cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Güderi
Gerçek güderi üretiminde morina balığı karaciğer yağı kullanılır. Bu güderi üretiminde iyot sayısı 120'nin üzerinde olmalıdır. İşlenti sırasında kireçlik, kireç giderme, sama işlemleri çok iyi yapılmalıdır. Daha sonra hafif bir zımpara ile hav verilir.
Yenice, Çayeli
Yenice, Rize ilinin Çayeli ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1876 yılına tarihlenen Trabzon Vilayeti Salnamesi'nde Rumca "eski köy" anlamına gelen Balaxor, 1913 tarihli Türk kaynağında ise Yenice olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 40 km, Çayeli ilçe merkezine 22 km uzaklıktadır.
Eugene Jeter
Eugene "Pooh" Jeter III  (d. 1 Kası 1983, Los Angeles, Kaliforniya), ABD asıllı Ukraynalı millî profesyonel basketbolcudur. 1.80 boyunda bulunan Jeter Point guard pozisyonunda gorev almaktadir. Ayrıca sprinter olan ablası Carmelita Jeter'in kardeşidir.
Talipcan Sadıkov
Talipcan Sadıkov (bazı kaynaklarda adı Talib Sadykov, Талиб Садыков veya Tolibjon Sadikov olarak geçer) (12 Mart (eski takvimle 27 Şubat) 1907, Taşkent - 5 Eylül 1957, Taşkent) Özbekistan'da profesyonel müziğin kurucularındandır, müzikli dramalar, kuartetler, operalar ve romanslar bestelemiştir.
Hayatı
Sadıkov 1907'de Taşkent'te doğdu. 1928-30'de Semerkand Müzik ve Koreografi Enstitüsü'nde okudu, hocaları arasında Sadreddin Ayni, Sergey Mironov, ve Viktor Uspensky gibi önde gelen Özbek şair ve besteciler bulunmaktaydı. 1930'da Bahçivan'ın Kızı, 1934'te Leyla ve Mejnun adlı müzikal dramları besteledi. Sonra, 1934-41'de Moskova Konservartuarı'nda okudu, oradan besteci ve orkestra şefi olarak mezun oldu. Reinhold Glière ile aynı sınıftaydı ve sonraki yıllarda onunla ortaklaşa olarak Leyla ve Mecnun ve Gülsara operalarının bestelerini yaptı.
Çeşitli ödülleri arasında Millî Sanatçı Ödülü ve SSCB Devlet Ödülü bulunmaktadır. Sadıkov 1934'te Özbek Besteciler Birliğini kurdu ve sonraki 14 yıl boyunca onun başkanlığını yaptı.
1939'da, ilk Özbek operası olan "Leyla ve Mecnun"u Reinhold Glière ile ortaklaşa olarak yazdı. Bu opera Ali Şîr Nevaî'nin bir şiirine dayandırılmıştı, librettosu S. Hürşit ve M. Mehmetov tarafından yazılmıştı. İlk gösterisi 1940'ta Taşkent'te yapıldı. Sadıkov'un diğer operaları arasında Gülsara (1949, Glière ile ortaklaşa), Davronata  (1941, Kozlovsky ile ortaklaşa), Armugon (V.A. Moyen ile birlikte, 1946) bulunmaktadır. Modern Sovyet yaşantısı ile ilgili olan operası Zeynep ve Omon, Sadıkov'un ölümünden sonra 1958'de Yunus Rajabi, Dani Zakirov ve Boris Zeidman tarafından tamamlandı.
Bestelemiş olduğu 100'den fazla şarkısi arasında Bülbül, Bahar, Servigül, ve Cihan kurnur sayılabilir. Ayrıca Senfonik Çalışma (1954), Yaylı Çalgı Dörtlüsü, Doğu Dansları, çeşitli film müzikleri (Ali Şîr Nevaî, Yiğit, vs.) ve koro çalışmaları yazmıştır.
Ailesi
Oğlu Oltun Sadikov, koro yöneticisi, kızı Feruza Sadikova opera sanatçısı oldular. Torunu Azize Sadıkova da Özbekistan'ın önde gelen bestecilerindendir.
Adamo Coulibaly
Adamo Coulibaly (d. 14 Ağustos 1981), Fransız futbolcudur. Ligue 1 takımlarından RC Lens forması giyen oyuncu, forvet bölgesinde görev yapmaktadır.
Hoca Çeşme Höyüğü
Hoca Çeşme Höyüğü, Enez ilçe merkezinin yaklaşık 3 km güneydoğusunda yer alan bir arkeolojik yerleşimdir. Keşan – Enez karayolu üzerindeki höyük, adını yol kenarındaki Hoca Çeşme (Çobançeşme olarak da geçer) adılı çeşmeden almıştır. Yerleşim kabaca 300 metre uzunluğundaki kayalık bir sırtın üzerinde 80 X 70 metre boyutlarında ufak bir yerleşimdir. Kayalığın hemen altından bol akışlı bir tatlı su kaynağı vardır. Arkeolojik kazılarda ortaya çıkan yapılar koruma altına alınmamış olup diğer arazide halen tarım yapılmaktadır. Bölgede, bilinen en eski yerleşim olarak görülmektedir.
Kazılar
S. Başaran tarafından 1989 yılında ortaya çıkarılan höyük, 1990-93 yılları arasında Prof. Dr. Mehmet Özdoğan başkanlığında, Enez kazısının (Ainos) bir bölümü dahilinde 700 metrekarelik bir alanda kazılmıştır. Höyük, çok büyük ölçüde gün ışığına çıkarılmıştır. Kazılar, Kuzeybatı Marmara bölgesinde Neolitik Devrimin şafağı hakkında önemli bilgiler sağlamıştır.
Tabakalanma
Kazılan sonucunda yedi tabaka tespit edilmiş olup, çanak çömlek özelliklerine ve radyokarbon tarihleme yöntemine göre dört evre olarak değerlendirilmiştir.
Buluntular
Yerleşimin etrafının kısmen bir sur ile çevrelendiği saptanmıştır. Yerleşimin batı bölümünde bir yar mevcut olup burada sur yoktur. Kalınlığı bir metre olan bu duvar günümüzde bir metre yüksekliğe inmiş bulunmaktadır. Surun içinde kalan yerleşim kulübe tarzı evler ve ambar olarak kullanılan çukurlarla oldukça ilkel bir yerleşim görünüm vermektedir.
Üçüncü ve ikinci evreleri oluşturan tabakalarda bu yapı özellikleri ve sur kullanılmaya devam edilmiştir. İkinci evre, Güneydoğu Avrupa kültürel özelliklerini gösteren bir yerleşim olarak kendini göstermektedir. Dörtgen planlı evlerin kerpiç kullanılarak yapıldığı, dallarla örtüldüğü, duvarların iç yüzünün sıvandığı görülmektedir. Evlerin dışında bir taban üzerine oturtulmuş kubbeli fırınlar bulunmaktadır.
Bu evreler arasındaki esas farklılaşma mimariden çok çanak çömlek biçim ve bezemelerinde kendini göstermektedir.
Kazılarda ok ve mızrak ucu gibi av ve silah malzemesi bulunmamıştır.
Yerleşmenin, Anadolu’dan çok, Bulgaristan İlk Neolitik Çağ’ı özellikleri gösterdiği kabul edilmektedir. Hoca Çeşme Kültürü’nün belirleyici özelliklerinden bir de uzun saplı, geniş ve sığ kemik kaşıkların çok sayıda üretilmiş olmasıdır. Bulunan hayvan kemikleri büyük ölçüde evcilleştirilmiş koyun ve domuzdur. Av hayvanı kemiği az sayıdadır.
