cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 5440
NGC 5440, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Güneyhaçı takımyıldızı yönünde bulunur. Sa tipi bir sarmal galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1785 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Double Whammy (film, 2001)
Double Whammy 2001 yapımlı "kara" komedi filmidir. Filmdeki çalışmasıyla DVD Exclusive Ödüllerinde En iyi Senaryo ödülü alan Tom DiCillo'nun yazıp yönettiği filmin başrollerinde Denis Leary, Elizabeth "Liz" Hurley ve Steve Busceminin oynadığı film, 4 farklı dalda da DVD Exclusive ödüllerine aday olmuştur. Bazı sinemalarda vizyona girmeyi başarsa da, genel olarak direkt-piyasa olarak çıkmıştır.
Konusu
Detektif Raymond "Ray" Pluto (Denis Leary) karısı ve çocuğunu bir trafik kazasında kaybetmiştir. Bu olay kendisini hatırladıkça üzerken hayatı da doğru dürüst gitmemektedir. Sürekli baba-kız kavgaları yapan bir İspanyol aile ve tüm günlerini senaryo yazmakla geçiren iki manyak komşuları vardır, ayrıca ortağı Jerry Cubbins (Steve Buscemi) ile çalışmaktadır. Jerry kendi problemlerinin yanı sıra diz ağrıları çekerken Ray Plutonunsa son zamanlarda fena halde beli ağrımaktadır. Bir gün bir fast-food restoranında burger alırken içeriye bir terörist saldırır ve 6 kişiyi öldürür, tam Ray silahına uzanırken bel ağrısı tutar, kayar, düşerken kafasını çarpar bayılır ve bu sırada Ricky Lapinski isimli küçük bir çocuk, Rayin silahını alır ve aynı adamı öldürür. Çocuk kahramanken, Ray ise manşetlerde "beceriksiz polis" olarak geçmektedir. Hatta görevden bel ağrıları düzelinceye kadar uzaklaşdırılmıştır. Bu bel ağrılarına son vermek isteyen Pluto, ortağı Jerry'nin tavsiyesi ile "elle tedavi" uzmanı Dr. Ann Beamer'den (Elizabeth Hurley) yardım alır. Fakat birkaç seans sonrası Ray Ann'e aşık olur.
Bu sırada İspanyol ailedeki baba Juan Benitez Ray ile balık tutmaya çıkmışken iki kişi onlara saldırır. Oysa sebebini anlamazlar. Sebepse basittir, Juanın kızı babasından gizli dövme yaptırmak istemektedir. Jo Jo ve Ping Pung isimli bu adamlar sayesinde dövme yaptırmış ancak parasını vermemiştir. Onlardan para için daha sonra tekrar gelirler ve Juan'ı bıçaklarlar, fakat şu iki senarist olmaya çalışan Cletis ve Duke sahne çalışırken, Cletis bir cinayet sahnesi için pencereyi açar ve seni gördüm der. Bu olaydan dolayı Jo Jo ve Ping Pung ikilisi kaçmaya başlarlar. Bu sırada Ann ile "romantik" bir zaman geçiren Ray, olay yerine gelir ve davayı kendisinin sürekli kavga ettiği Chick Dimitri alır (Chris Noth). Kız tutuklanmaktan korktuğu için dövme hakkında bir şey söylemezken, Rayde gizli gizli bu dava hakkında çalışmaktadır. Fakat bu olaya kendisini fazla vermesi Ann ile olan ilişkisini bozar. Bu sırada ise Jo Jo ve Ping Pung ikilisi Cletis ve Duke'yi şahit olduklarından dolayı ortadan kaldırmayı planlamaktadırlar. Ve bir gün işler karışır...
Yaş sınırı
İspanya'da film 13 yaş ve üzerine hitap etmektedir fakat Türkiye'de 16 yaş ve üzeri yaş grubuna uygun görülmektedir. ABD'de 17 yaş ve üzeri yaş grubuna hitap eden film (R ile işaretlenmiş), İngiltere'de ise 15 yaş ve üzeri olarak görülmektedir. Film küfürlü konuşmalar, zaman zaman kanlı olan şiddet içerikli sahneler içermektedir. Filmin iki sahnesinde uyuşturucu kullanımı geçerken, bir sahnede çok kısa Liz Hurley ve Denis Leary arasında sevişme sahnesi mevcuttur.
Yolsuzluk
Usulsüzlük veya yolsuzluk, ticari açıdan etkinliği hukuken tam anlamıyla kontrol edilemeyen, daha çok kamu kuruluşlarında, özellikle yerel yönetimlerde oluştuğu iddia edilen, mevzuatın esnetilip görmezden gelinmesi veya ihlallere göz yumulması halleri olarak tanımlanabilir.
Bahşiş, siyasi yolsuzluk karaborsa, rüşvet, muvazaa, ticari rüşvet, güven hilesi, zimmete geçirme, dolandırıcılık, geri komisyon, şike, para aklama, rüşvet fonu,  vergi kaçırma, offshore yatırım gibi özellikler yolsuzluğun önemli nedenlerindendir.
John D. Rockefeller
John Davison Rockefeller, Senior (8 Temmuz 1839 – 23 Mayıs 1937), Birleşik Devletler'in ilk milyarderi ve tüm zamanların en zengin insanlarından biri olan Amerikalı işletmeci, sanayici ve hayırseverdi. Kardeşi William Jr. ile Rockefeller ailesini kurmuş ve ölene kadar hanedan reisliği yapmış; aynı zamanda Rockefeller Vakfı'nı kurmuş ve ölene kadar vakıf başkanlığı yapmıştır.
Lamborghini Urraco
Lamborghini Urraco, Lamborghini'nin İtalya'daki ağır vergilerden dolayı 1970'li yıllarda ürettiği zayıf motorlu otomobillerden biridir. Bertone tarafından tasarlanmış bir modeldir.
Reguengos de Monsaraz
Bucaklar
Belediyede 5 bucak (Por.: freguesia) yer almaktadır.
John D. Rockefeller
Rockefeller, 1839'da New York'a bağlı Richford köyünde, kalabalık ve yoksul bir çiftçi ailede 8 kardeşin üçüncüsü olarak dünyaya geldi. Babası ve annesinin ayrılmaları sebebiyle ailecek zor günler geçirdiler. Annesiyle birlikte yaşamaya devam eden John ve diğer kardeşleri, tarlada patates ve mısır ekip bunları satan annelerine yardım ederek bir süre yaşama tutundular, lakin ilerleyen zamanlarda ailede iyice büyüyen ekonomik geçimsizlik sebebiyle John, ailenin en büyük erkek çocuğu olarak lise eğitimini sonlandırıp erken yaşta iş hayatına atılmak zorunda kaldı. Kariyerine ilk defa 16 yaşında, ürün komisyonculuğu yapan bir şirkette muhasebeci çırağı olarak başladı. Gençliğinden beri çevresi ve yakınları tarafından hep "yüksek vizyonlu" bir insan olarak tanımlanmış John, 20 yaşından sonra petrolün büyük bir kaynak olacağını öngördü ve dönemin dünyasında damıtılması zor, çamurla eşit değere sahip, lakin geleceğin dünyasında "kara altın" denilecek kadar kıymetli bir enerji kaynağı olacak olan petrol işine girişti. 1870'te Standard Oil'i kurdu, 1897'ye kadar işletti ve en büyük hissedarı olarak kaldı. Kurduğu üniversitelerden olan Chicago Üniversitesi ve Rockefeller Üniversitesi'nde, petrokimya üzerine araştırmalar yaptırttı ve günümüz dünyasında neredeyse hayatın her yerinde olan plastik ve türevlerini buldurttu.
