cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Orhun Vadisi
Coğrafya ve İklim
Bölgenin iklimi ise dünya iklim bölgelerinden "Kıtasal Soğuk İklimi" özelliğine sahiptir. Yağış miktarı çok az olan bu bölgede hava sıcaklığın değişikliği son derece fazladır. Hava sıcaklığı kışın -35 derece yazın +35 dereceye kadar çıkabilmektedir. Gün içinde gece ve gündüz hava sıcaklığı değişimi de çok fazladır. Bölgede yıllık yağış miktarı 200–250 mm ve yağışların %75’i sadece Temmuz ve Ağustos ayında yağmaktadır. Fakat sert bir iklime sahip Moğolistan’da bu bölge Huvsgöl (ülkenin kuzeyi) kadar soğuk ya da Gobi Çölü (ülkenin güneyi) kadar sıcak olmadığından turizm için en uygun iklime sahip bölgedir. Ayrıca havadaki nem oranı da ülke içerisindeki en uygun yerlerden biridir.
Kültür tarihi
1220 km2 alanı kaplayan Orhun Vadisi 2004 yılında UNESCO tarafından Dünya Miras Listesi'ne alınmış ve böylece tüm dünya için önemli bir değer taşıdığı için bölgede bulunan doğal ve kültürel varlıklar korunma altına alınmıştır.
Orhun Nehri boyunca tarihi önemli yerler;
I. Konstantin
I. Konstantin veya Büyük Konstantin (22 Şubat 272 - 22 Mayıs 337), Hristiyanlığı kabul eden ilk Roma imparatoru, Konstantinopolis kentinin ve Doğu Roma İmparatorluğu'nun "Büyük" lakabıyla anılan kurucusu.
Doğumu ve "Tetrarşi" sisteminin öncesi ve kuruluşuna kadar yaşamı
I. Konstantin, (günümüzde Sırbistan Cumhuriyeti içinde yer alan) tarihte ise İlirya toprakları içerisinde yer alan Naissus'da (Niş)'da 22 Şubat 272'de doğdu. Babası o zaman bir Romalı general olan Konstantius Chlorus idi. Annesi Helena idi ve VI. yüzyıl tarihçisi Prokopius'a göre, Küçük Asya'da (modern Anadolu) bulunan Bitinya eyaletinin "Drepana" adındaki kentinde doğmuştu. Bazı kaynaklar annesi Helena'nın General Konstantinius Cholorus ile evli olmayıp onun cariyesi olduğunu bildirirler. Konstantin'in babası yüksek rütbeli bir subaydı ve Konstantin gençlik yıllarını, İmparator Diocletianus'un sarayının bulunduğu, günümüzde Türkiye'nin İzmit ilçesinde bulunan Nicomedia'da geçirdi.
286'da Nicomedia'da yaşayıp o kenti Roma İmparatorluğu'nun idare merkezi olan kullanan imparator Dioclietianus, kendine yakın olan general Maximinus'u imparatorluğunun Batı kısmını yönetmek üzere Roma'da Augustus rütbesi ile ortak imparatorluğa yükseltmişti. Konstatinus Cholorus bu sırada Roma'da Praetorian Prefect (Roma'da imparatorluk muhafızlarının lideri) idi. 291'de 19 yaşında iken Konstantin o zaman imparator Diocletianus'un yaşadığı Roma İmparatorluğu'nun idari merkezi olan Nikomedia'da imparatorun hizmetine girdi. 293'te babası Kontantinus Cholorus, Batı'yı yöneten Augustus Maximinus'a daha yakın olmak için (daha önce evli ise Helena'yı boşayarak, evli değilse onu evinden uzaklaştırarak) Maximinus'un kızı Flavia Maximiana Theodora ile evlilik yaptı.
293 yılında İmparator Diocletianus imparatorluğun idaresinde gayet büyük bir reform yaparak Roma İmparatorluğu'nu Batı ve Doğu parçaları olarak ikiye bölerek Tetrarşi sistemini oluşturdu. Her parça bir "Augustus" tarafından yönetilecekti ve onun tayin edeceği bir "Sezar" tarafından desteklenecekti. Konstantin'in babası Konstantius Chlorus bu sistem içinde hemen en yüksek mevkilere erişmeye başladı. (293-305 döneminden Batı'da Maximianus ile Sezar olarak; 305 - 306'da Batı'da Augustus olarak ve Doğu'da Augustus olarak Galerius imparatorluk yaptı.
Bu arada I. Konstantin de tetrarşi sisteminde yüksek mevkilere geçmeye başladı. I. Konstantin'in tüm Roma İmparatorluğu'nun tek hâkimi olması için tam 18 yıl geçmesi gerekecekti.
Maxtentius ile muharebeler ve onun elimine edilmesi
Önce Batı'da Augustus olan Maxentius ile çatışmalara girişti.
28 Ekim 312 tarihinde Roma kentinin hemen dışındaki Milvian Köprüsü'nde yapılan savaşta Maxentius'un ordusunu bozguna uğrattı. Maxentius kaçmaya çalışırken Tiber Nehri'nde öldürüldü.
NGC 120
NGC 120, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Balina takımyıldızı yönünde bulunur. SB0 tipi bir merceksi galaksidir. Alman astronom Wilhelm Tempel tarafından 1880 yılında çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
I. Konstantin
Licinius ile iç savaş ve mutlak hakimiyet
İmparatorluğun doğu kısmında yönetimini sürdüren Licinius, artık Batı Roma'nın imparatoru olan I. Konstantin'in baba-bir (ama annesi "Flavia Maximiana Theodora" olan) kız kardeşi Flavia Julia Constantia ile evlenerek I. Konstantin ile kardeşlik bağı kurdu. Bu kayınbiraderlik ilişkisi bir yandan kendisine bir koruma sağlarken, öte yandan her iki imparatora diğerinin bölgesi üzerinde hak iddia etme şansını tanıyordu.
İlk hamleyi yapan Licinius oldu. Licinius'un I. Konstantin'e yönelik bir komploya karıştığının anlaşılmasıyla (314), iç savaş çıktı. Konstantin'in orduları karşısında Licinius önce İtalya'da ve sonra çekildiği doğuda peş peşe yapılan kara ve deniz muharebelerinde yenilgiler aldı. Licinius son ve en ağır darbeyi Adrianopolis Muharebesi'nde aldı.
Hellespont Deniz Muharebesi ile donanmasıyla kuşatmayı yarmaya çalıştı. Temmuz 324'te Amiral Abantus (veya Amantus) komutası altındaki Licinius'un donanması ile Konstantin'in oğlu Caesar Crispus komutasındaki Konstantin'in daha küçük donanması Çanakkale Boğazı'nda iki ayrı çarpışmaya girdiler. Birinci çarpışmada 80 gemiden oluşan Crispus'un filosu boğazın en dar kısmında manevra kabiliyeti daha büyük olduğu için Licinius'un 200 gemilik filosunu yenilgiye uğrattı. Ertesi gün Crispus Ege Denizi'nden aldığı takviyelerle 200 gemilik bir filoya komuta etmekte; Amiral Abantus da aldığı büyük takviyelerle 350 gemilik bir filoya komuta etmekteydi. Çanakkale Boğazı'nın Marmara Denizi ağzındaki Gelibolu açıklarında gemiler arasında yapılan karşılıklı çarpışmalar sonunda Amiral Abantus'un filosundan ancak 4 gemi kurtulabildi ve büyük filonun diğer gemileri ya batırıldı ya karaya vurup parçalandı ya da Crispus'un filosunun eline geçti. Kendi gemisi batırılan Amiral Abantus ancak Asya kıyısına yüzerek çıkarak hayatını kurtarabildi.
