir.
Ekonomi
Ayrıca bkz. İtalya ekonomisi Son yıllardaki düzenli büyümesi sayesinde Sicilya, toplam GSYİH açısından İtalya'nın sekizinci en büyük bölgesel ekonomisi oldu. Modern sulama sistemlerinin getirilmesi gibi tarımda yapılan birçok reform ve yatırım bu önemli sektörü rekabetçi yaptı.
1970'lerde bazı fabrikalar açıldı ve sanayi sektörü büyüdü.
Zengin doğal ve tarihi mirası nedeniyle turist çeken ada için turizm önemli gelir kaynağıdır. Günümüzde Sicilya, daha çok turist çekmek için konaklama endüstrisinin gelişimine büyük miktarda para yatırmaktadır. Ancak Sicilya, İtalya ortalamasının altında kişi başına GSYİH'ye ve İtalya'nın geri kalanından daha yüksek işsizliğe sahip olmaya devam etmektedir. Bu fark büyük ölçüde, geçmişe göre çok daha zayıf olsa da bazı bölgelerde hala faaliyet gösteren Mafya'nın olumsuz etkisinden kaynaklanmaktadır.
Tarım
Sicilya, volkanik patlamalar nedeniyle verimli topraklarıyla uzun zamandır dikkat çeker. Adanın hoş iklimi yerel tarıma da yardımcı olur.
Başlıca tarım ürünleri buğday, Elmas limonu, portakal (Kan portakalı), limon, domates (Pomodoro di Pachino IGP), zeytin, zeytinyağı, enginar, Hint inciri (Fico d'India dell'Etna DOP), badem, üzüm, Antep fıstığı (Pistacchio di Bronte DOP) ve şaraptır.
Sığır ve koyun yetiştirilir. Ragusano DOP peyniri ve Pecorino Siciliano DOP sayesinde peynir üretimleri özellikle önemlidir.
Ragusa, bal (Miele Ibleo) ve çikolata (Cioccolato di Modica IGP) üretimleriyle ünlüdür.
Sicilya, Veneto ve Emilia-Romagna'dan sonra dünyanın en büyük şarap üreticisi İtalya'nın en büyük üçüncü şarap üreticisidir. Bölge esasen güçlendirilmiş Marsala şarabı ile tanınır. Son yıllarda şarap endüstrisi gelişti, yeni şarap üreticileri daha az bilinen yerel çeşitlerle deneyler yapmaktadır ve Sicilya şarapları ünlü oldu.
Nero d'Avola en ünlü yerel üzüm çeşididir ve adını Siraküza yakınlarında küçük bir kasabadan alır. Bu üzümlerden yapılan en iyi şaraplar, Avola yakınlarındaki ünlü eski bir şehir olan Noto'dan gelir.
Etna Rosso DOC şarabı yapmak için kullanılan Nerello Mascalese, Cerasuolo di Vittoria DOCG şarabı'nın üzümü Frappato, eskiden farklı Pantelleria şarapları yapmak için kullanılan Moscato di Pantelleria üzümü (Zibibbo da denir), Malvasia di Lipari DOC şarabı yapmak için kullanılan Malvasia di Lipari ve Alcamo DOC beyaz şarabı yapımında kullanılan Catarratto diğer önemli yerel üzüm çeşitleridir.
Sicilya'da Syrah, Chardonnay ve Merlot gibi yerli olmayan üzüm çeşitleriyle de yüksek kaliteli şaraplar üretilir.
Sicilya, Caltanissetta'da üretilen Amaro Averna ve yerel limoncello gibi likörleriyle de tanınır.
Balıkçılık Sicilya için başka bir temel kaynaktır. Ton balığı, sardalya, kılıç balığı ve Avrupa hamsi balıkçılığı vardır. Mazara del Vallo Sicilya'daki en büyük ve İtalya'daki en önemli balıkçılık merkezlerindendir.
Sanayi ve imalat
Sicilya'nın yol sistemindeki iyileştirmeler, sanayi kalkınmasını destekledi. Bölgede önemli üç sanayi bölgesi vardır: Palermo'da Ansaldo Breda gibi ünlü İtalyan şirketlerinin (Fincantieri gibi önemli tersaneler), mekanik fabrikaları, matbaa ve tekstil sanayii vardır. Kimya sanayi de Messina İli (Milazzo) ve Caltanissetta İl (Gela) sınırları içindedir. Güneydoğu'da (çoğunlukla Ragusa yakınlarında) petrol, doğal gaz ve asfalt sahaları ve Orta Sicilya'da büyük halite yatakları vardır. Trapani İli, İtalya'daki en büyük deniz tuzu üreticilerinden biridir.
Turizm
Sicilya'nın güneşli, kuru iklimi, manzarası, mutfağı, tarihi ve mimarisi, anakara İtalya'dan ve yurtdışından birçok turisti kendine çeker.
İnsanlar yıl boyu adayı ziyaret etseler de turizm sezonu yaz aylarında zirveye çıkar. Etna Yanardağı, plajlar, arkeolojik alanlar, Palermo, Katanya, Siraküza ve Ragusa gibi büyük şehirler gözde turistik yerlerdir ancak Taormina eski şehri ve komşu sahil beldesi Giardini Naxos, Eolie Adaları, Erice, Castellammare del Golfo, Cefalù, Agrigento, Pelagie Adaları ve Capo d'Orlando gibi yerler dünyanın her yerinden ziyaretçileri çeker.
Capo d'Orlando'da antik Yunan döneminin en iyi korunmuş tapınaklarından bazıları vardır.
Birçok Akdeniz yolcu gemisi Sicilya'da demir atar ve pek çok şarap turisti de adayı ziyaret eder.
Birkaç Hollywood ve Cinecittà filminin bazı sahneleri de Sicilya'da çekilmiştir. Bu Sicilya'nın turistik bir yer olarak cazibesini artırdı.
UNESCO Dünya Mirası Alanları
Sicilya'da yedi UNESCO Dünya Mirası Alanı vardır. Yazıt sırasına göre:
Arkeolojik alanlar
Birçok farklı kültür adaya yerleştiğinden, adaya hükmettiğinden veya adayı istila ettiğinden Sicilya'da çok çeşitli arkeolojik alanlar vardır. Ayrıca, Yunan dünyasının en dikkate değer ve en iyi korunmuş tapınaklarından ve diğer yapılarından bazıları Sicilya'dadır.
İşte başlıca arkeolojik alanların kısa bir listesi:
Sicilya'nın en iyi bilinen arkeolojik alanlarından birinin, Agrigento'daki Valle dei Templi'nin kazısı ve restorasyonu Arkeoloji çevrelerinde basitçe "Serradifalco", Serradifalco'nun Beşinci Dükü olarak bilinen arkeolog Domenico Lo Faso Pietrasanta tarafından yapıldı. Ayrıca Segesta, Selinunte, Siraküza ve Taormina'daki antik alanların restorasyonunu da denetledi.
Kültür
Sicilya uzun zamandır sanat ile ilişkilidir. Birçok şair, yazar, filozof, aydın, mimar ve ressam bu adayla bilinir.
Tüm zamanların en büyük matematikçilerinden Arşimet, Siraküza‘lı bir Yunan filozofudur. Gorgias ve Empedokles, diğer iki ünlü erken dönem Sicilya-Yunan filozofuyken, Siraküzalı-Yunan Epicharmus ise komedinin mucidi olarak kabul edilir.
Sanat ve mimari
Baglio (it) Batı Sicilya'daki geleneksel yaşam yapılarıdır.
Seramik
Sicilya adasının Terakota seramiği meşhurdur. Sicilya seramiği Yunan kolonizasyonu döneminde mükemmelleşti ve günümüzde de seçkin ve farklıdır.
Günümüzde Caltagirone, seramik ve pişmiş toprak heykellerin sanatsal üretimi için Sicilya'daki en önemli merkezlerdendir.
En tanınmış mimarları İtalyan Barok'un en önemli isimlerinden Filippo Juvarra ve Ernesto Basile'dir.
