cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Soylulaştırma
Soylulaştırma ilk olarak, 1950’li ve 1960’lı yıllarda Londra ve New York gibi merkez ülke şehirlerinde karşımıza çıkıyor. İstanbul ise soylulaştırmayla 1970’li yılların sonlarına doğru tanışıyor. Dolayısıyla soylulaştırma İstanbul’da en az 25 senedir gerçekleşiyor. Süreç, İstanbul içerisinde on senelik aralıklarla yeni bölgelere sıçrayarak ilerliyor: 1980’lerde Boğaziçi (Arnavuktöy, Ortaköy ve Kuzguncuk), 1990’larda Beyoğlu (Cihangir, Galata ve Asmalımescit) ve 2000’lerde Haliç (Fener ve Balat) bu şekilde soylulaşıyor. İçinde bulunduğumuz dönemde ise Süleymaniye, Tarlabaşı, Tophane ve Sulukule gibi kentsel dönüşüm projeleri ile gündeme gelen bölgeler soylulaştırma tartışmalarına konu oluyor.
Soylulaştırma, büyük oranda içerdiği yerinden edilme boyutu nedeniyle 1980’li ve 1990’lı yıllar boyunca yurtdışındaki akademik çevrelerde yoğun tartışmalara konu oldu. Türkiye’de ise, son beş-altı yıldır ortaya çıkan ve sayıları giderek artmakta olan konuya ilişkin araştırmalar ve yayınlarla, soylulaştırma yeni yeni akademik çevrelerin gündemine giriyor.
Gustav von Bohlen und Halbach
Gustav Krupp von Bohlen und Halbach, "Taffi" (d. 7 Ağustos 1870, Lahey, Hollanda - ö. 16 Ocak 1950, Blühnbach, Avusturya), 1909'dan 1941'e kadar Alman Friedrich Krupp AG ağır sanayi şirketinin tek mirasçısı oldu ve bu şirketi yönetti. 1906'da Bertha Krupp ile evlendi. 1931'den 1934'e kadar Reich Sanayiciler Odası Başkanı oldu. Alman Reich Silahlanma Programına katıldı.
Soylulaştırma
Soylulaştırma, çok sayıda farklı faktörü ve süreci tek bir çatıda toplamaktadır. Bu durumda, sürecin genel işleyişi hakkında fikir sahibi olabilmek için izlenebilecek yollardan birisi, soylulaştırmayı farklı bileşenlerine ayırıp bunları kendi içerisinde değerlendirmektir. Bu noktada Çağlar Keyder’in devlet, müteahhit ve birey merkezli gerçekleşen iç içe geçmiş üç farklı süreci birbirinden ayırarak yaptığı sınıflandırma literatüre önemli katkılar sağlıyor. Keyder, sürecin İstanbul’daki gelişimini bu üç dinamik çerçevesinde Avrupa ve Amerika örnekleriyle paralellikler kurarak aktarıyor. Keyder’in dikkat çektiği bir diğer önemli konu da soylulaştırmanın, kapitalizmin içinde bulunduğumuz evresinin karşı konulamaz bir parçası olduğu gerçeği. Dolayısıyla aslında soylulaştırma karşıtı söylemin, Keyder’e göre kapitalizme karşı olmaktan farkı yok.
Gustav von Bohlen und Halbach
Müttefikler'in II. Dünya Savaşı'ndaki zaferinden sonra, Nürnberg Mahkemeleri'nde Alman ağır endüstrisinin temsilcisi ve bir savaş suçlusu olarak Gustav Krupp'a dava açılması planlandı, fakat yatalak ve yaşlı olduğu için dava ehliyeti olmadığı gerekçesiyle davası durduruldu ve yargılanamadı.
Soylulaştırma
İhsan Bilgin soylulaştırmayı; sanayisizleşme, sosyal projelerin azalması ve büyük sermayenin küresel ölçekte konut piyasasına girmesi süreçleri ile birlikte tarihsel bir perspektife yerleştirdikten sonra, yukarıda sözü edilen kentsel dönüşüm projelerini üç farklı kesitte inceleyerek (büyük sermaye yatırımları, küçük girişimler ve kültür yatırımları) bunların, çevrelerini dönüştürme potansiyellerini irdeliyor. Bilgin özellikle kültür eksenli projelerin, kayda değer sınıfsal bir değişime yol açmadığının altını çiziyor. Bilgin aynı zamanda, sosyal politikalar ile desteklendiği takdirde, soylulaştırmanın kentsel politika aracı olarak kullanılabileceğine dikkat çekiyor.
Doğan Kuban, Behiç Ak, Tan Morgül, Pelin Tan ve Ahmet Polat ise süreci farklı boyutlarıyla tartışıyor. Doğan Kuban, içinde bulunduğumuz dönemde yerel yönetimler tarafından İstanbul’da Süleymaniye ve benzeri bölgelerde gerçekleştirilmesi düşünülen dönüşüm projelerinin, tahmin edilenin aksine, üst sınıfların ilgisini bölgeye çekmeye yetmeyeceğine, belli bir tarihsel ve kültürel bilince ulaşmadan, sadece “fiziksel kılıflar” üreterek soylulaştırmanın tetiklenemeyeceğine işaret ediyor.
Behiç Ak, kendine özgü ilginç üslubuyla kentte gerçekleşmekte olan farklı süreçlerin tek bir kavram ile ifade edilmeye çalışılmasını eleştiriyor ve ortaya attığı “hipotetik kâr” kavramı ile soylulaştırmanın gözlerden kaçan çıkmazlarına dikkat çekiyor. Tan Morgül, Kuzguncuk’taki sivil toplum hareketinin, yeni gelenlerle eski sakinlerin bir araya gelmesinde ve kaynaşmasındaki katkısına vurgu yapıyor. Morgül aynı zamanda, artan kira değerlerine rağmen, dar gelirlilerin mahallede kalmalarına olanak sağlayan enformel mekanizmaları açığa çıkarıyor.
Pelin Tan, sanat ve sanatçının, soylulaştırmanın farklı aşamalarında değişen rolünü, konumunu ve soylulaştırma karşısındaki duruşunu tartışıyor; özellikle 1990 sonrasında ortaya çıkan sanat ve kültür eksenli kentsel dönüşüm projelerini aktarıyor. Son olarak, Ahmet Polat, Balat’ta ve Lahey’de (Hollanda) yaşanmakta olan soylulaştırmaya ilişkin gözlemlerini karşılaştırmalı olarak aktarırken sürecin, fotoğraflarına nasıl yansıdığına ve soylulaştırmanın yerel halk için taşıdığı anlamlara değiniyor.
Her bir "soylulaştırma" örneği kendine özgü dinamikler taşımakta olsa da, sonuçları itibarıyla sınıfsal ayrışmaların kentsel ayrışma olarak yeniden üretilmesinden başka bir anlam ifade etmemektedir.
Sam Vokes
Sam Vokes (d. 21 Ekim 1989), Wycombe Wanderers takımında forvet pozisyonunda görev yapan Galli millî futbolcudur.
Mehmet Fatih Öktülmüş
Mehmet Fatih Öktülmüş (1949 Trabzon - 1984) TİKB önderi. THKO ve TİKB'de çalıştıktan sonra TİKB üyesi olarak yargılandığı TİKB davasından yatarken 1984 Ölüm Orucunda DEV-SOL militanları Haydar Başbağ, Abdullah Meral ve Hasan Telci ile birlikte hayatını kaybetti.