Hellespont Muharebesi'ndeki yenilgiden sonra Licinius Byzantium'daki garnizon ve ordusunu İstanbul Boğazı'nın Asya yakasında Kalkedon'a taşıdı. Konstantin de İstanbul Boğazı kıyılarında yaptırdığı hafif nakliye gemileri ile ordusunu Asya yakasına geçirdi. İki ordu arasında 18 Eylül 324'te Hrysopolis (modern Üsküdar) civarında yapılan Hrisopolis Muharebesi'ni de I. Konstantin kazandı. Bu muharebeden yenik düşen Licinius kayınbiraderi olan I. Konstantin'den aman diledi.
I. Konstantin, acımasızlığıyla da ünlüydü. Licinius'un canını bağışlayacağı yemini vermiş olmasına rağmen altı ay sonra en büyük rakibini boğdurarak ortadan kaldırdı. Bir yıl sonra da Konstantin'in yeğeni olan Licinius'un oğlu da idam edildi. 324 yılında Licinius'un yenilgiye uğramasıyla birlikte, I. Konstantin için Roma İmparatorluğu'nun mutlak hâkimi olma yolu da açılmıştı.
Konstantinopolis'in kuruluşu (330)
Licinius'un yenilmesiyle birlikte, I. Konstantin İskoçya'dan Kızıldeniz'e, Fas'tan Dicle Irmağı'na kadar uzanan büyük bir imparatorluğun tek hâkimi olmuştu. M.S. 4. yüzyıla gelindiğinde zenginliğin kaynağı Doğu'dan, Mısır ve Küçük Asya üzerinden yapılan ticaretten geliyordu. Efsanelere göre Megaralı Byzas tarafından MÖ 667 yılında kurulan Byzantium'un eşsiz konumu, I. Konstantin'in dikkatinden kaçmamıştı. Burası, Pontus Euxinus (Karadeniz) ve Asya'dan geçen ticaret yollarının büyük kısmını kontrol edebilecek bir noktaydı.
İmparatorluğun köhneleşmiş kurumları ve alışkanlıklarıyla Roma'dan yönetilmeye devam edemeyeceğini gören I. Konstantin, Byzantion'u imparatorluğun yeni başkenti olarak ilan etti (13 Mayıs 330). Kente "Yeni Roma" anlamına gelen Nova Roma adını veren I. Konstantin, Senato ve diğer tüm kurumları buraya taşıttı.
I. Konstantin'in ölümünden sonra (337) "ikinci kurucusunun" adıyla anılmaya başlanan ve Konstantinopolis adını alan kent; Roma, Bizans ve Osmanlı imparatorluklarının yaklaşık 16 asır boyunca başkenti olma işlevini aralıksız sürdürdü.
İmar Çalışmaları
Roma İmparatorluğu'nun başkentini Byzantium kentine taşıtan I. Konstantin, tarihin en büyük kentsel gelişim planlarından birini hazırladı. MS 330 yılından 337'ye kadar olan yedi yıllık süreç içinde tam bir şantiye alanına dönen kentte; çok sayıda dini bina, yeni yol ve su kemeri inşa edildi. Sultanahmet'te bugün "At Meydanı" olarak yerde bulunan Hippodromos, I. Konstantin döneminde genişletilerek bugünkü boyutlarına ulaştı. 100.000 kişinin oturabileceği boyutlarda inşa edilen Hippodromos'un tribünlerine ait parçalar İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde korunuyor olup, Spina'sında yer alan sütunlardan üçü (Tutmosis Sütunu, Yılanlı Sütun ve Örme Dikilitaş) hâlâ ayaktadır.
Kenti çevreleyen Septimius Severus surlarını yıktırarak kendi adıyla anılacak yeni bir sur ve kuleler sistemini inşa ettiren I. Konstantin, yeni başkentin planını bizzat çizdi. Bugün bile İstanbul kentinin Suriçi'nde kalan kısmı, büyük ölçüde bu plana sadık bir şekilde şekillenmiş durumdadır.
İmparatorluğun Hristiyanlığa geçişi
Doğu Roma İmparatorluğu'nun kurucusu olarak bilinen I. Konstantin, imparatorluk sınırları içinde yaşayan Hristiyanlara din özgürlüğü tanıması ve tüm imparatorluğun pagan inanç sistemini bu tek tanrılı yeni dine geçirmeye başlamasıyla tanınır. Bu tavrı nedeniyle Ortodoks kiliseleri tarafından "azizlik" mertebesine yükseltilerek kutsanan I. Konstantin'in aslında, imparatorluğun dört bir yanında yayılan bu dine karşı durmanın yaratacağı gerginlikleri engellemek için bu yolu izlediği düşünülmektedir. Dönemi boyunca hem Roma'nın çok tanrılı inanç sistemine hem de yeni Hristiyan dinine saygı gösteren I. Konstantin, sikkelerinde Apollon gibi Roma tanrılarına yer vermekten hatta kimi zaman kendisini "Güneş Tanrısı" Sol Invictus şeklinde resmetmekten de kaçınmamıştır. Aynı dönemde paraların üzerinde Grek alfabesindeki Chi (X) ve Rho (P) harfleri ile erken dönem Hristiyanlığın sembollerinden biri olan Labarum'a da yer vermiştir. Roma kaynaklarında, I. Konstantin'in hayatı boyunca Hristiyan olmadığı, ölüm döşeğindeyken vaftiz edildiği söylenmektedir.
Under Jolly Roger
Under Jolly Roger Alman heavy metal grubu Running Wild tarafından yayımlanan ve her ne kadar yalnızca albümdeki bir şarkının konuyla ilgili yazılmış sözleri olsa bile grubun korsan temalı imajının başlangıcı sayılan üçüncü stüdyo albümüdür.Albüme adını veren parça grubun en fazla üne sahip ve konserlerinde sıkça çaldığı şarkılarından biridir.
Şarkı Listesi
Müzik: (1)-(8) - Rolf Kasparek
Şarkı sözleri: (1)-(4), (7) - Rolf Kasparek, (5),(6) - Rolf Kasparek/Majk Moti, (8) - Majk Moti
Metin Türel
İbrahim Metin Türel (13 Eylül 1937 - 17 Kasım 2018), Türk futbolcu ve teknik direktördür. Kaleci pozisyonunda görev aldığı futbolculuk kariyerini sonlandırmasının ardından teknik direktörlük yapmıştır.
Futbolculuk kariyeri
Futbola kaleci olarak Galatasaray Lisesi'indeki öğrenim yıllarında okul takımında başladı. Galatasaray, Vefa, Şekerspor, İstanbulspor ve PTT takımlarının kalesini korudu.
Teknik direktörlük kariyeri
Futbolu bıraktıktan (1963) sonra Afyonspor, Vefa, Beşiktaş (1974-1975, 1980-1981), Adana Demirspor, Trabzonspor (1987-1988), Antalyaspor, Gençlerbirliği, Samsunspor ve İstanbulspor takımlarının teknik direktörlüğünü yaptı. Metin Türel teknik direktörlük kariyeri boyunca kulüp takımlarındaki başarılarının yanı sıra birçok futbolcuyu ve teknik adamı Türk futboluna kazandırmasıyla da ünlüdür. 1977-1978 arasında Türkiye millî futbol takımını da çalıştıran Türel, spor yazarlığı da yapmıştı.
