cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NASAMS
NASAMS 3
Haziran 2019'da Avustralya, CEA taktik (CEEATAC) ve CEA operasyonel (CEAOPS) AESA radarları, HMMWV yerine Hawkei PMV araçları üzerine kunuşlu, Yüksek Mobilite özelliklerine sahip radar taşıyıcıları ve Raytheon Australia'nın Mawson Lakes'teki tesisinde üretilen Ateş Dağıtım Merkezi araçları ile donatılmış NASAMS 3'ün yerel olarak üretilmiş bir versiyonunu sipariş etti. Sistemin aynı zamanda Raytheon AN/AAS-52 Hedefleme Sistemi, yüksek çözünürlüklü gündüz/gece görüntüleme sensörü ve entegre lazer telemetre içeren bir elektro-optik/kızılötesi (EO/IR) yönlendirme sistemi içermesi hedeflenmektedir. Avustralya Ordusu, NASAMS tabanlı geliştirilecek hava savunma ağına 2,5 milyar A$ harcamayı planlamaktadır.
Ekim 2021'de Raytheon, NASAMS 3'ün aslen MIM-104 Patriot sistemi için geliştirilen GhostEye (eski adıyla LTAMDS) teknolojisine dayalı yeni bir orta menzilli AESA radarı olan GhostEye MR ile yenileneceğini duyurdu. Mart 2022'de Raytheon, Yüksek Enerji Lazer Silah Sisteminin(HELWS), özellikle drone sürülerine karşı NASAMS sistemine entegre edilebileciğini gösteren bir test gerçekleştirdi.
Füzeler
AMRAAM stokları diğer ülkelerin ürettiği tüm alternatif füzelerden çok daha fazla kullanılan, dünyanın en yaygın füze sistemidir. NASAMS, AIM-9 Sidewinder, AMRAAM ve AMRAAM-ER gibi mevcut havadan havaya füzelerin hemen hepsini kullanma kapasitesine sahip olduğundan, NATO'nun cephaneliğindeki bir NASAMS bataryasından, sistem özellikleri değiştirilmeden binlerce eski model füze kullanılabilir. AIM-9X varyantı, füzenin eski varyantlarının gerektirdiği fırlatma rayı nitrojen besleme ihtiyacını ortadan kaldıran dahili bir soğutma sistemi içerir.
Raporlara göre NASAMS, "NATO ve müttefiklerinin, özellikle hava savunma sistemi için sağlayabileceği çok çeişitli füzeleri ateşleyebilme kabiliyeti nedeniyle Ukrayna için son derece uygun" olarak tanımlanmıştır. Özellikle eski AMRAAM A ve B modelleri Ukrayna'ya gönderilebilip NASAMS sistemleri tarafından ateşlenebilecek durumdadır. Örneğin Birleşik Krallık hükümeti, AMRAAM'lar da dahil olmak üzere "yüzlerce ek hava savunma füzesi" bağışlamayı teklif etti.
Servis geçmişi
2005 ABD başkanlık yemin töreni sırasında Washington, DC ve Beyaz Saray çevresindeki hava sahasını korumak için NASAMS kullanıldı.
2017'de Litvanya, kendi hava savunma yeteneklerini geliştirmesi amacıyla NASAMS-3 sipariş etti. 2020 yılında iki batarya teslim edildi
Nisan 2017'de Avustralya kısa mezilli hava savunma ihtiyacı doğrultusunda özgün NASAMS sistemlerinin kendi ülkesinde üretilmesine karar verdi. 20 Haziran 2019'da Kongsberg Defence & Aerospace AS (Norveç) ile ana yüklenici Raytheon Australia arasında 185 milyon USD değerinde anlaşma imzalandı. NASAMS'inn Avustralya versiyonu yerel olarak üretilen bileşenleri kullanılarak üretilecektir. Eylül 2021'de, Avustralya NASAMS için ilk iki Ateş Dağıtım Merkezi kabul testlerini geçti. Şubat 2022'de, NASAMS bataryaları için Mk2 fırlatıcılar tamamlandı; 2022'de ilk üç fırlatıcının teslim edilmesi planlandı.
2019'da Katar, NASAMS sistemi ile birlikte kullanılmak üzere AMRAAM-ER füzeleri siparişi verdi.
2022 Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden sonra, 1 Temmuz 2022'de ABD Hükümeti, Ukrayna'ya gönderilmesi planlanan 820 milyon dolarlık askeri yardım paketinin bir parçası olarak, Ukrayna Güvenlik Yardım Girişimi (USAI) aracılığıyla NASAMS hava savunma sistemlerinin teslim edileceğini duyurdu. Bir Amerikan Savunma yetkilisi, Ukrayna'nın elindeki tüm sistemlern Sovyet sistemleri olduğunu, uzun vadede sovyet hava savunma sistemlerinin kullanılmasının sürdürülebilir olmayacağını söyledi. Bu girişim, Ukrayna hava savunmasının Sovyet döneminden kalma sistemlerden, modern bir hava savunmasına güncellenmesinin bir parçasıdır. Tedarik edilen sistemler Norveç stoklarından edilmesi veya envanter dışı kalmış birimler olması planlanmıştır.
29 Temmuz 2022'de ABD Savunma Bakanlığı, Ukrayna ya gönderilmek üzere her biri altı füzeye sahip 12 mobil fırlatıcıdan oluşan iki NASAMS bataryasının satın alınması için resmi sürecini başlattığını açıkladı. 24 Ağustos 2022'de ABD Savunma Bakanlığı, Ukrayna Güvenlik Yardım Girişimi (USAI) kapsamında Ukrayna'ya ek altı NASAMS bataryası ve ek mühimmat sağlayacağını duyurdu. Pentagon, Eylül 2022'de Ukrayna için gönderilmesi planlanan NASAMS'in iki ay içinde teslim edilmeye başlayacağını söyledi.
Gönderilen ilk NASAMS bataryaları, Ukrayna'ya Kasım 2022'de ulaştı. Pentagon, NASAMS'ın 15 Kasım 2022'de gerçekleşen Rus füze saldırıları sırasında sistemin %100 başarı oranına sahip olduğunu açıkladı ve Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskyy, saldırı sırasında sistemin hedeflenen 10 füzeden 10'unu düşürdüğünü açıklamıştır. ABD hükümeti, mevcut üretim oranlarıyla sıfırdan yeni bir sistem üretmek iki yıl sürebileceğinden, Orta Doğu ülkelerine daha önce satılmış NASAMS sistemerini Ukrayna'ya yönlendirmeye çalışmaktadır. Raytheon CEO'su Greg Hayes'e göre Orta Doğu ülkelerinden alınan sistemlerin daha sonra yenileriyle değiştirilmesi planlanmaktadır. Ancak Hayes, NASAMS sistemleri Ukrayna'ya gönderilen Orta Doğu ülkelerinin yeni NASAMS'ları elde etmek için 2 yıl beklemek zorunda kalacaklarını yalanlamıştır: "İnşanın 24 ay sürmesi, teslimantın 24 ay süreceği anlamına gelmez." dedi.
Nisan 2023'te Ukrayna Hava Kuvvetleri, o tarihe kadar NASAMS'ın 100'den fazla düşman füzesi ve insansız hava aracını imha ettiğini açıkladı.
