cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uzay mekiği katı roket güçlendiricisi
Kaynakça
5.	 "STS-134 IFA Review: SRBs and RSRMs Perform Admirably". NASASpaceFlight.com. Retrieved February 2015.
6.	 "Reusable Solid Rocket Motor—Accomplishments, Lessons, and a Culture of Success" (PDF). ntrs.nasa.gov. Retrieved February 2015.
7.	^ Jump up to:a b "Shuttle Solid Rocket Boosters". NASA.
8.	 "Solid Rocket Boosters". NASA.
9.	 "Solid Rocket Boosters". NASA. Archived from the original on 2010-07-25. Retrieved 2010-08-28.
10.	 "Salt Water Activated Release for the SRB Main Parachutes (SWAR)". NASA. 2002-04-07. Archived from the original on 2002-02-03.
11.	 "Report of the Presidential Commission on the Space Shuttle Challenger Accident, Chapter IV: The Cause of the Accident". NASA. Archived from the original on 2013-05-11.
12.	 "Space Shuttle Challenger Case".
13.	 "Report of the Presidential Commission on the Space Shuttle Challenger Accident, Chapter III: The Accident". NASA.
14.	 "Orbiter Manufacturing and Assembly". NASA.
15.	 Leary, Warren E., NASA Picks Lockheed and Aerojet, New York Times, April 22, 1989
16.	 "Jerry L. Ross" NASA Johnson Space Center Oral History Project, 26 January 2004.
17.	 Jenkins, Dennis R. "Space Shuttle: History of the National Space Transportation System – The First 100 Flights"
19.	 "Most powerful Space Shuttle Solid Rocket Motor ever tested proves it can be pushed close to edge, yet still perform flawlessly". NASA MSFC.
20.	 "NASA and ATK Successfully Test Ares First Stage Motor". NASA. Archived from the original on 2010-03-29. Retrieved 2010-03-25.
21.	 "Launch Vehicles". A Field Guide to American Spacecraft.
22.	 Priskos, Alex. "Five-segment Solid Rocket Motor Development Status" (PDF). ntrs.nasa.gov. NASA. Retrieved 2015-03-11.
23.	 "Space Launch System: How to launch NASA’s new monster rocket". NASASpaceFlight.com. 20 February 2012. Retrieved 9 April 2012.
Kimya mühendisi
Tarihçe
Ana başlık: Kimya mühendisliği tarihi Kimya Mühendisleri Enstitüsü başkanı, başkanlık nutkunda "Birçoğumuzun Edward Charles Howard'ı mevkiisi fark etmeksizin ilk kimya mühendisi olduğunda hemfikir olduğunu düşünüyorum." demiştir. Ancak başkaları da başlıca endüstriyel asitlerin üretim proseslerini geliştirmesinden dolayı Johann Rudolf Glauber'in ilk kimya mühendisi olduğunu öne sürmektedirler.
Kimya mühendisi teriminden 1839 tarihli bir yayında bahsedilmektedir ancak içeriğine bakıldığında kimya mühendisini, kimya endüstrisinde çalışan ve makine mühendisliği bilgilerine sahip kişi olarak tanımladığı görünmektedir. 1880'de George E. Davis, Chemical News'a gönderdiği mektupta şu satırları yazmıştı: "Bir Kimya Mühendisi, kimyasal ve mekanik bilgiye sahip ve bu bilgileri üretimde, kimyasal işlemlerin kullanımına uygulayan kişidir." Kimya Mühendisliği Derneği adı ile kurmak istediği derneğin adı Kimya Endüstrisi Derneği olmuştu. Derneğin 1882'deki ilk genel toplantısında 300 üyesinden sadece 15'i kendini bir kimya mühendisi olarak tanıtmıştı ancak 1918'de dernekte kurulan Kimya Mühendisliği Grubu 400 üyenin ilgisini görmüştür.
ABD'de 1905 yılında Kimya Mühendisi adlı bir yayın çıkartılmaya başlandı. 1908'de de Amerikan Kimya Mühendisleri Enstitüsü (AIChE) kuruldu. 1924'te Kimya Mühendisleri Enstitüsü şu tanımı benimsemiştir: "Bir kimya mühendisi, maddenin hâl ve bileşiminin değiştiği tesislerin tasarımı, inşaatı ve işletiminde deneyimli profesyoneldir."
Sonraki tanımlarla görüldüğü üzere, meslek alanı sadece kimya endüstrisiyle sınırlı kalmamış, tüm proses endüstrisini ve karmaşık fiziksel/kimyasal proseslerin idare edileceği tüm durumlara kadar genişlemiştir.
Birleşik Krallık'ta 1956'da çıkarılmaya başlanan Kimya Mühendisi (The Chemical Engineer) dergisinde "Dünyayı Değiştirmiş Kimya Mühendisleri" (Chemical Engineers who Changed the World) başlıklı bir biyografi serisi vardır.
2023-24 UEFA Avrupa Konferans Ligi grup aşaması
2023-24 UEFA Avrupa Konferans Ligi grup aşaması 8 gruptaki 32 takımdan oluşan, Konferans Ligi play-off turunun 22 kazananı ve Avrupa Ligi play-off turunda elenerek gelen 10 takımın katıldığı bir aşamadır. Gruplarını ilk sırada bitiren 8 takım son 16 turuna ve 2. sırada tamamlayan 8 takım Konferans Ligi eleme aşaması play-off turuna katılacaktır. Maçlar 21 Eylül - 14 Aralık 2023 tarihleri arasında oynanacaktır.
Torbalar
Kura çekimi 1 Eylül 2023 tarihinde yapılacaktır.
Format
Her takım rövanş usulü olmak üzere grubunda 6 maç yapar. Gruplarını ilk sırada bitiren 8 takım son 16 turuna, 2. sırada tamamlayan 8 takım Konferans Ligi eleme aşaması play-off turuna dahil olurken, son 2 sırada bitirenler ise Avrupa kupalarına veda edecektir.
Puan Eşitliği
Normal futbol puan sistemi (galibiyet 3, beraberlik 1, mağlubiyet 0) uygulanır. İki veya daha fazla takımın puan eşitliğinde ise sırasıyla:
Beşköprü, Polatlı
Beşköprü, Ankara ilinin Polatlı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Daha önceleri Eskişehir ilinin Sivrihisar ilçesine bağlıyken, 21 Aralık 1987'de Ankara ilinin Polatlı ilçesine bağlandı.
Coğrafya
Ankara il merkezine 114 km, Polatlı ilçesine 36 km uzaklıktadır.
Tommy Lucchese
Thomas Gaetano Lucchese  (1 Aralık, 1899 – 13 Temmuz, 1967), "Tommy", "Thomas Luckese", "Tommy Brown" ya da "Tommy ThoMy Brown" olarak da bilinen Thomas Gaetano, İtalyan-Amerikan gangsteriydi ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Mafya'nın kurucu üyesiydi. 1951'den 1967'ye kadar, New York'ta organiz suç ailelerinden biri olan, Lucchese suç ailesinin patronuydu.
Hayatının ilk dönemi
Lucchese, 1 Aralık 1899'da Sicilya'nın Palermo kentinde, Baldassarre Lucchese ve Francesca Lucchese'nin çocuğu olarak dünyaya geldi. 1911'in başlarında, Lucchese ailesi Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti ve Manhattan'ın Doğu Harlem mahallesine yerleşti. Lucchese'nin babası çimento fabrikasında çalışıyordu. Lucchese, 1915 yılına kadar bir makine dükkanında çalıştı.
