cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
D vitamini
Raşitizm
D vitamini eksikliği, doğumdan önce annede aşikar kemik hastalığına ve doğumdan sonra kemik kalitesinin bozulmasına neden olabilir. Beslenme raşitizmi, Nijerya gibi yıl boyunca yoğun güneş ışığı alan ülkelerde de ortaya çıkabilir.
Birleşik Krallık'ta raşitizm ve osteomalazi artık nadir görülmekle birlikte, bazı göçmen topluluklarında osteomalazili kişilerin, görünüşte yeterli gün ışığına maruz kalan ve Batılı giysiler giyen kadınların da dahil olduğu salgınlar meydana geldi. Daha koyu bir cilde sahip olmak ve güneş ışığına daha az maruz kalmak, diyet, yüksek et, balık ve yumurta alımı ile karakterize edilen Batılı bir omnivor modelinden sapmadıkça raşitizm üretmedi. Raşitizm için diyete bağlı riskler, hayvansal gıdalardan uzak durmaktan kaynaklanır.
Çoğu ülkede sosyal-dini gelenekler ve iklim koşulları nedeniyle yeterli güneşe maruz kalması engellenen annelerin sütünün düşük D vit içeriği küçük bebekler arasında raşitizmlerin ana nedeni olmaya devam ediyor. Nijerya, Güney Afrika ve Bangladeş gibi güneşli ülkelerde daha büyük bebekler ve çocuklarda raşitizm vakalarının görülme nedeni, süt ürünlerine sınırlı erişimi nedeniyle tahıl bazlı diyetlerden kaynaklanan düşük kalsiyum alımıdır.
Raşitizm, eskiden ABD nüfusu arasında önemli bir halk sağlığı sorunuydu. 1920'lerin sonlarında Denver'da 500 çocuğun neredeyse üçte ikisinde hafif raşitizm vardı. 20. yüzyıl Amerikan diyetindeki hayvansal protein oranındaki artış nispeten az miktarda D vitamini ile güçlendirilmiş süt tüketiminin artması ile birleştiğinde, raşitizm sayısında çarpıcı bir düşüşle geldi. Ayrıca, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'da, D vitamini takviyeli süt, bebek vitamin takviyeleri ve vitamin takviyeleri, yağ emilim bozukluğu olan çocuklar için raşitizm vakalarının çoğunun ortadan kaldırılmasına yardımcı olmuştur.
Osteomalazi ve osteoporoz
Osteomalazi, D vitamini eksikliğinden kaynaklanan bir yetişkin hastalığıdır. Hastalığın özellikleri, kemiklerin yumuşaması, omurganın bükülmesi, proksimal kas zayıflığı, kemik kırılganlığı ve kırık riskinin artmasıdır. Osteomalazi, kalsiyum emilimini azaltır ve kemikten kalsiyum kaybını artırır, bu da kemik kırılması riskini artırır. Osteomalazi genellikle 25-hidroksivitamin D seviyeleri yaklaşık 10'ng/mL dan az olduğunda mevcuttur. Osteomalazinin etkilerinin kronik kas-iskelet ağrısına katkıda bulunduğu düşünülse de, kronik ağrı çekenlerde daha düşük D vitamini seviyeleri veya takviyenin kronik spesifik olmayan kas-iskelet ağrısını hafiflettiğine dair ikna edici bir kanıt yoktur. Osteomalazi, kemik kırılganlığının artması ve kemik kırılması riski ile azalmış kemik mineral yoğunluğu durumu olan osteoporoza ilerler. Osteoporoz, kalsiyum ve/veya D vitamini eksikliğinin uzun vadeli bir etkisi olabilir, ikincisi kalsiyum emilimini azaltarak katkıda bulunur.
Takviyelerin kullanımı
D vitamini takviyesi, raşitizmi önlemek veya tedavi etmede güvenilir bir yöntemdir. D vitamini takviyesinin iskelet dışı sağlık üzerindeki etkileri belirsizdir. Bir gözden geçirme, takviyenin, yaşlılarda mortalitede geçici bir azalma dışında, iskelet dışı hastalık oranları üzerinde herhangi bir etkisini bulmadı. D vitamini takviyeleri, miyokard enfarktüsü, inme veya serebrovasküler hastalık, kanser, kemik kırıkları veya diz osteoartritinin sonuçlarını değiştirmez.
Bir ABD Tıp Enstitüsü (IOM) raporu şöyle diyor: "Kalsiyum veya D vitamini alımı ile kanser, kardiyovasküler hastalık, hipertansiyon, diyabet, metabolik sendrom, düşmeler, fiziksel performans, bağışıklık, otoimmün bozukluklar, enfeksiyonlar, nöropsikolojik işlev ve preeklampsi arasında güvenilebilecek bağlantı kurulamadı." Bazı araştırmacılar, IOM'nin tavsiyelerinde çok kesin olduğunu ve kemik sağlığı ile ilişkili D vitamininin kan seviyesini hesaplarken matematiksel bir hata yaptığını iddia ediyor. IOM panelinin üyeleri, "diyet önerileri için standart bir prosedür" kullandıklarını ve raporun sağlam verilere dayandığını iddia ediyor.
Mortalite, tüm nedenler
D3 vitamin takviyesinin yaşlılarda ölüm riskini geçici olarak azalttığı bulundu, ancak etki takviye almayı tavsiye edecek kadar belirgin değildi. Ölüm riski açısından diğer formların (D2 vitamini, alfakalsidol ve kalsitriol) herhangi bir yararlı etkisi görülmemektedir. Yüksek kan seviyeleri, daha düşük ölüm riski ile ilişkili gibi görünmektedir, ancak takviyenin bu faydayı sağlayıp sağlayamayacağı açık değildir. D vitaminindeki hem fazlalık hem de eksiklik, anormal işlevselliğe ve erken yaşlanmaya neden oluyor gibi görünmektedir. Serum kalsifediol konsantrasyonları ile tüm nedenlere bağlı ölüm arasındaki ilişki "U-şeklindedir": ölüm oranı, orta seviyelere göre yüksek ve düşük kalsifediol seviyelerinde yükselir. D vitamininden kaynaklanan zarar, siyah popülasyonda beyaz popülasyona göre daha düşük bir D vitamini seviyesinde ortaya çıkıyor gibi görünmektedir.
Kemik sağlığı
Genel olarak, D vitamini takviyelerinin osteoporozu önlemeye yardımcı olabileceğine dair iyi bir kanıt yoktur. Bu nedenle D vitamini eksikliği olmayanlarda bu hastalığın önlenmesi için genel kullanıma ihtiyaç duyulmaz. Osteoporozu olan yaşlı insanlar için kalsiyum ile D vitamini almak kalça kırıklarını önlemeye yardımcı olabilir, ancak aynı zamanda bir miktar mide ve böbrek problemlerini artırır. Bir çalışma, 65 yaşından büyüklerde günlük 800 IU veya fazlası ile takviyenin "kalça kırığı ve vertebral olmayan kırığın önlenmesinde hafif bir olumlu etki gösterdiğini buldu". Etki, bağımsız yaşayan insanlar için küçüktür veya hiç değildir. Düşük serum D vitamini seviyeleri, düşmeler ve düşük kemik mineral yoğunluğu ile ilişkilendirilmiştir. Bununla birlikte, fazladan D vitamini almak, riski değiştirmiyor gibi görünmektedir.
