cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Outta Control (remix)
Albümün dördüncü ve son teklisi olarak piyasaya sürülmüştür. Şarkı, ABD Billboard Hot 100 listesinin 6 numarasına ulaşarak, 50 Cent'in bu listede ilk ona girmeyi başaran dokuzuncu şarkısı olmuştur.
Sixt
Sixt SE, 110'dan fazla ülkede yaklaşık 2.100 lokasyona sahip uluslararası bir araç kiralama şirketidir.
Tarih
1912'de Martin Sixt, şirketi üç araçlık bir filoyla Baverya'da kurmuştur. I. Dünya Savaşı sırasında filoya el konuldu ve Alman ordusu tarafından kullanıldı. Savaştan sonra işler yeniden başladı, ancak filo, II.Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle Alman Ordusu tarafından bir kez daha ele geçirildi. Savaş bittiğinde şirket faaliyetlerine devam etti ve Almanya'da konuşlanmış Birleşik Devletler ordusu üyeleri için bir taksi filosu kurdu. Daha sonra ilk radyo taksileriyle Münih'te bir taksi işletmesi açtı
1951'de araba kiralama şirketi Auto Sixt kuruldu. 1982'de Auto Sixt, logosundaki Sixt / Budget adıyla Sixt Autovermietung GmbH olarak yeniden adlandırıldı. Şirket 1986'da yeniden dönüştürüldü ve bu kez Alman borsasında işlem gören bir şirket olan Sixt AG oldu. 1988'de yan kuruluş Sixt Leasing GmbH kuruldu ve 1993'te, AG'nin işletme işi başka bir yan kuruluş olan Sixt GmbH & Co Autovermietung KG'ye devredildi. Sixt AG, bundan sonra Grup'un holding şirketi olarak hareket etti.
1993 yılında Sixt, rakibi Autoverleih Buchbinder'in varlıklarını satın aldı ve markayı bırakmadan önce kısa bir süre işletti. Sixt adlandırma haklarını güvence altına alamadı ve ardından Buchbinder yeniden kuruldu ve pazarda faaliyet göstermeye devam etti. 1999 yılında, Bundesgerichtshof Federal Mahkemesi (BGH), Sixt aleyhinde, franchise alanlarına tazminat ödemesini gerektiren, yasadışı fiyat tespitinden dolayı dönüm noktası niteliğinde bir karar yayınladı. Sixt, Almanya çapında rezervasyon sisteminin bir parçası oldukları için bağımsız franchise alanların fiyatlandırmasını fiilen kontrol etmişti. Fiyatlandırma tutarsızlıkları olması durumunda, kira sözleşmeleri Almanya'ya iade edildi. Bu, Alman antitröst yasası (ikinci elin fiyat tespiti) uyarınca kabul edilemez bulundu ve BGH tarafından yasaklandı.
2003 yılında şirket, düşen hisse senedi fiyatları üzerine spekülasyon yapan Hedge Fund yöneticisi Florian Homm'a karşı kendini savunmak zorunda kaldı. Homm bu olay sonunda fiyat manipülasyonu nedeniyle para cezasına çarptırıldı. 2006 yılında Sixt, Volkswagen'in sahibi olduğu rakibi Europcar'ı devralmak için bir teklifte bulundu (o dönem Sixt yaklaşık %23 pazar payına sahipken, Europcar %22 pazar payına sahipti). Volkswagen Sixt'in teklifini kabul etmeyerek, Fransız yatırım şirketi Eurazone'nun teklifisini kabul etti.
Cléon
Cléon, Fransa'nın Normandiya bölgesine bağlı Seine-Maritime departmanında bulunan bir belediyedir. Belediye, Rouen'un 18 km güneyinde Sen Nehri'nin kıyısında yer almakta olup Rouen Normandie Metropolü'nün bir parçasıdır. Yüzölçümü 6,47 km² olan belediyenin nüfusu Ocak 2018 tarihi itibarı ile 4.943'tür.
Cléon'da Renault'un bir motor fabrikası bulunmaktadır.
Sixt
Tarih
Sixt AG, 2013 yılında Societas Europaea'nın yasal şekline dönüştürüldü ve o günden sonra Sixt SE olarak adlandırıldı. Geçişin bir parçası olarak, 2013 yılında bir Avrupa Çalışma Konseyi ("Sixt Avrupa Liderler Forumu") kuruldu. Mayıs 2015'te Sixt, yan kuruluşu Sixt Leasing AG'yi Frankfurt Borsası'na getirdi. 2018'in başında Sixt, otomobil paylaşım hizmeti DriveNow'daki hisselerini 209 milyon avroya girişim ortağı BMW'ye sattı. Şubat 2019'da Sixt, kendi mobilite platformunu ve Sixt Share adlı yeni bir araba paylaşım hizmetini başlattı. Araç kiralama, araç paylaşımı, araç çağırma ve araba abonelikleri hizmetlerinin tümü tek bir uygulamada birleştirilmiştir.
= Yönetim = 2005 yılında, Yönetim Kurulu Tazminat Açıklama Yasası (VorstOG) yürürlüğe girdi. Sixt AG, hissedarların en az %75 çoğunluk oyu olmaksızın Direktörlerin maaşlarını ifşa etmeme hakkını Almanya'da kullanan ilk şirket oldu. CEO Erich Sixt, Sixt hisselerinin %56,8'ine sahipti, bu sayı genel kurulda oyların %89'una tekabül ediyor. Yani sonucu belirleyebiliyordu. Genel olarak, seçmenlerin %98'i yönetici ücretinin açıklanmamasını onayladı.
= Türkiye pazarı = Sixt, Türkiye pazarına 1992'de girmiştir. Şirket günde 1000 civarı revizyon almaktadır.
Sponsor
Sixt'in Türkiye haklarının sahibi Bor Holding 2020-21 futbol sezonu başlamadan önce Galatasaray ile sponsorluk anlaşması yapmıştır ve bu anlaşma ile Sixt 2021-22 sezonu sonuna kadar Galatasaray'ın göğüs sponsoru olacaktır. Bu sponsorluk anlaşması gereği Bor Holding göğüs sponsorluğu için Galatasaray'a 40.000.000 ₺, Magdeburger Sigorta'nın sırt sponsorluğu için ise 18.000.000 ₺ ödeyecektir.
Uras Benlioğlu, 14 Ekim 2020'de YouTube'a yüklediği videoda Sixt'in kendisine geçici süreyle Škoda'nın Scala modelini verdiğini açıklamıştır. = Dış bağlantılar = Resmî site
Instagram'da Sixt
Twitter'da Sixt
Facebook'da Sixt
Meryem'in Bir Melek Tarafından Beslenmesi (Kariye Camii)
Meryem'in bir melek tarafından beslenmesi, günümüzde Kariye Camii olarak kullanılan Azize Kurtarıcı Hora Manastır kilisesinde iç nartekse açılan güney kemerinde bulunan bir mozaik sahnedir.
Bu sahnede bir melek, Meryem'e ekmek verirken gösterilmektedir. Meryem, dört sütunlu kiborion (sunak) içerisinde tahta oturmaktadır. Uçmakta olan melek, bir elinde iktidar asası tutar, bir eliyle ekmek uzatır. Sahnenin üst kısmında "Theotokos (Tanrının Anası) Melekten Ekmek Alıyor" yazısı bulunur. Sunağın önünde bir hizmetkar oturur vaziyette görülür.
6. arrondissement (Paris)
'''Paris 6. bölge' (Fransızca:  6e arrondissement de Paris''), Fransa'nın başkentinin 20 bölgesinden biridir.
Ye Guangfu
Ye Guangfu; Çinli bir savaş pilotu ve Shenzhou programının bir parçası olarak seçilen Halk Kurtuluş Ordusu Astronot Kolordusu (PLAAC) taikonotudur.
