cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gendai budō
Gendai budō (現代武道) (harfiyen anlamı "modern budo" ) veya Shinbudō (新武道) (harfiyen anlamı "yeni budo" ) terimleri Meiji Restorasyonu (1866–1869) sonrasında kurulmuş Japon savaş sanatlarını ifade eden terimlerdir. Meiji Restorasyonundan önce kurulan eski dövüş sanatlarına atıfta bulunan Kobudō (eski budo) ise bu terimlerin zıt anlamlısıdır.
Kapsam ve gelenek
1868 Meiji Restorasyonundan sonra kurulan tüm savaş sanatları Gendai Budo'dur. Koryu Budo ise, 1868'den önceki budo ekolleridir. Bazı Gendai budo örnekleri aikido, judo, karate ve shorinji kempodur. Japon sumo sanatı genellikle bir gendai budō olarak tanımlanır. Fakat Sumo, modern çağda popülerleşmiş ve medyada yer almaya başlamış eski bir sanat olduğu için bu tanım yanlıştır.
Gendai budō'nun kökenleri geleneksel Japon dövüş sanatları olan koryū' ya dayanır. Örneğin, Kano Jigoro'nun judoyu kurmasındaki amaçlardan biri de (嘉納 治 五郎 Kanō Jigorō, 1860–1938), dönemde var olan sayısız jujutsu geleneğini sistematikleştirmeydi. Benzer şekilde kendo da, yüzyıllar boyunca gelişen birçok kenjutsu okulundan türemiştir.
Derece sisteminin yapılanması
Koryu'da, popüler kyu-dan derece sistemi kullanılmaz. Gendai budo (modern budo türleri) ise kyu-dan derece sistemini kullanır.
Sözsüz iletişim
Sözsüz iletişim, konuşulan dilin dışında, jestler, mimikler ya da diğer dilsel olmayan işaretler aracılığıyla ifade edilen iletim biçimlerini kapsar. Günlük iletişimin önemli bir kısmı sözsüz iletişime dayanır. Sözsüz iletişimde bilginin iletimi kültüre bağlı değişiklikler gösterdiği gibi, cinsiyete bağlı olarak da değişebilir.
Otuz Altı Fuji Dağı Manzarası
36 Fuji Dağı Manzarası iki farklı Japon ukiyo-e sanatçısının iki ayrı baskı serisine verilen addır:
Sözsüz iletişim
Temel olarak sözsüz iletişim iki kanala dayanır: Görülebilir kanal (jestler, mimikler, yüz ifadeleri, beden duruşu vb.) ve yarıdilsel (paralinguistic) kanal (ses tonu, şiddeti, hızı vb.) Sözlü iletişimin dayandığı sözsel kanalla birlikte bu üç kanala iletişim kanalları adı verilir.
Otuz Altı Fuji Dağı Manzarası
Edebiyatta, İngilizce Thirty-Six Views of Mount Fuji: On Finding Myself in Japan, Cathy N. Davidson tarafından yazılan ve Hokusai'nin baskılarını ana motif olarak kullanan güncedir.
Sözsüz iletişim
Görülebilir kanal
Görülebilir kanalı esas olarak beden dili oluşturur.
Gendai budō
Derece sisteminin yapılanması
Bu derece sistemleri, koryū bünyesinde verilen çeşitli sertifikaların yerini aldı. Ayrıca Gendai budō, koryū'daki gibi güçlü giriş yeminleri ve ritüelleri içermez, örneğin keppan ("kan yemini") yoktur. Bazı gendai budo dojoları belli temel kurallara uydukları sürece herkesin katılımına açıkken koryū eğitmenleri adayları sıkı bir incelemeden geçirir. Gendai budō'nin birincil amacı ruhsal ve zihinsel gelişimken, tekniklerin uygulanışı ikincil amaçtır.
Sözsüz iletişim
Çoklu kanal
İnsanlar tipik olarak her üç iletişim kanalını da (sözsel, görülebilir ve yarıdilsel) günlük iletişimde kullanırlar. Bununla birlikte sözsel kanal çok daha etkili olarak görülmez
Boybeyi, Hakkâri
Boybeyi, Hakkâri ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı, 1914 yılı kayıtlarında İngiran, 1928 yılı kayıtlarında ise Asingiran olup, "hesingiran" öszcüğü Kürtçe'de "demirciler" anlamına gelmektedir.
Coğrafya
Köy, Hakkâri il merkezine 55 km uzaklıktadır. Köy, Hakkari'nin kuzeydoğusunda olup, numaralı Hakkari-Başkale devlet yoluna 4,5 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Carina Bär
Carina Bär (d. 23 Ocak 1990, Heilbronn) Alman kürekçi. Rio de Janeiro'da düzenlenen 2016 Yaz Olimpiyatları'nda Alman ekibinin altın madalya kazandığı kadınlar dört çifte yarışmasında yarıştı.
Shigeru Ban
Shigeru Ban (d. 5 Ağustos 1957), Japon mimar. Geridönüşüm ile üretilmiş oluklu mukavva tüplerle doğal afete uğramış bölgelerde inşa edilmiş tasarımlarıyla tanınmış bir mimardır. Time dergisi tarafından mimarlık ve tasarım alanlarında 21. yüzyılın öncülerinden birisi olarak tanımlanmıştır.
2014 yılında mimarlık alanının en önemli ödüllerinden birisi olan Pritzker Mimarlık Ödülü’nün kazandı. Bu ödülü kazanan 37. mimardır.
Site
Site şu anlamlara gelebilir:
Renault 18
Renault 18, Renault'un 1978-1989 yılları arasında ürettiği orta sınıf otomobilidir. Araç, 1978 sonlarında Fransa'da Renault 12'nin yerine üretilmeye başlanmıştı.
Renault 18; ilk olarak 1.4 lt'lik Cleon tipi motorlu TL ve GTL,1.6 lt'lik A-tipi motora sahip TS ve GTS modelleri ile Fransa'da seri üretime geçti (1978). Sonrasında bu motorlara 1.6 lt'lik turbo benzinli (1982), 2.2 lt'lik benzinli ve 2.1 lt'lik dizel motorlar (1981) eklendi. Bu model, Türkiye'ye 1979-1985 yılları arasında ithal edilmiştir. Fakat Türkiye'nin o dönemdeki ekonomik koşulları nedeni ile (fiyat/performans) Renault 12 kadar popüler olamamıştır. Fakat zamanının en iyi otomobillerindendir.
Aracın 1986'da üretimine son verildi. Renault 18'in yerini Renault 21 aldı. Arjantin'de 1993 yılına kadar seri üretimi yapılmıştır. Bazı Avrupa ülkelerinde oldukça tutulan Renault 18'in kalabalık aileler için üretilmiş olan station wagon modeli ise zor arazi koşullarına dayanıklılığı ile Arjantin'de bugün bile en gözde otomobiller arasındadır.
Contuor
Contuor, Grassatores infratakımına bağlı bir cinstir.
Johann Christoph Pepusch
Johann Christoph Pepusch (d. 1667 Berlin, Prusya, Almanya – ö. 20 Temmuz 1752 Londra ). Alman asıllı, ama hayatının boyunca İngiltere'de yaşayıp çalışmış olan bir bestecidir. İngiltere'deyken John Christopher Pepusch ve Dr Pepusch olarak da anılmaktaydı. Pepusch İngiltere'de çok başarı kazanan John Gay tarafından metni hazırlanan Beggars' Opera (Dilenciler Operası) adlı müziklsel oyunun müziğini bestelemekle çok ünlüdür.
Yaşamı
Pepusch Berlin;de doğdu. Ûstün müzik kabiliyeti gösterip 14 yaşında Berlin'de Prusya Krallığı sarayında müzisyen olarak görev aldı.
