cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Halide Edib Adıvar
Sanatı
Hemen her eserinde anlatı türünü benimseyen Halide Edib Adıvar, en çok Ateşten Gömlek (1922), Vurun Kahpeye (1923-1924) ve Sinekli Bakkal (1936) adlı romanlarıyla tanınır ve Cumhuriyet dönemi edebiyatında gerçekçi roman geleneğinin öncülerinden biri olarak kabul edilir. Eserleri genellikle içerik bakımından üç grupta incelenmiştir: Kadın meselelerini ele alan ve eğitilmiş kadının toplumdaki yerini arayan eserleri, Millî Mücadele dönemini anlatan eserleri ve şahsiyetleri, içinde bulundukları geniş toplumla birlikte ele alan romanları.
İngiliz romanı geleneklerine uygun yapıtlarında Türk toplumunun geçirdiği evrimi, bu evrim sürecindeki çatışmaları, kendi deneyim ve gözlemlerine dayanarak sergilemiştir. Olaylar ve kişiler çoğunlukla birbirinin devamı özelliği taşıdığı için ırmak roman olarak nitelendirilebilir. Kadın psikolojisini derinliğine işlediği romanlarında, ideal kadın tipleri yaratmaya çalışan Halide Edib, romanlarını sade bir dil ve üslupla kaleme almıştır.
Popüler kültürdeki yeri
1993'te Amerikan TV dizisi The Young Indiana Jones Chronicles'ın "Istanbul, September 1918" adıyla yayınlanan 25. bölümünde Halide Edib'i Zuhal Olcay canlandırdı. 1994 yılında TRT 1'de yayınlanan Kurtuluş dizisinde Ayda Aksel, 2017'de Kanal D'de yayınlanan Vatanım Sensin dizisinde Selma Ergeç ve 2020 yılında yine TRT 1'de yayınlanan Ya İstiklal Ya Ölüm dizisinde Dolunay Soysert tarafından canlandırılmıştır. Yüz Yıllık Mucize dizisinin bir bölümünde yer almıştır
Kaynakça
__DİZİN__
Belen, Tirebolu
Belen, Giresun ilinin Tirebolu ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Ortacami Belen olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Giresun il merkezine 57 km, Tirebolu ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Köy, Tirebolu'nun güneydoğusunda olup, numaralı Giresun-Gümüşhane (Tirebolu-Doğankent) devlet yoluna, Balçıkbeleni üzerinden, 5,6 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Çayda Çıra (anlam ayrımı)
Çayda Çıra, aşağıdaki anlamlara geliyor olabilir.
Alina Plugaru
Yaşam öyküsü ve iş ilerlemeleri
18 Aralık 1987'de Romanya Vaslui kentinde doğdu. 15 yaşında Romanya güzeli seçildikten sonra iş olarak modellik yapmak amacıyla Bükreş'e taşındı. On altıncı doğum gününden sonra erotik dansçılık yapmaya başladı. 2 yıl dansçılık yaptı, şöhreti arttı, ziyaret ettiği porno yapım stüdyoları ilgisini çekti ve hardcore porno işine başladı. Zenza Raggi adlı porno yıldızı ve yönetmenin yönlendirmesiyle; pornoda iş alımına 2006'da başladı, sektöre girdiğinde yalnızca on sekizinci yaş gününe erişmişti. İlk DVD'sini 2007'de oluşturdu. DVD'nin adı "The Best Of Hardcore Fucking 4 and Girls Handling Cocks" olarak seçildi. Alina sektöre girişinden itibaren, 20 kadar filmde oynadı.
Erotik dansçılığa 16 yaşında başlayan Alina, Romanya ve diğer ülkelerde hala düzenli olarak dançılık yapmakta. Birkaç yıl önce "Avrupa Erotik Fuarı"nın Bükreş standında yer aldı; ayrıca Barcelona Uluslararası Erotik Film Festivali (FICEB), Lizbon Uluslararası Erotik Film Festivali (SIEL), The Eros Porto, The Eros & Amore Vienna and The Eros Show Sofia gibi organizasyonlarda yer aldı.
İki yıl önce En İyi Rumen Yıldızı ve Romanya Yetişkin Film Sektörü Ödülünü kazandı. (PIER 2008 & PIER 2009). Alina Rumen yetişkin eğlence sektörünün ilerlemesi için önemli bir mihenk taşı oldu.
Houston'daki en yüksek binalar listesi
Houston'taki en yüksek binalar listesi ABD'nin Teksas eyaletinde yer alan Houston şehrindeki en yüksek binaların listesidir.
Yeşilköy, Bingöl
Yeşilköy, Bingöl ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı, Kurmanci'de "viranelik" anlamına gelen Alozan olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Bingöl il merkezine 9 km uzaklıktadır.
Öngerilmeli beton
Öngerilmeli beton, inşaatta kullanılan, detveytinin ötesinde herhangi bir yükü desteklemeden önce sıkıştırılarak oluşturulan bir beton türüdür.
Özgür İnsan
Özgür İnsan, Ankara'da 1972 ile 1978 arasında aylık olarak yayımlanan siyaset, kültür ve sanat dergisi.
Özgür İnsan Gazetecilik-Matbaacılık TAŞ adına 12 Mart döneminde Haziran 1972'de yayın hayatına başladı. Derginin ilk sayısında sahibi ve sorumlu müdürü Önder Sav'dı. Dergi yayın amacının özgürlüğü ve demokrasiyi, sosyal adaleti, hızlı ve sağlıklı gelişmeyi Atatürk devrimciliği doğrultusunda gerçekleştirmeye çalışmak olacağını belirtmişti. Cumhuriyet Halk Partisi'nden (CHP) bir kadronun yayımladığı ve başyazılarını bir süre Bülent Ecevit'in yazdığı sosyal demokrat eğilimli dergide Deniz Baykal, Haluk Ülman, Muhittin Taylan, Erol Çevikçe, Erhan Işıl, Cahit Kayra, Orhan Koloğlu, Turhan Tükel, Kenan Bulutoğlu ve Nusret Hasan Fişek gibi siyasetçi ve yazarların yazıları yer aldı. Ayrıca Cemil Sena Ongun dergide felsefe incelemeleri yazdı. 1975-1977 yıllarında derginin Genel Yayın Yönetmenliğini yazar Erhan Bener üstlenmiştir.
Emre Kongar, İlhan Başgöz, Ali Püsküllüoğlu, Mahmut Tali Öngören, Gülten Akın, Hilmi Yavuz, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Cahit Külebi, Attilâ İlhan, İlhan Berk, Neyire Saygın, Rauf Mutluay, Füruzan, Şükrü Koç, Cemal Süreya, Ayşegül Yüksel, Sami Gürtürk, Ahmet Yücekök ve Mahmut Turgut'un edebiyat araştırmalarına, öykü ve şiirlerine yer veren Özgür İnsan, Fikret Otyam'ın röportajlarını, Oya Katoğlu, Turhan Selçuk, Metin Eloğlu, Erdoğan Özer, Cemil Eren, Salih Memecan, Turan Erol, Niyazi Yoltaş ve Ercan Akyol'un da karikatür ve desenlerini yayımladı. Dergi Nisan 1978 tarihli 54. sayısıyla kapandı.
Air Inter'in 148 sefer sayılı uçuşu
Air Inter'in 148 sefer sayılı uçuşu, Air France'ın bir alt kolu olarak ülke içinde uçuşlar yapan Air Inter firmasının 20 Ocak 1992 tarihinde Lyon-Saint-Exupéry Havalimanı'ndan Strazburg Havalimanı'na gerçekleştirdiği iç hat uçuşunda, Airbus A320 tipi uçağın iniş esnasında düşmesi sonucunda 5'i mürettebat olmak üzere 87 kişinin ölümü ve 9 kişinin de yaralanmasıyla sonuçlanan hava yolu kazası.