Zamanla Rockefeller petrol endüstrisinde bir devrim yarattı; yaptığı sermaye ile dünyaya petrolün nasıl bir değer olduğunu gösterdi. Büyüyen teknolojik yeniliklerle birlikte petrol daha çok çıkarılmaya başladı ve Rockefeller, bu petrolü işleten tek kişi haline geldi; bu yüzden ülkede, kendisine karşı büyük bir muhtaçlık hissi duyulurdu. Rockefeller'ın bu şekilde malî ve manevî büyümesi, gibi yorumcu yazarlarıda endişeye sokmuştu. Tarbell, yazılarında Rockefeller'ı çokça eleştirdi ve Rockefeller'ın, sahip olduğu bu gücü kötü kullanacağından endişe duyduğunu belitti. Büyüme süreci içerisinde gerek rakipleri, gerekse de yüksek sınıf halk tarafından pek sevilmeyen John'a, sırasıyla 1884 ve 1896'da iki defa silahlı suikast girişiminde bulunuldu, ancak her ikisindende ufak yaralanmalar alarak kurtuldu. Kamuoyundaki kötü imajını tam tersine çevirmek için dönemin halkla ilişkiler babası sayılan 'den yardım aldı.
1911'de Birleşik Devletler Yüksek Mahkemesi, federalleşmiş petrol şirketi Standart Oil'in, federal tekel yasalarını ihlal ettiği gerekçesi ile şirketin dağıtılması gerektiği kararını verdi. Bu davadan sonra Rockefeller'ın şirketi: ExxonMobil, Chevron Corporation, BP gibi günümüzde hâlâ dünyada en yüksek gelire sahip olan şirketleri içeren 34 ayrı petrol şirketine bölündü. Rockefeller, bu şirketler üzerinde de kontrol kurdu ve şirketin 34 parçaya bölünmesi, piyasada hareketlilik yarattı; böylece satışlar anormal bir şekilde artmaya başladı. Bu 34 şirketin toplam değeri, önceki şirket Standart Oil'in toplam değerinin önce iki, sonra üç katı kadar arttı. Sonuç olarak John Davison Rockefeller Sr., ülkenin ilk milyarderi, dönemin yaşayan en zengini ve kaydedilmiş tarihin en zengini oldu; öyle ki kişisel serveti günümüze kadar geçen süre içerisinde (107 yıl) hâlâ geçilemedi. Eğer günümüzde yaşasaydı 418 milyar dolarlık bireysel servetiyle tüm ABD ekonomisinin %2'sini tek başına kontrol edebilirdi.
Erken yaşamı
Rockefeller, 1839'da Richford, New York'ta, Alman ve İngiliz kökenli William A. "Şeytan Bill" Rockefeller ve İskoç-İrlandalı kökenli Eliza Davison'un ilk oğlu olarak kalabalık, yoksul ve çiftçi bir ailede doğdu. Kendinden büyük bir ablası, Lucy Rockefeller, ve kendinden küçük dört kardeşi vardı, William A. Jr., Mary ve ikiz kardeşler Franklin ve Frances. Babası Bill, çiftçilik dışında serbest mesleklede uğraşıyordu; bir dönem çiftçilik ve kerestecilik, bir dönem seyyar bitkisel ilaç satıcılığı yaptı. Bill, çok karanlık ve sinsi bir adamdı; bu yüzden olsa gerek yerli halk ona "Şeytan Bill" anlamına gelen Devil Bill lakabını takmıştı. Bill, geleneksel katı ahlâkın aksine özgürlükçülüğü tercih eden bir babaydı. Bill, yaşamı boyunca hep içine kapanık, değişik planlar çeviren bir adam olarak görüldü. Ayrıca Bill, metrisi olan Nancy Brown isimli bir kadından, yaşça Lucy ve John'un arasında olan ancak genç yaşta ölen Clorinda adında bir kız evlada sahipti. Daha sonra ikilinin Cornelia adında bir kızları oldu.
Annesi Eliza, Bill'in yola çıkıp uzun süreler dönmemesi nedeniyle, çocuklarına hem analık hem babalık yapan dindar bir Baptistti. Aile içi ekonomik durumun kötü olması nedeniyle anne Eliza, çok tutumlu davranıyordu ve çocuklarına da bunu aşılıyordu. John, annesinin tutumluluğunu: "Annem çok tasarruflu bir kadındı, hiçbir zaman israf etmedi ve israf etmeyen bireyler yetiştirmek için bize de bunu öğretti." diyerek özetledi. John, diğer kardeşleri gibi ev işlerinden payına düşeni yaptı. Hindi, tavuk yetiştirmesinde ve patates, mısır ekimlerinde ailesine yardım etti ve bunları satarak geçindiler. John, babasının 'yemek için ticaret' sözünü çok benimsemişti. Bu sözün etkisiyle küçük yaşlarında, komşuları ile ufak alım-satımlar gerçekleştirmişti. Baba Bill, değişik planlar çeviren bir adamdı ve çocukları için: "Çocuklarımı, işlerimi yapmaları için bir an önce büyütmek istiyorum." düşüncesiydi. Annesi, Bill'in tam tersi, John'un ve kardeşlerinin yetişmesinde daha olumlu etki yaratmıştı; onların, her birinin eğitimini almış, hoşgörülü, tasarruflu, saygılı ve uyanık bireyler olmaları için uğraşıyordu. Bu büyük farkdan dolayı John, büyüdükçe babasından uzaklaştı ve zaman içerisinde babasından nefret etmeye başladı.
Rockefeller henüz çocukken, ailesi 1851'de önce 'ya, sonra ise işlerin ters gitmesi nedeniyle 6 ay sonra 'ya taşındı ve John bu şehirde, Owego Academy'de eğitim aldı. 1853'te ise ailesi Strongsville, Ohio'ya taşındı ve burada Cleveland's Central Lisesine eğitim gördü. Daha sonra, muhasebe eğitimi aldığı Folsom'sp Commercial College'da on haftalık kurs aldı. Babasının yokluğuna ve ailesinin sık sık yer değiştirmesine rağmen iyi huylu, ciddi ve çalışkan bir çocuktu. Yaşıtları onu çekingen, ciddi, dindar, metodik ve sağduyulu olarak tanımlıyorlardı. Girdiği her ikili münazarada, tartışma yeteneğini gösteriyordu ve kendini her zaman doğru ifade edebiliyordu. Ayrıca Rockefeller'ın derin bir müzik aşkı vardı; hatta bunu kariyer olarak düşündüğü zamanlar dahi oldu.
Muhasebecilik zamanları
Eylül 1855'te 16 yaşındaki Rockefeller, ilk işi olan Cleveland'daki ürün komisyonculuğu şirketi Hewitt & Tuttle'a muhasebeci çırağı olarak girdi. Zamanla kendini ofisinin her işini yapabilecek kadar geliştirdi; öyle ki, şirketin nakliye masraflarını hesaplamada ustalaştı. Gelecekte, "kariyerimdeki en önemli noktalar arasında" olarak işaret edeceği bu şirkette Rockefeller, hesaplama dışında mavna kanalı sahipleri, gemi kaptanları ve nakliye acenteleri ile müzakere ediyordu. Bu görüşmeler sayesinde, sabit olduğunu düşündüğü nakledilen nakliye oranlarının navlun koşullarına, zamanlamasına ve tercih edilen nakliyecilerin indirim kullanmasına bağlı olarak değiştirilebileceğini öğrendi. Rockefeller'in işini severek ve kusursuz yapmasını gören Hewitt & Tuttle şirketi yöneticileri, Rockefeller'a bir görev daha verdi: Şirkete borçlu olanlardan borçları toplamak. Bu görev ile Rockefeller, gelecekte işine çok yarayacak olan psikolojik konuşma yeteneğini geliştirdi.
Üç ay yardımcı çırağı olarak çalıştığı Hewitt & Tuttle şirketinden ilk ay, dönemin parasıyla $16 aldı. İkinci ay $31, üçüncü ay ise $58 aldı ve yıl sonlarına kadar $58 alarak devam etti. Rockefeller, aynı dönem yanında çalışan muhasebeci arkadaşına iki büyük hedefinin olduğu söylemişti; $100.000'a sahip olmak (1), 100 yaşına kadar yaşamak (2).