Değerlendirme
Hoca Çeşme Höyüğü IV. ve III. tabakaları için uyarlanmış radyoaktif yaş MÖ 6500-6000, II. tabakası için ise MÖ 6030-5710 olarak görünmektedir. Bu çerçeveden bakıldığında yerleşimin, Bulgaristan’ın İlk Neolitik Çağ Karanovo I kültüründen daha eski olduğu görülmektedir. Zaten Hoca Çeşme’nin 2. yapı katı, Karanova I türü boyalı çömlek parçaları vermiştir.
Kazı çalışmalarını yürüten Prof. Dr. Mehmet Özdoğan, Hoca Çeşme Höyüğü’nün, ”yalnızca Trakya’nın değil Balkanlar’ın en önemli Neolitik Çağ merkezlerinden biri” olduğunu yazmaktadır.
Oxford Caddesi
Oxford Caddesi Avrupa'nın en büyük ve en yoğun alışveriş caddesidir. İngiltere'nin başkenti Londra'da bulunur. Londra'nin ilçesi Westminster'tadır. Caddedeki mağaza sayısı 548'dir.
Han Çinlisi
Han Ulusu ya da Han Çinlisi Çin'de yaşayan en büyük etnik gruptur. Çin nüfusunun %92'sini ve dünya nüfusunun yaklaşık %19'unu oluştururlar. Türkçede Çinli kelimesi Han Ulusuna eş anlamlı olarak kullanılmaktadır.
Han Ulusu adını M.Ö. 206 – M.S. 220 yılları arasında hüküm sürmüş Han Hanedanlığı'ndan alır. Han Hanedanlığı, Çin'i tek bir hükümdar altında birleştiren kısa süreli Qin Hanedanlığı'nın ardından (M.Ö.221 - M.Ö.206) egemenliği ele geçirmiş, Çin kültürü üzerinde derin etkiler bırakmıştır. Bugün Çin'de yaşayan pek çok insan da Han döneminde kurulan kültürel ve siyasal birliğin mirasçısı olarak kendini Han insanı (Hànrén) olarak adlandırmaktadır.
Han Ulusu Çin dillerinden birini konuşur. Dilsel olarak bir bütünlük göstermezler, ancak tüm Çin'de kullanılan Çin yazısı tarih boyunca kültürel ve siyasal birliğin temelini oluşturmuştur. Yani bir Hongkonglu ile bir Pekinli birbirlerinin konuştukları dili anlamıyor olsa da, Çin yazısı aracılığıyla anlaşabilir. Günümüzde ise Çin'de resmi dil olarak yaygınlaşan Pekin lehçesi Mandarin ya da Standart Çince ikinci dil olarak Han Ulusu'nun çoğunluğu tarafından konuşulmaktadır.
Han ulusunun adetleri ve gelenekleri de dilleri gibi büyük yöresel farklılıklar gösterir. Ancak genel olarak bakıldığında Han Ulusu ortak bir kültürü paylaşmaktadır.
Ra's Al Ghul
Ra's Al Ghul Batman'in baş düşmanlarından biridir. Ölümcül yaralar aldığında ya da öldüğünde Lazarus Pit ismi verilen bir havuza girerek iyileşir. Ne var ki, bu iyileşmenin geçici bir delirme gibi yan etkisi vardır. Bu dirilmeler sayesinde 600 yıla yakın yaşadığı bilinmektedir.
İki kızı ve Batman'den bir torunu vardır. Talia Al Ghul ve Nyssa Al Ghul kızlarıdır ve Talia'nın oğlu Damian Wayne ise torunudur. Batman'in yanı sıra Arrow dizisinde 3. sezonda baş düşman olarak belirmiştir.
Yetenekler
Yakın dövüş tekniklerinde başta kılıç olmak üzere yüzlerce dövüş tekniği bilmektedir. Büyük bir stratejisttir. Aristokrasi, tarih, sanat ve edebiyat alanlarında uzmandır.
Suikastçılar Birliği
Başlarındaki kişilere Ra's Al Ghul denir. Çok büyük bir orduyu içerir. Ordudaki askerler yakın dövüş, ok ve yay, kılıç, hançer gibi silahlarda uzman kişilerdir. Soyu haşhaşilere dayanır.
Girls' Generation'ın kazandığı ve aday gösterildiği ödüller listesi
Güney Koreli kız grubu Girls 'Generation, 2007 yılında çıkışından beri birden fazla ödül ve adaylık aldı.
Annual Korean Entertainment Arts Awards
Not:- Yıllık Kore Eğlence Sanat Ödülleri, 2009 yılında düzenlenen değildi, bu yüzden iki gösteri 2010 yılında hazırlandı; 2009 ödül kazananlar için bir tören Ocak ve 2010 kazanan ise  23 Ekimde tören yapıldı.
Music Bank
Music Bank Korean Broadcasting System (KBS) tarafından yayınlanan bir Güney Koreli müzik televizyon programıdır. 2015 yılı itibarıyla, Girls 'Generation Music Bankta 42 galibiyet aldı. 2009 yılında, grubun teklisi "Gee" dokuz hafta boyunca bir numarada kalarak rekor kırdı.
2013 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Slovenya
Slovenya, İsveç'in Malmö şehrinde gerçekleştirilecek 2013 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılımını onaylamıştır. Slovenya'nın temsilcisi ve şarkısını belirleyecek ülkenin kamusal yayın kuruluşu Radiotelevizija Slovenija (RTV SLO) tarafından gerçekleştirilecektir.
Otomatik Seçim
23 Ocak 2013'te Slovenyanın Devlet Kanalı olan Radiotelevizija Slovenija, temsilciyi ve şarkısını Otomatik Seçim sistemiyle belirleyeceklerini kararın 15 Şubat 2013'te açıklayacaklarını belirttiler. 1 Şubat 2013'te Slovenya'nın Devlet Kanalı olan Radiotelevizija Slovenija, Malmö'de Slovenya'yı temsil edecek olan ismin Hannah Mancini olduğunu açıkladı. Malmö'de söyleyeceği şarkının da 14 Şubat'ta Slovenya kanal stüdyosunda bir konferans sonunda açıklandı.
Eurovision'da
Slovenya, 18 Mayıs 2013 tarihinde gerçekleştirilecek finalde yarışmak üzere, yarışmaya 14 Mayıs 2013 tarihinde gerçekleştirilecek yarı-finalden birinden başlayacak.
Işıklar Holding
Işıklar Holding, İstanbul merkezli holding kuruluşu.
Holdingin temelleri 1952 yılında Bartın'da Turgut Işık ve babası tarafından "Işıklar Kolektif Şirketi"'nin kurulmasıyla atılmıştır. 1964 yılında Turgut Işık ve ortakları tarafından "Işıklar Limited Şirketi"nin kurulmasıyla satış şirketi olarak faaliyet gösteren şirket tuğla fabrikası kurarak sanayi üretimine geçmiştir. İlerleyen yıllarda kâğıt, kireç fabrikaları, inşaat, denizcilik sektörlerine giren şirket 1974 yılında "Işıklar Holding A.Ş"nin kurulması kararlaştırıldı. Holding, yapı sektörü başta olmak üzere kâğıt, enerji, iş makineleri üretimi ve satışı sektörlerde yer almaktadır.
Ayrıca holding kurucusu Turgut Işık adına 1991 yılında Turgut Işık Vakfı adında bir vakıf kurulmuş, bu vakıf ile çeşitli sosyal projeler desteklenmektedir.
