cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ljubljanica Bent Kapağı
Ljubljanica Bent Kapağı veya Ara Duvar (),, Slovenya'nın başkenti Ljubljana'daki Ljubljanica Nehri üzerindeki bir bent kapağı ve bir zafer takıdır. Cukrarna (terk edilmiş bir şeker fabrikası) ile Vraz Meydanı () arasında yer almaktadır. Merkez Bölgesi'nde, Ljubljana eski kentinin doğusunda, Ambrož Meydanı'nın () biraz aşağısında yer almaktadır. 1939 yılında, Ljubljana şehir merkezinden çıkışında Ljubljanica Nehri'ne anıtsal bir veda olarak Sloven mimar Jože Plečnik tarafından tasarlandı. Yaya köprüsü olarak da kullanılması planlandı. Bent kapağı 1940'tan 1943'e  kadar inşaatçı Matko Curk tarafından zorlukla inşa edildi. Temmuz 2009'dan bu yana, Plečnik'in diğer önemli eserleriyle birlikte ulusal öneme sahip bir anıt olarak korunmaktadır. Jože Plečnik'in Ljubljana'daki eserleri - İnsan Merkezli Kentsel Tasarım Dünya Mirası alanının bir parçasıdır.
Lewis Gompertz
Biyografisi
Gompertz, babası Solomon Barent Gompertz'in (1729 - 1807) ikinci evliliğinin beşinci oğlu olarak büyük ve zengin bir Londra elmas tüccarları ailesinde doğdu. Yahudi olan Gompertz ve kardeşlerinin üniversiteye gitmelerine izin verilmedi ve bunun yerine resmi olmayan bir eğitim aldılar.
Gompertz bir vegandı ve insanların kasıtlı olarak hayvanları insan çıkarları için herhangi bir şekilde kullanmalarına karşıydı. Deri veya ipek giymeyi reddetti ve atların çektiği acılar nedeniyle atlı arabalara binmeyi reddetti. Birçoğu hayvanların ıstırabını azaltmak için tasarlanmış çok sayıda icadın mucidiydi. 1821'de, bisikletin erken bir formu olan geliştirilmiş bir velosipet icat etti. İcat ettiği ulaşım aracı, direksiyon kollarından çekilerek çalıştırıldı. Bu sayede bir kremayer dişlisi ve pinyon mekanizmasını çalıştırılır ve daha sonra ön tekerleği döndürülürdü.
Hayvanlara Zulmü Önleme Derneği'nin (Society for the Prevention of Cruelty to animals) kurucu üyelerinden biriydi ve 1824'teki açılış toplantısına katıldı. Aynı yıl, hayvanlar hakkındaki etik görüşlerini ortaya koyan Moral Inquiries on the Durum of Man and Brutes'ı yayınladı Gompertz, yönetim komitesinin Gompertz'in hayvanların ve insanların duygularının eşit değerde olduğunu söyleyen "Pisagor doktrinlerini" desteklemesine itiraz etmesinden sonra, 1833'te istifa etmeden önce, SPCA'nın ikinci Onursal Sekreteri olarak görev yaptı. Komite, SPCA üyeliğini Hristiyanlarla sınırlayan bir karar oluşturmuştu. Gompertz Yahudi olduğu için istifa etmek zorunda kaldı.
Gompertz, 1846'ya kadar çalıştığı Hayvanların Arkadaşı Hayvanlara Zulmü Önleme Derneği'ni kurmaya devam etti ve ardından ölümcül hasta eşi Ann'e bakmak için istifa etti. Toplum Evanjeliklere ve Quaker'lara sıcak bakıyordu. Karısı 1847'de öldü ve hayatının geri kalanını hayvan hakları ve refahı üzerine yazıp konuşarak ve icatlar yaratarak geçirdi. 1852 yılında, hayvanlar hakkında ikinci kitabı "Fragments in Defence of Animals"'ı yayınladı. 2 Aralık 1861'de Kennington Oval'deki evinde bronşitten öldü ve yerel kilisenin mezarlığına gömüldü.
Tan-Tan Venüsü
Tan-Tan Venüs'ü, Fas'ta bulunan bir taş figürüdür ve yaklaşık olarak günümüzden 500.000-300.000 yıl öncesine tarihlenmektedir. Bu figürün adı, bulunduğu bölgenin adı olan Tan-Tan'dan gelmektedir. Kendisi ve çağdaşı olan Berekhat Ram Venüsü figürü insan formunun en eski temsilleri olduğu iddia edilmektedir.
Tanım
Tan-Tan Venüs'ü, Robert G. Bednarik tarafından tanımlanmıştır. Figür 6 cm yüksekliğinde, 2,6 cm genişliğinde ve 1,2 cm kalınlığında, 10 gram kuvarsit kaya parçası şeklinde ayrıca figürün üzerinde kırmızı-hardal sarısı boya pigmentleri bulunmaktadır. 1999 yılında, Almanya'nın Hessen eyalet arkeologu Lutz Fiedler tarafından yapılan bir arkeolojik araştırma sırasında, Draa Nehri'nin kuzey yamacındaki bir nehir terası yatağında keşfedilmiştir.
"Kolları" ve "bacakları" da dahil olmak üzere figürün kendisi doğal jeolojik süreçlerle meydana gelmiştir. Figürün her iki yanındaki yatay oluklar ise kısmen doğal kısmen yapay olarak (vurarak) oluşturulmuş gibi görünmektedir. Figür ayrıca, bazı ön araştırmalara göre demir ile manganez'e benzer pigment izleri de içeriyor gibi görünüyor.
Yorumlama
Bednarik yorumlamasına göre, figür genel olarak insan benzeri bir şekle sahiptir. Bu şeklin ilk insanlar tarafından bilindiği ve ayrıca figürün bir manuport olarak ele alındığı varsayılmaktadır. Bununla birlikte sonradan bir taş aletle oyularak vurgulanan yatay oluklar eserin insan biçimcilik karakteri vurgulandığı düşünülmektedir. Muhtemelen, insan benzeri formu daha da vurgulamak için renklendirme işlemi uygulanmıştır.
Tartışma
Bugüne kadar Bednarik'in bulguları diğer bilim adamları tarafından yeniden incelenmedi ve bu nedenle ifadeleri ne doğrulandı ne de reddedildi. Illinois Üniversitesi'nden Profesör Stanley Ambrose ise Bednarik'in çalışmasına dayanarak (nesneyi doğrudan incelemeden) kayanın şeklinin doğal hava koşullarının bir sonucu olduğu görüşünü dile getirdi.
Bruno Beger
Bruno Beger (27 Nisan 1911, Frankfurt; 12 Ekim 2009, Königstein im Taunus) bir Alman antropolog ve SS hauptsturmführeriydi.
Stüdyo sistemi
Stüdyo sistemi, film yapım ve dağıtımına az sayıda büyük film stüdyosunun hakim olduğu bir film yapım yöntemidir. En çok Hollywood'un Altın Çağı'nın ilk yıllarında, 1927'den (sesli sinema filmlerinin tanıtımı) 1948'e (stüdyo sisteminin çöküşünün başlangıcı) stüdyoların çokça film ürettiği Hollywood film stüdyolarına atıfta bulunmak için kullanılır. Genellikle uzun vadeli sözleşmelerle yaratıcı personelle kendi film yapım atölyelerinde ve dikey entegrasyon yoluyla, yani blok rezervasyon gibi manipülatif rezervasyon teknikleri yoluyla ek film satışlarını garanti eder. Distribütörlerin ve salonların mülkiyeti veya etkin kontrolü yoluyla sektöre hakim olunur.
