cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Celile
Osmanlı devri
1831’de Osmanlı Suriyesinin bir parçası olan Celile, ayrılıkçı Kavalalı İbrahim Paşa’nın idaresine geçti. 1840’a kadar süren bu idare sırasında uygulanan sert siyasi ve toplumsal uygulamalar, yerel halkı canından bezdirdi ve 1834 Arap İsyanı’na yol açtı. Bu isyanın kaosu sırasında gerçekleştirilen Safed Yağması ve sonrasında Yahudilerin bölgeyi terk etmeleri sonucu Safed’deki nüfusları önemli ölçüde azaldı. Arap isyancılar, Mısırlı kuvvetler tarafından mağlup edildiler. 1838’de bu defa Celileli Dürziler yeni bir ayaklanma başlattılar. Bu olaylar yaşanırken, 1834 ve 1837’de yaşanan depremler bölgedeki birçok kenti harab etti.
1866’da bölgenin ilk hastanesi olan Nasıra Hastanesi, Amerikan Ermeni misyoner Kalust Vartan tarafından, Alman misyoner Johannes Zeller’in yardımı ile kuruldu. 20. yüzyılın başlarında -I. Dünya Savaşı'na kadar- Celile, Osmanlı Suriyesinin bir parçası olmaya devam etti. Bölge, Beyrut Vilayeti'nin en güneyi olarak idare edilmekteydi. Bölge Birinci Dünya Savaşı'nın neticesinde Britanya idaresine geçti.
Britanya idaresi ve İsrail yönetimi
I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı İmparatorluğu’nun mağlup olması sonucunda Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandı. Osmanlı, savaşta işgal edilmiş topraklarını kaybetti. Celile, İşgal Edilmiş Düşman Toprakları Yönetimi kapsamında Britanya’ya devredildi. 1920’de bölge Britanya Mandası yapıldı. 1923’te Celile, Birleşik Krallık Filistin Mandası’nın parçası hâline getirildi.
1948 Arap-İsrail Savaşı’ndan sonra Celile’nin yaklaşık tamâmı İsrail’in hâkimiyetine geçti. Bölgedeki Arap nüfusun büyük kısmı mülteci durumuna düştü. Onlarca köy nüfussuz hâle geldi. Bununla birlikte Nasıra, Akka, Sahnin, Tamra, Şefa Amr kentlerindeki Arap nüfusun çoğu, Dürzilerle birlikte yaşama konusunda yaşanılan bir uyum sürecinden sonra, bölgede kaldı. 1967’de İsrail, Altı Gün Savaşı’nda Golan Tepeleri’ni alana dek, Suriye Ordusu tarafından Taberiye Gölü yakınlarındaki İsrail kibutzları top atışına maruz kalmıştır.
1970'lerde ve 1980'lerde Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ), Lübnan merkezli olarak Aşağı ve Yukarı Celile’deki köylere ve kentlere top atışları yapmayı sürdürdü. İsrail 1979’da Litani Operasyonu ve 1982’de Celile İçin Barış Operasyonu ile buna karşılık verdi. Operasyonların resmi amacı, Lübnan’ın güneyindeki FKÖ altyapısını yok etmek ve Celile’de ikamet edenlerin güvenliğini sağlamaktı. İsrail, 1985 yılına kadar sürecek bir süreçte Güney Lübnan’ın büyük kısmını işgâl etti.
2000'lere kadar Hizbullah ve daha önceki bir dönemde de Emel Hareketi, İsrail Savunma Kuvvetleri ile savaşmaya devam etti. Ara ara Yukarı Celile’yi Katyuşa roketleriyle ateş altına aldılar. Mayıs 2000’de İsrail başbakanı Ehud Barak, Lübnan’ın güneyindeki İsrail kuvvetlerini geri çekme kararı aldı. İsrail güçleri iki ülke arasındaki resmi sınırın güneyinde konuşlandırıldı.
2006 Lübnan Savaşı’nın karakteristik bir özelliği, Hizbullah’ın görece uzun mesafeli Katyuşa saldırılarıydı. Hizbullah, günün her saati Celile’nin herhangi bir yerine isabet edecek roket saldırılarını sürdürdü. Roketler Celile dışında, Şaron Ovası, Yizrael Vadisi ve Ürdün Vadisi kadar güneye isabet etmiştir.
Nüfus
Bölgedeki kalabalık yerleşim yerleri olarak Akka, Nahariye, Nasıra, Safed, Karmiel, Şağur, Şefa-Amr, Afule ve Taberiye sayılabilir. Hayfa liman kenti, bütün Celile için ekonomik bir merkez durumundadır.
Engebeli arazisinden dolayı tarih boyunca Celile’deki yerleşim yerlerinin birçoğu köydür. Yollar göreceli olarak az sayıdadır. Nahariye’den güneye doğru Akdeniz kıyısı boyunca bir demiryolu uzanmaktadır. Başka bir demiryolu doğuya doğru, 2015’te hayata geçirilmek üzere projelendirilmiştir. Bölge ekonomisinin kaynağı tarım ve turizmdir. Bölge nüfusuna iş olanakları sağlaması için sanayi bölgeleri geliştirilmektedir. İsrail hükûmeti bölgeye yatırım yapmak üzere Milken Enstitüsü ve Koret Ekonomik Gelişme Fonu tarafından kurulmuş olan Celile Finans Kurumu’na fon sağlamaktadır.
Müslüman çoğunluk, Dürzi ve Hristiyan Araplar bölgede büyük bir Arap nüfus oluşturmaktadır. Dürzi ve Hristiyan Arapların İsrail’deki çoğunluğu Celile bölgesinde ikamet etmektedir. Bölgedeki diğer önemli azınlıklar, Bedeviler, Maruniler ve Çerkezlerdir. Celile’nin kuzey-orta bölümüne Orta Celile de denmektedir. Kuzeyde Lübnan sınırından, güneyde Yizrael Vadisi’nin kuzey ucuna kadar uzanmaktadır ve Nasıra, Sahnin kentlerini de kapsamaktadır. %75 civarında Arap nüfusu barındırmaktadır. Yahudi nüfus Yukarı Nasıra gibi yüksek rakımlı kentlerde yerleşmiş bulunmaktadır. Orta Celile’nin kuzey yarısı, Karmiel ve Sahnin’i içine alır ve “Celile’nin Kalbi” olarak bilinir. Doğu Celile, yaklaşık olarak %100 Yahudi nüfustan oluşmaktadır. Doğu Celile, Celile Sapı’nı (Celile Parmağı), Ürdün Vadisi’ni, Taberiye Gölü kıyısını ve Yahudiliğin dört kutsal şehrinden ikisini içine almaktadır. Celile’nin güneyi, Yizrael Vadisi’ni, Fakua Dağı civarını içine almaktadır ve yaklaşık olarak %100 Yahudi nüfustan oluşmaktadır. Bunun istisnası olarak, Batı Şeria sınırı yakınında küçük Arap köyleri mevcuttur. Batı Celile’nin nüfusunun yaklaşık %80’i Yahudidir. Lübnan sınırına kadar bu şekilde devam etmektedir. Yahudiler ayrıca Yukarı Celile’nin engebeli bölgelerinde azınlık teşkil etmektedirler.
Son yıllarda Celile, Haridi Yahudi nüfusundan iç göç almaktadır. Göçün sebebi, Orta İsrail’deki yükselen konut fiyatlarına tepkidir.
Gunnbjorn Ulfsson
Gunnbjorn Ulfsson(Gunnbjörn Ulf-Krakuson), 10. yüzyılda yaşamış Norveçli denizcidir. Kuzey Amerika'ya bir geçiş noktası olan Grönland'ı keşfetmiştir. Kuzey Amerika'yı gören ilk Avrupalıdır. Bunda Grönland'ın fiziksel ve kültürel olarak Kuzey Amerika'nın bir parçası oluşu etkilidir.
