cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Milan Baroš
Baník Ostrava'ya dönüş
24 Eylül 2014 tarihinde Baroš, Baník Ostrava takımına yeniden katıldı; 2014-15 sezonu sonuna kadar sözleşme imzalamıştır.
Mlada Boleslav
2014-15 sezonu sonunu takiben Baroš, Ostrava'dan ayrıldı ve Mlada Boleslav ile iki yıllık sözleşme imzaladı.
FC Slovan Liberec
2016 yılında 1 yıllığına Slovan Liberec ile anlaşmıştır. Oynadığı 8 resmi maçta 1 gol 2 asist yapmıştır.
Baník Ostrava'ya üçüncü kez dönüş
2017 yılında Baník Ostrava'ya dönmeden önce Liberec'te yalnızca iki yıl geçirdi. 3 Temmuz 2020'de Baros profesyonel futboldan emekli olduğunu açıkladı.
Millî takım kariyeri
81 kez Çekya millî futbol takımı forması giyen Baroš 39 gol atmıştır. Portekiz'de düzenlenen 2004 Avrupa Futbol Şampiyonasında, Altın Ayakkabı Ödülü'nün aldı. EURO 2012'den sonra millî takımı bıraktığını açıklamıştır.
Aktörlük kariyeri
Milan Baroš, ilk olarak "Portréty" dizisinde görev almıştır. Sonra sırasıyla "2004 Avrupa Futbol Şampiyonası", "Goal!", "Match of the Day" ve "Liverpool FC: Champions of Europe 2005" filmlerinde görev almıştır
Fabio Coltorti
Fabio Coltorti (d. 3 Aralık 1980), İsviçreli eski kaleci.
Kulüp kariyeri
Kriens'te doğan Coltorti kariyerine doğduğu yerin takımı SC Kriens'te başlayıp FC Schaffhausen, FC Thun ve Grasshopper takımlarında oynadı. Bu takımlarda ilk tercih edilen kaleci oldu.
30 Ağustos 2007 tarihinde 1 milyon € karşılığında ispanyol kulübü Racing de Santander ile dört yıllığına anlaştı. İlk sezonundaki ilk maçına Copa del Rey'de çıktı. İkinci sezonunda ilk La Liga maçına 22 Aralık 2007 tarihinde deplasmanda 4-1 yenildikleri Sevilla karşısında çıktı.
Toño'nun sakatlanmasıyla Aralık 2009'dan Şubat 2010'a kadar kaleyi devraldı. Oynadığı ilk sekiz maçta Villarreal'den (2-0) gol yemedi ve diğer maçlarda toplam yedi gol yedi. 2009-10 sezonunda 23 lig maçında forma giydi. Takım ligi 16. sırada bitirerek küme düşmekten kurtuldu.
2010-11 sezonunda Toño'nun dönmesiyle 38 lig maçının birinde forma giydi. Haziran 2011 ortasında Coltorti ülkesine dönerek FC Lausanne-Sport ile bir yıllık sözleşme imzaladı. Nisan'ın başında Young Boys ile yaptıkları maçın son dakikalarında serçe parmağından sakatlandı. Ancak üç değişiklik hakkı dolduğundan sahanın kenarında parmağı yerine kondu ve deplasmanda 3-1 yendikleri maçta oynamaya devam etti.
Millî takım kariyeri
2006 FIFA Dünya Kupası'na da çağrılan Coltorti ilk a millî maçına 1 Mart 2006 tarihinde iskoçya ile yapılan hazırlık maçında çıktı.
Suhoy Su-24
Suhoy Su-24 (NATO raporlama adı: 'Fencer') 1970 ve 1980'li yıllarda Sovyetler Birliği 'nin her türlü hava koşulunda görev yapabilen en gelişmiş havadan tecrit ve saldırı uçağıydı. İki koltuklu, çift motorlu uçak Rusya 'nın ilk entegre sayısal seyrüsefer/atak sistemiyle donatılmıştı. Su-24'ün konfigürasyonu F-111 ile benzerlikler ihtiva eder. Eski Sovyet cumhuriyetleri hava kuvvetleri ve ayrıca başka birkaç ülkede daha halihazırda kullanılmaktadır.
Geliştirme
1961 yılında Sukhoi Su-7B 'nin hizmete girme nedeni Suhoy'nin her hava koşulunda nokta hava saldırılarını destekleyecek bir model geliştirme gereksinimiydi. S-28 ve S-32 üzerinde yapılan ilk incelemeler temel Su-7 tasarımının bu görev için gerekli tüm aviyonik sistemleri taşımak için çok küçük olduğunu ortaya çıkardı. OKB-794 yeni uçağın özünü oluşturacak Puma kodadlı gelişmiş bir seyrüsefer/atak sistemi tasarlamakla görevlendirildi.
1962 ve 1963'te Suhoy 2 adet Tumansky R-21F-300 turbojet motoruyla donatılmış, 2 pilotlu bir S-6 prototipi üretti. Prototip incelendi ancak Puma donanımının geliştirilmesindeki eksikliklerden ötürü herhangi bir sipariş verilmedi.
1964 yılında Suhoy S-58M üzerinde çalışmaya başladı. Uçağın Suhoy Su-15 önleme uçağının bir modifikasyonu olması düşünülmekteydi. Aynı dönemde güncellenen Sovyet Hava Kuvvetleri gereksinimleri kısa pistlere iniş-kalkış kabiliyeti'ne sahip bir alçak irtifa saldırı uçağı gereksinimi doğurdu. İstenilen önemli bir özellik düşman hava savunma sistemlerini geçebilmek için uzun süre boyunca alçak irtifada sesüstü hızlarla uçabilme kabiliyetiydi. Bu ihtiyaçlara cevap verebilmek için uçağın seyir için 2 adet Tumansky R-27F-300 artyakıcılı turbojet ve STOL kabiliyeti için 4 adet Kolesov RD-36-25 turbojet kullanması öngörülmekteydi. Büyük Orion radar anteni geniş bir ön kesit gerektirdiğinden pilot koltukları yan yana yerleştirildi. 6 motorlu yapıyı test etmek için ilk Su-15 prototipi S-58VD uçan laboratuvara dönüştürülüp 1966-1969 yılları arasında uçuruldu.
Uçak 24 Ağustos 1965'te T-6 kodadıyla resmi olarak tescil edildi. İlk prototip Mayıs 1967'de tamamlandı ve 2 Temmuz'da Sergey Vladimirovich İlyuşin tarafından uçuruldu. İlk uçuş denemeleri Ekim 1967'de monte edilecek 4 kaldırma motoru olmadan yapıldı. Aynı dönemde R-27 motorları Lyulka AL-21F ile değiştirildi. S-58VD üzerinde yapılan STOL testleri kısa-pist performansı için gerekli olan kaldırma motorlarının normalde yakıt için kullanılacak alanın büyük kısmını kaplayarak önemli ölçüde uçuş menzili kaybına neden olduğunu gösterdi. Ayrıca uçağın STOL'den normal uçuşa geçerken kontrolünün zor olması gövde altına taşıyıcı donanım yerleştirilmesini engellemekteydi.
7 Ağustos 1968'de OKB resmi olarak T-6 için değişken kanat geometrisi 'ni araştırmakla görevlendirildi. Sonucunda ortaya çıkan T-6-2I 17 Ocak 1970'te ilk olarak İlyuşin tarafından uçuruldu. Hükûmetin uçak üzerinde yaptığı denemeler uçak üzerinde oldukça kompleks sistemlerin bulunması nedeniyle 1974'e kadar devam etti. Her türlü hava koşulunda görev yapabilme kabiliyeti hedefine Orion-A saldırı radarı, Relyef arazi radarı ve Orbita-10-58 görev bilgisayarıyla birlikte çalışabilen Puma seyrüsefer/atak sistemi sayesinde ulaşıldı. Personel için Zvezda K-36D fırlatma koltukları da yerleştirildi.
