cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şişli-Mecidiyeköy (İstanbul metrosu)
Olaylar
M7 istasyonu, makas bölgesinde yer altı sularının oluşturduğu basınç sonucu oluşan betonarme çatlakları ve kabarmalar nedeniyle 7 Nisan 2021 tarihinde kullanıma kapatılmıştır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan açıklamada, bu hasardan kaynaklı zararın yüklenici firmalar tarafından karşılanacağı belirtilmiştir. İstasyonun kapalı kaldığı süre boyunca Nurtepe ile Mecidiyeköy istasyonları arasında ücretsiz İETT ring seferleri düzenlenmiştir. İstasyon, 20 Aralık 2021 saat 06:00 itibarıyla tekrar hizmet vermeye başlamıştır.
Stratigos
Stratigos, (Yunanca, çoğulu (strategoi); Doric Yunanca:  (stratagos); tam anlamıyla "ordu lideri") Yunancada general anlamında kullanılır. Hellenistik ve Bizans İmparatorluğu içinde terim aynı zamanda bir askerî vali tanımlamak için kullanılmıştır. Modern Yunan Ordusunda en yüksek subay rütbesi.
Hint oklu kirpisi
Dağılımı
Arap Yarımadası’ndan Orta Asya, Hindistan ve Sri Lanka’ya kadar; Türkiye’de daha çok İskenderun çevresinde, Kahramanmaraş, Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Siirt, Mersin, Antalya, Muğla, Aydın, İzmir’de görülür. Bursa, Balıkesir, Kütahya ve Kocaeli’nden de kayıtlar vardır.
Yaşam şekli ve beslenme
Genellikle yalnız yaşar. Gececildirler. İyi yüzerler. Gündüzleri ininde ya da fundalıklar arasında gizlenerek dinlenirler. Çok su içerler. Tehlike anında oklarını kabartır, kuyruk dikenlerini birbirine çarparak hışırtılı bir ses çıkarırlar. Söylenenin aksine dikenlerini fırlatmazlar. Ortalama ömrü, 15-20 yıldır. Bitki kökleri, patates, soğan, kavun, yumru ve meyve yerler.
Üreme
Nisan ayında çiftleşirler. Erkek ve dişi uzun süre birlikte kalır ve yuvalarında çiftleşirler. 60-70 gün (dokuz hafta) süren gebelikten sonra, dişi kendi yuvasında gözleri açık ve yumuşak dikenli 2-4 yavru doğurur. Erginleşmeleri 1 yılı bulur.
Tükenme tehlikesi
Oklukirpiler, popülasyon yoğunluklarının çok düşük olması nedeniyle yok olma sürecine girmişlerdir. Üzüm, bağ-bahce gibi tarım alanlarına zararlıdır. Ekonomik değeri yoktur. Bazı kesimler tarafından çok sevilerek yenilirler. Türkiye’de avlanmaları yasaktır. Çevrenin bozulması ve tarımsal ilaçlar, türü tehlikeye sürükleyen diğer nedenlerdir.
Halfway, Oregon
Halfway, Amerika Birleşik Devletleri'nin Oregon eyaletinde yer alan ve Baker ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 288'dir.
2010 Sayımı
15 Mart 2010 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 288 kişiden, 153 evden ve 76 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehirdeki nüfus dağılımı ise %97,7 Beyaz, %0,3 Yerli Amerikan, ve %1,4'ünün ise diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.
Akkise, Ahırlı
Tarihçe
Bizanslılar zamanından kalma Ak Kilise nedeniyle Akkilise olarak anıldığı ve halk dilinde bu kelime zamanla Akkise'ye dönüştüğü rivayet edilmektedir. Akkilise denilerek rivayet edilen kilise, kasabanın güneydoğusunda bulunan Kise Çalı adı verilen bir dağda bulunmaktadır. Bu bölgede köy halkı, zamanla tarihi kalıntılara rastlanmıştır. Şu an site alanı olduğu gerekçesiyle yasaklanan bölgede arama yapılmamaktadır. Ancak çobanlar, zamna zaman Bizans tarihinden kalma antika paralara rastlamaktadır.
Kuzeybatısında Mallı Kaya adındaki dağda birçok mağara bulunmaktadır. Bunun yanında bir kraliyet mezarı bulunduğu söylenmektedir. Batısında, tarihi bir kent olarak anılan Yaka köyü bulunmaktadır. Bu köy de tarihi bir önem taşımakla birlikte büyük hazinelerin bulunduğu rivayet edilir. Koruda Mehmet Dede Türbesi bulunmaktadır. Han Alanı, her yıl düzenlenen şenliklerle insanlara neşe kaynağı olmaya devam etmektedir.
Ah Bir Çocuk Olsaydım
Ah Bir Çocuk Olsaydım, Melih Gülgen'in yönettiği 1988 yapımı Türk filmidir. Senaryosunu Safa Önal'ın yazdığı filmin baş rollerinde Ferdi Tayfur ve Burak Gülgen oynamaktadır. Filmin yapımcılığını ise yine filmin yönetmenliğini yapan Melih Gülgen üstlenmiştir.
Temel Karataş
Temel Karataş, (d. 1977, Ağın) Türk yazar, gazeteci.
Akkise, Ahırlı
Ulaşım
Akkise Konya il merkezine 80 km ve Ahırlı ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır. 1956 tarihinde belde olmuştur. Taşeli yöresinin en eski Türk yerleşim birimidir. 1238 tarihli camisi buna kanıttır. Antik çağda Likaonya ülkesinde Gorgorômeis aşireti kalesi idi.
Temel Karataş
Kullandığı sahici dil, karakterler ve diyaloglar nedeniyle "Genç Orhan Kemal" olarak anılır.
Akkise, Ahırlı
Ulaşım
Nüfus genelde tarım ve hayvancılıkla uğraşır. Suğla arazisi bölgenin en büyük tarım arazisidir. Şeker pancarı, buğday,arpa,nohut ve elma gibi ürünler üretimde başı çeker.
William Daniels
William David Daniels (d. 31 Mart 1927), Amerikalı oyuncu, seslendirme sanatçısı ve görüntü yönetmeni.
Temel Karataş
Yaşamı
1977 yılında Elazığ'ın Ağın ilçesinde dünyaya geldi. Vefa Lisesi (1994) ve İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi'nden (1999) mezun oldu. Gündem, Dünya, Nokta gibi basın kuruluşlarında gazetecilik yaptı. 2004 yılında Yaşar Nabi Nayır Öykü Ödülünü aldı. Ödül kazanan dosya, aynı yıl Yol Ağrısı adıyla Varlık Yayınları tarafından kitaplaştırıldı. 2011 yılında Orhan Kemal Öykü Ödülüne değer görüldü. Yoksullukla mücadele eden günümüz insanlarını öyküleştirdi. Kullandığı sahici dil, karakterler ve diyaloglar, onun "Genç Orhan Kemal" olarak anılmasını sağladı.
William Daniels
William Daniels Knight Rider / Kara Şimşek dizisinde KITT'i seslendirmişti.
Cansın Özyosun
Cansın Özyosun (d. 18 Temmuz 1976, İzmir), Türk oyuncudur.
Hayatı
İş hayatına İstanbul Bebek S Restaurant'ta asistan olarak başladı. Daha sonra Betül Mardin'in yanına imaj halkla ilişkilere geçti. Yaklaşık 3 yıl boyunca imaj halkla ilişkilerin Entertaiment departmanında müdür yardımcısı olarak görev yaptı. 1999-2000 yıllar arasında MMC TV'de istek hattı programını hazırlayıp sunduğu ve Ajans’ta Abdullah Oğuz’la organizasyon yaptığı dönemde TV dizilerinden teklif almaya başladı. 1997 yılında dizi setlerine merhaba diyen Cansın Özyosun, 2002 yılında TRT 1'de yayımlanmaya başlayan ve 2006 yılında sona eren En Son Babalar Duyar adlı dizi ile oyunculuğa profesyonel anlamda adım attı.