Altın Çağ olarak adlandırılan dönemde Hollywood stüdyo sistemini ilan eden başlıca stüdyoları sekiz şirket oluşturuyordu. Bu sekiz şirketin beşi; bir prodüksiyon stüdyosu, dağıtım bölümü ve önemli sinema salonu zincirinin sahipliğini birleştiren ve sanatçılar ve film yapım personeli ile sözleşme yapan tamamen entegre şirketler grubuydu. Bunlar Metro-Goldwyn-Mayer (sahibi Loews Incorporated, Amerika'nın en büyük tiyatro zincirinin sahibi), Paramount Pictures, Warner Bros. Pictures, 20th Century-Fox (daha sonra 20th Century Studios olarak ismi değişti) ve RKO Radio Pictures şirketleriydi. İki ana şirket - Universal Pictures ve Columbia Pictures - benzer şekilde organize edilmişti ancak hiçbir zaman küçük tiyatro devrelerinden fazlasına sahip olmadılar. Altın Çağ ana şirketlerinden sekizincisi olan United Artists, az sayıda tiyatroya sahipti ve kontrol eden ortaklık grubunun üyelerine ait iki prodüksiyon tesisine erişime sahipti ancak öncelikle bir destekçi-dağıtıcı olarak işlev gördü, bağımsız yapımları finanse etti ve filmlerini yayınladı.
It Happened One Night
It Happened One Night, Frank Capra'nın yönettiği ve şımarık bir sosyetenin (Clautte Colbert) düzenbaz bir muhabire (Clark Gable) aşık olduğu çılgın komedi unsurları içeren, yasa öncesi bir Amerikan romantik komedi filmi. Robert Riskin'in senaryosu, Samuel Hopkins Adams'ın Ağustos 1933 tarihli kısa öyküsü "Gece Otobüsü"ne dayanıyor. "Yasa öncesi (pre-Code)" yapımı olarak sınıflandırılan film, MPPDA'nın Temmuz 1934'te 1930 Sinema Filmi Yapım Yasasını katı bir şekilde uygulamaya başlamasından önce yaratılan son romantik komediler arasında yer alıyor. It Happened One Night, bu uygulamadan sadece dört ay önce gösterime girdi.
Film, eleştirel beğeni topladı ve şimdiye kadar yapılmış en büyük filmlerden biri olarak geniş çapta övüldü. It Happened One Night , (Guguk Kuşu ve Kuzuların Sessizliği ile birlikte) beş büyük Akademi Ödülünü kazanan üç filmden ilkidir. Bu beş büyük ödül En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Kadın Oyuncu ve En İyi Uyarlama Senaryo ödülleridir. 1993 yılında Kongre Kütüphanesi tarafından "kültürel, tarihi veya estetik açıdan önemli" kabul edilerek ABD Ulusal Film Sicilinde korunmak üzere seçildi. 2013 yılında film, Sony Pictures tarafından kapsamlı bir restorasyondan geçti.
Ödüller
Film, 1934 7. Akademi Ödülleri'nde aday gösterildiği Akademi Ödüllerinin beşini de kazandı: Film, Amerikan Film Enstitüsü tarafından şu listelerde tanınır:
Bruno Montaleone
Bruno Montaleone (d. 19 Haziran 1996, Rio de Janeiro), Brezilyalı oyuncu.
Kronik dağ hastalığı
Kronik dağ hastalığı, kırmızı kan hücreleri tarafından işgal edilen kan hacmi oranının arttığı ve kanda anormal derecede düşük oksijen seviyesine sebep olan bir hastalıktır. Kronik dağ hastalığı yüksek irtifada (2.500 metre ve üzeri) uzun süre yaşadıktan sonra gözlenir. Genellikle Yüksek irtifalı bölgelerin yerlilerinde gözlemlenir.
Tarihçe
Kronik dağ hastalığı ilk olarak 1925’de yüksek irtifa hastalıklarında uzmanlaşmış Perulu doktor Carlos Monge Medrano tanımlamıştır. Akut dağ hastalığı yüksek irtifaya çıktıktan kısa bir süre sonra yaşanırken, kronik dağ hastalığı uzun yıllar yüksek rakımda yaşadıktan sonra gelişir. Tıpta yüksek rakım 2.500 metrenin üstü olarak tanımlanır ama çoğu kronik dağ hastası 3.000 metrenin üzerinde gözlemlenir. Son zamanlarda ANP32D ve SENP1 genlerinin artan ekspresyonu ile ilişkilendirilmiştir.
Teşhis
Kronik dağ hastalığı polisitemi ve hipoksemi ile karakterizedir. Akciğerlerdeki artan kan basıncı (pulmoner hipertansiyon) zamanla gelişebilir ve bazı durumlarda kalp yetmezliğine dönüşebilir (kor pulmonale). Kronik dağ hastalığının yüksek irtifalarda azalan oksijen miktarını tolere etmek için vücudumuzun kırmızı kan hücresi (eritrositl) üretmesinden kaynaklı olduğu düşünülmekte. Artan eritrosit seviyeleri, kan viskozitesinin artmasına ve akciğerlerden düzensiz kan akışına neden olur. Kronik dağ hastalığının klinik teşhisi için laboratuvar değerlerini kullanır: Erkeklerde hemoglobin ≥ 21 g/dL; Kadınlarda ≥ 19 g/dL, hematokrit > %65 oksijen doygunluğu (SaO2) < %85 her iki cinsiyette
2020 Yaz Olimpiyatları'nda jimnastik - Erkekler yer hareketleri
Erkekler yer hareketleri müsabakaları 2020 Yaz Olimpiyatları'nda 24 Temmuz-1 Ağustos 2021 tarihlerinde Ariake Jimnastik Merkezi'nde yapılmıştır.
Program
Tüm saatler Türkiye Saati (UTC+03.00) şeklindedir.
Final
En genç ve en yaşlı sporcular
2023 Dünya Su Sporları Şampiyonası'nda atlama - Erkekler 10 metre kule
2023 Dünya Su Sporları Şampiyonası'nda erkekler 10 metre kule yarışması 21 ve 22 Temmuz 2023 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir.
Sonuçlar
Ön eleme turu 21 Temmuz günü saat 09.00'da başladı. Yarı final 21 Temmuz'da 15.30'da yapıldı. Final ise 22 Temmuz'da saat 18.30'da gerçekleştirildi.
Yeşil finalistleri göstermektedir
Mavi yarı finalistleri göstermektedir
Karaman'da 1999 Türkiye yerel seçimleri
18 Nisan 1999 Yerel Seçimleri'nde (resmî adıyla 18 Nisan 1999 Mahalli İdareler Yerel Seçimleri) Karaman Belediyesi ile 5 ilçenin ve 10 beldenin belediye başkanı seçilmiştir.