İlk üretim modeli 31 Aralık 1971'de V. T. Vylomov tarafından uçuruldu ve 4 Şubat 1975'te T-6 Su-24 adıyla resmi olarak hizmete alındı.
Tasarım
Su-24, 69° dönebilen küçük boyutlu değişken geometrili kanat yapısına sahiptir. Kanatların dört açı ayarı vardır: Kalkış ve iniş için 16°, farklı irtifalarda seyir için 35° ile 45° ve düşük-irtifa manevralar için 69° minimum en-boy oranı. Değişken geometrili kanat uçağa Sukhoi Su-17 'ye göre kalkış ağırlığı daha fazla olmasına rağmen 230 km/s(143 mi/s) gibi daha düşük iniş hızına izin veren kusursuz bir STOL performansı sağlar. Yüksek kanat yüklemesi kararlı bir düşük-irtifa uçuşu ve minimal rüzgâr etkisi sağlar.
Su-24 her biri 109.8 kN(24,700 lbf) itme sağlayan iki adet Saturn/Lyulka AL-21F-3A artyakıcılı motora sahiptir.
Su-24 motor hava girişleri yanlardadır. İlk 'Fencer-A' uçaklarında bu girişler 17,500 m (57,400 ft) servis tavanında 2,320 km/s (1,440 mi/s), yani 2.18 Mach hıza olanak veren değişken rampalara sahipti. Su-24 neredeyse tamamen düşük-irtifa görevlerinde kullanıldığından ağırlığı azaltmak ve bakım kolaylığı için değişken giriş aktivatörleri iptal edildi. Bu değişiklik düşük irtifa performansını etkilememekle beraber maksimum hız ve irtifa 1.35 Mach ve 11,000 m (36,100 ft)'e düştü. İlk 'Fencer-A' 'nın kutuya benzer arka gövdesi sürüklenmeyi azaltmak için motor etrafında sıkıca şekillendirildi. Revize edilen uçağın burnuna yan yana üç adet anten karenajı eklendi, frenleme paraşütünün yeri değiştirildi ve kuyruk kısmına yeni bir hava girişi konuldu. Bu yeni modeli NATO 'Fencer-B' olarak adlandırmasına rağmen Sovyetler Birliği yeni bir adlandırma kullanmadı.
Su-24'ün sabit silahı gövde altına monte edilmiş, 500 mermi kapasiteli seri ateş eden bir adet Gryazev-Shipunov GSh-6-23 topudur. 'Fencer' 'de bu silah kullanılmadığı zamanlarda bir kapağın arkasındadır. Kanat bağlantısında iki adet, dış kanat altında iki adet döner pilon, gövdeye monteli dört adet olmak üzere çeşitli nükleer silahlar da taşıyabilen toplam 8,000 kg (17,600 lb) kapasiteli sekiz adet silah taşıyıcı bulunur. Genellikle, savunma amaçlı iki ya da dört adet Molniya R-60 kızılötesi füze taşınır.
Metronom
Metronom, sabit bir ritim (tempo) elde etmek amacıyla belli aralıklarla vuruş sesleri çıkartan bir alettir. Yunanca metron (ölçü) ve nomos (düzen) sözcüklerinin birleşmesiyle türetilmiştir. Bir müzik aletinin belli bir hızda ve aynı tempoda çalınmasını sağlamak için kullanılır. Konuşma zorluğu çeken kişiler de metronom kullanabilir.Mesela, her metronom atışında bir kelime söylenmesi esastır. Fakat müzikte bu durum tarza göre değişmektedir,
Suhoy Su-24
Tasarım
İlk 'Fencer-A' ve 'Fencer-B' 'ler sadece eski Sirena radar ikaz alıcısından oluşan ve dahili karıştırma sistemi olmayan sınırlı bir elektronik karşı-tedbir sistemine sahipti. Daha sonraki üretimlere hava girişlerinin yanlarında ve arka kuyruk dikmesi üzerinde üçgen antenleri olan daha kapsamlı radar ikaz, füze ikaz ve elektronik karşı tedbir sistemleri yerleştirildi. Bu modeller NATO tarafından 'Fencer-C' olarak adlandırmasına rağmen Sovyetler Birliği yine ayrı bir adlandırma kullanmadı. Bazı 'Fencer-C' ve Su-24M 'Fencer-D' 'lerde kanat altında, diğerlerinde kuyrukta Chaff/Flare atma sistemleri mevcuttur.
Metronom
Tarihçe
Metronom 1814 yılında, Amsterdam'da yaşayan Dietrich Nikolaus Winkel tarafından icat edilmiştir. Regensburglu J. N. Malzel, Winkel'in buluşu olan ve daha sonra metronom diye adlandırılan aletin patentini 1815'te Paris'te aldı, 1816'da "Malzel Metronomları" adıyla imalata başladı. Ludwig Van Beethoven metronomu müzikte ilk kullananlardan biridir.
Suhoy Su-24
Görev tarihçesi
Sovyetler 1984'te Su-24'leri Afganistan 'da ve 1990'larda Çeçen savaşında kullandılar.
Metronom
Çalışma esası
Metronomun, mekanik ve dijital türleri vardır. Bazı dijital metronomların tiz sesleri nedeniyle mekanik varyasyonları daha çok kullanılır.
İlk icadından beri tasarımı çok değişmeyen mekanik metronom, bir zemberek tarafından hareket ettirilen ve düzenli salınımlarıyla tık tık sesleri çıkaran bir çubuk sarkaçtan oluşur. Periyot, çubuk sarkacın üzerinde aşağı yukarı hareket edebilen küçük bir ağırlıkla ayarlanır. Tempoların ıskalası, dakikada 40 vuruştan başlar, 208 vuruşa değin çıkar.
Dijital metronomlar ise, genelde saatlerde kullanılan Quartz kristali içerir. Bu metronomların çeşitli fiyat aralıklarında çok sayıda işlevi olan türleri vardır. Ayrıca elektronik müzik klavyeleri de metronom özelliği taşır.
Metronomun sürekli olarak kullanılması, artistik bir icrayla bağdaşmaz. Ama bu aletin eğitimdeki değeri büyüktür.
Suhoy Su-24
Görev tarihçesi
Su-24'lerin Rusya tarafından 2008 Güney Osetya çatışmalarında Gürcistan hedeflerine karşı kullanıldıklarına dair raporlar bulunmaktadır. Moscow Defense Brief dergisi iki adet Su-24'ün Gürcistan yerden havaya savunma gücü tarafından düşürüldüğünü bildirmiştir. 19 Aralık 2008'de bir Su-24M bombardıman uçağı güneybatı Rusya'da Voronezh kenti yakınlarında düşmüştür. Rusya Savunma Bakanlığı ilk gelen bilgilere göre kazanın uçuş kontrollerindeki bir arızadan kaynaklandığını ve pilotların atlayarak uçağı tahliye ettiğini bildirmiştir.
Rusya ekonomisinin koşullarına göre Su-24'lerin Sukhoi Su-34 ya da daha üstün bir uçakla değiştirilmesi planlanmaktadır. .
24 Kasım 2015 tarihinde Suriye'den kalkan Su-24 uçağı, Türk hava sahasını ihlal edince Türk F-16 uçakları tarafından düşürülmüştür.
Modeller
Halen kullanılmakta olan Su-24M ve Su-24MK modelleri için içlerinde GLONASS, çok işlevli göstergeler ile güncelleştirilmiş kokpit, Head-Up Display (HUD), sayısal hareketli harita üreteci, kaska monteli görüş sistemi, R-73 (AA-11 'Archer') havadan havaya füzesi de dahil olmak üzere son teknoloji güdümlü silahlar için provizyonun da olduğu bir yenileştirme programı yürütülmektedir. Su-24M ve Su-24MK'nin yeni kokpit ve seyrüsefer sistemleri ile donatılıp donatılmayacağı bilinmemektedir. Yenilenmiş uçak Su-24M2 olarak adlandırılmıştır.
