cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sungur, Sorgun
Toplum yapısı
Sungur halkı Çomak dağı eteğinden, eski halkın dilinde say adı verilen kayalık taşlı sulu yunaklık dereden bağların bulunduğu mekan arasında yerleşmiş bir Türk halkıdır. Sungur halkı geçmişte bütün Eski Türklerde olduğu gibi türlü boylara (topluluklara) ayrılmıştır. Günümüze kadar adı kalmış sülaleler şunlardır.
İnanç
Günümüzde Sungur köyü toplumu din yapısı olarak Müslüman'dır. Eski Türk inancı Şamanizm dininden gelen bazı inanışlar da görülmektedir. Dilek ağacına çaput (bez) bağlama ki buna çalama denir, bazı tür hayvanların önden geçip veya yolda görülmesinin uğursuzluk veya bahtlılık olarak yorumlaması Eski Türk dininden kalmış inançlardır. Farkında olmadan devam ettirilen Şamanizm kökünden gelen gelenekler arasında Mevlid ve İlahi, Döne, Döndü,Satı ve Satılmış gibi adların verilmesi, mezar ucundaki su oyukları, ölülerin ardından yapılanlar, makas-bıçak vermeme, hapşırana çok yaşa demek, kapı eşiğinde oturmamak, kurşun dökmek, mezar taşı, nazar inancı, gidenin ardından su dökmek, tahtaya vurmak,  ölülerin ardından toplanmak, çocuklara tabiattan esinlenen adlar koymak, ağaçlara türbelere çapuz ve bez bağlamak gibi sayısını çoğaltacağımız inanışlar İslam ile ilgisi olmayıp Eski Türk dini olan Şamanizm ile ilgilidir.
Günümüzde bu inançlar bütün Türk Dünyası'nda, Altay Dağları, Tanrı Dağları, Sayan Dağları gibi yüksek yerlerde yaşayan Tofalar, Dolganlar,Şorlar, Tuvalar, Duhalar, Kazaklar gibi Türk topluluklarında da görülmektedir.
Toponomi
Köyün bulunduğu bölgede bazı toponomik adlar bulunur. Bu yer adları halk dilinde biraz değişime uğramıştır. Aşşağpuñar (Aşağı Pınar), Sultanguyusu (Sultan Kuyusu), Goğgaya (Gök kaya), Gızıltoprah (Kızıl Toprak), Olukguyusu(Oluk Kuyusu), Aydoğmuş, Gündoğdu, Asiyalinbağ (Asiye-gillerin bağı), Gubürören (Gübür Ören), Cinni Mezer (Cinli Mezar), Gannıtalla (Kanlı Tarla), Goruhlu (Koruklu), Garaçalının ora (Kara Çalının orası), Gulahsız (Kulaksız).
Bu yer adları yön veya bir bölge bildirmektedir. Mesela; Googaya denilen yer Çomak dağının Bahadın Kasabası yoluna bakan tarafıdır. Goruhlu ise Söylemez köyü tarafına denir.
Kültür
Eski Türklerdeki mutfak kültürünün yakın zamana kadar ulaştığı geleneklerine bağlı olan köy olup bayramlarda seyranlarda ve düğünlerde komşu (yöre dilinde koñşu) ziyareti yapılır. Yemekleri bol türlü olmakla birlikte başlıca yemek kültürü arasında kışları yenilen arabaşı ve tavşan köftesi vardır. Çörek, bazlama, katmer, erişte, helle çorbası, yarma çorbası, düğürcük çorbası (köy dilinde duğurcük), bulama çorbası (köyün dilinde bulama aşı) köyün yemek kültürüdür. İslam öncesi devirde Türk toplumu, tahıl ürünlerinden omaç(oğmaç, umaç) adı verilen bir tür çorba yaparlardı. Bu çorbanın ana maddesi, genellikle yuvarlak kesilen erişte idi. Bu yemek yapımda farklılaşarak halen ad olarak devam etmiştir. Omaç, yufka, ekmek ve yumurta ile yapılmaktadır.
Çocuk Oyunları: Sungur köyünde oynanan belli başlı oyunların adları şöyledir: Hodah oyunu, Gozümüç (veya Yumuşma) Oyunu, Eş Gördüm oyunu, Depik oyunu, Çelik-Çomak oyunu, Seklem, At Oynatmacı oyunu, Ortada Sıçan oyunu, Galeylim oyunu, Beştaş (veya Toptaş), Saklanbaş (Saklanbaç), Gayış Vurma, Sallanguş (Çoğdürüguş), Cimcime oyunu, Çıbıktan at oyunu.
Dil
Sungur Türkçesi: Köydeki dil halis muhlis katıksız Türkçedir. Sungur Türkçesi genel özellikleri itibarıyla Oğuz (Türkmen) Türkçesinin yapı ve telaffuz özelliklerini içinde barındırır. Fakat bazı özellikleri ile de Kıpçak Türkçesi özellikleri taşır. Özellikle Azerbaycan Türkçesine çok yakındır. Bazı hususiyetleri de Orta Asya ve Sibirya'daki Türk şiveleri benzer. Kırım Türkçesine de yımırta (yumurta) örneğindeki gibi benzeyen çok özellik vardır.
T'nin D oluşu(Türkmen Türkçesi, Tıva Türkçesi, Azerbaycanca gibi) tadı < dadı, taş<daş, tırnak<dırnag, tane<daane, tepe< depe
Ç'nin Ş oluşu(Kazak Türkçesi gibi) Söz içlerindeki bazı ç sesleri Sungur köy halkının dilinde ş harfi olmuştur. göçtü< goştü, biçti<bişti, ağaçlar< ağaşlar, açmak< aşmak, uçtum< uştum, kaçtı< gaştım.
n'nin g,ğ oluşu(Kazak Türkçesi gibi) Söz içlerindeki bazı n sesleri Sungur köy halkının dilinde genizden gelen bir ğ harfi olmuştur. Bu söylenişte nazal n diye tabir edilen geniz n harfine Doğu Türkistandaki Uygur Türkçesindeki şekli kadar çok yakındır (örnek olarak :Saňa, Baňa) fakat tam olarak onu yansıtmaz. ng arası bir ses ile ifade edilebilir şuna<şoğa, bana<bağa, sana<sağa, ona<oğa.
Çokluk eki'nin değişimi(Kazak, Kırgız, Tataristan Türkçesi ve Sibirya Türkçesi gibi) Bazı durumlarda çoğul eki -lar, ler değişime uğramaktadır. Eğer kök kelime veya çoğul öncesi kelime -n ile biterse çoğul eki de -nar, ner şeklini alır. bunlar<bunnar, onlar<onnar, şunlar<şonnar, yorganlar<yorgannar, yığınlar<yığınnar.
Kök-Türkçeden gelen eklerin kullanımının oluşu sebebiyle Sungur konuşması, Bozok bölgesinin bozulmaya uğramamış bir Türk ağzıdır denilebilir. Eski Türkçedeki kinye/kınya'nın fonetik değişime uğramış bir versiyonu olan -gine, -genne şekilleri söylenişlerde rastlanır. Özbekistan Türkçesinde de görülen bu ek dil bağlantısını göstermektedir. Özbekçe "-ginem" / Türkiye Türkçesi "cağızım" ekine karşılık gelmektedir. "Mecnuntalnıng başginemni egmegin, Közlerimden yaşginemni tökmegin" Salkımsöğüdün başcağızımı eğmeyesin, Gözlerimden yaşcağızımı dökmeyesin...). Sungur ağzında "güzelce yap" yerine "güzelgine yap" denilir. Ayrıca "Güzelcene" ve"güzelgene" yap söylenişleri de vardır.
