cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lidya
Mermnadlar idaresi
Alyattis'in, Lidlerin Orta Anadolu'ya yayılmalarında etkin rol oynadığı kral olduğu tahmin edilmektedir. Herodot'a göre, yalnızca Lidya'dan değil Anadolu'nun bütününü büyük bir seferin sonunda Kimmerlerin elinden kurtaran Alyattis'tir. Alyattis yönetimindeki Lidya'nın doğuya yayılımı, onları İran topraklarında gitgide daha da yükselen bir güç oluşturmaya başlayan Medler ile karşı karşıya getirir. Böylelikle Orta Anadolu'da gerçekleşecek olan uzun süreli bir savaş başlar. MÖ 28 Mayıs 585 tarihinde gerçekleşen güneş tutulması, savaşı sona erdirir. Kızılırmak, Lidya ve Med imparatorlukları arasındaki sınırları belirleyici nehir olur.
Anaksimandros
Apeiron, Sonsuzluk
Miletos’lu diğer iki filozof gibi onun da temel sorunu, ilkenin (arkhe) özü sorunudur. Anaksimandros arkhe kavramıyla duyusal verili olanı aşarak hedefi belli olan bir yönde metafizik bir kavrama doğru ilk adımı atmaktadır. Arkhe olarak niçin ‘sonsuz’u (Apeiron) seçtiğini de bilmektedir. Çünkü sırf böyle bir kavram yaşam sürecinin sonsuza kadar devamını güven altına alabilir. Ona göre doğmak birmiş olmaktır, ölmek her şeyin ilkesine dönmektir ve dünyanın tanıdığı ya da tanıyacağı bütün varlıklar sonsuz sayıda olmuş ve olacaklardır. Apeiron tüm nesnelerin içinde nesne ile kaynaşmış bir şekilde bulunan ve mekansal olarak sınırsız yani tükenmez bir kaynaktır. Anaksimandros duyularımızla algılanamayacak kadar belirsiz olan Apeiron ile algılanan dünyanın dışında bir takım oluşların var olduğunu kabul eder. Anaksimandros'un Apeiron'u ile Platon'un idealarına giden yol açılmıştır.
Lidya
Mermnadlar idaresi
Bu bölgede yürütülen diğer askerî seferler konusunda ayrıntılı bilgi yoksa da MÖ 6. yüzyılın ilk yarısında Lidlerin, Frig ve diğer komşu Anadolu krallıklarını alt ederek Gordion gibi önemli merkezlerde askerî garnizonlar kurdukları bilinmektedir.
Anaksimandros
Apeiron, Sonsuzluk
Anaksimandros sonsuz’u nitel yönden homojen ama hala belirsiz bir madde yığını olarak düşünüyordu. Sonsuz kavramıyla sonsuz (sınırsız) maddeyi kastettiği zaman, bununla sırf madde ile gücün henüz birbirinden ayrılmadığını anlatmak istiyordu. Bu Dünyada olup bitenler Anaksimandros'a göre asla sona ermeyen harekete dayanmaktadır. Bu hareket ilkenin özüne ait olduğuna göre, ilke de özü vasıtasıyla olup bitenleri kavranabilir duruma getirecektir.
Lidya
Pers, Helenistik ve Roma dönemleri
Medlerin MÖ yaklaşık 550 yılında, Pers Kralı II. Kiros tarafından bölgeden çıkarılmaları Lidler için doğu sınırlarında yeni bir tehlikenin doğmasına neden olur. Bunun üzerine Kroisos, Persler saldırmadan onların üzerine gidip aynı zamanda da topraklarını Kızılırmak'ın ötesinde de genişletmek ister. Fakat bunu yapmadan önce Yunanistan'ın önde gelen kâhinlerine bu konuda danışma kararı alır. Yunan söylencesine göre kâhinlerden eğer Perslere saldırırsa büyük bir imparatorluğu yıkacağı yanıtını alır. Bu yanıt üzerine cesaretlenen Kroisos Perslerle karşılaşmak için hazırlıklara koyulur. Kerkenes'te karşı karşıya gelen iki ordu birbirlerine üstünlük sağlayamaz. Kroisos'un orduları sayıca fazla olmasına rağmen geriye dönüş kararı alınır. Kroisos askerlerini evlerine yollayarak Sardis'e döner ve Perslere karşı bir sonraki sene düzenleyeceği sefer için Mısır ve Sparta'da kendisine müttefik aramaya başlar. Ancak, geri çekilmeyen II. Kiros Lidya ordusunu beklenmedik ve çok hızlı bir şekilde izleyerek kendi kent duvarlarının önünde ani saldırıya geçer. Lidya ordusu tamamıyla bozguna uğramadan zor da olsa şehir duvarları içerisine sığınır. Kent iki hafta süren kuşatmadan sonra düşer ve Kroisos esir alınır. Lidya Krallığı, Ahameniş İmparatorluğu'nun bir eyaleti halini alarak egemenliğini bütünüyle kaybeder.
MÖ 546 yılında gerçekleşen Pers hâkimiyeti bağımsız Lidya devletinin sonunu getirmiştir. Son kral Kroisos büyük zenginliği ve gücü ile Kârûn olarak tanınmıştır. Gigis'in soyundan gelen ve Alyattis'in oğlu olan Kroisos tahtında, Miletli filozof Thales ve Atinalı devlet adamı Solon gibi önemli ve ünlü Yunan konukları ağırlamıştır.
Pers Kralı II. Kiros'un Lidya Krallığı'na son vermesinin ardından Kroisos önce Kiros'un daha sonra da II. Kambises'in danışmanı olmuştur. Pers egemenliğinde Lidya'nın zenginliği devam etmiştir. Perslerin Anadolu'yu egemenlikleri altında tuttuğu dönem boyunca, Lidya bölgesi imparatorluğun stratejik açıdan çok önemli bir eyaleti haline gelmiş ve bölgenin valisi de bu öneminden satraplık merkezini Sardis'te kurmuştur. Anadolu ve Mezopotamya'dan geçerek Susa'ya ulaşan Kral Yolu'nun ana durağını Lidya oluşturmaktaydı. Burası aynı zamanda Pers ordularının batıya, özellikle Trakya ve Yunanistan'a karşı düzenlediği askerî seferlerin de başlangıç noktasıydı. MÖ 499'da gerçekleşen İyon Ayaklanması sırasında kentin yakılması, MÖ 490 ve 480 yıllarında Yunanistan'a seferler düzenlenmesi ile sonuçlanan ve I. Serhas'ın MÖ 480 yılında Atina akropolisini yakması için bir bahane olmuştu. Pers egemenliğine rağmen Lidler zenginliklerinden pek bir şey kaybetmemişlerdi. Kroisos'un torunu olduğu düşünülen Pithios, büyük kral Serhas'tan sonra dünyanın en zengin insanıydı. Serhas'a savaş karşılığında yaklaşık 50 bin kilogram kadar gümüş ve 33 bin 541 kilogram kadar da altın sikke vermişti. Güre ve çevresine dağılmış o döneme ait Lidya tümülüs mezarlarında bulunan ve şu anda Uşak Arkeoloji Müzesinde sergilenen altın ve gümüş vazolar ile çok sayıda diğer lüks nesneler bu zenginliği yansıtmaktadırlar.
İskender'in MÖ 334 yılında Sardis'i ele geçirmesiyle Pers egemenliği sona erer. Kentin son valisi hiçbir direnişte bulunmadan kenti, İskender'e teslim eder. İskender Lidlere özgürlüklerini iade ederek eski kanunları devam ettirmelerine izin verir.