Šumperk
Šumperk, Çekya'nın Olomouc ilinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2020 yılı itibarıyla 25.836'dır.
Almdudler
Avusturya'nın millî bir limon içeceği olan Almdudler, limon ve Alp Dağları-Tirol coğrafyasına özgü baharatlar ile üretilen bir soda içeceğidir. İlk kez 1957 yılında Avusturya'da ortaya çıkan Almdudler içeceği, baharatlı ve zencefilimsi bir tada sahiptir. Almdudler, normal içilebildiği gibi tonik olarak da kullanılabilmektedir. Almdudler, Avusturya haricinde İtalya (sadece Güney Tirol'de), ABD, Almanya (özellikle Bavyera'da), AB, Yeni Zelanda, Çekya, Avustralya ve Slovakya'da da tüketilmektedir. .Ayrıca bu içeceğin şekersiz (zuckerfrei) versiyonu da mevcuttur.
Oslo Üniversitesi
Oslo Üniversitesi (Norveççe: Universitetet i Oslo, Latince: Universitas Osloensis), Norveç'in en köklü, büyük ve prestijli üniversitesidir. 1811'de kurulan Oslo Üniversitesi, kamu üniversitesi olup 32.000 öğrenci eğitim görmektedir. Üniversite ülkenin başkenti Oslo'da konumlanmıştır. Üniversite ilk kurulduğunda Kral Frederick Üniversitesi adıyla kurulmuştur. Kral Frederick Danimarka ve Norveç'in kralıydı. Üniversite günümüzdeki ismini 1939 yılında aldı.
John D. Rockefeller
İlk iş ortaklıkları ve Amerikan İç Savaşı'ndaki hizmetleri
1859'da Rockefeller, ortağı Maurice B. Clark ile birlikte $4.000 sermaye toplayıp üretim komisyonculuğu işine girdi. Clark, ilk adımı atmak için kendi parasının yanında, John'dan da $2.000 istedi. Ancak John'un o zamanlar güçlüklerle biriktirdiği sadece $800'ı vardı, bu yüzden babası Bill Rockefeller'den %10 faizle $2.000 borç aldı. Daha sonra Rockefeller, bu dertten istikrarlı bir şekilde sıyrıldı, ilerledi ve geçmiş kariyerinde hiç kazanamadığı kadar büyük paralar kazanmaya başladı. Zamanla ülke içinde Amerikan İç Savaşı patlak verdi. John ve Clark, gıda sektöründe komisyonculuğa girdi ve Birlik Ordusu'na muazzam miktarda yiyecek ve malzeme tedarik ettiler. Öyle ki; Clark & Rockefeller ikilisi, birinci yıllarında $4.400, ikinci yıllarında ise $17.000 kâr elde ettiler. Kardeşi Frank Rockefeller savaşırken, John işi ile uğraştı ve yedek askerler tuttu. Savaştan kaçmak için tomarca para ödeyen birçok zengin Kuzeylinin aksine John D. Rockefeller: "Orduya girmek ve üzerine düşeni yapmak isterim." dedi. Ancak gelecekte Rockefeller, bir kitabında: "Ama bu söz konusu bile olamazdı çünkü yerimi alacak kimse yoktu. Yeni bir işin içindeydik ve eğer ölecek olsaydım, tüm işler duracaktı ve bu ülke için daha kötü sonuçlar doğururdu." dedi.
Oslo Üniversitesi
Fakülteler
Hukuk Fakültesi eski kampüste Parlamento, Ulusal Tiyatro ve Kraliyet Sarayı'nın yanında bulunur. Diğer fakülteler ise modern bir kampüste toplanmıştır.
John D. Rockefeller
İlk iş ortaklıkları ve Amerikan İç Savaşı'ndaki hizmetleri
Rockefeller, Başkan Abraham Lincoln'e oy veren ve o zamanki yeni Cumhuriyetçi Parti'yi destekleyen kölelik karşıtı biriydi. 1862'de Federal hükûmet, petrol fiyatlarını sübvanse ederek fiyatı önce $0,35/varil, sonra ise $13,75/varil olacak şekilde yükseltti. Bu, binlerce spekülatörün servet kazanmaya çalışacağı bir 'petrol sondajı furyası' başlattı. Birçoğu başarısız oldu, fakat başarılı olanların verimli olmasına dahi gerek yoktu; petrolün verimsiz işlemesi bile değerli idi. Toprağa sondajlar açıp ellerinden geldiğince petrolü çektiler ve bunu yaparkende doğaya oldukça zarar verdiler; dere ve nehirlerin, su yerine petrol ile akmalarına sebebiyet verdiler.
Oslo Üniversitesi
Fakülteler
Üniversite İskandinavya'daki lider üniversiteler arasında sayılmaktadır. Times Higher Education Dergisine göre 2005 yılında üniversite kuzey ülkelerindeki en iyi üniversite, Avrupa'daki en iyi 5. üniversite olarak gösterilmiştir. 1946 yılına kadar Norveç'teki tek üniversite Oslo Üniversitesi idi.
John D. Rockefeller
İlk iş ortaklıkları ve Amerikan İç Savaşı'ndaki hizmetleri
Gazyağı formundaki rafine petrol için büyük miktarda talep vardı. Kömür, daha önceki yıllar kerosen çıkarmak için kullanılmıştı, ancak zahmetli ekstraksiyon süreci ve yüksek fiyatı geniş kullanım alanını darattı. İç Savaş yıllarında taşımacılığının yüksek maliyetleri ve yüksek devlet vergileri olsa dahi alış-verişten elde edilen ciro, dolayısıyla kârlar büyüktü. Rafine petrolün 1863'teki fiyatı yaklaşık $13/varil, kâr marjı ise varil başına $5-$8 civarındaydı. O dönemlerde rafineri kurmak için ufak sermaye harcamaları yeterliydi; yaklaşık $1.000 ila $1.500 ve faaliyet göstermesi için sadece birkaç adam gerektiriyordu. Bu riskli ve tehlikeli dönemde ortaklar, gıda sektöründen tekrar petrole geçtiler ve 1863'te, gelişen petrol sanayisi bölgesi olan Cleveland şehrine "The Flats" isminde bir petrol rafinerisi inşa ettiler. Rafineri, doğrudan Clark & Rockefeller, kimyager Samuel Andrews ve M.B. Clark'ın iki erkek kardeşinden oluşan Andrews-Clark & Company'ye aitti. O zamanlar ticarî petrol piyasası, henüz yeni doğmuş bir bebekti ve aydınlatma için çok iyi bir araçtı; önceden kullanılan balina yağı, kitleler için daha pahalı ve masraflıydı.
Dönemin birçok rafineri şirketi, petrolden %60'lık gazyağını alıp, geri kalan %40'lık kısmı ise 'atık' olarak nitelendirip nehirlere veya büyük çamur yığınlarına atıyordu. Ancak John D. Rockefeller, fakirlikten geldiği ve annesinin ona israfın kötü bir şey olduğunu empoze ederek büyütmesi sebebiyle petrolün %40'lık kısmının atılmasını ziyan olarak görüyordu ve onu değerlendirmek istiyordu. Zamanla, kimyasal çalışmalara ayrıdığı büyük paraların karşılığını aldı ve 'atık' olarak görülen %40'lık petrol kısmını yağlama yağı, vazelin ve parafin mumu gibi ürünlerin hammaddesi olarak kullandı. Yine petrolden elde edilen ve atık olarak nitelendirilen kaftanı asfaltlamada kullandı. Aynı şekilde Rockefeller, tesisatçılarını petrolü taşıyacak boruları döşemek için rakip şirketlere kiralattı; karşılığında $2,50/varil kadar maal edilecek petrolü, $0,96/varil kadardan satın aldı. Şubat 1865'te ise, gelecekte petrol endüstrisi tarihçisi Daniel Yergin'in "Rockefeller'in kritik hamlesi" olarak tanımlayacağı satın alımı gerçekleşti; John D. Rockefeller, Clark kardeşlerin şirketini $72.500'a satın aldı ve Rockefeller'in büyüme yolundaki sıçrayışlarından biri oldu, öyleki Rockefeller bu satın alımı için gelecekte: "Şirketimin dönüm noktası oldu." dedi. Zamanla Rockefeller, iç savaş sonrası başlıyan ekonomik büyümeden, demiryollarının gelişmesinden ve petrol yakıtlı bir ekonominin hazırlanmasında sorumluluk sahibi bir konuma geldi. Şirket gittikçe büyük paraları döndürdü, değişen pazarlara hızla adapte oldu ve hızla büyüyen endüstriyi takip etmek için gözlemciler görevlendirdi.