Lucchese daha sonra Catherine ile evlendi, Frances ve Baldesare adlarında iki tane çocukları oldu.
107. Sokak çetesi
Lucchese, kaza geçirdikten sonra arkadaşlarıyla daha fazla zaman geçirdi. Lucchese, arkadaşı Charlie "Lucky" Luciano ile birlikte 107. Sokak Çetesini kurdu.
Céline Dion
Céline Marie Claudette Dion (d. 30 Mart 1968), Kanadalı şarkıcı ve iş insanı. Charlemagne, Québec'te geniş bir ailede doğdu. Menajeri ve gelecekteki eşi René Angélil, Dion'un ilk albümünü finanse etmek için kendi evini ipotek ettirdikten sonra Dion, Fransızca konuşulan ülkelerde çocuk yıldız hâline geldi. Dion'un uluslararası alanda tanınması, 1982 Yamaha Dünya Popüler Şarkı Festivali ile İsviçre adına yarıştığı 1988 Eurovision Şarkı Yarışması'nı kazanmasıyla gerçekleşti. 1980'lerde yayımladığı bir dizi Fransızca albümün ardından Amerika Birleşik Devletleri'nde Epic Records ile anlaştı. 1990'da Unison adını verdiği ilk İngilizce albümünü yayımladıktan sonra Kuzey Amerika'da ve İngilizce konuşulan diğer ülkelerde bilinen bir pop sanatçısı oldu.
Dion'un müziği rock ve R&B'den gospel müziği ve klasik müziğe uzanan tarzlardan etkilendi. Şarkıları çoğunlukla İngilizce ve Fransızca olan Dion; İspanyolca, İtalyanca, Almanca, Latince, Japonca ve Çince şarkılar da söylemektedir. Albümleri farklı eleştiriler almasına rağmen Dion, pop müziğin en etkili seslerinden biri kabul edilmektedir. Aralarında Yılın Albümü ve Yılın Kaydı'nın da bulunduğu beş Grammy Ödülü kazandı. Amerika Birleşik Devletleri'nde Nielsen SoundScan döneminin en çok satan ikinci kadın sanatçısıdır. Avrupa'da 50 milyondan fazla albüm satması nedeniyle 2003'te Uluslararası Fonogram Endüstrisi Federasyonu tarafından onurlandırıldı. Dünya genelinde sattığı 200 milyondan fazla kayıt ile hâlen en çok satan Kanadalı sanatçı ve tüm zamanların en çok satan sanatçılarından biri konumundadır.
2011-14: Celine, Sans attendre ve Loved Me Back to Life
"Parler à mon père" (Talk to My Father), Celine Dion'un 5 Kasım 2012'de çıkan Fransızca albümü Sans attendre'den ilk single.
"Parler à mon père" Jacques Vénéruso ve şarkının ortak yapımcısı olan Patrick Hampartzoumian tarafından yazıldı. Radyo premiyeri 2 Temmuz 2012'de yapılan şarkı, aynı gün Fransızca konuşan ülkelerde dijital single olarak iTunes üzerinden satışa çıktı. Vénéruso daha önce de Celine Dion ile çalışmıştı. Prodüktörlüğünü yaptığı diğer şarkılar: "Sous le vent," "Tout l'or des hommes" ve "Je ne vous oublie pas".
Celine Dion, 2012 yılında aynı zamanda bir İngilizce albüm çıkardı. Fransızca albümden 1 ay sonra çıkan bu albümün yarısı Celine Dion'un kapalı gişi Las Vegas konserlerinde seslendirdiği şarkıların stüdyo versiyonlarından; diğer bölümü ise yeni şarkılardan oluşur. İngilizce albümün adı "Water And a Flame" olarak açıklandı.
Diskografi
Fransızca stüdyo albümleri
İngilizce stüdyo albümleri
1912 Yaz Olimpiyatları'nda futbol
İsveç'nın başkenti Stockholm'de gerçekleştirilen 1912 Yaz Olimpiyatları'ndaki futbol etkinlikleri, yalnızca erkeklere özgü olarak düzenlendi. Oyunlar tarihinde dördüncü kez yer alan futbol etkinliklerinde, tamamı Avrupa'dan 11 ülkeden mücadele etti. Bir önceki oyunlarda olduğu gibi bu yıl da Büyük Britanya altın, Danimarka gümüş, Hollanda ise bronz madalyanın sahibi oldu.
29 Haziran-5 Temmuz 1912 tarihleri arasındaki gerçekleştirilen müsabakalar, İsveç Futbol Federasyonu tarafından organize edildi. Etkinlikler kapsamında oynanan iki maça Idrottsplats Traneberg, altı maça Olympiastadion, sekiz maça ise Idrottsplats Råsunda ev sahipliği yaptı.
Madalya tablosu
Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nin veritabanı, yalnızca ülkelerinin ilk maçına ilk on birde başlayan oyuncuları madalya sahibi olarak göstermektedir. Aşağıdaki liste ise bu on bir oyuncunun yanında, en az bir maçta forma giyen oyuncuları da içermektedir.
Katılımcılar
Turnuvada, 11 ülkeden 135+18 sporcu mücadele etti. Katılması planlanan Fransa ile Belçika takımları eşleşmelerin belli olmasından kısa bir süre sonra çekilirken, FIFA üyeliği bulunmayan Bohemya'nın yarışmalarda yer alma isteği reddedildi.
Aşağıdaki listede, hangi ülkeden kaç sporcunun katıldığı belirtilmiştir:
Dilbilim
Dilbilim,  dil bilimi, linguistik ya da lisaniyat; dilleri dilbilgisi, söz dizimi (sentaks), ses bilgisi (fonetik), ses bilimi (fonoloji), biçimbilim (morfoloji) ve edimbilim (pragmatik) gibi çeşitli yönlerden yapısal, anlamsal ve bildirişimin çıkış bağlamını temel alarak sözlerin gönderimlerini ve iletişimde dilin yaptırım gücünü inceleyen bilim dalıdır.
Genel dilbilim (ya da kuramsal dilbilim), dillerin yapılarını (dilbilgisi) ve anlamlarını (anlambilimi) inceler. Dilbilgisinin incelenmesi, biçimbilimi (kelimelerin oluşumu ve değişimi) ve sözdizimi (sözlerin kelime öbeği veya cümle oluşturmak için bir araya getirilmesi ile ilgili kurallar) kapsar. Dili sesler aracılığıyla ifade etmek için kullanılan sistem olan sesbilim de dilbilimin bir alt dalıdır. Dilbilim, genelgeçer dil niteliklerini bulmak ve gelişimleri ile kökenlerini açıklamak için dilleri karşılaştırır (karşılaştırmalı dilbilim) ve dillerin tarihleri üzerinde araştırma yapar (tarihî dilbilim). Sesbilim, dilbilimin bir dalı olarak, seslerin üretilişi, hareketi ve algılanışını inceler. Sosyal bir bilim olan dilbilim ile doğa bilimlerinden fiziğin ilişkilendirilebileceği bir nokta, sesbilimdir. Uygulamalı dilbilim, dilbilimsel teorileri, yabancı dil öğretimi, konuşma terapisi, çeviri ve konuşma bozukluğu gibi alanlarda uygulamaya geçirir.
