cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ochtinská Aragonit Mağarası
Ochtinská Aragonit Mağarası (Slovakça: Ochtinská aragonitová jaskyňa, Macarca: Martonházi-aragonitbarlang), güney Slovakya'nın, Rožňava kasabasında bulunan eşsiz bir aragonit mağarasıdır. Sadece 300 m uzunluğa rağmen, nadir aragonit dolgusu ile ünlüdür.
Aggtelek Karst ve Slovak Karst Mağaraları'nın bir bölününü oluşturan mağara 1995 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir.
1990-91 Federasyon Kupası
Federasyon Kupası 1990-91 Sezonu Türkiye Kupası turnuvasının 29. organizasyonudur ve Türkiye Futbol Federasyonu tarafından düzenlenmiştir. 1990-91 Türkiye Kupası'na profesyonel liglerde oynayan 105 takım katılmıştır. <br \n>
1990-91 Federasyon Kupası Sezonu statüleri:<br \n> - Tüm eşleşmeler tek maç üzerinden oynanmıştır.<br \n> - Eşitliğin bozulmadığı durumlarda önce 30 dakika (2 x 15) uzatma oynanmış, sonrasında seri penaltı atışlarına başvurulmuştur.<br \n>
1. Kademe
Birinci kademe oynayan kulüpler;<br \n>
- 36 kulüp : 1989-90 Türkiye 3. Futbol Ligi'nde gruplarında 2. - 5. sırayı alan (Galatasaray (B) ve Trabzonspor (B) takımları hariç); 1930 Bafraspor, Adana Polisgücü, Aksarayspor, Amasyaspor, Anadoluhisarı İdman Yurdu, Ankara Demirspor, Bayburtspor, Bingölspor, Beylerbeyi, Bozüyükspor, Çanakkalespor, Çeşmespor, Çorumspor, Düzcespor, Erdemir Ereğlispor, Feriköy, Gaziosmanpaşa, Gölcükspor, Görelespor, Kayserispor, Lüleburgazspor, Manisaspor, Mardinspor, Marmarisspor, Mustafakemalpaşa, Muşspor, Nazillispor, Osmaniyespor, Sarayköyspor, Silivrispor, Silvanspor, Sivasspor, Tavşanlı Linyitspor, TEK 12 Martspor, Torbalıspor, Turgutluspor, Vefa,<br \n> - 53 kulüp : 1990-91 Türkiye 1. Futbol Ligi'nde oynayan; Ankara Demirspor, Akçaabat Sebatspor, Alanyaspor, Altay, Altınordu, Antalyaspor, Ayvalıkgücü, Bandırmaspor, Beykoz, Bucaspor, Denizlispor, Diyarbakırspor, Düzcespor, Elazığspor, Erzurumspor, Eskişehirspor, Eyüp, Karagümrük, Gaziosmanpaşa, Giresunspor, Gönenspor, Göztepe, Hatayspor, İnegölspor, İzmirspor, Kahramanmaraşspor, Karabükspor, Kartalspor, Kasımpaşa, Keçiörengücü, Kocaelispor, Kuşadasıspor, Kütahyaspor, Malatyaspor, Mersin İdman Yurdu, Muğlaspor, Nevşehirspor, Niğdespor, Petrol Ofisi, PTT, Orduspor, Polatlıspor, Rizespor, Sakaryaspor, Samsunspor, Siirtspor, Sökespor, Şekerspor, Ünyespor, Yalovaspor, Yeni Afyonspor, Yeni Salihlispor, Vanspor.<br \n> Adana Demirspor, Akçaabat Sebatspor, Diyarbakırspor, Göztepe, İnegölspor, Nevşehirspor, Petrol Ofisi, Ünyespor, Vanspor, Yalovaspor, Yeni Afyonspor kulüpleri kura sonucunda üst tura yükseldiler.
2. Kademe
Aksarayspor ve Adana Polisgücü kura sonucunda 5. kademeye yükseldiler.
5. Kademe
Beşinci kademede oynayan kulüpler;<br \n> - 2 kulüp : İkinci kademeden kura ile yükselen; Gençlerbirliği,<br \n> - 6 kulüp : Dördüncü kademeden yükselen; Altay, Düzcespor, Gölcükspor, Nevşehirspor, Samsunspor, Yalovaspor,<br \n> - 8 kulüp : Kuralar çekilirken 1990-91 Türkiye 1. Futbol Ligi'nde ilk 9. - 16 sırada yer alan; Adanaspor, Bursaspor, Karşıyaka, Zeytinburnu.<br \n>
Çeyrek final
Çeyrek final maçları tek maç üzerinden 13 Şubat 1991 tarihinde oynanmıştır.
Yarı final
Yarı final maçları tek maç üzerinden 13 Mart 1991 tarihinde oynanmıştır.
Final
1990-91 Türkiye Kupası finali tek maç üzerinden İzmir'de oynanmıştır. Rakibini 3-1 mağlup eden Galatasaray tarihinde dokuzuncu kez Türkiye Kupası şampiyonu olmuştur.
Karacaören, Suşehri
Karacaören, Sivas ilinin Suşehri ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Karacaviran olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Sivas il merkezine 169 km, Suşehri ilçe merkezine 38 km uzaklıktadır. Köy, numaralı Suşehri-İmranlı il yolu yakınındadır.
Kayırlar, Bigadiç
Kayırlar, Balıkesir ilinin Bigadiç ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Rivayate göre Yörük Beyi Kaya Bey obası ile beraber gelip bölgeye yerleşir. Fakat su olmadığından sıkıntı çekmektedir. Keçilerini dağa salan Kaya Bey keçilerin sakalının ıslak olarak geri döndüğünü fark eder. Ertesi gün keçiyi takip eder. Bugünkü köy yerleşim yerinde çıkan su kaynağını bulur ve oraya yerleşir. Zamanla köy bugünkü haline gelir
Coğrafya
İlçe merkezine 17 km uzaklıkta olup Balıkesire ise 53 km uzaklıktadır.
Luis Rego
Luis Rego (30 Mayıs 1943, Lizbon), Portekiz asıllı Fransız aktör, komedyen ve müzisyen. Rego eskiden üyesi olduğu Les Charlots müzik grubunun yanı sıra özellikle La Grande Java ve Les Bronzés filmlerinde aldığı rollerle tanınmaktadır.
Aftermath of the Lowdown
Aftermath of the Lowdown, Richie Sambora'nın 25 Eylül 2012 tarihinde Dangerbird Records tarafından satışa sunulan üçüncü solo albümüdür. Sanatçı kariyerinde ilk kez bu albüm için bağımsız bir müzik yapım şirketi olan Dangerbirds Records ile anlaştı. Prodüktörlüğünü daha önce Bon Jovi'nin Crush ve Bounce albümlerinde prodüktörlük görevinde bulunmuş olan olan Luke Ebbin ile birlikte Richie Sambora'nın kendisinin üstlendiği albüm sanatçının 14 sene aradan sonra yayınlanan ilk albümü olma özelliğini taşımakta.
Albümdeki 8 şarkı Richie Sambora tarafından yazılıp bestelenirken diğer 4 şarkıda ise Bernie Taupin, Phil Cassens ve Bruce Foster ile birlikte yazmıştır.
İbrahim Küçük
İbrahim Küçük (d. 21 Mart 1984, Şanlıurfa), türkücü ve dizi oyuncusu. Sakarya Üniversitesi Elektrik-Elektronik bölümünden mezun olmuştur.