Petrol işinde büyüme
1866'da, kardeşi William Rockefeller Jr., Cleveland'da başka bir rafineri kurdu ve ağabeyi John'u da dahil etti. 1867'de ise finansör Henry Morrison Flagler, şirkete ortak oldu ve Rockefeller, Andrews & Flagler firması kuruldu. 1868'e gelindiğinde Rockefeller, kârlarını yatırıma dönüştürmüş veya farklı firmaları kendine borçlandırtmıştı. Rafinerilerden çıkan atıkların uygulama alanlarına göre değerlendirilmesini isteyen John, kimyager Samuel Andrews'den yardım alıyordu. Şirket zamanla, Cleveland'daki rafinerilere sahip oldu ve New York'ta, büyük bir pazarlama kuruluşu kurdu; dönemin dünyasında en büyük petrol şirketi haline geldi.
Kuruluş öncesi, kuruluş ve erken büyüme
Amerikan İç Savaşı'ndan sonra Cleveland şehri, Birleşik Devletler'deki beş büyük petrol arıtma merkezinden biriydi. 1869'a gelindiğinde, piyasaya üretim oranından üç kat daha fazla kerosen talebi vardı ve talep yıllarca zirvede kaldı.
10 Ocak 1870'te John D. Rockefeller, Andrews & Flagler ortaklığından çıkarak "Ohio'nun Standard Oil'i" ismiyle şirketi kurdu. Kısa zamanda büyük kâr elde eden Rockefeller, önce Ohio'un en kârlı rafinericisi, sonra ise ülkenin en büyük petrol ve gazyağı nakliyecilerinden biri haline geldi. Ülkedeki petrol taşımacılığının çok masraflı olması, hızla büyüyen şirketinin mutluluğunu yaşayan John'un canını çok sıkıyordu. Büyük çabalarının ardından John, büyük meblalar ödeyerek demiryollarını kontrol altına almayı başardı ve rakip şirketlerin petrollerini, kendi demiryollarından taşıtmadı.
Navlun oranlarını kontrol etmek için kartel oluşturmaya girişti ve South Improvement Company'yi kurdu. Kartel, büyük hacimli petrol tedarik edenlere karşı ayrıcalık sağladı. John, pazarlama bilgisini kullanarak, büyük hacimli petrol alan müşterilerine karşı %50'ye varan büyük indirimler yaptı; böylece, rakip petrol şirketlerinin müşterilerini de kendine çekti ve o şirketleri iflasa sürükletti.
Önümüzdeki on yıl boyunca, gazyağı Bu stratejisinin bir diğer amacı, hızla artan navlun fiyatlarının yavaşlatılması veya daha iyisi olan durdurulmasıydı. Bu sabotajları, bağımsız petrol kuyusu işletmecilerinin protestolarını ateş pahasına yükseltti ve bu da onları Standard Oil ile antlaşma yapmaya mecbur bıraktı. Charles Pratt ve Henry H. Rogers başkanlığındaki, New York'un en büyük rafinerisi olan Charles Pratt & Company, Standard Oil'in bu strajisini diğer şirketler gibi fark edip buna muhalefet oldu. Standard Oil ise, Pennsylvania kartelin sözleşmesini iptal etti piyasa standartlarını uygulamaya aldı. Rakipler her ne kadar mutsuz olsa da Rockefeller'ın girişimi, Amerikalı tüketicilere daha ucuz gazyağı ve diğer petrol yan ürünlerini getirdi. 1870'ten önce, ışık kaynağı olarak balina yağı yakıtı kullanılıyordu ve bu yalnızca zenginler içindi. Önlerindeki on yıl boyunca gazyağı, işçi sınıfı ve orta sınıf için yaygın olarak kullanımda kaldı.
Rockefeller, basının ilk kez onu kötülemesine rağmen yılmadan rakip rafinerileri satın alma döngüsüne devam etti, operasyonlarının verimliliğini artırdı, petrol sevkiyatlarında indirim için baskı yaptı, gizli anlaşmalar yaptı ve yatırım havuzlarını yükseltti. 1872 yılında, dört aydan kısa bir süre içinde Standard Oil, Cleveland şehrindeki 26 büyük rakip şirketinden 22'sini satın alıp bünyesine kattı (bu olay gelecek yıllarda kimisi tarafından "Cleveland fethi", kimisi tarafındansa "Cleveland katliamı" olarak anıldı). En sonunda John D.'nin ve şirketi Standard Oil'in muhalifleri, John D. ve şirketiyle rekabet etmenin çözüm olmadığını gördü. 1874'te John D. ile yazılı antlaşma yapmak zorunda kaldılar ve John'un yükselen patronluğunu kabul ettiler.
Petrol İmparatorluğu ve tekelden yönetim
Rockefeller, yüzlerce rakibi olmasına rağmen şirketi Standard Oil'i, yatay entegrasyon yolu ile Amerika Birleşik Devletleri'nin pazar payı içerisinde, petrol rafinajında ve satışlarında hakimiyet kazanmasını sağladı. Zamanla ABD pazarının %90'ını kontrol edebilecek kadar güçlendi. Gazyağı endüstrisindeki eski dağıtım sistemini şirket, kendi dikey sistemiyle değiştirdi. Standard Oil'in ticari uygulamaları yoğun tartışmalara yol açtı. Aynı zamanda gazyağı ürünlerinin kalitesini ve bulunabilirliğini artırırken, kamuya olan maliyetlerini de büyük ölçüde düşürdü (gazyağı fiyatı şirketin ömrü boyunca toplam yaklaşık %80 düştü). Standard Oil Co.'nın rakiplerine karşı en güçlü silahları düşük satış, farklı fiyatlandırma ve gizli nakliye indirimleri oldu.
Shinsengumi
Shinsengumi (新選組 veya 新撰組) 1864 yılında Bakufu (askeri hükûmet) tarafından Japonya'daki Bakumatsu periyodu sırasında kurulan özel bir polis birliğidir.1869 yılına kadar aktif olarak görev aldı. Şogun temsilcilerini, imparatorluğun yabancı ülkeler ile ticaret ilişkilerinin gerçekleştirilmesini sağlayan, tartışmalı bir imparatorluk fermanının yayımlandığı  sırada Kyoto'da korumak üzere kuruldu.Shinsengumi üyelerinin birçoğu Edo'dan bulunan kılıç okullarından gelen kişilerdi. Popüler kültürde cesur ve kararlı kahramanlar olarak gösterilmelerine rağmen tarihçiler tarafından merhametsiz katillerden oluşan bir birlik olarak tanımlanmaktadır.
Tarih
Japonya'nın mecburi olarak (Ticaret ya da askeri çatışma arasında bir seçim yapmaları gerekiyordu.) 1854 yılında Batı'ya açılması sonucunda uzun yıllar boyunca tek bir politik yönetim anlayışı olan "Sonnō jōi" (imparatora saygı, barbarlara hayır) benimsemeleri iç siyasette istikrarsızlığın baş göstermesine sebep oldu.Yönetime sadık olanlar (özellikle Choshu Klanı) Kyoto'da başkaldırmaya başladı.Buna karşılık olarak da Tokugawa Şogunlugu Roshigumi'yi 19 Ekim 1863'te kurdu.Roshigumi Edo'da bulunan kılıç okullarından gelen 234 tane roninden (efendisiz samuray) oluşmaktaydı.
