cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gam
Örnek: F G A B♭ C D E F
Mor El
Mor El (İngilizce: Purple hand), 31 Ekim 1969'da San Francisco'da bir grup ofis çalışanın homofobik editörlerini (The San Francisco Examiner) protesto amacıyla ellerini mor mürekkeple boyayarak, kâğıtlara basarak ve çalıştıkları binanın her yanına bunları yapıştırarak oluşturulmuş sembol New York'lu Siyah El adlı bir çeteden ilham alan bazı aktivistler tarafından Mor El ismi eşcinsellerin sembolü olarak o tarihten bu yana kullanılmaya başlandı; fakat isim günümüze değin çok fazla popüler olmadı.
Vittorio Caprioli
Vittorio Caprioli, (15 Ağustos 1921 - 2 Ekim 1989) İtalyan aktör, yönetmen ve senaryo yazarı. 1946 yılından öldüğü yıl olan 1989'a kadar tam 109 sinema filminde rol aldı. 7 film yönetti, 7 filmin de senaryosunu yazdı. Doğduğu kent olan Napoli'de 68 yaşında öldü.
1940'larda tiyatroyla gösteri dünyasına giren Vittorio Caprioli, 1946'da sinemaya başladı. 1950'den itibaren aralarında Federico Fellini (Varyete Işıkları), Roberto Rosselini (Il Generale della Rovere), Jean-Luc Godard (Her şey Yolunda) ve Louis Malle'in (Zazi Metroda) de olduğu Avrupalı birçok ünlü yönetmenle çalıştı. 1961 yılında hem tiyatro hem de sinemada yönetmenliğe de başladı, yedi filme yönetmen olarak imza attı. Yönettiği filmlerden en önemlisi 1970 tarihli Splendori e miserie di Madame Royale'ydi. Senaryosu da kendisine ait olan bu filmde aynı zamanda oyuncu olarak da yer alıyordu.
Çukurcuma Camii
Çukurcuma Cami ya da Muhyiddin Çelebi Camiii, Tophane'de Firuzağa mahellesinde, Çukurcuma caddesindedir. Mimar Sinan camilerinden biridir. Muhiddin Molla Fenari adıyla da bilinir. Son cemaat yeri ahşaptır. Merdivenlidir. Duvarlar taş-tuğla, sıvalı ve sakiflidir. Çatı, kiremit örtülüdür. Mihrabın iki yanında büyük pencereler vardır. Kürsü ve minber ahşaptır.
LabVIEW
LabVIEW, Amerikan National Instruments firmasının geliştirmiş olduğu yazılım platformudur.
1986'dan beri mühendisler ve bilim insanlarınca sinyal işleme konularında sıklıkla kullanılmaktadır. Geleneksel metin tabanlı (text based) programlama dillerinden farklı olarak görsel bir programlama dilidir. Program geliştirirken  gibi yazı dili kullanmak yerine akış şeması (İng. flow chart) çizilir. Sanal cihaz (İng. virtual instrument) felsefesinde LabVIEW programları ön panel (İng. front panel) ve blok çizelgesi (İng. block diagram) olmak üzere iki kısımdan oluşur. Front panel, kullanıcılar tarafından görünen arabirimdir. Bu arabirimin arkasında şemalardan oluşan blok çizelgesi bulunur.
Gerçek zamanlı, FPGA, Mobile, Embedded, Datalogging and Supervisory Control, Vision Development, Motion Control, Sound and Vibration, Statechart, Simulation gibi ek modülleri bulunmaktadır.
Savaş Tekrar İlerliyor (marş)
Savaş Tekrar İlerliyor (Lehçe: Walka ciągle trwa, Rusça: И вновь продолжается бой / İ vnov' prodoljayetsya boy), bestesi Aleksandra Pahmutova'ya, sözleri Aleksandra Pahmutova'nın eşi olan Nikolay Dobronravov'a ait olan Sovyet şarkısı.
Şarkının Lev Leşçenko'nun söylediği şekli en bilinen versiyonudur. Bununla birlikte Komsomol tarafından "Genç Korosu" şeklinde de söylenmiştir.
Türkçe
Şarkının sözlerinin Türkçe çevirisi şu şekildedir:
Dalgalı gökyüzünü kaldırıyor şafak
Önemli olan ilk adım
İşit manzaranın içindeki
Kızgın saldırının rüzgarını
Bizim savaşımız şimdi yeniden başladı
Ve kalbimiz gümbür gümbür
Ve çiçeklenen ekim olmak üzere
Tepemizden haberler uçuşuyor
Atalarımız güveniyor bize uçurumun kenarında
Zaferimiz yakındır
Gökten bekleyecek bir şey yok
Zeytincik, Yusufeli
Zeytincik, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köydür.
Savaş Tekrar İlerliyor (marş)
Türkçe
Her gün yolculuk ediyoruz
Zeytincik, Yusufeli
Tarihçe
Eski adı Tsklispiri'dir. Gürcüce bir yer adı olan Tsklispiri (წყლისპირი), "dere kenarı", "su kıyısı" anlamına gelir. Nitekim Tsklispiri Çoruh Nehri kıyısında yer alan bir yerleşmedir. Bu ad Türkçeye Ziğlispir (زغلیسپر) olarak girmiştir.
Savaş Tekrar İlerliyor (marş)
Türkçe
Doğruluk bize tek yoldur
Zeytincik, Yusufeli
Tarihçe
Tsklispiri köyünün eski tarihi hakkında kaynaklarda bilgi yoktur. Köy Osmanlı Devleti'nin 16. yüzyılın ilk yarısında Gürcülerden ele geçirdiği Tao bölgesinde yer alıyordu. Osmanlı idaresinin "Ziğlispir" olarak kaydettiği 1835 tarihli nüfus tespitine göre köyde 64 hanede 139 erkek yaşıyordu. Osmanlılar geleneksel olarak sadece erkek nüfusu kaydediyordu. Bundan dolayı köyün toplam nüfusunu bulmak için bir o kadar da kadın nüfusu eklemek gerekir. Bunun sonucunda Tsklispiri'de 278 kişinin yaşadığı ve hane başına ortalama 4,3 kişinin düştüğü ortaya çıkar. Köydeki ailelerin ortalama nüfusun altında birey sayısından oluştuğu söylenebilir. Bu tarihte Tsklispiri köyü Livane-i Ulya sancağına bağlıydı.
Savaş Tekrar İlerliyor (marş)
Türkçe
Dünya ateş ve kar içinde
Zeytincik, Yusufeli
Tarihçe
Tsklispiri, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Lazistan sancağının Livana kazsının bir köyüydü. Köyde 49 hanede 155 kişi yaşıyordu. Bu tarihte de Osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ettiğinden dolayı kadın nüfusu da eklenince Tsklispiri'nin nüfusunun toplam 310 kişinin oluştuğu, hane başına ortalama yaklaşık 6,3 kişi düştüğü ortaya çıkar. Bu tarihte köydeki hayvan varlığı olarak 40 inek, 30 öküz, 122 keçi, 100 koyun ve 10 at kaydedilmiştir.