TİKB öncesi dönem
Mehmet Fatih Öktülmüş, 1949 yılında Trabzon'da bir devlet memurunun oğlu olarak doğdu. 1966 yılında ODTÜ'de yüksek öğrenimine başladı. Burada Sinan Cemgil, Hüseyin İnan, Yusuf Aslan, Ulaş Bardakçı kadar tanınmasada 1968 kuşağının önderlerinden oldu. 6 Ocak 1969'da ODTÜ'yü ziyaret eden Vietnam Kasabı Kommer'in makam aracını yakanlardandı. Teyzesinin oğlu olan Osman Yaşar Yoldaşcan ile birlikte daha sonra Türkiye İhtilalci Komünistler Birliği'ni (TİKB) oluşturacak olan ve o dönemde Basın Yayın Komünü olarak adlandırılan ve aralarında Aktan İnce, Yaşar Ayaşlı, Muzaffer Doyum gibi öğrenci önderlerinin bulunduğu çevre içinde yer aldı. 12 Mart sonrası Denizli soygununun ardından yakalanarak cezaevine kondu. 1973'te serbest bırakıldı.
TİKB Dönemi
Bu çevre 1975 yılı sonunda THKO ile birleşti. 1977 ortasında çeşitli konulardaki görüş ayrılıkları nedeniyle tekrar ayrıldı. Grubun önde gelenlerinden Aydın Çubukçu ve Ertan Günçiner THKO'da kaldı. Aktan İnce, Osman Yaşar Yoldaşcan, Yaşar Ayaşlı ile birlikte hareket eden Öktülmüş, TİKB diye anılan örgütün kurucularındandı. Askeri ve örgütsel alanda seçkin bir önderdi.1980 yılından itibaren TİKB Merkez Komitesi içinde önemli roller üstlendi.
Yakalanması
12 Eylül 1980 Darbesiyle cunta yönetimi her yerde Fatih Öktülmüş ve arkadaşlarını arıyordu. 29 Eylül 1980 günü bir eylem öncesi polis tarafından şüphe üzerine durdurulan Osman Yaşar Yoldaşcan ve Fatih Öktülmüş uzun çatışmaların ardından Bağcılar'da sıkıştırıldı. Burada bir inşaata çekilen Osman Yaşar Yoldaşcan çatışmada öldürülürken Fatih Öktülmüş yaralı olarak kurtulmayı başardı. Ertesi yıl Adana'da yakalanan Öktülmüş işkencede ismini dahi vermeden direndi,ifade vermediği gibi tutanakları dahi imzalamadı. TİKB Davasındaki savunmasını şu sözlerle bitirdi:
Ölüm Orucu
68 ve 78 kuşağının önderlerinden biri olan Mehmet Fatih Öktülmüş, TİKB MK üyesi olarak TİKB Davasından dolayı hapisteyken TTE(Tek Tip Elbise) uygulamasına karşı başlatılan ölüm orucuna katıldı. Ölüm Orucu sürerken üç Dev Sol militanıyla birlikte 1984 yılında hayatını kaybetti.
Fantoma
Fantoma bir anti-kahramandır.Macera türünün pek çok temel öğesi Fantoma dizisinden çıkmadır. Bu çizgi roman, roman ve sinema sanatı için de geçerlidir. Örneğin vücuda yapışan lateks kostümü ilk defa Fantoma giymiştir. Kızıl maske olarak bildiğimiz "Fantom" adını ve giysisini açıkça Fantoma’dan almıştır. Kostüm olarak Superman, Batman, Kaptan Amerika ve arkalarından gelen binlerce taklidi, Diabolik, Kriminal, Satanik vs. de hep Fantoma türevleridir. Sadece kostüm değil karakterler ve olay örgüleri de sık sık kullanılmıştır. Tommiks’deki Binbir surat, Teksas’daki Yarasa, Tenten’deki Rastapopulos aslında aynen Fantoma'dan alıntıdır.
Fantoma’nın en büyük düşmanı olan komser Juve, Fantoma’nın öz kardeşidir. Fakat ikisi de birbiriyle kardeş olduklarını bilmeden ölümüne savaşmaktadırlar. Fantoma’nın kızının aşık olduğu gazeteci Fandor’da Fantoma’nın oğludur. Bu iki örnek bile sinemada yüzlerce kez tekrar edilmiştir. Çizgi roman Büyülü Rüzgar veya Star Wars filmindeki kötü adamın aslında kahramanın babası çıkması da bir Fantoma klişesidir. Charlie Chaplin’in Lime Light filminin konusu tamamen Fantoma’nın yedinci cildinden birebir almadır. Teksas ve Tommiks’in ilk on yıllık dönemindeki esprilerin neredeyse % 80’i de Fantoma’dandır. Tenten’deki iki saf hafiye, Dupont ve Dupond’da Fantoma’daki Nalorni ile Perusen’den başkası değildir.
Pierre Souvestre'nin Avrupa'nın üçte birini yok eden İspanyol Gribinden ölmesi üzerine Allain, tek başına yazmaya devam etti. Son 11 cildi Marcel Allain'e aittir. Türkçeye 23'ü çevrildi.
Interstate 35
Interstate 35 (I-35), Amerika Birleşik Devletleri'nin orta kesiminde bulunan bir Interstate karayoludur. 2,525.16 km (1,569.06 mil) uzunluğunda olup Laredo'dan başlayarak Teksas, Oklahoma, Kansas, Missouri, Iowa ve Minnesota eyaletleri üzerinden güneyden kuzeye doğru Duluth'a kadar devam etmektedir.
Dereköy, Akhisar
Dereköy, Manisa ilinin Akhisar ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Manisa il merkezine 40 km, Akhisar ilçesine 18 km uzaklıktadır.
NGC 5771
NGC 5771, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Çoban takımyıldızı yönünde bulunur. E1 tipi bir eliptik galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1784 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Barnoldswick
Barnoldswick, Birleşik Krallık'a bağlı İngiltere'nin Kuzey Batı İngiltere bölgesinde idari bakımdan birinci seviyeli yerel idare olan Lancashire Kontluğu'na bağlı olan Pendle (borough) ikinci seviyeli metropoliten-olmayan yerel idare bölgesinde bulunan ve bir "semt/köy (civil parish)" alt-idaresi bulunan bir küçük kasabadır.
Barnoldswick'un nüfusu (2011 Nüfus Sayımı itibarıyla) 10.752 kişidir.
Coğrafi konumu
Barnoldswick, Pennine Dağları silsilesinin doğusunda bulunduğu için tarihsel olarak West Riding Yorkshire Kontluğu'na bağlıydı ama 1974 yerel idare reformu ile Lancashire sınırları içine alınıp "Pendle yerel idaresi"'ne bağlandı.
Kasaba Yorkshire'da bulunan "Aire" vadisi ile "Ribble Nehri" vadisi arasında bulunan "Weets Tepesi" eteklerindedir ve içinden Ribble Nehrine katılan "Stock Beck Deresi" geçer.
Barnoldswick'de içinden geçen "Liverpool-Leeds Kanalı"'nın en yüksek noktası bulunur; bu kanal üzerindeki bu zirve noktasının batısında (kasabanın güneybatısında) "Barrowfiled Locks"ları ve doğusunda (kasabanın kuzeydoğusunda) "Creenberfield Locks"ları bulunur.
Barnoldswick kasabası, Leeds, Manchester ve Preston şehirleri merkezlerinden yaklaşık olarak 48 km uzaklıktadır. Lancaster'in 343 km doğu-güneydoğusunda bulunmaktadır. Kasabaya en yakın olan yerleşkeler batıda Clitheroe; güneyde Nelson ve Burnley ve doğu-güneydoğuda Keighley'dir.
Barnoldwick kasabası ve etrafı İngiltere'nin doğa güzellikleri bulunan önemli bölgelerinden biridir. Kasaba "Yorkshire Dales Millî Parkı" ve "Bowland Ormanı Göze Çarpan Doğa Güzelliği Bölgesi"nin hemen dışında kalmaktadır.
Tahtalar, Kızılcahamam
Tahtalar, Ankara ilinin Kızılcahamam ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Daha önceleri Adaköy köyüne bağlı bir mahalle iken, 14 Temmuz 1954'te köy statüsü kazandı. 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle oldu.