Birliğin komutanı hatamoto (Şogunluğa direkt bağlı olan kişi) olan Matsudaira Tadatoshi olarak gözükmesine rağmen gerçek liderleri  Kiyokawa Hachirō'ydu.Roshigumi'nin görevi 14. şogun olan Tokugawa Iemochi'yi İmparator Komei ile tanışmak için Kyoto'ya gerçekleştireceği önemli gezi boyunca korumaktı. Tokugawa Bakufu'nun 3. şogunu olan Tokugawa Iemitsu'nun 17. yüzyılda gerçekletirdiği ziyaretten beri Kyoto'da böyle büyük bir buluşma olmamıştı. Askeri yönetim olan Bakufu'nun başındaki kişi olarak Tokugawa Iemochi Japonya'daki yabancıların sınır dışı edilmesini bildiren açıklamayı tartışmak üzere böyle bir buluşma düzenlemişti.
Karaburun, Derik
Karaburun, Mardin ilinin Derik ilçesine bağlı bir mahalledir.
Shinsengumi
Tarih
Roshigumi, Tokugawa hükûmeti tarafından finanse edilerek kurulmuştu ama lider Kiyokawa Hachirō ve imparatora bağlı olan diğer roninler bir araya gelerek Kyoto'da bir ayaklanma çıkarma planı yaptılar.Bu planın ortaya çıkması ile birlikte Kiyokawa ve diğeleri Edo(Tokyo)'ya geri dönmek zorunda kaldı.Ancak Roshigumi üyesi olan 12 kişi (çoğunluğu Mito klanından olan) kaldı ve Shinsengumi'yi kurdu.Kalan diğer üyeler ise dağıtıldı.Bunlardan Edo'ya dönenler Shonai Bölgesi'nin himayesi altında Shinchogumi'yi kurdu.
Karaburun, Derik
Coğrafya
Mardin il merkezine 55 km, Derik ilçesine 30 km uzaklıktadır.
Shinsengumi
Tarih
Başlangıçta Shinsengumi Mibu'nun roninleri anlamına gelen Miburō olarak adlandırıldı.Aynı zamanda Mibu, Kyoto'nun güney batısında yer alan ve Shinsengumi'nin yönetim merkezi olarak kullandığı bir yerdi.Shinsengumi Serizawa Kamo (Mino bölgesi), Kondō Isami (Musashi bölgesi) ve Niimi Nishiki tarafından yönetildi.Başlangıçta üç farklı grup olması Serizawa (Mito grubu), Kondō (Shieikan grubu, Kondō "Shieikan" olarak adlandırılan ve Edo'da bulunan küçük bir dojodan gelmişti ) ve Tonouchi.Gruplar içinde bir düzensizlik ve güvensizlik ortamı oluşmasına neden oldu.Bunun sonucunda Kondō ve Tonouchi, Serizawa'yı ardında da Kondō, Tonuchi'yi öldürdü ve tüm bu iç çatışmalar sonucunda Kondō lider oldu.
30 Eylül 1865'te Tokugawa, Aizu ve Satsuma klanlarının zorlaması ile Choshu klanı imparatorluk sarayından çıkarıldı.Bunun ardından Shinsengumi saray kapılarını korumak ve Aizu'ya yardım etmek için görevlendirildi.O sırada Shinsengumi'ye ismini veren Matsudaira Katamori'de Aizu klanının daimyosuydu.Düşman güçleri ise Mori ve Shimazu klanlarından oluşmaktaydı.
1864 yılına gelindiğinde ise Shinsengumi Choshu devrimcilerinin bulunduğu Ikedaya'ya bir baskın gerçekleştirdi bu baskın sonucunda Kyoto'yu ateşe verip imparatoru kaçırmaya yönelik gerçekleştirilecek bir plan ortaya çıktı.Bu olaydan sonra Shinsengumi, Bakufu ve Aizu klanı tarafından para ile ödüllendirildi ve bilinirliği arttı.
1867 yılında Tokugawa Yoshinobu'da Kyoto'dan çekilirken Shinsengumi de wakadoshiyori olan Nagai Naoyuki gözetiminde barışçıl bir şekilde ayrıldı. İmparator Meiji yeni hükûmetin başkanı seçildi.Bunun sonucunda yüz yılı aşkın süredir devam eden askeri hükûmet olan şogunluk sona erdi ve bu olay Boshin Savaşı'nın başlangıcı oldu.
Shinsengumi, Kyoto'dan ayrıldıktan sonra Toba-Fushimi Savaşı'na katıldı. Kondō Isami Fushimi'de silahla yaralanmasına rağmen savaşmaya devam etti ve Kōshū-Katsunuma Savaşı'na katıldı sonrasında Nagareyama'da yakalandı.İmparatorluk güçlerine teslim olduktan sonra Sakamoto Ryouma suikastine ortak olduğu gerekçesi ile 3 hafta sonra Itabashi'de (Tokyo'ya yakın bir yer) infaz edildi.
Shinsengumi Aizu bölgesinin korunması için Saitō Hajime komutası altında savaştı sonrasında da kuzeyde Ezo Cumhuriyeti'nin kuvvetlerine katıldı. Bu dönemde Shinsengumi'deki kişi sayısı 100'ün üzerine çıktı. Ezo Cumhuriyeti yıkılmasına ve Tokugawa'nın açıkça yenilmesine rağmen savaşmaya devam ettiler. Hijikata Toshizō 20 Haziran 1869'da Hokkaido'da vurularak öldürüldü ve Shinsengumi'nin sonunu getirdi. Ölmeden önce Tokugawa'ya olan bağlılığını
"Bedenim Ezo Adası'nda çürüse bile, Ruhum Doğu'da efendilerimi koruyacak." şeklinde yazarak gösterdi.
Vaha
Vaha çöllerin içerisinde yer alan ve çöl koşullarından yalıtılmış, genellikle su ve bitki içeren bölgeleri tanımlamakta kullanılan coğrafya terimidir. Büyük Türkçe Sözlük'de; Çöllerde çoğu kez yüze çıkan yer altı sularının yarattığı tarım veya yerleşme bölgesi olarak tanımlanır.
Shinsengumi
Kanunları
Shinsengumi 5 ana kural içerir:
Vaha
Önemi
Vahaların konumu çöllerdeki seyahat rotalarının saptanmasında kritik önem taşır. Aynı zamanda çölün kontrol edilebilmesi için vahaların kontrolü büyük önem taşır. Örneğin Libya'daki Awjila ve Kufra vahaları Sahra Çölünün kuzey ve güney yakasının kontrol edilmesini kolaylaştırır.
Shinsengumi
Kanunları
1. Kural: Savaşçının yolundan sapmak yasaktır. 2. Kural: Gruptan ayrılmak yasaktır. 3. Kural: Başka bir yerden gelir sağlamak yasaktır. 4. Kural: Başka bir komutan altında yer almak yasaktır. 5. Kural: Şahsi kavgalarda yer almak yasaktır.
Vaha
Köken bilimi
Vaha kelimesi Arapça kökenlidir. Kelimenin İngilizcesi olan "oasis" kelimesi ise Yunancadan (ὄασις) gelir.
Shinsengumi
Kanunları
Shinsengumi'ye katılanlara yukarıdaki 5 madde ve diğer kurallar okunur. Diğer kurallardan bazılarına örnekler:
(Kurallara uymayanların cezası ise ölümdür.)
Üniforma
Shinsengumi üyeleri savaşta giydikleri kendilerine özgün üniformaları ile hemen fark edilirdi.Shinsengumi komutanı Serizawa Kamo'nun emri ile yapılan standart üniforma, haori ve hakama üzerime kimono'dan oluşuyordu bunlarla beraber tasuki olarak adlandırılan beyaz bir kordon da göğüs üzerinden çapraz geçerek arkada bağlanırdı. Tasuki'nin işlevi kimono kolunun, kolların işlevini önlemesini engellemekti.Bunun dışında Shinsengumi üyeleri hafif bir örme zırh ve demirden yapılan bir başlıkla beraber üzerinde "doğruluk" yazan bir kafa bandı takamaktaydı.Giydikleri üniformayı en iyi tanımlayan şey asagi-iro (geleneksel bir Japon rengi) rengine sahip haoridir.Kolları beyaz dağ kesimi olan haori dönemim savaşçı kıyafetlerinde olan kahverengi, siyah ve gri renklerine göre tamamen farklıydı.