Tarih
Antik çağın başlarında Hindistan'da dini metinlerin yorumlanması ve Yunanistan'da filolojiye hazırlık gibi farklı amaçlardan dolayı dille ilgilenilmiştir. Dilbilim tarihi, antik çağ başlarındaki halinden, çok sayıda alt alana sahip modern ve bağımsız bir bilim olan günümüz dilbilimine kadarki süreyi kapsar. Bu süreç içerisinde; son zamanlarda gerçekleşen özellikle 19. yüzyılda Hint-Avrupa dil ailesinin tespit edilmesi, 20.yüzyılda Ferdinand de Saussure tarafından yapısalcılığın kurulması ve 20. yüzyılın ortalarından bu yana Noam Chomsky sayesinde üretici dilbilgisinin geliştirilmesi en önemli dilbilimsel gelişmeler arasında sayılabilir.
Modern dilbilim olarak da bilinen dilbilim, insan dilini farklı yaklaşım biçimlerinde araştıran ve birçok bilim alanından yararlanan bir bilimdir. Dili bir sistem olarak gören dilbilimsel araştırmaların genel içeriği; dilin ögeleri, dilin birimleri ve bunların anlamlarıdır. Dilbilim; dilin oluşumu, kökeni ve tarihi gelişimiyle; dilin yazılı ve sözlü iletişimdeki çok yönlü kullanımıyla; dilin algılanması, öğrenilmesi ve telaffuzuyla, ayrıca olası ortaya çıkabilecek dil bozukluklarıyla ilgilenir.
Dilbilim terimi ilk kez 19. yüzyılda kullanılmıştır. Bu terim dil incelemelerindeki yeni bir yaklaşımı geleneksel filolojiden ayırmak için ele alınmıştır. Filoloji öncelikle dilin yazılı metinlere yansıyan tarihsel gelişimiyle ilgilenir. Çalışma alanı kültür ve edebiyattır. Dilbilim de yazılı metinlerle ve dilin zaman içindeki değişimiyle ilgilenmekle birlikte, konuşulan dillere öncelik tanır, dilin belli bir tarihsel andaki yapısını çözümler.
Cenevreli dilbilimci ve göstergebilimci Ferdinand de Saussure (1857–1913) "dil" kavramına ilişkin köklü ve uzun süredir dilbilimi etkileyen bir görüşe sahiptir. Bunun nedeni biçimsel yapı olarak dil – Saussure bunu langue (yapı/sistem) olarak adlandırır – ve somut kullanılan dil arasında – bunu da parole (söz) olarak adlandırır – yapmış olduğu ayrımdır. Langue, bir dil topluluğuna ait konuşmacının kafasında mevcut olan teorik, anlaşmalı bir sistemdir. Parole ise özel zamanlarda konuşmacılar tarafından güncellenmiş dildir. Bunun yanında dilsel ögeler her kullanım durumuna göre farklı bir anlam kazanabilir. Bu sebeple parole dilin içeriği, langue ise dilin biçimi olarak ayrılır.
De Saussure, dilde iki yönlülük fikrini ortaya atan ilk kişi değildir. Daha önce Hermann Paul de aynı şekilde Dil Tarihi Prensipleri kitabında bunu ifade etmiştir. Paul kitabında bir kelimenin normal anlamından, yani alışılagelmiş kendi anlamından bir de nedensel anlamından, yani her bir dilin olasılıklarından kaynaklanabilecek anlamlarından söz etmektedir. Hem tarihçi ve dilbilimci olan Paul, hem de yapısalcı Saussure nedensel, başka bir deyişle durumsal olarak ortaya çıkan dilin normal anlamı, yani "langue"a ait teorik dil sistemini etkilediğini ve böylece değişikliklerin meydana gelebileceğini ve bunun da dil değişimlerine açıklık getirdiğini tespit etmişlerdir.
Dille ilgili bu ikilemli görüş üretici dilbilgisi modelinde ve özellikle de Noam Chomsky (1928) tarafından kurulan dönüşümsel dilbilgisinde ortaya koyulmuştur. Chomsky'nin modelinin farkı, Paul'unki gibi tek tek kelimeler ya da Saussure'ünki gibi dilsel sistemi esas almamasındadır. Chomsky daha çok biyolojik nedenlerle ilgilenir ve "dil yetisi" (linguistic competence) ve "dil edinimi" (linguistic performance) ayrımını ön plana çıkarır. Dil yetisi, özel bir dil sistemine sahip olabilmek için ana dil edinimi sürecinde kazanılmış yeteneklerdir. Bu yeteneklerin edinimini biyolojik faktörler belirler. Küçük çocukların dil gelişimi esnasında her bir dile göre ayrılan temel, dilsel parametreler doğuştandır. Bir konuşmacının dil yetisi, bir insanın dil edinimi sonrasında sahip olabileceği ideal bir dil sistemidir. Dil edinimi ise konuşma sürecindeyken dilin hatalarla dolu somut kullanımını betimler. Böylece Saussure'ün söz (parole) kavramıyla hemen hemen özdeştir. Dil (langue), sabit bir model ve kurallar sistemi olarak görülür. Dil yetisi ise sınırlı sayıda kurallar ve dilsel ögelere yer verip daha çok sınırsız dil ifadelerinin oluşmasına izin verdiği için dinamik bir model olarak anlaşılır. Bu yönden dil yetisi ve dil birbirinden ayrılır (ama uygulamada bir dilde kurallar doğrultusunda oluşan bütün kelime birleşimleri aynı ölçüde ifade edilmez; aksine belli kelimeler aynı zamanda başka belli kelimelerle karşılanır. Bu bütünce dilbilime bağlı bir durumdur).
Chomsky, bunu yaklaşık yirmi yıl sonra 1965’te oluşturduğu bir modelle değiştirmiştir. Dilde bulunan hatalardan dolayı konuşulan dil biyolojik olan dilsel yapıların incelenmesine uygun değildir. Bu duruma bağlı olarak Chomsky dil yetisini sırf zihinsel ve büyük ölçüde bilinçsizce oluşturulan yapı olarak görür ve iç dilden (I-language) söz eder. Bu da iç dil sınırlarına girmeyen durumları içeren biçimsel dili (e-language) oluşturur. Bir başka deyişle, sadece bir anda gerçekleşen konuşma değil, bir konuşucu topluluğu içinde üzerinde uzlaşı olan bir dilin ayrıntılı özellikleri söz konusudur. Bundan dolayı bir dilin bir lehçesi, dil yetisinin ya da dilin bir bölümü olarak değil de biçimsel dilin üst başlığının bir bölümü olarak görülür. Doğal bir dilin sadece biyolojik olan nedenlerle gelişen alt sistemiyle ilgili değildir. Aksine doğuştan olan dil özelliklerine bağlı olmayan değişken dil alışkanlıklarını gösteren bir sistemdir. Genel dilbilimde, dil sistemi ve dil kullanımının ayrılmış modelini aşacak az sayıda araştırma vardır. Bütünce dilbilim bu konuyu ele alır. Bütünce dilbilim, kullanılan dilin temsili malzeme bütünü yardımıyla bir dil sisteminin (Almanca, İngilizce gibi) yapısal özelliklerini (sözdizim gibi) ve alt sistemlerini (Almanca söz konusu ise, Avusturya Almancası ve İsviçre Almancası gibi) araştırır. Aynı zamanda bütünce dilbilim, belli gruplara ait metinlerin (belli bir sosyal gruba özgü dil, siyasi metinler ve gazete metinleri gibi) özelliklerini, kullanımdaki dilin özellikleri ve dil kullanımı nedenleri gibi dil materyallerini saptar (doğuştan olan dilbilgisine ilişkin araştırmalara da önemli katkılar sağlayan, çocukların erken yaşlardaki dil edinimine ilişkin gözlemler, kaydedilen çocuk dili materyalleri ve veri tabanları aracılığı ile yapılır).