Cansın Özyosun oyunculuk dersleri aldıktan sonra özel tiyatroya girmeyi başardı. Daha sonraki yıllarda ise Gümüş, Kadın Her Zaman Haklıdır, Daha Neler, Genco, Melekler Korusun, Kılıç Günü, Yer Gök Aşk ve Hayatımın Rolü adlı dizilerde roller üstlendi.
Akkise, Ahırlı
Ulaşım
Her yıl mayıs ve haziran ayında geleneksel bahar şenlikleri yapılır. Büyük bir katılımın olduğu şenliklerde çeşitli görsel ve yöresel eğlenceler düzenlenir.
Eğitim
Akkise'de 2 adet İlköğretim okulu ve 1 adet Lise eğitime hizmet verilmektedir.
Zağara
Orta Çağlarda Bulgar Krallığı'nın en büyük bölgesinin adı. O dönemlerde Bulgar devletine Zağara (Zagora), hükümdarlarına da Zağaralı (Zagorski) denilirdi. Başlıca dinadamları da böyle anılırdı. Bulgaristan yerine Zağara adını en çok İtalyanlar kullanırdı. Zağara (Zagora) Eski Bulgarca'da Zad Balkana yani Balkan Ötesi anlamına gelmektedir. Traklar, Tuna ovasının bir bölümünü bu adla anardı. İlk Bulgar devleti döneminde, Doğu Koca Balkan Dağları'ın güneyindeki bölgere Zağara denilirdi. 15. yüzyılın ilk yarısında Kâtip Çelebi'nin adını andığı Bulgaristan'daki 4 kasabadan biridir.
Temel Karataş
Yaşamı
Öyküleri; Varlık, Hece Öykü, E, Kül Öykü, Evrensel Kültür gibi dergilerde yayınlandı.
Zağara
Kaynakça
ÇANKOV, Jeço - "Geografski Reçnik na Bılgariya" Sofya, "Nauka i İzkustvo" Devlet Yayınevi, 1958
ACAROĞLU, M. Türker - "Bulgaristan'da Türkçe Yer Adları Kılavuzu" Ankara, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yayınları, 2006
21 Gram
21 Gram (Özgün adı:21 Grams), Alejandro González Iñárritu'nün yönetmenliğini yaptığı Oscar'a aday gösterilmiş dram filmi. Başrollerinde Sean Penn, Naomi Watts ve Benicio Del Toro vardır.
Konusu
Geçmiş, gelecek ve şimdiki zaman aralığında geçen film, üç farklı insanın başına gelenleri konu almaktadır:
Paul Rivers (Sean Penn) sigara bağımlısı olan, karısı zamanında kendisininden bebek beklemiş fakat ardından kürtaj yaptırmış şimdi ise tekrar ondan bebek isteyen bir matematik profesörüdür. Ancak şimdi ölümle yaşam arasında kalmış ve kalp nakli için beklemektedir ta ki ona uygun bir kalp bulunursa.
Cristina Peck (Naomi Watts) kocası ve iki çocuğu olan uyuşturucuyu bırakmış şimdi hayatına yol vermeye çalışan bir annedir. Çocukları da kocası da kendisini çok sevmektedir.
Pesimist EP 4 - Kurşun Asker
Pesimist Ep 4 - Kurşun Asker, Sagopa Kajmer'in 18 Mayıs 2006 tarihinde çıkardığı EP albümü. Pesimist EP serisinin dördüncüsüdür. Pesimist EP 4 Kurşun Asker ismiyle yayınlanmıştır. Albümde Sagopa Kajmer; "Foseptik" ve "Trakonya" parçalarında Kolera ile, "Kürdan Kollar" parçasında da Mozole Mirach ile düet yapmıştır. İngilizce olan son iki şarkı ise Ewren'e aittir. Bu iki parça daha önce Kafile albümüne konmak için kaydedilmiş ancak çeşitli nedenler sebebiyle albüme alınmamıştır. Daha sonra bu parçalar Sagopa Kajmer tarafından bu albümüne eklenmiştir.
21 Gram
Konusu
Jack Jordan (Benicio Del Toro) zamanında başı beladan kurtulmayan, uyuşturucu ve alkol kullanmış bir adamdır. Onun da iki çocuğu ve kendisini çok seven karısı vardır. Zaman zaman garip davranışlar sergilese de artık her şeyi düzeltmeye karar vermiş ve dindar bir insan olmuştur.
Bir gün Paul artık hayatta kalmaya dayanamazken, Jack Jordan işten atılır ve kendi doğum günüdür. Arabayı sürerken bir anda iki çocuk ve babaları önüne çıkar ve kendisi arabayı durduramaz, onlara çarpar. Ne yapacağını şaşıran Jack Jordan, oradan son sürat kaçar ama sonra büyük bir vicdan azabı duyar ve polislere teslim olur. Hayatında tam her şey doğruya gidecekken bu olay başına gelir. Çarptığı baba ve çocuklar ise Christina'nın kocası ve çocukları idi. Üçü de hayatını kaybeder ve kocasının kalbi Paul'a takılır. Paul artık ilişkisine son noktayı koymuş, kendisine kalbini veren adamı araştırmaktadır. Hapishaneden avukat sayesinde çıkan Jack eve geldiğinde küçük oğlu tarafından pek hoş karşılanmaz, Christina tekrar uyuşturucuya başlar ve tanıştığı Paul Rivers ile çıkmaya başlar. Paul ile Jack'in karşılaşmaları olacak gün ise artık karmakarışık işler daha da karışacaktır.
Mickey's 60th Birthday
Mickey's 60th Birthday Walt Disney karakteri Mickey Farenin 60-cı doğum gününü konu alan NBCde Kasım, 1988'de yayınlanan TV filmidir. Cheers gibi (Ted Danson, Woody Harrelson) bazı dizilerin oyuncularının yanı sıra Michael J. Fox gibi komedyenler de filmde rol almışlardır. Film TVnin ardından videoya piyasaya sürülmüş ancak pek bulunamamaktadır. Animasyon içeren Mickey Mouse filminde Donald Duck, Minnie Mouse ve Roger tavşan gibi karakterler var. Mickey's 60th Birthday Anniversary Shorts Programme ismiyle video piyasasında görünmüştür.
21 Gram
Yaş Sınırı
Film uyuşturucu, alkol, aşırı cinsellik, bazı konuşmalar ve kısa şiddetten dolayı 17 yaş ve üzeri yaş grubuna hitap etmektedir.
NGC 3347A
NGC 3347A, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Pompa takımyıldızı yönünde bulunur. SBc tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1834 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
21 Gram
Gişe
Tahmini olarak 20 milyon dolarlık bütçe ile çekilen film Türkiye'de ilk haftasında $66,700 para getirdi. ABD çapında $16,248,701 olarak getirmiştir.
Elveda Mutluluklar
Elveda Mutluluklar, Şahin Gök'ün yönettiği 1988 yapımı Türk filmidir. Senaryosunu Safa Önal'ın yazdığı filmin baş rollerinde Ferdi Tayfur ve Filiz Taçbaş oynamaktadır. Filmin yapımcılığını ise Nazmi Özer üstlenmiştir.
İskenderiye okulu
İskenderiye okulu, Büyük İskender'in ölümünden (MÖ. 323), bu kentin Araplar tarafından ele geçirilişine (MS. 642) kadar dokuz yüzyılı aşkın bir süre Mısır’ın İskenderiye kentinde etkinlik gösteren felsefe okulu.