D vitamini eksikliği olan sporcularda, özellikle temas sporlarıyla uğraşanlarda, stres kırığı ve/veya büyük kırılma riski artar. Takviye ile en büyük fayda, D vitamini eksik (25(OH)D <30ng/mL) veya ciddi şekilde eksik (25(OH)D <25ng/mL) sporcularda görülür.
Bir 2020 Cochrane sistematik incelemesi, nutrisyonel raşitizmi olan çocuklarda D vitamini artı kalsiyumun bağımsız olarak iyileştirmesine dair sınırlı kanıt buldu. (muhtemelen diğer beslenme eksiklikleri nedeniyle)
Kanser
Düşük D vitamini seviyeleri ile birkaç kanser türü geliştirme riski arasında potansiyel ilişkiler bulunmuştur. Gözlemsel çalışmaların meta-analizleri, kolorektal kanser için D vitamini alımı ve 25(OH)D seviyeleri ile zayıf bağlantı bulmuştur. Randomize kontrollü çalışmalar, D vitamini takviyelerinin kanser insidansı riskini azalttığını doğrulamasa da, çeşitli meta-analizlerde kanser ölümlerinin göreceli riski %16'ya kadar daha düşüktü.
Kalp-damar hastalığı
D vitamini takviyesi inme, serebrovasküler hastalık, miyokard enfarktüsü veya iskemik kalp hastalığı riskinde azalma ile ilişkili değildir. Takviye, genel popülasyonda kan basıncını düşürmez.
Bulaşıcı hastalıklar
Genel olarak D vitamini, doğuştan gelenleri aktive etme ve adaptif bağışıklık sistemlerini antibakteriyel, antiviral ve antiinflamatuar etkilerle hafifletme işlevi görür. Düşük D vitamini seviyeleri, tüberküloz için bir risk faktörü gibi görünmektedir ve tarihsel olarak bir tedavi olarak kullanılmıştır.
Günlük 400 ila 1000 IU D vitamini takviyesi genel akut solunum yolu enfeksiyonu riskini biraz azaltabilir. Faydalar, küçük çocuklar ve ergenlerde (1 ila 16 yaş arası) bulundu ve daha yüksek dozlarla (günde >1000 IU veya daha fazla) doğrulanmadı.
Astım
D vitamini takviyesi, astım ataklarını önlemeye veya semptomlarını hafifletmeye yardımcı olmaz.
Enflamatuar barsak hastalığı
İnflamatuar barsak hastalığı ve D vitamini eksikliği olan kişilerde D vitamini tedavisinin bir meta-analizi, takviyenin D vitamini düzeylerini düzeltme ve hastalığı klinik aktivitesi ve biyokimyasal belirteç değerleri ile de ilişkili olduğunu göstermiştir.
Diyabet
Bir meta-analiz, D vitamini takviyesinin, obez olmayan prediyabetlilerde tip 2 diyabet riskini önemli ölçüde azalttığını, başka bir analiz ise tip 2 diyabetlilerde glisemik kontrolü [homeostatik model değerlendirmesi-insülin direnci (HOMA-IR)], HbA1C ve açlık kan şekerini önemli ölçüde iyileştirdiğini bildirdi. Prospektif çalışmalarda, yüksek ve düşük D vitamini seviyeleri sırasıyla tip 2 diyabet, kombine tip 2 diyabet ve prediyabet riskinde anlamlı azalma ile ilişkilendirilmiştir. 2011 Cochrane sistematik incelemesi, insülinle birlikte D vitamininin 12 ay sonra açlık C-peptit düzeylerini tek başına insülinden daha iyi koruduğunu gösteren bir çalışmayı inceledi. Bununla birlikte, bu incelemeye dahil edilebilecek çalışmaların kalite ve tasarım açısından önemli kusurlar sunduğunun altını çizmek önemlidir.
Depresyon
Depresif belirtiler için klinik D vitamini takviyesi deneyleri genellikle düşük kalitede olmuş ve genel bir etki görülmemiştir; ancak bir alt grup analizi, klinik olarak anlamlı depresif bozukluğu olan katılımcılar için takviyenin orta düzeyde bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir.
Biliş ve bunama
Klinik çalışmaların sistematik bir incelemesi, düşük D vitamini seviyeleri ile bilişsel bozukluk ve Alzheimer hastalığına yakalanma riski arasında bir ilişki bulmuştur. Ancak bu düşük D vitamini konsantrasyonları, yetersiz beslenme ve dışarıda daha az zaman geçirme ile de ilişkilidir. Bu nedenle D vitamini seviyeleri ile biliş arasında doğrudan nedensel bir ilişki kurulamamıştır.
Şizofreni
Şizofreni hastalarında, özellikle akut atakları olan kişilerde, daha düşük D vitamini düzeylerinin oldukça yaygın olduğu gösterilmiştir.
Kilo kaybı
Kalori kısıtlaması dışında D vitamini takviyesinin, obezite için etkili bir tedavi olabileceği hipotezi öne sürülse de, sistematik bir inceleme, takviyenin vücut ağırlığı veya yağ kütlesi ile hiçbir ilişkisini bulamadı. 2016'da yapılan bir analiz, toplam yağ kütlesinin kandaki D vitamini seviyeleri ile ters ilişkili olabileceğini gösteriyor.
İzin verilebilecek iddia ve gerekçeler
Gıda ve besin takviyesi endüstrileri için, resmi kurumlar, ambalaj üzerindeki beyanlarda olduğu gibi izin verilen bazı sağlık beyanlarını düzenler.
Marifetname
Marifetname, Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın ikinci ana eseridir.
D vitamini
İzin verilebilecek iddia ve gerekçeler
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi
Marifetname
Ansiklopedi türündedir; 1757'de yazılmıştır. 1836 ve 1864'te Mısır'da 1868, 1889 ve 1914'te İstanbul'da basılmıştır. Ortalama 600 büyük sayfadır. El yazmaları 2 cilt olup, halen Tillo'da torunlarından Sadettin TOPRAK ve Emirhan KIRTORUN tarafından muhafaza edilmektedir.
D vitamini
İzin verilebilecek iddia ve gerekçeler
ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA)
Marifetname
Eser bir önsöz, üç büyük bölüm ve bir sonsöz ihtiva eder. Her bölüm daha alt bölümlere ayrılmıştır. Önsöz tamamen dinidir.
Birinci bölüm Fenn-i Evvel'dir. Allah'ın varlığını, birliğini anlattıktan sonra yalın ve bileşik cisimleri, madenleri, bitkileri ve nihayet insanı anlatır. Sonra geometri, astronomi ve takvim konuları yer alır. Coğrafyaya ait bölümünde 100'den fazla ilin hangi enlem ve boylamda olduğunu göstermiştir. Ayrıca, "Hiçbir çağda yerin döndüğüne inananlar eksik olmamıştır." demiştir.
İkinci bölümde fenn-i Sani, anatomi, fizyoloji gibi bilimler yer alır. İnsan vücudunu estetik bakımdan da incelemiş, araya beyitler sıkıştırmıştır. Vücut yapısı ile huy arasındaki ilişkiye inanmış ve bunu şiirle anlatmıştır. Bu bölümün sonunda ruha, sağlığa ve ölüme ait geniş bilgi vardır.