Grönland'ı keşfi
Norveç'ten İzlanda'ya deniz yoluyla seyahati esnasında yakalandığı fırtına nedeniyle gemisi Grönland (Greenland) kıyılarına sürüklenir. Ulfsson bu hadiseyi rapor eder fakat karaya çıkmaz. 10. yüzyıldaki bu keşfi tam tarihiyle M.S. 978 yılında Snaebjörn Galti pekiştirmiş ve adanın tamamı Kızıl Erik tarafından keşfedilmiştir fakat herhangi bir yerleşim kurulmamıştır.
Çamlı, Dinar
Çamlı, Afyonkarahisar ilinin Dinar ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Sultaniye olarak geçmektedir.
Coğrafya
Afyonkarahisar il merkezine 125 km, Dinar ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır.
NGC 2397
NGC 2397, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Uçanbalık takımyıldızı yönünde bulunur. Sb tipi bir sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1835 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Stereo
Stereo ses ya da kısaca stereo, insan işitme duyusunun doğasına uygun, hoş bir izlenim vermek amacıyla sesin, farklı yönlerde ve simetrik olarak yerleştirilerek iki veya daha fazla bağımsız ses kanalına bağlanmış hoparlörler yardımıyla tekrar üretilmesidir.
Stereo, genellikle mono (monaural) sesin karşıtı olarak anılır; monofonik seste, ses alanı içinde merkezlenmiş tek bir kanal bulunur. "Stereofonik" (İngilizcede stereophonic) sözcüğü, Yunanca'daki "στερεός" (stereos : katı) + "φωνή" (phōnē : ses, ton) Western Electric şirketi tarafından 1927 yılında bir araya getirilmesi ile ortaya çıkmıştır. Popüler kullanımıyla stereo, sesin eşzamanlı olarak 2 kanallı kaydı veya bir çift hoparlör yardımıyla tekrar üretilmesi anlamına gelir.
Rasputin
"Rasputin", Alman euro disco grubu Boney M.'in 1978 tarihli Nightflight to Venus albümünden bir singledır. Şarkı grubun yaratıcısı Frank Farian, George Reyam ve Fred Jay ile birlikte yazılmıştır. Şarkı, Rusya'nın tarihini değiştiren adam olarak bilinen Grigori Rasputin'e ithafen yazılmıştır. Şarkı Rasputin'i bir playboy, mistik şifacı ve politik manipülatör olarak tanımlamaktadır.
Libya arması
Libya güncel olarak herhangi bir resmî devlet arması kullanmamaktadır. Ülke içerisinde yer alan kurumlar resmî yazışmalarda kendi kurum amblemlerini kullanmaktadır. Libya son olarak geçici hükûmet döneminde arma kullanmış, söz konusu hükûmetin Ağustos 2012 tarihinde son bulması ile birlikte de arma kullanımı da ortadan kalkmıştır. Geçici Ulusal Konsey tarafından Ağustos 2011 tarihinde yeni Libya bayrağı ile ilgili tanımlamalar yapılmış olmasına rağmen, resmî devlet arması ile ilgili herhangi bir düzenleme ve açıklama gerçekleştirilmemiştir.
Libya Siyasi Diyalog Forumu toplantılarının ardından Mart 2021'de Ulusal Birlik Hükûmeti kuruldu. Birlik hükûmeti, hilâl ve yıldız içeren ve Arapça kelimelerle çevrili resmî bir armayı kabul etti: حكومة الوحدة الوطنية - دولة ليبيا‎ "Ulusal Birlik Hükûmeti - Libya Devleti". Arma, Adly al-Akkari tarafından tasarlanmıştır.
Wilfrid M. Voynich
Wilfrid Voynich (doğum Michał Habdank-Wojnicz); 1865 - 1939 yılları arasında yaşamış, Polonyalı devrimci, antikacı ve sahaf. Voynich, dünyanın en büyük nadir kitap işletmelerinden birini yönetti ama o hep Voynich el yazması'nın isim babası olarak hatırlanır.
Michał Habdank-Wojnicz, Rus İmparatorluğu'nun (şu an Litvanya) bir parçası olan Telšiai'de Polonyalı-Litvan soylu bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Soyadının "Habdank" kısmı, bir Polonya hanedan klanının adıdır. Polonyalı düşük rütbeli bir memurun oğluydu.
Suwałki'de bir gimnazjum'a katıldı, daha sonra Varşova, St.Petersburg ve Moskova üniversitelerinde okudu. Moskova Üniversitesi Kimya Bölümü'nden mezun oldu ve lisanslı bir eczacı oldu. 1885'te Varşova'da Wojnicz, Ludwik Waryński'nin devrimci örgütü Proletarya'ya katıldı. 1886'da komplocu dostları Piotr Bardoski (1846-1886) ve Stanisław Kunicki'yi (1861-1886), serbest bırakma girişimi başarısız olmuştur her ikisi de ölüme mahkûm edilmiştir, Rus polisi tarafından tutuklandı. 1887'de Irkutsk yakınlarındaki Tunka'da cezaya çarptırıldı.
Sibirya'dayken, iyi olmasa da on sekiz farklı dilde çalışma bilgisi edindi.
Haziran 1890'da Sibirya'dan kaçtı ve trenle batıya seyahat ederek Hamburg'a gitti, sonunda 1890'da Londra'ya geldi. İlk başta Ivan Kel'chevskii adı altında, devrimci bir adam olan Stepniak ile Londra'daki Çarlık karşıtı Society of Friends of Russian Freedom bayrağı altında çalıştı. Stepniak'ın 1895'te demiryolu geçişi kazasında ölümünden sonra Voynich devrimci faaliyetini durdurdu.
Voynich, 1897'den beri İngiliz Müzesi'nde bir küratör olan Richard Garnett'in tavsiyesiyle hareket eden antikacı bir kitap satıcısı oldu. Voynich, 1898'de Londra'daki Soho Meydanı'nda bir kitapçı açtı. 1902'de İtalya'da bir Malermi İncil'i de dahil olmak üzere nadir kitapları bulma konusunda oldukça şanslıydı.
1902'de matematikçi George Boole'nin kızı olan Ethel Lilian Boole ile evlendi. Voynich, 25 Nisan 1904'te Wilfrid Michael Voynich yasal adını alarak İngiliz vatandaşlığına geçti.
Voynich 1914'te New York'ta başka bir kitapçı açtı. Birinci Dünya Savaşı'nın başlamasıyla birlikte Voynich artan bir şekilde New York'ta yaşamaya başladı Antik kitap ticaretine derinden dahil oldu ve konuyla ilgili bir dizi katalog ve başka metin yazdı.
Voynich 1917'de Londra 'daki kitap dükkanını 175 Piccadilly caddesine taşıdı. Ayrıca 1917'de söylentilere göre, FBI tarafından Bacon'un şifresi'nin sahibi olmasıyla ilgili olarak araştırıldı. Raporda ayrıca, 13'üncü, 12'inci ve 11'inci yüzyıllardaki el yazmalarını ele aldığı ve kitapların o zamanki değerinin yarım milyon dolar olduğu belirtildi. Bununla birlikte, soruşturma, yaklaşık bin yıllık gizli bir koda sahip olduğu gerçeğinin ötesinde önemli bir şey ortaya koymadı
Voynich, 1930'da New York'taki Roosevelt Hastanesi'nde akciğer kanseri nedeniyle öldü.
Voynich el yazması
Voynich'in mülkiyetinin en ünlüsü, 1912'de İtalya'daki Villa Mondragone'da edindiği gizemli bir el yazmasıydı. Kitap 1404 ile 1438 arasında üretildiği tespit edilmiştir. Ölene kadar el yazmasının sahibi olmuştur.