Savaş Tekrar İlerliyor (marş)
Türkçe
Ölüm ve biriken para içinde
Zeytincik, Yusufeli
Tarihçe
Livana kazsının büyük bölümünün 93 Harbi'inde Rusların eline geçmesinden dolayı Tsklispiri, Kiskim kazasına bağlandı. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Tsklispiri, Artvin vilayetinin Yusufeli kazasının Erkinis nahiyesinin bir köyüydü. 1935 genel nüfusu sayımında "Zığlıspir" olarak kaydedilmiş olan Tsklispiri, Erzurum vilayetinin Yusufeli kazasında Erkinis nahiyesinin bir köyü olarak kaydedilmişti ve köyde 274 kişi yaşıyordu. Hostapor köyü uzun süre Tsklispiri köyünün bir mahallesiyken, 1956 yılında bu köyden ayrılarak ayrı bir köy haline getirilmiştir. Tsklispiri veya Ziğlispir adı "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Zeytincik olarak değiştirildi. Bununla birlikte köyün eski adı, bir süre daha yeni adıyla birlikte "Zeytincik (Zığlıspır)" biçiminde resmî kayıtlarda kullanıldı.
Savaş Tekrar İlerliyor (marş)
Türkçe
İşte gezegenin gençliği
Zeytincik, Yusufeli
Coğrafya
Köy; Artvin il merkezine 66 km, Yusufeli ilçe merkezine 39 km uzaklıktadır.
Savaş Tekrar İlerliyor (marş)
Türkçe
İnşa ediyor dünya tugayını
Yeşim Vatan
Yeşim Vatan, 24 Kasım 1969 tarihinde İstanbul'da doğdu. İlkokulun hemen ardından konservatuvara giren ve 11 sene süren eğitiminde, Türk sanat müziği, Türk halk müziği, Batı müziği eğitimi aldı. İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı Çalgı Eğitimi bölümünden mezun oldu. 1988 yılında Barış Manço'nun vokalistliğini yapmaya başlayan Yeşim, 1989 yılında Kayahan, Emel ve Erdal'la birlikte Eurovision Türkiye finallerine katıldı. Ardından Ajda Pekkan, Nükhet Duru, Leman Sam, Aşkın Nur Yengi, Kenan Doğulu, Sertab Erener, Emel Müftüoğlu, Mustafa Sandal, İzel, Serdar Ortaç ve Yaşar'ın vokalistliğini yaptı. Yeşim'in söz ve beste çalışmaları da konservatuvar yıllarında başladı. Sözlerini yazdığı "Vazgeçmem Senden" adlı parça, Onur Mete'nin "Bitmesin" adlı albümünde yer aldı. Yeşim Vatan başta Barış Manço olmak üzere birçok sanatçıya vokalistlik yapan, üç solo albüm sahibi müzisyendir. Beğenilen bir eser olan ve ve ilk defa Nilüfer'in seslendirdiği Ara Sıra Bazı Bazı şarkısını yeniden yorumlamıştır. 2000 yılında "Ay Benim Aklım" adlı single çalışmasını piyasaya süren Yeşim Vatan, 14 yıllık müzik eğitimi alan ve son dönemde piyasaya çıkan hemen hemen tüm albümlerde ismine ve sesine rastlayabileceğiniz müzisyen son olarak 2006 yazında Ajda Pekkan'ın yaz turnesinde görev almıştır. Yine aynı sene Best FM'in ödüllü programcısı Rıza Esendemir ile evlendi. Yeşim ve Rıza Esendemir çiftinin bir de çocukları vardır. Yeşim Vatan, “Şarkılarımın ilham kaynağı” dediği radyocu eşi Rıza Esendemir'den 2011 Eylül ayında anlaşmalı boşandı.
Hazar Lenkeran FK
FK Hazar Lenkeran (Azerice: Xəzər Lənkəran Futbol Klubu) Lenkeran şehrinde kurulmuş ve 2004-2016 yılları arasında faaliyet göstermiş bir Azerbaycan futbol kulübüdür.
2015-2016 sezonu sonunda Azerbaycan Premyer Ligası'nda sonuncu olarak küme düşen takım, bir sonraki sezon ülke şampiyonalarında mücadele etmeme kararı aldı.
Azerbaycan Premyer Ligası'nda on iki sezon oynayarak bir şampiyonluk, üç kez Azerbaycan Kupası'nı kazandı. Hazar ayrıca, Avrupa'nın büyük futbol kulüplerinden oluşan önceki G-14'ün yerini alan bir organizasyon olan Avrupa Kulüpler Birliği'nin bir üyesiydi.
Başarılar
Azerbaycan Kuboku
BDT Kupası
Teknik direktörleri
Güncelleme: 26 Kasım 2013
Hürrem Çavuş Camii
Hürrem Çavuş Camii, İstanbul'un Fatih ilçesinde Mimar Sinan mahallesinde Keçeciler caddesinde Keçeci Çeşmesi sokağında bir camidir. Caminin banisi Hürrem Çavuş'tur. 1560'ta Mimar Sinan tarafından inşa edilmiştir. 1844'te ve 1901'de tamir edilmiş, son tamiri 2000'de yapılmıştır. Duvarlar taş-tuğladır. Sakifli camidir, iki katlıdır. Son cemaat yeri kiremit çatılı olup giriş iki ahşap direkli bir sundurmadandır. Sağdaki minaresinin kaidesi duvara gömülüdür. Tavan ahşaptır. Caminin doğu tarafı haziredir.
Caminin okul ve çeşmesi de vardır. Kanuni Sultan Süleyman'ın divan çavuşu Hürrem Çavuş'un kabri, cami avlusundadır. Avluyu 2 metrelik parmaklıklı dış duvarlar çevrelemektedir. Avluda 3 tane büyük eski ağaç vardır. Mermer döşemeli avlunun sağında tuvaletler ve şadırvan bulunmaktadır. Cami ile hazire bitişiktir. Caminin dışı kahverengi ahşaptır, pencereleri küçüktür. Avlu kapısından girildikten sonra sağda hanımlar bölümüne çıkan merdivenler vardır. Sahına giriş kapısı taş çerçeve içindedir.
Dikdörgen sahının üst pencereleri sabit karıncagözüdür. Alt sıra pencereler açılır ahşaptır. Sahın, 6x12 ölçüsünde olup kıbleye göre enine dikdörtgendir. Düz ve küçük kare işlemeli tavandan bir büyük ve üç küçük avize sarkar. Skalaktitli mihrabında sağ ve solda küre lambalı iki şamdan vardır. Kürsü, sol köşeye bitişiktir ve merdivenlidir. Duvarlar beyaz, tavan pembe-beyazdır. Kürsünün arkasında halı üzerine 300 puntoluk bir yazıyla Yasin hattı asılmıştır. Pencerelerin yanlarında duvarda yeşil üzerine beyaz hatla mukaddes isimler yazılmıştır. Sol ve sağ duvarda, iki pencere arasında kitaplıklar duvara gömülüdür. Girişin sağında bir bölüm halinde müezzin yeri, solda üst kata çıkan merdivenler vardır.
Tazekent, Diyadin
Tazekent, Ağrı ilinin Diyadin ilçesine bağlı bir köydür.
Ankara (anlam ayrımı)
Ankara, Türkiye'nin başkenti ve en kalabalık ikinci şehridir. Ankara sözcüğü ile ayrıca şunlardan biri kastedilmiş olabilir;
Tazekent, Diyadin
Tarihçe
Köyün eski adı 1928'den beri "yeniköy" anlamına gelen bugünkü adını taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Ağrı il merkezine 64 km, Diyadin ilçe merkezine 4 km uzaklıktadır. Köy, Murat Nehri kenarındadır.
Halo
Halo şu anlamlara gelebilir:
Akbucak, Pazar
Akbucak, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Akbucak köyü, "Melmanat" adıyla 1935 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetinin Pazar kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 666 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte Artvin ve Rize vilayetlerinin yerini Çoruh vilayeti almış, Atina kazasının adı da Pazar olarak değiştirilmişti.