Bölgesel metamorfizma
Çoğu başkalaşım kayacı yer kabuğunun geniş parçalarının yakınsayan levha sınırları boyunca yoğun deforme olduğu dağ oluşumu süreçlerinde bölgesel başkalaşıma uğrar. Bu işlem en sık kıtasal çarpışma alanlarında oluşur. Çarpışan kıtasal kabukların kenarını oluşturan çökel ve kabuksal kayaçlar kıvrımlanma ve faylanma yoluyla, toplanan halı gibi kısalır ve kalınlaşırlar. Kıtasal çarpışma kristalin kıtasal temel kayaçlarını ve hatta bir zamanlar okyanusun tabanını oluşturan okyanusal kabuğun dilimlerini de kapsar. Dağ oluşumu sürecinde oluşan kabuğun genel kalınlığı yüzmeyle bağlantılı yükselmeyle sonuçlanır ki bu alanlarda deforme kayaçlar deniz seviyesinin üzerine yükseltilirler. Kabuksal kalınlaşma bir biri üzerine ilerleyen kabuksal bloklardan dolayı büyük miktarlardaki kayaçların derine gömülmelerine de neden olur. Dağların derin köklerinde, derin gömülmeye bağlı yükselen sıcaklıklar dağ kuşaklarındaki en üretken ve yoğun başkalaşım olaylarından sorumludurlar. Sıklıkla derine gömülen kayaçlar erime noktalarına kadar ısıtılmış olurlar. Sonuç olarak magma yüzerek yükselmeye yetecek büyüklükte gövdeler oluşturacak boyuta gelene kadar birikir ve üzerinde yer alan başkalaşım ve çökel kayalarına sokulur. Bu nedenle birçok dağ kuşağının çekirdeği magmatik gövdelerle ardalanan, kıvrımlanmış ve faylanmış başkalaşım kayaçlarını içerir. Zamanla bu deforme kayaç kütleleri yükselir ve dağ kuşaklarının merkezi çekirdeklerini oluşturan bu magmatik ve başkalaşım kayaçları üzerleyen birimlerin erozyon ile kaldırılması sonucu yüzeylerler.
Birçok metamorfik kayaç geniş bir alanda gerçekleşen ve genellikle yer kabuğunun derinliklerinde çok yüksek sıcaklık, basınç ve deformasyonun neden olduğu Bölgesel metamorfizma sonucu oluşurlar. Bölgesel metamorfizma en belirgin biçimde levhaların birbirine yaklaştıkları ve birbiri altında yittikleri sırada kayaçların yoğun biçimde deforme olup yeniden kristallendikleri yaklaşan levha sınırları boyunca bulunurlar. Bu tür metamorfik kayaçlar, genellikle çok yoğun basınç ve/veya en yüksek sıcaklıkların etkili olduğu alanlara doğru doğru metamorfizma derecesinde bir dereceli geçiş sunarlar. Metamorfizmada böylesine bir derecelenme kayaçlarda bulunan metamorfik minerallerle belirlenebilir. Bölgesel metamorfizma sadece yakınlaşan levha kenarlarıyla sınırlı değildir. Yüksek sıcaklık gradyanına sahip alanlar olduğundan, daha sığ derinliklerde de olsa levhaların birbirlerinden ayrıldığı sınırlar boyunca da bölgesel metamorfizma olur. Arazi incelemeleri ve laboratuvar deneylerinin ışığında kimi minerallerin yalnızca belirli sıcaklık ve basınç aralıklarında oluştuğu bilinir. İndeks mineraller olarak bilinen bu tür minerallerin varlığı jeologlara, düşük, orta ve yüksek sıcaklık metamorfizması kuşaklarım belirlenme olanağı verir. Örneğin Şeyl gibi kilce zengin kayaç metamorfizmaya uğradığında metamorfik süreçlere bağlı olarak yeni mineraller oluşur. Örneğin, klorit minerali yaklaşık 200 derecede görece düşük sıcaklıklarda ortaya çıktığından dolayı düşük sıcaklık metamorfizmasını gösterir. Sıcaklıklar ve basınçlar artmaya devam ettikçe koşullar altında kararlı olabilen yeni mineraller oluşur. Böylece varlığı düşük sıcaklık metamorfizmasını gösteren kloritten itibaren yeni minerallere doğru bir geçiş, varlığının yüksek sıcaklık metamorfizmasını ve 500 dereceyi aşan sıcaklıkları gösterdiği sillimanit oluşur.
Öldüren Şüphe (film, 1963)
Öldüren Şüphe, 1963 ABD yapımı, gerilim unsurları da taşıyan bir romantik komedi filmidir. Özgün adı olan "Charade" İngilizce'de "sessiz sinema oyunu" anlamına gelen film 1965 yılının Kasım ayında Türkiye'de de gösterime girmişti. Çoğu sahnesi Paris'te çekilen filmin yapımcısı ve yönetmeni Stanley Donen'dır. Senaryosunu Peter Stone'un, kendisine ait olan özgün bir hikâyeden (hikâyeye Marc Behm'in de katkısı vardır) uyarlayıp yazdığı filmin ünlülerden oluşan kalabalık oyuncu kadrosunda Cary Grant, Audrey Hepburn, Walter Matthau, James Coburn, George Kennedy, Dominique Minot ve Ned Glass bulunmaktadır. Filmin müziklerini yapan Henry Mancini aynı zamanda filmle aynı adı taşıyan Charade şarkısının da bestecisidir. 1964'te En İyi Özgün Şarkı Akademi Ödülü'ne aday gösterilen bu şarkının sözleri ise Johnny Mercer'e aittir. Filmin renkli Technicolor görüntülerini Charles Lang çekmiştir.
Gizemli yapısı, sürprizli sonu, heyecanlı temposu ile Alfred Hitchcock'un tarzını yansıtan bir yapıya sahip olan bu film için "Hitchcock'un çekmediği en iyi Hitchcock filmi" tanımlaması da yapılmıştır.
Paris'te yeni evlendiği kocası cinayete kurban giden Amerikalı genç kadın Reggie'nin (Audrey Hepburn) peşine düşen bazı karanlık tipler ondan kocasının savaşta kendilerinden çaldığını ileri sürdükleri yüklüce bir parayı geri isterler. Çok az tanıdığı eski kocasının sırlarını yavaş yavaş öğrenmeye başlayan genç kadının peşinde bir de kendisine yardımcı olmaya çalışan gizemli bir adam (Cary Grant) vardır. Reggie filmin sonuna kadar kime inanacağına karar veremez.
Film David di Donatello ve Edgar Ödülü'nü alırken, Audrey Hepburn'e BAFTA En İyi İngiliz Kadın Oyuncu Ödülü verildi. Cary Grant de Laurel Ödülleri'nden "Altın Defne"yi aldı.
Film birkaç kez yeniden çekildi, bunlardan en önemlisi Jonathan Demme'nin 2002'de çektiği Mark Wahlberg'lü film Charlie Hakkında Gerçekler'dir (The Truth About Charlie).
As Pontes de García Rodríguez
As Pontes de García Rodríguez, İspanya'nın otonom bölgelerinden biri olan Galiçya'nın kuzeybatısında bulunan A Coruña eyaletine bağlı belediyesi. Yüzölçümü NaNnbsp;km², rakımı 340m, 2016 yılı nüfusu 10,399'dur.
