cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tesettür
Şii
Nehc el-Belağa ve Kitab Al-Kafi gibi büyük ve en önemli Şii hadis koleksiyonları çoğunlukla başörtüsü gereklilikleriyle ilgili bir ayrıntı vermez, ancak Man La Yahduruhu al-Faqih Musa al-Kazım'dan bir alıntıda (erkek kardeşi tarafından sorulduğunda), kadınların sadece namaz sırasında başörtüsü gereksinimlerine atıfta bulunur ve "Vücudunu ve başını onunla örter, sonra dua eder. Ayakları alttan dışarı çıkarsa ve bir zararı yoktur."
Kur'ancılar
Kur'ancılar, Kur'an'ı dinî hükümlerin tek kaynağı olarak gören Müslümanlardır. Bâzı Kur'ancı kadın Müslümanlar başörtüsü takıyor, bazıları ise takmıyor. Ürdün Kraliçesi Rania, kendisini hiçbir zaman Kur'ancı olarak tanımlamamış olmasına rağmen, neden başörtüsü takmadığına dair Kur'an merkezli bir yaklaşım benimsedi.
Alternatif görüşler
Kutsal metinlerdeki argümanlarla birlikte Leila Ahmed, örtünmenin Kur'an'dan önce de var olması nedeniyle başörtüsünün İslâm'da zorunlu olarak yorumlanmaması gerektiğini savunuyor. Başörtüsü İslâm Peygamberi'nden çok önce, özellikle de başörtüsünün sosyal statünün bir işareti olduğu Suriye ve İran ile Arap temasları yoluyla Arabistan'a girdi. Öyle ki, yalnızca tarlada çalışması gerekmeyen bir kadın bundan azade ve örtüsüz kalmayı göze alabilirdi.
Ahmed'in argümanları arasında şunlar var: Bâzı Kur'an âyetleri genel olarak kadınlara "müminler olarak tanınmak ve kendilerine bir zarar gelmesin diye (elbiselerini ) üstlerine çekmelerini"  ve "Onların [akraba olmayan erkeklerin huzurunda] avret yerlerini (iffetlerini) korumalarını ... ve göğüslerinin üzerine örtmelerini " teşvik eder. Himar kelimesi, başı örten bir bez veya başörtüsü anlamına gelir. Başlangıçta "Hicap" terimi gizlemek için kullanılan herhangi bir şey iken, kadınların evin dışında giydiği, özellikle başörtüsü veya himar gibi elbiselere atıfta bulunmak için kullanılmaya başlandı.
Karen Armstrong, Reza Aslan ve Leyla Ahmed'e göre, başörtüsü aslında sadece İslâm Peygamberi'nin eşleri içindi ve onların dokunulmazlığını korumayı amaçlıyordu. Bunun nedeni, İslâm Peygamberi'nin evinin bitişiğindeki camide tüm dinî ve sivil işleri yürütmesiydi:
Reza. Aslan, Darabat al-hicab ("Örtüye girmek") teriminin İslâm toplumunda "İslâm Peygamberi'nin eşleri arasına girmek" ile eş anlamlı kullanıldığını, Müslüman kadınların İslâm'da "Müminlerin Anneleri" olarak saygı gören İslâm Peygamberi'nin eşlerini taklit etmek için başörtüsü takmaya başladıklarını öne sürüyor ve "Müslüman toplumda MS 627'ye kadar örtünme geleneği yoktu" diyor.
Gelenekçi görüşlerden ayrılan bir başka yorum, kör erkeklerin ve fiziksel arzuları olmayan (aseksüel ve hiposeksüel) erkekler karşısında örtünün zorunlu olmadığını ifade eder.
Gelenekçi sınıfa ait bâzı âlimler ise bu hadis kaynaklarının sahih olmadığı ve âlimler tarafından tartışıldığı takdirde (sadece bir âlim tarafından tartışılsa bile) icmanın artık uygulanamayacağı için çağdaş görüş ve argümanları kabul ediyor. Bu çağdaş görüşleri kabul eden gelenekçi Müslüman âlimlerin dikkate değer örnekleri arasında Endonezyalı bilgin Buya Hamka bulunmaktadır.
Türkiye'de tartışmalar
Geleneksel İslâmcılar hadislerde bulunan tesettürle ilgili rivayetleri âyetlerin anlamlandırılmasında kılavuz olarak kabul ederler ve âyetleri bu rivayetler istikametinde tercüme ve tefsir ederler. Ali Bardakoğlu, İslâm'da başı örtmenin dinî bir gereklilik olduğunu ifade eder.
Said Nursi: Örtüme konusunda kadınlar arasında şehirli-köylü ayrımına giderek şehirli kadınların bedevi kadınlar gibi açılamayacağını ifade eder. Kendisinin şehirli kadınlar için el, yüz gibi istisnaları olmayan çarşaflı bir tesettürü kabul ettiği, Kur'anın emrinin de bu yönde olduğuna inandığı görüşleri kaydedilmiştir.
Tesettür konusunda Fethullah Gülen'in tutumu zaman içerisinde değişimler göstermiştir. Önceleri peçe ve eldiven kullanılarak kadınların tüm vücudunun örtülmesi gerektiği vaaz ve telkinleri yanında saçın bir telinin bile açılmasını büyük günah olarak ele alan Gülen  son konuşmalarında başörtüsünü bir füruat olarak değerlendirmiştir.
Janusz Kamiński
Janusz Zygmunt Kamiński, (d. 27 Haziran 1959) Polonyalı görüntü yönetmeni ve film yönetmeni. Steven Spielberg'in 1993 yılı yapımlı Schindler'in Listesi filminin fotoğrafçılığında görev aldı. 2008 yılında Dalgıç ve Kelebek filmiyle En İyi Görüntü Yönetmeni Bağımsız Ruh Ödülü ödülünü kazandı.
Tesettür
Türkiye'de tartışmalar
Prof.Dr. İlhami Güler peçe ve çarşaf konusunu kadın tesettüründen sayan yaklaşımlar için "Ancak, peçe ve çarşafa teolojik açıdan yaklaştığımızda, olayı salt dinsel bir yorum (içtihat) farkı olarak görüp saygı duyulacak bir mevzu saymak doğru değildir. Olayın ciddi estetik ve ahlaki boyutları vardır. Dinin düşünceden çok inanca, sorgusuz teslimiyete (dogmatizme) dayandığını iddia edenler bunu kabul etmeyeceklerdir. Kanaatime göre, peçe ve çarşaf, kadın onuruna karşı girişilmiş ağır bir hakaretin ve aşağılamanın ifadesidir." ..."‘Tanrının izi insanın yüzünden geçer’ der. Yüz, insanın ötekine karşı ahlaki sorumluluğunu ifade eder. Kadının önemli iki değeri olan iffeti ve namusunu, sözüm ona koruma adına kadının (insanın) en yüce, kutsal, manevi ve değerli yerini salt cinsel bir uzuv olarak görüp onu örtmeye kalkışmanın ne büyük bir cinayet, ilkellik olduğu ortadadır." şeklinde tepki gösterir.
Janusz Kamiński
Ziębice, Polonya'da doğdu. Annesi Jadwiga Celner, babası Marian Kamiński'dir. 21 yaşında Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti. Amerikan Film Enstitüsü Konservatuvarı, Güzel Sanatlar bölümünden mezun olmadan önce 1982'den 1987'ye kadar Chicago'daki Columbia College'da film yapımı eğitimi aldı.
