cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sigmund Freud
Freud, Avusturya İmparatorluğu'nun Moravya'ya bağlı Freiberg kasabasında Aşkenaz Yahudisi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. 1881'de Viyana Üniversitesinden tıp doktoru sıfatıyla mezun oldu. 1885'te habilitasyonunu tamamladıktan sonra nöropatoloji doçenti olarak atandı ve 1902'de profesör oldu. Hayatının neredeyse tamamını Viyana'da geçiren Freud, 1886'da klinik çalışmalarını da bu şehirde başlattı. 1938'de Nazi tehdidi yüzünden Avusturya'yı terk etti ve 1939'da İngiltere'de sürgündeyken hayatını kaybetti.
Psikanaliz kuramını oluştururken Freud, serbest çağrışımın kullanılması ve çözümlemelerde aktarım sürecinin anahtar olarak ele alınması gibi tedavi yöntemleri geliştirdi. Cinselliği yeniden tanımlarken çocukluk süreçlerini de buna dâhil ettiği Oidipus kompleksi kavramını psikanalitiğin merkezine yerleştirdi. Rüyaları arzu tatmin yeri kabul ederek hastalarının semptom oluşumlarına ve bastırılmış duygularına dair bulguları rüyaları inceleyerek elde etti. Bu durumu temel aldığı bilinç dışı teorisinde id, ego ve süperegoyu içeren bir psişik yapı modeli ortaya koydu. Bunların yanı sıra Freud, zihinsel süreçleri etkileyen ve erotik bağlar kuran cinselleştirilmiş dürtü enerjisi libidonun tanımını yaptı. Ortaya koyduğu bir diğer kavram olan ölüm içgüdüsünü ise zorlayıcı tekrarlama, nefret, saldırganlık ve nevrotik suçluluğun kaynağı olarak açıkladı. Kariyerinin ilerleyen yıllarındaki çalışmalarında ise din ve kültüre dair geniş kapsamlı yorumlar ve eleştiriler yayımladı.
Teşhis ve klinik uygulamalarda kullanımı genel olarak azalan psikanaliz; psikoloji, psikiyatri ve psikoterapi ile beşerî bilimlerin genelinde etkili olmaya devam etmektedir. Hâlen süren etkisi sebebiyle tedavideki işlevi, bilimsel konumu ve feminizme katkı sağladığı ya da zarar verdiği gibi konularda kapsamlı ve yüksek sesli tartışmalara yol açmaktadır. Psikanaliz ve etkileriyle ilgili kaynaklar:
Hayatı
Orta hâlli bir Yahudi yün tüccarının ikinci evliliğinden dünyaya geldi. Ekonomik bunalımdan dolayı ailesi Viyana'ya yerleşmek zorunda kaldığında, Freud henüz 4 yaşındaydı. 1938 yılına kadar burada yaşadı.
Lisede Latince, Fransızca ve İngilizce öğrenirken kendi çabalarıyla İbranice, İspanyolca ve İtalyanca öğrendi. Başarılı bir öğrenciydi. Goethe'nın yapıtlarından etkilenerek, başlangıçta istemediği halde, tıp okumaya karar verdi.
Üniversite yıllarında Yahudi düşmanlığıyla karşılaştı, okuldaki arkadaş çevresinden dışlandı. 1876 yılında fizyolojist Brücke'nin laboratuvarına girdi, burada anatomopatoloji ve insan sinir sistemi üzerine araştırmalar yaptı. 1881'de tıp öğrenimini bitirdi. 1883'te dönemin ünlü beyin anatomisi ve nöropatoloji uzmanı Dr. Theodor Meynert'in yönetiminde psikiyatri kliniğinde asistan olarak çalışmaya başladı. 1884 yılında kokain üzerine bir inceleme yapmakla görevlendirildi. 1884'te kokainin analjezik özelliklerini keşfetti, anestezik niteliklerini ise sezinledi. (Yaşamım ve Psikanaliz adlı yapıtında kokainin anestezik niteliklerini aslında bildiğini, yalnız tıp çalışmalarını bıraktığından dolayı bunların başkaları tarafından ortaya çıkarıldığını ileri sürer.)
Aldığı bir bursla 1885'te Paris'e gitti, Salpêtriê Hastanesinde, Jean Martin Charcot'nun yanında staja başladı. Burada histerinin belirtilerini, hipnotizma ve telkinin etkilerini gözlemledi. Charcot'dan çok etkilendi (Yaşamım ve Psikanaliz 'de Charcot'ya ne kadar düşkün olduğu görülür). Charcot'nun konferanslarını Almancaya çevirdi ve 1886'da yayımladı.
1886'da Paris'ten ayrılarak Berlin'e gitti. Burada çocuk nöropatolojisiyle ilgilendi. Viyana'ya dönerek özel hekimliğe başladı. 1886 ekim ayında 4 yıldır nişanlı olduğu Martha Bernays ile evlendi. Sinir hastalıkları ve histeri şikayetiyle kendisine başvuranlar üzerinde dönemin ünlü tedavi yöntemlerini, elektroterapi ve hipnotizmayı uyguladı. 1887'de Dr. Bernheim'in Telkin ve Telkinin Tedavideki Uygulamaları Üstüne adlı kitabını çevirdi.
1896 yılında babasının ölümü üzerine derin bir bunalıma girdi ve sistematik olarak kendini çözümlemeye başladı. Yine aynı yıl Breuer'le nevrozların cinsel açıdan açıklanması konusunda ters düşerek yollarını ayırdı. Histerinin cinsel etiyolojisi üzerine verdiği bir konferans skandala yol açtı. Bu dönemde W. Fliess'le yazışmaları, özçözümleme süreci, hayatı üzerinde önemli etkiler yarattı. (Bu yazışmaları Freud'un ölümünden sonra eşi ve kızı tarafından kamuoyuna duyurulmuştur. Freud psikanalize özel hayatını karıştırmak istemediğinden, kişisel kayıtlar bırakmamış, birçok yazışma ve mektubunu ölümünden önce yakmıştır.) Hayatının 10 yıl süren bu döneminde, Freud hem yandaş hem öğrenci bakımından yalnız kaldı. Kendini hastaların tedavisine ve psikanalizin yaratılmasına yoğunlaştırdı. Bu sürecin sonucu olarak 1897'de Oedipus Kompleksi, 1900'de Düşlerin Yorumu (iki cilt) adlı eserler ortaya çıktı.
1923'te kendisine üst çene ve damak kanseri tanısı kondu. İzleyen yıllarda 33 kez ameliyat oldu. Sürekli protez takması gerektiğinden dolayı uzun yıllar konuşma ve yemek yeme sıkıntısı çekti. 1938'de Naziler'in Viyana'ya girmesiyle birlikte en küçük çocuğu Anna ile birlikte Avusturya'yı terk etmek zorunda kalarak Londra'ya yerleşti. Ölümüne dek tedavi ve çalışmalarına burada devam etti.
Freud, prensipleri gereği kişisel hiçbir özel belge, anı defteri, mektup bırakmamış, hepsini yakmıştır. Bu nedenle, Freud'a dair ilk ve en kapsamlı bilgiler ilk olarak yakın dostu İngiliz psikiyatr Ernest Jones'un 1953'te yayımlanan üç ciltlik Sigmund Freud'un Yaşamı ve Yapıtları adlı kitabıyla ortaya çıkarıldı.
