cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hun İmparatorluğu
Diller
Günümüzde özel isim olmayan sadece 3 adet Hunca sözcük ulaşmıştır. Bu kelimelerden medos bal şarabı, kamos arpa içeceği, strava ise cenaze kutlaması anlamına gelmektedir ve etimolojik olarak hepsi Hint Avrupa dilleri kökenlidir. Bu kelimelerin Slav, Cermen veya İrani kökenli olabilecekleri düşünülmektedir. Bazı akademisyenler bir Cermen dili olan Gotça'nın da Hun İmparatorluğunda Hunca ile beraber lingua franca statüsünde konuşulmuş olabileceğini savunmaktadırlar. Maenchen-Helfen medos ve kamos kelimelerinin ve Attila, Bleda, Laudaricus, Onegesius, Ragnaris ve Ruga gibi Hunca özel isimlerin büyük olasılıkla Cermen dili kökenli olduğunu belirtmiştir.
Karl Heinrich Menges ve Omeljan Pritsak gibi bazı tarihçiler Huncadaki özel isimlerden ve etnolojik nedenlerden yola çıkarak dilin olası kökenlerinin Moğolca veya Türki dillere yakın olduğunu belirtmişlerdir. Pritsak 33 Hunca özel ismi analiz etmiş ve dilin Türki olmadığını ancak Ön Bulgarca ve Yakutça gibi Türki dillere daha yakın olmak üzere Türki diller ve Moğolca arasında bulunan bir dil olabileceğini iddia etmiştir. Denis Sinor ve Hyun Jin Kim de, kaynak azlığı nedeniyle dilin sınıflandırılmasının çok zor olduğunu belirtmekle beraber aynı sonuca ulaşmış ve en azından yönetici kesimin bir kısmının Türki kökenli olduğunu iddia etmişlerdir.
Lajos Ligeti ve Edwin G. Pulleyblank gibi akademisyenlerse Yenisey dilleri dil ailesine mensup Ketçe gibi Sibirya dillerinin Hunlar'ın ve Hiung-nu'ların dilleri ile akraba olduğu veya dillerinin temelini oluşturduğunu savunmuşlardır. Hyun Jin Kim 2013 yılında Hunların, Çağatay Hanlığı'nda da görülmüş olan, orijinal olarak bir Yenisey dili kullanırken Dingling ve Tiele halkları tarafından asimile edilerek Ön Bulgarca kullanmaya başlamış olabileceğini bildirmiştir.
Bu teoriler dışında dilin Ural dilleri'ne ait olduğu ve Macarlar'ın Hunların soyundan geldiği gibi teorilerde mevcuttur.
Kuruluş
352 yılında Kama Tarkan Avrupa Hun İmparatorluğunu kurdu ve yönetimi 370 yılına kadar elinde bulundurarak Hazar ve çevresinde önemli bir güç haline gelerek hakimiyet alanını batıya doğru ilerletti. Geçen 18 yıl, Hazar bölgesinde yaşayan Hunların teşkilatlanmasını ve Devlet düzenine geçmesini sağladı. 4. yüzyılın ortalarında Aral Gölü ile Hazar Denizi'nin kuzeyindeki Alan ülkesini ele geçirdikten sonra, 374 yılında Balamir komutasında İdil Nehri kıyılarında görünmüşler, Karadeniz'in kuzeyindeki düzlüklerde yaşayan Ostrogotlar'ı ve Vizigotlar'ı yenilgiye uğratmışlardır. 375 yılında Ostrogotlar ve Vizigotlar, Hunlar'ın saldırılarından dolayı batıya doğru yönelmişlerdir. Böylece Kavimler Göçü başlamıştır.
Balamir'den sonra 378 yılında Alypbi, Hunların lideri olmuştur. 378 yılında Hunlar, Tuna Nehri'ni geçmişler ve Trakya'ya kadar ilerlemişlerdir. Hunlar, Trakya'ya kadar ilerlemelerine rağmen Roma İmparatorluğu'ndan bir direniş görmemişlerdir. Hunların baskısı altındaki barbar kavimler, Roma İmparatorluğu'nu zorlamaya başlamışlardır. Roma İmparatoru I. Theodosius'un 17 Ocak 395 tarihinde ölmesi üzerine Hunlar tekrar harekete geçmişlerdir. 395 yılında Hun orduları Balkanlar üzerinden Trakya'ya akın yapmışlardır. Yine aynı yıl Kafkasya'dan gelen Hunlar, bugün Lübnan'da bulunan Sur şehrinde, Şanlıurfa'da ve Antakya'da bir süre kalmışlar sonra tekrar Karadeniz'in kuzeyindeki topraklara dönmüşlerdir.
Uldız (Uldin) Dönemi
390 yılında Alypbi'den sonra başa geçen Uldız zamanında Hunlar, Karpat Dağları'nı aşarak bugünkü Macaristan'ın bulunduğu bölgeye girmişlerdir. Hun İmparatorluğu'nun dış siyaseti Uldız zamanında belirlenmiştir. Buna göre, Doğu Roma İmparatorluğu baskıda tutulacak, barbar kavimlere karşı Batı Roma İmparatorluğu ile iyi ilişkiler içinde bulunulacaktı. Bunun nedeni Batı Roma İmparatorluğu'nun düşmanı olan barbar kavimler aynı zamanda Hunların da düşmanıdır. Bu nedenle Hunlar, Batı Roma İmparatorluğu ile iyi ilişkiler içinde bulunmayı seçmişlerdir.
Uldız'ın Tuna boylarına kadar ilerlemesi ile barbar kavimler, Batı Roma İmparatorluğu topraklarına girmeye başlamıştır. Batı Roma İmparatorluğu, sınırlarını aşan kavimleri durdurmakta güçlük çekince Uldız'dan yardım istemiştir. Uldız yardım isteği üzerine 406 yılında Radagais idaresindeki barbar kavimler, bugünkü Floransa'nın güneyinde yenilgiye uğratmış, Ağustos 406 tarihinde Radagais idam edilmiştir. Uldız bir yandan Batı Roma İmparatorluğu'nu kurtarırken diğer yandan barbar kavimleri Galya'ya göçe zorlayıp, Hunlara batıda hareket serbestliği sağlamıştır.
Uldız, Doğu Roma'yı baskı altına almak amacıyla 409 yılında Tuna Nehri'ni geçmiştir. Kendisi ile barış görüşmeleri için gönderilen Doğu Roma İmparatorluğu elçisine diyerek meydan okumuştur. Uldız'ın 412 yılında ölümünden sonra yerine Karaton geçmiştir. Donatus isimli hükümdar ise 412 yılına kadar Karadeniz'in çevresindeki Hun topraklarını yönetmiştir. Karaton 422 yılına kadar hükümdarlık yapmıştır.
Rua Dönemi
Oktar'dan sonra 422 yılında devletin başına Rua geçmiştir. Attila'nın babası olan Muncuk ise 408 yılında ölmüştür. Rua, 422 yılında Doğu Roma İmparatorluğu'nun, Hun ordusunu isyana kışkırtmak ve bağlı kavimleri Hunlar'dan ayırmak amacıyla Hun topraklarına gönderdiği casusları ileri sürerek Balkan seferine çıkmıştır. Direniş göstermeyen Doğu Roma İmparatorluğu, vergi ödemek zorunda bırakılmıştır.
Doğu Roma İmparatoru II. Theodosius, Batı Roma İmparatorluğu'ndaki karışıklıklardan yararlanarak İtalya'ya ordu ve donanma göndermiştir. Batı Roma İmparatorluğu Rua'dan yardım istemiştir. Rua bölgeye asker gönderince II. Theodosius, Hunlar ile savaşmayı kabul etmeyerek geri çekilmiştir. Doğu Roma İmparatorluğu, Hunların baskılarına karşı Hun idaresinde yaşayan kabileleri kışkırtmaya devam etmiştir. Bunun üzerine Rua, Doğu Romalı tüccarların Hun İmparatorluğu'nda ticaret yapmalarını ve ücretli asker toplamalarını yasaklamıştır. Yine bu dönemde 433 yılında Viyana Roma tarafından Hunlara teslim edilmiştir. Rua, Doğu Roma İmparatorluğu'na sığınan Hun kaçaklarını geri verilmesi ile uğraştığı sırada, 434 yılında ölmüştür.