Bilim
Katanya'da, Ulusal Nükleer Fizik Enstitüsü'nün (İtalyanca: Istituto Nazionale di Fisica Nucleare) hem nükleer fizik deneylerinde hem de kanser tedavisinde parçacık tedavisi için (proton tedavisi) proton kullanan siklotronlu dört laboratuvarından biri vardır.
Noto, jeodezik ve astronomik gözlemler yapan İtalya'daki en büyük radyo teleskoplarından birine sahiptir.
Siraküza aynı zamanda kombine çevrim gaz tesisiyle entegre ısı transferi ve depolama için erimiş tuzu kullanan ilk konsantre güneş enerjisi santrali olan Arşimet güneş enerjisi santrali projesinin yapımıyla güneş teknolojileri için bir deney merkezidir. Tüm tesisin sahibi ve işletmecisi Enel'dir.
Turistik Erice kasabası da tüm bilim dallarını kapsayan, kurslar, seminerler, çalıştaylar ve yıllık toplantılar sunan dünyanın her yerinden 123 okulu kapsayan Ettore Majorana Vakfı ve Bilimsel Kültür Merkezi sayesinde önemli bir bilim yeridir. Fizikçi Antonino Zichichi tarafından, Majorana denklemi ve Majorana fermiyonu ile tanınan adanın başka bir bilim adamı Ettore Majorana onuruna kurulmuştur.
Sicilya'nın ünlü bilim adamları arasında ayrıca Stanislao Cannizzaro (kimyager), Giovanni Battista Hottura ve Niccolò Cacciatore (gökbilimciler) bulunmaktadır.
Luiz Felipe Lampreia
Lampreia Rio de Janeiro'da kalp krizi sonucu 2 Şubat 2016'da 74 yaşında öldü.
Sicilya
Mutfak
Adanın ünlü yerel mutfağının ve şarap yapımı eskiden beri vardır. Hatta bu yüzden Sicilya mutfağına bazen Tanrı'nın Mutfağı denir. Sicilya mutfağının her parçasının kendine özgü bir spesiyalitesi vardır (örneğin Granita gibi Sicilya'nın her yerinde olmasına rağmen Cassata Palermo'ya has bir spesiyalitedir). Malzemeler genelde halk için ucuz kalırken zengin lezzetlidir.
Simon Newcomb
Simon Newcomb (12 Mart 1835 – 11 Haziran 1909), Kanadalı-Amerikan astronom ve matematikçi. Geleneksel bir eğitim görmesine rağmen zaman tutma konusunda önemli katkılarda bulundu, ekonomi ve istatik üzerine yazdı ve bilimkurgu yazarlığı yaptı.
Ahmet Şükrü Süer
Ahmet Şükrü Süer (1900, Nevşehir, Osmanlı İmparatorluğu – 28 Mayıs 1952), Türk siyasetçidir.
İdadi'yi bitirdi. Nevşehir Zabıt kâtipliği, Nevşehir Noterliği, Nevşehir Belediye Başkanlığı, TBMM VIII. Dönem Niğde Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve dört çocuk babasıdır.
Simon Newcomb
Yaşamı
Nova Scotia'nın Wallace şehrinde doğdu. Ebeveynleri New Brunswick sul hakini kızı olan Emily Priner ve gezici okulu öğretmeni olan John Burton Newcomb idi. John, Kanada'nın farklı kısımlarında öğretmenlik yaparak gezindi; özellikle Nova Scotia'nın farklı köyerinde ve Prens Edward adasında. Newcomb, babasından geleneksel bir eğitim aldı ve 1851 yılında News Brunswickte şarlatan bir bitki uzmanı olan Dr Foshay'in yanında staj yaptı. Yine de babası ona ileriki çalışmaları için harika bir kaynak sağladı. Newcomb'un Dr. Foshay'in yanındaki stajı o yalnızca 16 yaşındayken olmuştu. Foshay'in hastalıkları tedavi etmek için bitkileri kullanacağı konusunda Newcomb'u eğiteceği 5 yıllık bir staj anlaşmasına girmişlerdi, 2 yıl boyunca stajyerlik yaptı fakat giderek mutsuzlaştı, Foshay'in bilimsel olmayan yaklaşımına karşı olan ilgisini yitirdi ve onun bir şarlatan olduğunu fark etti. Çekip gitmeye ve yaptıkları anlaşmayı feshetmeye karar verdi. 190 km boyunca Maine'daki Calais limanına yürüdü ve orada kendini Salem, Massachusetts'e götürmeyi kabul eden bir gemi kaptanıyla tanıştı, böylece babasına katıldı ve ikisi beraber Maryland'e seyahat ettiler. Maryland'e vardıktan sonra Newcomb 1854'ten 1856'ya kadar öğretmenlik yaptı. Kısıtlı zamanında politik ekonomi ve din gibi konuları çalıştı fakat en kapsamlı çalışmalarını matematik ve astronomi alanında yaptı. Özellikle bu dönemde, Newton'nun “Principia”sını okudu. 1856 yılında Washington yakınlarında özel eğitmen olarak göreve başladı ve oradaki kütüphanelerde matematik çalışmak için bu şehre sıklıkla ziyaret etti. Bowditch'in çevirisi Laplace'in “Traité de Mécanique Céleste” Smithson Enstitüsü kütüphanesinden alabildi fakat onun ötesindeki matematiği keşfetti.
Newcomb özel olarak matematik ve fizik çalıştı ve 1857 yılında Cambridge, Massachusetts'teki Bahri Yıllık Ofisinde insan bilgisayar olmadan önce öğretmenlik yaparak kendini destekledi. Bu sıralarda Harvard Üniversitesi'nin Lawrence bilim okuluna kayıt oldu, lisansını tamamlayarak 1858 yılında mezun oldu.
Astonomi
Amerikan iç savaşı başlangıcında birçok ABD donanması personeli servisi terk etti ve Newcomb 1881'de art arda gelen boşlukla ile .United States Naval Observatory'de profesör oldu. Newcomb gezegenlerin konumlarnı navigastyona yardımcı olarak ölçmek üzere çalıştı. 1870 yılında Paris'i ziyaret ettiğinde Ay'ın konumlarının Peter Andreas Hansen tarafından hatalı biçimde ölçüldüğünün farkına vardı. Paris'te iken Hansen'in 1750'den 1838'e kadar kullandığı veriye ek olarak ortadan daha ileride 1672den çok önce veri uzatması vardı. Newcomb, Hansen'in tablosunu düzenleyerek yeni bilgiyi kullanabildi 1875'te Harvard koleji gözlemevinin Müdür makamında olması önerildi fakat reddetti asıl ilgi alanı gözlemden çok matematikti.
Işık hızı
1878 yılında birçok astronomik sabitin açıklanması için gerekli olan tam değerlerin hesaplanması için ışık hızının kesin ve yeni ölçümünü planlamaya başladı.
Yavuz Sultan Selim Camii (Mannheim)
Yavuz Sultan Selim Camii Almanya'nın Mannheim kentinde bulunan, 12 Mart 1993 tarihinde inşaatına başlanıp 2 Mart 1995 tarihinde açılan, 2500 kişilik kapasitesiyle Almanya'nın en büyük ikinci camisidir.
Tasarımı Diyanet İşleri Türk İslam Birliği tarafından mimar Hubert Geißler ve Mehmet Bedri Sevinçsoy'a yaptırılmıştır. Minaresi 36 m yüksekliğinde olan cami, o günün parasıyla 10 milyon Alman markına mal olmuştur.
Kungurtug
Kungurtug (Tıva Türkçesi: Кунгуртуг) — Tıva'da Teregöl idari biriminin yönetim merkezi olan köy.
Nüfus 2009 yılında 1852 kişi iken son yıllarda düşüş olmuş ve 2014 yılında ise 1439 kişidir.
Coğrafya
Kungur-Tuk akarsuyu ile Tere gölün birleştiği noktaya yakın yerde bulunur.
Tarih
Köyün resmi kuruluşu 1949 yılıdır.