Bilim dalları arasındaki yeri
Dil kavramının farklı şekillerde yorumlanmasından ve dilin çok farklı yönlerinin incelenmesinden dolayı dilbilim için herhangi bir bilim dalına aittir demek mümkün değildir. Linguistik; dilsel sistemin bilimi, çoğu kişi tarafından da gösterge biliminin bir alt alanı ya da göstergelerin bilimi olarak görülmektedir. Bu yüzden linguistik, yapısal bilimler ya da formal bilim grubuna dâhil edilir.
Ancak kişisel dil edinimi ve dil kullanımı psikolojik ya da klinik bir durum olarak değerlendirildiğinde dilbilimin bu alt alanı doğa bilimleri grubunda sayılabilir. Dil, toplumsal ve kültürel bir kavram olarak incelendiğinde ise dili kültürbilim ya da ruhbilim kategorisinde değerlendirilebilir. Dilbilimin sosyal bilimlere ait budun dilbilimi, siyaset dilbilimi ya da toplum dilbilimi gibi alt alanları da vardır.
Dilin yapısı
Yapı yönünden, bugüne kadar yapılmış dil incelemelerinde, dil öğelerine ayrılarak analiz edilir. Birbirinden ayrılan bu öğelerin türleri ve işlevleri tespit edilir. Dilin varsayılan durumu olarak ses dili kabul edilir. Ayrı seslerden oluşan her ses sırası, sesbilim düzleminde işlevsel öğeler olan ses ve hece öğelerini oluşturur. Bunun üst düzleminde (biçim bilgisinde) bu parçalar, biçimbirimleri ve kelimeleri oluştururlar. Bunun da üstündeki düzlemde, dilsel bir ifadenin temel birimi olan ve belli sözdizimsel kurallara göre oluşturulan cümle vardır.
Bir cümlenin (tümcenin) öğeleri farklı açılardan belirlenebilir. Parçaların (temel cümle, yancümle) yanı sıra cümle içerisinde az ya da çok sayıda olabilen kapsamlı kelime bileşimleri de cümle kurucu birimler olarak belirlenebilir. Dönüşümlük dilbilgisiyle birlikte "cümle" kavramı yeniden tanımlanmıştır. Böylece kökleri bir isim ya da bir fiil gibi belirli kelime türlerinden oluşan ve diğer öğelere (bağlı kelimelere) bağlı olan, birbirini tamamlayan cümle öğeleri tanımlanır. Bu tür cümleler genelde bir cümle içinde bütünüyle değiştirilerek görülebilir. Bu yaklaşım, olumsuz cümleleer gibi soyut yapıdaki cümlelerin tanımlanmasına da izin verir. Cümlelerin biçimlenişinin, çok sayıda cümlelerin karşılıklı etkileşimine bağlı olduğu yönündeki görüş benimsenene kadar, cümle uzun yıllar en üst dilbilimsel analiz düzlemi olarak görülmekteydi. Cümle üstündeki analiz düzleminde, metin vardır. Metinler belirli biçimde yapılandırılabilir. Metinler tipolojik olarak sınıflandırılır. Bu sınıflandırma, metin işlevlerine veya belirli metin türlerine (yapısalcı sınıflandırma) aittir. Analiz yapılan en üst düzlemde, bir süredir, birden fazla metinden oluşan bir topluluğun topluluktaki metinleri etkileyişi ve şekillendirişi dikkate alınarak yapılan analiz vardır. Dilbilimle ilişki içindeki diğer bilimlerde de kullanılan "söylem" kavramı bu analiz düzleminde ele alınmaktadır. "Söylem" kavramı ile bir konuşmadan başlayıp bir konuşmacı topluluğundaki herkesin yaptığı konuşmaların tamamının bir bütün içinde incelenmesine kadar geniş bir kapsama ulaşılabilir.
Dilin işlevi
Dil, insanların kullandığı en önemli ve en etkili iletişim aracı olarak görülmektedir. Buna bağlı olarak dilin her bir işlevini esas alan birçok model vardır. Bu en köklü modellerden biri Karl Bühler'e ait olan Organon Modeli’dir. Diğer taraftan dili, yeteneğe yatkın biçimde bir biyolojik nesne olarak gören Noam Chomsky Okulu için dilin iletişimsel işlevi ikinci plandadır ve araştırmalarının öncelikli içeriği değildir. Dil sisteminin parçalarının (sesler, kelimeler, farklı işlevsel birimler) tanımlanması, işlevleri ve anlamları, ayrıca onların bir araya gelme örnekleri ve olasılıkları (ses birleşimleri, ifadeler, cümleler, metinler) genel dilbilimin görev alanıdır. Farklı dil bilgisi modellerinin ifade edilmesi de genel dilbilimin görevlerindendir. Bu bakımdan istenilen evrensel dilbilgisi araştırmaları; yani bütün dillerde ortak olan biyolojik, belirlenmiş, temel dilbilgisel bir yapı büyük önem kazanmıştır. Genel dilbilim ve diğerleri genel dil teorilerinin ifade edilmesiyle de ilgilenir.
Dilbilimin alt dalları
Ayrı ayrı dilleri hem dilbilimsel, hem de edebiyatbilimsel ve kültürbilimsel açıdan inceleyen filoloji (betikbilim), modern dilbilimin bir bölümü olarak değerlendirilmez. Aksine filoloji, dili ve tarihi gelişimini yazılı belgelerden inceleyen, kendine özgü bir bilim dalıdır. Türkiye'de üniversite yapılanmalarında bu iki bilim dalı farklı bölümler altında ifade edilmektedir. Dilbilim bölümü ile dil ve edebiyat (Türk dili ve edebiyatı, Alman dili ve edebiyatı, Japon dili ve edebiyatı vs.) bölümleri adı altında eğitim verilmektedir. Dilbilimsel alt alanların aşağıdaki sınıflandırılmaları konusunda büyük ölçüde fikir birliği sağlanmıştır.
Dilbilimin hangi hiyerarşi içinde alt dallara ayrılacağı hususunda ve bu alt dalların adlarının ne olacağı hususunda sorun yaşanmaktadır. Bunun bir sebebi, bütün bilim dallarının birbirleriyle şöyle ya da böyle bir etkileşim içerisinde olmalarıdır. Birçok araştırma dilbilimin şu üç alt dala ayrılmasını yapay ya da uygunsuz bulmaktadır; genel dilbilim, tarihi dilbilim, uygulamalı dilbilim. Tek tek alt dalların birbirlerine karşı hiyerarşik sınıflandırmasında farklı görüşlere rastlanabilir, örneğin sosyal dilbilimin genel dilbilimin bir bölümü mü yoksa uygulamalı dilbilimin bir bölümü mü olduğu konusunda genel bir yargı yoktur. Ayrı ayrı dilleri hem dilbilimsel hem de edebiyatbilimsel ve kültürbilimsel açıdan inceleyen filoloji (betikbilim), modern dilbilimin bir alt dalı olarak değerlendirilmez. Aksine filoloji, dili ve onun tarihi gelişimini yazılı belgelerden yola çıkarak inceleyen, kendine özgü, dilbilimden ayrı bir bilim dalıdır.