Aoba Yamashiro
Aoba Yamashiro (山城アオバ) Japonca manga ve anime serisi Naruto'da yer alan kurgusal bir karakterdir. Konoha'da Jounin Lideri olarak görev yapmaktadır. Ayrıca Geninlerden olan 3. Hokage'nin torunu Sarutobi Konohamaru'nun gelişiminden özellikle sorumludur. Naruto'dan Konohamaru'nun gelişimini etkilediği için zerre haz duymaz fakat Konohamaru'nun olumlu yönde gelişiminde Naruto'nun etkisi çok büyüktür.
Yavuzeli
Yavuzeli, Gaziantep ilinin bir ilçesidir. Eski adı ise Cingife'dir. İl merkezine 30 km uzaktadır.
Tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte bir rivayete göre burada bir Ceneviz Şehri olduğu ve Cingife adının buradan kaynaklandığı söylenmektedir. Yakın tarihte ise Osmanlı Sultanlarından Yavuz Sultan Selim 1517 yılında Mercidabık seferine giderken burada konaklar. Yerli halkın kendisine gösterdiği yakın ilgiden dolayı buraya "Yavuzun ili" adının verilmesini ister. Cingife adı 1958 yılında İlçe kurulması hakkında kanunla da Yavuzeli olarak değiştirilmiştir. İlçe Kuzeyde Araban, Doğuda Şanlıurfa İli, Kuzeybatıda Kahramanmaraş ili, Güneydoğuda  Nizip, Güneyinde ise Merkez Şehitkamil İlçesi ile çevrili alanda yer alır. İlçemizin Doğusunda Şanlıurfa İli ile sınırlı Fırat Nehri ile belirlenmiştir. İlçemizin denizden yüksekliği 850 metre, İl Merkezine uzaklığı 38 km. Yüzölçümü ise 483 km²’dir. Nüfusun %31 ilçe merkezinde %69’u ise köylerde yaşamaktadır. İlçedeki nüfus yoğunluğu 51’dir.İlçenin temel geçim kaynağının tarım ve hayvancılık olması, sanayinin olmaması nedeniyle, işsizlik sorunu yaşayan aileler Gaziantep il merkezine göç etmişlerdir. Başka şehirlerden ilçe merkezine yerleşmiş ailelerde az da olsa vardır. Rum Kalesi, Dolmen Mezarları ile tarihi yerler barıdırır. Karapınar Göl Gazinosu gibi bir doğa harikası yine bu ilçededir.
Kırık Kulak
Kırık Kulak (Fransızca: L'Oreille Cassée), Belçikalı yazar ve illüstratör Hergé'nin ilk kez 1937 yılında yayımladığı Tenten çizgi roman albümüdür. "Kırık Kulak" serinin altıncı albümüdür.
Birçok Tenten albümünde olduğu gibi önce Le Petit Vingtième dergisinde tefrika edilmiş, daha sonra siyah beyaz albüm halinde yayımlanmış, son olarak da yeniden çizilerek renklendirilmiştir.
Bu macerada genç gazeteci Tenten, Brüksel'deki etnografya müzesinden çalınan bir heykelciğin peşine düşer ve heykelin sırrını araştırıken kendisini Güney Amerika'nın meşhur ihtilâllerinin ve petrol savaşlarının içinde bulur, serinin yan karakterlerinden General Alkazar'la yolları kesişir. "Kırık Kulak", General Alkazar 'ın ilk kez ortaya çıktığı Tenten macerasıdır. Alcazar (Alcazar, le général) daha sonra 7 Kristal Küre (1944), Ambardaki Kömür (1958) ve Tenten ve Pikarolar (1976) albümlerinde de sahneye çıkacaktır.
Yayın öyküsü
İlk kez Belçika gazetesi Le Vingtième Siècle (Yirminci Yüzyıl)'ın çocuk eki olan Le Petit Vingtième de 5 Aralık 1935 tarihinden 25 Şubat 1937 tarihine kadar bölümler halinde tefrika edilen "Kırık Kulak" macerası, tefrika sona erer ermez 1937'de aynı adla albüm olarak çıktı. Bu yayınlarda macera siyah beyaz çizgilerle yer almıştı ve kitap 127 sayfaydı. 1943 yılında albüm yeni baştan çizilerek renklendirildi ve 62 sayfaya indirildi.
Birçok ülkede ve dilde sayısız baskıları çıkan albüm, Türkiye'de ilk kez 1958'de Armağan Yayınları tarafından yayımlandı, bunu 1959'da Bilgi yayınları, 1961-1966 yılları arasında Burhan Yayınları, 1980'de Alfa Yayınları takip etti, ancak bunlar siyah beyaz ve kopya çizgilerle çıkıyordu. 1989'da Milliyet gazetesi eki olarak da verildi, bunlar özgün haline biraz daha yaklaşmıştı ama baskı kaliteleri düşüktü. Nihayet 1994 yılında Yapı Kredi Yayınları ve 2004'te İnkılâp Kitabevi "Kırık Kulak" albümünün de aralarında olduğu aslına uygun Tenten serilerini basabildiler.
1937 ve 1943 sürümlerinin farkları
1940'lı ve 1960'lı yıllar arasında Tenten'in daha önceki yıllarda yayımlanmış öyküleri, Hergé'nin Ligne claire (temiz çizgi) anlayışına uyum sağlamaları amacıyla yeni baştan çizilerek renklendirildiler. Bunun tek istisnası Tenten Sovyetler'de (1930) albümüdür. Bu albüm halâ bütün dillerde siyah beyaz ve ilk yazılıp çizildiği şekliyle basılmaktadır. Üstelik bütün Tenten albümleri 62 sayfayken, söz konusu albüm 138 sayfadır.
Hergé'nin yeniden çizim albümleriyle orijinal albümler arasında her zaman ufak tefek senaryo ve çizim farklılıkları olmuştur. "Kırık Kulak"ta da iki versiyon arasında bazı farklar göze çarpmaktadır. Örneğin 1937 versiyonunda Tenten banyoda radyo dinlerken spiker önce hayâli Abyssinia 'nın İtalyan işgaline uğramış olduğunu anons eder, 1943 sürümünde ise spiker doğrudan müze soygunu haberini vermeye başlar. Bu değişimde, halen sürmekte olan II. Dünya Savaşı'ndan kaynaklanan siyasi konjonktür etkili olmuş olabilir. Diğer bir örnekte 1937 sürümünde gemi kamarotunun Tenten'e mektup getirdiğinde aşırı sarhoş olduğu gözlenir. 1943 tarihli yeniden çizim albümde ise ayık gözükmektedir. Bu değişiklikte ise ahlaki kaygıların rolü olduğu anlaşılmaktadır.
Siyasi göndermeler
"Kırık Kulak" 1930'lu yıllarda Güney Amerika'da diktatörlükle yönetilen hayâli bir ülke olan San Theodoros 'ta geçer. San Theodoros, komşusu Nuevo-Rico ile sürekli savaş halindedir ve albümde bu savaştan "Gran Chapo Savaşı" olarak bahsedilir. Burada 1932-1935 yılları arasında Paraguay ve Bolivya arasındaki Chaco Savaşı'na gönderme yapılmaktadır. Bu savaşı, Bolivia'yı destekleyen Standard Oil ve Paraguay'ı tutan Shell adlı petrol şirketleri kışkırtmıştı.
Albümde de R.W. Chicklett adındaki karanlık bir iş adamı ayak altından uzaklaştırmak için önce Tenten'e rüşvet önerir, başaramayınca onu ortadan kaldırmaya kalkar. Yine Chapo düzlüklerinde, gerçek hayatta Chaco düzlüklerinde olduğu gibi petrol bulunamaz. Albümde her iki tarafa da silah satan silah taciri Basil Bazarov gerçek hayattaki Basil Zaharoff'tur. Çalıştığı silah üreten şirketin adı da albümün İngilizce versiyonunda Korrupt Arms (İngilizce'de corrupt: yoz, ahlâksız, rüşvetçi anlamlarına gelir)'dır. Bununla da gerçek dünyadaki Alman silah devi Krupp'a bir gönderme yapılmıştır.