Sicilya
Mutfak
Güney İtalya'nın geri kalanının mutfağı gibi makarna da Sicilya mutfağında pirinç gibi önemli bir rol oynar, örneğin arancini ile.
Kungurtug
Gezi
Uygur Devleti devrinden kaldığı sanılan eski bir mimari yapı olan Porbajın adlı kerpiçten kalesi bulunur.
Sicilya
Mutfak
Sicilyalılar, diğer peynirlerin yanı sıra, Pecorino Siciliano ve caciocavallo gibi hem inek hem de koyun sütü kullanarak kendi peynirlerini yapar. Kullanılan baharatlar arasında Araplar tarafından tanıtılan safran, hindistan cevizi, karanfil, biber ve tarçın vardır. Maydanoz birçok yemekte bolca kullanılır.
Sicilya mutfağı genellikle deniz ürünleri ile ilişkilendirilse de kaz, kuzu, keçi, tavşan ve hindi gibi et yemekleri de Sicilya'da bulunur. Adaya et yemeklerine olan düşkünlüğü ilk kez kazandıranlar Normanlar ve Swabians idi.
Ayrıca bakınız
Akdeniz adaları
Simon Newcomb
Benford yasası
1881'de Newcomb, Benford yasası olarak bilinen istatistiksel bir ilke keşfetti.
Özel hayatı
Newcomb Washington Dc'de mesane kanseri yüzünden öldü ve Arlington Ulusal Mezarlığına gömüldü. Newcomb'un kızı Profesör William Dwight Whitney'in oğlu, ABD senatörü ve valisi Roger Sherman Baldwin'in torunu olan Heneral Edward Baldwin ile evlendi.
Diğer işi
Newcomb kendini yetiştirmiş bir kimse ve oldukça bilgindi. Ekonomi üzerine yazdı. Fransızca, Almanca, İtalyenca ve İsveççe biliyordu. Aktif olarak dağ sporuyla ilgileniyordu. Çok okurdu ve popüler bilim dergisi ve bilimkurgu yazarlığı yaptı.
Abecesayısal kod
Abecesayısal kod. Sayısal bilgisayarlardaki birçok uygulama, hem sayılardan hem de harflerden oluşan verilerin işlenmesini gerektirir. Örneğin yüzlerce öğrencisi olan bir üniversitede dosyaların işlenmesi için bilgisayarlar kullanılmaktadır. Öğrencilerin isim, soyisim, bölüm gibi kimlik bilgilerini ikili sistemle göstermek için, alfabeye karşılık gelen bir ikili kod gereklidir. Bu ikili kodun, aynı zamanda ondalık sayıları ve diğer özel karakterleri de göstermesi gerekir. Abecesayısal kodu, on ondalık sayıdan, alfabenin 26 harfinden ve $ gibi çeşitli özel sembollerden oluşan bir elemanlar grubunun iki kodudur. Bir abecesayısal gruptaki toplam eleman sayısı 36'dan fazladır. Bu nedenle 25=32 yetersiz kalacağından en az altı ikil'le (26=64) kodlanması gerekir.
Altı ikil'lik bir abecesayısal kodun olası düzenlemelerinden biri de "makine kodu" adı verilen kodlamadır. Bu kod, az sayıda değişiklikle, birçok bilgisayarda abecesayısal kodların gösterimi için kullanılmaktadır. Küçük harfler ve sayısal bilgilerin iletimi için kullanılan özel kontrol karakterlerini de içeren 64'ten fazla karakteri kodlama ihtiyacı, yedi ve sekiz ikilli abecesayısal kodların geliştirilmesine neden olmuştur. Bu kodlardan en yaygın olarak bilinenleri şunlardır:
Milano (il)
Milano ili (İtalyanca: Provincia di Milano, Milano lehçesi: Prüvincia de Milàn), kuzey batı İtalya'nın Lombardiya bölgesine bağlı, 1.575 km² yüzölçümüne sahip ve 134 beldesi ile (30.06.2010 tahminiyle) 3.135.769 nüfuslu bir ildir. Merkez şehri Lombardiya bölgesinin de başkenti olan ve ille aynı adı taşıyan Milano'dur.
Coğrafi konumu
Milano ili kuzeyinde Varese ili, Monza ve Brianza ili bulunmakta; doğusunda Bergamo ili; güneydoğusunda Cremona ili ve Lodi ili; güneybatısında Pavia ili ve batıda Piyemonte bölgesinde olan Novara ili vardır. Ayrıca Lodi ili ve Pavia ili arasında bulunan ve esas Milano ili arazisinden tümüyle ayrı bir yerleşke olan St Columb al Lambro beldesi de Milano iline bağlıdır.
Milano ili merkezi-batı Lombardiya'da; batıda Ticano Nehri vadisi ve doğuda Adda Nehri arasından bulunan yüksekçe rakımlı ovalık-düzlükte kurulmuştur. Bu düz arazide bulunan akarsular Adda ve Ticino nehirleri yanında Olona Nehri, Lambro Nehri ve Seveso Nehridir. Ayrıca mavnalarla taşım yapılabilmesi için insan yapımı Milano kanalları (Grande kanalı, Martesana kanalı, Pavese kanalı) bulunur. Hızla akan Lura, Bozzente, Molgora, Arno dere ve çayları da bu ovada bulunmaktadır.
Coğrafi bir görüşle Milano ili beş değişik bölgeye bölünmektedir: Milano; Merkez-Brianza; Doğu-Yüksek-Milano; Batı-Ticino; Adda-Parco-Güney-Milano.
Önemli şehirler ve beldeler
Milano ilinde bulunan diğer belediyelerden 30.000'den fazla nüfusu olanlar şunlardır:
Resimler
<Gallery> Dosya:Milan – Duomo at dusk, November 2001.jpg|Milano Katedrali gün batımında Dosya:Paesaggio milano.jpg|Milano görünüşü Dosya:Sesto San Giovanni.jpg|Sesto San Giovanni merkezi Dosya:La chiesa di Sant'Ambrogio vista da Piazza Gramsci, Cinisello Balsamo.jpg|Cinisello Balsamo'da kilise Dosya:Legnano S Magno.jpg|Legnano - San Magno kilisesi </Gallery>
Fernando Gago
Fernando Rubén Gago (d. 10 Nisan 1986, Buenos Aires), orta saha pozisyonunda görev yapan Arjantinli eski millî futbolcudur.
Cuma Mescidi Amol
Cuma Mescidi (Farsça: مسجد جامع آمل), İran'ın Amol kentinde tarihi önemi olan bir yapı. İç duvarlarından birinde Sultan Hüseyin Safevi'nin 1106 tarihli bir fermanı bulunur.
NGC 720
NGC 720, Balina takımyıldızında yaklaşık olarak uzaklıkta bulunan bir eliptik gökadadır. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1785 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
NGC 720, beş gökadadan oluşan NGC 720 Grubu'nun en parlak üyesidir.
Yeşilköy, Akçakoca
Yeşilköy, Düzce ilinin Akçakoca ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1941 yılı kayıtlarında Vakıf olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Düzce il merkezine 47 km, Akçakoca ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır.
Yarımca, Şenpazar
Yarımca, Kastamonu ilinin Şenpazar ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Samay olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Kastamonu il merkezine 114 km, Şenpazar ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.
Қ
Қ Türki, Tacikçe, Kazakça, Tatarca, Abhazca, Özbekçe ve Osetçe Kiril Alfabelerinde yer alan bir ses değeridir. Latin alfabesinde bu sesi çevirebilmek için Ⱪ harfi kullanılır.
Ses değeri
Kimi zaman gırtlaktan çıkarılan kalın bir K/G sesini karşılar. İç Anadolu ve Doğu Anadolu ağızlarında yaygın olarak kullanılır. Arapçadaki Kaf (ق) harfine denk düşer. Tunus ve Cezayir Arapçasında Türkçedeki gırtlaktan söylenen K harfine benzeyen bir sesi karşılamak için noktasız ٯ harfi kullanılır.