Teke Tek
Teke Tek, gazeteci Fatih Altaylı'nın hazırlayıp sunduğu televizyon programı. 1995-2000 yılları arasında Medyapım bünyesinde hazırlanmıştır. Haber tartışma formatında yayınlanan programın yönetmenliğini aralarında İzzet Öz, Feyzi Öktem, Nihat Özcan, Uğur Aksay, Birkan Uz, Ebru Yalçın'ın bulunduğu Medyapım kadrosunda yer alan yönetmenler yaptı. Programın yönetmenliğini 2008'den 2016'ya kadar Hülya Arslan Akoğul üstlenmiştir. 15 Mayıs 2023 tarihinde, Habertürk'teki yayın hayatı son bulmuştur.
Teke Tek Özel
Program Habertürk'e geçtikten sonra Fatih Altaylı, Murat Bardakçı ile beraber, Teke Tek'le aynı formatta yayınlanan "Teke Tek Özel" adlı bir programı da yayın hayatına soktu. Normal Teke Tek'e göre içerdiği konular biraz daha farklıdır. İlber Ortaylı'yı ve Celal Şengör'ü sık sık ağırlayan "Teke Tek Özel" programı 16 Mart 2016 tarihinde son bölümünü yaptıktan sonra ani bir kararla yayından kaldırılmıştır. Fatih Altaylı bu konuda üzüntüsünü programda sarfettiği şu sözlerle ifade etmiştir:
“Yayından çıkarıldığını öğrenince; tansiyonum yükseldi, akşam burnum kanadı üzüntüden. Hiçbir şeye bu kadar üzülmemiştim. Gerçekten çok üzüldüm.” Daha sonra Teke Tek Özel programı 25 Eylül 2016 tarihinde geri dönmüştür.
15 Mayıs 2023 tarihinde Altaylı, Habertürk'ten ayrılmış ve ardından Twitter hesabından Teke Tek'in başka bir platformda devam edeceğini duyurmuştur.
Teke Tek Bilim
Fatih Altaylı'nın konusunda uzman konukları ile yalnızca bilimsel konuları ele aldıkları TV programı formatıdır.
Volkshalle
Volkshalle ("Halk Salonu"), aynı zamanda Große Halle ("Büyük Salon") veya Ruhmeshalle ("Görkem Salonu"), Nazi Almanyası'nda yeniden yapılandırılmış bir Berlin'de (Germania olarak yeniden adlandırılacak) inşa edilecek anıtsal, kubbeli bir bina önerisiydi. Projenin fikir babası Adolf Hitler idi ve tasarımını Hitler'in mimarı Albert Speer üstlendi. Volkshalle, çizim tahtasını asla geçemedi.
Almancada halk anlamına gelen Volk kelimesinin Nazi düşüncesinde özel bir yankısı vardı. Türkçeye "halkın hareketi" veya "halk hareketi" olarak çevrilebilen Völkisch hareketi terimi Volk'tan türemiştir, ama aynı zamanda özellikle ırksal bir alt tonu da ima eder. I. Dünya Savaşı'ndan önce völkisch düşüncesi, Alman Volk 'u; yani, organik olarak bağlantılı bir Aryan veya İskandinav topluluğundan (Volksgemeinschaft), ırksal olarak kirlenmemiş ve kökleri Heimat 'ın (vatan) Alman topraklarına dayanan bir Volk olarak sanata bir tutum geliştirmişti.
Hitler ve Hadrianus'un Pantheon'u
Augustus'un Palatino'daki Domus 'unun Apollon Palatinus Tapınağı'na bağlı olmasına benzer bir şekilde, Hitler'in sarayı da bir kriptoportik ile forumun tüm kuzey tarafını dolduran Volkshalle'ye bağlanacaktı. Albert Speer'e göre bu gerçekten muazzam bina, Hitler'in 7 Mayıs 1938'de özel olarak ziyaret ettiği Hadrianus'un Pantheon'undan esinlenmiştir. Ancak Hitler'in Pantheon'a olan ilgisi ve hayranlığı bu ziyaretten önceydi, çünkü onun Volkshalle taslağı yaklaşık 1925'e dayanır. Hermann Giesler, 1939-40 kışında Hitler "Roma İzlenimlerini" () hatırlarken, Hitler ile yaptığı bir konuşmayı kaydeder: "Bu binayı deneyimlediğim andan itibaren - açıklama, resim veya fotoğraflar gerçeği kadar muhteşem değildi - bu alanda (rotundada) dururken kısa bir süre için tarihiyle ilgilenmeye başladım - ne kadar da görkemli! Büyük açık oculus'a baktım ve evreni gördüm ve bu alana neyin Pantheon adını verdiğini hissettim - Tanrı ve dünya birdi." Hitler'in Roma Pantheon'u hakkındaki izlenimleri, 24 Haziran 1940'ta mimarları Albert Speer ve Hermann Giesler ve heykeltıraş Arno Breker ile yaptığı Paris gezisi sonunda yeniden canlandı. Giesler ve Breker tarafından bağımsız olarak kaydedilen haline göre, Hitler Paris Pantheonu'nu gezerken bina sanki onu hayal kırıklığına uğratmış gibi gözüküyordu.
Hitler tarafından Speer'e verilen Volkshalle taslağı on sütun, sığ dikdörtgen bir ara blok ve arkasında kubbeli ana bina tarafından desteklenen geleneksel bir üçgen revak göstermektedir. Giesler, Hitler'in eskizindeki tapınağın revağının Hadrianus'un Pantheonu'nu ve Friedrich Gilly veya Karl Friedrich Schinkel'in tarzını anımsattığını belirtiyor. Bununla birlikte, Speer'in Dor tarzı olarak adlandırılabilecek taslağı detaylandırması hakkında yeni Şansölyelik binasının bahçe tarafındaki Hitler'in çalışma odasının dışındaki revakta da kullanılan Mısır palmiye yaprağı başlıklarına sahip ikizli kırmızı granit sütunlarla desteklenen saçaklıktaki triglifler dışında fazla bir detaylandırması yoktu.
Speer'in "Canavar Yapısı" (Monsterbau) büyüklüğü ve sembolizmi açısından başkentin en önemli ve etkileyici binası olacaktı. Görsel olarak, dünya başkenti (Welthauptstadt) olarak Berlin'in mimari merkezi olacaktı. Boyutları o kadar büyüktü ki, kuzey-güney eksenindekiler de dahil olmak üzere Berlin'deki diğer tüm yapıları gölgede bırakacaktı. Binanın kubbesinin 46 metre çapındaki oculus'u, Hadrian'ın Pantheon'unun tüm rotundasını ve Aziz Petrus Bazilikası'nın kubbesini barındırabilecek kadar büyük olacaktı. Volkshalle'nin kubbesi, 315 metreye 315 metre boyutundaki 74 metrelik devasa bir granit podyumdan yükselerek toplam 290 metre yükseklikte bulunacaktı. Kubbenin 250 metrelik çapı, Speer'i çok kızdıracak şekilde Giesler'in Münih'in doğu-batı ekseninin doğu ucundaki yeni kubbeli tren garının kubbesinin çapı tarafından 15 metre ile aşılacaktı.
Volkshalle'nin Pantheon'a olan benzerliği, iç mekanları karşılaştırıldığında çok daha belirgin oluyor. Volkshalle'nin kuzey ucundaki 50'ye 28 metrelik büyük nişin yüzeyi altın mozaikle kaplanacak ve altında Hitler'in kürsüsünün bulunduğu 24 metre yüksekliğinde bir kartal çevrelenecekti. Buradan 180.000 dinleyiciye hitap edecekti, bazıları merkezi yuvarlak arenada ayakta dururken, diğerleri dıştan bakırla kaplanmış çelik kirişlerden sarkıtılan kesonlu tavanın tabanını karşılayacak şekilde yükselen 24 metre yüksekliğinde yüz mermer sütunla taçlandırılmış üç eşmerkezli koltuk sırasında oturacaklardı.