Şaplak; tokat, şamar. Çığırmak, çağırmak. Çığrale, çağır hele, çağırır mısın. Çığırışmak, bağrışmak. Abı; anne, ana (Orta Asya ve Sibiryada aba, apa, ava şeklindedir. Sungur Türkçesinde buradak ikinci a sesi ı sesine dönüşmüştür). Ağa, baba. Biçik, ineğin küçüğü (Sibirya Türkçesinde biçiğ kelimesi küçük manasında kullanılır). Bicimcik, çok az. Cingan çivisi, küçük çivi. Mık; büyük çivi. Culuk, hindi. "Gatıh", Çalkama, ayran. Doñuz, domuz (Orta Asya Türkçelerinde Doñuz ve Toñuz, Azerbaycan Türkçesinde donuz). Dil, kilidi açıp kapamak için kullanılan araç, anahtar, açar, açkı. Deşirici, hırsız. Oğru, hırsız. Eşgili, mayalanmış bazlama, katmer. Ekiz, ikiz. Eringeş, üşengeç. Gutmek, beklemek, sürmek (mesela, koyun gütmek). Guver, bırak, koy, aşağı koymak (Özbek Türkçesinde kuy, aşağı demektir). Yüzünguylu, aşağı doğru. Gicişmek, kaşınmak. Noorüyon, nasılsın, neler yapıyorsun anlamında kullanılır. Ondan sonramayım, ondan sonrası. ool, oğul. Oobed, övüngen. Oorun oorun, gizli gizli,hırsız(oğrun) gibi. Ötoğon, geçmiş (öteki) gün. Toplu, pencere önü. Sındı, makas (sındı, Orta Asya Türkçelerinde kırmak kesmek manasına gelmektedir). Say, bir miktar taşlı olan vadi, nehir yatağına denir (misal, Saya gitmek). Sağsak, kötü kokmuş. Tosbağa, kaplumbağa (Orta Asya Türkçelerinde taşbağa). Tiken, diken. Yumuş, iş, görev, vazife. Yuğ, yıka. Yunak, çamaşır yıkama yeri. "Kunnamak", atın yavrusunu doğurması. "Kuşüm etmek", merak etmek. "Mazarat", şımarık. "Malamat etmek", rezil etmek. "ile mi?", öyle mi?,
Coğrafya
Yozgat iline 63, Sorgun ilçesine 30 km. uzaklıktadır. Bölgenin en yüksek dağlarından Çomak Dağı eteğinde yerleşim olmuştur. Çomak Dağı üzerinde Radyolik istasyonu (PTT telefon aktarıcının) bulunmaktadır. Karabodu höyüğü ve art arda devam eden üç höyük ile çok dik duran Sivri Dağı bölgede önemli yükseltilerdir. Kuzeyinde Bahadın Kasabası, Gümüşkavak köyü, Salur köyü; güney yönde Bağlıca köyü, Tuzlacık köyü, İnevi köyü, batı yönde Mansuroğlu köyü ile konumlanmıştır. Çevresindeki öbür köyler ise Söylemez, Bebekköy, Karacalar, Küçükçalağıl, Alişar, Sivri, Çavuşköyü, Karaveli'dir.
Nüfus
Yıllara göre halk toplam sayısı çok hızlı şekilde düşüşe geçmiştir.
Tuzlacık, Sorgun
Tuzlacık, Yozgat ilinin Sorgun ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Akdağmadeni ilçesine bağlıyken, 10 Mart 1952'de Sorgun ilçesine bağlandı.
Coğrafya
Köy, Yozgat il merkezine 66 km, Sorgun ilçe merkezine 33 km uzaklıktadır. Köy, Sorgun'un güneyinde ve numaralı Yozgat-Kayseri (Sorgun-Sarıkaya) devlet yolunun kenarındadır.
Quedlinburg
Quedlinburg, Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaletinin batısında, Harz ilçesinde, Harz dağlarının hemen kuzeyinde yer alan bir kasabadır. 1994'te kale, kilise ve eski şehir UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne eklenmiştir.
Quedlinburg'un nüfusu 24.000'den fazladır. Kasaba 2007 yılına kadar Quedlinburg ilçesinin başkentiydi. Kasabadaki birçok yer doğal bir tatil rotası olan Romanesk Yol boyunca belirlenmiş duraklardır.
II. Dünya Savaşı'nın son aylarında, Birleşik Devletler ordusu Quedlinburg'u işgal etti. 1980'lerde, eski ABD askeri bir kişinin ölümüyle birlikte, Quedlinburg'dan Orta Çağ sanatına ait eşyaların çalındığı ortaya çıktı.
Quedlinburg'un Komünist döneminde 1980'lerde eski mimarinin onarımını yapmak için Polonya'dan restorasyon uzmanları çağrıldı. Bugün, Quedlinburg, Fachwerk evlerinin restorasyon merkezidir.
Crookes tüpü
Crookes tüpü, William Crookes ve arkadaşlarının 1869-1875 yılları arasında icat ettiği eski bir elektrikli gaz tüpüdür. Tüp, elektronların neden olduğu katot ışınlarının keşfedilmesini sağlayan deneyde kullanılmasıyla bilinmektedir.
Geissler tüpüne ek olarak, bu tüpte kısmen gazı boşaltılmış ve her iki ucuna birer metal elektrot eklenmiş farklı biçimlerdeki cam silindirler içermektedir. Elektrotlar arasında yüksek voltaj uygulandığında elektronlar katottan anota doğru düz hatta hareket etmeye başlarlar. Bu tüp, Crookes, Johann Wilhelm Hittorf, Julius Plücker, Eugen Goldstein, Heinrich Hertz, Philipp Lenard ve diğer birçok bilim insanı tarafından katot ışınlarının keşfi için yapılan çalışmalar sırasında kullanıldı. Çalışmalar J. J. Thomson'ın 1897'da katot ışınlarını, günümüzde elektron olarak bilinen negatif yüklü tanecikler olarak adlandırmasına kadar sürdü. Crookes tüpleri, artık sadece katot ışınlarının varlığını göstermek amacıyla çeşitli deneylerde kullanılmaktadır.
Wilhelm Röntgen de 1895 yılında Crookes tüpü sayesinde X ışınlarını keşfetti.
Çisenti
Çisenti ya da çiseleme, çok küçük su damlaları halindeki bir yağış türü. Çoğunlukla 0,2-0,5 mm çapında olan damlacıklar hava akımları nedeniyle bazen uçuyor gibi görünür. Büyük damlalar yağmur damlası, daha küçük olanlar ise genellikle bulut veya sis damlacıklarıdır. Meteorolojik sembolü DZ ' dir.
Çiseleme genellikle insan üzerinde çok küçük etkilere sahip olmasına rağmen daha şiddetli hava olaylarına öncülük yapabilir. Donma noktası sıfırın altındayken çiseleme yine de yeryüzüne düşebilir. Bu yağışın ardından yollarda tehlikeli olan ani buzlanma meydana gelebilir.
Bu yağış okyanus üzerinde geniş alanda çok sık görülen bir türdür. Az da olsa daha soğuk olan astropika alanlarında da görülmektedir. Bu alanlar deniz sınır tabakası boyunca uzanan stratus ve stratucumulus bulutlarınca hakimdir. Düşük yığılma oranı olmamasına rağmen, çiseleme açıkça meydana gelmektedir. Bu da bilim adamlarını daha karmaşık hassas cihazlar, yüksek frekanslı çiselemeyi fark edebilen türden radarlar üretmeye motive etmiştir. Bu çalışma gösteriyor ki, çiselemenin yoğunluğu güçlü bir şekilde bulut şekline ve okyanus yüzeyindeki havanın yükselmesine bağlıdır. Yüksek çiseleme miktarı,  bulut damlacıklarının düşük konsantrasyonlu hava kütlelerinin bulunduğu deniz bulutlarında eğilimli olduğu görülmüştür. Bu bulut ve çiseleme arasındaki bağlantı yüksek çözünürlüklü sayısal modelleme simülasyonu örneğin large eddy smulation ile incelenebilir
Garip (kitap)
Garip, Türk şairler Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat ve Melih Cevdet Anday'ın 1941 yılında İstanbul'da yayınlanan ilk şiir kitabı. 1945 yılında, yalnızca Orhan Veli'nin imzası ve şiirleriyle yeniden basılan eser Garip Akımı'nın ismine kaynak olmuştur.