Mulholland Çıkmazı
Mulholland Çıkmazı (İngilizce özgün adıyla Mulholland Drive, Türkçe anlamı Mulholland Caddesi), yönetmenliğini ve senaristliğini David Lynch'in üstlendiği; psikolojik gerilim, gizem ve dram türlerindeki 2001 çıkışlı bir Amerikan-Fransız filmidir. Başlıca rollerinde Naomi Watts, Laura Elena Harring ve Justin Theroux yer alır. Kara film unsurları, ilgisiz gibi görünen fakat birbirleriyle bağlantılı vinyetler ve gerçeküstü öğeler barındıran film, Los Angeles'a gelip halasının evinde kalırken hafızasını kaybedip aynı evde saklanan Rita ile karşılaşan ve onunla arkadaş olan Betty Elms adlı, gözü yükseklerde bir oyuncunun hikâyesini anlatır.
ABC'de yayımlanması düşünülen bir televizyon dizisinin pilot bölümü olarak geliştirilmeye başlanan yapımın büyük bir bölümü 1999 yılında çekildi ve bir dizi bölümü olacağından ötürü sonu açık uçlu bırakıldı. Yapımcıların projeye onay vermemesi üzerine proje sonlandırılsa da, Le Studio Canal+ tarafından projenin yapım haklarının satın alınmasıyla birlikte uzun metrajlı bir film olabilmesi için senaryoya eklemeler yapıldı ve ek çekimler gerçekleştirildi. Ortaya çıkan film, izleyicilerin yorumuna göre farklılık gösteren bir yapım oldu. Lynch; izleyici, eleştirmen ve oyuncu kadrosunun olaylar hakkında tahmin yürütebilmesi amacıyla filmde ne anlatmak istediğine dair herhangi açıklamada bulunmazken filme "rüyalar şehrinde bir aşk hikâyesi" sloganını vermişti.
İlk gösterimi 16 Mayıs 2001'de, Cannes Film Festivali'nde gerçekleştirilen Mulholland Çıkmazı, 8 Ekim'de Amerika Birleşik Devletleri'nde Universal Pictures tarafından sınırlı olarak altı salonda gösterime sokuldu. 12 Ekim'den itibaren ülkede filmi gösteren salon sayısı arttırılırken 64 hafta boyunca gösterimde kaldı. 21 Kasım'da ilk gösteriminin yapıldığı Fransa'da ise BAC Films tarafından dağıtıldı. $14 milyona mâl olan filmin dünya genelinde elde ettiği hasılat $20,1 milyonun üzerindeydi. Rotten Tomatoes'ta %84, Metacritic'te ise 100 üzerinden 85 puanlık ortalamalar yakalayan Mulholland Çıkmazı, aralarında yılın en iyi filmi olarak niteleyenlerin de olduğu bazı eleştirmenler tarafından yılın en iyi filmleri arasında gösterildi. İlerleyen dönemde ise çeşitli eleştirmen ve yayınlar tarafından belirlenen 2000'lerin, 21. yüzyılın veya tüm zamanların en iyi filmleri arasında yer aldı. Cannes Film Festivali'nde En İyi Yönetmen Ödülü'nü kazanan yapım, 74. Akademi Ödülleri'nde aynı kategoride adaylık elde etti. Bunların yanı sıra filmin kendisi ile yönetimi, senaryosu, kurgusu, görüntü yönetimi, müziği ve başrol oyuncusu Watts, çeşitli ödüllere aday gösterildi ve bunların bir kısmını kazandı.
Konusu
Mulholland Drive'daki bir araba kazasında hayatta kalan tek kişi olan siyah saçlı bir kadın (Laura Elena Harring), yaralı ve şok geçirmiş bir şekilde Los Angeles'a varır ve geceyi bir evin bahçesinde uyuyarak geçirir. Ertesi sabah yaşlı ve kızıl saçlı bir kadının bavullarıyla birlikte evden çıkmasının ardından siyah saçlı kadın boş eve sığınıp burada uykuya dalar. Bu sahneden sonra, Winkie's adlı bir dinerda oturan iki erkekten genç olanının diğerine, dinerın arkasında gördüğü korkunç bir figür hakkındaki kâbusunu anlattığı sahneye geçilir. Rüyada bahsedilen yere gittiklerinde kâbustaki figür birden karşılarına çıkar ve genç adamın korkudan bayılmasına sebep olur. Siyah saçlı kadın uykudayken, kaza sonrasında ortadan kayboluşu hakkında gerçekleşen birkaç gizemli telefon görüşmesinin ardından; ünlü bir oyuncu olma hayaliyle Deep River, Ontario'dan Los Angeles'a gelen Betty Elms (Naomi Watts), havaalanından taksiyle, teyzesinin bir müddet önce boşalttığı eve gelir. Evde, Ruth teyzesinin bir tanıdığı zannettiği, hafızasını kaybetmiş ve ismini dahi hatırlamayan siyah saçlı kadın ile karşılaşır. Kadın, duvardaki Gilda (1946) filminin posterini görür ve kendisini, filmin başrol oyuncusu Rita Hayworth'tan yola çıkarak Rita olarak tanıtır.
Evine dönen Adam ise, karısı ile havuz temizleyicisini yatakta yakalar. Öfkeyle karısının mücevher kutusuna duvar boyası dökerken karısının sevgilisi tarafından darp edilir ve evden dışarı atılır. Ucuz bir motelde nakit parayla konaklayan Adam, menajerinden kredi kartı hesabının kapatıldığını, parasız kaldığını ve "kovboy" diye birinin kendisiyle buluşmak için beklediğini öğrenir. Kendisini bekleyen kişiyle buluşur ve "kendi iyiliği için" Camilla Rhodes'u kadroya dahil etmesi gerektiği tehdidine boyun eğerek filmi yönetmeye ikna olur.
Betty ve Rita, çantada buldukları parayı evdeki bir şapka kutusuna saklamalarının ardından Winkie's'e giderler. Rita, kendilerine servis yapan kadın garsonun yakasındaki Diane adını görünce "Diane Selwyn" diye bir isim hatırlar. Telefon rehberinden Diane Selwyn'in numarasını bulup numarayı arasalar da cevap veren olmaz. Ardından bir oyuncu seçimlerine katılan Betty, burada sergilediği performansın çok beğenilmesiyle birlikte yapımcılar tarafından Adam'ın yönettiği The Sylvia North Story (Sylvia North'un Öyküsü) adlı filmin setine götürülür. Sete girdiği sırada Adam, başrol için oyuncu seçimlerindeki performansları izlemektedir. Bu sırada Adam ile Betty uzunca bir süre göz göze gelir ve Betty, yapımcılara arkadaşıyla buluşması gerektiğini söyleyerek Adam'la görüşmeden oradan hızlıca uzaklaşır. Adam ise filmde oynaması için Camilla Rhodes'u seçer.
Diane Selwyn'in dairesine giden Betty ve Rita, kapıya cevap veren olmaması üzerine gizlice eve girerler. İkili, yatak odasında bir kadının çürümüş cesedini gördükten sonra dehşete kapılarak evlerine geri döner. Güvenliğinden endişe eden Rita, sarı bir peruk takarak kılık değiştirir. Gece olduğunda iki kadın arasında bir cinsel ilişki yaşanır. Birlikte uyudukları sırada, gece saat 2 civarında uyanan Rita, Club Silencio adındaki tiyatroya gitmeleri konusunda Betty'yi ikna eder. Buraya vardıklarında sahnesinde bir adam, birkaç farklı dilde "her şeyin bir illüzyon" olduğunu anlatıyordur. Ardından sahneye çıkarak şarkı söylemeye başlayan kadın, bir müddet sonra yere düşüp hareketsiz kalsa da şarkı devam eder. Şarkının sona ermesinin ardından Betty, çantasında Rita'nın anahtarına uyan mavi bir kutu bulur. Kutuyu açmak için daireye döndüklerinde Betty, aniden ortadan kaybolur. Rita'nın anahtarla kutuyu açmasıyla birlikte kutu yere düşer ve akabinde odaya giren kızıl saçlı bir kadın, odada herhangi bir şey göremez.