Attila Dönemi
Rua'nın ölümü üzerine Attila ve Bleda, Hun İmparatorluğu'nun başına geçmiştir. Attila, babası Muncuk'un ölümünden sonra amcası Rua'nın yanında yetişmiş, birlikte savaşlara katılmış, devlet yönetimini ve Hun siyasetini öğrenerek tecrübe kazanmıştır. Attila ve Bleda idaresi sırasında Hun İmparatorluğu ile Doğu Roma İmparatorluğu arasında Hun kaçaklarıyla ilgili görüşme yapılmaktaydı. Attila ve Bleda Hun elçisi Esla ile birlikte dönen II. Theodosius'un görevlendirmiş oldukları Roma konsülü Plintha ve Dionysius'u Tuna ve Morava nehirlerinin birleştiği yerdeki Margos (bugünkü Požarevac, Sırbistan)'da karşıladılar. Görüşmenin at sırtında yapılmasını isteyen Attila ve Bleda'ya karşı Roma elçileri de altta kalmamak için bu teklifi kabul etmiştir. Priscus'un yazdıklarına göre; at sırtında uzun süre oturmamış ve hiç müzakere yapmamış olan Roma elçilerinin zor halleri, Attila ve Bleda için eğlence ve alay konusu olmuştur. Yapılan görüşme sonucunda Doğu Roma İmparatorluğu ile Hun İmparatorluğu arasında yapılan Margos Antlaşması imzalanmıştır. Antlaşmanın başlıca maddeleri şunlardır;
İskitya Seferi
Attila ve Bleda Margos antlaşmayla; Hun İmparatorluğunun doğu bölgesine yapılacak sefer sırasında Bizans'tan gelebilecek tehditleri tümüyle ortadan kaldırmıştır. II. Theodosius ise bu antlaşmadan sonra, Sasani Şah'ı V. Behram ile aralarında geçmekte olan Ermenistan meselesine yoğunlaşmıştır. Hun kaçaklar geri alınarak bir kısmı idam edilmiş, Bizans'tan gelen altınlarla da İskitya Seferi için hazırlıklar tamamlanmıştır. 435 yılında Attila ve Bleda, Hun ordularının başına geçerek doğuda Volga boylarındaki Bizans'ın teşvikiyle isyan etmiş olan Akatlar ve Ak-Oğuzlar'ın üzerine yürümüştür. Elde ettikleri galibiyetten sonra Attila, oğlu Ellak'ı Akatların başına şef tayin etmiştir. Hun orduları Orta Asya'ya kadar geldikten sonra, dönüş yaparak Kara Deniz'in kuzeyindeki ovalar üzerinden Baltık sahillerine inmiş ve buradaki Sorogları mağlup etmiştir. Bu güç gösterisiyle İmparatorluğunun her yerinde düzen ve istikrarı sağladıktan sonra Attila ve Bleda ordularıyla İmparatorluk merkezine geri dönmüştür. 435-440 yılları arasında geçen bu kontrol ve teşkilatlandırma seferinden sonra Hun İmparatorluğu en geniş sınırlarına ulaşmış ve yaklaşık 4 milyon km²'lik bir coğrafyaya hükmetmiştir.
1. Balkan Seferi
441 yılına gelindiğinde Doğu ve Batı Roma İmparatorluğu tekrar barbar istilalarına mağruz kalmıştır. Vandallar, Genserik idaresi altında Batı Roma İmparatorluğunun Afrika eyaletlerini istila ederek Kartaca'yı ele geçirmiştir. Doğu Roma İmparatorluğu ise Sasanilerin Ermenistan'ı istilası, Anadolu da ise Tzanilerin isyanlarıyla zor zamanlar geçirmektedir. Bizans'ın içinde bulunduğu durumun farkında olan Attila ve Bleda, Bizans ile aralarındaki antlaşma şartlarının değiştirilmesine karar vermiştir. Hun İmparatorluğuna ödenen haracın arttırılması için diplomatik müzakerelere gerek duyulmadığı, II. Theodosius'un karşı koyamayacağı bir saldırı sonucunda daha fazla ganimet elde edecekleri kararına varılmıştır. Saldırı gerekçesi olarak ise Doğu Roma İmparatorluğu'nun Margos Antlaşması'na uymaması ve Margos Piskoposunun Hun mezarlarını talan etmesi gösterilmiştir.
2. Balkan Seferi
443 yılına gelindiğinde Attila ve Bleda ordusunu yeni kuşatma araçlarıyla (koçbaşları, mancınıklar) donatarak Balkanların tamamına hakim olabilmek için orduyu dağıtmıştır. Naissus (Nis), Serdica (Sofya), Philippopolis (Filibe) ve Arcadiopolis (Lüleburgaz) şehirlerini sırayla harap edilmiştir. Fakat Attila ile Bleda'nın aralarında çıkan anlaşmazlıklar üzerine, Attila ağabeyi Bleda'yı 445 yılında öldürerek Hun İmparatorluğunun tek hakimi olmuştur. Bizans İmparatorluğunu kesin olarak itaati altına alabilmek için 446 yılında ordularını tekrar harekete geçiren Attila, Dacia Ripensis bölgesindeki (bugünkü Plevne) Utus Savaşında Arnegisclus komutasındaki Bizans ordularını imha etmiştir. Bu galibiyetten sonra ordusunun bir bölümünü Yunanistan'a gönderen Attila, ana orduyla birlikte Konstantinopolis'e hareket etmiştir. Termopylae'ye kadar birçok yeri tahrip eden Hunlar, geri dönerek Büyükçekmeceye kadar gelen ana Hun ordusuna katılmıştır.
Priscus'un yazdıklarına göre; Hunlara ödenmek zorunda kalınan olağanüstü vergiler yüzünden, birçok asilzade varlıklarını kaybetmiş, halk isyan etmiş ve iktisadi düşüş yüzünden birçok insan açlıktan ölmüştür veya intihar etmiştir.
Batı Roma (Galya) Seferi (451)
Batı Roma İmparatoru'nun kızıyla evlenen Attila, çeyiz olarak imparatorluk topraklarının yarısını isteyince, bunu kabul etmeyen Batı Roma'nın üzerine yürüdü. Katalon Ovası'nda Attila, 100 bini Hun geri kalanı da Germen ve Slav kavimlerinden oluşan 200 bin kişilik bir ordu ile iken Roma ordusu da aynı bölgeye 200 bin kişilik ordu ile gelmişti. Hun düşmanı olan kavimlerin hepsi Flavius Aetius ordusunun safında birleşmişlerdi. 20 Haziran 451 günü dünyanın iki yarısı birbiri üzerine yüklendi. Katalon Savaşı yaklaşık 24 saat sürdü ve iki taraf da çok büyük büyük kayıplar verdi. Fakat akşam olduğunda dağılan Roma ordusu oldu. Roma'yı destekleyen Batı Got ordusu da kralları savaşta ölünce çekilmek zorunda kaldı. Attila Roma'nın asker deposu sayılan Galya'yı işgal etmiş, zamanın bilinen dünyasına yenilmezliğini kabul ettirmişti.