Kullanıcılar
Eylül 2022 itibariyle 13 resmi operatör vardı. Kongsberg şunları söyledi: "NASAMS, Norveç, İspanya, ABD, Hollanda, Finlandiya, Umman, Litvanya, Endonezya ve açıklanmayan bir müşteride operasyonel kullanımda. Sistem Avustralya, Katar, Macaristan ve Ukrayna için üretim aşamasındadır. NASAMS, dünya çapında hem Ordularda hem de Hava Kuvvetlerinde kullanılmaktadır. Ayrıca Polonya, Yunanistan ve Türkiye, çeşitli silah sistemleri için Kongsberg Komuta ve Kontrol çözümünü işletmektedir."
Kaynakça
<references group="" responsive="1">
Jacob Peter Gowy
Jacob Peter Gouwy veya Jacob Peter Gowy (1610 - 1644), tarih resimleri ve portreleri ile tanınan Flaman Barok ressamıydı. Peter Paul Rubens ile işbirliği yaptı ve portre ressamı olarak aktif çalıştığı İngiltere'de zaman geçirdi. İngiltere'de yaptığı büyük bir at resmi ile, at portreleri türünün öncülerinden biri olarak kabul edilebilir.
Jacob Peter Gouwy'nin hayatı ve kariyeri hakkında çok az şey biliniyor. Anvers'te Paul van Overbeeck'in öğrencisiydi. 1632-33 Anvers Saint Luke Loncası'nın lonca kayıtlarında çırak olarak kayıtlıydı. Lonca kaydında 1636-37'de Anvers Loncası'nın ustası oldu.
Gouwy İngiltere'ye gitti ancak bu gezinin tarihi bilinmiyor. Orada portre ressamı olarak çalışmış görünüyor. Bazı kaynaklara göre, daha sonraki yıllarında Anvers'teki St Walburga Kilisesi'nin rahibi olarak Anvers'te emekli hayatı yaşadı.
Çikomantra Yaylası
Çikomantra yaylası Trabzon ilinin Maçka ilçesine bağlı Dikkaya Mahallesi'nde bulunmaktadır. İlçe merkezine 18 km mesafede bulunan yayla 100 km2 alana sahiptir.
Yaylaya her dönem açık olan stabilize yolda'dan ulaşılabilmektedir. Yaylanın ormanlık alanları çam ormanı şeklindedir. Kışın kapanan yayla Nisan-Eylül dönemlerinde hayvancılık ve yaylacılık amaçlı kullanılmaktadır.
Sondan Durukanoğlu Feyiz
Sondan Durukanoğlu Feyiz (d.12 Ağustos 1963, Trabzon); Türk bilim insanı, Kadir Has Üniversitesi rektörü (2018-günümüz) ve Mütevelli Heyeti üyesi, Sabancı Üniversitesinde eğitim, uluslararası ilişkiler, bireysel ve akademik destek ve yaz okullarından sorumlu eski Rektör Yardımcısı, fizik profesörüdür.
Eğitimi ve Kariyeri
12 Ağustos 1963 yılında Trabzon Of ilçesinde doğdu. Lisans eğitimini 1989 yılında İstanbul Üniversitesi Fizik Bölümünde tamamladı. Bundan sonra Milli Eğitim Bakanlığının başlattığı burs ile birlikte Amerika'ya giderek akademisyenlik kariyerine adım attı. Yüksek lisansını 1992 yılında, Wisconsin Üniversitesi Fizik Bölümünde tamamlayan Durukanoğlu Feyiz; doktorasını da 1999 yılında Kansas Eyalet Üniversitesi Fizik Bölümünde tamamlamıştır. 2000 yılında tekrardan Türkiye'ye gelerek akademik kariyerine İstanbul Teknik Üniversitesinde yardımcı doçent doktor olarak devam etmiş ve 2006 yılında ise İstanbul Teknik Üniversitesinde doçent olmuştur.
İstanbul Teknik Üniversitesindeyken 2002-2006 yılları arasında Senato Akreditasyon Komitesi Üyesi görevini gerçekleştirirken; 2002 yılında aynı zamanda Kansas Eyalet Üniversitesi’nde "misafir bilim insanı" olarak çalıştı. 2002-2007 yılları arasında İstanbul Teknik Üniversitesine ait bültende "Baş Editör Yardımcısı" olarak görevini gerçekleştirirken 2007-2009 yılları içerisinde Massachusetts Institute of Technology (kısaltılmış haliyle: MIT) Fizik Bölümünde Misafir Doçent Doktor pozisyonunda çalıştı. Aynı yıllarda Feza Gürsey Enstitüsünde kıdemli araştırmacı pozisyonunu da sürdürmüştür. 2011 yılında Sabancı Üniversitesinde yardımcı rektör olarak göreve başlayıp Sabancı Üniversitesindeki görevini sürdürürken aynı zamanda 2014-2016 yılları arasında Nanoteknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi Yürütme Kurulu Üyesi; 2015-2018 yılları arasında ise Kalite Güvence ve Strateji Kurulu Başkanı olarak görev yaptı.
2018’den beri Kadir Has Üniversitesi rektörüdür.
Alice Brady
Alice Brady (doğum adı: Mary Rose Brady ; 2 Kasım 1892 - 28 Ekim 1939) Amerikalı aktris. Kariyerine sessiz film dönemi ile başlamış ve talkie dönemine geçişte kariyerine devam edebilmiştir. 1939'da kanserden ölmeden altı ay öncesine kadar çalıştı. Filmleri arasında Carole Lombard'ın karakterinin uçarı annesini oynadığı My Man Godfrey (1936) ve En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Akademi Ödülü'nü kazandığı In Old Chicago (1937) yer alıyor.
Joannes van der Brugghen
Fransa'da Jean vander Bruggen olarak bilinen Joannes van der Brugghen (1649 - 1693'ten sonra), Anvers ve Paris'te faaliyet gösteren Flaman bir ressam, oymacı, sanat satıcısı ve yayıncıydı.
Alice Brady
1960 yılında Brady, film endüstrisine yaptığı katkılardan dolayı Hollywood Walk of Fame'de bir sinema yıldızı aldı. Yıldızı 6201 Hollywood Bulvarı'nda bulunuyor.
Joannes van der Brugghen
Joannes van der Brugghen, 1689'da Paris'te basılmış bir otoportre yaptı. Baskıda 1649'da Brüksel'de doğduğu yazıyor. Kiminle eğitim aldığı belli değil; ancak 1679'da Antwerp St. Luke Loncası'nda kayıtlıdır. 1681'de Paris'e taşındı, bir oymacı, satıcı ve yayıncı olarak faaliyet gösterdiği bir dükkânı Saint-Jacques'te açtı
Alice Brady
Mrs. Molly O'Leary rolüyle - Catherine O'Leary'nin kurgusal bir versiyonu - 1937'de Old Chicago'da Brady En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Akademi Ödülü'nü kazandı. Bir yıl önce de My Man Godfrey'deki çalışmasıyla aynı ödüle aday gösterilmişti.
Joannes van der Brugghen
Sanatçının ne zaman ve nerede öldüğü bilinmemektedir. Ölümünün 1693'ten bir süre sonra olduğu tahmin edilmektedir.
Alice Brady
Uzun süredir devam eden bir efsane, Akademi Ödülü sunum yemeğinde, Brady'nin Oscar Ödülü olan plaketin (1943'e kadar yardımcı roller için heykelcikler verilmiyordu) orada olmayan aktrisin adına ödülü kabul etmek için sahneye çıkan bir adam tarafından çalındığını ve asla kurtarılmadığı ve sahtekarın izinin sürülmediğidir. Akademi daha sonra Brady'ye takdim edilen bir yedek plaket yayınladı. 28 Ekim 1939'da doğum yeri New York Şehri'nde 46 yaşında kanserden ölünce naaşı Sleepy Hollow Mezarlığı'nda icra oldu.