İskenderiye, 2. yüzyılın sonunda İmparatorluğun başkenti olan Roma’dan sonra bölgenin en önemli kenti idi. Avrupa’yı Asya’ya bağlayan büyük deniz ve karayollarını kavşağında bulunan, önemli bir ekonomi ve ticaret merkezi olan İskenderiye, aynı zamanda tüm felsefe ve dinlerinin bir araya geldikleri antik çağın en canlı aydın merkezi idi.
İskender’in ölümünün ardından bu şehrin yöneticisi olan Ptolemaios ailesinin çabalarıyla şehir zamanla güçlü bilim merkezlerinden biri hâline geldi. Bu şehirde kurulan kütüphane ve müze dönemin pek çok önemli bilim insanı ve düşünürünün buraya gelmesiyle ‘İskenderiye Okulu’ olarak adlandırılan önemli bir eğitim kurumuna dönüşmüştür. Büyük İskender’in Aristoteles’in öğrencisi olması nedeniyle İskenderiye Okulunun ilk önde gelen felsefe ve mantıkçıları Peripatetikler (Antik dönem Aristoteles yorumcuları) olmuştur.
Aynı zamanda Yunan edebiyatını ve özet halinde de olsa, yabancı edebiyatı bir araya toplamak için yapılan ilk kütüphane girişimi olup, hem Helen hem de Mezopotamya geleneklerinin anlaşılmasını sağlamıştır. Başından beri amacı, dünya üzerinde yazılmış her şeyi kapsamaktı. Babil ve Mısır uygarlıklarının kadim bilgilerine ulaşmakta rakipsiz olup, buradaki müze de dahil herhangi bir felsefi okula ya da öğretiye bağlı değildi. Krala sorumluluğu olmakla birlikte, liberal eleştirel bilimin temelinin burada atıldığına inanılmaktadır.
Önemi
İnsan bedeninin bilimsel araştırmaya açılması Ptolemaios Hanedanı döneminde gerçekleşmiş, Hellence (eski Yunanca) son şeklini İskenderiye Okulu’nda almıştır. Hollandalı klasik filolog Desiderius Erasmus eski Yunancayı İskenderiye Okulu’nun saptadığı kurallara uygun kullanmıştır. Avrupa’daki klasik liselerde hala İskenderiye ve Erasmus okullarının ilkeleri uygulanmaktadır.
İzleyen akımlar
Urfa Okulu, Cündişapur Okulu , Antakya Okulu , Nusaybin Okulu , Kınnesrin Okulu İskenderiye okulunun Süryaniler tarafından İslam coğrafyasında oluşturulmuş temsilcileridir. Yunanca ve Süryanice yapıtlar bölgenin Müslümanlar tarafından fethinden sonra Arapçaya çevrilmeye başlanmıştır.
Üç telli
Üç telli, üç sırada birer teli bulunan, Teke Yöresi'ne ait bir cura çeşidi. Asıl adı üç telli bağlama olan çalgının kısa adı üç telli olup yörede de bu adla bilinmesine karşın bazen yanlış olarak kopuz adı da verilmektedir. Boyu 55–60 cm kadardır. 12–14 perdelidir.
Parmakla tellere vurarak ve telleri çektirerek çalınır. Boğaz havası ezgilerinde parmaklar sap üzerinde mızrap gibi kullanılır. En çok bağlama düzenine akortlanır ama değişik ezgilere göre zeybek düzeni, boğma düzen, kara düzen gibi farklı akortlar da uygulanır. Ulalı Ali Rıza Zorlu, Fethiyeli Mustafa Coşkun, Dirmilli Kadir Turan, Kozağaçlı Şakir Özyurt, Kozağaçlı Faik İnce, Kozağaçlı Habip Özyurt, Çörtenli Hüseyin Karakaya, Fethiyeli Ramazan Güngör, Fethiyeli Hasan Bülbül, Gökçeyakalı Hayri Dev, Burdurlu Hamit Çine geçmişten günümüze başlıca ustalarıdır. Hamit Çine'nin 'Üçtelli Bağlama Metodu' adında bir kitabı bulunmaktadır.
Büyük Romanya
Büyük Romanya olarak Romanya Krallığı'nın 1919 ile 1940 yılları arasında ülke topraklarının en geniş olduğu dönem adlandırılmaktadır. Bu dönem içerisinde Romanya topraklarının genişliği 294.967 km² yi bulmuştu.
Özellikle I.Dünya Savaşı ve Macaristan-Romanya Savaşı sonrası Macaristan, Avusturya, Rusya ve Bulgaristan'a ait bölgeleri elde eden Romanya, bu ülke topraklarını oralarda oluşturulan Halk konseylerinin oylamaları neticesinde tamamen Romanya'ya bağlanması yönünde kararlar almışlar ve bunları Triyanon, Sevr ve Nöyyi antlaşmaları ile kesin hale getirmişlerdir.
1934 yılından itibaren Nazi Almanyası yanlısı bir tutum izleyen Romanya, ilerleyen yıllarda ortaya çıkan II.Dünya Savaşı ve buna bağlı Avrupa'nın yeniden şekillendirildiği Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı sonrası ülkenin büyük bir bölümünü kaybetmiştir. 1940 yaz aylarında Rusya tarafından işgal edilen bölgeler daha sonra Bulgaristan ve Macaristan arasında bölüştürülerek Romanya'nın daha da fazla toprak kaybetmesine neden olmuştur. Hatta bu kayıplar neticesinde o dönemki Romanya Kralı II.Carol sürgüne gitmiş ve iktidar daha faşist bir düzen kuran Ion Antonescu'ya geçmiştir. Antonescu önderliğinde Nazi Almanya etkisinde Rusya'ya II.Dünya Savaşı esnasında saldırmış ve Rusya'nın bir sene önce işgal ettiği toprakları tekrar ülke topraklarına katmıştır. 1944 Ağustos'unda Kızıl Ordu'nun başarılı geri saldırısı sonrasında Antonescu devrilmiş ve Romanya saf değiştirerek Rusya yanında savaşmaya başlamıştır. Her ne kadar kaybettiği bölgelerden bir tanesini geri alabildiyse de, geri kalan çoğu yeri Rusya'nın himayesi altına girmesini engelleyememiştir.
Günümüzde kaybettikleri toprakların büyük bir bölümünü bağımsız bir ülke olan Moldova oluştururken, diğer bölgeler Ukrayna sınırları içerisinde bulunmaktadır.
Bugünkü Romanya toprakları ise 238.391 km² ile o dönemin Büyük Romanya toprakları ile kıyaslandığında sadece %80'ine tekabül etmektedir.
Büyük Romanya terimi günümüzde İrredantizm ile bağlantılı olarak Partidul Romania Mare (Büyük Romanya Partisi) tarafından çok sık olarak kullanılmaktadır.
La Grande, Oregon
La Grande, Amerika Birleşik Devletleri'nin Oregon eyaletinde yer alan ve Union ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 13.082'dir.
2010 Sayımı
15 Mart 2010 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 13.082 kişiden, 5.395 evden ve 3.073 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehirdeki nüfus dağılımı ise %97,7 Beyaz, %0,3 Yerli Amerikan, ve %1,4'ünün ise diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.
Egzama
Egzama, çeşitli nedenlerle ortaya çıkan ve deride kızarıklık, veziküller, kaşıntı gibi belirtilerle görülen daha çok alerjilerin neden olduğu deri hastalığı. Başlıca özelliği, kızarık deri üzerinde beliren kabarcıklardır. Akut, kronik, yaş ve kuru egzama gibi türleri vardır.
Kenarlı hebra egzaması
Kasıklarda ve uylukta görülen mantar hastalığı. Bir dermatofitondan (Epidermophyton floccosum, Tricadan rubrum, T. interdigatele) ileri gelen kenarlı egzamalar erkeklerde daha sık görülür. Kaba etin iç yüzeyinde, kenarları grintili çıkıntılı, ortası daha soluk ve kırmızı lekeler ortaya çıkar. Lekeler bir yan da ya da iki yanda olur, kaşıntılıdır ve kenarları kabarcıklarla sınırlıdır. Mantar ilaçlarıyla tedavi edilir.