Sonraki sahnede "kovboy", uyuyan bir kadının yatak odasının kapısını aralayarak "Merhaba güzel kız. Uyanma vakti." diye seslenir. Akabinde, Betty ile Rita'nın gizlice girdiği evin yatak odasında Diane Selwyn (Naomi Watts) uyanarak yatağından kalkar. Filmin ikinci kısmı olarak nitelendirilen bu kısımda Diane, siyah saçlı kadına dönüşen Camilla Rhodes'a (Laura Elena Harring) âşık; fakat onun tarafından acı çektirilmiş ve reddedilmiş, yalnız ve depresyondaki bir oyuncu olarak betimlenir. Oyuncu olan Diane, Adam'ın yönettiği The Sylvia North Story adlı filmde küçük bir rolü canlandırıyordur. Aynı filmin başrol oyuncusu Camilla'nın davetiyle Diane, Adam'ın Mulholland Drive'daki evinde düzenlenen partiye katılır. Diane'in limuzini, filmin başında Rita'nın arabasının karıştığı kazanın görüntülerine benzer bir biçimde yol alır ve araba aynı yerde durur. Çalılıkların arasından çıkıp yanlarına gelen Camilla, kestirme bir yoldan Diane'i partiye götürür. Partide Adam, Camilla'yı öper ve katılımcılara, bir ilişki yaşadıklarını duyurur. Diane yemek masasında, teyzesinin ölümü üzerine Hollywood'a geldiğini ve Camilla ile The Sylvia North Story filminin seçmelerinde tanıştığını belirtir. Masaya yaklaşan bir kadın (ilk bölümde sarışın Camilla'yı oynayan Melissa George) siyah saçlı Camilla'yı öper ve birlikte Diane'e dönerek gülümserler.
Gelişimi
David Lynch, Mulholland Çıkmazı ile ilgili fikirlerinden ilk olarak 1990'da, İkiz Tepeler'i (Twin Peaks) çektiği dönemde, Hollywood'daki bir restoranda yedikleri yemek esnasında, dizinin gelişiminden sorumlu ajans görevlisi Tony Krantz'a bahsetMİŞti. ABC'de yayımlanan On the Air dizisinin yaratıcılarından biri olan Lynch, bu projenin ABC tarafından sonlandırılmasıyla birlikte bir daha televizyon için çalışmamaya karar vermişse de Krantz, Mulholland Çıkmazı üzerine çalışması için Lynch'i "ikna etti". Lynch'in Ağustos 1998'de, ABC Entertainment başkanı Jamie Tarses ve yardımcılarından Steve Tao ile gerçekleştirdiği görüşme sonrasında yöneticiler, projeye olumlu yaklaşmış ve Tao'nun ifadesine göre "yalnızca [yapımın] adı bile ... [onları] heyecanlandır[mış]tı". ABC'de yayımlanacak bir televizyon dizisi olarak planlanan Mulholland Çıkmazı'nın 2 saatlik bir pilot bölümü için $4,5 milyonluk bütçe ayrılırken sonradan Touchstone Television'ın $2,5 milyonluk katkısıyla toplam bütçe $7 milyona ulaştı.
Lynch'in 4 Ocak 1999'da teslim ettiği 92 sayfalık pilot bölüm senaryosunu alan Tarses ile yardımcısı Stu Bloomberg, ertesi gün Krantz'i arayarak projeye onay verdi. Sonbahar sezonu için yedi olası dizinin pilot bölümü siparişi veren ABC Entertainment, bunlardan üçü ya da dördünü yayımlamayı hedefliyordu.
İkiz Tepelerin oyuncularından Sherilyn Fenn 2014'teki bir röportajında, birinci ve ikinci sezonun arasında ya da ikinci sezonun ardından yapımcıların, Mulholland Drive'da araba kullandığı bir açılış sahnesinden bahsederek dizinin karakterlerinden Audrey Horne için ayrı bir film yapma düşüncesini ortaya attıklarını ve bundan ötürü Mulholland Çıkmazı fikrinin İkiz Tepelerin çekimleri sırasında, Audrey karakteri için bir yan ürünü olarak ortaya çıktığını belirtti.
Oyuncu seçimi
Lynch, ana kadın karakterleri canlandıran Laura Elena Harring ile Naomi Watts'ı resimlerine bakarak seçti. New York'tan yola çıkan ve uçak seyahatinin ardından doğrudan Lynch ile olan ilk görüşmesine giden Watts; beyaz bir tişört, kot pantolon ve düz tabanlı sandalet giymişti. Ertesi günkü görüşmeleri için biraz daha özenli giyinmesi gerektiği belirtildiğinden ikinci görüşme öncesinde bir kuaföre gitti, dar bir elbise ile topuklu ayakkabı giydi. Lynch'in evinde gerçekleştirilen görüşme sonucunda kendisine senaryo verilirken iki hafta sonra yapımda olması için teklif aldı. Watts'ı seçmesini Lynch "büyük bir yeteneğe sahip olduğunu hissettiğim; güzel ruhlu ve zeki, bu sayede de farklı rolleri canlandırabilecek birini gördüm, yani tam dört dörtlüktü" sözleriyle anlattı. Bir diğer başrol oyuncusu Justin Theroux ise Lynch ile olan görüşmesine doğrudan uçak seyahatinin ardından katıldı. Komple siyah giysileri ve dağınık saçıyla gelen Theroux'nun bu hâlini beğendiğini ifade eden Lynch, oyuncunun aynı kıyafetler ve saç tarzıyla filmde yer almasına karar verdi.
Çekim aşaması
Şubat 1999 sonlarında Los Angeles'ta başlayan çekimler, altı hafta kadar sürdü ve Nisan'da tamamlandı. Ortaya çıkan 125 dakikalık çalışmanın bir televizyon dizisine göre uzun bir süre olduğunun söylenerek 88 dakikaya indirilmesinin istenmesi üzerine Lynch, bazı sahneleri çıkararak istenilen süreye ulaştı. Ancak 18 Mayıs'ta açıklanan ABC'nin yeni sezonun yayın programındaki yapımlar arasında bu çalışmaya yer verilmedi. Doğrusal olmayan anlatının kullanılması, Harring ve Watts'ın "ileri yaşlarda" olması, Ann Miller'ın canlandırdığı karakterin sigara içmesi ve bir sahnede köpek dışkısına yakın çekim yapılması, bu kararın gerekçeleri arasında gösterildi. Konuyla ilgili olarak Lynch, "Tüm bildiğim bu çekimi yaparken keyif aldığım, ABC'nin ise bundan nefret ettiği ve kestiğim çalışmadan memnun kalmamamdı. Kesilmemiş sürümün çok yavaş olduğu konusunda ABC ile hemfikirdim, ancak bir son teslim tarihi olduğundan bunu kesmek zorunda kaldım ve bunu incelikle yapabilecek bir zaman yoktu. [Bundan ötürü] Dokusunu, büyük sahnelerini ve hikâye akışını kaybetti ve bu kötü sürümün 300 kadar kopyası ortalıkta dolaşıyor. Birçok insan [kaydı] gördü ve bu durum utanç verici, zira bu kayıtlar aynı zamanda düşük kalitede." ifadelerini kullandı. Birkaç hafta sonra ise "Bir noktada, yanlış kişilerle birlikte olduğunuzun farkına varıyorsunuz. Düşünme süreçleri bana çok yabancı. Yüksek tempo ile doğrusal bir anlatımı seviyorlar, siz ise kendi yarattığınız şeylerin sizden çıkmasını ve kendine özgü olmasını istiyorsunuz. Öyle sanıyorum ki Dünya'da uzaylılar var ve kendileri televizyon sektöründe çalışıyorlar." dedi.