Kariyer
Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri pilotu olan Ye, dört yılını eğitmen olarak ve dört yılını da savaş uçağı pilotu olarak geçirdi ve toplam 1.100 saatlik uçuş süresi elde etti. 2010 yılında Çinli astronotların ikinci grubuna katılmak üzere seçildi ve 2014'te kalifiye oldu.
Ye, ESA tarafından düzenlenen 2016 ESA CAVES misyonuna katıldıktan sonra ilk kez kamuoyu önüne çıktı ve bu da onu böyle bir etkinliğin ilk Çinli katılımcısı yaptı.
Shenzhou 12 için yedek ekibin bir parçasıydı ve Shenzhou 13'te Tiangong uzay istasyonuna uçmak üzere seçildi.
Kişisel hayatı
Ye evli ve iki çocuk babasıdır.
Ana dili olan Çince'nin yanı sıra İngilizce ve Rusça da bilmektedir.
Kereviz kökü
Kereviz kökü (Apium graveolens var. rapaceum), kereviz kökü, topuzlu kereviz ve şalgam köklü kereviz olarak da bilinen (şalgamın yakın akrabası olmamasına rağmen), gövde veya hipokotil ve sürgünlerinin yenilebilir olması için yetiştirilen bir kereviz çeşididir. Kereviz kökü, pek çok küçük kökün bağlı olduğu soğanlı bir hipokotile sahip olması dışında bir kök sebze gibidir.
Akdeniz Havzasında ve Kuzey Avrupa'da kereviz kökü yaygın olarak yetiştirilmektedir. Aynı zamanda Kuzey Afrika, Sibirya, Güneybatı Asya ve Kuzey Amerika'da da yetiştirilmektedir. Kuzey Amerika'da 'Diamant' çeşidi yaygındır.
1956'da sinema
1956'da sinema, maddesi 1956 yılında gösterime giren filmleri listelemektedir.
Coşkuner
Coşkuner bir soyadı olup şu kişiler kastedilmiş olabilir:
Herhangi Bir Kadın
Herhangi Bir Kadın, yönetmenliğini Şerif Gören'in yaptığı, başrollerinde Tarık Akan, Cihan Ünal ve Hülya Koçyiğit'in yer aldığı 1981 çıkışlı Türk filmidir.
Л
Latin abecesindeki "L"'ye eşdeğer Kiril Abecesi harfi. (Л : Büyük Harf. л : Küçük Harf)
Örneğin;
Rusça : Литва : Litva (Litvanya : tr)
Sergio Rochet
Kulüp takımları kariyeri
Profesyonel kariyerine 2012 yılında Danubio kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla AZ ve Sivasspor kulüplerinde oynadı.
Sabit Kanca: Son Soru
Sabit Kanca: Son Soru yönetmenliğini Nuri Yıldız'ın yaptığı, senaristliğini Bilal Akçay'ın üstlendiği 6 Mart 2020'de vizyona giren Türk komedi filmi.
Palm Bay, Florida
Palm Bey, Amerika Birleşik Devletleri'nin Florida eyaletinde yer alan ve Brevard ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 103,190 olup metropol nüfusu 543.376'dır.
2010 Sayımı
15 Mart 2010 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehirde 40,670 kişi, 17,200 ev ve 11,094 aile bulunmaktadır. Şehrin nüfus dağılımı ise %79,0 Beyaz, %11,3 Afrikan Amerikan, %0,3 Yerli Amerikan, %5,2 Asyalı, %0,1 Pasifik Adalı, %1,1'i ise diğer gruplardandır.
İtalya'nın birleşmesi
İtalya'nın birleşmesi (İtalyanca: Risorgimento; diriliş veya yeniden doğuş), 19. yüzyılda İtalya yarımadasında bulunan birçok devleti toplayıp, tek bir devlet olan İtalya Krallığı'na dönüştürmeye çalışan politik ve sosyal harekettir. Bu dönemin başlangıcı ve sonu için kesin tarihler üzerinde bir uzlaşma olmamasına rağmen, birçok bilim adamına göre süreç 1815'te Viyana Kongresi'yle ve Napolyon'un hükümdarlığının son bulmasıyla başladı ve 1871'de Roma'nın İtalya Krallığı'nın başkenti olmasıyla son buldu. Bazı  terre irredente' ler sürecin İtalya Krallığı'nın I. Dünya Savaşı sonrası Saint-Germain Antlaşması'nın imzalanmasıyla sona erdiğine inanır. Bazı milliyetçilere göre birleşmenin sonlanması 3 Kasım 1918'de Villa Giusti Ateşkesi olduğunu söyler.
Arka plan
Batı Roma İmparatorluğu'nun çöküşünden sonra Roma İmparatorluğu'nun ili olan İtalya, Ostrogot Krallığı altında birleşik olarak kaldı ve Lombard Krallığı'nda ve Bizans İmparatorluğu'nda iddialı bir duruş sergiledi. Bizans İmparatorluğu'nun kriz döneminde ve çöküşünde İtalya, kademeli olarak şehir-devlet sistemine geçti. Bu sistem Rönesans'a kadar sürdü ama sonra Erken Modern Dönem'de modern ulus devlet sisteminin yükselmesiyle bu sistem bozulmaya başladı. İtalya, Papalık Devleti dahil, büyük devletler arasındaki - özellikle Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu (sonrasında Avusturya) ve Fransa- ele geçirilmek istenen yer olmuştur. 1300'ler ile 1500'ler arasında İtalyan yazarlar, Dante Alighieri, Francesco Petrarca, Boccaccio, Niccolò Machiavelli ve Francesco Guicciardini gibi yazarlar, yabancı devletlerin hakimiyetine karşı görüşlerini yazmışlardır. Mesela, Petrarca'nın Italia Mia eserinde "İtalyan kalplerinde antik kahramanlık henüz ölü değil" belirtilmiştir. Italia Mia 'nın dört cümlesi Niccolò Machiavelli'nin İtalya'yı "barbarlardan kurtararak" birleştirmesini sağlayacak politik lider gösteren The Prince adlı eserinde yer almıştır. Bazı tarihçiler ve bilim adamları İtalya'da bulunan ülkelerin, yabancı hakimiyetine karşı İtalya Birliği'nin kurulması veya Cosimo de' Medici99 ve [[Lorenzo de' Medici'nin dış politikalarının ulusal birliğinin müjdecisi olarak yorumlarlar.
İtalyan ulusal kimlik duygusu Gian Rinaldo Carli'nin 1764'te yazılan Della Patria degli Italiani adlı eserinde yansıtılmıştır. Aynı zamanda eserin en çok anlatılan bölümünde bir yabancı Milano'da bir kafeye girer ve orada oturanlara yabancı veya Milanolu olmadığını söyler. Karşısındakiler de 'Peki sen nesin?' diye sorduklarında 'Ben bir İtalyanım.' der. Milliyetçilik, 19. yüzyılın başlarında İtalya'da -Avrupa'nın çoğunda olduğu gibi- Napolyon'un egemenliği altına düştüğünde artmıştır.
Napolyon'un saltanatı çökmeye başladığında, Napolyon'un yerleştirdiği diğer, tahtlarını korumak için milliyetçi duyguları besleyerek olabilecek devrimlerin altyapısını hazırladı. Bu hükümdarların arasında İtalya'nın valileri Eugène de Beauharnais ve Napoli kralı, Joachim Murat da vardı. De Beauharnais, İtalya Krallığı'na girmek için Avusturya'nın onayını almaya çalıştı. 30 Mart 1815'te Joachim Murat, Avusturyalı isyancılara karşı İtalyanların silahlanmalarını söyleyen Rimini Bildirgesi'ni yayınladı. Bu dönemin bir diğer önemli figürü, Napolyon İtalya Cumhuriyeti (1802-1805) başkan yardımcısı ve ölümünden kısa bir süre sonra İtalyan Risorgimento'ya yol açacak İtalyan birleşmesi için idealleri tutarlı destekçisi olarak hizmet veren, Francesco Melzi d'Eril'di. Napolyon Fransası'nın yıkılışından sonra Viyana Kongresi, Avrupa haritasını yeniden çizmek için toplandı. İtalya'da, kongre Napolyon öncesi bağımsız uydu devletleri, direkt olarak yönetilen veya büyük Avrupa devletlerince (özellikle Avusturya'nın) üzerinde büyük etkisi bulunan ülkeleri yeniden düzenledi.