Tesettür
Türkiye'de tartışmalar
Muazzez İlmiye Çığ ise başörtüsü ile ilgili şu ifadeleri yüzünden yargılandı: "Başörtüsünün başlangıcı da Sümerlere dayanıyor. Çoktanrılı olan Sümer dininde özellikle büyük tanrıların ve şehrin tanrısının evleri, daha doğrusu mabetleri var. Bu mabetlere isteyen kadınlar, tanrının gelini olarak giriyor. Bunların çok çeşitli görevi var. Bu görevlerden biri de kutsal bir görev olarak genel kadınlık yapmak." - "Bunların diğer rahibelerden ayrılması için başlarını örtmeleri gerek. Daha çok sonra İÖ 1600 yıllarında bir Asur kralının yaptığı kanunda evli ve dul kadınların da başlarını örtmesi şart koşulmuş. Böylece bu kadınlar da yasal seks yapan mabet fahişeleri gibi kabul edilmiş olur. Bu gelenek önce Yahudi kadınlarına geçmiş, daha sonra da İslâm kadınlarına uygulanmış."
Sağlık üzerine etkileri
Vücudu sıkı bir şekilde yalıtan giyim ve yaşam tarzının, cilt üzerinde cilt kanserleri, kuruma ve kornifikasyon gibi etkilere yol açtığı bilinen güneş ışınları, soğuk, sıcak gibi dış etkilere karşı vücut üzerinde koruyucu etkiye sahip olduğu düşünülebilir. Bunun yanında bâzı kadınlar kendilerini bu giyim tarzı ile daha rahat hissedebilirler.
Çağdaş uygulama
Başörtüsü stilleri ve uygulamaları dünya çapında büyük farklılıklar göstermektedir. Michigan Üniversitesi Sosyal Araştırmalar Enstitüsü tarafından 2014 yılında gerçekleştirilen bir kamuoyu yoklaması, Mısır, Irak, Lübnan, Tunus, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistanda halkın en çok hangi tarz kadın kıyafetlerini desteklediğini araştırdı. Araştırma, başörtüsünün (sıkı ya da gevşek biçimde) Mısır, Irak, Tunus ve Türkiye'deki katılımcıların çoğunluğu tarafından seçildiğini ortaya koydu. Suudi Arabistan'da halkın %63'ü yüz peçesini tercih etti; Pakistan'da peçe, tam boy çarşaf ve başörtüsü, oyların yaklaşık üçte birini aldı; Lübnan'da katılımcıların yarısı (Hristiyanlar ve Dürziler dahil) hiç başörtüsü takmamayı tercih etti. Daha fazla erkeğin muhafazakar kadın kıyafetlerini tercih ettiği Pakistan dışında, ankete katılan erkekler ve kadınlar arasındaki tercihlerde "anlamlı bir fark" bulunmadı. Bununla birlikte, kadınlar, kadınların nasıl giyineceklerini seçme hakkını daha güçlü bir şekilde desteklemektedir. Üniversite eğitimi almış kişiler, üniversite eğitimi almayanlara göre daha az muhafazakar ve Suudi Arabistan dışında, kadınların giyim tarzlarına karar verme hakkını daha çok destekliyorlar.
Moda bilincine sahip bâzı kadınlar, türban gibi geleneksel olmayan başörtüsü biçimlerine yöneliyor. Bazıları sarığı uygun görürken, bazıları da boynu açıkta bırakması sebebiyle İslâmî bir örtü olarak kabul edilemeyeceğini savunuyor.
Pew Araştırma Merkezî anketine göre, ABD'de yaşayan kabaca 1 milyon Müslüman kadının %43'ü düzenli olarak başörtüsü takıyor. Pew'in başka bir anketinde (2011), Müslüman Amerikalı kadınların %36'sı halka açık olduklarında başörtüsü taktığını, %24'ü çoğu zaman veya bazen taktıklarını söylerken, %40'ı asla başörtüsü takmadıklarını söyledi.
İran cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, ahlak polisini dizginleme sözü vermişti ve göreve başladığından bu yana sokaklardaki varlıkları azaldı, ancak ülkedeki güçlü muhafazakar güçler onun çabalarına direndi ve kıyafet kuralları, özellikle de yazın hala uygulanıyor. (Ayrıca bakınız: Mehsa Emini'nin ölümü)
Türkiye'de tesettür önceleri kamu kurumları, üniversite ve devlet okullarında yasaktı. Yasak, Anadolu köylü kadınlarının geleneksel örtülerine değil, 1980'lerden sonra giderek artan sayıda eğitimli kentli kadın tarafından benimsenen türban adı verilen yanlara düzgünce tutturulmuş başörtüsüne uygulandı. 2000'li yılların ortalarından itibaren Türk kadınlarının %60'ından fazlası ev dışında başlarını örtüyor, ancak sadece %11'i türban takıyordu. Yasak 2008'de üniversitelerde, 2013'te hükûmet binalarından ve 2014'te okullardan kaldırıldı.
İslâm öncesi örtünme uygulamaları
Sümerolog Muazzez İlmiye Çığ gelenekçi ve köktenci anlayışlar açısında Yahudilik, Hristiyan ve İslâm'da çok önemli bir yeri olan başörtüsü konusunda, kaynağın Sümer dinî gelenekleri ile ilgili ve diğer birçok kavram ve uygulama gibi buradan alıntılanma olduğunu ifade etmiştir. Çığ'a göre bu uygulamalar Yahudilerin Babil sürgünü sırasında benimsenmiş ve daha sonra Tanah yazımlarına aktarılmıştır.
Katı ayrım ve matronların örtünmesi eski Yunanistan'da gelenekseldi. MÖ 550 ile 323 yıllarında, Yunan toplumunda saygın kadınların kendilerini tecrit etmeleri ve yabancı erkeklerin gözünden kendilerini koruyan elbiseler giymeleri bekleniyordu. Roma pagan geleneği, Vesta rahibeleri (Vesta Bakireleri) tarafından giyilen başörtüsü uygulamasını da içeriyordu.
Tanah'ın örtünme ile ilgili tâlimatlar içerip içermediği açık değildir, ancak haham literatürü bunu bir iffet sorunu (tseniut) olarak sunar. İffet, erken Roma döneminde önemli bir haham erdemi haline gelmişti. Yahudi kadınların Babil ve sonraki dönemde Greko-Romen toplumundaki Yahudi olmayan hemcinslerinden ayırmayı amaçlanmış olması olasıdır. Hahamların emirlerine göre, evli Yahudi kadınların saçlarını örtmeleri gerekirdi (bkz. Mitpahat). Örtülü Yahudi kadınların hayatta kalan temsilleri, belirli Yahudi uygulamalarından ziyade genel Roma geleneklerini yansıtıyor olabilir. Fadwa El Guindi'ye göre, Hristiyanlığın başlama döneminde Yahudi kadınlar başlarını ve yüzlerini örtmekteydiler.
Hristiyanların başörtüsüyle ilgili en iyi bilinen görüş, İncil'de 1 Korintliler 11 :4-7'deki pasajda "başı açıkken dua eden veya peygamberlik eden her kadın başını küçük düşürür" şeklinde tarif edilir. Tertullianus, Klement, Hipolit, Hrisostomos ve Augustin dahil olmak üzere ilk Kilise Babaları, yazılarında, Hristiyan kadınların dua ederken başlarını örtmeleri, erkeklerin ise başları açık olarak dua etmeleri gerektiğini onayladılar. Roma'daki erken dönem Hristiyan kadınların başlarını örttüğünü gösteren arkeolojik kanıtlar vardır, ve Hristiyan başörtüsü uygulaması, bugün birçok Hristiyan mezhebine bağlı kadınlar arasında, özellikle Anabaptist Hristiyanlar, Doğu Ortodoks Hristiyanları, Doğu Hristiyanları ve Reformcu Hristiyanlar arasında devam etmektedir. Leila Ahmed'e göre, Hristiyan Bizans edebiyatında kadınların örtünmesi ve inzivaya çekilmesiyle ilgili katı normlar, eski Pers geleneklerinden etkilenmişti ve bunların gerçek uygulamadan önemli ölçüde farklı olduğunu gösteren kanıtlar bulunmakta.
