cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Proto Hint-Avrupa dili
Teorinin Gelişimi
Julius Pokorny'nin 1959 basımı Indogermanisches etymologisches Wörterbuch (Hint-Avrupa'nın Etimolojik Sözlüğü) kitabı kendi zamanına kadar olan birikimi içermesi ve detaylı bir biçimbilimsel eser olması yönünden kayda değerdir. Kurylowicz'in 1956 yılında yayınlandığı Apophonie adlı eseri Hint-Avrupa dillerinde ses değişimleri üzerinedir. 1960'lardan bu yana Anadolu dilleri ile ilgili bilgi birikimi, Anadolu dillerinin de Hint-Avrupa dil ailesi ile ilişkisini kanıtlamakta yeterli olmuştur.
Alt aileler
Aşağıdaki tablo teorik glottokronoloji verilerine göre hazırlanmıştır: {| class="wikitable" !
Alt
Bu gruplara ek olarak şunlar da eklenebilir : İtalik-Kelktik, Grek-Aryan, Grek-Ermenice, Grek-Frikçe, Dako-Trakça, Trak-İliryan
Rakamlar
Proto-Hint Avrupa dilinde rakamların şu şekilde oldukları düşünülmektedir.
Kelimeler
Akrabalık terimleri
Berke Özer
Berke Özer (d. 25 Mayıs 2000, İzmir) kaleci mevkiinde oynayan Türk futbolcudur. Eyüpspor'dan kiralık olarak Süper Lig takımlarından Ümraniyespor'da oynamaktadır.
Kulüp kariyeri
Özer, spor hayatına jimnastik, yüzme ve basketbol oynayarak başladı, daha sonra stoper mevkiinde futbola geçti. Futbol kariyeri 2011 yılında Bucaspor altyapısında başladı. Burada bir maçta penaltı atışlarını kurtarmasındaki yeteneği sayesinde kaleciliğe geçti. 2013'te Bucaspor'un altyapısının Altınordu'ya taşınması ile bu takımın altyapısına geçiş yaptı. 2013-14 sezonunda U-14 takımı ile Ege grubu şampiyonluğu yaşadı. 2015-16'da ise U-17 ile Türkiye ikincisi oldular. 2016-17 sezonunda ise Türkiye ikincisi olan U-19 takımında iki maç forma giydi.
16 Ağustos 2016'da Özer, 1. Lig'deki Altınordu ile profesyonel sözleşme imzaladı ve o sezon U21 takımına yükseltildi. 14 Nisan 2017'de Boluspor ile oynanan maçta teknik direktör Hüseyin Eroğlu tarafından sahaya ilk 11'de sürüldü ve kariyerinin ilk maçına çıkmış oldu. Özer, ilk maçında kalesini gole kapamayı başardı. O sezon bir maçta daha forma şansı buldu. 2017-18 sezonunda tamamen A takıma yükseldi. Takımın başkanı Seyit Mehmet Özkan, Özer'i yurtdışına satmak istediklerini ve futbolcu için 3 milyon euro bonservis belirlediklerini açıkladı. Özer'in adı bu dönem Manchester City FC ile anıldı. İngiliz gazetesi The Guardian da Özer'i 60 "18 yaş altı yetenek" listesine dahil etti. 10 Temmuz 2018 tarihinde Fenerbahçe ile resmi sözleşme imzaladı.
Fenerbahçe
Fenerbahçe ile ilk maçına 2018 yılında Giresunspor ile oynanan Ziraat Türkiye Kupası beşinci tur maçında çıktı ve kalesinde hiç gol görmedi.
21 Kasım 2021 tarihinde Galatasaray'ın NEF Stadyumu'nda oynanan derbide Berke, 16. dakikada yediği golün öncesinde ve sonrasında çok önemli kurtarışlar yaptı. Fenerbahçe, deplasmanda derbiyi 2-1 kazanarak 3 puanın sahibi oldu. Bitiş düdüğünden sonra göz yaşlarını tutamayan Berke, maç sonunda: "Çok ihtiyacımız olan bir galibiyetti. Doktorlarımıza teşekkür ediyorum. Günde 2 serum yedim. Çok ateşli hastaydım. 1 gün antrenmanla maça çıktım. Her şartta bu maça çıkardım. Ben 21 senedir her Fenerbahçe maçında bu kaleyi koruyordum zaten. Benim için mucize gibi bu atmosferde bu sahada olabilmek. Birazcık duygusalım, takım arkadaşlarımıza, hocamıza, başkanımıza, taraftarlarımıza teşekkür ediyorum. Bundan sonraki yürüyüşümüze herkes şahitlik edecek. Eğer bir maçta Fenerbahçe kalecisiyseniz tek beklentiniz galibiyet. Biz buraya galibiyet için geldik ve aldık. Galibiyetten başka bir şey yoktu aklımda. Çok şükür bu hayalimizi gerçekleştirdik. Çok mutluyuz. Rüyada gibiyim." şeklinde açıklamalarda bulundu.
Millî takım kariyeri
2015'te U-15 millî takımı forması giyerek millî kariyerine başladı. 2017 UEFA Avrupa 17 Yaş Altı Futbol Şampiyonası'na katılan U-17 kadrosuna birinci kaleci olarak dahil edildi. Özer'in bütün maçlarda forma giydiği turnuvada Türkiye, yarı finale çıkma başarısı gösterdi ve 2017 FIFA 17 Yaş Altı Dünya Kupası'na katılma hkakı kazandı. Özer, bu turnuvanın da birinci kalecisi oldu. Ancak Türkiye grup aşamasında turnuvadan elendi. Özer ise üç maçta da forma şansı bulmuştu.
Azerbaycan millî ragbi birliği takımı
Azerbaycan Millî Ragbi Birliği Takımı, Azerbaycan'ı uluslararası ragbi birliği müsabakalarında temsil eden takım. İlk maçını 16 Nisan 2005'te Bosna-Hersek'e karşı yapmış, bu maçtan 36-17 mağlubiyet ile ayrılmışlardır. Azerbaycan millî takımı, şu ana kadar hiç Ragbi Dünya Kupası'na katılamamıştır.
Orta Afrika Cumhuriyeti bayrağı
Orta Afrika Cumhuriyeti bayrağı ülkenin bağımsızlığını kazanmadan önce, 1 Aralık 1958 tarihinde göndere çekilerek kullanılmaya başlanmıştır.
Bayrakta bulunan mavi, beyaz, sarı, yeşil ve kırmızı ülkeyi uzun yıllar sömürgesi olarak yöneten Fransa bayrağından ve Pan-Afrika renklerinden esinlenmiştir. Her iki durumda da bulunan kırmızı renk bayrağı dikey olarak tam ortadan ikiye bölmektedir. Kırmızı rengin ayırdığı her iki tarafta da sırasıyla mavi, beyaz, yeşil ve sarı renkler yatay olarak konumlandırılmıştır. Bu renkler ile tüm insanların eşitliğine işaret edilirken, yeşil ile ayrıca orman bölgesinde yaşayan halkları, sarı ile de savana bölgesinde yaşayan halkları ifade edilmiştir.
Bayrağın gönder çekilen tarafta, en üstte bulunan mavi şeritin üzerinde beş köşeli altın sarısı yıldız bulunmaktadır. Yıldız ülkenin bağımsızlığını ve ülkenin gelecekteki kalkınmasında üstlendiği önderliğini sembolize etmektedir.
Tasarım
Ulusal bayrağın renk kodları ve ölçüleri aşağıdaki gibidir.
Mustafa Akyol
Mustafa Akyol (1972, Ankara), Türk gazeteci ve yazardır.
Hayatı
Gazeteci yazar Taha Akyol'un oğludur. Lise öğrenimini TED Ankara Koleji, Nişantaşı Anadolu Lisesi ve Özel Tercüman Lisesi'nde tamamladı. 1996'da Boğaziçi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü'nden mezun oldu.