Seboreik egzama
Seborenin görüldüğü bölgelerde yerleşen kırmızı, pullu, yağlı görünümlü lezyonları içeren deri hastalığı. Seboreli egzama, saçlı deride ve bunun kenarlarında, alında (seboreli kask), kaşların üzerinde ya da aralarında, burun-yanak oluklarında, kulak arası girintilerde, kulak yolunda, göğüs kemiğinin orta yerinde (seboreli madalyon) görülür. Bazı egzamamsı (egzamatit) deri hastalıkları ile sınırları pek belirsizdir. Tedaviden kolaylıkla sonuç alınabilir (indirgenler özellikle yerel kortikoitler) fakat alınan sonuçların kalıcılığı bireyin genetik yatkınlığına göre kişiden kişiye değişim gösterir ve kalıcı bir etkisi olmaz. Mevsimsel veyahut stres gibi dış faktörler bu deri hastalığının bazı dönemler nüksetmesine sebep olabilir.
Egzama en sık görülen deri hastalığıdır
Fakat bu evrelerin hepsi birden bulunmayabilir, çoğu zaman bunlardan biri üstün durumdadır. Egzama akut olabileceği gibi (genellikle akıntılı ve çok kaşıntılı) süreğen de (kronikleşme) olabilir. (o zaman daha çok kızarıklık ve pullu, zaman zaman kabarcıklı ve değişik şiddetle kaşıntılı).
Yer yer madeni para biçiminde olabileceği gibi yaygın da olabilir. Bazı yerleşim bölgeleri karakteristiktir.
Ellerde disidroz görünümündedir. Memelerdeki egzama her zaman çift taraflıdır ve çoğu zaman bir uyuz belirtisidir. Memede, bir yanda egzamaya benzer bir deri hastalığı görüldüğünde Paget deri hastalığı akla gelmelidir (kanser hastalığı).
Edinsel egzama
Edinsel egzama ya bir iç etmene karşı duyarlılıktan (nispeten ender rastlanır, çünkü iç etmenlerden doğan deri hastalığı çoğunlukla kurdeşen biçiminde ortaya çıkar) ya da bir dış etmene karşı duyarlılıktan gelebilir.
Temas egzaması
Aslında ayrım kesin değildir, çünkü temas egzamasının ortaya çıkması için genellikle önceden hazırlıklı bir bünye gerekir. Temas egzaması genellikle meme çocuklarında görülen egzama tipidir. 3 aylığa doğru ortaya çıkar ve ilk olarak yüzden başlar. Evrim belirsizdir. 2 ya da 7 yaşlarında kesin olarak iyileşebildiği gibi, büyük çocuklukta ve yetişkinde yavaş yavaş süreğen hale de gelebilir. Bazen astım gibi başka alrjik hastalıklar buna eşlik edebilir. Temas egzaması sayıca çok azdır ve çoğunlukla mesleklere bağlıdır.
Egzamayı oluşturan etkenler
Egzama, zamansız uygulanan bir ilaç yüzünden de ortaya çıkabilir (kükürt, cıva, antihistaminikler, sülfamitler, penisilin, vb. ile yapılmış tozlar ya da merhemler).
En sık görülen temas egzamalarından biri kozmetiklerden ve saç boyasından (para grubu) ileri gelir. Güzellik müstahzarları, özellikle kokulu oldukları zaman, sayısız yüz egzamalarına neden olabilirler. Tırnak cilasının özel bir yeri vardır, tırnaklarda egzama yapmaz, ama göz kapaklarında yapar.
Giysilerin yaptığı egzamalar genellikle kauçuktan ve sentetik dokumalardan ileri gelir (oysa, aslı nedeni boyadır, özellikle siyah,mavi ve yeşil renkli boyalar, yoksa hep söylendiği gibi kumaş değil). Boyundaki egzama çoğunlukla yüksek yakalı hırka giyilmesinden ileri gelir. Ayak egzaması ayakkabıdan ileri gelebilir (deri boya, cila ya da yapıştırıcı). Madenler (özellikle nikel) bir temas egzamasına neden olabilir (saat bileziği, zincir vb.). Deri testleri bazen temas egzamasının nedenini ortaya çıkarabilir.
Enfeksiyon egzamaları mikrop ya da mantar kökenlidir. Ama enfeksiyon mu egzamaya neden olmuştur, yoksa enfeksiyon mikrop kapan egzamanın mı sonucudur, kestirmek zordur.
Tedavisi
Egzama tehlikeli sayılabilecek ağır bir hastalık değildir; ama rahatsızlık verebilir. Egzamalıların rahat etmek için almaları gereken önlemlerin başında yarayı kaşımamak gelir.
Kronik egzama zaman zaman tekrar edecektir.Stresten uzak durmak, uykusuz kalmamak, yüzü temiz tutmak iyi gelecektir.
Kaynakça
Librairle Larousse 1986 (S.P.D.E.M. et A.D.A.G.P)
2015'te Billboard Hot 100'da bir numara olan single'lar listesi
Billboard Hot 100, Amerika Birleşik Devletleri'nde en iyi performans gösteren single çalışmalarını sıralayan bir listedir. Billboard dergisi tarafından yayımlanan ve Nielsen SoundScan tarafından derlenen bu liste, haftalık fiziksel ve dijital satış rakamlarının yanı sıra, müzik yayınlarını da esas almaktadır.
Jean de Brébeuf
Jean de Brébeuf (Fransa, 25 Mart 1593 – Kanada, 16 Mart 1649) Cizvit misyoner, Hristiyanlık'ta aziz, Kanada’da ölmüştür.
Kanada'da yerli halklarla iyi bir ilişki kurmaya çabalayan Jean de Brébeuf, yerli dilini öğrenmiştir. Huronların arasındayken yerli Huron dilinde 1643 yılında kaleme aldığı ve bugün Huron İlahisi olarak anılan bir noel ilahisi vardır.
Dominus Iesus
Dominus Iesus, Joseph Kardinal Ratzinger (şu an: Papa XVI. Benedictus) ve Tarcisio Bertone tarafından yazılmış belge. 6 Ağustos 2000’de basılmıştır. Belge Katolik Kilisesi’nin dinler arası diyalog çalışmalarına, diğer dinlerle olan ilişkilerine ve duruşuna, Hıristiyanlığın diğer dinlerle ilişkisinin ne şekilde anlaşılması ve düzenlenmesi gerektiğine dair önemli görüşler sunmaktadır.
NGC 3347B
NGC 3347B, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Pompa takımyıldızı yönünde bulunur. SBcd tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1834 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
The Vault
The Vault, Amerikalı şarkıcı Ashanti'nin hiç yayınlanmamış 12 şarkısını içeren toplama albümüdür. 2001–2002 yıllarında Ashanti tarafından yazılıp bestelenmiş şarkıları içeren albüm; AJM Records etiketiyle 14 Ekim 2008'de dijital formatta piyasaya sürüldü.
Albüm, Ekim ayında Amazon ve iTunes aracılığıyla yalnızca internet üzerinden yayınlandı. Ancak 4 Şubat 2009 tarihinde Japonya'da farklı bir kapak tasarımı ve parça listesiyle CD formatında satışa sunuldu.
Tekliler
Albümün ilk teklisi –Flo Rida vokallerinin de yer aldığı– "Let's Do Something Crazy", 15 yaşındaki Miguel "Migs" Baeza'nın yapımcılığında kaydedildi. İkinci tekli olarak, albümdeki diğer birkaç parçanın da yapımcısı olan Kidd Kold yapımcılığında kaydedilen "Imagine Life" parçası seçildi.