Öldüren Şüphe (film, 1963)
Konusu
Film gece hızla giden bir trenden bir adamın düşerek öldüğü sahneyle açılır ve kamera buradan Fransa Alpleri'ndeki bir kayak merkezine geçer. Buradaki bir otelde Fransız kadın arkadaşıyla birlikte tatil yapmakta olan Amerikalı genç kadın Regina Lampert'ın (Audrey Hepburn) hüzünlü tavırlarından ve arkadaşına anlattıklarından evliliğinden mutlu olmadığını ve Paris'e dönüşünde sırlarla dolu bir adam olan olan kocası Charles'tan boşanmayı plânladığını öğreniriz. Arkadaşıyla birlikte E.U.R.E.S.C.O adlı uluslararası bir örgütte simültane çevirmen olarak çalışan Regina, bu arada kendisini Peter Joshua (Cary Grant) olarak tanıtan bir Amerikalıyla ayaküstü tanışır.
Ertesi gün, aldığı bir davet üzerine, kendisini CIA görevlisi Hamilton Bartholomew (Walter Matthau) olarak tanıtan bir adamla ABD elçiliğinde buluşur. Ondan cenazeye gelen üç adamın "Tex" Panthollow (James Coburn), Herman Scobie (George Kennedy) ve Leopold W. Gideon (Ned Glass) olduğunu, Carson Dyle adlı dördüncü bir adam ve yeni evlenmiş olduğu ve çok iyi tanımaya fırsat bulamadığı ölmüş kocası Charles'la birlikte II. Dünya Savaşı sırasında OSS (CIA'nin o zamanki adı) adına görev yaptıklarını, ancak 1944 yılında Fransız direnişçilerine götürmeleri gereken 250.000 dolarlık külçe altını çaldıklarını, sonra da kocası Charles'ın diğerlerine kazık atarak ganimetin tamamını kendisi alıp kaçmış olduğunu öğrenir. Bartholomew üç adamın bu paranın peşinde olduğunu, ayrıca ABD hükûmetinin de parayı geri istediğini söyler. Paranın Regina'da olduğuna inanan Bartholomew ısrarla onu kendisine teslim etmesini ister ama kadının paradan haberi yoktur.
Reggie Peter'ın yardımıyla eski bir otele yerleşir ancak aynı otelde kalan diğer üç adam sırayla paranın yerini bildiğini sandıkları Reggie'yi tehdit edip sıkıştırmaya başlarlar. Reggie, Scobie'den kayıp olan dördüncü kişinin de Peter olduğunu ve çeteyle birlikte hareket ettiğini öğrenince ona karşı da güvensizlik hissetmeye başlar. Peter bu kez de asıl adının Alexander Dyle olduğunu ve çetenin diğer elemanlarınca katledilen Carson Dyle'ın kardeşi olduğunu söyleyerek durumu kurtarır. Reggie Peter'e aşık olur. Bu arada önce Scobie, sonra da Gideon öldürülür. Şüpheler paraya tek başına konmayı planlayan Tex'in üzerinde toplanır. Charles'ın randevu defterindeki son adrese giderler. Burası büyük bir açık hava pul marketidir. Tex de oradadır ve Charles'ın parayı ne şekilde sakladığını keşfetmiştir: Charles ölmeden önce 250.000 dolar değerinde üç değerli pul satın almış ve dikkati çekmemesi için onları Reggie'ye yazdığı mektubun zarfına yapıştırmıştır. Peter (artık Adam adını kullanmaktadır) da aynı sonuca varınca hızla otele gelirler ama zarftan pulların koparılmış olduğunu görürler. Reggie arkadaşının küçük oğlu Jean-Louis'ye (Thomas Chelimsky) pulları alabileceğini söylediğini hatırlar. Tekrar Pul marketine koşarlar. Ancak kalabalıkta rastladıkları Jean-Louis üç değerli pulu çoktan birkaç yüz ucuz (ama albenili) pulla takas etmiştir bile. Jean-Louis pulları takas ettiği pulcunun yerini gösterir. Haliyle standını erkenden kapayıp giden pulcunun evine giderler. Dürüst bir adam olan pulcu hem pulları onlara iade eder, hem de pullar ve değerleri hakkında ayrıntılı bilgi verir.
Dürüst bir kadın olan Reggie Adam'a ısrarla pulları ABD hükûmetine geri verme önerisinde bulunur ve bu konuda isteksiz gözüken Adam'ı kolundan sürükleyerek zorla ABD elçiliğine götürür. Burada hayretle Adam'ın bir ABD hükûmet görevlisi olduğunu, asıl adının da Brian Cruikshank olduğunu öğrenir. Filmin sonunda çift evlenmeye karar verir. Reggie müstakbel eşinin dört ayrı kimliğinde kullanmış olduğu adların hepsini verebilmek için dört oğlan çocuğu doğurmayı diler.
Ödülleri
Kazandıkları
Adaylıkları
Müziği
Filmin müziklerini yapan Henry Mancini aynı zamanda filmle aynı adı taşıyan "Charade" şarkısının da bestecisidir. Sözlerini Johnny Mercer'in yazdığı şarkı 1964'te En İyi Özgün Şarkı Akademi Ödülü'ne aday gösterilmiş ama kazanamamıştı. Filmde şarkı Henry Mancini orkestrasına bağlı bir koro tarafından seslendiriliyordu. Şarkı 1963 ve 1964 yıllarında 45'lik vinil tekli olarak da piyasaya verildi (RCA Victor, RCA-1383) Plağın arka yüzünde yine filmden alınmış "Orange Tamouré" adlı parça yer alıyordu.
Tekli plâk
Soundtrack albümü
Yine aynı yıl filmin soundtrack albümü yayımlandı (RCA Victor, LPM-2755). Parçaların tamamını Henry Mancini bestelemişti. Albümdeki tek vokal şarkı olan Charade'in söz yazarı Johnny Mercer'dır. 1963 tarihli vinil LP albümde yer alan ve tek kanallı (mono) kaydedilmiş parçalar şunlardır .: A- Yüzü B- Yüzü
Sonraki yıllarda Charade şarkısı birçok müzisyen tarafından defalarca yorumlandı ve farklı toplama albümlerde de yer aldı. Bu yorumlardan en tanınmışı Andy Williams'ın versiyonudur. Bu şarkıyı 1968 yılında Türkiye'de Ajda Pekkan "Saklanbaç" adıyla Türkçe seslendirmişti. Türkçe sözlerini Fecri Ebcioğlu'nun yazdığı, düzenlemesini ise Atilla Özdemiroğlu'nun yaptığı şarkıda Pekkan'a Durul Gence 5'lisi eşlik ediyordu. Arka yüzünde "Oyalama Beni" adlı şarkının yer aldığı 45'lik vinil plâk Regal firması tarafından çıkartılmıştı (Regal, RZT-5019). Bu şarkı Ajda Pekkan'ın aynı yıl çıkardığı "Ajda Pekkan" LP albümünde de yer aldı.
Uyarlandığı eser
Film, Peter Stone'un "Redbook" dergisinde yayımlanan "The Unsuspecting Wife" (Kuşkulanmayan Zevce) adlı kısa hikâyesinden uyarlanmıştır. Senaryoyu da yine Peter Stone kendi öyküsünden uyarlayarak yazmıştır. IMDb gibi sinema kaynaklarında hikâyede Marc Behm'ün de katkısı olduğu belirtilmiştir. Aslında bir gerilim romanları yazarı olan Marc Behm, "Charade" filminin sonradan yazılmış aynı adlı romanının gölge yazarıdır ve romanı Peter Stone'un senaryosuna dayanarak yazmıştır. Kapağında yazarının Peter Stone olduğu yazan romanın (Bir oyun yazarı ve senarist olan Stone gerçekte hiç roman yazmamıştır), iç kapağında Marc Behm'e ithaf edilmiş olduğu belirtilmiştir. Kısaca, "Charade" filmi bir roman uyarlaması değil, hikâye uyarlamasıdır ve sonradan bir romanı da yazılmıştır (novelization). Bilindiği gibi bazı popüler filmlerin sonradan romanları da yazılmaktadır.