Kaza
Uçak Strazburg Havalimanı'na gitmek üzere, orta Fransa'daki Lyon Satolas Havalimanı'ndan 20 Ocak 1992 tarihinde kalkış yaptı. Uçuş, son yaklaşmaya kadar normaldi. Son yaklaşma esnasında pilotlar Christian Hecquet ve Joel Cherubin uçağa hatalı otopilot arayüzü sonucu otopilota 3.3 derecelik bir yaklaşma açısı yerine dakikada 3300 feetlik bir alçalma hızı girdiler. Aynı zamanda alçalma komutundan hemen önceki türbülans, otomatik pilotun uçakta bir acil durum olduğunu algılayıp uçağa neredeyse 5000 feet/dakika gibi bir alçalış oranına sebep oldu. Uçakta yer yaklaşım uyarı sistemi bulunmaması nedeniyle pilotlar uçağın fazla alçaldığını fark edemedi. Ve uçak St. Odile Dağı'na çarptı. Kazada 87 kişi hayatını kaybetti.
Prokopia
Evlilik
Ege Denizi filosu amirali Theophylaktos Rangabe'in oğlu Mihail Rangabe ile geç 8. yüzyılda evlenmiştir.
802 yılında, iktidarda bulunan İrini, Patrici ve saray hadımları ittifakı ile tahttan indirildi. Maliye bakanı(logothetēs tou genikou) pozisyonunda olup ve Prokopia'nın babası olan Nikiforos, bu ittifakın lideriydi. 31 Ekim 802 tarihinde, Nikiforos kendini imparator ilan etti ve böylece Prokopia imparatorluk ailesi üyesi oldu. Kocası yüksek bir saray derecesi olan kouropalates unvanını aldı.
26 Temmuz 811 tarihinde Nikeforos Pliska Muharebesi'nde Krum'a karşı savaşırken öldürülmüştür. Bizans ordusunun çoğunluğu imparator ile beraber yok edilmiştir, savaş Bizans tarihinin en kötü mağlubiyetlerinden biri olarak kabul edilir. Kurtulmayı başarabilen çok az kişiden biri olan Stavrakios imparator oldu.
Stavrakios, savaş alanından yara almadan kurtulmamıştı. Sol tarafını felç eden boynuna yakın bir kılıç yarası vardı. İmparatorluk muhafızları onu Hadrianapolis şehrine götürdüler fakat yaraları tamamen hiçbir zaman kapanmadı. Stavrakios'un durumu, ardılını öncelikli hale getirdi, sarayda iki hizip ortaya çıktı. Bir grup imparatorun karısı Theofano etrafında toplandı. Diğer grup ise kocası I. Mihail'i tahta geçirmek isteyen, imparatorun kızkardeşi Prokopia etrafında toplandı.
Prokopia, başlangıçta isteklerini yaptırmak konusunda kardeşini ikna edemedi. İmparator açıkça Theofano'yı tercih ediyordu. Mihail ve Prokopia sarayda Stavrakios'u tehdit edecek yeterli desteği topladılar. Bu durumda İmparator yeterli direnç gösteremedi ve eniştesini ardılı ilan edip aynı zamanda tahttan feragat etti. Stavrakios Manastır hayatı yaşamaya başladı. Prokopia yeni imparatoriçe eşi oldu.
İmparatoriçe
2 Ekim 811 tarihinde, I. Mihail tahta geçti ve Prokopia imparatoriçe eşi oldu. Kocasının kısa hükümdarlığında, saraya etkili şekilde sahip olduğu söylenir. Seferlerinde kocasını izlemek konusunda ısrar etmiş ancak birliklerin onun varlığından hoşlanmadığı rapor edilmiştir.
Mihail iktidarını kurmak gayreti ile orduya, bürokrasiye ve kiliseye cömertçe para dağıttı. Ayrıca Şarlman ile müzakereleri yeniden başlayıp, rakip imparatoru basileus (imparator) olarak tanıdı. Fakat Han Krum ile savaşlar devam etti ve bu imparatorluk çiftinin sonunu getirdi.
11 Temmuz 813 tarihinde, Mihail, General Ermeni Leon lehine tahttan çekildi. Vakanüvis Günah Çıkartıcı Theofanis'in Vakainamelerini devam ettirilmesi ile ortaya çıkan Oi meta Theofanin adlı Vakainame, Prokopia'nın bir fayda sağlamayacağı için tahttan çekilmeye muhalefet ettiğini kaydeder. Feragattan kısa bir süre sonra Prokopia da manastır yaşamına başlamıştır. Ölüm yılı bilinmemektedir.
Çocukları
I. Mihail ile Prokopia'nın en az beş çocukları olmuştur:
City Records
1997 yılında kurulmuş olan prodüksiyon markası, günümüzde alanında Balkanların en başarılılarındandır. Şirket, RTV Pink televizyon kanalının da sahibi Pink Medya Grubu'nun bir parçasıdır. Balkanların en çok satan pop müzik şarkıcıları bu şirketle çalışmaktadır.
Şirket, bir LTD olarak değil LLD olarak tescillenmiştir ve 14 adet full-time çalışan bulundurmaktadır.
City Records'un sözleşme imzaladığı birçok sanatçı vardır. Şirket, sanatçıların projelerinin müzik marketlerde dağıtımcılığını yaparak tanıtımlarına katkı sağlamaktadır.
Nehalem (mikromimari)
Nehalem, İntel firmasının Eylül 2008'de piyasaya sürülen Core i7 işlemcisiyle birlikte kullanılmaya başlanmıştır. 2011'de Sandy Bridge mikromimarisi sunulana kadar İntel'in en gelişmiş mikromimarisi olarak piyasada kalmıştır. Selefi Core mikromimarisine göre paralelliği ve saat frekansını arttırmış, Core mikromimarisinde İntel'in kullanmadığı fakat daha önce NetBurst'de kullanılan Hyper Threading teknolojisi Nehalem ile tekrar kullanılmaya başlamıştır. Nehalem'le birlikte Core mikromimarisinde terkedilmiş olan üçüncü seivye bir önbellek de yonganın içerisine eklenmiştir. İntel, Nehalem ile ilk defa bellek denetim birimini işlemci yongasının içine koymuş ve front-side bus dan ayırmıştır.
Bellek Organizasyonu
Nehalem'in halefi olan Core mikromimarisinde NetBurst'ün bazı sürümlerinde bulunan 3. seviye önbellek çıkarılmıştır ve bunun yerine geniş bir ikinci seviye önbellek (2MB) yerleştirilmiştir. Nehalem ise üçüncü seviye önbelleği yeniden kullanmıştır ve boyutu da ilk üretilen Core i7 mikroişlemcilerde 8 MB kadardır. Nehalem, birinci seviye önbellekte Core mikromimarisindeki yapıyı korumuştur; 32 KB buyruk ve 32 KB veri önbelleğine sahiptir. İkinci seviye önbellekte küçültmeye giderek daha hızlı erişim sağlamaya çalışmıştır. Nehalem mikromimarisinde ikinci seviye önbellek 256 KB'dir. Birinci seviye buyruk önbelleği 4-yollu kümeli ilişkili, veri önbelleği 8-yollu kümeli ilişkilidir. İkinci seviye önbellek 8-yollu kümeli ilişkili, üçüncü seviye önbellek de 16-yollu kümeli ilişkilidir. Ana bellek teknolojisinde de Nehalem DDR3 SDRAM desteğini getirmiştir. DDR3 ana bellek denetleyici birimi 3 kanallıdır. Nehalem mikromimarisinde bütün önbellekler kapsamlıdır (ing. inclusive). Yani, 1. seviyede herhangi bir çekirdeğin önbelleğinde bulunan veri aynı çekirdeğin 2. seviye önbelleğinde de tutulur. Üçüncü seviye paylaşımlı önbellekte ise bütün çekirdeklerin birinci ve ikinci seviye önbelleklerinde bulundurduğu veriler tutulur. Önbelleklerin kapsamlı olması yüzünden üçüncü seviye önbellekte 1.26 MB'lık bir alan tekrar edilen verilerden oluşmaktadır. Normalde olumsuz gibi görünen bu durum, çekirdekler arasındaki haberleşmede snoop filtresi özelliğini kazandırmaktadır. Yani bir çekirdekte istenilen veri bir ve ikinci seviye önbelleklerde bulunamadığı zaman, üçüncü seviye önbelleğe bakılması yeterli olacaktır; çünkü diğer çekirdeklerin önbelleklerindeki veriler üçüncü seviye önbelleklerde de bulunmaktadır. Nehalem mikromimarisinde birinci seviye önbelleğe erişim 3 saat vuruşu, ikinci seviye önbelleğe erişim 11 saat vuruşu ve üçüncü seviye önbelleğe erişim 52 saat vuruşu kadardır.