Boğaziçi Üniversitesi'ndeki Atatürk Enstitüsü'nde Kürt Sorununun Kökeni konulu master tezi hazırladı. 2006 yılında bu tezi genişleterek ''Kürt Sorununu Yeniden Düşünmek: Yanlış Giden Neydi? Bundan Sonra Nereye?'' adında bir kitap çıkardı. Bu kitabından dolayı pek çok yazardan olumlu tepkiler aldı.
14 Haziran 2014 tarihinde Star gazetesi ile yollarını ayıran Mustafa Akyol, Hürriyet Daily News gazetesinde köşe yazarlığı yapmaya devam etmektedir. Ayrıca İslam ile liberalizmin beraber uygulanabileceğini düşünen bir liberaldir.
Yunan Kara Kuvvetlerinin askerî teçhizat listesi
Yunan Ordusunun ağır teçhizatı ve silahları genellikle Amerikan, İngiliz, Fransız, Alman ve diğer tedarikçilerden oluşan çoğunlukla yabancı ülkelerin imalatıdır. ELVO (Yunan Araç Endüstrisi) tarafından Yunanistan'da üretilen Kentaurus ve Leonidas zırhlı savaş araçları istisnadır.
Yunan ordusu Ekipmanı, son teknoloji ürünlerinden soğuk savaş envanterlerinden eskimiş silahlara kadar geniş bir yelpazeye sahiptir. Varşova Paktı’nın çöküşünden sonra Rus yapımı ekipmanlar alınıp, Yunan ordusuna ikinci el ABD ve Doğu Almanya ekipmanı hibe edildi veya satın alındı.
Son zamanlarda savunma harcamalarında yapılan kesintilerin işletme maliyetlerinde büyük etkisi oldu (bakım, teknik destek, operasyonel eğitim, nakliye ve sarf malzemeleri). Bütçenin %80'i maaşlara ve idari maliyetlere harcandığından ötürü, Yunan Ordusu yapısını yeniden düzenleme zorluğuyla karşı karşıya kaldı. Bu, ülke geneline dağılmış olan 500 askeri üssün bazılarının kapatılmasına ve ordunun büyüklüğünün küçültülmesine, Yunan Ordusunu daha küçük ama büyük ölçüde profesyonel bir orduya dönüştürülmesi kararı alındı.
Kuvvet Yapısı 2005-2020 planı kapsamında ordu'da büyük çaplı değişiklikler uygulanıp, yalnızca iki çeşit birim kategorisine geçiş oldu: aktif ve mobilize (yedek) birimler. Mobilize (rezerve) birimlere hiçbir ana silah sistemi tahsis edilmeyecektir  kararı onandı.
Topçu sistemleri
CFE anlaşma limiti: 1.920 (kalibre> 100 mm)
Millet
Ulus ya da Millet çoğunlukla aynı topraklar üzerinde yaşayan, aralarında dil, tarih, ülkü, duygu, gelenek ve görenek birliği olan insanların oluşturduğu topluluk. Milleti etnik gruptan ayıran şey, daha politik olmasıdır. Etnik milliyetçiler milleti etnisite ile aynı anlamda kullanırlarken, sivil milliyetçiler ise milleti anayasal bir şekilde (vatandaşlık bağıyla) kullanırlar, kültürel milliyetçiler ise milletin tanımını gelenek ve görenekle belirlerler.
Kavram
Genel olarak bir toprak, vatan üzerinden yaşayan homojen insan topluluğu kastetmek için kullanılır. Fransız İhtilali yükselen ulus mantığı millet kavramını bünyesine katmıştır. Millet kavramı Arapça, ulus Türkçe'dir. Millet kavramı ile ilgili olarak milliyetçi yorum kadar dini yorumlar da bulunmaktadır. Kur'an'da çok yerde millet kavramı geçmektedir. Millet bu anlamda bir inanç ve din topluluğunu kastetmektedir. Fransız İhtilali ile beraber daha çok etnik temelli bir ulus kavramı (millet) ortaya çıkmıştır. Bir topluluğun ulus olarak adlandırılabilmesi için:
Ulusların oluşumuna dair tezler
Ulusun oluşumuna dair tezler kabaca iki ana yaklaşım altında toplanır: Özcü yaklaşım ve İnşaacı yaklaşım. Özcü yaklaşıma göre uluslar toplumsal tarihin doğal ürünü olan birimlerdir. Bu birimlerin temelini kanbağı, dil, din, ortak tarih gibi bir takım kültürel elementler oluşturur. Bu kimlikler birey veya topluluğa doğuştan verilmiştir; bu nedenle birey veya topluluk tarafından reddedilmeleri çok zordur. Bu ortak özellikler kitlelerde doğal olarak bir birliktelik hissi veya ulusalcılık oluşmasını sağlayarak milli harekete geçmesine ve kendi devletini kurmasına neden olur. Bu anlayış daha çok kendiliğinden oluşan bir ulusu savunur.
İnşacı yaklaşıma göre, uluslar tarihsel sürecin görece daha geç döneminde ortaya çıkmış bir olgudur; ayrıca kapitalizmin ortaya çıkışı, sömürgecilik, modern devletin yapılanması ile yakından ilgisi vardır. Başka bir deyişle, ulusun oluşumu insan toplumunun ortaya çıkmasıyla birlikte ortaya çıkmış bir olgu değildir. Toplumsal gelişimin belli bir safhasında meydana gelmiş bir üründür. Her şeyden önce bir ulusun oluşumundan önce bir ulusalcılık akımının ortaya çıkmış olması gereklidir. Anderson'un hayali cemaatler veya tasavvur edilmiş yapılar'ı bu kapsamda anılabilir.
Plötzensee Hapishanesi
Plötzensee Hapishanesi (Almanca: Gedenkstätte Plötzensee / Plötzensee Anıtı, Nazi döneminde Strafgefängnis Berlin-Plötzensee / Berlin-Plötzensee Ceza Hapishanesi), 1933-1945 yılları arasında 2.500 kişinin idam edilip öldürüldüğü hapishanedir.
Theridion ambiguum
Theridion ambiguum, Theridion cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Balaton Gölü Harekâtı
Balaton Gölü Harekâtı (Almanca: Operation Frühlingserwachen; "Frühlingserwachen" Harekâtı, anlamı: "Baharın uyanışı" Harekâtı, Plattenseeoffensive; anlamı: "Balaton Gölü Taarruzu"), II. Dünya Savaşı sırasında Doğu Cephesi'nde gerçekleşen son Alman taarruz harekâtıdır. Harekât, Macaristan topraklarının güneybatı kesiminde 6 - 16 Mart 1945 tarihleri arasında icra edilmiştir. Harekât, Almanca'da Plattensee Taarruzu, Rusça'da Balaton Savunma Harekâtı ve İngilizce'de Balaton Gölü Taarruzu olarak bilinir.
Calonne-Ricouart
Calonne-Ricouart, Fransa'nın Hauts-de-France bölgesine bağlı Pas-de-Calais ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 5.520'dir.
Özbekler
Özbekler, Batı Türkistan'da Harezm'den Fergana'ya kadar uzanan bölgede yaşayan ve Orta Asya'daki en kalabalık Türk halkıdır. Özbeklerle ilgili tarihî kaynaklarda "Türk" şeklinde adlandırıldıkları da görülmektedir. Özbekler Karluklardır.
Balaton Gölü Harekâtı
Hazırlıkları büyük bir gizlilik içinde sürdürülen taarruz, 6 Mart 1945 tarihinde başlatıldı. Hazırlıkları büyük bir gizlilik içinde sürdürülen taarruz, 6 Mart 1945 tarihinde Balaton gölü civarında başlatıldı. Bölge, Romanya petrolü kaybedildikten sonra Almanya'nın petrol ihtiyacını sağlayan son bölgeydi.