Kamu malı olması
"Öldüren Şüphe" (Charade) filmi diğer birçok eser gibi oldukça basit bir ihmal yüzünden daha üretildiği yıl kamu malı statüsüne düşmüştü. ABD'de 1978 yılından önce geçerli kanunlara göre yaratılmış bir eserin telifli olabilmesi için "Copyright" (Türkçesi: Telif hakkı saklı) veya bunun kısaltması olan "Copr." veya simgesi olan "©" işaretini taşıması gerekiyordu. Oysa filmin yapımcı şirketi Universal Pictures filme telif altında olduğunu belirtir herhangi bir ibare koymayı unutmuştu. Böylelikle film çevrildiği 1963 yılından beri "kamu malı" durumundadır ve değişik kalitelerdeki video kopyalarına erişim ve yararlanmak serbesttir. Filmi İnternet Arşivi'nden yasal olarak ücretsiz izlemek veya indirmek mümkündür.
Filmin kendisi bir bütün olarak kamu malı olmakla birlikte, filmin uyarlandığı özgün hikâye ve Henry Mancini'nin bestelediği özgün müziği halâ telif altındadır ve filmden ayrı olarak kullanılamazlar.
Son günlerde ABD Kongresi'nden sızan bazı dedikodulara göre, ABD Yüce Mahkemesi'nin hem bu filme, hem de bir şekilde kamu malı durumuna düşmüş diğer bazı eserlere tekrar telif haklarını iade edebileceği olasılığı vardır
Adlandırma
Filmin özgün adı olan "Charade" (charades olarak da söyleniyor) iki grup arasında vakit geçirmek amacıyla oynanan Avrupa ve ABD kökenli bir salon oyununa verilen addır. Bir tür "sessiz sinema oyunu"dur. Rakip takımın saptadığı bir sözcüğü, diğer takımın bir elemanının hiç konuşmadan işaretlerle kendi takımına tarif etmeye çalışırken, takım arkadaşlarının o sözcüğü tahmin etmeye çalışmaları üzerine kuruludur. Kısaca bir kimsenin diğerlerine bir kelime ve ismi pandomimle anlatmaya çalıştığı kelime tahmin oyunudur. Bu pandomimler amatörce ve acemice yapıldığı için gülünç bir durum da ortaya çıkar. Bu nedenle "charade" sözcüğü "maskaralık" karşılığı olarak da kullanılabilmektedir.
Filmdeki karakterlerin sürekli olarak başka başka kimliklere bürünmeleri, sahte tavırlar takınıp birbirleriyle kedi-fare oyunu oynayarak amaçlarına ulaşmaya çalışmaları adeta bir "sessiz sinema oyunu"na benzetilmiştir. Filmin tema şarkısının sözleri de şu mısralarla başlar: "Kendi "sessiz sinema oyunumuzu" oynarken/Yapmacık tavırları olan çocuklar gibiydik..."
Stanley Donen'ın 1963'te yönettiği "Charade" adlı film Avrupa ülkelerinin çoğunda özgün adıyla veya yakın yazılışlarıyla gösterilmiştir: Örneğin İtalya'da "Sciarada", Polonya'da "Szarada", İspanyolca konuşulan ülkelerde "Charada", Azerbaycan'da ise "Şarada" gibi.
Film 1965 yılında Türkiye'de sinemalarda "Öldüren Şüphe" adıyla gösterime girmişti. Sonraki yıllarda TRT televizyonunda "Saklambaç" adıyla yayına verildi. Bunu takiben çeşitli özel televizyon kanallarında yine farklı adlarla gösterildi: Filmin adı Star'da "Saklı Servet", HBB'de "Tören" ve atv'de ise "Gölge Oyunu" oldu.
Yeniden çekimler
"Charede" birkaç kez yeniden sinemaya uyarlandı. Bu yeniden yapım filmler şunlardır:
Porto do Son
Porto do Son İspanya'nın otonom bölgelerinden biri olan Galiçya'nın kuzeybatısında bulunan A Coruña eyaletine bağlı belediyesi.
Burundi'nin vize politikası
Vizeden muaf ülkelerden gelinmediği sürece Burundi ziyaretçileri, Burundi'nin diplomatik temsilciliklerinden vize almaları gerekmektedir. Bujumbura Uluslararası Havaalanı üzerinden gelen tüm ülkelerin vatandaşları ülkeye vardıklarında vize alabilirler.
Dereköy, Tutak
Dereköy, Ağrı ilinin Tutak ilçesine bağlı bir köydür.
Burundi'nin vize politikası
Vize muafiyeti
Aşağıdaki 4 ülke vatandaşları - Doğu Afrika Topluluğu üyeleri - 30 güne kadar vizesiz Burundi'yi ziyaret edebilirler:
Dereköy, Tutak
Tarihçe
Köyün eski adı 1912 yılı kayıtlarında Osmanağa Komu, 1960 kayıtlarında ise Osmanabat olarak geçmektedir.
Burundi'nin vize politikası
Vize muafiyeti
Diğer ziyaretçiler Bujumbura havaalanında en fazla 30 gün süreli kalmak için varışta vize alabilirler.
Dereköy, Tutak
Coğrafya
Köy, Ağrı il merkezine 22 km, Tutak ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır. Köy, Ağrı-Van (Hamur-Tutak) devlet yolu ve Murat Nehri kenarındadır.
Artemision Deniz Muharebesi
Artemision Deniz Muharebesi, Pers İmparatorluğu'nun Yunanistan'a İkinci Pers Saldırısı sırasında, üç gün içinde gerçekleşen bir dizi deniz muharebesidir. Muharebe Eğriboz Adası açıklarında gerçekleşmiş olup, MÖ 480 yılının Ağustos ya da Eylül ayında, Yunan-Pers Savaşları'nın ünlü muharebesi Termopylae Muharebesi ile aynı tarihlerdedir. Bir yanda Sparta, Atina, Korint ve diğer Grek kent devletlerinin donanmalarından oluşan Grek İttifakı Donanması'yla, diğer yanda I. Serhas'ın Akamenid İmparatorluğu Donanması arasında gerçekleşmiştir.
Yunanistan'a yönelen bu Pers genel taarruzu, aynı hedefli ilk genel taarruz olan Yunanistan'a Birinci Pers Saldırısı'nın, Atina kuvvetleri karşısında uğranılan Maraton Muharebesi yenilgisiyle başarısız sona ermesinden sonra gecikmiş bir devamı niteliğindedir. Bu ikinci Yunanistan seferi Pers İmparatoru I. Serhas'ın topladığı büyük bir ordu ve hazırladığı güçlü bir donanmaca yürütülmüştür. Atinalı General Themistokles, Grek İttifakı kuvvetlerin Pers ordusunun ileri hareketini Termopylae Geçidi'nde, Pers Donanması'nı da Eğriboz adasının kuzeybatı ucundaki Artemision Boğazı'nda engellemeyi önermiştir. Artemision Boğazı'nın tutulması, Termopylae'nin deniz kanadının örtülmesi için askeri - stratejik bir zorunluluktu. Bu öneri kabul edildi ve 271 triremeden oluşan Grek İttifakı Donanması, Pers Donanması'nı karşılamak üzere Artemision Boğazı yönünde harekete geçirildi.