Karaman
! align="center" colspan="4" | Adaylık ! align="center" colspan="6" | Sonuçlar ! align="center" colspan="2"| ! align="center" | Parti ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="4" | Toplam ! align="center" colspan="4" | Geçersiz ya da boş
Karaman Beldeler
!colspan="12" | !width=32%|Belde !width=32%|Kazanan Parti !width=30%|Aday !width=30%|Oy Sayısı !width=30%|Oy Oranı
Ayrancı
! align="center" colspan="4" | Adaylık ! align="center" colspan="6" | Sonuçlar ! align="center" colspan="2"| ! align="center" | Parti ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="4" | Toplam ! align="center" colspan="4" | Geçersiz ya da boş
Başyayla
! align="center" colspan="4" | Adaylık ! align="center" colspan="6" | Sonuçlar ! align="center" colspan="2"| ! align="center" | Parti ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="4" | Toplam ! align="center" colspan="4" | Geçersiz ya da boş
Ermenek Beldeler
!colspan="12" | !width=32%|Belde !width=32%|Kazanan Parti !width=30%|Aday !width=30%|Oy Sayısı !width=30%|Oy Oranı
Kazımkarabekir
! align="center" colspan="4" | Adaylık ! align="center" colspan="6" | Sonuçlar ! align="center" colspan="2"| ! align="center" | Parti ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="4" | Toplam ! align="center" colspan="4" | Geçersiz ya da boş
Sarıveliler
! align="center" colspan="4" | Adaylık ! align="center" colspan="6" | Sonuçlar ! align="center" colspan="2"| ! align="center" | Parti ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="4" | Toplam ! align="center" colspan="4" | Geçersiz ya da boş
Sarıveliler Beldeler
!colspan="12" | !width=32%|Belde !width=32%|Kazanan Parti !width=30%|Aday !width=30%|Oy Sayısı !width=30%|Oy Oranı
Hacıoğlu, Çiçekdağı
Hacıoğlu, Kırşehir ilinin Çiçekdağı ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1831 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Kırşehir il merkezine 70 km, Çiçekdağı ilçe merkezine 4 km uzaklıktadır.
Creality
Tarih
Ocak 2020'de Creality, 3D baskı platformunu Creality Cloud piyasaya sürdü.
Nisan 2021'de şirket giriş seviyesi 2K monokrom reçineli 3D yazıcıyı piyasaya sürdü.
Mart 2022'de Creality, Artec tarafından Artec Studio'nun yazılım kodunu intihal ettiği iddiasıyla dava edildi.
2006 Azerbaycan ara genel seçimleri
2006 Azerbaycan Ara Genel Seçimleri, Azerbaycan Millî Meclisi 3. dönem üyelerinin belirlenmesi için Kasım 2005'te yapılan milletvekili genel seçimlerinde 9 sayılı Binegedi İkinci, 38 sayılı Gence Nizami İkinci, 42 sayılı Sumgayıt İkinci, 110 sayılı Zagatala seçim çevresinin sonuçları Merkezi Seçim Komisyonu tarafından, 31 sayılı Surahanı İkinci, 44 sayılı Sumgayıt-Abşeron, 69 sayılı Celilabad-Masallı-Bilesuvar, 103 sayılı Gedebey, 106 sayılı Tovuz-Kazah-Ağstafa, 119 sayılı Ağdam Köy seçim çevresinin sonuçları ise Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Merkezi Seçim Komisyonu'nun sonuçlarını iptal ettiği seçim çevrelerinde YAP adayları birinci olmuştu. Diğer sonuçları iptal edilen seçim çevrelerinden 31 sayılı Surahanı İkinci, 44 sayılı Sumgayıt-Abşeron, 69 sayılı Celilabad-Masallı-Bilesuvar, 103 sayılı Gedebey, 106 sayılı Tovuz-Kazah-Ağstafa, 119 sayılı Ağdam Köy seçim çevresinden sırasıyla Azatlık İttifakı ortak adayı, AHCP genel başkanı Ali Kerimli; YAP adayı Tevfik Hüseynli; Azatlık İttifakı ortak adayı, AHCP Yüksek Meclisi başkanı Gulamhüseyn Alibeyli; bağımsız aday Fahrettin Gamberov; YAP adayı Bahtiyar Sadıkov seçimleri birinci bitirmişti. Bu 10 seçim çevresinde seçim sonuçlarının iptal edilmesi nedeniyle 13 Mayıs 2006 tarihinde yapılan yenileme seçimleridir.
İktidar partisi Yeni Azerbaycan Partisi ve muhalif Vatandaş Dayanışması Partisi seçimlere katıldı.
Seçim öncesi
Azatlık İttifakı kurucuları AHCP ve ADP seçimleri boykot etti. Milletvekili seçilmesine rağmen ALP lideri Lale Şevket milletvekilliğinden istifa ederek seçimleri ve sonuçlarını boykot etti. Ayrıca Yeni Siyaset İttifakı üyesi olan Azerbaycan Milli İstiklal Partisi de seçimleri boykot etti.
Boykotlara rağmen Azatlık İttifakı ortak adayı olup milletvekili seçilen AHCP üyesi Cemil Hasanlı, Bağımsız milletvekili Penah Hüseyn ve Müsavat Partisi'nden 4 milletvekili seçimlere katılım ve seçim sonuçlarını tanıma kararı aldı. Cemil Hasanlı daha sonra AHCP'den istifa etti.
Toplamda seçimlere 154 aday katıldı. Seçimlere aşağıdaki partiler katıldı:
Seçim sürecinde 9 sayılı Binegedi İkinci seçim çevresinden YAP adayı Elşad Abdullayev seçmenleri parayla ele almakla ittiham edilerek seçimlerden uzaklaştırıldı.
Seçim günü toplamda 124 aday 10 sandalye için yarıştı.
Seçim sonuçları
Seçim sonuçlarına göre 10 milletvekili seçildi. İktidar partisi Yeni Azerbaycan Partisi 6 milletvekili çıkararak 1. parti konumunu korudu. Vatandaş Dayanışması Partisi 1 milletvekili çıkararak Ana Vatan Partisi ile aynı olan milletvekili sayısını 3'e yükseltmiş ve 3. parti konumuna geçmiştir. Adalet Partisi genel başkanı İlyas İsmailov milletvekili seçilmesiyle partisi ilk kez parlamentoda temsil hakkı kazandı.
Abdurrahman el-Evzai
Ebu Emir Abdurrahman ibn Emir el-Evzâî (707–774) Evza'i İslam hukuku okulunun kurucusudur. Evzai, Banu Hamdan'ın bir parçası olan kabilesi " Evza " (الأوزاع) olarak anılıyordu.
Bazı içtihatları
Malik ibn Enes' de olduğu gibi el-Evzai, askeri bir hedefe ulaşmak için gerekli görünse bile sivillerin öldürülmesine izin verilmediğini savunuyor ve savaş sırasında kadın ve çocukların öldürülmesine asla izin verilmediğini ilan etti.
Teolojik olarak o, Kaderilere karşı olarak biliniyordu, ama aynı zamanda onların ana tarihsel tanıklarından biriydi. Kaderilerin sadece Hıristiyanlardan sapkın öğretileri aldığını iddia etti. Evzai bu mezhebin kurucusu Maʿbed el Cüheni ile tanışmıştı.
El-Evzai, çoğu fıkıh okulundan farklı olarak, İslam'da mürtedlerin, 'Devleti ele geçirme planının', yani vatana ihanetin bir parçası olmadıkça idam edilmemesi gerektiğine inanıyordu.
Çince odası
Çince Odası Argümanı (genellikle Çin Odası Argümanı şeklinde çevrilmiş olsa da, düşünce deneyi bağlamında Çince Odası olarak çevrilmesi daha uygun görülmüştür), dijital bir bilgisayarın –ne kadar zeki ya da insansı davranışlar sergilerse sergilesin– bir “zihne”, “anlayışa” ya da “bilince” sahip olamayacağını savunur. Filozof John Searle tarafından “Minds, Brains, and Programs” adlı makalesinde öne sürülen bu argüman ilk kez 1980 yılında Behavioral and Brain Sciences dergisinde yayınlanmıştır. Çince Odası olarak bilinen düşünce deneyinin merkezini oluşturduğu argüman, yayınlandığı günden itibaren oldukça tartışılmıştır.