Şiilik
Şiîlik veya Şia, ( eş-Şia, Şia), Muhammed'den sonra devlet yönetiminin Ali’ye ve onun soyundan gelenlere ait olduğu fikrini savunan; Ali ile birlikte onun soyundan gelen imamların günahsızlığına, yanılmazlığına ve bizzat Allah tarafından halife olarak seçildiğine dâir inanışların ortak adıdır. İslam dünyası içerisinde müslüman nüfusun yüzde 10-15'lik kısmını oluşturur. Siyâsî saiklerle ortaya çıkan bu ayrılık, zaman içinde fıkhî ve itikadı bir alt yapı kazanarak mezhepleşmiştir.
Etimoloji
Şiâ terimi, takipçiler anlamına gelen Arapça "şiâ" kelimesinden gelmektedir. Tarihteki kullanım Şiât-u Ali, yani Ali'nin takipçileri anlamına gelen ifadenin kısaltılmış hâlidir. Sünnî kaynaklar, bu terimin Muhammed'in ölümünü takip eden yıllarda kullanılmaya başlandığına, Şiiler ise daha önce de kullanıldığına inanırlar.
Şiî İslam inancında Ali'nin çok özel bir yeri vardır. Şii amentüsünde bulunan imamet anlayışına göre İslam peygamberi Muhammed öldükten sonra onun yerine imam/halife olması gereken kişi Ali'dir ve imamet Ali'nin soyundan devam eder.
Kolları
Şiilik akımı değişik fikirler barındırmaktadır. Ortak noktaları, Muhammed'in ölümünün sonrasında imamet veya hilâfet makamının Ali ile başlamak üzere O’nun soyundan gelen insanlara ait olduğunu kabul etmektir.
Şiiler arasında imamet hakkında farklı görüşler var oluuğundan Şiilik genel olarak üç kategoriye ayrılmaktadır:
Zeyd’îyye (Beşçiler)
Zeydîler, Muhammed'den sonra İmamların sıralamasının şu şekilde olduğuna inanırlar: Ali el-Mûrtezâ, Hasan bin Ali, Hüseyin bin Ali, Ali bin Hüseyin (Ali Zeyn el-Âb’ı-Dîn), Zeyd bin Ali.
Daylam ve Taberistan bölgesinde 864 yılından 928 yılına kadar hüküm süren Alavîler adındaki devlet, tarihte kurulmuş olan ilk Zeydî devletidir. Tarihte değişik Zeydî inançları ortaya çıkmıştır. Günümüzde Zeydîler en yoğun olarak Yemen'de yaşamaktadırlar.
İsmâ‘il’îyye (Yediciler)
İsmâilîler'e göre, İmâmet sıralaması şöyledir: Ali el-Mûrtezâ, Hasan bin Ali (Nizârîler'e göre İmâm değildir), Hüseyin bin Ali, Ali bin Hüseyin (Ali Zeyn el-Âbidîn), Muhammed el-Bakır, Cafer es-Sadık, İsmâil bin Câ'fer el-Mûbarek, Muhammed bin İsmâ‘îl eş-Şâkir.
İsmâ‘ilîler'in "İmâmet" konusunda değişik inanca sahip farklı kolları ve inanç grupları vardır. Yediciler ve Karmatiler'e göre İsmâil bin Câ'fer el-Mûbarek'in son imâm olduğuna inanılırken Mustali fıkhında Yirmibirinci İmâm olan "Et-Tâyyîb Ebû’l-Kâsım" gayba hâlinde saklanan son imâmdır. Nizârîler olarak bilinen İsmâilî grupları ise imâmetin İsmâil bin Câ'fer el-Mûbarek'in soyundan gelen kişiler ile günümüze kadar devam ettiğine inanırlar. Tarihte Fâtımîler ilk İsmâilî devletidir. İsmâilîler, Safevîler dönemine kadar Şiâ'nın çoğunluğunu oluşturmaktaydı. Günümüzde ise sayıları çok fazla olmamakla birlikte, özellikle Hindistan, Pakistan, İran, Afganistan, Tacikistan coğrafyalarında ve Suriye'de yaşamaktadırlar.
İsnâaşeriyye (Onikiciler) ve On İki İmâm
Onikiciler'e göre İmâmet sıralaması şöyledir: Ali el-Mûrtezâ, Hasan bin Ali, Hüseyin bin Ali, Ali bin Hüseyin (Ali Zeyn el-Âb’ı-Dîn), Muhammed el-Bakır, Cafer es-Sadık, Musa el-Kâzım, Ali er-Rıza, Muhammed el-Cevâd, Ali Naki, Hasan el-Askerî, Muhammed Mehdi.
Onikiciler, Safevîler döneminden beri Şiiler arasında çoğunluktadırlar. Onikici olan birçok inanç bulunmaktadır. Bunların en yaygını Câferîlik mezhebidir. Bunun dışında Nusayrîlik, Anadolu Aleviliği, Bektaşîlik, Ehl-i Hak, Malang, Nurbahşîye tarikatı gibi inanışlar da Onikicidir. Ama Câferîler, Câferîlik mezhebinden başka hiçbir mezhebin Şiî olduğunu kabul etmez. Diğer on ikici inanışların ve yedici inanışların İslâm dışı olduğuna inanır. Şiî mezhebi olan Zeydî mezhebini Müslüman saymakla beraber "hak" bir mezhep olmadığına inanırlar.
On İki İmam
Şiîler, diğer dinî konularda ve hadis konusunda zengin kaynaklara sahiptirler. Fakat bunların çoğu diğer mezheplerce çok fazla dikkate alınmazlar.
Sünnîlik ile Şiîliğin ayrılışı
Sünnî ve Şiî ayrımı peygamber Muhammed'in 632 tarihinde vefatıyla birlikte başlamıştır. Yaşadığı sürece dinî rehberliğin yanı sıra siyâsî önder vasfını da kendisinde bulunduran Muhammed’in artık hayatta olmayışı, Müslüman cemiyeti yeni önderin kim olacağı sorusuyla karşı karşıya bırakmıştı. Sakife denilen yerde toplanan bir grup Müslüman, hilâfete Ebu Bekir'i seçmiş, daha sonra “Şiat‘ü Ali” olarak adlandırılacak olan Ali taraftarı bir grup Müslüman da Muhammed'in damadı olan Ali'nin bu göreve daha layık olduğunu ve Ebu Bekir'i seçen grubun hak yoldan saptığını düşünmüştür. Dahası Ebu Bekir'in halifeliği Ali'nin elinden Fatıma'nın evinin basılması ve yakılması ile zorla aldığını iddia ederler.
Peygamberin ölümü üzerinden yaklaşık otuz yıl geçtikten sonra İslam toplumu ilk iç savaşı yaşamıştır. Bu savaş, Müslümanların Emevî taraftarları, Ali taraftarları ve Hâricîler olarak bölünmesine yol açmıştır.
Miras rivayeti
Muhammed öldüğünde geride önemli mal varlığı bırakmadı. Yine de bazı hususlarda anlaşmazlıkların yaşandığı rivâyet edilmiştir. Bunların en meşhuru tartışmaların da odağında olan Fedek Arazisi'dir.
Muhammed'in vefatından sonra peygamber hanımları ve kızı Fâtıma, Hayber ve Fedek’teki hisselerinden miraslarını alabilmek için Osman’dan Ebû Bekir ile konuyu görüşmesini talep ettiler. Fakat Âişe Resûlullah’ın “Biz peygamberler miras bırakmayız, bizim bıraktıklarımız sadakadır.” meâlindeki hadisi hatırlatır. (Buhârî, “Meġâzī”, 14, 38; “Ferâʾiż”, 3, “İʿtiṣâm”, 5) Ve konu o şekilde kapanır.