Hint yarımadasında, kadınlar ghoonghat olarak bilinen bir uygulamada başlarını örterler.
Nüfusların birbirine karışması, Yunan, Pers ve Mezopotamya ve Orta Doğu halklarının Samilerle kültürel yakınlaşmasıyla sonuçlandı. Kadınların örtünmesi ve tecrit edilmesi, Arapların şehirli üst sınıf kadınlarına ve nihayetinde şehirli kitlelere yayılmadan önce Yahudiler ve Hristiyanlar arasında yerleşmiş görünüyor. Kırsal alanlarda saçı örtmek yaygındı, ama yüzü değil.
Leila Ahmed, "Kültürel kaynak veya kaynaklar ne olursa olsun, şiddetli bir kadın düşmanlığı, İslâm'ın yükselişinden hemen önceki yüzyıllarda Akdeniz'in ve nihayetinde Hristiyan düşüncesinin belirgin bir bileşeniydi" diyor. Ahmed, örtünmeyi ve cinsiyet ayrımını, en yoğun olarak kadın bedenini teşhir etmeyi bir utanç ve tehlike görmeye odaklanan, kadın düşmanı bir görüşün ifadesi olarak yorumlar.
Arap/İslâm kültüründe gelişim
Müfessirlerin ve İslâm tarihçilerinin geneline göre İslâm öncesi dönemde Arap kadınları enselerine bağladıkları veya arkalarına saldıkları başörtüsü tarzı bir örtüyü takarlardı. Bununla birlikte bu örtü gerdanlarını ve diğer taraflarını örtmezdi. Eldeki kanıtlar, örtünmenin Arabistan'a İslâm Peygamberi tarafından getirilmediğini, Suriye ve Filistin gibi komşu ülkelerde olduğu kadar yaygın olmasa da, özellikle şehirlerde zaten var olduğunu göstermektedir.
Coğrafik etki: Çöl yaşamından kaynaklanan, toz ve yakıcı güneş ışınlarından koruyucu geniş ve bâzı bölgelerde yüz dahil tüm vücudu kaplayan yerel elbiselerin, hadisler ve Kur'an yorumları ile dinî zorunluluklar içine girmiş olma ihtimali göz ardı edilemeyecek bir konu olarak görünmektedir. Prof. Dr. Mehmet Aydın bu konuya işaret eden yorumunda, tesettürün İslâm'da olduğunu, şekil ve miktar gibi hususların ise coğrafya ve kültür tarafından belirlendiğini ifade etmiştir.
Prof. Dr. Neşet Çağatay İslâm'da başörtüsünün ortaya çıkışı sürecini "Müslümanlar, hür kadınlarıyla birlikte Mekke'den Medine'ye göç ettiklerinde, Medine'de bir meta aracı gibi alınıp satılan ve örtünmeyen cariyelerle karşılaştılar. Medineli erkekler, Mekke'den gelen kadınlara da cariye gibi davranıyor. Onları da meta gibi alıp satmak istiyorlar. Hazreti Ömer bu kargaşalığı görüyor. Medinelilerle karıştırılmamaları için Mekkeli kadınlara örtünme kuralı getiriliyor. Cariyelerin örtünmesi ise yasaklanıyor. İslâmîyette hür kadınların cariyelerden ayırt edilmesi için başlatılan bu gelenek, daha sonra kadınların erkeklere karışı örtünmesi şekline dönüşüyor..." sözleriyle ifade etmektedir.
"Hicab" terimi Kur'an'da giyim ile ilgisiz olarak, inanan erkeklerin İslâm Peygamberi'nin eşleri ile perde (hicap) arkasından konuşmaları gerektiği şeklinde kullanılmıştır. Sonraki dönemlerde bu uygulama Müslüman toplumun geneline yayılmış, erkek ve kadın bölmelerinin ayrılması sonucunu doğurmuştur.
İslâm toplumunda tesettür ve hicabın İslâmın ortaya çıkış dönemlerinde yaygın olarak kullanılmadığı, hicabın o dönemde aynı zamanda Peygamberin evi olan mescide gelen erkeklerden peygamberin kadınlarını korumak için konulduğu, genişletilmiş tesettür ve hicap uygulamalarının Müslümanların İran ve Bizansı almaları sonrasında, bu kültürlerden etkilenerek, özellikle Emeviler döneminde ulemanın otorite kazanma çabaları sonucunda İslâm toplumunda yaygınlık kazandığı bâzı araştırmacılar tarafından ifade edilmiştir. Örtünme İslâmîyetin doğuşundan birkaç yüzyıl sonra yazılan hadis ve fıkıh kaynaklarında, dinî önderler tarafından yapılan âyet ve hadislerin kapsamlarını genişleten ve bağlamından kopartılmış ileri yorumlarla kadın ve erkeğin birbirini görmelerinin tamamen haram kılınması, harem, burka ve peçe gibi uygulamalar islam topluluklarında yerleşik kurallar haline gelmiştir.
Modern öncesi tarih
Örtünme uygulaması, bu imparatorlukların Arap fetihleri sırasında saygınlık ve yüksek sosyal statü sembolü olduğu Bizans ve Pers imparatorluklarının seçkinlerinden ödünç alındı. Reza Aslan, "Örtü, Peygamberin eşitlikçi reformları sonrasında, erkek kutsal metin ve hukuk âlimlerinin, dinî ve siyasi otoritelerini kullanarak toplumda kaybettikleri hakimiyeti yeniden kazanmaya başladığı İslâm Peygamberi'nin ölümünden sonraki nesillere kadar kadar, ne zorunluydu ne de geniş çapta benimsendi" ifadelerini kullanır.
Bu uygulama, Kur'an'ın iffet ve dindarlıkla ilgili ideallerinin uygun bir ifadesi olarak benimsendi. Örtünme yavaş yavaş üst sınıf Arap ve şehirli Müslüman kadınlar arasında yaygınlaştı. Arap Müslüman kadınların örtünmesi, Osmanlı yönetimi altında, bir rütbe ve ayrıcalıklı yaşam tarzı olarak yaygın hâle geldi ve 17. yüzyılın İstanbul'u, coğrafi ve mesleki kimlikleri yansıtan farklı giyim tarzlarına tanık oldu. Kırsal kesimdeki kadınlar, örtünmeyi benimsemekte çok daha yavaştı çünkü elbiseler tarladaki çalışmalarını engelliyordu. Çalışan kadınlar için peçe takmak pratik olmadığı için, "örtülü bir kadın sessizce kocasının kendisini boşta tutacak kadar zengin" olduğunu ilan da ediyordu.
II. Abdülhamid, 2 Nisan 1892'de kadınların çarşaf giymesini yasakladı. Türk gazeteci ve araştırmacı Murat Bardakçı, Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunduğu söylediği belgede, II. Abdülhamid'in çarşafı "emr-i tesettüre asla muvafık ve müsait olmadığı" olarak nitelendirmesiyle yasakladığını ifade etmiştir. (Not; Çarşaf Abaye veya Çador'un Türk versiyonu olarak bilinir ve yüz kısmen örtülür.)