İtalya Seferi (452)
450 yılında başlayan Galya seferi Katalon savaşıyla kapanmıştır. Konstantinopolis'te tutsak olan III. Valentinianus'un kız kardeşi Honoria, Attila'ya kendisini kurtarması için bir mektup ve kendisiyle evlenmesini için bir yüzük yollamıştır. İlk başta bunun bir aldatmaca olduğunu düşünen Attila, temkinli davranarak Ravenna'ya bir elçi heyeti gönderir. Honoria'nın serbest bırakılıp haklarının tanınmasını, aksi takdirde olayların daha kötü boyutlara ulaşacağının mesajını verir. III. Valentinianus, Attila'nın bu isteğini reddederek elçileri geri gönderir, Honoria'yı da Roma'ya getirterek üst düzey bir valiyle evlendirir. İsteğinin reddedildiğini öğrenen Attila, 451 yılında ordularını tekrar toplayarak İtalya aleyhinde harekâta başlamıştır. Katalon savaşında kesin bir zafer elde edemeyip saray entrikaları yüzünden Ravenna'da kalmak mecburiyetinde olan Flavius Aetius, vakit ve imkân bulup Hun İmparatoru'nun harekâtıyla meşgul olamamıştır. Bu sebeple Attila, İtalya yolunu bir kale-şehir olan Aquila'nın surları altına kadar kolayca katetmiştir.
Bu şehir, Batı Roma İmparatorluğu'nun doğu sınırlarını savunmaya yarayan bir mevkideydi. Şehir çok sağlamlaştırılmış, muhafızları Gotlardan oluşturulmuş tecrübeli askerlerdi ve komutanları ise Got Prens Antala idi. Hunlar tarafından kuşatılan şehir yaklaşık 3 ay boyunca direndi ve hiçbir zaman teslim olmayacakmış izlenimi doğurdu. Bu biçim uzun bir kuşatmaya fazla rastlamayan, Aquila çevresindeki yerleşim yerlerini yağma etmiş olan Hun ordusu, yiyecek sıkıntısı yüzünden zor zamanlar geçiriyordu ve memnuniyetsizliklerini açıkça belirtmeye başladılar. Attila bu durumun yakın zamanda daha da sakıncalı bir duruma dönüşebileceğini düşünüyor, böyle kalabalık ve kuvvetli bir kaleyi gerisinde bırakıp ilerlemeyi de uygun bulmuyordu. Geri çekilmeyi de İmparatorluğu'nun karşısında, kendisinin aciz ve beceriksiz görülmesini kabul edememiştir. Böyle bir durum ve tereddüt içinde olan ve ne karar alacağını bilmeyen Attila, Jordanes'in naklettiğine göre; bu sırada bir leylek sürüsünün Aquila'yı bırakıp gitmekte olduğunu görür. Attila, askerlerini cesaretlendirmek için bu olaydan yararlanmayı fırsat bilerek askerlerine hitap eder "Üstün bir önsezişle yaratılmış olan bu kuş sürüsü, şehrin kendilerine güvenlik sağlamadığına kanaat getirerek yuvasını bırakıp gitmektedir. Bu kaleyi savunanların artık şehri savunacak kuvvetten ve imkandan mahrum olduğunun kesin bir işaretidir. Demek oluyor ki, düşmanlarımız artık kuşatmamıza uzun zaman dayanamayacaktır." demiştir. Attila'nın bu sözleri askerleri üzerinde büyük bir etki yaratmıştır ve Hun askerleri, koçbaşları ve mancınıklarla artan bir heyecan ve şiddetle saldırıya geçmiştir. Surlarda açtıkları gedikten şehrin içine giren ordu, şehri yağma etmiş ve hiç kimseyi affetmeyerek öldürmüştür. Şehrin yağma edilişi bittikten sonra ise her taraftan verilen ateşle yakılmıştır. Böylelikle Batı Roma İmparatorluğu'nun en meşhur ve korunaklı şehirlerinden birisi haritadan silindiği gibi, İmparatorluğu doğu sınırında koruyan kapı da ortadan kalkmıştır.
Aquila şehri düştükten sonra Attila ordusu ile birlikte İtalya'ya girmiş ve sıra ile Altinum, Padova, Vicenza, Verona, Brixia ve Bergamo gibi şehirleri harabeye çevirmiştir. Yalnızca Pavia ve Milano şehirleri razılıkla boyun eğip, değerli hediyeler karşılığında insanları ve evleri her türlü zarar ve ziyandan kurtulmuştur. Bu davranıştan anlaşılacağı üzere Hunların kendilerine yalnız baş eğmeyenlere acımasız oldukları doğrulanmıştır.
Hunların yaptıkları tahribat, verdikleri zarar karşısında bütün İtalya'yı dehşet ve korku kaplamıştır. Flavius Aetius, İmparatorluğu yıkılmanın eşiğinden kurtarması için toplayabileceği bir ordu ile birlikte defalarca çağrılmıştır. Fakat savaş yorgunu ordusunda çok az asker kalmış olan Aetius, zafer ihtimali görmediğinden, Hunlarla savaşı kabul etmemiştir. Bizans İmparatoru Marcianus'tan da yardım talep edilmiştir. Fakat ne onun ne de Aetius'un askerlerini toplayıp yardıma gelebilmesi uzun bir zaman gerektirmektedir. Galya'ya yerleşmiş olan barbar kabileler de, Attila'dan çekindiklerinden federe sıfatıyla Roma İmparatorluğunu savunmak için asker göndermeyi reddetmiştir. Durum ümitsizdir ve İmparator III. Valentinianus Ravenna'dan Roma'ya kaçmış olmasına rağmen orada da kendini güvende hissetmemektedir. Bu şartlar altında İmparatorluğun kurtulmasını sağlamak için danışmanlarından bazıları İmparator'a, bir elçi heyetinin hazırlanıp çok değerli ganimetlerle birlikte Attila'ya gönderilmesini tavsiye etmiştir. Bu sayede övgü dolu sözler ve ganimetlerle birlikte Hun Hakanı'nın yatıştırılıp, İtalya'yı istila etmekten vazgeçirilmesi kararlaştırılmıştır. Bu plan bir bakıma savaşma yanlısı olanlarca sakıncalı görünse bile; Milano ve Pavia da baş eğerek ve ezikliği kabul ederek kurtulmuştu.
Roma elçiliğine; konsül ve en gözde senatörlerden biri olan Avienus, konsül ve vali Basileus ve Papa I. Leo seçilmiştir. Roma elçi heyeti Attila'yı Acroventus Mamboleius (bugünkü Peschiera del Garda) denilen yerde bulmuştur. Hun ordusu, Mincio Irmağı kenarında ihtiyar papayı parlak dini elbise giymiş ve silahsız görünce şaşırmıştır. Piskopos ve Aziz III. Sixtus'un halefi, Gök Tanrısı adına Attila'dan, Roma'yı bağışlayıp, cemaatini barış içinde bırakmasını talep etmiştir.
Papanın kullanmış olduğu hitap ve İmparator III. Valentinianus'un hediye olarak gönderdiği paha biçilemeyecek değerde ganimetler, Attila'nın İtalya'yı işgal etmekten vazgeçirten sebepler olmuştur. Daha sonra Attila'nın, bu ganimetlerin bir kısmını Hun himayesindeki evlenen genç kızlara çeyiz olarak hediye verdiğine dair belgeler vardır. Bazı kaynaklar ise bu seferin o sırada İtalya'yı kırmakta olan veba salgını nedeniyle yarım kaldığını öne sürer.