1700 civarlarında İngiltere'ye gidip Londra'ya yerleşti. Önce "Drury Lane Tiyatrosu"'nda viola çalgıcısı ve sonra klavsen çalgıcısı olarak çalıştı. O zaman Londra'da moda olan müzikli oyun janrı olan "masque" janrında birçok esere müzik katkısı yaptı. Böylece Londra'nın edebiyatla uğraşan yazarları ve sahne oyuncuları arasında isim yaptı. Londra müzik dünyasında ünü müziğinin hazırlamış olduğu "Venüs ve Adonis" adlı masque ile zirveye erişti.
1713de Oxford Üniversitesi tarafından "Doktor" unvanı ile onurlandırıldı. Chandos Dükü'nün Londra'nın kuzeybatısında bulunan Cannons adlı büyük malikanesinde 20 yıl kadar müzik direktörlüğü yaptı. Bu dönem de o malikanedeki kilise için pek çok dinsel müzik parçası besteledi. Orada müzik direktorlüğü yapmakta iken diğer bir ünlü Alman müzisyen olan Handel besteci görevi ile bu malikanede çalıştı.
1710 civarlarında 13 kurucu uye ile birlikte Londra'da "The Academy of Vocal Music (Vokal Müzik Akademisi)" ve 1726 "The Academy of Ancient Music (Eski Müzik Akademisi)" adlı kurumu kurdular. Pepusch 1735de bu kurumun direktörlüğünü üzerine aldı ve burada zamanın tanınmış müziksiyenleri ve bestecileri (örneğin Handel ve Geminiani) tarafından verilen konserler organize etti.
Pepusch, Akademi direktörlüğü görevinde ölümüne kadar kaldı. 20 Temmuz 1752de Londra'da ölmüştür.
Eserleri
Pepusch, John Gay'in yazmış olduğu Beggars' Opera (Dilenciler Operası) adlı müzikli oyunun üvetürünü ve sarkılarının bestelerini hazırlamakla ünlü olmakla beraber birçok bestesi de bulunmaktadır. Bunlar arasında Londra'da temsil edilen birçok Masque tipi müziksel oyunun müzik besteleri, birkaç tane konçerto, birkaç tane obua, keman ve basso continuo için trio, flüt sonatları bulunmaktadır. "Cannons" malikanesinde müzik direktörü iken birçok dinsel ayin, ilahî vb dinsel müzik parçası da hazırlamıştır.
Kadızâde-i Rûmî
Kadızâde-i Rûmî (yak. 1364, Bursa, Osmanlı Devleti – 1436, Semerkant, Timur İmparatorluğu) asıl adı Selahaddin Musa, Orta Çağ'ın ünlü Türk matematik ve astronomi bilgini.
Osmanlı Devleti'nde yetişmiş bir bilim insanı olan Kadızade, eğitimini tamamlamak için gittiği Timur İmparatorluğu'nda Uluğ Bey'e hocalık ve yol göstericilik yapmış; Uluğ Bey'in Astronomi Cetvellerinin hazırlanmasında büyük hizmeti geçmiştir. Uluğ Bey Medresesi'nde Ali Kuşçu ve Fethullah Şirvani'yi yetiştirmiştir.
Torunu Mirim Çelebi 15. yüzyılın önemli matematikçileri arasındadır.
Hayatı
Bursa'da ulema sınıfından bir ailenin oğlu olarak dünyaya geldi. Babası, Bursa Kadısı Mehmed Efendi idi. Dedesi Mahmut Çelebi de uzun süre Bursa kadılığı yapmıştı ve bu nedenle "Koca Kadı" olarak tanınmaktaydı. Babasının ölümü üzerine dedesi Kadı Mahmud Çelebi tarafından yetiştirildi.
Medrese öğrenimine Bursa'da başladı. I. Murad döneminin ünlü bilgini Molla Fenari'nin öğrencisi oldu; ondan fıkıh, astronomi, matematik dersleri aldı. Astronomi bilgisini ilerletmek için Konya'ya giderek Müneccim Feyzullah'tan astronomi dersleri aldı. 1383’te Bursa’da iken aritmetik ve cebir üzerine bir eser yazdı.
Dönemin önde gelen bilim adamlarından Seyid Şerif Curcânî’nin derslerine devam edebilmek için Molla Fenari'nin teşvikiyle Horasan'a gitti. Onun "Mevakif (Duraklar)" adlı eserini inceleyip, eserde birtakım eksiklik ve yanlışlıklar tespit etmesi üzerine, hocası Seyid Şerif Curcânî ile arası açıldı. Bu sebeple Curcan'dan ayrılarak Bursa'dayken hocası Molla Fenari'nin ziyaret etmesini önerdiği Buhara ve Semerkant şehirlerini görmek için 1407'de yola çıktı.
1410 yılında Semerkant'a vardı. Burası o sırada Timur İmparatoru olan Şahruh'un bilim ve kültüre meraklı oğlu Uluğ Bey tarafından yönetilmekteydi. Uluğ Bey ile tanışması hayatında dönüm noktası oldu. Hayatının geri kalanında Semerkant'ta yaşadı. Uluğ Bey'in 1417'de inşa ettirmeye başladığı medresede müderrislik yaptı. Medrese ile birlikte inşa edilen Semerkant Rasathanesi'nde Gıyaseddin Cemşid’in ölümünden sonra müdürlük yaptı. Yine bu şehirde evlendi; Şemseddin Mehmet adında bir oğlu oldu.
En önemli astronomi faaliyeti, müşterek bir eser olan "Zic-i Uluğ Bey" adlı esere katkılarıdır. Eser ölümünün ertesi yılında yayımlanmıştır.
Matematik alanındaki en orijinal çalışması ise Gıyaseddin Cemşid'in bir derecelik yayın sinüsünün hesaplanması için geliştirdiği cebir yöntemini genişletip basitleştirmesidir. Geliştirdiği yöntem, birkaç adımda öngörülen doğruluğa ulaştığından çağının ötesinde modern bir yaklaşımı sergiler.
Kadızade Rumi, yetiştirdiği öğrencilere Osmanlı ülkesine gitmeleri için telkinde bulunmuş; onun yönlendirmesiyle Anadolu'ya giden Ali Kuşçu ve Fethullah eş-Şirvani Semerkant matematik-astronomi okulunun birikimlerini Anadolu'ya getirmiştir.
1436'da Semerkant'ta öldü. Timur ailesinin Şah Zinde türbesine defnedildi.
Otuz Altı Fuji Dağı Manzarası (Hiroshige)
36 Fuji Dağı Manzarası (富士三十六景) Japon ressam Utagawa (Andō) Hiroshige tarafından yapılmış olan, büyük tahta oymabaskı resimlerden oluşan ukiyo-e resim serisidir. Seride Fuji Dağı farklı mevsimlerde ve hava şartlarında, çeşitli yerlerden ve uzaklıklardan göründüğü şekilde resmedilmiştir.
Eksik Resim
Eksik Resim 2013 Fransız- Kamboçyalı ortak yapım belgesel filmdir. Rithy Panh tarafından yönetilmiş, Kızıl Kmerler rejimini konu almıştır. 2013Cannes Film Festivali'nde gösterilmiş ve kendi alanında birincilik kazanmıştır. Cinemanila Uluslararası Film Festivali'nde de Büyük Jüri Ödülü almıştır.
Film Kamboçya'nın ABD'deki 86. Akademi ödüllerinndeki yabancı film adayıdır. Yabancı filmler alanında ön elemeleri geçerek aday olmuştur. Film çoğunlukla arşiv çekimlerinden oluşmaktadır. Belgesel çekimlerle birlikte, olayları duygusallaştırmak için alçı figürler kullanılmıştır. Görüntüler ve figürler ile Pol Pot'un yönetime gelişi ve hükûmeti anlatılmaktadır.
Plumaudan
Plumaudan Fransa'nın Bretonya bölgesine bağlı Côtes-d'Armor ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 2016 yılı itibarıyla 1.297'dir.