Kullanıldığı diller
Kazakça, Uygurca, Özbekçe ve ayrıca Karakalpakça ile Tofaca'da Қ biçimiyle yer alan Kiril harfine denk düşer. Türk dilleri dışında Abhazca, Osetçe Çukçice, Hantıca ve İtelmence gibi Asya dillerinde de bulunur. Kiril alfabesi kullanan başka Türk dillerinde ise aşağıdaki Kiril harflerinin karşılığıdır.
The Batman (dizi)
The Batman, ABD yapımı bir animasyon TV dizisidir. Warner Bros. Animation tarafından DC Comics'in Batman adlı çizgi romanından esinlenerek yapılmıştır. Seri şu ana kadar 6 tane Emmy Ödülü, 1 tane de Annie Ödülü kazanmıştır.
The Batman, 2004-2008 yılları arasında Kids' WB'nin cumartesi sabahı kuşağında yayınlanmıştır. 2009 yılında Boomerang, serinin ilk iki sezonunu yayınlamaya başlamıştır. Daha sonra Cartoon Network de seriyi yayınlamaya başlamıştır. Serinin DVD'leri de yayınlanmıştır. Ayrıca, 2005 yılında The Batman'in The Batman vs. Dracula adlı bir filmi yapılmıştır.
Serinin karakter tasarımlarını, Jackie Chan Adventures'in de karakterlerini tasarlayan Jeff Matsuda yapmıştır.
Meibion Glyndŵr
Meibion Glyndŵr, İngiltere’yi zor durumda bırakan ayrılıkçı bir yasadışı örgüttür. Üyeleri yüzyıllardan beri milliyetçiliğiyle tanınan Gallilerdir. Meibon Glyndwr, Galler’in bağımsızlığını için mücadele ettiğini dile getirir.
Lübnan'da laiklik
Konfesyonist yapı; 1920 tarihli ulusal pakt maddeleri uyarınca belirli devlet makamları belirli dinsel gruplara tahsis edilerek şu biçimde oluşturulmuştur:
Yönetim yapısı içinde konfesyonist sisteme karşı olan ve laik bir idari yapı oluşturmaya yönelik görüş artış göstermektedir. 26 Nisan 2010 günü yapılan laiklik yürüyüşü Mısır'daki Tahrir gösterilerinin ve hilafet taleplerinin Beyrut'a yaklaşmasına karşı bir tepki olarak binlerce kişinin katılımı ile gerçekleştirildi. 27 Şubat 2011'de, Beyrut'ta sayısı yüzlerle ifade edilen katılımcı ile gerçekleştirilen Laiklik yürüyüşünde katılımcılar konfesyonist hükûmet sistemine karşı söylemlerini ortaya koydular.
Anahtar (akor sistemi)
Anahtar, müzikte majör ve minör ölçeklerden çıkan ve merkezinde bir anahtar nota (tonik) olan, birbiri ile ilişkili akorların oluşturduğu bir sistem. Orta akor, merkezi tonik nota üzerine kurulu bir üçlüdür (triad). Kromatik (yarıtonlu) ölçekteki 12 tondan her biri tonik nota görevini üstlenebilir. Bu nedenle 12 minör ve 12 majör anahtarı elde etmek mümkündür ve modern müzikte hepsi kullanılır. Müzik yazımında anahtar, anahtar sembolü (klef) ile gösterilir.
Şarkı ve dans müziği gibi görece kısa parçalar genellikle tek bir anahtar sistemi barındırır ve bu durum "bu parça (...) anahtarındadır" şeklinde ifade edilir. Uzun müzik eserleri ise genellikle pek çok kez anahtar değiştirir ve çoğunlukla eserin önemli kısımlarında yinelenen başlıca bir anahtarı bulunur.
Ў
Ў Latincedeki W sesini karşılayan Kiril harfidir. Dudaklar büzülerek söylenen V harfi gibidir (Davul, Avukat, Havlu, Kavun sözcüklerinde dudaklarımızın meyilli olduğu yuvarlaklık gibi).
Ў harfi Belarus alfabesinin yirmi ikinci harfidir ve Belarusça ў harfini yazımda kullanan tek Slav dilidir.
Türkî alfabeler içerisinde Tatarcada ve Türkmencede kullanılır. Tatarcada tıpkı Arapçadaki gibi açık bir V harfidir. Klasik V sesinden kesinlikle farklıdır. V harfinde dudaklar birbirine değerken bu seste (W harfinde) tıpkı U sesinde olduğu gibi dudakların birbirine değmesi söz konusu değildir. Arapçadaki Vav (و) ve batı dillerindeki w sesi başlıca örneklerdir. Örneğin: Tatarcadaki Yawaş (Yavaş) kelimesi.
Umut
Umut veya ümit bir kimsenin kişisel yaşamındaki olay ve durumlarla ilgili olumlu sonuçlar çıkabileceği ihtimaline dair duygusal inancı olarak tanımlanabilir. Türk Dil Kurumu ise umut sözcüğünü "Ummaktan doğan güven duygusu, ümit" veya "Bu duyguyu veren kimse veya şey" olarak tanımlamaktadır. Ummak ise aynı TDK sözlüğünce "Bir şeyin olmasını istemek, beklemek" veya "Sanmak, tahmin etmek" olarak tanımlanmıştır. Buna göre umut genellikle "iyi bir sanıdan doğan güven veya iyi bir sanıya olan inanç duygusu" olarak tanımlanabilir. Umut genellikle belirli bir oranda sebat içerir yani tersi yönde belli kanıtlar dahi olsa bir şeyin muhtemel olduğuna inanmayı içerebilir.
Etimoloji
Ümit, Farsça "umut, beklenti" anlamındaki اُمِيد (umīd) sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük, Orta Farsça aynı anlama gelen ēmēd veya ummēd sözcüğünden evrilmiştir. Umut kelimesi ise Eski Türkçede "dilemek, ummak" anlamına gelen um- fiilinden Türkiye Türkçesindeki +ut ekiyle türetilmiştir. Buna karşılık Farsça kökenli ümit kelimesinden bir alıntı olduğu da düşünülmektedir. Türkçede ilk kullanımı Dede Korkut Kitabı'nda 1400'lerden önce görülür.
Dini ve kültürel bakış
Umut farklı yönlerden farklı kullanımlara sahip olabilir. Örneğin bazı dinlerde umut bir erdemdir ve tersi yani umutsuzluk Tanrı'ya (veya tanrılara) karşı bir isyan olarak tanımlanabilir. Bu dinlere Hristiyanlık örnek olarak verilebilir. Bu dinlerde inanç ile umut birliktedir ve her zaman ahirete dair umut edilmesi gerekir. Kişi hiçbir zaman Tanrı'dan umudunu kesmemelidir.
Mitolojilerde umut kavramı farklı hikâyelerle açıklanmıştır. Çoğu mitolojide umut belirli bir tanrı veya tanrıça ile özdeşleştirilmiştir. Örneğin, Yunan mitolojisinde umut kavramı Elpis olarak vücut bulmuştur yani Elpis umudun tecessümüdür. Pandora, Pandora'nın Kutusunu açtığında tüm kötülükler uçup gitmiştir - bir şey dışında: Umut. Mitte insanlığın umutsuzluk içinde sonsuza kadar kalmaması Pandora'nın kutudaki umudu bir süre sonra çıkarması ile başarılmıştır. Roma mitolojisinde ise umut son tanrıça olan Spes'tir; ultima dea derler.
1992 Japonya Grand Prix
1992 Japonya Grand Prix (resmi adıyla  XVIII Fuji Television Japonya Grand Prix), 25 Ekim 1992 tarihinde Suzuka Pistinde düzenlenmiş olan Formula 1 yarışıdır. Japonya 1992 Formula 1 sezonu'nun sondan bir önceki olan 15. yarışıdır. Aynı zamanda bu mücadele toplamda 18. Japonya Grand Prix yarışı oldu. Yarış sonunda Ayrton Senna podyuma çıkmıştır. 26 pilotun başladığı yarışı 15 pilot bitirmiştir.