Kuzey İtalya'dan topladıkları ganimet ve Roma'dan gönderilen altınlar, sefer sırasında orduda patlak veren ufak çaplı memnuniyetsizliğin karşılığı olmuştur. İtalya bu seferde kurtulmuştu; fakat Hun ordusu sapasağlamdı, yeni bir saldırı ve istila tehlikesi şimdiye kadar olduğu gibi bundan sonra da dehşet ve ihtişamını koruyordu. Attila İtalya'yı bırakıp gitmeden önce, Honoria kendisine gönderilmez ve düğün hediyesi olarak yaklaşık 500.000 Solidus altın verilmezse, İtalya'ya tekrar döneceğini, bu sefer daha acımasız davranacağı tehdidinde bulundu. İsteği yerine getirilen Attila, payitahtına dönüşü sırasında, Konstantinopolis'e gönderdiği elçiler aracılığıyla, Bizans'tan II. Theodosius zamanından kendisine borçlu kaldıkları haracı göndermelerini istemiştir. İmparator Marcianus tekrar kuşatılma tehlikesiyle yüz yüze olduğunu bildiği için elçileri yüklü miktarda altınla Hun İmparatorluğu'nun merkezine göndermiştir.
Yıkılışı
Son seferinden kısa süre sonra 453'de Attila öldü ve tahtına en büyük oğlu İlek geçti. Ancak diğer oğulları Dengizek ve İrnek taht kavgasına girdiler. Çıkan karışıklığı fırsat bilen bazı kabileler birlikten ayrıldı ve devlet dağılma sürecine girdi. Attila'nın ölümünden bir yıl sonra Hunlar Nedao Muharebesi'nde yenildi. İlek'in yerine tahta geçen Dengizik de 469'da Bizans'a karşı savaşta öldü ve bu tarih bazı kaynaklarda Hun İmparatorluğu'nun sonu olarak kabul edilir. Attila'nın en küçük oğlu İrnek bir kısım Hun kitlesiyle doğuya doğru göç etti. Karadeniz'in kuzeyindeki Türki kitlelerle karışan bu kitle bugünkü Bulgarların ataları olduğu ve "Bulgar" kelimesinin "bulgalanmak = bulanmak = karışmak" kelimelerinden "bulanan" yani karışan anlamında türediği kabul edilir.
Başkentler
Hun İmparatorluğu'nun başkenti farklı kaynaklarda Segedin ve Macaristan'ın başkenti Budapeşte'nin Budin kesimi yakınlarındaki Sycambria olarak geçmektedir.
Avrupa Hunlarında ekonomi
Batı Hunları klasik göçebe ekonomik hayatına sahipti. Günümüzde bile bazı yerlerde görülen bu anlayış gerçek bir göçebelik değildir. Hiçbir yere bağlı kalmayıp oradan oraya göçenler bazı bedevi ile bazı kazak kabileleridir. Hunların da dahil olduğu göçebelikte yaylaklar ve kışlıklar vardır. Havalar ısındığında daha üst rakımlardaki yaylaklara kışın ise daha aşağıdaki kışlıklara geçilirdi. Her boy ve aşiretin temel olarak yaylak ve kışlağı belli idi. Yani oradan oraya sürekli göçen bir topluluktan bahsetmiyoruz. Kroniklerin ve arkeolojik verilerden de bunu anlıyoruz. Hunların yaptığı temel ekonomik faaliyet koyun ve at yetiştiriciliğidir. Koyundan yün deri et süt elde edip sütten yoğurt peynir ve kımız yapmaktaydılar. Atlar hem kılları hem derileri hem de binek hayvanı olarak çok değerliydi. Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği tercih edilmiyordu. Sayısı da Hunlar arasında çok azdır. Hunlar büyük çoğunlukla koyun postunda yapılma çadırlarda kalırlardı. Macaristan'a geldiklerinde bir kısmının kot tarzı evlerde yaşadıklarını da biliyoruz. Hunların dokumayı bilmemesi veyahut çiftçilik yapmadığını bazı batılı yazarlar yazmışlardır fakat arkeolojik kanıtlar bunu yalanlamaktadır. Hunlar keten elbiseler dikmişlerdir. Bazı kurganlardan çıkan demir oraklar da onların bir kısmının tarımla uğraştığını göstermektedir.
Hunlar, Roma ile ticarette köle, at ve kürk ihraç etmişler ipek, şarap ve silah eşyası ithal etmişlerdir. Hunların şarap ve ipek sevdikleri bilinir. Kronikler Attila'nın sarayının ipekten yapıldığını bildirmektedir. Hunların altın ihtiyacını ticaret, Roma ordusunda yaptıkları paralı askerlik ve Romalıların Hunlara ödediği haraç ve vergiler ile sağlanıyordu. Hunların para bastığına dair bir bilgi yoktur. Roma para birimi olan Solidus'u kullandıkları biliniyor.
Dış bağlantılar
‎* Roma Seferi 'den yararlanılmıştır.
16 Blok
16 Blok (İngilizce:16 Blocks), 2006 yapımı polisiye gerilim filmi. Filmin yönetmenliğini Richard Donner üstlenirken baş rollerde Bruce Willis, Mos Def ve David Morse yer aldı.
Soğukkuyu, Emirdağ
Soğukkuyu, Afyonkarahisar ilinin Emirdağ ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Afyonkarahisar il merkezine 77 km, Emirdağ ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.
Karamanlı
Karamanlı, Burdur ilinin bir ilçesi.
Karamanlı ilçesi çok eski bir yerleşim yeri olduğu bölgedeki tarihi izlerden anlaşılmaktadır. Karamanlı, yerleşim olarak Ardıçlıtepe eteklerinde ve Karamanlı ovasına hakim bir yerdedir. Yakın Taş Çağından (Neolitik Çağ) yerleşim izleri taşıyan bölgenin M.Ö. 800-500 yılları arasında Perslerin, Etilerin ve Yunanların idaresinde kaldığı bilinmektedir. Türk beyi Alparslan'ın 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi ile Anadolu'ya girmesini takip eden yıllarda bölgeye Türkler tamamen hakim olumuş ve bugünlere gelinmiştir. Anadolu'ya Türkler'in girişi ile bölgede ilk düzenli idare Anadolu Selçuklu Devleti tarafından kurulmuş ve 1282'li yıllarda Hatay'dan Muğla'ya uzanan Karamanoğulları beyliğinin idaresine geçmiştir. Karamanoğlu Mehmet Bey'in Gölhisar'da zehirlenerek öldürülmesi üzerine bilinenler dolayısı ile Karamanlı'nın o yıllarda beylik idaresinde olduğunu kesinleştirmektedir.
Osmanlı İmparatorluğunun yükselme devrinde, 1469-1470 yıllarında Fatih Sultan Mehmet Karamanoğulları Beyliğini ortadan kaldırmış, Osmanlı Devleti'nin başına değişik zamlanlarda birçok defa dert açan Karamanoğullarının tekrar birleşip dert olmamaları için, o zaman topluca oturmakta oldukları Larende'den (yani şimdiki Karaman'dan) dağıtılması sırasında bazı obalar, Karamanlı civarında Eskiköy, Türkmen, Gebice, Gedikyap ve Ferizli denilen yerlere yerleşmişler, sonradan Karamanlı'nın şimdiki yerinde toplanmışlardır. Buraya ilk gelen Karamanoğlu, Ardıçlı Tepenin eteğindeki Kocapınarın başına mekân tutmuş, ikinci gelen Caferoğlu, Yediurgan denilen yerdeki Karaağaçlı Pınarın başına yerleşmiştir. İlk olarak buralara yerleşen kişilerin adları bugün bu yörenin mahalle adı olarak yaşamaktaTarihçi Prof. Dr. Tuncer Baykara'nın 27 Mart 1973 tarihli mektubunda 1871 (Hicri-1288) yılında Konya Vilayeti Salnamesi'nden elde ettiği bilgilere göre o yıllarda Karamanlı'nın 410 hanelik bir yerleşim yeri olduğu belirtmiştir. Ayrıca bölgedeki diğer bazı yerleşim bölgelerinden Tefenni 158, Gebrem 70, Sazak 23 ve Ece 20 hane olarak kayıtlarda yer almıştır.