Üyeler
(Genji 2/Keiô 1 - 1865) Realsaitou-2.jpg
Komutan 局長 (Kyokuchô)
• Kondo Isami
Yardımcı Komutan 副長 (Fukuchô)
• Hijikata Toshizo
Genel Komutan 総長 (Sôchô)
• Yamanami Keisuke
Liderler 組長 (Kumichô)
• 一番組組長　Okita Soji (1. Birim Komutanı) • 二番組組長　Nagakura Shinpachi (2. Birim Komutanı) • 三番組組長　Saito Hajime (3. Birim Komutanı) (Aizu Savaşı komutanı) • 四番組組長　Matsubara Chuji (4. Birim Komutanı) • 五番組組長　Takeda Kanryusai (5. Birim Komutanı) • 六番組組長　Inoue Genzaburo (6. Birim Komutanı) • 七番組組長　Tani Sanjuro (7. Birim Komutanı) • 八番組組長　Todo Heisuke (8. Birim Komutanı) • 九番組組長　Suzuki Mikisaburo (9. Birim Komutanı) • 十番組組長　Harada Sanosuke (10. Birim Komutanı)
2003-04 NBA sezonu
2003–04 NBA sezonu profesyonel basketbol ligi NBA'in 58. sezonudur. Sezon sonunda Detroit Pistons takımı, Los Angeles Lakers'ı 2004 NBA Finalleri'nde 4-1 ile geçerek NBA şampiyonluğunu kazanmıştır.
Shinsengumi
Ajanlar,Müfettişler 監察方 (Kansatsugata)
• Yamazaki Susumu • Asano Kaoru • Shinohara Tainoshin • Arai Tadao • Hattori Takeo • Ashiya Noboru • Yoshimura Kanichiro • Ogata Shuntaro (Sonraki lider) • Oishi Kuwajiro • Yasutomi Saisuke (Sonraki yardımcı komutan)
Onbaşı 伍長 (Gochô)
• Abe Juro • Hashimoto Kaisuke • Hayashi Shintaro • Ibaraki Tsukasa • Ikeda Kotaro • Ito Tetsugoro • Kano Washio • Kawashima Katsuji • Kazurayama Takehachiro • Kondo Yoshisuke • Kumebe Masachika • Maeno Goro • Nakamura Kosaburo • Nakanishi Noboru • Obara Kozo • Okuzawa Eisuke • Ozeki Masajiro • Shimada Kai • Tomiyama Yahei
Muhasebeciler 勘定方 (Kanjôgata)
• Kawai Kisaburo • Ozeki Yashiro • Sakai Hyogo • Kishijima Yoshitaro
Mibu Roshigumi 壬生 浪士組
• Serizawa Kamo (Komutan) • Niimi Nishiki (Komutan, sonra yardımcı komutan) • Abiru Eisaburo • Endo Joan • Hirama Jusuke • Hirayama Gorô • Iesato Jirô • Kamishiro Jinnosuke • Kasuya Shingoro • Negishi Yuzan • Noguchi Kenji • Saeki Matasaburô • Shimizu Goichi • Suzuki Chozo • Tonouchi Yoshio
Diğer üyeler
• Adachi Ringoro • Amaji Issen • Aoyagi Makitayu • Aridoshi Kango • Echigo Saburo • Fujimoto Hikonosuke • Furukawa Kojiro • Hayashi Shintaro • Ichimura Tetsunosuke • Ikeda Shichisaburo • Inoue Taisuke • Ishii Yujiro • Ito Tetsugoro • Kato Higuma • Kawai Tetsugoro • Kikuchi Tanomu • Kiyohara Kiyoshi • Kondo Shuhei • Kondo Yoshisuke • Matsumoto Kijiro • Matsumoto Sutesuke • Mazume Ryutaro • Mazume Shinjuro • Mori Tsunekichi • Nakajima Nobori • Nakamura Goro • Nomura Risaburo • Ono Uchu • Otani Ryosuke • Saito Ichidakusai • Saito Seiichiro • Sano Shimenosuke • Sasaki Kuranosuke • Shibata Hikosaburo • Shibayama Tokusaburo • Shinozaki Shinpachiro • Soma Kazue (Son komutan) • Tachikawa Chikara • Takagi Gojiro • Takebe Ginjiro • Takenouchi Takeo • Tamura Ginnosuke • Tomikawa Juro • Tanaka Torazo • Tani Mantaro • Tanigawa Tatsukichi • Taniguchi Shirobe • Taoka Taro • Yamano Yasohachi
Lidiya Litvyak
Biyografisi
Moskova'da Rus bir ailede dünyaya geldi. Annesi Anna Vasilievna Litvyak bir tezgâhtar, babası Vladimir Leontievich Litvyak (1892–1937) demiryolu görevlisi, şoför ve tezgâhtardı. Büyük Temizlik sırasında babası "halk düşmanı" olarak tutuklandı ve ortadan kayboldu. Lydia, küçük yaşlarda havacılığa ilgi duymaya başladı. 14 yaşında bir uçuş kulübüne kaydoldu. İlk yalnız uçuşunu 15 yaşında gerçekleştirdi ve daha sonra Herson askeri uçuş okulundan mezun oldu. Kalinin Airclub'da uçuş öğretmeni oldu ve Alman-Sovyet savaşı patlak verdiğinde çoktan 45 pilot yetiştirmişti.
Alman saldırısının ardından Haziran 1941'de gönüllü olarak orduya katılmak ister ancak gerekli uçuş tecrübesi olmadığı için kabul edilmedi. Uçuş saatini 100'e çıkararak Marina Raskova'nın kurduğu 586. Alay'a katıldı. Burada Yakovlev Yak-1 uçakları ile kendini geliştirdi.
1942 yılında Saratov'da ilk kez bir savaş uçağı ile Saratov semalarında uçtu. Eylül'de Katya Budanova'nın da içinde olduğu diğer pilot kadınlarla Stalingrad'daki savaşa dahil oldu. Lovoçkin La-5 uçağı kullandı. 13 Eylül 1942'de ilk Alman uçağını, bir Ju 88 bombardıman uçağını ve avcı uçağını düşürdü. İlerki aylarda başarılarını devam ettirdi.
23 Şubat 1943'te Kızıl Yıldız Nişanı ile ödüllendirildi. 2 kere çatışma sırasında yere inmek zorunda kaldı. 22 Mart ve 16 Temmuz 1943'te olmak üzere iki kere yaralanır. 1943'ün başlarında teğmen olur. 21 Mayıs 1943 tarihinde 23 yaşındaki sevgilisi Aleksey Solomatin eğitim uçuşunda keskin dönüş yaparken irtifa kaybederek yere çarpıştı ve hayatını kaybetti.
1 Ağustos 1943'te girdiği bir çatışmadan yenik ayrıldı. Öldüğünde henüz 21 yaşındaydı. Önce tutsak düştüğünden şüphelenildi. 1979'da uçağının Dmitriyevka yakınlarında düştüğü ve burada öldüğü anlaşıldı.
1990 yılında Mihail Gorbaçov tarafından devlet cenaze töreni düzenlendi ve Sovyetler Birliği Kahramanı unvanı verildi.
Düşürdüğü uçakların sayısı hakkında değişik iddialar bulunmaktadır. Tek 11, Takım olarak 3 bazı kaynaklar ise Tek 8, takım olarak 3 uçak düşürdüğünü söyler. Ayrıca 31 Mayıs 1943 yılında bir de gözcü balonu düşürmüştür. Bir kere Kızıl Bayrak Nişanı, bir kere Kızıl Yıldız Nişanı ve 2 kere Vatanseverlik Savaşı Nişanı ile ödüllendirilmiştir.