Teolojik erdemler
Teolojik erdemler veya Üç Teolojik Erdem, Yeni Ahit’te geçen üç temel erdemi tanımlayan isimdir. Bu erdemler şunlardır:
Yeni Ahit’te Korintliler 1, 13:13’de yer alırlar.
Bu Talihimin Canına Okuyacağım
Bu Talihimin Canına Okuyacağım, Ferdi Tayfur'un senaryosunu yazdığı, yönettiği ve baş rolünde oynadığı 1988 yapımı Türk filmidir. Filmin baş rollerinde Ferdi Tayfur ile birlikte Çiğdem Akarsu oynamaktadır. Filmin yapımcılığını ise Aziz Sarıkaya üstlenmiştir.
Peter Cullen
Transformers filminde Optimus Prime, Knight Rider /Kara Şimşek dizisinin 1. sezon 8. bölümünde (bölüm ismi Trust Doesn't Rust / sarsılmaz güven) KITT'in kötü versiyonu KARR'ı seslendirmişti.
Bayram
Bayram, millî, dinî veya özel olarak önemi olan ve kutlanan gün veya günlerdir.
Kelimenin kökeni
İrani kökenli olan bayram kelimesi en eski Türkçe örneklerde badram olarak geçmektedir. Kelime Orta Farsçada paδrām ve aynı anlamda Soğdcada patrām yazımı ile neşe, huzur, mutluluk, sessizlik manasında kullanılmıştır ve pati- (geri, tekrar) ve rāma- (sükûn, barış ve mutluluk) kelime köklerinin birleşmesi ile oluşmuştur. Beyrem veya Mayram olarak da söylenir.
Türk halk kültüründe bayramlar
Türk ve Altay halk inancında Bayram niteliği taşıyan farklı kutlu günler bulunur. Türklerde İslam öncesi genel kabul görmüş iki bayram vardır.
Ayrıca Sümer geleneğinden Orta Doğu ve Orta Asyaya yayılmış olan ve sözbiçim olarak da bu sıralamaya uygun düşen Nardugan bayramı bulunur.
Koçagan (Kosa) baharda yapılır ve Nevruz bayramıdır, bahar gündönümüne denk gelir. Gece ve gündüz eşitlenmiştir. Koça Han adına yapılır. Paktıgan (Pakta) ise güz gündönümüne denk gelir ve Baktı Han adına yapılır. Yakutlar güz bayramına Abası Isıyah/Isıga (Kötü-ruh Serpmesi/Saçısı), bahar bayramına ise Ayıhı Isıyah/Isıga (İyi-ruh Serpmesi/Saçısı) derler. Isıyah (Isıga) sözcüğünün mevsimsel sıcaklık değişiklikleriyle bağlantıyı akla getirecek biçimde ısı kökünden türemiş olması ve Is/Es/Ez (sahip) sözcüğüyle bağlantısı da dikkate değerdir. Daire şeklinde yapılan bu şenlikler hem halayı hem de Kazaklardaki Kımız Murunduk denilen ölenleri de çağrıştırmaktadır. Ayrıca değişik mevsim ve dönemlerde yapılan törenler vardır ve bunlar da günümüzde de pek çok yörede isim değiştirmiş olarak devam eder. Saya bayramı Koçagan’ın (Kosa’nın) öncesinde yapıldığı için aynı ritüelin uzantısı olarak görülebilir. Kosa bayramı yaklaşık olarak kuzuların yüz günlük olduğu dönemde, nevruzdan bir hafta önce başlar ve nevruzu simgeler. Payna ise Paktıgan’dan sonra Aralık gündönümüne denk gelir. Yakut Takviminde Payna adlı bir ay vardır. Bu dört bayram dört ayrı yaratıcı gücü simgeler. Koça Han, Saya Han, Baktı Han, Bayanay Han. Ayrıca kimi yörelerde iki bayram kutlanır. İslamiyet sonrasında ise iki tane önemli bayram kutlanmaya başlamıştır. Kurban Bayramı ve Ramazan Bayramı. Dünyadaki hemen her kültürde özel gün, şölen, bayram, şenlik gibi uygulamalara mutlaka rastlanır. Bu durum tekdüzelikten kurtulma isteğinin bir sonucudur.
Diyabet
Diabet ya da Diabetes mellitus (Diabetes: Yunanca: ← Eski Yunanca, idrara geçen ve Latince  = tatlı ya da bal), sıklıkla yalnızca diabet ya da diyabet veya halk arasında şeker hastalığı olarak adlandırılan, genellikle kalıtımsal ve çevresel etkenlerin birleşimi ile oluşan ve kan glukoz seviyesinin aşırı derecede yükselmesiyle (hiperglisemi) sonuçlanan metabolik bir bozukluktur. Vücutta kan şekerinin düzenlenmesi pek çok sayıda kimyasal madde ve hormonun karmaşık etkileşimi sonucunda sağlanır. Şeker metabolizmasının düzenlenmesinde rol oynayan hormonlardan en önemlisi pankreasın beta hücrelerinden salgılanan insülin hormonudur. Diyabetes Mellitus ya insülin salgılanmasındaki yetersizlik ya da insülinin etkisindeki veya insülin cevabındaki bir bozukluk sonucunda ortaya çıkan yüksek kan şekerinin yol açtığı birkaç grup hastalığı tanımlamak için kullanılan ortak bir terimdir.
Diyabet ya insülin üretiminin azalması yüzünden (Tip 1 diyabette) ya da insülinin etkisine karşı direnç gelişmesiyle (Tip 2 diyabette ve gestasyonel diyabette ) oluşur. Her iki durum da sonuçta kan şekerinin yükselmesine (hiperglisemi) neden olur. Aşırı miktarda idrar üretimi diyabetin akut (iveğen) belirtilerinin başında gelir ve bu durumun başlıca sorumlusu hiperglisemidir. Susama ve sıvı tüketimin artması ise aşırı idrar üretimini dengeleme çabasının bir sonucudur. Görmenin bozulması, açıklanamayan kilo kayıpları, yorgunluk ve enerji metabolizmasındaki değişiklikler ise diyabetin öteki belirtileridir. Tüm diyabet vakalarının yaklaşık %1-5’ini yalnızca tek bir gendeki tek bir mutasyon (değişinim) sonucu oluşmuş monogen (tek bir genden kaynaklanan) hastalar oluşturur (örneğin, Gençlerde görülen erişkin tipli diyabette (MODY).
1921 yılında insülinin kullanıma girmesinden bu yana diyabetin tüm türleri tedavi edilebilmektedir ancak kesin bir tedavisi yoktur. İnsülinin şırınga, insülin pompası ya da insülin kalemleri ile enjekte edilmesi Tip 1 diyabetin en temel tedavi yöntemidir. Tip 2 diyabet ise diyet, antihiperglisemik (şeker düşürücü) ilaçlar ve insülin takviyesi ya da bunları bir arada kullanarak kontrol altında tutulur.