Freud’un psikanalitik açıdan öne sürdüğü yıkımlar doğum, cinsellik, kastrasyon, Oidipus kompleksi, narsisizm, yas, ölüm dürtüsü gibi birçok biçim alacak ve çeşitli adlarla anılacaktır. Freud’un çalışmalarındaki başlangıç noktası ancak sansürlenmiş geçmişle yaşanabileceğidir; modern insanların kendi geçmişlerinin mağdurları oldukları kadar mimarları da olduğunu ileri sürerken “iyileşmek isteriz ama acı çekmeye bayılırız; hazzın kaynağı acının da kaynağıdır, eğer biri bizi tatmin edebiliyorsa hüsrana da uğratabilir” görüşünü vurgulamıştır. Rekabet ve hırs, kayıp ve sefaletle ayrılmaz bir biçimde bağlıdır. Hırsın nedenleri ve gerekçeleri çocukluğun felaketlerindedir. Modern birey hem çevresinden hem de arzularından gelen uyaranlara aşırı derecede maruz kalmıştır ve kendisinden ya da diğer insanlardan soyutlanmadan, kendisine ya da diğer insanlara yabancılaşmadan yalıtılmak için durmadan savaşmaktadır. Çocuk, yeni doğan kardeşini işgalci ve rakip olarak etiketler; yalnızca emzirilme dönemindeki bir bebek değil, annenin ilgisinin yoğunlaştığı bir nesnedir. Tahttan indirildiğini, elindekilerin çalındığını, haklarının zarar gördüğünü hisseder. Kardeşine nefret duyar, sadakatsiz anneye kin besler. Freud, kardeşine karşı gelişen bu tür duygularını (kayıplarını) iyileştirme yolu olarak “öğrenmeyi (eğitimi)” seçerken, babasının kendisi için söylediği “bu çocuk hiçbir zaman adam olmayacak” sözlerini “hırsına korkunç bir hakaret olarak” değerlendirmiştir. Babasıyla ilgili düş kırıklığı onu “entelektüel bir baba” arayışına yönelttiği görülür; çevresindeki erkek dostlarında aradığı özellik “babasına benzememeleri” idi. İnsanlar çocuk sahibi olduklarında kendi çocukluklarını ve kendi anne babalarından gördüklerini ya da görmedikleri anne babalığı anımsarlar.
Freud’un tıp okuma kararındaki en etkili etmen “bilgi açlığı” idi; öğrenmeyi ve öğretmeyi, çoğu zaman yardım ve tedavi etmekten çok daha keyifli buluyordu. En çok sevdiği ilkesi ise zorunluluğu zevke dönüştürmekti. Freud'a göre, modern insanlar, yaradılış ve kültür yapıları nedeniyle ütopyacıdır; ne kadar çok acı çekerlerse çeksinler hep daha iyi bir geleceğe inanarak yaşarlar. Oysa, uygarlaşma süreci ne kadar olanak tanıyıcı olsa da her zaman baskıcıdır. Bireyin devlet için kabul edilemez parçalarını ve versiyonlarını seçip ayırır, bireyi kendine uyduramadığı yanlarıyla çaresiz ortada bırakır. Geçmişten geleceği kurtarmak mümkünse eğer, bunun nasıl bir gelecek olduğu bilinmez; modern insanlar kendi gelişimleriyle ilgili çelişik duyguları olan tek hayvandır, büyümeye can atarlar ancak büyümekten nefret de ederler.
Hyundai
Hyundai Grubu (Hangıl 현대), Güney Kore'de 1947 yılında Chung Ju-Yung tarafından kurulan şirketler grubudur. İlk Hyundai firması inşaat şirketi olarak kurulmuştur. Hyundai, aralarında inşaat müteahhitliği, otomobil, gemi yapımı, sigortacılık, elektronik, lojistik de bulunan pek çok alanda etkinlik göstermektedir. Hyundai'nin tüm dünyadaki en iyi bilinen markası otomotiv sektöründe faaliyet gösteren ve dünyadaki 5. büyük otomobil üreticisi olan Hyundai Motor Şirketi'dir.
Grubun geçmişi 1940'ta Chung Ju Yung tarafından kurulan küçük bir tamir atölyesine dayanmaktadır. 1947'de kurulan Hyundai Engineering & Construction Company (HEC) Kore'nin savaş sonrası yeniden yapılanmasında kilit rol oynamış ve Grubun 60'lı ve 70'li yıllarda çelik, gemi yapımı, otomobil ve makine üretimi gibi değişik ağır sanayi sektörlerine girmesi için zemin oluşturmuştur.
1967'de Hyundai Motor Company'nin kurulması, grubun daha hassas teknolojiler gerektiren sanayi kollarına geçişini belirlemiştir. 1967'de kurulan Hyundai Motor Company bugün otomotiv üretiminde Kore'nin tartışılmaz lideri, dünyanın ise önde gelen otomotiv üreticilerindendir. Şirket 52.000'den fazla personeli ile Hyundai Grubu'nun temel taşlarından birini teşkil etmektedir. 1998 yılında Kia firmasının da satın alınması ile Hyundai, Kore otomotiv pazarının %70'ini ele geçirmiştir.
Hyundai Motor Company’nin Güney Kore’deki fabrikaları haricinde Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri, Çin ve Hindistan’da da global üretim merkezleri bulunmaktadır. Hyundai Otomotiv Grubu, 2005 yılı sonundaki global satışları itibarıyla dünyanın en büyük 6’ncı otomotiv üreticisi konumunda bulunmaktadır ve 2010 yılı itibarıyla 5’inciliğe yükselmeyi hedeflemektedir.
Hyundai Motor Company'nin yılda 1,5 milyon adetlik üretim kapasitesine sahip Ulsan fabrikası, dünyanın kompleks halindeki en büyük otomotiv üretim tesisidir.
Hyundai Grubu, bünyesindeki 45 şirketi ile Kore'nin ve dünyanın en büyük gruplarından birisidir. Dünya çapında 180.000'den fazla personeli bulunan Grup; motorlu araçlar üretimi, mühendislik, inşaat, gemi yapımı, çelik, petrokimya, makine, havacılık, elektronik ve finans sektörlerinde faaliyet göstermektedir.
Kibar Holding'in 1997 yılında Hyundai firması ile %50-%50 eşit ortaklık kurması ile Hyundai Assan Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. kurulmuştur. 1997 Temmuz ayında faaliyete geçen 125.000 araç/yıl üretim kapasiteli Ali Kahya tesisleriyle grup, Türk otomotiv sanayinde öncü kuruluşlar arasında yerini almaktadır.
Renault 8/10
Renault 8 ve Renault 10, Renault tarafından 1962-1976 yılları arasında üretilen bir alt orta sınıf otomobil modelleridir. Araç, ilk olarak 1962 Paris Otomobil Fuarı'nda tanıtılmış olup 1973'te yerini Renault 12'ye bırakmıştır.
Frederick, Maryland
Frederick, ABD'nin Maryland eyaletine bağlı Frederick ilçesinin merkezi olan şehirdir. Şehrin nüfusu 2010 sayımına göre 65.239'dur.
İnsanlık Anıtı
İnsanlık Anıtı, Mehmet Aksoy tarafından Kars'ta yapılan heykel.
Yapım aşaması
7 Kasım 2005 tarihinde Kars Belediye Meclisi oy birliğiyle Ermenistan'daki Soykırım Anıtı'na karşı Sukapı Mahallesi'nde İnsanlık Anıtı yaptırılması kararını aldı.
23 Aralık 2006'da Kars Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu anıtın yapımına onay verdi.
"Ucube" tartışması ve yıkımı
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Sarıkamış şehitlerini anma törenleri için gittiği Kars’ta heykeltıraş Mehmet Aksoy’un yaptığı İnsanlık Anıtı'nı ucubeye benzeterek anıtın belediye tarafından yıkılacağını ve yerine park yapılacağını söyledi. Bu söylemler sonrası Mehmet Aksoy, Erdoğan'a karşı Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi'ne başvurarak dava açtı.