Gürcistan coğrafyası
Konumu
Gürcistan, Karadeniz ile Hazar Denizi arasında Batı Asya ve Doğu Avrupa arasında uzanan, Avrasya'nın dağlık Güney Kafkasya bölgesinde yer almaktadır. Gürcistan'ın Rusya ile olan kuzey sınırı, kabaca Büyük Kafkas sıradağlarının tepesi boyunca uzanır - bu sınır yaygınlıkla Avrupa ile Asya arasında sınır olarak kabul edilir. Philip Johan von Strahlenberg'in Rus çarları tarafından kullanılan ve ilk olarak Uralları kıtanın Doğu sınırı olarak belirleyen 1730 Avrupa tanımında, kıta sınırı Kuma-Manych Depresyonundan Hazar Denizi'ne çekildi, böylece Asya'daki tüm Gürcistan'ı (ve tüm Kafkasya'yı) kapsamaya başladı.
Gürcistan'ın Avrupa'nın büyük kısmına yakınlığı, çeşitli kültürel ve politik faktörlerle birleştiğinde, Gürcistan'ın daha sıkı bir şekilde Avrupa'ya dahil edilmesine yol açtı. Bazı kaynaklar ülkeyi Avrupa'ya yerleştirir; Gürcistan da Avrupa Konseyi gibi Avrupa örgütlerine katıldı ve NATO'ya üyelik ve Avrupa Birliği'ne katılma amaçları gütmektedir. Gürcistan; Napoli, Madrid, İstanbul, New York, Chicago, Londra, Toronto (Kanada), Omaha (ABD), Eureka (ABD), Odate (Japonya), Shenyang (Çin) ve Tiran ile aynı paralelde yer almaktadır.
Topografya
Küçük yüzölçümüne rağmen Gürcistan, eski Sovyet cumhuriyetlerinin en çeşitli topoğrafyalarından birine sahiptir. Gürcistan çoğunlukla Kafkas Dağları'nda yer alır ve kuzey sınırı kısmen Büyük Kafkasya bölgesi tarafından tanımlanır. Türkiye ve Ermenistan sınırlarına paralel uzanan Küçük Kafkasya bölgesi ve Büyük Kafkasya ile Küçük Kafkasya'yı birbirine bağlayan Surami ve imereti sıradağları, bölgeler arasındaki kültürel ve dil farklılıklarından kısmen sorumlu olan doğal engeller oluşturmaktadır. Yükseklikleri ve yetersiz gelişmiş ulaşım altyapısı nedeniyle, birçok dağ köyü kışın neredeyse dış dünyadan izole edilmiştir. Dağlık alanlarda meydana gelen depremler ve heyelanlar, can ve mal için önemli bir tehdit oluşturmaktadır. En son doğal afetler arasında, Acara'da 1989 yılında, Gürcistan'ın güneybatısındaki binlerce kişinin yer değiştirdiği büyük kaya ve çamur kaymaları ve 1991'de kuzey merkez Gürcistan ve Güney Osetya'daki birkaç köyü yok eden iki deprem yer almaktadır.
Gürcistan'da, çoğu küçük hidroelektrik istasyonlarına güç veren yaklaşık 25.000 nehir bulunmaktadır. Drenaj batıda Karadeniz'e, doğuda Azerbaycan üzerinden Hazar Denizi'ne yapılmaktadır. En büyük nehir, Türkiye'nin kuzeydoğusundan 1364 km uzaklıktaki Doğu Gürcistan ovaları, başkent Tiflis boyunca ilerleyen ve Hazar Denizi'ne akan Kura Nehri'dir. Batı Gürcistan'ın en büyük nehri olan Rioni Nehri, Büyük Kafkasya'dan doğar ve Poti limanından Karadeniz'e dökülür. Sovyet mühendisleri, Karadeniz kıyısındaki nehir ovalarını birinci sınıf subtropikal tarım arazisine çevirdi, nehrin birçok bölümünü doldurup düzeltti ve kapsamlı bir kanal sistemi inşa etti. Derin dağ geçitleri, Büyük Kafkasya'da topoğrafik kuşaklar oluşturur.
Sahil şeridi
Gürcistan sahil şeridi 310 km uzunluğundadır. Gürcistan kıyı şeridinin dışında, 57 km Acara'nın, ve 200 km Abhazya'nın kıyı şerididir. Encyclopedia of the Nations, kıyı şeridinin toplam uzunluğunu 315 km uzunluğunda olarak listelemektedir. Gürcistan'ın Karadeniz'de münhasır ekonomik bölgesi bulunmaktadır.
İklim
Gürcistan'ın iklimi batıdan subtropikal etkilerden ve doğudan gelen kıtasal etkilerden etkilenir. Büyük Kafkasya bölgesi, kuzeyden gelen soğuk havaya karşı bir bariyer görevi görerek yerel iklimi ılımlı hale getirir. Karadeniz'den gelen ılık, nemli hava, batıdan kıyı ovalarına kolaylıkla ulaşır. İklim bölgeleri, Karadeniz'e olan uzaklık ve rakıma göre belirlenir. Karadeniz sahili boyunca, Abhazya'dan Türkiye sınırına kadar ve kıyıdan iç kesimlerde Kolhis Ovaları olarak bilinen bölgede, baskın subtropikal iklim, yüksek nem ve yoğun yağışa sahiptir (yılda 1.000 ila 2.000 mm veya 39.4 ila 78.7 inç; Batum'un Karadeniz Limanı yılda 2.500 mm veya 98.4 inç alır). Kış ortası ortalama sıcaklığının ve yaz ortası ortalaması  olduğu bu bölgelerde çeşitli palmiye türleri yetişir.
Doğu Gürcistan ovaları, daha karasal bir iklim sağlayan dağlarla Karadeniz'in etkisinden korunmaktadır. Yaz sıcaklıkları ortalama ile, kış sıcaklıkları  ile  arasında değişir. Nem daha düşüktür ve yağış ortalaması yılda arasında değişir. Doğu ve batıdaki dağ ve yayla bölgeleri ile güneydoğudaki Iori Platosu'ndaki yarı kurak bölge, farklı mikroiklimlere sahiptir.
Çevre sorunları
Abhazya'daki savaş, o bölgeye özgü ekolojik habitatlara büyük zarar verdi. Diğer açılardan uzmanlar, Gürcistan'ın çevre sorunlarını daha sanayileşmiş eski Sovyet cumhuriyetlerindekinden daha az ciddi olarak değerlendirdiler. Gürcistan'ın çevre sorunlarını çözmek, Sovyet sonrası yıllarda ulusal hükûmetin yüksek önceliği değildi; 1993 yılında çevre koruma bakanı bu hareketsizliği protesto etmek için istifa etti. Ocak 1994'te, Bakanlar Kurulu, Çevre Koruma Bakanlığı'nın yönetimi altında ayrı programları merkezileştirmek için yeni, bölümler arası bir çevre izleme sistemi duyurdu. Sistem, merkezi bir çevre, bilgi ve araştırma ajansı içerecekti. Yeşil Parti, 1993 yılında çevre meselelerini bastırmak için parlamentodaki küçük birliğini kullandı.
Gürcistan bir dizi uluslararası çevre anlaşmasına katılmaktadır. Hava Kirliliği, Biyoçeşitlilik, İklim Değişikliği, İklim Değişikliği - Kyoto Protokolü, Çölleşme, Tehlike Altındaki Türler, Tehlikeli Atıklar, Deniz Hukuku, Ozon Tabakası Koruması, Gemi Kirliliği ve Sulak Alanlara taraftır.
Lukas Haas
Lukas Daniel Haas (d. West Hollywood, 16 Nisan 1976), çocuk ve yetişkin rolleriyle bilinir. 25 yıldan fazla süren kariyeri boyunca çok sayıda film, tiyatro ve televizyon şovlarında yer aldı. Genç yaşta hayatını kaybeden Amerikalı genç Ryan White'ın hayatını canlandırdığı filmde Emmy'e aday oldu.