Kurgeç Yaylası
Kurgeç yaylası Trabzon ilinin Maçka ilçesine bağlı Dikkaya Mahallesi'nde bulunmaktadır. İlçe merkezine 20 km mesafede bulunan yayla 70 km2 alana sahiptir.
Aaron Mooy
Aaron Frank Mooy (d. 15 Eylül 1990), orta saha pozisyonunda görev yapan Avustralyalı millî futbolcudur. Scottish Premiership takımlarından Celtic'te forma giymektedir.
Kulüp kariyeri
Profesyonel kariyerine 2008 yılında Bolton Wanderers takımında başladı. Daha sonra sırasıyla St. Mirren, Western Sydney Wanderers, Melbourne City, Manchester City, Huddersfield Town, Brighton & Hove Albion, Şanghay Port ve Celtic takımlarında forma giydi.
Şirinoba Yaylası
Şirinoba yaylası Trabzon ilinin Maçka ilçesine bağlı Dikkaya Mahallesi'nde bulunmaktadır. İlçe merkezine 122 km mesafede bulunan yayla 100 km2 alana sahiptir.
Yaylaya her dönem açık olan stabilize yolda'dan ulaşılabilmektedir. Yayla kıraç bir bölgede bulunmaktadır. Kışın kapanan yayla Nisan-Eylül dönemlerinde hayvancılık ve yaylacılık amaçlı kullanılmaktadır.
Kerasopa Yayalası
Kerasopa yaylası Trabzon ilinin Maçka ilçesine bağlı Güzelce Mahallesi'nde bulunmaktadır. İlçe merkezine 24 km mesafede bulunan yayla 15 km2 alana sahiptir.
Yaylaya her dönem açık olan stabilize yolda'dan ulaşılabilmektedir. Yayla kıraç bir bölgedir. Kışın kapanan yayla Nisan-Eylül dönemlerinde hayvancılık ve yaylacılık amaçlı kullanılmaktadır.
Karamapan Yaylası
Karamapan yaylası Trabzon ilinin Maçka ilçesine bağlı Dikkaya Mahallesi'nde bulunmaktadır. İlçe merkezine 23 km mesafede bulunan yayla 20 km2 alana sahiptir.
Soner Gönül
Soner Gönül (11 Haziran 1997, Giresun), kariyerini Samsunspor'da sürdürmekte olan Türk futbolcudur.
Kariyeri
Kariyerine doğduğu şehrin takımı Giresunspor'un altyapısında 2013'te başlayan Soner, ertesi yıl Galatasaray'ın altyapısına geçiş yaptı. İlk profesyonel maçına ise 2017-18 sezonunu geçirdiği Erbaaspor'da 3. Lig seviyesinde çıktı. 2018-19 sezonunda BAK tarafından bonservisiyle transfer edilen futbolcu bir sezon sonraysa Ankara Keçiörengücü'ne transfer oldu. 2021-22 sezonu başında ₺3 milyon bonservis ücreti ödenerek Samsunspor'a gönderildi, ertesi sezon burada 1. Lig şampiyonluğu yaşadı.
Afgan mücahitler
Birliğin temel amacı Afganistan topraklarından işgalci güçleri çıkarmaktır. Birlik, İşgal devam ederken Mücahid grupların tek bir çatı altında toplanması için 1988 yılında kurulmuştur. Afgan İç Savaşı'nı kazanana kadar faaliyet göstermiştir. İç Savaşın kazanılması sonrası Mücahid gruplar kendi aralarında bölündü ve ülke yeni bir iç savaşa sürüklendi.
Yurt Yaylası
Yurt yaylası Trabzon ilinin Maçka ilçesine bağlı Güzelce Mahallesi'nde bulunmaktadır. İlçe merkezine 25 km mesafede bulunan yayla 18 km2 alana sahiptir.
Yaylaya her dönem açık olan stabilize yolda'dan ulaşılabilmektedir. Kıraç bir yayladır. Kışın kapanan yayla Nisan-Eylül dönemlerinde hayvancılık ve yaylacılık amaçlı kullanılmaktadır.
Beşevler Yaylası
Beşevler yaylası Trabzon ilinin Maçka ilçesine bağlı Hamsiköy Mahallesi'nde bulunmaktadır. İlçe merkezine 23 km mesafede bulunan yayla 100 km2 alana sahiptir.
Yaylaya her dönem açık olan stabilize yolda'dan ulaşılabilmektedir. Yaylanın bitki örtüsü ormanlık ve çayırlıktır. Kışın kapanan yayla Nisan-Eylül dönemlerinde hayvancılık ve yaylacılık amaçlı kullanılmaktadır.
Gordy Haab
Gordy Haab (d. 1976), Los Angeles, Kaliforniya'da yaşayan Abd'li film, video oyunu ve televizyon bestecisi. Çalışmaları, en son Star Wars Battlefront II de dahil olmak üzere franchise'larla ilişkili çalışmalarda yer aldı ve bunun için American Society of Composers, Authors and Publishers'dan Yılın Video Oyunu Puanı kazandı. Haab, 2017 HMMA ödülüne aday gösterildiği Microsoft'un Halo Wars 2 'deki çalışmalarıyla da tanınıyor.
Damgalı Kadın
Damgalı Kadın, Warner Bros. tarafından yayınlanan ve William Wyler tarafından yönetilen 1938 yapımı Amerikan romantik drama filmidir. Başrollerini Bette Davis ve Henry Fonda'nın paylaştığı, George Brent, Margaret Lindsay, Donald Crisp, Richard Cromwell ve Fay Bainter gibi oyuncuların da yer aldığı bir filmdir. Film, Clements Ripley, Abem Finkel, John Huston ve Robert Buckner tarafından, Owen Davis Sr.'nin 1933 yılındaki oyunundan uyarlandı. Tallulah Bankhead başlangıçta sahne rolü için planlanmıştı, ancak provalar sırasında ciddi şekilde hastalandı ve yerini Miriam Hopkins aldı.
Film, antebellum döneminde, eylemleri ona sevdiği adama mal olan dikbaşlı genç bir Güneyli kadının hikayesini anlatıyor. Film 2009'da Kongre Kütüphanesi tarafından Ulusal Film Arşivi'ne "kültürel, tarihsel veya estetik olarak" önemli olarak eklenen ve korunması önerilen 25 sinema filminden oluşan yıllık seçkiye dahil edildi.
Tevvâbîn
Tevvâbîn ayaklanması veya tövbekarların ayaklanması, Kerbelâ Olayı'ndan sonra bir grup Kufe Şiisinin 680'de (H. 60) Kufe'ye davet ettikleri Hüseyin'in öldürülmesinin intikamını almak için ayaklanmasına atıfta bulunur. Grup, İslam peygamberi Muhammed'in bir sahabesi olan Süleyman bin Surad tarafından yönetiliyordu. Tevvâbîn ordusu, Ocak 685'te Aynülverde Muharebesi'nde Emevî ordusuna karşı savaştı. Yenildiler ve liderleri öldürüldü.
Enderun Kitabevi
Abdülbaki Gölpınarlı, Orhan Şaik Gökyay, Osman Turan, İsmail Erünsal, Beşir Ayvazoğlu, Fethi Gemuhluoğlu, Mehmet Emin Ağar, Mahir İz, Turgut Kut, Mehmet Şevket Eygi, Ziyad Ebüzziya ve Mehmet Serhan Tayşi gibi isimlerin buraya sıklıkla uğradıkları bilinmekteyken Abdullah Uçman üniversite yıllarında kütüphanesini buradan genişletmiştir. Kitabevinin eski çırakları arasında sahhaf Emin Nedret İşli de yer almaktadır.