14 Haziran 2011 günü İnsanlık Anıtı yıkıldı. Önce parçalar halinde kesilerek indirildi.
11 Temmuz 2019 tarihinde toplanan Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi, Aksoy'un "ifade ve sanat özgürlüğünün ihlal edildiği" kararını vererek Erdoğan'ın tazminat ödemesine hükmetti. Anıtın mimarı Mehmet Aksoy 2023'te verdiği bir röportajda anıtın kompozisyonu ile ilgili şu ifadelere yer verdi:
Mehmet Hüsrev Ünal
Mehmet Hüsrev Ünal (d. 1919, Diyarbakır) - (ö. 17 Kasım 2001), Türk siyasetçidir.
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Serbest Avukatlık, Türkiye Büyük Millet Meclisi X. ve XI. Dönem Diyarbakır Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve iki çocuk babasıdır.
Aydoğan, Yozgat
Aydoğan, Yozgat ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1907 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Yozgat il merkezine 52 km uzaklıktadır.
Anıtkaya, Afyonkarahisar
Anıtkaya, Afyonkarahisar ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.
II. Joseph (Kutsal Roma imparatoru)
'''II. Joseph''', (d. 13 Mart 1741, Viyana - ö. 20 Şubat 1790, Viyana) Kutsal Roma İmparatoru (1765-1790), Avusturya Arşidükü (1780-1790), Bohemya Kralı (1780-1790), Macaristan, Hırvatistan ve Slovenya kralı (1780-1790).
Anıtkaya, Afyonkarahisar
Tarihçe
Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Eğret olarak geçmektedir. 1958 yılında belediye statüsü alarak beldeye çevrilen kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.
II. Joseph (Kutsal Roma imparatoru)
II. Joseph Avusturya Arşidüşesi Maria Theresia ile Kutsal Roma İmparatoru I. Franz'ın en büyük oğluydu. Habsburglarının topraklarını önce annesi Maria Theresia ile birlikte (1765-1780), sonraları tek başına (1780-1790) yönetti. Bir "Aydın despot" olarak yönetsel, yasal, ekonomik ve dinsel reformlar yaptı ama fazla başarılı olamadı.
== Yaptığı reformlar == Katolik olmayanlara baskı uygulayan fermanları askıya alıp hoşgörü siyaseti güttü. Lüteryenler, Kalvinistler, Ortodoks Hristiyanlar ve (diğerlerinden bir sene sonra) Yahudilerin özgürce ibadetlerini yapmaya, mesleklerini icra etmelerine, devlet memuru olabilmelerine ve üniversiteye gitmelerine izin verildi.
LittleBigPlanet (PSP)
LittleBigPlanet (kısaca LBP olarak da bilinir) 2009 yapımı platform türündeki video oyunu. Cambridge Studio ve Media Molecule tarafından, PlayStation 3 için çıkarılan aynı isimli oyunun PlayStation Portable platformu için geliştirilen oyun; diğer versiyonunun aksine çok oyunculu oynanış içermezken farklı bir hikâyeye sahiptir. 17 Kasım'da Kuzey Amerika, 20 Kasım'da PAL bölgesinde, 3 Aralık'ta ise Japonya'da piyasaya sürüldü.
Anıtkaya, Afyonkarahisar
Coğrafya
Afyonkarahisar il merkezine 32 km uzaklıktadır.
II. Joseph (Kutsal Roma imparatoru)
Evliliği kamusal bir sözleşme haline getirdi miras boşanma gibi davaların kilise mahkemesinde değil sivil mahkemelerde görülmeye başlandı.
Manastırlar ve kilise toprakları satıldı bu paralar ruhban sınıfının eğitimine ve emekli edilen din görevlilerine emekli maaşı olarak bağlandı.
Vergilerin vatandaşlar eşit derecede yüklenmesi için vergi sistemini değiştirdi. Yeni sistem için herkesin sahip olduğu arizler alanı ölçüldü ve ödeyecekleri vergiler buna göre belirlendi. Ülkeyi daha üniter hale getirmek için Macaristan'ın resmi dilini Latinceden Almancaya çevirdi.
LittleBigPlanet (PSP)
Oynanış
LittleBigPlanet'in PlayStation Portable (PSP) versiyonu da PlayStation 3 versiyonuyla -çok oyunculu ve kooperatif oynanışlar dışında- aynı oynanışa sahiptir. 1 tanıtın bölümü, 23 ana ve 14 mini bölümden oluşmaktadır. Bu bölümler, Çin bahçeleri, Avustralya çölleri gibi gerçek hayattaki çeşitli mekanlardan esinlenerek oluşturulan yedi ayrı temadan meydana gelmektedir. Bu bakımdan bölüm tasarımları PlayStation 3 versiyonuyla benzerlik gösterir. Sackperson adındaki bez bebek karakterleri kontrol eden oyuncuların amacı; bölümlerdeki bulmacaları belli nesnelere tutunarak, nesneleri çekerek veya çeşitli cihazları kullanarak çözmektir. Oyun esnasında hazırlanan tuzaklara da yakalanmadan bölümleri geçmeye çalışırken, puan baloncuklarını da toplayarak daha fazla puan elde etmeye çalışmaktır. Bazı baloncuklar ise puanın yanı sıra sackperson'un özelleştirilebilmesi için kullanabileceği kostümler ile yeni bölümler tasarlamak için çıkartmalar ve çeşitli objeler içermektedir.
Oyun boyunca elde edilen materyaller yardımıyla oyuncular, kendi bölümlerini yaratabilmektedir. Sıfırdan bölüm yaratılabileceği gibi halihazırdaki şablonlar kullanılarak üstünde değişiklikler yapılabilmekte ve bölümler daha da özelleştirilebilmektedir. Yapılan bu bölümler, istenilirse oyunun çevrimiçi servislerinde yayınlanabilmekte ve diğer oyuncularla paylaşılabilmektedir.
Gelişimi
Şubat 2009'da Sony, yayımladığı basın bildirisiyle; LittleBigPlanet'in PlayStation Portable versiyonunun, SCE Studio Cambridge ve Media Molecule tarafından geliştirildiği duyurdu. İlk olarak E3 2009 fuarında tanıtılan ve geçici olarak LittleBigPlanet PSP olarak adlandırılan oyunda, hikâye modundan Avustralya temalı iki bölüm oynanabilir durumdaydı. Oyun; mekanikleri, fizikleri ve oynanabilirlik yönünden PlayStation 3 versiyonuyla benzerlik göstermekteydi. PlayStation 3 versiyonundaki gibi İngilizce versiyonunun arka plandaki seslendirmeler, Stephen Fry tarafından yapılmıştı.
Evrimsel nörobilim
Evrimsel nörobilim, sinir sisteminin yapısal ve işlevsel olarak evrimi ile doğal tarihini anlamaya yönelik çalışmaların yapıldığı disiplinlerarası bir alandır. Bu alan, kavram ve bulgularını nörobilim ve evrimsel biyolojiden alır. Tarihsel olarak en deneysel çalışma karşılaştırmalı nöroanatomi alanında yapılmıştır. Seçilim deneyleri ve deneysel evrim yaklaşımları sıklıkla kullanılmaktadır.
LittleBigPlanet (PSP)
Gelişimi
Komedi yazarı Dean Wilkinson, her iki platformdaki versiyonunun diyaloglarını ve konuşmalarını yazdı. Öte yandan çok oyunculu oynama özelliği bulundurmayan PSP'deki LittleBigPlanet'te, PlayStation 3 versiyonundaki gibi oyuncuların yaptıkları bölümleri internet üzerinden paylaşma ve başkalarının yaptığı bölümleri oynama özellikleri dahil edildi.
İndirilebilir içerikler
Oyunun piyasaya sürülmesinin ardından, yapımcı firma SCE Cambridge Studio tarafından ücretli ve ücretsiz çeşitli indirilebilir içerikler yayınlandı. Bu içerikler, PlayStation 3 versiyonunda yer alan objeler ve çıkartmalardan oluşmaktaydı. Ücretsiz yayınlananların ise - Savannah kostümleri dışında - tümü tek bir kostüm içermekteydi.