Frederick Griffith
Frederick Griffith (y. 1879 - 1941) Britanyalı doktor ve genetikçi. 1928 yılında, günümüzde artık Griffith deneyi olarak bilinen deneyle, kendi adlandırmasıyla transformasyon prensibi (transforming principle) yani günümüzde bilinen adıyla DNA'yı keşfetmiştir. Tüm modern moleküler biyoloji, bu keşiften köken alarak gelişmiştir.
1879 yılında Hale, İngiltere'de doğdu. Liverpool Üniversitesi'nde eğitim gördü. 1910 yılında Britanya hükûmeti tarafından, Sağlık Bakanlığı'nda Arthur Eastwood'un altında çalışması için işe alındı.
Costabrimma
Costabrimma, Grassatores infratakımına bağlı bir cinstir.
Türkiye Zirai Donatım Kurumu Anonim Şirketi
Türkiye Zirai Donatım Kurumu Anonim Şirketi, 1944 yılında Türkiye Zirai Donatım Kurumu (TZDK) adı altında kurulan bir Kamu İktisadi Teşebbüsüdür. Tarımsal üretimi arttırmaya yöneliktir.
Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından özelleştirme kapsamına alınan TZDK, özelleştirilmeden önce birçok il ve büyük ilçede şubeler açmış, tarım üreticisine yönelik çeşitli çalışmalarda bulunmuştur. Bu çalışmalar kapsamında "Başak" adlı yerli traktör üretimi, çeşitli gübre ve tarım kimyasalları üretimi gibi konular bulunan TZDK, 2003 yılında özelleştirilmiştir.
Özelleştirme kararı alınmadan önce 1999 yılında 3004 adet traktör üreten TZDK'na ait Sakarya Traktör Sanayi İşletmesi’nin Adapazarı’ndaki Traktör İşletme Müdürlüğü ve Tarım Makinaları Fabrikasının üretimi, 2002 yılında 220'ye düşmüştür.
Halil İbrahim Cop
Halil İbrahim Cop (d. 1919, Bolu) - (ö. 20 Eylül 2001), Türk siyasetçi.
İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi mezunudur. Sındırgı, Biga Orman İşletmeleri Orman Yüksek Mühendisliği, Bolu Orman İşletmesi Müdür Muavinliği, Bolu Kereste Fabrikası Müdürlüğü, Orman Amenajman Mühendisliği, Bolu Orman Başmüdürlüğü, Amenajmanlığı ve İnşaat Şubesi Müdürlüğü, Karabük Orman İşletmesi Müdürlüğü, Balıkesir Orman Başmühendisliği, Antalya ve Kastamonu Orman Başmüdür Muavinliği, TBMM 2.(XIII) ve 3.(XIV) Dönem Bolu Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve iki çocuk babasıdır.
Magyarizasyon
küçük|[[Trianon Antlaşması 1910 Macar nüfus sayımına göre Macaristan Krallığı (Hırvatistan hariç) içindeki milliyetlerin dağılımı. Nüfus yoğunluğu 20 kişi/km2'nin altında olan bölgeler boş bırakılarak ilgili nüfus, nüfus yoğunluğu bu sınırın üzerinde olan en yakın bölgede temsil edilmektedir.]]
Macarlaştırma, 1867 Uzlaşması ile kurulan Avusturya-Macaristan'ın 1918'de dağılmasıyla sona eren Macaristan'ın kontrol ettiği alanda uyguladığı bir asimilasyon veya kültürleşme süreciydi. Macarlaştırma hem gönüllü olarak hem de sosyal baskının bir sonucu olarak meydana geldi.
Birinci Dünya Savaşı'ndan önce yalnızca üç Avrupa ülkesi etnik azınlık haklarını ilan etti ve azınlıkları koruyan yasalar çıkardı: ilki Macaristan (1849 ve 1868), ikincisi Avusturya (1867) ve üçüncüsü Belçika'ydı (1898). Buna karşılık, diğer 1. Dünya Savaşı öncesi Avrupa ülkelerinin hukuk sistemleri, Avrupa azınlık dillerinin ilkokullarda, kültürel kurumlarda, kamu idaresi dairelerinde ve adli mahkemelerde kullanılmasına izin vermiyordu.
Macar siyasetçiler, azınlık haklarını, yani bireyciliğe dayalı medeni ve siyasi hakları vurgulayarak, etnik azınlıklar için siyasi olarak özerk bölgelerin kurulmasını engellemeye çalıştılar. Ancak Rumen, Sırp ve Slovak azınlıkların liderleri, azınlık hakları yerine tam bölgesel özerklik arıyorlardı. 1848 Macar Devrimi sırasındaki deneyimlerinden etkilenen Macar politikacılar, böyle bir hamlenin Macaristan Krallığı'nın tamamen dağılmasına yönelik ilk adım olarak gördüler.
Macarlaştırma ideolojik olarak, etnik azınlıkların kültürel ve dilsel asimilasyonunu teşvik eden bireycilik (kişinin sivil özgürlükleri) ve genel olarak liberal/sivil milliyetçilik gibi klasik liberal kavramlara ve özel olarak Fransız dilinin devrim sonrası standardizasyonuna dayanıyordu. 1868 Macar Vatandaşlık Yasası, dil kullanımı da dahil olmak üzere tüm vatandaşlara yasal eşitliği garanti etse de, bu dönemde idari, adli ve yüksek eğitim bağlamlarında pratikte sadece Macarca kullanılıyordu.
1910'da memurların %96'sı, tüm kamu çalışanlarının %91,2'si, hakim ve savcıların %96,8'i, ortaokul öğretmenlerinin %91,5'i ve %89'u Tıp doktorlarının yüzde 100'ü Macarcayı anadili olarak öğrenmişti. Şehir ve sanayi merkezlerinin Macarlaşması özellikle hızlı bir şekilde ilerledi; neredeyse tüm orta sınıf Yahudiler ve Almanlar ve birçok orta sınıf Slovak ve Rutenler Macarca konuşuyordu. Genel olarak, 1880 ile 1910 arasında, ana dil olarak Macarca konuşan toplam nüfusun yüzdesi %46,6'dan %54,5'e yükseldi. Macarlaştırmanın çoğu orta Macaristan'da ve eğitimli orta sınıflar arasında meydana geldi, çoğu kentleşme ve sanayileşmenin doğrudan sonucuydu. Kırsal, köylü ve çevre nüfuslara pek etkisi olmadı; bu gruplar arasında dilsel sınırlar 1800 ile 1900 arasında önemli ölçüde değişmedi.
Macarlaştırmaya direnenler siyasi ve kültürel engellerle karşılaşsa da, bunlar, Macaristan'ın bazı komşularının etnik azınlıklara sık sık uyguladıkları sivil ve mali hilelerden (yargısız mahkeme işlemleri, aşırı vergilendirme, sosyal ve ekonomik yasaların taraflı uygulanması) nispeten daha hafifti.
Terimin kullanımı
Macarlaştırma genellikle özellikle 19. yüzyılda ve 20. yüzyılın başlarında, özellikle 1867 Uzlaşması'ndan sonra ve hatta Kont Menyhért Lónyay'ın 1871'de başlayan başbakanlığından sonra Avusturya-Macaristan Transleithaya'da uygulanan politikalara atıfta bulunur.
Macarlaştırma; Rumenler, Slovaklar, Rutenler, Hırvatlar, Sırplar ve diğerleri gibi diğer Transleithaya (Macar Kraliyetinin Toprakları) etnik grupları tarafından, özellikle nüfusun çoğunluğunu oluşturdukları bölgelerde saldırganlık veya aktif ayrımcılık olarak algılandı.