Öykünün özeti
Güney Amerika yerlilerine ait olan bir kült heykelcik Brüksel'de sergilenmekte olduğu etnografya müzesi'nden çalınır. Arumbaya Putu da denen ve maddi değeri fazla olmayan olan bu heykelcik ertesi günü hırsızlar tarafından bir özür notuyla birlikte müzedeki eski yerine bırakılır. Notta hırsızlığın bir iddia üzerine yapılmış olduğu belirtilmektedir. Olayla ilgilenen genç gazeteci Tenten, kütüphanede yaptığı bir araştırma sonucunda orijinal heykelciğin sağ kulağının kırık olduğunu, oysa geri getirilen heykelciğin sapasağlam olduğunu fark eder. Yani değersiz bir put sahtesiyle değiştirilmiştir.
Bu esnada Tenten gazeteden Balthazar adında bir heykeltıraşın kendi evinde gazdan zehirlenerek öldüğünü okur. Tahta heykelcikler yapan adamın papağanı ise gazdan etkilenmemiştir. Olayın sanıldığı gibi bir intihar olmadığından kuşkulanan Tenten sanatçının evine gider ve papağanı almaya çalışır. Ancak Alonso Perez ve Ramon Bada adındaki iki Güney Amerikalının da papağanın ve gerçek heykelin peşinde olduğunu anlar. Aynı şeyin peşinde olduklarını anlayan adamlar genç gazeteciyi öldürmek isterler ve sonunda 'konuşan' papağandan katilin Rodrigo Tortilla adında biri olduğunu öğrenirler. Tortilla'nın Güney Amerika'ya kalkan gemide olduğunu öğrenen iki adam da aynı gemiye binerler. Tenten de onların peşinden gemiye biner. Yolculuk sırasında Tortilla'yı denize atan ikili Teten tarafından yakalanıp San Theodoros ülkesinin kıyılarında ülke yetkililerine teslim edilir. Ancak onları teslim alan Albay, bot limana varır varmaz bu iki adamı serbest bırakır. Heykel Tortilla'nın bavulundan çıkar ama o da önceki gibi sahtedir.
Çalkantılı bir politik yapısı olan bu ülkenin liman yetkililerince şahitlik bahanesiyle gemiden kıyıya davet edilen Tenten'e komplo kurulur ve suikastçı suçlamasıyla idama mahkûm edilir. Tam kurşuna dizilecekken bir ihtilal daha gerçekleşir ve Tenten idamdan kurtulur. Yönetimi eline alan General Alkazar Tenten'i Albay yapar, çünkü kurşuna dizilmeden önce sarhoş edilen gazeteci o sırada bilinçsizce Alkazar'ı destekleyen sloganlar atmaktadır. Alkazar'ın emir subayı olan Albay Diaz, orduda 3,487 Albaya karşılık sadece 49 Onbaşı olduğunu söylererek Tenten'in Albay yapılmasına itiraz edince rütbesi Onbaşıya düşürülür. Buna içerleyen Diaz derhal intikam için isyancı gizli örgüte katılır ve Alkazar'a karşı birkaç başarısız bombalı suikast düzenler.
Petrol şirketi General American Oil'in temsilcisi R.W. Chicklett, petrol yataklarına sahip olduğu sanılan komşu ülke Nuevo-Rico'ya saldırması için o an için hasta olan Alkazar'ın yerine bakan yeni yaveri Albay Tenten'e rüşvet teklif eder ama reddedilir. Bu esnada silah tüccarı Basil Bazarov her iki ülkeye de aynı silahlardan satmaktadır. Alkazar'a gönderdikleri bir mektupta Tenten'in sözde ülkeye ihanet ettiği yazmaktadır. Buna öfkelenen Alkazar hain olduğunu sandığı Tenten'i tutuklatır. Hapisten kaçan Tenten komşu ülke sınırını geçer. Savaşın eşiğindeki iki ülkenin askerleri de Tenten'in peşindedir. Heykelin geldiği Arumbaya yerlilerinin yaşadığı topraklara giderek yıllar önce ormanda kaybolmuş İngiliz kâşif Ridgewell'le tanışır, ondan heykelin hikâyesini öğrenir. Heykel, yerliler tarafından çok daha eskilerde buraya gelmiş kâşiflerden Walker'a hediye edilmiş, grubun çevirmenlerinden biri de "elmas" olduğunu anladığı kutsal bir taşı yerlilerden çalarak ve heykelin içine saklamıştır. Bunu öğrenen kızgın yerliler kâşifleri katletmiş, sadece Walker ve çevirmen bu saldırıdan sağ kurtulmuştur. Elmastan bir daha haber alınmamıştır, put da müzeye konmuştur.
Belçika'ya dönen Tenten bir antikacı'da tesdüfen aynı heykelden bir çift bulur. Biraz iz sürerek geldiği atölyede yine aynı heykelden yüzlercesi vardır. Ancak bu heykelciklerin kopyalandığı orijinal örneğin Amerikalı milyarder Samuel Goldwood'da olduğunu, onun da bir transatlantikle Güney Amerika'ya doğru yola çıktığını öğrenir. Bir deniz uçağıyla gemiye yetişir, ama gemide aynı heykelin peşinde olan Alonso ve Ramon'la boğuşurken heykel kırılır ve içinden çıkan elmas okyanusa düşer. Elmasla birlikte denize düşen haydutlar da ölür. Durumu anlayışla karşılayan Goldwood heykeli müzeye iade edilmek üzere Tenten'e emanet eder.
Râzî (Abbâsî halifesi)
Râdî veya Muhammed "Râdî Billâh"" ( Arapça: العباسيون/بنو العباس في بغداد Ebû’l-Abbâs "Râdî Billâh" Muhammed bin Câʿfer el-Muktedir) (d.907 - o. 23 Aralık 940).. 934–940 döneminde halifelik yapmış yirminci Abbasi halifesi ve halifelerin otuzsekizincisidir.
Yaşam
Halife Radî'nın babası Muktedir'di. 934'te amcası olan halife Kahir tutuklanıp öldürülünce Halife oldu. Yedi yıl süren halifelik dönemi birbirini takip eden aksilikler ve felaketler dönemi olarak tasvir edilmiştir.
Halifelik döneminde halifenin iktidar gücü ancak Bağdat etrafındaki bölgede işleyebilmekte idi. Abbasi ülkesini doğusu elden çıkmıştı. Suriye'nin büyük bir kısmında ve Mezopotamya'da halifenin hükmü geçmiyordu. Musul ve el-Cezire bağımsızlık kazanmıştı. Arabistan yarımadası Karmatiler ve bağımsız yerel bedevi aşiretleri elinde idi. Basra ve Vasıt devamlı bastırılamayan isyan halinde idiler. Bizanslıların ilerlemesini durdurma görevi Hamdaniler emiri Seyfü'd Devle eline bırakılmıştı.
Halife Radî gayet dindardı. Halifelik döneminde halk kütlesinin büyükçe desteği ile Sünni zorbaları şeklini alan Hanbeliler ülkedeki halkın her türlü yaşayışına karışmaya başlamışlardı. Kendi sıkı "ahlak" kurallarını zorla herkes tarafından uygulanması için büyük gayretler göstermeye başlamışlardı. Hanbeli din adamları özel ikamatgahlara baskınlar tertip ederek evlerdeki içki saklama kaplarını boşaltmaları; ıçki içmek için kullanılabilecek testi, kupa ve bardakları da tahrip etmeleri; evlerde bulunan müzik aletlerini kırmaları Bağdat'a çok olağan olaylar haline gelmişti. Ayni şekilde Hanbeli din adamları işyerlerine de baskınlar yapıp her türlü alışveriş ve ticaret ayrıntılarını öğrenmek ve böylece iş yerinin haram işlerle uğraşmasını önlemeye çalışmaları da olağan olmuştu. Hac görevini ifa eden ama Şii inançlı olan bir Bağdatlı, bu din muhafızları tarafından linç edilmişti.