Özbekler
Dil
Özbek dili, Türk dil ailesinin Karluk grubuna ait bir dildir. Tarihi boyunca Arap, Latin ve Kiril alfabeleri dahil olmak üzere çok çeşitli alfabelerle yazılmıştır. Özbekistan'ın eski Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığından sonra hükûmet, Kiril alfabesini yeni bir Latin alfabesiyle değiştirmeye karar verdi. Tarihsel olarak, Özbek Hanlığı'nı ve diğer halef devletlerini kuran göçebe Özbekler, Türk dilinin çeşitli lehçelerini konuşurdu.
Balaton Gölü Harekâtı
Harekâta katılan Alman kuvvetlerinin büyük bölümü, Batı Cephesi'deki başarısız Ardenler Taarruzu'na katılan kuvvetlerdir. Esas olarak 6. SS Panzer Ordusu.
Alman planı
Alman planı, Sovyet General Fyodor Tolbuhin'in 3. Ukrayna Cephesi'ne karşı kararlı bir taarruz planıdır. Alman taarruzunun ilk darbesi General Sepp Dietrich'in 6. SS Panzer Ordusu tarafından, Balaton Gölü'nun kuzey kesiminde geniş bir cepheden yapılacaktı. Bu taarruzla Tuna Nehri'nin oluşturduğu bir kıvrım içindeki Sovyet 27. Ordu'su, doğu yönünde Tuna Nehri'nin gerisine atılacaktı. Tuna Nehri'ne ulaşıldığında Panzer Ordusu'nun bir kolu kuzeye çark ederek kuzey taarruz kolunu oluşturacaktı. Bu köprübaşından yapılacak taarruz, Sovyet 6. Muhafız Tank Ordusu'na yüklenecek ve Tuna üzerinden ilerleyerek, 13 Şubat 1945 tarihinde Kızıl Ordu kontrolüne geçmiş olan Budapeşte'yi geri alacaktı. 6. SS Panzer Ordusu'nun diğer bölümü güneye çark ederek güney taarruz kolunu oluşturacaktır. Güney taarruz kolu ise Sio Kanalı üzerinden ilerleyerek E Ordular Grubu ile temas sağlayacaktır. E Ordular Grubu ise Mohaç üzerine taarruz edecek, kuzey yönünde ilerleyerek 6. SS Panzer Ordusu'nun güney taarruz koluyla temas kuracaktı. Bu temas sağlanırsa E Ordular Grubu Sovyet 26. ve 57. Orduları kuşatacaktır.
Özbekler
Tarih
Özbek ismi ise, Altınorda hanı olan Özbek Han'dan gelmektedir.
Balaton Gölü Harekâtı
Alman planı
Bu kuşatma sırasında Alman 6. Ordu'su, Sovyet 26. Ordu'suyla muharebeye girerek onu tespit edecektir. Benzer şekilde Alman 2. Panzer Ordusu da Balaton Gölü'nün güneyinden Kaposvar yönünde ilerleyecek ve Sovyet 57. Ordusu ile muharebeye girerek onu sabitleyecektir. Macar 3. Ordu'su, taarruzun kuzey kesimini ve Budapeşte'nin batısını tutarak harekâtın kanat güvenliğini sağlayacaktır.
Özbekler
Tarih
Türkiye'de Özbekler cüzi oranda olsa da geçmişten bugüne dek yaşamışlardır.
Balaton Gölü Harekâtı
Alman taarruzu
Taarruz planda öngörüldüğü gibi 6 Mart 1945 tarihinde başladı. Taarruza Alman 6. Panzer Ordusu öncülük etmiştir. Bir bakıma Adolf Hitler'in muhafız birliği olan 1. SS Panzer Tümeni "Leibstandarte SS Adolf Hitler" gibi seçkin birlikler de harekâtın öncü unsurlarındandır. Çamur mevsimi olmasına karşın Alman taarruzu epey başarılı gelişti ve Sovyet komutanlığı açısından beklenmedik bir durum yarattı. II. Dünya Savaşı'nın böylesi ileri bir tarihi için, çok etkili sonuçlar elde edilmişti.
Sovyet komutanlığı taarruz eden Alman kuvvetleri arasında SS birlikleri gibi seçkin birlikler olduğunu saptadığında, taarruzun gerçekten kritik bir durum yaratmakta olduğunu fark etti. Bunun üzerine Alman ilerlemesini durdurmak için hızla önlemler aldılar.
Özbekler
Tarih
Türkiye'ye ilk gelen Özbek topluluğu Rus Çarlığı'nın baskıları sonucu 1920 ve 1923 yılları arasında gelenlerdir. Daha sonra Sovyetler'in işgali sonucu Özbekistan'dan Afganistan'a gitmek zorunda kalan Özbekler 1950 ve 1954 yıllarında arasında Türkiye'ye gelip Adana'nın Yüregir ilçesine yerleşmişlerdir. Daha sonra Adana'dan Konya'nın Kulu, Akşehir ve Cihanbeyli ilçelerine yerleşenler de olmuştur. Bu Özbekler arasında Basmacı Hareketi'nin kumandanlarından Korbaşı Şir Muhammed Bek'te vardır.
Balaton Gölü Harekâtı
Alman taarruzu
Alman ileri harekâtı 14 Mart'ta zaten ciddi sorunlar içindeydi. O tarihte Joseph Goebbels, günlüğüne taarruzun muhtemelen başarısız olacağını yazmıştı. 6. SS Panzer Ordusu'nun ileri harekâtı, kısa hedefliyken daha başarılıydı. 2. Panzer Ordusu da Balaton Gölü'nün güneyinde, 6. SS Panzer Ordusu'nun gölün kuzeyinde olduğu kadar başarılı değildi. Dahası, E Ordular Grubu, 1. Bulgar Ordusu ve Mareşal Tito'nun partizan ordusu karşısında sert bir direnişle karşılaştı. Sonuçta Alman ordusu Mohaç'a ulaşmakta başarısız oldu.
Sovyet karşı taarruzu ve devamındaki harekâtlar
Kızıl Ordu 16 Mart 1945 tarihinde bir karşı taarruz başlattı. Sovyet karşı taarruzu 24 saat içinde Alman kuvvetlerini harekât öncesi mevzilerine attı.
Sağlam kalabilen birkaç zırhlı araç ve hayatta kalabilen Alman kuvvetleri, 22 Mart'ta Macaristan'daki diğer savunma mevzilerine çekildiler. Sovyet karşı saldırısı devam etti ve bir süre sonra aşırı yayılmış bir duruma düştü.
Özbekler
Tarih
Sovyetler Birliği'nin dağılması sonucunda bağımsızlığını kazanan Özbekistan ile Türkiye'nin karşılıklı ilişkilerinin başlaması Ticari, eğitim, sanat, kültür gibi birçok alanda yapılan anlaşmalar, Misafir öğrenciler, devlet görevlileri, işçiler olarak ve yaşamaları bir kısmının Türk vatandaşlığı alıp yerleşmesi sonucunda önemli sayıda Özbekistan vatandaşı da Türkiye'ye yerleşmiştir.
Balaton Gölü Harekâtı
Sovyet karşı taarruzu ve devamındaki harekâtlar
Sovyet 3. Ukrayna Cephesi kuvvetleri, 30 Mart 1945'te Macaristan - Avusturya sınırını geçerek Avusturya topraklarına girdiler.
General Sepp Dietrich'in 6. SS Panzer Ordusu 4 Nisan'da hâlen Viyana civarında, olası Sovyet Viyana Taarruzu'nu karşılamak için olabildiğince çabuk bir şekilde savunma mevzileri inşa etme çabası içindeydi. Gerçekten de Sovyet 6. Muhafız Tank Ordusu, 9. Muhafız Ordusu ve 46. Ordu Avusturya başkentine, kuşatıcı bir tarzda yaklaşmaktaydı.
Özbekler
Tarih
Türkiye'de yaşayan önemli Özbek asıllı Türkler de vardır. Ünlü tenisçi Marsel İlhan dünyada ilk 100'e giren Özbek asıllı tenisçidir. Bununla beraber ünlü Türk istihbaratçı ve sovyetolog Enver Altaylı da Özbek asıllıdır. İstiklal marşı yazarımız Mehmet Akif Ersoy da anne tarafından Özbek kökenlidir.