Aynı zamanda, İtalyan birleşmesi, doğrudan bugünkü İtalya'da ağırlıklı olarak İtalyanca konuşulan kuzeydoğu bölümünü kontrol ve bununla birlikte birleşmesine karşı en güçlü kuvvet olan Avusturya İmparatorluğu ve Habsburglara karşı yürütülecek bir mücadele olarak algılanmaktadır. Avusturya İmparatorluğu şiddetle İtalyan yarımadasında artan milliyetçi duyguları, Habsburgların diğer etki alanlarında olduğu gibi bastırdı. Avusturyalı diplomat Klemens von Metternich -Viyana Kongresi'nde etkili bir diplomattı- İtalya kelimesinin "coğrafi bir ifade"den başka bir şey olmadığını söylemiştir.
Sanat ve edebiyatta milliyetçi akımdan nasibini almıştı; Vittorio Alfieri ve Niccolo Tommaseo İtalyan milliyetçiliğinin edebiyat alanındaki önemli temsilcileri olarak görülürler ama en ünlü milliyetçi eser Alessandro Manzoni'nin I promessi sposi (Nişanlı)adlı eseridir. Eser Avusturya egemenliğini alegorik olarak, inceden örtülü bir şekilde eleştirir. Roman 1827'de basıldı ve ilerleyen yıllarda revize edilerek basılmaya devam edildi. Eserin 1840'taki sıradan halinde dili Toskana lehçesiyle yazılmıştır. Bunun sebebi bilinçli olarak dilin öğrenilmesini ve herkes tarafından konuşulmasını sağlamaktı.
Birleşmeye destek verenler aynı zamanda Kutsal Makam'la karşı karşıya gelmiş oldular. Dönemin papası IX. Pius, gücünü kullanmaya çekindi; çünkü gücünün kullanılması İtalyan Katoliklerin atılması demekti.
Yarımadada bir devlet kurulmasına destek verenler bile nasıl bir devletin kurulacağına dair bir düşünce birliği sağlayamamışlardı. Vincenzo Gioberti -Piedmontlu papaz- Papa'nın liderliği altında bir İtalyan konfederasyonu kurulmasını önerdi. Kitabında, Papalık ile Risogrimento arasında bağlantılar kurdu. Carlo Catteneo, İtalya'nın birleşmesinin bir konfederasyon şeklinde olmasını desteklerken aynı zamanda Cesare Balbo Piedmont'tan ayrılan devletler tarafından bir konfederasyon kurulmasını önerdi.
Kökes
Kökes, Arnavutluk'un Kökes ilinde bulunan bir şehir ve belediyedir. Şehir ülkenin kuzeydoğusunda yer almaktadır. Yüzölçümü 933.86 km² olan belediyenin nüfusu 2011 itibarı ile 47,985. olup merkez nüfusu ise 16,719'dur. Şehre Kukës Şeyh Zayed Uluslararası Havalimanı hizmet vermektedir.
NZ Music Charts
The Official New Zealand Music Chart, Yeni Zelanda'da her hafta yayımlanan bir müzik listesi. Haftanın en iyi kırk single ve albümünü sıralar. Recorded Music NZ tarafından hazırlanır.
Tan's Film
Tan's Film, Hollanda Doğu Hint Adaları merkezli film şirketi. Tan Khoen Yauw ve Tan Khoen Hian adlı kardeşler tarafından 1 Eylül 1929'da kurulmuş ve Endonezya'nın kültürel ögelerine odaklanan filmler yayımlamıştır. Yayın yaşamı boyunca toplam 15 filme imza atan şirket 1942'de yaşanan Japon işgali sonrasında kapanmıştır.
Piemontça
Piemontça (Piemonteis), İtalya'nın Piemont bölgesinde konuşulan bir Gallo-İtalik dildir. Yaklaşık 2.000.000 kişi tarafından konuşulmakla beraber resmî dil statüsünde olmayıp yerel dil olarak kullanılmaktadır. İtalyan hükûmeti tarafından İtalyancanın bir lehçesi olarak kabul edilmesine rağmen Ethnologue tarafından Emilian-Romanyol, Ligurca, Lombardça ve Venedikçe gibi ayrı bir dil statüsündedir. Piemontça, İtalyancadan çok Oksitanca ile ilişki içinde olmuştur. İlk Piemontça metin olan sermones subalpini, Oksitanca ile büyük benzerlikler göstermektedir.
Nick Valensi
Nick Valensi (d. Nicholas Valensi; 16 Ocak 1981), Amerikalı müzisyen ve rock grubu The Strokes'un gitaristi.
Winx Club
Winx Club, Iginio Straffi tarafından oluşturulan İtalyan/Amerikan Animasyon televizyon dizisidir. Yapım şirketleri Rainbow SpA ve Nickelodeon. İlk gösterimini 28 Ocak 2004'te yapmış, son gösterimini ise 13 Kasım 2009 tarihinde yapmıştır. Orijinal kanalları Rai 2 HD ve Rai Gulp, kanallarıdır. Daha sonradan (sezon 5'ten itibaren) orijinal kanalı Nickelodeon olmuştur. 7.sezonda toplam 182 bölüm üretilmiştir. Seri ilk başta 4 ve 16 yaş arası hedef kitlesine yönelik olsa da, 16 yaş üstü hedef kitlesine de yönelikleşmiştir. Dizinin, oyuncak, kitap, giysi, Video oyunları, DVD'leri üretilmiş, uzun metrajlı CGI animasyonlu 2 filmi ve ayrıca 4 bölümlük  One Hour Special  adlı sezon 1 ve 2'den esinlenilmiş TV Filmleri yapılmıştır. Dünyada 131 ülkede izlenmiş, birçok dile çevrilmiş ve “Kayıp Krallığın Sırrı” adlı sinema filmi 22 Şubat 2008’den itibaren birçok ülkede gösterime girmiştir. İtalya'da ikinci sinema filmi 2009 yılının sonunda gösterime girmiştir. 3. filmi, 4 Eylül 2014'te İtalya'da ilk gösterimi yapılmıştır. Filmin adı "Okyanusun Gizemi"'dir. Ayrıca Winx On Tour (Winx Turnede) ve Winx Club On Ice (Winx Club Buzda), gibi gösteriler dünyada birçok ülkede gösterim yapmıştır.
Eduard Streltsov
Eduard Anatolyeviç Streltsov (21 Temmuz 1937, Moskova - 22 Temmuz 1990, Moskova), Sovyet bir futbolcudur. Forvet pozisyonunda görev almış olup kariyerinin tamamında Torpedo Moskva'da oynayan Streltsov, Sovyetler Birliği millî takımında da yer almıştı. Millî takımın en çok gol atan dördüncü ismi olmuş ve "Rusya'nın yetiştirdiği en büyük hücumcu" olarak anılmıştır. Ülkesinde "Rus Pelé" olarak da bilinir.