Kazakistan'da telekomünikasyon
Kazakistan, Avrupa Birliği'nin geri kalanına kıyasla telekomünikasyon alanının gelişiminde gerileme yaşamaktadır. Ancak bu gelişim, her yıl hızla artmakta ve Kazakistan, Orta Asya'da en gelişmiş telekom sektörlerinden birine sahiptir.
Kazakistan'daki en büyük telekomünikasyon şirketi Kazakhtelecom'dur.
Sabit hat
Sabit hat bağlantılarının sayısı giderek artmakta ve tele yoğunluğu yaklaşık 100 kişi başına 20'dir. Kullanımda olan 5.928 milyon hat bulunmaktadır.
Mobil Kullanım
Mobil-hücresel kullanım, kullanım hızla artmakta ve abonelikler 100 kişi başına 50'yi aşmaktadır. 14.830.000 cep telefonu bulunmaktadır. 2019 yılında cep telefonları tarafından 25,72 milyon bağlantı gerçekleştirilmiştir.
İnternet kullanımı
2019 yılında Kazakistan'da 15,16 milyon internet kullanıcısı bulunmaktaydı.
Diğer
Radyo yayın istasyonları: AM 60, FM 17, kısa dalga 9 (1998)
Radyolar: 6.47 milyon (1997); 12 milyon (2009);
Televizyon yayın istasyonları: 12 (artı 9 tekrarlayıcı) (1998); 149 (2009);
İnternet Servis Sağlayıcıları (İSS'ler): 10 (kendi uluslararası kanalları ile) (2001); 22 (2009);
İnternet sunucuları (host'ları): 33.217 (2007); 80.000 (2009);
İnternet kullanıcıları: 100.000 (2002); 400.000 (2005); 1.247.000 (2006); 3.130.000 (2008); 4.700.000 (2009);
İnternet ülke kodu (Üst düzey alan adı): KZ
Hâlid bin Abdullah el-Kasrî
Hâlid bin Abdullah el-Kasrî (ö. 743), 8. yüzyılda Emevî Mekke ve 724'ten 738'e kadar Irak valisi olarak hizmet etmiş bir Araptır. Doğu Halifeliğinin tamamını kontrol etmeyi gerektirdiği için Irak valiliği, onu Halife Hişâm bin Abdülmelik'in kritik hükümdarlığı sırasında en önemli yetkililerden biri yaptı. Selefi ve halefi altında Irak ve Doğu yönetimine hakim olan Kays ile çatışmada Yaman aşiretlerine verdiği destekle en dikkate değerdir. Görevden alınmasının ardından iki kez hapse atıldı ve 734'te halefi Yûsuf bin Ömer es-Sekafî tarafından işkence edilerek öldürüldü.
Kökeni ve erken yaşam
Halid Şam'da doğdu. Bajila'nın bir alt kabilesi olan Tihâme Qasr kabilesinin bir üyesiydi ve bazı geleneklere göre büyük büyükbabası Asad bin Kurz el-Kasrî'nin Muhammed'in zamanında kabilenin şefi olduğu ve Peygamber'in sahabelerinden biri olduğu kabul edilir. Ancak Halid'e düşman olan diğer gelenekler, Esad'ın kaçak bir Yahudi köle olduğunu söyler. Halid'in büyükbabası Yezîd, İlk Fitne'de Emevîlerin erken ve önde gelen bir destekçisiydi, Halid'in babası Abdullah ise İkinci Fitne'de Abdullah bin Zübeyr'in yanında yer aldı, ancak sonunda Halife Abdülmelik tarafından affedildi. Halid'in annesi bir Hristiyandı.
Halid muhtemelen 702'de Rey valisi olarak görev yaptı, ancak kayıtları sağlam ilk ataması Mekke valiliğidir. Taberî, I. Velîd, ancak diğer gelenekler ise görevi 705'te Abdülmelik'in altında görev yaptığını bildirir. Benzer şekilde, görev süresinin Süleyman bin Abdülmelik'in 715'te tahta çıkmasıyla sona erdiği kabul edilse de tarihçi el-Azraqi, Süleyman'ın saltanatına kadar Mekke'yi yönetmeye devam ettiğine dair rivayetler aktarır. Mekke valiliği, esas olarak Kâbe'nin altınla süslenmesi veya tavaf sırasında cinsiyet ayrımı gibi yerel kültü düzenleyen önlemler gibi eylemlerle hatırlanır. Halid ayrıca Halife'nin emriyle hacılar için bir çeşme yaptırdı ve kutsal Zemzem Kuyusu'nun acı suyuna üstünlüğüyle övündü. Bu süre zarfında, halife emrederse, hanedana olan sadakatinin bir ölçüsü olarak, Kabe'yi yıkıp Kudüs'e nakletmeye istekli olacağını da ilan ettiği bildirildi.
Irak Valiliği
Yerli Bajila aşireti, dönemin Kays ve Yaman aşiret grupları arasındaki yaygın çatışmada nispeten zayıf ve bağlantısız olduğundan, Halid'in Irak'a atanması, Muhallabid isyanının Kaysi Suriye-Ceziran ordusu tarafından acımasızca bastırılması ve ardından İbn Hubayra'nın sağlam Kaysi rejimi tarafından daha da kötüleşen durumu sakinleştirmek için tasarlanmış bir hareket olabilir. Ancak olayda bu geri tepti: Kaysiler, liderleri İbn Hubeyra'nın yerine geçtiği için Halid'e kızdılar, oysa Yamaniler, yönetiminde Yamani görevlendirmesine rağmen onu gönülden desteklemediler; Halid'in daha sonraki gelenekte bir "Yamani" valisi olduğunu doğrulayan, yalnızca 738'de başka bir Kaysi valisi olan Yûsuf bin Ömer es-Sekafî ile değiştirilmesiydi.
Uzun görev süresinin ayrıntıları nispeten bilinmiyor. Kuzeyde Behlül ibn Bişr eş-Şeybani'nin bir Hâricî isyanının bastırılması ve 737'de Kufe'de aşırı Şii el-Muğira ibn Sa'id'in ve Hîre'de Vezir el-Sihtiyani'nin hareketlerinin bastırılması dışında, valiliği genel olarak barışçıl görünüyor. Ayrıca, "çeşitli dini doktrinlerle ilişkili oldukça karanlık bir figür" olan Ja'd ibn Dirham'ın infazından da sorumlu tutulur (Hawting). Bu görev süresi boyunca Halid, büyük bir servet biriktirdiği kapsamlı sulama ve arazi ıslah projelerini üstlendi. Valiliği, Hişam'ın emriyle gümüş dirhemin ağırlığını altıdan yedi danika çıkararak yüksek kaliteli madeni para basmasıyla da damgasını vurdu. Görevden alınmasının ardından bu değişiklik geri alındı. Halid ayrıca daha sonraki bazı gelenekler tarafından kararsız ve hatta İslam'a düşman olmakla suçlanır. Şüpheci veya ateist (zındık) olarak sunulur ve gayrimüslim gruplara, özellikle de Hristiyanlara karşı olumlu bir tutum sergilediği iddia edilir; Hristiyanlar ile olan annelik bağları nedeniyle alaycı bir şekilde İbn Nasraniyye olarak anılır ve Hristiyanlığın İslam'a üstünlüğünü yorumladığı, Kur'an hâfızı ile alay ettiği ve Küfe'de caminin yanında annesi için bir kilise yaptırdığı söylenir.