Artemision yönünde ilerleyen Pers Donanması yaz sonunda Magnezya sahilleri açığında bir fırtınaya yakalanmış ve Donanma'daki 1.200 gemiden yaklaşık üçte biri batmıştır. Artemision'a ulaşan donanma, 200 gemiden oluşan bir müfrezeyi Grek donanmasını çevirmek için Eğriboz'un doğu sahilleri açığıından gönderdiyse de bir başka fırtına bu gemilerin büyük bir kısmının kaybedilmesine yol açmıştır. Asıl muharebe, daha küçük çaplı çatışmalarla geçen iki günün ardından gerçekleşmiştir. Asıl muharebede gün boyu süren çatışmalarda kayıplar iki tarafta oransal olarak aşağı yukarı denkti. Ancak daha az sayıda gemiden oluşan Grek donanması için bu kayıplar, donanmanın savaş gücü için çok daha ağırdır.
Muharebe ardından Termopylae'deki Grek ordusunun yenilgi haberi de donanmaya ulaşmıştır. Grek stratejisi hem Termopylae Geçidi'ni, hem de Artemision Boğazı'nı tutmaya dayanıyor olduğundan, dahası uğranılan kayıpların Donanma'nın muharebe gücünü zayıflattığından, Grek Komutanlığı Salamis Adası'na çekilmeye karar vermiştir. Bu arada Termopylae Geçidi'ni aşan Pers Ordusu Boeotia topraklarını istila ederken, Atina vatandaşları hızla tahliye ediliyorlardı. Ancak Grek donanması üzerinde kesin bir zafer arayışı içindeki Pers Donanması daha sonra yine MÖ 480 yılında Salamis Deniz Muharebesi'nde yenilgiye uğramıştır. Donanması büyük ölçüde elden çıktığı için Avrupa'da bir tuzağa düşürülmekten çekinen I. Serhas, ordunun büyük bölümüyle birlikte Asya'ya çekildi. Ordunun kalan bölümü, istilayı tamamlamak üzere General Mardonius komutasında geride bırakılmıştır. Ancak bir sonraki sene General Mardonius Platea Muharebesi'nde ağır bir yenilgiye uğradı ve Pers Ordusu imha oldu. Bu yenilgi Pers genel saldırısının da sonunu belirlemiştir.
Antik kaynaklar
Grek – Pers Savaşları üzerine birinci el kaynakların hemen hemen tümü Grek kaynaklarıdır. Pers tarihçilerin çalışmalarından hiçbiri günümüze ulaşmadı. Bunun sonucu olarak gerek Grek- Pers Savaşları, gerekse de Persler konusundaki bilgilerimizin az çok "taraflı" olduğunu kabul etmek gerekecektir. Yunan-Pers Savaşları konusunda birincil kaynak Grek tarihçi Herodot'tur. "Tarihin babası" olarak bilinen Herodot, Önasya'daki o zaman için Pers hakimiyetinde olan Halikarnas'da MÖ 484 yılında doğmuştur. Herodot, Historia adlı çalışmasını MÖ 440-430 yılları arasında yazmıştır. Bu çalışmasında Grek – Pers Savaşları'nı anlatmıştır. Söz konusu savaşların MÖ 450 yılında sona erdiği düşünülürse, Herodot'un bu çalışması, konu aldığı olaylarla çağdaş sayılır. Herodot'un tarzı tümüyle öyküleştirme tarzıydı ve en azından batı toplumları açısından tanınan bir tarih anlatımı olarak görülmektedir. Herodot'un, olayları tanrıların istek ve kaprislerine, kişilerin iddialarına dayanmadan diğer yandan olayların tarihsel değerlerini nispeten objektif vermesi, bir tarihçi için aranan bir nitelik dizisi olarak kabul edilmektedir.
Rönesans Avrupa'sında çok okunmaya devam ediyor olsa da Herodot hakkında olumsuz bir yargı sürmüştü. Ancak 19. yüzyıla gelindiğinde, bir kısım arkeolojik bulgularla defalarca desteklenince Herodot'un değeri kabul edilir olmuştur. Günümüz yaygın görüşü, Herodot'un çalışmasının son derece değerli bir tarih kaydı olduğu yönündedir. Bununla birlikte, özellikle birliklerdeki mevcutlar ve tarihler konusunda verdiği ayrıntıların yer yer kuşkuyla karşılanması da söz konusu olmaktadır. Öte yandan halen birçok tarihçi, Herodot'un anlatımının Pers karşıtı bir eğilimde olduğuna ve olayların, dramatik bir etki yaratmak amacıyla abartılmış ya da süslenmiş olduğu kanısındadır.
Grek asıllı Sicilyalı tarihçi Diodorus, MÖ I. yüzyılda kaleme aldığı ve Tarih Kitaplığı adının verdiği çalışmasında, daha eski bir Grek tarihçi olan Eforos'tan kısmen yararlanarak Yunan-Pers Savaşları'yla ilgili olarak bazı bilgiler vermektedir. Bu bilgiler Herodot'unkilerle tamamen uyumludur. Yunan- Pers Savaşları, Plutarkhos, Ctesias gibi bazı antik tarihçiler ve Eshilos gibi oyun yazarlarının dolaylı anlatımları tarafından, kuşkusuz daha az detay verilerek anlatılmıştır. Yılanlı Sütun gibi bazı arkeolojik belgeler de Herodot'un anlatımının desteklemektedir.
Yakın geçmiş
Persler, Med İmparatorluğu'nu MÖ 550 yılında yıkarak bağımsızlıklarını kazandılar ve neredeyse çeyrek asır içinde sınırlarını büyük bir hızla genişleterek bir imparatorluk haline geldiler. Bu kısa süre içinde Lidya Krallığı'nı yıkarak batıda sınırlarını Ege kıyılarına uzattılar. Ardından kuzeyde Hazar Denizi kıyılarına, doğuda Hindistan'a kadar genişlediler. Çok kısa süre sonra Babil İmparatorluğu'nu yıkarak tüm Levant'ı, MÖ 525 yılında da Mısır topraklarını kontrolleri altına aldılar. Bu denli hızlı genişleyen bir imparatorluğun hakimiyeti altına aldığı topraklardaki halklar, halen ayaklanma eğilimi içindeydiler.
Atina ve Eretria, İyon kent devletlerinin Pers hakimiyetine karşı MÖ 499 – 494 yılları arasında gerçekleşen ve başarısızlıkla sonuçlanan ayaklanmayı askeri olarak desteklemişlerdi. Bu tarihlerde Pers hükümdarı olan I. Darius tahtı pek de meşru olmayan yoldan ele geçirmişti, dahası hükümdarlığının büyük bir bölümünde ayaklanan tebasını bastırmakla geçirdi. İyon Ayaklanması da bu ayaklanmalardan biriydi. Ayaklanma, imparatorluğun bütünlüğü için bir tehdit olmuştu ve dışarıdan da desteklenmesi, gelecekte yenilenebileceği yönünde endişeler uyandırıyordu. Atina ve Eretria'nın, Herodot'a göre cezalandırılması ya da "kendi işleriyle uğraşmaları" yönünde caydırıcı bir biçimde uyarılmaları gerekiyordu. Öte yandan bu haddini bildirme, İmparatorluk'un topraklarını Avrupa içlerine doğru genişletmek için bir bahane olacaktır. Dahası, Antik Yunan dünyasının siyasi bir birliğe sahip olmaması da I. Darius'un işini kolaylaştıracak gibi görünüyordu.