Amir Ateş
Biyografisi
1942 yılında Kandıra'da dünyaya geldi. Sadettin Kaynak ve Emin Ongan gibi büyük isimlerin öğrencisi olan Amir Ateş, yine büyük Bestekâr Yesari Asım Arsoy ile adeta bir baba-oğul ilişkisi içinde oldu. Sözleri İlham Behlül Pektaş’a ait olan Seni Ben Unutmak İstemedim ki ve Ben Seni Unutmak İçin Sevmedim, sözleri Melek Hiç ’e ait olan Bir Kızıl Goncaya Benzer Dudağın ve sözleri Onur Akay’a ait olan Kalmadı Bu Alemde Aşkı Yazan Bir Kalem gibi eserleriyle bilinmektedir. Çok sayıda ödül alan Amir Ateş, uzun yıllar Üsküdar Musiki Cemiyeti’nde hocalık yapmıştır.
Derya Kurtuluş
Derya Kurtuluş (d. 29 Mayıs 1965, Sinop), Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusudur.
İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı, Tiyatro Bölümü'nden mezun olan sanatçı, eğitiminin ardından Şehir Tiyatroları kadrosuna girerek oyuncu oldu. Tiyatro sanatçılığının dışında sinema ve dizi filmlerde de rol almaktadır.
Tahtalar, Kızılcahamam
Coğrafya
Ankara il merkezine 81, Kızılcahamam ilçe merkezine 45 km uzaklıktadır.
Mezyedi Hanedanı
Mezyedi Hanedanı'ndan hükümdar olanlar yaygın olarak Şirvanşah olarak bilinir. Ancak kuruluş döneminden önce hükümdarlık unvanı emir ya da valiydi ve bunun yerine daha sonra şah unvanı kullanıldı.
Hanedanın Kuruluşu
Mezyedi Hanedanı’nın kurucusu Yezid bin Mezyed 7. yüzyılda Suriye’den göç eden Arap asıllı bir kabileye mensuptu. Asıl ismi "Yezid bin Mezyed bin Zayide bin Abdullah bin Şeyban" olmuş, aslen Şeyban kabilesine mensuptu. Amcası Meyan bin Zayide sayesinde kısa zamanda orduda önemli rütbelere yükseldi. İlk kez Sistan bölgesinde askeri hizmete başlayan Yezid, Halife El-Mehdi döneminde (775-785) Horasan'da isyan bastırmış, 782 yılında Harun Reşid'in başkanlığı ile Bizans'a karşı savaşmıştır. El-Hadi'nin Curcan hakimliği döneminde ona sadık olmuş, bu sadakati karşılığında Ermeniye hakimliği ile taltif edilmişti.
Hanedanın Sonu
11. yüzyılın ilk yıllarından başlayarak ister saray, isterse de politikada güçlü fars eğilimleri görülmekteydi. Bu dönemde farslaşma eğilimlerinin en güçlü ıspatı şahların isimleriydi. Zira Şirvanşahların isimleri değişmişti. Yezid bin Ahmet'ten sonra Arap isimlerinden eski Sasani isimlerine dönüş başlamıştır. Artık X yüzyılın ilk yarısında Mezyedi Şirvanşahları Sasani kökenli asil ailelerle akrabalık ilişkilerine giriyor ve bu ailelerin kadın temsilcileri eski gelenekleri devam ettiriyorlardı. Kesrani Hanedanı’nın kurucu olan I. Manuçehr aslında son Mezyedi Şirvanşahı II. Yezid Mezyed’in oğluydu. Bu yüzden bu iki hanedan aslında hiç ayrılmamış, sadece fars yönümlü siyaset yüzünden tarihçiler tarafından sınıflandırılmıştır.
Rusya-Türkiye ilişkileri
Türkiye-Rusya ilişkileri temelleri 15. yüzyıl sonlarında Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusyası arasında başlayan ilişkilerine dayanan ilişkilerdir.
Rus İmparatorluğu-Osmanlı İmparatorluğu ilişkileri
15. yüzyılda Karadeniz’den ticaret yollarıyla ve 1497’de resmen başladı. Bu tarihten sonra Osmanlı Devleti ile Rus Çarlığı arasında savaşlar, ittifaklar, yardımlar, dostluklarla, soğuk savaşla süren ilişkiler yaşandı.
1700’deki İstanbul Antlaşmasıyla Ruslar İstanbul’da devamlı elçiliğe sahip oldu. Azak, Rus hakimiyetine girdi, Ortodoksların Kudüs haccı serbest bırakıldı. III. Ahmet dönemindeki Prut Savaşından (1711) sonra yapılan Prut Antlaşmasıyla Azak Osmanlı İmparatorluğuna yeniden geçti. 1736’da Rusya Azak’ı aldı, Kırım’a girdi. 1739’da Belgrad Antlaşmasıyla Azak Rusların oldu. 1769’da Osmanlı Devleti Hotin’de yenildi, Eflak ve Boğdan Ruslara bırakıldı. Sonraki dönemde Osmanlı İmparatorluğu Eflak ve Boğdan'ı yeniden topraklarına kattı. Ayrıca, Kuban Nehri ağzından Güneyde Bzıb ağzına kadar uzanan Çerkesya kıyılarının denetimi, Anapa Kalesi ile birlikte Osmanlı İmparatorluğunun eline geçti. Daha sonraları 1774'te Küçük Kaynarca Antlaşmasıyla Ruslar Kırım’ı aldı, Fakat 1853-1856 tarihi savaşlarında Osmanlı İmparatorluğu büyük bir saldırı başlatmış, Rusya'ya nota verilmiş fakat Ruslar, Osmanlı sınırlarına ufak çaplı saldırılar başlatması üzerine Padişah savaş ilan etmiş ve savaşta Osmanlı Devleti Kırım'ı geri almış ve Ruslar ve ittifaklarından çatışmada 80.000 kişi ölmüş, 40.000 yaralandıktan sonra, 100.000'i hastalıktan olmak üzere toplamda 220.000 Rus askeri ölmüştür. 1792’de Yaş Antlaşması yapıldı ve 1798’de iki devlet ittifaka girdi, ittifak 8 yıllıktı. Bu zamanda Fransa yükselişteydi. Rus donanması İstanbul Boğazı’ndan geçti. Akka’dan sonra 2. ittifak 1805’te yapıldı.
Ancak barış uzun sürmedi, 1806’da başlayan savaş 1812’de Bükreş Antlaşmasıyla bitti. Devletler birbirleriyle savaşırken sadece iki devletin hareketliliği veya iç isyanları, padişah veya çarların değişmesi önemli değildir, dünya konjonktürü de ilişkileri etkilemektedir. Fransız İhtilali, Bolşevik İhtilali vb. Bu yüzyıllarda devletlerin modernleşme hareketleri önemlidir.
1827’de Osmanlı donanması Navarin'de Fransa-İngiltere-Rusya ittifakınca yakıldı. 1829’da Ruslar batıdan Edirne’ye, doğudan Erzurum’a kadar Osmanlı’yı kuşattı. Edirne Antlaşması yla Osmanlı devleti Balkanlar’da topraklarını kaybetti, Yunanistan bağımsız oldu. Fransızların Cezayir işgali, Kavalalı Mehmed Ali Paşa isyanı Osmanlı’yı sarstı. Mehmed Ali Paşa savaşları kazanarak İstanbul’a dayandı. 1833 Kütahya barışı ile Osmanlı Devleti tavizler verdi ve Hünkar İskelesi Antlaşması ndan 6 yıl sonra Nizip’de yenildi. İngiltere-Rusya-Prusya-Avusturya ittifakı Mehmed Ali’yi yendi. 1841 barışında Osmanlı devletinin Boğazlar üzerindeki egemenliği kabul edildi. Avrupa’da devrimler olurken, Osmanlı’da Tanzimat hareketleri yapıldı. 1853’de İngiliz-Fransız donanması Boğazlar’a geldi. İttifak, Rusya’ya savaş açtı. 1856’da Paris Antlaşması yla savaş bitti. 1876’da Rusya savaş açtı, ikinci defa batıdan Edirne’ye doğudan Erzurum’a girdi. Plevne’de Gazi Osman Paşa uzun süre direndikten sonra yenildi. 1878’de Edirne Antlaşması ve üç ay sonra Ayastefanos (Yeşilköy) anlaşmasıyla Osmanlı topraklarını kaybetti. İngiltere Kıbrıs’ı aldı. Sırbistan, Karadağ, Romanya bağımsız oldu.