Balaton Gölü Harekâtı
Sovyet karşı taarruzu ve devamındaki harekâtlar
Viyana, 13 Nisan 1945 tarihinde Kızıl Ordu birliklerinin eline geçti. Bu aşamada, Sovyet Viyana Taarruzu Harekâtı tamamlanmıştı.
Özbekler
Çin Özbekleri
Günümüz Çin sınırları içerisinde yaşayan etnik Özbekler, Çin Halk Cumhuriyeti Hükümeti'nin resmî olarak tanıdığı 55 etnik azınlık grubundan biridir. Çin Özbekleri Çincede "Wūzībiékè zú" ("Özbek halkı/milleti") olarak anılır. Aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi, 2010 yılı itibarıyla Özbek etnik azınlığına ait 10.600'e yakın Çin vatandaşı vardır; yani etnik Özbekler, Çin'deki 56 resmî olarak tanınmış etnik grubun arasındaki en büyük 49. etnik grubu teşkil ederler. Çin Özbeklerinin neredeyse tümü Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yaşar. Sincan Özbeklerinin büyük bir kısmı (2015 yılı itibarıyla 4.666 kişi) İli Kazak Özerk İli'ne bağlı Gulca şehrinde yaşar. Sanci Hui Özerk İli'ndeki Mori Kazak Özerk İlçesi'ne bağlı bir olan, tüm Çin çapında resmen Özbek azınlığına adanmış tek yerleşimdir. Kaşgar İli, Tarbagatay İli, Urumçi ve Sincan'ın diğer yerleşimlerinde de Özbek azınlıkları mevcuttur.
Balaton Gölü Harekâtı
Sovyet karşı taarruzu ve devamındaki harekâtlar
Alman 6. SS Panzer Ordusu, 15 Nisan'da Viyana'nın kuzey kesimindeydi. Sovyet 9. Muhafız Tank Ordusu ve 46. Ordu, 6. SS Panzer Ordusu mevzilerine yüklendi. Daha güneyde, Avusturya'nın güneybatı köşesinde, Graz'ın kuzey kesimine çekilen Alman 6. Ordu'sunun kılıç artıkları, aynı tarihte Sovyet 26. ve 27. Orduları ile muharebeye girdi.
15 Nisan'da 2. Panzer Ordusu'ndan kalan birlikler, Graz'ın güneyindeki Maribor civarında Sovyet 57. Ordu'su ve 1. Bulgar Ordusu ile karşı karşıya idiler.
Özbekler
Çin Özbekleri
Çin'de Özbek dili, dil bilimcileri tarafından nesli tükenmeye yakın olan bir dil olarak algılanır. Çin Özbekleri arasında Özbekçeyi hâlen konuşabilen az sayıda yaşlı insan var; bu insanların dışında, Gulca ve Kaşgar'daki Özbekler günlük hayatta Uygurca konuşurken, Mori Kazak Özerk İlçesi'ndeki Özbekler ise Kazakça konuşurlar. Bu durumun bazı olası nedenleri Sincan'daki Özbeklerin sayısının Uygurlar ve Kazaklardan çok daha az olması, Sincan'da (Uygur ve Kazak dillerinden farklı olarak) Özbek dilinin hükûmet, eğitim, medya, işyeri veya yayıncılıkta hiç kullanılmaması, ve Sincan Özbeklerinin yaygın olarak Uygurlar ve Kazaklarla evlenmeleridir.
Balaton Gölü Harekâtı
Sovyet karşı taarruzu ve devamındaki harekâtlar
Her iki Sovyet ordusunun 25 Nisan - 4 Mayıs 1945 tarihleri arasında, Kanije yakınlarında geliştirdikleri Nagykanizsa–Körmend Taarruzu sırasında 2. Panzer Ordusu ağır kayıplara uğradı. Öte yandan 16 - 25 Nisan arasında 3. Macar Ordusu, Budapeşte'nin 40 km. kadar batısında, Bratislava ve Viyana yönünde ilerlemekte olan Sovyet 46. Ordu'su tarafından imha edildi.
Özbekler
Sovyet sonrası dönem
Özbekistan yüksek Sovyeti 1991'de Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığı gönülsüzce onayladığında, Kerimov, Özbekistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı oldu. 31 Ağustos 1991'de Özbekistan bağımsızlığını ilan etti ve 1 Eylül'ü ulusal bir tatil olarak kutladı.
Balaton Gölü Harekâtı
Sovyet karşı taarruzu ve devamındaki harekâtlar
Bazı macar birlikleri, Balaton Gölü Taarruzu ardından gelen Sovyet taarruzunda, Budapeşte'nin Sovyet kuvvetlerinin kontrolüne geçişi sırasında teslim oldu. Macar birliklerinden bir piyade tümeni, 30 Nisan'a kadar 2. Panzer Ordusu bünyesinde kaldı.
Sonuç
Hitler tarafından 6. SS Panzer Ordusu Komutanı General Sepp Dietrich'e gönderilen emirde, birliklerin, daha da önemlisi Leibstandarte Adolf Hitler Tümeni'nin "durumun gerektirdiği gibi muharebe etmediği" ileri sürülmüştür. Dahası Leibstandarte'nin övünç kaynağı olan "Adolf Hitler" kolbandı kaldırıldı.
Balaton Gölü Harekâtı Alman orduları açısından kesin olarak başarısız bir harekât olmuştur. Başlardaki başarısına karşın harekât, savaşın sonuna doğru kendini gösteren Hitler'in pervasız askeri kararlarına bir örnek oldu. Harekâtın başlıca kusuru faaliyet alanında fazlaca iddialı olmasıydı. Sadece Budapeşte'nin geri alınmasını değil, bunun yanı sıra Balaton Gölü'nün güneyindeki petrol sahası Nagykanizsa'nın da kontrolünü yeniden ele geçirmeyi amaçlamaktaydı. Ayrıca Hitler, harekâtla 3. Ukrayna Cephesi'ni Tuna gerisine atmayı ve General Malinovski'nin Macaristan içlerinde devam eden harekâtını da önlemeyi ummaktaydı.
Kaynakça
İngilizce Wikipedia maddesinden yararlanılmıştır. Operation Frühlingserwachen
Bohemya ve Moravya Protektorası
Tarihçe
Nazilerin desteğiyle 14 Mart 1939'da bağımsız Slovak Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından Çekoslovakya'nın batı kısmındaki, Bohemya ve Moravya'nın iç kesimleri ile Çek Silezyası 16 Mart 1939'da protektora statüsü aldı ve Nazi Almanyası'nın teslim olduğu Mayıs 1945'e kadar varlığını sürdürdü.
Eğriboz Kuşatması (1688)
Kara Baba kuşatması veya Negroponte kuşatması, (modern Halkida), Venedik Cumhuriyeti güçleri tarafından Temmuz-Ekim 1688 arasında yapıldı. Birkaç paralı asker ve müttefik birliklerden oluşan Venedik ordusu, önceki yıllarda Mora'yı ele geçirmeyi başarmıştı ve Atina'yı ele geçirmeye ve Orta Yunanistan'daki ana Osmanlı kalesi olan Negroponte'ye saldırmaya başladı. Kuşatma, Osmanlı askerlerinin direnişi sayesinde ve Venediklilerin şehri tamamen tecrit edememeleri nedeniyle başarılı olamadı. İsmail Paşa kuşatma altındaki garnizona malzeme taşımayı başarmıştı. Ayrıca Venedik ordusu, Venedik kampında meydana gelen veba salgını nedeniyle birçok kayıp verdi. Deneyimli general Otto Wilhelm Königsmarck ve 4000 asker öldü. Floransalı ve Maltalı birliklerin ayrılması Venediklileri daha da zayıflattı. Alman paralı askerlerinin orada kışlık alanlarda kalmayı reddetmesi üzerine Venedik komutanı Doge Francesco Morosini yenilgiyi kabul etmek ve Mora Yarımadası'na geri çekilmek zorunda kaldı.