Osmanlı İmparatorluğu döneminden 1911 yılına kadar köy statüsünde bulunan Karamanlı'da 1911 yılında Belediye teşkilatı kurulmuştur. 1925 yılında Jandarma teşkilatı, 1928 yılında da Bucak müdürlüğü kurulmuştur. 4 Temmuz 1987 tarih ve 19507 sayılı Resmi Gazetede Karamanlı’nın ilçe olması, 3392 sayılı kanunla TBMM tarafından kararlaştırılmış ve ilk kaymakamın 11.08.1988 tarihinde atanmasıyla ilçe olmuştur.
Nüfus
İlçe; 8 köy ve 12 mahalleden oluşmaktadır.
Tekardıç
Tekardıç, Elazığ ilinin Karakoçan ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1902 ve 1928 yılı kayıtlarında Dimili ya da Dilimli olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Elazığ il merkezine 107 km, Karakoçan ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır.
Küçükincesu, Sungurlu
Küçükincesu, Çorum ilinin Sungurlu ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Çorum il merkezine 68 km, Sungurlu ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.
Mehmet Yaşar
Mehmet Yaşar (d. 1942, Eleşkirt, Ağrı), Türk siyasetçi.
Ortaokul mezunudur. Tüccarlık, Fabrikatörlük, Türkiye Büyük Millet Meclisi XVII. ve XVIII. Dönem Ağrı Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve yedi Çocuk babasıdır.
Batimetri
Batimetri, su, deniz, göl ve okyanus tabanlarının derinlik ölçmek suretiyle topoğrafik ölçümlerinin yapılmasının adıdır.
Batimetri kelimesi Yunanca Bathus (İngilizce Deep) ve Metron (Measure) kelimelerinin bir türevi olup, derinlik ölçme anlamına gelir. Günümüzde de yaygın olarak kullanılan bir isimdir. Batimetri haritaları, çok azınlıkla klasik iskandil yöntemleriye yapılabileceği gibi, gelişmiş ve yaygın olarak kullanılan akustik sonar sistemler ile lazer ve LIDAR sistemleri de kullanılarak da yapılmaktadır. Hatta daha da ileriye giderek, uydu resimlerinden batimetrik ölçümler de yapılmaktadır. Batimetri haritalarının en yaygın kullanım alanı gemilerin ve yüzer araçların (sivil veya askeri) seyir güvenliği olup, bu tip haritalar genellikle Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından yapılmaktadır. Özellikle mühendislik çalışmalarına altlık teşkil edecek batimetrik haritaların yapımı Hidrografik Ölçme derslerini barındıran Harita Mühendisliği (Jeomatik, Jeodezi ve Fotogrametri) eğitimi veren üniversitelerden mezun mühendislik firmaları tarafından yürütülmektedir. Deniz yapıları, iskele, mendirek, nükleer santraller ve benzeri deniz ile bağlantılı çalışmalarda yoğun olarak batimetrik ölçümler yapılmaktadır.
Ekinlik, Başmakçı
Ekinlik, Afyonkarahisar ilinin Başmakçı ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya
Afyonkarahisar il merkezine 123 km, Başmakçı ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.
Celal Esin
Celal Esin (d. 18 Haziran 1964, Patnos, Ağrı, ö. 15 Nisan 2023 ), Türk siyasetçi.
Lise mezunudur. Serbest Ticaret, Tüccarlık, Türkiye Büyük Millet Meclisi XX. ve XXI. Dönem Ağrı Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve dört çocuk babasıdır.
Puşkin'in Ölümüne Şark Poeması
“Puşkin'in Ölümüne Şark Poeması” — Mirza Fetali Ahundov tarafından 1837 yılında yazılmış poema. 25 yaşındaki Mirza Fetali kendi eserinde Puşkin'in katillerine dahil çara karşı sonsuz nefret ve öfke ile coşan monarşiden çekinmemiştir, onları lanetlemiştir. Poemanın esas içeriğini Mirza Fetali Ahundovun Rusya'nın şairi A. S. Puşkin'in kişiliğine ve yaratıcılığına olan muhabbeti oluşturuyor. M. F. Ahundov poemanı önce Fars dilinde yazmış ve ilk kez kendisi Farsçadan Rusçaya düz yazı olarak çevirmiştir. Eser aynı yıl Rusya'da "Moskovskiy nablyudatel" mecmuesinde Rusça yayınlanmıştır. Bu poemanı Azerbaycan şairlerinden Böyükağa Kasımzade, Mikail Müşfik (Fars dilinden) ve Maarif Soltan Azerbaycan diline tercüme etmişlerdir. Bu şiirle Doğu ilk defa Rus şiirinin hümanizm ve özgürlükçü ruhunu derinden hissederek Rus şairinin faciasına yürekten yas tutmuştur.
İl Kağan
İl ya da İllig Kağan, Pinyin: xiélì kěhàn, Wade-Giles: hsieh-li k'o-han, Baghatur Shad, kişisel adları; Ashina Duobi/To-pi, 621-630 yılları arasında kağanlık yapan Doğu Göktürk Kağanlığı’ nın son hükümdarıdır. Yami Kağan' ın oğludur.
Çula Kağan’ ın zehirlenerek öldürülmesinden sonra kardeşi Bagatur Şad tahta çıktı ve İl (Hsie-li veya Chie-li) Kağan unvanını aldı. Tahta geçtikten sonra Çin’i baskı altında tutma politikasına devam etti. 621 yılı Nisan ayında Çin Seddi’ni aşan İl Kağan’ ın akınları Yen-men’e kadar ulaştı. Beşinci ayda tekrar Tang Hanedanı topraklarına giren Göktürk orduları beş Çin ordusunu yendiler. Aynı yılın sekizinci ayında Tai eyaletine giren Göktürk orduları, kendilerine karşı koymaya çalışan Çin ordularının başkomutanını bozguna uğrattılar. Kuo-hsien kasabasını iki ay süreyle kuşattıktan sonra Göktürk topraklarına geri çekildiler. 621 yılı sonlarına doğru yapılan akınlarda Göktürk orduları durdurulup, bazı mağlubiyetler alsalar da sonrasında gelişen Göktürk akınlarında Heng, Ting ve You gibi bölgeler işgal edildi.
Yıllarca süren savaşlarla Çin’ in kuzey ve orta kesimlerine kadar akınlar yapılarak bazı galibiyet ve mağlubiyetler alındı. 626 yılında Wei nehri kenarında İl Kağan ve Tang İmparatoru orduları karşı karşıya geldi ve Pien-ch’iao adlı köprüde iki hükümdar, Wei Nehri Antlaşması olarak bilinen gizli barış antlaşmasını imzaladılar. Wei nehri kenarında yapılan bu antlaşma sonucunda Doğu Göktürk Kağanlığı’nın, Tang Hanedanı üzerindeki siyasi ve askeri üstünlüğü sona erdi. Bu antlaşmadan sonra Tang imparatorluğunun gücünü arttırması sonucunda daha önceden Göktürkler’ e sığınmış olan Çinli muhalif liderler teslim olmaya başlamıştır.
İl Kağan’ ın ülke içerisindeki kötü yönetimi sonucunda Uygurlar, Bayırkular ve Sir Tarduşlar isyan ettiler. Bunlardan Batı Göktürk Kağanlığı egemenliğinden ayrılarak İl Kağan’ a itaat etmiş olan Sir Tarduşlar ülkedeki karışıklık sonucunda güçlenmiştir. "İnan" liderliğindeki Sir Tarduşlar isyan etmişler, üzerlerine İl Kağan tarafından gönderilen Göktürk kuvvetleri yenilgiye uğratılmıştır. Diğer bazı Türk boylarının desteğini alan Sir Tarduşlar, liderleri İnan'ı kağan seçerek ele geçirdikleri Ötüken’ de oturmaya başlamışlardır. İl Kağan yönetiminde Doğu Göktürk idaresindeki çözülmelerin devam etmesi sonucunda bazı Göktürk beyleri ve boyları da Çin’ e sığınmıştır.