Kurtuluş Savaşı
Türk Kurtuluş Savaşı'nın başladığı dönemde Sovyet Rusya'sıyla diplomatik ilişkiler geliştirildi. Kurtuluş Savaşı'nı silah yardımı gibi maddi düzeyde destekleyen Sovyet Rusyası'yla Batılı emperyalist devletlere karşı savaşım noktasında işbirliği yapıldı. Meclis'in açılmasından üç gün sonra Atatürk, Lenin'e bir mektup yazarak siyasi ve askeri nitelikli bağlaşmadan söz etti. Sovyet Dışişleri Bakanı Çiçerin tarafından verilen yanıtlarda dostluk ve diplomatik ilişkinin kurulup geliştirilme dileği belirtildi. 11 Mayıs 1920'de TBMM Moskova'ya Dışişleri Bakanı Bekir Sami Bey başkanlığında bir heyet gönderdi. Moskova'daki görüşmeler sonucu iki ülke arasında Mart 1921'de bir Dostluk Antlaşması imzalandı. Kars ve Ardahan Türkiye'ye; Batum, Sovyetler Birliği'ne bırakıldı. Bu antlaşmanın siyasal yönden önemli noktaları şöyle sıralanabilir;
Cumhuriyet Dönemi
Türkiye Lozan Barış Antlaşmasında sınırlara dahile edilemeyen bölgeler, 12 Adalar ve Boğazlar vb sorunlar Batılı devletler ile Türkiye'nin ilişkilerini bir süre daha olumsuz etkilemeye devam etti. Boğazlar konusunda kimi farklılıklar taşısa da, Türkiye'ye en yakın görüşü Sovyetler Birliği savundu. 1919'dan başlayarak yirmi yıl boyunca SSCB'yle ilişkiler belli bir düzeyin üstünde tutuldu. 1928'de Cenevre'de toplanan Silahsızlanma Konferansı'na SSCB'nin önerisiyle Türkiye de çağrıldı. Kurtuluş Savaşı'ndan sonra Türkiye'nin ilk kez katıldığı uluslararası konferansta Türkiye temsilcisi topyekûn silahsızlanma konsusunda Sovyet tezini destekledi. Türkiye Avrupa'daki gruplaşmalar karşısında 1933-1936 yıllarında SSCB'yle işbirliğini korudu. 1935'te Dostluk ve Tarafsızlık Antlaşması on yıl süreyle uzatıldı. Türkiye Balkan Antantı'na SSCB'yle savaşa sürüklenmeyeceğine ilişkin çekince koydu.
1914'te I. Dünya Savaşı başladı. Osmanlı-Rus savaşları Kafkas cephesindeydi. Türkler büyük kayıplar verdi. Sarıkamış ve Çanakkale savaşlarında 300.000 asker öldü. Rusya Erzurum, Erzincan, Muş’a girdi. Bu sırada 1917 Bolşevik İhtilali oldu, Ruslar mütareke yaptı. Türk millî mücadelesindeki antiemperyalist kavgayı SSCB destekledi, 1921’deki dostluk anlaşmasıyla para ve silah yardımı yaptı. 1922’de Ruslarla savaşan Enver Paşa cephede öldü. 1920’de Türk heyeti Moskova’ya gitti. Ali Fuat Cebesoy-Medivani arasında anlaşma yapıldı. 1925'te Tevfik Rüştü-Çiçerin arasında bir dostluk anlaşması daha yapıldı. Ruskombank Türkiye’ye geldi. uzmanları çağırdı. 1927, 1929’daki Dostluk Anlaşması, 1934 ve 1937’deki ticaret anlaşmalarıyla işbirliği II. Dünya Savaşı’na kadar devam etti.
İki ülke arasındaki dostluk spor alanına da yansıdı. 1920'li yıllarda kurulan Sovyetler Birliği millî futbol takımı ilk maçını; yine aynı dönemde yeni kurulan Türkiye millî futbol takımı ile 16 Kasım 1924 yılında Moskova'da oynadı. Maç Sovyetler Birliği: 3, Türkiye: 0 skoru ile sona erdi.
1930'lu yıllarda Türkiye ve Sovyetler Birliği ile Türkiye arasında diplomatik yakınlaşma meydana gelmiştir. Bu bağlamda İsmet İnönü 25 Nisan - 10 Mayıs 1932 tarihleri arasındaki Sovyetler Birliği'ne gitmiş ve birtakım görüşmeler yapmıştır. İnönü Moskova'ya gitme amacını şu şekilde izah etmektedir;
"Rusya’dan komünist değil, fakat daha şuurlu olarak geliyorum. Türkiye’nin iktisat ve inşa planını yapmak, inkılap fırkasını komünist ve faşist, yani eski nizamdan yeni nizama geçen memleketlerin fırkalarından örnek alarak kurmak, bürokrasi yerine ihtilalci metodlar almak, hiç durmaksızın büyük yığının terbiyene geçmek."
- İsmet İnönü, 1932
II. Dünya Savaşı bittikten sonra Sovyetler, Türkiye’ye nota verdi. Boğazlar’da üs ve Doğu’dan toprak istedi. Bu sırada Türkiye savaşta tarafsız iken, savaş biterken Almanya ve Japonya’ya savaş ilan ederek, Batı ittifakına girdi, 1952’de NATO’ya katılınca iki yıl sonra Sovyetler isteklerinden vazgeçti. İki devlet arasında Soğuk Savaş başladı. Stalin 1953'te öldü. 1967, 1972, 1979 yıllarında ticaret anlaşmaları yapan Türkiye ve Sovyetler farklı kamplarda yer aldılar. Türkiye Devleti 2.Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ve 5.Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, dönemin Başbakanı Ecevit SSCB’yi; Özal, Demirel, Ecevit, Abdullah Gül, cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ve Türkiye Devleti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Rusya Federasyonu’nu ziyaret ettiler. Podgorni, Kosigin, Ogarkov, Tihonov, Sovyetler'den Türkiye’ye gelen temsilcilerdi. Rusya Federasyonu olduktan sonra Silayev, Çernomirdin, Kasyanov,Medmedev, Putin Türkiye’ye geldi.