Radî halifelik dönemi halifelerin yaptıkları işler dolayısı ile de bir aşama sınırı olmuştur. Radî'nin koyduğu reformlardan sonra halifelerin geleneksel görevleri değişmiştir. Ondan sonraki halifeler Cuma namazlarından sonra vaaz vermez oldular. Ülkenin ileri gelenleri ve alimleri ile halifelerin yaptıkları ciddi kültürel toplantılar ve ciddi ülke olaylarının konuşulup görüşüldüğü toplantılar yapılmaz oldu. Fakir halka yiyecek giyecek desteği verilmez oldu. Görevini yapmayan veya kötüye kullanan kamu görevlilerinin halifeye şikayet ile açığa çıkartılması ve halka karşı tutumlarının değiştirilebilmesi imkânsız hale geldi.
Halife Râdî, vezirlerin ülkeyi iyi yönetemediklerinin, ileri gelen askeri komutanların nüfuzlarını artırarak devlet işlerine karışmalarının ve gittikçe ülke genelinde kontrolü kaybettiklerinin önemli ölçüde farkında idi.
Bu koşullar altında halife Râdî bir çözüm olarak merkezdeki otorite zaafını ortadan kaldırmak ve ülkenin daha iyi yönetilmesini sağlamak adına Emîr-ul Umerâ'lik kurumunu oluşturdu. Emîr-ül Umerâlik; vezirlik, hâciblik, valilik gibi bir kamu idare kurumu idi. Halife Râdî, hilafete gelmesinden iki yıl sonra 324/936 yılında Basra ve Vasıt valisi Türk asıllı "Muhammed bin Raik el-Hazarî"’yi Bağdat’a davet ederek onu Emîr-ül Umerâ tayin etti. Bu çok önemli bir değişiklikti. Halife ona çok geniş yetkiler verdi. Ordunun başkumandanlığı, Divân ul Harâç’in ve Berîd teşkilatının idaresi, valiler ve vezirler dahil yüksek dereceli memurların tayini bu yetkiler arasında idi. Protokolde halifeden sonra geliyordu. Hutbelerde halifeden sonra onun isminin okunması hususu, bizzat halife tarafından bütün eyalet valilerine bildirilmişti. Emîr-ül Umerâ Bağdat’ta para bastırma hakkına da sahipti. Bu görevin ortaya çıkmasıyla vezirin nüfuzu kayboldu. Vilayetlerin yönetiminde veya divanla ilgili işlerde vezirin rolü kalmamış hatta saraya ancak alay ve merasim günlerinde gelip sessizce töreni izler hale gelmişti. Muhammed b. Raik ve kâtibi tüm devlet işlerinin yönetimini üstlenmişlerdi. Devletin gelirleri onların hazinelerinde toplanıyor ve harcamaları öngördükleri şekilde yapıyorlardı. Muhammed b. Raik’in askerî gücü Türk birliklerine dayanıyordu. Bu grubun en önemli liderleri Baykam ve Tüzün idi.
Radî 940'ta hemen hemen tüm iktidar gücünü kaybetmişken öldü. Yerine kardeşi Müttaki Abbasi halifesi oldu.
Alaca küçük doğan
Alaca küçük doğan (Microhierax melanoleucos), gündüz yırtıcı kuşları (Falconiformes) takımının doğangiller (Falconidae) familyasından bir kuş türüdür. Bangladeş, Bhutan, Çin, Hong Kong, Hindistan, Laos ve Vietnam'da bulunur. Doğal yaşam ortamı ılıman ormanlar ve akarsu çevresidir.
Asarçayı, Oğuzlar
Asarçayı, Çorum ilinin Oğuzlar ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya
Çorum iline 56 km, Oğuzlar ilçesine 3 km uzaklıktadır.
Alpay İzer
Alpay İzer (1 Ocak 1944, Erzurum - 20 Ekim 1989, İstanbul), Türk oyuncu ve yazar.
Hayatı
İzer, babasının hakimlik görevi nedeniyle 1944 yılında Erzurum'da doğdu. Çocukluğunu Anadolu'nun değişik illerinde geçirdi. Liseyi Bursa Erkek Lisesi'nde tamamlayan İzer, Bursa Halkevi Oda Tiyatrosu'nda tiyatroya adım attı. Daha sonra Dormen Tiyatrosu'nda birçok oyunun kadrosunda yer aldı. 1971 yılında İstanbul Belediye Konservatuvarı'nın Tiyatro Bölümü'nden mezun oldu.
Kariyeri
Ertesi yıl yeni kurulan Poyrazoğlu Tiyatrosu'na geçti. İki yıl boyunca burada oynayan sanatçı, daha sonra erotik-komedi filmi olan Gariban Şakir'de rol alarak sinemaya atıldı. Birçok erotik filmde oynadıktan sonra Bitirimler Sınıfı filmindeki Selim rolüyle tanınmaya başladı. Artık erotik filmlerde çok az rol alarak, dram ve komedi türündeki filmlerde rol aldı.
İzer, 1976'dan 1979 yılına kadar sinemaya ara verdi ve sadece iki sinema filminde oynadı. Bu dönemde Ali Poyrazoğlu'nun yazdığı Darısı Başınıza ve Levent Kırca'nın yazdığı Ne Olur Ne Olmaz adlı mini dizilerinde rol aldı. 1979 yılında tekrar sinemaya dönen İzer, Kemal Sunal'ın başrollerinde oynadığı Bekçiler Kralı ile Devlet Kuşu filmlerinde bakkal, Umudumuz Şaban'da Muhtar Yaşar Şereflikoç ve Zübük'te Avukat Burhan karakterlerini oynadı. Alpay İzer, bu filmlerden sonra sinema kariyerine uzun süre ara vererek tekrar tiyatroya yöneldi. Aydemir Akbaş'ın kurduğu tiyatro ile Akbank Çocuk Tiyatrosu'nda bir süre çalıştı. Bunun yanında televizyonlarda yayınlanan birçok parodi yazdı ve bu parodilerin bazılarında rol aldı. İzer, 1986 yılında yayınlanmaya başlayan Perihan Abla dizisinde Kahveci Saffeti canlandırdı. Hayatının son dönemlerinde ise daha önce de görev yaptığı Poyrazoğlu Tiyatrosu ve Akbank Çocuk Tiyatrosu ile sahneye çıktı.
Filmografisi
=== Oyuncu olarak ===
Gabon engereği
Gabon engereği (Bitis gabonica), Sahraaltı Afrikası'nın yağmur ormanlarında ve savanalarında yaşayan zehirli bir engerek türü. Gabon, Bitis'lerin en büyük üyesidir ve bütün engerekler arasında en ağır olanıdır, ayrıca zehirli yılan türleri arasında en büyük dişleri olan ve en fazla zehir zerk edebilen yılandır.
Özellikleri
Yetişkinleri 122–152 cm arası uzunluğa sahiptir (maksimum 205 cm). Cinsiyetler kuyruk uzunluğu ile bütün uzunluk arasındaki orana göre ayırdedilebilirler: bu oran erkekler için yaklaşık olarak %12 ve dişiler için %6'dır. Erişkinleri özellikle de dişiler oldukça ağır ve iridir. En uzun dişli engerek türüdür. Hareketli olan ön, üst ve zehirli dişleri 2 cm uzunluğunda olabilmektedir. Bir dişi örneğinin ölçüleri ;
Zehir
Uysal yapıları ve yaşam alanlarının yağmur ormanları ile sınırlı olmasından dolayı gabon engereğinin ısırığı nadiren görülür. Onların tembel tabiatlılığı ve isteksizliği yüzünden, ancak insanlar üstlerine bastığında saldırırlar, hatta böyle bir durumda dahi ısırmayabilirler. Yine de ısırılma meydana geldiğinde her zaman için bunun acil bir durum olduğu düşünülmelidir. Ortalama büyüklükteki bir gabon engereğinin ısırığı ölümcül olabilir.