Ülkesi karıştıktan sonra Çin’ in kuzeyindeki topraklarda yaşamaya başlayan İl Kağan, Çin ordularının kendi bulunduğu bölgeye doğru ilerlemesi üzerine Gobi Çölü’ nün girişindeki bölgeye taşındı. 630 yılının ikinci ayında Çin orduları karşısında ağır bir mağlubiyet aldıktan sonra Kansu’ nun kuzeyinde bulunan Demir Dağı’ na kaçtı. Burada elçi göndererek Tang imparatoruna bağlanacağını bildirmiştir. Ancak kendisinin kuzeye kaçacağından şüphelenen Çin İmparatoru onun üzerine ordu gönderdi. Çin ordusu tarafından baskına uğrayan İl Kağan kaçmış ancak ordusu büyük kayıp vermiştir. İşbara Şad’ ın yanına sığınan İl Kağan, 630 yılında Çin komutanı tarafından yakalanarak Tang Hanedanlığı başkenti Chang-an’ a götürüldü. İl Kağan’ın ele geçirilmesinden sonra Doğu Göktürk Kağanlığı yıkıldı.
Çin imparatoru tarafından öldürülmeyen İl Kağan, 634 yılında Çin’ de ölmüştür.
16 to Life
16 to Life, 2009 yapımı ABD komedi filmi. Filmin yönetmenliğini Becky Smith yaparken başrolde Hallee Hirsh yer aldı. Film, arkadaşları için çöpçatanlık yapan 16 yaşındaki Kate'in başından geçenleri konu almaktadır.
Orhan Atik
Orhan Atik (d. 25 Şubat 1967, Malatya), Türk teknik direktör ve defans mevkiinde görev yapmış eski futbolcu.
2010-2016 yılları arasında Galatasaray U21 teknik direktörü olarak görev yaptı. 1 Mart 2016 tarihinde Mustafa Denizli'nin istifa etmesi üzerine geçici olarak Galatasaray teknik direktörlüğüne getirildi. Bu dönemde Gençlerbirliği ile 1-1, Başakşehir ile 3-3, Akhisarspor ile 1-1 berabere kaldı. 15 Mart 2016 tarihinde yardımcı antrenörlüğe atandı ve yerine altyapı sorumlusu Jan Olde Riekerink getirildi. Jan Olde Riekerink'in kulübün başına geçmesiyle Galatasaray yardımcı antrenörlüğü görevine başladı. 9 Aralık 2016 tarihinde Galatasaray yönetimi tarafından görevine son verildi.
NGC 2159
NGC 2159, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir açık yıldız kümesidir. Gökyüzünde Kılıçbalığı takımyıldızı yönünde bulunur. OCL tipi bir açık yıldız kümesidir. İskoç astronom James Dunlop tarafından 1826 yılında 22,86 cm (9 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Cumhuriyet için Seferberlik Buluşması
Cumhuriyet için Seferberlik Buluşması 29 Ekim 2012 tarihinde Türkiye'nin başkenti Ankara'da gerçekleştirilen halk yürüyüşüdür. Cumhuriyet Mitingleri'nin bir parçasıdır.
Cumhuriyet Halk Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi Gençlik Kolları, TGB, Birleşik Kamu-Sen, ADD ve daha birçok STK'nın desteklediği ve düzenlediği geniş çaplı bir yürüyüş ve mitingdir. Yürüyüş, eski meclis binasının önünden başlayıp Anıtkabir'de bitmiştir. Gösteriye 50.000 kişi (tahmini - iddia) katılmıştır.
Gerginlik
Ankara Valiliği, yürüyüşte "radikal grupların provokasyonu" olabileceği istihbaratıyla yürüyüşü yasaklamıştır. Ancak buna rağmen yürüyüş gerçekleştirilmiştir. Bir süre gerginlik yaşanmıştır. Göstericiler ile polis arasında küçük çaplı bir çatışma ve arbede yaşanmıştır. Biber gazı ve tazyikli su sıkılmıştır. Birkaç kişi yaralanmıştır. Yaralılar ambulanslarla hastanelere kaldırılmıştır. Bir süre polis barikatı nedeniyle yaşanan gerginlik, halkın baskısıyla ve araya giren CHP'li milletvekilleri ile sona ermiştir. Halk barikatı kaldırmıştır. Yaklaşık 50 bin kişi, 1.TBMM Binası'nın önünden Anıtkabir'e kadar 4 km yürümüştür. Anıtkabir'de yürüyüş sonlanmıştır.
Tepkiler
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu şöyle demiştir; "''Cumhuriyet tarihinde ilk kez 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı bütün yasaklara ve engellemelere rağmen halk tarafından kutlanıyor, Cumhuriyet törenine bayram törenine katılan onbinlere teşekkürlerimi sunuyorum. Devletin bütün organları engellemek istedi ama onbinler elllerine bayraklarını aldılar şanları ile şerefleri ile o meydana geldiler son derece mutluyum. Cumhuriyet Bayramı'nı kutlamak kadar doğal ne olabilir? Halk bayram kutlayacak, siz yasak getiriyorsunuz. Bayram kutlaması için izin alınmaz. Bu bir gösteri değil, bu bir bayramdır. Ramazan Bayramı da, 19 Mayıs Bayramı da, Cumhuriyet Bayramı da böyledir. Halk bayramı kutlar. Buradan bütün yurttaşlarıma, ellerine Türk bayrağını alan, pencerelerine Türk bayrakları asan bütün yurttaşlarıma teşekkür ediyorum. Ben ’elimde bir Türk bayrağıyla geleceğim ve o toplantıya katılacağım’ demiştim. Geldim, katıldım. Onbirler geldi''"
İddialar
Bazı iddialara göre şehir dışından yürüyüş için Ankara'ya gelen yüzlerce otobüs durdurulmuştur. Ayrıca iddiaya göre CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'na biber gazı sıkılmıştır. Bunun yanı sıra CHP'li milletvekilleri ve korumaları ile polis arasında yumruklaşmalı arbede yaşanmıştır.
Stonewall (film, 1995)
Stonewall, 1995 yapımı tarihi komedi-dram filmidir. Eşcinsel tarihçi Martin Duberman'ın eş isimli hatırasından esinlenen Stonewall, çağdaş Amerikan gey hakları hareketinde tanımlayıcı bir olay olan Stonewall ayaklanmalarından önceki haftaları kapsayan kurgudan hikâyedir. Stonewall, Britanyalı yönemten Nigel Finch'in AIDS'e ilişkin bir hastalıktan ölmesinden önce yönettiği son filmidir.
Stonewall'ın kadrosunda Guillermo Díaz, Frederick Weller, Duane Bouette ve Brendan Corbalis vardır. Dwight Ewell ile Luis Guzmán de cameo rolleri oynarlar.
Filmin kurgusal bir eser olmasına rağmen Finch, ayaklamalar sırasında Stonewall Inn'de bulunan birçok kişi ile çekilen röportaj metrajları filme aktararak belgesel tarzında unsurlar yaratır. Yunan koro tadında bir boyut yaratmak için film boyunca oyuncuların şarkılar ile dudak uydurma yapmalarını da filmin arasına serpiştirir.
Film, Rikki Beadle-Blair tarafından bir tiyatro oyununa uyarlanmıştır; galası 2007'de Londra'da ve Edinburgh Film Festivali'nde yer aldı.
Pirinçlik Hava Üssü
Pirinçlik Hava Üssü; Kayapınar, Diyarbakır, Türkiye'de bulunan ve 1956-1997 yılları arasında faaliyet göstermiş bir Türkiye-Amerika hava üssüdür.
1956 yılında Amerika ve Türkiye ortaklığında savunma üssü olarak kuruldu ve radarlarla Sovyetler Birliği ve bazı Ortadoğu ülkeleri izlenmekteydi. SSCB'ye en yakın NATO üslerinden biriydi.