Boru Hattı Aşamaları
Nehalem, Core mikromimarisinde 12-14 olan boru hattı aşama sayısını 20-24'e çıkarmıştır. Genel olarak boru hattı aşamalarını 4 ana bölge olarak tanımlamak gerekirse bunlar: Getir, Çöz, Yürüt ve Yaz aşamalarıdır.
Buyrukların Getirilmesi
Nehalem mikromimarisinde, buyruklar ilk önce 32 KB'lık buyruk önbelleğinde aranır. Burada bulunamadıkları takdirde sırasıyla ikinci seviye önbellek ve üçüncü seviye önbellekte aranır. Burada da bulunamadığı takdirde ana belleğe erişim gerekmektedir. Nehalemde, sanal bellek kullanıldığı için, sanal adreslerin gerçek adreslere dönüştürme işlemine ihtiyaç duyulmaktadır. Bunun için, sanal adreslere karşılık gelen gerçek (fiziksel) adreslerin tutulduğu bir sayfa tablosu vardır ve sayfa tablosu ana bellekte tutulmaktadır. Her bir sayfa dönüşüm işlemi için ana belleğe gitmek zaman alıcıdır, bu yüzden sayfa tablosunun bir kısmı Etkin sayfalar önbelleğinde (ESÖ) tutulur. Nehalemde ESÖ daha önceki tek seviye uygulamaların aksine iki seviyeli olarak gerçekleştirilmiştir. Birinci seviye ESÖ buyruklar için 7-128 adet buyruk taşıyabilecek şekilde, veriler için 32-64 adet veri taşıyabilecek şekilde tasarlanmıştır.
Buyrukların Çözülmesi
IA-64, Karmaşık komut setli bilgisayar(ing: CISC(complex instruction set computing)) mimarisinde tasarlandığı için, buyruklar düzenli, yalın değildir ve eşit uzunlukta değildirler. Bu yüzden buyrukların çözülüp fonksiyonun ve işlenenlerin belirlenmesi birkaç saat vuruşu sürmektedir. Compile edilmiş halde bulunan IA-64 buyrukları buyruk önbelleğinden çekilirler ve İntel bunlara Macro-Op ismini vermektedir. Macro-Op'ların önçözme aşamasında uzunlukları belirlenir (bir Makro-Op 1 bayt da olabilir 17 bayt da). Macro_Op'lar daha sonra buyruk kuyruğuna (ing: Instruction Queue), bellek hizalaması (ing: Memory Alignment) işlemi uygulanarak yerleştirilirler. Nehalem mikromimarisinde yürütme birimi Macro-Op'ları yürütecek şekilde tasarlanmamıştır. Bu yüzden Makro-Op'ların çözme aşamasından geçerek Micro-Op'lara dönüştürülmesi gerekir. Nehalemde, 3 adet basit kodçözücü ve 1 adet de karmaşık kodçözücü bulunmaktadır ve bunlar paralel çalışabilecek şekilde tasarlanmışlardır. Karmaşık kodçözücüye 1 adet Makro-Op'tan 4 adet Micro-Op çıkarabilecek buyruklar girerler. Daha basit buyruklar için basit kodçözücü birimleri kullanılır. Kodçözücülerden çıkan Micro-Op'lar daha sonra çözülmüş buyruk kuyruğuna (ing: Micro-Op Instruction Queue) yerleştirilirler. Çözülmüş buyruk kuyruğunda bulunan Micro-Op'ların işlenenleri yazmaç adlandırma işlemine sokulur ve aldıkları yeni yazmaç isimleriyle yeniden sıralama tamponundan (ing: re-order buffer) yer alırlar. Aynı anda Micro-Op'lar yayın kuyruğundan (ing: issue queue) da sıra alırlar ve yürütülmek için beklerler.
Buyrukların Yürütülmesi
Yayın kuyruğunda buyruklar, önceki buyruklara bağımlılıkları oldukları sürece beklemede kalırlar. Her bir saat vuruşu sonrasında yürütme biriminde sonuçları hazır olan yazmaçlar yayın kuyruğunda bekleyen buyruklara adreslerini gönderirler böylece bekleyen işlenenlerin hazır olup olmadığı kontrol edilir. Eğer bir buyruğun bütün işlenenleri hazır konumuna geldiyse, buyruk yürütüleceği yürütme birimine gönderilir. Nehalem'de yayın kuyruğu altı portludur, yani altı farklı yürütme birimi bulunmaktadır. Bunlardan üç tanesi bellek işlemleriyle ilgilidir ve bellek adresinin hesaplanmasından sonra bu birimlere gelen yükle ve sakla buyrukları bellek düzenleme tamponuna (ing: memory order buffer) aktarılır. Bu tamponda sakla buyruklarından yükle buyruklarına yönlendirme olup olmadığı kontrol edilir ve eğer böyle bir durum varsa yükle buyruğu önbelleğe gitmeye gerek kalmadan boru hattı içerisinde istediği veriyi elde edecektir. Diğer üç yürütme birimi ise aritmetik mantık birimi ve kayan nokta işlemlerinin yapıldığı birimlerdir. Nehalem ile birlikte SSE 4.2 buyruk kümesi mimariye eklenmiştir ve birçok yeni buyruk eklenmiştir. Mesela XML dosyalarını ayrıştırma (parsing) işlemini hızlandırıcı ve 16 baytlık iki karakter dizisini tek seferde karşılaştırma gibi buyruklar mimari kümesine eklenmiştir.
Sonuçların Yazılması
Yürütme biriminde işlenen buyrukların sonuçları iki farklı yere yazılabilir: Veri önbelleği, ya da sonuç yazmacı. Veri önbelleğine yazılacak olan veri, ilk olarak birinci seviye önbellekte aranır ve eğer adres bulunursa buraya yazılır. Adres bulunamazsa diğer önbellekler ve ana bellekte aranıp bulunduğu takdirde yazılır. Yazmaç sonuçları ise hem bağımlı buyrukların çözülmesi için yayın kuyruğuna yollanır, hem de yeniden düzenleme tamponuna yazılır. Buyruk emekli olana kadar yeniden düzenleme tamponunda verisinin okunması için bekletilir. Buyruk emekli olduktan sonra yazmaç boşa çıkar ve başka bir buyruğun sonuç yazmacı için kullanılabilir.
Tevfik Karabağ
Tevfik Karabağ (d. 1911 Kars, Türkiye - ö. 2003 Türkiye). Türk entomolog. Uzmanlık alanı Orthoptera takımıdır. 74 takson tanımlamış ve 8 taksona da adı verilmiştir.