Sıdıka Avar
Ayşe Sıdıka Avar (d. 1901, İstanbul – ö. 16 Haziran 1979, İstanbul), Türk öğretmen.
Elazığ, Tunceli, Bingöl yöresinde öğretmenlik yaparken köylerden öğrenci toplamak ve tatillerde onları evlerine bırakmak için yaya olarak, kamyonlarla veya at sırtında yaptığı gezilerle tanınmıştır.
Sıdıka Avar, 1901 yılında İstanbul, Cihangir'de doğdu. Babası belediye memurlarından Mehmet Bey, annesi Emsal Hanım'dır. Ailenin üç kızından en büyüğüydü. Annesi genellikle rahatsız olduğu için Sıdıka'da ilk sorumluluk duygusu, diğer kardeşlerine ablalık yaptığı çocukluk yıllarında gelişti. İlkokula mahalle mektebinde başladı, daha sonra Şefik Muhtar Mahalle Mektebi'ne verildi. 12 yaşındayken babasını, daha sonra annesini kaybetti. Iki kız kardeşi ile birlikte teyzelerinin yanında kalmaya başladı. Aynı yıllarda Çapa Kız Öğretmen Okulu'na girdi.
1925'te İzmir Amerikan Kız Koleji'nde Türkçe öğretmeni olarak görev aldı. Bir yandan da beden eğitimi öğretmeni olan eşi Mehmet Bahattin Avar'la, yürüyüş, dağcılık ve diğer sportif çalıf çalışmalarda gençlere kılavuzluk yaptı. İzmir Kadınlar Hapishanesi'nde kadınlara okuma yazma öğretimini üstlendi, Salepçioğlu Camii'nde işçi çocukları için açılan el sanatları kursunda görev aldı. İzmir'deki hareketli hayatı bazı çevrelerin tepkisine sebep oldu, hakkında misyonerlik söylentileri çıkarıldı. Avar bunları dava etti.
Gazi Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümü'ne girdi. Buradan mezun olunca kısa bir süre Bolu Kız Enstitüsünde görev yaptıktan sonra 1939'da Elazığ Kız Enstitüsü''ne öğretmen olarak atandı. Kısa bir süre sonra müdür yardımcılığı görevine getirildi. 1942'de, yeni kurulan Tokat Kız Enstitüsü Müdürlüğü’ne getirildi. 16 Haziran 1943'te Elazığ Kız Enstitüsü'ne müdür olarak döndü. Gerek Enstitü'de uyguladığı eğitim yöntemleri, yönetim anlayışı ve çalışmaları, gerek okulun öğrenci aldığı Elazığ, Tunceli ve Bingöl'ün ilçe, bucak ve köylerinden öğrenci toplamak; tatillerde onları evlerine dağıtmak için hayvan sırtında, kamyonlarla, yaya olarak yaptığı geziler geniş bir ilgi topladı ve birçok yerli, yabancı ziyaretlere, röportajlara konu oldu. Avar, Eylül 1950'de davetli olarak ABD'ye gitti ve incelemelerde bulundu.
Elazığ Öğretmen Okulu'nun kuruluşunda da müdür vekilliği yaparak görev almış olan Avar, Elazığ valisi ile anlaşamadı. Bu nedenle 1954 yılı sonunda Ankara'ya çağrılarak Kız Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü'nde şube müdürlüğüne getirildi. Valinin değişmesi sonucu 28 Ekim 1955'te Elazığ'a geri döndü. Ancak Elazığ'da bazı amirlerle anlaşmazlıkları devam ediyordu. Elazığ'a ilk kez atanışından tam 20 yıl sonra, 1959'da kendi isteği üzerine İstanbul Sultan Selim Kız Enstitüsü'ne edebiyat öğretmeni olarak nakledildi.
Öğretmenlik yıllarının anılarını Dağ Çiçeklerim adlı kitapta toplamıştır.
Ünlü gazeteci-yazar Banu Avar'ın babasının ilk eşidir.
(Sıdıka Avar'ın anılarından, kızı Bahu Görk'ün Satı Erişen'e yazdığı 19 Ekim 1981 tarihli mektuba ek özgeçmişten, Satı Erişen'in Millî Eğitim dergisi özel sayısında yayımlanan (24 Kasım 1981) "Bir Eğitim Akıncısı Sıdıka Avar" ve Fethi Ülkü'nün Öğretmen Dünyası'nın Haziran 1985 tarihli 66. sayısında yer alan "Sıdıka Avar" adlı yazılardan yararlanılarak hazırlanmıştır.)
NOT: Hikmet Feridun Es'in KIZIMI DA GÖTÜR diye bir anı yazısı vardır, Sıdıka Avar'ı anlatır, bu öyküye ulaşmak için bkz:
(1) Serif Aktaş-Osman Gündüz, Yazılı ve Sözlü Anlatım, Akçağ Yayınevi, 2004, Ankara.
(2) Seyit Kemal Karaalioğlu, Ortaokullar İçin Yazmak ve Konuşmak Sanatı, İnkılap Kitabevi, YIL BELİRTİLMEMİŞ, İstanbul.
(3) Seyit Kemal Karaalioğlu, Sözlü Yazılı Kompozisyon Konuşmak ve Yazmak Sanatı, İnkılap Kitabevi, İstanbul.
Polystyliphoridae
Polystyliphoridae, Unguiphora infratakımına bağlı bir hayvan familyasıdır.
Theridion amatitlan
Theridion amatitlan, Theridion cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Edward Charles Pickering
Edward Charles Pickering (Edvard Çarls Pikering) (19 Temmuz 1846 – 3 Şubat 1919) Amerikalı gökbilimci, fizikçi ve William Henry Pickering'in kardeşi.
Carl Vogel'in yanı sıra, Pickering ilk ikili tayfölçümsel yıldızları keşfetti. Annie Jump Cannon da dahil olmak üzere, Harvard'da bulunduğu sürece, birçok kadın gök bilimci ile çalışarak yıldızların kataloglanmasında katkıda bulundu.
Güneş rüzgârı
Güneş rüzgârı, Güneş'in üst atmosferinden yayılan bir plazma dalgasıdır. Büyük çoğunluğu, enerjileri genellikle 1,5 ve 10 keV arası olan elektronlar, protonlar ve alfa parçacıklarından oluşur. Bu parçacık akımının yoğunluk, sıcaklık ve hız nicelikleri zamana ve Güneş'in boylamına göre değişkenlik gösterir. Bu parçacıklar, Güneş tacının yüksek sıcaklığından gelen yüksek enerjileri ve maruz kaldıkları manyetik, elektriksel ve elektromanyetik fenomen sayesinde Güneş'in kütleçekiminden kurtulabilirler.
Tarihçe
Güneş'ten dışarıya doğru çıkan devamlı parçacık dalgalarının var olduğu düşüncesi ilk olarak İngiliz astronom Richard C. Carrington tarafından ortaya atılmıştır. 1859'da, Carrington ve Richard Hodgson bağımsız bir şekilde daha sonra Güneş patlaması adı verilen gözlemler yaptılar. Bu, Güneş'in atmosferinden gelen ani enerji patlamasıdır. Ertesi gün, bir jeomanyetik fırtına gözlemlendi ve Carrington bu iki olay arasında bir bağlantı olduğundan şüphelendi. George FitzGerald daha sonra, maddenin, Güneş'ten uzağa doğru düzenli olarak ivmelendiğini ve birkaç gün sonra da Dünya'ya ulaştığını öne sürdü.