Modern tarih
Yirminci yüzyılın sonlarında, batılılaşmanın bir sonucu olarak uzun bir düşüş döneminden sonra Mısır'da başörtüsü yeniden canlandı. Daha 1970'lerin ortalarında, üniversite çağındaki bâzı Müslüman erkek ve kadınlar, yeniden birleşmek ve kendilerini İslâm inancına yeniden adamak amacıyla bir hareket başlattılar. Bu hareket Sahva (uyanış) olarak adlandırıldı ve kıyafet kodlamasına yansıyan yüksek bir dindarlık dönemini ateşledi. Bu hareketin genç kadın öncüleri tarafından benimsenen üniformaya el-İslâmî (İslâmî elbise) adı verildi ve bir "cilbāb" ve himār'dan oluşuyordu. Hareket içinde çoğunlukla evrensel olan temel elbiselere ek olarak, takipçilerin ne kadar muhafazakar olmak istediğine bağlı olarak ek önlemleri alınabilirdi. Bâzı kadınlar, görünür bir teni ortaya çıkarmak için sadece göz yarıkları bırakan bir yüz kaplaması (el-niqāb) ve ayrıca eldiven ve çorap kullanmayı da tercih ettiler.
Kısa süre sonra bu hareket gençlik alanının dışına yayıldı ve daha yaygın bir uygulama haline geldi. Kadınlar bu giyimi dinî inançlarını halka duyurma ve batılı giyim ve kültür etkilerini reddetmenin bir yolu olarak gördüler. Başörtüsü uygulamasının baskıcı ve kadınların eşitliğine zarar verdiğine dair birçok eleştiriye rağmen, birçok Müslüman kadın, örtülü giyim tarzını olumlu bir şey olarak görüyor. Bu kamusal alanda tacizden ve istenmeyen cinsel davranışlardan kaçınmanın bir yolu olarak görülür. Buna göre örtünme kadınları kamusal alanda cinsiyetsizleştirerek onların yasal, ekonomik ve politik statüde eşit haklardan yararlanmalarını sağlardı. Bu sadece seçtikleri giyim tarzıyla değil, aynı zamanda iffet ve İslâmî inançlara bağlılıklarını göstermeye çalışan ciddi tavırlarıyla da kendini gösteriyordu.
Birçok insan, başörtüsünü ve kadın ve hakları açısından ne anlama geldiğini sorguladı. Pratikte başörtüsünün gerçekten kadınların tercihi olup olmadığı veya kadınların onu giymeye zorlanıp zorlanmadığı sorgulandı. İran İslâm Cumhuriyeti'nin kadınlara dönük zorunlu örtünme politikası gibi pek çok örnek, bu konuları ön plana çıkarmış ve hem akademisyenler hem de sıradan insanlar arasında büyük tartışmalara yol açmıştır.
Örtünmenin amacı Uyanış hareketi ivme kazandıkça değişir ve Pan-İslâmîzm'e destek ve Batı kültür ve normlarının sembolik reddinden daha politik bir duruşa doğru kayar. Bugün başörtüsü farklı insanlar için birçok farklı anlam ifade ediyor. Başörtüsü takmayı seçen kadınlara göre örtünme iffet, ahlak ve seçim özgürlüklerini korumalarına izin veriyor. Kapanmanın özgürleştirici ve tacizden koruyucu olduğuna da inanıyorlar.
Birçok insan başörtüsü takmaya karşıdır ve başörtüsünün toplumsal cinsiyet ilişkilerinde sorunlara yol açtığını, kadınları hem fiziksel hem de mecazi olarak susturmaya ve bastırmaya çalıştığını ve uygulamayla ilgili birçok başka sorunu olduğunu savunuyorlar. Görüşlerdeki bu farklılık, konuyla ilgili hem duygusal hem de akademik olarak bugün de devam eden çok sayıda tartışma yarattı.
11 Eylül 2001'den bu yana tesettür tartışmaları yoğunlaştı. Birçok ülke, başörtüsüne kısıtlamalar getirmeye çalıştı ve bu da, daha fazla sayıda başörtüsü takmaya ve buna yönelen kadınlar tarafından yeni bir isyan dalgasına yol açtı.
İran
İran'da artan sayıda kadın zorunlu başörtüsü takmaya meydan okudukça direniş ve çekişme artıyor. Smith (2017), İngiltere merkezli saygın bir haber kuruluşu olan The Times tarafından yayınlanan “İran, kadınlar için İslâmî kıyafet kurallarını güncelleyerek şaşırtıyor” başlıklı makalesinde İranlı kadınların kaydettiği ilerlemeye değindi.
Tahran polis şefi General Hüseyin Rahimi, “İslâmî kıyafet kurallarına uymayanlar artık gözaltı merkezlerine alınmayacak ve haklarında adli dava açılmayacak” dedi (Smith, 2017). Polis şefinin açıklamaları siyasi ilerlemeyi yansıtıyor. İranlı kadın aktivistler, kültürel ve politik değişimi hayata geçirmek için modaya güvenerek 1979'dan beri ilerleme kaydettiler.
Zorunlu başörtüsü İslâmofaşist bir uygulama olarak nitelendiriliyor.
Dünya geneli
Bâzı hükûmetler kadınları başörtüsü takmaya teşvik eder ve zorunlu kılarken, diğerleri en azından bâzı kamusal ortamlarda bunu yasaklamıştır. Dünyanın birçok yerinde kadınlar, fiziksel saldırılar da dahil olmak üzere, başörtüsü takmak için veya başörtüsü takmaya karşı gayri resmî baskılara maruz kalıyor.
Yasal zorlamalar
Gazze'de Birleşik Liderlik (UNLU) kadınlar için zorunlu başörtüsü politikası oluşturmayı reddetti.
1936'da her tür peçeyi yasaklayan İranda, İslâm devriminin ardında Nisan 1980'de devlet dairelerinde ve eğitim kurumlarında kadınlara başörtüsü zorunluluğu getirilmesine karar verildi. 1983 ceza kanunu, kamusal alanda hicab şer'i giyinmeden görünen kadınlar için 74 kırbaç cezası verdi, ancak bu tanımını belirsiz bıraktı.
Kıyafet yönetmeliğinde sınırlar zorlandı ve zorunlu yönü muhafazakarlar ile mevcut cumhurbaşkanı Hasan Ruhani arasında bir çekişme noktası oldu. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi geçtiğimiz günlerde İran'ı başörtüsü karşıtı protestoları destekleyen insan hakları savunucularının ve avukatların haklarını garanti etmeye çağırdı. Devlet kurumlarında ve dinî kurumlarda, kıyafet yönetmeliği himar tipi başörtüsü ve pardösü gerektirirken, diğer halka açık yerlerde kadınlar genellikle gevşek bağlı bir başörtüsü (rousari) giyiyor. İran hükûmeti hem İslâmî dinî ilkeleri, hem de İslâm öncesi İran kültürünü hatırlatarak daha katı örtünme türlerini onaylar ve resmî olarak teşvik eder.
Endonezya'nın Açe eyaleti, Müslüman kadınların toplum içinde hicap giyimini şart koşuyor. Endonezya hükumeti, eyalette ayrılıkçı harekete son vermeyi amaçlayan bir anlaşmayla, 2001 yılında Açe'nin dinî liderlerine Şeriat uygulama hakkı verdi.
Suudi Krallığı, Müslüman kadınların saçlarını örtmesini ve tüm kadınların tam vücut elbisesi giymelerini resmî olarak şart koşuyor, ancak şart bu son zamanlarda uygulanmadı. Düzenlemeler dinî polis ve kanun adamları tarafından uygulanır. 2002'de Suudi din polisi, Suudi ve uluslararası basın tarafından, 15 kişinin ölümüyle sonuçlanan yangında kız öğrencilerin başörtüsü takmadıkları için yangından kurtarılmasını engellemekle suçlandı. 2018'de Suudi veliaht prensi Muhammed bin Selman CBS News'e Suudi yasalarının kadınların "düzgün, saygılı elbiseler" giymelerini gerektirdiğini ve kadınların hangi biçimde olması gerektiğine karar vermekte hür olduğunu söyledi.