Eğitim ve hizmetleri
Diyarbakır Dicle Üniversitesinin kurulmasında aktif rol alan Karabağ Royal Entomological Society of London ve Entomoloji Derneği’nin üyeleri arasında yer almıştır. Böcek sistematiği üzerindeki araştırma ve çalışmalarıyla bilim dünyasına değerli katkılarda bulunan ve doktora çalışmalarıyla böcek sistematiği prensip ve uygulamalarında önemli izler bırakan Tevfik Karabağ’a 1997 yılında TÜBİTAK Hizmet Ödülü verilmiştir.
Xherdan Shaqiri
Xherdan Shaqiri (d. 10 Ekim 1991, Gilan), Kosova asıllı İsviçreli millî futbolcudur. MLS ekiplerinden, Chicago Fire'da forma giymektedir. Bayern Münih ve Liverpool ile Şampiyonlar Ligini kazanmıştır.
Özel yaşamı ve kariyeri
Arnavut kökenli bir ailenin çocuğu olarak Kosova toprakları içerisinde yer alan Gilan'da doğduktan sonra ailesiyle birlikte İsviçre'ye göç etti. SV Augst amatör ekibiyle başladığı kariyerine FC Basel altyapısında devam etti. FC Basel genç takımıyla beraber katıldığı 2007 15 yaş altı oyuncular Nike Kupası'nda turnuvanın en iyi oyuncusu seçildi. Gelecek vadeden bu başarılı performansının ardından pek çok Avrupa devinin ilgisini çekmesine rağmen FC Basel'de kalmayı tercih etti. 2 Ocak 2009'da FC Basel kulübüyle ilk profesyonel sözleşmesini imzaladı.
Profesyonel kariyerindeki ilk maçına ise FC Basel formasıyla 12 Temmuz 2009'da, ligin sezon açılış maçında FC St. Gallen karşısında çıktı. 9 Kasım 2009'da Neuchâtel Xamax karşısında alınan 4-1'lik galibiyette profesyonel kariyerinin ilk golünü attı. 2009-2010 sezonu sona ererken Shaqiri, takımıyla beraber lig ve kupa zaferlerini yaşadı. 2010-2011 sezonunda ise yeniden lig şampiyonluğu zaferine ortak oldu.
9 Şubat 2012 tarihinde Bundesliga ekibi Bayern Münih ile 1 Temmuz 2012'den itibaren geçerli olacak şekilde dört yıllık sözleşme imzalamıştır.
8 Ocak 2015 tarihinde Bayern Münih'ten Serie A ekibi Inter'e transfer olmuş ve İtalyan ekibiyle 4,5 yıllık sözleşme imzalamıştır.
12 Ağustos 2015 tarihinde, 17 Milyon Euro karşılığında; Premier Ligi ekiplerinden Stoke City ile sözleşme imzalamıştır.
9 Şubat 2022'de Shaqiri, Major League Soccer kulübü Chicago Fire FC'ye 2024 sezonu boyunca Belirlenmiş Oyuncu olarak devam edecek bir sözleşmeyle transfer oldu. Bildirilen 6.5 milyon € (7.5 milyon $) ücretle Chicago Fire tarihindeki en pahalı transfer oldu.
Millî takımlar kariyeri
Shaqiri, İsviçre U-21 takımıyla ilk maçına 11 Kasım 2009'da Hüseyin Avni Aker Stadyumu'nda Türkiye karşısında çıktı.
İsviçre A millî takımıyla ilk maçına ise 3 Mart 2010'da Uruguay ile oynanan hazırlık maçında çıktı. Takımının 2010 FIFA Dünya Kupası kadrosuna çağrılan Shaqiri, turnuvada Honduras karşısında 12 dakika oynama şansı buldu.
2012 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde İngiltere'ye 3-1 mağlup oldukları maçta takımının tek golünü atarken, Bulgaristan'ı 3-1 yendikleri maçta İsviçre'nin 3 golünü de atarak hat trick yaptı.
2020 Avrupa Futbol Şampiyonası A Grubu'nda 20 Haziran 2021 tarihinde Bakü'de gerçekleşen İsviçre-Türkiye maçında 2 gol atarak takımının 3-1 galip olmasını sağlamıştır.
Devoniyen
Devoniyen, Paleozoik zamanın dördüncü alt bölümü olarak Devoniyen kayaç sistemlerinin oluştuğu jeolojik zaman dilimidir. Günümüzden 419.2 ± 3.2 milyon yıl önce başlayıp 358.9 ± 0.4 milyon yıl önce sona erdiği kabul edilir.
Deniz yaşamı
Devoniyenin sıcak ve sığ denizleri, çeşitli ve çok sayıda omurgasız grubuna ev sahipliği yapıyordu. Mercan, sünger ve alg birlikteliğiyle kurulan resifler bu dönemde de çok yaygındı.
Silüryenin en yaygın gruplarından olan dallı bacaklılar, Devoniyen denizlerinde de başarılarını sürdürerek hem çeşitlilikçe hem de yaygınlıkça zirveye ulaştı. Salyangozlar ve midyeler gibi yumuşakça grupları Silüryen’deki durumlarını korurken, nautiloid benzeri bir kafadan bacaklıdan kök alan ammonitler ortaya çıktı. Bu dönemden sonra oldukça yaygın olan ammonitlerin geriye bıraktığı kabuklar, büyük kireçtaşı yataklarını oluşturdu.
Kambriyen ve Ordovisyen'in başrol oyuncularından olan üç loblular iyice azaldı. Az sayıda grup yaygındı ve bazı dev biçimler evrimleşmişti. Balıklar ve kafadan bacaklılar gibi serbest yüzücü yırtıcıların sayısındaki artışın, üç lobluların sonunu hazırladığı düşünülüyor. Devoniyen sonunda üç loblu gruplarının çoğu yok oldu.
Silüryen'de ortaya çıkan çeşitli balık grupları varlıklarını sürdürürken, Devoniyen'de pek çok yeni ve gelişmiş balık grubu ortaya çıkıp, hızla çeşitlendi. Balık gruplarında görülen bu çeşitlilik ve yaygınlıktan dolayı dönem "Balıkların Çağı" olarak adlandırılır. İlk kez Ordovisyen’de ortaya çıkan çenesiz balıklar olan zırhlı balıklar, Devoniyen boyunca varlığını sürdürdü; ancak, çağın kapanmasıyla büyük oranda ortadan kalktı. İlk çeneli balıkların Silüryenin sonunda ortaya çıkmasından sonra köpek balıklarının ve vatozların içinde bulunduğu grup olan kıkırdaklı balıklar da ilk kez Devoniyen’de ortaya çıktı, çeşitliliklerini Karbonifer ve Permiyende artırdı.
Kara yaşamı
Bitkiler Devoniyen'de büyük bir evrimsel sıçrama yaptı. Devoniyen’in başlarındaki bitkiler 15-20 santimetre boylarında, suya en azından neme bağımlı, yapraksız, otsu ve sürünücü bitkilerdi. Dönemin sonlarına doğru ise odunlaşmış gövdeleri, 30 metreyi bulan boyları ile ilk ağaçların oluşturduğu ormanlar Devoniyen kıtalarını kapladı ve ilk tohumlu bitkiler ortaya çıktı. Bitkilerde görülen bu evrimsel gelişim, her ne kadar Kambriyen’dekiyle çok benzerlik göstermese de, "Devoniyen Patlaması" olarak değerlendirilir.