140 metre çapında dairesel bir arenayı çevreleyen eşmerkezli üç koltuk sırası, Pantheon'a hiçbir şey borçlu değil, Ludwig Ruff'un Nürnberg'deki Kongre Salonu'ndaki Kolezyum'u örnek alan oturma düzenlerini andırıyor. Volkshalle'nin iç mekanının diğer özellikleri açıkça Hadrian'ın Pantheon'undan alınmıştır: kesonlu kubbe ve kuzey tarafındaki devasa nişi çevrelediği yer dışında burada sürekli olan sütunlu bölge. Araya pilasterli kör pencerelerden oluşan Pantheon'un ikinci kısmı, Speer'in binasında sütunların üzerinde tek tip, dikdörtgen sığ girintilerden oluşan bir bölge ile temsil ediliyor. Kesonlu kubbe, bu bölgede oturmaktadır. Bu Volkshalle'nin dış dekorasyonunun tasarımı ve boyutu olağanüstüdür ve diğer Alman şehirlerindeki Nazi forumları için planlanan topluluk salonları için geçerli olmayan açıklamalar gerektirir.
Hitler'in Avrupa üzerinde hegemonya kurma isteği ve yeni Şansölyeliğin mimari ve dekoratif özelliklerinden zaten belli olan Yeni Düzen'in kurulması burada daha da net bir şekilde ifade ediliyor. Dış semboller, kubbeli salonun Hitler'in kozmokrat (Herr der Welt) olarak Herrenvolk 'unun önünde görüneceği yer olduğunu ima ediyor: Kubbenin fenerinin tepesinde Dünya küresini (Erdball) tutan bir Alman kartalı olacaktı. Bu sembolizm, Roma imparatorluk ikonografisinde iyi biliniyordu, örneğin sağ elinde bir top ve kartal tutan Claudius'un restore edilmiş heykelinde olduğu gibi. Hadrian'ın Pantheon'unda olduğu gibi üzerine oturduğu geniş kubbe, sembolik olarak Almanya imparatorluğunu kapsayan gökyüzünün tonozunu temsil ediyordu. Kubbenin fenerindeki küre, binanın kuzey cephesini çevreleyen, her biri 15 metre yüksekliğinde, Breker tarafından yapılan iki anıtsal heykel ile güçlendirildi ve vurgulandı: batı ucunda gökleri destekleyen Atlas ve doğu ucunda Dünya'yı destekleyen Tellus. Her iki mitolojik figür de Hitler tarafından seçildi. Giesler, Speer'in Volkshalle'i dünya hakimiyetinin (Weltherrschaft) bir sembolü olarak temsil etmede hatalı olduğunu söylüyor. Speer, Playboy dergisi ile yaptığı röportajında şunları söylemişti: "Hitler, yüzyıllar geçtikçe, devasa kubbeli toplantı salonunun büyük bir kutsal önem kazanacağına ve Roma'daki Aziz Petrus Bazilikası'nın Roma Katolikliği için ne kadar önemli olduğu kadar Nazizm için de kutsal bir türbe haline geleceğine inanıyordu. Bu tür bir kültçülük, tüm planın kökündeydi." Yine de Giesler, Hitler'in asla dünya hakimiyeti için planlar yapmadığını ve bu kadarını önermenin sadece saçmalık (Unsinn) olmadığını, aynı zamanda 'Speer Zırvalığı' (Speerlicher Quatsch) da olduğunu söyledi.
Kurguda
Robert Harris'in 1992 tarihli Anavatan romanı, Nazi Almanyası'nın II. Dünya Savaşı'nı kazandığı ve Volkshalle'nin inşa edildiği alternatif bir tarihte geçiyor. Kitabın birçok sahnesi, binanın içinde ve çevresinde geçiyor. Harris, binayı 300 metre yüksekliğinde tasvir ederek Speer'in planlarını dikkatlice kullandı. Kitapta tasvir edildiği gibi, yüksek kubbede 150.000 kişinin aynı anda nefes alması ve terlemesiyle binanın gerçekten de kendi "iklimi" olacaktı; ama Nazi propagandası bunu bir sorun olarak görmek yerine bununla övünürdü. Volkshalle ile ilgili bu tür kurgunun gerçek dünyadaki yakın bir örneği olarak, sabah sisinin Kennedy Uzay Merkezi'nin devasa Araç Montaj Binasına girerek binanın içinde "bulutların" gözlemlenmesine yol açması verilebilir.
Volkshalle, Harry Turtledove'un yazdığı Düşmanlarımın Huzurunda adlı alternatif tarih romanında merhum Führer Kurt Haldweim'ın (kurgusal bir karakter) naaşını sergilemek için kullanılıyor.
Volkshalle'ın görüntüsü, (Anavatan gibi) Nazi Almanyası'nın II. Dünya Savaşı'nı kazandığı alternatif bir 1960'larda geçen Wolfenstein: The New Order video oyununda yer alıyor.
Hearts of Iron IV için yapılan, Nazilerin (Anavatan ve Wolfenstein gibi) II. Dünya Savaşı'nı kazandığı bir evrende geçen The New Order adlı modda 1962 itibarıyla Volkshalle inşa edilmiş durumdadır.
Yüksek Şatodaki Adam 'ın dizi versiyonunda alternatif bir tarihte Berlin'deki Volkshalle'i tasvir etmek için bilgisayar tabanlı görüntüler kullanıldı. İkinci ve dördüncü sezonlarda birden çok sahne Volkshalle'nin çeşitli yerlerinde geçiyor. Volkshalle'nin diğer birçok tasvirinden farklı olarak, Führer'in ofisine ve ikametgâhına ev sahipliği yaptığı gösterildi.
Yael Bartana'nın Malka Germania adlı video çalışmasının son sahnesinde, Wannsee Gölü'nden Volkshalle'nin bilgisayarla tabanlı bir modeli ortaya çıkıyor.
Karl Bitter
Karl Theodore Francis Bitter  (6 Aralık 1867, Rudolfsheim-Fünfhaus, Viyana – 9 Nisan 1915, New York), Avusturyalı-Amerikalı heykeltıraş, en çok mimari heykelleri, anıtları ve konutsal eserleri ile tanınır.
Yaşam öyküsü
Bitter, Viyana'da doğdu ve eğitimini tamamladı. İlk eğitimini uygulamalı sanatlar için kurulmuş imparatorluk okulu olan Kunstgewerbeschule'de yaptıktan sonra güzel sanatlar okulu olan Kunstakademie'ye gitti. Mezun olduktan sonra bir mimari heykeltıraşın yanına çırak olarak girdi. Bu dönem Viyana'da Ringstraße'nin inşasına başlandığı ve çok sayıda dekoratif binaların yapıldığı dönemdir. Ordudan ayrıldıktan sonra 1889 yılında ABD'ye göç etti. Avusturya'ya ancak çok uzun yıllar sonra geri dönebildi.
ABD'ye gelişinden kısa bir süre sonra, New York'un zenginleri ve ünlülerinin mimari olan Richard Morris Hunt tarafından kısa sürede keşfedildi. 1893'te Şikago'da Kolomb Dünya Fuarı'nda heykeltıraş olarak ve 1901 yılında Buffalo'da Panamerikan Sergisi'nde direktör olarak çalıştı. Bitter olağanüstü organizasyon yeteneği sayesinde St. Louis St.Louis Sergisi'nde heykel programının başına atandı. Burada Lee Lawrie, onun yol göstermesi ile çalıştı. Yine 1915'te San Fransisko'da yapılan Panama-Pasifik Sergisinin heykel programının başına atandı. 1906/1907 yılları arasında Ulusal Heykel Derneği'ne başkanlık yaptı.