Müslüman dünyası
Pers kültüründe saçı örtme geleneğinin eski İslâm öncesi kökenleri vardı, ancak gelenek 1936'da başörtüsü modernleşmeyle bağdaşmaz kabul eden Rıza Pehlevi tarafından yasaklandı. Bâzı durumlarda polis peçe takan kadınları tutukladı ve ve onu zorla çıkartmaya zorladı. Bu politikalar halk desteğine sahipti, ancak başörtüsü takmadan kamusal alana çıkmayı çıplaklık olarak yorumlayan Şii din adamlarını çileden çıkardı. Bâzı kadınlar, Rıza Şah'ın polisi tarafından saldırıya uğrama korkusuyla evi terk etmeyi reddetti. 1941'de örtünme politikasındaki zorunlu unsur terk edildi.
Türkiye'de yakın zamana kadar üniversitelerde başörtüsü yasağı vardı. 2008'de hükûmet üniversitelerde başörtüsü yasağını kaldırmaya çalıştı, ancak kara Anayasa Mahkemesi tarafından bozuldu. Aralık 2010'da hükûmet üniversitelerde, devlet binalarında ve okullarda başörtüsü yasağını kaldırdı.
Hicap Tunus'ta 1981'de devlet dairelerinde yasaklandı ve 1990'larda kısıtlamalar artırıldı.
2017 yılında Tacikistan hicabı yasakladı. Kültür Bakanı Şemsiddin Orumbekzoda, Radio Free Europe'a İslâmî kıyafetin "gerçekten tehlikeli" olduğunu söyledi. Mevcut yasalara göre, başörtüsü takan kadınların ülkenin devlet dairelerine girmesi yasaktır.
Avrupa
15 Mart 2004'te Fransa, devlet ilk ve orta öğretim okullarında "öğrencilerin dinî aidiyetlerini bariz bir şekilde sergiledikleri sembol veya kıyafetleri" yasaklayan bir yasa çıkardı.
Belçika'nın Maaseik şehrinde, peçe 2006'dan beri yasaktır.
13 Temmuz 2010'da, Fransa'nın alt meclisi, kamusal alanda İslâmî tam kapanmayı yasaklayan bir yasa tasarısını ezici çoğunlukla onayladı.Böylece Fransa kamuya açık yerlerde yüzü tamamen kapatan peçeyi yasaklayan ilk Avrupa ülkesi oldu. Bunu Belçika, Letonya, Bulgaristan, Avusturya, Danimarka ve İsviçre'nin bâzı kantonları izledi.
Belçika, 2011 yılında park ve sokaklarda yüzü tamamen kapatan peçeyi yasakladı. İsviçre'nin Ticino kantonunun seçmenleri, Eylül 2013'te, halka açık alanlarda peçe takılmasının yasaklanması lehinde oy kullandı. 2016 yılında Letonya ve Bulgaristan halka açık yerlerde burkayı yasakladı. Ekim 2017'de, Avusturya'da peçe takmak da yasa dışı hâle geldi. Bu yasak yüzleri kapatan eşarp, maske ve palyaço boyasını da içeriyor. 2016 yılında Bosna-Hersek yargısı Müslüman cemaatin protestolarına rağmen mahkemelerde ve yasal kurumlarda başörtüsü takma yasağını onayladı. 2017 yılında Avrupa Adalet Divanı, şirket çalışanların başörtüsü de dahil olmak üzere görünür dinî semboller takmasını engellemesine izin verildiğine karar verdi. Ancak, şirketin dinî ve politik fikirleri sergileyen kıyafetlerin giyilmesiyle ilgili bir politikası yoksa, müşteri çalışanlardan kıyafeti çıkarmalarını isteyemez. 2018'de Danimarka parlamentosu, halka açık yerlerde yüzü tamamen kapatan peçeyi yasaklayan bir yasa çıkardı.
2016 yılında, 20'den fazla Fransız kasabası, hicap kurallarına uymayı amaçlayan bir mayo tarzı olan burkini kullanımını yasakladı. Daha sonra düzinelerce kadın para cezasına çarptırıldı, bâzı biletlerde "ahlaka ve laikliğe saygılı bir kıyafet" giymedikleri gerekçesiyle para cezası verildi. Yasağın uygulanması, tesettür giyimin yanı sıra çok çeşitli iffet kıyafetleri giyen plaj sakinlerini de vurdu. Medya, polisin Nice'deki bir plajda bir kadını kıyafetlerinin bir kısmını çıkarmaya zorladığını bildirdi. Belediye başkanlığı Nice terör saldırısının ardından bu tür kıyafetleri giymeyi "kabul edilemez bir provokasyon" olarak nitelendirdi.
Belçika'da bir psikolog ekibi, 166 ve 147 katılımcının yer aldığı iki çalışmada, Belçikalıların İslâmî başörtüsünden rahatsızlık duymalarının ve ülkenin kamusal alanında bu yasağın desteklenmesinin, özerklik, evrenselcilik, yabancı düşmanlığı/etnik önyargı ve din karşıtı duygularla ilgisini araştırdı. Çalışmalar, örtünme karşıtı tutumların etkilerinin ötesinde daha yüksek seviyeleri öngörmede, yaş ve politik muhafazakarlık gibi diğer ilgili değişkenler ötesinde ince önyargı/ırkçılık, değerler (kendini geliştirme değerleri ve güvenlik karşısında evrenselcilik) ve dinî tutumların (gerçek anlamda din karşıtı düşünceye karşı maneviyat) etkilerini ortaya çıkarmıştır.
2019'da Avusturya, okullarda on yaşına kadar olan çocuklara hicabı yasakladı. Yasak, kadın-erkek eşitliği ve yerel geleneklere göre sosyal entegrasyon amacıyla konuldu. Çocuğunu başörtülü olarak okula gönderen velilere 440 euro para cezası verilecekti. Bu yasak, 2020 yılında Avusturya Anayasa Mahkemesi tarafından bozuldu.
İsveç'teki Staffanstorp Belediyesi, 2019'da altıncı sınıfa kadar olan okul öğrencileri için tüm örtü türlerini yasakladı.
Hindistan
Ocak 2022'de Karnataka eyaletinde bir dizi kolej, başörtüsü takan kız öğrencilerin kampüse girmesini engelledi ve ardından eyalet hükûmeti eğitim kurumlarında 'dinî kıyafetleri' yasaklayan bir genelge yayınladı. 15 Mart 2022'de Yüksek Mahkeme, oldukça tartışmalı bir kararla, uygulamanın İslâm'da zorunlu olmadığını savunarak eğitim kurumlarında başörtüsü yasağını onadı.
Türban takmak için resmî olmayan baskı
Müslüman kız ve kadınlar, başörtüsünü takmayı reddettikleri için hem Batı dünyasında hem de başka yerlerde namus cinayetlerinin kurbanı oldular.
Gazze'de, 1970'lerin sonlarında ve 1980'lerde Gazze'de Hamas'ın selefi Mujama' al-Islami'nin, şehirli eğitimli kadınlar üzerinde başörtüsünün yeniden takılmasını sağlamak" için " rıza ve zorlamanın bir karışımını" kullandığı bildirildi.