Fakat bir de sadece Şiî kaynaklar tarafından öne sürülen ve fakat hiçbir tarihinde gerçek ile uyuşmayan, hiçbir kaynakta da bahsedilmeyen bir rivayet daha vardır. Buna göre; Fâtıma babasının Fedek hurmalığını kendisine hibe ettiğini söyler, Ebû Bekir de Fâtıma’dan şahit ister, Fâtıma Ali ile Ümmü Eymen’i şahit gösterir. Lakin hukuken davacının kocası olması nedeniyle, Ali’nin şahitliği geçerli sayılmaz. Bir tek Ümmü Eymen’in şahitliği de yeterli olamaz.
Tarihî kaynaklar tarafından ispat edilemeyen bu rivayetin doğru olduğu kabul edilse dahi; Ebû Bekir’in hükümleri dinî esaslara ve islâm fıkhına uygundur. Ayrıca, söz konusu rivayet, Fâtıma’yı babasıın vefatından sonra miras peşine düşmüş gibi anlatmaktadır. Kî bu da tarihî kaynaklar tarafından doğrulanamamaktadır.
Öte yandan; Fâtıma'nın kocası, Ali bizzat halife olduktan sonra da Fedek'teki arazinin durumunu değiştirmemiştir. Eğer Şiâ kaynakları tarafından iddia edilen rivayet doğru olsaydı, bizzat Ali'nin bu duruma müdahale etmesi icap ederdi.
Söz konusu ve sahih olmayan bu rivâyet hakkında yüklü bir Şiâ literatürü oluşmuş, konu pek çok Şiâ âlimi tarafından ele alınmıştır.
Alevîlik ve Şiîlik
Alevîler'in büyük çoğunluğu kendini Şiî olarak tanımlamamaktadır. Aynı zamanda bâzı Alevîler arasında Alevîlik'in İslâmiyet dışı bir inanış olduğunu savunan Alevîler de bulunmaktadır. Alevîler'in çoğunluğu ise Alevîlik'i İslâmiyet içerisindeki bir mezhep ya da tasavvufî yorum olarak kabul etmektedir. Bununla birlikte Batılı kaynaklarda Alevîlik, genellikle bir Şiî inancı olarak ya da Anadolu Şiiliği olarak tanımlanır.
Şiî Nüfus
Şiiler, İslam dinine mensup 1,5 milyar müslümanın, yaklaşık olarak 200 milyonunu temsil ederek, İslam âleminin %16'sını oluşturmaktadırlar. İran, Azerbaycan, Bahreyn, Irak ve bir olasılıkla Yemen'de nüfusun çoğunluğunu, ayrıca Lübnan'ın da önemli bir kısmını oluşturmaktadırlar.
Şiilik, İran'ın %89'u, Azerbaycan'ın %85'i, Irak'ın %60-%65, Bahreyn, Katar, Türkmenistan, Türkiye ve Yemen'nin %10'u ve Lübnan'ın %65'i Şii nüfusludur. Ayrıca Suudi Arabistan'ın %15'i, Pakistan'ın %20'si ve Afganistan'ın %19'u Şiîdir. Ayrıca AB ülkelerinde 10 milyona yakın, Amerika kıtasına dağılmış olarak da 20 milyonun üzerinde, Afrika'da sadece Nijerya'da 4-6 milyon Şii olduğu tahmin edilmektedir.
Türkiye'de çoğunluk sırasına göre Alevîler, Câferîler ve Nusayrîler yaşamaktadır.
Asıf Ali Zerdari
Asıf Ali Zerdari (26 Temmuz 1955) Pakistanlı siyasetçi. 2008-2013 yılları arasında 11. Pakistan Cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. 2017 itibarıyla Pakistan Halk Partisi'nin eş başkanıdır.
Sovyetler Birliği bayrağı
Sovyetler Birliği bayrağı (Rusça: Госуда́рственный флаг Сою́за Сове́тских Социалисти́ческих Респу́блик, Gosudárstvenny flag Soyúza Sovétskikh Sotsialistícheskikh Respúblik), Sovyetler Birliği'nin 1922'den 1991'e kadar kullandığı ulusal bayrağıdır. Bayrağın tasarımı çeşitli kaynaklardan türetilmişse de ilk şekli Rus Devrimi sırasında görünmüştür. Zamanla komünist harekete mal olmuş ve günümüzde de çeşitli ülkelerin komünist partilerince kullanılır olmuştur.
Bayrağın sol üstünde altın renginde orak ve çekiç ile onun hemen üstünde kızıl yıldız yer almaktadır. Çekiç işçileri, orak da köylüleri temsil eder. İki sembolün birleşmesi de kalıcı devrimci ittifakı temsil eder.
Bayrağın ilk hâli Aralık 1922'de kabul edildi. 1955'te ise, bayrağın resmi ölçüleri bir tüzük ile belirlendi. Ayrıca bu tüzükle beraber çekiç ve orak ufak değişikliklere uğradı. Bayrağın böylelikle belirlenmiş son hâli Sovyetler Birliği'nin dağılması'na kadar kullanıldı 26 Aralık 1991 gecesi bayrak indi.
Sembolizm
Sovyetler Birliği bayrağında kırmızı zemin renginin sol üstüne yerleştirilmiş altın kenarlı kırmızı bir yıldız ve bu yıldızın hemen altında altın renkli orak ve çekiç bulunur.
Bayrağın zemin rengi, 1871 Paris Komünü'nün kırmızı bayrağından gelmektedir. Çekiç, kentsel sanayi işçilerini, orak tarım işçilerini, kızıl yıldız ise Komünist Partisi'ni temsil eder. Yıldızın çekiç ve orağın üzerinde olması, komünizmin inşasında işçi ve köylüleri birleştirmek ve aydınlatmak için sosyalist toplumdaki lider rolünü sembolize eder.
Bayrağın tasarımı
Bayrağın tasarımı 1955 yılında yasalaştırılmıştır. Buna göre;
1980 sonrasında bayrağın arka tarafı resmen dümdüz kırmızı renk olarak belirlendi. Pratikte bayrak üreticileri tarafından bu ayrıntı göz ardı edildi çünkü bayrağın ön tarafını, arkasına ters basmak çok daha kolay ve daha az maliyetliydi.
Bayrağın dikey kullanımında orak ve çekiç 90 derece çevrilerek kullanıldı.
Tarihi
Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nin kurulması sırasında Vladimir Lenin ve yoldaşları, bayrağın dayandığı devlet mührünün bir parçası olarak çekiç ve orağın yanı sıra bir kılıç sembolü dâhil etmeyi düşünmüşlerdi. Ancak ortaya çıkan görüntünün çok agresif olması nedeniyle kabul edilmedi. Lenin bu konu hakkında, "Kılıç bizim sembollerimizden biri değildir." demiştir.
İlk resmi bayrak Aralık 1922'de, Sovyetler Birliği'nin ilk Sovyetler Kongresi'nde kabul edildi. Kızıl bayrağın "Parti simgesinden çok bir devletin simgesine dönüştürüldüğü, ve bu bayrağın etrafında Sovyet cumhuriyetleri halklarını tek bir devlet altında (Sovyetler Birliği) bir araya getirilmesi kararı verildi." 30 Aralık 1922'de Kongre, SSCB'nin kurulması hakkında bir deklarasyon ve anlaşma kabul etti. Anlaşmanın 22. maddesinde şöyle yazmaktadır: "Sovyetler Birliği'nin bayrağı, arması ve bir devlet mührü vardır. Bayrağın detayları, 6 Temmuz 1923'te SSCB'nin İcra Komitesi'nin (CIK) ikinci oturumunda kabul edilen 1924 Sovyet Anayasası'nda verilmiştir." 71. maddenin metni: "Sovyetler Birliği'nin devlet bayrağı, devlet arması olan kırmızı veya kırmızıya yakın bir renk olan scarlet'ten oluşmaktadır." İlk bayrak alışılmadık 4:1 oranında, merkezde devlet arması olan kırmızı bir bayraktan oluşuyordu. Fakat 4:1 oranındaki bu bayrak seri olarak üretilmedi. Bayrak yalnızca dört ay resmi olarak kullanıldı, 12 Kasım 1923'te SSCB'nin CIK'nin üçüncü oturumu sırasında, daha tanıdık çekiç ve orak tasarımının olduğu bayrakla değiştirildi.