Diyabetin kendisi ve diyabette kullanılan tedavi yöntemleri pek çok komplikasyonlara (karmaşıklıklara) yol açabilir. Eğer hastalık iyi kontrol edilmezse hiperglisemi, ketoasidoz ya da nonketotik hiperozmolar koma gibi akut (iveğen) komplikasyonlar gelişebilir. Hastalığın uzun sürede ortaya çıkan (kronik, süreğen)) komplikasyolarının başlıcaları ise; dolaşım sistemi (kardiyovasküler) hastalıkları (hipertansiyon, kalp yetmezliği ve ateroskleroz gibi), kronik böbrek yetmezliği (nefropati), körlüğe sebep olabilen retina hasarı (retinopati), çeşitli tiplerde sinir hasarları (periferik nöropati) ve yara iyileşmesini geciktiren ve impotense sebep olan mikrovasküler bozukluklar sayılabilir. Özellikle ayaklarda gelişen dolaşım bozukluklarının sonucu olarak ortaya çıkan yara iyileşmesinin gecikmesi, ampütasyon ile sonuçlanabilir. Diyabetin uygun şekilde tedavi edilmesinin yanı sıra, kan basıncı kontrolüne yeterince önem verilmesi ve hayat tarzının iyileştirilmesi (sigara içmemek ve kilo kontrolü yapmak gibi) bu kronik komplikasyonların pek çoğunun oluşturduğu riskleri azaltabilir. Bazı ülkelerde travma (yaralanma) sonucu oluşmamış ampütasyonların ana sorumlusu ve yaşlılığa bağlı olmayan körlüklerin de en önemli sebebi diyabettir. Amerika Birleşik Devletleri’nde böbrek diyalizi hastalarının yaklaşık %45’ini diyabetik nefropati hastaları oluşturmaktadır.
Sınıflandırma
Diyabet terimi genellikle aşırı miktarda idrara çıkma ve idrarda glukoz (şeker) bulunması (glukozüri) ile karakterize bir hastalık olan diyabetes mellitus hastalığını tanımlamak için kullanılır. Ancak ender görülen birkaç hastalığa da diyabet ismi verilmektedir. Bunlarin içinde en bilineni Diyabetes Insipidus'tur. Bu hastalıkta idrarda glukoz bulunmaz (insipidus, latince tatsız anlamına gelmektedir). Diyabetes Insipidus böbrek (nefrojenik Diyabetes Insipidus) ya da hipofiz bezi (santral Diyabetes insipidus) kaynaklı olarak gelişebilir.
Eskiden kullanilan "çocukluk çağı diyabeti", "jüvenil diyabet" ve "insüline-bağımlı diyabet" terimleri yerine günümüzde tüm dünyada Tip 1 diyabet terimi kullanılmaktadır. Benzer şekilde eskiden "yetişkin yaşta başlayan diyabet", “obeziteye bağlı diyabet” ve “insüline bağımlı olmayan diyabet” terimleri yerine de Tip 2 diyabet terimi kullanılmaktadır. Bu iki tip diyabetten farklı olarak, henüz isimlendirme konusunda genel bir anlaşmaya varılamamış değişik isimlendirmeler de vardır. Bunlara örnek olarak; yaşlılık diyabeti için kullanılan Tip 3 diyabet, insülin injeksiyonunu gerektirecek kadar ilerlemiş tip 2 diyabet için kullanılan insüline dirençli tip 1 diyabet (ya da duble diyabet), yetişkinlerde görülen gecikmiş otoimmün diyabet (Tip 1.5 diyabet ) verilebilir. Diyabetin birde “Gençlerde görülen erişkin tipli diyabet” olarak adlandırılan bir türü vardır. Bu hastaların ailelerinde diyabet hikâyesi vardır ve tip 2 diyabete 30 yaşlarından önce yakalanırlar. Bu isim tek gen mutasyonu sonucunda oluşmuş (monogen) kalıtımsal diyabeti tanımlamak için kullanılan genel bir terimdir.
Tip 1 diyabet
Tip 1 diyabetin başlıca tedavisi, henüz hastalığın başında bile olsa, sentetik insülinin vücuda enjekte edilmesi ve kan şekeri seviyelerinin sıkı bir şekilde gözlenmesidir. Eğer insülin olmazsa, sıklıkla diyabetik ketoasidoz durumu oluşur ve koma ile sonuçlanabilir. Günümüzde Tip 1 diyabetin tedavisinde, her ne kadar hastalığın seyrini geri çeviremese de, hayat tarzı değişiklikleri (diyet ve egzersiz) de önem kazanmıştır. En çok kullanılan subkütan insülin enjeksiyonundan farklı olarak, insülini bir pompa vasıtasıyla vücuda vermek te olasıdır. İnsülin pompaları, 24 saat boyunca belirli zamanlarda insülini vücuda verebilmelerinin yanında, yemek saatlerinde daha yüksek dozda insülini vererek normal şeker seviyesini düzenleyebilirler. İnsülinin solunum yoluyla kullanılan bir formu (inhalasyon yoluyla) Ocak 2006 tarihinde Amerikan FDA kuruluşu tarafından onaylanmış ve kullanıma girmiştir ancak bu ilaç formu Ekim 2007 tarihinde ekonomik olmaması yüzünden üretici firma tarafından piyasalardan çekilmiştir. Monoklonal antikorlar ya da kök-hücre kaynaklı tedaviler hayvan çalışmalarında etkili olmalarına karşın henüz insanlar üzerindeki klinik çalışmalar tamamlanmamıştır.
Tip 1 diyabetin tedavisinin aralıksız olarak sürdürülmesi tüm vakalar için çok önemlidir. Eğer hastanın aldığı insülinin dozu ve kan şekerinin düzenli olarak kontrol edilmesi konusunda yeterince iyi eğitimi, bilinci, özeni ve disiplini varsa Tip 1 diyabet tedavisi hastaların normal hayatlarını sürdürmelerini engellemez. Ancak, tedavi bazı hastalar için külfetlidir çünkü, insülinin hastaya verilmesi fizyolojik değildir ve bu tedavi yaklaşımı idealden çok uzaktadır. Tip 1 diyabet hastalarının ortalama kan şekeri seviyesi mümkün olduğunca normale (80–120 mg/dl, 4–6 mmol/l) yakın olmalıdır. Bazı doktorlar sıklıkla hipoglisemi yaşayan hastaları için en fazla 140–150 mg/dl (7-7,5 mmol/l) değerlerini önermektedirler. 400 mg/dl (20 mmol/l) değerinden daha fazla kan şekeri değerleri bazen hastaların rahatsız hisetmelerine ve dehidratasyona (aşırı sıvı kaybı) kadar varabilen sık idrara çıkma sorununa yol açabilir. 600 mg/dl (30 mmol/l)nin üzerindeki değerler her ne kadar yaşamı tehdit edecek aciliyette olmasalar bile genellikle tıbbi müdahale gerektirirler. Ancak, hipoglisemi adı verilen düşük kan şekeri değerleri nöbetlere ve bilinç kayıplarına sebep olabilir ve kesinlikle acil olarak tedavi edilmelidir. Hipoglisemi tedavisi yüksek miktarda glukoz içeren jellerin hastanın ağzına yerleştirilmesi ya da glukagon hormonu enjekte edilmesi yoluyla yapılır.
Tip 2 diyabet
Tip 2 diyabet (Type 2 diyabetes mellitus) insülinin etkisine karşı direnç gelişmesi ya da insülin duyarlığının azalması ile insülin sentezi ve salgılanmasının görece azalması ya da bazen tamamen ortadan kalkması ile ortaya çıkan bir hastalıktır. Dokuların insüline yanıt verirliğinin bozulmasının başlıca sorumlusu hücre membranında bulunan insülin reseptörüdür. Ancak, spesifik bozukluk bilinmemektedir. Bilinen bir sebebe bağlı olarak ortaya çıkan tip 2 diyabet vakaları ayrıca sınıflandırılırlar.
Tip 2 diyabetin erken evrelerindeki başlıca bozukluk insülin duyarlılığındaki azalmadır. Bu durum kendisini plazma insülin seviyelerinin artması ile gösterir. Hastalığın bu aşamasındaki hiperglisemi alınacak çeşitli önlemler ve karaciğerde glukoz yapımını azaltan ya da insulin duyarlığını arttıran ilaçlar kullanılarak geri çevrilebilir. Hastalık ilerledikçe, insulin salgılanmasındaki bozukluk daha da ilerler ve genellikle hastalara insulin vermek bir zorunuluk halini alır.