Özdemir Özok
Özdemir Özok, (d. 25 Nisan 1945, Göksun, Türkiye - ö. 24 Nisan 2010, Houston, ABD), Türk hukukçu.
Karl Bitter
Yaşam öyküsü
Her ne kadar Bitter Klasik/Natüralist tarz ile ortaya çıkmışsa da giderek heykele daha modern bir tarzda yaklaşıyordu. Buffalo ve St. Louis'de yaptığı eserlerin çoğunluğu doğadan allegorik heykellerdir. Bu eğiliminin onu nereye götürebileceği bilinememiştir çünkü 1915 yılında trajik bir trafik kazası sonucu ölmüştür. New York'ta opera çıkışında kaldırımda yürürken, kaldırıma çıkan bir arabanın çarpması sonucu hayatını kaybetmiştir.
O zamanın birçok heykeltıraşı ve ressamı gibi, Bitter'da sıkça tarihin ilk "süper modeli" olan Audrey Munson'ı model olarak kullanmıştır. Bitter'ın oğlu 1902 yılında doğan oğlu Francis Bitter tanınmış bir fizikçi olmuştur.
Özdemir Özok
1970 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. 1978-1980 yılları arasında Ankara Barosu Başkan Yardımcılığı, 1982-1987 yılları arasında Türk Hukuk Kurumu Sayman Üyeliği, 1990-1992 yılları arasında Ankara Barosu Başkanlığı, 1993-1997 yılları arasında Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulu Üyeliği, 1997-2001 yılları arasında Türkiye Barolar Birliği Genel Sekreterliği yapmıştır. 13 Mayıs 2001 tarihinden beri Türkiye Barolar Birliği Başkanı olmuştur. 22 Mayıs 2009 tarihinde Antalya'da gerçekleştirilen Türkiye Barolar Birliği 28. Genel Kurulu'nda Avukat Özdemir Özok, 353 delegeden 214'ünün oyunu alarak yeniden göreve gelmiştir. 6 ay Houston'da kanser tedavisi gören olan Özok, 24 Nisan 2010'da Houston'da ölmüştür. . 2003 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilen Özok, CHP üyesi olduğu gerekçesiyle bu üyelikten kendi isteği ile çekilmişti.
Özok, evli ve iki çocuk babasıydı.
Lismore, Minnesota
Lismore, Amerika Birleşik Devletleri'nin Minnesota eyaletinde yer alan ve Nobles ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 29 Kasım 2009 tarihinde 227'dir.
Sarıkaya, Kıbrıscık
Sarıkaya, Bolu ilinin Kıbrıscık ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya
Bolu iline 83 km, Kıbrıscık ilçesine 17 km uzaklıktadır.
Metronidazol
Metronidazol (Flagyl® veya diğerleri) bir nitroimidazol antibiyotik tedavisidir. Anaerob bakteriler ve protozoa için kullanılır. Metronidazol anaerobik organizmalar, protozoa için antimikrobiyal ajandır. İlk ve ileri evredeki Clostridium difficile enfeksyonu için ilk seçilen ilaçtır. Molekül DSÖ'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır.
Medikal kullanım
Metronidazol ilk olarak, bakteriyel vajinozlar, pelvik inflamatuvar hastalıklar, psödomebranöz colit, aspirasyon pnömonisi, rosacea (tropik), mantar yaraları (tropik), intra-abdominal enfeksiyonlar, akciğer apseleri, gingivit, amebiazis, giardiaz, trichomonia, ve şüpheli aneorob bakterilerin sebep olduğu, örneğin; Bakteroidler, Fusobacterium, Clostridium, Peptostreptococcus ve Prevotella gibi enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılır. Ayrıca Helicobacterium pylori’nin diğer ilaçlar dışında yok edilmesinde kullanırır ve operasyon sonrası enfeksiyonun önlenmesinde kullanılır.
Bakteriyel vajinoz
Bakteriyel vajinoz’un tedavisinde clindamycin dışında kullanılan ilaç metranidazoldür. Bakteriyel vajinoz’un tedavi seçiminde, hamile olmayan kadınlar için günde iki defa olmak üzere yedi gün metronidazol kullanılır veya metronidazol jel intravajinal olarak günde bir defa beş gün, clindamycin yatma zamanında toplam yedi gün kullanılmaktadır. Hamile kadınlar için, tedavi seçimi, günde üç defa toplam yedi gündür. Erkek seksüel partner için kayıtlar rutin tedavi için doğru sonuç vermez.
Trikomoniyaz
5-nitromidazol ilaçlar (metronidazol ve trinidazol) vajinal Trikomoniyaz enfeksiyonun tedavisinde dayanak noktasıdır. Her iki enfekte kişi ve enfekte kişinin seksüel partnerin de tedavi olması önerilir, asemptomatik olsa bile. 5-nitromidazol ilaçlar dışındaki ilaçlarda bir seçenek olsa da, tedavi oranı daha düşüktür.
C. difficile kolit
C. difficile kolit (psödomembranöz kolit)’in az bir çeşidi için ilk antibiyotik tedavisi oral metronidazol ve vancomycin’dir. Bu kolit’in tedavisi için çeşitli kontrollü çalışmalar, oral metronidozol ve oral vancomycin’in eşdeğer etkinlikte olduğunu göstermektedir. Fakat, oral vancomycin çeşitli C. difficile kolit tedavisinde daha çok etkin olduğunu göstermektedir.
E. histolytica
İnvaziv kolit ve karaciğer absesi, plöropulmoner hastalıklar ve beyin absekeri gibi extraintestinal hastalıklar Entamoeba histolytica enfeksiyonunun bir sonucu olabilir. Metronidazol bu tip hastalarda yaygın bir şekilde kullanılmaktadır.
Erken doğum
Metronidazol kadınlarda bakteriyel vajinoz ve servikovajinal fetal fibrinoctin’in varlığını içeren diğer risk faktörleri ile ilişkilendirilen erken doğumu engellemek için de kullanılmaktadır. Metronidazol yüksek riskli hamile kadınlarda (hamilelik öyküsü ve pozitif fFN testi) erken doğumu engellemede etkili değildir ve aksine, metronidazol ile tedavi edilen kadınlarda erken doğum oranının daha yüksek olduğu anlaşılmıştır.
Yan etkiler
Yaygın yan etki reaksiyonları ( ilaçla tedavi edilenlerin ≥%1), kusma, diyare, kilo kaybı, abdominal ağrı, baş ağrısı, baş dönmesi ve ağızda metalik tat gibi semptomları da içeren sistemik metronidazol tedavisi ile ilişkilidir. İntravenöz dolaşım yaygın olarak trombofilebit ile ilşkilendirilir. Sıklıkla görülmeyen yan etkiler; hipersensivite, baş ağrısı, baş dönmesi, kusma, glosit, somatit, koyu idrar ve parasentezidir. Yüksek dozda uzun süreli tedavi; lökopeni, nötropeni, periferal nöropatin riskinin artması, ve santral sinir sistemi toksitesi gelişimi ile ilişkilendirilir. Topikal metronidazol ile ilişkilendirilen yaygın yan etkiler, lokal kızarıklık, ciltte kuruluk ve irritasyon ve göz sulanmasıdır. (eğer göze uygulandıysa).
Metronidazol ruh haline de etki etmektedir. Fareler üzerenide yapılan çalışmalar, hiçbir vaka raporu yayınlanmamasına rağmen, seratonin sendromuna da katkısının mümkün olduğunu göstermektedir.