İlk baskının Kanık tarafından kaleme alınmış önsözünde şairlerin şiir hakkındaki ortak görüşleri dile getirilmiştir. İkinci baskının önsözü de Orhan Veli'nin görüşlerindeki değişimin bir ifadesi gibidir.
Açıklama
İlk kez 1941 yılının Mayıs ayında yayımlanan Garip ' te Melih Cevdet Anday'ın on altı, Oktay Rifat'ın yirmi bir, Orhan Veli Kanık'ın ise yirmi dört şiiri yer aldı. Daha sonraları bu şairlerin temellerini attıkları şiir akımına adını veren Garip ' in önsözü Orhan Veli tarafından yazıldı. Bu önsöz Şiire Dair başlığı altında Varlık dergisinde parça parça yayınlanan yazıların bir araya getirilerek düzenlenmiş haliydi ve Garip Akımı'nın bildirgesi niteliğindeydi. Orhan Veli, amaçlarının "eskiye ait olan her şeye karşı çıkmak ve her şeyden önce şairanenin aleyhinde bulunmak" olduğunu yazmıştı.
Kanık ikinci baskıda, bu önsöze Garip İçin başlıklı bir açıklama ekledi. Şair, ayrıca ilk önsözü birçok açıdan gözden geçirip, 1945'teki şiir anlayışına yaklaştırmaya çalıştı. Bu gaye için bazı yargılarını dahi yumuşattı. Örneğin, 1941'deki baskının yedinci sayfasında yer alan "birtakım ideolojilerin söylediklerini bilinen kalıplar içine sıkıştırmakta hiçbir yeni ve sanatkârane hamle yoktu." cümlesindeki "ideolojilerin" sözcüğü 1945 baskısının 12. sayfasında "nazariyelerin" biçiminde yazılmıştı.
İlk baskısı 64, ikinci baskısı 48 sayfa olan kitap, Orhan Veli'nin ölümünün ardından Bütün Şiirleri adlı kitaba dahil edildi.
İçerik
Kitapta yer alan şiirler çoğunlukla 1937-1941 yılları arasında yazıldı ve Varlık, İnsan, Gençlik, Ses, İnkılâpçı Gençlik, İşte gibi dergilerde önceden yayınlandı.
Garip'in ilk baskısının 19 ile 26. sayfaları arası Melih Cevdet'in şiirlerine ayrılmıştı. Şairin kitapta Serçe, Ağaçların Yukarıdaki Yaprakları, Ellerimiz Gibi, Yeni Baştan, Gurbet, İkinci Harbı Umumi, Islık Çalmak, Noktürn, Saadet Şiirlerinden II, Ağız Mızıkası, Seyahat Şiirlerinden I, Günlerimizden, Gün Batarken, Bir Misafirliğin Fotoğrafı, Ölmüş Bir Arkadaştan Mektup isimli eserleri yer aldı. Bu şiirlerin yedi tanesi daha önce yayınlanmamışken, sekizi Varlık, bir tanesi ise Ses dergisinde basılmıştı.
Kitabın 25 ile 44. sayfaları arasında yer alan Oktay Rifat şiirleri ise Şükür, Hayranlık, Yıldızlar, Ekmek ve Yıldızlar, Gün Sonu Konuşması, Şehitlik I, Şehitlik II, Kuzu, Gelin, Sübyan, Karga, Karaca Ahmet, Bir Otelin İki Odası, Kırlangıç, Nanoç'un Çocukluk Resmi, Pencere, Peyizaj, Uykusuzluk, Zurna, Kuşdili ve Tecelli idi. On tanesi Varlık, ikisi Sokak, biri Oluş, biri Ses, biri Yenilik dergisinde daha önceden yayınlanmış bu eserlerin altı tanesi ise ilk kez bu kitapta basılmıştı.
İlk baskıda yer alan Orhan Veli şiirlerinin sekizi Varlık, dördü İnsan, biri Ses dergisinin önceki sayılarında yer almışken onbir tanesi yeniydi. Bu şiirler Sevdaya mı Tutuldum, Sabaha Kadar, Gemilerim, Bayram, Robenson, İnsanlar, Hicret I, Hicret II, ?, Baş Ağrısı, Anlatamıyorum, Kuşlar Yalan Söyler, Kitabe-i Seng-i Mezar, Gözlerim, Gölgem, Rüya, İstanbul İçin Hay-Kay'lar, Güzel Havalar, Efkârlanırım, İllusion, Harbe Giden, 'Kaside, Ne Kadar Güzel, Söz'' idi.
Birinci baskıda ayrıca Oktay Rifat ve Orhan Veli'nin birlikte yazdığı Kuş ve Bulut ve Ağaç isimli şiirler de yer alıyordu.
1945'te yayınlanan ikinci baskı sadece Orhan Veli'nin şiirlerinden oluşuyordu. Şairin Oktay Rifat'la birlikte yazdığı Ağaç ve Kuş ve Bulut dahi çıkarılmış ve bunların yerine Sol Elim, Şoförün Karısı, Dağ Başı, Dedikodu, Kitâbe-i Seng-i Mezar II, Kitâbe-i Seng-i Mezar III, Derdim Başka, Karmakarışık, Kızılcık, Eski Karım, Festival, Gemliğe Doğru adlı şiirler kitaba eklenmişti. Kitapta Agop Arad'ın çizdiği siyah beyaz ayakta duran bir kadın figürü de vardı. Orhan Veli, şiirlerin sıralamasında da yeni bir düzenleme yapmıştı.
Garip'te yer alan şiirlerden en çok ilgi çeken şaşırtıcı ve yıkıcı özelliği ile Kitabe-i Seng-i Mezar I oldu. Ayrıca, tıpkı bu şiir gibi basit insanları konu edinmiş Hicret, Şoförün Karısı, Güzel Havalar, Festival, Kaside, Söz eserler de kitapta yer bulmuştu. Bu şiirlerin ortak özelliği halk diline yakın ve esprili oluşlarıydı. Konuşma diliyle yazılmış şiirlerde sık sık şehir halkının kullandığı deyimlere, atasözlerine ve tekerlemelere de yer verilmişti.
Orhan Veli'nin ilk dönem şiirlerinde görülen çocukluk temasını işleyen, çocukların ağzından onların bakış açısıyla yazılmış ürünlere bu kitapta da raslanır: Robenson, Rüya, Bayram, Gözlerim, Gemilerim, Harbe Giden, Fena Çocuk gibi. Güzel Havalar, Sevdaya mı Tutuldum, Anlatamıyorum, Gölgem, Efkârlanırım, Derdim Başka, Baş Ağrısı, Sabaha Kadar, Ne Kadar Güzel gibi şiirlerde ise Kanık'ın kişisel yaşamı ile ilgili ayrıntılar yer alır.
İsmi
Cavit Yamaç, Mehmed Kemal ile bir mülakatında kitaba Garip adını kendisinin koyduğunu şöyle açıkladı: "'Bir gün Nisuvaz'da oturuyordum. Orhan geldi, bir şiir kitabı çıkaracağını söyledi. Bir türlü kitabına bir ad bulamıyordu. Koymak istediği ad Tahattur'du. Bilirsin Orhan Veli'nin 'Alnımdaki bıçak yarası senin yüzünden... Tabakam senin yadigârın... Seni nasıl unuturum ben... Vesikalı yarim' diye bir şiiri vardır. Onun adı Tahattur ' dur. Kitabına bunu vermek istiyordu. Bana sordu ne dersin diye... Ben de bu adın çok eskimiş olduğunu daha yeni ve ilgi çekici bir ad bulmasını söyledim. Bu yeni adın ne olabileceğini sordu. Ben de senin şiirlerin yadırganıyor, acayip garip bulunuyor, öyle bir ad vermelisin dedim. Öyleyse bir ad bul, dedi. Yaban, acayip garip derken... Garip sözü üzerinde durduk. Orhan Veli'nin kitabının adı ortaya çıkmıştı. Garip, sadece şaşırtıcı, acayip anlamına gelmiyor, gurbette kalmışa da yakışıyordu. Zaten o dönemde Orhan Veli ve arkadaşları da biraz kural dışı, biraz gurbette kalmış gibiydi.'"