Üçüncü bölüm olan fenn-i Salis, dini, ilahi ve felsefi içeriklidir.
Kırk sayfa tutan son bölüm törebilimdir denilebilir. Öğretimin yol ve yöntemini, öğrencinin üstadına takınacağı tutumu, ana ve babaya karşı saygı ve sevgi, evlenme ve evlenmede aranacak nitelikler, karı-kocanın birbiriyle ilişkileri töresi, çocuklara karşı görevleri, akraba, hizmetçi, komşu, dost, halk ve bilginlerle görüşüp konuşma yolu ve töreleri yer alır.
Marifetname, Arapça ve Farsça'ya da çevrilmiştir.
D vitamini
İzin verilebilecek iddia ve gerekçeler
Sağlık Kanada
Önerilen seviyeler
Çeşitli kurumlar, günlük D vitamini alım miktarı için farklı tavsiyeler önermiştir. Bunlar, kesin tanım, yaş, gebelik veya emzirme ve D vitamininin cilt sentezi ile ilgili varsayımların kapsamına göre değişir. (Dönüşüm: 1μg (mikrogram) = 40IU).
Kaynaklar
D vitamini sadece birkaç gıdada doğal olarak bulunmasına rağmen, genellikle işlenmiş gıdalara takviye olarak eklenir. Bazı ülkelerde, temel gıdalar yapay olarak D vitamini ile takviye edilir.
D3 vitamini genel olarak hayvansal gıdalarda, özellikle balık, et, sakatat, yumurta ve süt ürünlerinde, D2 ise mantarlarda bulunur ve ergosterolün ultraviyole ışınlaması ile üretilir. Mantarlar ve bir liken olan "Cladina arbuscula"daki D2 vitamini içeriği, ultraviyole ışığa maruz kaldığında artar. (endüstriyel ultraviyole lambalar tarafından uyarılır.) Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı, tek bir değerde birleştirilmiş D2 ve D3 içeriğini bildirmektedir.
Gıda takviyesi
2016 yılında ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), vitamin düzeylerinin 100 g süt başına 42 IU D3 veya bitki sütleriinde ürünlerde 84 IU D2 seviyelerini aşmaması yönünde gıda katkı maddesi düzenlemelerini değiştirdi. Bazı bitki bazlı yoğurt veya soya içecek ürünlerinde miktar 100 g için 89IUdir.
Bitkisel sütler, diğer bitki kaynaklarının yanı sıra süte alternatif olması amaçlanan soya, badem ve pirinçten yapılan içecekler olarak tanımlanır.
Bazı araştırmalar, D3 vitamininin 25(OH)D kan seviyelerini daha hızlı yükselttiğini ve vücutta daha uzun süre aktif kaldığını bulurken, diğerleri, D2 vitamini kaynaklarının biyoyararlanımının eşit olduğunu ve D3 kadar etkili olduğunu iddia etmektedir. 25(OH)D'yi sürdürmek.
Gıda hazırlanması
Tipik gıdalardaki D vitamini içeriği pişirme ile değişken şekilde azalır. Haşlanmış, kızartılmış ve fırınlanmış yiyecekler, orijinal D vitamininin % 69-89 korumuştur.
Aşırı alım
D vitamini toksisitesi nadirdir. Güneş ışığından ziyade yüksek dozda D vitamini takviyesinden kaynaklanır. D vitamini toksisitesi için eşik belirlenmemiştir. Bazı araştırmalara göre, tolere edilebilir üst alım düzeyi 9-71 yaşları için günde 4.000 IU veya 100μg/gün; diğer araştırmalar sağlıklı yetişkinlerde 50.000' IU/gün (1250μg/gün)den fazla sürekli alımın toksik olduğu sonucuna varıyor.Bu alım birkaç ay sonra serum 25-hidroksivitamin D düzeylerini 150'ng/mL ve üstüne yükselterek aşikar toksisite üretebilir. Primer hiperparatiroidizm gibi belirli tıbbi durumları olanlar, D vitaminine çok daha duyarlıdır ve D vitamini beslenmesindeki herhangi bir artışa yanıt olarak hiperkalsemi geliştirirken, hamilelik sırasında maternal hiperkalsemi, D vitamininin etkilerine karşı fetal duyarlılığı artırabilir ve bir zeka geriliği ve yüz şekil bozuklukları şeklinde bir görünüme yol açabilir.
D vitamini dozu ve 25-hidroksi-D vitamini düzeylerinin bilindiği hiperkalsemi içeren yayınlanmış toksisite vakalarının tümü günlük ≥40.000 IU veya 1.000μg alımı içerir.
Hamile veya emziren kişiler, D vitamini takviyesi almadan önce doktora danışmalıdır. FDA, sıvı D vitamini takviyesi üreticilerine, bu ürünlere eşlik eden damlalıkların 400 uluslararası birim için açık ve doğru bir şekilde işaretlenmesi gerektiğini tavsiye etti (1IU, 25ngkolekalsiferol/ergokalsiferol'in biyolojik eşdeğeridir). Ek olarak, bebeklere yönelik ürünler için FDA, damlalığın 400'İUden fazla tutmamasını önerir. Bebekler için (doğumdan 12 aya kadar), tolere edilebilir üst sınır (zarar görmeden tolere edilebilecek maksimum miktar) 25 μg/gün (1.000İÜ) olarak belirlenmiştir.Bebeklerde günde bin mikrogram bir ay içinde toksisite üretti.Institute of Medicine (IOM), tolere edilebilir üst sınırı günlük 2.500,1-3 yaş arası 3.000,4 yaş üzeri çocuklar, hamile ve emzirenler dahil yetişkinler için günlük 4.000 IUyi üst sınır kabul etti.
Kalsitriolün kendisi negatif geri bildirim döngüsünde otomatik olarak düzenlenir ve ayrıca paratiroid hormonu, fibroblast büyüme faktörü 23, sitokinler, kalsiyum ve fosfattan etkilenir.
2017'de yayınlanan bir araştırma, 1999'dan 2014'e kadar halka açık NHANES verilerine dayanarak, Amerika Birleşik Devletleri'nde 20 yaş üstü yetişkinler arasında günlük yüksek D vitamini alım düzeylerinin yaygınlığını değerlendirdi. Verileri aşağıdakileri gösterir:
Fazlalığının etkisi
D vitamini toksisitesinin güçlü bir göstergesi olan hiperkalsemidir - bu, idrara çıkma ve susama artışı ile not edilebilir. Hiperkalsemi tedavi edilmezse böbrekler, karaciğer ve kalp gibi yumuşak doku ve organlarda aşırı kalsiyum birikimine yol açarak ağrı ve organ hasarına neden olur.
Doz aşımında ana semptomlar anoreksi, mide bulantısı ve kusmayı içeren hiperkalsemidir. Bunları poliüri, polidipsi, halsizlik, uykusuzluk, sinirlilik, kaşıntı ve nihayetinde böbrek yetmezliği izleyebilir. Ayrıca proteinüri, idrarda silendirler, azotemi ve metastatik kalsifikasyon (özellikle böbreklerde) gelişebilir. Diğer semptomlar arasında küçük çocuklarda zihinsel yetersizlik, anormal kemik büyümesi ve oluşumu, ishal, sinirlilik, kilo kaybı ve şiddetli depresyon yer alır.
