cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ahmet Pek
Ahmet Pek, (d. 1957, Sivas), Türk bürokrat.
1976 yılında Polis Koleji’nden, 1979 yılında Polis Akademisinden mezun oldu. Ağrı İl Emniyet Müdürlüğü,Yozgat Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğü, Emniyet Genel Müdürlüğü Eğitim Dairesi Başkanlığı, Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Dairesi Başkanlığı,Antalya İl Emniyet Müdürlüğü ve Emniyet Genel Müdür Yardımcılığı yapmıştır. 3 Ağustos 2012 gün ve 28373 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2012/3511 sayılı müşterek kararname ile Iğdır Valiliğine atanmış. 16 Şubat 2014 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan kararname ile merkez valisi olmuştur. Evli ve üç çocuk babasıdır.
FETÖ/PDY soruşturması
Ahmet Pek, 14 Şubat 2016'da "Selam Tevhid'de kumpas" soruşturması kapsamında "darbeye teşebbüs ve silahlı terör örgütüne üye olmak" suçlarından tutuklandı. Tutuklu bulunduğu dönemde, İzmir'deki Polis Bakım ve Yardım Sandığı'na (POLSAN) ait binanın Gülen Cemaati'ne yakınlığıyla bilinen İzmir Kültürlerarası Diyalog Merkezi Derneği'ne (İZDİM) verilmesi soruşturması kapsamında da hakkında gözaltı kararı verildi. 04 Mayıs 2016 tarihinde tutuksuz yargılanmak üzere tahliye edilen Ahmet Pek, 21 Mayıs 2016 tarihinde İZDİM soruşturmasının ikinci operasyonunda İzmir'de gözaltına alındıktan sonra 22 Mayıs 2016 tarihinde tutuklandı. 22 Haziran 2016'da da tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı. 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında 19 Temmuz 2016 tarihinde İçişleri Bakanlığı tarafından başlatılan soruşturma kapsamında açığa alınan Pek, Olağanüstü hâl kapsamında çıkarılan 672 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca da 1 Eylül 2016 tarihinde meslekten ihraç edildi. Yargılama kapsamında bir kez daha tutuklanan Pek, 18 Temmuz 2018'de tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı. Ahmet Pek'in yargılaması tutuksuz olarak devam etmektedir.
Başucu Şarkıları
Başucu Şarkıları, Zuhal Olcay'ın 2001 yılında piyasaya çıkan beşinci albümü. Tamamen eski Türkçe pop ve rock parçalarının yeniden yorumlarından oluşur. Müzik direktörlüğünü Bülent Ortaçgil, şarkıların düzenlemelerini ise Gürol Ağırbaş ve Baki Duyarlar yaptı.
Albüm çalışması
Bülent Ortaçgil'e saygı albümü olan Şarkılar Bir Oyundur'da sanatçının Benimle Oynar mısın parçasını seslendiren Olcay, Ortaçgil'le bu albüm vesilesiyle tanıştı. Böylece yıllar sürecek ortaklık başladı; bundan sonra iki sanatçı pek çok ortak proje üretti. Bu projelerin ilki, Zuhal Olcay'ın beşinci albümü olan Başucu Şarkıları oldu.
Ortaçgil ve Olcay, Başucu Şarkıları ' nda yer alacak şarkıları 1970'ler, 80'ler ve 90'ların Türkçe pop ve rock parçaları arasından seçti. Önceden farklı yorumcularca seslendirilmiş olan bu parçaların kendi içinde bir bütünlük sağlaması da amaçlandı.