Yunanistan'ın kara yaklaşımları üzerine bir hazırlık seferi düzenlemeye karar veren I. Darius, MÖ 492 yılında damadı Mardonius komutasında bir ordu ve donanmayı Trakya ve Makedonya'ya göndermiştir. General Mardonius, koşullar uygun olursa Yunanistan üzerine yürüyecektir. Bu seferle, Trakya yeniden Pers İmparatorluğu topraklarına dahil edildi ve I. Aleksandros'un Makedonya Krallığı'ı Pers Sarayı'na bağlı bir krallık haline getirdi. Ancak daha sonra, yine aynı yıl içinde uğranılan bir deniz felaketi seferin, ana hedefi olan Yunanistan'a ulaşamadan sona erdirilmesini zorunlu kılmıştır.
Bunun üzerine MÖ 490 yılında I. Darius, Sard Satrap'ı Artaphernes'in oğlu olan Artaphernes ve Med Generali Datis'i bir orduyu donanmayla birlikte Ege Denizi'ne gönderdi. Bu görev kuvveti, Kiklad Adaları'nın diğer kentlerini boyun eğdirmeden önce Nakşa'ya saldıracaklardır. Nakşa'yı kuşatan Pers ordusu kısa süre içinde kenti düşürdü, ateşe verdi ve yağmaladı. Kiklad kentlerine de boyun eğdiren Persler, Yunanistan'a yöneldiler. Maraton Koyunda karaya çıkan Pers ordusu Maraton Muharebesi'nde Atina ordusu karşında ağır bir yenilgiye uğradı. Maraton yenilgisi seferin de sonunu getirmiş oldu ve Pers ordusu Yunanistan'dan geri çekildi.
Ancak I. Darius Yunanistan'ı istila etme kararından vazgeçmemiş, bu iş için yeniden hazırlıklara başlamıştır. Bu sırada Babil'de iki ayaklanma oldu, ardından Mısır'da Pers hakimiyetine karşı bir başka ayaklanma baş gösterdi. Söz konusu ordunun zorunlu olarak Babil ve Mısır'da kullanılması gerekiyordu ve Yunanistan seferi belirsiz bir süre için ertelenmek zorunda kalındı. Mısır Seferi'nin hazırlıklarına hemen girişildi ancak bu arada I. Darius öldü. Pers Tahtına oğlu I. Serhas geçti. I. Serhas Mısır Ayaklanması'nı bastırdıktan sonra hızla Yunanistan seferinin hazırlıklarına girişmiştir. Girişilecek olan bu sefer, geniş kapsamlı ve uzun süreli bir istila harekâtı olacağından karmaşık planlamayı, fazlasıyla malzeme tedarik etmeyi ve asker toplamayı gerektirmektedir. I. Serhas ordusunu Avrupa topraklarına Çanakkale Boğazı'ndan geçirmeye karar vermiştir. Bunun için duba köprüler kullanarak ordusunu karşıya geçirmeyi, donanmayı da Aynoroz Yarımadası'ı dolaştırmadan, kazdıracağı bir kanaldan geçirmeyi hesaplamıştır. Yarımadayı dolaşmaktan kaçınılmak isteniyordu çünkü General Mardinous'un seferi sırasında Pers donanması MÖ 492'de burada bir fırtınaya yakalanmış hemen hemen tümüyle elden çıkmıştı. Böylesi bir girişim, çağdaş bir devletin bile zor göze alacağı, olağanüstü bir hırsın azmidir. Hazırlıkların tamamlandığı MÖ 480 başlarında I. Serhas Sard'da topladığı ordusuyla birlikte Avrupa'ya yürüdü ve ordu, tüm ağırlıklarıyla birlikte Çanakkale Boğazı'ndan iki duba köprü üzerinden geçirildi. Aynoroz'daki kanal tamamlanmış olmasına rağmen gemilerin burayı kullanmadığı düşünülmektedir. Bu su geçidi, Serhas Kanalı olarak bilinir.
Diğer yanda Atina da Perslerle savaş için MÖ 480'lerin ortalarından itibaren (485 … 480) hazırlık yapıyordu. Ancak Perslerle savaşabilmek için güçlü bir donanmaya gerek olduğuna karar verilmişti ve triremelerden oluşacak böyle bir donanmanın inşa edilmesi, Atinalı politikacı Themistokles'in gözetiminde yürütülecekti. Ancak Atina, Perslerle karada ve denizde çarpışacak kadar asker çıkartamazdı. Bu yüzden Grek kent devletlerinden ittifak bulmaları gerekiyordu. Bu arada I. Serhas MÖ 481'de Grek kent devletlerine elçiler göndererek "toprak ve su" istedi. Fakat Atina ve Sparta'ya kasıtlı olarak elçi gönderilmedi. I. Darius zamanında MÖ 491'de gönderilen elçileri bu iki kent devleti infaz etmişti. Sonuçta Pers tutumu ters bir tepki yarattı ve Yunanistan'ın önde gelen bu iki kent devleti etrafında birleşme, ittifak oluşturma eğilimi gelişmeye başladı. Bu gelişmeler, 481 yılının sonbaharı sonlarında Korint'te Grek kent devletleri temsilcilerinin bir araya geldiği bir konferans toplanmasına varmıştır. Bu konferansta Grek kent devletleri arasında ittifak oluşturan bir konfederasyon kurulmuştur. Konfederasyonun, destek istemek için elçi göndermeye ve görüş birliği sağlandıktan sonra katılan kent devletlerinden birlikleri savunma noktalarına sevk etmeye yetkisi vardır. Esasen halen birçoğu kendi arasında savaş durumunda olan Grek kent devletlerinin böylesi bir ittifak içine girebilmeleri oldukça dikkat çekicidir.
Bu kent devletleri arasında MÖ 480 baharında yeni bir kongre toplanmıştır. Teselya heyeti, Grek kuvvetlerinin Olimpos Dağı ile Ossa Dağı arasındaki "Tapınak Vadisi"'ni tutmalarını, böylelikle Pers ordusunun Yunanistan'a girmesinin önleneceğini önermiştir. Bu öneri, Pers ordusunun vadiyi bir geçit olarak kullanmaktan başka yolu olmadığına inanıldığı için kabul edildi ve Vadi'ye Themistokles ve Euaenetus komutasında onbin hoplitten oluşan bir kuvvet gönderildi. Tapınak Vadisi'nde kamp kurduktan birkaç gün sonra Makedonya Kralı I. Alexander'ın habercileri kampa gelmiştir. Haberciler, Pers Ordusu'nun ve Donanması'nın büyüklüğünü anlatarak "ayaklar altında çiğnenmemelerini, oradan ayrılmalarını" tavsiye etmişlerdir. Bu arada Tapınak Vadisi'nin Teselya'ya ulaşan tek yol olmadığı, Makedonya'nın tepelik bölgesinden geçen bir başka yol daha olduğu keşfedildi. Bu durumda Pers ordusunun vadiyi hiç kullanmadan Sarantoporo Geçidi üzerinden yürüyebileceği, Grek kuvvetlerinin gerisine arkarak bu orduyu imha edeceği açıktır. Bunun üzerine vadiyi tutmak için gönderilen Grek kuvvetleri geri çekilmiştir. Kısa bir süre sonra I. Serhas'ın ordusuyla Çanakkale Boğazı'nı geçerek Avrupa topraklarına girdiği haberi geldi.