Helenistik Dönem'de de Lidya stratejik önemini korumaya devam eder. Ancak çok büyük bir imparatorluğun ve sistemin küçük bir parçası halindedir. Lidya ve Pers dönemlerindeki ekonomik ve politik gücünün arkasında yatan en büyük neden olan altın ve gümüş kaynakları artık azalmaya başlamıştır. Strabon zamanında, Sart Çayı ve diğer nehirler yüzyıllardır ürettikleri elektronu artık üretemez hale gelmişlerdir. Lidya, MÖ 280 yılında Suriye ve Mezopotamya topraklarını yöneten Seleukos İmparatorluğu'na katılır. MÖ 214 yılında, Seleukos Kralı III. Antiohos'un amcası Ahaios ayaklanarak Sardis'e sığınır. Bunun üzerine Antiohos kente bir sefer düzenleyerek aşağı şehri ele geçirir ve yıkıma uğratır. İki yıl süren kuşatmadan sonra bile kenti tam olarak ele geçiremez. Giritli iki askerin Ahaios'a ihanet etmesi sonucunda gelişen olaylarda kent düşer. Bu olay Yunan tarihçi Polibios tarafından ayrıntılı bir şekilde aktarılır. Savaştan sonraki gelişmeler aynı zamanda Sardis'teki Kibele Tapınağ'ında bulunan mektup ve belgelerde anlatılmaktadır.
Antiohos'un bölgede kısa süren egemenliği Romalılar ve onların Pergamonlu müttefikleri tarafından MÖ 189 yılında, Magnesia Muharebesi ile sona erer ve Lidya Pergamon Krallığı'na verilir. Pergamon Kralı III. Attalos'un vasiyeti üzerine tüm bölge Romalıların Anadolu'daki yeni bir eyaleti haline dönüştürülen Asya eyaleti altında yer alır. Roma İmparatorluğu'nun yönetiminde Sardis en geniş sınırlarını ulaşır ve yine bu dönemde günümüzde örenyerinde görünen birçok anıtsal yapının inşası tamamlanır. MS 17 yılında büyük bir deprem sonucunda yıkılan kent Roma imparatorluk bütçesinden ayrılan para ile yeniden inşa edilir.
Coğrafya
Lidya, Batı Anadolu'daki yerli antik krallıkların en önemlilerindendir. Bu krallık tarihteki yerini zengin maden yatakları, verimli toprakları ve Kroisos gibi ünlü kralları ile almıştır. Ancak Lidya uygarlığı sadece bu özellikleri ile değil aynı zamanda mimarisi ve sanat eserleri ile de dikkat çekmektedir. Coğrafi konumundan dolayı hem kıyı Ege'deki komşu Yunan kentleriyle, hem de doğudaki komşusu Frigya ile yakın ilişkilerde bulunan Lidya uygarlığı bu iki farklı kültürden de etkilenmiş ve bunu sanat eserlerine yansıtmıştır. Lidya ülkesi, sahip olduğu oldukça büyük tarımsal potansiyelin ve zengin yeraltı kaynaklarının yanı sıra geniş ormanlara ve yaylalara sahipti. Anadolu platosundan Ege kıyısına uzanan ticaret yolları buradan geçmekteydi.
Ege kıyısına yakın ve iç kesimde bulunan Lidya bölgesi, dağlık bir alan ve aralarından nehir akan vadiler içerisinde konumlanmıştır. Gediz ve Küçük Menderes nehirleri Lidya'nın önemli su kaynaklarıdır. Bakırçay ve Büyük Menderes nehirleri Lidya bölgesinin kuzey ve güney sınırlarını oluşturmaktadır.
Lidya'ya komşu bölgeler güneyde Karya, doğuda Frigya, kuzeyde Misya ve batıda onu Ege kıyı şeridinden ayıran İyon ve Aiol kent devletleridir. Krallık sınırlarının en azından bir bölümü son kral Kroisos tarafından Lidya-Frig sınırında Kidrara'ya dikilen yazılı sınır taşı ile kesinleşmişti. Strabon, "bu bölgeden Toroslar'a kadar ulaşan yöreler öylesine iç içe geçmiştir ki artık Frig'i Karya'dan, Misya'yı Lidya'dan ayırmak olası değildir." şeklinde bahsetmektedir. Anadolu'nun bu yöresi kültürel ve etnik açıdan o kadar çeşitlidir ki kültürel sınırlar ile politik sınırlar örtüşmemektedir.
Doğu-batı doğrultulu iki dağ sırası Lidya'nın güney bölümünden geçer. Bunlar güneyde Aydın Dağları ve Bozdağlar'dır. Kuzeyde Simav Dağlarının uzantıları ve onların alçak tepeleri ile yamaçlarındaki nehirler ile kaplıdır. Adı geçen dağ sıralarının arasında Ege kıyıları ile iç kesimler arasındaki iletişimi kolaylaştıran vadiler ve tarıma oldukça uygun alanlar vardır. MÖ 4. yüzyıla kadar bölgenin güney sınırını Aydın Dağlarının oluşturduğu bilinmektedir. Ancak Diodoros ve Strabon sınırın Büyük Menderes tarafından çizildiği görüşündedirler.
Küçük Menderes, Aydın Dağları ile Bozdağların arasından akarak Efes yakınlarında Ege Denizi'ne dökülür. Öte yandan, Gediz Vadisi Bozdağlar uzantısının kuzeyinde yer almakta ve Lidya ülkesi ile onun başkenti Sardis'in çekirdeğini oluşturmaktadır. Daha kuzeyde bulunan ve Pergamon'dan geçen Bakırçay ise olasılıkla Lidya ile Misya arasındaki sınırı oluşturur.
MÖ 7. ve 6. yüzyıllarda Lidler kıyı şeridindeki bazı Yunan kentlerine saldırmış ve bunlardan savaş ganimeti toplamış olsa da kıyıda kurulu bir Lidya yerleşmesine dair herhangi bir bilgi yoktur. Herodot'un aktardığı diğer bir olay Lidlerin iç bölgelere olan yatkınlıklarını gösterir. Rivayete göre Kral Kroisos İyonya ve Aiolis'i fethinden sonra Yunan adalarına saldırmak üzere hazırlanmaktadır. Bu sırada Sardis'e gelen Bias ya da Pittakos olduğu düşünülen bir Yunan filozofu Kroisos'a adalıların atlı birlikler hazırladığını iletir. Bunu duyan kral çok memnun olur çünkü adalılarla Lidya usulünde savaşacağını ve kesinlikle kazanacağını düşünür. Sonradan filozofun bu hikâyeyi uydurduğu ortaya çıkar. Oysa filozof Yunanların karşılarında nasıl bir düşman beklemesi gerektiğini anlatmaya çalışmakta, böylece Lidlerin deniz savaşındaki deneyimsizliğine değinmektedir. Bunun üzerine Kroisos, adaları fethetme yönündeki hırsını bir kenara bırakır. Bu hikâye gerçek bir olayı yansıtmasa da Lidlerin İç Batı Anadolu'daki egemenliğini ve Ege Denizi'ne yayılmadaki isteksizliğini gösterir.
Anaksimandros
Apeiron, Sonsuzluk
Önemli başka bir adımı da, ilkenin evrensel süreçteki etkisini tek tek tasarlama ve ancak ondan sonra kavranabilir duruma getirme denemesidir.
Lidya
Dil ve yazı
MÖ 6. yüzyılın başlarından itibaren Lidlerin de yazılı eserler vermeye başladıkları görülmektedir. Bu dil ve yazının çözümlenmesi Ludca-Aramice, Ludca-Grekçe gibi çift dilde yazılmış kitabeler aracılığı ile gerçekleşir. Hint-Avrupa kökenli bu dil, dil bilgisi özellikleri ve sözcük yapısı ile Eski Anadolu grubunda sınıflandırılır. Yine de pek çok sözcüğün anlamı hala bilinmeyen bu yazı 26 harften oluşmaktadır. Frig ve Likya yazılarına benzerlik gösteren Lidya dilindeki bu benzerlikleri Fenike ve Friglerle ilişkilere değil, o çağda Batı Anadolu'da oluşmaya başlayan yükselen düşünce sistemine bağlamak gerektiği düşünülmektedir.