Dilbilim genel olarak üç alt dala ayrılır. Genel dilbilim ve uygulamalı dilbilim, dilbilimin iki alt dalı iken, üçüncü olarak karşılaştırmalı dilbilimin mi yoksa tarihsel dilbilimin mi dilbilimin bir alt dalı olduğu hususunda farklı görüşler ortaya atılmıştır. Hem içerik olarak hem de yöntem olarak farklı parçalardan oluşan ve diğer bilimlerin çoğuyla bağlantılı olan çok sayıda kapsamlı veya küçük dilbilim dalları ortaya çıkmıştır. Dillerin karşılaştırılmasıyla ilgilenen bütün bu alanlar bir araştırma kurumunun (çoğunlukla bir üniversitenin) görüş ve yönelimlerine göre genel dilbilimini tamamlayıcı bilim dalları olarak işlev görür.
Genel dilbilim
Genel dilbilim (ya da kuramsal dilbilgisi), dilbilimin temel alanlarından biridir. Uygulamalı dilbilim ve tarihi dilbilim, genel dilbilimi sınırlandırır. Bu iki alan ile genel dilbilim arasındaki sınır sıkça farklı şekilde çizilmektedir. Bu yüzden, bazen uygulamalı dilbilim ve tarihi dilbilimin parçası sayılan hususlar, bazı görüşlerde genel dilbilimin içinde kabul edilebilir. Genel dilbilim öncelikle doğal bir sistem olarak insan diliyle ilgilenir, temel olarak da tek tek dillerle değil de, dilin genel özellikleri ve işleviyle uğraşır. Genel dilbilim, dilbilimin teorik temelleriyle, mesela dil ve dil kullanımı için bütün bireylerde aynı olan biyolojik ve psikolojik, yani bilişsel koşullarla (dil edinimi, dilsel açıdan olası sorunlu durumlar, dil üretiminde sinirlerle ilgili süreç, dilin biyolojik kökeni gibi) ilgilenen bir alan olarak tanımlanabilir. İnsan dilinin yapısı bakımından soyut modelinin çıkarılması, genel dil dışı ortak yönlerin tanımlanması ve açıklanması ile dil kullanımının genel özellikleri de genel dilbilimin inceleme alanı içerisindedir. Genel dilbilim ayrıca konuşulan dilin sosyal, sosyodemografik ve kültürel nedenlere (siyasi ve toplumsal kurumlarda kullanılan dil, cinsiyete özgü dil kullanımı, gençlere özgü dil, yaşlılıktaki dil kullanımı, kültürel koşul ve durumlara bağlı dil kullanımı gibi) bağlı ortak nitelikleriyle ilgilinen bir bilim dalı olarak da görülebilir. Dilin biyolojik kökeni ve dil ile dil kullanımının biyolojik esaslarının araştırılması da genel dilbilime dâhil edilebilir. Zaman zaman genel dilbilimin alt alanı olarak teorik dilbilim (teori linguistik) de sayılmaktadır.
Genel dilbilimin birçok alt dalı vardır. Bunlar:
Dilbilgisel özellikleri yardımıyla her bir dilin ya da dil grubunun betimsel araştırmalarının yapılması da genel dilbilim alanına dâhildir. Ayrıca; aşağıda sıralanan araştırma alanları da genel dilbilim alanı içerisine girmektedir. Genel dilbilim, şu araştırma alanları ile etkileşim içindedir:
Uygulamalı dilbilim
Uygulamalı dilbilim, genel dilbilimin bir alanıdır, dil öğrenimi araştırmaları, dil betimlemesi (sözlük bilgisi), ayrıca dilbilimsel görüş altında doğa bilimleri, kültür bilimi, bilgi bilimi, hukuk ve ruhbilimdeki sorunlarla disiplinlerarası olarak ilgilenmektedir. Diğer alanlardaki dille ilgili problemlerin çözümlenmesinde dilbilimsel teori, metot ve bilgilerin kullanımı da bu alanın konusunu oluşturmaktadır. Araştırma nesnesi olarak dille ilgili çok farklı görüşler ile farklı yaklaşımlar ve dilbilimin başka bilimlerden yararlanma özelliğinden dolayı genel dilbilim ve uygulamalı dilbilim arasında genel belirlenmiş bir sınırlama yoktur. "Uygulamalı dilbilim" kavramı altında ne anlaşıldığı tam olarak net değildir. Bir taraftan (dilsel sistemin teorik yapısının, gramer modelinin ve benzeri şeylerin tersine) gerçek uygulamalı dilleri araştıran bir alt alan olarak anlaşılırken, diğer taraftan uygulama sonunda elde edilen araştırma sonuçlarının kullanılmasıyla ilgili bir alt alan olarak anlaşılmaktadır. Genel/teorik ve uygulamalı dilbilim arasındaki bu özel durum sorun yaratmaktadır.
Tarihsel dilbilim
Dil ailelerini açıkça göstermek ve bir veya birden çok dilin gelişim sürecini ve sesbilim, biçimbilim, sözdizim, anlambilim ve anlatım bilgisindeki değişiklikleri göstermek amacıyla dilleri artsüremli olarak karşılaştırır. Ayrıca dildeki değişmelerle her bakımdan ilgilenir. Genel dilbilim ve tarihi dilbilim arasında kısmen belirgin olmayan sınırlandırmalar oluşmuştur. Genel dilbilim zaman içerisinde oluşan dilsel değişikliklerin genel prensiplerini, kurallarını ve yasal durumlarını betimleyen bir uzmanlık alanı olarak anlaşılabilir. Genelde tarihsel dilbilime ait sayılan alanlar genel dilbilimin de alanları olarak görülebilir. Tarihsel dilbilimin alt alanları:
Karşılaştırmalı dilbilim
Karşılaştırmalı dilbilim (veya tarihsel-karşılaştırmalı dilbilim) her bir dilin karşılaştırılmasıyla ilgilenen disiplinlere yönelik bir üst kavramdır. Mesela bütün dillerde ortak olan dil yapısının nitelikleri gibi bütün doğal dillerde bulunan özellikler karşılaştırmalı dilbilimin araştırma konusudur. Karşılaştırmalı dilbilimin araştırma alanları şunlardır:
Karşılaştırmalı dilbilim art ve eş zamanlı (diyakronik ve senkronik) araştırma yöntemlerine göre farklı dallara ayrılabilir. Genel karşılaştırmalı alanlar, genel dilbilimin ve tarihsel dilbilimin karşılaştırmalı alanlarına da dahil olarak görülebilir. Karşılaştırmalı dilbilim, genel dilbilimin yanında bağımsız dilbilimsel bir ana disiplin olarak anlaşılabilir. Ayrıca bu alanlarda ortak dilsel özelliklerin tanımlanması sadece teorik değildir; bu tanımlama var olan her bir dil araştırması esas alınarak yapılır. Bu sebepten dolayı bu alanlar genel dilbilime ait alanlar olarak görülmez:
Dilbilimsel araştırma sonuçlarının kullanımını içeren ve tıp, bilişim, didaktik gibi diğer bilimsel uzmanlık alanlarıyla bağlantılı olan bu dilbilimsel disiplinler uygulamalı dilbilim adı altında da toplanabilir.