Themistokles bunun üzerine İttifaka ikinci bir strateji önermiştir. Pers Ordusu'nun Güney Yunanistan'a, yani Boeotia, Attika ve Mora Yarımadası'na yürüyebileceği tek hat, Termopylae Geçidi gibi oldukça dar bir bölgedir. Bu geçit, sayıca Pers Ordusu'ndan çok daha az da olsalar hoplitlerce kolayca savunulabilir durumdadır. Diğer yönden Pers donanmasının Termopylae Geçidini deniz üzerinden pas geçmelerini ve geriye asker çıkarmalarını önlemek için Grek İttifakı Donanması'yla Artemision Boğazını kesmek gerektiğini önerdi. Bu bir bakıma stratejik – askeri bir zorunluluktu. Çünkü Termopylae Geçidi, denize oldukça yakın bir konumdadır. Son derece mantıklı görünen bu ikili strateji kongre tarafından onaylanmıştır. Ancak Mora kentleri planı geri çevirdiler. Her şey bir yana bırakılarak Korint Kıstağı savunulmalıydı. Bu arada Atina'nın tüm kadın ve çocuk nüfusu Mora Yarımadası'nın Troezen kentine ve Salamis Adası'na tahliye edilmesine başlanmıştır. Bu da bir bakıma zorunluluktur, çünkü Atina Korint Kıstağı'nın kuzeyinde kalmaktadır. Termopylae tutulamazsa, Atina ile Pers Ordusu arasında hiçbir engel kalmayacaktır.
MÖ 5. yüzyılda deniz muharebeleri
MÖ 5. yüzyılda Akdeniz'de deniz savaşlarında kullanılan en gelişkin savaş gemileri triremelerdir. Uzunlukları 36 - 40 metre, genişlikleri ise 6 metre olan bu gemiler üç sıra kürekçi takımına sahiptir. Uygun rüzgar olduğunda toplam alanı 175 metrekareyi bulan yelken takımıyla hareket edebilirlerdi. Ancak yeterli rüzgar olmadığında ve muharebelerde kürekçi takımına dayanmak zorundadırlar. Bu gemilerde 170'i kürekçi olmak üzere 200 mürettebat istihdam edilmektedir.
O dönemde Akdeniz'de temel deniz muharebesi taktikleri gemilerin pruvasında bulunan mahmuzu kullanarak düşman gemisini mahmuzlayarak batırmaktı. Eğer bu mümkün olmazsa trireme düşman gemisine olabildiğince yakın geçiş yapmaya ve bir taraftaki kürekleri kırarak gemiyi manevra yapmaz hale getirmeye çalışırdı. Bir başka manevra da düşman gemisine bordalayarak asker çıkarmaktı. Bu kez düşman gemisi güvertesinde kıyasıya bir çatışma yaşanırdı ki, bu herhangi bir kara çatışmasıyla hemen hemen aynı şartlarda olurdu. Her iki tarafın savaş gemilerinde bu tür olası bir çatışma için asker bulunmaktadır. Grek İttifakı Donanması'nda tam silahlı hoplitler, Pers Donanması'nda ise hafif piyadeler.
MÖ 6. yüzyıl (500'lü yıllar) öncesinde mahmuzlu savaş gemileri olduğuna ilişkin herhangi bir kanıt günümüze ulaşmış değildir. Mahmuzlu savaş gemilerine dair ilk kanıt MÖ VI. yüzyıl ortalarına denk gelen Herodot'un kaydıdır. Mahmuz, düşman gemisinin bordasını parçalayabilmesi için tunç kaplamayla sağlamlaştırılırdı. Bu yüzden geminin en pahalıya mal olan bölümüdür. Mahmuzlu gemiler, her şeyden önce çarpışmanın darbe etkisine dayanacak kadar güçlü inşa edilmeliydiler. Dahası mahmuz için gereken tunç hem oldukça pahalıdır, hem de tek parça halinde dökülen bu kısımn için uzman dökümcülere gerek duyulacaktır. Mahmuzlama, oldukça ustalık gerektiren bir manevradır. Manevra doğru yönde yapılmalı ve tekne, uygun vuruş durumuna kadar olabilecek en yüksek hızda ilerlemelidir. Bu anda kürekçilere emir verilir ve mahmuzlama hızına düşülür. Bu mahmuzlama hızı iyi belirlenmeli, etkili bir vuruş yapmaya yeterli olduğu gibi darbeden sonra düşman gemisinden kurtulmayı sağlayacak bir hız olmalıdır. Aksi takdirde düşman gemisine takılınıp kalınırdı. Bu durum ise, her iki geminin de aynı kaderi paylaşmasına yol açacaktır. Bu nedenle mahmuzlamanın hemen ardından kürekçilere verilen emirle geriye kürek çekilirdi.
Persler ve Asya'da yerleşik Grekler bu dönemde diekplous olarak bilinen bir manevrayı da kullanmaya başlamışlardır. Çok kesin olmamakla birlikte bu manevra, düşman hatlarının belirlenen bir kesiminde güç konsantrasyonu sağlayarak bir gedik açmaya dayanmaktadır. Savaş gemileri bu gedikten geçerek düşman hatlarının gerisine sarkar ve düşman gemilerini geriden mahmuzlar. Kuşkusuz böyle bir manevra daha büyük seyir ustalığı gerektirmektedir. Böyle olunca da Pers gemilerince daha başarıyla uygulanması olasıdır. Grek Donanması buna karşı muhtemeldir ki özel bazı taktikler geliştirmişti.
Herodot Grek gemilerinin daha ağır olduğunu belirtmektedir. Bir başka yerde de, Pers komutanların Grek gemilerini gördüklerinde kendi gemilerinin denize daha uygun olduğunu düşündüklerini ileri sürmektedir. Grek gemilerinin daha ağır olduğunu ileri sürerken, manevra yeteneklerinin daha düşük olduğunu ima etmiş olmalıdır. Gemilerin ağır oluşu diekplous manevrasını uygulayabilme konusunda güçlük yaratıyordu. Gemilerin neden daha ağır olduğu Herodot tarafından açıklanmamaktadır. Muhtemelen yapım olarak daha hantal, dolayısıyla daha ağırdılar. Gemilerin ağır olmasına diğer bir açıklama ise hoplitlerin silahlarını ağırlığı olarak düşünülmektedir. Grek gemileri eğer ağır ise, uygulayabilecekleri tek taktik olarak geriye bordalama kaldığından, daha fazla sayıda asker yüklemek zorundaydılar. Bu fazla asker almak, gemileri daha da ağır yapacaktır. Nitekim Herodot, Greklerin batırdıklarından çok daha sayıda gemiyi ele geçirdiklerini belirtmektedir. Bu durumda, Greklerin mahmuzlama taktiğinden çok bordalama taktiğini tercih ettikleri söylenebilir.
Pers Donanması
Herodot, MÖ 480 yılı bahar aylarında Doriskos sahillerinde (günümüzde Enez'in hemen batısındaki sahiller) toplanan ve Yunanistan'a doğru denize açılan Pers Donanması'ndaki gemilerin ayrıntılı bir dökümünü vermektedir. Bu döküme göre, Pers hakimiyetindeki bölgelerin donanmaya katıldıkları gemi sayıları şu şekilde verilmektedir. Fenike ve Suriye 300, Antik Mısır 200, Kıbrıs 150, Kilikya 100, İyonya 100, Pontus 100, Karya 70, Aiolis 60, Likya 50, Pamfilya 30, Doria 30, Kiklad Adaları 17
Ancak Donanma Magnesia açıklarından geçerken şiddetli bir fırtınaya yakalanmıştır. Fırtına Donanma'daki gemilerin üçte birini batırmıştı. Bu durumda Artemision Muharebesi'ne katılan Pers Donanması kabaca 800 triremedan oluşmaktaydı.