Orta Çağ ataları
Latince, 1000'den 1784'e kadar devlet yönetiminin, yasama ve eğitimin resmi dili olmasına rağmen, daha küçük etnik gruplar, ortaçağ Macar tarihi boyunca ortak bir Macar kültürüne asimile oldular. Macar fethi (Macarların 9. yüzyılda Avrupa'ya gelişi) sırasında bile, Macar kabile ittifakı farklı etnik kökenlerden gelen kabilelerden oluşuyordu. Örneğin Kabarlar, 9. ve 13. yüzyıllar arasında Macaristan'a yerleşen Peçenekler ve Kumanlar gibi sonraki gruplar gibi Türk kökenliydi. Kunság (Cumania) gibi halen mevcut olan Türkçe yer adları bu tarihi yansıtır. Karpatlar'daki, özellikle ovalardaki boyun eğdirilmiş yerel nüfus, yüksek ortaçağ döneminde Macar dilini ve geleneklerini de benimsedi.
Benzer şekilde, bazı tarihçiler Sekellerin (Transilvanya Macarları) atalarının Orta Çağ'da Macar dilini kullanmaya başlayan Avarlar veya Türk Bulgarları olduğunu iddia etmektedir. Diğerleri, Sekellerin Macarca konuşan bir "Geç Avar" nüfusundan veya benzersiz yerleşim ayrıcalıkları aldıktan sonra farklı bir bölgesel kimlik geliştiren etnik Macarlardan geldiğini iddia ediyor.
Modern arka plan
Macaristan Krallığı, Budin'in Avusturyalılar tarafından ele geçirilmesinin ardından Habsburg Hanedanı'nın Avusturya İmparatorluğu'nun ayrılmaz bir parçası haline gelmesine rağmen, Latince 1784'e kadar ve ardından 1790 ile 1844 arasında idari dil olarak kaldı. Aydınlanmış mutlakiyetçi idealleri benimseyen yöneticiler, imparatorluğun resmi dili olarak Latince'nin Almanca ile değiştirilmesi için baskı yaptı. Daha küçük Macar soylularının çoğu, Joseph'in dil reformunu Alman kültürel hegemonyası olarak algıladılar ve Macarca kullanma hakları konusunda ısrar ederek tepki gösterdiler. Bu, Macar dili ve kültüründe ulusal bir uyanışı ateşledi, ancak Macarca konuşan daha küçük hanedanlar ile yarıdan azı etnik Macar olan Almanca ve Frankofon kodamanları arasında siyasi gerilimlere neden oldu.
Tsihisdziri
Gürcüce bir yer adı olan Tsihisdziri (ციხისძირი), "kale dibi" (ციხე: kale; ძირი: dip) anlamına gelir.
Magyarizasyon
Modern arka plan
Bir sosyal politika olarak Macarlaştırma, Macarca'nın eğitim bağlamında Latince ve Almanca'nın yerini almaya başladığı 1830'larda ciddi bir şekilde başladı. Macarlaştırmanın bu aşaması dinsel ve etnik unsurlardan yoksun olsa da (yalnızca birkaç on yıl sonra, Çarlık Ruslaştırması sırasında olacağı gibi, tek sorun dil kullanımıydı), yine de Macar yönetici sınıfı içinde gerilimlere neden oldu. Radikal liberal devrimci Lajos Kossuth, 1840'ların başlarında Pesti Hírlap gazetesinde "Acele edelim, Hırvatları, Rumenleri ve Saksonları Macarlaştırmak için acele edelim, aksi takdirde yok olacağız." Kossuth, 1842'de Macarca'nın kamusal yaşamda münhasır dil olması gerektiğini vurguladı ve "bir ülkede yüz farklı dilde konuşmak imkansız. Tek bir dil olmalı ve Macaristan'da bu Macarca olmalı."
Avusturya ile uzlaşmayı destekleyen ılımlı milliyetçiler ise daha az hevesliydi. Örneğin Zsigmond Kemény, Macar liderliğindeki çok uluslu bir devlet modelini savundu ve Kossuth'un asimilasyon emellerini onaylamadı. István Széchenyi aynı zamanda etnik azınlıklara karşı daha uzlaşmacıydı ve Kossuth'u "bir milliyeti diğerine karşı kışkırtmakla" eleştirdi ve Széchenyi, Macar kültürünün sözde "ahlaki ve entelektüel üstünlüğü" temelinde Macarlaştırmayı teşvik ediyordu. Kossuth'un radikal programı, Széchenyi'ninkinden daha fazla halk desteği kazandı. Milliyetçiler bu nedenle, başlangıçta 1848 Kossuth liderliğindeki Devrim döneminde "Tek ülke - tek dil - tek ulus" politikasını desteklediler. Slovak milliyetçi yazar ve aktivist Janko Kráľ gibi bazı azınlık milliyetçileri bu olayda hapsedildi ve hatta ölüm cezasına çarptırıldı.
Devrim ilerledikçe, Avusturyalılar üstünlüğü ele geçirdi. Bu, milliyetçi geçici hükümetin, silahlı kuvvetlerinin %40'ını oluşturan Macaristan'ın etnik azınlıklarıyla müzakere girişiminde bulunmasına yol açtı. 28 Temmuz 1849'da devrimci parlamento, Avrupa'da ilklerden biri olan azınlık hakları yasasını çıkardı. Ancak bu, savaşın gidişatını değiştirmek için yeterli değildi. Artúr Görgey komutasındaki milliyetçi ordu, Habsburg'ların I. Nikolay'ın Rusya'sının desteğini kazanmasının ardından Ağustos 1849'da teslim oldu.
Macar ulusal uyanışı, hem Alman hem de Macar kültürel hegemonyası tarafından tehdit edildiğini hisseden Macaristan ve Transilvanya'daki Slovak, Rumen, Sırp ve Hırvat azınlıklar arasında benzer ulusal canlanmaları tetikleme kalıcı etkisine sahipti. Bu canlanmalar, 19. ve 20. yüzyıllarda milliyetçi hareketlere dönüşecek ve 1918'de Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun çöküşüne katkıda bulunacaktı.
Düalizm sırasında Macarlaştırma
Macarlaştırma terimi, Habsburg İmparatorluğu'nun bir parçası olan Macaristan Krallığı hükümetinin uygulamaya koyduğu ulusal politikalarla ilgili olarak kullanılmaktadır. Bu sürecin başlangıcı 18. yüzyılın sonlarına dayanır ve yeni kurulan Avusturya-Macaristan'da Macar hükümetinin gücünü artıran 1867 Avusturya-Macaristan Uzlaşması'ndan sonra yoğunlaşmıştır. Bazılarının diğer kültürlerde olduğu gibi ulusal bir azınlık ilan edilmek gibi bir istekleri yoktu. Bununla birlikte, Macaristan'daki Yahudiler, Rusya ve Romanya'da Yahudi karşıtı yasaların hâlâ uygulandığı bir dönemde, Macaristan'daki özgürleşmeyi takdir ettiler. Büyük azınlıklar, krallığın önemli çoğunlukları oluşturdukları çeşitli bölgelerinde yoğunlaşmıştı. Transilvanya'da (1867 sınırları), 1910 nüfus sayımına göre %55.08 Romence konuşanlar, %34.2 Macarca konuşanlar ve %8.71 Almanca konuşanlar bulunuyordu. Krallığın kuzeyinde Slovaklar ve Rutenler de etnik bir çoğunluk oluşturuyordu, güney bölgelerinde Güney Slav Hırvatları, Sırplar ve Slovenler, batı bölgelerinde ise Almanlar çoğunluktaydı. Macarlaşma süreci, Macar dilini Macaristan Krallığı'nın tüm topraklarında en çok kullanılan dil olarak dayatmayı başaramadı. Aslında, tarihi Transilvanya'nın son derece çok uluslu karakteri, ikili monarşinin elli yılı boyunca, Macarcanın ikinci dil olarak yayılmasının nedenlerindendi. 1880'de Macar olmayan nüfusun %5,7'si yani 109.190 kişi Macar dilini bildiğini iddia etti; oran 1900'de %11'e (183.508), 1910'da %15,2'ye (266.863) yükseldi. Bu rakamlar, milyonlarca insanın devletin resmi dilini konuşmadan hayatlarını sürdürebildiği geçmiş bir dönemin gerçekliğini ortaya koyuyor. Macarlaştırma politikaları, yerel yönetim, eğitim ve adalet gibi temel devlet hizmetlerine erişim için Macarca'yı zorunlu kılıyordu. 1850 ile 1910 arasında etnik Macar nüfusu %106,7 artarken, diğer etnik grupların artışı çok daha yavaştı: Sırplar ve Hırvatlar %38,2, Rumenler %31,4 ve Slovaklar %10,7.