Karşılaştırmalı dilbilim, şu alanlar ile etkileşim içindedir:
Kuralcı – betimsel
Betimsel dilbilim gerçekten kullanılan olguları ortaya koymaya çalışan bir bilim dalıdır. Bu dilbilime karşıt olarak da kuralcı kavramı bir dilde zorunlu olarak ortaya çıkan yeni biçimleri, ülküsel ve donmuş bir örnek uğruna yadsıyan, "bir kavram olarak kullanılmaktadır. Aynı zamanda iyi kullanım"ı, "güzel kullanım"ı, "yanlış" diye nitelendiren biçimlere karşı savunan, sorunları yanlış-doğru karşıtlığı içinde ele alan geleneksel dil bilgisi ni nitelemek için kullanılan bir terimdir. Betimsel dilbilim ise dil olgularını betimlemeye yönelen, salt gerçekleşmiş ögelerden oluşan bir bütünü ele alarak incelemeye verilen isimdir.
Yukarıda bahsedilen karşıtlıktan dolayı kuralcı odaklı çalışmalar uygulamalı dilbilim olarak anlaşılır ama akademik alanlarda çok az yer alır. Kuralcı çıkarımlarla ilgili olarak çok tartışmalı görüşler yaygındır. Misalen genel olarak, ne ölçüde dil eleştirileriHer dilin dilsel araçlarının ve ifade gücünün eleştirel değerlendirilmesi dilbilimsel araştırmaların konusu olabilir ya da olmalıdır. Çünkü dil eleştirileri ya kolayca dil kullanımına ilişkin kayda değer kurallarla birlikte anılıyor ya da sıkça toplum eleştirileri olarak da gösterilmektedir. Kuralcı çalışmalar – belirli gelişim normlarına uygun olarak çocuğun dil durumunu belirleyen dil gelişim testleri gibi birkaç istisna durum dışında- akademik araştırma ve eğitimlerde yer almazken aksine daha çok bilimsel ve özel taraflarda yapılır.
Aynı alanlardaki kuralcı ve betimsel çalışmaların karşılaştırılması aşağıdaki tablodaki gibidir:
Art Zamanlı – Eş Zamanlı
Olguların süre içinde geçirdikleri evrim açısından ele alınmaları artzamanlılık, olguların evrim dışında ve süreden bağımsız olarak bir dizge biçiminde ele alınması ise eşzamanlılıktır.
Bu görüşler dilsel olgunun zaman içindeki (artzamanlı) ya da belirli bir zaman dilimindeki (eşzaman) gelişiminin betimlenip betimlenemeyeceğini belirler. Çoğu dilsel olgu tarihi boyutta da değerlendirilebilmesine rağmen, art zamanlı bilimsel araştırmaların konusu olarak belirli bilim alanları akademik modern dilbilimde yer edinmiştir. Mesela, bu yüzden toplum dilbilimsel konular ya da söz dizimsel olgular tarihi açıdan çok az ele alınırlarken, kelimelerin ses ve anlam değişiklikleri ya da bir dilin söz dağarcığındaki değişiklikler çok uzun zamandır tarihi araştırmaların merkezi olarak gösterilmektedir. Artzamanlılık esas alınarak hazırlanan araştırma sorularının kapsamı ve seçimi anlaşılabileceği gibi daha çok mevcut kaynakların varlığına bağlıdır.
Artzamanlı ve eşzamanlı çalışmaların aynı alanlardaki karşılaştırmalarına örnekler aşağıdaki tabloda verilmiştir:
Doğabilimsel (makro) – sosyobilimsel (mikro)
Bu bağlamda ifade biçimi olarak dilin doğabilimsel bir durumdan mı, yoksa toplumbilimsel bir durumdan mı ortaya çıktığı araştırılır. Dile göre; doğabilimisel durum söz konusu olabiliyorsa, ifade biçimi olarak dilin kültürbilimsel ya da filolojik de olması mümkündür. Birçok dilsel olgu hem art zamanlı, hem de eşzamanlı olgu olarak yorumlanabilirken; betimsel ve kuralcı olgu gibi durumlarda bilimsel araştırmaların doğabilimsel ve sosyalbilimsel boyutlarında kesinlikle ikisinden birinin tercih edilmesi gerekir. Olası bakış açılarından birine kesin karar verilmesiyle birlikte belirli bir araştırma yönteminin seçimi gündeme gelir. Ama bütünce dilbilim bir istisna oluşturur. Çünkü ölçme ve sayma yöntemleri hem dilsel bir sistemin nicel araştırmaları için kullanılabilir, hem de dil kullanımının nicel tanımlaması için kullanılabilir.
Aynı alanlardaki doğabilimsel ve toplumbilimsel çalışmaların karşılaştırılması aşağıdaki tablodaki gibidir:
Söylem çözümlemesi
Söylem Çözümlemesi ifadesi ilk olarak Zellig Harris'in 1944 yılındaki bir çalışmasında geçer. Ne var ki bu dönemi söylem çözümlemesinin praadigmatik temellerinin atılması için gerekli olan sosyo—kültürel kuramların henüz gelişmediği bir dönemdir. Yaygın anlamda söylem çözümlemesi, 1970'li yıllarda konuşma çözümlemesi çalışmalarıyla ortaya çıkmıştır ve konuşulan dilin çözümlemesi ile uğraşır. Söylem çözümlemesi, modern dilbilimin bağımsız bir araştırma alanıdır. Ancak metindilbilim ve Söz-Eylem Kuramı ile sıkı bağlantıları vardır. Söylem çözümlemesinin amacı, bir toplumdaki bireylerin iletişim kurarken kullandıkları farklı söz edimlerini araştırmaktır.
Söylem çözümlemesinin araştırma nesnesi
Söylem çözümlemesi, "insanlar nasıl konuşur?" konusu üzerinde araştırma yapar, konuşmadaki söz edimlerin yardımıyla karışlıklı sözel eyleme katılanların/konuşucuların (interaktant) nasıl sağlandığını ve nasıl meydana geldiğini tanımlamaya çalışır ve bunların ilkeleri üzerinde yoğunlaşır. Burada yalnızca doğal konuşmalar değil, ses yapılarına göre yazılıp başka bir yazı şekline dönüştürülen yapay durumlar da söz konusudur. Söylem çözümlemesinde, konuşmacının özelliklerine yönelik açıkça söylenip yazılmayan bir anlaşma vardır. Söylem çözümlemesi, katılımcıların aktifliğini sağlar, zamana bağlı yapılardır, birbiriyle ilgili olan yazılardan oluşur. Söylem çözümlemesinin amacı, katılımcıları konuşmanın amacına yöneltir.
Yazı bilgisinin araştırma nesnesi
Modern dilbilim alanları, bir dilin yazılı açıklamalarında var olan olağan dil olgusunu inceler, bu dil olguları ise bir dildeki imlanın gelişmesi ve sabitleştirilmesine yöneliktir. Birimlerin anlam ayırt edici işlevi ve bu birimlerin dilin seslerle ilgili yapılarıyla olan ilişkileri bakımından belli bir yazı sisteminin birimlerini araştırır. Yazı bilgisi araştırmaları, geçerli yazım kurallarına ve tarihsel metinlerin çözümlenmesi ya da dilbilimsel bilgi işlemi dahil, işleyen sistemdeki yazı düzeneğinin değiştirilmesine hizmet eder. Bir dildeki yazı sisteminde anlam ayırt edici en küçük birimlere grafem ya da graf denir. Graf yazı sistemindeki en küçük birimdir, grafem ise anlam ayırt edici en küçük birimdir. Fonoloji ve fonetik kavramlarına benzer olarak, yazılı dilin sadece duyusal (maddesel) yanının araştırma alanı da Grafetik olarak tanımlanır.