Tepkiler
Garip ' te Kitâbe-i Seng-i Mezar ' ın başını çektiği birçok yeni, yıkıcı ve şaşırtıcı şiir yer alıyordu. Bu yüzden de kitap yayınlanmasının ardından büyük ilgi çekti ve hem iyi hem de kötü eleştiriler aldı. Örneğin, Hece şiirinin öncülerinden Yusuf Ziya Ortaç Kitâbe-i Seng-i Mezar için "Vezin gitti, kafiye gitti, manâ gitti... Türk şiirinin berceste mısraı diye "Yazık oldu Süleyman Efendi'ye!" rezaletini alkışladılar... Göğüslerinde cehennemler yanan sanat cücelerinin kınalar yakıp, ziller takıp şıkır şıkır oynadıklarını gördük! Sanatın darülâcezesiyle timarhanesi el ele verdi, birkaç mecmuanın sahifesinde saltanat kurdular! (...) Ey Türk gençliği! Sizi bu hayasızlığın suratına tükürmeye davet ediyorum." diye yazdı. Garip akımının destekçilerinden olan Nurullah Ataç ise "Yazık oldu Süleyman Efendi'ye" mısrası sayesinde şiirin vapurlara, tramvaylara, kahvehanelere kadar girebildiğini söyledi.
Bu aşırı eleştiriler ve övgüler sebebiyle Orhan Veli Kanık kısa zamanda büyük ün kazandı.
Büyük Göller
Büyük Göller (İngilizce: Great Lakes), Kuzey Amerika'da, Kanada-Amerika Birleşik Devletleri sınırında bulunan birbirine bağlı 5 tatlısu gölünden oluşan göller grubuna denir. Bu bölge, dünyadaki en büyük tatlı su havzasıdır. Saint Lawrence Nehri ile Atlas Okyanusu'na bağlanır. Büyük göller yöresi Chicago, Detroit ve Toronto gibi büyük şehirlere ev sahipliği yapar.
Coğrafî özellikler
Büyük Göller'i oluşturan göller şunlardır:
Vammala
Vammala, Finlandiya'nın Pirkanmaa bölgesinde bulunan bir şehirdi. Şehir, 1 Ocak 2009 tarihinde Mouhijärvi ve Äetsä belediyeleri ile birleşerek Sastamala şehri kurulmuştur. Yüzölçümü 876 km² olan şehrin nüfusu 31 Aralık 2008 tarihi itibari ile 16,635 idi.
Pesimist EP 2
Pesimist EP 2, Sagopa Kajmer'in 2002 yılında çıkardığı EP albümü. Pesimist EP serisinin ikincisidir. Sagopa Kajmer 2. EP'sini 2002 yılında internet üzerinden dağıtmıştır. EP, 12 dakika 11 saniye sürmektedir. Çeşitli yerlerinde Gemide filminden skitler bulunmaktadır. İskeletler Diyarında Bir Et Parçası şarkısını daha sonra yeniden düzenleyip Bir Pesimistin Gözyaşları albümüne eklemiştir.
Tarihî Sukotay Kenti ve İlgili Tarihî Kentler
Tarihi Sukotay Kenti ve İlgili Tarihi Kentler, Sukotay tarihi parkı, Kamphaeng Phet tarihi parkı ve Si Satchanalai tarihi parkını içeren bir UNESCO Dünya Mirası sitesidir. Bu tarihi parklar, 13. ve 14. yüzyıllar boyunca gelişen ve Tayland krallıklarının ilki olan Sukotay Krallığı'nın üç ana kentinin kalıntılarını muhafaza etmektedir.
Veliöldüğü, Sorgun
Veliöldüğü, Yozgat ilinin Sorgun ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı 1926 yılı kayıtlarında Dervişin Obası olarak geçmektedir. Köy, 1928'den beri bugünkü adını taşımaktadır.
Translokasyon
Translokasyon, bir kromozomun kaybolan parçasının ya da kopan bir parçasının başka bir kromozoma yapışması şeklinde görülen kromozom anomalilerindendir.
Translokasyonlar, her zaman homolog olmayan parça değişimleridir. Gen sayısının ve niteliğinin aynı kaldığı translokasyonlara "dengeli translokasyon"lar denir. Gen sayısının ve niteliğin değiştiği, çoğunlukla anomalilere neden olan translokasyonlara "dengesiz translokasyon"lar denir.
Resiprokal translokasyonlar
Eğer homolog olmayan kromozomlar arasında karşılıkı parça değişimleri oluyorsa buna resiprokal translokasyon denir. Resiprokal translokasyonlar genellikle dengeli translokasyonlardır. Translokasyonlar homolog çiftin iki kromozomunun parçaları arasında oluyorsa homozigot translokasyonlar meydana gelir. Eğer homolog çiftten sadece bir kromozom üzerinde translokasyon oluyorsa buna heterozigot translokasyon denir.
Genellikle homolog olmayan kromzomlarda ve 600 canlı doğumda bir oranında görülen translokasyonlardır. Bu tip translokasyonlar genellikle gebeliklerde yapılan amniyosentezlerde karşılaşabilinen, zararsız translokasyonlardır. Fakat, dengeli translokasyon taşıyan gametler de düşük sebebi ya da anomalili çocuk doğum riskini kapsar. Böyle translokasyon tespit edilen ailelere genetik danışma verilir ve ebeveynlere kromozom analizi yapılır.
Robertsonian translokasyonlar
Eğer her iki kromozom sentromere yakın olarak kopmuşlarsa Robertsonian translokasyon denir. Sentrik birleşme ile yeni bir kromozom meydana gelir. Bu birleşmede V şeklinde iki kolu olan metasentrik bir kromozom ile küçük bir parça meydana gelir.Bu küçük parça kaybolacaktır. Gen sayısında meydana gelen azalmadan dolayı genellikle düşükle ya da sakat doğumla sonuçlanırlar.
Homolog olmayan kromozomların belirli noktalarından rastgele çaprazlanmaları, bu noktalardan kopma ve yeniden farklı şekillerde birleşmeleri ile görülür. Bu tür translokasyon sonucu kolları farklı uzunluklarda olan iki yeni kromozom oluşur. Örneğin, ABCDE genlerini taşıyan bir kromozom FGHIJ genlerini taşıyan bir başka kromozom ile rastgele kiazma yaparsa, translokasyon sonucunda ABJ ve FGHICDE kromozomları oluşabilir. Bunlar normal homologları ile eşleşirken dört kromozom birlikte bulunur. Anafaz I safhasında da kutuplara çekilme sırasında farklı şekiller oluştururlar.
Bu tip translokasyonda iki akrosentrik kromozomun gen kaybı bulunan kısa kollarının sentromere yakın olarak kaynaşması görülür. Bunun sonucu olarak, karyotipte 45 kromozom görülür ve iki kromozom birleşmiştir. Robertsonian translokasyonlar, bütün akrosentik kromozomlarda görülmüştür. Özellikle 13. ve 14. kromozomlarının birbirleriyle olan translokasyon 1300 kişiden birinde görülür. Diğer translokasyonlarda olduğu gibi, düşük ve anomalili bebek doğurma risklerini taşır. Örneğin, 21. kromozomunda translokasyon olan kişinin Down sendromlu çocuğu olma olasılığı daha yüksektir.
Robertsonian tipi translokasyonlar, birçok türün filogenisinde görülür ve kromozom sayısında azalmaya yol açar. Çeşitli türlerin evolüsyonunda bu mekanizma rol almıştır.
Örneğin insanlarda en çok görülen translokasyonlardan olan 21. kromozomdan kopan bir parçanın 14. kromozoma yapışmasıyla Down sendromu görülür.