İcra Komitesi'nin üçüncü oturumunda, anayasa'da yer alan Sovyet bayrağının tanımı değiştirildi ve 71. madde: "Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin devlet bayrağı kırmızı veya scarlet bir zeminden oluşur ve kantonda altın bir orak, çekiç ve üstünde altınla çevrelenmiş beş köşeli kırmızı bir yıldız bulunur. Genişliğin uzunluğa oranı 1:2'dir." şeklinde değiştirildi. 15 Ağustos 1980'de, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Devlet Bayrağı Tüzüğü yenilendi; bu tüzükte, bayrağın arka tarafındaki çekiç ve orak kaldırılmasının haricinde bayrağın detaylarında herhangi bir değişiklik yapılmadı. Bayrağın bu hâli ise 26 Aralık 1991'de, Sovyetler Birliği'nin dağılması'na kadar eski Sovyet ülkeleri tarafından kullanıldı.
Günümüzde ise bayrak, muhalefet partisi tarafından ve çeşitli anma günlerinde kullanılmaktadır.
Benzer bayraklar
Sovyetler Birliği dünyanın ilk anayasal Sosyalist devleti idi ve onu gelecekteki Angola Cumhuriyeti, Çin Halk Cumhuriyeti, Kuzey Kore, Vietnam gibi sosyalist devletlerin bayraklarının ilham kaynağı hâline getirdi.
SSCB'yi oluşturan Sovyet cumhuriyetlerinin bayrakları, Sovyet bayrağının tahrif edilmiş veya değiştirilmiş versiyonlarıydı.
15 Nisan 1996'da Boris Yeltsin, bir başkanlık kararnamesi imzaladı. Bayrakta yalnızca yıldız bırakılarak çekiç ve orak kaldırıldı, ancak daha sonra eski hâline getirildi. Belirli bayramlarda Zafer Sancağı, Rusya bayrağı'yla birlikte kullanılır.
Birlik cumhuriyetlerinin bayrakları
1950'lerin başında birlik cumhuriyetleri, Sovyetler Birliği'nin bayrağının baz alındığı, ancak kendi renkleri ve sembolleri ile tasarlanan yeni bayraklarını tanıttı.
Marlies Askamp
Marlies Askamp (d. 7 Ağustos 1970; Kreis Recklinghausen, Kuzey Ren-Vestfalya), Alman basketbolcu. 16 yaşına dek atletizmle uğraşmış ve ardından basketbol oynamaya başlamıştır. Los Angeles Sparks ile 2002 WNBA şampiyonluğuna ulaşmıştır.
Mark Shuttleworth
Mark Richard Shuttleworth (d. 18 Eylül 1973), Güney Afrikalı girişimci ve ikinci uzay turisti. Uzaya çıkan ilk Afrika ülkesi vatandaşı oldu.
Hayatı
Shuttleworth, 1995 yılında Thawte firmasını kurdu. Dijital sertifika ve web güvenliği konularında uzmanlaşan firma, 1999 yılında Verisign'a 3.5 milyar Güney Afrika Randı'na (O günün rayiciyle 575 milyon dolar) satıldı.
Shuttleworth, 1990'larda Debian'a geliştirici olarak katıldı. Aralık 2002'de Rus kozmonot eğitim programına katılarak Soyuz TM34 ile uzaya çıktı. Uzay yolculuğundan geri döndüğünde GNU/Linux dağıtımı olan Ubuntu'yu hayata geçirmek için Canonical firmasını kurdu. Şu anda Canonical Ltd. şirketinin sahibidir ve şirketin ücretsiz olarak çıkardığı Debian tabanlı bir Linux dağıtımı olan Ubuntu projesinin başındadır. Kişisel serveti 500 milyon ABD Doları civarındadır.
Shuttleworth, şu anda Man Adası'nda yaşamakta olup, hem Güney Afrika hem de İngiltere vatandaşıdır.
Jérôme Lemoigne
Jérôme Lemoigne (d. 15 Şubat 1983), Fransız eski futbolcudur.
Delice, Yerköy
Delice, Yozgat ilinin Yerköy ilçesine bağlı bir köydür.
Fenerbahçe (futbol takımı) 1994-95 sezonu
Fenerbahçe (futbol takımı) 1994-95 sezonu, Fenerbahçe'nin kuruluşundan itibaren 88. ve ulusal ligdeki 37. sezonudur.
Delice, Yerköy
Tarihçe
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Hüyük Abdallar olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Yozgat il merkezine 50 km, Yerköy ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır. Köy, Yerköy'ün güneydoğusunda ve TCDD Ankara-Kayseri konvansiyonel tren hattı ve Delice Irmağı kenarındadır.
Yoann Touzghar
Yoann Touzghar (d. 28 Kasım 1986), Sochaux takımında forvet pozisyonunda görev yapan Tunuslu millî futbolcudur.
Profesyonel kariyerine 2005 yılında RC Grasse kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Amiens SC, RC Lens, RC Lens, Club Africain, Auxerre ve Sochaux kulüplerinde oynadı.
PGA Tour
PGA Tour, Amerika Birleşik Devletleri ve Kuzey Amerika'da erkekler golf turnuvalarının düzenlenmesini sağlayan oluşumdur. Merkezi Jacksonville'de bulunmaktadır. Professional Golfers' Association of America tarafından 1968'de kurulmuş olan PGA Tour bugünkü adını 1975 yılında almıştır.
Begüm Öner
Begüm Öner (d. 7 Mart 1989, Batı Almanya ), Türk oyuncudur.
Annesiyle babasının iş sebebiyle Batı Almanya’ya gittiği dönemde doğmuştur. 1992 yılında iki buçuk yaşındayken Türkiye’ye döndü. İstanbul’da 10 yaşında bir ajansa yazıldı ve şöhret olmaya başladı. Reklam filmleri ve dizilerde oynadı. İlk kez 11 yaşında bir çikolata reklamında oynadı. Televizyon ve dizi oyunculuğu kursuna gitti. İstanbul Ticaret Üniversitesi İstatistik Bölümünden mezun oldu.
2012-2022 yılları arasında TRT 1'de yayımlanan Seksenler dizisinde pastacı Sami Bey'in kızı Elvan karakterini canlandırdı.
2015 yılında rol arkadaşı Ceyhun Fersoy ile evlenmiştir.
Yenihisar, Çayeli
Yenihisar, Rize ilinin Çayeli ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Yenihisar, Demirhisar köyüne bağlı Pirinçlik, Yeniköy ve Voyna mahallelerinin birleşmesiyle 11 Mayıs 1956'da köy statüsüne kavuşmuştur.
Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 28 km, Çayeli ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.
The Police
The Police Londra, İngiltere kökenli rock müzik grubu. Grup 1970'li yılların sonunda dünya çapında büyük bir üne ulaşarak New Wave ve Reggae müzik tarzlarında büyük başarı yakalamış ilk gruplardan birine çevrildi.