Moskova'nın doğusunda doğup büyüyen Streltsov 1953 yılında henüz 16 yaşındayken Torpedo takımına transfer oldu. Bundan iki yıl sonra da ilk millî maçına çıktı. Çok geçmeden 1956 Melbourne Olimpiyatları'nda altın madalya kazanan Sovyet takımına dahil oldu ve ertesi sene yapılan 1957 Ballon d'Or ödülünde yedinci sırayı aldı. Ertesi sene yapılacak Dünya Kupası'nın öncesinde ortaya çıkan tecavüz iddiaları, gelecek vadeden kariyerinin yarıda kalmasına sebep oldu. Sovyet otoriteleri, eğer suçunu itiraf ederse oynayabileceğine yönelik teminat verince Streltsov suçunu itiraf etti. Fakat soruşturma devam etti ve nihayetinde Gulag sisteminde on iki yıl zorla çalıştırma cezasına çarptırıldı (sistem 1960'da kaldırıldı ve Streltsov hapishaneye yerleştirildi). Mahkumiyet son derece tartışmalıydı ve birçok insan Streltsov ile hükûmet yetkilileri arasındaki çatışmalara işaret ediyordu.
Streltsov cezasının yarısına yakınını tamamladıktan sonra serbest bırakıldı ve 1965'te kariyerine yine Torpedo Moskva'da sürdürdü. Dönüşünün ilk sezonunda takımıyla Sovyet şampiyonluğunu kazanırken devamında 1968 yılında Kubok SSSR'yi kaldırdı. Streltsov 1966'da milli takıma yeniden seçildi ve 1967-1968 yıllarının SSCB'de Yılın Futbolcusu oldu. 1970'de futbolu bıraktığında futbol literatürüne topuk pası, Rusya'da Streltsov pası olarak bilinir, gibi yenilikleri sokmuştu. 1990 yılında boğaz kanserinden ötürü Moskova'da hayatını kaybetti. İlk eşi kanserin hapiste radyasyona maruz kalmış yemeklerden kaynaklandığını iddia etti. Ölümünden altı yıl sonra, Torpedo kendi stadının adını Eduard Streltsov Stadyumu olarak değiştirdi. Kendi adının verildiği stadın ve Lujniki Olimpiyat Kompleksi'nin önüne Streltsov'un heykelleri dikildi.
İlk yılları
Eduard Anatolyeviç Streltsov 21 Temmuz 1937 tarihinde; Perovo, Moskova'da, asker ve istihbarat görevlisi Anatoli Streltsov ile Sofiya Frolovna'nın tek çocuğu olarak doğdu. Anatoli'nin II. Dünya Savaşı sonrasında ailesinin yanına dönmeyerek Kiev'de tek başına yaşamaya başlamasının ardından Sofiya, Fraser Doğrama Fabrikası'nda çalışmaya başladı. Çocukluğunda futbolla haşır neşir olan ve Spartak Moskova'nın maçlarını takip eden Streltsov, mütevazı bir ortamda büyüdü.
Fabrikada, Streltsov'un futbola olan yeteneği daha ufak yaşta hemen fark edildi ve 13 yaşında Fraser fabrika takımının en genç üyesi olarak takıma dahil oldu. Bundan üç yıl sonra, Fraser ile Torpedo Moskva altyapı takımı arasında bir hazırlık maçı düzenlendi. Streltsov burada Torpedo'nun hocası Vasily Provornov'u etkilemeyi başardı ve Torpedo takımına transfer oldu.
Kariyerinin ilk yılları
Maçın normal süresi 0-0 biterken, defans oyuncusu Nikolay Tişçenko ve Streltsov'un Torpedo'daki hücum partneri Valentin Ivanov sakatlandı. Sovyet takımı maça dokuz kişiyle devam ederken Bulgaristan'ın uzatmaların ilk dakikalarında attığı golle yenik duruma düştü. Streltsov önce 112. dakikada beraberlik golünü atarken dört dakika sonra da Boris Tatushin'e galibiyeti getiren golün asistini yaptı. Bu performans yıllar sonra spor gazetecisi Jonathan Wilson tarafından "muhteşem" olarak yorumlandı. Yugoslavya'ya karşı oynanan final maçına teknik direktör Gavriil Kachalin forvet oyuncularının kulüp takımlarında da beraber oynayan oyunculardan olması gerektiğine inandığı için sahaya sürülmedi. Ivanov'un sakatlanmış olması dolayısıyla Streltsov'un da oynamamasına sebep oldu. İlk 11'deki yerini alan Nikita Simonyan, Yugoslavları 1-0 yenip kazandıkları altın madalyayı Streltsov'a vermeyi teklif edince Streltsov kendisinin daha birçok madalya kazanacağını söyleyerek bu teklifi reddetti. Streltsov 1956 Ballon d'Or sıralamasında iki oy kazandı.
Streltsov Polonya'ya karşı oynanan ve 2-0 kazanılan Dünya Kupası elemeleri play-off maçında ilk golü atan oyuncu oldu ve bu sonuçla Sovyetler Birliği 1958 Dünya Kupası'nda oynamaya hak kazandı. Kulüp performansına gelindiğinde ise 1957 sezonunda oynadığı 15 maçta 12 gol attı. O zamana kadar ligi hiç kazanamayan ve şehrin diğer takımları CSKA, Dinamo ve Spartak'ın gölgesinde kalan Torpedo, 1957 sezonunu ikinci sırada bitirdi. Sezon sonunda Streltsov topladığı 12 oyla 1957 Ballon d'Or sıralamasında yedinci oldu. Dünya Kupasının yapılacağı sezona gelindiğinde millî takım performansı 20 maçta 18 gol şeklindeydi. Streltsov 1958 sezonundaki ilk sekiz maçında beş gol kaydetmeyi başardı ve 18 Mayıs 1958'deki 1-1'lik İngiltere maçında sahada yerini aldı.
Suçlamalar
Streltsov futbol dışındaki hayatında kadınlara ve alkole düşkünlüğü ile abartılı yaşam tarzıyla olduğu kadar İngilizlere ait "Teddy Boy" imajına sahip olmasıyla da tanınıyordu. Kulübü ve Sovyet millî takımını için kilit bir role sahip olduğundan, bu özelliklerin birlikteliği hükûmet çevrelerinde ona yönelik bir izlenim yaratıyordu. Wilson bu durumu "Streltsov oldukça fazla ünlü olmaya başlamıştı." şeklinde özetlemiştir. Problem, Streltsov ile Politbüronun ilk kadın üyesi Ekaterina Furtseva'nın 16 yaşındaki kızı Svetlana'nın iddialaya göre ilişki yaşamasıyla kritik bir noktaya gelmişti. Genç Svetlana, 19 yaşındaki Streltsov tarafından büyülenirken, annesi onunla ilk kez 1957'nin başlarında 1956 Olimpiyat zaferini kutlamak için düzenlenen bir Kremlin balosunda tanıştı. Furtseva ona ileride kızıyla evlenebileceği teklifinde bulunurken Streltsov bir nişanlısı olduğunu ve kızıyla evlenmeyeceğini söyledi. Sarhoşken "O maymunla asla evlenmem" veya "O kızla evleneceğime asılmayı yeğlerim" gibi Sovyet lideri Nikita Kruşçev'e yakınlığıyla bilinen Furtseva'yı aşağılayıcı cümleler sarf ettiği duyuldu.
Streltsov Olimpiyatların hemen öncesinde gizlice Alla Demenko ile nişanlandı, 25 Şubat 1957 tarihinde sezona hazırlık döneminin ortasında da çiftin evliliği gerçekleşti. Sovyet Futbol Departmanı evlilik tarihinden dolayı hem oyuncuyu hem de kulübünü kınadı. Oyuncunun kulübüyle yaptığı denizaşırı turlardan sonra İsveç ve Fransız kulüplerinden gördüğü ilgiden ötürü Komünist Parti kendisini muhtemel sığınmacı olarak görmeye başlamış ve kendisine olan güven azalmıştı. Parti arşivlerinde kendisiyle alakalı dosyada şu yorum bulunmaktaydı: "güvenilir bir kaynağa göre, Streltsov arkadaşlarına yurt dışı turlarından sonra SSCB'ye geri dönmenin yanlış olduğunu söyledi." Nisan 1957'de Odesa'da oynanan bir maçta kırmızı kartla oyundan atılınca iktidarın resmi spor gazetesi Sovetsky Sport, "Bu adam kahraman değil" başlıklı bir yazı yayınladı. Bunun yanında iddialara göre işçi sınıfına mensup kişilerin yazdıkları mektuplarda da Streltsov'un "batı emperyalizminin şeytanlarının bir örneği" olduğu söyleniyordu.