Amerika 1997'de Avrupa'daki üsleri azaltmak ve uzaydan denetim yapmak adına üssü terk etme kararı aldı ve 30 Eylül 1997'de tamamen boşaltıldı.
Üssün eski yerinde şu anda 7. Kolordu Komutanlığı'na bağlı Pirinçlik 52. Bakım Merkez Komutanlığı bulunmaktadır.
Cacau (futbolcu)
Claudemir Jeronimo Barretto (d. 27 Mart 1981, Santo André) Brezilya asıllı Alman eski futbolcudur.
Kulüp kariyeri
Futbola ilk olarak São Paulo'da başladı. 1975 yılında Almanya'da kurulan Türk takımı Münih Türk Gücü'ne transfer oldu. Buradaki performansıyla 2001-02 sezonu başında Bundesliga takımlarından 1. FC Nürnberg'e geçti. Daha sonra ise 2003-04 sezonu başında VfB Stuttgart'la anlaştı. VfB Stuttgart'ta ilk maçına 3 Ağustos 2003'te FC Hansa Rostock karşısında çıkan Cacau, takımıyla ilk golünü ise 16 Ağustos 2003 tarihinde Borussia Mönchengladbach'a attı.2014 yılının yaz transfer sezonunda bonservissiz olarak Japonya Profesyonel Futbol Ligi ekiplerinden Cerezo Osaka ile 1 yıllık sözleşme imzalamıştır.
18 Again!
18 Again!, 1988 yapımı ABD komedi filmi. Baş rollerde George Burns ve Charlie Schlatter rol aldı.
Tabaklar, Emirdağ
Tabaklar, Afyonkarahisar ilinin Emirdağ ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Dabbağlar olarak geçmektedir.
Pamela Spence
Pamela Aslı Spence, ya da bilinen adıyla Pamela (d. 25 Şubat 1973, Almanya), Türk-İngiliz rock ve elektronik müzik şarkıcısı ve oyuncu.
İlk dönemler
Heidelberg doğumlu İngiliz bir baba ve Türk bir annesi olan şarkıcı Pamela, babası NATO'da görevli olduğu için sürekli Almanya'da ikamet etmiş, annesiyle babasının ayrılması sonucu 15 yaşından itibaren Türkçe öğrendikten sonra, başlangıçta çeşitli televizyon dizilerinde roller üstlenmiş ve vokalistlik yapmış, daha sonra da çıkardığı üç albüm ile ün kazanmış bir Türkçe rock şarkıcısı ve Türk dizi, sinema oyuncudur. Pamela, Ankara Atatürk Anadolu Lisesi mezunudur.
Profesyonel kariyeri
Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü'nden mezundur. 19 yaşındayken oyuncu Burak Sergen ile çok kısa süren bir evlilik yaptı. "Atları da vururlar" müzikalinde Okan Bayülgen ve Fikret Kuşkan ile birlikte rol almış, "Lahmacun ve Pizza" dizisinde oynamış, Teoman'a vokalistlik yapmıştır. 2004 yılının Haziran ayında Mucizeler Komedisi adlı müzikalde 'dişi melek' rolünü üstlenmiştir. İlk albümü, "Eğer Dinlersen"i uzun bir hazırlık döneminden sonra 1 Haziran 2002'de çıkarmıştır. rock tarzına daha yakınlaştığı ikinci albümü "Şehir Rehberi"ni ise 23 Kasım 2004'te piyasaya çıkarmış, özellikle söz ve ezgileri bir anda kitlelerin diline yerleşiveren "İstanbul" isimli şarkı ile büyük başarı elde etmiştir. 25 Mayıs 2006'da üçüncü albümü "Cehennet"i çıkarmıştır.
2010 - günümüz
2010 yılında elektronik müziğe geçerek dördüncü albümü "Stil Zengini"ni 9 Mart 2010'da yayınlamıştır. Albümün ilk klibi ise Duygu Güzelmeriç tarafından "Say What You Want" adlı şarkıya çekilmiştir.
Refet Ülgenalp
Ali Refet Ülgenalp (1908 – 28 Ağustos 1978), Türk asker.
1929'da Harp Okulundan, 1944'te Harp Akademisinden mezun oldu. 1951-1952 yılları arasında Türkiye Eskrim Federasyonu başkanlığı yaptı. 1959'da tuğgeneral, 1961'de tümgeneral, 1963'te korgeneral rütbesine terfi etti. Korgeneral rütbesiyle 14 Ağustos 1962-11 Temmuz 1966 tarihleri arasında Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği görevini yürüttü. 1967 yılında orgeneral rütbesine terfi edip 3. Ordu Komutanlığına atandı. 1969'da Yüksek Askerî Şûra üyeliğine atandı ve 1970'te emekliye ayrıldı.
Dyer Lum
Dyer Lum, 19. yüzyıl Amerikalı anarşist aktivist ve şair. Önde gelen anarko-sendikalist ve 1880'lerin önemli sol kanat entelektüellerinden olan Lum anarka-feminist Voltairine de Cleyre’nin hayat arkadaşı ve akıl hocası olarak tanınır. Lum önemli anarşist metinlere imza atan ve Mother Earth, Twentieth Century, Liberty (Benjamin Tucker’ın bireyci anarşist dergisi), The Alarm ve The Open Court''' gibi yayınlara katkıda bulunan üretken bir yazardır. Albert Parsons’ın tutuklanmasını takiben The Alarm'ın yayınını 1892-1893 döneminde devam ettirdi. Geleneksel olarak "zarif, teorik anarşist" olarak resmedilen Lum, günümüzde ise 1886 Haymarket olayına karışmasınında etkisiyle, Paul Avrich tarafından “ şiddete susamış ve hayatını fedaya hazır uzlaşmaz isyancı” olarak tanımlanmıştır.
Refet Ülgenalp
28 Ağustos 1978 tarihinde öldü.
Dijital Kale
Dijital Kale, Amerikalı yazar Dan Brown tarafından yazılan ve ilk olarak 1998 yılında basılan bir tekno-gerilim romanıdır. Kitap, Amerikan hükûmeti kontrolünde dijital ortamdaki tüm şifreli metinleri çözmeye yarayan gizli bir sistemin (TRANSLATR), bir gün çözemeyeceği bir şifrelemeye denk gelmesi ve sonrasında meydana gelen olaylarla ilgilidir. Ayrıca vatandaşların özel bilgilerinin hükûmet tarafından izlenmesi, gizlilik hakların ihlali ve bunların etik sonuçlarını sorgular.
Bora Hun Paçun
Bora Hun Paçun; (27 Mayıs 1987), Türk basketbolcu. Türkiye Basketbol Ligi ekiplerinden Merkezefendi Belediyesi Denizli Basket'de oynamaktadır.
Tuborg altyapısında basketbola başladı. 3 sene altyapı tecrübesinden sonra 2005-06 sezonunda İzmir ekibinin A takımına yükseldi. Aynı sezon içinde Efes Pilsen'e transfer olan genç oyuncu bu sezon A Takım kadrosuna alındı. Tuborg ile 2004-05 sezonunda Gençler Türkiye Şampiyonluğu, 2004-05 Gençler Avrupa ikinciliği yaşadı. 2012 sezon başında ise Pınar Karşıyakaya transfer oldu. Solak pivot 2013-2014 sezonunda ise Aliağa Petkim takımı için ter dökecektir.
Kiko Loureiro
Kiko Loureiro (doğum adı Pedro Henrique Loureiro, doğum 16 Haziran 1972, Brezilya) Brezilyalı heavy metal gitaristidir. Ayrıca Megadeth ve Angra üyelerindendir.