Budapeşte'nin Macarlaşması hızlıydı ve bu, yalnızca eski sakinlerin asimilasyonunu değil, aynı zamanda göçmenlerin de Macarlaşması anlamına geliyordu. 1850'de Macaristan'ın başkentinde yaşayanların %56'sı Alman ve yalnızca %33'ü Macardı, ancak 1910'da Budapeşte'nin neredeyse %90'ı kendilerini Macar olarak kabul eden insandan oluşuyordu. Bu evrimin Macar kültürü ve edebiyatı üzerinde olumlu etkileri oldu.
Nüfus sayımı verilerine göre Transilvanya'nın Macar nüfusu 1869'da %24,9'dan 1910'da %31,6'ya yükselmiştir. Aynı dönemde Rumen nüfusunun oranı %59,0'dan %53,8'e, Alman nüfusunun oranı ise %11,9'dan %10.7'ye düşmüştür. Değişiklikler, ağırlıklı olarak Alman ve Rumen nüfusa sahip şehirlerde daha belirgindi. Örneğin, Braşov'da Macar nüfusunun yüzdesi 1850'de %13,4'ten 1910'da %43,43'e yükselirken, bu arada Rumen nüfusu %40'tan %28,71'e ve Alman nüfusu %40,8'den %26,41'e düşmüştür.
Devlet politikası
Ancak eğitim bakanı Baron József Eötvös 1871'de öldükten ve Andrássy'de imparatorluğun dışişleri bakanı olduktan sonra, Deák aktif siyasetten çekildi ve Menyhért Lónyay Macaristan başbakanı olarak atandı. Macar eşrafıyla giderek daha fazla ittifak kurdu ve bir Macar siyasi ulusu kavramı, giderek bir Macar ulusu kavramı haline geldi. "Macar yönetici sınıflarının hegemonik konumuna meydan okuyan herhangi bir siyasi veya toplumsal hareket, 'ihanet', 'iftira' veya 'ulusal nefreti kışkırtma' ile itham edilme veya baskı altına alınma olasılığına sahipti. Bu, çeşitli Slovak, Güney Slavları oldukça fazla etkileyecekti. Örneğin 1876'dan itibaren Slav (örneğin Sırp), Rumen ve Ruten kültür toplulukları ve milliyetçi partiler çokça etkilenecekti. Tüm bunlar, 1875'ten sonra, İçişleri Bakanı olarak 6 Nisan 1875'te Matica slovenská'nın kapatılması emrini veren Kálmán Tisza'nın yükselişiyle yoğunlaştı. Tisza 1890 yılına kadar başbakan olarak görev yaptığı sırada Slovaklara diğer Avrupa uluslarının ilerlemesine ayak uydurmalarını engelleyen birçok başka önlem getirdi.
küçük|Çok dilli yazıtlarla 1849'dan ([[1848 Macar Devrimi sırasında) sözde "Lajos Kossuth banknotu".]]
Uzun bir süre Macaristan Krallığı'nda yaşayan Macar olmayanların sayısı, etnik Macarların sayısından çok daha fazlaydı. 1787 verilerine göre Macaristan Krallığı'nın nüfusu 2.322.000 Macar (%29) ve Macar olmayan 5.681.000 (%71) idi. 1809'da nüfus 3.000.000 Macar (% 30) ve 7.000.000 Macar olmayan (% 70) idi.
Slovak, Romen ve Sırp tarih yazımında, idari ve genellikle baskıcı Macarlaştırma, 19. yüzyılda Macaristan Krallığı'nın etnik bileşimindeki dramatik değişimden sorumlu ana faktör olarak kabul edilse de, kendiliğinden asimilasyon da önemli bir faktördü. Bu bağlamda, orta ve güney Macaristan Krallığı'nın geniş topraklarının, 16. ve 17. yüzyıllarda Habsburg ve Osmanlı imparatorlukları tarafından yapılan sayısız savaş sırasında, ağırlıklı olarak Macar nüfusunu kaybettiğine işaret edilmelidir. Ancak Bu boş araziler, özellikle 18. yüzyılda Viyana Mahkemesi tarafından alınan idari tedbirlerle, yıkımı önleyen Krallığın kuzeyinden Macarlar ve Slovaklar, Svabyalılar, Sırplar (Sırplar, Habsburg idari önlemlerinden önce, Osmanlı yönetimi sırasında Panoniyen Ovası'nın çoğu güney kesiminde çoğunluk grubuydu), Hırvatlar ve Rumenler tarafından yeniden dolduruldu. Çeşitli etnik gruplar yan yana yaşıyordu (bu etnik heterojenlik Voyvodina, Bačka ve Banat'ın belirli bölgelerinde bugüne kadar korunmuştur). 1867'den sonra Macarca, etnik topluluklar arasındaki etkileşimde bu topraklarda ortak dil haline geldi ve Macar olmayan iki kişinin karma evliliklerinde doğan bireyler, genellikle Macar ulusuna tam teşekküllü bir bağlılık geliştirdiler. Tabii ki, 1844'e kadar Latince resmi dil olduğundan ve ülke doğrudan Viyana'dan yönetildiğinden (1867 Avusturya-Macaristan Uzlaşmasından önce Macar tarafının herhangi bir büyük ölçekli hükümet asimilasyon politikasını dışarıda bırakıyordu), kendiliğinden asimilasyon faktörü dikkate alınmalıdır.
Kitlesel etnik değişimlerdeki diğer kilit faktör, 1880 ile 1910 arasında Avusturya-Macaristan'dan yaklaşık 3 milyon insanın yalnızca Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmesidir. Bunların yarısından fazlası yalnızca Macaristan'dandı (en az 1,5 milyon veya toplam nüfusun yaklaşık %10'u). ABD'ye göç eden 1,5 milyonun yanı sıra (bunların üçte ikisi veya yaklaşık bir milyonu etnik olarak Macar olmayanlardı) çoğunlukla Rumenler ve Sırplar, Sırbistan Prensliği veya Romanya Krallığı gibi yeni kurulan anavatanlarına çok sayıda göç etmişlerdi. Bunların arasında, ilk havacı Aurel Vlaicu (50 Rumen lei banknotunda temsil edilen), yazar Liviu Rebreanu (ilk olarak 1909'da yasadışı olarak, ardından 1911'de yasal olarak) ve Ion Ivanovici gibi tanınmış kişiler vardı. Birçoğu ayrıca Batı Avrupa'ya ve Amerika'nın diğer bölgelerine göç etti.
Şiddetli baskı iddiası
Birçok Slovak entelektüel ve aktivist (ulusal aktivist Janko Kráľ gibi) 1848 Macar Devrimi sırasında vatana ihanetten hapse atıldı, hatta ölüm cezasına çarptırıldı. Avrupa kamuoyunu şoke eden olaylardan biri de 1907'de 15 kişinin öldüğü, 52 kişinin yaralandığı Černová (Csernova) katliamı oldu. Katliam, İngiliz tarihçi R. W. Seton-Watson, Norveçli yazar Bjørnstjerne Bjørnson ve Rus yazar Leo Tolstoy'un bu davayı savunmasıyla Macaristan Krallığı'nın dünya nazarında prestij kaybetmesine neden oldu. Macarlaştırmanın getirdiği şiddetinin bir kanıtı olan dava, kısmen infaz emrini veren çavuş ve tüm tetikçilerin etnik Slovak olması ve kısmen de Andrej Hlinka'nın tartışmalı figürü nedeniyle oldukça tartışmalıdır.