Ayrıca Stalingrad'ın beyaz gülü olarak da bilinir. Kendisi ile ilgili bir tiyatro oyunu Belgrad Studyo Tiyatrosunda gösterilmiştir.
Cistothorus
Cistothorus, Troglodytidae familyasına bağlı bir kuş cinsidir.
Tuğçe Subaşı
Tuğçe Subaşı (d. 1986), Türk yelkenci.
1996 yılında Fenerbahçe'de yelken sporuna başladı. 1998 yılında 20-24 Haziran'da Çeşme'de düzenlenen Türkiye Şampiyonası'nda optimist sınıfında üçüncü olarak ilk resmi derecesine imza attı.
Ertesi yıl laser 4.7 sınıfına geçen Subaşı, 1999, 2000, 2001 ve 2002 yıllarında olmak üzere dört yıl üst üste Türkiye şampiyonluğuna ulaştı.
Defalarca ay-yıldızlı formayı giyen Subaşı, 2001 yılında Avrupa Laser Şampiyonası'nda gümüş madalya kazanarak ilk önemli uluslararası başarısına ulaştı. Aynı yıl, 2. Dünya Laser Şampiyonası'nda ise onuncu oldu.
Bir sonraki yıl başarısını zirveye taşıyan Subaşı, Hollanda'nın Muiderzand kentinde 21-27 Mayıs 2002'de düzenlenen Dünya Laser Şampiyonası'nda Dünya şampiyonluğuna ulaştı.
Ayşe Cemile
Ayşe Cemile (16 Ekim 1973, İstanbul), Türk yazar.
Yaşamı
16 Ekim 1973 tarihinde İstanbul'un Fatih ilçesinde dünyaya geldi. İstanbul Vefa Lisesi'ni bitirdi. Yükseköğrenim görme hakkını işletme eğitiminden yana kullandı. Henüz eğitiminin ikinci yılındayken okulu bırakarak iş hayatına atıldı. Tarihi ve mimari dokusuyla ünlü Safranbolu'da beklenmedik ve gizemli olaylar yaşayan Hayal adlı anlatıcı konumundaki kadın kahramanın arayış öyküsünü arı bir Türkçe ile anlattığı Zağfiran'da Kırık Beyaz Zamanlar, yazarın yayınlanan ilk romanıdır. İkinci romanı Reddedilenler Kulübü ise en kötü alışkanlıkları yazmak olan reddedilmiş dört insanın yolunun kesişmesini iç içe geçmiş bir kurguyla anlatmaktadır.
I. Baudouin (Latin imparatoru)
I. Baudouin (Temmuz 1172 – yaklaşık 1205), Konstantinopolis'te kurulan Latin İmparatorluğu'nun ilk imparatoru. (IX. Baudouin olarak Flandre Kontu, VI. Baudouin olarak Hainaut Kontu) Konstantinopolis'in ele geçirilmesi ve Bizans İmparatorluğu'nun büyük çoğunluğunun fethedilmesi ile sonuçlanan Dördüncü Haçlı seferi'nin en etkili liderlerinden biridir.
Dördüncü Haçlı seferi Konstantinopolis'i alıp Latin İmparatorluğu kurduktan sonra, Venediklilerin desteği ile 9 Mayıs 1204 tarihinde imparator olarak seçildi ve 16 Mayıs'ta Aya Sofya'da yapılan Bizans geleneklerinin takip edildiği bir törenle taç takıp ilk Latin İmparatoru oldu.
Şubat 1205 tarihinde Yunanlar, Bulgaristan Çarı Kaloyan'un desteğine güvenerek Trakya'da isyan çıkardılar. Hadrianapolis'i ele geçirdiler. Bunun üzerine Baudouin, şehri almak için yürüyüşe geçti. Hadrianapolis Muharebesi'nde, Frank şövalyeler 14 Nisan 1205'te yenildiler, imparator Baudouin, Bulgarlar tarafından esir alındı. Belirsiz bir süre esir yaşadıktan sonra öldürüldü. Tarihçi Georgios Akropolitis Çarın, Baudouin'in kafatasını içki kâsesi olarak kullandığını yazar.
Aile Tarihi
Hainaut Kontu V. Baudouin ile Alzas Kontu I. II. Philippe'nin kızkardeşi Flandre Kontesi I. Margaret'in oğludur. Philippe, çocuksuz olarak ilk Haçlı seferine 1177 yılında katılırken, mirasçısı olarak kayınbiraderi V. Baudouin'i atadı. Antakya Prensliği için yapılan başarısız Harim kuşatmasında hasta Fransa Kralı VII. Louis tarafından oğlu II. Philippe'e baş danışman olarak atandıktan sonra 1179 yılında memleketine geri dönmüştür. Bir yıl sonra V. Baudouin'in huzursuz ederek yeğeni Hainautlı Isabelle'i danışmanlığını yaptığı II. II. Philippe ile evlendirdi. Isabelle'in çeyizi Artois Düklüğü ve Flemish topraklarıydı. 1180 yılında, Picardie ve Île-de-France tahrip olacağı bir savaş ile sonuçlanacak şekilde II. II. Philippe ile arasını bozuldu. V. Baudouin kızının menfaatlerini korumak için damadı adına arabulucu oldu.
Kont Philippe'nin karısı Elisabeth 1183 yılında öldü. II. II. Philippe, Elisabeth'in kızkardeşi Eleonore adına Vermandois topraklarını ele geçirdi. Philippe, Portekiz Kralı I. Afonso'nun kızı Teresa ile evlendi. 10 Mart 1186 tarihinde, II. Philippe ve V. Baudouin ile bir barış anlaşması imzalamıştır. Bu anlaşma ile Vermandois Kontluğunu hayatının sonuna kadar kendisinde kalması şartı ile Vermandois'u krala devretti. 1191 yılında Philippe, Kontes Teresa'dan varis bırakmadan hastalıktan öldü. 1186 anlaşması ile araları bozuk olmasına rağmen, Philippe'in ardılı V. Baudouin oldu. Sonuçta evlilikten doğan hakkı ile V. Baudouin, Flandre'te VIII. Baudouin olarak hükümdar oldu. Kontes Teresa, 1194 yılında öldüğünde, Baudouin'in en büyük oğlu Baudouin, IX. Baudouin ismi ile Flandre Kontu oldu.
1186 yılında, genç Baudouin, Champagne Kontu I. Henry'nin kızı Marie ile evlendi. Vakanüvis Gislebert, Baudouin'in genç gelin tarafından aklının çelindiğini yazar. Evlilikten hemen sonra Hainaut Kontunun oğlu Baudouin, on üç yaşında, eş olarak aldığı Champagne Kontunun kız kardeşi Marie, Château-Thierry'de oniki yaşındaydı. Marie, kendisini dindarlığa, oruç tutmaya, sabaha kadar dua etmeye adayacak yaştaydı. Kocası Baudouin, genç bir şövalye olarak, erdemli yaşayan, diğer kadınlara bakmayan, herhangi bir erkekte kolay bulunmayan bir coşkulu aşk ile karısını seven, böylece biricik karısına kendisini adayan ve hayatı yalnızca karısı olan birisiydi. Valenciennes'te Şövalyelerin ve Leydilerin ve statüsü ne olursa olsun insanların katıldığı ağır başlı bir tören ile kutlanan düğün ile evlendiler.
Marie sayesinde, Baudouin Kutsal Toprakların savunucularına bağ ve yükümlülüğü vardı. Karısının kardeşi Champagne Kontu II. Henry Kudüs Kralı olarak arkasında Filistin'de bulunan topraklarını yeniden kazanmak için yardım bekleyen bir dul ve iki kız bırakarak ölmüştü. Marie'nin amcaları Aslan Yürekli Richard ve II. Philippe o anda Üçüncü Haçlı seferindeydiler.