İkinci Dünya Savaşı
25 Eylül 1939'da, Polonya'nın işgalinden sonra SSCB'yi ziyaret eden Dışişleri Bakanı Şükrü Saraçoğlu, İngiltere ve Fransa ile imzalanan deklarasyonu ve Almanya ile SSCB'nin imzaladığı saldırmazlık antlaşmasını görüştü. Buna karşılık SSCB, Almanya'yla antlaşmasına bağlı olarak, Türkiye'yi, Fransa-İngiltere ikilisi yanında savaşa girmekten kaçınmaya; Boğazları da savaş gemilerine kapalı tutmaya çağırdı. Türkiye ile varılan eski antlaşmayı değiştirerek kimi önerilerde bulunan Sovyetler'in bu istekleri şu biçimde özetlenebilir;
Bu öneriler Saraçoğlu tarafından reddedildi ve karşı istek olarak Türkiye, kendisini savaşa sürüklenmeyecek bir kayıt üzerinde ısrar etti. Türkiye, Fransa ve İngiltere ile imzaladığı ittifak antlaşmasında(19 Ekim 1939) Sovyetler Birliği'yle savaşa sürüklenmeyeceği hakkında bir kayıt koydu. Türkiye'nin böyle bir kaydın antlaşmaya konmasının nedeni, Sovyetler Birliği'yle ilişkilerini bozmak istememesidir. Çünkü aynı yıllarda, Sovyetler Birliği'yle bir pakt imzalanmış olmakla birlikte, iki ülke arasındaki iyi ilişkiler sürüyordu. 24 Mart 1942'de Türkiye Sovyetlerle bir saldırmazlık deklarasyonu imzaladı. Almanya'nın Sovyetler'e saldırmasından sonra Moskova Konferansı'ndaki Stalin-Eden görüşmelerinde, İngiltere'nin SSCB'yle Türkiye aleyhine uzlaşabileceğinden korkuluyordu. Bu konferansta, Stalin Bulgaristan ile Suriye'den kimi toprak parçalarıyla 12 Ada'nınTürkiye'ye bırakılmasını önerdi. İngiliz-Sovyet ittifak metninin açıklanması, Türkiye'nin kuşkularını görece giderdi.
Soğuk Savaş dönemi
Sovyet önerileri karşısında Türkiye, 1945-1947 yılları arasında ordusunu savaş sırasındaki mevcudunda tutmak zorunluğu duydu. Türkiye'nin demokratik düzene geçme beyanını gösteren ve 1946 yılında yapılan tartışmalı genel seçimlerden sonra, 1947'de ABD Başkanı Truman, Harvard Üniversitesinde yaptığı tarihi konuşmada ABD sınırlarının doğuda Kars ve Ardahan'dan başladığını belirtti ve Truman Doktrini'ni ilan ederek ilk defa Sovyetler Birliği'ne meydan okudu. Türkiye'nin Truman Doktrini'yle ABD'den askeri yardım alması, Sovyetler Birliği'nin tepkisine yol açtı, fakat Stalin Doğu Avrupa'da olduğu gibi Türkiye'de askeri tepki göstermedi. Stalin'in ölümünden sonra Sovyetler Birliği'nin dış ve iç siyasetinde önemli değişiklikler oldu. Türkiye 1952 yılında NATO'ya tam üye olarak kabul edildikten sonra Sovyetler Birliği 30 Mayıs 1953'te Türkiye'ye bir nota vererek Ermenistan ve Gürcistan Sovyet Cumhuriyetleri'nin 1946'da istedikleri topraklardan vazgeçtiklerini, bunun sonucu olarak da artık Sovyetler Birliği'nin Türkiye'den hiçbir toprak isteği kalmadığını bildirdi.
1964-1965 yıllarında Türkiye ile Sovyetler Birliği arasındaki ilişkilerde gözle görülür bir iyileşme oldu. 1964'ten başlayarak bu iki devlet arasında üst düzey görüşmeler yapıldı. 1964 sonlarında Dışişleri Bakanı Feridun Cemal Erkin, 1965'te Başbakan Suat Hayri Ürgüplü Sovyetler Birliği'ni ziyaret ettiler. Bu yakınlaşma 1965 seçimlerinde işbaşına gelen Adalet Partisi iktidarı döneminde de sürdü. 1965 Eylül'ünde Ankara'ya gelen bir Sovyet heyetiyle görüşmeler 12 Kasım'da bir ön protokol'un imzalanmasıyla sonuçlandı. 20-27 Aralık 1966'da Sovyet Başbakanı Aleksi Kosigin Türkiye'yi ziyaret etti. Ziyaret sonunda yayınlanan ortak bildiride iki ülke arasındaki siyasal ve ekonmik ilişkilerin geliştirilmesi üzerinde duruldu. Ancak bu gelişme öncelikle ekonomik ilişkilerde sağlandı. 23 Haziran 1978'de Bülent Ecevit'in, Sovyetler Birliği'ne yaptığı gezi sırasında iki ülkenin uluslararası sorunlarda görüş alışverişinde bulunmasını öngören bir Siyasal Belge imzalandı.
Günümüzdeki ilişkiler
Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Türkiye Rusya arasında müteahhitlik ve bavul ticareti gelişti. Sarp sınır kapısı açıldı. 1980'lerde başlayan doğalgaz anlaşmalarıyla Türkiye, Rusya'dan doğalgaz almaya başladı. Mavi Akım anlaşması yapıldı. Günümüzde Rusya'da 86.000 civarında Türk yaşamaktadır. Türkiye'deki Rus sayısı ise 25.000 kadardır.
İki Avrasya kıtasında yer alan ülkeler arasında 2009 yılından bu yana, bugüne kadar süregelen ikili ilişkilerle karşılaştırıldığında hiç de olağan olmayan yoğun bir ziyaret trafiği yaşanmıştır. Abdullah Gül, 2009 yılının Şubat ayında, görevi sırasında Rusya'nın başkenti Moskova'yı ziyaret eden ilk Türk Cumhurbaşkanı olmuş, iki ülkenin Başbakanları Recep Tayyip Erdoğan ile Vladimir Putin'in 2009 yılı Mayıs ayında Soçi'deki buluşmasını, aynı yıl içinde Putin'in Türkiye ziyareti, Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun 2010 yılının Ocak ayındaki iade-i ziyaretleri takip etti. Yine 2010 yılının Mayıs ayında ise Devlet Başkanı Dmitri Medvedev, mevkidaşı Abdullah Gül'ün konuğu oldu.
2009 - 2011 arası
18 Temmuz 2012 tarihinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan Kremlin'de görüştüler. Liderler, ekonomik ilişkiler, nükleer enerji alanında ortak projeler ve buna ek olarak Suriye sorununu müzakere ettiler. Liderler, ortak basın toplantısında, görüşmelerle ilgili memnuniyetlerini dile getirdiler.
Bu arada, Moskova Devlet Dilbilim Üniversitesi mezunu, doğu bilimci Eduard Belousov, Erdoğan'ın Moskova ziyaretinin Suriye krizi konusunda Rusya ve Batının pozisyonlarının yakınlaşmasına katkıda bulunacağından şüphe duyuyordu. Belousov, Ankara'nın hem NATO hem de Rusya ile iyi ilişkilerini korumaya çalışmasına rağmen bunun gerçekleşmeyeceği görüşündeydi.
Kıbrıs sorunu
Türkiye-Rusya ilişkileri özellikle de giderek artan ekonomik çabalar başta olmak üzere kimi ortak çıkarların yanı sıra aynı zamanda sayısız farklılıklardan da oluşmaktadır. Örneğin Kıbrıs sorunu ile Kafkasya’da Türkiye ve Rusya hâlâ farklı düşünmektedir. Türkiye tarafının girişimiyle hayata geçirilen Kafkasya İstikrar ve İşbirliği Platformu (Caucasus Stability and Cooperation Platform) gibi bölgesel çatışmaların çözümüne yönelik yaklaşımların bugüne değin çok da verimli olduğunu söylemek mümkün değil.
Kırım sorunu
Viktor Yanukoviç hükûmetinin devrilmesinden sonra başlayan protestolar sonucunda Kırım ve Doğu Ukrayna'daki Rus azınlık ayaklanıp Kırım Rusya tarafından ilhak edilince Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Kırım'da tarihi haklarının bulunduğunu söyledi. Özellikle 2015 Rus SU-24 uçağının düşürülmesinden sonra Türkiye Ukrayna'ya açıkça destek olmaya başladı. Türkiye Ukrayna'ya hem politik hem de askeri alanda yardım etmiştir.