Tip 2 diyabetin oluşma nedeni hakkında birçok teori ileri sürülmüştür. Santral obezitenin (karın bölgesindeki organların çevresinde yoğunlaşmış yağ ile ile oluşan şişmanlık, deri altında toplanmış olan değil) bireyleri insulin direncine yatkın hale getirdiği bilinmektedir. Karın bölgesinde toplanan ve hormonal olarak aktif yağ kütlesi, adipokinler adı verilen bir grup hormon salgılar ve bu hormonlar muhtemelen glukoz toleransını bozar. Tip 2 diyabet hastalarının yaklaşık %55’i obezdir. Öteki faktörler arasında yaşlılık (Kuzey Amerika’da yaşlıların yaklaşık %20’si diyabet hastasıdır) ve kalıtım (Aile geçmişlerinde Tip 2 diyabet hastası bulunan bireylerde hastalık daha yaygın olarak görülür) sayılabilir. Geçtiğimiz 10 yılda, tip 2 diyabet çocukları ve gençleri de etkilemeye başlamıştır. Bu artış bazı ülkelerde yine son on yılda çocuk obezlerin sayısının artması ile yakından ilişklilidir. Son zamanlarda Tip 2 diyabet oranındaki yükselmeye çevre kirliliği de katkıda bulunuyor olabilir. Polikarbonat plastiklerin bileşiminde bulunan bisfenol A maddesinin idrardaki miktarı ile Tip 2 diyabet insidansı arasında pozitif bir ilişki olduğu gösterilmiştir.
Tip 2 diyabet yıllarca fark edilmeden devam edebilir çünkü görünen hastalık semptomları genellikle ya hafiftir, ya hiç semptom yoktur ya da çok seyrektir ve genellikle hiç ketoasidoz nöbeti görülmez. Ancak, farkına varılmayan tip 2 diyabet, diyabetik nefropati sebebiyle böbrek yetmezliğine, çeşitli damar hastalıklarına (koroner arter hastalığı dahil), diyabetik retinopati sebebiyle görme kaybına, diyabetik nöropati sebebiyle duyu ve ağrı hissinin azalmasına, non alkolik steatohepatit sebebiyle (Non-alkolik steatohepatit (NASH) alkol alımı belirli miktarları aşmayan kişilerde ortaya çıkan ve Karaciğerde yağlanma ile birlikte alkolik karaciğer hastalığında olduğu gibi hepatositlerde balonlaşma, iltihabi infiltrasyon, Mallory cisimcikleri, megamitokondria ve fibrozis gibi bulguların görüldüğü hastalıktır) karaciğer hasarına ve diyabetik kardiyomiyopati sebebiyle de kalp yetmezliğine yol açabilir.
Tip 2 diyabet ilk başta genellikle fiziksel aktiviteninin arttırılması, karbohidrat alımının azaltılması ve zayıflama rejimleri ile tedavi edilmeye başlanır. Bu tedavi yaklaşımı çok az miktarda kilo kaybı sağlansa bile (örneğin, özellikle karın bölgesindeki yağ birikiminden verilecek yaklaşık 5 kilogram) insülin duyarlılığını düzeltir. Bazen sadece bu tedavi yaklaşımı ile uzun süreli olarak glukoz seviyelerini kontrol etmek olasıdır. Ancak, bu bireylerde insüline direnç eğilimi ortadan kalkmaz ve bu yüzden diyet, egzersiz ve kilo kontrolüne devam edilmelidir. Eğer gerekiyorsa tedavide ikinci adım, oral antidiyabetik ilaçlar ile tedavidir. Hastalığın başlangıcında insülin üretimi henüz hafif derecede bozulduğu için ağızdan alınan ilaçlar (genellikle birkaç ilacın kombinasyonu şeklinde) insülin üretimini iyileştirebilirler (örneğin, oral sülfonilüreler), karaciğerden salınan glukoz miktarını düzenleyip, bir dereceye kadar insülin direncini azaltabilirler (örneğin, metformin) ya da insülin direncini büyük ölçüde iyileştirebilirler (örneğin, tiyazolidindionlar). Yapılan bir klinik çalışmada, metformin ile tedavi edilen aşırı kilolu hastaların sadece diyet yapan hastalar ile karşılaştırıldıklarında diyabete bağlı tüm sonlandırma kriterlerinde (endpoint) %32, diyabete bağlı ölümlerin %42 ve tüm ölüm oranı ve inme riskinin ise %36 oranında azaldığı tespit edilmiştir. Pankreasın beta hücrelerindeki insülin salgılanmasının daha da bozulması sonucunda ağızdan alınan ilaçlar eninde sonunda yetersiz gelebilirler. Bu noktadaki hastalarda glukoz düzeylerini normal ya da normale yakın bir seviyede tutabilmek için insülin tedavisi gereklidir.
Gestasyonel diyabet
Gestasyonel diyabet (Gebeliğe bağlı diyabet) pek çok açıdan tip 2 diyabetle benzerlikler gösterir. Bu hastalıkta da görece az insülin sekresyonu ve insülin yanıtverirliğinin azalması durumu söz konusudur. Tüm hamilelikler içinde %2-5 oranında görülür ve doğumdan sonra ortadan kaybolabilir. Gestasyonel diyabet tedavi edilebilir bir durumdur ancak tüm hamilelik süresi boyunca dikkatlice izlenmelidir. Hamilelikleri sırasında gestasyonel diyabet gelişen kadınların yaklaşık %20-50 kadarı hayatlarının ileri dönemlerinde tip 2 diyabet hastası olurlar.
2008 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan bir araştırmaya göre, diyabetik olduğu halde hamile kalan Amerikan kadını sayısının arttığını göstermiştir. Son altı yılda anne adaylarınında görülen diyabet oranı ikiye katlanmıştır Bu durum diyabetin hamilelik sırasında yaşanan komplikasyonları artırması için olduğu kadar, aynı zamanda diyabetik annelerin çocuklarının ileride diyabetik olma potansiyeli artırdığı için de son derece önemlidir.
Öteki tipler
Çoğu diyabet vakasında diyabet, tip 1 ve tip 2 diyabet olmak üzere iki farklı ve geniş etiyolojik kategoride incelenir. Ancak, birçok diyabet türünün bilinen bir sebebi vardır ve bu yüzden farklı kategorilere ayrılırlar. Diyabet konusunda yapılan araştırmalar arttıkça, daha önceden tip 1 ya da tip 2 diyabet tanısı konmuş pek çok hasta diyabetin oluşma sebebine göre yeniden sınıflandırılacaktır.
Bazı diyabet türleri vücut dokularının insülin seviyesi normal olsa bile insüline yanıt vermemesi sonucunda oluşur (insülin seviyesinin normal olması ile tip 2 diyabetten ayrılır) ancak bu tür çok nadirdir. Bazı genetik mutasyonlar (otozomal ya da mitokondrial) beta hücrelerin işlevini bozabilir. Bazı vakalarda insülinin etkisinde bozukluk genetik olarak tespit edilebilir. Pankreasta ileri derecede hasar oluşturan herhangi bir hastalık diyabete sebep olabilir (örneğin kronik pankreatit ya da kistik fibrozis). İnsülinin etkisini antagonize eden (etkisini azaltan ya da insülinin etkisine ters etki gösteren) hormonların aşırı salgılandığı hastalıklar diyabete sebep olabilir (bu durum aşırı miktardaki antagonist hormonun engellenmesi ile çözülebilir). Pek çok ilaç insülin salgısını bozabilir ve bazı toksinler pankreasın beta hücrelerine zarar verebilir. ICD-10 tarafından 1992 yılında tanımlanan “beslenme bozukluğuna bağlı diyabet” teşhisi (ICD-10 kodu E12) 1999 yılında şu an hâlen kullanımda olan sınıflandırmanın yürürlüğe girmesiyle DSÖ tarafından teşhis listesinden çıkarılmıştır.