Şarkılar
Albümde yer alan şarkılardan Bora Ayanoğlu bestesi Güller ve Dudaklar 1970'lerde Gönül Akkor, Beni Benimle Bırak Nükhet Duru, Aynalar Salim Dündar, Şanar Yurdatapan imzasını taşıyan Ölsem de Bir Kalsam da Bir Banu, Türkçe rock klasiği kabul edilen Yalnızlar Rıhtımı Erkin Koray, Canım Senle Olmak İstiyor Özdemir Erdoğan, El Gibi 1980'lerin sonlarında, şarkının aynı zamanda söz yazarı ve bestecisi de olan Sezen Aksu, Yağmur Bülent Ortaçgil (ve Şarkılar Bir Oyundur albümünde Yıldız İbrahimova), Tepedeki Çimenlik Bulutsuzluk Özlemi, Ömer Hayyam'ın dizelerinden bestelenen Kimse Bilmez ise bestecisi Mehmet Güreli tarafından seslendirilmişti.
Şarkılar albümde şu şekilde sıralanır:
Klip
Albümün tek klibi Güller ve Dudaklar ' a çekildi. Klibin yönetmenliğini Kıvanç Baruönü üstlendi. Klip için Zuhal Olcay şarkının sözlerini tersten ezberledi ve çekimlerde bu şekilde söyledi. Çekilen görüntülerin sondan başa doğru montajlanmasıyla klip son şeklini aldı.
Rémy Ebanega
Rémy Ebanega (d. 17 Kasım 1989), CA Bastia kulübünde defans mevkiinde görev yapan Gabonlu millî futbolcudur.
Olten
Olten, İsviçre'nin Solothurn kantonun en büyük şehri ve ilçe (Bezirk) merkezi. Denizden 396 m yüksekliktedir. Aralık 2019 sayımına göre nüfusu 19,209'dir.
Fabrice Do Marcolino
Profesyonel kariyerine 2002 yılında Angoulême kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Amiens, Vannes, Angers, Laval, Carquefou, FC Istres kulüplerinde oynadı.
Olten
Olten istasyonu Zürih, Bern, Basel ve Luzern'e 30 dk uzaklıktadır ve ülkenin başlıca demiryolu kavşaklarından biridir.
Fabrice Do Marcolino
Gabon millî futbol takımıyla 57 kez sahaya çıkan oyuncu 15 gol kaydetti.
Olten
Coğrafya
Olten, Jura Dağları, Born, Engelberg ve Säli tepelerin arasında bulunuyor. Aare nehri şehrin tam ortasından geçiyor ve dolayısıyla ikiye bölmektedir. Belediyenin 1149 hektarlık alanın 457 hektarı (%40) ormanlık arazidir.
Olten'in batısında Boningen, Kappel (SO) ve Wangen bei Olten köyleri, kuzeyinde Trimbach ve Winznau köyleri, doğuda Starrkirch-Wil ve Dulliken köyleri güneyde ise Kanton Aargau'a bağlı Aarburg beldesi yer almaktadır.
Eğitim
Olten şehrinde Kuzeybatı İsviçre Yüksek Okulu (Fachhochschule Nordwestschweiz) bulunmaktadır. Bu yüksel okulun bünyesinde; başlıca ekonomi, pratik psikoloji, sosyal hayata yönelik iş eğitimi ve teknik bölümler olmak üzere birçok alanda üniversite seviyesinde eğitim verilmektedir.
Bunu yanında mesleki eğitimi amaçlayan bir öğrenim merkezi (Berufsbildungszentrum Olten), lise çağındaki öğrencilere yönelik kantonal bir lise (Kantonschule Olten), bedensel özre sahip çocukların eğitimi amacıyla faaliyet gösteren bir okul (Heilpädagogische Schulzentrum (hpsz)) bulunmaktadır. Olten Bölgesi Halk Yüksek Okulu (Volkshochschule Region Olten) ve çok fazla sayıda özel okul da mevcudiyetini sürdürmektedir.
1816 senesinden beridir her iki yılda bir Olten`de okul bayramı (Oltner Schulfest) düzenlenmekte, bu kutlamalar yaz tatilinin başlamasından evvelki haftasonlarında organize edilmektedir. Günümüzdeyse aynı kutlamalar farklı yıllarda, özellikle yaz tatilinden önceki son pazar günlerinde gerçekleştirilmeye devam etmektedir.