Anaksimandros
Evren bilimi
Evren'in sırf gözleme ve rasyonel düşünmeye dayalı meydana geliş öyküsünü ilk kez tasarlayan dünyamızın bir 'evren' yani planlı bir şekilde düzenlenmiş bir bütün olduğunu ilk kez o ifade etmiştir. Anaksimandros’un mitolojiyi kullanmadan evreni açıklamaya çalışması onu bu konuda kendinden önce yazan yazarlardan (Hesiodos) ayırır. Tarihe en büyük katkısı evren hakkında ve hayat hakkında yazdıklarıdır. Bu yüzden ‘evren’in babası’ olarak adlandırılır. Aynı zamanda astronomiyi de o icat etmiştir. Bilinen dünyanın bir haritasını çizmiştir. Ussal çıkarımlara önem veren bir düşünür olduğundan simetriye ağırlık vermiştir.
Lidya
Dil ve yazı
Lidlerin MÖ 2. binyıl kökenleri hakkındaki araştırmalar henüz bir sonuca ulaşamamıştır. Adları Anadolu kökenli değildir ve "insanlar, halk" anlamına gelen Almanca "leute", Slavca "ljudije" gibi sözcükleri bünyesinde barındıran Hint-Avrupa kökenli eski Anadolu dil gruplarıyla onomastik etimoloji açısından ilişkilendirilebilir. Diğer taraftan dillerindeki Luvice etkisi Demir Çağı'nda şekillenmiş olabilir.
Anaksimandros
Evren bilimi
Sıcakla soğuğun önceden beri var olan doğuruşu nesnesi kozmosun meydana gelişinde ayrılmış ve bundan yeryüzü çevresindeki havayı bir ağacın kabuğu gibi saran bir alev kümesi meydana gelmiş, bu küre parçalanıp da bir takım daireler halinde toplandığı zaman güneş, ay ve yıldızlar onun yerini almışlar. Güneş'in çizdiği daire dünyanın 27 misli, ayınki de 19 misli imiş, en yukarıda güneş sonra ay en aşağıda yıldızlar çemberi bulunuyormuş.
Lidya
Dil ve yazı
Lidce ile yazılmış belgeler azdır. Bunlar çoğunlukla mezar ve adak taşlarında, seramikler, mühürler ve sikkeler üzerindeki çizimlerde görülmektedir. Lidyalıların yazısı MÖ 3. yüzyıla kadar, Lidce ise MÖ 1. yüzyıla kadar varlığını sürdürmüştür.
Anaksimandros
Evren bilimi
Onun kuramındaki yenilik yerin şu ya da bu biçimde göklerde bir yerlerde asılı olduğu ya da bir yerden destek aldığı biçimindeki eski kanıyı reddetmesidir. Ona göre yeryüzü şekil bakımından silindir biçiminde, ve yüksekliği genişliğinin üçte biri kadardır. İki düz yüzeyden biri üzerinde biz yürüyoruz, öteki bunun karşısında bulunuyor ve yer evrenin merkezinde desteksiz bir konumda durmaktadır; çünkü herhangi bir yönde hareket etmesi için bir neden yoktur, bundan dolayı da hareketsizdir.
Lidya
Din
Lidya'nın erken tarihi tümüyle efsanelerle örülüdür. Gigis ve Kroisos gibi tarihî karakterler bile fantastik öykülerin parçası hâline gelmiştir. Lidya ile ilgili efsanelerde Tantalos, Pelops, Midas, Arakne ve Omfali gibi karakterlere rastlanır. Yunan mitolojisine göre, Tantalos'un oğlu Pelops Lidyalıdır. Pelops Yunanistan'a kaçar ve orada Olimpia yakınlarındaki Pisa'nın kralı olarak adını bu bölgeye verir. "Peloponez" adı buradan gelir. Pelops'un soyundan gelenler arasında Atreus, Thyestes, Agamemnon ve Menelaos gibi Yunan mitolojisinin önemli karakterleri vardır. Frig Kralı Midas kendisinde bulunan altın yapma özelliğini Sart Çayı'nda yıkanarak nehre aktarmıştır. Lidya kadınları Yunan mitolojisinde sık sık karşımıza çıkar. Arakne adlı Lidyalı kadın kendi dokuduğu kumaşlarla o kadar çok gurur duyar ki tanrıça Athena ile aşık atmaya kalkar. Buna sinirlenen Athena onun dokuduğu bütün kumaşları parçalayıp kadını da bir örümceğe çevirir. Bu efsane Lidya'nın dokumacılıktaki üstünlüğüne işaret eder.
Anaksimandros
Meteorolojik düşünceleri
Bu ilk fizikçiyi öncelikle ilgilendiren konu meteora yani gökyüzündeki nesnelerdi. Meteora'yı ve depremi fizik yönünden ilk o açıklamıştır. Gök haritalarını çıkarırken geometriden ve matematiksel orandan yararlanmıştır. Gnomon’u (gök ölçüsü),ilk o bulmuş ve güneş saatinin yanına dikmiştir. Ayrıca ilk haritayı çizen bir 'sphaere' yani gökküresi planlayıp gerçekleştiren de yine o dur. Ama özellikle yeryüzünün boşlukta durduğunu keşfetmesi ve bunu matematiksel yönden açıklaması o gün için duyulmamış bir varsayımdır.
Lidya
Sanat
MÖ 7. ve 6. yüzyıllardaki Lidya kültürünün köklü bir şekilde Yunan etkisinde, özellikle de Ege kıyısında yaşayan Doğu Yunanlarının etkisi altında kaldığı anlaşılmaktadır. Yunan etkileri temel olarak seramikte, mimaride (taş işçiliği ve pişmiş toprak süslemelerinde), yazı sisteminde ve heykel sanatında belirgindir. Anadolu etkileri olarak yığma toprakla örtülü tümülüs tipi mezarlar, kaya mezarlar ve bazı seramik tiplerini örnek gösterilebilir.
Gigis zamanından itibaren izlenen ticaretin ve refah düzeyinin artışı hem Lidya, hem de İyonya'yı yoğun bir ticaret ağı içerisine yerleştirmiştir. Yunanlar iç bölgedeki ürünleri alıp kendi endüstrilerinin ihtiyacı olan ticaret ürünlerini getirmekteydiler. Yunan yazılı kaynaklarında belirtilen önemli Lidya ürünleri arasında tekstil (kilim, altın iplikle dokunmuş kumaş ve sandikis olarak adlandırılan ince ve şeffaf dokulu elbise), kırmızı boya ve kozmetik maddeler (bakkaris ve brenthiori) yer almaktadır. Kozmetik maddelerin konduğu kap bugün lidion olarak adlandırılmaktadır. Pişmiş topraktan yapılan şişkin gövdeli bu kap Lidyalı seramik ustalarının icat ettiği en ünlü Lidya kap formu olarak bilinmekte ve Anadolu dışına (Yunanistan ve adalar, İtalya, İspanya ve Fransa) ihraç edilen ve yerel olarak üretilen tek Lidya seramik türü olarak dikkati çekmektedir. Lidya seramiğinin genel özelliklerine bakıldığında kap formları olarak daha çok Yunan seramiklerinden ve az olsa da komşu Frig seramiklerinden etkilenildiği görülmektedir. Lidya seramiğine has diğer bir öge de "mermer taklidi bezeme" olarak adlandırılan boyama tekniğidir. Bezemelerde kullanılan temel renkler beyaz, kırmızı-turuncu ve kahverengi-siyah tonlarından oluşmaktadır.