NGC 2397A
NGC 2397A, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Uçanbalık takımyıldızı yönünde bulunur. Sc tipi bir sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1835 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Yenidam, Kovancılar
Yenidam, Elazığ ilinin Kovancılar ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya
Köy, Elazığ il merkezine 88 km, Kovancılar ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.
Münazarat
Münazarat; Said Nursî'nin Risale-i Nur adlı külliyatında bulunan kitaplarından biridir. Külliyatın bazı kitaplarında yer alan önemli meselelelerin bir kısmı bu eserde de yayınlanmıştır.
Münâzarât, münâzaralar demektir. Said Nursî doğuda Kürt aşiretleri arasında dolaşmış ve onların sorduğu sorularına verdiği cevapları bu kitapta yayımlamıştır. Kitapta Meşrûtiyet'in gerekliliği, faydaları ve İslâm'a aykırı olmadığı anlatılır. Bediüzzaman'ın hayatının sonraki devrelerinde de gerçekleştirmek için çabaladığı Medreset-üz Zehra projesi bu kitapta işlenen diğer konulardandır.
Muhakemat kitabı "Reçetetü'l-Ulema" veya "Reçetetü'l-Havas" olarak adlandırılırken, Münazarat "Reçetetü'l-Avam" olarak adlandırlır. Bir diğer adlandırma da "Ekrad Reçetesi" olarak bilinmektedir.
Kitabın girişinde yazar Azametli bahtsız bir kıtanın, şanlı tali'siz bir devletin, değerli sahipsiz bir kavmin reçetesi şeklinde tanımlamaktadır. Bu cümlede geçen kıtanın Asya, devletin Osmanlı devleti ve kavmin Kürtler olduğu şeklinde yorumlanmaktadır.
İbn Huzeyme
İbn Huzeyme, (Arapça: أبو بكر محمد بن إسحاق بن خزيمة‎, Ebu Bekir Muhammed ibn İshak ibn Huzeyma) (M 837/H 223 – M 923/H 311), Sahih ibn Huzeyme ile tanınan, Hadis ve Şafii mezhebi Fıkıh alimi.
Taberî'den bir yıl önce Nişapur'da doğmuştur ve ondan bir sene fazla yaşamıştır. Horasan muhaddisi İshak ibn Rahvey (ö. H 282) dahil, Nişapur alimleri tarafından yetiştirilmiştir.
Çalışmaları
Ebu Abdullah el-Hakim, İbn Huzeyme'nin 140'dan fazla kitap yazdığını nakletmiştir. Yazdıkları arasından bugüne ulaşanın sayısı azdır:
John Wilkes Booth
John Wilkes Booth (10 Mayıs 1838 - 26 Nisan 1865), 14 Nisan 1865'te ABD başkanı Abraham Lincoln'e Washington'daki Ford's Theatre'da suikast düzenleyen Amerikalı tiyatro oyuncusudur. Lincoln kafasının arkasından tek kurşun darbesi alıp ertesi sabah öldü ve suikast sonucu ölen ilk ABD başkanı olarak tarihe geçti.
Booth 19. yüzyılın önde gelen tiyatro ailelerinden Maryland'li Booth ailesinin bir üyesiydi ve 1860'larla birlikte ülkece tanınan popüler bir aktör olmuştu. Ayrıca Konfederasyon sempatizanıydı ve Güney'in Amerikan İç Savaşı'nda hezimete uğramasına şiddetli bir tahammülsüzlük gösteriyordu. Booth ayrıca Lincoln'ün henüz azledilen kölelere oy hakkı tanınması önerisine de karşı çıkıyordu.
Booth ve liderliğini yaptığı bir grup suikastçı konfederasyonun sendeleyen amacına yardım etmek için Abraham Lincoln, Başkan Yardımcısı Andrew Johnson, ve Dışişleri Bakanı William Seward'ın öldürülmesini planladılar. Dört gün önce Kuzey Virginia Ordusu'ndan Robert E. Lee'nin teslim olmasına rağmen Booth, Konfederasyon Generali Joseph Johnston'ın ordusu General William Tecumseh Sherman komutasındaki Birlik Ordusuna karşı çarpışmaya devam ettiği sürece savaşın bitmeyeceğine inanıyordu. Suikastçılardan sadece Booth kendi görevini başarıyla yerine getirebilmişti.
Booth suikast sonrasında at sırtında güney Maryland'a, buradan da on iki gün sonra Birlik askerleri tarafından izi bulunup öldürüleceği Maryland'in kırsal kuzey kesiminde bir çiftliğe kaçtı. Suikastçılardan sekizi yargılandı ve suçlu bulundu kısa bir süre sonra da dördü asılarak idam edildi.
Yıllar boyunca pek çok yazar Booth'un takipçilerinden kurtulmuş olabileceğini ve akabinde yıllar sonra başka bir ad altında ölmüş olabileceğini öne sürdüler.
Biyografi
Booth'un babası tanınmış Shakespeare oyuncusu Junius Brutus Booth ve annesi Mary Ann Holmes 1821'de İngiltere'den Birleşik Devletler'e göç ettiler. Aile Harford County, Maryland'deki Bel Air'de bir çiftlik satın aldı. John Wilkes Booth 10 Mayıs 1836'da bu çiftlikte doğdu. Ona ailenin uzaktan akrabası olduğunu iddia ettiği İngiliz radikal politikacı John Wilkes'ın ismi verildi. Booth'un çocukluğunun geçtiği ev "Tudor Hall" ailenin Harford County'deki arazisine 1847'de inşa edilmişti ve bu ev bugün hala durmaktadır.
Booth çocukken okul müdürü tarafından "Zeka ile ilgili bir sorunu yok ancak kendisine sunulan eğitici fırsatlardan faydalanmakta isteksiz. Her gün okuldan eve gidip gelirken sınıfına zamanında yetişmekten çok yol boyunca neler olduğuyla ilgileniyordu." şeklinde tanımlanacağı Bel Air Academy'ye katıldı. 1850-1851'de Booth, Sparks, Maryland'de Quaker okulu Milton Boarding School'a katıldı ardından 13 yaşındayken Catonsville, Maryland'deki bir piskopos okula olan St. Timothy's Hall'a başladı.
Beşşar Esad
Beşşaru Hafızı'l-Esed veya kısaca Beşşaru'l-Esed (d. 11 Eylül 1965), Suriye devlet başkanı ve Suriye Baas Partisi'nin lideridir. İsminin Beşar Esad
, Beşşar Esed gibi formları Türk basın-yayın araçlarıyla meşhur hâle getirilmiştir.
1965'te Şam'da dünyaya gelen Esad, Şam Üniversitesi'nde tıp eğitimi aldı. 1988'de tıp fakültesinden mezun olmasının ardından askerî tabip olarak Suriye ordusunda görev yaptı. Daha sonra İngiltere'ye gitti ve Londra'da oftalmoloji ihtisasını tamamladı. Abisinin 1994'te yaşamını yitirmesinin sonrasında Esad ailesinin en büyük oğlu olarak Suriye'ye döndü. Bu dönemde eğitimle ilgili çeşitli toplumsal sorumluluk projelerini örgütledi. 2000 yılında üst düzey bankacı Esma Ahras'la evlendi. Aynı yıl babasının ölümüyle boşalan cumhurbaşkanlığı makamına seçildi. Asıl mesleği ve uzmanlık alanı göz doktorluğudur.