Çıkardıkları 5 albümün hepsi dünya çapında büyük satış başarıları elde etmiş, eleştirmenlerden yüksek not toplamıştır. Bu albümlerin dördü ünlü Rolling Stone dergisinin "Tarihdeki En İyi 500 Albüm" sıralamasında yer almıştır. Grubun son albümü Synchronicity 1983 senesinde piyasaya sürüldü. Albüm grubun en başarılı albümü olarak, ABD-de 8 milyon sattı. Synchronicity turnesinin ardından yaratıcı farklılıkları sebep göstererek ayrılsalar da 1986-da Amnesty Turnesi için tekrar bir araya gelerek Bryan Adams, U2, Peter Gabriel ve Lou Reed ile turneye çıktılar. 2007 senesinde tekrar bir araya gelip, dünya turnesine çıktılar. Turne, müzik tarihinde en fazla gişe yapan üçüncü turne olduğu gibi, grubu 2008 senesinin en çok kazanan müzisyenleri yaptı. 2003 senesinde Rock 'N Roll Hall of Fame-e dahil olan grup, aktif oldukları 5 sene içerisinde 50 milyonun üzerinde bir satış başarısı yakalamıştı. Jazz, pop, raggea ve punk müziğinin harmanlamasıyla kendi tarzını yaratan The Police, halen birçok müzik eleştirmeni tarafından tarihteki en önemli gruplardan biri olarak gösterilir. Her üç üye şarkılar yazsa da grubun şarkılarının büyük kısmının sözü ve müziği grubun vokalisti ve bas gitaristi Sting'e aittir. Roxanne ile dünya çapında üne kavuşsalar da, en büyük hit şarkıları Every Breath You Take isimli parçadır. Don't Stand So Close To Me, De Do Do Do De Da Da Da, Message in a Bottle, Walking on the Moon, So Lonely, Every Little Thing She Does Is Magic, Synchronicity, King of Pain, Invisible Sun gibi dönemin birçok ünlü şarkısını üretmişlerdir.
Türkiye'de İslam
İslam İmparatorlukları
7. ve 8. yüzyıllarda Müslüman fetihleri sırasında, Arap orduları İslam İmparatorluğu'nu kurmuştur. İslam'ın Altın Çağı, 8. yüzyılın ortasında Abbasi Halifeliği'nin yükselişi ve başkentin Şam'dan Bağdat'a taşınmasıyla başlamıştır.
Sonraki dönemde, İslam İmparatorluğu başlangıçta genişlemeye devam etti ve Girit'i (840) ele geçirdi. Abbasi halifeliği daha sonra dikkatini doğuya çevirdi. Abbasi hükümetinin parçalanmasının ve Şii rakipleri olan Fatimi ve Büveyhilerin yükselişinin ardından, yeniden canlanan Bizans İmparatorluğu 961 yılında Girit ve Kilikya'yı, 965 yılında Kıbrıs'ı geri aldı ve 975 yılına kadar Levant'a ilerledi. Bizanslılar, Fatimilerle bölgedeki etki için başarılı bir şekilde rekabet ettiler, ancak Selçuklu Türklerinin gelişiyle yerini değiştirdi, önce Abbasi halifeliğiyle ittifak kurup daha sonra fiili hükümdarlar olarak hüküm sürdüler.
1068 yılında Alp Arslan ve müttefik Türkmen kabileleri birçok Abbasi toprağını geri aldı ve hatta Bizans bölgelerine saldırdı, 1071 yılındaki Manzikert Meydan Muharebesi'nde büyük bir zafer kazandıktan sonra doğu ve orta Anadolu'ya daha da ilerledi. Selçuklu hanedanlığının parçalanması sonucunda, ardından gelen daha küçük Türkmen krallıkları olan Danishmendler, Anadolu Selçuklu Sultanlığı ve çeşitli Atabeyler ortaya çıktı ve Haçlı Seferleri sırasında bölgenin kontrolü için mücadele ettiler ve zamanla Anadolu'yu genişlettiler, Osmanlı İmparatorluğu'nun yükselişine kadar.
Osmanlı Halifeliği
On ikinci yüzyılda, Sufi tarikatlarına mensup birçok yeni Türk göç dalgası başladı, bazıları sonradan heterodoks inançları da içeren tarikatlara dönüştü. 1300'lü yıllardan sonra Anadolu'daki Türklere hitap eden bir Sufi tarikatı Safevi yanlısı oldu; bu tarikat başlangıçta Sünni ve siyasi olmayan bir tarikattı, ancak sonradan Şii ve siyasi olarak kuzeybatı İran'da temellendi. On dördüncü ve on beşinci yüzyıllarda Safevi yanlısı ve Bektaşi gibi benzer tarikatlar, doğu Anadolu'nun siyasi kontrolü için Osmanlı İmparatorluğu ile rekabete girdi. Bektaşi tarikatı, sonradan Sünni Müslümanların bir mezhebi olarak kabul edildi, ancak heterodoks inançlarını terk etmediler. Bunun aksine, Safaviler İran'ı fethetti, heterodoks dini inançlarını terk etti ve on iki İmamcı Şii İslam'ın savunucuları oldu. 1453 yılında Bizans'ın başkenti İstanbul'un fethi, Osmanlıların Anadolu ve Trakya'daki imparatorluklarını güçlendirmelerini sağladı. Osmanlılar daha sonra Sultan Selim döneminde hilafet unvanını ön plana çıkardılar. Resmi bir kurumsal yapı olmamasına rağmen, Sünni dini görevlileri önemli bir siyasi rol oynadı. Adalet dini mahkemeler tarafından sağlanıyordu; teoride şeriatın kodlanmış sistemi, en azından imparatorluğun Müslüman tebaası için hayatın her yönünü düzenliyordu. Yargının başı doğrudan sultanın altında yer alıyor ve sadece büyük vezirin ardından güçte ikinci sıradaydı. Osmanlı döneminin başında İstanbul'un büyük müftüsü olan makam, sonradan Şeyhülislam'ın (şeyh, veya "İslam'ın lideri") makamına evrildi ve imparatorluğun tüm mahkemeleri üzerinde nihai yargı yetkisine sahipti ve dolayısıyla şeriatın yorumlanması ve uygulanmasına yetki sahibiydi. Şeyhülislam tarafından açıklanan yasal görüşler kesin yorumlar olarak kabul ediliyordu.
II. Mahmut dönemi 1808-1839 (Aydın Mutlakiyetçi Devlet)
II. Mahmut, ulemaya yalnız din işleriyle uğraşmalarını, hükûmet işlerinin yalnız padişahın mutlak yetkisine ait bir alanda olduğunu eylemleriyle belirtmiştir. Örneğin, düşünülen vergiler, medrese softalarının askere alınması, din kurumunun izni alınmadan haciz ve müsaderelere girişilmesi, vakıf işlerini ele alması, Frenk âdetlerine karşı aşırı ilgi göstermesi gibi konularda Şeyh'ül İslam'ın verdiği bir muhtırayı yırtarak bu gibi işlerin yalnız hükümdar yetkilerine ait olduğunu belirtmiştir.
Bu dönemde maarif, fen ve nafia (Yararlı İşler / Bayındırlık) gibi yeni kavramların yenileşme hareketinin ilk önemli göstergelerinden olarak kullanım alanına dahil olmaya başladıkları görüldü. Fen ve bunun çoğulu olan fünun kelimeleri ortaya çıkarıldı ve kullanıldı.
İlk bu dönemde kullanılmaya başlanan eğitim, bilgi, bilim alanları ile ilgili bulunan bu sözcükler ilgili bulundukları alanlardaki gelişme ihtiyacının bir göstergesi oldukları gibi Tanzimat Dönemi yazınına da miras olarak kalmış oldu.
Bu dönemde ilim kelimesi bugünkü anlamı ile fen bilimlerini değil Kur'an, Sünnet, İcma ve Kıyas sıralamasını oluşturan fıkıh vasıtası ile ortaya çıkarılan bir din bilgisi ve dinsel hukuk alanını ifade etmekte idi. Bu şekilde tesis olunan dinsel bir hukuk olan şeriatin kendisini devlet yönetimi üzerinde söz sahibi olmaktan öte bir idare hukuku biçiminde tanıtmakta olması da bu noktada oldukça önemli bir değerlendirmedir.