Marmanat veya Melmanat "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Akbucak olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Akbucak köyünün nüfusu 763 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 265 kişi okuma yazma biliyordu.
Köyde 1814 yılında Ahmet Hasan Usta tarafından inşa ettirilmiş ve 1897'de tamamen yıkılmış bir cami bulunmaktaydı.
Coğrafya
Köy, Rize il merkezine 55 km, Pazar ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır.
Golden Boy
Golden Boy, spor yazarları tarafından Avrupa'daki genç oyunculara verilen bir ödüldür. 2003 yılında İtalyan spor gazetesi Tuttosport tarafından kurulmuştur.
Ödüle aday olan futbolcular 21 yaşın altında ve Avrupa'da üst düzey oynamak zorundadır.
Ardahan'da 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi
2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi'nin Ardahan ili sonuçları (cezaevi oyları hariç);
Ardahan
Ardahan'daki Merkez dahil 6 ilçenin toplam sonucu aşağıdaki gibidir.
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Merkez
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Çıldır
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Damal
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Göle
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Hanak
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Posof
! align="center" colspan="5" | Sonuçlar ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="1" | Toplam ! align="center" colspan="1" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="1" | Katılım oranı
Şah Sultan Camii
Şah Sultan Camii İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde merkez mahallesinde, Silahtar Ağa caddesinde bir camidir. Bu cami ve çevresi Sünbüli tekkesi idi. 1533'de Yavuz Sultan Selim'ın kızı Şah Sultan Mimar Sinan'a yaptırdı. Cami türbesinde şeyh merkezzade Ahmet Efendi yatmaktadır.
Doudou Mangni
Doudou Mangni (d. 20 Mart 1993), İtalyan futbolcudur. İtalya'nın Serie C (3. lig) takımlarından Lecco'da oynuyor.
Şah Sultan Camii
Dikdörtgen planlı, taş-tuğla karışımlı duvarlı, kırma çatılı, üçer pencerelidir. Son cemaat yeri ahşap sütunludur. Harime tek kapıdan girilir, kıblenin karşısı mahfillidir.
Aşağıtekke, Çayıralan
Aşağıtekke, Yozgat ilinin Çayıralan ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Tekkeler olarak geçmektedir. Aşağıtekkeliler, önceleri Yukarıtekke'de, Tekke adı altında Yukarıtekkelilerle birlikte yaşıyorlardı. Yukarıtekke'de su sıkıntısı baş gösterince bazı Tekkeliler, yaklaşık iki kilometre uzaklıkta olan şimdiki Aşağıtekke'nin bulunduğu yere taşındılar. Tekke köyü ikiye ayrıldığı için bir süre bu iki köye "Tekkeler" denildi.
Coğrafya
Köy, Yozgat il merkezine 125 km, Çayıralan ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.
Incipit Satan
Incipit Satan, Norveçli black metal grubu Gorgoroth'un beşinci stüdyo albümüdür. Şubat 2000'de Nuclear Blast aracılığıyla yayınlanmıştır.
Albümdeki tüm müzik, gitaristler Tormentor ve Infernus tarafından yazılmıştır. Endüstriyel müzikten etkiler taşıması, klavye gibi çalgıların kullanılması ve daha fazla melodi bulundurması bakımından diğer Gorgoroth albümlerinden farklılıklar taşır. Albüm aynı zamanda vokalde Gaahl ve bas gitarda King ov Hell'in Gorgoroth'la hayata geçirdiği ilk albümdür. Grup üyeleri bu albümü ölen eski dostları ve gruptan arkadaşları Grim'e adamışlardır.
Yapım
Gorgoroth & Jocke Petterson tarafından yönetildi. Jocke Petterson tarafından kaydedildi ve planlaması yapıldı.
İnsan nüfusu
Nüfus veya popülasyon, belirli bir zamanda sınırları tanımlı bir bölgede yaşayan insan sayısıdır. Kelime, çoğunlukla insan sayısını belirleyen bir kavram olarak kullanılır. Nüfus bir ülkede, bir bölgede, bir evde belirli bir anda yaşayanların oluşturduğu toplam sayıdır.
Nüfus, sayımlar yoluyla belirlenir. Nüfus sayımları seçmenlerin belirlenmesinin yanı sıra başka pek çok amaç için de yapılmaktadır. İlk nüfus sayımlarının temel amacı askerî gücü belirlemek, vergilendirme için kolaylık sağlamaktı ve yalnızca erkekler dikkate alınıyor, kadınlar ve çocuklar göz ardı ediliyordu. Nüfus sayımlarındaki diğer amaçlar da şunlardır: Erkek-kadın nüfusu belirlemek, kırsal-kentsel nüfusu belirlemek, nüfus yerleşim yerlerine göre dağılımını belirlemek, okuma-yazma oranını belirlemek, eğitim durumunu belirlemek, nüfusu belirlemek, nüfusun yaşlara göre dağılımını belirlemek ve daha birçok amaçtan dolayı yapılır.
Düzenli sayımlar yakın tarihlidir. 14. yüzyılda İskandinav ülkelerinin uygulamaları ile başlamıştır. Nüfus sayımları yoluyla bir yerleşim birimindeki insan grubunun demografik özellikleri ortaya konur. Yaş ve vücut yapısı, ekonomik ve sosyal durum gibi. Düzenli sayımlar, nüfusun artış hızı, ölümler, doğumlar ve göçler gibi demografik göstergelerin gidişatını belirlenmesine olanak tanır ancak bütün Dünya'da, her ülkenin farklı nüfus sayım uygulamaları (yineleme süresi, güvenirlik vs.) sebebiyle bütün Dünya nüfusu hakkında sağlıklı verilere ulaşmak güçtür.
Dünya nüfusu 8.000.000.000'ı geçmiştir ve önemli toplanma alanları Çin'in doğusu ve Japonya; Hindistan, Kuzey Amerika'nın doğusu ve Batı Avrupa'dır. Dünya nüfusu, Birleşmiş Milletler tarafından nüfus saati ile izlenmektedir.
Kamçı etkisi
Kamçı etkisi, tedarik zincirinde tahminlerin verimsizliğini tarif eden bir dağıtım kanalı olgusudur. Tedarik zincirinde, müşteri ihtiyaçlarının maksimum seviyelere ulaştığı durumların envanterde yaratacağı büyük dalgalanmaları ifade eder. Bu kavram ilk olarak Jay Forrester ‘ın Industrial Dynamics (1961) kitabında ortaya atılmıştır, bu sebeple Forrester etkisi olarak da bilinir. Kamçı etkisi ismiyle anılmasının sebebi, kamçının salınım sırasında genliğinin artarak devam etmesidir. Dalga kaynağından uzaklaştıkça, dalga desenindeki sapmalar artmaktadır. Benzer şekilde, yapılan tahminlerin doğruluğu tedarik zincirinde yukarılara çıkıldıkça azalır. Örneğin perakende sektöründe, birçok tüketici ürününde tüketim miktarları oldukça tutarlıdır. Ancak bu sinyal, tüketici satın alma alışkanlıklarından uzaklaştıkça daha kaotik ve beklenmedik hale gelebilir.
Araştırmalar, taleplerdeki +/- %5 dalgalanmanın, tedarik zincirinde +/- %40 a kadar dalgalanmaya yol açabileceğini göstermiştir. Bir kamçının vuruşundaki gibi, bilekteki ufak bir hareket (satış talebindeki bir kayma) kamçının sonunda büyük bir harekete sebep olur.(üretimin karşılaması).