Hayatı
Loureiro, 11 yaşındayken akustik gitar ile müzik öğrenimine başladı. O iki ünlü Brezilyalı müzisyen (Pedro Bueno ve Aldo D'Isep) ile çalıştı. Eddie Van Halen, Jimmy Page, Jimi Hendrix, Randy Rhoads gibi isimlerden ilham aldı ve 13 yaşındayken elektro gitara başladı. 16 yaşındayken iki müzik grubuna dahil oldu. 19 yaşındayken Angra isimli Brezilyalı power metal grubuna katıldı.
2 Nisan 2015 tarihinde Amerikan thrash metal grubu Megadeth'e dahil oldu.
Diskografi
Solo Çalışmaları
Video dersler
Angra
Neural Code
Megadeth
Kaynakça
https://en.wikipedia.org/wiki/Kiko_Loureiro (Türkçe Vikipedi'ye uyarlandı.)
Etanol yakıtı
Etanol yakıtı, otomobiller ve diğer motorlu araçlarda, tek başına kullanılabilen bir yakıt ya da benzine karıştırılan bir katkı maddesidir.
Etanol, hava kirliliğini azaltmak ya da petrol ürünlerinin tüketimini azaltmak amacıyla, benzinle değişik oranlarda karıştırılarak kullanılabilir. En yaygın uygulamalar E10 ya da E85 diye bilinen sırasıyla %10 ve %85 etanol içeren karışımlardır.
Etanolün yakıt hücrelerinde kullanımı da yaygınlaşmaktadır.
Bitkilerden elde edilen etanol (biyo-etanol), sürdürülebilir bir enerji kaynağı olarak, sağladığı çevresel ve ekonomik yararlar nedeniyle, fosil yakıtlara göre avantajlar sağlamaktadır.
Etanol, yaygın olarak şeker kamışı ve mısırdan elde edilmektedir. Ancak etanol elde etmek için, bugün kullanılan teknolojiler, etanolden elde edilen enerjinin yaklaşık %70 fazlasını harcamayı gerektirdiğinden, hala fosil yakıtlar karşısında yeterince rekabet edici değildir.
Hakkında
Endüstriyel amaçlı etanol, petrol ürünlerinden, çoğunlukla etilenin, sülfürik asitle katalitik hidratasyonundan elde edilmektedir. Bu süreç, alkollü içeceklerle alakalı, geleneksel fermantasyon yönteminden daha ekonomiktir. Aynı zamanda, eten ya da asetilen aracılığıyla, kalsiyum karbit, kömür, doğal gaz ve diğer kaynaklardan da elde edilebilir.
2000 Yaz Olimpiyatları'nda Polonya
Polonya 2000 Yaz Olimpiyatları'na katıldı. Avustralya'nın Sidney kentindeki organizasyonda 187 Polonyalı sporcu mücadele verdi. Polonyalılar organizasyonu altısı altın toplam 14 madalyayla tamamladı.
Üçbudak
Üçbudak, Elazığ ilinin Karakoçan ilçesine bağlı bir köydür.
Etanol yakıtı
Hakkında
Bu güne kadar, kayda değer bir etanol yakıt programı dört ülke tarafından oluşturulmuştur: Brezilya, Kolombiya, ABD ve Çin. Brezilya örneğinde, etanol üreten kurumların bağımsız olarak karlı olabilmeleri için, hükûmet tarafından, etanol endüstrisine ciddi yatırım yapılması gerekmektedir. Etanol, şeker kamışı, şeker pancarı, gine mısırı, dallı darı, arpa, kenevir, Hibiscus cannabinus, (tatlı) patates, manyok, ayçiçeği, meyveler, melas, kesik süt, mısır, mısır koçanı, hububat, buğday, tahta, kâğıt, saman, pamuk ve diğer biyokütleler ile çeşitli selüloz atıkları gibi pek çok farklı besin kaynağından elde edilebilir. Şeker kamışından etanol üretmek, mısıra göre daha verimlidir.
Üçbudak
Tarihçe
Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Delikan olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Elazığ il merkezine 118 km, Karakoçan ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.
İlker İnanoğlu
İlker İnanoğlu (d. 20 Ağustos 1965, İstanbul) Türk aktör ve yapımcı.
Hayatı
Ünlü film yapımcısı ve yönetmen Türker İnanoğlu ve ünlü sinema oyuncusu Filiz Akın'ın oğludur. İlker İnanoğlu, 20 Ağustos 1965 tarihinde İstanbul'da dünyaya geldi. Türkiye'de yaşanan terör eylemleri üzerine babası Cenevre'deki Léman Koleji'ne kaydettirdi. 1986 yılında Türkiye'ye gelen ve babasıyla çalışmaya başlayan İnanoğlu, Biricik Suden ile tanıştı ve aynı yıl onunla evlendi ama ilişkileri uzun sürmedi, 1988 yılında İlker İnanoğlu, Biricik'ten ayrıldı. Daha sonra ABD'de master yapmak için gittiği Los Angeles'ta Amerikalı eşi Chloe'den bir oğlu oldu ve adını Berke koydular. Daha sonra çeşitli dizilerde rol aldı. 2006 yılında Yeşim Salkım ile evlendi ancak bu evlilik de uzun sürmedi ve İlker İnanoğlu, Yeşim Salkım'dan boşandı.
İnanoğlu, özellikle Arka Sokaklar dizisinde rol aldığı  Engin  rolü ile tanınmaktadır.
Etanol yakıtı
Hakkında
Artan etanol tüketiminin sonucu olarak, şeker kamışı ve mısır gibi besin kaynaklarına olan talep de artmıştır. Büyük ölçekte yakıt amaçlı zirai alkol üretimi, aynı zamanda geniş ve verimli ekilebilir alanlar ile suya olan talebi de artırmaktadır.
Üretimi
Etanol bir birinden çok farklı besin kaynaklarından, pek çok farklı yöntemle üretilebilir. Brezilya etanol üretiminde temel besin kaynağı olarak şeker kamışını kullanırken, kaynaklar kısmında belirtildiği gibi pek çok farklı besin kaynağının kullanılması mümkündür. Dallı darı etanol üretiminde mısıra göre iki kat daha verimlidir. Etanol üretiminin temel adımları: rafine ederek nişasta haline getirmek, sıvılaştırmak ve sakarifikasyon (hidroliz yöntemi ile nişasta glikoza dönüşür), fermentasyon, damıtma, dehidrasyon ve opsiyonel olarak denatürasyon. Fermentasyon sırasında karbondioksit gazı açığa çıkar.
Fermentasyon yöntemi ile üretilen etanol sonucunda suda çözünmüş etanol elde edilir. Etanolün bir yakıt olarak kullanılabilmesi için suyun uzaklaştırılması gerekmektedir. En eski yöntem, basitçe damıtmaktır, fakat bu yöntemle, su etanol karışımı azeotrop oluştuğu için %95-96 saflıktan öteye gitmek mümkün değildir. Çözelti karışımı damıtmayı sürdürerek, %96'dan daha saf etanol elde edilmesi mümkün değildir.
Benzinle karıştırabilmek için, en az %95.5 ile %99.9 arasında bir saflığa ihtiyaç duyulmaktadır. En yaygın saflaştırma yöntemi, moleküler elek kullanarak fiziksel absorblama prosesidir.
Geçmişte, çiftçiler kendi etanollerini damıtırken, damıtım sürecinin bir parçası olarak ısı plakalarından yararlanırlarmış. Isı plakaları, çoğunlukla, etanolün içine karışabilen kurşun içerirlermiş. Bu şekilde kontamine olmuş yakıtın yakılması sonucu sinir sitemine zarar verebilen kurşun havaya karışırmış. Bugün etanol yakıtı, özel olarak yetiştirilen bitkilerden, kurşun içermeyen yöntemlerle elde edilmektedir.
NGC 2161
NGC 2161, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir açık yıldız kümesidir. Gökyüzünde Masa takımyıldızı yönünde bulunur. OCL tipi bir açık yıldız kümesidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1836 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.