Mutajenler ve karsinojenler
Metronidazol, beklenen makul bir insan karsinojeni olarak Ulusal Toksikoloji Programı’nda listelenmiştir. Bazı test yöntemlerinin sorgulanmasına rağmen, deney hayvanlarında ve bakteri kültürlerinde mutajenik ajan göstermesi, oral maruziyetin kansere sebep olduğu göstermiştir. Metronidazola maruz kalma ve insan kanseri arasında ilişki olduğu apaçıktır. Diğer çalışmalar, artırıcı risk veya istatsitik olarak önemsiz bulurken, bir çalışma, akciğer kanserli kadınlar arasında fazlalık bulunmuştur, (sigara içmeleri ayarlandıktan sonra bile), metronidazol, DSÖ’da mümkün karsinojen olarak listelendirilmiştir. Crohn hastalığıyla ilgili bir çalışmada, metronidazol ile tedavi edilen insanlarda lemfosit dolaşımında kromozomal anormalitesi bulunmuştur.
Alkol ile etkileşimi
Metronidazol kullanılırken alkol tüketimi, bulantı, kusma, ciltte kızarıklık, taşikardi, nefes almada kısalma gibi semptomları içeren disülfiram tipi reaksiyon etkisi gibi uzun olduğu düşünülmektedir. Alkol tüketimi, genen olarak metronidazol tedavisinden 48 saat sonra tüketilmesi tavsiye edilir. Fakat, bazı çalışmalar, metronidazol ile alkol arasındaki etkileşim mekanizmasını soru olarak sorar ve önerilen alkol intoleransının santral toksik serotonin reaksiyonun mümkün olduğunun söyler. Metronidazol, karaciğerdeki propilen glikol metabolizmasını da inhibe ettiği düşünülmüş, propilen glikol potansiyel olarak metronidazol ile eşdeğer etki gösterdiği görülmüştür.
NGC 122
NGC 122, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir yıldızdır. Gökyüzünde Balina takımyıldızı yönünde bulunur. Alman astronom Wilhelm Tempel tarafından 1880 yılında çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
İnsan Gibi Yaşa
İnsan Gibi Yaşa, 1983 ABD yapımı aksiyon filmidir. Özgün adı Never Say Never Again olan film Türkiye'de televizyonda özgün adının tam çevirisi olan Asla Asla Deme adıyla da gösterilmişti.
Sean Connery'nin James Bond olarak oynadığı en son filmdir. 1965 yapımı James Bond filmi Thunderball'un bir yeniden yapımı olan Asla Asla Deme, Bond rolünün ilk ve belki de en iyi aktörü olan Sean Connery'i bir kez daha tehlikeli görevlere sokuyor.
Ölümcül SPECTRE organizasyonu, bu kez dünyayı yok etmekle tehdit etmektedir. Örgütün 2 numaralı adamı olan Maximilian Largo, 2 nükleer başlıklı füze ele geçirmiştir ve 1 numara Blofeld, NATO'yu, füzeleri büyük şehirlerde patlatmakla tehdit etmektedir.
İngiliz Gizli Servisi, SPECTRE konusunda en tecrübeli ajanları olan 007'i tehlikeyi engellemekle görevlendirir. Bond ve Largo arasında nefes kesici bir savaş başlar.
Filmin adı ile ilgili şöyle bir enstantane vardır: Sean Connery 1971 yılında Ölümsüz Elmaslar filminde 6. kez Bond rolünde oynamış ve Bundan sonra asla Bond rolü oynamayacağım demiştir. 12 yıl sonra tekrar Bond rolünü kabul ettiğinde filmin adı olan Asla Asla Deme bu sözüne bir atıftır.
Bu filmin dövüş koreografı olan Steven Seagal, antrenman sırasında Connery'nin bileğini kırdı. Connery, Jay Leno ile The Tonight Show'un bir bölümünde on yıldan uzun bir süre sonra bileğinin kırıldığını bilmediğini açıkladı.
Humvee
M998 Yüksek Hareket Kabiliyetli Çok Amaçlı Vasıta (İngilizce M998 High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle HMMWV ya da Humvee) askerî kullanım için üretilen 4X4 sınıfında AM General firması tarafından geliştirilmiş bir taşıttır. Bu taşıt daha önceden Amerikan Ordusu servisindeki M151 MUTT, M561 Gama Goat, M718A1 ve M792 model cankurtaranlar, CUCV ile diğer ülke ve ordular tarafından kullanılan hafif sınıf araçların yerine geçmiştir. Humvee daha sonra üretilecek sivil amaçlı Hummer ve SUV taşıtlarına ilham kaynağı olmuştur.
Özellikleri
HMMWV çekiş sisteminde yüksek aks tekniğinden yararlanır.
Aracın toplam ağırlığı diğer bir opsiyonel teçhizatı olan vinç ve tamamlayıcı zırhı ile 2700 kiloyu bulur. M1025 ve M1043/M1044 tasarımları MK19 bomba atar, M60 makineli tüfek, M2 Browning makineli tüfek, M240G/B ve M249 makineli tüfekleri ile silahlandırılabilir. Yeni üretilen M1114 gelişmiş zırhlı HMMWV modeli de bu saydığımız silahlar ile donatılmaktadır. Bazı M1114 ve M1116 gelişmiş zırhlı M1117 zırhlı güvenlik araçlarında silah operatörünün silahı araç içerisinden kumanda etmesini sağlayan CROWS sistemi takılmıştır.
Tarihi
1970'li yıllarda Amerikan Ordusu askerî amaçlı kullanılan sivil tasarımlı kamyonlardan daha fazla yararlanamayacağını düşünmeye başladı. 1977 yılında Lamborghini firması geliştirdiği Cheetah modeli ile Amerikan Ordusunun kapısını çaldı. 1979 yılında ABD Ordusu Yüksek Hareket Kabiliyetli Çok Amaçlı Vasıta (High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle veya HMMWV) sınıfında araçlar için gerekli ölçütlerini açıkladı. O yılın Temmuz ayında çalışmalarına başlayan AM General firması bir yıldan az bir süre sonunda ilk deneme modeli olan M998'i test etmeye başladı. ABD Hükûmeti Şubat 1981 tarihinde AM General firmasının da bulunduğu beş firmayı Yüksek Hareket Kabiliyetli Çok Amaçlı Vasıta alımı için açılacak ihaleye davet etti. Temmuz 1981 tarihinde aralarında AM General firmasının da olduğu üç firma Aşama I kontratını kazandı. Bu sayede firmalar ABD Ordusu tarafından denenecek prototip HMMWV araçlarının gelişimi için devletten fon kazanmış oldu. Kasım 1982 tarihinde aracın ilk asıl çizimleri ortaya çıktı. Mart 1983 tarihinde hükûmet AM General firmasının HMMWV modelinin üretecek firma olacağını açıkladı. Denemeler süresince firma mühendisleri hükûmet yetkililerinin istekleri çerçevesinde araç üzerinde birçok değişikliğe gitti. Bu arada 24 Temmuz 1983 tarihinde American Motors firması elinde bulunan AM General'e ait hisseleri LTV Corporation firmasına sattı.