1910 yılında İngiliz astrofizikçi Arthur Eddington, Comet Morehouse'daki bir makalenin dipnotunda, temel bir şekilde ve isim vermeden Güneş rüzgârının varlığını öne sürdü. Eddington ayrıca bir önceki yıl Royal Institution adresinde benzer bir tahmin yapmış olmasına rağmen bu fikir hiçbir zaman tam olarak kavranamadı. Sonraki durumda, Comet Morehouse çalışmalarında, dışarıya fışkıran bu materyalin, içerisinde iyon olduklarını düşündüğü elektronlar içerdiği fikrini ortaya attı. Bunların her ikisi de olduğu fikrini öne süren ilk kişi ise Norveçli fizikçi Kristian Birkeland'dı. Birkeland'ın jeomanyetik araştırmaları da auroral aktivitelerin kesintisiz olduğunu gözler önüne serdi. Bu görüntüler ve diğer jeomanyetik aktivite, Güneş'ten gelen parçacıklar tarafından üretildiğinden, Dünya'nın sürekli bir şekilde " Güneş'ten gelen elektrik parçacıklarından oluşan ışınlar" tarafından bombalandığı sonucuna vardı. 1916 yılında, Birkeland “ Fiziksel bir bakış açısından, bu Güneş ışınları sadece negatif veya pozitif ışınlar değil, her iki türdendirler.” düşüncesini öne sürdü. Başka bir deyişle, Güneş rüzgârları hem negatif elektronlar, hem de pozitif iyonlar içerir. 3 yıl sonra 1919'da, Frederick Lindemann da, her iki polaritedeki parçacıkların, protonların da tıpkı elektronlar gibi Güneş'ten geldiğini öne sürdü.
1930'lu yıllarda bilim adamları, bu solar koronaların sıcaklıklarının, uzayın içerisinde gittikleri yollardan dolayı bir milyon Celcius olduğunu saptadılar (tam tutulmalarda görüldüğü gibi). Daha sonra spektroskopik çalışmalar da bu olağandışı sıcaklığı doğruladı. 1950'li yılların ortalarında İngiliz matematikçi Sydney Chapman, böyle bir sıcaklıktaki gazın özelliklerini hesapladı ve çok iyi bir süper iletken olduğu için Dünya'nın yörüngesinden öteye doğru bir yol izlemesi gerektiğini kararlaştırdı. Yine 1950'lerde, Alman bir bilim insanı olan Ludwig Biermann, bir kuyrukluyıldız, Güneş'e doğru veya Güneş'ten uzağa doğru gidiyor olsa da kuyruğunun her zaman Güneş'ten uzağa doğru yönlenmesi durumuna merak saldı. Biemann bu durumun sebebinin, Güneş'in dışarıya doğru, parçacıklardan oluşan sabit bir dalga yaymasından dolayı kuyrukluyıldızların kuyruklarının bu dalgalardan dolayı dışarıya doğru olması gerektiğini öne sürdü. Wilfried Schröder, Who First Discovered the Solar Wind? adlı kitabında, Alman astronom Paul Ahnert'in Whipple-Fedke (1942g) kuyrukluyıldızı üzerindeki araştırmalarına dayanarak, bir Güneş fırtınası ile kuyrukluyıldız kuyruğunun yönünün birbiri ile alakalı olduğunu öne süren ilk kişi olduğunu ortaya koymaktadır.
Eugene Parker, Chapman'ın modelinde Güneş'te yayılan ısının ve Bermann'ın hipotezindeki kuyrukluyıldızın kuyruğunun dışarıya doğru olması durumunun aynı fenomenin sonucu olması gerektiğini fark etti ve bu terimi "Güneş fırtınası" olarak isimlendirdi. 1958'de Parker, Güneş'in koronasının Güneş'in kütleçekiminden güçlü bir şekilde etkileniyor olmasına rağmen yine de ısıyı, uzak mesafelerde halen çok sıcak olmasında rağmen, iyi ileten bir iletken olduğunu gösterdi. Güneş'ten olan uzaklık arttıkça kütleçekimi azalığı için, dışarı koronal atmosfer süpersonik bir şekilde yıldızlararası uzaya doğru kaçar. Bunun da ötesinde, yerçekiminin azalması etkisinin, bir de Laval başlığı (ses altıdan süpersonik akışa dönüşümü tetikler) gibi aynı şekilde hidrodinamik akış üzerinde de etkisi olduğunu fark eden ilk kişi Parker'dı.
Parker'ın Güneş rüzgârı hipotezine muhalefet güçlüydü. Parker'ın 1958 yılında Astrophysical Journal'a sunduğu kâğıt iki yorumcu tarafından şiddetle reddedildi. Bu kâğıt, editör Subrahmanyan Chandrasekhar (daha sonra 1983 Nobel Fizik Ödülü'nü aldı) tarafından kurtarıldı.
Ocak 1959'da, Sovyet uydusu Luna 1 ilk doğrudan Güneş rüzgârı gözlemiş ve gücünü ölçülmüştür. Bu rüzgârlar yarıküre iyon tuzakları ile tespit edilmiştir. Konstantin Gringauz tarafından yapılan keşif, Luna 2, Luna 3 tarafından ve daha uzakta olan Venera 1 ölçümleri ile doğrulanmıştır. Üç yıl sonra kendi ölçümleri Mariner 2 uzay aracı kullanan Amerikalılar (Neugebauer ve iş arkadaşları) tarafından gerçekleştirilmiştir.
1990'ların sonlarında SOHO uzay aracı üzerindeki Ultraviyole koronal Spektrometre (UVCS) cihazı Güneş'in kutuplarından kaynaklanan hızlı Güneş rüzgârının ivmelenme bölgesini gözlemledi ve bu rüzgârın, yalnız başına termodinamik genişlemeden daha hızlı hızlandığını buldu. Parker'ın modeli, rüzgârın fotosferden yaklaşık 4 Güneş yarıçapı rakımda süpersonik akışına geçiş yapması gerektiğini öngördü; ancak bu geçiş (veya "ses noktası"), belki de fotosferden sadece 1 Güneş yarıçapı yukarıda, bazı ek mekanizmaların da bu Güneş rüzgârını Güneş'ten uzağa hızlandırdığı düşünüldüğünde, çok daha düşük görünüyor. Hızlı rüzgârın ivmelenmesi hala tamamen anlaşılmış değildir ve Parker'ın teorisi ile bütün bir halde izah edilemez. Fakat bu hızlanma için olan yerçekimi ve elektromanyetik açıklamalar daha önce Hannes Alfvén'in 1970 Nobel ödülü kağıdında detaylı bir şekilde anlatılmıştır.
Kapalı ve açık alan çizgileri dahil, Güneş koronasında oluşan Güneş rüzgârının ilk sayısal simülasyonu, 1971 yılında Pneuman ve Kopp tarafından gerçekleştirildi. Sabit durumdaki manyetohidrodinamik denklemleri, bir başlangıç dipolar dizilimiyle başlayıp iteratif bir şekilde çözüldü.
Yayılım
Güneş rüzgârlarının eski modelleri, materyalleri ivmelendirmek için temel olarak ısı enerjisini kullanırken 1960'larda Güneş rüzgârının yüksek hızının tek sebebinin termal ivmelenme olmadığı açıktı. Bilinmeyen ek bir ivmelendirme mekanizması gerekliydi ve bu ivmelendirme Güneş atmosferindeki manyetik alanlarla ilişkiliydi.
Güneş rüzgârı tarafından Güneş'ten taşınan parçacıkların toplamı yaklaşık olarak saniye başına 1,3'dır. Bu sebeple, sene başına düşen toplam kütle kaybı yaklaşık olarak (2-3) Güneş kütlesidir veya saniye başına bir milyar kilogramdır. Bu, her 150 milyon yılda Dünya'nın kütlesine eşit miktarda kütle kaybına eşittir. Fakat Güneş'in sadece %0,01'i Güneş rüzgârlarıyla kaybedilmiştir. Diğer yıldızların çok daha güçlü yıldızsal rüzgârları vardır ve bu rüzgârlar çok daha belirgin miktarda kütle kayıplarına sebep olur.