Baudouin'in aileside Kudüs'ün savunmasına katılmışlardı. Amcası Philippe, Haçlı seferinde ölmüştü. Baudouin'in anneannesi Kudüs Kraliçesi Isabella'nın büyük halasıydı ve Flandre Kontları Kudüslü akrabalarını onların mücadelesinde yardım etmeye çalışmışlardı. Baudouin, bu geleneği devam ettirmek istiyordu. Margaret, 1194 yılında öldü ve genç Baudouin Flandre Kontu oldu. Babası ertesi yıl öldü ve Hainaut Kontu oldu.
Flandre ve Hainaut Kontluğu
Baudouin, Artois dahil olmak üzere topraklarının büyük parçası II. Philippe'e Baudouin'in kızkardeşi Isabelle'in çeyizi olarak verildiği için Flandre toprakları çok küçülmüştü. Isabelle, 1190 yılında öldü. Ancak II. Philippe, Isabelle'in oğlu geleceğin Kralı VIII. Louis'in adına bu toprakları geri vermedi. Baudouin'in hükümdarlığının sekiz yılı bu toprakların bir kısmının geri alınması ile geçmiştir. Bu çabalar, Philippe'in Artois'i geri verdiği Ocak 1200 tarihli Péronne anlaşması ile sonuç verdi.
Fransa Kralına karşı yaptığı savaşta, İngiltere Kralları I. Richard ve John ile Kutsal Roma İmparatoru IV. Otto gibi Fransa Kralının diğer rakipleri ile ittifak yaptı. Anlaşmadan bir ay sonra, 23 Şubat 1200 tarihinde Haçlılara katılma kararı verdi. Ertesi iki yılını hazırlıklara harcayıp, 14 Nisan 1202 tarihinde sonunda yola çıktı. Bu çabalarının bir kısmı arkada bıraktığı topraklarında iyi bir yönetim sağlamaktı. Bu nedenle Hainaut Kontluğu'nda iki önemli düzenleme yaptı. Bunlardan biri, babasının başlattığı genişletilmiş ceza yasasıydı. Diğeri ise, vesayeti düzenliyordu. Bu kurallar, Belçika yasal geleneğinin önemli parçası olmuştur.
Baudouin, arkasında 2 yaşında bir kız çocuğu ve hamile bir eş bıraktı. Karısı Marie, Flandre ve Hainaut'ta kalarak 2 yıl Baudouin naibi olmuştur. Ancak 1204 yılında, her iki çocuğunu geride bırakarak, Doğuya gidip eşine katılmıştır. Birkaç yıl içerisinde geriye dönmeyi bekliyorlardı; ancak her ikisi de çocuklarını ve doğdukları toprakları tekrar göremediler. Onların yokluğunda, Baudouin'in genç kardeşi Philippe, Flandre'de kız çocukları adına naip oldu. Baudouin'in amcası William (IV. Baudouin'in gayrı meşru çocuğu) Hainaut naibi oldu.
Ancak Haçlılar tahtan indirilen II. İsaakios'un oğlu IV. Aleksios'a tacı geri vermek için yönlerini Konstantinopolis'e çevirdiler. Ocak 1204 tarihinde, her ikisi tahtı ele geçiren tarafından, Haçlılar şehri ele geçirip yağmalamadan hemen önce öldürüldüler. Bu nedenle, şehirde Yunan olanın yerine Latin İmparatorluğu kurmaya karar verdiler.
Latin İmparatorluğu
İmparatorluk tacı önce Venedik doçesi Enrico Dandolo'ya önerildi; ancak o reddetti. Sonrasında Baudouin ile Haçlıların sözde lideri I. Bonifacio del Monferrato arasında tercih yapılması gerekti. Bonifacio, Bizans sarayı ile olan bağlantıları nedeniyle en uygun aday gözüküyordu. Ancak Baudouin genç, yiğit, dindar ve erdemliydi, seferin en sevilen lideriydi. Venediklilerin desteği ile 9 Mayıs 1204 tarihinde imparator olarak seçildi ve 16 Mayıs'ta Aya Sofya'da yapılan Bizans geleneklerinin takip edildiği bir törenle tac giydi. Tören boyunca, Baudouin, Bizans İmparatoru I. Manuil tarafından 62.000 gümüş sikkeye satın alınan çok kıymetli mücevherler giymiştir. Baudouin karısı Marie bu olaydan habersiz Akra'ya yelken açmıştı. Kocasının imparator seçildiğini öğrendi ama Ağustos 1204 tarihinde kocasına ulaşamadan ölmüştür.
Latin İmparatorluğu, feodal Prenslikler olarak organize edildi. İmparator, ele geçirilen topraklardan parça alan prenslerin feodal üstüydü. İmparatoun kendi parçası, Konstantinopolis şehri ile Asya ve Avrupa taraflarındaki bitişik bölgeler ve Limni, Midilli, Sakız ve Tinos adalarını içeriyordu. Ele geçirilen toprakların üzerinde tam hakimiyet için yapılması gerekenler vardı.Trakya'da yunan direncinin kırılması, Selanik'in güven alınması en öncelikli konulardı. 1204 yazında Baudouin, imparator rakibi ve Makedonya'da önemli bir bölgeyi Selanik Kralı unvanı ile yöneten Bonifacio ile karşı karşıya geldi. Bonifacio, kendisini nispeten bağımsız görüyor, Baudouin'e ev sahipliği göstermiyor ve Baudouin'in Selanik'e beraber yürüme teklifini red ediyordu. Lombardlar ve Flamanlar arasındaki husumet, kavgayı ağırlaştırdı. Baudouin, Selanik'e yürümek konusunda ısrar etti, Bonifacio ise Baudouin'in vali atadığı Hadrianapolis'i kuşattı. İç savaş kaçınılmazdı. Blois Kontu I. Louis ve Venedik doçesi Dandolo'nun çabaları ile bir anlaşma yapıldı. Bonifacio, Selanik'i imparatordan Tımar olarak aldı ve Yunanistan'ı ele geçirecek kuvvetlerin komutanı oldu.
Hadrianapolis Muharebesi
1204–1205 kışı, Franklar, Bitinya'da Baudouin'in kardeşi Henry'nin de katıldığı fetihler ile ilgili soruşturma açtılar. Fakat Şubat'ta Yunanlar, imparatorun müttefikliğini reddettiği Bulgaristan Çarı Kaloyan'un desteğine güvenerek Trakya'da isyan çıkardılar. Hadrianapolis'de garnizon dışarı atıldı. Bunun üzerine Baudouin, Venedik doçesi Dandolo desteğiyle Blois Kontu I. Louis ve tarihçi Geoffroy de Villehardouin ile şehri almak için yürüyüşe geçtiler. Hadrianapolis Savaşı'nda, Frank şövalyeler 14 Nisan 1205'te yenildiler, Blois Kontu I. Louis öldürüldü, imparator Bulgarlar tarafından esir alındı.
Ölümü
Belirli bir süre kendisinin durumu belirsizdir. Bu sırada kardeşi Henry, imparator naibi oldu. Ertesi yılın Temmuzunun ortalarına kadar öldüğü kabul edildi.Baudouin'in ölümünün şartları belirsizdi. Görünen o ki, başlangıçta değerli bir rehineydi. Ancak Bulgar monarşisi de özellikle Filibe'nin Franklar tarafından ele geçirilmesi sonrası yaşanan kızgınlık patlaması sonucu kurban edilmiştir. Bulgar söylencelerine göre, Baudouin, Kaloyan'un karısını baştan çıkarmaya çalıştığı için öldürüldü. Tarihçi Georgios Akropolitis, dört yüz yıl önce Bizans İmparatoru I. Nikiforos'un başına gelen gibi, Çarın, Baudouin'in kafatasını içki kâsesi olarak kullandığını yazar.
Sonuçta, Çar Kaloyan, Papa III. Innocentius'a Baudouin'in hapiste öldüğünü bildirir. Ortaçağ Bulgar başkenti Veliko Tarnovo'da bulunan Tsarevets kalesinde muhtemelen Baudouin'in tutulduğu bir kule hâlâ "Baudouin kulesi" olarak adlandırılır.