Lidya'nın en ünlü zenginlik kaynağı değerli metaldir. Lidya Krallığı, Sardis yakınlarında kolaylıkla elde edilebilen elektron alaşımının kaynağına sahip bulunmaktaydı. Hayatta olduğu dönem boyunca zenginliği ile ön plana çıkan Gigis'ten sonraki nesillerde elektron para basımı icat edilmiş ve para Lidya ile İyonya arasındaki ticaretin ihtiyaçlarına hizmet etmiştir.
Herodot Lidyalıların ilk parayı basan ve daha sonra da hem altın, hem gümüş para basan halk ve ilk "perakende tüccarlar" olduğundan bahsetmektedir. Sardis kentinde Sart Çayı'nın kuzeyinde 1960'lı yıllarda yapılan kazılar altının arıtıldığı işliğin varlığına işaret etmektedir. MÖ 6. yüzyılda kullanılmış olan bu işlik belki de dünyada bilinen en erken altın arıtma merkezidir.
Banyosunda Betşeba
Rembrandt, bu eserinde, Tanah'da geçen bir olayı betimledi. Bu olayda evinin çatısında dolaşmakta olan Davud, ordusunun generallerinden Uriya'nın karısı Batşeba'yı bahçesinde banyo yaparken görür. Aniden kadını arzulayan Davud, Betşeba'yı hamile bırakır. Günahı bununla kalmayan Davud, Uriya'nın kanlı bir savaşta ön saflarda yer alması emrini verir. Davud'un umduğu gibi Uriya savaşta ölür. Onun ölümünden sonra Davud, Betşeba'yı karısı yapar. Batşaba'nın Davud'dan olan çocuğu doğumundan birkaç gün sonra ölür. Hristiyanlıkta bu ölümün Davud'a verilmiş bir ceza olduğuna inanılır.
Lidya
Sikke basımı
Madenî paranın ne zaman icat edildiği Antik Çağ'da bile tam anlamıyla kesinlik kazanmış bir olgu değildi. Yine de gerek antik kaynaklar, gerekse bulunan ilkel formdaki elektron sikkeler sikkenin icadının Anadolu'nun batısıyla, Lidya Krallığı ve İyonya bölgesi ile ilişkili olduğunu gösterir. Herodot bu konuda şunları aktarmaktadır:
Banyosunda Betşeba
Rembrandt, tablosunda, David'i ve onun kadına karşı olan arzusunu betimlememeyi tercih etti. Sadece Betşeba'yı banyo yaparken çizdi. Kadını hem bir kurban hem de bir günahkar olarak gösterdi. Düşünceli görünen kadın elinde bir mektup tutmaktadır ve takıları haricinde çıplaktır. Bu mektup Davud'un onu odasına gelmesi için yolladığı mektuptur ve ressam Betşeba'nın mektuba olan tepkisine odaklanmıştır. Kadın, kaderine razı olmuş gibi görünmektedir.
Resim şu anda Louvre Müzesi'nde sergilenmektedir. 1869 yılında, Dr. Louis La Caze'nin bağışladığı 583 tablodan biridir.
Lidya
Sikke basımı
MÖ 2. yüzyılda yaşayan Polideukis ise sikkenin icadıyla ilgili kişi ve halkları sıralar:
Polideukis, kendisinden birkaç yüzyıl önce yaşayan Ksenofanes'in ilk sikkenin Lidler tarafından bastırıldığına dair sözlerini aktarır. Ksenofanes'in MÖ 6. yüzyıl gibi erken bir tarihte yaşadığı göz önüne alınırsa verdiği bilgiyi göz ardı etmemek gerekir. Keza Herodot da ilk kez altın ve gümüş sikke basanların Lidler olduğunu bildirir. İlk örnekler olasılıkla Kral Alyattis zamanında basılır. Sikkeler önceleri yalnızca elektrondan (altın-gümüş alaşımı) basılırken bir süre sonra, Kroisos elektron sikke darbını bırakarak hem altın ve hem de gümüşten, iki ayrı metalden sikkeler bastırır. Herodot, ilk kez altın ve gümüş sikke basanların Lidler olduğunu söylerken olasılılıkla bu olayı anlatmak ister. Her iki yazar da sikkenin ortaya çıkışını ve ilk aşamalarını Lidler ile ilişkili görmektedir. Krallığın başkenti Sardis'te, Sart Çayı'nın kuzeyindeki kazı alanının kuzeybatı kesiminde MÖ 6. yüzyılın ortalarına tarihlenen arıtma atölyeleri açığa çıkarıldı. Bu atölyelerde elektron ayrıştırılarak saf altın ve saf gümüş elde ediliyor, altının içinde bulunan bakır gibi adi metaller küpelasyon (bir tür fırınlama) yöntemiyle altından ayrıştırılıyordu. Rafineri alanında çok sayıda ocak çukuru (küpel) ve hava üflemede kullanılan pişmiş topraktan körük ağzı bulunmuştur. Elektronda bulunan altın ve gümüşü birbirinden ayırmak için ise sementasyon yöntemi kullanılırdı. Sardis altın atölyeleri yılda birkaç yüz kilo altının ayrıştırılıp sikke basımı için hazır hale getirilmesine imkân verecek kapasitedeydi.
Sikkenin ortaya çıkışı ile ilgili antik kaynakların verdiği bilgiler Lidya ve İyonya'da yapılan kazı çalışmaları ile de doğrulanır. 1904-1905 yıllarında British Museum adına David George Hogarth başkanlığında Artemis Tapınağı'nda yürütülen kazılarda çeşitli çömlek, fildişi heykelcik ve mücevher parçalarıyla beraber yaklaşık 93 adet elektron sikke de bulundu. Eski olanlarının üzerinde herhangi bir işaret ya da resim yoktu, düz bırakılmışlardı. Biraz daha gelişkin örneklerin üzerinde ise artık bazı işaret veya tasvirler yer almaktaydı. Bazılarında aslan başı betimi basılmıştı. Bu tür sikkelere Anadolu'nun batısında oldukça geniş bir alanda rastlanması ve aslanın Lidya Krallığı'nın arması olması, bunların Lidya krallarının ilk sikkeleri olduğunu göstermektedir. Nitekim Herodot, Kroisos'un Delfi'deki Apollon Tapınağı'na som altından 10 talanton (yaklaşık 250 kilogram) ağırlığınca aslan heykelciği armağan ettiğini söyler. Bu da aslanın Lidya Krallığı için taşıdığı önemi ve onun kralî bir sembol olduğunu gösterir.
Lidya Krallığı'nda ilk darphane Mermnadlar sülalesinin ilk kralları döneminde açılmış olmalıdır. Daha çok bakla şeklindeki bu sikkeler, kaynağı Bozdağlarda bulunan ve başkentin içinden geçen Sart Çayı alüvyonlarında doğal halde bulunan elektrondandı. Ancak yapılan son analizler, elektronun içindeki altın miktarının düşürülerek gümüş ilavesiyle basılmış olduklarını ortaya koydu. Sart Çayı'nın alüvyonlarından elde edilen elektrondaki gümüş miktarı %20-30, altın miktarı %70-80 olduğu halde bu elektrondan basılan sikkelerde altın oranı %55, gümüş oranı %45'tir. Ayrıca bu sikkeler %1-2 oranında bakır da içerir. Buradan Lidlerin doğal elektron alaşımına müdahale ederek içerdiği altın miktarını düşürdükleri, buna karşılık gümüş miktarını arttırdıkları anlaşılır.
Ludwig Andreas Feuerbach
Ludwig Andreas Feuerbach, (27 Temmuz 1804 - 13 Eylül 1872) Alman filozof ve ahlakçı. Marx üzerindeki etkisi ve hümanist ilahiyat görüşleri ile ünlenmiştir.