Bileşenler ve Hız
Güneş rüzgârı sırasıyla, yavaş Güneş Rüzgârı ve Hızlı Güneş rüzgârı olmak üzere iki bileşene ayrılmıştır. Yavaş Güneş rüzgârı 400 km/sn hıza, 1,4–1,6 K sıcaklığa ve koronaya yakın eşdeğerlikte bir kompozisyona sahiptir. Buna karşın, Hızlı Güneş rüzgârı 750 km/sn hıza, 8 K sıcaklığa ve Güneş'in fotosferine yakın eşdeğerlikte bir kompozisyona sahiptir. Yavaş Güneş rüzgârı, hızlı Güneş rüzgârına kıyasla iki kat yoğunluğa sahip olmakla beraber yoğunluk bakımına daha fazla değişkenlik gösterir. Yavaş rüzgâr ayrıca türbülans alanları ve geniş ölçülü yapılarıyla beraber çok daha kompleks bir yapıya sahiptir.
Görünüşe göre yavaş Güneş rüzgârı, Güneş'in "flama kemeri" denilen bir bölgesinden kaynaklanmaktadır. koronal flamalar kapalı manyetik döngüler boyunca iç plazmanın taşıyarak, bu bölgeden dışarıya doğru uzanır. 1996 ve 2001 yılları arasındaki Güneş gözlemleri, yavaş Güneş rüzgârı salınımlarının, solar minimum (Solar aktivitenin en düşük olduğu dönem) sırasında ekvator etrafındaki 30–35° enlemleri arasında oluştuğunu ve minimum azaldıkça da kutuplara doğru genişlediğini göstermiştir. Solar maksimum zamanında, kutupların da yavaş Güneş rüzgârı yaydıkları tespit edilmiştir.
Hızlı Güneş rüzgârının ise taç küre deliği denilen, Güneş'in manyetik alanındaki huni benzeri açıklıklardan kaynaklandığı düşünülmektedir. Böyle açık çizgiler Güneş'in manyetik kutupları çevresinde özellikle yaygındır. Plazma kaynağı, Güneş atmosferinde taşınım hücreleri tarafından oluşturulan küçük manyetik alanlardır. Bu alanlar plazmayı sınırlar ve sadece 20.000 kilometre fotosfer yukarıda bulunan koronal hunilerin dar boyunlarına içine taşırlar. Plazma, bu manyetik alan çizgileri yeniden bağlandığı zaman tekrar bu huni içine salınır.
Güneş rüzgârı basıncı
Rüzgâr, belirtilen menzil dışında değişkenlik göstermesine rağmen 1-6 nPa (1–6 N/m2) menzilinde 1 AU basınç uygular.
Dinamik basınç hız ve yoğunluğa bağlı bir fonksiyondur. Formülü:
ve bu denklemde P, nPa (nano Paskal) birimindedir ve n, parçacık/cm3 biriminde yoğunluğu temsil eder. V ise, Güneş rüzgârının km/sn birimindeki hızıdır.
Koronal kütle ejeksiyonu
Hem hızlı hem de yavaş Güneş rüzgârları, gezegenler arası koronal kütle atımı veya ICME denilen hızlı hareket eden plazma saçılmaları tarafından kesintiye uğratılabilirler. ICME'ler, Güneş'teki manyetik enerji salınımları tarafından oluşan, koronal kütle salınımlarının gezegenler arası tezahürleridir. CME'lere popüler medyada genellikle "Güneş fırtınaları" veya "uzay fırtınaları" denir. Bunlar bazen, ama her zaman değil, Güneş'in manyetik enerji salınımının başka tezahürü olan Güneş püskürtüleri ile ilişkilidir. ICME'ler, heliyosferin ince plazmasında şok dalgalarına sebep olurlar ve bu olay elektromanyetik dalgaların ve ivmelenen parçacıkların (çoğunlukla proton ve elektronlar) CME'nin önüne geçen, iyonize eden radyasyon akımlarının oluşmasına sebep olur.
Bir CME, Dünya'nın manyetosferini zedelediği zaman, geçici bir şekilde Dünya'nın manyetik alanını deforme eder, pusula içerisindeki iğnelerin yönünü değiştirir ve Dünya'nın içerisinde büyük elektriksel yer akımlarını tetikler. Buna, jeomanyetik rüzgâr ve küresel fenomeni denir. CME etkileri, Dünya'nın manyetokuyruğunda (manyetosferin geceyarısı kısmı) jeomanyetik rüzgâra yol açabilir ve bu, protonların ve elektronların auroraları oluşturduğu yere, Dünya'nın atmosferine doğru aşağıya doğru bir harekete geçmesine sebep olur.
ICME'ler uzay havasının tek nedeni değildir. Güneş'in üzerindeki farklı parçalar, yerel koşullara bağlı olarak biraz farklı hızlarda ve rüzgâr yoğunluklara neden olur. İzolasyon içerisinde, her bir farklı rüzgâr dalgalarının, hızlı hareket eden dalgaların daha doğrudan dışarı ve yavaş hareket eden dalgaların Güneş'in etrafını daha fazla sararak az bir açı farkıyla bir sarmal oluşturacaktır. Hızlı hareket eden dalgalar, Güneş'in üzerinde ve daha batıda oluşan yavaş dalgaları, dalga hareketlerine ve ivmelenmiş parçacıklara sebep olan ve ters dönen etkileşimdeki alanları oluşturacak, bunları bastırmak isteyecek ve bu, CE'ninkinden daha zarifçe fakat aynı şekilde Dünya'nın manyetosferini etkileyecektir.
Güneş Sistemi üzerindeki etkileri
Güneş'in yaşam süresi üstünde, Güneş'in yüzey katmanlarının kaçan Güneş rüzgârlarıyla olan etkileşimleri, yüzey dönüş oranını görülür miktarda azalttı. Rüzgâr, Güneş'in radyasyonuyla beraber kuyrukluyıldızların kuyruklarından sorumlu tutuldu. Güneş rüzgârı, gezegenler arası ışık titremesi etkisi ile Dünya üzerinde gözlemlenmiş devasa boyutta radyo dalgalarında dalgalanmalara sebep olmuştur.
Manyetosferler
Güneş rüzgârı, gelişmiş bir manyetik alanı olan bir gezegene yaklaştıkça (Dünya, Jüpiter ve Satürn gibi) parçacıklar Lorentz kuvveti tarafından saptırılır. Manyetosfer olarak da bilinen bu alan, atmosferi veya yüzeyi bombalamaktansa bu parçacıkların gezegen etrafında gezmelerine sebep olur. Manyetosfer kabaca, yüzeyi Güneş'e bakan bir yarıküre gibidir ve sonra zıt tarafa doğru uzun bir tarafa çekilir. Bu alanın sınır uçlarına manyetopoz denir ve bazı parçacıklar manyetik alan çizgilerinin parçalı yeniden bağlanmaları sayesinde manyetopozdan içeriye doğru bu alana girebilir. Güneş rüzgârı Dünya'nın manyetosferinin genel şeklinden, hızındaki, yoğunluğundaki, yönündeki dalgalanmalardan sorumludur ve eklenen bu manyetik alan güçlü bir şekilde Dünya'nın bölgesel uzay çevresini etkilemektedir. Örneğin, iyonize radyasyonun ve radyo müdahaleleri seviyeleri yüzden bine kadar olan katlarda değişiklik gösterebilir ve manyetopozun şekli, konumu ve yukarı şok dalgası pruvası bazı Dünya yarıçapı katlarında değişebilir, bu da sabit konumda olan uyduların direkt Güneş rüzgârlarına maruz kalmasına sebep olabilir.
Avrupa Uzay Ajansı'nın Cluster adlı görevinde, Güneş rüzgârının manyetosfere sızmasının, daha önce inanıldığına kıyasla çok daha kolay olduğunu öne süren bir çalışma yer aldı. Bir grup bilim insanı, Güneş rüzgârı içerisinde beklenmeyen kesin dalgaların varlığını gözlemledi. Jeofizik Araştırmaları Dergisi'nde basılmış yeni bir yazı, bu dalgaların Güneş rüzgârından gelen yüklü parçacıkların magnetopozdan içeriye girmelerine olanak sağladığını gösterdi. Bu, manyetik kabarcıkların devamlı bir bariyerden ziyade daha çok bir filtre oluşturduğunu göstermektedir. Son zamanlardaki bu keşif, Dünya'nın yakınındaki uzayda ciddi bir şekilde kontrol edilerek uçan, tıpatıp aynı dört küme uzay aracının ayırt edici düzenlemesi sırasında yapıldı. Bunlar manyetosferden gezegenler arası uzaya geçtiklerinde tekrar, filo, Dünya'yı Güneş'e bağlayan süreç üzerinde istisnai üç boyutlu kavrayışlar sağlar.