Benzer davranış, Filistin topraklarında Birinci İntifada sırasında Hamas tarafından da sergilendi. Hamas, Filistinli grupların stratejisinde algılanan başarısızlıkların yarattığı siyasi boşluğu, kadınlara odaklanan bir kampanyayla başarıya giden bir yol olarak İslâm'a "dönüş" çağrısında bulundu. Hamas, kadınların evde kalmasında ısrar, erkeklerden ayrılma ve çok eşliliğin teşviki de dahil olmak üzere diğer önlemlerin yanı sıra başörtüsü takma yönünde kampanya yürüttü. Bu kampanya sırasında başörtüsü takmamayı tercih eden kadınlar sözlü ve fiziksel tacize uğradı ve bunun sonucunda "sadece sokakta sorun yaşamamak için" başörtüsü takıldı.
Hicap Afganistan'da Taliban rejimi tarafından zorunlu hâle getirildi. Taliban, kadınlardan sadece başlarını değil yüzlerini de örtmelerini istedi, çünkü "bir kadının yüzü kendileriyle ilgili olmayanlar erkekler için yozlaşmanın kaynağıydı".
Hindistan Srinagar'da, kendisine Lashkar-e-Jabbar adını veren militan grup, 2001 yılında burka giymeyen kadınlara yönelik bir dizi asit saldırısının sorumluluğunu üstlendi ve İslâmî kıyafet vizyonlarına bağlı kalmayan kadınları cezalandırmakla tehdit etti. Çoğu tamamen örtünmemiş olan Keşmirli kadınlar uyarıya karşı çıkarken, saldırılar bölgenin önde gelen militan ve ayrılıkçı grupları tarafından kınandı.
2006'da Gazze'deki radikaller, müstehcen olduğu iddia edilen elbiseleri giymekle ilgili "gözdağı vermek" amacıyla kadınların yüzlerine saldırmakla veya saldırı tehdidi suçlanıyorlar.
2014 yılında Irak ve Levant İslâm Devleti nikap ve eldiven takmadıkları için birkaç kadını idam ettiği bildirildi.
Norveç'te Telia, Nisan 2019'da bir kadının başörtüsünü çıkarmasını reklamda gösterdiği için bomba tehditleri aldı.
Hicap karşıtı resmî olmayan baskılar
2015 yılında Özbekistan'da yetkililerTaşkent'te tesettürlü kadınların gözaltına alındığı bir kampanya düzenledi. Başörtüsünü çıkarmayı kabul edenler "görüşmeden" serbest bırakılırken, reddedenler terörle mücadele birimine sevk edildi. Daha sonra kocaları veya babaları, kadınları polise itaat etmeye ikna etmek için çağrıldı. Bu, Fergana Vadisi'ndeki daha önceki bir kampanyayı takip etti.
Şevket Mirziyoyev'in Aralık 2016'da Özbekistan Cumhurbaşkanı olarak seçilmesinden sonra, Müslümanlara dinî kimliklerini açıkça ifade etme fırsatı verildi. Temmuz 2021'de devlet halka açık yerlerde başörtüsü takılmasına izin verdi
Kırgızistan'da hükûmet, 2016 da kadınları başörtüsü takmaktan vazgeçirmeyi amaçlayan pankartların sponsoru oldu.
Tesettürlü kadınlara iş yeri ayrımcılığı
Tesettür gözlenebilir bir inanç beyanı olduğu için Müslümanlara yönelik ayrımcılık kadınlar arasında daha yaygındır. 11 Eylül saldırıları sonrasında iş yerlerinde İslâmofobinin bâzı tezahürleri görülür ve başörtüsü onları tanınmasına yardımcı olur. İslâm inancıyla olan ilişkileri otomatik olarak dinin her türlü olumsuz klişesini üzerlerine yansıtır. Artan ayrımcılığın bir sonucu olarak, işyerindeki bâzı Müslüman kadınlar, daha fazla önyargı eylemini önlemek umuduyla başörtülerini çıkarmaya başvuruyor.
Görüşülen bâzı Müslüman kadınlar, algılanan ayrımcılığın kendileri için de sorun oluşturduğunu, gelecekte ayrımcılığa uğramaktan korktukları için başörtüsü takmamayı tercih ettiklerini paylaştılar.
Ayrımcılık, Amerika Birleşik Devletleri'nde kadınların dinî yükümlülükleri yerine getirme kararlarına da etki ediyor ve dinlerini takip etme konusunda endişe duyuyorlar.
Ali ve ark. (2015) iş yerinde algılanan ayrımcılık ile iş tatminleri arasında bir ilişki bulmuştur. Başka bir deyişle, diğer dinî gruplarla karşılaştırıldığında, Müslüman kadınların iş yerinde karşılaştıkları ayrımcılık algısı işlerinden duydukları memnuniyet düzeyi ilişkiliydi.
Müslümanlar arasında olası işe alım ayrımcılığı üzerine yürütülen deneysel bir araştırma, geleneksel İslâmî kıyafet giyen Müslüman kadınlar ile giymeyenler arasında açık ayrımcılık açısından hiçbir fark olmadığını ortaya koydu. Ancak başörtüsü takan Müslümanlara örtülü ayrımcılık yapıldığı, düşmanca ve kaba bir tavırla muamele edildiği görüldü. ABD'de 4.000 işveren arasındaki işe alım uygulamalarını gözlemleyen deneyciler, kendilerini Cumhuriyetçi olarak tanımlayan işverenlerin, sosyal ağ sayfalarında Müslüman görünen adaylarla işe alım görüşmesi yapmaktan kaçınma eğiliminde olduğunu buldu.
Bazılarının iş yerinde tesettür ayrımcılığı olarak gördüğü ve kamuoyunun dikkatini çeken ve Yüksek Mahkemeye taşınan bir örnekte ABD Eşit İstihdam Fırsatı Komisyonu, Başlık VII'nin verdiği yetkiden yararlanarak iş başvurusunda bulunan ancak EEOC v. Abercrombie ve Fitch'in örtü ve siyah elbiselere karşı uzun süredir devam eden politikasını ihlal eden başörtüsü takması nedeniyle reddedilen genç bir tesettürlü kadın için dava açtı.
Birleşik Arap Emirlikleri'nde Güney Asyalı Müslümanlar, ABD'deki Güney Asyalı emsalleri kadar ayrımcılık algılamıyorlar. Bununla birlikte, kadınlar her iki coğrafyada da ayrımcılık deneyimlerini ince ve dolaylı etkileşimler olarak tanımlamada benzerler. Aynı çalışma, başörtüsü takan ve takmayan Güney Asyalı Müslüman kadınlar arasındaki farklılıkları da bildiriyor. Tesettürlü olmayanlar için, diğer Müslümanların yanındayken daha fazla algılanan ayrımcılık yaşadıklarını bildirdiler.
Algılanan ayrımcılık, hem zihinsel hem de fiziksel esenliğe zararlı olmasına rağmen bâzı bireyler için daha olumlu bir iyilik hâli ile de ilişkili olabiliyor. Yeni Zelanda'da yapılan bir araştırma, başörtüsü takan kadınların ayrımcılığa maruz kalmasına rağmen, çok daha yüksek dinî gurur, aidiyet ve merkezîlik duyguları ile bu olumsuz deneyimlerin üstesinden geldiği sonucuna varmıştır.
Gökteki Kale
Gökteki Kale, Laputa: Castle in the Sky (天空の城ラピュタ) (ya da kısaca Laputa) (ABD dağıtımında Castle in the Sky) Hayao Miyazaki'nin yazıp yönettiği 1986 yapımı animasyon filmidir. Film gösterime girdiği 1986 yılında Animage Anime Büyük Ödülü'nün sahibi olmuştur.