Bitkilerin evrimsel bir sıçrama yaşadığı Devoniyende, buna paralel olarak onlarla aşağı yukarı aynı zamanda karaya çıkan eklem bacaklılarda da benzeri bir çeşitlenme ve gelişme oldu. Erken Devoniyen faunasının üyeleri temel olarak eklem bacaklılardı.
Omurgalılar
Yaklaşık 360 milyon yıl önce (Geç Devoniyen dönem) ilk kara omurgalıları (tetrapodlar) görünemeye başladı. Daha önceki tetrapodomorflarda genel olarak ayaklar bulunmazken ayaklar ilk kez 365 milyon yıl önce yaşamış Acanthostega ve Ichthyostega gibi et yüzgeçli balıklar tarafından geliştirilip torunlarına miras bırakıldı.
Devoniyen sonu
Devoniyen'in sonlarına doğru bir kitlesel yok oluş yaşandı. Henüz yolun başında olan karasal ekosistemlerin belirgin şekilde etkilenmediği yok oluşta, deniz yaşamı büyük zarar gördü. Resifler tamamen yok olurken, mercanlar da ciddi biçimde azaldı. Dallı bacaklılar, üç loblular ve ilkel balık grupları ya iyice azaldı ya da tamamen yok oldu. Planktonik graptolitler tamamen yok oldu. Ilıman türler yok oluştan tropik olanlara göre daha çok etkilenmiştir.
Kaynakça
Özel
Genel
Nazım Kıbrısî
Mehmet Nâzım Âdil ya da halk arasında bilinen isimleriyle Nâzım Kıbrısî veya Şeyh Nâzım (d. 21 Nisan 1922, Larnaka, Kıbrıs - ö. 7 Mayıs 2014, Lefkoşa, KKTC), Türk mutasavvıf. Nakşibendiliğin Hâkkânî kolunun kurucusudur.
Hayatı
1922 yılında Larnaka'da dünyaya geldi. 1940'larda İstanbul Üniversitesi Kimya Fakültesi'nde okudu. İstanbul'da bulunduğu dönem içerisinde Nakşibendi şeyhi Süleyman Erzurûmî'ye intisâb etti. Bir müddet sonra Süleyman Erzurûmî kendisini Şam'a, Abdullah Dağıstânî'nin yanına gönderdi.
Arapça ezan davası
Ezanın Arapça okunmasının yasak olduğu dönemde, Kıbrıs'a geri geldiği ilk gün şerefeye çıkıp Arapça ezan okumuş ve bunun üzerine bir hafta hapis yatmıştı. Serbest bırakılınca Lefkoşa'nın en büyük camii Selimiye'nin şerefesine çıkıp tekrar Arapça ezan okumuş, bunun üzerine kendisine dava açılmıştı. Davayı beklerken Lefkoşa'nın köylerini gezip Arapça ezan okumaya devam etmişti. Hakkında 114 dava aynı zaman diliminde açılmış ve 100 yılı aşan süre mahkumiyeti gündeme gelmişti. Davaların okunma gününe yakın, Adnan Menderes döneminde, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ezanın Arapça okunmasını serbest bırakması üzere hakkındaki davalar düşmüştü.
Kıbrıs Olayları
Nazım Kıbrısî hakkında, Kıbrıs’ta 60’lı yıllarda Türk-Rum çatışmaları baş gösterdiğinde Türklere “Malınızı mülkünüzü Rum’a satıp adayı terk edin!” şeklinde telkinlerde bulunduğu iddia edilmiştir.
Özel hayatı
1941'de Emine Hanım ile evliliğinden dört çocuğu bulunmaktaydı. İyi derecede Türkçe, Arapça ve İngilizce, bilmekteydi.
Akdilek, Patnos
Akdilek, Ağrı ilinin Patnos ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya
Köy, Ağrı il merkezine 93 km, Patnos ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.
Zatürre
Zatürre, pnömoni ya da '''batar akciğerde görülen yangılardır. Klasik pnömonilerde, akciğerlerin hava geçitlerindeki son bölüm (terminal bronşioller) ve hava kesecikleri (alveoller) etkilenir. İnterstisiyel pnömonilerde, hava kesecikleri (alveoller) arasındaki bölmeler (alveol septumları) yoğunlukla etkilenen alanlardır. Akciğerler günde 10.000 litre havayı süzer. Kan dolaşımına oksijen taşıyan solunum havasıyla birlikte çok sayıda katı ve sıvı partikül ile zararlı gazlar da akciğerlere ulaşır. Solunum havası içindeki zararlı etkilere verilen tepkilerin büyük bölümü canlı etkenlerden kökenli infeksiyon hastalıklarıdır (bakteriyel pnömoniler, virüs pnömonileri, mantar pnömonileri, parazitik pnömoni). Toksik gazların ve sıvıların büyük bölümü “kimyasal pnömoniler” olarak nitelenir.
Her yıl, pnömoni yaklaşık 450 milyon kişiyi yani dünya toplamının yüzde yedisini etkiler ve yaklaşık 4 milyon ölümle sonuçlanır. Gelişmekte olan ülkelerde, çok yaşlı, çok genç ve kronik hastalarda pnömoni, önde gelen ölüm nedenlerindendir.
Belirtiler ve semptomlar
Ateş, birçok diğer yaygın hastalıkta da görüldüğü için özgün değildir ve ağır seyirli hastalık veya malnütrisyon sahibi kişilerde görülmeyebilir. Ayrıca, öksürük iki aydan küçük çocuklarda çoğunlukla görülmez. Daha şiddetli bulgu ve belirtiler arasında morarma (siyanoz), azalmış susuzluk, kasılmalar, ısrarcı kusma, aşırı yüksek vücut ısısı veya azalmış bilinç seviyesi bulunabilir.
Bakteriyel ve viral pnömonilerde de genellikle benzer belirtiler bulunur. Bazı nedenler klasik ancak spesifik olmayan klinik özellikler ile ilişkilendirilirler. Legionella kaynaklı pnömoni, karın ağrısı, diyare veya konfüzyon ile ortaya çıkarken, Streptococcus pneumonia kaynaklı pnömoni pas rengi balgam ile ilişkilendirilir ve Klebsiella kaynaklı pnömonide “kuşüzümü jeli” olarak tanımlanan kanlı balgam görülebilir. Kanlı balgam (hemoptizi) tüberküloz, Gram-negatif pnömoni ve akciğer absesinin yanı sıra daha yaygın olarak akut bronşit hastalarında da ortaya çıkabilir. Mikoplazma pnömoni, boyundaki lenf bezlerinin şişmesi (lenfadenopati), eklem ağrısı (artralji), veya bir orta kulak iltihabı (otitis media) ile ilişkili olarak ortaya çıkabilir. Viral pnömoni, bakteriyel pnömoniye oranla daha yaygın olarak hırıltılı solunum ortaya çıkar.
Pnömoni nedenleri
Akciğerlerin özgün bir savunma sistemi vardır; ses tellerindeki kapanma refleksi, öksürük refleksi, sıvı (mukus) ve titrek tüylerin (silia) temizleyici etkisi, alveol makrofajlarının fagozitozu ile bireyin bağışıklık sisteminin gücü önemli fiziksel ve hücresel engellerdir.
Pnömonilerin oluşmasında 3 önemli faktör vardır:
Bu faktörlerin etkisi risk altındaki insanlarda çok daha belirgindir.
İnfeksiyon Etkenleri ve Etki mekanizmaları
Bakteriyel pnömonilerin oluşmasında, vücut-dışı (ekstrinsik) ve vücut-içi (instrinsik) faktörler oldukça önemlidir.