Toksisite kalsiyum ve vitamin takviyesinin kısıtlanmasıyla tedavi edilir. Böbrek hasarı geri döndürülemez olabilir. Uzun süre güneş ışığına maruz kalmak normalde D vitamini toksisitesine neden olmaz. Deride üretilen D vitamini öncüllerinin konsantrasyonları bir dengeye ulaşır ve fazladan üretilen D vitamini bozulur.
Biyosentez
Doğada D vitamini sentezi, UV radyasyonunun varlığı ve ardından karaciğer ve böbreklerde aktivasyona bağlıdır. Birçok hayvan, 7-dehidrokolesterolden D3 vitamini sentezler ve birçok mantar, D2 vitaminini ergosterolden sentezler.
Fotokimya
7-dehidrokolesterolü vitamin D3'e dönüştüren dönüşüm iki adımda gerçekleşir. İlk olarak, 7-dehidrokolesterol ultraviyole ışıkla 6 elektronlu eş yönlü halka açma elektrosiklik reaksiyonda fotolize edilir; ürün previtamin D3 tür. İkincisinde previtamin D3 kendiliğinden vitamin D3'e (kolekalsiferol) izomerleşir, bir antarafasiyal sigmatropik [1,7] hidrit kayması. Oda sıcaklığında, previtamin D3'ün vitamin D3 e  organik bir çözücü içinde dönüşünün tamamlanması yaklaşık 12 gün sürer.Derideki dönüşüm yaklaşık 10 kat daha hızlıdır.
Derideki sentez
D3 vitamini, insanlar da dahil olmak üzere çoğu omurgalı hayvanın derisinde bol miktarda üretilen 7-dehidrokolesterolden fotokimyasal olarak üretilir. 7-Dehidrokolesterol, 290–315 nm dalga boylarında UVB ışığı ile reaksiyona girer. Bu dalga boyları, güneş ışığında ve bronzlaşma yataklarındaki (esas olarak UVA spektrumunda ultraviyole üreten, ancak tipik olarak toplam UV emisyonlarının %4 ila %10'unu UVB olarak veren kaynaklardır) UV lambaları tarafından yayılan ışıkta mevcuttur. Pencerelerden gelen ışığa maruz kalma yetersizdir çünkü cam UVB ışığını neredeyse tamamen engeller.
Yeterli miktarda D vitamini yüz, kollar ve bacaklara (en az melanine sahip olanlar için) orta derecede güneşe maruz kalmayla, haftada iki kez ortalama 5-30 dakika veya minimum güneş yanığı için zamanın yaklaşık %25'inde üretilebilir. Cilt ne kadar koyu ve güneş ışığı ne kadar zayıfsa, o kadar fazla maruz kalma süresi gerekir. UV maruziyetinden D vitamini doz aşımı imkansızdır.
Deri iki ana katmandan oluşur: dermis ve epidermis. D vitamini, aynı zamanda kalsitriol üretebilen ve VDR'yi eksprese edebilen epidermisin en içteki iki tabakası olan stratum bazale ve stratum spinosum'daki keratinositlerde üretilir.
Evrim
D vitamini sadece fotokimyasal bir işlemle sentezlenebilir. Sterollerden üretimi, fotosentezin kökeni etrafındaki yaşamın evriminde çok erken başlamış olmalı ve muhtemelen UVB'yi emerek DNA hasarını önlemeye yardımcı olarak D vitamini inaktif bir son ürün haline getirmiş olmalıdır. D vitamini reseptörü (VDR), aktivasyon ve inaktivasyon için çeşitli CYP450 enzimleri ve bir D vitamini bağlayıcı protein (DBP) içeren tanıdık D vitamini endokrin mekanizması yalnızca omurgalılarda bulunur. İlkel deniz omurgalılarının, kalsiyumu okyanustan iskeletlerine emdikleri ve D vitamini açısından zengin planktonları yedikleri düşünülse de, kireçlenmiş kıkırdakları olmayanlarda işlevi belirsizdir. Okyanustaki fitoplankton (örneğin kokolitofor ve Emiliania huxleyi ) 500' milyon yıldan fazla yıldır D vitaminini fotosentezlemektedir.
Kara omurgalıları, kireçlenmiş iskeletleri için bitkilerden başka bir D vitamini kaynağına ihtiyaç duyuyordu. Derilerinde fotosentez yapmak için ya yutmaları ya da güneş ışığına maruz kalmaları gerekiyordu. Kara omurgalıları 350'milyon yıldan fazla süredir D vitaminini fotosentezlemektedir.
Kuşlarda ve kürk taşıyan memelilerde, kürk veya tüyler UV ışınlarının cilde ulaşmasını engeller. Bunun yerine, D vitamini, tüyler veya kürk üzerinde biriken derinin yağlı salgılarından oluşturulur ve hayvanın kendini tımarı sırasında ağızdan alınır. Bununla birlikte, çıplak köstebek faresi gibi bazı hayvanların serumlarında saptanabilir düzeyde 25-OH D vitamini bulunmuyor. Köpekler ve kediler, 7-dehidrokolesterol redüktazın yüksek aktivitesi nedeniyle pratik olarak D vitamini sentezi yapamazlar, ancak vitamini av hayvanlarından alırlar.
Endüstriyel sentez
D3 Vitamini (kolekalsiferol), 7-dehidrokolesterolü UVB ve UVC ışığına maruz bırakarak ve ardından saflaştırarak endüstriyel olarak üretilir. 7-dehidrokolesterol, balık organları, özellikle karaciğerde veya koyun yün yağında ( lanolin ) bulunan doğal bir maddedir. Ergokalsiferol, başlangıç maddesi olarak maya veya mantarlardan elde edilen ergosterol kullanılarak benzer şekilde üretilir.
2001 Voleybol Dünya Ligi
Statü
2001 Voleybol Dünya Ligi iki etaplı olarak düzenlendi. İlk etapta grup maçları oynandı. On altı takım A, B, C ve D olmak üzere dörderli dört gruba ayrıldı. Takımlar iki maçlı, deplasmanlı ve iki devreli lig usulü karşılaştılar. Gruplarında ilk iki sırayı alan sekiz takım, final maçları oynamaya hak kazandı. Final etabında takımlar dörderli E ve F gruplarına ayrıldılar. Gruplarda ilk iki sırayı alan takımlar yarı finale yükseldi. Yarı finalde çapraz olarak eşleşen takımlardan galip gelenler final, yenilenler üçüncülük maçına çıktı.