Basılı yayınlarda zorunlu Macarlaştırmayı kınayan yazarlar, muhtemelen ya vatana ihanet ya da etnik nefreti körüklemekten hapse atılacaktı.
Eğitim
küçük|1894'ten iki dilli ilmihal ders kitabı. Kiliseler ve komünler tarafından finanse edilen okulların azınlık dillerinde eğitim verme hakkı vardı. Bununla birlikte, kilise tarafından finanse edilen bu okullar çoğunlukla 1867'den önce, yani farklı sosyo-politik koşullarda kuruldu. Uygulamada, azınlık dillerini anadili olarak konuşan komün tarafından finanse edilen okullardaki öğrencilerin çoğuna özel olarak Macarca eğitim veriliyordu.
1879 İlköğretim Yasası ve 1883 Orta Öğretim Yasası ile başlayarak, Macar devleti, 1868 Milliyetler Yasasını şiddetle ihlal ederek, Macarca olmayan dillerin kullanımını azaltmak için daha fazla çaba sarf etti.
Fetihpur Sikri
Fetihpur Sikri, Hindistan'ın kuzeyinde, Uttar Pradesh eyaletine bağlı Agra ilinde kent.
Magyarizasyon
Eğitim
Bu okulların yaklaşık %61'inde kullanılan dil yalnızca Macarca, yaklaşık %20'sinde karma ve geri kalanında Macarca olmayan bazı diller kullanılıyordu.
Azınlık dili okullarının oranı sürekli olarak düşüyordu: 1880 ile 1913 arasındaki dönemde, sadece Macarca eğitim veren okulların oranı neredeyse iki katına çıktığında, azınlık dil okullarının oranı neredeyse yarıya indi. Bununla birlikte, Transilvanyalı Rumenlerin, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu yönetimi altında, Romanya Krallığı'nın kendisinde olduğundan daha fazla Rumen dili okulu vardı. Örneğin, 1880'de Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nda sadece Romence dilinde eğitim veren 2.756 okul varken, Romanya Krallığı'nda sadece 2.505 okul vardı (bu veri Romanya Krallığı'nın Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etmesinden iki yıl sonraydı). Macarlaştırma süreci, 1907'de, tüm ilkokul çocuklarını eğitimlerinin ilk dört yılında Macarca okumaya, yazmaya ve saymaya zorlayan lex Apponyi (adını eğitim bakanı Albert Apponyi'den almıştır) ile doruğa ulaştı. 1909'dan itibaren dinin de Macarca öğretilmesi gerekiyordu. 1902'de Macaristan'da 2.573.377 öğrencinin devam ettiği 32.020 öğretmenli 18.729 ilkokul vardı; bu rakamlar, 20.717 öğretmenli 15.486 okulun ve 1.559.636 öğrencinin devam ettiği 1877'deki rakamlarla karşılaştırılınca Macarlaşmanın güçlü olduğunu göstermektedir. Çünkü bu okulların yaklaşık %61'inde kullanılan dil münhasıran Macarcaydı. Yasalar nedeniyle yaklaşık 600 Rumen köyünde uygun okul eğitimi verilmedi.
Macar hükümetinin Paris Barış Konferansı'na sunduğu resmi istatistiklerden de görülebileceği gibi, Macarlaşmanın Macaristan'daki eğitim sistemi üzerindeki etkisi çok önemliydi. Resmi olarak, krallıkta ana dil olarak Macarca konuşan tüm Yahudiler otomatik olarak Hıristiyan nüfustan çok daha yüksek bir yüksek öğretim oranına sahip olan Macarlar olarak kabul edilirdi.
1910'da yaklaşık 900.000 dindar Yahudi, Macaristan nüfusunun yaklaşık %5'ini ve Budapeşte vatandaşlarının yaklaşık %23'ünü oluşturuyordu. Tüm genel dilbilgisi okulu öğrencilerinin %20'sini ve tüm ticari bilimler lisesi öğrencilerinin %37'sini, tüm mühendislik öğrencilerinin %31,9'unu ve üniversitelerin insan fakültelerindeki tüm öğrencilerin %34,1'ini oluşturuyorlardı. Yahudiler, Macaristan'daki tüm doktorların %48,5'ini ve tüm avukatların/hukukçuların %49,4'ünü oluşturuyordu.
Seçim sistemi
1867 sonrası Macaristan Krallığı'nın nüfus sayımı sistemi, Macar olmayan uyrukluların çoğu için elverişsizdi çünkü imtiyaz, kişinin gelir vergisine dayanıyordu. 1918'e kadar değişmeden kalan 1874 seçim yasasına göre, tüm nüfusun yalnızca üstteki %5,9 ila %6,5'i oy hakkına sahipti. Bu, neredeyse tüm köylülüğü ve işçi sınıfını Macar siyasi hayatından fiilen dışladı. Genel olarak Macarlardan daha zengin olan Almanlar ve Yahudiler dışında, diğer milletler arasında düşük gelirlilerin oranı Macarlardan daha yüksekti. Macar bakış açısından, yerleşim sisteminin yapısı, kazanma potansiyeli ve ücretlerdeki farklılıklara dayanıyordu. Macarlar ve Almanlar, Macaristan Krallığı'ndaki Slovaklar, Romenler ve Sırplardan çok daha şehirleşmişti.
1900'de milletvekillerinin yaklaşık üçte biri 100'den az oyla ve üçte ikiye yakını 1000'den az oyla seçildi. Ekonomik nedenlerden dolayı Transilvanya'nın temsili daha da kötüydü: bir ilçe ne kadar Rumen ise, o kadar az seçmeni vardı. Budapeşte'ye gönderilen Transilvanya milletvekillerinden 35'i, çoğunluğu Macar olan 4 ilçeyi ve (birlikte nüfusun% 20'sini oluşturan) büyük şehirleri temsil ederken, yalnızca 30 milletvekili, çoğunluğu Rumen olan nüfusun diğer % 72'sini temsil ediyordu.
1913'te milletvekillerinin yalnızca üçte birini seçen seçmen bile orantısız bir etnik yapıya sahipti. Macaristan Krallığı nüfusunun %54,5'ini oluşturan Macarlar, seçmenlerin %60,2'lik çoğunluğunu temsil ediyordu. Etnik Almanlar, nüfusun %10,4'ünü ve seçmenlerin %13,0'ını oluşturuyordu. Diğer etnik grupların katılımı şu şekildeydi: Slovaklar (nüfusun %10,7'si, seçmenlerin %10,4'ü), Rumenler (nüfusun %16,1'i, seçmenlerin %9,9'u), Rusinler (nüfusun %2,5'i, seçmenlerin %1,7'si), Hırvatlar (nüfusta %1,1, seçmenlerde %1,0), Sırplar (nüfusta %2,2, seçmenlerde %1,4) ve diğerleri (nüfusta %2,2, seçmenlerde %1,4). Yahudilerin oy haklarıyla ilgili herhangi bir veri yoktur, çünkü ana dilleri Macarca olduğu için otomatik olarak Macar sayılmıştır. Yahudi asıllıların ülkedeki işadamları ve aydınlar arasında orantısız bir şekilde temsil edilmesi, Macar seçmeninin oranını çok daha yüksek hale getirdi.
Avusturya-Macaristan uzlaşması ve onu destekleyen liberal parlamento partileri, etnik Macar seçmenler arasında acı bir şekilde popülerliğini yitirdi ancak etnik azınlıklar, uzlaşma yanlısı liberal partileri Macar parlamentosunun çoğunluk/iktidar partileri pozisyonuna getirebildikleri için Macaristan'da uzlaşmanın siyasi olarak sürdürülmesinde kilit role sahipti. Uzlaşma yanlısı liberal partiler, etnik azınlık seçmenleri arasında en popüler olanlardı, ancak, yani Slovak, Sırp ve Rumen azınlık partileri, kendi etnik azınlık seçmenleri arasında popülerliğini korudu. Macar milliyetçi partilerinin (etnik Macar seçmenlerinin ezici çoğunluğu tarafından desteklenen) koalisyonları, 1906-1910 dönemi dışında, her zaman muhalefette kaldı.