Gulag mahkumiyeti
Streltsov, itiraf etmesi durumunda Sovyet takımının Dünya Kupası kadrosundaki yerini koruyacağı söylenince suçunu itiraf etti. Fakat itiraftan sonra gerçekleşen bu olmadı ve millî takımdaki yerini korumak bir yana, Streltsov Gulag çalışma kamplarında 12 yıl zorla çalıştırma cezasına çarptırıldı. Ayrıca profesyonel futbola geri dönüşü yasaklandı. Torpedo kulübünün de çıkış kaynağı olan Moskova ZiL araba fabrikasındaki 100,000 işçinin duruşmada Streltsov'a destek olmak için düzenlemek istediği yürüyüş, mahkeme kararı yürüyüşten önce açıklandığı için iptal oldu. Ogonkov ve Tatushin profesyonel futboldan üç yıl men edildiler, ve hayatları boyunca Sovyetleri temsil etmekten yasaklandılar. Mahkum edildiği kampa başka bir mahkum tarafından gördüğü çok ciddi fiziksel şiddetten ötürü dört ay hapishane revirinde dört ay yatmak zorunda kaldı. Kamp yetkilileri düzenlenen futbol maçlarında mahkumları sakinleştirmek için Streltsov'u da maçlara dahil etmeye başladı. Kamptaki mahkumlarından biri olan Ivan Lukyanov sonraki zamanlarda verdiği demeçte "Streltsov'u çok sevdik, onun futbola döneceğine hep inandık. Ve sadece biz değil." demişti.
Bu zaman zarfında, millî takım İsveç'teki Dünya Kupasına Streltsov, Ogonkov ve Tatushin olmadan gitti. Dünya basını turnuvada mücadele eden takımlardan ikisinin ciddi derecede güç kaybettiğini yazıyordu. Bu takımlar, Münih uçak kazasını yaşayan İngiltere ve Streltsov'u kaybeden Sovyet Birliği'ydi. Sovyetler çeyrek finalde, Streltsov'un ilk millî maçında 6-0 yendikleri İsveç'e 2-0 yenilerek turnuvaya veda etti. Streltsov'u kaybeden Torpedo, 1957'deki ikincilikten ertesi sezon yedinciliğe düşerken çıktıkları Kubok SSSR finalinde de Spartak'a kaybetti. Streltsov'un mevkisi Torpedo'nun 1957'de profesyonel yaptığı Gennadi Gusarov ile dolduruldu. Takım 1959'da beşinciliğe yükselirken ertesi seneyi hem ligi hem de kupayı alarak duble ile bitirdi. Gusarov da ligi 20 golle gol kralı olarak bitirdi. Torpedo ertesi seneyi hem lig hem kupada ikinci bitirirken Gusarov 22 gol kaydetti. Ertesi iki sene ligi ortada bitirdikten sonra Gusarov 1963'te şehrin diğer takımlarından Dinamo'ya satıldı. Tüm olanlara rağmen sonraki sezon Torpedo, ligi Dinamo Tiflis ile aynı puanda bitirdi. Fakat şampiyonun belirlenmesi için yapılan play-off maçını kaybederek ikinci oldu.
Amatörde oynadığı dönem
Streltsov takımdayken ZiL, 11 maçın tamamını kazandıktan sonra fabrika liginde zirveye yerleşti. Torpedo için oynamasına izin verilmemesine rağmen, Streltsov sezon boyunca eski kulübünde de maçlara çıktı. Ekim 1964'te Kruşçev'in yerine Komünist Parti'nin Birinci Sekreteri Leonid Brejnev oldu. Göreve başladıktan kısa bir süre içinde, içlerinde Sosyalist Emek Kahramanları'nın, bölgesel ve ulusal Yüksek Sovyet üyelerinin mektuplarının da olduğu on binlerce mektup, Streltsov'un profesyonel liglerdeki yasağını kaldırmasını Brejnev'den istiyordu. Bazı parti üyeleri, Streltsov'un takımıyla Batı Avrupa'ya seyahatlerinin ileride uluslararası bir krize sebep olabileceğinden bu geri dönüşe temkinli yaklaşsa da Brejnev Streltsov gibi özgür bir adamın mesleğini icra edebilmesi gerektiğini söyleyerek yasağı kaldırdı. 1965 sezonu başlamadan Torpedo'ya dönüşü kesinleşti.
Profesyonel müsabakalara geri dönüşü
Ertesi sene Sovyet millî takımındaki yerini yeniden sağlamlaştıran Streltsov, Mayıs 1967'de İskoçya ile Glasgow şehrinde oynanan ve 2-0 kazanılan hazırlık maçıyla başlamak üzere ardı ardına sekiz maça çıktı. Bu sekiz maçlık seride 4-2'lik Fransa ve 4-3'lük Avusturya galibiyetlerinde birer tane olmak üzere iki gol kaydetti. 30 Ağustos 1967'de Finlandiya ile oynanan 1968 Avrupa Şampiyonası eleme maçında kadroda yer bulamadı ve üç maç millî takım kadrosuna giremedi. 8 Ekim'de Bulgaristan ile yaptıkları maçta takımdaki yerini aldı ve 1-0'dan 2-1 çevirdikleri maçta golünü kaydetti. Takvim yılının sonuna kadar kadrodaki yerini korumayı başardı ve 17 Aralık'ta Şili'ye karşı hat-trick yaptı. Sezon boyunca sadece altı gol atmasına rağmen sezon sonunda ülkesinde yılın futbolcusu seçildi. Bu sayı 1954'te ilk sezonunda attığı gol sayısıyla eşdeğerdi.
Streltsov 1968'de Sovyetlerin oynadığı ilk üç maçta kadroya dahil edilmedi. Nisan ayında içeride Belçika'ya karşı aldıkları hazırlık maçı galibiyetinden sonra 4 Mayıs 1968 tarihinde Macaristan ile yaptıkları ve 2-0 kaybettikleri 1968 Avrupa Şampiyonası çeyrek final ilk maçı, onun Sovyetler Birliği formasıyla çıktığı son maç oldu. Sovyetler, Macarları Streltsov olmadan Moskova'daki rövanşta 3-0 yenerek toplam skorla üst tura çıktılar. Streltsov turnuva kadrosundan çıkarıldı ve bir daha millî formayla maça çıkmadı. Millî formayla 38 maçta 25 gol kaydetti. Torpedo 1968 sezonunda Kubok SSSRnı finalde Özbek ekibi Pahtakor Taşkent'i 1-0 yenerek aldı. Aynı sene, kariyerinde bir sezonda attığı en yüksek gol sayısı olan 21 golle SSCB'de Yılın Futbolcusu ödülünü tekrar kazandı. Fakat ertesi sezon başlamadan orta sahada oynamaya başladı ve 2 sezon boyunca 23 maçta hiç gol katkısı yapamadı. 1970 senesinde 33 yaşında futboldan emekli olurken ligde Torpedo formasıyla 222 maçta 99 gol atma başarısı gösterdi.