Görevden alınması ve ölümü
Halid'in 738'de görevden alınmasının nedenleri belirsizdir. Kaynaklar, Hişam'ın Halid'in servetini kıskandığını öne sürüyor, ancak asıl sebep, Kaysi'nin onu rahatlatması için yaptığı baskı gibi görünüyor. Halid, yerine geçen Yusuf ibn Umar'ın gelişiyle kesinlikle şaşırmıştı. Yûsuf, Halid ve oğullarını hemen hapse attı ve o dönemde valiliklerin devir teslimlerinde yaygın bir uygulama olan servetini almak için selefine işkence yaptı. On sekiz ay sonra Halid serbest bırakıldı ve Hişam'ın başkenti Rusafa'ya ve ardından memleketi Şam'a gitti. Bununla birlikte, Hişam 743'ün başlarında öldükten sonra, halefi II. Velîd ) Halid'i 50 milyon dirheme Yûsuf bin Ömer'e sattı. Yûsuf, Halid ölene kadar ona tekrar işkence yaptı, bu, Kays-Yaman kan davasını daha da kötüleştiren ve II. Velîd'in düşüşüne yol açan bir eylemdir.
Halid'in oğullarından Yezid, Üçüncü Fitne sırasında III. Yezîd'in taraftarı oldu ve II. Mervân tarafından idam edildi, Muhammed ise Abbâsî ordularına katıldı ve Mekke ve Medine valisi olarak görev yaptı.
Vytautas Sakalauskas
Vytautas Sakalauskas (24 Nisan 1933, Kaunas - 29 Mayıs 2001, Vilnius), Litvanyalı siyasetçi. 1990'da Litvanya'nın bağımsızlığından önce Litvanya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin son başbakanı.
Hayatı
Sakalauskas, zorunlu askerlik hizmetini 1950 - 1953 yılları arasında Kırgız SSC ve Özbek SSC'de bir istihkam taburunda yaptı. 1956 yılında Kaunas Politeknik Enstitüsü'nden mezun oldu. Sakalauskas 1969 yılına kadar çeşitli devlet şirketlerin de mühendislik ve ulaştırma departmanlarında metal kaynak ustası olarak çalıştı. 1955 yılında Sovyetler Birliği Komünist Partisi'ne katıldı. 1955'ten 1983'e kadar Litvanya Komünist Partisi'nin Vilnius şube çeşitli görevlerde çalıştı ve 1974'te şubenin genel sekreteri oldu. Sakalauskas,1985'ten 1990'a kadar başbakan olarak görev yaptı.
Sakalauskas, 1990 parlamento seçimlerinde Yüksek Sovyet'e yeniden seçilmedi ve Litvanya siyasetinden emekli oldu. Mozambik, Maputo'dakiSovyet ticaret misyonuna başkanlık etti. Ocak 1991 olaylarına hazırlık olarak KGB, Sakalauskas'ı Ulusal Kurtuluş Komitesi tarafından planlanan darbe için Moskova'ya getirdi. Sakalauskas'a planlanan Moskova yanlısı hükûmete başkanlık etmesi teklif edildi, ancak o reddetti ve Mozambik'e döndü. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Litvanya'ya dönerek özel sektörde çalıştı.
Lisa Feldman Barrett
Lisa Feldman Barrett (1963) Northeastern Üniversitesi’nde Psikoloji alanında kıdemli profesördür. Afektif bilim üzerine çalışmaktadır. Interdisciplinary Affective Science Laboratory’nin (Disiplinlerarası Afektif Bilim Laboratuvarı) direktörlüğünü yapmaktadır. James Russell ile birlikte, Emotion Review dergisinin kurucu baş editörüdür. Beynin duyguları nasıl ürettiğini araştırmak üzere, Sinirbilim alanında Guggenheim Bursu’nu ve NIH (Ulusal Sağlık Enstitüleri) Ödülü’nü kazanmıştır.
Biyografi
Barrett, Toronto, Ontario, Kanada’da çalışan yoksul bir ailenin çocuğu olarak doğmuştur. Ailesinde üniversiteye giden ilk kişidir. Toronto Üniversitesi’ni onur belgesiyle bitirdikten sonra, terapist olma amacıyla Waterloo Üniversitesin’de Klinik Psikoloji alanında doktora çalışmalarına başlamıştır. Öğrenciliği sırasında basit bir deneyi yapmaya çalışırken sekiz kere başarısız olmuş, en sonunda bu başarısız görünen çabalarının aslında daha önce ortaya çıkarılmamış bir fenomeni ortaya koyduğunun farkına varmıştır. Bu çalışmanın konusu araştırmalarının yönünü değiştirmiştir. Bundan sonraki araştırmalarında duygunun beyindeki doğasını anlamaya çalışmıştır. Manitoba Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde sürdürdüğü klinik stajından sonra Penn State, Boston ve Northeastern üniversitelerinde psikoloji alanında profesörlük yapmıştır. 20 yıldan fazla bir zamandır sosyal psikoloji, psikofizyoloji, bilişsel bilim, ve bilişsel sinirbilim alanlarıyla ilgilenmektedir.
Barrett en çok William James, Wilhelm Wundt ve Charles Darwin gibi isimlerden etkilenmiştir. 2019-2020 yılları arasında Association for Psychological Science’ın başkanlığını yapmıştır. 2020’de on yıl içerisinde dünyada en çok atıf alan araştırmacılar arasında yüzde onluk dilimde yer almıştır.
Akademik çalışmalarının yanı sıra, How Emotions are Made (Duygular Nasıl İnşa Edilir) (2017) ve Seven and a Half Lessons About the Brain (Beyin Hakkında Yedi Buçuk Ders) (2020) adlı iki popüler bilim kitabı da yazmıştır. TED konuşmasıysa 2018 yılında dünya çapında en çok dinlenen 25 konuşma içerisinde yer almıştır.
İnsan Duyguları Çalışmaları
Kariyerinin başlarında Barrett’in çalışmaları bu alanda deneyim sahibi olduğu için afektin yapısı üzerine odaklanmaktaydı. Barrett ve IASL üyeleri duygunun doğasını sosyopsikolojik, psikofizyolojik, bilişsel bilimsel ve sinirbilimsel perspektiflerden inceleyerek aynı zamanda antropoloji, felsefe, ve dilbilim gibi alanlardan ilham alarak anlamaya çalışıyor. Bunun yanında, IASL, duygunun görme ve diğer psikolojik olaylar üzerindeki etkisini de ortaya çıkarmıştır.
Barrett, 1996’da Boston College Psikoloji Fakültesi’ne girdi. Bundan önce Penn State’te klinik psikoloji alanında öğretim üyeliği yapmaktaydı.
Araştırmaları afektif bilimin ana meselelerini incelemektedir:
İnşa edilmiş duygu teorisi (Theory of Constructed Emotion)
Yüksek Lisans ve Doktora eğitimi sırasında Barrett, İnşa Edilmiş Duygu Teorisi hakkında ilk görüşlerini geliştirdi.
Bu teoride, kültürler arasındaki duygu farklılıklarının (bkz. Duygu ve Kültür) altını çizerken duyguların tetiklenmediğini, bizim tarafımızdan yaratıldığını söylüyor. “Duygular bedenimizin fiziksel özellikleri, kendini bulunduğu çevreye göre değiştiren esnek bir beyin ve içinde bulunduğumuz kültür ve yetiştirilme tarzımızın bir araya gelmesiyle oluşuyor.”
Antalya'da toplu taşıma
Antalya'da toplu taşıma, 2 milyondan fazla nüfusa toplu taşıma hizmeti veren sistemlerdir. İldeki toplu taşıma işlemleri özel ve kamuya ait otobüs, raylı sistemler, teleferik ağları ve deniz araçlarıyla gerçekleştirilmektedir.