Nedenler
Müşteri talepleri nadiren tam kararlı olduğundan, işletmelerin envanteri ve diğer kaynaklarını doğru konumlandırması için talebi tahmin etmeleri gerekir. Tahminler istatistiklere dayalıdır ve nadiren tam doğruları verir. Tahmin hataları sebebiyle, işletmeler ”güvenlik stoğu ” denilen envanter tamponları bulundururlar.
Tedarik zincirinde, son müşteriden hammadde sağlayıcısına kadar tedarik zincirinin tüm parçaları taleplerde yüksek varyanslar ile karşılaşılar ve bu sebeple emniyet stoklarına ihtiyaç duyarlar. Talebin yükseldiği dönemde, alt kademedeki tedarik zinciri parçaları siparişlerini arttırırlar. Talebin düştüğü veya durduğu dönemlerde de envanteri azaltmamış olurlar. Tedarik zincirinin üst kademelerine çıkıldıkça, bu varyansların etkisi büyür. Bu olaylar dizisi, MIT Sloan School of Management tarafından 1960'lı yıllarda geliştirilen bira dağıtım oyununda (beer game) iyi bir şekilde simüle edilmiştir.
Sebepler ayrıca, davranışsal ve operasyonel olarak birbirinden ayrılabilir.
Davranışsal Sebepler
İnsan faktörünün davranışsal rolünün tedarik zincirine etkisi büyük ölçüde çözülememiştir. Bununla birlikte çalışmalar, tedarik zinciri ortamında güvenliğe önem veren tedbirli insanların, risk alanlara göre daha kötü performans sergilediklerini göstermiştir. Yüksek yeterliliğe sahip kişilerin tedarik zincirinde kamçı etkisiyle karşılaşma tehlikeleri düşüktür.
Sonuçlar
Büyük güvenlik stoklarına ek olarak bu etki, verimsiz üretimden veya fazla stoklardan kaynaklı da götürebilir. Bütün üreticiler, tedarik zincirindeki müşterilerinin taleplerinin tam olarak karşılanma gereksinimi duyarlar. Bu da dağıtım kanallarda düşük kullanım oranlarına sebep olur.
Emniyet stoklarına sahip olunmasına rağmen, başarısız müşteri hizmetlerinin sonucu olarak oluşan stoksuz kalma durumları sipariş kaybına neden olabilmektedir. Bunun yanında başarısız müşteri hizmetlerinin, genel imaj ve müşteri sadakati üzerinde ölçülemeyen sonuçları da vardır. Bir işletme gerçekleştiremediği siparişlerden kaynaklanan, sözleşmelerdeki cezalarla başa çıkmak durumundadır. Dahası, talep değişkenliğini yönetmek için tekrarlanan işe alım ve işten çıkarmalar, eğitimler ve kanuni zorunluluklar nedeniyle ekstra maliyetlere de katlanırlar.
Önlemler
Teoride, bütün siparişler her seferinde tam zamanında karşılanırsa kamçı etkisi meydana gelmez. Bu bulgular kamçı etkisini, öngörü odaklı tedarik zinciri içerisinde bir problem olarak kabul eden uzmanların görüşleriyle tutarlıdır. Bu nedenle müşteri taleplerinin görünürlüğünü mümkün olan en uzak noktaya kadar genişletmek gereklidir.
Bu müşteri ihtiyaçlarına tepki veren talep odaklı tedarik zinciri kurmanın bir yoludur. Üretimde bu konsept kanban olarak anılır. Bu model Wall Mart ın dağıtım sisteminde başarılı oldu. Wall mart da ana ofis POS bilgilerini gün içinde birkaç kez alır. Bu talep bilgileri Wall Mart dağıtım merkezlerinin ve bunların tedarikçilerinin transfer kuyruklarında kullanılır. Elde edilen sonuç müşteri ihtiyaçlarının ve tedarik zinciri boyunca envanter hareketlerinin neredeyse mükemmel görünürlüğüdür. Daha iyi bilgi daha iyi envanter pozisyonu almaya ve tedarik zinciri boyunca daha düşük maliyete götürür.
“Toplam Miktar” konsepti kamçı etkisiyle mücadele edebileceğimiz hatta önleyebileceğimiz bir metottur. Bu metot özellikle Alman otomotiv endüstrisinin gelişmiş tedarik zincirlerinde uygulandı ve geliştirilmiştir. Orijinal ekipman üreticisi (OEM) ile tedarikçileri arasında çok çeşitli elektronik data transferi (EDI) formatları kurulmasına yardımcı olmuştur.
Talep odaklı tedarik zincirinin uygulanmasındaki engelleri bilgi teknolojisi yatırımı, esneklik ve müşteri ihtiyaçlarına odaklanman firma kültürünün oluşturulması olarak sıralayabiliriz. Diğer bir ön koşulda bütün tedarik zinciri paydaşlarının tam güvene dayalı işbirliği ve bilgi paylaşımı ile daha çok kazanç elde edeceklerinin farkına varmalarıdır.
Metotlar belirsizliğin, değişkenliğin ve tedarik zamanlarının azaltılması üzerine tasarlanmıştır.: -	Satıcı yönetimli envanter (vendor managed inventory) -	Tam zamanında üretim(JIT) -	Talep odaklı MRP -	Stratejik işbirliği -	Bilgi paylaşımı -	Ürün akışını düzgünleştirmek -	Parekedencilerle koordine olarak teslimatları eşit yaymak -	Bir defada işlem gören miktarı aşağıya çekmek -	Küçük miktarda ve yüksek sıklıkta ikmal -	Sistem bozucu teşvikleri devre dışı bırakmak -	Her gün düşük fiyat politikası -	Geri dönüşleri ve iptalleri kısıtlamak -	Kısa kalma durumunda, mevcut durum yerine geçmiş satışları baz alan sipariş tahsisi
Abdullah Karabina
Abdullah Karabina (1867, Boyabat, Sinop, Türkiye - 22 Nisan 1935), Türk siyasetçi.
Rüştiye'yi bitirdi. Tüccarlık ile I. Dönem Sinop Milletvekilliği yaptı. Evli ve 6 çocuk babasıydı.
2010 UEFA Şampiyonlar Ligi Finali
2010 UEFA Şampiyonlar Ligi Finali, 22 Mayıs 2010'da Santiago Bernabéu Stadyumu'nda oynandı. Santiago Bernabeu'da oynanan 4.final olmuştur. Daha önceden; 1957, 1969 ve 1980 yıllarında ev sahipliği yapmıştır.
Ayrıca bu maç cumartesi günü oynanan ilk final karşılaşması olmuştur.
Fernando Silva dos Santos
Fernando Silva dos Santos (d. 18 Mayıs 1991), Brezilyalı eski futbolcudur.
Nocturno Culto
Nocturno Culto (d. Ted Skjellum, 4 Mart 1972), Darkthrone grubunun vokalist, gitarist ve eş bas gitaristliği (Fenriz ile birlikte) ile adından söz ettiren Norveçli bir müzisyendir. 1988'den beri grupta olan müzisyen günümüzde Norveç'te öğretmen olarak çalışmaktadır. Bir kızı ve bir oğlu vardır. Müzisyen aynı zamanda Black Metal ve özel yaşamını anlatan The Misanthrope adlı bir belgesel yayınlamıştır.