A Grubu
11 Mayıs 2001
13 Mayıs 2001
18 Mayıs 2001
19 Mayıs 2001
20 Mayıs 2001
27 Mayıs 2001
2 Haziran 2001
3 Haziran 2001
8 Haziran 2001
9 Haziran 2001
10 Haziran 2001
15 Haziran 2001
16 Haziran 2001
17 Haziran 2001
B Grubu
11 Mayıs 2001
18 Mayıs 2001
25 Mayıs 2001
26 Mayıs 2001
27 Mayıs 2001
1 Haziran 2001
2 Haziran 2001
3 Haziran 2001
8 Haziran 2001
9 Haziran 2001
10 Haziran 2001
15 Haziran 2001
16 Haziran 2001
C Grubu
11 Mayıs 2001
12 Mayıs 2001
13 Mayıs 2001
18 Mayıs 2001
19 Mayıs 2001
20 Mayıs 2001
25 Mayıs 2001
26 Mayıs 2001
27 Mayıs 2001
1 Haziran 2001
2 Haziran 2001
3 Haziran 2001
8 Haziran 2001
9 Haziran 2001
10 Haziran 2001
15 Haziran 2001
17 Haziran 2001
D Grubu
11 Mayıs 2001
12 Mayıs 2001
13 Mayıs 2001
19 Mayıs 2001
20 Mayıs 2001
25 Mayıs 2001
26 Mayıs 2001
27 Mayıs 2001
2 Haziran 2001
3 Haziran 2001
9 Haziran 2001
10 Haziran 2001
15 Haziran 2001
16 Haziran 2001
17 Haziran 2001
E Grubu
25 Temmuz 2001
26 Temmuz 2001
F Grubu
25 Temmuz 2001
26 Temmuz 2001
27 Temmuz 2001
Yarı Final Maçları
29 Temmuz 2001
Bronz Madalya Maçı
30 Temmuz 2001
Şampiyonluk Maçı
30 Temmuz 2001
Dış bağlantılar
2001 Voleybol Dünya Ligi Sonuçlar
Tevessül
Tevessül ya da Vesile, Allah'a yakarmakta başkaları hesabına araya Allah'a yakın aracı ve şefaatçilerin konulması anlamına gelir. Kişi burada kendi şeyh ya da mürşidinin kendi günahlarının affı için şefaatçi olmasını dilemektedir. Allah'a her yakaracağı anda aşırı saygı beslediği mürşid, pir ya da şeyh'inin adını zikreder. Bu hadiseye Sünnilik, Şiilik ve Sufiliğin her birinde farklı şekillerde rastlanılabilmektedir.
Maksat
Bir mürşid, pir ya da şeyh vesilesiyle Allah'a yakınlaşmaktır. Tevessülü uygulayan Müslümanlar bunu Kur'ân'a dayandırdıklarını söylerler. Çoğu bunun onları Allah'a yaklaştırdığına inanırlar. Sünnî İslâm mezheplerince de, Onikiciler İslâm mezhebi'nde olduğu gibi Hakk'a bir peygamber, imam ya da ölü veya sağ Sufi bir Velî aracılığıyla yalvarma ve ricacı olma durumu mevcuttur. Allah'ın Kur’ân'daki ifadesine göre İslam'da şehitler ölmezler. Zakir Naik gibi diğerlerine göre ise ölüler aracılığıyla ricacı olunamaz. Hamza Yusuf ise aynı görüşte olmamakla birlikte bunun fitneye sebep olabilecek kadar büyük bir mesele olmadığını, tarihte bu meselenin kaynağının ilk defa Takiy’ûd-Dîn İbn-i Teymiyye tarafından ortaya çıkarıldığını ve büyütüldüğünü ifade etmektedir.
Aracılar ve şefaatçilerin nitelikleri
Kimlerin aracı ve şefaatçi olabilecekleri hususu tartışmalı bir konu olup, tarikattan tarikata değişmektedir. Genellikle, Ali, Abdülkâdir Geylânî gibi hayatta olmayan bir pir ya da tarikat şeyhinden medet umulmakta ve onların şefaatlerine nail olmak için dua edilmektedir.
İbn-i Teymiyye'nin tutumu
Dualar esnasında İslâm Dîni'nin Peygamberi Muhammed'den başka şefaatçi ya da aracılardan medet umulması İbn-i Teymiyye'nin görüşüne göre, Ehl-i Sünnet vel Cemaat akidesine göre Allâh’û-Celle-Celâle’hû'ya ortak koşulması manasına gelir ki, bu şirk olarak nitelendirilmektedir. Onun görüşü, medet ve şefaatin sadece ve sadece Allâh’ûr-Râhman’ûr-Râhîym'den olduğu istikâmetindedir.
Zigetvar (eyalet)
Kanuni Sultan Süleyman'ın son seferi olan Zigetvar Muharebesi'nin son gününde ölünce oğlu Şehzade Selim gelmiştir. 8 Eylül'de Zigetvar'ın alınmasıyla hemen Zigetvar Eyaleti kurulmuştur. Eyaletin kurulduğu zaman Budin Eyaleti'ne bir sancak olmuştur. (Zigetvar Sancağı) 1596'de sancaklıktan ayrılıp Yeniden Osmanlı Devleti eyaleti olmuştur. 1600'de tüm Zigetvar toprakları Kanije Eyaleti'ne ilhak edilmiştir.
Landau kutbu
Landau Kutbu veya diğer adıyla Moskova Sıfırı olarak bilinen, kuantum (nicem) alan kuramının sonsuz olduğu bağlaşım sabitindeki momentum (devinim) ölçeğidir. Bu olasılık Lev Landau ve meslektaşları tarafından belirtilmiştir. Bu bağlaşım sabiti, yeniden boylandırım grubun arkasında yatan temel fikirlerden olan momentum (devinim) ölçeğine dayanmaktadır.
Landau kutupları, kuantum elektrodinamik (QED) veya φ4 kuramı –dörtlenik sayısal alanla etkileşimi- gibi asimptotik kuramlarda görünür. Bu kuramlarda, yeniden boylandırım sabiti enerji ile büyür. Bir Landau kutbu, herhangi bir sonlu enerji ölçeğinde, bağlaşım sabiti sonsuz olduğunda ortaya çıkar. Bu durum kuramın tamamlanmış sayılabilmesinin önünde, matematiksel bir tutarsızlık olarak varsayılabilir. Muhtemel bir çözüm ise kesme (cut-off) kaldırıldığında yeniden boylandırım yükü sıfıra gidebilir. Bunun anlamı, yükün bütünüyle kuantum dalgalanması (vakum kutuplanması) ile taranmasıdır. Bu olay bir kuantum önemsizliğidir. Bunun anlamı, kuantum düzeltimleri kesmenin (cut-off) olmayışını tamamen bastırmaktadır.
Landau kutbu normalde bir ve iki döngülü pertübatif hesaplamalarla bulunur. Kutbun kuvvetli bağlaşımlarda pertübatif yaklaşıklığı bozması da olasıdır. Örgü alan kuramı, tedirginim kuramının da ötesinde kuantum alan kuramına cevaplar vermektedir. Bu çerçevede, sayısal hesaplamalar göstermiştir ki Landau’nun QED yükü sonsuz bir kesim (cut-off) için bütünüyle onaylanmaktadır.
Kısa Tarihçesi
Landau, Abrikosov ve Khalatnikov'a göre,   olduğunda yeniden boylandırım kuramı için gözlenebilir gobs yükü ile “çıplak” g0 yükü arasındaki ilişki izleyen formülle açıklanabilir;
Bu formülde m parçacığın kütlesi ve Λ momentum (devinim) kesimidir. Sonlu g0 ve durumu için gözlemlenen gobs yükü sıfıra yakınsak olur ve kuram önemsiz görünür. Aslında, birinci denklemi ters çevirerek, g0'ın gobs'un kesin bir değer olduğunu şu şekilde gösterebiliriz;
\Lambda büyürken, çıplak yük da yeniden boylandırım noktasında ıraksanır. Bu durumu formulize edersek;
Bu aykırılık bir negatif artıklı Landau kutbudur. . Fakat aslında g_{0}'ın büyümesi, olduğu bölgede birinci ve ikinci denklemi geçersiz kılmaktadır. Çünkü bu denklemler g_{0}'ın birden çok küçük olduğu durumlarda elde edilmiştir. Dolayısıyla Landau kutbu'nun kesin gerçekliği kuşkuludur. g(\mu) yükünü, \mu momentum(devinirlik) ölçeğinde bir işlev olarak kabul ettiğimizde, bu yük Gell-Mann-Low denklemiyle gösterilir.
