cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Otostopçu (film, 2007)
Konusu
Tatile giden iki kolej öğrencisi Grace ve Jim, aslında yolda otostopçulardan uzak duran bir çifttir. Aniden yollarına çıkan bir yabancıyı da bu yüzden arabalarına almazlar. Ancak durdukları benzin istasyonunda bu yabancıyla bir kez daha karşılaşırlar ve en yakın otele götürmek şartı ile onu arabalarına alırlar. Bir müddet sonra adının John Ryder olduğunu söyleyen yabancı, tehditlerine başlar ve kısa bir mücadelenin sonunda onu arabadan atarlar. Yabancıdan kurtulduklarını düşünmektedirler, lakin her şey yeni başlamıştır ve hesaplaşma daha tamamlanmamıştır. Onu bu kez de yanlarında geçen bir ailenin arabasında görürler. Onları uyarmak isterken uçurumdan yuvarlanırlar ve arabaları kullanılamaz hale gelir. Yürüyerek yollarına devam ederken o ailenin arabasına rastlarlar. Ailenin babası dışında hepsi öldürülmüştür. Baba yaralıdır ve arabaya binerek onu hastaneye götürmeye çalışırlar. Uğradıkları kafede polise haber vermek isterken baba da ölür ve o esnada gelen polisler olayı Grace ve Jim'in yaptığını düşünürek onları tutuklarlar. Polis merkezinde ifade sürerken, otostopçu da oraya gelmiş ve tüm polisleri öldürmüştür. Korkuyla kaçan çiftimiz bu kez de tüm bu cinayetlerden sorumlu tutulur. Polisler onları kovalarken, otostopçu yine gelir ve hepsini etkisiz hale getirir. Yalnızca Grace ve Jim'e dokunmaz, onlar da yakınlardaki bir pansiyona giderler ve geceyi orada geçirirler. John Ryder onları orada da yalnız bırakmaz ve yakaladığı Jim'i tır ile 2 parçaya ayırır. Oraya gelen polisler tarafından yakalanır ve cezası verilmek üzere başka bir bölgeye gönderilir. Yolculuğun daha başlarında John Ryder yapacağını yapar ve konvoyu dağıtır. En sonunda Grace, John Ryder'i pompalı tüfek ile başından vurarak öldürür.
Sezon finali
Sezon finali, bir televizyon programının bulunduğu sezon içerisindeki final programıdır. Sezon finallerinde genelde çekişmeli hikâyeler bulunur. Ertesi sezona daha çok seyirci çekmek amacıyla yapılır.
Sezon finalinde genelde dizi sezonundaki düğümler çözülür, her şey açıklığa kavuşur fakat her şey tam anlamıyla gösterilmez. Ertesi sezonda ise önceki sezondan daha farklı bir tema işlenir.
Dizi finali
Dizi finali, genellikle çatışmayı ve olay örgüsünü tamamlayacak olan dizinin son bölümüdür, ancak dizi iptal edilirse final bir filmde veya yan üründe çözülecek bir uçurum bırakır. Bazen yönetmenler finalden sonra daha fazla içerik üretemezlerse dizi uygun bir son olmadan bırakılabilir.
NGC 3363
NGC 3363, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Aslan takımyıldızı yönünde bulunur. Sc tipi bir sarmal galaksidir. Fransız astronom Edouard Stephan tarafından 1882 yılında 80,01 cm (31,5 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Jambi
Güney Sumatra, Endonezya'da, Sumatra'nın güneydoğu kesiminde il. Merkezi aynı isimli Jambi şehridir.
Uçurum (Orhan Kemal romanı)
Uçurum, Orhan Kemal tarafından 1961’de gazetede tefrika edilmeye başlanan ancak yarım kalan, ilk defa Ocak 2014’te kitap olarak yayımlanan romandır.
Bir aşk serüveni ve küçük insanların dünyasını anlatan eser, 21 Haziran 1961'de Büyük Gazete isimli dergide yayımlanmaya başlamıştı. Dergi, 22. sayıda kapanınca roman yarım kaldı. Kaybolan ve unutulan yarım kalmış roman tesadüf sonucu bulununca, yazarın oğlu Işık Öğütçü tarafından birkaç cümle ile tamamlanmış ve Ocak 2014'te Everest Yayınları tarafından basılmıştır.
Andrija Gerić
Andrija Gerić (, ; d. 24 Ocak 1977, Novi Sad), Sırp voleybolcu. İlk kulübü OK Vojvodina’ydı. İlk milli maçına 1995 yılında Yugoslavya formasıyla çıktı. Yugoslavya formasıyla 2000 Sidney Olimpiyat Oyunları’da ve 2001 Avrupa Şampiyonası’nda şampiyonluk yaşadı. Lube Banca Macerata formasıyla da 2002 yılında Avrupa Şampiyonlar Ligi şampiyonluğuna, 2005 ve 2006 yıllarında CEV Kupası şampiyonluğuna ulaştı. Yugoslavya formasıyla 1996 Atlanta Olimpiyat Oyunlar’ında, 2000 Sidney Olimpiyat Oyunları’nda ve 2001 World Grand Champions Cup’ta “en iyi blok; Sırbistan-Karadağ formasıyla 2003 Dünya Ligi’nda “en iyi blok” ve “en iyi servis”, 2003 Dünya Kupası’nda “en iyi blok” ödüllerinin sahibi oldu. Voleybol kariyerini halen İtalyan Latina Volley kulübünde sürdürüyor.2010-2011 sezonundan itibaren Fenerbahçe Erkek Voleybol takımında mücadele edecektir.
Birja
Merkezi Bakü'de bulunan Birja, 1992 yılında yayına başladıktan sonra Azerbaycan pazarına renk katarak, olumlu yönde katkı sağlamıştır.
Grup hızı
Bir dalganın grup hızı, dalga şiddetinin genel şekli (dalga modülasyonu veya sarımı) ile boşlukta yayılan hızıdır. Örneğin, bir taşın, durgun bir su birikintisinin ortasına atıldığında ne olabileceğini düşünelim. Taş suyun yüzeyine geldiği anda, o bölgede dairesel dalgalanmalar meydana gelir. Kısa bir süre içinde, hareketsiz bir merkezden yayılan bu dalgalar dairesel halkalara dönüşür. Giderek genişleyen bu dairesel halkalar, farklı hızlarda yayılan ve farklı dalga boylarına sahip daha küçük dalgaları kendi içerisinde birbirinden ayırabilen bir dalga grubudur. Uzun dalgalar, tüm gruba kıyasla daha hızlı yol alabilirken; sona doğru yaklaştıkça kaybolurlar. Kısa dalgalar ise daha yavaş yol alırlar ve bir önceki dalga sınırına ulaştıklarında yok olurlar.
Tanım
Grup hızı, yani Vg aşağıdaki denklem ile tanımlanabilir;
Bu denklemde ω dalgaların açısal tekrar sıklığını (genellikle saniye başına düşen radyan sayısı ile ifade edilir) ve k açısal dalga sayısını (genellikle metre başına düşen radyan sayısı ile ifade edilir) gösterir. ω(k) fonksiyonu, “dağılım ilişkisi” olarak bilinir.
Türev
Çakışma prensibiyle, herhangi bir zamanda dalga paketindeki  t  aşağıdaki gibi olacaktır;
ve Daha sonra bu eşitlemelerden aşağıdaki sonuca ulaşırız; Örneğin bir dalga paketi; hızında hareket etmektedir. Bu grup hızı formülünü açıklar.