Suriye Sorunu
Suriye'de devlet başkanı Beşar Esad'ın değişmesini isteyen Batılı devletler ve ABD, Özgür Suriye Ordusuna silah ve cephane yardımı yaparken, krizin çözümünde Türkiye Cumhuriyeti, Suriye hükûmetine karşı çıkarken Rusya ise Esad yanlısı olduğunu beyan etmektedir. Öte yandan 24 Kasım 2015 günü Lazkiye'den havalanan Rus Su-24 tipi uçak Türk hava sahasını işgal ettiği iddiasıyla Türkiye Cumhuriyeti tarafından uyarılmasına rağmen uyarıya cevap vermeyen Rus pilotları, devriye gezen Türk F-16'ları tarafından vurulmuştur. Paraşütle atlayan pilotlar Türkmen Dağı bölgesine düşmüşlerdir. Bir pilot ölmüş olup diğer pilot ise Rus askerleri tarafından Rusya'ya götürülmüştür. Olayın ardından Türkiye Başbakanı Ahmet Davutoğlu angajman kurallarının değiştiğini önceden Rus yetkililere belirttiklerini ifade etti. Ardından Ürdün Prensi ile görüşmekte olan devlet başkanı Vladimir Putin, Sırtımızdan bıçaklandık ifadesini kullandı. G20 zirvesinde belirttiği "IŞİD'e destek veren G20 ülkeleri var" sözünü yineleyerek Türkiye'yi ve NATO ülkelerini IŞİD' ten petrol almakla suçladı. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov 25 Kasım'daki Türkiye ziyaretini iptal etti ve yaptığı basın açıklamasında: "Ben Türkiye'ye gitmiyorum, siz de gitmeyin, çünkü Türkiye Mısır'dan güvenli değil" açıklaması yaptı. Ayrıca uçağın hava sahasını ihlal etmediğini ve bunu kanıtlayabileceklerini söyleyen Putin'e ise Türk Silahlı Kuvvetlerinden uçağın iz haritası belgesi yayınlandı. Türkiye uçakların iz haritasını yayınlamış AB ve ABD bu haritayı onaylamıştır. Türkiye Cumhuriyeti ve Rusya bazı alanlarda karşılıklı ambargo uygulanmıştır. Rusya'nın en önemli ambargosu turizm konusudur. Sonraki dönemlerde Rusya'nın Türkiye'den ithal edilen ürünlere kısıtlama getirmesi başta St. Petesburg olmak üzere tüm Rusya'da otomobil ve beyaz eşya fabrikalarını durma noktasına getirdi. Diğer gıda ve tüketim ürünleri olmak üzere Rusya ekonomisi durma noktasına geldi. Rusya bu konuda geri adım atarak Türkiye'den oto yedek parça sevkiyatının hızlanması için ek önlem aldı. Daha sonraları bazı Türk İş adamları, Rusya'dan ayrılma kararı aldı ve Rusya'daki merkezlerini kapatma kararı aldı.
Şu anda Türkiye'nin Rusya'dan uçağı düşürdüğü ve bir askerini öldürdüğü için özür dilemesi, Rusya'nın şu anki durumu, ilişkinin seyrini değiştirmiş; Rusya, turizm ambargosunu kaldırmıştır. İlişkiler düzelme seviyesine gelmiştir.
İlişkilerin düzelmesiyle birlikte Türkiye ve Rusya Suriye krizinin çözümü için işbirliği yolunda adımlar atmıştır. Bu bağlamda, 2016 yılının sonunda Türkiye-İran-Rusya arasında ateşkes konusunda mutabakata varılmış ve 2017 yılının başında ilk Astana toplantısı gerçekleştirilmiştir. Toplantı sonrasında kurulması planlanan gözlem mekanizması üç ülkeyi Suriye’de barış ve istikrarın temini yönünde garantör konumuna getirmiştir.
ABD’nin Suriye’nin kuzeyinden çekilmesinden sonra 9 Ekim 2019’da Türkiye, terör örgütü olarak tanımladığı YPG’ye karşı Barış Pınarı Harekâtını başlattı. Bu esnada Rusya ise, Suriye’deki askeri varlığını tahkim ederek, Menbiç, Ayn el-Arab, Ayn İsa, Sırrin ve Kamışlı bölgelerinde de askeri üsler kurdu. Harekâtın ilerleyen sürecinde Türkiye ile Rusya arasında varılan Soçi mutabakatı iki ülke ilişkilerini daha da geliştirdi. Soçi mutabakatının 5. maddesi "Rus askeri polisi ve Suriye sınır muhafızlarının, Barış Pınarı Harekat alanının dışında kalan Türkiye-Suriye sınırının Suriye tarafına, YPG unsurları ve silahlarının Türkiye-Suriye sınırından itibaren 30 kilometrenin dışına çıkarılmasını temin etmek üzere girmesini ve bu işlemin 150 saat içinde tamamlanmasını" öngörüyor. Bununla birlikte, Türkiye ve Rusya İdlib’de yaşanan çatışmalarda birbirine düşman tarafları desteklemektedir. İdlib konusundaki anlaşmazlık Türkiye ve Rusya'yı karşı karşıya getirmektedir. Örneğin, 27 Haziran 2019'da Türkiye’nin İdlib'in güney kırsalında yer alan 10 numaralı gözlem noktasına yakın bölgeler Esad'a bağlı güçlerce vurulmuştur.
S-400 hava ve füze savunma sistemi
Türkiye, 2011 yılında patlak veren Suriye İç Savaşı nedeniyle hava savunma sistemlerini güçlendirmek için bazı girişimlerde bulunmuştur. Bu çerçevede, NATO'ya başvuran Türkiye, ABD, Almanya ve İspanya gibi müttefik ülkelerden geçici süreyle Patriot füzelerini tedarik etmiştir. Ancak daha sonra ABD ve Almanya Türkiye'ye konuşlandırdıkları Patriot'ları geri çekti. Bunun üzerine, Türkiye, ahiren üst düzey stratejik ilişkiler kurduğu Rusya'yla S-400 hava savunma sisteminin tedarikine ilişkin anlaşma imzaladı. Ekim 2019'da Rus devlet silah ihracatçısı Rosoboronexport Genel Müdürü Alexander Mikheev, S-400 hava savunma sisteminin Türkiye'ye tesliminin tamamlandığını açıkladı. S-400 hava savunma sisteminin tedariki Türkiye-ABD ilişkilerinin bozulmasına neden oldu. Nitekim, 26 Kasım 2019'da ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Türkiye'nin S-400 hava savunma sistemini test etmesine ilişkin olarak ABD'nin "Türkiye'ye net bir şekilde, S-400 hava savunma sistemini tam olarak operasyonel hale getirmesini istemediğini ilettiğini" söyledi. Türkiye Cumhuriyeti Milli Savunma Bakanlığı, S-400 hava savunma sistemin Nisan 2020'de faal hale getirilmesinin planlandığını açıkladı.
Enerji
Rusya ekonomisi büyük ölçüde ham petrol, petrol ürünleri ve doğal gaz gibi emtia ihracatına dayalıdır. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin döneminde Rusya, nükleer gücün sivil boyutuna önem atfederek bölgesinde ve ötesinde nüfuzunu artırmaya çalışmaktadır. Rusya'nın nüfuzunu artırmaya çalıştığı ülkelerden biri de Türkiye'dir. Örneğin, 2010 yılında Türkiye ile Rusya arasında imzalanan anlaşma çerçevesinde Türkiye'nin ilk nükleer enerji santralini tesis etmeye yönelik olarak Akkuyu Nükleer Güç Santrali Projesi çalışmalarına başlandı.
Türkiye ile Rusya'nın enerji alanındaki işbirliği 2015 yılında başlatılan TürkAkım projesiyle daha da ileri bir boyuta taşınmıştır. Yıllık 31,5 milyar metreküp doğalgaz taşıma kapasitesi olan boru hattı 8 Ocak 2020'de açıldı.