Eğer bu denklem tümleşik ise,, \mu=m ve , \mu=\lambda şartları altında birinci ve ikinci denklemleri sağlamaktadır. g(\mu)'un genel tutumu \beta(g) işlevinin görünümüne dayanır.
Standart sınıflandırmaya göre, nitel olarak üç farklı durum söz konusudur:
(b) eğer \beta(g) dalgalı değil ise ve \alpha\le 1 durumunda ise   gibi davranıyorsa    g(\mu)'nun büyümesi sonsuza devam eder.
(c) \alpha>1 durumunda, eğer   (büyük g için) ise, sonlu bir μ0 değerinde  g(\mu) ıraksak olur. Ayrıca gerçek Landau kutbu ile ilgili şu sonuca varılır; \mu>\mu_0 durumunda g(\mu)'nun belirsizliğinden dolayı, kuram içten tutarsız olmaktadır.
Landau ve Pomeranchuk c bendindeki olasılığı QED ve \phi^4   kuramında ispat etmeye çalıştı. Sonuçlarına göre birinci denklemdeki g_0'ın büyümesi, gözlenebilir g_{obs} yükünün sabit bir sınıra gittiğini göstermiştir ki bu durum g_0'a dayanmaktadır. Aynı davranış ikinci dereceden terimleri çıkartılmış fonksiyonel integral (işlevsel tümlev) ile de elde edilebilir.Eğer ikinci dereceden terimlerin yoksayılması, g_0\ll 1 durumu için zaten geçerliyse, g_0 için kesinlikle geçerlidir. Bu bize rastgele bir g_0  için birinci denklemi kullanma nedenimizi göstermektedir. Nicel seviyede bu yaklaşımların geçerliliği  \beta-fonksiyonunun (işlevinin) ikinci dereceden olmadığı durumlar hariç tutularak yapılmıştır. Bütün bunlara rağmen, bunlar niteliksel olarak doğru olabilir. Doğrusunu söylemek gerekirse,  sonucu sadece g_0\gg 1 durumunda, fonksiyonel integral (işlevsel tümlev) ile elde edilebilir. durumunda bu sonuç muhtemelen ihlal edilmiştir ama büyüklüklerine göre ele alınan iki sabitin rastlantısı ancak eşleştirme koşulunda beklenebilir. Monte Carlo sonuçları  Landau–Pomeranchuk savını doğruluyor görünmektedir.
C bendindeki sav, olmayana ergi yönteminden anlaşılabildiği gibi Bogoliubov ve Shirkovsınıflandırmasında bütün kuramdaki kuantum (nicem) önemsizliğine tekabül etmektedir. Doğrusu istenirse, eğer  g_{obs}  sonlu ise bu kuram içten tutarsız olmaktadır. Bundan kaçmanın tek yolu ise  \mu_0 sonsuzmuş gibi davranmaktır. Unutulmamalıdır ki bu ancak   durumunda mümkündür. Çok yaygın bir fikir olarak hem QED hem de \phi^4 kuramı sürem sınırında önemsizdir. Aslında mevcut bilgiler sadece  durumunda  'nin pozitifliği ile aynı hesaba gelen "Wilson Önemsizliğini" doğrulamaktadır. Kuantum (nicem) önemsizliğinin "doğru" belirtileri sayısız değildir ve farklı yorumlara izin verir.
Olay Bilimsel Bakış Açıları
Parçacık fiziğinin Standart Modeli'ndeki Higgs Bozonu, \phi^4 kuramı tarafından tanımlanmıştır. Eğer son söylenen bir Landau kutbuna sahip ise bu gerçek Higgs kütlesinde. bir "önemsizlik bağı" kurdurtabilir. Bu bağ, yeni fiziğin varsaydığı dördüncü dereceden bağlaşımın maksimum değerine -bu değer henüz bilinmemektedir- giriş izni verdiği ölçeğe dayanmaktadır. Geniş bağlaşımlar için pertübatif olmayan yöntemler gereklidir. Örgü hesaplamaları da bu konuda kullanışlıdır.
Son Gelişmeler
Landau kutbu çözümleri, rastgele bir g'de (g\to\infty ), \beta(g) Gell-Mann–Low fonksiyonu (işlevi) hesaplamalarıyla çözmeyi gerektirir. Bu problem oldukça zor ve uzun yıllar umutsuz vaka olarak kabul edilmiştir. Diyagramlı (çizgisel) hesaplamalar,  gibi az miktarda genişleme sabitine cevap bulabilmekte ki bu durum bize bütün \beta fonksiyonunu (işlevini) araştırma imkânı vermemektedir. Bu işlem süreci, geniş basamaklı pertübatif kuramı hesaplamaları için geliştirilen Lipatov metodundan (yönteminden) sonra mümkün hale gelebilecektir. \beta fonksiyonunun (işlevi) yeniden inşa edilmesi konusundaki ilk deneme,   \phi^4   kuramının önemsizliği ile sonuçlanmıştır. Daha ileri toplam yöntemleri,  asimptotik davranılındaki \alpha üssünü vermiştir. hipotezi (önsavı) \phi^4 kuramı ve QED için daha yeni çözümsel bir şekilde onaylanmıştır. \beta(g)'nin pozitifliği ile birlikte, serilerin toplamının ele alınmasıyla, Bogoliubov ve Shirkov'un (b) bendindeki sınıflandırmasını vermektedir. Sonuç olarak Landau kutbu adı geçen kuramlarda bulunmamaktadır. Landau ve Pomeranchuk tarafından önerilen ikinci dereceden terimlerin yok sayılması fikri henüz onaylanmamıştır.
Ceylanlı, Göynük
Ceylanlı, Bolu ilinin Göynük ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1487 yılı kayıtlarında Danaoğlu, 1928 yılı kayıtlarında ise Dana olarak geçmektedir.
NGC 91
NGC 91, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir yıldızdır. Gökyüzünde Andromeda takımyıldızı yönünde bulunur. İngiliz astronom William Parsons tarafından 1854 yılında çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Yanan Ateşi Söndürdük
Yanan Ateşi Söndürdük, sanatçı Demet Akalın ile pop müzik sanatçı Fettah Can'ın birlikte hazırladığı EP albümü. 24 Şubat 2011'de Seyhan Müzik etiketiyle piyasaya sürülmüştür. Akalın'ın Zirve albümünden, Fettah Can'ın Hazine albümünden sonra piyasaya sürdüğü ilk albüm çalışmasıdır.
Marston Moor Muharebesi
Marston Moor Muharebesi, İngiliz İç Savaşı sırasında 2 Temmuz 1644 tarihindeki silahlı çarpışmadır. Edward Montagu ve Ferdinando Fairfax komutasındaki Parlamento yanlısı ordu, Prens Rupert komutasındaki monarşi yanlısı orduyu yenmiştir.