Yazılı dilin işlevsel bir birimi olan grafem; somut, el ile yazılmış ya da tipografik şeklinden, yani graftan bağımsızdır. Bir grafemin kaç graftan -örneğin Almancadaki –sch ("ş" olarak telaffuz edilir), -ch (gırtlak sesi, Türkçedeki "h" grafının söz içindeki telaffuzuna denk gelen graf’tır) ya da –ie (uzun i olarak okunur) gibi iki ya da üç graftan- oluşabileceği grafemik içerisinde tartışmalı bir konudur. Bâzı kuramlara göre, bir grafem birden fazla graftan oluşabilir; bâzı eski kuramlara göre ise /ʃ/ fonemi için –sch grafeminin kullanılması örneğinde olduğu gibi, bir grafem fonemin temsili olarak tanımlanır veya ses dağılımı nedeniyle, yani grafo-birimsel nedenlerden ötürü bir graf dizini bir birim olarak kabul edilir. Ama böyle harf birleşimlerinin birçok grafemin birleşiminden de olacağı görüşü çok yaygındır.
Otopark
Otopark, motorlu taşıtları toplu halde park etme için açık ya da kapalı alandır. Birçok belediye, binalar için minimum sayıda park yeri gerektirir. Otoparklar araçların disiplin içinde park etmesi ve trafiği sıkıştırmaması için yapılmıştır. Park edilen taşıtların trafiğe olumsuz etkilerini en aza indirmek, yol içi parklanmayı önleyerek, trafik sıkışıklığını önlemek, özel otomobil sahiplerini toplu taşıma araçlarına kaydırmak amaçlardandır.
Otoparklar katlı otopark, açık alan, kapalı alan ve mekanik otoparklar olarak ayrılırlar.
Otomatik otoparklar
Şehir merkezlerinde, küçük alanlarda, yeraltında ve yerüstünde, modern ve güvenli katlı otoparklar yapılmasına olanak sağlamakta olan asansörlü otoparklardır. Mekanik (asansörlü) otoparkın en büyük avantajı, araç yüksekliklerinde katlar inşa edilerek, 50 m²'den başlayan alanlarda dahi, normal katlı otoparkların iki katından fazla kapasiteye hitap etmesidir. Yatırımcı ve işletmeci için önemli avantajlardan biri aydınlatma ve havalandırma gibi gereksinimlere otomatik otoparklarda ihtiyaç duyulmamasıdır.
Kapalı otoparklar
Dış etkenlerden uzak ve kapalı alanlardır. Bunlar belediyenin özel olarak belirlediği yerlerde ya da alışveriş merkezlerinde bulunurlar. Çoğunlukla çok katlıdırlar.
Zigana Geçidi
Zigana Geçidi, Kuzey Anadolu Dağları'nda, Gümüşhane ili sınırları içerisindeki bir geçittir. Rakımı 2032 metredir.
Geçit Doğu Karadeniz coğrafi yapısı ile Orta Anadolu yaylaları arasındaki geçiş noktasında bulunur. Orta Anadolu tarafında Harşit Vadisi yer alır. Geçidin Orta Anadolu tarafında Karadeniz tarafına göre köyler daha seyrek bulunur, toplu yerleşimler görülür ve ormanların yoğunluğu azalır. Geçit ise yoğun ormanların arasında bulunur.
Zigana Geçidi yılın beş ayı karla kaplıdır. Geçitte bir kayak tesisi de dahil olmak üzere çok sayıda tesis bulunmaktadır.
Zigana Geçidi Gümüşhane'den 60, Trabzon'dan 120 kilometre uzaklıkta yer alır. Geçitten geçen Sidney Whitman deneyimlerini, ''1914 yılında Zigana Geçidi yolculuğumuzun en tehlikeli bölümlerinden biriydi; zira kış olmasından dolayı kar nedeniyle zaten en iyi dönemlerinde at patikasından biraz daha iyi olan yol, sadece tahta bir kalas genişliğindeydi ve her tarafımız derin hendeklerle çevriliydi. Burada yolculuğumuzun en korkutucu deneyimlerini yaşadık - karşı taraftan gelen katır kervanları, develer ve koyun sürüleriyle karşılaştık. Bize bir süre önce bu yol üzerinde birbirine iplerle bağlı çok sayıda devenin ayaklarının kaydığı ve dipsiz uçurumdan aşağıya düştükleri söylendi.''" biçiminde aktarmıştır. Günümüzde ulaşım amacıyla geçitten çok daha alçak rakımlardaki Zigana Tüneli kullanılmaktadır.
Beral Madra
Beral Madra (1942, İstanbul), Türk sanat eleştirmeni, yazar ve çağdaş sanat küratörü.
Eğitim
Beral Madra 1954'te öğrenime başladığı Özel Alman Lisesi'nden 1961'de mezun oldu. Ardından İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü'nde okudu.
Akademik Kariyer
1980-1982 yılları arasında İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nde (bugünkü ismiyle Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi) ders verdi. 2000-2004 yılları arasında Yıldız Teknik Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi'nde Sanat Yönetimi programının kuruluşunda yer aldı.
Bienaller
1991'de 44. Venedik Bienali Türkiye Pavyonu sergisinin (sanatçılar: Kemal Önsoy, Mithat Şen); 1993'te 45. Venedik Bienali Türkiye Pavyonu sergisinin (sanatçılar: Erdağ Aksel, Serhat Kiraz, Jȧrg Geismar, Adem Yilmaz); 2001'de 49. Venedik Bienali Türkiye Pavyonu sergisinin (sanatçılar: Butch Morris, Murat Morova, Ahmet Öktem, Sermin Sherif, xurban.net); 2003'te 50.Venedik Bienali Türkiye Pavyonu sergisinin (sanatçılar: Nuri Bilge Ceylan, Ergin Çavuşoğlu, Gül Ilgaz, Neriman Polat, Nazif Topçuoğlu) ve 2005'te 51. Venedik Bienali Türkiye Pavyonu sergisinin (sanatçılar: Hüseyin Çağlayan) küratörlüğünü üstlenmiştir.
2009'da 53. Venedik Bienali'nde ise sanatçılar Ermek Jaenisch, Jamshed Kholikov, Oksana Shatalova, Anzor Salidjanov, Yelena Vorobyeva &Viktor Vorobyev'in katilimiyla Orta Asya Pavyonu'nun küratörü olmuştur. Bunu takiben 2011'de 54. Venedik Bienali'nde sanatçılar Mikayil Abdurahmanov, Zeigam Azizov, Khanlar Gasimov, Altai Sadighzadeh, Aidan Salakhova, Aga Ousseinova'nın katılımıyla Azerbaycan Payvonu'nun küratörlüğünü üstlenmiştir.