Emeklilik sonrası hayatı
Streltsov Spartak Moskva taraftarıydı ve tamamını Torpedo'da geçirdiği futbol kariyerini bitirdikten sonra desteklediği takımda oynayamamış olmaktan ötürü sürekli şikayet ediyordu. Torpedo kulübü Streltsov'un Kültür Fizik Enstitüsünde aldığı antrenörlük eğitim masraflarını karşılayabilmesi için oyuncuya maaşını ödemeye devam etti. Streltsov diplomasını alında Torpedo'nun altyapı takımını çalıştırmak için kulübe geri döndü. Daha sonrasında kısa süreliğine birinci takımı çalıştırdıktan sonra 1982'de tekrar altyapı takımının başına geri döndü. 1990'da boğaz kanserinden ölmeden önce emekli futbolcuların yer aldığı bir maçta yer aldı. Karısı Alla, hastalığın hapiste verilen radyasyona maruz kalmış yemeklerden kaynaklandığını söylemekteydi. Yedi yıl sonra Marina Lebedeva, Streltsov'un ölüm yıl dönümünün ertesi günü Moskova'daki mezarına çiçek bırakırken görüldü.
1956 yılındaki Olimpik kurallara göre altın madalyalar, sadece finali kazanan takımın sahadaki oyuncularına veriliyordu. Streltsov finalde oynamadığı için altın madalya alamadı. Kural daha sonra finali kazanan takımın her bir üyesine madalya verilmesi şeklinde değiştikten sonra 2006 yılında ölümünden sonra kendisine altın madalyası verildi.
Oyun stili ve bıraktığı miras
Birçok spor yorumcusu Streltsov'u Sovyet ve Rusya futbolunun yetiştirdiği en iyi oyunculardan biri olarak değerlendirmektedir: Britanyalı gazeteci ve yazar Jonathan Wilson onu "Rusya'nın yetiştirmiş olduğu en iyi hücumcu ... uzun boylu, güçlü bir forvet, çok iyi bir ilk dokunuş ve sıra dışı bir futbol zekası" olarak tanımlarken, Rus yazar Aleksandr Nilin ise hakkında "bize harikalar diyarından gelen çocuk" demiştir. Streltsov'un mahir ve yaratıcı oyun stili onun Sovyet futbolunda öne çıkmasını sağlamış ve topuk pasının kullanımına öncülük etmesi, bu pasın Rusya'da "Streltsov pası" olarak anılmasını sağlamıştır. Kariyerinin erken dönemlerinde bu teknik kabiliyeti, kayda değer hızı ve fiziksel becerisiyle birleştirmesi sayesinde yenmesi güç komple bir forvet oyuncusuna dönüşmüştür. Son yıllarında bu fiziksel kabiliyeti azaldığı için yeteneğini ve zekasını daha çok oyun kurucu gibi kullanmaya başlamış, daha geride oynamış ve hücum yapmaktan ziyade takım arkadaşlarına hücum aksiyonları hazırlamaya başlamıştır. Hatta kariyerinin son iki yılında forvetten çok ofansif orta saha olarak oynamıştır. Millî formayı giydiği iki dönem arasında 8 yıllık bir boşluk olmasına rağmen "Rus Pelé", millî takım tarihindeki en golcü dördüncü futbolcudur.
Torpedo Moskva'nın sahası olan Torpedo Stadyumu 1996'da "Eduard Streltsov Stadyumu" olarak yeniden adlandırıldı. Bir yıl sonra Rusya Futbol Federasyonu Rus futbolunun en prestijli bireysel ödülleri olarak Strelyets ödüllerini tanıttı ve 2003 yılında durdurulana kadar her yıl Rusya ligindeki en iyi teknik direktöre ve her pozisyonda en iyi oyunculara verildi. 1998'de Moskova'daki Lujniki Olimpiyat Kompleksi'ne Streltsov'un heykeli dikilirken, ertesi sene bir heykeli de adının verildiği stadyumun önüne dikildi.
З
Latin abecesindeki "Z"'ye eşdeğer Kiril Abecesi harfi. (З : Büyük Harf. з : Küçük Harf)
Örneğin;
Rusça :
Зимбабве : Zimbabve (Zimbabve : tr)
звезда : zvezda (Yıldız : tr)
здравствулте : zdravstvulte
Mesnevi
Mesnevi, özellikle Arap, Fars ve Osmanlı edebiyatında kendi aralarında uyaklı beyitlerden oluşan ve aruz ölçüsüyle yazılan divan edebiyatı şiir biçimidir.
Özelliği
Her beytinin kendi arasında kafiyelenmesi hem yazma kolaylığı sağlar hem de daha uzun metinlerin bu şekle uygun olarak kaleme alınmasına imkân tanır. Diğer nazım şekillerindeki kafiye bulma zorluğu şairleri uzun metinlerde bu şekli kullanmaya teşvik etmiştir. Bu nedenle uzun aşk öykülerinde, destanlarda mesnevi kullanılmıştır. Klasik düzende bir mesnevi; tevhid, münacat, naat, miraciye, eserin sunulacağı büyüğe övgü, mesnevinin niçin yazıldığını açıklayan sebeb-i nazm ve hikâyenin anlatımı (ağaz-ı destan) bölümlerinden oluşmuştur. Mesnevide beyit sayısı sınırsızdır. Mesnevilerde yer ve zaman kavramlarının tam belli olmaması, olay ve kahramanların olağanüstülükler taşıması mesnevinin masal ve destanla ortak özellikleridir.
Konuları
Mesnevide konu her ne olursa olsun, ilk dikkati çeken özellik olayın bir masal havasında anlatılmasıdır. Akıl ve mantık ölçülerini aşan bir sürü olay birbirini izler. Olayın geçtiği yer ve zaman belirsizdir. Konuda birlik sağlanamamıştır. Hikâyenin bölümleri birbirine eklenmiş ilgisiz parçalar gibi görünür. Çevre tasvirleri gerçeğe uygun değildir, hikâye kahramanları doğaüstü davranışlarda bulunur. Hikâyelerde cinler, periler, devler, cadılar, ejderhalar gibi masal motifleri sık sık işlenir.
Her beyti kendi içinde uyaklı uzun nazım biçimidir. Bir anlamda Divan edebiyatında manzum hikâyelerin yazıldığı bir biçim olarak da tanımlayabiliriz. Mevlânâ’nın ünlü tasavvufi mesnevisi 25.700 beyitten oluşmuştur. Mevlana eserine ayrı bir isim koymamıştır; eser, nazım türü olan mesnevi adı ile bilinir.
Mesneviler aşk, dini ve tasavvufi, ahlaki-öğretici, savaş ve kahramanlık, bir şehri ve şehrin güzelliklerini anlatma, mizah gibi türlü konularda yazılmıştır. Divan edebiyatında roman ve hikâye gibi türler olmadığı için mesneviler bir bakıma bu türlerin yerini tutmuşlardır.
On bölümden oluşur.
Aynı şair tarafından yazılmış beş mesneviye “Hamse” adı verilir. Hamse sahibi olmak bir itibar kaynağıdır. Hamse sahibi olarak tanınmış önemli divan şairleri: Ali Şir Nevâi, Taşlıcalı Yahya, Nev’i-zâde Atâi,Fuzuli,Nabi,Şeyh Galip,Şeyhi' dir.
Clay
Clay şu anlamlara gelebilir:
1957'de sinema
1957'de sinema, maddesi 1957 yılında gösterime giren filmleri listelemektedir.
Selecció Eurovisió
Küçük Andorra prensliği, 2008 Eurovision Şarkı Yarışması katılımcısını iç bir seçim yaparak seçti. Bu seçim süreci, (ASMA) etkili olarak iç bir seçimin lehinde ulusal seçim sürecini bırakmanın, Andorra'lı sanatçılarının umumi katılımını engellediğine inanan Andorra birliği müzisyenleri tarafından kusurlu bulundu. Buna rağmen RTVA Andorra'nın, önceki Operacion Triunfo yarışmacısı tarafından temsil edilecek olduğunu ilan etti, Gisela; 10 Aralık 2007'de Andorra televizyon yayıncısı, Gisela'nın sunulması için bir basın toplantısı yapıldı ve Casanova seçilerek Belgrad'da Andorra Teması Olacaktı.