Mayoz bölünmede oluşan bazı gametlerde normal bir 21. kromozomun yanında normal boyutundan daha büyük bir 14. kromozom geçirilmiş ise, böyle bir gametin normal bir gametle döllenmesi ile oluşan zigotta 21. kromozomun o parçası diploid kromzom seti içinde üç defa içerilmektedir. Fakat bazı genom içinde kısa bir 21. kromozom ile uzun bir 14. kromozom yer alırki, fenotipik bir farklılaşma söz konusu değildir. Burada dengeli trasnlokasyondan söz edilir.
Drosophila, çekirgeler, sürüngenler, kuşlar, memeliler ve birçok türün filogenisine sentrik füzyonlar meydana gelmiştir. Bu yol ile yeni bir tip kromozom meydana gelir ve türün somatik kromozom sayısı azalır.
Kromozomlara göre translokasyonlar
t(A;B)(p1;q2) ; iki kromozom arasındaki translokasyonu göstermek için kullanılan simgedir. İkinci parantezdeki bilgi, A'nın p kolundan B'nin q koluna olan translokasyonu gösterir. Bantlar ve altbantlar boyama sonrası mikroskop altında belirlenir. Translokasyonların yol açtığı bazı hastalıklar şunlardır:
Salva Ballesta
Salvador Ballesta Vialcho ya da diğer ismiyle Salva Ballesta (d. 22 Mayıs 1975, Zaragoza), İspanyol eski millî futbolcudur. 1999-2000 sezonunda Racing Santander formasıyla attığı 27 golle La Liga'da gol kralı oldu ve 2000-01 sezonunda ise Atlético Madrid formasıyla attığı 20 golle La Liga 2'de gol kralı oldu. Salva, kariyeri boyunca 400 maça çıktı ve 145 gol atmayı başardı. Ayrıca İspanya formasını da dört kez giymeyi başardı.
Yeni Zelanda'nın Subantarktik Adaları
Yeni Zelanda Subantarktik Adaları, Yeni Zelanda'nın dışındaki adaların en güneydeki beş grubunu oluşturmaktadır. Bunlar topluca UNESCO Dünya Mirası Alanı olarak belirlenmiştir. Adaların çoğu, 60-85 milyon yıl önce Avustralya ve 130 ila 85 milyon yıl önce Antarktika'dan ayrılan ve Yeni Zelanda'nın güneydoğu kenarında yer alan batık Zelandiya kıtasının yakınlarında yer almaktadır.
1995'e kadar bilimsel araştırma ekibi Campbell Adası'ndaki meteoroloji istasyonunda kalıcı olarak konuşlandırılmıştı. O zamandan beri, adalar araştırmacılar ve turistler tarafından periyodik olarak ziyaret edilmelerine rağmen ıssız durumdadır. Adalar şunlardır:
Yeni Zelanda, Antarktika Antlaşması uyarınca, Antarktika'daki ana karaya yakın çeşitli adalarda uyulması gereken, toprak iddialarına sahiptir:
2014 yılında rezervlerin korunması güçlendirilerek, ülkenin en büyük doğal koruma alanı haline geldi.
Ambardaki Kömür
Ambardaki Kömür (Fransızca: Coke en stock) Tenten'in Maceraları adlı çizgi roman serisinin 19. macerasıdır. Belçikalı yazar ve çizer Hergé tarafından yaratılmıştır.
Adlandırma
Hergé'nin ondokuzuncu Tenten macerası "Ambardaki Kömür"ün Fransızca özgün adı Coke en stocktur. "Stoktaki Kok kömürü" anlamına gelir. Hikâyedeki köle taciri gansterlerin geminin ambarında gizlice kaçırdıkları "Afrikalı köleler" için kullandıkları bir kod adıdır. Bu Tenten albümü İngilizce versiyonunda The Red Sea Sharks (Kızıl Deniz Köpekbalıkları veya Kızıl Deniz Dolandırıcıları anlamlarına gelir) adıyla yayımlanmıştır. Türkiye'de ise albüm önce "Milliyet Yayınları" tarafından 1980'de Köle Tüccarları adıyla küçük boy olarak yayımlanmıştı. Daha sonra Yapı Kredi Yayınları ve İnkılâp Fransızca özgün adının çevirisini kullanarak 1990'lı ve 2000'li yıllarda albümü Ambardaki Kömür adıyla yeniden yayımladılar.
Öykü
Macerada Khemed Emirliğinde iktidarda bulunan Mohammed Ben Kalish Ezab, Şeyh Bab El Ehr tarafından devrilmek istenir. Tenten ve Kaptan Haddok, bir filmden çıkışta General Alkazar ile karşılaşırlar. Acelesi olan General hızla uzaklaşırken cüzdanını düşürür, Tenten Generalin kaldığı oteli arar ama söylediğinin aksine orada kalmadığını öğrenir. Tenten ve Haddok eve döndüklerinde ise Mulensar Şatosunun Emirin küçük oğlu haşarı Abdullah’ın yanında uşaklarıyla beraber geldiğini görürler. Tenten ile görüşen Dupont ve Dupond, Dawson isimli bir silah kaçakçısını izlerken takip ettikleri General Alkazar ile neden görüştüğünü sorarlar. Generalin gerçekten kaldığı oteli Tenten’e gösterirler ve burada Tenten ile Haddok Dawson ile Generali konuşurken görürler. Tenten, Dawson isimli kişinin Mavi Lotus macerasındaki düşmanı olduğunu görür. Dawson’un Khemed’de darbenin başarılı olması için Havilland Mosquito savaş uçaklarını muhaliflere sattığını öğrenir ve darbeyle devrilmiş olan emiri kurtarmaya Khemed’e gitmeye karar verir. Haddok da onunla gelmeyi kabul eder. Dawson, Tenten’in Khemed’e gitmekte olduğunu öğrenir ve engelleme planları yapar.
Tenten ve Haddok Khemed’deki Wadesdah Havaalanına inince gümrük memurları tarafından ülkeye alınmazlar, bu arada muhtemelen Dawson’un bir ajanı tarafından çantalarına bir bomba yerleştirilir. Ancak dönüşte yolculuğunda bombanın patlamasından önce uçağın motorunda çıkan yangın uçağın zorunlu iniş yapmasına neden olur. Ülkeye girişlerinin engellenmek istediğini anlayan Tenten ve Haddok kaza yerinden ayrılarak şehre gece girerler. Burada eski dostları Portekizli tacir Oliveira da Figueira’yı bulurlar. Onun da yardımıyla kıyafet değiştirerek Emir’in saklandığı yere giderler.
Panoptikon
Panoptikon, İngiliz filozof ve toplum kuramcısı Jeremy Bentham'ın 1785 yılında tasarlamış olduğu hapishane inşa modelidir. Tasarımın konsepti gözetlemeye izin verir. Şöyle ki; bütünü (pan-) gözlemlemek (-opticon) anlamına gelen bu tasarım birkaç katlık tek odalı hücrelerden oluşan bir halka üzerine kuruluydu. Her hücre bu halkanın iç kısmına açıktı ve halkanın dış cephesindeki duvarda birer pencere vardı. Halkanın ortasında mahpuslardan tamamen saklanmış konumdaki gözlemcilerin kaldığı bir nöbet kulesi yer almaktaydı.
Ambardaki Kömür
Öykü
Tenten ve Haddok durumu araştırmak için Kızıldeniz’e giderler. Burada yine savaş uçaklarının saldırısına uğrasalar da Tenten gemideki uçaksavar StG 44 ile uçaklardan birisini düşürmeyi başarır. Gemileri batar ve derme çatma bir salda mahsur kalırlar, bu arada düşen uçağın pilotu olan Piotr Skut da sala gelir. Açık denizde di Gorgonzola’nın yatı tarafından kurtarılırlar. Yatta davet veren di Gorgonzola Tenten ve Haddok’u diğer misafirlerden ayırarak SS Ramona adlı gemiye nakleder. Aslında bu gemi di Gorgonzola’nın köle kaçakçılığı yaptığı gemilerden birisidir.