Yarış raporu
Pistte toplam 26 pilot start aldı. Toplam 53 tur atan pilotlardan ancak 15 pilot onu tamamlaya bildi. 11 pilot ise yarışı tamamlayamadı. Kuru, ılık, bulutlu bir havada geçen yarış büyük bir heyecana sahne oldu.
Yarışı İtalyan pilot Riccardo Patrese birinci olarak tamamlamıştır. Avusturyalı Gerhard Berger Riccardo Patrese'nin ardından yarışı ikinci olarak tamamlamıştır. Birleşik Krallık temsilcisi Martin Brundle ise yarışı üçüncü sırada tamamlamıştır. Onların ardından Martin Brundle, Jean Alesi ve Christian Fittipaldi gelmiştir.
İstatistikler
Sıralama turları sonucunda pol pozisyonunu 1:37.360'lik derecesiyle Williams-Renault pilotu Nigel Mansell elde etti. Aynı takımdan Riccardo Patrese ise ikinci cebin sahibi oldu.
53 turluk yarışın 44. turu 1:40.646 zamanla bu yarışın en hızlı tur'u olmuştur. En kısa sürede koşulan bu turda Birleşik Krallık temsilcisi Nigel Mansell 1. olmuştur.
Diego Romano
Diego Romano (d. 11 Mart 1980) Arjantinli futbolcudur. Super League (Yunanistan) ekiplerinden İraklis'de oynamaktadır.
Süit
Süit sözcüğü ile şunlardan biri kastedilmiş olabilir:
Athlético de Coléah
Athlético de Coléah, Gine'nin başkenti Konakri merkezli profesyonel futbol kulübü. Şu an Gine'nin en üst düzey futbol ligi Gine Ulusal Şampiyonası'nda mücadele etmektedir. Ismaël Bangoura, Amara Bangoura, Naby Yattara, Ibrahim Yattara bu takımın yetiştirdiği oyunculardandır.
Kuruluşu
Atletico Coleah, 2 Ekim 1998 tarihinde Dominique Ciccada ve Minkaël Sylla tarafından kuruldu. Sylla başkan olurken, Filler Coleah takımın teknik direktörlüğüne getirildi.
Süit (müzik)
Süit, kendi içinde de bütünlük arzeden farklı enstrümantal parçaların bir araya gelerek oluşturduğu müzik eseri. Genellikle tüm kısımlar aynı anahtarda yazılır.
17. ve 18. yüzyıllarda altın çağını yaşayan süitler, bu dönemde daha çok dans müziklerinden oluştuğu için zaman zaman dans süiti kavramı süit ile eşanlamlı olarak kullanılır. 19. ve 20. yüzyıllarda ise farklı türde süitler ortaya çıktı. Bu dönemdeki süitler genellikle sonatadan kısadır ve tiyatro oyunlarında fon müziği olarak kullanılmıştır. Bunlara örnek olarak Felix Mendelssohn'un, Shakespeare'in Bir Yaz Gecesi Rüyası oyunu için yazdığı müzikler (1843), George Bizet'in L’Arlésienne süiti (1872) ve bazı bale müzikleri (Nutcraker, Firebird vb.) verilebilir.
Azerice
Azerice, Azerbaycan dili, Azerbaycanca veya Azerbaycan Türkçesi, Türk dilleri dil ailesinin Oğuz grubu içerisinde yer alan ve bir Türk halkı olan Azerilerin ana dilini oluşturan dil. En çok konuşucusu İran Azerbaycanı'nda bulunan dil (تۆرکۆ Türkü, تۆرکجه Türkcə), Azerbaycan Cumhuriyeti'nin resmî dilidir. Rusya'ya bağlı özerk bir cumhuriyet olan Dağıstan'ın ise resmî dilleri arasında yer alır. Azerbaycan'da 1936 yılına kadar halk kendisini Türk, dilini ise Türkçe olarak adlandırmaktaydı. Bu tarihten sonra Azerbaycanlı ve Azerbaycan dili adlandırması ihdas edilmiştir. SSCB dağıldıktan sonra 1992 yılından 1995 yılına kadar Azerbaycan Anayasası'nda resmî dil Türkçe olarak tanımlanmıştır. Daha sonra Azerbaycan dili şeklindeki adlandırma kabul edilmiştir.
Özellikle Rus kaynaklarında Azerbaycanlılar için Tatar, dili için Tatar dili adlandırması da görülmektedir. Çünkü Tatar adı, tarih boyunca farklı topluluklar tarafından 8 farklı grubun adı olarak kullanılmıştır. Azerbaycan halkı da bu halklardan biridir.
Dil, İran'da konuşulan Güney Azerice ve Azerbaycan Cumhuriyeti'nde konuşulan Kuzey Azerice olmak üzere iki farklı değişkeye sahiptir. Bu iki form kendi aralarında sesbilim, biçimbilim, sözdizim, kelime dağarcığı ve alıntı sözcüklerin kökenleri konusunda çeşitli farklılıklar gösterir. Azerice, Türkçe, Türkmence, Kaşkayca ve Gagavuzcanın aralarında bulunduğu diğer Oğuz dillerinin yanı sıra, bu dillerden etkilenmiş bir Kıpçak dili olan Kırım Tatarcası ile de yüksek oranda karşılıklı anlaşılabilirlik gösterir.
Tarih
Türkçeye (Türkiye Türkçesine) en yakın Türk dillerinden birisidir. Bunun nedenlerinden birisi Azericenin de Türkçe gibi Oğuz grubuna dahil olmasıdır. Aynı zamanda yazı dili de olan Azerbaycanca yazı dili geleneğine sahip olma bakımından Türkçeyle hemen hemen paraleldir.
Ana Oğuz Türkçesi
Türk dil ailesi, 13. yüzyılda Hazar’ın batısında Oğuzca merkezli bir özellikte bağımsız gelişimine başlamıştır. Batı Türkçesi (Oğuzca veya Yeni Batı Türkçesi) olarak belirtilen bu bölge değişkesinin içinde saha bakımından zamanla iki daire meydana gelmiştir. Bunlardan biri Azerbaycan ve Doğu Anadolu sahasını içine alan Doğu Oğuz kolu, diğer Osmanlı sahasını içine alan Batı Oğuz koludur.
Acem Türkçesi
Acem Türkçesi veya Orta Azerbaycanca, 15. ve 16. yüzyıllarda bölge Türkleri tarafından anadil, İran ve Kafkasya'daki halklar tarafından lingua franca olarak konuşulan bir Türk diline verilen isimdir. Azerbaycan Türkçesi buradan türetilmiştir. Bu dil Eski Anadolu Türkçesinden (Ana Oğuz Dilinin bir başka kolu) gelmektedir. Acem Türkçesi Karakoyunluların, Akkoyunluların, Safevilerin ve Afşarlıların resmi diliydi.
Jason Reitman
Jason Reitman (d. 19 Ekim 1977) Oscara aday gösterilmiş Kanadalı film yönetmeni. Yönetmenliğini yaptığı Thank You for Smoking ve Juno filmleri ile tanınır.
Azerice
Modern dönem
Azerbaycan dili ağırlıklı olarak İran'da konuşulmaktadır (1997 tahminine göre, İran'da bu dili konuşanların toplam sayısı yaklaşık 23,5 milyon kişidir ) ve ülke nüfusunun %98'inden fazlasının yerli olduğu Azerbaycan'da ve Kuzey Irak'ta.
Jason Reitman
Reitman Montreal, Quebec'de yönetmen Ivan Reitman ve Geneviève Robert'ın üç çocuğundan ilki olarak doğmuştur. Catherine ve Caroline isminde iki kız kardeşi vardır. Babası Ivan Ghostbusters, Stripes ve Kindergarten Cop filmlerini yönetmiştir.