İl merkezinde kent içi toplu ulaşımda yolcu bazında en çok karayolu tercih edilir. İlde bu hizmeti Antalya Büyükşehir Belediyesi'nin ulaşım birimi resmi plakalı otobüsler, Özel Halk Otobüsleri ve Şehiriçi Dolmuşlar sağlar.
Tramvay
Antalya merkezinde 1999'da Müze-Zerdalilik hattında hizmet veren Nostaljik Tramvay'la, 2009'da Fatih-Meydan hattında çalışmaya başlayan AntRay şehir içindeki hafif bir raylı sistemlerdir. Aksu'da yapılan Expo 2016 nedeniyle Fatih-Meydan hattı, Antalya Havalimanı'nı da içine alacak şekilde uzatılarak Fatih-EXPO ve Fatih-Havalimanı hatları oluşturulmuş, toplam 16 olan durak sayısı 29'e yükselmiştir.
Tren
Antalya, Bursa'dan sonra demiryolu hattı olmayan, nüfusu en yüksek ikinci büyükşehir'dir. Bu durumun temel sebebi, Antalya'nın iç kesimlerle bağlantısındaki coğrafi engellerdir. Antalya'nın kuzey ve batısını saran Toros dağları, hem karayolu hem de demiryolu çalışmalarını kısıtlamakla beraber, yapılan yatırımlar için gerekli maliyeti arttırmaktadır.
Antalya için düşünülen ilk demiryolu projesi Antalya - Afyon Demiryolu Projesi'dir. İlk olarak 1919 yılında bölgeyi işgal eden İtalyanların düşündüğü ve yapımı için Osmanlı Devleti'nden ayrıcalık edinmeye çalıştıkları Burdur-Antalya demiryolu projesini İngilizler de Afyonkarahisar-Antalya hattında gerçekleştirme planlarını yapıyorlardı. Ama bu girişimler sonuçsuz kaldı.
Afyon-Antalya Demiryolu hattı projesinin yeniden ele alınması ulusal mücadele hareketinin başarıya ulaşması ve Ankara’da kurulan TBMM Hükümeti'nin yönetimi ele almasından sonra 1923 yılında gündeme geldi. Ağustos 1923'te hazırlanan Türkiye Devleti Nafia Vekaleti, Umur-ı Nafia Programında öncelik demiryollarına verildi.
Bu programda 3. grupta 13 yola yer verildi. Bu yollardan biri Antalya-Aziziye-Bahadır-Karakuyu-Afyon hattının inşası ihtiyaç duyulan demiryolu hatları olarak belirlendi. Aynı zamanda limanlar demiryolu programının bir uzantısı olarak ele alındı ve programın ikinci aşamasında Antalya Limanı’nın yapılması planlandı. Ancak bu planlar yapıldığında Türkiye'de cumhuriyet henüz ilan edilmemişti ve yönetimin yasal gücü sınırlıydı. Bu yüzden konuyla ilgili çalışmalar 1927'ye kadar ertelendi. Bu dönemde işi üstlenmesi planlanan Aydın Demiryolu Şirketi projeyi kendi yararına bulmayınca Afyon-Antalya demiryolu projesinin çalışmaları 1933'e kaldı.
Proje, TBMM’de 4 Mart 1933 tarihinde “Afyon Karahisar-Antalya demiryolunun inşası” konusu İcra Vekilleri Heyeti’nin toplantısında görüşülerek meclise sunulması kararlaştırıldı ve Başbakan İsmet İnönü tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na arz sunuldu. Bu kanunla ilgili milletvekilleri de görüşlerini genel kurula sundular. 1 Nisan 1933 tarihinde TBMM Meclis Genel Kurulu’ndaki oylamaya katılan 195 vekilin oy birliğiyle kabul edildi ve kanun tasarısı yasalaştı.
Kanun 4 Nisan 1933 tarihinde resmi gazetede yayınlandı. Kanunda Afyonkarahisar’dan başlayarak Antalya'ya ve en çok 4 senede tamamlanması istenilen demiryolu inşası için 25 milyon TL'nin harcanmasına ve gelecek seneler içinde resmi sözleşme yapılması için gerekli izin bu kanun tarafından verildi.
Bu demiryolu hattının temel atma töreni 28 Ağustos 1934 günü Afyon, Burdur, Isparta ve Antalya halkı ve yetkililerinin kutlamalarıya yapıldı. Bayındırlık Müsteşarı Arif Bey'in başkanlık ettiği bu törene Antalya milletvekilleri Rasih, Numan ve Haydar Bey'ler de katıldılar.
Çalışmaları başlanan hat çeşitli zorluklara ve bu zorlukları aşmak için çıkan kararnamelere birlikte Ekim 1936'da Burdur istasyonuna ulaştı ve böylece hattın 136 km'lik kısmı tamamlandı. Hattın Burdur'dan Korkuteli'ye doğru yapılacak olan 108 km'lik bölümü için 4 yıl süre ve 8 milyon TL kadar değer biçildi. Maliye Bakanlığı, Burdur-Korkuteli hattının inşası için yeni bir ödenek ayıramayacağını bildirdi ve kanun tasarısının TBMM’ne sevkinin ertelenmesinin zorunlu olduğunu açıkladı.
Maliye Bakanlığı'nın bu yazısına karşılık Başbakanlık ve Genelkurmay Başkanlığı hattın Burdur-Korkuteli kısmının tamamlanmasını istediler. Yeniden bu konuda çalışmalar yapan Maliye Bakanlığı bir süre sonra yazdığı cevapta gerekli kaynağın bulunamadığını ve projenin ertelendiğini açıkladı.
Antalya için düşünülen demiryolu projelerinin ilki Antalya - Eskişehir arasında yapılarak kentin İstanbul'la bağlantısının sağlanması amacını taşıyor. İkinci proje ise Antalya'nın Nevşehir'le olan bağlantısının yapılacak olan Manavgat-Konya hattı üzerinden sağlanmasını ve böylece bir turizm hattının oluşturulmasını hedefliyor.
Antalya-Afyonkarahisar-Eskişehir YHT
Projelendirme aşamasında demiryolu için üç farklı alternatif hat üzerinde durulurken en uygun alternatif ise Isparta ve Burdur üzerinden gelerek Bucak ilçesinde birleşen, buradan da Döşemealtı ilçesinden Antalya sınırına ulaşan güzergâh olarak belirlendi. Buna göre Eskişehir, Kütahya, Zafer Havalimanı ve Afyonkarahisar’ın Sandıklı ve Dinar ilçeleri üzerinden Isparta’daki Baladız (Gümüşgün) İstasyonu’nun olduğu bölgeye bağlanan hat, buradan da Burdur ve Isparta kent merkezleri üzerinden iki ayrı güzergâhtan geçerek Bucak ilçesine ulaşıyor. Antalya’da Aksu ilçesindeki istasyonda son bulacak olan demiryolu hattında ayrıca Döşemealtı ilçesinde de bir yük istasyonu yapılması planlanıyor.
Projesi kapsamında ayrıca Burdur ve Isparta il merkezleriyle Burdur’un Bucak, Isparta’nın ise Gönen (Gümüşgün) ilçesindeki istasyonlar dahil olmak toplam 11 istasyon, 104 üst geçit, 349 alt geçit, 485 menfez, 69 tünel, 36 köprü, 18 viyadük inşa edilmesi planlanıyor.