Uluslararası kamuoyu tarafından ilk anda bir reformist olduğu düşünülen Esad, Şam Baharı'nı siyasi tutuklamalar ile sona erdirerek bu uluslararası algıyı zayıflatmış ve 2011 yılı başlarında ülkesinde Baas Partisi iktidarının sona ermesini talep eden Arap Baharı gösterilerini kitlesel baskı ve askeri kuşatmalarla bastırarak bu algıyı tamamen tersine çevirmiştir. Yerel Suriye muhalefeti, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Avrupa Birliği ülkeleri ve Arap Ligi üyeleri defalarca kez Esad'ın başkanlıktan istifasını önermiş ve talep etmişlerdir.
İlk yılları
Baas Partisi'nin genel başkanı ve bir önceki başkan Hafız Esad'ın oğludur. 2000 yılında Hafız Esad ölünce, boşalan başkanlık koltuğuna çok kısa bir süre vekaleten Abdülhalim Haddam oturdu. Şam Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden 1988 yılında mezun olan Beşşar Esad, göz hastalıkları alanında çalışmalarını sürdürmüş; bu alanda eğitimine devam etmek için 1992 yılında İngiltere'ye gitmiştir.
Cumhurbaşkanlığı
1994 yılında kardeşi Basil Esad'ın bir trafik kazasında öldükten sonra Suriye’ye geri dönen Beşşar Esad, babası Hafız Esad'ın halefi olması için eğitildi. Suriye ordusuna giren Beşşar Esad; babasının ölümüyle birlikte yerine geçen geçici Cumhurbaşkanı Abdülhalim Haddam tarafından 11 Haziran 2006’da silahlı kuvvetlerin başına geçirildi. Suriye-Lübnan ilişkilerinin gerginleştiği 1995 yılında Lübnan dosyasını ele alan Beşşar Esad'ın, 1998 yılında Emil Lahud’un Lübnan Cumhurbaşkanı olması konusunda gayret gösterdiği söylenmektedir.
Babasının ölümünden sonra parlamentonun toplanarak cumhurbaşkanlığı için gerekli olan 40 yaş sınırını, 34 yaş sınırıyla değiştirmesi üzerine Beşşar Esad, Suriye Cumhurbaşkanı olmuştur. 34 olan yaş sınırı 2012 Suriye Anayasa Referandumu'nda yeniden 40 yaşına yükseltildi.
Demokrasi
Ölümü ile Hafız Esad iktidarının sona ermesi, ülkede demokratik reformlar için umut doğurdu ve yoğun sosyal ve politik tartışmaların yaşandığı "Şam Baharı" ortaya çıktı. Temmuz 2000 tarihinde başlayan Şam Baharı, pek çok politik forum ve salonun ortaya çıkması ile ülkenin geleceğinin özgürce tartışıldığı bir ortam doğurdu, fakat bu siyasi hürriyet ortamı, özgür ve adil seçimler ile politik özgürlük talep eden pek çok aktivistin tutuklanması ile, Ağustos 2001 tarihinde sona erdi. Esad ailesi, Suriye toplumunun tahminen %12'lik bir kısmını oluşturan Nusayri azınlığa mensuptur. Aile, Suriye'nin güvenlik güçlerini sıkı bir kontrol ile elinde tutmuş ve bu yüzden ülkenin dörtte üçünü oluşturan Sünni çoğunluk üzerinde bir "dargınlığa" sebep olmuştur. Etnik azınlık olan Suriye Kürtleri de etnik ayrımcılık ve kültürel hakları ile anadilleri üzerindeki yasaklar sebebiyle protest bir tutum takınmış ve şikayetçi olagelmişlerdir. 12 Mart 2004 tarihinde Suriye'de yaşayan Kürtlerin Baas rejiminin baskılarını protesto için yaptıkları gösteriye Suriye güvenlik güçlerinin saldırması sonucu 30 kişi ölmüş, yaklaşık 200 kişi de yaralanmış, 2500 kişi tutuklanmıştı.
Ekonomi
Savaştan önce hükûmet aleyhtarlığının en yüksek olduğu yerler, çoğunlukla dindar Sünnilerin ikamet ettiği ülkenin fakir kısımları olmuştur. Bu yerlerin başında çok yüksek yoksulluk oranlarıyla mücadele eden Dera ve Humus gibi şehirler gelirken, bu şehirlerin kırsal bölgeleri 2011 yılı başında kuraklık yaşamıştır. Devletin ekonomik politikaları çoğunlukla hükûmetle yakın ilişkilere sahip küçük bir azınlığına fayda sağlamıştır. 2011 yılı başları itibarıyla Suriye, yaşam standartlarında ulusal çapta bir kötüleşme yaşamış, emtia fiyatları fahiş derecede artmış ve yüksek genç işsizliği oranları görülmüştür.
İnsan hakları
Suriye'de insan hakları konusu uzun süre uluslararası organizasyonlar ve bağımsız kuruluşlar tarafından sert eleştirilere konu yapılmıştır. Ülke 1963 yılından itibaren olağanüstü hâl altında idare edilmiş ve bu durum, güvenlik güçlerine olağandışı tutuklama ve gözaltı yetkileri vermiştir. Beşar Esad, yaygın kabule göre, demokratik reformlar konusunda başarısız olmuştur; 2012 yılındaki bir İnsan Hakları İzleme Örgütü raporuna göre Beşar Esad iktidarı devraldığından beri rejimin antidemokratik doğasında herhangi bir iyileşme sağlanamamıştır. Suriye Baas Partisi dışındaki tüm siyasi partilerin yasaklı olduğu ülke, serbest seçimlerin olmadığı bir tek parti rejimi görüntüsünü korumuştur.
İsyandan önce ülkede ifade hürriyeti, toplanma hürriyeti ve örgütlenme hürriyeti sıkı şekilde kontrol altında tutulmuştur. 2006'dan itibaren muhaliflere uygulanan seyahat yasakları artırılmıştır; bu yasaklar Arap dünyasındaki en ağır seyahat yasakları olarak tanımlanmıştır. Hükûmet güçleri, insan hakları savunucularını ve diğer hükûmet muhaliflerini baskı altında tutmuş ve hapsetmiş, sınırsız süre boyunca hapis cezasına mahkûm etmiş, kötü hapishane koşullarında tutmuş, işkenceye maruz bırakmış ve öldürmüştür.
Kadınlar ve etnik azınlıklar kamu sektöründe ayrımcılığa maruz kalmıştır. 1962 yılında binlerce Kürt vatandaşlıktan çıkarılmış ve onların soyundan gelenler "yabancılar" olarak fişlenmiştir. 2004 yılından itibaren ülkenin Kürt bölgelerinde yaşanan ayaklanmalar tansiyonu yükseltmiştir. Bu tarihten beri Kürt göstericiler ile güvenlik güçleri arasında zaman zaman çatışmalar yaşanmaya devam etmiştir.
Dinî özgürlüklerin kısıtlı olduğu ülkede Yehova Şahitleri ayrımcılığa ve baskıya maruz kalmıştır. LGBT haklarının da zayıf olduğu ülkede, eşcinsel ilişkiler en az 3 yıl hapis cezasıyla cezalandırılırken, 2010 yılında polis güçleri 25 erkeği eşcinsel oldukları gerekçesiyle gözaltına almıştır. Birleşmiş Milletler, 10'lu yaşlarındaki ve daha küçük yaştaki erkek çocukların Suriye güvenlik güçleri tarafından toplu halde tecavüze uğradıklarını belgelemiştir. İnsan Hakları İzleme Örgütü bir başka raporunda, 2010 yılında dünyada en kötü insan hakları durumunun Suriye'de olduğunu bildirmiştir.