1983 tarihinde hükûmet son geliştirilen Humvee modelini kabul etti. Ancak AM General firmasına bağlı mühendisler (firma depolarında on anda 3.000'e yakın araç vardı) hâlâ aracın ön ızgarası üzerinde çalışıyordu. AM General 1984 yılı boyunca askerî birliklere denemesi için araç göndermeye devam etti. Mart 1985 tarihinde araçların birliklerine teslim edilmeye başlandı. Kontrat bünyesinde firma 15 farklı model HMMWV aracı üretecekti. Alınacak 55.000 aracın 39.000 tanesi Kara Kuvvetlerine bağlı birliklerde kalanı ise Amerikan Deniz Piyade Kolordusu, Amerikan Hava Kuvvetleri ve Donanma birliklerinde kullanılacaktı. 1981 yılında ilk kazanılan prototip kontratının ardından, Mart 1983 tarihinde AM General firması ilk teslimatı 2.234 adetlik toplamda 1.2 milyar ABD dolarını bulan HMMWV antlaşmasını imzaladı. Kontrat bünyesinde firma 15 farklı model HMMWV aracı üretecekti. Alınacak 55.000 aracın 39.000 tanesi Kara Kuvvetlerine bağlı birliklerde kalanı ise Amerikan Deniz Piyade Kolordusu, Hava Kuvvetleri ve Donanma birliklerinde kullanılacaktı. Bu ihale daha sonra gelen arttırmalar ile beş yıllık süre içerisinde toplamda 1.6 milyar ABD doları ve 70,000 adetlik Humvee aracına ulaştı. AM General 1989 ve 1994 yılında açılan diğer Humvee ihalelerini de kazandı.
Başlangıç üretiminden itibaren HMMWV modeli üzerinde birçok değişikliğe gidildi. Bu değişiklikler içerisinde teknolojik, çevresel, operasyonel ve güvenlik amaçlı geliştirmelere gidildi. Örneğin taşıma kapasitesi arttırıldı. Radyal lastiklere geçildi. 1994 yılında Çevre Emisyon Ajansı sınırlamalarına uyuldu. Ticari kova biçimli koltuklar, üç noktalı emniyet kemeri, dört ileri vites kutusu, turboşarjlı motor ve klima bunlardan diğerleridir. 1995 yılında firma A2 biçim ve Expanded Capacity Vehicle (ECV) HMMWV modellerini tanıttı. A2 model araçlarda dört ileri vites kutusu, elektronik şanzıman, 6.5 litre dizel motor bulunuyordu. ECV aracı da 1995 yılında üretilmeye başlandı.Taşıma kapasitesi mürettebat dahil 2318 kiloya çıkartıldı.
En son geliştirilen A2 araçları XM1151 Arttırılmış Kapasiteli Taşıtıcı ve XM1152 Arttırılmış Kapasiteli Birlik/Kargo/Kasa Taşıyıcıdır. HMMWV'ler ilk olarak 1989 yılında Panama'nın işgali sırasında kullanıldı. HMMWV modeli ilerleyen yıllarda Amerikan Ordusunun omurgasını oluşturmuştur. 10,000 adetten fazla araç 2003 yılındaki Irak İşgali sırasında kullanıldı.
Kosova Savaşı sırasında Yugoslav Ordusu tarafından ele geçirilen bir Amerikan Humvee’si Sırbistan'ın başkenti olan Belgrad şehrinde bulunan askerî müzede sergilenmektedir.
Çatışmalarda Kullanımı
HMMWV tasarım amacı ön cepheye insan ve hafif sınıf kargo taşımaktı. Aynen ilk üretilen Jeep modelinde olduğu gibi, ilk üretilen HMMWV'lerin de ne zırhı ne de NBK silahlara karşı koruması bulunuyordu. Buna rağmen klasik çatışmaların yaşandığı Çöl Kalkanı harekâtı sırasında fazla bir kayıp verilmedi. Ancak 1993 yılındaki Mogadişu Harekâtı'nda yerleşim alanları içerisindeki çatışmalarda araç ve mürettebat zorlu zamanlar geçirdi. Buna rağmen araç içerisindeki mürettebata fazla kayıp vermeden birliklerine geri getirmeyi başaracak şaseye sahipti. Somali'de meydana gelen çatışmaların ardından Amerikan Ordusu üretici firmadan HMMWVlerin daha fazla zırhla kaplanmasını istedi. Üretilen M1114 modeli küçük kalibreli silahlara karşı gerekli korumayı sağlıyordu. 1996 yılında sınırlı sayıda üretilen M1114 Orta Doğu'daki çatışmalardan önce Balkanlar'da kullanıldı. Bu araç M998 göre daha geniş, çok daha güçlü yeni nesil turboşarjlı motora, iklimlendirme aygıtına ve güçlendirilmiş süspansiyon sistemine sahipti. En önemlisi tümüyle sertleştirilmiş çelikle kaplanan aracın camları da mermiye karşı dayanıklıydı. Irak'ta meydana gelen doğrudan saldırı ve gerilla çatışmalarından ötürü AM General firması üretiminin büyük bir kısmını bu model araçların yapımına ayırmıştır.
Değişiklikler
Irak'ta kullanılmakta olan M998 model HMMWV'lere Gelişmiş Zırh aparatı takılarak korunması arttırılmıştır. Bu aparat içerisindeki zırhlar aracın birkaç farklı noktasındaki zayıf noktaları güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Bunlar içerisinde zırhlandırılmış kapı ve kurşun geçirmez camlar, arka zırh koruması, balistik ön cam koruması, zırhlandırılmış koltuk, güçlendirilmiş tavan ve patlayıcı düzenek korumasını sayabiliriz. Bu aparat araca ortalama 450 kg yakın bir ek yük eklemektedir.
Bununla beraber bu zırh Irak'ın işgalinde görev alan çok sayıda araca monte edilememiştir. Bu sebepten ötürü Irak'ta görev yapan Amerikan askerleri ve deniz piyadeleri araçlarına başka yerlerden topladıkları hurdalardan türettikleri ve kısaca hillbilly zırh adını verdikleri bir tür doğaçlama zırh monte etmektedir. Bu sayede HMMWV'lerin korumasını arttırmaya çalışmışlardır. Ancak bu düşünce her ne kadar koruma amaçlıda yapılsa bazen tam tersi etki yapmaktadır. Bu zırh aracın güvenliğini artırmakla beraber ağırlığı ile ters orantılı olarak aracın azami hızını azaltmakta, durma mesafesi arttırmakta, direksiyon kullanımını ve aracın kullanım süresini düşürmekte, servis maliyetlerini arttırmaktadır. Ayrıca sonradan eklenen hillbilly zırh, RPG atışları veya EYP ile yapılan saldırılarda ortaya daha fazla şarapnel çıkmasına neden olmaktadır.
2004 yılı Kasım ayında ABD Hükûmeti Savunma Bakanı Donald Rumsfeld Amerikan askerleri ve aileleri tarafından daha korunaklı HMMWV'leri temin etmemek ve bu sebepten gereğinden fazla askerî kayba sebep olmakla suçlanmıştır. Rumsfeld, savaştan önce zırh aparat üretiminin çok az olduğunu, firmanın elde bulunan araçlar için yetecek sayıda zırhı ancak uzun bir sürede imal edebileceğini açıklamıştır. Araçlara neden daha önce bu zırhların takılmadığının sorulması üzerine ise bu zırhların Irak Ordusu ile yapılan cephe savaşı sırasında araçlara takılmasının gerekmediğini, ancak düzenli ordu ile yapılan savaşın sona ermesi ve ordunun Irak'ı işgali ile artan gerilla saldırılarının bu ihtiyacı ortaya çıkarttığını belirtmiştir. Araçlara takılmakta olan zırhlar ortalama 680 ila 900 kilo arasında olup aracı ağır top ateşi haricindeki her türlü saldırılara karşı korumaktadır. Bununla beraber artan ağırlıktan ötürü araçların devrilmesine veya yoldan çıkmalarına sebep olmakta bu da araç içerisindeki yolcuların hayatlarını riske atmaktadır.