Vücut-dışı (ekstrinsik) faktörler (bakteriler): İnhalasyon ve aspirasyon, en sık görülen bulaş yollarıdır. Staphylococcus türleri, akciğerlere kan yolu (hematojen) ile gelir. Streptococcus pneumoniae, olguların yaklaşık %50’sinde izole edilir. Haemophilus influenzae kökenli pnömoniler tütün kullananlar ile KOAH ve bağışıklık sistemi sorunları olanlarda görece sıktır. K. Pneumoniae, alkoliklerde, KOAH olanlarda ve diabetlilerde görülen, oldukça kötü gidişli nekrotizan pnömoninin nedenidir. S. aureus pnömonisi oldukça yaygındır, Influenza A infeksiyonunun komplikasyonu olarak görülebilir; eroin bağımlılarında, hastanelerde damar yolu açılanlarda ve protezi olan hastalarda, bakterinin kan yolu (hematojen) ile akciğerlere ulaşmasının sonucu ortaya çıkar. Gram-negatif bakteri pnömonileri, hastane infeksiyonu olarak ve bağışıklık sistemi sorunu olanlarda görülür (Escherichia coli, Pseudomonas, Enterobacter ve Serratia ailesi başlıca etkenlerdir). Bazı Streptococcus pneumoniae ve methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) gibi antibiyotiklere dirençli bakteri infeksiyonları yaygınlaşmaktadır.
Vücut-içi faktörler (instrinsik) faktörler: Pnömonilerin patofizyolojisinde vücut-içi faktörler (instrinsik) faktörler oldukça önemlidir.
Bronkopnömoni
Başlıca etkenler Streptokok, Stafilokok ve H. Influenza’dır.Risk faktörlerini taşıyan prematüre bebeklerde, çocuklarda ve yaşlılarda görece sıktır. Streptococcus pneumoniae toksinleri ve üreme yetenekleriyle etkilidir. Bakteri, çevresini kuşatan kapsül ile fagositlerden korunurlar. Ağız-boğaz (orofarinks) dokuları hastalık etkeninin ilk çoğalma yeridir. Bakteri çoğalmasıyla birlikte 5-8 gün içinde bağışıklık sistemi aktifleşir; antikor ve kompleman sisteminin çabasıyla infeksiyon kontrol altına alınabilirse ateş düşer. Risk faktörlerinin varlığında infeksiyon gerileyemez ve pnömoniye dönüşür.
Bronkopnömoni, akciğerlerin farklı loblarında yamalar biçiminde oluşan eksüdasyon ile karakterizedir; genellikle iki taraflıdır ve çoğu kez akciğerlerin alt loblarında yoğunlaşır. İrinli (süpüratif) eksüda bronşiollerden başlayarak çevresindeki alveollere yayılır. Lezyonlar küçük yamalar biçimindedir. Abseleşme alanlarına ve abselerin plevraya fistülleşmesine (empiyem) rastlanabilir. Tedavisi ya da bağışıklık sistemi yetersiz kalan hastalarda sepsis ve septik şok gelişebilir.
Lobar pnömoni
Olguların yaklaşık %95’inde etken ''Strep. pneumoniae'' (1,3,7, 2)’dir. Akciğer loblarından biri tümüyle etkileyen fibrinli-irinli (fibrinosüpütatif) bir yangı saptanır. Antibiyotik tedavisi oldukça etkindir. Tedavi görmeyen hastalarda lobar pnömoni 4 evre gösterir:
I. Aleksios (Trabzon imparatoru)
I. Aleksios Megas Komninos (yaklaşık 1182 - 1 Şubat 1222), 1204 yılından 1222 yılına kadar Trabzon İmparatorluğu'nun ilk imparatorudur. Manuil Komninos ile III. Giorgi'nin kızı Rusudan'ın en büyük oğludur. Böylece Bizans İmparatoru I. Andronikos'un torunudur. Andronikos tahtan alınıp, 1185 yılında öldürüldü. Manuil aynı zamanda kör edildi ve sonrasında tarihi kayıtlarda ismi geçmemesine istinaden muhtemelen öldürüldü. Geride iki çocuk bıraktı: Aleksios ve David. Anneleri Rusudan onları Gürcistan ya da Karadeniz'in güney sahillerine kaçırdı.
Zatürre
Lobar pnömoni
1.Evre - Hiperemi ve ödem (1-2. Günler): Etkilenen akciğer lobu kırmızı ve ağırlaşmıştır. Mikroskopik incelemede, damarlar eitrositlerle doludur (hiperemi). Akciğer alveollerine ödem sıvısı çıkışı vardır. Çok sayıdaki bakteri kümeleri arasında az sayıda lökosit (nötrofil polimorf) görülür. 2.Evre - Kırmızı hepatizasyon (2-4. Günler): Etkilenen akciğer lobu koyu kırmızı renklidir. Yüzeyi kuru ve beneklidir. Görünüşü ve kıvamı karaciğere benzer. Mikroskopik incelemede, hiperemi artmıştır, alveol boşluklarında eritrositler, fibrin ve nötrofil polimorf kümeleri vardır (akciğerin kıvamının ve renginin karaciğere benzemesinin nedeni alveollerin eksüda ile dolmasıdır).
I. Aleksios (Trabzon imparatoru)
İmparatorluğun kurulması
Nisan 1204 tarihinde, Dördüncü Haçlı Seferi, Konstantinopolis'i almadan önce, 22 yaşında Aleksios, teyzesi Gürcü Kraliçesi Tamar'ın sağladığı birliklerle Trabzon'u ele geçirdi.
Zatürre
Lobar pnömoni
3.Evre - Gri hepatizasyon (4-8. Günler): Akciğer lobunun katılaşmış durumu sürmektedir, ancak renk solmaya ve grileşmeye başlamıştır; renk değişikliğinin nedeni hipereminin gerilemesidir. Alveol boşlukları fibrin ve lökositlerle doludur, eritrosit sayısı çok azalmıştır.
I. Aleksios (Trabzon imparatoru)
İmparatorluğun kurulması
Komninos Hanedanı, Karadeniz'de eskiye dayalı uzun süreli ilişkiler nedeniyle sevilmekteydiler. Büyükbabası Andronikos, Trabzon ile Sinop arasına Oinaion kalesini yaptırmıştı. Aleksios, Roma İmparatoru ve Büyük Komninos (, Megas Komnēnos) unvanlarını almıştır fakat bu unvan Georgios Akropolitis'in vakayinamelerine kadar görülmemektedir. Yuhannes Bessarion'un Bizans tarihinde yazdığına göre bu unvan ve Trabzon hanedanı en az 257 yıl ve daha uzun sürmüştür. Yeni devlet, Herakleia'dan doğuya Trabzon'un kendisi ve sonrası Gürcü sınırında Soterioupolis'e kadardır. Aleksios Kırım'ın bazı bölgelerini Trabzon'a haraca bağlamıştır. Cherson, Kerç ve onların hinterlandları, Deniz ötesi anlamına gelen Perateia ismiyle bir vilayet haline getirilmiştir. Sinop'un Anadolu Selçuklu Devleti'ne kaybedilmesi, İznik İmparatorluğu ile doğrudan bağlantının kaybolmasına neden olmuştur. Trabzon'un dış ilişkileri Gürcistan, Anadolu Selçuklu Devleti, özellikle Cenevizliler olmak üzere İtalyan deniz şehirleri ve Erzurum ve Erzincan bulunan küçük emirliklere odaklanmıştır.
Zatürre
Lobar pnömoni
4.Evre- Rezolüsyon (1-3. haftalar): Etkilenen akciğer lobunun rengi ve kıvamı normale dönmektedir. Alveol boşluklarındaki nötrofil polimorflar enzimleriyle bakterileri parçalamıştır; eksüda ve bakteri artıkları bol ve sarı renkli balgamla (öksürükle) dışarı atılır. Eksüdanın atılamayan bölümü makrofajlar tarafından fagosite edilir. Küçük eksüda artıkları (varsa), nedbe dokusuna dönüşür.