Dağınımda yüksek mertebe terimler
Bir önceki türevin bir kısmı varsayımdır. Eğer dalga grubu geniş bir yayılma tekrarsıklığına sahip ise, ya da yayılma hızı \omega(k) keskin varyasyonlara sahip ise ( örneğin direnç gibi), ya da eğer dalga grubu çok uzun mesafelere hareket ediyorsa, bu varsayım geçerli değildir. Sonuç olarak, dalga grubunun dalgaları sadece hareket etmiyor aynı zamanda sapıyor. Geniş anlamda, dalga grubunun farklı tekrarsıklık bileşenleri farklı hızlarda hareket eder. Dalga grubunun önüne doğru hareket eden bileşenler daha hızlı, dalga boyunun arkasına doğru hareket eden bileşenler daha yavaştır. En sonunda, dalga grubu uzamış olur. Taylor serisindeki bir sonraki mertebe (\omega(k) türeviyle ilgilidir), grup hızı yayılımı olarak adlandırılır. Ve bu kısa darbeli lazerlerde, yüksek enerji tasarımında ve fiberoptik sinyallerde ki en önemli etkidir.
Fiziksel tanım
Grup hızı genellikle enerjinin veya bilginin bir dalga boyunca taşındığı hız olarak düşünülür. Birçok durumda bu doğrudur ve grup hızı aynı zamanda dalga şekli sinyali olarak da nitelendirilebilir. Ancak, eğer dalga emici bir ortamda hareket ediyorsa, bu bilgi her zaman doğru olmaz. 1980lerden beri yapılan birçok araştırma ve deney gösterdi ki özel olarak hazırlanmış materyallerle gönderilen lazer ışığının grup hızı, hava boşluğunda ışık hızını geçebilir. Ancak bu durumda, ışık hızından daha hızlı bir iletişim mümkün değildir çünkü sinyal hızı ışık hızından her şekilde daha yavaş kalır. Akımı durdurarak ya da negatif grup hızı oluşturarak, grup hızını sıfıra düşürmek de mümkündür. Ancak tüm durumlarda, fotonlar ortamda beklenilen ışık hızında yayılmaya devam eder.
Tarihi
Grup hızının, dalgaların faz hızından farklı olduğu fikri ilk olarak 1839 yılında W.R. Hamilton tarafından ortaya atılmıştır
Diğer açıklamalar
Işık için, kırılma indisi n ,boşluk dalga boyu  λ0 ve orta dalga λ aşağıdaki formül ile ilişkilidir. Vp = ω/k faz hızı. Bu nedenle, grup hızı takip eden formül ile hesaplanabilir.
Üç Boyutta
Işık, ses ve madde dalgaları gibi üç boyutlu hareket eden dalgalar için, grup hızı ve faz hızı formülleri basit bir şekilde genelleşmiştir; açısal frekansın düşümü, \mathbf{k}dalga vektörünün fonksiyonu ve k 'nın birim vektörüdür. Eğer dalgalar kristal gibi eşyönsüz bir ortamda yayılıyorsa, o zaman grup hızı vektörü ile faz hızı vektörü farklı yönleri gösterebilir.
Kaynakça
İngilizce Vikipedi
Altın Zincir
Altın Zincir, bir Türk rock müzik grubudur. 1972 yılında Adapazarı'nda kurulmuştur. Grup, rock müziğin henüz fazla kabul görmediği bir dönemde, Cream, Beatles, Deep Purple, Led Zeppelin, Ten Years After,Chicago gibi gruplara ait ünlü parçaların yeni yorumlarından oluşan repertuvarları ile birçok konserde kitlelere hitap etti.Grubun kurucularından Ali Tekin'in askerlik dolayısıyla gruptan ayrılması sebebiyle Tansel Demirkan ile çalışılmaya başlanmıştır.Daha sonra Ali Tekin grubuyla çalışmalara devam etmiştir.Bu dönemde Türkçe Rock denemeleri ve önemli stüdyo kayıtları yaptı. 1978 yılında Önder Kızmaz gruba katılmıştır.
1980 yılından sonra herkesin kendi mesleğinde çalışma isteği nedeniyle grup dağıldı. "Hayat Bu Kadar Kötü Değildir", "Boşvermek", "Hayat Çok Kısa" Türkçe Rock çalışmalarına örnek olarak gösterilebilir.
Türkiye Futbol Adamları Derneği
Türkiye Futbol Adamları Derneği (kısaca TÜRFAD), 7 Mayıs 1988’de, Türk futbolunun kalkınması gelişmesi uluslararası alanda başarıya ulaşması amacına yönelik çalışmalar yapmak, bu konuda hizmet ve faaliyetlerde bulunan spor kulüplerine, özel ve tüzel kişi ve kamu kurum ve kuruluşlarına görüş, uyarı ve destek vermek, İşbirliğinde bulunmak, dernek üyelerinin sosyal ve sportif hizmet ihtiyaçlarını olanaklarını geliştirerek karşılamak ve yardımlarda bulunmak amacı ile kurulan ve başkanlığını Türkiye Futbol Federasyonu eski başkanlarından emekli Orgeneral Yılmaz Tokatlı'nın yaptığı dernek.
Merkezi İstanbul olan derneğin ilk yönetim kurulu aşağıdaki üyelerden oluşmuştur.
Dernek başkanı Nazım Özbay'ın ölümü sonrasında 13 Mart 1999'da yapılan olağanüstü genel kurulda, başkanlığa Yılmaz Tokatlı seçildi.
Nisan 2012'de gerçekleşen 12. Olağan Genel Kurulda başkanlığa tekrar Tokatlı seçildi.
Derneğin 20. şubesi Haziran 2015'te, Malatya'da açıldı.
COVID-19 pandemisi nedeniyle Kasım 2020'de, çocuklara yönelik olarak evde spor projesini başlattı.
Dış bağlantılar
turfad.org
Kaffe
Kaffe, Bulgar pop müzik grubu. Kaffe grubu 2005 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Bulgaristan'ı "Lorraine" adlı şarkıyla temsil etmiş, yarı finalde 19. olmuş, finale çıkamamıştır.
Lampung
Lampung, Endonezya'da, Sumatra'nın güney ucunda il. Merkezi Bandar Lampung'dur. Sunda Boğazı'ndaki Sebuku, Sebesi, Sertung ve Rakata adaları da il sınırları içerisinde kalmaktadır.
Tekpınar, İspir
Tekpınar, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
Mahallenin eski adı 1910 yılı kayıtlarında Dizans olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de İspir Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.
Orhan Yahya Yüce
Orhan Yahya Yüce (d. 29 Kasım 1950, İstanbul), eski Türk futbolcu, teknik direktör.
Teknik direktörlük kariyeri
1980'ların ortasından beri Türkiye profesyonel futbol liglerinde yardımcı antrenörlük ve teknik direktörlük yapan bir futbol adamıdır. Teknik direktürlük kariyerinde Kardemir Karabükspor, Eskişehirspor, Yeni Afyonspor, Kartalspor, Güngören Belediyespor, Boluspor, Çorluspor ve Sarıyer, Afyonkarahisarspor takımları çalıştırmıştır.
Tekpınar, İspir
Tarihçe
1642 tarihli avarız defterinde İspir Kazası'nın Kabahor Nahiyesi'ne bağlı bir köy olarak belirtilen yerleşimde 2 Hristiyan hanenin bulunduğu belirtilmiştir. 19. yüzyıl kaynaklarında Dizans Müslüman nüfus ile Hristiyan nüfusun birlikte yaşadığı köylerden biriydi. 1835 yılında erkek nüfusun belirlenmesi için yapılan nüfus sayımında köyde 13'ü Müslüman ve 29'u Hristiyan olmak üzere 42 erkek nüfus bulunurken, 1896 yılında Ahmed Şakir Paşa' nın gerçekleştirdiği ıslahat çalışmaları çerçevesinde yaptırılan nüfus sayımında ise Norgah Nahiyesi'ne bağlı köyde 56 erkek nüfusu tespit edilmiştir. .
Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 158 km, İspir ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Mahalle, İspir'in kuzeydoğusunda olup, Güllübağ Mahallesi üzerinden, bir köy yoluyla ilçe merkezine bağlıdır.
Gelinin Babası
Father of the Bride (Gelinin Babası) 1991 yapımlı komedi filmi. Soundtrackı Alan Silvestrinin hazırladığı başrollerindeyse Steve Martin, Diane Keaton, Kimberly Williams, Martin Short ve George Newborn'un oynadığı filmin yönetmeniyse Charles Shyer'dir. Film Bravo'nun En iyi 100 komedi filmleri listesinde 92. sırada yer alıyor.
Konusu
George Stanley Banks (Steve Martin) iyi bir işi olan ve çoğularına göre sıradan bir hayat yaşamaktadır. Fakat bir gün sonunda çok sevdiği kızı yurtdışından dönecektir, George hemen kızının en sevdiği bisikletini bile bulur, onu müthiş bir şekilde karşılamayı istemektedir. Sonunda o gün olur, George ve karısı Nina (Diane Keaton)'nın kızı Annie (Kimberly Williams) gelir, kendisi artık 22 yaşındadır. Fakat bir süre sohbet ettikten sonra Annie bir şok haber verir, Annie evlenecektir. Bu habere Nina çok sevinse de, George için biraz garip olur. Sonuçta damadını tanımamaktadır ve kızını kaybetmekten ve onun zarar görmesinden çok korkmaktadır. Ancak daha sonra Annie, Bryan McKenzieni (George Newborn) yani George'un damadı olacak kişiyi eve çağırır, George her fırsatta Bryan'ın bir hatasını bulmaya çalışsa da bu pek kolay olmaz, şimdiyse George iyi bir düğün yapmak zorundadır fakat bu ona pahalıya patlayacaktır ancak onlara yardım etmeleri için de garip birini (Martin Short) tutarlar. Ve son sürat düğün hazırlıkları başlar.
Yaş Sınırı
Her Yaş Grubuna uygundur.
Spoon
Spoon Austin, Texas merkezli Amerikalı indie rock grubu. Grup Britt Daniel (vokal, gitar); Jim Eno (davul); Rob Pope (bas) ve Eric Harvey (klavye, gitar, vurma, geri vokal)'den oluşmaktadır.
Kaynakça
31 Ocak 2010 Tarihli Spoon (band) adlı İngilizce Vikipedi maddesi
Command & Conquer: Red Alert 2
Command & Conquer: Red Alert 2, bir 2.5D Gerçek zamanlı strateji bilgisayar oyunudur. Westwood Studios tarafından Command & Conquer: Red Alert serisi devamı olarak 16 Eylül 2000'de piyasaya sürüldü. Oyun 1970'lerin başlarında geçmektedir. Oyunun bu serisinde Müttefikler (Allies) ve Sovyetler (Soviets) eski serilere oranla daha yeni ünitelerle karşımıza çıktığını gördük. Red Alert hikâyesinin devamı olan oyunda multiplayer özellikleri de artırılmış olarak karşımıza çıkarılmış. Command & Conquer: Red Alert 2 için bir genişletme sürümü de çıkarılmıştır (Yuri's Revenge). Oyunun hala müdavimleri mevcuttur ve oynanabirliği ile en çok tutulan oyunlardan biridir.
Ülkeler
Red Alert 2 de çıkan dünya savaşı sonucu dünya iki ayrı kutupta yoğunlaşmıştır. Müttefikler (Allies) ve Sovyetler (Soviets).
Müttefikler (Allies)
Avrupa Devletleri (Birleşik Krallık, Fransa, Almanya) çıkan savaşta Müttefikler safındadır. Hikâyenin önceki bölümlerinde büyük yıkıma uğrayan Yunanistan ise Amerika Birleşik Devletleri'ne katılmıştır. Müttefiklerin tarafındaki bir diğer devlet ise uzak doğudaki Güney Kore'dir. Müttefikler hava ve denizde üstünken karada güçsüzdür ancak teknolojik üstünlükleriyle bunu kapatmaktadırlar örneğin müttefiklerin son bölümünde Chronosphere adlı bir makina ile Moskovaya askeri kuvvet ışınlayıp Kremlin'i kuşatmışlardır. Müttefik Devletlerin Kendilerine özel üniteleri:
Sovyetler (Soviets)
Sovyetlere bağlı devletler tam olarak açıklanmamaktadır. Sovyetlerin Soğuk Savaş Döneminde denizaltı teknolojisi oldukça gelişmiştir. Bu dönemde Orta Doğu da Irak, Kuzey Afrika da Libya ve yine bu dönemde oldukça güçlenen ayrıca Sovyetlere en büyük yardımı yapan Küba'da bu safta yer almıştır. Sovyetler Karada güçlü iken hava ve denizde güçsüzdür. Havada güçsüz olmalarının nedeni Red Alert'ın sonunda herhangi motorlu savaş uçağı üretiminin yasaklanmasıdır. Sovyetler bu açığı Kirov adında ağır bombardıman zeplini ile kapatmaya çalışmıştır. Sovyet yandaşı Devletlerin Kendilerine özel üniteleri:
Sovyetler ile ilerleme
Amaç Müttefiklere karşı saldırıların zaferle bitmesidir. Sovyet fetihleri tüm dünyada sürerken gelişen olaylar zarfında, Yuri Sovyetler Birliğini eski yerine koymak için Romanov'u hasta göstererek hastaneye kapatmıştır. General Vladimir'i ise Beyaz Sarayda öldürtmüştür. Ve Sovyetler Birliği’nin idaresini ele geçirmiştir. Sonunda Bu olayların Yuri'nin yüzünden olduğu açığa çıkmıştır. Bütün bu olayların Yuri’nin yüzünden olduğu gerçeği tüm dikkatleri Moskova’ya Kremlin’e çevirmiştir. Sovyetler Birğinin ve etkisindeki dünyanın başındaki oyuncu Yuri’yi Moskova’da devletin idaresini ele geçirdiği, Kremlin’de kuşatır. Sovyet Ordusu Kremlini Yuri ile birlikte yok eder. Alaska'daki son Müttefik üssündeki Cronosphere yok edildikten sonra Sovyet egemenliği tüm dünyaya yayılır ancak Romanov ölmüştür ve serinin diğer oyunlarında (Yuri's Revenge hariç) olduğu gibi Sovyetlerin başına oyuncu geçmiştir.
Müttefikler ile ilerleme
Müttefik ilerlemesinde ise Sovyetlere karşı savaşılır. Dünyayı Sovyetlerden koruma mücadelesi verilir. Sovyet işgali etkisiz kalmaya başlar. Sovyetler saldırılarında hüsranla karşılaşır. Tüm dünyada Sovyet işgali durdurulur ve karşı atak başlar. Sovyetlerin yeterince güçsüz kaldığı durumda Moskova’ya düzenlenen bir operasyonla Alexander Romanov Kremlin’de Tanya tarafından tutuklanır ve devlet başkanlığından indirilir ve barış yeniden dünyaya hükmeder.