Bazı günümüz araştırmacıları özellikle başka antik kaynaklarla tutarlı olduğu için bu rakamları kabul etmektedir. Diğer araştırmacılar ise bu rakamı kabul etmezler. İlyada'da anlatılan Grek filosuyla bir kıyaslama yaparak Pers Donanmasının 600 kadar triremeden oluştuğunu kabul ederler.
Grek İttifakı Donanması
Herodot Artemision Deniz Muharebesi'ne 280 savaş gemisinin katıldığını yazmaktadır. Herodot'a göre Grek kent devletlerinin donanmaya verdikleri gemi sayısı şu şekildedir. Atina 127, Halkis 20, Sparta 10, Troezen 5, Korint 40, Megara 20, Epidaurus 8, Styra 2, Aegina 18, Sikyon 12, Eretria 7, Keos 2. Bu triremelerin toplamı 271'dir. Doğu Lokris 7 Pentekontera, Keos da 2 triremeye ilaveten 2 pentekontera göndermiştir. Toplam 280 savaş gemisi etmektedir.
Atina, MÖ 483 yılından itibaren Aegina ile aralarında süre gelen çatışmalar için büyük bir filo inşa etmişlerdi. Ancak bu filo Themistokles gözetiminde inşa edilirken, muhtemelen Pers İmparatorluğu ile gelecekte olası bir çatışma düşünülmüştü. Atina'da denizcilik becerisi çok üstün komutanlar olmasına karşın Grek Donanması'nın komutanlığı, Sparta'lı Eurybiades'e verilmiştir. Sparta'nın bu konudaki tutumu oldukça katıdır. Themistokles ise komutan yardımcısıydı.
Stratejik ve taktik yaklaşımlar
Grek Donanması'nın stratejik ve taktik hedefi basittir. Termopylae'deki ordunun kanadının donanma tarafından korunması gerekiyordu. Aksi takdirde Pers Donanması Leonidas kuvvetlerinin gerisine asker çıkarabilirdi. Stratejik açıdan bu zorunludur çünkü Termopylae'nin denizin hemen yakınında olması nedeniyle Leonidas'ın, kendi kuvvetlerinin bu taraftaki kanadını örtme olanağı yoktur.
Pers Komutanlığı için ise strateji, seçenekler daha fazla olmakla birlikte aynı derecede yalındır. Onlar da hem Termopylae, hem de Artemision Grek kuvvetlerince bloke edildiğinden birinden birini zorlayarak geçmek amacındaydılar. Termopylae'deki Grek kuvvetlerinin kanadını çevirmek için Artemision Boğazı'nda ilerlemek, Eğriboz Adası'nın doğusundan geçmekten daha kolay ve etkilidir. Grek Donanması'nın Artemision'daki durumu böyle bir girişimi gözlemek için seçilmiş olabilir. Fakat boğazın darlığı esas belirleyici unsur olsaydı Histiaea'nın (günümüzde Oreoi) seçilmesi daha elverişli bir konum olabilirdi. Histiaea, Eğriboz'la Yunan anakarası arasındaki boğazın daha iç kısmındadır, Artemision ise dışta kalmaktadır.
Persler'in önemli taktik üstünlükleri vardır. Sayıca Grek Donanması gemilerinden daha fazla gemiye sahip olmak yanında ayrıca, Herodot'un ifadesiyle daha "iyi seyir yapabilen" gemilere sahiptirler. Herodot'un bu ifadeyi mürettebatın durumu için kullanmış olabileceği ileri sürülmüştür. Atina savaş gemilerinin çoğu, dolayısıyla Grek Donanması'ndaki savaş gemilerinin büyük bir kısmı, yeni denize indirilmiş gemilerdir, dolayısıyla mürettebatları deneyimsizdir denilebilir. Fakat donanma yeni olmakla birlikte deneyimli sayılırdı. Bu donanma Korfu'yu denizde yenmiş, ardından korsanların peşine düşmüştür. Korsanlara karşı bu seferler, "denizdeki tüm korsanları temizleyecek" kadar başarılıydı. Kuşkusuz bu harekâtlar sırasında mürettebat da hafife alınmayacak kadar deneyim kazanmıştı.
Muharebe öncesi
Pers Donanması'nın sahil boyunca Olimpos Dağı önlerinden geçmekte olduğu haberi ulaşınca Grek Donanması, Temmuz sonu, Ağustos başı gibi Artemision Burnu'na yelken açmıştır. Artemision'a ulaşan Donanma, gemileri gerektiğinde hızla denize indirebilecekleri en uygun sahilde karaya çektiler. Gerekli bir önlem olarak da üç gemiyi, yaklaşan Pers Donanması'nın mümkün olan en erken zamanda tespit edebilmek için kuzeyde, karanın en açığındaki adaya gönderdiler. Üç gemi Atina, Troezen ve Aegina gemisidir. İzleyen iki hafta boyuca Pers Donanması ile bir temas gerçekleşmemiştir. Sonunda üç Sayda triremesi göründü. Donanmaya, adanın yüksek bir kesiminde yakılan ateşle haber iletildi. Ancak Grek İttifakı Donanması'nın üç devriye gemisi gafil avlandılar ve biri karaya otururken diğer ikisi Pers gemileri tarafından ele geçirildiler. Karaya oturan Atina gemisinin tüm mürettebatı Perslerden kurtulmayı başardı ve Atina'ya kadar yürüdüler. Herodot'a göre bu kargaşada, tüm Pers Donanması'nın mı, yoksa Donanma'nın ileri unsurlarının mı yaklaşmakta olduğundan emin olunamadı. Yine de temkinli olmak için tüm Grek Donanması Artemision Koyu'na indirildi. Pers Donanması'nın o gün için bölgeye ulaşmayacağı anlaşılınca, Donanma'nın Eğriboz'un batı sahillerinde, adanın orta kesiminde olan Halkis'e götürülmesine karar verilmiştir. Pers Donanması'nın ulaştığını anlayabilmek için de Eğriboz'un yüksek kesimlerine gözcüler gönderildi.
On gün kadar sonra, Termopylae'deki Grek Ordusu ile Donanma arasında irtibatı sağlamakla görevli Abroncius kaptanlığındaki bir gemi, Pers Ordusu'nun Termopylae'ye ulaştığı konusunda Grek Donanması'na bilgi iletmiştir. Ancak halen Pers Donanması hakkında bir bilgi yoktu. Aslında Pers Donanması aynı gün Therma'dan (Günümüzde Selanik) ayrılmıştır. Bununla birlikte Pers Ordusu Termopylae Geçidi'ne herhangi bir saldırıya geçmemişdi. Bir sonraki gün Pers Donanması Artemision civarına gelmiştir. Donanma, Sporad Takımadaları'nın en batısındaki ada olan İskados Adası ile Yunanistan arasındaki boğaza yönelmişken bir yaz fırtınası patlak vermiştir. Muhtemelen Çanakkale Boğazı üzerinden gelen bu fırtına Donanma'yı kayalık kıyılara doğru sürükledi. Üç gün süren fırtına Pers Donanması'ndaki gemilerin neredeyse üçte birini yok etmiştir. Diğer yandan Termopylae'de Pers Ordusu, fırtına sırasında saldırmak yerine Grek kuvvetlerinin çekilmesini beklemiştir.