Argüman, –çok genel bir ifadeyle söyleyecek olursak– zihni formel semboller işleyen bir bilgi-işleme sisteminden ibaret gören işlevselcilik (functionalism) ve hesaplamacılık (computationalism) felsefi tutumlarına karşı çıkmaktadır Searle bu argümanla, özellikle doğru girdi ve çıktılara sahip uygun bir şekilde programlanmış bir bilgisayarın tıpkı insanların sahip olduğu gibi bir zihne sahip olabileceğini öne süren görüşe karşı çıkar. Bu görüşü güçlü yapay zekâ (strong AI) olarak isimlendirir ve karşı bir tutum olarak zayıf yapay zekâdan (weak AI) bahseder.
Searle’ün Çince Odası deneyinde temelde sorduğu soru şudur: Makine, kelimenin tam manasıyla Çince “anlayabilir” mi? Yoksa makinenin yaptığı sadece bir simülasyondan mı ibarettir ? Searle’ün kavramlarıyla konuşacak olursak, ilk soruya evet cevabını verenler güçlü yapay zekâ tutumuna sahipken, ikinci soruya evet cevabını verenler zayıf yapay zekâ tutumunu savunmaktadır.
Çince Odası Düşünce Deneyi
Searle düşünce deneyine bir varsayımla başlar. Varsayıma göre yapay zekâ araştırmaları Çince anlar gibi görünen bir bilgisayar inşa etmeyi başarmıştır. Çince karakterleri girdi olarak alır, bilgisayar programının yönergeleri doğrultusunda yeni karakterler, ifadeler oluşturur ve bunları çıktı olarak sunar. Program öyle iyi işlemektedir ki, bir Çinli bile bu çıktıyı bir bilgisayarın verdiğini anlayamaz. Diğer bir deyişle bahsettiğimiz bu bilgisayar, Turing testini bile geçebilmektedir.
Mikail Kilisesi, Črna Vas
Mikail Kilisesi, Črna Vas, Slovenya,'da yer alır ve Ljubljana Roma Katolik Başpiskoposluğundaki Roma Katolik Kilisesi'nin bir pariş kilisesidir. Mikâil'e adanmıştır, 20. yüzyıl Sloven mimar Jože Plečnik'in önde gelen eserlerinden biridir ve Slovenya'nın Somut Olmayan Kültürel Miras Kaydı'nda listelenmiştir. Jože Plečnik'in Ljubljana'daki eserleri - İnsan Merkezli Kentsel Tasarım Dünya Mirası alanının bir parçasıdır.
Çince odası
Çince Odası Düşünce Deneyi
Düşünce deneyinde Searle, kendini kapalı bir odada hayal eder. Çince bilmeyen Searle’e, dışarıdan Çince soruların yazılı olduğu kağıtlar verilir. Searle, odadaki Çince soru-cevap ifade kılavuzuna bakarak bu sorulara karşılık verir. Soruları ve cevapları anlamasa da, bu yönerge kitabı sayesinde uygun çıktılar üretir. Tıpkı yukarıda varsaydığımız bilgisayar gibi odadaki Searle de Turing testini geçebilir.
Bu noktada Searle’e göre ilk varsayımdaki bilgisayar ve düşünce deneyindeki Searle arasında hiçbir fark yoktur. Her ikisi de bir programı, adım adım ilerleyen bir yönergeyi takip etmekte ve zeki bir davranış olarak nitelendirilen çıktılar üretmektedir. Fakat burada dikkat edilmesi gereken nokta, Searle’ün hiçbir şekilde Çince anlamamasıdır. Searle’e göre “anlama” –veya “yönelimsellik” (intentionality)– olmadan bir “zihinden” bahsedemeyiz.
Felsefe ile İlişkisi
Her ne kadar Çince Odası argümanı yapay zekâ (YZ) araştırmalarına bir tepki olarak ortaya çıkmış olsa da, filozoflar tarafından zihin felsefesinin önemli bir argümanı olarak görülmüştür. Argüman; inanç, arzu, algı gibi zihinsel durumları kendi içlerindeki ve dünyayla sahip oldukları bir ilişkiler dizisi olarak tanımlayan ve bilgi-işleme sisteminin bir işlevi olarak gören işlevselcilik ile zihni sembolik temsilleri sentaktik kurallara göre işleyen hesaplamalı (computational) bir bilgi-işleme sistemi olarak gören hesaplamalı zihin kuramına karşı çıkar.
Hesaplamalı zihin kuramının farklı çeşitleri bulunmaktadır. Doğru girdi ve çıktılara sahip uygun biçimde programlanmış herhangi bir bilgisayarın tıpkı insan zihni gibi bir zihne sahip olacağını savunan görüşü, felsefi tutumu, Searle “Güçlü Yapay Zekâ” olarak adlandırır.
Bu tanım zihni simüle etmek ve gerçekten bir zihne sahip olmak arasındaki farka dayanır. Zayıf YZ tutumu doğru simülasyonun sadece zihnin bir modeli olduğunu savunurken Güçlü YZ doğru simülasyonun zihnin kendisi olduğunu savunur. Bu tutuma göre;
Turing Testi
1950 yılında “makineler düşünebilir mi?” sorusunu cevaplamak için Alan Turing bir test tasarlar. Bu testte katılımcı –diğerlerinden ayrı olacak şekilde– hem bir insan ile hem de insan gibi konuşmak üzere tasarlanmış bir makine ile iletişim kurar. Kurduğu iletişim sonunda hangisinin makine hangisinin insan olduğunu ayırt edemez ise makine testi geçmiş olur.
Örneğin Çince Odası argümanı için düşünecek olursak, eğer odadaki Searle Çince verilen sorulara bir Çinli’nin verdiği cevaplardan ayırt edilemeyecek şekilde cevap verirse Turing testini geçmiş demektir. Searle’e göre Turing testi bir çeşit davranışçılık sergilemektedir ve bilincin varlığını göstermek için yetersizdir. .
Beyin Çalışmaları ve Biyolojik Doğalcılık
Searle, bilincin ve anlayışın beyinde bulunan özgül biyolojik mekanizmaları gerektirdiğini öne süren bir felsefi tutum olan “biyolojik doğalcılıkı” savunmaktadır. Biyolojik doğalcılık beynin özgül mekanizmasının asli olduğunu savunur ve bir sistemin işleyişinin taklit edilişinin bilinç deneyimini meydana getirebileceği fikrini reddeder.Bu anlamda davranışçılık ve işlevselciliğin karşısında durur.
Searle sanılanın aksine makinelerin bilinç ve anlayış sahibi olabileceği fikrine karşı çıkmaz. Beyin de, bilince ve anlayışa neden olan bir makinedir ancak hesaplamalı değildir. Eğer sinirbilim bilince neden olan mekanizmayı keşfetmeyi başarırsa bilince ve anlayışa sahip makinelerin yapılması da mümkün olabilir. Fakat mekanizma bilinmediği müddetçe makinelerin bilinç sahibi olması mümkün değildir.
Bilincin hesaplamalı modelleri bilinci kendisi için yeterli değildir. Searle bunun başka şeyler için de geçerli olduğunu söyler. Mesela yağmur örneğini verir. Londra yağmurlarının hesaplamalı modellerini inşa edebilirsiniz ama bu modeller sizi ıslatmayacaktır. Aynı şekilde bilinç modelleri de bilincin kendisi değildir.