Fakat Yuri saldırılardan kurtulur ve kendi ordusunu kurarak ileride yeniden tüm dünyada kaos başlatır. Bu hikâyenin devamı oyunun ek paketi Command & Conquer: Yuri's Revenge de devam etmektedir.
Oynanış
Red Alert 2 oyuncunun hem maden toplamak, üsler yapmak gibi ekonomik, hem de asker üretip oluşturulan orduyu kontrol etmek gibi askeri görevleri üstlendiği gerçek zamanlı strateji serisi'nin bir parçasıdır.
Red Alert 2 kullanıcı arabirimi sayesinde oldukça övülen bir oyun oldu, zira zamanın oyunları Red Alert serisine oranla teknik açıdan çok geriydiler. Ayrıca RA1'in aksine daha sonra üretilmesi için üniteye birden fazla tıklanabiliyor.
Red Alert 2'de savaşlar hava, kara ve deniz olmak üzere üçe ayrılmıştı. İki taraf da (Müttefik ve Sovyetler) hava, kara ve denizde savaşabilecek üniteler üretebiliyordu. Ayrıca Red Alert 2 oyuncusuna özgün üniteler sunuyordu. İki tarafın da kendine özgü üniteleri vardı, bu üniteler kesinlikle birbirlerine benzemiyorlardı. Birbirinin aynısı tek ünite mühendislerdi.
Denge
Oyundaki taraflar arası denge oyunun çıkış tarihine göre inanılmaz derecede başarılıydı.
Sovyetler Tiberian Dawn'dan GDI'a benzer bir biçimde, elindeki ateş gücüne, saf saldırıya ve teknolojiye güvenirken, Müttefikler de Brotherhood of Nod'a benzetiliyordu. Müttefikler ünitelerine verdikleri sabotaj görevleri ile düşmanlarına darbe vurmaya çalışıyordu. Taraf açısından bakılınca, dünyayı Brotherhood of Nod'un yarattığı terörizmden kurtarmaya çalışan GDI ile Sovyetlerin zulmüne karşı çıkan müttefikler benzetilse de, bu kesinlikle gerçek dışı bir bilgi değildir, zira II. Dünya Savaşı'nda Müttefikler M4 Sherman gibi güçsüz olmasına rağmen sayısı sayesinde üstünlüğünü sağlayan ünitelere sahipti. Fakat Müttefikler bugün M1 Abrams, Leopard 2 ve Challenger 2 gibi ağır zırhlı tanklar üreterek tehdit içeren ülkelere üstünlüğünü sağlamaya çalışmaktadır.
Müttefiklerin II. Dünya Savaşındakine daha yakın çizilmeye çalışıldığı barizdir, zira Müttefik güçleri kara ünitelerinin kalitesine değil sayısına güvenir. Sovyetler ise II. Dünya Savaşı Almanyası gibi düşünülmüştür askeri açıdan, karşı tarafa göre daha iyi tankları, geniş menzilli roketler ve denizaltılar kullanma gibi özellikleriyle göze çarpar.
Red Alert serisi "taş-kâğıt-makas" dengesini kuran eski oyunların aksine, oyuncunun seçtiği tarafı en iyi biçimde kullanmasının ve tarafının güçlü ve zayıf yanlarını bilmesinin zafer getirdiği oyundur. Açık savaş ile kazanmak isteyen generaller sovyetleri seçerken, Müttefikler sunduğu hız ve gizlilik daha taktiksel bir seçim olur.
NGC 3364
NGC 3364, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Büyük Ayı takımyıldızı yönünde bulunur. SBbc tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1785 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Gurabahane-i Laklakan
Düşkün leylek evi, 19. yüzyılda başta leylekler olmak üzere göçmen kuşların bakım ve tedavisinin yapılması amacıyla Osmanlı döneminde kurulmuştur.
Merkez, Osmangazi Belediyesinin desteğiyle tekrar açıldı. Dünyada bir benzeri daha olmadığı bildirilen ve Türk halkının hayvanlara verdiği önemin bir göstergesi olan Gurabahane-i Laklakan, Osmanlı Devleti'nin ilk hayvan hastanesidir. Osmanlıların leylekleri bile düşünerek onların yeme içme, barınma ve tedavi ihtiyaçlarını karşılamak üzere açtığı bir hayır kurumu olduğu belirtilmektedir. Hastane tarihi Irgandı Köprüsü'nün batı ayağındaki binada hizmet vermektedir. Veteriner hekimler haftanın belirli günlerinde hastalanan hayvanları burada tedavi etmektedirler. Ayrıca Ahmet Hâşim gazete yazılarını topladığı eserine bu ismi vermiştir.
Disk atma
Disk atma, atletizm sporu atmalar branşından, bir diskin bir daire içerisinden belli bir açı ile saha boyunca atılmasına göre yapılan spordur.
İki tip disk vardır. 1 ve 2 kg'lık olup yapısal şeklinden dolayı disk adını almıştır. Dört atma dalından biridir. 74 metre 8 cm ile dünya rekoru Alman Jurgen Schult'a aittir. Disk: Diskin gövdesi ağaçtan veya diğer uygun materyalden yapılır. (Kenarı metaldendir.) Genellikle diskin merkezinde çıkarılabilen ağırlık vardır. Erkeklere 2 kg'lık bayanlara ise 1 kg'lık disk bu şekilde elde edilir. Diskin her yanı farksız olmalıdır. Erkeklerde disk çapı 219-221 mm., kadınlarda 180-182 mm. arasındadır.
Atma Dairesi: Dairenin çapı 2,5 metredir. Daire demir, çelik veya uygun bir materyalden yapılabilir. Yer seviyesinden yüksekte olmalıdır. Dairenin iç yüzeyi düz ve daire çerçevesinin üst kenarından 20 mm. alçak olmalıdır. Atıcılar bir adımla dönerek zıplar ve diski atar.
Atma Bölgesi: Dairenin merkezinden 40 derecelik bir açı atılacak yöne doğru belirlenir.
Genel Kurallar: Kurallar, dairenin yüzeyine veya dairenin çevrildiği demirin iç yanına dokunmaya müsaade eder. Ama atışına başlandığında gövdenin herhangi bir kısmıyla dairenin dışına dokunmak ve adım atmayı da yasak eder.
Atıcı disk yere düşmeden dairenin dışına çıkamaz. Aynı zamanda dairenin geri yarısından çıkılır. Atışın komple tamamlanması için limit süre 1,5 dakikadır. Şayet 8 ya da daha az yarışmacı varsa 3 denemeden sonra, 3 deneme daha yapılabilir. Ölçülendirme ikişer santimlik dilimde yapılır. Atlet eline reçine sürebilir; ancak atış alanına ve ayakkabılarının altına herhangi bir maddeyi süremez, eldiven kullanamaz, parmaklar birleştirilerek bantlama yapılamaz.
Portland çimentosu
Portland çimentosu çoğunlukla gri renklidir. Sanayide büyük çapta organik maddelerden (kil, kum ve demir cevheri) üretilir.
Çimento'nun ismi ve kullanma tarihçesi Romalılara kadar geriye gider, o dönemde opus ceamentitium diye adlandırılmıştır. Bu harç tozu, yanardağ külü, kireç ve kiremittozu katılması ile elde etmişlerdir.
Genelde sıva ve beton yapımında kullanılır. Tabiati aşılımlara (su, buz, soğuk ve sıcak) karşı en iyi harçtır. Bu yüzden küresel kullanımdadır.
1835 yılında modern tarzda ilk defa eczacı Ernst Gustav Leube tarafından tekrar bulunmuştur.