19. yüzyıl Alman materyalizminin ilk düşünürü olan Feuerbach'ın temel eseri Hıristiyanlığın Özü'dür. Felsefesi ya da karşı felsefesi, bir hümanizm ve doğalcılık şeklinde gelişen, dine ilişkin eleştirisi, insanlıkla ilgili doğruların bilinçsizce yansıtılmasını ifade eden Feuerbach, felsefeye önce Hegel'in nesnel idealizmini benimseyerek başlamış, fakat daha sonra tinselcilik-maddecilik karşıtlığında, maddeciliğin tarafında olmuştur.
Hayatı ve Düşüncesi
27 Temmuz 1804’te Landshut, Bavyera’da doğdu. 13 Eylül 1872’de, Rechenberg’de öldü.
Hukukçu Paul Johann Anselm Ritter von Feuerbach’ın dördüncü oğlu ve matematikçi Karl Wilhelm Feuerbach'ın ağabeyidir. Ludwig Feuerbach’ın Berlin’deki 2 yıl süreyle Hegel’in yanında felsefe öğrenimi yapabilmek için ilahiyat çalışmalarını bıraktı. 1828’de Doğa bilimi öğrenimi yapabilmek için Erlangen’e gitti. 2 yıl sonra da "Gedanken über Tod und Unsterblichkeit" adlı ilk kitabını Hegel'in ölümünden bir yıl önce imzasız olarak yayınladı.
1839'da "Hristiyanlık Özü"nü yayınladı. O sıralar Alman düşünürleri Hegel'i tartışıyordu. Ruhçular onu ruhçuluk alanına, maddeciler de maddecilik alanına çekiştiriyorlardı. O Kant'ın yasağını çiğnemiş mutlağın alanına girmişti. Düşüncenin doğadan önceliğini savunmuştu.
Maddeciler de mutlağın yani insan düşüncesinin uğraştığı ilk ve son gerçeğin, doğanın üstünde değil, doğanın içinde olduğunu söylemesine ilgi duydular. Herakleitos gibi diyalektikciydi. Bu uzlaşmalar, yeni karşıtlıklar ve yeni uzlaşmalarla, gitgide varlığın bilincine erişecekti. Bu erişmeyse, gerçek özgürlüğü doğuracak olan bir sonuçtu. Mutlak varlığın kendi bilincine erişmesiyle aydınlanacaktı.
Feuerbach "Gelecek Felsefesinin İlkeleri" Hegel’den 13 yıl sonra yayınlandı."Temel doğadır. Doğanın dışında hiçbir şey yoktur. Her şey gibi, düşünce de, doğanın ürünüdür. Düşünce, maddî bir organ olan beyinden çıkmaktadır. Bence maddecilik insanın varlık ve bilgi yapısının temelidir. Ama bir fizyolojistin, bir naturalistin anladığı gibi, varlık yapısının kendisi değildir. Maddecilikle geride beraberim ama, ileride beraber değilim."
Ona göre dinin gerçeği aşktadır. Önceleri insanlar, kendi niteliklerininin fantastik yansımaları olan tanrılar yaratmışlardı; ama tanrılar, insanlık düzenini kurmaya yetmediler. Oysa Feuerbach'a göre, bu düzeni kuracak olan, insanın başka insanlara karşı duyduğu bağlılıktır. Bu bağlılık, en yetkin biçimine aşkta ulaşır. Hele cinsel aşk, bu duygusal insan bağlılığının en yoğunlaşmış biçimidir. Dostluk, acıma, vazgeçme, coşkunluk gibi çeşitli eğilimler, yetkinliğini cinsel aşkta beliren aşkın çeşitli görünüşleridir. İnsanlar arasındaki bütün sorunlar aşkın gücüyle çözülecektir. Aşkı kutsallaştırmak gerekir. İnsanlar, böylelikle, bütün acılarından kurtulacaklardır. Din, Latince bağlamak anlamındaki (Religare) sözcüğünden gelir. Şu halde, din sözcüğünün ilk anlamı bağdır. Bundan ötürü insanlar arasındaki her bağ, bir dindir. Din sözcüğünün etimolojik anlamı gerçeği ortaya koymaktadır. Ama bu din, ruhçu bir temele değil, maddeci bir temele oturmaktadır. Temel doğadır. Her şey gibi, din de, doğanın ürünüdür. Varlık yapısının temeli maddedir ama, kendisi düşüncedir. Varlık maddeden çıkıyor ama ruhla gelişiyor, varlıklaşıyor. Maddelerin oyunu bitmiştir artık.
L.Feuerbach'a göre tanrı, insan zihninin bir yansıtmasıdır. O'na göre, duyu verilerine konu olan ve böylece dışımızda (bizden bağımsız bir şekilde) var olan nesnelerden farklı olarak dini inancın nesnesi olan Tanrı insanın içindedir.
Ona göre mutluluk eğilimi insan yapısının doğal bir eğilimidir. İnsan doğarken mutluluk eğilimini insan yapısının doğal bir eğilimidir. İnsan, doğarken mutluluk eğilimiyle birlikte doğar. Mutluluk eğiliminin ahlakiliği bu yüzdendir. Yine bu yüzdendir ki her ahlakın temeli mutluluk eğilimi olmalıdır. Ama mutluluk eğilimi başıboş bırakılamaz elbet. Onu düzenleyen iki doğal kısıtlayıcı vardır:
Hem kendimiz, hem de başkaları, elbirliğiyle mutluluk eğilimimizi düzenlerler, aşırılıklara engel olurlar. Bu iki sürümün dışında mutluluk eğilimimizin hiçbir engeli yoktur, keyfince yol alabilir. Anlaşıldığına göre, mutluluğumuzu, yine kendi mutluluğumuz düzenlemektedir. Kendi mutluluğumuzu bozmadıktan sonra mutluluk eğilimimizin yöneldiği yer yol ahlakıdır. Toplumsal sonuçlar, kendi mutluluğumuzun tadını kaçırdıklarından dolayı kısıtlayıcıdırlar.
İnsanın tanrıya tapmasını yasaklayan maddeci Feuerbach'ın karşısına dikilen, insanın insana tapmasını emreden ruhçu Feuerbach.
Hristiyanlığın özündeki görüşlerinin ürünü olarak tanrı insanın içedönük doğasının dışadönük bir izdüşümü haline geliyordu. Kitabının Marx’ı önemli ölçüde etkileyen ilk bölümünde Feuerbach dinin gerçek ya da antropolojik özünü çözümledi. Tanrıya yüklenen çeşitli nitelikleri tartışarak bunların insan doğasının farklı gereksinmelerinin karşılığı olduğunu ileri sürdü. 2.Bölümde dinin sahte ya da ilahiyata ilişkin özünü ele alarak tanrının insandan bağımsız bir varlığı olduğu görüşünün, vahiy ve kutsal nesnelere inanmaya yol açtığını, bunların da istenmeyen bir dinsel maddeciliğin parçaları olduğunu ileri sürdü.
Feuerbach ateist olmadığını söylemekle birlikte, Hristiyanlıktaki tanrının bir yanılsama olduğunu iddia etti. Din görüşlerini felsefi ve diğer disiplinlerle birlikte ele alması Hegel’in ilkelerini yarı-dinsel olarak görmesine ve Marx’ın daha sonra 1845’te "Thesen über Feuerbach"da eleştireceği bir tür materyalizmi benimsemesine yol açtı. 1848-1849 devrim, karşıdevrim yıllarında dini tutuculuğa saldırıları yüzünden birçok devrimci tarafından kahraman olarak görüldü.
Feuerbach en çok Hristiyanlığa karşı olan yazarları etkiledi. "Das Leben Jesu kritisch bearbeitet" adlı şüpheci eseri David Friedrich Strauss ve Feuerbach gibi doğalcılık adına Hegelcilik’ten vazgeçen Bruno Bauer bunların başlıcalarıydı. Bazı görüşleri de daha sonraları Almanya’da kilise ile devlet arasındaki mücadelede aşırı ucun temsilcileri ve kapitalizme karşı mücadelenin önderleri tarafından benimsendi. Daha sonraları ise Marx tarafından belirtildiği gibi (8. ve 11. tezler) toplumsal gelişim içindeki "özne"yi edilgen hale getirmesinden dolayı eleştirilmiştir.