Kaynakça
Genel
Özel
Özel askerî şirket
Özel askerî şirket (ÖAŞ), silahlı veya silahsız mücadele, muharebe destek, güvenlik veya güvenlik danışmanlık hizmetleri veren kâr amaçlı bir şirkettir. ÖAŞ'lar tarafından sunulan hizmetler ve uzmanlıklar çoğu zaman daha küçük bir ölçekte asker veya polis kuvvetlerininkine benzemektedir.
Bu şirketler kendilerini, "Güvenlik Yüklenicileri" veya "Özel Askerî Yükleniciler" olarak da tanımlayabilmektedirler. Bu şirketlerin bir kısmı "özel sektör silah sanayii" içinde de yer almaktadırlar.
The Smugglers
The Smugglers, Büyük Britanya bilimkurgu dizisi Doctor Who'nun klasik serisinin dördüncü sezonunun tüm bölümlerinin kaybolduğu birinci öyküsü. Dört bölümden oluşan öykünün ilk bölümü 10 Eylül'de, son bölümü 1 Ekim 1966 tarihinde yayınlanmıştır. Öykünün ses kayıtları, fotoğrafları ve klipleri bulunmasına rağmen bölümler kayıptır.
Konu
Doktor, yeni yol arkadaşları Ben ve Polly ile on yedinci yüzyılda Cornwall'a, hazine arayan bir grup korsanın olduğu zamana gider.
Pruitt Taylor Vince
Pruitt Taylor Vince (5 Temmuz 1960), birçok dizi ve filmde oynamış Amerikan oyuncu. Vince Baton Rouge,Louisiana'da doğmuştur. Louisana Sate Üniversite'sini bitirmiştir.
NGC 5772
NGC 5772, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Çoban takımyıldızı yönünde bulunur. Sb tipi bir sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1828 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Taşlıca, Kızılcahamam
Taşlıca, Ankara ilinin Kızılcahamam ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Ankara iline 75 km, Kızılcahamam ilçesine 15 km uzaklıktadır.
Toplumsal cazibe yanlılığı
Toplumsal cazibe yanlılığı bir kişinin başkaları tarafından benimsenmesi daha olası tutumu takınma eğiliminde olmasını açıklamaya yarayan bir bilimsel araştırma terimidir. Bu durum genellikle "iyi" ve "kötü" davranışların abartılmasına varır. Bu etkiye tıp, psikoloji ve sosyal bilimler alanlarında sıkça rastlanmaktadır.
Toplumsal cazibe yanlılığının varsayımsal bir örneği cinsel alışkanlıklar ya da madde bağımlılığına yönelik bir çalışma olabilir. "Mastürbasyon yapıyor musunuz? Yapıyorsanız, hangi sıklıkla?" gibi bir soruyla karşılaşan biri mastürbasyonu toplumsal tabulardan biri kabul ederek yanlış yanıt verebilir (mastürbasyon yapmadığını öne sürebilir) ya da soruyu tümüyle geri çevirebilir. "Uyuşturucu madde kullanıyor musunuz?" sorusuyla karşılaşan biri ise kullanım yaygınlığı bakımından en yüksek madde olan marijuananın toplum nezdinde olumlu karşılanmayacağı düşüncesiyle hareket ederek uyuşturucu madde kullanmadığını öne sürebilir ya da "Yalnızca arkadaşlarımla birlikteyken marijuana kullanıyorum" gibi bir yanıtla madde kullanım sıklığını düşük göstermeye çalışabilir.
Toplumsal cazibenin kişiler tarafından farklı yorumlandığı diğer alanlar şunlardır:
Yapılan bir araştırmada toplumsal cazibe yanlılığı ortadan kaldırılamıyor ise araştırmacı, toplumsal cazibe yanlısı yanıtlarla kısıtlı olan bir örneklem oluşturur. Buradaki varsayı, bir kişinin belirli sorulara verdiği yanıtların tüm denekler için aynı sapma oranına sahip olacağıdır. Marlowe-Crowne Toplumsal Cazibe Ölçeği (MCSDS) toplumsal cazibe yanlısı yanıtların ölçümünde kullanılan testlere örnek olarak verilebilir. Toplumsal cazibe yanlısı yanıtlara gereğinden fazla bağımlı olan denekler araştırma kapsamından çıkarılır. Bu ölçeğe göre orta katmanda yer alan deneklerin deney istatistiklerine katılıp katılmayacakları ise araştırmacı tarafından belirlenir. Ancak, bu tür ölçeklerin büyük sorunlarından biri deneklerin toplumsal cazibeye olan bağımlılıklarının farklı düzeylerde olmasıdır. Bu, toplumsal cazibe yanlılığının bu olguyu ölçmeye yarayan yöntemler dizgesinin vardığı sonuçlarla ayrışmasına neden olur.
Psikososyolojide toplumsal cazibe
Toplumsal cazibenin psikoloji ve sosyal bilimlerde gözlenme biçimi ankete katılan kişilerin toplumda genel olarak kabul gören eğilimleri sergilemeleridir. Bu, insanların olabildiğince 'normal' görünmeleri isteğine sahip olduklarını göstermektedir.
Düzmece değişkenler
Toplumsal cazibe ve uysallık düşünce anketi ve görüşme gibi yollarla yapılan araştırmalarda bulgulanan düzmece değişkenlerdir. Bunlar, tahmin edilmesi ve ölçülmesi güç yanıtlar olarak tanımlanırlar.
"Toplumsal cazibe", toplumla olabildiğince barışık olma eğilimini ifade ederken "uysallık", kişilerin karşılaştıkları soruları içerikten bağımsız olarak olumlu yanıtlaması olarak bilinir.
Aygıtlar
Gözlemsel ve psiko-sosyal araştırmalarda kullanılan deneysel yöntemler elde edilen yanıtlardaki sosyal cazibenin yarattığı bozulmayı farklı aygıtlarla ölçebilirler. Toplumsal cazibeyi düşürmeye yarayan bu yönetim biçimleri kimliksiz özyönetim ve bilgisayar yardımıyla etkisizleştirilmiş yönetimi de içerir. Deneklerin "bozma eğilimleri" ise bir psikometrik ölçekle saptanabilir. Bu veri, araştırmada bulgulanan diğer değişkenlerle birlikte yorumlanabilir.
Kimliksiz özyönetim
Deneğin kişisel bilgilerinin gizli tutulduğu araştırmalar, deneğin sorulara verdiği yanıtlarda tümüyle dürüst davranamaması nedeniyle kimliksiz yönetim yöntemini öne çıkarır.
Kimliksiz özyönetim doğallık, ayrışma ve rahatlama sağlar. Anket sorularının posta yoluyla ya da oy pusulalarına yazılarak dağıtılmasının daha iyi bir yöntem olacağı düşünülmektedir.
Etkisizleştirilmiş yönetim
McBurney'nin 1994 yılındaki bir araştırmayı kaynak göstererek öne sürdüğü teze göre bilgisayar (özyönetim yazılımı) yardımıyla yapılan test yönetimi bilgisayarın kimliksiz oluşu nedeniyle toplumsal cazibeyi azaltmaktadır.
Psikometrik ölçüm
Toplumsal cazibe ölçümünde en yaygın biçimde kullanılan yöntem Marlow-Crowne Toplumsal Cazibe Ölçeği'dir. 33 madde içeren bu yöntemin kısaltılmış sürümleri sıkça kullanılmaktadır. Thompson ve Phua tarafından kullanılan 10 maddelik sürüm buna bir örnektir.
1998 yılında konuyla ilgili araştırmalar yapan Paulhus Delroy, deneklerin sorulara verdikleri yanıtlardaki doğruluğu ölçmeye yarayacak bir psikometrik ölçek hazırlamıştır.