Tepkiler
Yapılan eleştirilerin çoğunda olumlu yorumlar yapılan oyuna Eurogamer ve IGN sitelerinin her ikisi de 10 üzerinden 9 puan verdi. Eurogamer konsoldaki oyunlar arasındaki "en dikkat çekici olanlardan biri" ifadesini kullanırken, IGN'deki incelemede "oyunu oynamak eğlenceli, aletler yaratmak mükemmel ve çevrimiçi oldukça etkileyici - özellikle PSP'deki indirme/yükleme özelliklerini dikkate alacak olursak." sözleri yer aldı. Gamespot ise 10 üzerinden 8 puan verdiği oyunu kısa hikâye modu, Sackperson'un fazla özelleştirilemesi ve çok oyunculu oynanış eksikliği yönünden eleştirirken; PlayStation 3 versiyonunda yer alan hemen her şeyin bu platformda da olmasının takdiri hak ettiğini belirtti.
10 Magazine (Birleşik Krallık dergisi)
10 Magazine Londra, Birleşik Krallık'ta üç ayda bir yayınlanan moda dergisi.
Tarihçesi ve profili
Sophia Neophitou-Apostolou tarafından 2001'de kurulmuştur. ZAC Publishing tarafından üç ayda bir yayınlanmaktadır. Moda, çağdaş sanat ve güzellik ile ilgili içerikler bulunur.
Hürrem Sultan
Renkli hayatı ile efsaneleşmiş; entrikaları, zekası, cesareti ve ihtiraslarıyla ün salmış bir hanım sultandır. Hayatı romanlara, tiyatro oyunlarına, opera eserlerine konu olmuştur. Siyasette ve devlet işlerinde aktif rol oynayarak, Osmanlı İmparatorluğu'nda "kadınlar saltanatı" denilen devri başlattığı rivâyet edilir. Bunun yanında, Osmanlı tarihinin en güçlü ve en etkili kadın sultanlarından birisi olarak kabul edilmektedir.
Kökeni
Topkapı Sarayı'na gelene kadarki yaşamı hakkında kesin bir bilgi yoktur. Lehistan Krallığı'nın sınırları içerisinde bulunan Rohatyn'de (günümüzde Ukrayna), 1502-1506 yılları arasında doğduğu söylenir. Tatar akıncılar tarafından 1520 tarihinde 15'li yaşlarında Rutenya'den kaçırıldığı, Kırım Hanı'nın himayesine girdikten sonra Topkapı Sarayı'na sunulduğu tarihçiler ve yazarlar tarafından kabul görmüş bir rivayettir.
Karma ekonomi
Karma bir ekonomi, çeşitli şekillerde piyasa ekonomilerinin unsurlarını planlı ekonomilerin unsurlarıyla, piyasaları devlet müdahaleciliğiyle veya özel teşebbüsü kamu girişimiyle harmanlayan bir ekonomik sistem olarak tanımlanır. Tüm karma ekonomilerin ortak yanı, serbest piyasa ilkeleri ile sosyalizm ilkelerinin birleşimi olmalarıdır. Karma bir ekonominin tek bir tanımı bulunmamakla birlikte, bir tanım, özellikle güçlü düzenleyici gözetim ve piyasalara kapsamlı müdahaleler içeren bir kapitalist piyasa ekonomisine atıfta bulunarak, devlet müdahaleciliği ile piyasaların karışımı hakkındadır. Bir diğeri, kapitalist ve sosyalist vizyonların aktif işbirliğidir. Diğer tanım, doğası gereği apolitiktir ve kesinlikle özel teşebbüs ile kamu teşebbüsünün karışımını içeren bir ekonomiye atıfta bulunur. Alternatif olarak, karma bir ekonomi, kamu mülkiyetinin baskın bir ekonomik çerçevesi içinde özel girişime ve sözleşmeye önemli bir rol sağlayan sosyalist bir ekonomiye reformist bir geçiş aşamasına atıfta bulunabilir. Bu, üretim faktörlerinin tahsisinde piyasalar için daha büyük bir rol oynayacak şekilde reforme edilmiş Sovyet tipi planlı ekonomilere kadar uzanabilir.
Hürrem Sultan
Kökeni
16. yüzyıl kaynaklarına göre kızlık ismi bilinmiyordu. Ama daha sonraki kayıtlara göre - mesela 19. yüzyılın Ukrayna'daki ilk kayıtlarına göre - Anastasia (Kısaca Nastia) Polonyalıların geleneğinde, Alexandra Lisowska olarak bilinir. Genelde Hürrem Haseki Sultan ya da Hürrem balsaq sultan olarak bilinirdi; Avrupa dillerinde Roxolena, Roxolana, Roxelane, Rossa, Ruziac, Ruslana Türkçede Hürrem (Farsça kökenliخرم Hürrem), neşeli olan kişi anlamına gelir. Roxelana, onun gerçek ismi olmayabilir ama takma adı onun Ukraynalı soyuna ait olan (Günümüze ait yaygın isim Ruslana) ve Doğu Slav ismi olan, Roxolany ya da Roxelany, şimdiki Ukrayna halkında 15. yüzyıldan sonra kullanılıyordu. Bunlara ek olarak, bazı tarihçilere göre Hürrem Sultan (Roxelana) Ukrayna sınırları içerisinde bulunan Rohatyn kentinde doğmuş Ukraynalı Ortodoks bir ailenin kızıdır.
Karma ekonomi
John Maynard Keynes ve diğerleri tarafından savunulduğu üzere karma bir ekonominin arkasındaki fikir, kapitalist üretim tarzını terk etmek değil, özel mülkiyet hakimiyetini ve üretim araçlarının kontrolünü, sermayenin temel itici gücü olarak kâr amaçlı girişim ve birikim ile sürdürmekti. Bir bırakınız yapsınlar kapitalist sistemden farkı, piyasaların değişen derecelerde düzenleyici kontrole tabi olması ve kapitalizmin patlama ve düşüş döngüleri, işsizlik ve ekonomik eşitsizlik tarihini etkisiz hale getirmek amacıyla mali ve parasal politikalar aracılığıyla hükûmetlerin dolaylı makroekonomik etki kullanmasıdır. Bu çerçevede, eğitim, sağlık, fiziksel altyapı ve kamu arazilerinin yönetimi dahil olmak üzere kamu malları ve evrensel yurttaşlık gereksinimleri sağlayan devlet faaliyeti ile değişen derecelerde kamu hizmetleri ve temel hizmetler hükûmet tarafından sağlanmaktadır. Bu, devlet faaliyetinin düzeni ve güvenliği sağlama ve kamu malları ve hizmetleri sağlamanın yanı sıra mülkiyet haklarının korunmasına ve sözleşmelerin uygulanmasına yönelik yasal çerçeveyle sınırlı olduğu bırakınız yapsınlar kapitalizmiyle çelişir.
Hürrem Sultan
Fiziki özellikleri
O dönemin Avrupa elçileri tarafından kızıl saçlı, yeşil gözlü ve beyaz tenli olduğu vurgulanmıştır. Eşi Kanuni Sultan Süleyman'ın da kendisine yazdığı gazel ve şiirlerden de bu anlaşılmaktadır. Kendisi adına çizilen portreler tamamen ressamların hayal ürünü olup, gerçeği yansıtmamaktadır. Bunun yanında Osmanlı İmparatorluğu'nda adına en çok portre yapılmış sultandır.
Saraya gelişi
Hürrem Sultan’ın saraya gelişi ve Kanuni ile tanışması hakkında kesin bilgiler yoktur. Şehzadeliği sırasında veya padişahlığının ilk senesinde Harem'e girdiği düşünülür.