Diskografi
Not: Tüm albümler, eğer parantez içinde belirtilmediyse Darkthrone ile gerçekleştirilmiştir. Bu listede küçük çalışmalar listelenmemektedir.
Naf Naf
Naf Naf 1973'te Paris'te kurulmuş bir hazır giyim markasıdır. Gerard ve Patrick Pariente kardeşlerin temelini attığı şirket ilk mağazasını 1978 yılında açmıştır.
Naf Naf 1983'te geliştirilen ve ketenin herhangi bir renkle boyanabilmesine olanak sağlayan teknikle pazar payını artırmıştır. Şirket 1985'te seçkisini güneş gözlüğü ve çanta gibi donatılarla varsıllaştırmıştır.
İnönü, Çayıralan
İnönü, Yozgat ilinin Çayıralan ilçesine bağlı bir köydür.
Toklucak, Diyadin
Toklucak, Ağrı ilinin Diyadin ilçesine bağlı bir köydür.
İnönü, Çayıralan
Tarihçe
Köy, 1926'dan beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Yozgat il merkezine 135 km, Çayıralan ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır.
Toklucak, Diyadin
Tarihçe
Köyün eski adı 1901 yılı kayıtlarında bugünkü adı, 1918 yılı kayıtlarında ise Ermenice'de "Nbad (dağı) yeri" anlamına gelen Nbadagan olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Ağrı il merkezine 86 km, Diyadin ilçe merkezine 26 km uzaklıktadır.
Wolf-Heinrich von Helldorf
Wolf-Heinrich Graf von Helldorf (d. 14 Ekim 1896 - ö. 15 Ağustos 1944), Nazi Rejiminin önde gelen isimlerinden biriydi. 1933'te Nazi Partisi üyesi oldu. 1938 yılında direniş grupları ile temas kurdu.
Helldorf Merseburg'da bir toprak sahibinin oğlu olarak doğdu. Helldorf Birinci Dünya Savaşı'nda 1915'te bir teğmen olarak görev yaptı. 1918'de Prusya devlet meclisi üyesiydi.
Hakkı Hami Ulukan
Hakkı Hami Ulukan (d. 1889, İnesökü, Erfelek, Sinop), (ö. 5 Eylül, 1938), Türk siyasetçidir.
Konya Hukuk Mektebi mezunudur. Dava Vekilliği, Türkiye Büyük Millet Meclisi I. Dönem Sinop Milletvekilliği, İktisat Encümeni Reisliği yapmıştır. Evli ve iki çocuk babasıdır.
Wolf-Heinrich von Helldorf
1931'de Berlin'de bir SA lideri olarak çalıştı. Kendisine SS Berlin-Brandenburg liderlik sorumluluğu verildi. Aynı zamanda Reichstag üyesi seçildi. 1935 yılının Mart ayında Potsdam Emniyet Müdürü seçildi ve Temmuz 1935'e kadar bu göreve devam etti.
20 Temmuz suikast girişiminde Berlin Polis Gücünün komutanı olarak Albay Claus von Stauffenberg'e destek verdiği için 24 Temmuz'da tutuklandı. Hans Bernd Gisevius'a göre Helldorf Berlin polisinin tarafsızlığını sağlayacak ve daha sonra yeni hükûmeti destekleyecekti. Emrindeki Berlin polisi Berlin'de kalan Nazi liderlerini tutuklamaya ve başkenti işgale yardımcı oldu.
Helldorf'un Nazilere ihaneti tepki gördü ve çok şiddetli oldu. Helldorf Volksgerichtshof (Halk Mahkemesi)'nde Roland Freisler tarafından yargılandı ve idam cezasına çarptırıldı. Plötzensee Hapishanesi'nde idam edildi.
Helldorf'un Adolf Hitler'e suikast girişiminde Hitler karşıtı hareketi ile taraflı olması Nazi rejimine karşı bir Alman direniş savaşçısı olarak ona tarihte önemli bir yer kazanmıştır.
Özgürlük Yazarları
Soundtrack
Black Eyed Peas, “A Dream” ile, tarihte, en başarılı film müziklerinden birine imza atmıştır. Filmin soundtrack albümünde,Tupac Shakur tarafından seslendirilen “Keep Ya Head Up”’ta bulunmaktadır. Yılların, film ve televizyon dizi, müzik yapımcısı Sia ise, enstrümantal müziklerin yapımcılığını üstlenmiştir. Şarkısı, “Breathe Me”, soundtrack'te bulunmaktadır.
Rıza Silsüpür
Rıza Silsüpür (d. 1877, Kırşehir – ö. 11 Ocak 1926) Türk siyasetçi.
Rüştiye mezunudur. İttihat ve Terakki üyeliği, Son Osmanlı Mebusan Meclisi'ne Ali Rıza Benli ile Müdafaa-i hukuk cemiyetleri grubu Kırşehir millet­vekiliği yapmıştır. İstanbul'un resmen işgalinden sonra da (16 Mart 1920) Ankara'ya gelerek milli mücadeleyi desteklemeye devam etmiştir. Kuvâ-yi Milliye Teşkilatı Keskin yöresi kurucusudur. Kırmızı-yeşil şeritli İstiklâl Madalyası sahibidir. TBMM I. Dönem Kırşehir milletvekilliği yapmıştır. Evli ve iki çocuk babasıdır.
Şeyh Said ile iş birliği yaptığı iddia edilmiştir. Bu iddialar nedeniyle İstiklâl Mahkemeleri'nin 10 Ocak 1926 tarihli ve 16 sayılı kararıyla idama mahkûm edilmiş, cezasının infazı ise 11 Ocak 1926 günü gerçekleşmiştir.
Sovyet mimarisi
Sovyet mimarisi, bazı kaynaklarda geçtiği gibi Stalinist mimari ya da Sosyalist Klasisizm, Sovyetler Birliği'nin Stalin dönemi (1933-1955) mimarisini tanımlamak için kullanılan bir terim.
Akmescit, Pazar
Tarihçe
Eski adı Mcacivat'tır. Bir Laz yerleşmesi olan Mcacivat, Türkçe kaynaklara Cacivat biçiminde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Cacivat (جاجیوات) olarak geçer. Kültür tarihçisi Nikolay Marr, 1910 yılında Atina kazasında 69 köy bulunduğunu ve bu köylerden 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmıştır. Mcacivat'ı da Lazcanın konuşulduğu köyler arasında saymıştır.
Antik Çağ krallığı olan Kolheti'de yer alan Mcacivat, Trabzon İmparatorluğu'nun 1461'de ortadan kaldırılmasından sonra Osmanlıların eline geçti. Trabzon Eyaleti sınırları içindeyken, 1867'de, yeni kurulan Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının bir köyü haline geldi. 1876 Trabzon vilayeti salnamesinde bu sancağa bağlı Atina kazasının bir köyü olarak geçer. Köyün nüfusu 24 hanede yaşayan 95 kişiden oluşuyordu. Hane başına yaklaşık 4 kişi düşmesi, köydeki ailelerin kalabalık olmadığını göstermektedir. Tarımla geçinen Cacivat'ta hayvan varlığı olarak sadece 40 inek ve 10 öküz tespit edilmiştir.
Sovyet mimarisi
İşçi ve Çiftçi Kadın Heykeli bu mimarinin önemli bir örneğidir.