Argüman
Argüman üç aksiyomla başlar:
Bir program sembollerin anlamına dikkat etmez, onları yalnızca sentaktik bir biçimde işler. Sembolleri nereye koyacağını, nasıl hareket ettireceğini bilir fakat bu sembollerin anlamı hakkında hiçbir fikri yoktur. Program için semboller, herhangi bir fiziksel nesne gibidir.
Programlar tarafından kullanılan sembollerin aksine düşüncelerimizin anlamı vardır: bir şeyi temsil ederler ve biz neyi temsil ettiklerini biliriz.
Çince Odası argümanının kanıtlamaya çalıştığı nokta burasıdır: Çince Odası sentaksa sahiptir (sembolleri manipüle eden biri vardır) fakat semantiğe sahip değildir (çünkü odada bu sembolleri anlayan hiçbir şey ya da kişi yoktur). Yani sentaks, semantiği üretmek için yeterli değildir.
Searle’e göre bu üç aksiyom şu sonuca götürür:
S1: Programlar ne zihin inşa edebilirler ne de zihin için yeterlidirler.
Programlar semantiğe sahip değildir, sadece sentaksa sahiptir ve sentaks semantik için yeterli değildir. Her zihin semantiğe sahiptir, öyleyse programlar zihin değildir.
Argüman buraya kadar yapay zekânın program yazarak ve sembol işleyerek zihne sahip bir makine üretemeyeceğini savunur. Fakat farklı bir meseleye de değinir: İnsan beyni bir program gibi mi çalışır? Diğer bir deyişle, hesaplamalı zihin kuramı doğru mudur? Dördüncü aksiyom modern bilimin üzerinde anlaştığı temel bir düşünceyi içerir:
Ve buradan da doğrudan şu sonuca ulaşırız :
S2: Zihinlere neden olabilecek herhangi bir sistemin beyniyle (en azından) aynı nedensel güçlere sahip olması gerekir.
Beyin zihni var edebilmek için belli bir şeye sahip olmalı. Fakat bilim bu şeyin ne olduğuna dair bir şey söylemiyor. Sadece zihin var olduğu için beyin de buna neden olacak bir şeye sahip olmalı diyebiliyor. Searle beynin zihni yaratmak için sahip olduğu bu şeye “nedensel güçler” adını verir. Eğer herhangi bir şeyin zihni yaratmasından söz edeceksek, bu şeyin “yeterli nedensel güçlere” sahip olması gerekir. Buradan yola çıkarak üçüncü sonuca ulaşır:
S3: Zihinsel fenomen üretecek herhangi bir şey, herhangi bir yapay beyin, beynin özgül nedensel güçlerine sahip olmalı. Bu ise sadece formel bir program ile mümkün olamaz.
S1 ve S2’den yola çıkarak, zihni “yeterli nedensel güçlerin” ürettiğini ve programlar zihin üretemediği için programların “yeterli nedensel güçlere” sahip olmadığını söyleyebiliriz.
S4: Beynin zihinsel fenomen üretmesi sadece bir bilgisayar programı işlemesi gibi olamaz.
Programlar “yeterli nedensel güçlere” sahip olmadıklarından, “yeterli nedensel güçler” zihinleri ürettiğinden, beynin yeterli nedensel güçler olmadan sadece programları kullanarak zihin üretmediği sonucuna varabiliriz.
Japan Record Awards
2005 yılına kadar şov Yılbaşı gecesi yayınlanırken bu tarihten itibaren her 30 Aralık'ta TBS kanalında saat 18:30'de yayınlanmakta ve birçok spiker tarafından sunulmaktadır.
Şov, 2004 yılından bu yana Tokyo Yeni Ulusal Tiyatro'da düzenlenmektedir.
Exile, dört ödülle en çok galibiyet rekorunu elinde tutmaktadır.
Ria Oomen-Ruijten
Maria Gertruda Hermina Cecilia (Ria) Oomen-Ruijten (d. 6 Eylül 1950, Echt, Limburg, Hollanda) Hollandalı Hristiyan demokrat siyasetçi.
Eindhoven'da halkla ilişkiler ve iletişim alanında eğitim almıştır.
Hristiyan Demokrat Çağrı (CDA) adlı partide siyaset yapmaktadır. 1981-1989 yıllarında Temsilciler Meclisi'nde ve 1989-2014 yıllarında ise Avrupa Parlamentosu'nda milletvekili olmuştur. 2015 yılı itibarıyla Hollanda Senatosu'nda senatörlük yapmaktadır ve Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Hollanda Grubu üyesi olarak görevde bulunmaktadır.
Görevleri
Avrupa Parlamentosu
Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi
Dost Operasyonu
Dost Operasyonu, 6 Şubat 2023'te 2023 Kahramanmaraş depremlerinin Türkiye ve Suriye'yi ağır hasara uğratmasının ardından Hindistan hükûmeti tarafından iki ülkeye yardım etmek için başlatılan bir arama kurtarma operasyonudur. Depremin merkez üssü Türkiye'nin Gaziantep şehrinin 34 km batısındaydı.
Etimoloji
Türkiye'nin Hindistan büyükelçisi Fırat Sunel, başkent Yeni Delhi'ye yardım ve destekleri için teşekkür ederek, "Dost kara günde belli olur, Hindistan'a çok teşekkür ederim" dedi.
Dost kelimesi hem Hindustânî hem de Türkçede arkadaş anlamına gelmektedir.
Tepkiler
Hindistan başbakanı Narendra Modi, deprem sabahı üzüntüsünü ve Türkiye ile dayanışmasını şu sözlerle dile getirdi:"Kederli ailelere taziyelerimizi iletiyoruz. Yaralıların tez zamanda sağlığına kavuşmasını diliyoruz. Hindistan, Türkiye halkıyla dayanışma içindedir ve bu trajediyle başa çıkmak için mümkün olan her türlü yardımı sunmaya hazırdır."Birkaç saat sonra Modi, Suriye'ye ek taziyeler ve yardım teklifleri gönderdi:"Yıkıcı depremin Suriye'yi de etkilediğini öğrenmek derinden üzdü. Kurbanların ailelerine içten başsağlığı diliyorum. Suriye halkının acısını paylaşıyoruz ve bu zor zamanda yardım ve destek sağlamaya kararlıyız."Başbakan Modi'nin Baş sekreteri P. K. Mishra, Türkiye'ye hangi acil yardım tedbirlerinin sunulacağını belirlemek için sekreterlik binasının güney bloğunda bir toplantı yaptı. Kabine sekreteri, Ulusal Afet Yönetim Otoritesi, Ulusal Afet Müdahale Gücü (NDRF) ve İçişleri, Savunma, Dışişleri, Sivil Havacılık ve Sağlık ve Aile Refahı bakanlıklarının temsilcileri katıldı.
Hindistan Dışişleri bakanı Subrahmanyam Jaishankar, Türkiye ve Suriye'ye başsağlığı diledi. Türkiye büyükelçisi Fırat Sunel ile görüşmesinin ardından Türkiye ve Suriye'deki mevcut insani yardım çalışmalarına isim verdi.
Türkiye'de yayımlanan Daily Sabah gazetesi, Hindistan'ın çabalarını ve Türkiye'ye yardımını övdü.