Kad bi' bio bijelo dugme
Kad bi' bio bijelo dugme, Yugoslav müzisyenlerden oluşan ve Goran Bregoviç'i içinde bulunduran rock grubu Bijelo Dugme'nin 1974 yılındaki albümü.
Yıldız Çağrı Atiksoy
Yıldız Çağrı Atiksoy (d. 1 Nisan 1986, İzmir), Türk dizi oyuncusudur.
Kariyer hayatı
İki yıl İzmir Ege Sanat Merkezi'nde tiyatro eğitimi alan sanatçı daha sonra oyunculuk eğitimine Müjdat Gezen Sanat Merkezi'nde devam etti. Ayrıca Plato Film, "Sinema Teknik ve Oyunculuk" eğitimi de almıştır. 2010-2013 yılları arasında Kanal D'de yayımlanan Öyle Bir Geçer Zaman ki dizisindeki Berrin Akarsu karakteriyle yıldızı parladı. Daha sonra Yedi Güzel Adam isimli dizide de Zehra karakterine hayat verdi. Bu diziden sonra Savaşçı dizisinde Aslı Özkaynak karakterini canlandırdı. Ayrıca TRT 1'de yayımlanan Şampiyon dizisinde Suna karakterini canlandırmıştır. Günümüzde ise, atv'de yayınlanan Kuruluş Osman adlı dizide Malhun Hatun karakterini canlandırmaktadır.
NGC 4104
NGC 4104, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Berenis'in Saçı takımyıldızı yönünde bulunur. SB0 tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1785 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Andropoz
Andropoz erkek hormonu olan testosteronda azalma ile ilişkili bir durumdur. Menopozdan farklı olarak, testosterondaki azalma ve semptomların gelişmesi, kadınlarda meydana gelenlerden daha kademelidir. 50 yaşlarındaki erkeklerin yaklaşık %30'unda düşük testosteron seviyelerinin neden olduğu andropoz belirtileri görülecektir. Andropoz yaşayan bir kişi, durumla ilgili bir takım semptomlara sahip olabilir ve uygun tedavi olmadan osteoporoz gibi diğer ciddi sağlık durumları riski altında olabilir.
Nedenler
Anropoz durumunda şüphelenilen ilk şey testosteron eksikliğidir çünkü bu başlıca risk faktörüdür. Bununla birlikte, erkekler yaşlandıkça, vücut sadece daha az testosteron üretmeye başlamakla kalmaz, aynı zamanda kullanılabilir testosteronu kandan çeken globulin adı verilen başka bir hormonun seviyeleri de artmaya başlar ve bu durum anropoza neden olur.
Belirtiler
Semptomlar kişiden kişiye değişebilse de, andropoz olan erkeklerin ortak semptomları şunları içerir:
Andropoz ile ilişkili komplikasyonlar arasında artmış kardiyovasküler problemler ve osteoporoz (kemik erimesi) riski vardır.
Teşhis
Bir doktor, semptomların düşük testosteronu olan kişilerle uyuşup uyuşmadığını ve nasıl hissettiğiniz hakkında sorular soracaktır. Daha sonra kandaki testosteron seviyesini kontrol etmek için bir kan testi yapılır.
Düşük testosteron seviyeleri ile ilişkili başka durumlar olduğu için, doktor andropoz tanısı koymadan önce bu olasılıkları dışlamak için farklı testler de yapacaktır.
Andropoz ile ilişkili semptomların birçoğunun da yaşlanmanın normal bir parçası olduğunu ve tedaviyle geri dönüşümü olmayabileceğini belirtmek önemlidir.
Tedavi
Kandaki testosteron miktarının düzenlenmesi, andropoz olan erkekler için en yaygın tedavidir. Bu tedavi semptomlardan kurtulmayı sağlayabilir ve birçok durumda yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olabilir. Artan egzersiz, stres azaltma ve iyi beslenme gibi yaşam tarzı değişiklikleri de tedaviye yardımcı olur. Doktor testosteron tedavisinin ilgili insanın kişisel durumunda doğru olup olmadığına karar vermeye yardımcı olacaktır, çünkü tedavinin riskleri vardır.
Testosteron, cilt yamaları, kapsüller, jeller ve enjeksiyonlar dahil olmak üzere çeşitli farklı preparatlarda mevcuttur. Doktor hangi tedavinin ilgili kişi için en iyi olduğunu belirlemeye yardımcı olacak ve bu kararı verirken genellikle kişinin yaşam tarzını düşünecektir. İlk tedavi başladıktan sonra doktorla takip ziyaretleri önemlidir. Takip ziyaretlerinde, doktor tedaviye verilen cevabı kontrol edecek ve gerekirse doz ayarlamaları yapacaktır.
Kaynakça
ncbi.nlm.nih.gov
Dış bağlantılar
Mayo Clinic
Medikal Rehber
4K çözünürlük
4K çözünürlüğü çoğunlukla dijital filmlerde ve bilgisayar grafiklerinde kullanılan bir çözünürlük formatıdır. 4K'da yatay çözünürlük yaklaşık 4.000 pikseldir. Yatay çözünürlük açıklanan oran aynı zamanda 720p ve 1080p dikey sayısını temsil eder.
Tarihçesi
Sinematografik amaçlar için piyasada bulunan ilk 4K kamera, 2003 yılında piyasaya sürülen Dalsa Origin'di. 4K teknoloji, Kaliforniya Üniversitesi, San Diego, CALIT2, Keio Üniversitesi, Deniz Yüksek Lisans Okulu ve 2004 yılında IGrid ve CineGrid gibi mekanlarda çeşitli gösteriler gerçekleştiren dünyadaki üniversitelerdeki çeşitli araştırma grupları tarafından geliştirilmiştir.
1966-67 NBA sezonu
Batı Grubu
Ş - NBA Şampiyonu
1966-67 NBA istatistik liderleri
Not: NBA istatistiklerinde 1969-70 sezonu öncesi, sayı, rebound ve asist lig liderleri ortalamadan önce, toplamlara göre sıralanırdı.
4K çözünürlük
UHD
Ultra High Definition (UHD), 3840 x 2160 piksel ve üzeri çözünürlüğe verilen addır. Bir UHD monitör, bir Full-HD monitörün dört katı çözünürlük sağlar. Yatay çözünürlük piksel sayısı (3840) nedeniyle sinematik 4K standardıyla karıştırılarak "4K" ile eşanlamlı kullanılır. UHD'nin 4K, 5K, 8K ve 10K türevleri PC monitörlerinde kullanılmaktadır.
1966-67 NBA sezonu
NBA ödülleri
Not: Tüm bilgiler NBA.com sitesinde tarih sayfalarından derlenmiştir.
4K çözünürlük
YouTube formatı
Temmuz 2010'da YouTube 4K formatındaki videoların yüklenmesine kısıtlı olsa da izin vermiştir. YouTube'a yüklenen 4K videolar belirli oranlarda yapılan kısıtlamalar nedeniyle YouTube formatı olarak adlandırılabilir.
4K monitör ve projektör cihazları listesi
Aşağıdaki monitör ve projektörler 4K çözünürlüğü destekler
Kocalar, Salıpazarı
Kocalar, Samsun ilinin Salıpazarı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Samsun iline 55 km, Salıpazarı ilçesine 5 km uzaklıktadır.
Šta bi dao da si na mom mjestu
Boşnak müzisyenlerden oluşan ve Goran Bregoviç gibi ünlü bir müzisyeni içende bulunduran rock grubunun "Şta bi dao da si na mom mjestu" isimli albümü.
Şevket Rado
Şevket Rado (21 Nisan 1913, Üsküp - 9 Nisan 1988, İstanbul), Türk gazeteci, yazar.