Pilot bölümün senaryosuna eklenen on sekiz sayfalık kısımda Rita ile Betty arasındaki romantik ilişki ve mavi kutunun açılmasının ardından yaşananlar yer alıyordu. ABC'nin dizi projesini reddetmesini olumlu karşılayan Watts, canlandırdığı Betty karakterinin, filmin son kısımları olmadığı zaman tek boyutlu kaldığını düşündüğünü ifade etmişti. Theroux ise "Dahil olmadığımız kısımların senaryosunu okuyamıyorduk, bu da filmin konusunu tam olarak anlamamızı engelliyordu. David sorduğumuz soruları memnuniyetle karşılasa da bu soruları yanıtsız bırakmaktaydı ... Tek gözümüz bağlı gibi çalışıyorduk. Eğer bu onun ilk yönetmenlik deneyimi olsaydı ve daha önceleri bu yöntemi denemeseydi, muhtemelen birtakım kuşkularım olacaktı. Ancak bu yöntemin işe yaradığı oldukça açık." sözleriyle çekim aşamasında filmin konusunu tam olarak anlamadığını belirtti. Lynch'in kendisine yalnızca, canlandırdığı yönetmen karakterinin Lynch'i temsil etmediğini söylediğini belirtti. Filmin yeni sahneleri 2000 yılında çekilirken setlerin tekrar yapılması ve oyuncuların tekrar çekime çağrılmasından ötürü $7 milyon daha bütçe ayrılması dolayısıyla filmin toplam maliyeti $14 milyona yükseldi.
Genel yorumlamalar
"Rüyalar şehrinde bir aşk hikâyesi" sloganını taşıyan ve izleyenlerin farklı yorumlamalarına yol açan film için Lynch, herhangi bir açıklamada bulunmadı. The Christian Science Monitordaki yazısında David Sterritt, filmin Cannes Film Festivali'ndeki galası sonrasında Lynch ile konuştuğunu söyleyerek kendisinin "Mulholland Çıkmazındaki hikâyenin mantıklı ve anlaşılabilir olduğu konusunda ısrarcı" olduğunu yazdı. Justin Theroux, izleyicilerin filmden farklı anlamlar çıkarması konusunda Lynch'in nasıl düşündüğüne dair "İstediğinizi anlayabilmenizden hakikaten mutlu olduğunu düşünüyorum. İnsanların [filmle ilgili] oldukça tuhaf açıklamalarda bulunmasını seviyor. David, [kendisinin] bilinçaltından çalışıyor." ifadelerini kullandı.
The Guardianda, altı sinema eleştirmeninin Mulholland Çıkmazının genelinden çıkardıkları anlamları kendi bakış açılarıyla yorumladıkları bir çalışma yayımlandı. The Sundan Neil Roberts ile Time Outtan Tom Charity; filmin ilk yarısının, ikinci yarısında düz bir anlatımla gösterilen gerçek karakterlerin daha mutlu ve idealize edilmiş hayatlarının anlatıldığı bir rüya olduğunu söyledi. Roger Ebert ile Jonathan Ross bu açıklamaya katılsalar da filmin genelini analiz etmekten kaçındılar. Ebert "Herhangi bir açıklama yok. Ortada bir gizem dahi olmayabilir." ifadelerini kullanırken Ross "Belki de bunlar, en başta yapılması planlanan pilot bölümden arta kalanlardır. Diğer yandan birbiriyle ilgisiz ve rüyaların bilinçsizliğiyle görülen şeylerden ibaret olabilir." ifadeleriyle filmin hikâyesinin herhangi bir yere bağlanmadığını yazdı. The Observer yazarlarından Philip French filmi, Hollywood trajedilerine bir gönderme olarak nitelerken BBC'den Jane Douglas ise Betty'nin yaşamının Diane'in rüyası olduğu teorisini reddetti ve film hakkında çok fazla analiz yapılmaması gerektiğini belirtti.
Lise Meitner
Lise Meitner (d. 7 Kasım 1878 - ö. 27 Ekim 1968), Avusturyalı fizikçi. Nükleer fizik ve radyoaktivite üzerine çalıştı. Fizyon'un teorik yorumunu yaptı.
Mulholland Çıkmazı
Genel yorumlamalar
Filmle ilgili olarak Laura Elena Harring, "Filmi ilk kez izlediğimde hikâyenin Hollywood hayalleri, yanılsamaları ve takıntıları hakkında olduğunu düşündüm. Aslında hiçbir şeyin, özellikle Hollywood yıldızı olmanın göründüğü gibi olmadığı konusuna değiniyor. İkinci ve üçüncü defa izlediğimde, kimliğimizle ilgili olduğunu düşündüm. Kim olduğumuzu biliyor muyuz? Sonrasında ise filmde farklı şeyler görmeye devam ettim ... Filmden çıkarılan şey veya filmin gerçekten ne hakkında olduğu konusunda herhangi bir doğru ya da yanlış yok. Sürekli olarak kafa yormanızı, sorular sormanızı sağlayan bir film bu. 'Tekrar izleyeceğim bir film bu' ya da 'kesinlikle ikinci kez izlemeniz gereken bir film' denildiğini tekrar tekrar duydum. Film sizin ilginizi çekiyor. Filmi anlamak istiyorsunuz, ancak anlanabilecek bir film olduğunu sanmıyorum. Size sorular sordurarak asıl amacına ulaşmış oluyor." sözlerini kullandı.
Lise Meitner
Hayatı
Avusturya'nın Viyana şehrinde doğan Meitner, o zaman kızlar için mümkün olan tüm eğitimleri aldı. Ardından 14 yaşında üniversiteye girmesinde yardımcı olması için özel matematik ve fizik dersleri aldı. 1901 yılında Viyana Üniversitesi'ne kabul edildi. Burada teorik fizikçi Ludwig Boltzmann ile çalıştı. 1906 yılında fizik üzerine doktorasını aldı.
1907 yılında Max Planck ile çalışmak üzere Berlin'e gitti. Marie Curie'nin çalışmalarından etkilendiğinden, radyoaktivite üzerine çalışmak istiyordu. Kısa süre içinde Otto Hahn ile tanıştı. Otto Hahn'ın kimya bilgisi ile kendisinin fizik ve matematik bilgisini birleştirip beraber çalışma yapmaya karar verdiler.
1918 yılında çalışmalarının ilk ürünü olan, keşfettekleri yeni radyokatif element olan protaktinyumu duyurdular. Bu keşif ikisinin Alman bilim dünyasında ünlerini artırdı. 1918 yılında, Meitner, Kaiser Wilhelm Enstitüsü'nde radyoaktivite fiziği bölüm başkanı oldu. Daha sonra, 1926 yılında, Berlin Üniversitesi'ne ilk kadın profesör olarak atandı. Hahn ile ortak araştırmalarına devam ederken bir taraftan da kendi başına beta parçacıkları üzerine araştırmalarını sürdürmekteydi.
1933 yılında Nazi Partisi, Almanya'daki Yahudi bilim adamlarının hayatını değiştirmişti. Yahudi olmasına rağmen, sahip olduğu Avusturya vatandaşlığı onu korumaktaydı. 1930'ların ortalarında Hahn'ın uranyumu yavaş nötronlarla bombardıman etmesi deneylerine katıldı. Amaçları uranyumumdan başka elementler elde etmekti. Daha evvel Enrico Fermi denemişti fakat sonuçları belirsizdi.