Bahsedilen yeni sözcükler ise böyle bir yapıyla iç içe olan ortamda müstakil bir bilimsel bilgi alanının doğuş habercileri olması nedeni ile önem taşımaktadır. Şeyh’ül İslam, din bilginleri olan ulema adına devlet işlerinde fetva makamı olarak bulunsa da Batı ülkelerinin tarihinde olduğu gibi tümüyle bağımsız bir yapı yerine ataması ve azli padişah tarafından yapılan bir devlet makamı olarak sultanın emirleri altında olmuşlardır.
Münevver yani aydın kelimesinin bu sözcüklerin ardından aynı dönemde ortaya çıkışı, bu çabaların düşün alanında sistemleşmeye başlaması olarak değerlendirilebilir.
1824 yılında II. Mahmut tarafından çıkarılan ferman, ilköğretimi zorunlu hale getirmiş olmakla birlikte ilk eğitim alanında II. Mahmut döneminde başka bir gelişme olmamıştır. Ancak o zamana kadar yaygın eğitim; devletin doğrudan ilgilenmediği ve vakıflar eline bırakılmış bir alan olarak bulunmakta idi. Fermanda dikkat çeken bir husus, bu zorunlu eğitimin amacının çocukların, dünya hayatına değil ahret hayatına hazırlanmaları amacını belirtiyor olmasıdır. Bu nedenle Tanzimat Dönemi boyunca dahi ilköğretim tümüyle medrese çıkışlı din adamlarının elinde bulundu.
1827 yılında ilk Tıp Okulu ve Tıbbiyenin ilk biçimi olan Tıphane, 1835’te Yeniçeri Ocağı'nın yerine Harbiye okulları açıldı.
1838 yılındaki ferman ile ilk defa 1839'da açılan Rüşdiye (Orta) Mektepleri ile rüşt yaşında bulunan çocukların devlet memuriyetine hazırlanmaları sağlandı.
II. Mahmut döneminde, devlet ve din işleri ayrılmaya çalışılırken yeni ve bilimsel bilgi ağırlıklı eğitim veren okullar açılmış olmakla birlikte eğitimde ilköğrenim vakıflara bağlı medreseler elinde bırakıldığından köklü bir değişim olmamıştır.
Tanzimat dönemi 1839-1876
Tanzimat öncesinde, II.Mahmut'un yıllarına kadar Osmanlı eğitim sistemi; Topkapı Sarayında bulunan Enderun Okulu, ordu içinde bulunan Yeniçeri Ocağı (1826'ya kadar) ve yaygın olarak ise İlmiye Sınıfının elinde bulunan medreselerden oluşmakta idi.
Rönesans ile birlikte Avrupa'da başlayan yeni dönemde; inceleme, araştırma ve deneysel yöntemlere dayanan öğrenim biçimleri geliştirildi. Kilisenin dinsel öğretisi ile birleşmiş skolastik yöntemlere karşı duruldu, akılcılık öne çıkarıldı. Bunu, bilim alanında yeni buluşlar ve idare alanında yeni yöntemler takip etti.
II. Mahmutʼun 1 Temmuz 1839’da vefatından bir gün sonra tahta çıkan oğlu I. Abdülmecit'in 4 ay sonra 3 Kasım 1839’da Gülhane Parkında ilan ettirdiği Gülhane Hatt-ı Hümayunu ile Tanzimat Dönemi başladı.
Tanzimat sözcüğü, düzen (nizam) verme anlamına gelen tanzimin çoğulu olup düzenlemeler anlamına gelmektedir. Bu ferman ülkenin zayıflama ve geri kalmasını açık bir biçimde şeri yasalardan uzaklaşılmış olmasına bağlamaktadır.
Din ve hukuk alanına ilişkin reformlar
Tanzimat Fermanı'nın ilan olunmasından bir yıl sonra 1840'ta dönemin ilk yenileşme hareketlerinden olarak fermanda belirtilen suç ve cezalarda yasallık vurgusunun sonucu olarak ceza alanında yasalaşmanın temini için bazı maddeleri Fransız Ceza Hukukundan alınan Ceza Kanunu kabul edildi. 1850 yılında ilk Ticaret Kanunu çıkarıldı. Bu kanun, mevzuat açısından ticari yaşamı bir düzene kavuşturdu ve daha önce ticari teamül kurallarının uygulanmasının yarattığı keyfiliğe son verdi. Geleneksel yargı organı olarak korunan Şer'iye Mahkemelerinin yanında ticaret ve ceza davalarını görmek üzere laik yapısı ile Nizamiye Mahkemeleri tesis edildi. Bundan önce, 1801'de gümrüklerde kurulmuş olan Ticaret Meclisleri Gümrük Emini'nin başkanlığında ticaret davalarına bakmaya başlamıştı. İşlerin düzenlenmesi için gerekli olan mevzuat Ahmet Cevdet Paşa tarafından Mecelle adı altında derlendi. Önceden beri ecnebi taraflar arasında ortaya çıkan uyuşmazlıklara bakmakta olan Konsolosluk Mahkemeleri ile farklı inanışlardan olan yurttaşların aile ve miras işlerindeki uyuşmazlıklarını götürebildikleri, kendi ruhani önderleri tarafından görülen Cemaat Mahkemeleri de varlıklarını sürdürdü. Ayrıca vakıflarla ilgili davalara bakmak üzere Evkaf Mahkemesi kuruldu. Tanzimat döneminde önceden var olan çok hukuklu sisteme bir de iç işler olarak tanımlanabilecek yapıdaki ikileşme; Şer'iye ve Nizamiye Mahkemeleri olarak eklenmiş oldu.
Din ve eğitim alanına ilişkin diğer reformlar
İlk örnekleri 1839 yılında açılan Rüşdiye (Orta) Mekteplerine ek olarak 1840'ta Adli Maarif Okulu açıldı. Bu okul iki bölüme ayrılarak birincisi Maarif-i Adliye, ikincisi edebi bilimler ile ilgili eğitim vermek üzere Maarif-i Edebiyye Mektebi adını aldı. Bu okullar ve diğer rüştiye mektepleri bu dönemde adından çokça bahsedilen fen, sanayi, nafia, maarif alanlarında uzmanlaşmaya yönelik değil, ortaeğitim üzerinden memur yetiştirme amacına hizmet ettiler. Rüşdiye Mekteplerinden mezun olmak memur olmak için getirilen koşullardan oldu. Bu dönemde açılan okullardan en çok mülkiye ve hariciye memurları yetiştirildi.
Eğitimin çağdaşlaştırılması çabalarının ürünü olarak ortaya çıkan öğretmen yetiştirme ihtiyacına cevap vermek üzere 1848’de Darül Muallemin Mektebi ve kız öğretmen yetiştirmek üzere 1870’te Darül Muallemat adı ile öğretmen okulları kuruldu. Bu zamana kadar kızların mahalle mektebinde sadece dinsel nitelikli eğitim almaları biçiminde sürdürülen geleneksel uygulamaya son verilmiş oldu. Tıbbiye adını alan Tıp Okulu ilk mezunlarını 1843 yılında verdi.