Antalya-Konya-Kayseri YHT
Hat plan halindedir. Kayseri-Antalya hızlı tren projesinin Konya-Antalya kesiminin projelendirme aşaması tamamlanmıştır. Nevşehir-Konya bölümünde ise etüt işleri devam ediyor.
Etüt çalışmalarına göre demiryolu hattı Kayseri’den başlıyor, Nevşehir, Aksaray ve Konya üzerinden Antalya’ya ulaşıyor. Hızlı tren projesinin toplam uzunluğu 607 kilometreyi bulmaktadır. Proje 4 kesimden oluşmaktadır.
Antalya-Kayseri hızlı tren projesinde Acıgöl, Nevşehir ve Avanos olmak üzere 3 istasyon planlanıyor.
Antalya Büyükşehir Belediyesi Otobüsleri
Belediye tarafından işletilen resmi plakalı otobüsler şehrin farklı noktalarına seferler düzenlemektedir. Hatlar ile ilgili detaylı bilgiler https://online.antalyakart.com.tr adresinden gözükmektedir.
Özel Halk Otobüsleri
Resmi plakalı belediye otobüsleri haricinde bazı hatlar özel halk otobüsleri tarafından işletilmektedir.
Antalya Limanı
Yılda 8 milyon yabancı turisti ağırlayan, Türkiye turizmi ve ticareti açısından hızlı bir gelişim gösteren Antalya'da 166.800 m² alan üzerine kurulan liman, İzmir-Mersin arasındaki 624 deniz millik kıyı şeridi üzerindeki en büyük organize ve mendireklerle korunan liman olma özelliği taşımaktadır.
Antalya ilinin en batı uç noktası olan Kemer çıkışında yer alan Antalya Limanı'nın açık deniz bağlantısı Akdeniz'dir. Yüksek standartta karayolları ile Alanya, Mersin, Konya, Akşehir, Afyon, Burdur, Denizli gibi önemli sanayi ve turizm merkezlerine bağlıdır. Yüksek iç/dış yolcu kapasitesine sahip Antalya Havalimanı ile birlikte bölgenin önemli bir ulaşım merkezi haline gelmesinde, Antalya Limanı'nın tamamlayıcı bir rolü vardır.
Antalya Limanı'nda 1.440 metre boyunda bir adet ana mendirek ile 650 metre boyunda bir tali mendirek bulunmaktadır. Mendirekler arası açıklık 225 metre, yaklaşma kanalına ilişkin derinlik -10 ve -25 metredir.
Limanın tamamı kullanıma açık olan toplam deniz sahasının genişliği 136.000 metre, manevra çapı 400 metredir. Toplam rıhtım uzunluğu 1.322 metre olan limanın içerisinde bir marina bulunmaktadır.
Kaleiçi Yatlimanı
Türkiye’nin güney-batısında Akdeniz kıyısında yer alan Antalya tarih boyunca Anadolu’nun denize açılan kapılarından biri olmuştur. Antalya Kaleiçinde Attaleia Antik Kenti kuruluşundan önce Yat limanında Korykos adı ile bir korsan limanı bulunduğu antik kaynaklardan bilinmektedir. “Kaya Kovuğu” anlamına da gelen Korykos, falezlerin hem doğal yapısı hem de sığınma limanı oluşu bakımından önem taşımaktadır. Liman ve gerisinde gelişen Antik Attaleia kenti M.Ö. 2 yy.’dan itibaren kesintisiz iskan görmüş ve günümüze kadar yaşayabilmiştir.
Yeraltı Hamamı (Bakü)
Yeraltı hamam, İçerişehir'de bulunan 17. yüzyılın başlarından kalma tarihi-mimari bir anıttır. Köşe taşları kullanılarak inşa edilen hamam kompleksi İçerişehir bölgesinin güneydoğusunda yer almaktadır. Çatı yüzeyinde yalıtım malzemesi olarak kil-kireç karışımı çözeltisi, iç duvarlarda ise sıva türü olarak kireç malzemesi kullanılmıştır. İç duvar ve döşeme malzemesi olarak "gülbah" tipi ağlay taşları kullanılmıştır. Yaklaşık 340 m²'lik bir alanı kaplayan hamam kompleksinin girişi güneydoğudan (2.33 m²) olup, giriş merdivenleri doğu duvarlarına yönlendirilmektedir.
2015 yılında gerçekleştirilen kazı çalışmaları sonucunda hamam kompleksinin ana bölümü topraktan arındırılmış ve mimari yapısı belirlenmiştir. O yıl bazı odalar güvenlik nedeniyle temizlenmedi, ancak güçlendirme çalışmaları yapıldıktan sonra 2016'da tamamen topraktan arındırılması mümkün oldu. 2016 yılında anıtın doğu kısmındaki tehlikeli odalar onarıldıktan sonra arkeolojik kazılara başlandı. Kompleksin batı kısmındaki alanda yapılan kazıların genişletilmesi sonucunda 3 metre derinlikte bir yapı ve duvar ortaya çıkarılmıştır.
Arkeolojik kazılar
2015 yılında gerçekleştirilen kazı çalışmaları sonucunda hamam kompleksinin ana bölümü topraktan arındırılmış ve mimari yapısı belirlenmiştir. Bu aşamada 1 Ağustos-1 Kasım tarihleri ​​arasında kazı çalışmaları yapıldı. Ancak anıtın güvenliğini sağlamak için ayrı-ayrı kısımları (özellikle batı ve doğu kısımları) toprak tabakasından tamamen temizlenmemiştir. O yıl 15. odada güvenlik nedeniyle sadece temizlik çalışması yapılmadı, ancak güçlendirme çalışması yapıldıktan sonra tamamen açılması mümkün oldu.
2016 yılında anıtın doğu kısmındaki tehlikeli odalar onarıldıktan sonra arkeolojik kazılara başlandı. 13 numaralı odanın iç duvarları ve Kemer örtüsü yıkılmış durumda olduğundan kapıları ve duvarları ahşap malzeme ile sabitlenmiştir. Aynı zamanda 4, 12, 14, 15 ve 20 numaralı odalarda güçlendirme çalışmaları yapılmıştır. Bu aşamada, 2015 yılındaki kazılarda olduğu gibi, odaların içindeki temizlenmiş toprak, ağırlıklı olarak evsel atık ve buna karıştırılmış çömlek örneklerinden oluşuyordu. Hamamın uzun bir süre boş olduğu tespit edilmiş, daha sonra merkez hollerin kaplamaları yıkıldığı için odaların içi toprakla doldurulmuş ve anıt alanında askeri ihtiyaçlara uygun bir meydan düzenlenmiştir. Hamam kompleksinde yer alan diğer odalar günümüze nispeten iyi durumda ulaşmıştır.
Kompleksin batı kısmındaki alanda yapılan kazıların genişletilmesi sonucunda 3 metre derinlikte bir yapı ve duvar ortaya çıkarılmıştır. Arkeologlara göre, buradaki duvar inşaatı görkemiyle ayırt ediliyor. Araştırmacılar bu duvarların hamam kompleksine ait olmadığını ve daha eski bir döneme ait olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca batı duvarının köşesinde yer alan kalın duvar arasındaki trapez alanda da kazılar yapılmış, bunun sonucunda kuzey kesimde bir kapı ortaya çıkarılmıştır. Kapının genişliği 110 cm olup, üst kısmı kalın sal taşından yapılmıştır. Bu alanda yapılan kazılar sonucunda hamamın batı duvarı topraktan arındırılmış ve yaklaşık 3 metre derinlikte kuzeyden güneye uzanan bir yeraltı yapısı keşfedilmiştir. Yeraltı yapısı taş kemer şeklindedir. 110 cm genişliğinde ve 90–100 cm derinliğindedir. Tamamen açılması güvenli olmadığı için o bölgedeki kazılara devam edilmemiştir. Kapı girişi açıldıktan sonra odalara yol olduğu tespit edilir ve geçici olarak plan üzerinde onlar 3 ve 4 numaralı oda olarak işaretlenir.