1644 yılı yazında York Parlamento birlikleriyle onların İskoç destekçilerinin kuşatması altındadır. Şehrin imdadına koşmak isteyen Prens Rupert komutasındaki monarşi yanlısı ordu kuzeybatı İngiltere boyunca ilerler, yeni katılımlarla da güçlenir. 2 Temmuz günü Rupert sayıca az da olsa derhal saldırmak istese de güç toplamak için beklemek isteyen kurmay heyetini dinleyerek o günü güç biriktirerek geçirmeye koyulur. Aynı gece Parlamento yanlısı birlikler baskın saldırısı düzenlerler. İki saat süren karmaşık şartlarda yapılan muharebede Oliver Cromwell komutasındaki Parlamento süvari birlikleri monarşi yanlısı süvari birliklerini yenerek muharebe alanından uzaklaştırır, savunmasız kalan piyade birlikleri de kısa sürede ezilir.
Arka planı
İngiltere'nin kuzeyinde monarşi yanlılarının taraftarları daha çoktu, yerel halktan büyük destek alıyorlardı. Buna tek istisna Lancashire'ın bir bölümü ile Yorkshire'daki West Riding bölgeleridir. Buralardaki dokuma imalathaneleri bölgedeki halkta özgürlükçü fikirlerin doğmasına yolaçmıştır. 30 Haziran 1643 günü Newcastle Markisi komutasındaki monarşi ordusu Sir Thomas Fairfax'ın babası Ferdinando Fairfax komutasındaki parlamento ordusunu Bradford yakınlarındaki Adwalton Moor'da mağlup eder. Fairfax ve ordusunun kılıç artıkları Parlamento yanlısı güçlerin denetimindeki Hull kentine geri çekilir.
Londra üzerine üç koldan yürümeyi planlayan monarşi ordusu, Hull'u kuşatmak zorunda kalır. Kuşatma başarısız olur, Parlamento kuvvetleri tarafından deniz yoluyla sürekli olarak takviye edilen liman kentinin etrafına kasıtlı olarak su verilerek monarşi ordusu zor duruma düşürülür.
1643 yılı sonlarına gelindiğinde iç savaş yayılmış konumdadır. Kral I. Charles 1641 Ayaklanmasının ardından kontrol edemediği İrlanda'da fiili yönetimle bir uzlaşma yaparak buradaki birlikleri de savaşa dahil eder. Parlamento ise İskoçya'daki Protestanlarla müttefiklik antlaşması imzalar. 1644 yılı başlarında Leven Earlü komutasındaki bir Protestan İskoç ordusu Parlamento adına kuzey İngiltere'ye girer. Monarşi yanlısı Newcastle Markisi Hull kuşatmasındaki birliklerini bölmek zorunda kalır. Kuşatmayı Sir John Belasyse'ye emanet ederek düşmanı karşılamaya koyulur.
York kuşatması
Mart ayı boyunca ve Nisan ayı başlarında Newcastle Markisi İskoçların Tyne Nehrini geçmesine karşı önleyici müdahaleler yapmaya çalışır. Bu sırada Sir Thomas Fairfax komutasında Parlamentoya bağlı bir süvari birliği Yorkshire'a girer. Fairfax'ın Hull'a girmesini engellemek için yapılan saldırı püskürtülür ve monarşi birlikleri komutanları Belasyse ile birlikte esir alınır. Hull kuşatmasındaki kötü haberleri alan Newcastle Markisi monarşi yanlılarının kuzey İngiltere'de en önemli dayanağı konumundaki York kentinin tehlikeye düştüğünü görür. İlerleyen Parlamento birlikleri York Kuşatmasını başlatırken, monarşi birlikleri de önlem almaya çalışır.
İlk başlarda kuşatma sıkı olmayan bir abluka şeklinde başlar. Haziran başlarında Manchester Earlünün ve bağlı birliklerinin de dahil olmasıyla kuşatma tamamlanır ve kuşatma harekâtları başlar. İskoç birliklerinin başındaki Leven başkomutan ilan edilir. İngiliz birliklerinin de bulunduğu orduda böyle bir karar alınmasının ardında siyasi sebepler de vardır. Parlamento komutanları kuzeydeki çok önemli bir birliğe komuta eden Leven'i bu şekilde taltif etmek isterler. Kuşatma haberleri kral I. Charles'ın savaş karargâhı konumunda olan Oxford'a ulaşır. Kurmay heyetiyle görüşen kral Prens Rupert komutasında bir birliğin York'u kurtarmak için gitmesine karar verir. Prens Rupert, küçük bir birlikle Shrewsbury'den yola çıkar ve yol boyunca asker toplayarak ilerlemeyi planlar. Yol üzerindeki Chester'daki küçük bir askeri birliği bünyesine dahil ederek 2 bin süvari ve 6 bin piyade toplamına ulaşır. Mersey Nehrini Stockport'ta geçerek Bolton'a saldırır, burada Parlamento yanlısı asker ve sivillerden yaklaşık 1600 kişiyi öldürür. Bury'de dinlenen Prens Rupert, York kuşatmasından çıkabilmiş olan Newcastle Markisi'nin Lord George Goring komutasındaki süvari birlikleriyle birleşir. Parlamento yanlısı önemli bir merkez olan Manchester'a yaklaşmadan ilerler. Beş günlük bir kuşatmanın ardından Parlamento yanlısı Liverpool kentini ele geçirir.
Rupert bu aşamada nasıl devam edeceğine dair kararsız kalır. Ya ilerleyerek York kuşatmasına müdahale edecek veya Lancashire bölgesindeki hakimiyetini tahkim ederek ordusunu güçlendirecektir. Bu sırada kraldan karışık haberler gelir. Kurmay heyetindeki deneyimsiz ve maceracıların elinde oyuncak olan kral acele saldırı emirleri vermiş ve Oxford'dan ayrılıp vardığı Worcester'de Parlamento saldırısına açık hale gelmiştir. Kralın Rupert'e yazdığı mektup ise karışık ve anlaşılmazdır, kral hem York'un düşmemesini istemekte hem de Rupert'i yardımına çağırmaktadır.
Ordusunun toplamı 14 bin seviyelerine çıkmış olan Rupert önceliğin York savunmasında olduğunu yorumlayarak buna göre hareket eder. Hızlı hareket eden Rupert 30 Haziran günü York'un 14 mil uzağındaki Knaresborough Kalesine ulaşmıştır. Kuşatma yapan Parlamento birlikleri Prens Rupert'in yaklaştığını bilmekte ve onlar da Midlands bölgesinden destek beklemektedir. Ancak bu destek gelmeyince ve kuşatmadaki müttefik orduların stratejik konumlanma hataları sonucu kuşatma 30 Haziran akşamı kaldırılır. Şehre doğrudan giden eski Roma dönemi yolda Marston Moor bölgesinde mevzilenen Parlamento birlikleri Rupert'in yaklaşmasına engel olur. Rupert kentin etrafından çevirme harekâtı yaparak şehre girişlerdeki mevzileri küçük çarpışmalar sonucu alarak kenti kurtarmış olur. Rupert, yaklaşan büyük muharebe için Newcastle Markisinden birliklerinin komutasını talep eder.