Panoptikon
Panoptikon'un temelinde yatan ilke, tek odalı hücrenin içindeki sakine saklanacak hiçbir yer bırakmaması, buna karşılık dış cephedeki duvarın penceresinden gelen dış ışığın kuledeki nöbetçilere mahpusun her hareketinin bir silüetini izleme olanağını sağlamasıydı. Bentham'ın yaklaşımına göre, gözlemlenen her yanlış davranışının ceza getireceğini bilen, ama davranışlarının aslında ne zaman gözlemlendiğini bilmeyen mahpusun, aklını başına toplayarak her zaman izleniyormuşçasına davranmaktan başka seçeneği yoktu. Böylece mahkûm bizzat kendi hareketlerini kollamak durumunda kalacaktı.
Bentham, Panoptikon'u "bir üst aklın, gücü elde etmesinin yeni bir modeli" olarak ifade etmiştir.
Kavramsal tarihi
Bentham, panoptikon fikrini, çok sayıda insanın bir arada bulunduğu ve kargaşa çıkması muhtemel bir ortamın varlığında oluşabilecek sorunların çözümü için kardeşi Samuel'in ilk olarak düşündüğü, Paris'te bulunan bir askeri okul planından kaynaklandırmıştır.
Panoptik Çağ'ın sonu
Jean Baudrillard'a göre Panoptik Çağ Loud ailesi deneyiyle son bulmuştur. Bu deneyin sonucunda 1971 yılında sosyoekonomik düzeyi orta üstü olan tipik bir Amerikan ailesi seçilip, yedi ay boyunca belli anları kamera kaydına alınıp, işlenmeden 20 milyon Amerikan izleyicisine sunulan 300 saatlik bir belgesel film ortaya çıkmıştır. Baudrillard'a göre Panoptik Çağ'ın bitişi izleyici ve izlenen arasındaki sınırın kalkması, kutupların birbirine karışıp ayırt edilemez hale gelmesiyle birliktedir.
Sosyal medya ve Post-Panoptikon Devri
Byung-Chul Han, panoptikonun sonunu değil, tümüyle yeni perspektifsiz bir panoptikonun başlangıcını yaşadığımızı söylemiştir. Ona göre artık tek bir gözlemci/iktidar/gardiyan ve gözlemlenen tek tip topluluk/mahkum yoktur .Yerkürenin tümü bir panoptikon haline gelmiştir ve böylelikle her yer şeffaf hale gelip içeriyi ve dışarıyı birbirinden ayıracak duvarlar ortadan kalkmıştır. Perspektifsiz post-panoptikon, herkesin her yerde ve her şekilde gözlemlenebilir durumda olduğu, istenilerek katılınan bir panoptikondur.
Kaynakça
Kitaplar
Ambardaki Kömür
Öykü
Gemide mahkûm edilen Tenten ve Haddok gemi kaptanının Haddok’un Altın Kıskaçlı Yengeç macerasındaki meslektaşı Allan olduğunu öğrenirler. Gemide geceleyin çıkan bir yangın sonunda mürettebat gemiyi terk eder. Tenten ve Haddok yangını söndürmeyi başarırlar. Gemiyi araştıran Haddok güvertenin altında çok sayıda Afrikalı esirin olduğunu fark eder. Afrikalılarla anlaşamayan Haddok onlara kaçırılmakta olduklarını anlatamaz, ısrarları üzerine onları Cibuti’ye götürmeye razı olur. İlerleyen gemiye yaklaşan ve bir Arap şeyhini taşıyan yerel bir gemiden inen kişi kargodaki “kömüre” bakmak istediğini söyler. Adamın Afrikalıların dişlerine bakmaya başlamasıyla durumu anlayan Haddok Arap şeyhinin köle taciri olduğunu algılar ve adamı gemiden kovar.
SS Ramona’nın Haddok’un denetimine geçtiğini öğrenen di Gorgonzola gemiyi batırmak için denizaltısını gönderir. Tenten denizaltının saldırısını fark edince Skut’un onardığı telsiz ile yardım ister ve olay yerine gelen ABD donanmasından USS Los Angeles denizaltıyı etkisiz hale getirir ve teslim olmaya zorlar. Savaş gemisi di Gorgonzola’yı yakalamak üzere yata gidince di Gorgonzola deniz kazası sonucu öldüğü süsü vererek mini denizaltısıyla kaçmayı başarır. Tenten, Haddok ve Skut Avrupa’ya dönerek uluslararası köle ticaretini ifşa ederler. Khemed’de ise devrik Emir yeniden başa geçmiştir.
Eleştiriler
Macerada hacı olmak üzere kandırılan ve köle yapılmak üzere olan Afrikalıların ırkçı bir şekilde gösterildiği iddia edilmiştir. Afrikalı siyahiler iyi kalpli resmedilmelerine rağmen kolay kandırılır olarak tanımlanmıştır. Ancak benzer şekilde macerada Avrupalılar da özellikle bilerek yapıldığı anlaşılan gramer yanlışlıklarıyla eleştirilmiştir. Haddok, Afrikalıları kaçırıldıklarına ikna etmeye çalışırken sarf ettiği kelimeler ise onun renkli kişiliğinin yansımasıdır. Ayrıca Hergé köleliğe karşı olan konumunu Haddok üzerinden okuyucuya yansıtır. Gemidekileri köle olarak denetlemeye gelen Arap şeyhini gemiden atan Haddok adam uzaklaşıncaya kadar sayısız küfür eder.
Önemi
Ambardaki Kömür macerasında önceki maceralardaki çok sayıda karakter yeniden sahne alır:
SummerSlam (2015)
SummerSlam (2015) WWE tarafından 23 Ağustos 2015'te Brooklyn, New York'taki Barclays Center'da düzenlenmiş yirmi sekizinci geleneksel SummerSlam profesyonel güreş izle ve öde etkinliği'dir.
Todd Eldredge
Todd James Eldredge (d. 28 Ağustos 1971, Chatham, Massachusetts) Amerikalı artistik patinajcı. Altı defa ulusal şampiyon oldu (1990, 1991, 1995, 1997, 1998, 2002) ve 1996'da dünya unvanını kazandı. 2002 Kış Olimpiyatları'nı altıncı olarak bitirdikten sonra, Eldredge patan yarışmalarından emekli olduğunu ilan etti. Dünya Artstik Patinaj Müzesi ve Meşhur Salonu 10 Ocak 2008 tarihinde Eldredge'nin Amerika Birleşik Devletleri Artistik Patinaj Meşhur Salonu'na üye olarak kabul edileceğini ilan etti.
Megan McCrea ile 3 Eylül, 2005'te, St. Petersburg, Florida'da evlendi.
Hagay Kitabı
Hagay kitabı, Eski Ahit veya Tanah'ın, Küçük peygamberler veya "Onikiler" denen kitaplar dizisinde yer alır. İki konudan oluşan kısa bir kitaptır. Kitapta anlatılanların geçtiği tarih Tapınağın terar inşasından önce MÖ 520 civarıdır. Bu dönemde, Yahudilerin topraklarına dönmesine yardım eden Zerubbabel gibi Pers kralları yaşamıştır.
Yazar
Hagay kitabının yazarının, kitaba ismini verdiği peygamber Hagay olduğu farzedilir. Hagay kitabında peygamberle ilgili biyografik bir bilgi bulunmadığından bu peygamberle ilgili elde mevcut bir bilgi yoktur. Hagay ismi İbranice'de hgg kökünden gelmektedir ve anlamı "hac yapmak"tır. W. Sibley Towner'e göre, Hagay adını, antik zamanlarda hac için gidilen Yahudiye'deki Kudüs Tapınağı'nın tekrar inşa edilmesi için tek başına verdiği çabalardan almaktadır.
Yazıldığı tarih
Hagay kitabı, Büyük Kiros'un Babil'i fethetmesinin ardından Yahudilerin Yahudiye'ye dönmesine izin veren MÖ 538 tarihli bildirgesinden on sekiz yıl sonra, yani MÖ 520'de yazılmıştır. Kiros, dini vecibelerin yerine getirilmesi ve sürgünden sonra ulusal birliğin oluşturulabilmesi için tapınağın restore edilmesinin bir gereklilik olduğunu görmüştür.