Operasyonlar
Hindistan, hem Suriye'ye hem de Türkiye'ye yaklaşık ₹ 7 crore değerinde (70.000 Rupi; 845.590 USD) yardım malzemesi gönderdi. Hindistan Silahlı Kuvvetleri, felaketin başlamasından sonraki 12 saat içinde kurtarma ekiplerini yardım malzemeleriyle hazırladı.
Nörogörüntüleme
Nörogörüntüleme veya beyin görüntüleme; sinir sisteminin yapısını, işlevini veya farmakolojisini doğrudan veya dolaylı yollarla görüntülemek için çeşitli tekniklerin kullanımıdır. Tıp, sinirbilim ve psikolojide kullanımına görece yeni başlanan bir disiplindir. Klinik ortamda nörogörüntülemenin yapılmasında ve yorumlanmasında görevli hekimler de nöroradyolog olarak adlandırılır.
Dost Operasyonu
Türkiye
Türkiye büyükelçisi Fırat Sunel'e göre Hindistan, depremin vurduğu Türkiye'ye yardım eden ilk ülkeler arasında yer aldı. Hindistan, 6 Şubat 2023 akşamı derhal Türkiye'nin etkilenen bölgelerine kurtarma operasyonları için NDRF ekipleri gönderdi. Hindistan Hava Kuvvetleri, NDRF'den 47 personel, 3 kıdemli subay ve özel eğitimli bir köpek ekibiyle birlikte Adana'ya bir C-17 gönderdi.
Nörogörüntüleme
Nörogörüntüleme kabaca iki kategoriye ayrılır:
Dost Operasyonu
Türkiye
Hindistan, enkaz altında mahsur kalanları tespit etmek için en çok etkilenen bölgelere Garuda Aerospace'in Droni insansız hava araçlarının yanı sıra ilaç, yiyecek ve malzeme taşıyan modifiye Kisan insansız hava araçları sağladı.
Nörogörüntüleme
Tarihçe
Nörogörüntülemenin tarihçesi İtalyan sinirbilimci Angelo Mosso’nun, duygusal ve entelektüel etkinlikler esnasında kanın beyindeki dağılımını girişimsel olmayan (cildin bütünlüğünü bozmayan) şekilde ölçen “insan dolaşım dengesi” aletine kadar uzanıyor.
Dost Operasyonu
Türkiye
NDRF ekipleri, kurbanları enkazlardan kurtarmak için beton plakaları ve diğer inşaat malzemelerini kıran yonga ve taş kesicilere ve ayrıca kalp atışlarını tespit etmek için radarlar da getirmiştir.
7 Şubat 2023'te Hindistan Hava Kuvvetleri Türkiye'ye iki C-17 uçağı daha gönderdi. Bu iki uçuş, yardım malzemeleri, bir mobil hastane ve ek özel arama kurtarma ekipleri içeriyordu. Agra merkezli ordu sahra hastanesi, NDRF personeli ile birlikte 89 sağlık personeli gönderdi. Sağlık ekibi, 30 yataklı bir tıbbi tesis kurmak için X ışını makinelerine, vantilatörlere, oksijen üretim tesisine, kardiyak monitörlere ve ilgili ekipmanlara erişimi olan hem kritik bakım uzmanlarını hem de pratisyen hekimleri içerir.
Nörogörüntüleme
Tarihçe
1927’de Egas Moniz, beyindeki hem normal hem anormal damarları yüksek eş değerlikte görüntülemeyi sağlayan beyin anjiyografisi isimli metodu ortaya çıkardı.
Dost Operasyonu
Türkiye
9 Şubat 2023 itibarıyla Hindistan, toplam altı C-17 uçağı göndermiştir.
Nörogörüntüleme
Tarihçe
1970’lerin başında Allan McLeod Cormack ve Godfrey Newbold Hounsfield bilgisayarlı tomografiyi (BT) buldu ve böylece beynin araştırma ve tanıya yönelik çok daha detaylı anatomik görüntüleri elde edilmeye başlandı. Cormack ve Hounsfield bu teknikle 1979’da Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülünü kazandı. 1980’lerin başında radyoligantların geliştirilmesiyle tek foton emisyonlu bilgisayarlı tomografi ve pozitron emisyon tomografisi gibi teknikler ortaya çıkarıldı.
Dost Operasyonu
Türkiye
IAF'tan 7. uçuş 12 Şubat 2023'te Türkiye'de Şakirpaşa Havalimanı'na indi. Bu uçuşla beraber, hasta monitörleri ve EKG makineleri gibi tıbbi ekipmanları taşındı. Ayrıca afet yardım malzemesi ve yerdeki kurtarma ekipleri için malzemeleri de taşındı.
Nörogörüntüleme
Tarihçe
Yaklaşık aynı zamanlarda Peter Mansfield ve Paul Lauterbur gibi araştırmacılar tarafından manyetik rezonans görüntüleme tekniği (MRI veya MR taraması) geliştirildi ve bu teknik 2003’te Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülüne layık görüldü. 1980’lerin başında MRI klinikte kullanılmaya başlandı ve 1980’ler boyunca tekniğe bazı düzeltmeler ve tanısal MR uygulamaları getirildi. Bilim insanları daha sonra PET’le ölçülen kan akışındaki büyük değişimlerin aynı zamanda doğru tipteki bir MRI tekniği ile ölçülebileceğini öğrendi. Bu şekilde işlevsel (fonksiyonel) manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) doğdu ve 1990’lardan beri fMRI düşük girişimselliği, kişiyi radyasyona maruz bırakmaması ve görece yaygın erişilebilirliğiyle beyin görüntüleme ve haritalama alanında üstünlük kurmuştur.
Dost Operasyonu
Suriye
Mevcut kriz ve müteakip yaptırımlar nedeniyle yardımın Suriye'ye ulaşmadığı endişelerine rağmen Hindistan, yardıma ihtiyacı olanlara yardım etme konusundaki kararlılığını sürdürdü.
Nörogörüntüleme
Tarihçe
2000’lerin başında nörogörüntüleme alanı, işlevsel beyin görüntülemenin bazı uygulamalarının gerçekleştirilebileceği bir noktaya erişti. Bu bağlamda ana uygulama alanı henüz basit formlardaki beyin-bilgisayar arayüzleridir.
Klinikte Kullanıldığı Durumlar
Nörogörüntüleme, hekimin nörolojik muayene sonucunda sinirsel bir hastalığı olan veya olmasından şüphelenilen bir hastayı daha detaylı incelemeye gerek duymasını halinde kullanılır.
Dost Operasyonu
Suriye
8 Şubat 2023'te Şam Havalimanı'nda Yerel Yönetim ve Çevre Bakan yardımcısı Moutaz Douaji tarafından 6 tonun üzerinde acil yardım yardımı teslim alındı - bunlara 3 kamyon dolusu koruyucu donanım, acil durum ilaçları, EKG makineleri ve diğer tıbbi malzemeler de dahildir.
Nörogörüntüleme
Klinikte Kullanıldığı Durumlar
Kişilerin tecrübe edebileceği yaygın sinirsel problemlerden biri de bayılmadır. Bu durumda hastanın geçmişi sinirsel semptomlara işaret etmiyorsa teşhiste nörolojik muayene kullanılır fakat rutin nörogörüntülemeye gerek duyulmaz çünkü bu durumlarda bayılma sebebinin merkezi sinir sisteminde bulunma ihtimali son derece düşüktür ve hasta büyük ihtimalle nörogörüntüleme prosedürünün yararını görmeyecektir.