Akmescit, Pazar
Tarihçe
Cacivat, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında, Artvin vilayeti yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Pazar kazasının merkez nahiyesinin bir köyüydü. Bu tarihte köyün nüfusu 318 kişiden oluşuyordu. "Yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Akmescit olarak değiştirildi. Bu yerleşmenin 1955 genel nüfus sayımında "Cacivat" adıyla, 1960 genel nüfus sayımında "Akmescit" adıyla Pazar kazasının merkez nahiyesine bağlı köy olarak kaydedilmiş olması da adının bu tarihte değiştirildiğini göstermektedir. Cacivat'ta 1955 yılında 399 kişi, 1960 yılında ise 514 kişi yaşıyordu. Adının değiştirilmesine rağmen, köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Akmescit (Cacivat)" biçiminde bir süre daha resmî kayıtlarda kullanılmıştır.
Coğrafya
Akmescit köyü, Rize iline 39 km, Pazar ilçesine 4 km uzaklıktadır.
Rıza Vamık Uras
Rıza Vamık Uras (d. 1877, Manastır, Osmanlı İmparatorluğu - ö. 30 Ocak 1946), Türk siyasetçidir.
Harp Okulu'nu ve İstanbul Jandarma Subay Okulunu bitirmiştir. 3. Ordu 17. Alay Süvari Bölük Komutanlığı, Beyrut Yenier Okulu Süvari Öğretmenliği, Şarkikarahisar Jandarma Tabur Komutanlığı, Sinop Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti Kuruculuğu ve Başkanlığı yapmıştır. TBMM I. Dönem Sinop Milletvekilidir. Evli ve üç çocuk babasıdır.
Aktaş, Pazar
Aktaş, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1854 yılına tarihlenen Trabzon Vilayeti Salnamesi'nde Xonar, 2009 yılında yayınlanan Lazca yer adları sözlüğünde ise Xonari olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Rize il merkezine 44 km, Pazar ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.
Abdulilah Fırat
Biyografi
Şeyh Said'in torunu olan Abdulilah Fırat, 19. Dönem Erzurum Milletvekilliği (RP) ve 20. Dönem Erzurum Milletvekilliği (RP, FP) yapmıştır.
Refah Partisi Genel Başkanı Prof. Dr. Necmettin Erbakan'ın isteği üzerine 1991 yılı Milletvekili seçimlerinde Erzurum II. Bölge Refah Partisi listesinden aday oldu ve tercihli oy sisteminden en fazla oy alan milletvekili olarak seçildi. 1995 yılı Milletvekili seçimlerinde Refah Partisi Erzurum Milletvekili olarak tekrar seçildi. 28 Şubat sürecinden dolayı Refah Partisi'nin kapatılmasından sonra bağımsız kalan Erzurum Milletvekili Abdulilah Fırat 18 Mart 1998'de Fazilet Partisi'ne katıldı. Refah Partisi ve Fazilet Partisi'nde Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyeliği ve çeşitli görevlerde bulundu. TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda ve Fransa-Türkiye Parlamentolararası Dostluk Grubu'nda üyelik ve başkanvekilliği görevlerinde bulundu. Fazilet Partisi'nin Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmasından sonra kurulan Saadet Partisi'nin Kurucular Kurulu üyeliği ve Genel İdare Kurulu üyeliği görevlerinde bulundu. Günümüzde Nakşibendi Hâlidî Palevi ekolünün ve Şeyh Said ailesinin son temsilcisidir. Çeşitli gazete ve dergilerde röportaj ve yazıları bulunmaktadır. Yayımlanmış 6 kitabı vardır. Evli ve 3 çocuk babasıdır.
Aşçılık
Aşçılık, besinlerin çeşitli yöntemlerle yemeye hazır duruma getirilmesine denir. Ahçılık olarak da bilinir. Ev ekonomisi'nin temel bileşenlerinden biridir. Şef, aşçı, yardımcı şef, pasta şefi, mutfak şefi, fırıncı, gastronomcu, çikolatacı gibi mesleklerle sıkı ilgilidir. Birçok ülkelerde aşçılık mesleği öğrenmek için aşçılık okulu, aşçılık fakültesi, aşçılık akademileri bulunmaktadır. Aşçılığın en temel yöntemi pişirmedir. Ama "aşçılık" terimi, pişirmenin yanı sıra kurutma, isleme, dondurma ya da salamura gibi başka yöntemleri de kapsar. Besinler birkaç nedenden dolayı pişirilir. Bazı besinleri çiğ yeme düşüncesinden hoşlanmayız. Belirli besinleri pişirerek yemeye alışık olduğumuzdan, pişirmenin besinlere iyi bir tat kazandırdığına inanırız. Öte yandan pişirildiklerinde besinlerde değişiklikler oluşur ve bu da bazı besinlerin yenmesini ve sindirilmesini kolaylaştırır. Moleküler gastronomi, fizik ve kimya perspektifinden beslenmenin bilimsel yaklaşımıdır. Besinleri pişirmenin başka nedenleri de vardır. Pişirilen besinler uzun süre bozulmadan saklanabilir. Örneğin besinlerde bulunabilecek birtakım parazit ya da bakteriler pişirmenin etkisiyle ölür ya da etkilerini bir süre yitirir. Ama bunun için gıda sanayinde başka yöntemler de kullanılmaktadır.
Aşçılık bir gerekliliktir, ama yalnızca gereklilikten dolayı yapılmaz. Pek çok kişi, gerek evinde yemek pişirirken, gerek bu işi bir meslek olarak yaparken zevk alır. Aşçılık bilgi gerektirdiği gibi, iyi yiyeceği seçme, hazırlama, sunma ve bunlardan tat alma da bir tür sanattır ve bu sanat gastronomi denir. Daha 18. yüzyılda İskoç yazar James Boswell, canlılar arasında yalnızca insanın yemek pişirebildiğine ve iştah açıcı bir sofra kurabildiğine dikkati çekmiştir. Boswell, yediğine çeşni katan herkesin az çok aşçı olduğunu yazmıştır. Her ülkenin kendine özgü, geleneksel bir aşçılığı vardır. O ülkede bulunan besinler, iklim, din ve görenekler gibi birçok etmen bu geleneği oluşturmuştur. Bazı ülkelerin mutfakları daha güçlü geleneklerle donanmıştır. Örneğin Fransız mutfağı, 17. yüzyıldan bu yana Batı dünyasının mutfağını etkilemiştir. Bundan dolayı, aşçılıkta Fransızca terimler çok yaygın olarak kullanılmaktadır. Bununla birlikte, günümüzde dünyadaki başka mutfaklar da tanınır olmuş ve farklı aşçılık üslupları kaynaşmaya başlamıştır.
Eskiçağlarda aşçılık
Arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan, Tarihöncesi’nden kalma çanak çömlek gibi araç gereçler, o çağlarda insanların nasıl yemek pişirdikleri konusunda bize bilgi vermektedir. Henüz pişirmeyi bilmedikleri dönemde insanlar, avcılık ve toplayıcılıkla elde ettikleri besinleri çiğ olarak yiyorlardı. Öte yandan besinleri bozulmadan saklama yöntemlerini bilmedikleri için, neredeyse her gün yiyecek peşinde koşmak zorundaydılar. Ateşten yararlanmayı öğrendikten sonra besinleri pişirmeye başladılar. Ama besinleri ateşte pişirmeyi nasıl buldukları konusunda bilgiye sahip değiliz, bir rastlantı sonucu bulmuş olmaları daha büyük bir olasılıktır.