Karma ekonomi
Savaş sonrasında muhafazakarlar (Hristiyan demokratlar), liberaller (sosyal liberaller) ve sosyalistler (sosyal demokratlar - sosyal demokrasi, sosyalizm ve liberal demokrasinin birleşimi olarak çıkmıştı ) tarafından savunulan Batı Avrupa ekonomik modellerine atıfta bulunarak, karma ekonomi, çoğu endüstrinin özel olarak yürütüldüğü ve yalnızca %15-20 gibi bir oranın kamu tarafından yürütüldüğü bir kapitalizm biçimidir. Savaş sonrası dönemde, Batı Avrupa sosyal demokrasisi (sosyal liberaliz) - neoliberalizmin yükselişi sonrası Avrupa'da sosyal demokratlar sosyal liberal politikalar benimsediler) bu ekonomik modelle ilişkilendirildi. Ekonomik bir ideal olarak, karma ekonomiler, Hristiyan demokratlar veya sosyal demokratlar gibi tipik olarak merkez sol ve merkez sağ olmak üzere çeşitli siyasi görüşlerden insanlar tarafından desteklenir oldu. Çağdaş kapitalist refah devleti, ekonomik planlama hiçbir zaman refah devletinin bir özelliği veya anahtar bileşeni olmadığı için, planlama ve piyasaların bir karışımının aksine, devlet müdahaleciliği anlamında bir tür karma ekonomi olarak tanımlanmıştır.
Hürrem Sultan
Yükselişi
Hürrem Sultan saraya getirildiğinde I. Süleyman'ın Manisa valisi iken birlikte olduğu Mahidevran Sultan'dan Mustafa isimli bir oğlu vardı. Sarayın en nüfuzlu kadını padişahın annesi Ayşe Hafsa Sultan, ikinci derece nüfuzlu kadın Mahidevran Sultan idi. Hürrem, saraya girdikten sonra Kanuni ile ilişkisinden 1521’de Şehzade Mehmed dünyaya geldi ve böylece Hürrem Sultan saraydaki en nüfuzlu üçüncü kadın durumuna geldi. İki haseki arasındaki rekabet bir gün kavgaya dönüşmüştür. Hürrem Sultan bu kavgayı çeşitli entrikalarla lehine çevirmiştir. Pek çok yazara göre bu olaydan sonra gözden düşen Mahidevran Sultan, 1533’te Manisa Valiliği'ne atanan oğlu veliaht Şehzade Mustafa’nın yanına gönderildi ve Hürrem Sultan onun yerini aldı.
Karma ekonomi
Tarih
Karma ekonomi terimi, savaş sonrası dönemde Birleşik Krallık'taki siyasi tartışma bağlamında ortaya çıktı, ancak daha sonra terimle ilişkilendirilen politikalar en azından 1930'lardan beri savunuldu. R. H. Tawney, Anthony Crosland ve Andrew Shonfield dahil olmak üzere karma ekonominin destekçileri, Harold Macmillan da dahil olmak üzere Muhafazakarlar tarafından benzer görüşler ifade edilmesine rağmen, çoğunlukla İşçi Partisi ile ilişkilendirildi. Ludwig von Mises ve Friedrich von Hayek de dahil olmak üzere karma ekonomiyi eleştirenler, ekonomik planlama ile piyasa ekonomisi arasında kalıcı bir orta yol olamayacağını ve sosyalist planlama yönündeki herhangi bir hareketin Hilaire Bloc'un dediği şeye doğru kasıtsız bir hareket olduğunu savundu " köle devlet ".
Hürrem Sultan
Kanuni Sultan Süleyman ve Hürrem Sultan'ın nikâhlanması
Nikâhla birlikte bir ilk gerçekleşir ve I. Süleyman'ın resmi eşi haline gelir. Dolayısıyla padişah cariyelerine verilen Haseki unvanı, Haseki Sultan olarak değiştirilir ve dünyaca kutlanan bir törenle ilan edilir. Hürrem Sultan'ın sarayda pozisyonu Kanuni'nin nikâhlı eşi olması ile arttı ve bu olaydan sonra Mahidevran Sultan gibi nikahlı eşi oldu. Hürrem Sultan, Şehzade Cihangir’in doğumundan sonra Kanuni ile görkemli bir düğün yapılarak evlendi ve aralarında dini nikâh kıyıldı. Kesin tarihi belli olmamakla birlikte Haziran 1534’te veya daha erken gerçekleştiği düşünülen düğün, Hürrem Sultan'ı Kanuni'nin nikahlı eşi yapan, Osmanlı geleneklerine aykırı düşen çok önemli ve devrimci bir hareket olarak değerlendirilir. Bu nikâh ile Hürrem Sultan, Osmanlı tarihinde padişah tarafından uzun bir süre sonra nikâhlanan ilk cariye oldu.
Harem yönetimini eline alması
Mahidevran ile Hürrem Sultan arasındaki mücadelede Hürrem Sultan'ı tuttuğu düşünülen ve oğlu üzerinde büyük nüfuzu olduğu söylenen Valide Hafsa Sultan’ın 1534 yılındaki ölümü ile Hürrem’in saraydaki etkisi daha da artmıştır ve Harem yönetimini eline almıştır. Fakat Valide Sultan'ın ölümünden sonra Mahidevran Sultan veliaht annesi olduğu ve Şehzade Mustafa'nın tahta çıkmasına kesin gözle bakıldığı için Valide Sultan'lığa hazırlanmaya başlamıştır.
Karma ekonomi
Siyaset felsefesi
Apolitik anlamda, karma ekonomi terimi, piyasa ekonomilerinin ve planlı ekonomilerin çeşitli unsurlarını birleştiren ekonomik sistemleri tanımlamak için kullanılır. Politik-ekonomik ideolojilerin çoğu idealleştirilmiş bir anlamda tanımlandığı için, nadiren tarif edilen - eğer varsa - pratikte mevcuttur. Çoğu kişi, mükemmel bir temsil olmamakla birlikte, ideali ifade eden değerlendirme tablosunu uygulayarak bir ideale çok benzeyen bir ekonomiyi etiketlemenin mantıksız olduğunu düşünmez. Bununla birlikte, söz konusu bir sistem idealize edilmiş bir ekonomik model veya ideolojiden önemli ölçüde ayrıldığında, onu tanımlama görevi sorunlu hale gelebilir. Bu nedenle, karma ekonomi terimi icat edildi. Bir ekonominin tamamen eşit bir karışım içermesi olası olmadığından, karma ekonomiler genellikle ya özel mülkiyete ya da kamu mülkiyetine, kapitalizme ya da sosyalizme ya da değişen derecelerde piyasa ekonomisine ya da komuta ekonomisine doğru çarpık olarak belirtilir.
Hürrem Sultan
Sadrazam İbrahim Paşa'nın idamı
Sadrazam Pargalı Damat İbrahim Paşa, Hürrem Sultan’ın şehzadelerinden birisi yerine Şehzade Mustafa'yı hükümdarlığa aday gösterenlerin arasındaydı. İbrahim Paşa'nın Irakeyn Seferi’nden dönüşte saraya davet edilip 14 Mart 1536 gecesi dairesinde uyurken boğdurulması, Hürrem Sultan için önemli bir engelin ortadan kaldırılmasını sağladı. Çocukluğundan beri Kanuni’nin yakın arkadaşı ve danışmanı olan İbrahim Paşa'nın gözden düşürülüp boğdurulmasında Hürrem Sultan’ın rolü olduğu rivayet edilir. Ancak İbrahim Paşa'nın devlet yönetiminde kendini üstün görmesi ve yükseldikçe yaptıkları hataların, kibrinin ve hırsının kendi sonunu hazırlamasına sebep olduğu bilinmektedir. Bu olaydan sonra Hürrem Sultan’ın devlet işlerini idare etmeye başladığı kanısı yaygındır
Karma ekonomi
Katolik sosyal öğretim
Cizvit yazarı David Hollenbach, Katolik sosyal öğretiminin karma ekonominin "yeni bir biçimini" gerektirdiğini iddia etti. Papa Pius XI'in hükûmetin "sosyal bedenin üyelerine yardım sağlaması gerektiği, ancak onları asla yok edemeyeceği veya özümseyemeyeceği" şeklindeki açıklamasına geri dönüyor. Hollenbach, sosyal açıdan adil bir karma ekonominin, emeği, yönetimi ve devletin ekonomik gücü geniş bir şekilde dağıtan çoğulcu bir sistem aracılığıyla birlikte çalışmasını içerdiğini yazar.