Bugün kuru veya nemli düzende elde edilir. Nemli veya yarı ıslak tabirli ham çimento döner fırınlarda yüksek enerji kullanımı ile edilen muazzam hararetle kurutulup toz haline getirilir. 200 °C ye soğutulup toz hale getirilip alçı ve anhhydrit katılarak elde edilir. Bu üretim 1824'te ingiliz Joseph Aspdin tarafından patentlenmiştir.
Çeşitli organik maddelerin; incekum, pozzolana, kül katılımı ile çeşitli fiziksel özellikleri öne alınabilmektedir.
Louis Slotin
Louis Alexander Slotin (1 Aralık 1910 - 30 Mayıs 1946), Manhattan Projesi'nde görev almış Kanadalı fizikçi ve kimyager. 21 Mayıs 1946'da yaptığı fisyon deneyinde yoğun miktarda katı yayınım açığa çıkmış; bu, Slotin'in dokuz gün içinde yaşamını yitirmesine yol açmıştır.
Deneyde Stolin Plütonyumdan iki yarım küreyi birbirine yavaş yavaş yaklaştırıyordu. Yarım kürelerin fazla yaklaşmaması için aralarına bir tornavida koymuştu. Tornavida elinden kaydı ve plütonyumlar ciddi derecede radyasyon yaydı. Stolin arkadaşlarını kurtarmak için plütonyumları ayırdı ama kendisi yaşayamadı.
Slotin II. Dünya Savaşı sırasında Los Alamos Ulusal Laboratuvarı'nda araştırmalar yapmış, uranyum ve plütonyum çekirdeklerinin kritik kütlesini hesaplamaya çalışmıştır.
2000 CONCACAF Altın Kupa
2000 CONCACAF Altın Kupa, beşinci CONCACAF Altın Kupa'tır. 12-27 Şubat 2000 tarihleri arası ABD'de gerçekleşmiştir.
12 takım üç gruba bölündü. Her gruptan en iyi iki takım çeyrek finale çıktı. Kolombiya, Güney Kore ve Peru millî takımları CONCACAF dışındaki konfederasyonlardan olmalarına rağmen davet edilerek turnuvada yer almışlardır. 27 Şubat'ta Los Angeles'ta oynanan finalde, Kanada, Kolombiya'yı 2-0 yenerek şampiyon oldu.
Sonuç
12 Şubat 2000, Miami
14 Şubat 2000, Miami
16 Şubat 2000, Miami
13 Şubat 2000, San Diego
15 Şubat 2000, Los Angeles
17 Şubat 2000, Los Angeles
Çeyrek final
19 Şubat 2000, Miami Uz.= Uzatmalar
20 Şubat 2000, San Diego A.G.= Altın gol
Yarı final
23 Şubat 2000, San Diego
24 Şubat 2000, Los Angeles
Gol krallığı
4 gol
3 gol
2 gol
Kendi kalesine gol
Louis Rendu
Louis Rendu (9 Aralık 1789, Meyrin - 28 Ağustos 1859), Fransız bilim insanı.
Académie des sciences, belles-lettres et arts de Savoie'un kurucu üyeleri arasında bulunmaktadır.
Önden yürütüm
Önden yürütüm işlemcinin ön bellekte bulamama durumunda boşa harcayacağı çevrimlerin beklemekte olan buyrukların önceden yürütülmesi ile faydalı şekilde kullanılması esasına dayalı bir bilgisayar mimarisi tekniğidir. Bu şekilde önceden yürütülecek olan buyruklar ile gelecekte oluşacak olan önbellekte bulamama durumları tespit edilerek, işlemcinin boşta olan yürütüm kaynakları kullanılarak faydalı buyruk ve veri ön yüklemeleri yapılması sağlanır.
Bu tekniğin getireceği donanım masrafı, işlemcinin önden yürütüm moduna geçmeden önce yazmaç öbeğinin durumunu kaydetmesi ihtiyacından ileri gelmektedir. Bu ihtiyaç, işlemci önden yürütüm modundan çıkıp normal yürütüme geçerken, önden yürütüm esnasında hesaplanan bütün sonuçlar geçersiz sayılacağından, çok küçük donanım kullanılarak giderilebilir.
Dallanma tahmin edici önden yürütme esnasında oluşan dallanma sonuçlarını kullanarak başarısını artırabilir.
Önden yürütüme giriş
Önden yürütüm tekniği kullanan bir işlemci 2. seviye önbellekte bir bulamama durumumu tespit ettiğinde hatalı giriş yapan buyruğun adresini kaydederek önden yürütüm moduna geçer. İşlemci yazmaç öbeğinin o andaki durumunu işaretler. Bellek hiyerarşisinin durumu kaydet(store) işlemleri devre dışı bırakılarak işaretlenir. Kaydetme işlemleri adres hesaplama ve bulma durumu kontrolü açısından serbesttir fakat belleğe yazma işlemi yapmalarına izin verilmez.
Çünkü önbellekte bulunamayan adresten dönecek değer önden yürütüm esnasında bilinemez, bu durumda önden yürütülen buyrukların hatalı veriyi bağımlı olmaları mümkün olur. Bu durumlar yazmaç öbeğindeki her yazmaca "invalid(hatalı)" veya INV biti eklenerek işaretlenir. Önden yürütüme girilmesine sebep olan bir load(yükle) buyruğu ise bu buyruğun varış yazmacı da INV olarak işaretlenir.
Önden yürütümden çıkış
Önbellekte bulunamayan veri ana bellekten döndüğünde, işaretlenen nokta geri yüklenir ve işlemci normal yürütmesine devam eder.
NGC 3365
NGC 3365, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Altılık takımyıldızı yönünde bulunur. Sc tipi bir sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1828 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Tepecik, İspir
Tepecik, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
Mahallenin eski adı 1928 yılı kayıtlarında Kurdikans ya da Kordikans olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de İspir Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.
1642 tarihli avarız defterinde yerleşimden Kabahor Nahiyesi'ne bağlı, 1 Hristiyan hane ile askerler ve civar köylerden halkın çiftlik ve tarım arazilerinin bulunduğu bir köy olarak bahsedilmiştir. 1835 yılında erkek nüfusun belirlenmesi için yapılan nüfus sayımında köyde 29 Müslüman erkek nüfus bulunmaktaydı. 1896 yılında Ahmed Şakir Paşa' nın gerçekleştirdiği ıslahat çalışmaları esnasında köyde 37 erkek nüfusu tespit edilmiştir.
Kırım Halk Cumhuriyeti
Kırım Halk Cumhuriyeti (Kırım Tatarca: Qırım Halq Cumhuriyeti, Ukraynaca: Кримська Народна Республіка), 26 Aralık 1917 tarihinde Kırım Tatar Millî Kurultayı'nın ilan ettiği cumhuriyettir. 23 Şubat 1918 tarihine kadar, günümüzde Ukrayna sınırları içerisinde kalan Kırım Yarımadası'nda varlığını sürdürmüştür. Başkenti Bahçesaray'dır. Kırım Halk Cumhuriyeti, Rus İmparatorluğu'nun yıkılışına yol açan 1917 Rusya Devrimi (Ekim Devrimi)'nden sonra çoğu kez görülen devlet kurma girişimlerinden biridir.
Tepecik, İspir
Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 164 km, İspir ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır. Mahalle, İspir'in kuzeydoğusunda olup, Güllübağ Mahallesi üzerinden, bir köy yoluyla ilçe merkezine bağlıdır.
Kırım Halk Cumhuriyeti
Kuruluş
Kırım Halk Cumhuriyeti kurulmadan önce Kırım, Rus İmparatorluğu içindeki Tavrida Guberniyası'nın bir parçasıdır.