Eurovision
Eurovision'da, Andorra, 20 Mayıs 2008'de 1. yarı finalde yer alacak. "Casanova", Katalanca'da bazı sözcük gruplarıyla İngilizce'de söylenecek. Gisela, Eurovision performansının, "Yenilik getiren, ve şaşırtmak" olacak olduğunu belirtti, ve şarkının, Avrupa'nın karşısında terfiiyle ilgili bir turu alacak olduğu. Andorra hükûmetinin turizminin bölümü, ülkenin terfiiyle ilgili görüntüsünün üretimi için 31.000 €'ya söz verdi.
Lombardca
Lombardça, Lumbaart ya da Lumbard, İtalya'nın Lombardiya bölgesinde ve İsviçre'nin Ticino kantonunda konuşulan bir Gallo-İtalik dildir. Lombardça 3,9 milyon kişi tarafından konuşulmakta olup iki büyük lehçesi vardır. Bunlar Batı Lombardcası yani İnsubric ve Doğu Lombardcası yani Orobic olup bu lehçeler karşılıklı olarak anlaşılması imkânsız olduğundan pek çok dilbilimci tarafından ayrı diller olarak sınıflandırılmaktadır.
Monty Hall problemi
Monty Hall problemi, Amerikan TV yarışma programı Let's Make a Deal'a dayanan bir olasılık bulmacasıdır. Problem adını, yarışmanın sunucusu Monty Hall'dan alır. İçinde bir paradoksu da barındırması nedeniyle Monty Hall paradoksu olarak da anılan problemin sonucu saçma görünmekle birlikte, ispatlanabilir ve doğrudur.
Problemin iyi bilinen bir açıklaması Parade dergisinde yayımlandı:
"Bir yarışma programında olduğunuzu ve üç kapıdan birini seçme hakkınız olduğunu varsayalım. Kapılardan birinin ardında bir araba, diğerlerinin ardında ise keçiler var. Kapılardan birini, diyelim ki 1'inciyi seçiyorsunuz ve kapıların ardında ne olduğunu bilen sunucu, diğer kapılardan birini, diyelim ki ardında keçi olan 3'üncüyü açıyor. Daha sonra size soruyor: "2. kapıyı seçmek ister misiniz?" Seçiminizi değiştirmek sizin yararınıza mıdır? (Whitaker 1990)"
Yarışmacı geriye kalan iki kapıdan hangisinin kazanan olduğundan emin olamadığı için, çoğu kişi bu kapıların eşit olasılığa sahip olduğunu ve seçimi değiştirmenin hiçbir şeyi değiştirmeyeceğini sanır. Aslında, problemin klasik açıklamasına göre yarışmacı seçimini değiştirmelidir. Zira böylece arabayı bulma olasılığını 1/3'ten 2/3'e çıkarır; yani ikiye katlar.
Problemin yukarıdaki açıklaması ve çözümü Parade'de yer aldığı zaman, aralarında doktora derecesi olan yaklaşık bin kişinin bulunduğu on bin okur, dergiye yazarak çözümün yanlış olduğunu iddia etti. Bazı eleştirmenler problemin Parade versiyonunda sunucunun davranışının belli açılardan iyi şekilde açıklanmadığını; örneğin sunucunun bir kapıyı açıp böyle bir öneri yapıp yapamayacağının bilinmediğini belirtti. Öte yandan, bu gibi olası davranışların söz konusu tartışmayla bir ilgisi yoktur ya da probleme etkisi çok azdır (vos Savant 1990) ve bu davranış yazar tarafından açıkça belirtilmiştir (Seymann 1991). Problemin daha genel yorumları, örneğin bazı durumlarda sunucunun ardında araba olan kapıyı açabileceği, matematik eserlerinde tartışılmıştır.
Monty Hall problemi, yaygın biçimlerinden biriyle, daha eski bir problem olan Üç Mahkûm Problemine matematiksel olarak eşittir ve bunların ikisi birden daha da eski olan Bertrand'ın kutusu paradoksuyla benzerlikler gösterir. Bunlar ve olasılığın eşit olmayan şekilde dağıtımıyla ilgili diğer problemlerin doğru şekilde çözümünün zor olduğu yönünde bir inanış vardır ve bu durum problemlerin nasıl algılandığını ele alan psikolojik çalışmaların yapılmasına yol açmıştır. Monty Hall probleminin tamamıyla açık çözümüyle buna ilişkin açıklamalar, benzetme ve resmî matematiksel kanıtlar ortaya konulduğunda bile, çoğu kişi doğru yanıta şüpheyle bakmaktadır.
Problem
Steve Selvin 1975'te American Statisticiana bir mektup yazarak kabaca yarışma programı Let's Make a Deala dayanan bir problemi anlattı. Daha sonraki bir mektubunda buna "Monty Hall problemi" adını verdi (Selvin 1975b). Matematiksel formülasyonlarından birinde (ki buna şartlı versiyon denilir, aşağıya bakınız), problem Martin Gardner'ın 1959'da Scientific Americandaki köşesi Mathematical Gameste açıkladığı (Gardner 1959a) Üç Mahkûm Problemine matematiksel olarak eşittir (Morgan et al., 1991).
Selvin'in Monty Hall problemi iyi bilinen haliyle, Marilyn vos Savant'ın Parade dergisindeki Ask Marilyn köşesinde yayımlanan bir mektupla yeniden gündeme geldi:
"Bir yarışma programında olduğunuzu ve üç kapıdan birini seçme hakkınız olduğunu varsayalım. Kapılardan birinin ardında bir araba, diğerlerinin ardında ise keçiler var. Kapılardan birini, diyelim ki 1'inciyi seçiyorsunuz ve kapıların ardında ne olduğunu bilen sunucu, diğer kapılardan birini, diyelim ki ardında keçi olan 3'üncüyü açıyor. Daha sonra size soruyor: "2. kapıyı seçmek ister misiniz?" Seçiminizi değiştirmek sizin yararınıza mıdır? (Whitaker 1990)"
Soruyu soranın kesin niyetini açıkça anlamadan, herhangi bir problemin tek bir doğru çözümü bile olamaz (Seymann 1991). İnsanların genellikle algıladığı matematiksel olarak açık sorunun formülasyonu, Krauss ile Wang'e göre şöyledir (2003:10):
"Bir yarışma programında olduğunuzu ve üç kapıdan birini seçme hakkınız olduğunu varsayalım. Kapılardan birinin ardında bir araba, diğerlerinin ardında ise keçiler var. Yarışmanın kuralları şunlar: Siz kapıyı seçtikten sonra, kapı hemen açılmaz. Kapıların ardında ne olduğunu bilen sunucu Monty Hall, şimdi geriye kalan iki kapıdan birini açmak zorundadır ve açacağı kapının ardında mutlaka bir keçi olacaktır. Eğer geriye kalan iki kapının ardında da keçi varsa, kapılardan birini rastgele seçecektir. Monty Hall ardında keçi olan kapıyı açtıktan sonra, size ilk seçiminizi değiştirip kalan kapılardan diğerini seçmek isteyip istemediğinizi soracaktır. Düşünün ki Kapı 1'i seçtiniz ve sunucu ardında keçi olan Kapı 3'ü açtı. Daha sonra size "Seçiminizi 2 numaralı kapıdan yana değiştirmek ister misiniz?" diye sordu. Seçiminizi değiştirmek sizin yararınıza mıdır? (Krauss and Wang 2003:10)"
Ayrıca, yarışmacı için arabayı kazanmanın keçiyi kazanmaya göre daha tercih edilir olduğunu varsaymamız gerekir.