11 numaralı mekanın kemerinin çökmesi nedeniyle burada güçlendirme yapılarak çalışma yapılabilmiştir. En çok hasar gören odalar hamamın güneydoğu kesiminde görülmüştür. Güçlendirme çalışmalarının ardından 12 ve 13 numaralı odalar tamamen topraktan arındırıldı. 13 numaralı odanın duvarlarından bir lamba bacası da dahil olmak üzere bacalar bulunmuştur. Bu odanın duvarları kalın bir kireç tabakasıyla sıvanmıştır.
12 ve 14 numaralı odaların kemeraltı duvarları daha fazla yıkıma maruz kaldığı için burada arkeolojik çalışma yapmak zor olmuştur.
Artefaktlar
14. odada 50'den fazla siyah kandil bulunmuştur. Araştırmacılara göre bu odaların hamamın aydınlatmasını sağlayan kandiller, nargileler ve jumadarlara ait olduğu varsayılabilir. Alanda bulunan kandiller aynı şekle sahiptir. Boğaz kısmı dardır ve kulp gövdenin ortasına bağlıdır. Namlu kısmı boru şeklindedir ve fitil yeri geniştir. Kırık kandillerin bile atılmadığına, kandil üreticisine teslim edildiğine inanılıyor. Bu, bir top şeklindeki kırık kandillerin tespiti ile doğrulanır.
Ayrıca 12 ve 14. odalardan zemin seviyesinde bakır sikkeler bulunmuştur. Kazı alanında bulunan sikkelerin bir kısmı hanlıklar dönemine, bir kısmı da Rus İmparatorluğu dönemine aittir. Sikkelerden bir adet gümüş sikke Şamahı Hanlığına aittir.
Bakü'nün Rus İmparatorluğu tarafından işgali sırasında Hamam bölgesinin uzun yıllar askeri üs olarak hizmet verdiği bilinmektedir. Rus askerleri 19. yüzyılın başından beri burada yaşadı ve çalıştı. Bu nedenle buluntuların bir kısmı askeri öğelerdir. Kazı alanında iki top mermisi, "Neysler" cihazına ait mermiler, bir kartuş, bir başlık ve ceket düğmesi ve ayrıca kokartlar bulundu.
20 numaralı odanın kazısı sırasında bir Provoslav haçı, bronz bir ikon ve bir skladen bulunmuştur. Üç parçalı bronz ikon ve skladen esas olarak askerlerin sandıklarında tutuluyordu. Aziz Nikolaos, donanma ve genel olarak ordudaki askeri personelin koruyucu azizi olarak kabul edildiğinden, bulunan simgenin orta panelinde Aziz Nikolaos, diğer panelde Meryem Ana ile Aziz Gregory, Vasili, Sergey ve diğerleri tasvir edilmiştir.
Kazı sırasında bulunan çanak çömlek ve diğer malzemeler karışıktır ve farklı dönemlere aittir. Bu malzemelerin buraya tabakadan değil, çevredeki topraktan getirildiği ve hamamın boşluklarını doldurmak için kullanıldığı belirtilmelidir.
Mimari özellikleri
Köşe taşları kullanılarak inşa edilen hamam kompleksi İçerişehir bölgesinin güneydoğusunda yer almaktadır. Çatı yüzeyinde yalıtım malzemesi olarak kil-kireç karışımı çözeltisi, iç duvarlarda ise sıva türü olarak kireç malzemesi kullanılmıştır. İç duvar ve döşeme malzemesi olarak "gülbah" tipi ağlay taşları kullanılmıştır. Yaklaşık 340 m²'lik bir alanı kaplayan hamam kompleksinin girişi güneydoğudan (2.33 m²) olup, giriş merdivenleri doğu duvarlarına yönlendirilmektedir. Günümüzde kuzey duvarının sadece kemerli kısmı yarı tahrip olmuş durumdadır. Tamburun kuzey kapısından 1.03 m genişliğinde, 2.76 m uzunluğunda, 1.96 m yüksekliğinde (2.69 m2 alan) doğuya doğru 132° dönerek 0.95 cm genişliğindeki küçük bir kapıdan soyunma odasına (16.08 m2 alan) geçilir.
Hamam esas olarak iki büyük salondan oluşmaktadır. Her iki salon da sekizgen olup, girişe yakın olan salon soyunma odası, diğeri ise hamamdır. Soyunma odasının kuzey duvarında 3.59 m² alana sahip tonozlu bir hücre bulunmaktadır. Salonun güney duvarında 3.79 m2 alana sahip tonozlu hücre bulunmaktadır.Ancak daha sonra güney hücrenin güney duvarı yıkılmış ve Bakü Han sarayı yönünde bir geçit açılmıştır. Hücrelerin (H5, h6, h7 ve h8) bulunduğu kemerli bağlantılı duvarların her birinde, nesnelerin yerleştirilmesi için kullanılan bir niş bulunmaktadır. Bu hücrelerin ortalama yüksekliği 3,62 m ile 3,84 m arasında değişmektedir. Soyunma odasından banyonun servis odalarına açılan dört yönde 82,5–90 cm genişliğinde, 1,67-1,70 cm yüksekliğinde geçişler bulunmaktadır.
11 numaralı odadan 12 numaralı odaya k16 geçişi ile (genişlik 90 cm, yükseklik 161 cm) bir geçit vardır. 12 numaralı oda 8.02 m² olup 2.09 m yüksekliğe sahiptir. Kemerli bir tavan olmakla bu kemerler 27–35 cm genişliğindeki düz bir tavana bağlanır. Yani bu oda bir hizmet odasıydı ve çeşitli işlevleri yerine getiriyordu. 12 numaralı odanın k17 ve k18 pasajları iki farklı odaya açılır (k17 pasajı 172 cm yüksekliğinde ve 98 cm genişliğinde, k18 pasajı 118 cm genişliğinde ve 180 cm yüksekliğindedir).
K17 geçişli bir kapı, kandil ve diğer eşyaların saklandığı 1.87 m² alana sahip bir odaya açılmaktadır. Bu odanın tavanı (yükseklik 1.9 m.) ortadan düz (30 cm. genişliğinde) ve kenarlara doğru tonozludur. Ayrıca 12 numaralı odanın tavanının devamıdır. Odanın güney duvarında bir duvar deliği vardır. k18 geçidi 13 numaralı başka bir servis odasına ve depoya açılır (7,26 m² alan). Tavanı tonozlu olup yüksekliği 2.78 m'dir. 13 numaralı odanın duvarlarında (yükseklik 88 cm, genişlik 42.5 cm) lamba, tabak ve diğer eşyaları yerleştirmek için beş niş vardır. 13 numaralı odanın duvarlarında (yükseklik 88 cm, genişlik 42.5 cm) lamba, tabak ve diğer eşyaları yerleştirmek için beş niş vardır. Ayrıca 12 numaralı odada da (8.20m² alan) tavanın çökmesi nedeniyle tam olarak belirlenemeyen 67,4 cm genişliğinde bir niş bulunmaktadır. Hücre tabanlarının altında 36 cm genişliğinde ve 38,5 cm yüksekliğinde küçük terlik boşlukları bulunmaktadır. Bu boşlukların kenarları, ulusal tarzda zarif bir şekilde tasarlanmıştır.