Belirtiler
Poliüri (çok ve sık idrara çıkma), polidipsi (susama hissi ve sıvı alımındaki aşırı artış) ve polifaji (iştah artışı) diyabetin üç klasik belirtisidir. Tip 1 diyabette ve özellikle çocuklarda bu belirtiler çok kısa süre içinde (haftalar ya da aylar) ortaya çıkabilir. Ancak, tip 2 diyabetin belirtileri genellikle çok daha uzun süre içinde gelişir ve bu belirtiler ya çok hafiftirler ya da hiç görünmezler. Tip 1 diyabet çok hızlı ve aşırı kilo kayıplarına (normal ya da fazla yemek tüketimine rağmen) ve hiç azalmayan yorgunluk hissine neden olabilir. Kilo kaybı dışındaki tüm bu sayılan semptomlar, iyi kontrol edilmeyen tip 2 diyabet hastalarında da görünebilir.
Charles Martel
Hayatı
Charles Martel, modern Belçika sınırlarında bulunan, Herstal’da doğmuştur. Franklar Krallığı'nda Saray Nazırı unvanı ile en yüksek idarecilerden olarak görev yapan Pepin Herstallı ile Apaina adlı bir soylu kadının evlilikdışı doğmuş oğlu idi. Charles Martel iyi bir eğitimden sonra babasının izinde Franklar Krallığı yüksek politikacı ve idarecileri arasında kendini göstermiştir.
Diyabet
Belirtiler
Kan glukoz konsantrasyonu, böbreklerde glukoz için eşik değer olan 170–180 mg/dl’nin üzerine çıkarsa, böbrek proksimal tübüllerinden glukozun gerialınımı tam olmaz ve glukozun bir kısmı idrarda kalır. Bu durum idrarın ozmotik basıncının artmasına ve suyun böbrekler tarafından geri emiliminin azalmasına neden olarak idrar yapımının artmasına (poliüri) ve dolayısıyla su kaybına yol açar. Kan hacminde su kaybı yüzünden oluşan kayıp hücreler tarafından tutulmakta olan suyun kana ozmotik yolla geçmesiyle yerine konur, ancak bu durum vücudun susuz kalmasına ve susama hissinin artmasına (polidipsi) neden olur.
Charles Martel
Hayatı
717'de Avusturasya saray nazırı Theudoald yerine babasının unvanı olan "Saray Nazırı" unvanı ile Avusturasya ülkesinin fiilen idaresini üzerine almıştır. 717'de ise bu görevin yanından Ragenfrid yerine Neustrasya Saray Nazırı'' görevini yüklenmiştir ve 741'de ölene kadar bu iki saray nazırlığı görevi ile tüm Franklar Krallığını fiilen idare etmeye başlamıştır.
Diyabet
Belirtiler
Uzun süre yüksek konsantrasyondaki glukoza maruz kalması göz merceğinin glukoz absorbe ederek şekil değiştirmesine ve görmenin bozulmasına neden olur. Kan şekerinin düzenli olarak kontrolünün yapılması ve normal sınırlara yakın tutulması genellikle merceğin şeklinin ilk haline dönmesini sağlar. Bulanık görme diyabet teşhisine giden yolda en yaygın görünen hasta şikayetlerinden birisidir. Tip 1 diyabet hastaları hızlı değişen görme bozuklukları için hazırlıklı olmalıdırlar, Tip 2 diyabet hastalarında görme bozuklukları genellikle aşamalı olarak gerçekleşir ama yine de hastalar bu durum için hazırlıklı olmalıdırlar.
Ajan (ekonomi)
İktisatta ajan, bir modeldeki bir aktör ve karar vericidir. Tipik olarak her iktisadi ajan iyi veya kötü tanımlanmış bir optimizasyon /seçme sorununu çözerek karar oluşturur.
Mesela, tekil bir pazardaki kısmi equilibrium modellerinde “alıcılar” ve “satıcılar” en belirgin iki ortak ajan tipidir. Makroekonomik modeller, özellikle açık bir biçimde mikro düzeyde ekonomik davranış analizlerinin üstüne kurulan dinamik stokastik genel denge modelleri genellikle ev halkını, şirketleri ve hükûmet veya merkez bankalarını iktisadi açıdan esas ajan tipleri olarak kabul eder. Bu ajanların her biri ekonomide çok farklı roller oynayabilir; mesela ev halkı, tüketici, çalışan ve seçmen olarak modelde davranabilir ; mesela ticari bankalar.
Diyabet
Belirtiler
Daha nadir ancak en az diyabetik ketoasidoz kadar ciddi durum da Hiperglisemik Hiperozmolar Nonketotik Sendrom (HHNS) dur. Ketoasidoz olmaksızın, aşırı hiperglisemi, plazma hiperozmolaritesi ve aşırı su kaybı (dehidratasyon) ile karakterize bir sendromdur. Genellikle tip 2 diyabet hastalarında görülür ve aşırı su kaybının bir sonucu olarak ortaya çıkar. Sıklıkla aşırı miktarda şekerli içecek tüketen hastalarda ve yaşlılarda görülür. Aşırı şekerli sıvı tüketmek sıvı kaybı anlamında kısır bir döngü oluşturmaktan öteye gitmez.
Genetik
Hem tip 1 hem de tip 2 diyabet en azından kısmen kalıtsal hastalıklardır. Tip 1 diyabet, daha çok bir enfeksiyon (esasen viral bir enfeksiyon) sonucunda, daha az yaygın olarak da stres ya da çevresel faktörler (belli bir takım ilaç ya da kimyasala maruz kalmak gibi) sonucunda oluşuyor gibi görünmektedir. Kişilerin bu nedenlerden birine karşı yatkın olup olmamalarını belirleyen genler belirli HLA (İnsan Lökosit Antijeni – Human Leucocyte Antigen. İnsanlarda bağışıklık sisteminin işlevi ile ilgili çok sayıda geni barındıran belirli bir kromozom bölgesine verilen ad) genotiplerine kadar izlenmiştir. Ne var ki, tip 1 diyabette, bu yatkınlık genetik olarak kazanılmış bile olsa hala çevresel bir faktörün tetiklemesine ihtiyaç varmış gibi görünmektedir. Tip 1 diyabet hastalarının küçük bir kısmı mutasyona uğramış bir gen taşırlar ve bu gen “Gençlerde görülen erişkin tipli diyabet”e (MODY)” neden olur.
Tip 2 diyabette daha güçlü bir kalıtım kalıbı vardır. Birinci dereceden akrabalarında tip 2 diyabet vakası olan kişilerde tip 2 diyabet oluşma ihtimali çok yüksektir ve bu sayı diyabetli akraba sayısının artmasıyla daha da artar. Tek yumurta ikizlerinde konkordans (ikizlerden her birinin aynı anda hastalığa yakalanma oranı) %100’e yakındır ve ailesinde diyabet hastası olanlarda bu oran %25 kadardır. Günümüze kadar pek çok sayıda gen ve bu genlerdeki mutasyon ya da polimorfizmler tip 2 diyabet ile ilişkilendirilmiştir. Dahası, tip 2 diyabet için bağımsız risk faktörü olan (tel başına tip 2 diyabete yol açabilen) obezitenin de kısmen kalıtımsal olduğu unutulmamalıdır.
Patofizyoloji
İnsülin, glukozun kandan hücrelere (başta kas ve yağ hücreleri olmak üzere, ama santral sinir sistemi hücrelerine değil) geçişini düzenleyen en önemli hormondur. Bu yüzden, insülin yetersizliği ya da insülin reseptörünün insüline karşı hassasiyetinin kaybolması, tüm diyabet türlerinde önemli bir rol oynar.