Popüler çözüm
Yarışmacı kapılardan birini seçtiğinde, seçilen kapının ardında araba olma olasılığı 1/3'tür ve araba 2/3 olasılıkla diğer kapılardan birinin ardındadır. Sunucunun ardında keçi olan bir kapıyı açması, yarışmacıya seçtiği kapının ardında ne olduğuyla ilgili yeni bir bilgi vermez. O kapının ardında araba olma olasılığı hâlâ 1/3'tür. Sunucunun verdiği yeni bilgi, açılan kapının ardında araba olma olasılığının 0/3 olduğudur. Dolayısıyla araba 2/3 olasılıkla hâlâ açılmayan kapının ardındadır (Wheeler 1991; Schwager 1994). Kapı seçimi değiştirilirse arabayı kazanma olasılığı 2/3'tür, bu nedenle yarışmacı seçimini değiştirmelidir (Wheeler 1991; Mack 1992; Schwager 1994; vos Savant 1996:8; Martin 2002).
Bu popüler hikâyeyi matematiksel olarak kesin bir çözüme kavuştururken, 2. ya da 3. kapıyı açmanın 1. kapının ardında araba olma olasılığını neden değiştirmediği sorulabilir. Bu soru, simetriye başvurularak yanıtlanabilir: Yukarıda yapılan varsayımlar ışığında, kapılar rastgele yeniden numaralandırılırsa ve özellikle 2 ile 3 yer değiştirirse, değişen bir şey olmaz. Dolayısıyla, arabanın 1. kapının ardında olması, yarışmacının 1'i seçmesi ve Monty'nin 2'yi açması şartlı olasılığı, yine arabanın 1. kapının ardında olması, yarışmacının 1'i seçmesi ve Monty'nin 3'ü açması şartlı olasılığına eşittir. Bu iki (eşit) olasılığın ortalaması 1/3'tür, bundan dolayı her birinin olasılığı da ayrı ayrı 1/3'tür.
Fred Akuffo
Frederick William Kwasi Akuffo ya da yaygın kullanıldığı hali ile Fred Akuffo (21 Mart 1937, Akropong - 26 Haziran 1979, Accra), Ganalı asker ve siyasetçi. Akuffo, Afrika ülkesi Gana'da 1978 ile 1979 yılları arasında askerî cunta lideri olarak devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.
Monty Hall problemi
Popüler çözüm
Analiz, yarışmacının başlangıçta arabayı, keçi A'yı ya da keçi B'yi seçmesi eşit olasılıklarına göre örneklendirilerek açıklanabilir (Economist 1999):
Fred Akuffo
5 Haziran 1978 tarihinde silah arkadaşlarının dönemin devlet başkanı Ignatius Kutu Acheampong'a karşı gerçekleştirdikleri askerî darbe neticesinde oluşturulan cunta komitesinin başına geçen Akuffo, Yüksek Askeri Konsey Başkanı olarak devlet başkanlığı makamına gelmiştir.
Monty Hall problemi
Popüler çözüm
Yukarıdaki diyagram seçimini değiştiren bir yarışmacının her zaman ilk seçiminin tam tersini elde edeceğini gösterir ve bu seçimin keçi olma olasılığı araba olma olasılığının iki katı olduğundan, seçimi değiştirmek her zaman avantajlıdır. Diğer deyişle, önce keçiyi seçmiş olma olasılığı 2/3, arabayı seçmiş olma olasılığı ise 1/3'tür. Monty Hall artık "keçili kapıyı" ortadan kaldırdıktan sonra, baştan ardında keçi olan kapıyı seçmiş olan yarışmacının arabayı kazanması, baştan ardında araba olan kapıyı seçmiş olan yarışmacının ise keçiyi "kazanması" gerekir. Yarışmacının baştan keçiyi seçmiş olma olaslığı 2/3 olduğundan, seçimi değiştirmek her zaman yararına olacaktır.
Fred Akuffo
Jerry Rawlings tarafından kendisine karşı Mayıs 1979'da gerçekleştirilen ilk darbe girişimini bastırabilen Akuffo, yine Rawlings tarafından 4 Haziran 1979 tarihinde gerçekleştirilen ikinci bir darbe girişimi sonrasında askerî darbe sonucu geldiği makamdan başka bir askerî darbe ile indirilmiştir. Darbenin başarılı olması sonrasında diğer eski devlet başkanları Acheampong ve Akwasi Afrifa ile birlikte tutuklanan Akuffo, 26 Haziran 1979 tarihinde vurularak öldürülmüştür.
Monty Hall problemi
Popüler çözüm
Çözümü anlamanın bir başka yolu, en baştaki seçilmemiş iki kapıyı birlikte değerlendirmektir. Bir kapının açılıp kaybedilen kapı olarak gösterilmesi yerine, buna eşit bir işlem olarak (açılmış olan kapı seçilemeyeceğinden) seçilmemiş olan iki kapı tek bir olarak düşünülebilir. (Adams 1990; Devlin 2003; Williams 2004; Stibel et al., 2008).
Cecil Adams'ın ifade ettiği gibi (Adams 1990), "Monty aslında şunu söylemektedir: Seçtiğiniz kapıda ısrar edebilir ya da diğer iki kapıya sahip olabilirsiniz." Yarışmacı bu durumda ilk seçimini korumak ya da iki kapının ardındakilerin toplamını seçmek hakkına sahiptir. Zira 2/3'lük arabayı saklama şansı, bu kapılardan birinin açılmasıyla değişmiş olmaz.
Keith Devlin'in sözleriyle (Devlin 2003), "Kapıyı açarak Monty yarışmacıya şunu söylemektedir: 'Seçmediğiniz iki kapı var ve ödülün bunlardan birinin ardında olma olasılığı 2/3. Ödülün nerede olduğunu bildiğimden bu iki kapıdan birini açarak ardında ödül bulunmadığını gösterecek ve size yardım edeceğim. Artık bu ek bilgiden yararlanabilirsiniz. Seçtiğiniz A kapısı 3'te 1 olasılıkla kazanandır. Bunu değiştirmiş olmuyorum. Ancak C'yi eleyerek size, B'nin 3'te 2 olasılıkla ödülü sakladığını göstermiş oluyorum.'"
Olasılık yoluyla çözüm
Morgan ve diğerleri (1991) popüler çözümlerin çoğunun, Whitaker'ın Kapı 1'i seçen ve sunucunun Kapı 3'ü açtığını gören yarışmacıya ilişkin özgün sorusunu (Seymann) açıkça ele almadıkları için eksik olduğunu belirtti. Bu çözümler seçimini değiştiren tüm yarışmacılar için kazanma olasılığının 2/3 olduğunu doğru şekilde gösterir. Ancak belli varsayımlar yapılmaksızın bu, seçimin değiştirilmesiyle kazanma olasılığının mutlaka 2/3 olacağı anlamına gelmez. Bu olasılık, bir koşullu olasılıktır (Morgan et al. 1991; Gillman 1992; Grinstead and Snell 2006:137; Gill 2009b). Aradaki fark, analizin yarışmacının ilk seçimi ile sunucunun açtığı kapının toplam olası kombinasyonlarına göre ortalama olasılığına mı, yoksa yalnızca yarışmacının Kapı 1'i seçtiği ve sunucunun Kapı 3'ü açtığı belirli tek bir duruma mı dayandığına bağlıdır. Farkı açıklamanın bir diğer yolu da, yarışmacının seçimini değiştirmeye sunucu bir kapıyı açmadan önce karar vermek zorunda mı olduğu, yoksa sunucunun hangi kapıyı açtığını gördükten sonra karar vermesine izin verilip verilmediğine ilişkindir (Gillman 1992). Yukarıda kesin olarak belirtilen problem açıklaması için bu iki olasılık da 2/3 olmasına karşın, koşullu olasılık, toplam olasılığa ve bunlardan birinin ya da ikisinin birden problemin tam formülasyonuna bağlı olarak saptanıp saptanamayacağına göre değişebilir (Gill 2009b).