7 Nisan 1917 tarihinde Akmescit'te Bütün Kırım Müslümanları Kongresi toplanmıştır. Bu toplantıya Kırım'ın çeşitli il ve köylerinden 1500 fazla kişi katıldı. Toplantıda en aktif olanlar Vatan Cemiyeti'nden Seyitcelil Hattat, Ablakim İlmiy, Asan Sabri Ayvazov gibi milliyetçilerdir. Toplantıda Kırım Müslümanları Merkezi İcra Komitesi belirlenmiştir. Numan Çelebicihan komitenin başkanı ve Kırım Müftüsü seçilmiş, Cafer Seydamet ise o Rusya Hükûmetinin ellerinde olan Vakıf Komisyonu'nın başkanı seçilmiştir. İkisi de o zaman Kırım'da değil, savaştaydılar.
Bu vakitlerde bütün Kırımlıların aklından geçen "Kırım Kırımlılarındır!" fikri aydınlar tarafından söylenmeye başlanmıştır.
Ekim 1917'de İcra Komitesi'nin bir toplantısında Numan Çelebicihan Kırım'ın geleceğinin belirlenmesi Kurultay (Qurultay)'ın toplanmasının mümkün olacağını söylemiş ve bu fikir kabul edilip Kurultay'ın toplanması kararı alınmıştır.
Kurultay'a 76 milletvekili katılmıştır. Bu milletvekillerinden 24'ü Yalta'dan, 19'u Akmescit'ten, 16'sı Kefe'den, 11'i Kezlev'den ve 6'sı Orkapı'dan gelmiştir. Milletvekillerinin aralarında dört kadın: Şefika Gasprinskaya, Anife Bоdaninskaya, İlhan Tohtar, Hatice Avcı da vardır.
Kırım Halk Cumhuriyeti, her ne kadar Kırım Tatarları'nın oluşturduğu Qurultay'ın girişimleriyle kurulmuş olsa da yarımadada yaşayan tüm etnik kimliklerin eşitliğine dayanmaktaydı. O dönemde nüfusun çoğunluğu Ruslardan oluşmaktaydı (%42). Rusların haricinde yarımadada Ukraynalılar (%11), Ermeniler ve Yunanlar da yaşamaktaydı.
Devlet sembolleri
Kırım Hanlarının Tarık Damgalı mavi bayrağı cumhuriyet bayrağı oldu. Numan Çelebicihan'ın "Ant Etkenmen" şiiri milli marş olarak kabul edildi.
Ordu
Cumhuriyetin Ordusu'nu, Rus İmparatorluğu Ordusu'nun içinde görev yapan Kırım Süvari Alayı ve Kırım Tatar piyade askerleri teşkil etti.
Hükûmet
28 Aralık'ta Kurultay, Cumhuriyet Hükûmetini ilan etti. Kurultayda Hükûmet Reisi ve Adalet Bakanı - Numan Çelebicihan, Hariciye ve Savunma İşleri Bakanı - Cafer Seydahmet Kırımer, Maarif İşleri Bakanı – Ahmet Özenbaşlı, Maliye ve Vakıf İşleri Bakanı – Seyitcelil Hattat, Diyanet İşleri Bakanı – Ahmet Şükrü seçildiler.
Yıkılış
Ukrayna, Kurultay toplantısına hayırlama mektubunu yollamıştır. Rusya'nın Bolşevik Hükûmeti ise Kırım Tatar Kurultayı'nı ve Hükûmeti'ni tanımamıştır.
Rusya'da ise İmparatorluk devrilip komünist rejim başlamıştır. Arbiy İhtilal Komitesi, Karadeniz Filosu'nun gemilerini Akyar'dan Kezlev, Yalta, Kefe, Kerç ve diğer şehirlerine yollayıp Cumhuriyet askerleriyle savaşmaya başladı.
Unutulmayanlar
Unutulmayanlar şu anlamlara gelebilir:
Ressamlar Tepesi (Paris)
Ressamlar Tepesi Paris'te XVIII. bölgede Montmartre ve Sacré-Cœur Bazilikası, Paris'dan birkaç sokak ötede bir meydandır. Montmartre bölgesinin kalbidir. Geçmişten günümüze gelen birçok dünyaca ünlü sanatçının Montmartre Tepesi üzerinde stüdyoları bulunmaktadır. Montmartre üzerinde çalışmış ressamlardan bazıları Pablo Picasso, Salvador Dali, Claude Monet, Vincent van Gogh ve Amedeo Modigliani' dir. L'Espace Salvador Dalí, tamamen Salvador Dali 'nin heykel ve çizimlerini adanmış bir müzedir ve Ressamlar Tepesi'nin birkaç adım ötesinde bulunmaktadır.
Nablus
Kudüs'ün 63 km kuzeyinde yer alan şehrin nüfusu 126.132'dir. Şehir nüfusunun büyük bir kısmını Müslüman Araplar oluşturur. Şehirde ayrıca Hıristiyanlar ve küçük bir topluluk halinde de Samaritler yaşamaktadır. Nablus'un vilayet sınırları içinde toplam 34.000 kişinin yaşadığı 3 Filistin Mülteci kampı bulunmaktadır. Şehir çevreside ayrıca, İsrailli yerleşimcilerin yaşadığı 14 yerleşim birimi bulunmaktadır.
Nablus şehrinin tarihi kısmında 17 İslami eser ve 11 cami bulunmaktadır. Bu camilerden dokuzu 15. asır öncesinde inşa edilmiştir. şehirde ayruca bir Ortodoks kilisesi ve bir samarit sinagogu bulunmaktadır.
Yavuz Sultan Selim zamanında Osmanlı idaresine giren şehirde Türklerin hakimiyeti 400 sene devam etti. Osmanlıların son döneminde Beyrut vilayetine bağlı Berka sancağının merkezi olan Nablus I. Dünya Savaşından sonra İngiliz Manda yönetiminin idaresine girdi. 1948'de Ürdün'ün bir parçası haline gelen Nablus 1967'deki Altı Gün Savaşından sonra İsrail tarafından işgal edildi.
Tarih
Nablus şehri 72 yılında Roma İmparatoru Vespasian şehre Flavia Neapolis ismini verdi. Şehir miladi 2. yüzyılda önemli bir merkez haline geldi. 5. ve 6. yüzyıllarda, Bizans döneminde, kentin Hristiyan ve Samaritan nüfusu Bizans yöneticilere karşı ayaklanması 529 yılına kadar şiddetli bir şekilde şehrin nüfusunun azalmasına sebep olmuş.
636 yılında, Müslümanlığın erken döneminde, Filistin'in çoğuyla birlikte Neapolis Ummar İbn el-Hattab'ın İslami Arap Halifeliği'nin egemenliğine girince şehrin adı Nablus olmuş. 1099'da şehrin bir süre Haçlıların eline geçmesine rağmen, karışık Müslüman, Hristiyan ve Samiriyeli nüfusu rahatsız etmeden bırakmışlar. Sonra Ayyubid ve Memlük dönemleri başlamış. Selahaddin Eyyubi'nin Ayyubid güçleri 1187’de Filistin’in iç bölgelerini kontrol altına aldıktan sonra, var olan İslam hakimiyeti Memluk ve Osmanlı İmparatorlukları altında devam ediyor.
