Karadağ_milliyetçiliği
Çağdaş milliyetçilik
1989'dan 1991'e kadar komünizmin çöküşü ve Yugoslavya'nın dağılması sırasında, Karadağ SC ve komünist hükûmeti kendisini bir kargaşanın içinde buldu. Sırbistan Cumhurbaşkanı Slobodan Milošević'i destekleyen Momir Bulatović'in iktidara gelmesi ve Sırbistan ile birlik olması, muhalif aşiretlerin Karadağ'ı Sırbistan'dan uzaklaştırma çabalarını boşa çıkardı. Yugoslavya 1991'de dağıldıktan sonra, Karadağ hükûmeti Sırbistan ile birliği desteklemeye devam etti ve Karadağ askerleri, ayrılan cumhuriyetlere karşı savaşlarda yer aldı. Yugoslav Savaşları sırasında, Karadağ Cumhurbaşkanı Bulatović, Karadağ'ın tarihsel olarak Karadağ'ın bir parçası olduğunu belirttiği Dubrovnik ve Hersek'e yönelik irredantist iddiaları destekleyerek Karadağ'daki hem Karadağlı hem de Sırp milliyetçi gruplarını tatmin etmeye çalıştı. Doğu Hersek Sırpları, Karadağ'daki Eski Hersek halkıyla güçlü kültürel bağlara sahiptir. Yugoslav Halk Ordusu'ndaki Sırp ve Karadağlı rezerv askerler Dubrovnik'e yönelik bir saldırı hazırlığı için Eylül 1991'de Hersek'e girdi. O zamanlar pek çok Karadağlı, Dubrovnik'in Karadağ ile birleşmesi yönündeki irredantist hedefi destekledi. Yugoslav Savaşları sırasında, daha sonra Cumhurbaşkanı Bulatović'in ve Sırbistan'la birlik destekçisi Karadağ Başbakanı Milo Đukanović, Karadağ'ın II. Dünya Savaşı sonrası sınırlarının (Karadağ'ın şu anki sınırları) "yarı vasıflı Bolşevik haritacılar" tarafından tasarlandığını iddia ederek Hırvatistan üzerindeki irredantist iddiaları destekledi ve ve Đukanović, Karadağ'ın "Hırvatlara karşı kesin sınırlar çizmesi" gerektiğini ilan etti. Sırp çevrelerinden algılanan hakimiyetten duyulan memnuniyetsizlik, Karadağ milliyetçiliğinin Karadağ'da güçlü bir hareket haline gelmesine neden oldu. 1992 referandumu, Karadağlıların Sırbistan ile birlik halinde mi kalması yoksa bağımsız mı olması gerektiğini belirlemek için yapıldı ve Karadağlıların yüzde 96,82'si Sırbistan ile birlik içinde kalmayı tercih ederken, yüzde 3,18'i bağımsızlığı tercih etti. Sırbistan ile birlik ile ilgili hayal kırıklığı, Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'nin Yugoslav Savaşları'na katılımı nedeniyle uluslararası bir parya haline gelmesine ve Sırp milliyetçilerinin Karadağ kültürünü Sırp kültürünün bir alt mezhebi olarak reddetmesine yönelik hayal kırıklığına tepki olarak 1990'larda büyüdü. 1997'ye gelindiğinde Karadağlıların çoğu Sırbistan ile daha gevşek bağlar ve Avrupa Birliği ile daha yakın ilişkiler istiyordu. 1997 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Karadağ Başbakanı Milo Đukanović, Karadağ'ın Sırbistan ile birliğine olan önceki desteğini bırakmış ve Sırbistan yanlısı Cumhurbaşkanı Bulatović'e karşı yarışmıştı. Milo Đukanović'in 1998'de Karadağ Cumhurbaşkanı olarak seçilmesi, Karadağ milliyetçi hükûmetinin iktidara gelmesiyle ve Karadağ hükûmetinin Slobodan Milošević'in Sırp hükûmetine karşı tutumunda köklü bir değişiklikle sonuçlandı. I. Dünya Savaşı'ndan sonra Yeşiller ve Beyazlar arasındaki şiddete benzer şekilde, Đukanović destekçileri ile birlik yanlısı Başkan Bulatović arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Karadağ hükûmeti, 1999 Kosova Savaşı'ndaki federal hükûmet eylemlerini desteklemeyi reddetti ve Karadağ hükûmeti, çatışmada tarafsızlığını resmen ilan etti ve bunun sonucunda, Karadağ'daki bazı askeri hedefler vurulmasına rağmen, NATO güçlerinin hava saldırılarının yalnızca Sırbistan'a odaklanması neden oldu.