Otto Hahn bir deney sırasında elde ettiği baryuma bir anlam verememişti. Ve bunu bir mektupla Meitner'e yazdı. Meitner bu sonuç karşısında uranyum çekirdeğinin parçalandığı kanısına vardı. Bu fikrini yeğeni fizikçi Otto Robert Frisch ile paylaştı. O da bu açıklamayı onaylayınca, 11 Şubat 1939'da dünyayı değiştirecek bir makale yayınladılar. "Uranyumun nötronlarla parçalanması: Yeni tip bir nükleer tepkime" Bu makalelerinde Hahn ve Strassmann'ın deneylerini referans göstererek, çekirdeğin damlacık modeli kullanarak, baryumun uranyumun parçalanmasından ortaya çıktığını önerdiler. Bu olaya biyolojide de kullanılan fizyon ismini koydular ve bir çekirdekte oluşan nükleer fizyon tepkimesinden yaklaşık 200 milyon elektron volt (200 MeV) enerji açığa çıktığını hesapladılar.
1943 yılında, Frisch'in de katıldığı, ABD'nin yürüttüğü kod adı Manhattan Projesi olan atom bombası projesine gidecek olan İngiliz takımına davet edildi. Lise Meitner, bilimsel katkılarını askeri uygulamalarda kullanmayacağını belirterek, teklifi geri çevirdi ve II. Dünya Savaşı bitinceye kadar İsveç'te kaldı ve 1949 yılında İsveç vatandaşlığına geçti.
1960 yılında Stokholm'den, yeğeni Frisch'in yanına, İngiltere'ye taşındı ve 1968 senesinde Cambridge'te öldü.
Ödülleri
Lise Meitner, Nobel ödülünü alamamış olsa da, başka birçok ödül aldı. Bunların içinde en önemlileri, 1949 yılında Almanya'da aldığı Max Planck Ödülü ve 1966 yılında ABD Atom Enerjisi Komisyonu'nun verdiği Enrico Fermi Ödülü'dür. Bu prestijli Fermi ödülünü alan ilk kadın olarak tarihe geçti.
1997 yılında 109 nolu elementin adı onun anısına meitneryum olarak seçildi.
Mulholland Çıkmazı
Rüya ve alternatif gerçeklikler
Film, kabaca beşte dörtlük bölüm ile kalan beşte birlik bölüm olmak üzere ikiye ayrılır. Kendi içlerinde birer bütün olarak değerlendirilen bu iki kısım için farklı yorumlar ve açıklamalar yapılmıştır. Rüya yorumlamasına dayanan ilk teoriye göre filmin ilk kısmında gerçek Diane Selwyn'in rüyası anlatılır ve gerçekte yer alan bazı karakter ve nesneler, bu rüyada birtakım değişikliklere uğramış olarak gözükür. Selwyn; rüyasında kendisini masum ve gelecekten umutlu olan "Betty Elms" karakteri olarak görür. Başarılı, çekici ve ileride ünlü bir oyuncu olma hayaliyle umuduyla Los Angeles'a gelen Betty, Ruth teyzesinin boşalttığı eve yerleşir. Yaşadığı kaza sonrasında hafızasını kaybetmiş olan Rita ise oldukça masum ve Betty'e bağlıdır. Rita'nın gerçekte kim olduğunu bulmakla uğraşırken ikili arasında bir aşk başlar. Diğer yandan katıldığı oyuncu seçmelerinde de olağanüstü bir performans gösteren Betty'nin hayatı, gerek meslekî gerekse Rita ile olan ilişkileri bakımından tam istediği gibi ilerler. Filmin son beşte birlik kısmı ise Diane'in, hem özel hem de meslekî anlamda başarısızlıklarla dolu gerçek hayatını konu alır. Ruth teyze, gerçek hayatta da Diane'in teyzesi olsa da rüyadakinin aksine yakın bir zamanda ölmüş ve Diane'e yalnızca bir miktar para bırakmıştır. Rüyasında sevgilisi olarak gördüğü Rita, gerçek hayatta, kısa bir süreliğine ilişki yaşadığı ve âşık olduğu Camilla Rhodes'tur.
Adam Kesher gerçekte olduğu gibi rüyada da filmin yönetmeniyken rüyada, gerçek hayattakinin aksine meslekî ve özel hayatı bakımından başarısızdır. Bunun sebebi, Camilla'nın gerçek hayatta Diane'in aşkına karşılık vermeyerek onu terk etmesi ve Adam ile birlikte olması, Betty'nin ise Adam'a olan kızgınlığının intikamını rüyasında alması olarak yorumlanır. Gerçekteki Camilla Rhodes, rüyada başka birisi olarak gözükür. Gerçekte, Adam'ın çekeceği filmin başrolü için seçmelere giren Diane, rolü Camilla'ya kaptırmıştır. Rüya da ise Camilla, mafyanın Adam'ı tehdit etmesi sebebiyle seçilir. Diane rüyasında, gerçekteki başarısızlığını kabullenmek yerine işin içinde başka şeyler olduğuna kendisini inandırmıştır. Benzer şekilde rüyasında, Rita ile yaptığı provada Rita'nın kendisine iyi bir performans sergilediğini söylemesi de, gerçekte rolünü Camilla'ya kaptıran Diane'in, kendisinin de iyi bir oyuncu olduğunu bizzat rakibinin ağzından duymasını istemesinden ötürüdür. Rüyada Betty, film setine girdiği anda Adam'ın dikkatini çekerek daha hiçbir şey yapmadan Adam'ı etkilese de oyuncu seçimine katılmadan, Rita'ya yardım etmek üzere setten ayrılır. Bu olay Betty'nin, Rita uğruna kendi kariyerinden dahi vazgeçmesini gösterir. Rita ile Betty'nin, gerçekte Diane Selwyn'in kaldığı evde karşılaştığı çürümüş ceset, gerçekte Diane'in sahip olduğu sarı saça sahiptir ve Camilla'nın giydiği siyah elbiseyi giyiyordur. Buradan yola çıkılarak rüyada gözüken bu cesedin, kısa bir süre önce öldürülen Camilla'ya veya rüyayı gördükten bir müddet sonra ölecek olan Diane'e ait olduğu görüşleri ortaya atılır. Filmin sonunda Diane'in intihar sebebi, Camilla'yı öldürtmesi sonrası yaşadığı pişmanlık ve vicdan azabının sonucu olarak gösterilir. Diane'in Camilla'yı öldürmesi için tuttuğu kiralık katile verdiği para ise rüyada, nedeni bilinmeyen bir şekilde Rita'nın çantasından çıkar. Bir röportajında Naomi Watts, "Diane'in esas karakter, Betty'nin ise gerçekte [Diane'in] olmasını istediği ve hayalini kurduğu kişi olduğunu düşünüyorum. Rita yardıma ihtiyacı olan kadın, Betty'ye mutlak ihtiyacı olan bir kadın ve Betty de onu oyuncak bir bebek gibi kontrol ediyor. Rita, Betty'nin gerçekte Camilla'nın olmasını istediği şekle bürünmüş hâli." analizini yapar.
Gerçek hayattaki rüyalar gibi filmin de herhangi bir açıklaması bulunmayan, sonuçlanmayan sahnelerden oluştuğunu belirten Roger Ebert, "Filmin ikinci kısmı için bir açıklama isterseniz, rüya gören kişinin bilincinin yavaş yavaş geldiğini ve bu kısımda görülen rüyanın, ilk rüya ve gerçek hayattan kesitler içerdiğini düşünün." şeklinde bir yorum yapar. Sonradan yazdığı bir yazısında filmin ikinci kısmının tam anlamıyla rüya veya gerçek olamayacağını ve her iki ortamdan da alıntılar içerdiğini belirten Ebert'e göre "Mulholland Çıkmazı önce mantıklı açıklamaya meydan okur, direnir, sonunda ise bu mücadeleden zaferle ayrılır".