1517 yılında Osmanlı İmparatorluğu'na girmesinin ardından Nablus Jabal Nablus ("Nablus Dağı") bölgesinin başkenti olarak tayin edildi. 1657'de, bir takım ayaklanmalardan sonra, kuzey ve doğu Levant'tan gelen Arap kabileler, Osmanlı otoritesini yeniden güven altına almak için şehre gönderildi. Bu kabilelerin İmparatorluğua sadakatlari Zahir al-Umar ve 19. yüzyılda da Nablus'ı kısaca yöneten Muhammed Ali gibi rakiplerin bir tehdit oluşturmasını engelledi. Osmanlı yönetimi 1841'den itibaren Nablus'da kesinleştiği vakıt Nablus bir ticaret merkezi olarak gelişti.
Anafilaksi
Anafilaksi aniden başlayan ve ölüme neden olabilen ciddi bir alerjik reaksiyondur. Anafilakside genel olarak kızarıklık, kaşıntı, boğaz şişmesi ve kan basıncının düşmesi gibi semptomlar söz konusudur. Yaygın nedenleri böcek ısırmaları, gıdalar ve ilaçlardır.
Anafilaksi, bazı akyuvar tiplerinden protein salınmasından kaynaklanmaktadır. Bu proteinler alerjik reaksiyon başlatabilen veya bir reaksiyonu daha ciddi hale getirebilen maddelerdir. Bunların salımına, bağışıklık sistemi reaksiyonu veya bağışıklık sistemi ile ilgisi olmayan başka bir şey neden olabilir. Anafilaksi kişideki semptom ve belirtilere bakılarak teşhis edilir. Öncelikli tedavi yöntemi epinefrin enjekte edilmesidir ve enjeksiyon bazen başka ilaçlarla birleştirilebilir.
Dünya üzerindeki insanların yaklaşık %0,05-2’si hayatlarında bir noktada anafilaksi yaşamıştır. Oranların arttığı görülmektedir. Terimin kökeni, Yunanca ἀνά - ana “karşı” ve φύλαξις phylaxis “koruma” kelimeleridir.
İşaretler ve semptomlar
Anafilakside genelde dakikalar veya saatler içerisinde birçok farklı semptom görülmektedir. Eğer neden doğrudan kan akışına karışan bir madde ise semptomlar ortalama 5-30 dakika içerisinde ortaya çıkmaktadır(damar yoluyla). Eğer nedeni kişinin yemiş olduğu bir gıda ise ortalama süre 2 saattir. En çok etkilenen alanlar şunlardır: deri (%80-90), akciğerler ve solunum yolları (%70), mide ve bağırsaklar (%30-45), kalp ve kan damarları (%10-45) ve merkezi sinir sistemi(%10-15). Genellikle bu sistemlerden ikisi veya daha fazlası etkilenmektedir.
Deri
Semptomlar genellikle deri üzerinde kabarıklıklar (kurdeşen), kaşıntı, yüzde veya deride kızarma (kızarıklık) veya dudaklarda şişme şeklinde ortaya çıkmaktadır. Deri altında kabarıklıklar (anjiyoödem) olan kişiler derilerinde kaşıntı yerine yanma hissedebilirler. Vakaların %20’sinde dil veya boğaz şişebilir. Diğer belirtiler arasında burun akıntısı ve göz yüzeyi ile göz kapağında mukoza zarının şişmesi yer alabilir (konjonktiv). Ayrıca, deri oksijen yetersizliğinden dolayı mavi renk (morarma) alabilir.
Solunum
Solunumla ilgili semptomlar ve belirtiler nefes darlığı, hırıltılı sesle zorlanarak nefes alma (hırıltı) veya tiz bir sesle zor nefes almadır (stridor. Hırıltılı nefes genellikle hava yolunun (bronş kasları)alt kısmındaki kaslarda oluşan spazmlardan kaynaklanmaktadır. Tiz sesle nefes almanın nedeni ise üst solunum yolunda nefes yolunu daraltan şişmelerdir. Ses kısıklığı, yutkunmada zorluk veya öksürük de görülebilir.
Kalp
Kalpteki kan damarları, kalpte bulunan bazı hücrelerden histamin salgılanması nedeniyle aniden daralabilir (koroner atardamar spazmı). Bu durum kalbe kan akışını kesintiye uğratarak kalp hücrelerinin ölmesine neden olabilir (miyokard enfarktüs) veya kalp çok yavaş ya da çok hızlı atabilir (kardiyak ritim bozukluğu) veya kalp atışı tamamen durabilir (ani kalp durması)). Daha önceden kalp hastalığı geçirmiş olan kişilerde anafilaksi yüzünden kardiyak etki oluşması riski daha yüksektir. Düşük kan basıncından dolayı nabzın hızlı olması daha yaygın iken, anafilaksiden muzdarip insanların %10’u düşük kan basıncında düşük nabız hızına (bradikardi) sahip olabilir. (Düşük nabız hızı ve düşük kan basıncının bir arada olması Bezold-Jarisch refleksi olarak bilinmektedir). Kişi kan basıncındaki düşüş nedeniyle baş dönmesi hissedebilir veya bilincini kaybedebilir. Bu düşük kan basıncının nedeni kan damarlarının genişlemesi (dağılma şoku) veya kalp karıncıklarının aksaması olabilir (kardiyojenik şok). Nadir durumlarda, anafilaksinin tek belirtisi çok düşük kan basıncı olabilir.
Diğer
Mide ve bağırsaklardaki semptomlar arasında kramp benzeri karın ağrısı, ishal ve kusma görülebilir. Kişinin düşünceleri dağınıklaşabilir, idrarını tutamayabilir ve pelvis bölgesinde uterus krampları gibi ağrı hissedebilir. Beyin çevresindeki kan damarlarının genişlemesi bağ ağrısına neden olabilir. Kişi endişe duyabilir veya ölmek üzere olduğunu düşünebilir.
Nedenler
Anafilaksi vücudun neredeyse her türlü yabancı maddeye karşı tepkisinden kaynaklanabilir. Yaygın tetikleyiciler arasında böcek ısırmaları ve sokmaları, gıdalar ve ilaçlardan gelen venom sayılabilir. Çocuklar ve genç yetişkinlerde en yaygın tetikleyici gıdalardır. İlaçlar, böcek ısırmaları ve sokmaları yaşı daha büyük yetişkinlerde daha yaygın tetikleyicilerdir. Daha az görülen nedenler arasında fiziksel etkenler, biyolojik etken maddeler (semen gibi), bitki sütü, hormonsal değişiklikler, gıda katkı maddeleri (monosodyum glutamat ve gıda boyası gibi) ve deriye uygulaman ilaçlar (lokal ilaçlar)yer almaktadır. Egzersiz veya sıcaklık da (sıcak veya soğuk) bazı doku hücrelerinde alerjik reaksiyonu başlatan kimyasal maddelerin salınmasına yol açarak anafilaksiyi tetikleyebilir. Egzersizin neden olduğu anafilaksi genelde belirli gıdaların yenilmesi ile de bağlantılıdır. Eğer anafilaksi kişiye anestezi verilirken meydana gelirse, bunun en yaygın nedeni uyuşturmak için verilen bazı ilaçlar (kas sinir blokajı yapan etken maddeler), antibiyotikler ve bitki sütüdür. Vakaların %32-50’sinde neden bilinmemektedir (idyopatik anafilaksi).