Pişirmenin en basit yolu, yiyecekleri bir sopaya geçirip ateşin üzerinde kızartmaktır. Eski insanların başlangıçta da böyle yaptığı sanılmaktadır. Besinleri kızgın taşlar üstünde pişirmeyi daha sonra öğrenen insanlar, belki bazı yiyecekleri de yapraklara sararak közde pişiriyorlardı. Çok eski çağlarda insanlar, tahılları lapa haline getirerek kızgın taşlarda bir tür basit ekmek pişirmeyi biliyorlardı. İlk fırınlar taşlar ve kızgın korların döşendiği çukurlardı.
Bir sonraki aşamada insanlar, toprakta çukur açmak yerine toprağın üstünde fırın yapmayı öğrendiler. Bu fırınların, biri dumanın dışarı çıkmasını, öteki havalandırmayı sağlayan iki deliği vardı. Sıcaklığı içeride tutmak için, yiyeceklerin içeri yerleştirildiği delik ise önüne bir taş kapak koyularak kapatılıyordu. İnsanlar açtıkları çukurlara büyük bir hayvan postu döşüyor ve içine koydukları yiyecekleri haşlıyorlardı. Bu çukurlar suyla dolduruluyor ve ateşte kızdırılmış taşlar içine koyularak su kaynama derecesine kadar ısıtılıyordu. Kamış sepetleri, balçıkla sıvayarak sertleştirmeyi de öğrenen insanlar, böylece bir bakıma ilk tencereyi yapmışlardı. Bu kapları, suyla doldurarak ya da susuz olarak ateşin üzerine yerleştiriyorlardı. Böylece, aşçılığın iki ana yöntemi geliştirilmişti: Kuru olarak fırınlama ve suyla haşlama ya da buğulama.
Toprak fırınlar, dünyanın bazı yerlerinde günümüzde de kullanılmaktadır. Örneğin, Papua Yeni Gine'de yaşayan Wola halkı, sebze ve et pişirmek için iki ayrı toprak fırın kullanır. Anadolu’nun çeşitli yerlerinde ekmek pişirmek için hâlâ kullanılan tandır da bir tür toprak fırındır.
Yunan ve Roma mutfakları
Eski Yunan ve Roma dönemlerinde, neredeyse bütün işleri köleler yapardı. Yunan ve Roma yönetici sınıfın konutlarındaki aşçıbaşı da bir köleydi, ama emrinde çalışan gene köle olan birçok işçi vardı. Aşçıbaşının yönetimindeki öteki köleler, fırıncı, kasap, ateşçi, şaraplardan sorumlu kilerci ve yemeklerin zehirli olmadığından emin olmayı sağlayan çeşnicibaşı gibi kişilerdi. Yemekler demirden ya da topraktan tencereler ve tavalarda pişiriliyor, tabaklardan yeniyordu. O dönemin mutfak araç gereçleri arasında kaşık bulunmakla birlikte, yiyeceklerin bıçakla kesildikten sonra elle yendiği sanılmaktadır. Yunan ve Roma yemekleri günümüzdeki gibi malzemelerle pişirilmiyordu. Örneğin etin ya da balığın genellikle bal ya da meyveyle pişirildiği bilinmektedir. Ziyafetlerde yemeklerin çeşitli değerli taşlarla süslendiği de olurdu. Romalılar besi hayvanlarının yanı sıra deve ve fil eti de yiyorlardı.
Ortaçağ dönemi
Orta Çağda Avrupa'daki büyük malikânelerin mutfakları, Eski Yunan ve Roma dönemlerinde olduğu gibi iyi örgütlenmişti. Üstü açık büyük ateş ocaklar vardı. Bu ocaklarda hayvanlar sopaya geçirilerek bir bütün olarak kızartılıyordu. Çorba yapmak ve etleri haşlamak için büyük kazanlar kullanılıyordu. Mutfaklardaki her işin bir sorumlusu vardı ve bunlar aşçıbaşının emrinde çalışırlardı. Örneğin ateşi yakan kişi ile kazanların taşmadan kaynamasını denetleyen kişi ayrı görevlilerdi. Birkaç yardımcı da yemekleri pişmeye hazırlardı. Orta Çağ mutfaklarında günümüzdeki kadar çok çeşit yemek pişirilmiyordu. Yemekler büyük bir olasılıkla birkaç çeşitten oluşuyordu ve yavandı. Ama bugün de kullandığımız pek çok baharat biliniyor ve yemeklerde kullanılıyordu. Bu baharatın bazılarını kendileri yetiştiriyor, ama biber, karanfil, tarçın gibi baharat çeşitleri Doğu ülkelerinden geliyordu ve bundan dolayı pahalıydı. Etler kurutularak ya da tuzlanarak saklanıyordu. Orta Çağda ne gündelik yaşamda, ne de mutfakta günümüzdeki gibi bir temizlik anlayışı yoktu. Çünkü insanlar hastalıkların, mikroplar ve pislikle ilgili olduğunu bilmiyorlardı. Avrupa'nın doğu ve batısında zamanla ayrı aşçılık yöntemleri gelişti. Bu ayrım asıl olarak, değişen iklim koşullarında farklı ürünlerin yetişmesine bağlanabilir. Öte yandan göçlerin ve fetihlerin, farklı yemek kültürleri olan toplumları ilişkiye geçirmiş olması da bunda önemli bir etkendir. Akdeniz kıyısındaki Güney Avrupa ülkelerinde bolca zeytin ağacı yetişiyordu ve yemeklerin pişirilmesinde zeytinyağı kullanılıyordu. Kış ayları ılıman geçtiği için evleri ısıtmak ve yemek yapmak için küçük ateşler yeterliydi. Bütün yıl boyunca bulunan taze eti ve balığı, çok sıcak kömür ateşinde kısa sürede pişirmek ya da ızgara yapmak mümkün olmuyor. Kışları uzun ve sert geçen Kuzey Avrupa ülkelerinde ise, kış aylarındaki besin kaynakları, tuzlanıp kurutulmuş et ve balık ile yumru köklerdi. Örneğin bu durumdaki etler daha büyük ateşlerde ve daha uzun sürede pişebiliyordu. Kuzey mutfağında hayvansal yağlar kullanılıyordu ve bu yağlar kavanozlarda saklanıyordu. Kurutulup tuzlanarak saklanan domuz eti ve jambon, Kuzey Avrupa insanlarının temel besiniydi. Orta Çağda İngiltere ile Almanya’da et yemekleri ünlüyken, güneydeki ülkelerde yeşil sebzeler ve taze balık seviliyordu. Güneyde 16. yüzyılda Floransalı aşçılar, Avrupa’nın en iyileri olarak kabul ediliyordu. Floransalı aşçıları, Fransızlara yeni yemekler öğrettiler ve çok geçmeden Fransız soylularının mutfaklarında İtalyan usulü yemeklerin pişirilmesi moda oldu. Fransız aşçılar karnabahar, enginar, hamur işleri ve süt danası eti gibi yeni malzemeleri kullanmayı, yumurta ve krema ile sos yapmayı İtalyanlardan öğrendiler.