Hürrem Sultan
Şehzadelerin sancak beyliklerine atanmaları
Şehzadelerin sancak beyliklerine atanmasında da Hürrem Sultan’ın rolü olduğu düşünülür. 1541’de, padişah adaylarının tayin edildiği Manisa Sancağı’nda Sancak Beyliği yapmakta olan Şehzade Mustafa, Manisa'dan alınıp Amasya’ya Sancak Beyi olarak atandı ve ertesi sene Manisa Sancak Beyliği’ne Şehzade Mehmed getirildi. Ancak, halk ve askerler bu duruma tepki gösterdi, bunun üzerine I. Süleyman doğu topraklarının güvenliği için Şehzade Mustafa'nın Amasya'ya gönderildiğini ve Şehzade Mustafa'nın veliahtlığının sürdüğünü açıkladı. Bu gibi ardı arkası kesilmeyen atanmalar da Hürrem’in etkisinde gerçekleşmiş işlerden kabul edilir. Hürrem Sultan, şehzadeleriyle birlikte sancağa gitmesi gerekirken; geleneklere aykırı olarak gitmemiş, İstanbul'da kalmayı seçmiştir. Ama değişik tarihlerde şehzadelerini ziyaret etmiştir.
Deneysel evrim
Deneysel evrim, evrimsel ve deneysel biyoloji alanlarında hipotezler ile evrim teorilerinin kontrollü deneyler yoluyla denendiği çalışma alanıdır. Popülasyonların yeni çevresel şartlara adaptasyon sağlaması halinde evrim, laboratuvar ortamında da gözlemlenebilmektedir. Moleküler biyolojinin modern araçları kullanılarak; mutasyon, seçilim ve adaptasyonlar ile bunların gelişimine dair bulgular elde etmek mümkün olmaktadır. Adaptasyonun gerçekleşmesi için pek çok jenerasyona ihtiyaç duyulduğundan, evrimsel deneyler genellikle bakteri, virüs ve maya gibi mikroorganizmalarla gerçekleştirilmektedir.
Karma ekonomi
Faşizm
Faşizm, öncelikle kültürel ve sosyal konuların ekonomi üzerindeki önemini vurgulayan politik bir ideoloji olsa da, faşizm genellikle geniş kapsamlı bir kapitalist karma ekonomiyi desteklemektedir. Faşizm, ulusal birliği teşvik etmek için emek ve iş anlaşmazlıkları arasında arabuluculuk yaparak, görünüşte sosyalizm ve kapitalizm arasında bir orta yol olmayı amaçlayan "üçüncü konum" olarak anılan korporatist çerçevenin yanı sıra, piyasalara ve özel girişime devlet müdahaleciliğini desteklemektedir. İtalya ve Almanya'daki 20. yüzyıl faşist rejimleri, ekonomilerini canlandırmak için büyük bayındırlık programları, yeniden silahlanmayı ve ulusal çıkarları teşvik etmek için büyük ölçüde özel sektörün hakim olduğu ekonomilerde devlet müdahaleciliğini benimsedi. Bilim insanları, Amerikan Yeni Düzen ile faşizmin teşvik ettiği bayındırlık programları arasında paralellikler kurdular ve faşizmin benzer şekilde sosyalist devrim tehdidine yanıt olarak ortaya çıktığını ve benzer şekilde "kapitalizmi ve özel mülkiyeti kurtarmayı" amaçladığını iddia ettiler.
Hürrem Sultan
Damat Rüstem Paşa'nın sadrazamlığa getirilmesi
Hürrem Sultan’ın tek kızı Mihrimah Sultan, 1539’da Diyarbakır valisi ve III. Vezir Rüstem Paşa ile evlendirilmişti. “Damat” unvanını alan Rüstem Paşa 1544’te sadrazamlığa tayin oldu. Kaynakların çoğunda Sadrazam Hadım Süleyman Paşa'nın azledilmesinin ve yerine II. Vezir Divane Hüsrev Paşa'nın değil de III. Vezir Rüstem Paşa'nın getirilmesinin perde arkasında Mihrimah Sultan ile Hürrem Sultan'ın olduğu ifade edilmektedir.
Karma ekonomi
Sosyal demokrasi
Batı Avrupa'da savaş sonrası erken dönemde sosyal demokrat partiler, o zamanlar Sovyetler Birliği'nde mevcut olan Stalinist siyasi ve ekonomik modeli reddettiler ve kendilerini ya sosyalizme alternatif bir yola ya da kapitalizm ile sosyalizm arasında bir uzlaşmaya adadılar. Bu dönemde sosyal demokratlar, özel mülkiyetin hakimiyetine dayalı karma bir ekonomiyi kucakladılar, yalnızca çok az temel kamu hizmeti ve kamu hizmetleri kamu mülkiyeti altındaydı. Sonuç olarak, sosyal demokrasi, kapitalist sistemi (faktör pazarları, özel mülkiyet ve ücretli emek) niteliksel olarak farklı bir sosyalist ekonomik sistemle değiştirme öncelikli hedefini terk ederken, Keynesyen ekonomi, devlet müdahaleciliği ve refah devleti ile ilişkilendirildi.
Hürrem Sultan
Şehzade Mustafa'nın boğdurulması
"Katledildiği gün, babasıyla görüşeceğini sanarak çadırına gitmiştir malum. İşte o gün bembeyaz giyindiği söylenir; kendisine yapılan iftiralardan haberdardır ve masumiyetine işaret etmek ister. Cebinden de ölümünden sonra babasının onu öldüreceğini ve babasının çadırına gitmemesi gerektiğini belirten bir mektup çıkar." Bu olaya tanık olan Şehzade Cihangir de olayın duygusal etkisini üzerinden atamadı ve hastalandı; babası ile birlikte sefere devam eden genç Şehzade, Halep’te öldü. Tahta aday olarak Haseki Hürrem Sultan’ın iki oğlu Şehzade Bayezid ve Şehzade Selim kaldı.
Kara Ahmed Paşa'nın idamı
Kara Ahmed Paşa, Damat Rüstem Paşa'nın sadaretten azli üzerine vezir-i azamlığa tayin edildi (1553). Sefer dönüşünde Rüstem Paşa'nın tekrar sadrazamlığa getirilebilmesi için kışkırtılan padişahın fermanıyla suçlu görülerek bir divan toplantısı sonrasında arz odası önünde idam edildi (1555). Bu olayın arkasında da Hürrem Sultan ve kızı Mihrimah Sultan'ın olduğu iddia edilmektedir.
Karma ekonomi
Sosyalizm
Sosyal olarak sahip olunan ve özel teşebbüsün bir karışımı olarak anlaşılan karma ekonomiler, kapitalizm ile sosyalizm arasında gerekli bir geçiş formu olarak çeşitli sosyalistler tarafından öngörülmüş ve savunulmuştur. Ek olarak, sosyalist sistemler için bir dizi teklif, özel girişim için bir rol de dahil olmak üzere farklı işletme sahipliği biçimlerinin bir karışımını gerektirir. Örneğin, Alexander Nove'un uygulanabilir sosyalizm anlayışı, büyük sanayiler için devlet teşebbüsleri, işçi ve tüketici kooperatifleri, küçük ölçekli operasyonlar için özel teşebbüsler ve bireysel olarak sahip olunan teşebbüslerin bir kombinasyonuna dayanan bir ekonomik sistemin ana hatlarını çizmektedir.