Türkiye'de çağdaş sanatın Istanbul ve Ankara gibi büyük şehirler dışında desteklenmesini ve daha geniş bir izleyiciyle buluşmasını teşvik etmek amacıyla 2002'de Diyarbakır Sanat Merkezi 'nin kuruluşunda danışmanlık yapmış, 2006'da ilk Sinop Bienali' nin düzenlenmesine, 2008'de ise ilk Uluslararası Çanakkale Bienali'  nin düzenlenmesine destek olmuş ve bu bienallerde küratörlük yapmıştır.
Beral Madra 2018'de Razvan Ion ile birlikte Bükreş Bienali'nin eş-küratörlüğünü üstlenmiştir.
Kurumlar ve Sergiler
2007-2010 arasında Karaköy'deki SUMA Han binasında yer alan BM Çağdaş Sanat Merkezi, Avrupa Kültür Derneği desteğiyle Kalliopi Lemos, Silvina der Meguerditchian, Maurizio Pellegrin gibi sanatçıların kişisel sergilerine yer vermis; Yeşim Ağaoğlu, Volkan Aslan, Serhat Kiraz, Melih Görgün, Gül Ilgaz, Vahit Tuna, Hakan Gürsoytrak, Selim Birsel, Nilbar Güreş gibi sanatçıların katılımıyla çok sayıda grup sergisi düzenlemiş; Türk ve uluslararası küratörlerin projelerini davet etmiş ve çeşitli festivallere mekan sahipliği yapmıştır.
Beral Madra 2011-2014 arasında Akaretler'de yer alan Kuad Galeri'nin eş-kuruculuğunu ve sanatsal yönetimini üstlenmiştir. Türkiye, Balkanlar, Ortadoğu ve Kafkasya kökenli sanatçılara ve kavramsal sanat üretimine odaklanan Kuad Galeri'nin gerçekleştirdiği sergiler arasında Joseph Kosuth'un James Joyce'tan esinlenerek gerçekleştirdiği yerleştirmesi "Uyanma" (2012) ; Rus kavramsal sanatçı Nikita Alexeev'in "Avrasya Sarkıları" sergisi (2013) ; Marcel Duchamp'in izinde gerçekleşen grup sergisi "Mutsuz Hazır Nesne" (2014) ile Orta ve Doğu Avrupa avangard hareketlerine odaklanan Sudac koleksiyonundan bir seçkiyle "Kesintisiz Avangard" (2012) sergisi öne çıkar.
Bağımsız küratör olarak Türkiye ve dışında çok sayıda sergi gerçekleştirmiş olan Beral Madra 2009'da "Istanbul Next Wave" kapsamında Berlin Akademie der Künste'de yer alan ve 1980'lerden bu yana Türk kadın sanatçıların üretimine odaklanan "Under My Feet I Want The World, Not Heaven" sergisini Yeşim Ağaoğlu, Gülçin Aksoy, Nancy Atakan, Atıl Kunst, Nazan Azeri, Handan Börüteçene, İpek Duben, Nezaket Ekici, Gül Ilgaz; Gözde İlkin, Cemile Kaptan, Şükran Moral, Nazlı Eda Noyan, Neriman Polat, Necla Rüzgar, Gülay Semercioğlu ve Nalan Yırtmaç'ın eserleriyle gerçekleştirmiştir.
2003 yılında Uluslararası Sanat Eleştirmenleri Birliği 'nin (AICA - Association Internationale des Critiques d’Art) Türkiye şubesini kuran Madra, 2010 Istanbul Avrupa Kültür Başkenti'nin Görsel Sanatlar Yöneticiliğini üstlenmiş ve 2010'da Uluslararası AMCA (Türkiye, Iran ve Arap Dünyası Modern ve Cağdaş Sanat Derneği) derneğinin kurucu yönetim kurulu üyesi olmuştur. Katıldığı TV Programı
Beral Madra 11 Ocak 2022 tarihinde Beykent Üniversitesi'nin televizyon kanalı Beykent TV'de yayımlanan Portre isimli programda hayatını, kariyerini ve Türkiye'de sanatı anlatmıştır.
Les vêpres siciliennes
Sicilya Vesperleri (Fransızca: Les vêpres siciliennes, İtalyanca: I vespri Siciliani), İtalyan romantik stilde opera bestecisi Giuseppe Verdi tarafından bestelenen ve libretto'su önceden hazırlanmış "Le Duc d'Albe" oyunundan uyarlanarak "Charles Duveyrier" ve "Eugène Scribe" tarafından Fransızca olarak yazılmış 5 perdelik bir opera eseridir. Operanın konusu, 1282'de gerçekten olmuş ve ilk defa Orta Çağ'da Sicilyaca "Lu rebellamentu di Sichilia" adlı kitapta yazılmıştır.
Eser 1852-1855 döneminde Verdi tarafından hazırlanıp bestelenmiş ve operanın prömiyer temsili 13 Haziran 1855'te Paris Operası'nda yapılmıştır.
Hazırlanma ve sahnelenmeler
Eserin konusu 1252'de geçen gerçek olaylar olup ve ilk defa Orta Çağ'da Sicilyaca "Lu rebellamentu di Sichilia" adlı kitapta yazılmıştır. Fransız yazarlar bu konuydan uyarlanarak 1838'de Le Duc d'Albe adlı bir oyun hazırlamışlardır. Bu oyunu bir librettoya çevirerek besteleme teklifi ile opera bestecileri Halevy ve Donizetti 'ye sunmuşlardır. Ancak 1852'de İtalyan besteci Verdi bu librettoyu kabul ederek ciddi olarak Fransız stili "grande-opera" janrının geleneklerine uygun bir opera eseri bestelemeye başlamıştır. Bu Verdi için yeni bir açılım değildi. Verdi 1847'de daha önce İtalyanca hazırladığı "İ Lombardı" adlı operasını Fransız "grand-opera" janrının geleneklerine uyarlamış ve bu uyarlanmış Paris'te "Jeruselem" adı ile yapımlanmıştı; ama "Les vêpres siciliennes" adı verilen yeni operası bir uyarlama değil yeni orijinal bir eser olmuştur.
Operanın prömiyer temsili 13 Haziran 1855'te Paris Operası'nda yapılmıştır. Bu eserin ilk şeklinde Fransız opera geleneklerine uygun olarak eserin ortasında 30 dakika süren bir bale oyunu da temsil edilmekteydi.
Bu eserin İtalya'da temsili 26 Aralık 1855'ta Venedik'te Teatro La Fenice'de yapıldı. Bu yapımlama için Verdi bazı değişiklikler yapmak zorunda kaldı. Önce eserdeki bale kısmının İtalyan opera geleneklerine uymadığı nedeniyle çıkartılmasına izin verdi. Ayrıca İtalya sansür otoritelerinin fazla duyarlılıklarını tatmin etmek için eserin mekanı İtalya'dan Portekiz'e çevrilip eserdeki oyuncu isimleri Portekiz mekanı ile uygun olacak şekilde değiştirildi.
İtalya'nın birleştirilmesi süreci başlarında 1861 sonrasında, libretto İtalyanca olarak yeniden yazılıp eser İtalyanca olarak I vespri Siciliani adı ile temsil edilmeye başlandı. Günümüzde bu eserin dünya opera evlerinde yapımlanması için 1861-sonrası İtalyanca versiyonu kullanılmakta ve eser "I vespri siciliani" adıyla temsil edilmektedir. Budden, Julian, (1978) ''The Operas of Verdi, Cilt. 2,'' Londra: Cassell, ISBN 030431059X
I. Perde
Palermo'nun ana meydanı
II. Perde
Sahil kıyısında