Basın özgürlüğü
Tüm medya organlarının Baas Partisinin kontrolü altında bulunduğu ülkede gazeteciler ve bloggerlar sistematik olarak tutuklanmış ve yargılanmıştır. 2009 yılında Gazetecileri Koruma Komitesi, dünya üzerinde blogger olmak için en kötü 10 ülke listesinde Suriye'ye 3. sırada yer vermiştir. İnternet sansürünün yoğun olduğu ülkede, politik sebeplerle internet siteleri yasaklanmış ve bu sitelere erişenler tutuklanmıştır. 2007 yılında kabul edilen bir yasa uyarınca internet kafeler, kullanıcılarının internet forumlarında yaptıkları tüm yorumları ve paylaşımları kaydetmek ve devlete bildirmekle yükümlü tutulmuşlardır. Vikipedi, YouTube, Facebook, Twitter gibi internet siteleri sınırsız süreyle kapalı tutularak sansürlenmiştir. Suriye, Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütünün İnternet Düşmanları listesinde, listenin ilk oluşturulduğu 2006 yılından beri yer bulmaktadır. İnternet içeriğinin yaygın şekilde sansürlenmesine ek olarak, Baas Partisi hükûmeti ülkede internet kullananları yakından takip etmiş ve "görüş açıklamak ve çevrimiçi bilgi yaymak" suçlamalarıyla Suriye vatandaşlarını tutuklamıştır. Muğlak ifadelerle yazılan kanunlar hükûmete tutuklamalar için geniş bir sebepler demeti sunmuştur.
Dış politika
Suriye-İsrail ilişkileri konusunda başkanlığı ele almasından itibaren babasının İsrail karşıtı politikasını sürdüren Beşşar Esad, çeşitli uluslararası konferanslarda İsrail ve ABD aleyhtarı konuşmalarıyla dikkatleri çekmiş; diğer Arap ülkelerinden farklı bir görüntü sergilemiştir. 11 Eylül olayları sonrası ABD-Suriye ilişkileri gitgide gerginleşmiş; ABD, Suriye’yi “teröre destek vermek”le suçlamıştır. İki ülke arasındaki ilişkiler Lübnan Cumhurbaşkanı Refik Hariri'nin öldürülmesi sonrası çıkmaza girmiş; ABD BM Güvenlik Konseyi’nin 1559 sayılı kararıyla Suriye askerlerinin Lübnan’dan çıkmasını sağlamıştır.
Suriye İç Savaşı
Gösteriler 15 Mart 2011'de başlamış ve Nisan 2011 tarihinde ülke çapına yayılmıştır. Gösteriler, Arap Baharı olarak bilinen, Orta Doğu'daki daha geniş bir protest hareketin parçasıdır. Göstericiler, ailesi 1971 yılından beri iktidarı elinde tutan Beşşar Esad'ın istifasını ve 1963 yılından beri ülkeyi idare eden Baas Partisi'nin iktidarı bırakmasını talep etmiştir.
Nisan 2011 tarihinde Suriye Ordusu başkaldırıyı bastırmak için görevlendirilmiş ve askerler ülke genelinde göstericiler üzerine ateş açmıştır. Aylarca süren askeri kuşatmaların ve baskının ardından gösteriler silahlı isyana dönüşmüştür. Çoğunlukla firari askerler ve sivil gönüllülerden oluşan muhalif güçler, merkezi bir liderlik olmaksızın direnişe geçmişlerdir. Ülke genelindeki hemen her kasaba ve şehirde yaşanan çatışmalar asimetrik savaş niteliğindedir. 2013 yılında Hizbullah, Beşşar Esad'ın askerlerinin yanında savaşa dahil olmuştur. Beşşar Esad yönetimi Rusya ve İran'dan askeri ve parasal destek alırken, muhalifler Katar ve Suudi Arabistan'dan silah desteği almaktadır. Ayrıca, Türkiye, 23 Ağustos tarihinde muhaliflere her türlü desteği sağlayacağını belirtmiştir. Haziran 2013 tarihi itibarıyla Beşşar Esad yönetimi ülkenin %30-40'ını ve ülke nüfusunun %60'ını kontrol etmektedir. 2012 sonlarındaki bir BM raporu, iç savaşın Nusayri Şebbiha milisleri ve Sünni muhalifler arasında süregiden "bariz derecede mezhepsel" bir çatışma olduğunu bildirmiş, fakat hem muhalefet, hem de hükûmet bunu reddetmiştir.
Birleşmiş Milletler'e göre ölü sayısı Eylül 2013 tarihi itibarıyla 120,000'e ulaşmıştır.
Raporlara göre on binlerce gösterici devlet hapishanelerinde hapsedilmiş, bu göstericiler sistematik işkenceye ve teröre maruz bırakılmıştır. Uluslararası organizasyonlar hem Baas Partisi hükûmetini, hem de muhalefeti insan hakları ihlalleriyle suçlamışlardır. Birleşmiş Milletler'in ve Uluslararası Af Örgütü'nün hem 2012 yılında, hem de 2013 yılında Suriye'deki soruşturmaları ve saha araştırmaları sonucunda, insan hakları ihlallerinin, işkencelerin ve savaş suçlarının büyük kısmının Baas Partisi hükûmeti tarafından yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Savaşta kimyasal silahlar birden fazla kez kullanılmış ve bu, uluslararası tepki çekmiştir.
Esad iç savaş sırasında Syria TV, Addounia TV, Syrian News Channel, Russia Today, Rossiya 24, ABC, ARD, Ulusal Kanal ve Halk TV'ye röportaj vermiştir.
Notlar
<references group="lower-alpha"/>
Boşanma partisi
Boşanma partisi evliliğin veya resmi birlikteliğin sona erdirilmesinin bir çeşit eğlenceli törenle kutlanması için düzenlenir. Türkiye'de kültür yapısına aykırılığından dolayı henüz fazla yapılmıyor olsa da ABD ve Almanya gibi ülkelerde pek çok örneği mevcut. Farklı çeşit ve biçimlerde düzenlenen bu parti ve törenler yeni bir endüstrinin 'boşanma endüstrisi'nin doğmasını sağlamıştır.
Amacı
Yurt dışında pek çok farklı biçimde gerçekleştirilen boşanma partileri için organizasyon firmaları kurulmuştur. Genellikle boşanan kadınlar tarafından organize edilmektedir. Evlilik sürecinde yaşanan ve boşanma aşamasında da yaşanabilecek psikolojik baskıyı azaltmak ve depresyon gibi sorunları ortadan kaldırmak için bu olumsuz olayı neşeli bir kutlamaya çevirmek ana amaçlardandır. Arkadaşların ve yakın çevrenin davet edildiği bu kutlama ya da törenlerde boşanma stresinin azaltılması, evliliğin kutlanması gibi boşanmanın da gayet normal bir olgu olduğunun benimsetilmesi, çevrelerine artık bekar olduklarını duyurmak ve özellikle çocuk sahibi çiftlerin boşanma sonrası arkadaş kalabilmelerini sağlamak diğer sebeplerdendir. Düğün ya da nişan gibi organize edildiği gibi, evlilikten kalma anıları barındıran eşyaların açık arttırmayla satışını içeren türde olanları, 'Boşanma Satışı' da düzenlenmektedir. Bu satış yoluyla hem istenmeyen anılardan kurtulmak hem de belli bir gelir elde etmek amaçlanmaktadır.
Davetliler
Doğru davetlileri seçmek bu organizasyonun en önemli kısmıdır. Pozitif, destekleyici arkadaşları, yakınları davet etmek gereklidir. Düğün davetiyesi gibi boşanma partileri için de davetiyeler düzenlenebilmektedir. Boşanmış hemcinsler ve boşanma ya da ayrılık sürecinde destek olan ve yol gösteren boşanma avukatı ve yakınlar da davet edilebilir. İşyeri arkadaşları gibi daha mesafeli ilişkide olunan kişilerin bu partilere davet edilmesi pek tercih edilmiyor.