I. Aleksios (Trabzon imparatoru)
Selçuklular ve İznik savaşları
I. Teodor Laskaris soon swept away Mad Theodore and Sabbas, while the Latins, after an attempt to conquer some of their allotted territory, found themselves occupied in Europe with the Bulgarians. With the Latins went the Armenians of the Troad. Only Laskaris, who had himself crowned Emperor in 1208, and the Seljuks remained to menace the new empire.
Zatürre
Virüs Pnömonileri
Virüsler, pnömoni vakalarının yetişkinlerde yaklaşık üçte birinin ve çocuklarda %15’inin sebebidir. Yaygın bulaştırıcı ajanlar arasında rinovirüsler, koronavirüsler, influenza virüsü, Respiratory syncytial virus (RSV), adenovirüs ve parainfluenza bulunur. Herpes simplex virüsü, yenidoğanlar, kanserli kişiler, transplant alıcıları ve ciddi yanıklara sahip kişiler gibi gruplar dışında nadiren pnömoniye neden olur. Organ nakli uygulanan veya bağışıklık yetmezliği olan kişiler yüksek oranda sitomegalovirüs (CMV) pnömoni gösterir. Viral enfeksiyonlara sahip kişiler, özellikle diğer sağlık sorunları mevcut olduğunda, ikinci olarak Streptococcus pneumoniae, Staphylococcus aureus, veya Haemophilus influenzae bakterisi ile enfekte olabilir. Farklı virüsler yılın farklı dönemlerinde çoğunlukta olur. Örneğin, influenza döneminde influenza tüm viral vakaların yarısından fazlasının nedeni olabilir. Son yıllarda Hantavirus ve koronavirüs (SARS, Covid-19) salgınları görülmektedir; son aylardaki Covid-19 salgını pandemi niteliği kazanmıştır.
I. Aleksios (Trabzon imparatoru)
Selçuklular ve İznik savaşları
Kay Khusrau I, the new Sultan of Iconium, besieged Trebizond in 1205 or 1206. David provoked Laskaris by sending his young general Synadenos to occupy Nicomedia, claimed by the Niceaean Empire. Synadenos was no match for the abler Laskaris, who led his troops through a difficult pass, setting an example to his soldiers by wielding an axe against the trees that obstructed his path of victory. Synadenos was taken prisoner. David was forced to recognise Herakleia as the westward limit of the Trapezuntine Empire, and Laskaris threatened to make him recede still further eastward. David, hard pressed by his Nicaean adversary, invoked the aid of the Latins; Laskaris occupied the frontier district of Plousias, famous for its archers and its warlike spirit, and would have taken Herakleia also, had not the Latins under Thierri de Loos again seized Nicomedia.
Zatürre
Virüs Pnömonileri
Virüsler akciğere birkaç farklı yoldan bulaşabilir; damlacık yoluyla ya da enfekte parmaklarla ağız-burun-göz çevresine dokunmak bulaşta çok önemlidir. Üst solunum yollarına giren virüsler bir süre sonra akciğer alveollerine dek ilerleyebilirler. Kızamık ve herpes simpleks (uçuk) gibi bazı virüsler akciğerlere kan yoluyla (viremi) ulaşabilir. Akciğerde değişen düzeylerde hücre ölümüne başlar; bağışıklık sistemi infeksiyona cevap verdiğinde daha fazla akciğer hasarı meydana gelebilir. Birçok virüs akciğerlere zarar vermenin yanı sıra eşzamanlı olarak diğer organları da etkiler ve böylece vücudun işlevlerini bozar; bakteriyel infeksiyonlara karşı direnç azalır ve sekonder bakteriyel pnömoni gelişebilir.
I. Aleksios (Trabzon imparatoru)
Selçuklular ve İznik savaşları
But the Latins soon retired, to face another Bulgarian invasion of Thrace, rewarded by David for their temporary aid by shiploads of corn and hams. David asked the Latin Emperor of Constantinople to include him as his subject in his treaties and correspondence with Laskaris, and to treat his land as Latin territory. David preferred a nominal Latin suzerainty to annexation by the Nicaean emperor. Having thus secured his position, he crossed the Sangarios with a body of about 300 Frankish auxiliaries, ravaged the villages subject to Laskaris, and took hostages from Plousias. David withdrew, but the Franks, incautiously advancing into the hilly country, were suddenly surprised by Andronikos Gidos, a general of Laskaris, in the Rough Passes of Nicomedia, and scarcely a man of them was left to tell the tale.
Egemenlik ve ekonomi
In 1214 the new Seljuk Sultan, Kay Ka'us I captured Sinope, killed David, and compelled Alexios to render tribute and military service. The loss of Sinope pushed the western frontier of Trebizond, which had been at Herakleia a few years earlier, and then at Cape Kerembi, back to the Iris and Thermodon Rivers and only 250 kilometres (155 miles) from the capital. The empire ran east 170 kilometres to the Georgian frontier at Soteroupolis.
Zatürre
İnterstisiyel Pnömoni (atipik virüs pnömonisi)
Virüs pnömonilerinin bir bölümü akciğere özgü bir infeksiyon hastalığı olabildiği gibi, sistemik bir virüs infeksiyonun parçası da olabilir. Buna göre; akciğere özgü infeksiyona neden olan virüslerdir. İnfluenza virüsü tip A ve B, RSV, adenovirus, parainfluenza virus, rhinovirus, hantavirus ve CMV akciğere özgü bir infeksiyon hastalığı yapan virüslerdir. Akciğer etkilenmesine neden olan sistemik infeksiyon hastalığına neden olan virüsler şunlardır: Paramyxovirus species (kızamık), herpes virüsler (varicella-zoster virus, Epstein-Barr virus, CMV, herpes simplex virüs).
I. Aleksios (Trabzon imparatoru)
Egemenlik ve ekonomi
The capital was considered impregnable, for art had supplemented nature in its defense. It possessed a mild climate, a fruitful soil in which the olive and the vine flourished, an excellent supply of water, and abundant wood. John Eugenikos in his later panegyric, called it 'the apple of the eye of all Asia', and it was believed by its inhabitants to enjoy the special protection of Saint Eugenios of Trebizond. -->
Zatürre
İnterstisiyel Pnömoni (atipik virüs pnömonisi)
Patoloji: Tek ya da her iki akciğer etkilenebilir. Lezyonlar yama biçimindedir. Yangısal infiltrasyon alveol duvarlarındadır (septumlarda); ödem, lenfosit, plazma hücreleri ve histiositler bulunur. Güçlü olgularda alveol duvarlarında parçalanmalar ve hyalin membran adı verilen bir maddenin birikmesi görülür.
Respiratory syncytial virus (RSV) infeksiyonu
Bebeklerde sık görülen bir infeksiyon hastalığıdır. İleri yaşlardaki olguların çoğu üst solunum yolu infeksiyonudur. Bebeklerdeki infeksiyon bronşiolit ve pnömoni bulgularıyla ortaya çıkar. Doğumdan sonraki ilk yıl içinde RSV bronşioliti geçiren bebeklerde astma riski yüksektir. Pnömoniye dek ilerleyebilen RSV infeksiyonlarındaki risk faktörleri şunlardır:
I. Aleksios (Trabzon imparatoru)
Ailesi
Aleksios Trabzon soylusu Theodora Aksuhina ile evlenmiştir. Bu evlilikten:
Zatürre
Respiratory syncytial virus (RSV) infeksiyonu
Virüsün en önemli etkisi, infeksiyon sürecinde ortaya çıkan yangısal tepkilerin solunum yollarında neden olduğu doku zararlarıdır. Doku zararlarına neden olan kimyasal maddeler bağışıklık sisteminin ürettiği medyatörlerdir. RSV, solunum sistemindeki fiziksel engellerin (mukus, silia, fagositoz, vb) işlevlerini bozarak bakteri infeksiyonlarına uygun ortamın hazırlanmasına neden olur.