Elbruz Dağı
Elbruz Dağı ( — Bengü dağ ; — Konik şekilde dağ; Çerkesçe: Oşhamaho/Oşhamaf — Kutlu [Uğurlu] Dağ; ), 5.642 m yükseklikle (batı zirvesi; doğu zirvesi: 5.621 m) Kafkasların ve Rusya'nın en yüksek dağı. Elbruz; şu sıralar faal olmayan, yoğun olarak buzullarla kaplı, çift zirveli bir stratovolkandır. İki zirve arasındaki mesafe 1.500 metre olup zirve noktası güney krater kenarında bulunur. 70'ten fazla buzul, Elbruz'dan aşağıya, vadiye akar. Toplam 145 km² buzla örtülüdür.
Jason Reitman
2005 yılında, Reitman ilk uzun metrajlı filmi Thank You for Smoking gösterime girmiştir. Film Christopher Buckley'nin aynı isimli romanından Reitman tarafından senaryoya uyarlanmıştır. Film 2 dalda Altın Küre'ye aday gösterilmiştir.
Azerice
Modern dönem
Irak'ta Azerice ağırlıklı olarak Kerkük, Erbil ve Revanduz'da, ayrıca Kerkük'ün güneydoğusunda El-Mikdadiya, Khanaqin ve Mandali gibi şehir ve köylerde ve Musul bölgesindeki bazı yerlerde konuşulmaktadır.
Elbruz Dağı
Araplar Orta Çağ'da, Cebelü'l-Elsina جبل ال السنة "Dillerin Dağı" diye adlandırırlardı. Elbruz, "Ruhların Kralı", "Tanrıların Tahtı", "Mutluların Yeri " ve "Kutsal Yükseklik" diye de adlandırılır.
Azerice
Modern dönem
Yukarıdaki ülkelere ek olarak, Azerbaycanlıların Gürcistan'da (Kvemo-Kartli), Rusya'da (Dağıstan), Türkiye'nin Kars ve Yğdir illerinde ve diasporadaki kompakt ikamet yerlerinde de Azerbaycan dili konuşulmaktadır. 1990'lara kadar Azerbaycan dili Ermenistan'da da konuşulmaktaydı.
Jason Reitman
Kendisinin ikinci filmi ise ilk olarak Aralık 2007'de Toronto Film Festivali'nde gösterilen Juno ' dur. Film En İyi Film, En İyi Senaryo (Diablo Cody), En İyi Kadın Oyuncu (Ellen Page) ve En İyi Yönetmen dallarında olmak üzere 4 dalda Oscar'a aday gösterilmiştir. Bu film ile 30 yaş, 95 günlük iken En İyi Yönetmen Akademi Ödülü'ne aday gösterilen Reitman, bu dalda ödüle en genç aday gösterilen yedinci kişidir. Film ABD'de 140 milyon $ hasılat elde etmiştir.
Elbruz Dağı
Eğer Kafkaslar Avrupa'nın sınırı olarak kabul edilirse Elbruz Avrupa'nın en yüksek dağıdır.
Azerice
Modern dönem
2010 nüfus sayımının sonuçlarına göre, Rusya'da Azerbaycan dilini bildiğini belirtenlerin sayısı 473.044 kişiydi, bunlardan sadece 368.173'ü Azerbaycanlı (toplam Azerbaycanlı sayısı 603.070 idi
Elbruz Dağı
Coğrafya
Elbruz, Rusya Federasyonu Güney Federal Okrugu içindeki Kuzey Kafkasya ekonomik bölgesinde, Kabardey-Balkarya'da, Gürcistan sınırının 11 km kuzeyinde, Tiflis'in yaklaşık 270 km kuzey batısında yer alır.
Azerice
Batı ve Doğu kollarının açılması
Azerice ve Osmanlı Türkçesi arasında, daha çok şivede kalan ayrılıklarda Doğu Oğuz koluna Oğuz dışı Türk dillerinin, özellikle Kıpçakça unsurlarının yaptığı etki ve İlhanlılardan kalan bazı Moğolca etkisi görülebilir. Bu iki Türkçe arasındaki başlıca ayrılıklar, sözcük başındaki b - m, sözcük içindeki ķ - ġ - ħ, ilk seslemdeki e - i, sözcük başındaki t - d ile belirtme ve bazı eylem çekimleri etrafında toplanmıştır.
Elbruz Dağı
Coğrafya
Avrupa'ya mı yoksa Asya'ya mı dahil edilmesi gerektiği tartışmalıdır. Kimileri Kafkaslar'ın ve dolayısıyla Elbrus'un dahili Avrasya sınırını oluşturduğu teorisini öne sürerken, Kafkasların kuzeyi Kuma-Manych Depresyonu'nu(en) sınır olarak tanımlayan bir görüş de vardır.
Azerice
Batı ve Doğu kollarının açılması
Batı ve doğu Oğuz kolları arasındaki farklılıklar 14. yüzyıldan sonra kesinleşmeye başlamıştır. Azerbaycan sahasında yetişen başlıca edebî şahsiyetlerin bulunduğu 17. yüzyıldan önce de doğu ve batı Oğuz kolları arasında kayda değer bir ayrılık bulunmadığı için bu iki Oğuz lehçesi, yazı dili olarak Batı Türkçesi adı altında zikredilmişlerdir.
Türkçe ile Karşılıklı Anlaşılabilirlik
Azerice ile Türkçe arasında karşılıklı anlaşılabilirlik seviyesi oldukça yüksektir. Öyle ki bazı metinlerde sadece sözcüklerdeki ve eklerdeki bazı ses farkları dışında bir fark görülmemektedir:
Elbruz Dağı
Coğrafya
Kıtalar sadece tek bir karasal alan oluşturduğundan, fiziksel ve coğrafi olarak bakıldığında sadece tek bir Avrasya mevcut olabilir. Bu yüzden, sınırın nerede olduğu meselesi tam olarak açıklığa kavuşamaz. Tarihi bağlamda sınır sıkça yer değiştirmiştir ve bir sınırın tarihi dayanakları olan yönlendiricisi de mevcut değildir.
Azerice
Türkçe ile Karşılıklı Anlaşılabilirlik
Azericede bazı ifade şekillerinin Türkçeden farklı olması sebebiyle bazen Türkçe konuşanlar tarafından yanlış anlaşılabilmektedir. Saatlerin söylenişindeki ikiyə on dəqiqə işləmiş gibi bir ifade yanlış olarak ikiyi on geçe gibi anlaşılabilir. Bunun anlamı ise aslında biri on geçe olup "saat ikiye doğru on dakika ilerlemiş" demektir.
Elbruz Dağı
Coğrafya
Elbruz'un Avrupa veya Asya içinde konuşlandırılması, Avrupa'nın en yüksek dağı meselesiyle de bağlantılıdır. Buna göre bu unvana sahip dağ artık Mont Blanc olmayacaktır. Günümüzde, Strahlenberg'in (1676 - 1747) tespit ettiği Asya sınırı yaygın kabul görmektedir. Strahlenberg, aldığı jeodezi göreviyle, daha önce kabul edilen Avrupa sınırını Don Nehri'nden Ural Dağları'na çekmiştir. En güney doğudaki sınır olarak Kafkasların kuzeyindeki Kuma-Manych Depresyonu'nu(en) seçer. Bu anlayışa göre Elbruz Asyalıdır.
Jeoloji
Elbruz Holosen devrinde 14x17 km boyutlarında bir kaldera içinde oluşmuş, andesit-dazit stratovolkandır. Son patlaması, yaklaşık 2000 yıl önce (MS 50 ± 50 yıl) olmuş, bir çeşit volkanik kayaç türü olan ignimbritler, patlamaların kül yığınları ve lav akıntıları 250 km² lik bir alana yayılmıştır. Doğu zirvesinde 250 m çapında yanardağ krateri kalmıştır. Bugün Elbruz, zirve yakınındaki solfatar (gaz faaliyeti) ve sıcak su kaynağı ile volkanik faaliyetlerin çok zayıf işaretlerini gösterir. Masif buz takkesinin hızla erimesi ve yeniden bir faaliyet artışında oluşan lahardan (yanardağ yamacından akan çamurlu akıntı), Elbruz ve çevresi için potansiyel tehlike oluşturmaktadır.