Yakından bakış
Birinci konu ilk çağrıyı (2-11) ve etkilerini (12-15) içerir
İkinci konunun içeriği ise şöyledir:
Bu kehanetler Ezra kitabına da konu olmuştur (5:1 ve 6:14)
Hagay'ın aktardığına göre, ilk kehanetinden üç hafta sonra MÖ 7 Eylül 521'de ikinci Tapınağın inşası başladı. "Böylece RAB Şealtiel'in torunu Yahuda Valisi Zerubbabil'i, Yehosadak oğlu Başkâhin Yeşu'yu ve sürgünden dönen halkın tümünü bu konuda harekete geçirdi. Darius'un krallığının ikinci yılında, altıncı ayın yirmi dördüncü günü gelip Tanrıları Her Şeye Egemen RAB'bin Tapınağı'nda işe başladılar" (BAP hag (1:14-15)). Ezra kitabında aktarıldığına göre ise "Tapınak Kral Darius'un krallığının altıncı yılı, Adar ayının üçüncü günü tamamlandı." (BAP Ezra (6:15))
Bizans-Venedik Savaşı (1296-1302)
Bizans-Venedik Savaşı (1296-1302) 1294-1299 tarihleri arasında gerçekleşen Ceneviz-Venedik savaşlarının yan savaşıdır. Temmuz 1296 tarihinde Akdeniz ve Karadeniz'de bulunan Ceneviz mülklerine saldıran Venedik seferi sırasında 1285 yılında imzalanan Bizans ve Venedik ateş kesine rağmen Venedikli Ruggiero Morosini Malabranca, Bizans İmparatorluğu başkenti Konstantinopolis'te Haliç kıyısında bulunan Galata'da Ceneviz kolonisini ele geçirip, yakıp yıktı ve sonra tekrar teşebbüs etti. Karşılık olarak Bizans İmparatoru II. Andronikos başkentte yaşayan Venediklileri tutukladı, bu tutuklular hayatta kalan Cenevizliler tarafından öldürüldü.
Nisan 1301'den itibaren, Bizans elçileri barış için Venedik'e gönderildi fakat başarılı olamadılar. Temmuz 1302 tarihinde Venedik filosu Konstantinopolis'in önünde, bir güç gösterisinde bulundular: Bizans başkentinin yaşayanlarının önünde, amiral Belletto Giustinian Prinkipos adası nüfusuna, Küçük Asya'dan Türk ilerleyişinden kaçan sığınmacılar da dahil işkence edip onları esir aldı. Bu Bizans hükûmetini barış imzalamaya zorladı ve 4 Ekim 1302 tarihinde anlaşma imzalandı. Anlaşma şartlarına göre, Venedikliler aldıkları yerlerin çoğunu geri verdiler fakat Kea, Santorini, Serifos ve Amorgos korsanların elinde kaldı.
Parmaklıklar Ardında
Parmaklıklar Ardında, 13 Aralık 2007 ile 24 Haziran 2010 tarihleri arasında atv'de yayımlanan, orijinali Almanya'da RTL kanalında Hinter Gittern adıyla yayınlanan, Türk yapımı suç ve dram türündeki televizyon dizisidir. Dizinin Türkçe uyarlaması Feride Çiçekoğlu tarafından yazıldı. Dizinin çekimleri, Sinop Cezaevi'nde gerçekleşti. Dizi, toplam 3 sezondan oluşmaktadır ve 106. bölümü ile final yaparak sona erdi.
AEL (Kıbrıs Cumhuriyeti)
AEL (, Αtlitiki Enosi Lemesu), Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Limassol şehrinin spor kulübü. Kulüp futbol dışında basketbol, voleybol, futsal ve kriket branşlarını da bünyesinde barındırır.
Parmaklıklar Ardında
Dizinin konusu mahkûmlar ve cezaevi yetkilileri arasında var olan ilişki üzerinden genişlemektedir. Aynı koğuşta yer alan (B2 koğuşu) kadın mahkûmların kendi aralarında var olan mücadeleleri, cezaevi yetkilileriyle olan sorunları dizinin genel konusunu oluşturmaktadır.
AEL (Kıbrıs Cumhuriyeti)
Tarihi
Kulüp 4 Ekim 1930 yılında kurulmuştur Stavros Pittas kulübün ilk başkanıdır. 82 yıllık bir tarihe sahip olan kulüp ilk olarak Avrupa'da 1989 yılında yer aldı ve o tarihten bugüne kadar ilk defa 2012-13 UEFA Avrupa Ligi gruplarında yer almaya hak kazanmıştır. C Grubunda Marsilya Fenerbahçe ve Borussia Mönchengladbach ile aynı grupta mücadele etmiştir.
Parmaklıklar Ardında
Prodüksiyon
Dizinin yapımını, Ayşe Durukan ve Uğur Başaran üstlendi; ilk sezonunda yönetmenliğini Hakan Gürtop yaptı ve sonraki sezonlarında yönetmen koltuğuna Nisan Akman oturdu; senaryosunu ilk sezon Feride Çiçekoğlu tek başına yazarken ikinci sezonda Şebnem Çıtak da Çiçekoğlu ile birlikte programın senaryosunu yazmaya başladı. Parmaklıklar Ardında ' nın ilk bölümü 13 Aralık 2007 tarihinde atv ekranlarında yayımlanmaya başladı. Dizi, hapishane konulu ilk Türk dizisidir. ve dizide sesli çekimler yapılmaktadır. Dizideki karakterleri canlandıran oyuncuların gerçeklik duygusunu verebilmeleri için oyunculara çok az makyaj yapıldı.
Parmaklıklar Ardında ' nın ana mekânı Tarihî Sinop Cezaevi'ydi. Cezaevi, 1999 yılında kapatılarak müzeye çevrildi. Birçok ünlü mahkûma ev sahipliği yapan tarihi mekân, son yıllarda bir film konsepti haline geldi. Pardon ve Firar gibi sinema filmlerinin de çekildiği bu mekân, Parmaklıklar Ardında dizisi ile tekrar gündeme geldi.
Dizinin jenerik müziği, sözleri Sabahattin Ali'ye ait olan ve ilk kez 1977 yılında Edip Akbayram tarafından seslendirilen, dizi müziğinde ise Kibariye'nin söylediği "Aldırma Gönül" şarkısıydı. Şarkı, Sabahattin Ali'nin Sinop Cezaevi'nde iken yazdığı Hapishane Şarkısı V şiirinin bestelenmiş halidir. 1933 yılında yazılan şiir Kerem Güney tarafından bestelendi. İkinci sezonun ilerleyen bölümlerinde Aldırma Gönül şarkısındaki Kibariye vokali çıkarılarak sadece enstrümantal olarak çalındı. Dizide kullanılan diğer bir müzik ise Kâzım Koyuncu'nun Hayde albümündeki "Selimina" şarkısıydı.
Konsept
Proje, Almanya'da yayınlanan, suçlu kadınları konu edinen Hinter Gittern - Der Frauenknast adlı TV dizisinin Türkiye'ye adapte edilmiş halidir. 1997 yılında RTL kanalında gösterime giren dizi Şubat 2007 tarihinde sona erdi. Fakat bu dizi de Avustralya'da 692 bölüm yayınlanan Prisoner adlı pembe diziye dayanmaktadır. Türkçe uyarlamasında dizinin senaryosu Feride Çiçekoğlu tarafından yazıldı. Türkiye'de ilk kez kadın mahkûmların hayatlarını ele alan dizide ilk sezon başrolleri Selda Alkor, Serra Yılmaz ve Devin Özgür Çınar paylaştı. İkinci sezonda oyuncu değişikliğine gidildi. Türkiye'de var olan suç ve ceza sistemi farklılığı nedeniyle dizinin orijinalinde var olan karakterlerde değişikliğe gidildi.