Slovak ulusal çıkarları, Slovakların kurtuluşu için mücadelede ana güç olan ve onların Romenler, Sırplar ve Çeklerle temas kurmadaki ana temsilcisi olan Slovak Ulusal Partisi (SNS) tarafından temsil ediliyordu. Ancak Macar hükümeti, bunların hiçbirini Macar olmayan uyrukların resmi temsilcisi olarak tanımadı. Macar hükümetinin baskısı ve seçimlerdeki usulsüzlükler, bu partilerin, SNS'nin seçimi boykot ettiği 1884-1901 yıllarında olduğu gibi, seçim pasifliğini ilan etmesine neden oldu. Seçimler halka açıktı, seçmenler seçim komisyonuna kime oy verdiklerini yüksek sesle söylemek zorunda kaldılar. Bu, Macar makamlarının seçmenler üzerinde silahlı kuvvetlerin müdahalesi ve Slovak adaylarına ve seçmenlerine yönelik zulüm dahil olmak üzere baskı yapmasına izin verdi.
Yer adlarının Macarlaştırılması
Kişi adlarının ve soyadlarının Macarlaştırılmasıyla birlikte, çok dilli kullanım yerine Macarca yer adlarının özel kullanımı da yaygındı. Geçmişte Macar isimleriyle tanınmayan yerler için, eski orijinal Macarca olmayan isimler yerine yeni Macar isimleri icat edildi ve resmi arenada kullanıldı.
1880 ile 1918 yılları arasında yeni icat edilen Macar adlarıyla değiştirilen Slav veya Alman kökenli yer adlarını içeren eski Macaristan Krallığı'ndaki coğrafi adların bir listesi vardır. İlk olarak Macarca'da kullanılan eski resmi ad verilir. ikincisinde yeni ad ve üçüncüsünde, verilen dilin uygun yazımıyla 1918'den sonra restore edilen adı.
Göç
Düalizm döneminde, etnik olarak Macar olmayan nüfusun bazı kesimleri, Macaristan Krallığı'nın ağırlıklı olarak Macar ilçelerine ve asimile olacakları Budapeşte'ye bir iç göç yaşadı. Krallıktaki etnik olarak Macar olmayan nüfusun oranı da yabancı ülkelere, özellikle Amerika Birleşik Devletleri'ne giden göçmenler arasında aşırı temsil edilmeleri nedeniyle düşüyordu.
1900'de nüfusun %45,5'ini temsil eden Krallık'taki en büyük etnik grup olan Macarlar, göçmenlerin yalnızca %26,2'sini oluştururken, Macar olmayanlar (%54,5) 1901'den 1913'e kadar %72'sini oluşturuyordu. Sáros, Szepes, Zemlén ve önemli bir Rusin nüfusunun yaşadığı Ung ilçesinden, çoğunlukla Slovakların yaşadığı kuzey ilçeleriydi. Bir sonraki aşamada, büyük ölçüde Sırplar, Romenler ve Almanların yaşadığı Bács-Bodrog, Torontál, Temes ve Krassó-Szörény gibi bazı güney ilçeleri ve ayrıca kuzeyde çoğunlukla Slovak olan Árva ve Gömör-Kishont'un kuzeyindeki ilçeler ve Macarların yaşadığı merkezi Macar ilçesi Veszprém vardı. Göçün nedenleri çoğunlukla ekonomikti. Ek olarak, bazıları Macarlaştırma veya zorunlu askerlikten kaçınmak istiyordu, ancak göçmenlerin kendilerinde ekonomik motivasyon dışındaki doğrudan kanıtlar sınırlıdır. Krallık yönetimi, gelişmeyi, ülkedeki etnik Macar oranını artırmanın bir başka aracı olarak memnuniyetle karşıladı.
1914'e gelindiğinde, (yaklaşık %25'i geri dönen) toplam 3 milyon kişi göç etmişti. Bu geri dönüş süreci, Birinci Dünya Savaşı ve Avusturya-Macaristan'ın bölünmesiyle durduruldu. Göçmenlerin çoğu, en yoksul sosyal gruplardan, özellikle tarım sektöründen geliyordu. Macarlaştırma, Avusturya-Macaristan'ın çöküşünden sonra durmadı; 20. yüzyılın büyük bir bölümünde I. Dünya Savaşı sonrası Macaristan'ın sınırları içinde devam etti ve etnik Macar olmayanların sayısında büyük bir düşüşle sonuçlandı.
Yahudiler
küçükresim|küçük|Yahudi bir girişimci olan Sándor Hatvany-Deutsch, 1908'de Kral [[Franz Joseph tarafından baron olarak yaratıldı.]] On dokuzuncu yüzyılda, Neolojik Yahudileri esas olarak şehirlerde ve daha büyük kasabalarda bulunuyordu. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun son dönemi ortamında ortaya çıktılar; Yahudiler, genellikle sınıf olarak sürekli yukarı doğru hareket ediyordu. İmparatorluğun Macar kesiminde, Yahudilerin çoğu (neredeyse tüm Neolojikler ve hatta Ortodoksların çoğu) Macar dilini ana dilleri olarak benimsedi ve kendilerini "Yahudi inancına sahip Macarlar" olarak gördüler. Seküler bir kültüre ilgi duyduğu ölçüde, genellikle iktidardaki seküler kültüre ilgi duyan Yahudi azınlık, Budapeşte'nin kültürel yönelimine yönelme eğilimindeydi. Aynı faktör, Prag Yahudilerini Avusturya kültürel yönelimini benimsemeye ve Vilnius Yahudilerini Rus yönelimini benimsemeye sevk etmişti
İkili Monarşi topraklarındaki Yahudi nüfusu yaklaşık yüzde beş iken, Yahudiler yedek subay birliklerinin yaklaşık yüzde on sekizini oluşturuyordu. Anayasanın modernliği ve imparator Franz Joseph'in hayırseverliği sayesinde Avusturyalı Yahudiler, Avusturya-Macaristan dönemini tarihlerinin altın çağı olarak görmeye başladılar.
Ancak en başarılı Yahudiler bile Nazi Almanyasının II. Dünya Savaşı'nda ülkeyi işgal etmesinin ardından yaşanan olayların çok trajik bir şekilde gösterdiği gibi Macarların çoğunluğu tarafından kendi türlerinden biri olarak tam olarak kabul edilmedi.
Bununla birlikte, 1930'larda ve 1940'ların başında Budapeşte, Slovak, Alman ve Avusturyalı Yahudi mülteciler için güvenli bir sığınak ve Macar Yahudi kültürel yaşamının merkeziydi.
2006'da Macar Yahudi temsilcilerinden bir kısmı ülkede en az 100.000 Yahudi olmasına rağmen, Macar Yahudilerini azınlık ilan eden bir dilekçe için 1000 imza toplayamadı. Resmi Macar Yahudi dini örgütü Mazsihisz, Yahudilerin kendilerini 'ulusal azınlık' olarak değil, dini bir grup olarak tanımladıklarını düşündükleri için yeni statüye oy verilmemesini tavsiye etti. Süreç boyunca gerçek bir kontrol yoktu ve Yahudi olmayan kişiler de dilekçeyi imzalayabilirdi.
Trianon'dan Sonra
Önemli sayıda başka millet, Trianon sonrası Macaristan'ın sınırları içinde kaldı:
1920 nüfus sayımına göre nüfusun %10,4'ü azınlık dillerinden birini anadili olarak konuşuyordu:
Örneğin, iki dil bilenlerin sayısı çok daha fazlaydı:
Macarca, toplam nüfusun %96'sı tarafından konuşulmaktaydı ve %89'unun anadili idi.