Dost Operasyonu
Suriye
12 Şubat 2023'te 7. IAF uçuşu Suriye'deki Şam Havalimanı'na indi ve Moutaz Douaji tarafından karşılandı. Jeneratör setleri, güneş lambaları, acil durum ve kritik bakım ilaçları ve afet yardımı sarf malzemeleri dahil olmak üzere 23 tondan fazla yardım malzemesi içermektedir.
Türkiye Emekli Subaylar Derneği
Türkiye Emekli Subaylar Derneği, 5 Nisan 1984'de kurulan dernek.
Nörogörüntüleme
Klinikte Kullanıldığı Durumlar
Nörogörüntüleme sürekli baş ağrısı olan ve migren tanısı konmuş hastalar için de önerilmez. Çalışmalar migrenin hastalarda intrakraniyal (intracranial) hastalık riskini artırmadığını ve papil ödemi gibi diğer problemler olmadan migren teşhisi konulan hastalarda nörogörüntülemenin  gerekli olmadığını göstermektedir. Bununla birlikte hekim, özenli bir tanı sürecinde baş ağrısının migren dışında bir sebebi olup olmadığını ve varsa nörogörüntülemenin gerekebileceğini dikkate almalıdır.
Afrika sanatı
Afrika sanatı, Afrikalılardan ve Afrika kıtasından köken alan modern ve tarihi tabloları, heykelleri, enstalasyonları ve diğer görsel kültürü tanımlar. Tanım ayrıca Afrika diasporalarının sanatını da içerebilir. Örneğin Afrikalı-Amerikalı, Karayipler veya Afrika geleneklerinden ilham alan Güney Amerika toplumlarındaki sanat için de bu tanım kullanılabilir. Bu çeşitliliğe rağmen Afrika kıtasından gelen görsel kültürün bütünlüğü düşünüldüğünde birleştirici sanatsal temalar mevcuttur.
Nörogörüntüleme
Klinikte Kullanıldığı Durumlar
İntrakraniyal tümörler, arteriyövenöz anomaliler ve ameliyatla tedavi edilebilecek diğer durumlarda BT, MRI ve PET rehberliğinde yapılan stereotaktik ameliyatlar, nörogörüntülemenin kullanımını gerektiren bir diğer alandır.
Türkiye Emekli Subaylar Derneği
Genel başkanlar
TESUD'un tarihinde toplam 7 Genel başkanı vardır. Günümüzdeki Genel başkan Erdoğan Karakuş'tur.
Nörogörüntüleme
Bilgisayarlı Aksiyal Tomografi (Computed Axial Tomography)
Bilgisayarlı tomografi (BT) ya da bilgisayarlı aksiyal tomografi (BAT), kafaya çok sayıda farklı açıdan X-Ray ışınlarının gönderildiği bir tarama tekniğidir. Yaygın olarak beyindeki zedelenmeleri hızlıca görüntülemek için kullanılır. BT taramaları, beynin küçük bir kısmında bir X-Ray ışınının ne kadarının soğurulduğunu bulmak için sayısal integral hesaplamaları (ters Radon dönüşümü gibi) yapan bir bilgisayar programı kullanır. Bu bilgi yaygın olarak beyin kesitlerine ait görüntülerin elde edilmesi için kullanılır.
Afrika sanatı
Çanak çömlek, metal işleri, heykel, mimari, tekstil sanatı ve elyaf sanatı, Afrika'da önemli görsel sanat biçimleridir ve Afrika sanat çalışmalarına dahil edilir. "Afrika sanatı" terimi, genellikle Akdeniz kıyısındaki Kuzey Afrika bölgelerinin sanatını içermez çünkü bu tür alanlar uzun süredir farklı geleneklerin bir parçası olmuştur. Bin yıldan fazla bir süredir bu tür alanların sanatı pek çok özel yerel özelliğe sahip olmasına rağmen, Berberi veya İslam sanatının bir parçasını oluşturmuştur.
Nörogörüntüleme
Dağınık Optik Görüntüleme (Diffuse Optical Imaging)
Dağınık optik görüntüleme veya dağınık optik tomografi, vücuda ait görüntüler oluşturmak için kızılötesine yakın dalgaboylarında ışık kullanan bir medikal görüntüleme tekniğidir. Hemoglobinin optik soğurmasını ölçen bu teknik, hemoglobinin soğurma spektrumunun oksijene bağlı olup olmamasına bağlı olarak değişmesini kullanır. Yüksek yoğunluklu dağınık optik görüntüleme (HD-DOT) ile işlevsel manyetik rezonans görüntüleme, iki teknikle de incelenen deneklerin görsel uyaranlara verdikleri tepkilerle ilgili bir çalışmada karşılaştırılmış ve güven verici ölçüde benzer sonuçlar elde edilmiştir. HD-DOT aynı zamanda fMRI ile dil ile ilgili görevler ve dinlenme anındaki işlevsel bağlantısallık konularında da karşılaştırılmış durumda.
Afrika sanatı
Uzun bir Hıristiyan geleneğine sahip Etiyopya Sanatı, 20. yüzyıla kadar Geleneksel Afrika dininin (kuzeyde İslam) egemen olduğu Afrika'nın çoğundan farklıdır. Afrika sanatı; tarih öncesi ve antik sanatı, Batı Afrika'nın İslam sanatını, Doğu Afrika'nın Hristiyan sanatını ve bu ve diğer bölgelerin geleneksel eserlerini içerir. Afrika heykellerinin çoğu tarihsel olarak birkaç yüzyıl öncesinden günümüze ulaşamayan ahşap ve diğer doğal malzemelerden yapılmıştır ancak bazı alanlarda nadir eski çanak çömlek ve metal figürler bulunabilir. Deniz kabuğu boncukları ve boya izleri gibi en eski dekoratif nesnelerden bazıları Orta Taş Devri'ne tarihlenen Afrika'da keşfedilmiştir. Maskeler, birçok insanın sanatında insan figürleriyle birlikte önemli unsurlardır ve genellikle oldukça stilize edilmiştir. Genellikle aynı köken bağlamında ve nesnenin kullanımına bağlı olarak değişen çok çeşitli stiller vardır ancak bölgesel eğilimler belirgindir. Heykel, Batı Afrika'da "Nijer ve Kongo nehirlerinin aktığı bölgelerde yerleşik çiftçi grupları" arasında en yaygın olanıdır. Tanrıların doğrudan görüntüleri nispeten nadirdir ancak özellikle ritüel törenler için maskeler yapılırdı. 19. yüzyılın sonlarından bu yana Batı koleksiyonlarında artan miktarda Afrika sanatı görülmeye başlanmış ve bunların en güzel parçaları kolonizasyon tarihinin bir parçası olarak sergilenmektedir.
Afrika sanatı, soyut tasvire olan ilgilerinden ilham alan Avrupa Modernist sanatı üzerinde önemli bir etkiye sahip olmuştur. Avrupalı ve Amerikalı sanatçılar ve sanat tarihçileri tarafından görüldüğü şekliyle, "Afrika sanatı" kavramına atfedilen Afrika heykelinin bir takdiridir.