Konu
Sheeta adındaki genç bir kız gizemli mavi bir taşın sahibidir. Kız hükûmet için çalışan gizli ajanlar tarafından kaçırılmış ve uçan bir gemide henüz bilinmeyen bir yere götürülmektedir. Aniden bir tehlike belirir ve gemiye yaşlı hava korsanı Dola ve emrindeki uçan korsanlar çetesi saldırır. Onlar da Sheeta'nın sahip olduğu taşı istiyorlardır. Sheeta'nın odasına girerler, Sheeta onlardan kaçarak gemiden aşağıya düşer. Ancak düşerken taşın yardımıyla yere çakılmadan havada süzülerek yere inebilmiştir. Uyandığında Pazu adında genç bir çocuğun kolları arasında bulur kendini. Pazu ona yardım etmeye çalışır. Sheeta Pazu'nun evinde Laputa'nın efsanevi krallığının resmini görür. Resmi Pazu'nun babası çekmiştir, Pazu'nun babası geri döndüğünde gökyüzünde asılı duran bir adadan bahsetmiştir, kimse onun keşfine inanmaz. Korsanlar Pazu'nun evini bulurlar, onlar da askerî bir uçak alarak Laputa'yı aramaya koyulurlar.
Karakterler
Sheeta: Sessiz, sakin ve sevecen bir yapısı vardır. Aile yadigarı olan ve koruması gereken bir kolye vardır. Bu kolyeyi de sadece Sheeta kullanabilir. Ayrıca korsanlardan ve askerlerden de kaçmaktadır. Çünkü doğup büyüdüğü topraklardan koparılıp kaçırılmıştır fakat bir şekilde kaçmayı başarmıştır. Ancak kızın sır gibi tuttuğu bir adı vardır; Lucita Toel Ul Laputa.
Pazu: Maden işinde çalışan bir çocuktur. Son derece inatçı, hareketli ve hırslıdır. En büyük hayali ise babasının resmini çektiği Laputa'nın gerçek olduğunu göstermektir. Gökyüzünden süzülerek yere inen Sheeta'yı kendi evinde misafir eder, fakat kısa zamanda askerlerin ve korsanların saldırıya geçmesi ile kaçmaya başlar ve Sheeta'yı canı pahasına da olsa korumaya yemin eder.
Muska: Kolyenin peşine düşerek en büyük hayali olan dünyayı fethetmeye çalışan Muska'nın asıl adı da Romska Palo Ul Laputa'dır. Son derece kötü karakterli ve acımasız bir adamdır ki bütün herkesi amacı için öldürmekten çekinmemektedir.
Ay Carmela! (film)
Ay Carmela! (İspanyolca özgün yazılışıyla ¡Ay, Carmela!) 1990 İspanya - İtalya ortak yapımı politik dramatik savaş filmdir.
José Sanchis Sinisterra'nın aynı adlı alegorik tiyatro oyunundan sinemaya aktarılan filmin yönetmeni Carlos Saura'dır. Carlos Saura, Rafael Azcona'yla beraber filmin senaryosunu da yazmıştı. Film adını İspanya İç Savaşı sırasında Cumhuriyetçilerin ve Uluslararası Tugaylar'ın dilinden düşmeyen ünlü şarkı Ay Carmela'dan almıştır ve Carlos Saura'nın İspanya İç Savaşı ile ilgili çocukluk anılarından acı izler taşır.
"Ay Carmela!" İspanya İç Savaşı sırasında cephedeki Cumhuriyetçileri eğlendiren ve üç kişiden oluşan gezici bir oyuncu kumpanyasının bir sabah yanlışlıkla kendilerini isyancı Milliyetçilerin safında bulmalarıyla başlar. Karı koca oyuncular Carmela (Carmen Maura) ve Paulino (Andres Pajares) ile dilsiz yardımcıları Gustavete (Gabino Diego)'ten oluşan üçlü kurşuna dizilme korkusuyla beklerlerken tiyatroya aşık bir İtalyan Faşist komutan onlardan bu kez kendi askerleri için bir gösteri düzenlemelerini ister.
Carlos Saura'nın 23. cü uzun metrajlı filmi olmasına rağmen kendi anlattığına göre İspanya İç Savaşı'na mizahi bir açıdan yaklaşabildiği ilk filmi olmuştur. Çünkü 1936'da patlayan bu savaş Saura ve ailesini çok etkilemiş, küçük Saura'nın ruhunda derin izler bırakmıştı.
Film, İspanya'nın Oscarları sayılan Goya Ödülleri'nin neredeyse tamamını almış, ayrıca katıldığı birçok festival ve yarışmadan da tam 22 ödülle dönmüştür.
Konusu
İspanya İç Savaşı sırasında üç kişiden oluşan gezici bir eğlence kumpanyası ülkeyi turlamakta ve Cumhuriyetçiler için moral gösterileri düzenlemektedirler. Grup, Carmela (Carmen Maura) ve Paulino (Andres Pajares) adlı karı koca oyuncular ve yanlarına sonradan aldıkları dilsiz yardımcıları Gustavete (Gabino Diego)'ten oluşmaktadır. Kimi kimsesi olmayan genç Gustavete çok yakınında patlayan bir bomba yüzünden konuşma yeteneğini kaybetmiştir ama sesleri işitebilmektedir. Meramını boynuna asılı minik bir kara tahtaya tebeşirle notlar yazarak anlatır. Külüstür kamyonetlerinde yatıp kalkan ve yarı aç yarı tok günler geçiren topluluk Cumhuriyetçileri eğlendirmek için uğradıkları yerleşim yerlerinde güldürü ağırlıklı zaman zaman da hamasi gösteriler düzenlerler.
Böyle bir gösterinin sonrasında kamyonetleri ile gece yolculuğu yaparlarken yollarını kaybederler ve kendilerini Franko yanlısı isyancı milliyetçi güçlerin tam ortasında bulurlar. İç savaş bütün acımasızlığı ile devam ederken diğer esirlerle birlikte esir kampı olarak kullanılan bir ilkokula kapatılırlar. Burada Uluslararası Tugaylar'a mensup Polonya'lı askerler de esir olarak bulunmaktadırlar. Gariptir ki İspanya'nın özgürlüğü için çok uzaklardan gelmiş bu yabancı askerler daha İspanya'nın adını bile telaffuz edememektedirler.
Zaman zaman aralarında o beldenin belediye başkanının da bulunduğu bazı sivil mahkûmların kurşuna dizildiklerine şahit olurlar. Sıranın kendilerine geleceği korkusu ile bekleşirlerken milliyetçi güçler safında savaşan İtalyan askerlerinin komutanı onların sanatçı olduğunu öğrenir. Kendisi de operaya aşık bir sanatsever olan genç İtalyan Teğmen Ripamonte (Maurizio De Razza), özgürlükleri karşılığında onlardan kendi askerleri için bir gösteri düzenlemelerini ister. Gururlarını ve nefretlerini bir yana koyan üçlü hemen işe koyulur.
Oldukça rahat ettirildikleri hazırlık ve prova günlerinden sonra aralarında Franko taraftarı İspanyol askerleri, onların müttefiki olan İtalyan askerleri ile komutanlar, ve ayrıca esir Polonyalıların da bulunduğu bir topluluğa gösterilerini sunmaya başlarlar. İtalyan teğmenin sorumluluğunda düzenlenen gösteride İtalyan askerlerinin de bazı şovları vardır. Faşist propagandası ve hamaset dolu bu gösteri sırasında yapılan aşağılamalara daha fazla dayanamayan Carmela, Cumhuriyetçilerin marşı sayılan şarkıyı, yani "¡Ay Carmela!"yı söylemeye başlayınca ayağa fırlayan Franko taraftarı bir subay tarafından sahnede vurularak öldürülür. Alnından vurulan Carmela'nın yanına koşan Gustavete ızdırapla onun adını haykırır, artık konuşmaya başlamıştır.