Hürrem Sultan
Dış siyaset meseleleri ve devlet işleri
Hürrem Sultan, o zamana kadar başka Osmanlı padişah eşlerinde görülmemiş şekilde dış siyasetle ilgilenmiş, diplomatik yazışmalar yapmıştır ve devlet işlerine karışmıştır. Kanuni’nin padişahlığının ikinci senesinde Rodos şövalyelerine karşı Rodos seferinin açılmasını teşvik ettiği ve sonraki yıllarda İran seferlerine destek verdiği düşünülen Hürrem Sultan, 1548’de Kanuni, İkinci İran seferindeyken Lehistan tahtına çıkan yeni krala tebrik mektubu yazmış; hediyeler göndermiştir.
Karma ekonomi
Sosyalizm
Sosyal demokrat teorisyen Eduard Bernstein, kapitalizmin kendi isteğiyle sosyalizme dönüşmesinden önce uzun bir süre için karma bir kamu, kooperatif ve özel girişim sisteminin gerekli olacağına inanan bir karma ekonomi biçimini savundu.
Çin Halk Cumhuriyeti, Çin Komünist Partisi'ne göre sosyalist gelişimin erken bir aşamasını temsil eden sosyalist bir piyasa ekonomisini benimsedi.
Hürrem Sultan
Dış siyaset meseleleri ve devlet işleri
Hürrem Sultan'ın yazdığı mektupların ilki, Kral I. Zygmund'un vefatı üzerine (1548) Lehistan tahtına çıkan II. Zygmund'a gönderdiği taziye ve tebriknamedir. Haseki Sultan'ın, Hasan Ağa isimli özel temsilcisiyle Varşova'ya yolladığı mektubun bazı cümleleri şöyledir:
''“Pederinizin vefatı üzerine Lehistan kralı olduğunuzu öğrendik. Allah her şeyin doğrusunu bilir ki; çok sevindik ve memnun olduk. Kalbimize nur, gönlümüze neşe ve sürur (mutluluk) geldi. Saltanatınızın hayırlı, bereketli ve uzun ömürlü olmasını diliyoruz. Emir, Yüce Allah'ındır; Cenab-ı Hakkın hükümleri (emirleri) istikametinde hareket etmenizi tavsiye ederiz…"''
Karma ekonomi
Sosyalizm
Komünist parti, çeşitli mülkiyet biçimleri içeren bir ekonomik sistemin - ancak kamu sektörünün belirleyici bir rol oynadığı - sosyalizmin gelişmesinin başlangıç ​​aşamasında bir ekonominin gerekli bir özelliği olduğu şeklindeki Marksist-Leninist pozisyonu benimsiyor.
Hürrem Sultan
Dış siyaset meseleleri ve devlet işleri
Ayrıca, mektubun arkasında mühür de bulunmaktadır. Osmanlı devletinde ilk ve tek kez bir Haseki Sultan, bir kral ile mektuplaştı ve dönemin kaidelerinden birini yıktı. Şüphesiz ki bu bir devrim olarak yorumlanabilir. Bunun sonrasında gelini Nurbanu Sultan ve onun gelini Safiye Sultan kraliçeler ile mektuplaşmış olsa da Hürrem Sultan'dan başka, bir kral ile bizzat mektuplaşan başka bir haseki sultan örneği bulunmamaktadır.
Hürrem Sultan, Kral August'tan gelen teşekkür mektubuna karşılık, özel temsilcisi Hasan Ağa ile bir mektup daha göndermiştir ki, cevabî mektubu özetle şöyledir:
''“Allah Kral Hazretleri'nin ömrünü uzun, bir gününü bin eylesin… Kıymetli mektubunuz ulaştığında, öylesine mesrur olduk ki, ifade edemiyorum... Mektubunuzda bizlere olan içten muhabbetiniz açıkça görülüyor. Padişahımız Hazretlerine olan samimi yakınlığınızı o derece açık dile getirmişsiniz ki, ferah bulduk. Mektubunuzdaki muhabbeti ve Hasan Ağa kulumuzun anlattığı dostluklarınızı kendilerine arz ettiğimizde, Padişah-ı âlempenah Hazretleri (herkesin dünyadaki tek sığınağı) yakınlık ve iltifatlarınızdan öyle memnun kaldılar ki, sözle anlatılamaz. Dediler ki: Koca Kral'la (vefat eden Baba Zygmund'u kastediyor) iki kardeş gibiydik; İnşallahü'r Rahman, bu kral ile de 'Ata ile oğul gibi' olalım..."''
Karma ekonomi
Serbest piyasalar ve devlet müdahalesi karışımı
Karma ekonominin bu anlamı, piyasa sonuçlarını iyileştirmeyi amaçlayan düzenlemeler, makroekonomik politikalar ve sosyal refah müdahaleleri biçiminde piyasa güçleri ile devlet müdahalesinin bir kombinasyonunu ifade eder. Bu nedenle, bu tür bir karma ekonomi, kapitalizmin istikrarını sağlamayı amaçlayan makroekonomik müdahalelerle kapitalist bir piyasa ekonomisi çerçevesine girer. Bu karma ekonomi biçimindeki ortak hükûmet faaliyetlerinin diğer örnekleri arasında çevrenin korunması, istihdam standartlarının sürdürülmesi, standartlaştırılmış bir refah sistemi ve rekabetin sürdürülmesi yer alır.
Halil Turgut
Halil Turgut (1909, Narlıca, Kulp, Diyarbakır) - 30 Ağustos 1992), Türk siyasetçidir.
Hürrem Sultan
Dış siyaset meseleleri ve devlet işleri
Hürrem Sultan sık sık devlet işleri ile alakadar oluyor, bilhassa eşi Sultan Süleyman seferdeyken devletin durumu hakkında onu bilgilendiriyor, önerilerde bulunuyordu. Kendisine İran seferi sırasında gönderdiği bir mektup bunun en güzel örneklerindendir:
'"Benim Sultanım, şehir hakkında soracak olursanız; şimdilik henüz hastalık devam etmektedir. Ancak evvelki gibi değildir... Benim Sultanım, sık sık mübarek mektubunuzu gönderirsiniz diye yalvarırım. Zira ki, billah yalan değil, bir iki hafta geçip de ulak gelmezse alem gulguleye gelir. Türlü türlü sözler söylenir. Yoksa sadece kendi nefsim için istediğimi sanmayınız."
"Benim Sultanım, şimdi şehirde müjdeci geliyor diye bir gürültü kopmuştur. Cümle alem şehir donanmasına hazır dururlar. Benim sultanım, siz devlet ile Halep'te kışlıyorsunuz, ondan sonra kızılbaşın (Şah Tahmasb'ın) oğlanı, avradı tutulmadı, ortada henüz bir şey yoktur. Şimdi o yok, bu yok; müjdecinin gelmesi kimseye hoş gelmez."
Karma ekonomi
Serbest piyasalar ve devlet müdahalesi karışımı
Alman sosyal piyasa ekonomisi, özel bir piyasa ekonomisi çerçevesinde sosyal demokrasi ve kapitalizm hedefleri arasında orta yolu yönlendiren ve yüksek ekonomik büyüme oranı ile düşük enflasyon arasında bir denge sağlamayı amaçlayan modern Almanya'nın ekonomik politikasıdır. devlet müdahalesini kullanarak düşük işsizlik seviyeleri, iyi çalışma koşulları, kamu refahı ve kamu hizmetleri. Almanya, etkisi altında ıssızlıktan ve yenilgiden çıkarak Avrupa Birliği içinde bir sanayi devi haline geldi.
Halil Turgut
Ankara Gazi Terbiye Enstitüsü Matematik Şubesimezunudur. Kütahya Merkez Gazi Kemal Okulu Öğretmenliği, Ankara 1. ve 4. Ortaokulu Matematik Öğretmenliği, Ankara Atatürk, Diyarbakır Ziya Gökalp Lisesi Matematik Öğretmenliği, Çorum Millî Eğitim Müdürlüğü, TBMM X. ve XI. Dönem Diyarbakır Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve üç çocuk babasıdır.