Azerice
Türkçe ile Karşılıklı Anlaşılabilirlik
Türkçede müstehcen olarak anlaşılabilecek karxana fabrika, imalathane, sex imalathane, atölye , pəzəvəng izbandut, kazulet, hödük , yaraq silah , qıç bacak gibi sözcükler zaman zaman mizah konusu yapılmaktadır.
Bununla birlikte Azerice ile Türkçenin söz varlığının %99 oranında örtüştüğü belirtilir.
Elbruz Dağı
İlk tırmanış
Doğu zirvesine ilk çıkış, 22 Temmuz 1829'da Kabardey Çerkes'i Killar Xhaçirov tarafından, Elbruz'un eteğindeki Rus general Emanuel'in kampından zirveye tırmanışla başarılmıştır. Kamp, Elbruz çevresini araştırmak için yapılan bilimsel keşif gezisinin (ekspedisyon) konaklama noktasıydı. Bu keşif gezisine akademisyenler Kupfer, Meyer ve Fransız Ménétries dahildi. Carl Anton Meyer, Elbruz ve çevresinin ilk yükseklik verilerini elde eder.
5.642 m yükseklikteki batı zirvesine ilk tırmanış ise, 28 Temmuz 1874'te İngiliz Frederick Gardiner, Florence Crauford Grove, Horace Walker ve ekspedisyonun İsviçreli lideri Peter Knubel tarafından başarılır.
Azerice
Yazı dili
Arap asıllı Türk alfabesinin kullanıldığı devirlerde Azerbaycan ve Osmanlı Türkçesi sahalarında kaleme alınan eserlerin imlasında büyük ortaklıklar söz konusu olmuştur. Çünkü Türkçenin eski devirlerinden gelen ve bu alfabede standartlaşan imla, doğu ve batı sahalarında aynı imla geleneğini gerektiriyordu.
Elbruz Dağı
İlk tırmanış
Diğer başarılı tırmanışlar:
Azerice
Yazı dili
19. asrın başlarından itibaren Ruslar, Kafkaslar ve Azerbaycan'ı istila etmeye başladılar. 18 Şubat 1828’de Ruslarla Kaçar Hanedanı arasında imzalanan Türkmençay Antlaşması gereğince Aras Nehri'nin kuzeyinde kalan Azerbaycan toprakları Ruslara bırakıldı. Azerice, 17. yüzyıldan sonra kendi mecrasında gelişimine devam etmişti. Rus egemenliğinden sonra, Osmanlı Türkçesi bölgesi ile olan irtibatların azalması ve zamanla bölgede oluşturulan devlet yapısı sonucunda yazı dili olarak Azerice "Azerbaycan Türkçesi" adıyla resmiyet kazandı.
Elbruz Dağı
İkinci Dünya Savaşı'nda Elbruz
1. ve 2. dağ tümeninin 10.000 kişilik Alman dağ komandoları (Gebirgsjäger), 14 Ağustos 1942'de 4.000 metre yükseklikteki Khotiutau geçidini aşarak, sürprize uğrayıp savaşmadan geri çekilen Elbruz Kulübesi personelini gafil avlarlar. Aralarında Josef Martin Bauer'in de bulunduğu Alman dağ komandolarının 21 alpinisti 21 Ağustos 1942'de buradan yola çıkarak zor hava şartları altında batı zirvesine tırmanır ve buraya Reich'ın savaş bayrağını çekerler. Bu olay NS-propagandasınca, alpinistlerin usta işi başarısı olarak kutlanır. Elbruz Kulübesinin fethi hakkında Sovyetlerde, kulübenin başarılı bir şekilde bombalandığı yönünde yorumların da yer aldığı efsaneler oluşur. Ancak isabet alan sadece, kulübenin alt taraflarında bulunan yakıt deposudur. 27 Eylül 1942'de Elbruz'da, Alman ve Sovyet dağ komandoları arasında yüksek irtifada bir dağ muharebesi meydana gelir. Elbruz Kulübesi, Ocak 1943'ün başına kadar Alman işgali altında kalır. Bundan kısa süre sonra batı zirvesinde yeniden Sovyet bayrağı dalgalanır.
Azerice
Coğrafi dağılım
Azerice, Azerbaycan'da 11.250.000, İran'da ise 25 ila 35 milyon kişi tarafından konuşulan bir dildir. Irak Türkmenlerinin ağzı da Azericenin bir ağzıdır. Azerbaycan'da 1991 yılı itibarıyla Azericeye uyarlanan Latin alfabesi yeniden kullanılmaya başlanmıştır. Türkiye'de Ardahan, Kars, Iğdır ve Ağrı illerinde konuşulur. Erzurum, Artvin ve Bayburt illerinde konuşulan Türkçe ile de büyük benzerlikler taşır.
Elbruz Dağı
Dağ kulübeleri
11 bilim insanı, 1929'da 4.160 m yükseklikte Prijut 11 (Barınma 11) adını verdikleri küçük bir kulübe kurarlar. 1932'de aynı yerde, 40 kişi alabilen daha büyük bir kulübe inşa edilir. 1939'da 4.200 metrenin biraz daha üst kısmında, Rus seyahat acentesı Intourist, döviz sağlamak için Elbruz'un zirvesine gidecek olan ve özellikle batıdan gelen turistleri barındırmak üzere alüminyum giydirmeli daha da büyük bir kulübe kurar.
Bu kulübe kısa zamanda yüksek dağ kışlasına dönüşür ve birbiri ardına Rus ve Alman birliklerine üs noktası olarak hizmet eder.
Azerice
Ağızları
Azerbaycan arazisinde dört ağız vardır:
Elbruz Dağı
Dağ kulübeleri
16 Ağustos 1998'de ocaktan çıkan yangınla kulübe tamamen yanar. 2001 yazında yeni Diesel Hut (Diesel Kulübesi) Prijut 11 harabesinin birkaç metre altında açılır.
Azerice
Ünsüzler
İnce g [ɟ] sesi Rusça asıllı sözcüklerde Türkçedeki gibi telaffuz edilir. Diğer sözcüklerde ise ağız ve dil /y/ sesini telaffuz edecek şekilde açılarak /g/ denildiğinde telaffuz edilir. İnce k sesi Rusça asıllı sözcüklerde Türkçedeki gibi telaffuz edilir. Diğer sözcüklerde ise ağız ve dil /y/ sesini telaffuz edecek şekilde açılarak /k/ denildiğinde telaffuz edilir. Sözcük sonlarında ise konuşma dilinde çoğunlukla /y/ sesine döner: inəy "inek", görəy "görelim". Sözcükler ek aldığında da bu durum görülebilir: ürəydi "yürektir".
Elbruz Dağı
Dağ kulübeleri
1933 yılında iki zirve arasındaki belende kurulan acil durum barınağı, birkaç yıl sonra çöker. Bu kulübenin kalıntıları günümüze kadar gelmiştir. Bundan başka, kısa telesiyejin sonunda, teleferiğin ikinci sektörünün üst kısmında, eski fıçılardan bir kulübe kümesi (Barrel Huts) vardır. Bunlar bugün, birçok zirve tutkunu tarafından aklimatizasyon (iklime alışma, ortama alışma, iklimuyum) amacıyla ve tırmanış için destek noktası olarak kullanılır.
Azerice
Ünlüler
Standart Azerice ünlüler:. Azerice /æ/ sesi yazıda uluslararası literatürde schwa adı verilen ə harfi ile (Türkiye Türkolojisinde ä harfiyle) temsil edilmektedir. Bu ses ağız /a/ sesini telaffuz edecek şekilde açılarak /e/ denildiğinde telaffuz edilir. Diğer /e/ sesi ise yazıda e harfiyle temsil edilmektedir. Bu ses ağız /i/ sesini telaffuz edecek şekilde açılarak /e/ denildiğinde telaffuz edilir.