Nörogörüntüleme
Olaya Bağlı Optik Sinyal (Event Related Optical Signal)
Olaya Bağlı Optik Sinyal, optik fiberler aracılığıyla kızılötesi ışınlar yollayarak serebral korteksteki aktif bölgelerin optik özelliklerindeki değişimleri ölçen bir beyin tarama tekniğidir. Dağınık optik görüntüleme hemoglobinin optik soğurmasını ölçtüğü için kan akışına bağlı bir teknikken olaya bağlı optik sinyal direkt olarak nöronların aktif haldeyken ışığı saçmasında meydana gelen değişikliklerden faydalanır; böylece hücresel aktivitenin daha isabetli ölçümünü sağlar. Bu teknik beyinde gerçekleşen aktivitelerin lokasyonunu milimetreler düzeyinde, zamanını da milisaniyeler düzeyinde bir çözünürlükle tespit eder. Tekniğin en büyük problemi ise kafatasından en fazla birkaç santimetre derinliğinde ölçüm yapabilmesidir. Görece yeni, ucuz ve girişimselci-olmayan bir tekniktir. Urbana-Champaign’deki Illinois Üniversitesinde geliştirilmiş olup buradaki Bilişsel Nörogörüntüleme Laboratuvarında Dr. Gabriele Gratton ve Dr. Monica Fabiani tarafından kullanılmaktadır.
Manyetik Rezonans Görüntüleme (Magnetic Resonance Imaging)
Manyetik rezonans görüntüleme, iyonize edici radyasyon ve radyoaktif izleyiciler olmadan beyin yapılarının yüksek kalitede iki veya üç boyutlu görüntülerini oluşturmak için manyetik alanlar ve radyo dalgaları kullanır.
İşlevsel Manyetik Rezonans Görüntüleme (Functional Magnetic Resonance Imaging)
Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) ve arteriyel spin etiketleme teknikleri, beyinde sinirsel aktiviteye bağlı olarak değişen kan akışınını görüntüleyebilmek için oksijene bağlanmış ve bağlanmamış hemoglobinin paramanyetik özelliklerinden faydalanır. Bu da dinlenme durumunda veya çeşitli görevlerin gerçekleştirilmesi sırasında hangi beyin bölgelerinin aktifleştiğini (ve nasıl aktifleştiklerini) görüntülemeyi sağlar. Oksijen durumu (oxygenation) hipotezine göre bilişsel veya davranışsal aktiviteler sırasında hangi bölgelerdeki kan akışında oksijen miktarında değişim gözleniyorsa, o bölgeler o sıradaki aktiviteyle direkt olarak ilişkilendirilebilir.
Çoğu fMRI tarayıcısı deneklere farklı görsel, işitsel veya dokunsal uyaranlar verilebilmesine ve bir tuşa basmak veya oyun konsolunu hareket ettirmek gibi farklı hareketleri yapabilmelerine olanak tanıyor. Sonuç olarak fMRI; algı, düşünce ve hareketle ilişkili beyin yapılarını ve süreçleri ortaya çıkarmak için kullanılabiliyor. fMRI’ın şu anki çözünürlüğü 2-3 milimetre ve bu sınır sinirsel aktiviteye bağlı oluşan hemodinamik tepkinin uzamsal yayılma göstermesinden (ve hemoglobinin oksijene bağlılık oranının sadece aktif hücrenin olduğu noktalarda değil, çevre bölgelerde de değişmesinden) kaynaklanıyor. Beyindeki aktivite örüntülerinin incelenmesinde fMRI, PET yönteminin yerini almış durumda. Fakat PET; radyoaktif izleyiciyle işaretlenmiş reseptör ligandlarını (reseptör ligandı, bir reseptöre bağlanan herhangi bir kimyasaldır) kullanarak beyinde belirli nörotransmiterlere bağlanan ilgili reseptörleri tespit edebilmesi avantajına sahip.
Sağlıklı bireylerle yapılan araştırmaların yanı sıra, hastalık teşhisinde de fMRI giderek daha fazla kullanılıyor. fMRI kan akışındaki oksijen seviyesine oldukça hassas olduğundan, beyinde iskemi (dokuya giden kan miktarının aşırı düşük olması durumu) veya inme sonucu meydana gelen erken değişikliklere de son derece duyarlı. Bazı inme türlerinde pıhtıları dağıtacak maddeler ilk birkaç saatte kullanılabilirken, sonrasında bu maddelerin kullanımı tehlikeli olmaya başlıyor. Dolayısıyla nörolojide inmenin belli türlerinin erken teşhisi önem kazanıyor. fMRI’da görülen değişimler, bu maddelerle tedavi uygulayıp uygulamama kararına yardımcı olabiliyor. Ayrıca fMRI teknikleri, deneğin belli bir anda bir görüntü setinden hangisini gördüğünü %72 ilâ %90 arasındaki bir eşdeğerlikle tahmin edebiliyor (aynı tahminin şansla doğru çıkması ihtimali %0.8 ).
Manyetoensefalografi
MEG’nin; bir hastalığı lokalize etmede cerrahlara, beyinde belli yolakların işlevini belirlemede de araştırmacılara yardımcı olması gibi birçok kullanım alanı vardır.
Pozitron Emisyon Tomografisi
PET taramaları beyin hastalıklarının teşhisinde de kullanılmaktadır. Bunun en önemli sebebi demans hastalıklarına (Alzheimer gibi) yol açan beyin tümörleri, inmeler ve nöronlara zarar veren hastalıkların hepsinin beyin metabolizmasında ciddi, dolayısıyla PET taramalarında kolayca görülebilen değişimlere sebep olması. PET taramasının muhtemelen en kullanışlı olduğu evreler, belli bazı demans hastalıklarının (Alzheimer ve Pick hastalıkları gibi) erken evreleridir. Bunun sebebi de erken evredeki hasarın beyinde fazla dağılmış olması, beyin hacmi ve kaba yapısında çok az değişime yol açması ve bu tarz hasarların BT veya MRI görüntülerinde kortikalatrofinin (körelme) “normal” miktarlarından, yani yaşlanmayla oluşan fakat klinik demans hastalıklarına yol açmayan durumdan ayırt edilememesidir.
Tek-Foton Emisyon Bilgisayarlı Tomografisi (Single Photon Emission Computed Tomography)
Tek-foton emisyon BT (SPECT), PET’e benzer bir yönteme sahiptir.Gama ışını yayan radyoizotoplar ile bir bilgisayarın beynin aktif bölgelerine ait 2 veya 3 boyutlu görüntüler oluşturmak için kullandığı verileri kaydeden gamma kamerası kullanır. SPECT, bir radyoaktif işaretleyicinin enjeksiyonuna dayanır ve bu madde beyin tarafından hızlıca alınır fakat tekrar dağıtılmaz. SPECT işaretleyicisinin beyin tarafından alınması, enjeksiyon anında serebral dolaşıma bağlı olarak 30 ilâ 60 saniyede tamamlanır. Bu da SPECT’i, normalde hastaların hareket etmeleri ve nöbet tiplerinin çeşitliliği nedeniyle zor yapılabilen epilepsi görüntülemelerine uygun kılar. Radyoaktif işaretleyici nöbet esnasında enjekte edildiği sürece SPECT, kan akışının epilepsi anındaki görüntüsünü verir. SPECT’in önemli bir sorunu, MRI’a göre düşük olan uzamsal çözünürlüğüdür (yaklaşık 1 cm). Günümüzde ikili dedektör başlığı olan SPECT makineleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Beyin yapısının tomografik olarak yeniden inşası (çoğunlukla beynin anlık işlevsel fotoğraflarını elde etmek için), kafatasının etrafında dönen dedektör başlıklarından çıkan çoklu projeksiyonlara ihtiyaç duyar. Bazı araştırmacılar çözünürlüğü artırıp görüntüleme için gereken zamanı azaltmak adına 6 ilâ 11 tane dedektör başlığı içeren SPECT makineleri geliştirmiştir.