Marie Myriam
Marie Myriam (d. Miriam Lopes, 8 Mayıs 1957, Braga, Portekiz), Fransız şarkıcı.
1977 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Fransa'yı temsil etti ve "L'oiseau et l'enfant" (Kuş ve çocuk) adlı şarkıyla birinci oldu. Şarkının müziği Jean-Paul Cara'ya, sözleri Joe Gracy'ye aittir.
Testiküler atrofi
Testiküler atrofi, erkek yumurtasının maruz kaldığı basınçtan dolayı testisin hacimce küçülmesi ve sonucunda işlevini kaybetmesi. Aşırı ağrıya neden olabilir. Nadir görülen bir hastalık olup genellikle anabolik steroid kullanan kişilerde görülür.
Marie Myriam
Ayrıca Eurovision Şarkı Yarışması'nda Fransa'dan gelen oyları açıkladı.
Kopenhag, Danimarka'da gerçekleşen 50. yıldönümü konserine konuk sunucu ve sanatçı olarak katıldı. Aynı yıl John Kennedy O'Connor'un kitabı The Eurovision Song Contest - The Official History'nin Fransızca baskısının girişini kaleme aldı.
Parmaklıklar Ardında
Maliyet
Yapımı Play Prodüksiyon tarafından gerçekleştirilen dizinin yapılan araştırmalarda haftalık maliyeti 200 bin YTL olarak belirlendi. Bu harcamalara, Sinop Cezaevi'ne 60 km'lik kablo döşemesi ayrıca dökülmüş ve harap olan cezaevini bir kullanım alanı haline getirilmesi de dahildir. Dizide, deneyimli kadronun yanı sıra, Sinop ve Samsun'da tiyatroculuk yapan 200'den fazla amatör oyuncu da yer aldı ve bu oyunculara günde otuz lira verildi.
Dizi, Medya Takip Merkezi'nin verilerine göre 3-9 Mart 2008 tarihleri arasında yayınlanan programlar arasında en çok reklam alan program oldu. Yayın esnasında 62 markanın reklamı, 38 dakikayı aşkın bir süre izleyiciyle buluşturuldu. Diziye en çok reklamı ise Turkcell, Avea ve Garanti Bankası verdi.
Oyuncu kadrosu ve karakterler
Dizinin geniş ansambl oyuncu kadrosu mevcuttur ve oyuncular ile canlandırdıkları karakterler sürekli değişmektedir. İlk sezonda dizide Selda Alkor, koğuş ağası Nur Kurteşi'yi canlandırdı. Devin Özgür Çınar, tarih öğretmeni Suzan Aksoy rolünü oynadı. Serra Yılmaz dizide hastasına ötanazi yaptığı için mahkûm olan başhemşire Hayriye Çakır'ı canlandırdı. Yelda Reynaud, koğuşun asi lider adayı Aliye Yalçın ile dizide yer aldı. Özlem Düvencioğlu, Sinop Cezaevi'nin müdiresini oynadı. Sinan Albayrak, cezaevinin doktoru olan Tarık İnan'ı canlandırdı. 7,5 yıl hapse mahkûm olan Filiz Demir karakteri Başak Daşman tarafından oynandı. Manken ve fotomodellik yapan Şebnem Güner'i Pınar Dikici canlandırdı. Muhasebeci Aylin Özgen karakteri Onuryay Evrentan tarafından; ev hanımı olan ve çocuklarını öldürmekten yargılanan Zehra Kerimoğlu karakteri Meltem Pamirtan tarafından; Rus kurye Anna Toleva karakteri Zeynep Kızıltan tarafından; istihbaratta çalışan Perihan Malaz karakteri Müfide İnselel tarafından; Nazlı Yıldız karakteri Iraz Yöntem tarafından; Serpil Aksu karakteri Nurhan Özenen tarafından canlandırıldı. Dizinin ilerleyen bölümlerinde diziye katılan Özgül Kavruk, B2'ye gönderilen Beray Doğan rolünü oynadı. Cezaevindeki gardiyanlardan Gülten Arar karakterini Zehra Alptürk; Semra Yaman karakterini Özlem Başkaya ve Cengiz karakterini Ogün Kaptanoğlu canlandırdı. İlk sezonun ilerleyen bölümlerinde ve finalinde diziden ayrılan oyuncular oldu: Devin Özgür Çınar, dizinin ilerleyen bölümlerinde diziden ayrılırken Selda Alkor'un canlandırdığı karakter sezon finalinde yaşanan isyan sonucu ölen mahkûmlar arasında gösterildi ve böylece Alkor da diziden çıktı. Nurhan Özenen, Iraz Yöntem, Meltem Pamirtan, Zeynep Kızıltan sadece ilk sezonda yer alan oyunculardır.
İkinci sezonun başında ve ilerleyen bölümlerinde diziye dahil olan oyuncular oldu: Zeynep Eronat, genelev patroniçesi Ziynet Kara'yı oynadı. Cengiz Bozkurt, başgardiyan (daha sonradan gardiyan) olan Ekrem karakterini canlandırdı. Seher Terzi, Elmas karakterini; Pınar Ünsal, Kevser karakterini canlandırdı. Beste Bereket, Sinoplu balıkçı bir ailenin kızı Hilal'i oynadı. Neriman Uğur yeni savcı Tansel karakterini canlandırdı. Cezaevine gelen yeni kadın mahkûm Özge'yi Dilşad Bozyiğit canlandırdı. Müfettiş Ahmet karakteri Fikret Kuşkan tarafından canlandırıldı. Zeynep Gülmez, Yasemin Hacer Akyürek karakterini oynadı. Müfettiş Ahmet'in annesi Aysel Kalafatçıoğlu'nu Işık Yenersu oynadı. Şebnem Dokurel ise gardiyan karakteriyle diziye dahil oldu. İkinci sezonun ilerleyen bölümlerinde diziden ayrılan oyuncular: Serra Yılmaz, dizinin senaryosunun "bir miktar saptığını", beklentisine göre olmadığını ve "televizyon dizisinin temposuna ayak uydurmak zor. 90 dakika insanlık dışı bir şey!" diyerek diziden ayrıldı. İlk sezonda cezaevi müdürü Handan'ı canlandıran Özlem Düvencioğlu; cezaevinden firar eden Aliye'yi oynayan Yelde Reynaud; doktor Tarık'ı canlandıran Sinan Albayrak ve Filiz karakterini oynayan Başak Daşman diziden ayrıldılar.
Diziye ilk sezondan itibaren birçok konuk oyuncu katıldı. Suzan'ın eşini canlandıran Devrim Saltoğlu dizinin ilk bölümünde yer aldı. Selda Alkor'un oynadığı Nur'un kızı olan Nurgül'ü Mine Çayıroğlu, Aliye'nin Almanya'dan dönen kardeşi Özgür'ü Ekim Mağden canlandırdı. Dizide ayrıca cezaevi yetkilileri rolleri ile gelen oyuncular da oldu. İlk iki bölümde gardiyan rolünü oynayan Erol Aydın, daha sonraki bölümlerde müfettiş rolünü canlandıran Cenk Ertan bunlar arasındadır. Gardiyan Gülten'in annesi rolünü ise Suna Selen canlandırdı. Şebnem Dokurel, gardiyan Sevtap'ı; Beliz İnal gardiyan Zerrin Yılmaz'ı canlandırdı. Mahkûm yakınlarından Beray karakterinin amcası Süleyman Şahin karakterini İskender Bağcılar; Özge karakterinin erkek arkadaşı Baran'ı Kerem Poyraz Kayaalp; Ziynet Kara'nın eski sevgilisi Osman Zeybek karakterini Burak Tamdoğan canlandırdı. Beray Doğan'ın eski sevgilisi Sedat Mert canlandırdı. İlk iki sezonda dizide yer yer gözüken Murat Dölek, Aşçı Yakup karakterini canlandırdı. Üçüncü sezonda Tardu Flordun, diziye hapishanenin doktoru karakteriyle katılırken Pamir Pekin Hilal'in ilk aşkı Mert karakteriyle diziye katıldı.