Test, araştırmanın ana konusunu belirlemek amacıyla bir ana aygıtla (test ya da görüşme) desteklenmelidir. "Paulhus Aldatma Ölçeği (PDS)" adını taşıyan bu yöntem toplum tarafından daha kolay kabul edilen ve arzulanan yanıtları barındıran eski bir envantere dayanmaktadır.
Neo (Matrix)
Neo ya da Thomas A. Anderson (d. 11 Mart 1968, Capital Şehri, Matrix hesabıyla), Wachowski Kardeşlerin yazıp yönettiği Matrix ve üçlemenin devam filmlerinde de yer alan, Keanu Reeves'in canlandırdığı ana karakter.
Hayatı
Thomas Anderson, bir şirkette maaş karşılığı diğer taraftan ise hacker olarak çeşitli programlar üretmektedir. Başında Morpheus'un olduğu yasa dışı bir hacker grubu dikkatini çekmektedir. Ancak bir gün Morpheus ve ekibi onu bulur. Morpheus, Anderson'dan elindeki haplardan birini seçerek ya normal hayatına devam etmesini, ya da hayatın gerçeklerini öğrenmesini ister. Anderson hayatın gerçeklerini öğrenmek isteyince, uzun yıllar önce makinelerin yapay zekalarını insanoğluna karşı çıkacak kadar güçlendiğini ve savaşa tutuştuğunu, insanların makineleri durdurmak için yoğun nükleer silahlar kullanması sonucu gökyüzünün kara bulutlarla kaplandığını ve savaşın makinelere karşı kaybedildiğini öğrenir. Artık makineler insanları tıpkı bir pil gibi kullanmakta ve insan tarlalarında onları yapay olarak yetiştirmektedir. İnsanlar beyinlerine doğrudan bağlanılarak, kurgulanmış bir hayatı yaşamakta ve kimyasal bir küvet içinde olmalarına rağmen yaşıyormuşcasına hissetmektedirler. Bu kurgusal hayat gösteren programın adı Matrix'tir. Gerçekten bağımsız insanlar ise yerin çok altında bir mağara şehri olan Zion'da kısılıp kalmışlardır. Morpheus gibi liderler, kendilerini makinelere karşı zafere taşıyacak "seçilmiş kişi" olan mistik bir önderi aramaktadırlar. Morpheus, Anderson'ın seçilmiş kişi olduğuna inanır. Onu küvetten çıkararak Matrix'ten kurtarırlar. Anderson adını Neo olarak değiştirir. Kendisi de zamanla seçilmiş kişi olduğuna inanır. Matrix programı içinde insanların yapamadığı hızda ve güçte işleri başarır. Makinelere karşı Matrix programı içinde kurduğu üstünlüğü, gerçek hayattada başarır. Ancak Zion'un makinelerce işgal edilip yok edilmesini engellemek için savaşın en sıkıntılı anlarında sevgilisi Trinity ile birlikte yeryüzüne çıkarlar ve Matrix programının merkezi olan ana makinelere ulaşırlar. Neo, Matrix'in kurucu programı ile Zion'un devamı için pazarlık yapar ve asi program Ajan Smith'in yok edilmesi karşılığında Zion'un güvenliğini garantiler. Kurucu programın denetiminde Matrix'e girer ve Smith'i yok eder. Ancak artık kendisinin de vücudu iflas eder ve makineler onu makine şehrini içlerine doğru götürürler.
Nokia 3210
Popüler bir cep telefonu olan Nokia 3210, ilk 1998 yılının Temmuz ayında piyasaya sürülmüştür. Nokia 3110 ve Nokia 5110 modellerin ardılı, Nokia 3310 modelinin öncülüdür. Yeni ve yaratıcı özellikleri, 3210'u kısa süre içerisinde Kuzey Amerika ve Batı Avrupa'da popüler bir telefon haline getirmiştir. Ayrıca 3210, cep telefonunun bir diğer özelliği ilk antensiz cep telefonu olmasıdır. Piyasasında ilk defa gençlere yönelik reklam kampanyaları ile satış başarısı yakalayan cep telefonudur. Onu 16-25 yaş arası gençlerde popüler kılan, değiştirilebilir kapağı, 3 adet oyunu ve besteleyicisi olmuştur.
Kullanıcı Arabirimi
Telefonun üst kısmında bulunan güç düğmesiyle açılan telefon, ardından PIN kodunu sorar. Menü butonuna basarak aşağıdaki menülere ulaşılabilinir:
Fesa Evrensev
Mehmet Fesa Evrensev (1878, İstanbul - 9 Nisan 1951, İstanbul), ilk Türk hava pilotu ve Türk Hava Yolları’nın ilk başkanıdır. Fesa Evrensev, 1878 yılında İstanbul'da Gedikpaşa semtinde dünyaya geldi. Galatasaray Lisesi'nin ardından Harp Okulu'na girerek, 1899'da Süvari Teğmeni olarak mezun oldu. 1911'de pilot olmak için yapılan sınavı birincilikle kazandı ve Fransa'ya uçuş eğitimi almak için gönderildi. 1912 yılında yurda dönmesinin ardından, Balkan Savaşı'nda bir takım uçuş görevleri sırasında filo komutanlığı da yaptı. I. Dünya Savaşı sırasında, Kafkas Cephesi'nde görevlendirildi. Kafkasya'ya giderken Karadeniz'de, Amasra açıklarında bindiği gemi Rusların saldırısına uğradı. Batırılan gemide bulunanların tamamı Ruslar tarafından esir alındı. Sibirya'da yaklaşık beş yıl süren esaret hayatından kaçarak kurtuldu ve 1920 Haziran ayında yurda döndü. Türk Kurtuluş Savaşı'na katıldı ve Doğu Cephesi'nde, Büyük Taarruz'dan önce de Batı Cephesi'nde görevlendirildi. Daha sonra İzmir'deki Hava Okulu'na öğretmen olarak atandı. 1925 Kasım ayında emekli oldu.
1933'te Türkiye'nin ilk hava taşımacılığı teşkilatı olan Hava Yolları Devlet İşletme İdaresi'ne yönetici olarak atandı. Bir yıl sonra da Türk Hava Kurumu'nda görevlendirildi.
Türkiye'nin ilk pilotu olan Fesa Evrensev, 9 Nisan 1951'de öldü ve Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.
Doğankaya, Akhisar
Doğankaya, Manisa ilinin Akhisar ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Manisa il merkezine 79 km, Akhisar ilçesine 27 km uzaklıktadır.
Selahattin Mizvar
Selahattin Mizvar (d. 1953, Meknes) Fas dışişleri bakanı.
Eğitimi
Grenoble Sosyal Bilimler Üniversitesi'nde ekonomik bilimler alanında eğitim görmüş, Kazablanka Yüksek Şirketler Yönetimi ve Ticaret Enstitüsü'nde işletme alanında yüksek eğitim görmüştür.
Mesleki ve Siyasi Kariyeri
1980'li yıllarda Rabat ve Tanger Su ve Elektrik İdaresi mali ve idari sorumlusu olarak görev yapmıştır. Çeşitli ticari gruplarda yöneticilik yapmıştır.
2004-2007 yıllarında Sanayi ve Ticaret Bakanı, 2007-2012 yıllarında Maliye Bakanı olarak görev yapmıştır. 2010 yılı itibarıyla Liberal çizgideki Ulusal Bağımsızlar Birliği adlı siyasi partinin başkanıdır. 2013 yılında İstiklal Partisi'nin hükûmetten ayrılması üzerine Ulusal Bağımsızlar Birliği yeni kurulan hükûmete dahil olmuş ve Mizvar 2013 yılı itibarıyla Dışişleri Bakanı olarak görev yapmaktadır.
Görevleri
Hükûmet
Parti Yönetimi
Turnalı, Kızılcahamam
Turnalı, Ankara ilinin Kızılcahamam ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Ankara iline 77 km, Kızılcahamam ilçesine 49 km uzaklıktadır.