Araç üzerine takılan gelişmiş zırh arapatı HMMWV'leri yanlardan gelen her türlü saldırılara karşı korumakla beraber özellikle aracın alt kesiminden gelen saldılarda bu koruma çok az olmaktadır. Özellikle kara mayınlarına ve EYP ile yapılan saldırılarda araç içerisindeki mürettebat olumsuz etkilenmekte ve kayıpları arttırmaktadır.
M1151 modeli için geliştirilmiş başlıca aparatlar ASK, FRAG 5 ve FRAG 6 dır. ASK ilk olarak Ekim 2003 tarihinde araçlara takılmaya başlanmış olup ortalama 450 kg ağırlıktadır. Armor Holdings firmasının ürettiği zırhın ortalama ağırlığı 340 kiloyu bulmaktadır. Donanma Zırh Aparatı (The Marine Armor Kit (MAK)) ise 2005 yılı Ocak ayından itibaren M1114'lere takılmaktadır. Ancak bu zırh aparatı aracın toplam ağırlığını arttırmaktadır. FRAG 5 son olarak geliştirilen zırh aparatı olarak araç içerisindekilere iyi bir koruma sağlamakla beraber hâlâ patlayıcı düzenekleri ile yapılan saldırılarda yeterli etkiyi sağlamamaktadır. FRAG 6 aparatı hâlâ geliştirilmekte olup yüksek korumanın yanında oldukça ağır bir maliyeti de beraberinde getirmektedir. FRAG 5 aparatı araca 450 kg yakın ağırlık eklemekte ve aracın genişliğini 60 cm artırmaktadır. Kapılar o kadar ağır olmaktadır ki ancak mekanik bir sistem ile açılıp kapatılabilmektedir.
Anabolizma
Özümleme, asimilasyon veya anabolizma, basit yapıdaki moleküllerin, daha karmaşık yapıdaki moleküllerin sentezinde kullanılması ve bunlara ilişkin kimyasal değişimlerdir. Metabolizmanın "yapım faaliyetleri" olarak da tanımlanabilirler. Bu tür olaylara genel olarak sentez gibi isimler de verilebilir.
Humvee
Değişiklikler
Gelişmiş zırha sahip HMMWV'lerin için başka bir sakınca da herhangi bir saldırı ve kaza sonucunda ağır kapıların mekanizmasının bozulması ve mürettebatın araç içerisinde mahsur kalmasıdır. Bu durum hem mürettebatı açık hedef haline getirmekte hem de yangın veya patlama durumlarında kaçmayı engellemektedir. Bu durumdan kurtulmak için araç menteşeleri acil durumlarda açılması amacı ile kancalı takılmakta bu durumda halka çekilerek kapı tamamen dışarı atılmaktadır. İlave olarak BAE firması tarafından geliştirilen Vehicle Emergency Escape (VEE) (Türkçesi Araç Acil Kaçış) pencerelerinden M1114 modelleri için 1.000 adet sipariş verilmiştir.
Anabolizma
Fotosentez, amino asitlerden protein sentezi, monosakkaritlerden, disakkarit ve polisakkarit üretimi anabolik tepkimelere örnek olarak gösterilebilir.
Humvee
Değişiklikler
Aracın üst kısmında bulunan makineli tüfeği kullanan mürettebat saldırılara oldukça açık bir hedef olmaktadır. Bu sebepten ötürü bu silahların ön kısmına Vietnam Savaşı sırasında da kullanılan M113 model ZPT araçlarındakine benzer basit bir kalkan takılmıştır. ABD Ordusu şu an BAE firmasından daha iyi bir koruma sağlayan modeller üzerine tasarımlar geliştirmesini istemiştir. Yeni sistemde silahçı, kalınlığı 45.72 ila 60.96 cm arasında değişen yüksek mukavemetli çelik plakalar ve kurşun geçirmez camlardan oluşan bir platformdan ateş etmektedir. Bazı HMMWV'ler ise CROWS adı verilen ve silahçının silahı aracın arka koltuğunda oturarak ateşlemesini sağlayan uzaktan kumanda sistemi ile donatılmıştır.
Alternatifleri
Bazı kişiler hâlâ Vietnam Savaşı sırasında kullanılan ve çok daha verimli olduklarını düşündükleri M113 türü paletli ZPT'lerin çatışmalarda ve konvoylara eşlik görevlerinde kullanılmasını desteklemektedir.
Avrupa ve Güney Afrika ülkeleri ise farklı hafif zırhlı araçları bu iş için kullanmaktadır. Örneğin ABD bu iş için daha hafif zırha sahip ancak "V" yapısı sayesinde patlamalara karşı daha dayanıklı Cadillac Gage model araçlar üretmektedir.
2007 yılında Amerikan Deniz Piyade Kolordusundan yapılan açıklamalarda Irakta meydana gelen yüksek kayıplardan ötürü bu ülkede görev yapan HMMWV araçlarıyla yerdeğiştirilmek üzere birkaç bin adet MRAP (Mayına dayanıklı baskın korumalı) zırhlı araç alımına gidileceğini belirttilmiştir. Bunlar arasında International firmasına ait MaxxPro, BAE OMC firmasına ait RG-31, BAE firmasına ait RG-33, Force Protection firmasına ait Cougar ve Protected Vehicles Inc. firmasına ait Golan Tekerlekli Zırhlı Araç bulunmaktadır.
Bunun yanında bu araçların ciddi bir eksi tarafı da bulunmaktadır. Bu zırh arttırımı sonucunda araçların hava ile nakliyesinin imkânsız hale gelmesidir. Özellikle Afganistan gibi dağlık ve yolların her zaman açık olmadığı bölgelerde görev yapan birlikler açısından bu çok önemli bir sorundur.
HMMWV Değişim programı
HMMWV değişim programı Birleşik Devletler Ordusu üstlenilen ve şu an halihazırda kullanılan AM General firmasına ait HMMWV araçların değişimini kapsamaktadır. HMMWV üretildikten sonra birçok defa değişime uğramış ve üretilme amaçlarının dışında taktiksel rollerde kullanılmıştır. ABD Ordusu bu araçların kısa ve uzun dönemde nasıl değiştirileceğine dair yoğun çalışmalar içerisine girmiştir. Kısa vadede bu araçların Mayına dayanıklı baskın korumalı (MRAP) programı çerçevesinde değiştirilmesi düşünülmektedir. Uzun dönemde ise bu araçların Müşterek Hafif Taktiksel Araç ve Gelecek Nesil Taktiksel Kamyon Sistemi programları çerçevesinde dönüşümüne çalışılmaktadır. Bu sistemler içerisinde halihazırda kullanılan HMMWV'lerin üretilecek yeni nesil araçlarla değiştirilmesi düşünülmektedir. Şu an deneme çalışmaları yapılan araçlardan bazıları MillenWorks Light Utility Vehicle, International FTTS ve ULTRA AP'dir.
Arttırılmış Kapasiteli Modeller
Kısaca EVC denilen (Expanded-capacity vehicle) (Türkçesi→Arttırılmış kapasiteli taşıt) modeller aracın hareket, güvenirlik ve randımanında herhangi bir azalma olmaksızın daha yüksek taşıma kabiliyetine sahip olarak tasarlanmış bir HMMWV sınıfıdır. AM General firması 2005 yılından itibaren M1151, M1152 ve M1165 modellerinin üretimine başlamıştır. Firma araçların zırh özelliklerini arttırmak için örneğin M1114 ve M1116 modelleri için merkezi Fairfield, Ohioda bulunan O'Gara-Hess&Eisenhardt Armoring Company firması ile ortak çalışmalar yapmaktadır.