Gıda
Birçok gıda ilk defa yenildiği zaman bile anafilaksiyi tetikleyebilir. Batı toplumlarında yerfıstığı, buğday, ağaç yemişi, kabuklu deniz hayvanları, balık, süt ve yumurta yenilmesi veya bunlarla temas edilmesi en yaygın nedenlerdir. Orta Doğu’da, susam yaygın bir tetikleyici gıdadır. Asya’da pirinç ve leblebi sık sık anafilaksiye neden olur. Ciddi vakalar genellikle gıdanın yenilmesi sonucu meydana gelir, ancak bazı insanlarda gıda vücudun bazı yerlerine temas ettiğinde de ciddi bir reaksiyon gelişebilir. Çocuklardaki alerji geçebilir. 16 yaş itibarıyla, süt veya yumurtaya karşı anafilaksisi olan çocukların %80’i ve yer fıstığına karşı bir kez anafilaksi geçirmiş olanların %20’si bu gıdaları bir sorunla karşılaşmadan yiyebilmektedirler.
İlaçlar
Herhangi bir ilaç anafilaksiye neden olabilir. En yaygın olanları β-laktam antibiyotikler (örneğin penisilin) daha sonra aspirin ve NSAID’lerdir. Eğer kişinin bir NSAİİ’a alerjisi varsa, genelde anafilaksiyi tetiklemeyen bir başkasını kullanabilirler. Anafilaksinin diğer yaygın nedenleri arasında kemoterapi, aşılar, protamin (spermde bulunur) ve bitkisel ilaçlar sayılabilir. Vankomisin, morfin ve röntgen görüntülerini iyileştirmek için kullanılan bazı ilaçlar (radyokontrast maddeleri) dokulardaki bazı hücrelere zarar vererek histamin salgılamalarına neden olup(mast hücresi degranülasyonu) anafilaksi meydana getirirler.
Bir ilaca karşı reaksiyon meydana gelme sıklığı, kısmen ilacın kişiye ne sıklıkta verildiğine ve kısmen ilacın vücut içerisindeki fonksiyonuna bağlıdır. Penisilin veya sefalosporin kaynaklı anafilaksi, ancak bunların vücut içerisindeki proteinlere bağlanmasından sonra meydana gelir ve bazıları diğerlerinden daha kolay bağlanırlar. Penisilin kaynaklı anafilaksi, tedavi gören her 2.000 ila 10.000 kişiden birinde meydana gelir. Tedavi edilen her 50.000 kişiden birinden daha azında ölüme rastlanır. Aspirine ve NSAID kaynaklı anafilaksi, her 50.000 kişiden birinde meydana gelir. Eğer bir kişide penisiline karşı reaksiyon meydana gelmiş ise sefalosporinlere karşı reaksiyon gelişmesi riski daha büyüktür; ancak risk yine de 1.000 kişide birden daha düşüktür. Eskiden röntgen görüntülerini iyileştirmek için kullanılan eski ilaçlar (radyokontrast maddeleri) vakaların %1’inde reaksiyona neden olmuştur. Daha yeni, düşük ozmolar randyokontrast maddeleri vakaların %0,04’ünde reaksiyona neden olmaktadır.
Venom
Arı veya yaban arısı (Zarkanatlılar) gibi böceklerin veya kan emen böceklerin (Triatominae) sokması veya ısırmasıyla gelen venom (zehir) anafilaksiye neden olabilir. Eğer kişi geçmişte venoma karşı reaksiyon göstermişse ve sokma bölgesinin çevresinde lokal reaksiyondan fazlası meydana gelmişse, bu kişiler gelecekte daha büyük bir anafilaksi riski taşımaktadırlar. Ancak, anafilaksi nedeniyle ölenlerin yarısında, daha önce yaygın bir (sistemik) reaksiyon görülmemiştir.
Risk faktörleri
Astım, egzama veya alerjik rinit gibi atopik hastalıkları bulunan insanların gıda, bitki sütü ve radyokontrast maddelerinden anafilaksi duyarlılığı geliştirme riski daha yüksektir. Bu insanların, enjekte ilaçlar veya iğneler ile ilgili riski daha yüksek değildir. Anaflaksi geçiren çocuklarda yapılan bir araştırma, %60’ının geçmişinde atopik hastalık olduğunu ortaya koymuştur. Anafilaksiden ölen çocukların %90’ından fazlasında astım hastalığı vardır. Dokularında çok fazla veya daha zengin mast hücre bulunmasından (mastositoz) kaynaklanan düzensizliklerden muzdarip insanların riskleri daha yüksektir. Anafilaksiye neden olan maddeye son maruz kalınan tarih ne kadar önceyse, yeni reaksiyon gelişmesi riski o kadar düşüktür.
İmmünolojik
Anafilaksi bir bağışıklık tepkisinden kaynaklandığı zaman, immunoglobulin E (IgE)alerjik reaksiyonu başlatan yabancı maddeye bağlanır (antijen). IgE’nin antijene bağlanması ile mast hücrelerdeki ve bazofillerdeki FcεRI reseptörler etkinleşir. Mast hücreler ve bazofiller histamin gibi inflamatuvar medyatörlerin salımı ile tepki verirler. Bu medyatörler bronşlardaki düz kasların kasılmasını artırır, kan damarlarının genişlemesine (vasodilasyon) neden olur, kan damarlarından sıvı sızıntısını artırır ve kalp damarlarının hareketini zayıflatır. IgE’ye bağlı olmayan bir başka immünolojik reaksiyon daha vardır, ancak bunun insanlarda meydana gelip gelmediği bilinmemektedir.
İmmünolojik olmayanlar
Anafilaksinin bağışıklık tepkisi sonucu meydana gelmediği durumlarda reaksiyon, doğrudan mast hücrelerine ve bazofillere zarar vererek histamin ve genelde alerjik reaksiyonla (degranülasyon) bağlantılı başka maddeler salgılamalarına neden olan bir maddeden kaynaklanmaktadır. Bu hücrelere zarar veren etkenler arasında röntgen kontrast maddeleri, opioidler, sıcaklık (sıcak veya soğuk) ve titreşim sayılabilir.
Teşhis
Anafilaksi teşhisi klinik bulgulara dayanır. Alerjen bir maddeye maruz kalınmasından dakikalar/saatler içinde aşağıdaki üç durumdan biri oluşursa, kişinin anafilaksi olması yüksek olasılıktır:
Eğer kişi böcek sokmasına veya ilaç tedavisine karşı kötü reaksiyon veriyorsa, anafilaksiyi teşhis etmede triptaz veya histamin (mast hücrelerden salınan) için kan testlerinin yapılması yararlı olabilir. Ancak sebep gıda ise veya kişinin kan basıncı normal ise bu testler çok faydalı olmaz, ve bu testler anafilaksi olmadığı teşhisini koyamaz.
Sınıflandırma
Anafilaksinin üç ana sınıfı vardır. Anafilaktik şok, vücut genelinde kan damarlarının genişleyerek (sistemik vazodilasyon) kan basıncının kişinin normal kan basıncından en az %30 ya da standart değerlerden %30 daha düşük olmasına sebep olur. Bifazik anafilaksi, kişinin ilk reaksiyona sebep olan alerjenle tekrar karşılaşmamasına rağmen belirtilerin 1-72 saat içinde geri gelmesi ile tanılanır. Bazı çalışmalar anafilaksi vakalarının yaklaşık %20'sinin bifazik olduğunu iddia etmektedir. Belirtiler genel olarak 8 saat içinde tekrar görülür. İkinci reaksiyon, ilk anafilakside olduğu gibi aynı şekilde tedavi edilir. Psödoanafilaksi veya anafilaktoid reaksiyonlar, alerjik reaksiyona değil mast hücrelerinin doğrudan zarar görmesine (mast hücreleri degranülasyonu) bağlı olan anafilaksinin eski isimleridir. Günümüzde Dünya Alerji Örgütü tarafından kullanılan isim "bağışık olmayan anafilaksi"dir. Bazıları, eski isimlerin artık kullanılmamasını önermektedir.