Kariyeri
Şevket Rado, gazetecilik dışında Zoğrafyon Rum Lisesi'nde sosyoloji, Saint Joseph Fransız Lisesi'nde ise edebiyat öğretmenliği yaptı. Ayrıca İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü'nde yazı türleri adlı dersi yürüttü. Bunların dışında beş yıl süreyle İstanbul Radyosu'nda her hafta aile sohbetleri programı yaptı.
1956'da Hayat dergisini çıkardı. Hayat dergisi, daha ilk sayısında 193.000 adet satarak Türkiye’de rekora imza attı. Bu rakam, 1958–1968 yılları arasında ise 200.000'lere kadar çıktı.
1961 yılında fasiküller halinde yayınlamaya başladığı Hayat Ansiklopedisi büyük bir olay olmuş ve 150.000 adetten fazla satmıştır.
Şevket Rado, Hayat Ansiklopedisi dışında Hayat Türkiye Ansiklopedisi'ni 1960'lı yıllarda fasikül fasikül okuyucularına hediye etmiştir. Bunların dışında çeşitli eğitici yayınlar, ansiklopedi ve sözlükler, çocuk kitapları gibi yüzlerce kitap yayınlamıştır.
Hümeyra'nın seslendirdiği ve uzun süre listelerde ilk sıralarda yerini koruyan "Kördüğüm" adlı parçanın söz yazarı olan ve gençliğinde Şevket Hıfzı adını kullanarak şiirler yazmış olan Şevket Rado, aynı zamanda yazar Orhan Pamuk'un eniştesidir.
Jacques-Émile Blanche
Jacques-Émile Blanche (1 Şubat 1861 – 30 Eylül 1942), Paris doğumlu Fransız ressam.
Hayatı
Blanche, Parisli önemli bir patologun oğluydu ve o günlerde hala on sekizinci yüzyılın ihtişamını ve kibarlığını barındıran, bir zamanlar Princesse de Lamballe'ye ait olan Passy'de bulunan evlerinde büyüdü. Bu ev onun zevklerine ve sonraki günlerdeki çalışmalarına da esin kaynağı oldu. Henri Gervex de resim dersleri alsa da daha çok kendi kendini eğiten bir ressam olduğu söylenebilir. Bir portre ressamı olarak büyük ün kazandı. Önemli çalışmaları arasında babasının, Marcel Proust'un, şair Pierre Louÿs'ün, Thaulow ailesinin, çocukları Aubrey Beardsley ve Yvette Guilbert'in portreleri gelir.
Edouard Manet ve Edgar Degas ile yakın arkadaşlık kuran Blanche, 1880'lerde Londra'ya gitti. Bu şehirde James McNeill Whistler ve Walter Sickert ile vakit geçirdi. 1890'lardan itibarı bir portre ressamı olarak ünü tüm Avrupa'ya yayılmıştı. Blanche'ın tabloları Paris Salonu'nda da sergilendi. Sürrealist ve dadacılarla da arkadaş olan ressamın bu gruplardaki arkadaşları arasında Jacques Rigaut, René Crevel ve Jean Cocteau gelir.
Jacques-Émile Blanche, Portraits of a life-time: the late Victorian era: the Edwardian pageant: 1870-1914 isimli kitabın da yazarıdır.
Josip Katalinski
Josip Katalinski (d. 2 Mayıs 1948, Saraybosna - ö. 9 Haziran 2011 ), Bosna-Hersek uyruklu ve defans pozisyonunda oynayan eski futbolcudur. Yugoslavya'daki futbol tarihinin en iyi oyuncularından biri olarak kabul edilmektedir.
Uluslararası kariyeri
Yugoslavya millî futbol takımında toplam 41 maçta 10 gol atan Katalinski, aynı zamanda 1974 FIFA Dünya Kupası ve 1976 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda da görev aldı.
Ödülleri
Katalinski, 1974 yılında Yugoslavya'da yılın oyuncusu seçildi.
Berlin Katedrali
Berlin Katedrali, Berlin'de bulunan Protestan kilisesidir.
Berlin Katedrali, içinde hiçbir zaman bir piskopos yaşamadığı için gerçek anlamda bir katedral değildir.
ATAKA
ATAKA Bulgaristan'daki milliyetçi   bir partidir.
Berlin Katedrali
Tarihi
Katedral ilk olarak 1700'lerin ortasında Johann Boumann tarafından Barok tarzında tasarlanmıştır. 1822'de Karl Friedrich Schinkel neo-klasik bir tarzda yapıyı yeniden modellemiştir. 1894 yılında Alman imparatoru II. Willhelm kilisenin yıkılarak yeniden yapılmasını emretmiştir. Mimar Julius Raschdorff tarafından yeniden Neo-barok tarzında tasarlanan katedral 1905 yılında bitirilmiştir. II. Dünya Savaşı boyunca ağır hasar gören katedral, 1975-1981 yılları arasında bu kez mimar Günter Stahn tarafından tasarlanarak yeniden yapılmıştır.
ATAKA
Partiyi siyasi yelpazede nereye yerleştireceğine dair farklı görüşler var: çoğu bilgin göre aşırı sağ , diğer aşırı sollara göre veya sol ve sağ kanat bir sentezi. Partinin önderliği, partilerinin “ne sağ ne de sağ değil, Bulgar” olduğunu iddia ediyor. Partinin aşırı milliyetçi ve ırkçı, özellikle antisemitik ve Roman karşıtı, Müslüman karşıtı ve Türk karşıtı olduğu düşünülüyor. Parti, Bulgaristan’ın NATO üyeliğine karşı çıkıyor ve üyeler uluslararası Ortodoks ve küreselleşme karşıtı kongreleri ziyaret ederken ve parti Bulgar Ortodoksları ile yakından bağlıyken, Avrupa Birliği’ne üyelik için 'çifte standart' dediği şeyin gözden geçirilmesini gerektiriyor Kilisesi. Özelleştirilmiş şirketlerin yeniden ulusallaştırılmasını savunmakta ve eğitim, sağlık ve refah harcamalarına öncelik vermeyi amaçlamaktadır.
5 Temmuz 2009 seçimlerinde %9.36 oy alarak meclisteki sandalye sayısını korudu. Parti üyeleri, ülkede yaşayan Türklere karşı düşmanlığıyla bilinmektedir. ATAKA partisine göre, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Bulgarlara soykırım uygulandı. 20 Mayıs 2011 tarihinde Başkan Volen Siderov'un liderliğinde, bazı ATAKA partisi üyelerince gerçekleştirilen Sofya Banyabaşı Camisi baskınında cemaate saldırmasının ardından büyük tepkiler alan parti de bölünmeler yaşandı. Olaylar sonrası parti içinde bazı parti üyelerince tutarsız olarak nitelendirilen Volen Siderov'a karşı cephe alınmaya başlandı. Parti içi anlaşmazlıklar sonrasındaki üç ay içerisinde ATAKA'nın parlamento grubundan 11 milletvekili istifa etti.
Abbottabad Komisyonu Raporu
Abbottabad Komisyonu Raporu, Amerikan özel kuvvetlerinin, Pakistan'ın Hayber-Pahtunhva eyaletindeki Abbottabad şehrinde yer alan bir komplekste yaşadığı tespit edilen Usame bin Ladin'in öldürülmesiyle sonuçlanan Neptün Mızrağı Harekâtı öncesinde, sırasında ve sonrasında yaşananları soruşturmak amacıyla, Pakistan hükûmetinin talebi doğrultusunda Pakistan Yüce Mahkemesi tarafından 20 Haziran 2011'de oluşturulan adli bir komisyon olan Abbottabad Komisyonunun oluşturduğu rapor. Pakistan Yüce Mahkemesi yargıçlarından Cavid İkbal'in başkanlık yaptığı komisyonun diğer üyeleri de Yüce Mahkeme üyeleri arasından seçilmişti.