Elbruz Dağı
Teleferik
Elbruz Teleferiği, Elbruz'un eteklerinde, 2.300 metredeki vadi istasyonu Polana Asau'dan, iki sektörde 3.550 metre yükseklikteki bir kayak bölgesine götürür. 1968 yılında kurulan Elbruz Teleferiği'nin toplam uzunluğu 3.620 metredir. Bunun, Polana Asau ve Staryj Krugosor arasındaki ilk sektörü 1.860 metre uzunluğa sahipken, Staryj Krugosor ile Mir arasındaki ikinci sektör 1.760 metre uzunluğundadır. Üçüncü bir sektör planlanmış olup, ikinci sektörün dağ istasyonunda inşası şimdiden öngörülmüştü. Ancak bu planların gerçekleşmesi şüphesiz kestirilemez.
Azerice
Alfabe
Türk yazı tarihi mevcut bilgilerle Göktürk alfabesi ile başlasa da Azericenin yazılmasına Arap alfabesinin bir varyantı ile başlanmıştır. Selçuklu ve Oğuzlar; 10. asırdan başlayarak Arap alfabesine Türkçe için gerekli birkaç harfi ekleyerek (ç, p, j gibi) bu alfabeyi kullanmış ve bu alfabeyle değerli eserler yaratmışlardır.
Arap asıllı alfabe, Azericenin özünü ifade etmesi için mükemmel bir alfabe olmasa da 20. yüzyıl öncesine kadar bu alfabeden Azerbaycan bölgesinde genişçe yararlanılmış ve bu alfabeyle Azeri edebiyatında eserler kaleme alınmıştır.
Azerice için 1929 yılına dek Arap asıllı alfabe kullanılmıştır. 1929-1939 yılları arasında Latin asıllı alfabe, 1939-1991 yılları arasında Kiril alfabesi kullanımda olmuştur. 1991 yılından itibaren -52 sene aradan sonra- Latin kaynaklı alfabeye tekrar geçilmiştir.
İran'ın Azerbaycan bölgesi ve diğer yerlerde yaşayan Azeriler ise bugün de Arap asıllı alfabe kullanmaktadırlar.
Durum ekleri
Azericede durum ekleri 6 tanedir. Türkçeye benzemekle birlikte farklar bulunmaktadır. Başında "d" bulunan ekler "t"ye dönüşmez. Belirtme durumunda ünlüleri yalnızca "n" yardımcı ünsüzü izler.
Ad çekimi
Not: 1. çokluk şahısta +(y)Iz eki de kullanılmaktadır: Səndən ötrü can verməyə cümlə hazırız! / Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadiriz! (Azerbaycan Devlet Marşı) 2. çokluk şahısta -sız, -siz, -suz, -süz de kullanılabilir: yolçusuz, türksüz.
Şahıs Zamirleri
Türkçeden farklı olan yalnızca 1. teklik şahıs zamiridir. Zamirler şu şekildedir: mәn, sәn, o, biz, siz, onlar
Bu zamirlerin birinci ve ikinci teklik şahıs yönelme durumlarında ince ünlü kullanılır: mәnә, sәnә
Belgisiz Zamirler
Azericede çoğu belgisiz zamir Türkçe ile aynıdır. Farklı olanlardan ikisi "nәsә" ve "kimsә"dir. Şu şekilde çekimlenir: Ancak "kimsә", "hiç kimse" anlamında ise Türkçedeki gibi çekimlenir: kimsә, kimsәyә, kimsәni, kimsәdә, kimsәdәn, kimsәnin.
Şimdiki Zaman
Azericede şimdiki zaman (indiki zaman) eki "-(y)ır-, -(y)ir-, -(y)ur-, -(y)ür-"dür. Kişi eki her zaman bu ekten sonra gelir.
Geniş Zaman
Azericede geniş zaman (qeyri-qәti gәlәcәk zaman "kesin olmayan gelecek zaman") eki "-(y)ar-, -(y)әr-"dir. Kişi eki her zaman bu ekten sonra gelir.
Gelecek zaman
Azericede geniş zaman (qәti gәlәcәk zaman "kesin gelecek zaman") eki "-(y)acaq-, -(y)әcәk-"tir. Kişi eki her zaman bu ekten sonra gelir. -(y)acaq-, -(y)əcək- Gelecek Zaman Eki + Kişi Ekleri
SPSS
SPSS bilgisayar programı (İngilizce açılımıyla: Statistical Package for the Social Sciences), ilk sürümü 1968 yılında piyasaya verilmiş istatistiksel analize yönelik bir bilgisayar programıdır. Uzun bir dönem (1968 ile Mart 2009 arasında) bu program SPSS Inc. adını taşıyan bir ABD asıllı şirket tarafından hazırlanıp sürüme sokulup satılmıştır. 2009'da bu şirket ve bu programın sahipliliği IBM şirketine satılmıştır. Bu tarihten sonra bir geçiş döneminde (Eylül 2009 ile Eylül 2010 döneminde) PASW Statistics adıyla (versiyon 17.0.3, 18.0, 19=8.0.1, 18.0.2 ve 18.0.3 için) anılıp Ağustos 2010 (versiyon 19.0)'dan itibaren resmen IBM SPSS Statistics olarak isimlendirilmeye başlanmıştır. Şu anda (Eylül 2016) en son versiyon IBM SPSS Statistics 24.0 olup bu versiyon Mart 2016'dan itibaren pazarlanmaya başlanmıştır.
Genel Bakış
SPSS, Sosyal bilimler'de istatistiksel analiz için yaygın olarak kullanılan bir programdır. Ayrıca pazar araştırmacıları, sağlık araştırmacıları, anket şirketleri, hükûmet, eğitim araştırmacıları, pazarlama kuruluşları, veri madenciler ve diğerleri tarafından da kullanılır. Orijinal SPSS kılavuzu (Nie, Bent & Hull, 1970), sıradan araştırmacıların kendi istatistiksel analizlerini yapmalarına izin verdiği için "sosyolojinin en etkili kitaplarından" biri olarak tanımlanmıştır. İstatistiksel analize ek olarak, veri yönetimi (vaka seçimi), dosya yeniden şekillendirme, türetilmiş veri oluşturma) ve veri dokümantasyonu (veridosyasında bir metadata sözlüğü saklanır) temel yazılımın özellikleridir.
Ҳ
Ҳ Boğazdan gelen gırtlaksı bir H sesidir (Latin alfabesinde Ⱨ ile gösterilir). Normal H sesinden biraz daha kalın, boğumlu ve hırıltılıdır. H sesi hiçbir engele takılmadan çıkarken, bu ses boğazın orta kısmında titreşir. Arapçadaki Ha (ح) harfine denk düşer. Örneğin: Maⱨrem (Mahrem)... Bu sese en uygun örneklerden birisi de Ҳacı (Ⱨacı: Hacı) sözcüğüdür. Hakasçada ve Karakalpakçada kullanılır. Anadolu Türkçesinin halk ağzındaki ve Azericedeki kullanımında Arapçadaki Hı (خ) harfi ile olan farkı çoğu zaman ortadan kalkmıştır (Х).
SPSS
Genel Bakış
SPSS Statistics'in birçok özelliğine açılır menüler üzerinden erişilebilir veya tescilli bir 4GL (İngilizce: en:Fourth-generation programming language komut sözdizimi dili ile programlanabilir. Komut sözdizimi programlama, tekrarlanabilir çıktı, tekrarlanan görevleri basitleştirme ve karmaşık veri manipülasyonları ve analizlerini yönetme avantajlarına sahiptir. Ek olarak, bazı karmaşık uygulamalar yalnızca söz diziminde programlanabilir ve menü yapısından erişilemez. Açılır menü arabirimi ayrıca komut sözdizimini oluşturur: bu, çıktıda görüntülenebilir, ancak sözdiziminin kullanıcı tarafından görülebilmesi için varsayılan ayarlarının değiştirilmesi gerekir. Ayrıca her menüde bulunan "yapıştır" düğmesi kullanılarak bir sözdizimi dosyasına yapıştırılabilirler. Programlar, sağlanan Production Job Facility kullanılarak etkileşimli veya katılımsız olarak çalıştırılabilir.