Muharebe
Muharabe taktiği olarak üstünlüğü Monarşi birliklerine kaptıran Parlamento kurmay heyeti seçeneklerini masaya yatırmak üzere bir araya gelir. Güneye, Tadcaster bölgesine doğru ilerlemeye karar veren heyet bu sayede hem Hull ile olan ikmal hatlarını güvenceye alacak hem de Prens Rupert'in güneye sarkmasına engel olacaktır. 2 Temmuz günü harekete geçen ordu birlikleri geride Sir Thomas Fairfax komutasında süvari birliklerini emniyet gücü olarak bırakarak yola koyulur. ancak sabah saat 9 sularında monarşi birliklerinin bölgedeki köprü geçişlerini denetimine alarak Marston Moor'a doğru ilerlediği bilgisi alınır. Tadcaster'a girmekte olan öncü birlikleri dahil olmak üzere tüm piyade birlikleri geri çağrılır.
Öğle saatlerinde Newcastle ile buluşan Prens Rupert, beklediği güçte olmayan destek birlik sayısının azlığına rağmen derhal saldırma niyetindedir. Ancak hem kendi piyadelerinin yorgunluğu hem de Newcastle'ın piyadelerinin yokluğu onu saldırmaktan alıkoyar. Saatler ilerledikçe İskoç ve Parlamento piyade ve topçu birlikleri de mevzilerine gelmiştir. Öğleden sonra saat 2 sularında Parlamento birlikleri 30 parça topçu bataryasıyla ateşe başlar, saldırı saat 5'e kadar sürer. Bu sırada Eythin komutasındaki York'taki monarşi yanlısı birlikler muharebe alanına gelir. Rupert ile Eythin arasında çok eski bir husumet vardır. Savaş meydanında Eythin Rupert'in düşmana çok yakın konumlandığını belirterek eleştirir, Rupert'in sürpriz bir saldırı veya birliklerin geri çekilmesi önerisi havanın kararmakta olmasıyla beraber uygulanamaz.
Monarşi yanlıları bozkırın aşağı kısmında süvari saldırısına karşı tahkimat olarak kullanılan bir hendek arkasında hazır bekler. Ordunun sol kanadını komuta eden Lord Goring yaklaşık 2 bin süvari ve 500 tüfekli piyadeye sahiptir. Merkezde ise komuta Eythin'dedir. Hendeğin içinde de düşmana ilk elden saldıracak bir Forlorn hope birliği hazırdır. Sağ kanatta Lord Byron2600 süvari ve 500 tüfekli piyade ile beklemektedir. Prens Rupert, kendi özel muhafız birliği dahil olmak üzere 600 süvariyi kendi kişisel komutası altında yedekte tutmaktadır. Bu birlik merkezde geride beklemektedir. Parlamento birliklerinde yedek birlik bulunmamaktadır.
York garnizonun geç gelmesi nedeniyle monarşi yanlısı ordunun tam olarak mevzilenmesi ancak gece saatlerinde tamamlanır. Yağmurun yağıyor olması ve kurmay heyetinin isteksizliği Prens Rupert'i planladığı baskın saldırı fikrini ertelemeye ikna eder. Monarşi birlikleri akşam karavanası için mevzilerinden ayrıldığı sırada Parlamento başkomutanı Leven hazırlıksız konumda olan düşmana saat 19:30 sularında saldırı emri verir, bu sırada gökgürültülü sağanak şeklinde yağmur yağmaktadır.
Parlamento birliklerinin sol kanadı hızla çevirme harekâtı yaparak Napier komutasındaki birlikleri geriletir, Cromwell'in süvarileri de Byron'ın birliklerine saldırır. Cromwell bu saldırıda hafif şekilde yaralanır. Bu bölgeye destek olarak yedekleri gönderen Rupert, kaçan birlikleri durdurarak karşı saldırıya kalkmalarını sağlar. İskoç birlikleri dengeyi Parlamento lehine bozmuş ve monarşi yanlısı süvari briliklerini yenmiştir. Rupert'in sağ kanadı ve yedekleri geri püskürtülmüş ve Rupert tarlada ekinler içinde saklanarak kaçabilmiştir. Parlamento birliklerinin sağ kanadı Goring komutasındaki monarşi yanlısı karşı saldırı karşısında çöker. Goring'e bağlı birlikler düşmanı kovalarken dağılıp yağmaya girişir. Newcastle'a bağlı piyade birlikleri de geri çekilmeyi bırakıp karşı saldırıya geçince Fairfax'ın merkez piyade birlikleri kaçmaya başlar. Monarşi yanlılarının ilerleyişi İskoç piyadesinin direnci ve süvarilerin ardı ardına hücumlarıyla durdurulur. Artık gecenin ilerleyen saatlerine gelinmiş ve muharebe meydanı iki taraftan da savaştan kaçanlarla dolmuştur. Cromwell'in yüksek disipline sahip süvari birliği muharebenin başlangıcındaki mevzilerine gelirler. Dağılmayan piyade birlikleri de Cromwell'in birliklerine dahil olur. Cromwell elindeki süvari ve piyadelerle Goring'in birliklerine cepheden saldırır.
Subayları esir düşmüş, savaştan yorgun düşmüş ve dağınık durumda olan Goring'in birlikleri eski mevzilerini tutmaya çalışsalar da ilk saldırıda püskürtülürler. Yeniden saldırıya geçmeyi reddeden monarşi yanlısı piyade birlikleri geceleyin York'a doğru geri çekilir. Zafer kazanmış olan Parlamento birlikleri hala savaşan monarşi merkezindeki piyadelere saldırır. Teslim olmayı reddeden ve çevresi sarılış olan bu birlikler neredeyse tamamen imha edilir.
Muharebede yaklaşık 4 bin monarşi yanlısı asker hayatını kaybeder, aralarında Sir Charles Lucas ve General Henry Tillier dahil olmak üzere 1500 kişi esir edilir. Monarşi ordusunun tüm toplarına ve kraliyet sancaklarına el konur. Parlamento tarafında ölü sayısı 300 civarındadır. Ağır yaralananlardan birisi de Sir Thomas Fairfax'ın kardeşi Charles olur. Cromwell'in yeğeni Valentine Walton da bu muharebede ağır yaralanmış, kısa bir süre sonra da ölmüştür.
Monarşi cephesi
Muharebeyi izleyen gece yarısı monarşi yanlısı generaller ve ordunun kılıç artıkları York'a ulaşır. York valisi Sir Thomas Glemham, sadece kendi garnizondakilerin kente girmesine izin verir. Çok sayıda yaralı kentin batı yönündeki kapısının önündeki yollarda kalır. Newcastle Markisi, tüm servetini harcadığı maceradan sonra elinde hiçbir şeyin kalmaması üzerine kralın karşısına çıkamayacağını düşünerek beraberinde Eythin ve çok sayıda subayı olduğu halde Hamburg'a sürgüne gider. Muharebeden iki gün sonra Prens Rupert kılıç artıklarından devşirdiği birlikleri 5 bin kişilik bir süvari birliği olarak düzenler. Kuzeyde vakit kaybetmektense güneyde krala katılmaya karar verir. Prens Rupert Marston Moor Muharebesiyle ilk kez bir meydan muharebesinde kesin olarak yenilmiştir. Bu mağlubiyet onu derinden etkilemiştir. Ayrıca onu sayısız muharebede korumuş olan savaş köpeği Boyenin kaybı da onu derinden yaralamıştır. Newcastle Markisi ve Prens Rupert'in ayrılmasıyla birlikte monarşi yanlıları birkaç yalıtılmış bölge dışında kuzeyi tamamen terk ederler.