Bilimadamlarından oluşan bir ekip, sınır tabakasının kalınlığı ve çok sayıda diğer özelliklerin sebep olduğu farklılıklar sonucunda, Kelvin-Helmholtz dalgalarının (iki akışkanın ara yüzünde meydana gelen) etkisinde IMF oluşumundaki farklılıkları karakterize edebildiler. Uzmanlar, yüksek enlemde IMF'in aşağı yönüne doğru oluşan, magnetopozdaki Kelvin-Helmholtz dalgalarının oluşumunun ilk gerekliliğiydi. Bu dalgaların, Güneş rüzgârı şartlarının altında görülemeyen yerlerde görülmeleri, önceden onların jenerasyonları için istenmiyordu. Bu görev sayesinde yapılan bu keşifler ESA projesi bilimadamları için çok büyük bir önem taşıyor çünkü Dünya'nın manyetosferinin belirli gezegenler arası manyetik alan istisnalarında solar parçacıklar tarafından nasıl içerisinden geçilebileceğini gösteriyor. Bu bulgular da Güneş Sistemi'ndeki diğer gezegenlerin çevresindeki manyetosferik ilerlemeler ile ilgili olan çalışmalar alakalıdır. Bu çalışma, Kelvin-Helmholtz dalgalarının bir şekilde, Güneş rüzgârlarının değişik IMF yönelimleri altındaki karasal manyetosferlere girişi için bir araç olabileceğini iddia eder ve bu dalgaların birşekilde ortak ve muhtemelen sabit olacaklarını öne sürer.
Atmosferler
Güneş rüzgârı, gezegenlerin atmosferine gelip etkileşime giren kozmik ışınları etkilerler. Dahası, manyetosferi zayıf veya hiç olmayan gezegenler, Güneş rüzgârı tarafından atmosferik soyulmaya daha yatkındırlar.
Güneş Sistemi'nde Dünya'ya en yakın ve en benzer gezegen olan Venüs'ün atmosferi, jeo-manyetik alanı çok küçük veya hiç olmaksızın, Dünya'nınkine göre 100 kat daha yoğundur. Modern uzay araştırmaları Dünya'nın yörüngesine uzanan kuyrukluyıldız benzeri bir kuyruk keşfetmişleridir.
Dünya, çoğu yüklü iyonu saptırabilen manyetik alanı sayesinde Güneş rüzgârlarından büyük bir oranda korunmaktadır; fakat bazı yüklü parçacıklar Van Allen radyasyon kuşağında hapsolmuştur. Güneş rüzgârından gelen az miktarda parçacıklar, elektromanyetik enerji aktarımı çizgisi üzerinde yolculuk yaparak Dünya'da auroraların olduğu alanlardaki üst atmosfer ve iyonosfere gelirler. Dünya'da Güneş rüzgârlarının gözlenebildiği tek zamanlar Dünya'nın auroraları ve jeomanyetik rüzgârları üretebilecek kadar güçlü olduğu zamanlardır. Parlak Auroralar iyonosferi güçlü bir şekilde ısıtırlar ve bu, plazmanın manyetosfere doğru genişlemesine, plazma jeosferin büyüklüğünün artmasına ve atmosferik materyalin Güneş rüzgârına doğru kaçmasına sebep olur. Jeomanyetik fırtınalar, manyetosfer içinde bulunan plazmaların basınçları, jeomanyetik alanı deforme için yeterli büyüklüğe kadar şiştiğinde oluşur.
Mars, Merkür'den büyük ve Merkür'ün Güneş'e olan uzaklığına kıyasla kendisinin Güneş'e olan uzaklığı, bu uzaklığın dört katıdır ve burada hala Güneş rüzgârının bu gezegenin atmosferini üç katına kadar soyduğu düşünülmekte, bunun da Dünya'nın atmosferine oranla yüzde bir oranda bir yoğunluğa kadar düşürdüğü öne sürülmektedir. Atmosferik soymadaki mekanizmanın, Güneş rüzgârları tarafından alınmış olan, manyetik alan baloncuklarının içerisindeki gazlardan oluştuğu düşünülmektedir.
Gezegen yüzeyleri
Güneş'e en yakın gezegen olan Merkür, Güneş rüzgârlarının bütün darbesini alır ve atmosferi artık geçirgendir ve bu sebeple de yüzeyi radyasyona maruz kalmaktadır.
Merkür'ün yapısal bir manyetik alanı vardır, bu sebeple normal Güneş rüzgârı durumu altında rüzgâr, gezegen etrafındaki manyetosferden içeriye giremez ve parçacıklar sadece zirve alanlardaki yüzeylere ulaşabilirler. Fakat koronal kütle salınımları sırasında, manyetopoz gezegenin yüzeyi içerisine doğru baskılanabilir ve bu şartlar altında, Güneş rüzgârı özgürce gezegenin yüzeyiyle etkileşim içerisine girebilir.
Dünya'nın uydusu Ay'ın, atmosferi veya kalıcı bir manyetik alanı yoktur ve Güneş rüzgârları tarafından rastgele bir şekilde bombardımana uğramaktadır. Apollo Projesi görevleri, pasif alüminyum toplayıcılarını Güneş rüzgârından örnek almak için saçıldı ve üzerinde çalışılmak için getirilen ay toprağı da, ay regolitinin Güneş rüzgârından arta kalmış atomik çekirdeğinden bol miktarda olduğunu doğruladı. Bu elementlerin ileriki Ay kolonileri için yararlı olabileceği bir spekülasyon konusu da olmuştur.
Dış limitler
Güneş rüzgârı, yıldızlararası maddeye (galaksiyi süzen hidrojen ve helyumun seyrekleştirildiği alan) "bir kabarcık üfler". Güneş rüzgârının yıldızlararası maddeyi geriye itecek kadar güçlü olmadığı yer heliyopoz olarak bilinir ve genelde Güneş Sistemi'nin dış sınırları olarak da bilinir. Heliyopoza olan uzaklık tam olarak bilinmemektedir ve muhtemelen Güneş rüzgârının anlık hızına ve yıldızlararası medyumun bölgesel yoğunluğuna göre çeşitlilik göstermektedir, fakat Plüton'un yörüngesinden daha dışarıda olduğu bilinmektedir. Bilimadamları, Ekim 2008'de devreye giren Interstellar Boundary Exploler(IBEX) görevi sayesinde alınan veriler ile heliyopoz hakkında daha çok perspektif elde etmeyi umuyorlar.
Star Wars: Düşler
Star Wars: Visions, Lucasfilm Animation tarafından Disney+ için oluşturulmuş 2021 yapımı bir anime antoloji dizisidir. Seri yedi Japon animasyon stüdyosu tarafından hazırlanan ve her biri Yıldız Savaşları evrenine dayanan ve içinde geçen kendi orijinal hikayelerini anlatan dokuz kısa filmden oluşmaktadır. Seri, 22 Eylül 2021 tarihinde yayınlandı. İkinci sezonu ise 4 Mayıs 2023 tarihinde yayınlandı.
Lansing, Kansas
Lansing, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kansas eyaletinde yer alan ve Leavenworth ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 11.265'tir.
2010 Sayımı
15 Mart 2010 tarihinde yapılan nüfus sayımına göre şehirde 11.265 kişi, 3.180 ev ve 2.496 aile bulunmaktadır. Şehrin nüfus dağılımı ise %79,0 Beyaz, %11,3 Afrikan Amerikan, %0,3 Yerli Amerikan, %5,2 Asyalı, %0,1 Pasifik Adalı, %1,1'i ise diğer gruplardandır.