Ancak açılışta konuşan, kendisini Afgani lafzı ile tanıtan bir İranlı olan Cemaleddin Afgani'nin heretik olarak yorumlanan konuşması medrese talebeleri ve ilmiyenin tepkilerine neden olduğundan Cemaleddin ülke dışına sürgün edildi, ardından okul kapatıldı. Medreselilerin Cemaleddin üzerinden gösterdiği tepkilerin gerçek hedefinin fen okulları olduğu yorumları yapıldı. Cemaleddin'in ülke dışına gönderilmesine rağmen okul kapatıldı. İstanbul'dan gittiği Mısır'da ünlü Mısırlı talebesi Muhammed Abduh'u yetiştirdi.
Tanzimat Döneminde, sibyan (ilk) mektepleri ve medreseler devam etmekle birlikte yeni kurulan Rüşdiye (Orta), İdadi (Lise), Sultaniler (Lise ve Yüksekokul) ve Darül Fünun (Üniversite) gibi eğitim kurumları Maarif Nezaretine bağlandığından bu dönemin eğitim alanında da hukuk alanında olduğu gibi ikili bir yapı doğdu. Din işleri ve kısmen Şer'iye Mahkemelerince görülmeye devam eden adliye işleri gibi, sibyan mektepleri ve medreseler eliyle görülen eğitim işleri önceden olduğu gibi Meşihat'a yani Şeyhülislama bağlı bulunmaya devam etti. Şeyhülislama bağlı okullar dini ağırlıklı eğitim vermeye devam ederken Maarif Nezaretine bağlanan yeni okullarda dinî eğitim de bulunmakla birlikte yeni düzene göre Batılı tarzda eğitim verildi.
Kanun-u Esasi Dönemi, 23 Aralık 1876-20 Nisan 1924
V. Murat’ın akıl rahatsızlığının baş göstermesi üzerine, Şehzade olan II. Abdülhamit kendisi ile görüşmeye gelen Mithat Paşa’ya tahta çıkma karşılığı bir temel yasanın oluşturulması yani Kanuni Esasi'yi ilan etme sözü verdi. Hatta şartsız bir sultanlığı kabul etmeyeceğini de görüşmesinde sözlerine ekledi.
Tahta çıktığında Kanun-u Esasi'nin hazırlanması işini Mithat Paşa’nın başında bulunduğu bir komisyona havale etti. Mithat Paşa, yaklaşan Tersane Konferansı'nda katılımcı ülkelerin Osmanlı'ya karşı uygulayacakları baskıyı durdurmak için Konferanstan önce Kanun-u Esasi'yi hazırlama işini tamamlamaya çalıştı.
23 Aralık 1876’da ilan olunan Kanun-u Esasi'ye rağmen Tersane Konferansı'nda çıkan kararların Osmanlı tarafından kabul edilmemesi üzerine 24 Nisan 1877’de 93 Harbi olarak bilinen Osmanlı-Rus Savaşı başladı. Ruslar Yeşilköy’e kadar geldiklerinde imzalanan barış andlaşmasından sonra II. Abdülhamit, Kanun-u Esasi'yi yine aynı kanunun 7. Maddesine göre 31 Ocak’da Ruslarla imzalanan Edirne Mütarekesi'nden sonra 13 Şubat 1878'de tatil ettiğini açıkladı. Osmanlı-Rus Savaşı ile geçen iki yıllık süre I. Meşrutiyet dönemi olarak anıldı.
I. Meşrutiyet Dönemi, 23 Aralık 1876 - 13 Şubat 1878
23 Aralık 1876’da Beyazıt Meydanı'nda Çorluluzade Celaleddin Paşa tarafından okunarak ilân olunan Kanun-u Esasi, Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk temel yasası olması ve buna dayanarak meclisli bir dönemin başlamış olması nedenleri ile ilk anayasal dönem olarak kabul edilmektedir.
Kanun-u Esasi, anayasallaşma sürecinde taşıdığı önemle birlikte din devlet ilişkilerinde ileriye dönük belirgin bir gelişme sağlamadı. Daha çok din ve devlet işlerini iç içe geçiren bir yapı getirdi. Kanun-u Esasi toplam 121 maddeden müteşekkil olarak oluşturuldu. II. Abdülhamit komisyonun çalışmaları bitirmeye yaklaştığı anlarda, sultana sakıncalı gördüğü kişileri herhangi bir yargılama olmaksızın sürgün etme hakkı veren bir maddenin ilave olunmasını istedi. Bu madde ilave olunmadan taslağı onaylamayacağını da belirtti. Böylece 113. Madde ilave olundu. 4. Madde padişahı dinin hamisi olarak tanıtıyordu. 35. Madde ise padişaha seçimle gelecek Meclis-i Mebûsan ile Vükela arasında ihtilaf olması halinde Vükela heyetini değiştirme ve/veya Meclis-i Mebûsan'ı fesh etme yetkisini veriyordu. 5 Şubat 1877’de II. Abdülhamit daha önce Sadrazamlığa getirdiği Mithat Paşa’yı azlettiğini bildirerek sürgüne gönderdi.
II. Abdülhamid, Kanun-u Esasi'de yer alan 7. maddeye dayanarak 1878'de Kanun-u Esasi'yi tatil ettiğini bildirince I. Meşrutiyet olarak anılan dönem sona erdi.
II. Meşrutiyet Dönemi 24 Temmuz 1908-11 Nisan 1920
II. Meşrutiyet döneminde padişaha bağlılık anlayışından padişahın anayasaya bağlılığı esasına geçildi. II. Meşrutiyet'i hazırlayan Türkçülük, muasırlaşma ve Batılılaşma gibi akımların, II. Abdülhamid’in gelenekçiliği temsil eden ve bunu kuvvetlendiren Arapçacılık ve İslamcılığına tepki ile geliştiğini belirtmek yerinde bir tespit olur. 1916’da Şeyhülislam kabineden çıkarıldı. Tek eşlilik halen gündem konusu olamasa da erkeklerin ikinci bir kadınla evlenebilmeleri için ilk eşin rızasının şart koşulduğu yeni aile hukuku nizamnamesi 1917’de çıkarıldı. Kız liseleri açıldığı gibi kızların üniversiteye gidebilmeleri sağlandı. Kadın devlet memuriyetine girmeye başladı.
II. Abdülhamid rejiminin sansürleri sona erdiğinden II. Meşrutiyet döneminde eğitim alanında birçok görüş ortaya koyan yazılar yazıldı. Nitekim anayasal gelişmeler, teokratik saltanattan meşruti sisteme, oradan da laik cumhuriyete doğru bir çizgi izlemiştir.
Devrimcilik niteliği
Din Devleti görüşüne karşılık Ulus Devleti görüşünün zaferi, çağdaşlaşma yolunda birbiri arkasından gelecek bir dizi reformun kapısını açmış oluyordu. Bunların başlıcaları hukuk, eğitim, yazı, dil ve genel olarak yaşam ve kültür alanındaki değişmeler olmuştur. Bunlar yeni perspektif içinde Cumhuriyet devrimleri olarak tanımlanırlar; çünkü onlara hâlâ karşı olanlar bulunduğu halde koşullar bu değişikliklere girişilmesini âdeta kendiliklerinden zorlar ve bir önderin kılavuzluğunun rotasını çizerler.
Saltanat ve Hilafetin Kaldırılması
Saltanat, dünyasal bir egemenlikten başka bir şey değildi. Egemenlik ulusa geçtiği için saltanat diye bir şey artık yoktu. Mustafa Kemal:25 Şubat 1924'te Meclis'te din ve devlet ayrımı teklifi tartışılmaya başlandı. Önergede hilafetin kaldırılması, Şer'iye ve Evkaf Vekâleti'nin, medreselerin kaldırılması maddeleri de vardı. 25 Şubat'tan 3 Mart'a kadar süren tartışmalardan ve Adliye Bakanı Seyyid Bey'in hilafet hakkında bilgi veren söylevinden sonra bu teklifler Meclis'te kabul edildi.