Tanık olarak belirlenen 201 kişiye yapılan sorgulama ve çeşitli dokümanların incelemesi sonucunda 25 Mayıs 2012'de tamamlanan rapor, 3 Ocak 2013'te Başbakan Raca Pervez Eşref'e sunuldu. Kamuyla resmî olarak paylaşılmasa da Temmuz 2013'te Al Jazeera tarafından kamuoyuna sızdırıldı.
Arka plan, komisyonun faaliyetleri ve kamuoyuna sızdırılması
Amerikan istihbarat birimleri 2010'da, Usame bin Ladin'in, Pakistan'ın Hayber-Pahtunhva eyaletindeki Abbottabad şehrinde yer alan bir komplekste yaşadığını tespit etti. 1-2 Mayıs 2011 gecesi Amerikan özel harekât birimlerince komplekse gerçekleştirilen ve Neptün Mızrağı Harekâtı adı verilen baskınla bin Ladin öldürüldü. Pakistan meclisinin 13 Mayıs'taki toplanmasında konuyla ilgili bir inceleme başlatılması önerildi. 30 Mayıs günü mecliste, konuyu incelemesi için beş kişilik bağımsız bir komisyon oluşturulması ve komisyonun kararını kabul etti. Yüce Mahkeme Başhakimi İftihar Muhammed Çaduri, 20 Haziran'da Yüce Mahkeme yargıçlarından Cavid İkbal'in komisyon başına getirilmesini onadı. Komisyonun üyelerini Sınır Polisi eski genel müfettişi Abbas Muhammed Han, Senatör Eşref Gazi, emekli Korgeneral Nedim Ahmed oluştururken, sekreterliğini kabine sekreteri Nergis Sethi yapmaktaydı. Komisyon, ilk toplantısını 5 Temmuz'da gerçekleştirdi.
11 Temmuz günü kanıt toplama çalışmalarına başlandı. Toplamda 201 tanık dinlendi, 7 farklı saha ziyaret edildi, farklı devletlerin istihbarat birimlerinden ve diğer kaynaklardan alınan dokümanlar incelendi ve hazırlanan 336 sayfalık rapor 25 Mayıs 2012'de tamamlandı. 3 Ocak 2013'te rapor, Başbakan Başbakan Raca Pervez Eşref'e sunuldu.
8 Aralık 2011 günü İkbal, raporun birkaç hafta içerisinde kamuoyuyla paylaşılacağını açıklasa da resmî olarak bu paylaşım gerçekleştirilmedi. 8 Temmuz 2013'te Al Jazeera, raporun tamamını kamuoyuna sızdırdı.
NGC 4105
NGC 4105, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Suyılanı takımyıldızı yönünde bulunur. E3 tipi bir eliptik galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1791 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Amenore
Amenore Kadınlarda ilk âdet kanaması ortalama olarak 12 yaşında görülür. Menstrüasyon döneminde uterus kendini yenileyerek vajinadan dışarı atar. 2 ile 5 gün boyunca bu işlem devam ederek kendi iç yüzeyini gebelik için hazırlar. Eğer gebelik olmaz ise tekrar menstrüasyon dönemine girerek döngüye devam eder. Bu durum doğurganlık süresi boyunca tekrar eder ve menopoz ile birlikte uterusun hazırlığı da sona ererek menstrüasyon kesilir. Bu kanamaların hiç olmaması ya da kesilmesi durumuna denir.
Ergenlik dönemi ile menopoz arasında olan tüm bayanlarda aybaşı kanaması olduğu için gebelik ve emzirme döneminde aybaşı kanamasının olmaması normal bir durum olarak kabul edilir. Bu dönemlerdeki adetsizlik olayına fizyolojik amenore adı verilir. Bu durumlar haricindeki aybaşı kanamasına etki eden durumlara ise patolojik amenore adı verilmektedir.
Devrek
Devrek, Zonguldak ilinin bir ilçesidir.
Tarihçe
Eski çağlardan itibaren köklü bir geçmişi olan Devrek, bölgenin sosyal ve kültürel yükünü diğer yakın komşuları ile birlikte yürütmekte idi. Bu bağlamda Devrek, en erken Erken Kalkolitik Çağ’da (MÖ 5500) yerleşmeye sahne olmuş ve İlk Tunç Çağı’nın sonlarına kadar bu durum devam etmiştir. MÖ 2000 yılından itibaren Hellenistik Döneme kadar "Karanlık Çağ" olarak adlandırdığımız bu yıllarda, bir yerleşmenin söz konusu olmadığı Devrek’in, Hellenistik Dönemden itibaren iskâna maruz kaldığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla Devrek ve çevresinde Hitit yerleşmesi söz konusu değildir.
Devrek’te, Selçuklu Dönemine ait herhangi bir eser ile karşılaşmamamız Devrek’in bu dönemi hakkında bir şeyler söylememizi zorlaştırmaktadır.
Osmanlı sultanı III. Ahmed dönemine ait 5 Mayıs 1706 tarihli bir Osmanlıca belgede (C.EV. dosya no:469, gömlek no: 23712) Hızırbey İli namıyla Devrek kastediliyor. Ancak belge bu tarihe ait, fakat vesika Hızırbey İli’nin bahsi ile Beyazıt Hüdavendigar (1389-1402) döneminde, şimdiki Devrek ve Çarşamba/Çaycuma nahiyesi ima edilerek burada, bu sultan döneminde Şeyh Hüseyin’e vakıf olarak tesis edilen Başsız Yoğurt karyesindeki bir mezradan söz ediliyor. Dolayısıyla şu andaki bilgilerimiz ışığında Hızırbey İli adıyla Devrek’in, Osmanlı döneminde Yıldırım Beyazıt devrinde var olduğunu söylemekte hiçbir beis yoktur.
Devrek ve çevresi özellikle beşinci Osmanlı padişahı Sultan Çelebi Mehmet (1387 – 1421) döneminde kurulmaya başlayarak Fatih Sultan Mehmet’in (1432 – 1481) Amasra’yı fethetmesiyle kuruluşunu tamamlamış olmalıdır. Zira Devrek’te, bugün Yeni Camii duvarına monte edilmiş olan bir kitabeden, H. 891 (M. 1486) tarihi okunabilmektedir. Ne yazık ki cami duvarındaki bu kitabenin üzeri yağlı boya ile boyanarak tahrip edilmiştir. Aynı yanlışlık bazı çeşme kitabeleri ile Tekke Camii kabristanında bulunan mezar taşlarına da uygulanmış ve Devrek tarihi için çok önemli olan bu eserlerimiz de aynı akıbete maruz kalmıştır.
Dr. Abdullah Cemal’in 1922’de kaleme aldığı ‘Türkiye’nin Sıhhi-i İctimâi Coğrafyası: Zonguldak Sancağı’ adlı çalışmasının 35-36. sayfalarında: “Devrek kasabası oldukça kadîmdir. Fakat ne zaman teessüs ettiğine dair hiçbir malûmât-ı mevsûka ve tarihiyye yoktur. Âsâr-ı atîka ve mebânî-i kadîme-i mu’tebereye tesadüf edilemiyor. Yalnız kasabanın şimâl tarafında Devrek karyesinin Cuma ve bayramları için musallâ-yı umûmîleri olan avâm beyninde câmi-i atîk nâmını taşıyan ve Mustafa Şemsi Paşa tarafından inşa kılındığı anlaşılan Şemsi Paşa Câmii Şerifi yakınında Devrek karyesinin bundan 130 sene evvel ufacık bir mahalden ibaret olduğu menkulâttandır. Bu câmii şerifin duvarında (H. 821) tarihinin mevcudiyeti, bu kasabanın velev ki karye halinde bile olsa o tarihte varlığına delil olarak gösterilir.” cümleleri okunur.