Bir başka görüşe göre Betty ve Rita ile Diane ve Camilla, zaman zaman çakışan iki paralel evrende yaşıyordur. Diğer bir teoriye göre hikâye, herhangi bir başlangıcı veya sonu olmayan bir Möbius şeridi şeklindedir. Diğer bir görüş, filmde yaşanan her şey bir rüya olduğunu ancak kimin rüyası olduğunun belirsiz olduğunu öne sürer. İlk kısmın Camilla Rhodes'un rüyası olduğu görüşü de ortaya atılır. Birçok kez gerçekleşen Rita'nın uyuyakaldığı dönemler arasında; iki adamın Winkie's'te sohbet etmesi, Betty'nin Los Angeles'a gelmesi ve kiralık katilin yaşadıkları gibi birbiriyle alakasız sahnelerin gösterilmesinden yola çıkılarak bu sahnelerde yaşanılanların Diane'in rüyası içerisinde görülen Rita'nın rüyaları olabileceği de ileri sürülen görüşler arasındadır. İlk kısmın rüya olduğuna benzer bir görüş ise ikinci kısımda yer alan Betty'nin mastürbasyon yaptığı sahneden yola çıkılarak filmin ilk kısmının, Betty'nin cinsel fantezileri olduğunu öne sürer.
Rüya çalışmaları profesörü Kelly Bulkeley, rüyalardan ya da rüya görmekten açıkça bahsedilen tek sahne olan filmin başlarında Winkie's'te geçen sahneyle "filmdeki açığa çıkarıcı gerçek ve epistemolojik belirsizliğe dikkat çekildiği"ni öne sürer. Bu sahnede konuşan iki adamın sohbetine konu olan canavar benzeri varlığın filmin sonunda Diane'in intihar etmesinin hemen öncesi ile sonrasında tekrar gözükmesine de dikkat çeken Bulkeley, bu sohbet sahnesinin "filmde ne olup bittiğini anlamanın yeni bir yolu"nun açılışı olduğunu belirtir. Filozof ve film teorisyeni Robert Sinnerbrink de Diane'in intiharı sonrasında görünen görüntülerin "rüya ve gerçeklik" açıklamasın zedelediğini belirtir. Diane'in kendisini vurmasından sonra yatağı dumanlar arasında kaybolur, Betty ile Rita mutlu bir şekilde birbirlerine gülümserken gözükür ve Club Silencio'nun balkonundaki kadının "silencio" diye fısıldamasının ardından ekran kararır. "Gerçek ve hayal arasındaki belirsiz bir kısımda" olduğunu belirttiği bu bölüm için Sinnerbrink, "sinematik görüntünün metafiziksel boyutu" ya da "Diane'in ölmek üzereyken aklından geçenler, en sondaki 'silencio' ile ise gerçek ölüm anı" olabileceğini söyler. Aynı sahneyle ilgili olarak film teorisyeni Andrew Hageman, "Betty/Diane'in intiharını takip eden doksan saniyelik son kısım, onun ölmeden hemen önce bilinçli olarak kafasından geçenleri gösterir".
Macquarie Üniversitesinin basın-yayın akademisyenlerinden Siobhan Lyons, "Lynch evreninde sıklıkla gerçekleşen gerçekliğin anlamsızlığının gücünü sarsan yüzeysel bir açıklama" diyerek rüya teorisini reddederek Hollywood yıldız adaylarında sıklıkla görülen bir şekilde Betty ile Diane'in gerçekte birbirlerine benzeyen iki farklı kişi olduğunu öne sürer. Film teorisyeni David Roche, Lynch filmlerinin sadece basit detektiflik hikâyelerinden ibaret olmadığını, filmlerin konusunun anlaşılabilmesi için izleyicilerin kendilerini detektif rolüne büründürmeye zorladığını ve Lynch'in diğer filmleri gibi Mulholland Çıkmazı'nda da "hikâye ile diegesisin aynı anlama geldiği hatasına düşen izleyicilerin bu hatasıyla oynayarak onların mantıklı bir diegesis isteğini" boşa çıkardığını yazar. Roche ayrıca filmde çeşitli gizemler olduğunu, izleyicilerin hikâyeden bir anlam çıkarmaya zorlansa dahi karakterlerin bu gizemleri çözmediğini ve Mulholland Çıkmazı'nın izleyicilere bir sorunun çözümünü gösterdiği için değil, filmin kendisinin bir gizem olduğunu ve seyirci-detektifin bundan bir anlam çıkarmaya çalıştığı için bir gizem filmi olduğunu belirtir.
Hollywood eleştirileri
The New York Times'taki yazısında Stephen Holden, filmin "herhangi bir kişinin aşk hayatı ya da meslekî hırsı"ndan ziyade "Hollywood'un cazibesi üzerine" olduğunu ifade eder. The Village Voice'tan J. Hoberman da aynı konuya "Hollywood'a yönelik zehirli aşk" ifadesiyle aynı konuya değinir.
Filmin başlarında Rita'nın yolu Sunset Bulvarı'ndan da geçmesinden ötürü bazı eleştirmenler filmi, Hollywood ile ilgili kırık hayaller içeren başka bir film olan ve benzer şekilde adını Los Angeles'taki bir caddeden alan, Billy Wilder'ın yönettiği 1950 çıkışlı Sunset Bulvarı (Sunset Boulevard) ile karşılaştırır. Mulholland Çıkmazı'nın "Lynch'in kendi Sunset Bulvarı" olduğunu belirten sinema eleştirmeni Martha Nochimson, Wilder'ın filminde işlenen ve 2001 New York Film Festivali'ndeki basın toplantısı sırasında Lynch'in birkaç kere kullandığına dikkat çektiği bir ifade olan "insanın bozulması"na, Lynch'in özgün bir açıklama getirdiğini yazar. Club Silencio'nun "rüya fabrikası" Hollywood'un yer altı dünyasını yansıttığını belirten Robert Sinnerbrink, mekânda çıkan sihirbazın söylediği "Bando yok. Orkestra yok. Bütün bunlar sadece bant kaydı. Bando yok ve hâlâ bandoyu duyuyoruz ... Bütün bunlar sadece bir illüzyon." sözlerinin Hollywood'a bir gönderme olduğunu belirtir.
Eleştirmen Gregory Weight, Lynch'in "görünenden fazlasını sunduğunu ve bunun arkasında yalnızca kötülük ve yalanların yer aldığına inandığını" belirtir. Lynch'in Hollywood'daki yalan, manipülasyon ve numaralarla ilgili bir açıklama yaptığı kadar, film boyunca nostaljik unsurları kullandığından ve görece "yaşlı" oyuncular olan Ann Miller, Lee Grant ve Chad Everett'e filmde yer vererek gerçek sanatın klasik film yapımından geldiğini anlatmaya çalıştığına dikkat çeker. Olağanüstü oyunculuk yeteneklerine sahip bir şekilde tasvir eden Betty'nin, eğlence sektöründeki güçlü insanlar tarafından fark edildiğini de sözlerine ekler. Sinema eleştirmeni ve tarihçisi Steven Dillon, film nostaljisi ile Hollywood'daki bozulmanın birbirine zıt konumlarını Mulholland Çıkmazı'nın Hollywood kültürü eleştirisi olduğu kadar sinefiliyi kınadığını da yazar. Chicago Tribunedeki yazısında Michael Wilmington, "Mulholland Çıkmazındaki her şey bir kâbus. Altın Hollywood rüyasının kokuşmuş, kesilmiş bir nefret, haset, bayağı uyuşma ve ruh öldürücü başarısızlıktan oluşan zehirli bir güvece dönüşünün bir resmi. Bu, büyüleyici hayallerimizin yumuşak karnı ve Lynch'in tüm bunları gerçekçi bir tasviri." ifadelerini kullanır.