Fransız mutfağının önemi
Fransız mutfağının öne çıkmasında, Antonin Carême'nin (1784-1833) büyük rolü olmuştur. Carême, yemek pişirmeyi ve servis yapmayı bir sanat gibi gören, bunları işini bilerek kaleme alan ilk kişidir. Yoksul bir aileden gelen ve çalışma yaşamına aşçı yamağı olarak başlayan Carême, Avrupa yemeklerinde olduğu kadar, mutfaklarında da köklü değişiklikler gerçekleştirdi. Yiyeceklerin sofraya, bugün bildiğimiz sırayla olmasa da, belirlenmiş bir sıraya göre getirilmesi için kurallar getirdi. Konukların hepsini yemesi söz konusu olmasa da, masada aynı anda pek çok yemek çeşidi bulundurulmasını öneren ve uygulayan da Carême’ydi. İngiltere ve Fransa'da, dolayısıyla bütün dünyada aşçılığın gelişmesinde etkili olan iki Fransız daha vardır. Bunlardan biri olan Alexis Soyer (1809-58), İrlanda'da büyük açlık ve sefaletin yaşandığı bir dönemde, halka çorba ve et pişirecek geçici mutfaklar kurdu ve önceki fiyatının yarısına, iyi yiyecekler yapmayı başardı. İngiltere'de, küçük bir ocak yaparak masa üzerinde yemek pişirmeyi geliştirdi. Orduda askerlere verilen haşlanmış etin suyunun döküldüğünü görünce, bütün yararlı özellikleri kaynatıldığı suya çıktığı için etin atılabileceğini, suyunun ise çorba olarak içilmesi gerektiğini belirtti.
Auguste Escoffier ise (1847-1935), "aşçıların kralı ve kralların aşçısı" olarak tanınıyordu. Avrupa'nın o dönemdeki en ünlü otellerinden olan, Londra'daki Savoy Oteli ve ardından Carlton Oteli mutfaklarını yönetti. Avusturyalı büyük opera şarkıcısı Nellie Melba'nın onuruna "peşmelba" adını verdiği şeftalili dondurmayı ve birçok yeni sosu yarattı. Escoffier, İngiltere'de otel ve restoranlardaki aşçılık düzeyini yükselten kişi oldu. Bu üç Fransız Carême, Soyer ve Escoffier, zengin ve ileri gelen kişilerin mutfaklarında ve restoranlarında önemli yenilikler yarattıkları gibi, halkın mutfaklarında da pek çok değişikliğin öncüsü oldular. İngiliz Isabella Mary Beeton da yazdığı bir kitapta, yemek pişirme konusunda öğütler vermekle kalmadı, evlerin nasıl temizlenip düzenleneceği ve hasta olan aile bireylerine nasıl bakılacağı konusunda da yol gösterdi.
Avrupa'ya yeni besinlerin getirilmesi
Batı mutfağı temel olarak Avrupa'da gelişti, ama bu mutfakta kullanılan birçok yiyecek Avrupa dışından gelmiştir. 15. yüzyıldan başlayarak bazı kâşifler aşçılıkta önem kazanmaya başlayan baharatı getirmek için kısa yoldan Doğu’ya gitmek isterken Amerika’ya ulaştılar. Kuzey, Orta ve Güney Amerika'dan patates, domates, çikolata, mısır, kavun, ananas, balkabağı, biber, hindi ve birçok bakliyat türü getirdiler. Bu kâşiflerin çoğunun yola çıktıkları ve döndükleri yer olan İspanya'da aşçılıkta bu yiyeceklerin çoğunun günümüzde de büyük önemi vardır. Örneğin geleneksel İspanyol yemeklerinde, renk ve tat vermek için kırmızıbiber çok yaygın olarak kullanılır. Bugün patates, çikolata ya da domatesin bulunmadığı bir Batı mutfağı düşünülemez. Bu da Amerika kıtasından getirilen besinlerin ne kadar önemli olduğu gösterir.
Yenidünya'nın yemek pişirme biçimleri
Kuzey Amerika'ya ilk göç edenler İngiltere, Fransa, Hollanda, İsveç gibi birçok farklı ülkeden gittiler. Bu insanlar, kendi geleneksel yemek pişirme yöntemlerini de birlikte götürdüler. Ama bu yöntemlerle yemek pişirmede güçlüklerle karşılaştılar, çünkü gittikleri yerde alışkın oldukları temel malzemelerin çoğu yoktu. Orada yetişen birçok bitkiyi nasıl yetiştireceklerini ve pişireceklerini bilmiyorlardı. Bunları zamanla Amerika Yerlileri'nden öğrendiler. Kuzey Amerika’ya ilk yerleşenler, Avrupa’daki mutfaklarda kullandıkları kap kacaktan çok az götürmüşlerdi. Bundan dolayı basit pişirme yöntemleri kullanmak zorunda kaldılar. Besinlerini, belki de ellerindeki tek mutfak eşyası olan, eski moda kazanlarda haşladılar. Yemekleri çok az bir sıcaklıkta, yavaş yavaş pişirmek için, kapalı büyük bir tencereyi fırın gibi kullandılar. Eti Yerli yöntemiyle, ateşten yanmayacak yaş dallara asarak ya da sopalara geçirerek, açık ateş üzerinde pişirdiler. Batıya giden bu ilk göçmenler, yemeklerinin çoğunu açık havada, açık ateş üzerinde pişirmek zorundaydılar. Ocaklar yapılmaya başladıktan sonra, açık ateşin yanına yerleştirilen tuğla ya da taştan bir fırında haftada en az bir kez geleneksel yöntemlerle ekmek pişirdiler. Bütün Avrupa’da da ekmek böyle pişiriliyordu ve günümüzde birçok yerde hâlâ bu eski fırınlar kullanılmaktadır. Fırın odun ateşiyle iyice ısıtılıyordu. Sonra zemini temizlenerek somunlar sıcak fırına yetiştiriliyordu. Ekmekler piştikten sonra, fırın bir süre daha sıcaklığını koruduğu için bu kez daha az ısıda pişebilen yemekler fırına koyuluyordu.
Türk mutfağı
Türk mutfağı, dünyanın sayılı mutfaklarından biri sayılır. Orta Asya'dan Anadolu'ya geliş sürecinde Türklerin değişikliklere uğrayan aşçılık geleneği, Anadolu’da var olan mutfak kültürüyle zamanla kaynaşmıştır. Bu kaynaşma, çok zengin bir mutfak geleneğinin oluşmasını sağlamıştır.
Eski Türklerde yemek, toplumsal yaşamın önemli bir parçasıydı. Toy denen şölenlerde bol yemek ve içki ikram edilmesi gelenekti. Öte yandan “han” denen hükümdarlar ve beyler, bir tür ziyafetlerde halka yemek yedirirlerdi. Toplu yemeklerde yiyeceğin toplumsal konuma göre paylaşılması söz konusuydu. Eski Türklerde "ülüş" adı verilen bu geleneğe göre, örneğin ortaya getirilen bir kızarmış koyunun neresinden kimin yiyeceği, özellikle Oğuz boyları arasında önceden bilinirdi.
Orta Asya’da Türkler, ekip biçmeyle de uğraşmakla birlikte göçebe yaşamın bir parçası olan hayvancılık yapıyorlardı. Bundan dolayı temel besin maddeleri et, süt, yağ ve peynir gibi hayvansal ürünlerdi. Özellikle yoğurt, tek başına da yenmekle birlikte, başka yemeklerde katkı maddesi olarak önemli bir yer tutardı. Yiyecekler arasında önemli bir yeri olan ekmeğin yanı sıra, hamura ve bulgura dayalı yemek çeşitlerinin ana öğesini un ve et oluştururdu. Eski Türk yemeklerinden "tutmaç", mantıya benzeyen ve besin değeri yüksek bir yemekti. "Kavut" denen tatlı da yaygındı ve arpa unu pekmezle karıştırılarak hazırlanırdı. Zengin et yemekleri arasında bumbar (bağırsak dolması), sucuk, kebap çeşitleri, işkembe Çorbası, kavurma, közleme, külleme, pastırma ve yahni çeşitleri sayılabilir.