Robert Pastorelli
Robert Pastorelli (d. 21 Haziran 1954; New Brunswick, New Jersey- ö. 8 Mart 2004; New Jersey, ABD.), Ünlü Amerikalı oyuncudur.
Yaşamı ve kariyeri
İtalyan asıllı Amerikalı bir ailenin çocuğu olarak 21 Haziran 1954'te New Brunswick, New Jersey'de doğdu. 1982'de oyunculuk kariyerine adım atan Pastorelli'nin yer aldığı yapımlar arasında; televizyon dizisi Murphy Brown ile sinema filmleri, Striking Distance, Beverly Hills Cop II ve Be Cool sayılabilir.
Oyuncunun kız arkadaşı Charemon Jonovich ile olan ilişkisinden Gianna adında bir kızı vardır. Bayan dostu Charemon Jonovich 1999'da evinde 25 yaşında ölü olarak bulunmuştur. Polis incelemesinde kaza kurşunuyla vurularak öldüğü tespit edilmiştir.
Ölümü
İtalyan asıllı Amerikalı oyuncu Robert Pastorelli 8 Mart 2004'te Hollywood Hills'deki evinde 49 yaşında ölü olarak bulundu. Yapılan incelemede oyuncunun yüksek dozda eroin ve kokain kullanımına bağlı öldÜğü tespit edilmiştir.
Oyuncunun son çalışması ölümünden bir yıl sonra 2005'te gösterime giren ünlü oyuncu John Travolta ile beraber rol aldığı kiralık bir katili canlandırdığı film Be Cool olmuştur. Naaşı memleketi New Jersey'de "Saint Catherines Mezarlığı" 'nda icra olmuştur.
Milestones
Milestones, Avusturyalı müzik grubu.
Grup, ülkesini 1972 Eurovision Şarkı Yarışması'nda "Falter im Wind" adlı şarkı ile temsil etmiştir.
NGC 6971
NGC 6971, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Yunus takımyıldızı yönünde bulunur. Sb tipi bir sarmal galaksidir. Alman astronom Albert Marth tarafından 1863 yılında 121,92 cm (48 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Murat Şahin
Futbola amatör olarak İstanbul'un Göztepe Hilal Spor'da başladı. 17 yaşında Fenerbahçe'ye geçti ve 18 yaşında profesyonel oldu. 7 sezon kaldığı Fenerbahçe'de Engin İpekoğlu ile Rüştü Reçber'in yedeğiydi. 1998/1999 sezonu devre arasında Konyaspor'a gitti. Sonra sırayla Diyarbakırspor, Adanaspor, Çaykur Rizespor, Beşiktaş, Gaziantepspor ve Kasımpaşa takımlarında forma giydi.
Fenerbahçe SK
1993 yılında Fenerbahçe altyapısına geçti. 1993-1994 sezonunda Fenerbahçe A2 takımı kadrosunda yer aldı. Sonraki sezon ise A takıma yükseldi. Ancak Engin İpekoğlu ve Rüştü Reçber gibi kalecilerin ardında üçüncü kaleciydi. 19 Şubat 1995'te Vanspor karşısında ilk kez forma şansı buldu. Sonraki iki sezon forma şansı bulamadı. 1997-98 sezonunda Şekerspor karşısında oynanan maçta Rüştü'nün sakatlanması ile son 15 dakika forma giydi. Sezon içinde bir maçta daha forma şansı buldu.
1998-99 sezonuna Karabükspor karşısında alınan 4-1'lik galibiyette kaleyi koruyarak başladı. 10 Kasım 1998'de düzenlenen Atatürk Kupası'nda Joachim Löw tarafından kale, Şahin'e teslim edildi. Fenerbahçe maçı 2-0 kazandı. Murat Şahin, o sezonki üçüncü maçına 5 ay sonra yine Beşiktaş'la oynanan lig maçında çıktı. Rüştü'nün maç öncesi kazara ellerini kesmesi nedeniyle formayı alan Şahin, 43. dakikada takım arkadaşı Uche Okechukwu'nun bacağının kırılıp aylarca futboldan uzak kalmasına neden oldu. Fenerbahçe maçı 2-1 kaybetti. O sezon iki maça daha çıktı.
1999-2000 sezonuna da yedek kaleci olarak bşalayıp, Erzurumspor'u 2-0 yendikleri lig maçında devre arasında Rüştü'nün yerine oyuna girdi. Bu karşılaşma sarı-lacivertli formayla son maçı oldu. Devre arasında ve 2000-01 sezonlarında kiralık verilen futbolcunun 2001 yılında biten sözleşmesi uzatılmadı.
Kiralık dönemi
2000 yılında 2. Lig'de mücadele eden Konyaspor'a kiralandı. Yarım sezonda 15 kez bu takımın kalesini korudu. Takımın 1. Lig'e çıkma play-off'larına kalmasına yardım etti. Pay-off'ların yarı finalinde Diyarbakırspor'a penaltılarla elendiler. Murat Şahin, penaltılardan birini kullanıp gole çevirdi.
2000-01 sezonunda ise bu sefer Diyarbakırspor'a kiralandı. Etkili bir sezon geçirip 32 Lig maçında, 2 kez de Türkiye Kupası'nda forma şansı buldu. Diyarbakırspor, ilk grubunu lider olarak, grubun en az gol yiyen takımı olarak bitirdi. Play-off'larda da başarılı bir performans gösterip, ikinci olarak Süper Lig'e yükseldiler. Murat Şahin, sezon içinde iki tane penaltıdan gol attı. Biri Kayserispor'u 3-2 yendikleri maçta galibiyeti getiren goldü. Sezonun son maçı olan İstanbul Büyükşehir Belediyespor maçında da 9. dakikada penaltıdan attığı golle durumu 1-0'a getirdi. Diyarbakırspor o maçı 3-2 kazanarak, 1. Lig'e çıkmayı garantiledi.
Adanaspor
Fenerbahçe'den ayrılan futbolcu, yine bir 2. Lig ekibi olan Adanaspor'a transfer oldu. 38 lig maçının 35'inde forma giyen kaleci, bu sefer 2. Lig üçüncüsü olarak, ikinci kez üst üste Süper Lig'e çıkma başarısını tattı. Ayrıca, Ankaragücü ve İstanbulspor'u devirerek Türkiye Kupası'nda yarı finale yükseldiler ancak Kocaelispor'a 1-0 yenilip, finale çıkamadılar. Murat Şahin, bu maçların hepsinde kaleyi korudu.
2002-03 sezonunda bir maç dışında tüm maçlarda Adanaspor kalesini korudu ve yıllar sonra Süper Lig'e dönmüş oldu. 2003-04 sezonuna da Adanaspor'da başladı ancak kötü geçen bir yarım sezon sonrası takımdan ayrıldı.
Çaykur Rizespor
Devre arasında kümede kalma mücadelesi veren Çaykur Rizespor'a transfer oldu. 14 maç Rizespor formasını giyen kaleci, Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaray derbilerinde forma giydi ve Rizespor, üç maçı da kazandı. Sezon sonunda küme kalmayı başardılar.
Beşiktaş JK
Ancak Del Bosque'nin sezon ortasında ani bir kararla görevden alınmasından sonra göreve gelen Rıza Çalımbay ona fazla forma şansı vermedi. Bu durum bir sezon sonra Çalımbay'ın yerine göreve gelen Jean Tigana döneminde de değişmedi. Buna karşın yüksek profesyonel motivasyonu, uzun süre oynamamış olması halinde bile forma şansı bulduğunda da hazır bir görüntü çizmesini sağlıyordu.