Romantizm unsurları
Glenn Kenny, Premiere'deki incelemesinde Betty ile Rita arasındaki ilişkiyi "bir Lynch filminde tasvir edilen muhtemelen en sağlıklı, en pozitif aşk hikâyesi" şeklinde tanımlar. Phillip Lopate, Film Comment'teki yazısında Betty'nin "diğer kadınla ilgili tüm yardımseverlik ve merakının bir amacı olduğunu, şehvet olduğunu ilk defa anladığı ve kendi kendini şaşırttığı anda" Betty ile Rita arasındaki romantik ilişkinin "dokunaklı ve narin" olduğunu ifade eder. Salon'daki yazısında Zacharek Stephanie, Betty ile Rita'nın cinsel ilişki sahnesi için "filmin üstünü örtecek kadar kuvvetli bir erotizm içeren, kendisinden önce ve sonra gelen her sahneyi renklendiren" yorumunu yapar. Betty ve Rita, Aralık 2009'da IFC tarafından "2000'lerin romantik çifti" seçilirken Charles Taylor'ın yazısında "Betty ile Rita genellikle, filmdeki rüyadan uyandıkları takdirde kendilerini yutmaya hazır bulunan karanlığa karşı, hâle taşıyorlarmışcasına, oldukça yumuşak ve kadifemsi bir şekilde betimlenirler. Yutuldukları zaman, cehennemdeki kükürt gibi ekranı duman doldurduğunda görüşümüz engellenir, yalnızca romantizmin yıkıldığını değil, dünyanın güzelliğinin de lanetlendiğini hissederiz." ifadeleri yer alır.
New Literary History'de yer alan Heather Love'ın "lezbiyenin eserdeki trajik bir karakter olması" açısından bakan film analizinde, medyanın filme karşı tepkisinin şu şekilde olduğu belirtildi: "Eleştirmenler, filmdeki seks sahnelerinin detayından ve uzunluğundan -ortada kadınlar arasındaki bu eşcinsel arzudan en çok kimin hoşlanacağına ilişkin bir yarış varmışçasına- hayranlıkla bahsettiler." Çok güzel ve boşta (sevgilisiz) olan Camilla'nın, Adam'ı seçip Diane'i reddetmesinin, sinema ve edebiyatta daha önceleri de kullanılan klasik bir tema olduğunu belirten Love; filme yönelik eleştirilerde Betty ile Rita ve Diane ile Camilla arasındaki tezat oluşturan ilişkilerin "dünyadaki en seksi şey olmakla birlikte, temelinde üzücü ve hiç de erotik olmayan bir yapıya sahip" olduğu düşüncesinin öne çıktığını, bunun da "heteroseksüel düzenin kendini terk edilen kadın üzerinde yarattığı ezici etkilerle teyit etmesine dayandığını" yazar.
Naomi Watts ve Laura Elena Harring'in bu ilişki hakkında medyaya yansıyan görüşleri ise farklılık ve çeşitlilik gösteriyordu. Bu sahneyle ilgili olarak Watts, "Sahneyi erotik görmüyorum, yine de öyle algılanıyor olabilir. Sahneyi son gördüğümde gözümden yaşlar süzüldü; çünkü hikâyenin nasıl sonuçlanacağını biliyordum. Beni biraz üzdü." ifadelerini kullandı. Başka bir röportajında ise "İlgili sahnelerin ekranda bu kadar doğal ve gerçekçi gözükmesinden oldukça etkilendim. Bu kızlar gerçekten birbirine âşık gözüküyorlar ve bu ilginç bir şekilde erotik." dedi. Harring ise konu hakkındaki düşüncelerini "Sevişme sahnesini içimden gelerek oynadım. Rita'nın, Betty'nin ettiği yardımdan oldukça müteşekkir olmasının ardından ona hoşça kal ve iyi geceler dedim, kalbimin derinliklerinden gelen bir teşekkür ettim, onu öptüm ve sonrasında birden ikimizi de bir enerji kaplayıverdi. Tabii hafızamı kaybetmiş olduğumdan bunu daha önce yapıp yapmadığımı bilmiyordum, ama ikimizin de gerçekten lezbiyen olduğunu düşünmüyorum." sözleriyle paylaştı.
Diğer konular
Rita'nın çantasından çıkan üçgen biçimindeki mavi anahtarın Diane, Camilla ve Adam üçlüsü arasındaki ilişkiye bir gönderme olabileceğini söyleyen Robert Sinnerbrink, Rita'nın bu anahtarı kullanarak açtığı kutunun Rita/Camilla'nın gerçek kimliği ile Betty/Diane'in ona olan öldürücü isteğini ortaya çıkararak filmin ilk kısmında anlatılan rüyayı sona erdirdiğini belirtir. Mavi kutunun, filmdeki diğer sembollerle de kesişen birçok anlamı olduğunu ve kutuya tek bir anlam yüklemenin doğru olmadığını belirten eleştirmen Allen B. Ruch; "Kutu, temel olarak Diane'in rüyasında kurguladığı dünyada yer almasını istemediği bastırılmış anılarını ve birtakım gerçekleri temsil eder. Gerçekte Camilla'nın ölümünü simgeleyen anahtarı alan Diane'in aklında 'Bu anahtar neyi açıyor?' sorusu belirir ve kendi sorusunun yanıtını yine kendince, rüyasında açıklamaya çalışır. Benzer şekilde canavar ve yaşlı ikili de birtakım şeylerin şekle bürünmüş halidir. Kendisinin biçimsizleştirilmiş (yahut mahvolmuş) egosunu temsil eden canavar, her görünüşünde biraz daha değişikliğe uğrar ... Ancak canavar, sadece kötü bir figür değil, Diane'in rüyasını çözümlemesi ve gerçeğin farkına varması için uğraşan bir varlık." ifadelerini kullanmış ve kutuyu Pandora'nın kutusuna benzeterek, açılmasının sonucunda Diane'in kişisel evreninin çöküşüne yol açtığı ifade eder.
Sinnerbrink, Rita ile birlikte Diane Selwyn'in evine gittiklerinde Betty'nin giydiği gri elbisenin, 1958 çıkışlı Ölüm Korkusu (Vertigo) adlı filmde Madeleine'in giydiği elbiseye atfen olduğunu belirtir. Rita ile Betty'nin yüzlerinin çakıştığı bir sahnenin ise 1966 çıkışlı Persona adlı filmde yer alan bir sahneye gönderme olduğunu ifade eder.
Karakterler
Betty Elms - Los Angeles'a yeni gelmiş önü açık ve yetenekli biri oyuncu olup Philip Lopate'nin ifadeleriyle "haysiyetli, iyimser, şehri kasıp kavurmaya kararlı"; eleştirmen Amy Taubin'in ifadeleriyle "şaşılacak derecede naif"; Roger Ebert'in ifadesiyle "hoppa"dır. Ebert, "Sandra Dee'nin bir Hitchcock kadın kahramanının kesişimi" ifadesiyle karakteri tanımlar. Andrew Hageman, Betty'nin "şevkle, ancak naif bir şekilde" girdiği Hollywood sisteminde yok olmasının yalnızca bu sistemin bir parçası olan Bay Roque'nin suçu değil, "kendisini yok eden yapıyı benimsediği, suç ortağı olduğu" için Betty'nin kendisinin de suçu olduğunu ifade eder. Naomi Watts, "heyecan arayan ... kendisini, ait olmadığı bir dünyada bulan ve başkasınınki olsa dahi yeni bir kimlik edinmeye hazır" olarak tanımadığı karakteri oluştururken Doris Day, Grace Kelly, Tippi Hedren ve Kim Novak'ı düşündüğünü belirtir.