I. Aleksios (Trabzon imparatoru)
Ailesi
Aleksios, 18 yıllık hükümdarlık sonrası 40 yaşında 1 Şubat 1222 tarihinde ölmüştür. En büyük oğlu henüz küçük olduğu için taç damadı Andronikos'a geçmiştir.
Zatürre
Influenza virüsü
Erişkinlerde en sık görülen virüs pnömonisidir. İnfluenza virüsünün A, B ve C tipleri öne çıkar.
Parainfluenza virüsü
Bebeklerde pnömoni yapar. Erişkinlerdeki infeksiyonlar hafifçe atlatılır. 6 aylıktan küçük bebeklerde alt solunum yollarını ve akciğeri etkileyen önemli bir virüstür (RSV’den sonra 2.sırayı alır).
Adenovirus
Farklı tipleri olan virüsün 7.tipi, bebeklerde bronşiolit ve pnömoni nedenidir. 4. ve 7. tipler kışlalarda ve yatılı okullarda salgın oluşturur; buralardaki atipik pnömonilerin ½’si adenovirüs kökenlidir. 6 aylıktan küçük bebeklerde ve immun sistem sorunları olan erişkinlerdeki pnömonilerin gidişi ağırdır.
Paramyxovirus
Aşılanmamış çocuklarda ve erişkinlerdeki kızamık hastalığının neden olur. Hastaların %5’inde ölüme neden olabilen pnömoni gelişebilir.
Herpes Virüs İnfeksiyonları
Herpes virüs infeksiyonlarında pnömoni komplikasyonu görülebilmektedir.
Virüs pnömonilerinin komplikasyonları
Mantar Pnömonileri
Mantar pnömonisi yaygın değildir ancak AIDS, bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar veya diğer tıbbi sorunlar nedeniyle zayıflamış bağışıklık sistemine sahip kişilerde daha yaygın olarak ortaya çıkabilir. Genellikle Histoplasma capsulatum, bsoyadıomiçes, Cryptococcus neoformans, Pneumocystis jiroveci ve Coccidioides immitisten kaynaklanır. Histoplasmosis en çok Mississippi River havzasında ve coccidioidomycosis ise en çok Amerika’nın Güneybatısında yaygındır. Toplumda artan seyahat ve bağışıklık sistemini baskılayıcı tedavi oranları nedeniyle 20. yüzyılının ikinci yarısında vaka sayısı artış göstermiştir.
Çoğu subtropikal/tropikal yörelerde etkili olan mantarların (Histoplasma capsulatum, Coccidioides immitis, Blastomyces dermatitidis, Paracoccidioides brasiliensis) neden olduğu pnömoniler Türkiye'de seyrek görülen infeksiyon hastalıklarındandır. Buna karşın, Candida, Aspergillus ve Mucor türleri ile Cryptococcus neoformans edinsel ya da doğumsal immun sistem yetmezliği hastalarında sıkça görülür.
Etkenlerin bulaşma yolları
Patoloji: H. capsulatum ve C. immitis olgularında, ortalarında nekrozlaşma görülen granülomatöz tepkilerdeki makrofajlar içinde hastalık etkeni olan mantar görülür. Aspergillus ve Mucor lezyonlarında yangı alanlarındaki hücreler arasında mantar hifeleri vardır. Candida türlerinde, mantar hifeleri yangı yöresindeki hücreler tarafından fagosite edilmiştir.
Komplikasyon: Damar invazyonu yaparak kan akımına giren etkenler sistemik yayılma gösterirler (septik embolizm). Damar çeperlerinin yırtılması ile ağızdan kan gelebilir (hemoptizi). Özellikle Mucor türleri, üst solunum yollarını etkilerken damakta perforasyon yapar, venöz dolaşım ile beyine ulaşabilir. Akciğer lezyonları plevraya, trakea lezyonları özofagusa fistülleşebilir. Kronikleşen olgularda (özellikle histoplasmosis) mediastende fibrozis gelişir, bronşlarda kireçlenmiş mantar kolonileri oluşabilir. Mediastendeki fibrozis kalp kesesini de etkileyebilir.
Parazitik Pnömoniler
Toxoplasma gondii, Strongyloides stercoralis, Ascaris lumbricoidesve Plasmodium malariaedahil olmak üzere çeşitli parazitler akciğerleri etkileyebilir; vücuda genellikle doğrudan temas, yutma veya taşıyıcı bir haşere ile girerler. Paragonimus westermani haricinde çoğu parazit, akciğerleri belirli bir biçimde etkilemez ancak diğer alanlara ikincil olarak akciğerlere de bulaşır. Ascaris ve Strongyloides gibi bazı parazitler, eozinofilik pnömoni ile sonuçlanabilecek güçlü bir eozinofilik reaksiyonu stimüle eder. Gelişmiş dünyada bu infeksiyonlar en çok seyahatten dönen kişilerde veya göçmenlerde yaygındır. Bu infeksiyonlar dünyaca en çok bağışıklık yetmezliği olan kişilerde yaygındır.
İdiopatik Pnömoniler
İdiopatik pnömoniler nedeni bilkinmeyen ve bulaşıcı olmayan pnömonilerdir. Bir bölümü önceki bir akut pnömoni tablosunun sekeli olabilir, çoğu kez restriktif akciğer hastalığı ile sonlanırlar
Bronchiolitis Obliterans (Organizing Pneumonia)
Bronşiyollerin içinde zamanla nedbe dokusuna değişerek tıkanmaya (obliterasyon) neden olan granülasyon dokusunun oluşmasıyla karakterize bir kronik pnömoni türüdür (tıkayıcı bronşiolit). Olguların ½’sinde neden anlaşılamaz (bronchiolitis obliterans organizing pneumonia; BOOP), bir bölümü ise bronşiyolit komponenti olan akut pnömonilerin kronikleşmesidir. Nedeni bilinen olgularda radyoterapi, infeksiyon hastalıkları, ilaçlar ve kimyasal maddelerin etkisi önemlidir.
Bronchiolitis obliterans organizing pneumonia (BOOP; Cryptogenic organizing pneumonia; COP)
Bronşiolleri ve çevre alveolleri etkileyen, yoğun bağ dokusu artışının (fibrosing) görüldüğü bir kronik pnömoni türüdür. Bronşiol boşluklarındaki poliplere benzeyen granülasyon dokusu (Masson cisimcikleri) zamanla alveol boşluklarına dek ilerleyici eğilim gösterir. BOOP tablosunun başlıca nedenleri şunlardır:
İnterstisiyel Pnömoni (Usual Interstitial Pneumonia-UIP)
İnterstisiyel Pnömoni olgularını, kronik interstisiyel pnömoni ya da idiopatik pulmoner fibrozis olarak tanımayan araştırmacılar vardır. İnterstisiyel pnömonilerin en sık görülenlerindendir. Hastalar, orta yaşlı erkeklerdir. Çoğunun nedeni bilinmemektedir. Az sayıda olguda saptanan etyolojik faktörler şunlardır:
Akciğerler fibrozis nedeniyle küçülmüştür. Alt lobların etkilenmesi daha belirgindir. Yoğun fibrozis alanları içinde lenfosit kümelerine rastlanır. Eski olgularda “bal peteği” görünümü saptanır. Damarlar kalınlaşmıştır. Bu bulgular, pulmoner hipertansiyona ve cor pulmonale gelişmesine neden olur.