Karma ekonomi
Serbest piyasalar ve devlet müdahalesi karışımı
Amerikan Okulu, Amerikan İç Savaşı'ndan yirminci yüzyılın ortalarına kadar Amerika Birleşik Devletleri ulusal politikalarına egemen olan ekonomi felsefesidir. Üç temel politika girişiminden oluşuyordu: sanayiyi yüksek tarifelerle korumak (1861-1932; 1932-1970'lerden sübvansiyonlara ve karşılıklılığa geçiş), dahili iyileştirmeler yoluyla altyapıya devlet yatırımı ve üretken işletmelerin büyümesini teşvik etmek için ulusal bir banka. Bu dönemde, Birleşik Devletler, Britanya İmparatorluğu'nu olmasa da 1880'de Birleşik Krallığı geçerek dünyanın en büyük ekonomisi haline geldi.
Özel ve kamu kuruluşlarının karışımı
Bu tür bir karma ekonomi, özellikle sanayi ve üretim araçlarının özel ve kamu mülkiyeti karışımını ifade eder. Bu nedenle, bazen kapitalizm ile sosyalizm arasında bir "orta yol" veya geçiş devleti olarak tanımlanır, ancak aynı zamanda devlet kapitalizminin özel kapitalizmle karışımına da atıfta bulunabilir.
Hürrem Sultan
Dış siyaset meseleleri ve devlet işleri
Bunlara ek olarak, Hürrem Sultan'ın, Nahcivan Seferi'ne vezirini gönderen padişahın "Şaha Şah gerek" sözüyle sefere katılmasını sağladığı rivayet edilir. Bir mektubunda kocası seferdeyken, "Şah'ın ailesini esir alamadığınıza üzüldüm." sözü eşi Sultan Süleyman'ın seferlerinin gidişatını takip ettiğini kanıtlar nitelikte Hürrem Sultan, eşine mektuplarında devlet adamlarının ve İstanbul Şeyhülislamının selamını iletiyor, İstanbul'da yaşanan sorunlardan bahsediyordu. Bir mektubunda "İbrahim Paşa'ya olan küskünlüğümü sormuşsunuz, gelince anlatırım." diyor. Rüstem Paşa azledildiğinde ise eşine Paşa'nın görevine geri getirilmesini isteyen bir mektup yazmış. Rüstem Paşa'yı kendisinin sadrazamlığa ilerlettiği ve kızıyla evlendirdiği biliniyor. Hürrem Sultan devlet adamlarıyla ve sorunlarıyla ilgileniyor, bunları mektuplarında da Kanuni'yle tartışıyor ve fikir veriyordu.
Şah unvanı
Hürrem Sultan, Osmanlı tarihinde ilk kez meşru eş durumuna gelmesiyle birlikte kraliçe anlamına gelen Şah unvanını kullanmaya başlar. Çoğu raporlarda imzasının Hürrem Şah olarak geçtiği görülür. Haseki Hastanesinin kayıtlarında ve Kudüs'teki imaretin ve darüşşifanın kitabesinde bu ifade görülür. "Devletlu İsmetlu Hürrem Şah Sultan Aliyyetü'ş-şân Hazretleri". Bu ifadeler ise bu olayın kanıtı olarak gösterilmektedir.
Karma ekonomi
Özel ve kamu kuruluşlarının karışımı
Örnekler arasında, tümü büyük özel sektörlerle birlikte faaliyet gösteren büyük devlete ait girişim sektörlerine sahip olan Çin, Norveç, Singapur ve Vietnam ekonomileri sayılabilir. Fransız ekonomisi, 1945'ten 1986'ya kadar büyük bir devlet sektörüne sahipti ve önemli miktarda devlete ait işletmeleri ve kamulaştırılmış firmaları özel girişimle karıştırdı.
1978'de başlatılan Çin ekonomik reformlarını takiben, Çin ekonomisi devlete ait işletmeleri reforme etti ve özel teşebbüsün devlet ve kolektif sektörlerle birlikte faaliyet göstermesi için daha geniş bir alan sağladı. 1990'larda, merkezi hükûmet mülkiyetini ekonominin stratejik sektörlerinde yoğunlaştırdı, ancak yerel ve il düzeyindeki kamu iktisadi teşebbüsleri, bilgi teknolojisi, otomobiller, makineler ve otelcilik dahil hemen hemen her sektörde faaliyet göstermeye devam ediyor. 2013 yılında başlatılan kamu iktisadi teşebbüs reformunun son turunda, devlet teşebbüslerinin merkezi hükûmete artan temettü ödemeleri ve devlete ait şirketlere kısmi özel yatırımı içeren karma mülkiyet reformu vurgulandı. Sonuç olarak, nominal olarak özel sektör firmalarının birçoğu aslında kısmen devletin çeşitli düzeylerinde hükûmet ve devlet kurumsal yatırımcılarına aittir; ve birçok kamu iktisadi teşebbüsü kısmen özel sektöre aittir ve karma bir mülkiyet ekonomisine yol açar.
Hürrem Sultan
Kadınlar saltanatının başlaması
Hürrem Sultan, Osmanlı tarihinde devlet işleriyle ilgilenen ilk kadın olarak bilinir. Hürrem Sultan kendi mührünü bastırmış, divan toplantılarını tel örgülü bir pencereden izlemiş ve fikirlerini padişaha sunmuştur. Buna benzer birçok devrimci hareketi ile kadınlar saltanatını başlatmış oldu.
Karma ekonomi
Pazarlar ve ekonomik planlama karışımı
Bu tür bir karma ekonomi, bir ekonomide üretime rehberlik etmek için ekonomik planlama ile piyasa güçlerinin bir kombinasyonunu ifade eder ve özel ve kamu girişimlerinin bir karışımı ile çakışabilir. Gösterge niteliğindeki makroekonomik planlama politikalarına sahip kapitalist ekonomileri ve Macaristan gibi kendi ekonomilerine piyasa güçleri katan sosyalist planlı ekonomileri içerebilir.
Hürrem Sultan
Kanuni'nin Hürrem Sultan'a gazelleri
I. Süleyman, nikâhlı eşi Hürrem Sultan'a büyük bir aşkla bağlı idi. Bu aşk o kadar derindi ki ilk önce onu kaideleri hiçe sayarak nikâhına aldı, sonra da ondan başka bir hatuna bakmaz oldu. Bu Osmanlı da alışılagelmiş bir şey değildi. Kanuni'yi kendine bu kadar aşık ettiği için Hürrem Sultan'ın adı ahali içerisinde büyücü ve cadıya çıktı. Daha sonradan ise yaptığı hayırlar ile halkı sevindirip, duasını alan Haseki Sultan bu namlarını geride bırakarak iyi anılmaya başlandı. Hürrem ve Süleyman'ın aşkı o kadar büyüktü ki, Osmanlı tarihinde onlardan başka bu kadar büyük bir aşk yaşayan bir padişah ve haseki örneği yoktur. Kanuni Sultan Süleyman her defasında karısı Hürrem Sultan'a olan aşkını ve sevgisini verdiği hediyelerle ve ona yazdığı gazellerle gösteriyordu. O sadece aşk gazelleri değil, devlet ve maneviyat konulu gazeller de yazıyordu. Bu gazellerde kullandığı mahlas ise Muhibbi idi. Kanuni'nin Hürrem Sultan'a yazdığı aşk şiirlerinin bazıları günümüze ulaşmıştır.
Metabolik asidoz
Metabolik Asidoz, böbrekler yoluyla atılması gereken asit iyonlarının birikmesi veya aşırı bikarbonat iyonunun kaybedilmesi durumudur.