Yasama organı
Olten'de 40 kişilik bir meclis (Gemeindeparlament) bulunmaktadır ve yasama organını oluşturuyor. Üyeler dört senelik bir dönem için seçiliyorlar. 2010'da ilk kez Türk kökenli bir siyasetçi şehir meclisine seçilmiştir. Yabgu Ramazan Balkaç Sosyal Demokrat Partisinden 2010 senesinden 2021 senesine kadar meclis üyesi ve 2020-2021 yılında meclis başkan yardımcısıydı. * 2017 seçimlerde meclisin koltuk sayısı 50'den 40'a indirilmiştir.
Yürütme organı
Yürütme organı 5 kişilik bir konseyden (Stadtrat) oluşuyor. Konseyin bir üyesi belediye başkanı oluyor. 2021-2025 dönemin konseyi aşağıdaki gibidir:
Tarihçe
Daha eski insan yerleşimlerine dair kanıt bulunmuş vaziyette. Erken Taş Devrine ait Sälihöhlen mağara yerleşimi bir örnektir. Çok sayıda arkeolojik buluntu, Olten'in şehir merkezi platosunda Roma döneminde önemli bir yerleşim indiğini kanıtlasa da, yeri hiçbir yazıtta korunamamıştır. Birçok Roma buluntuları nedeniyle belediye 19. yüzyılda en önemli caddelerden birine Römerstrasse (Roma caddesi) adını vermiştir. Im Grund ve Römerpark alanlarında, M.S. birinci yüzyıldan kalma Roma kır evlerinin geniş kalıntıları gün ışığına çıkmıştır. Yüksek Ortaçağ'da bugünkü şehir merkezin surları Romalıların şehir duvarının temellerini kullanarak inşa edilmiş. Olten'e dair ilk tarihi belgeler 1201'den kalmadır. 13. yüzyılda Aar Nehri üzerindeki köprüsü nedeniyle önem kazanır. Bu konumu, kentin tarihini etkileyecektir. 12 Kasım 1800 tarihinde Helvetia Cumhuriyeti Hükûmetinin kararıyla Olten şehir statüsüne kavuştu.
1850'de federal konsey Olten'in merkezi konumu nedeniyle yeni kurulan demir yollarının ana kavşağı olmasına karar vermiştir. Bugün Olten Garı İsviçre'nin en büyük ikinci tren istasyonudur.
1919'de Gheid alanına küçük bir askeri Havaalanı yapılmıştır. Bugün meydan planör uçaklar tarafından kullanılmaktadır.
Bruno Bernard Heim, Olten'de doğmuştur.
Kültür
Her yıl 1 Ağustos'ta Aar Nehri üzerindeki kayıklardan havai fişek gösterisi yapılır. Nehir üzerindeki ahşap köprü dikkate değerdir. Olten istasyonundaki lokantada, Gruppe Olten (Olten grubu) adlı Max Frisch ve Friedrich Dürrenmatt'ın da bulunduğu bir edebiyat topluluğu ve 1863'te İsviçre Dağcılık Kulübü kurulmuştur.
Ekonomi
Olten büyük bir yer olmasa da demiryolu kavşağı olmaktan faydalanmıştır ve ekonomisi canlanmıştır. 20. yüzyıl'da çok sayıda fabrika (Von Roll dökümhanesi, Louis Giroud Makina fabrikası, Berna araba fabrikası ve daha fazlası) kuruldu. Yurtdışından göçmen işçiler getirildi ve böylelikle büyük sayıda İtalyan, İspanyol ve Türk aileler Olten'e yerleşmiştir.
Bugün ise daha çok hizmet sektöründe etkili olan şirketler kent'tedir. Enerji şirketi Alpiq'in ticari işletme merkezi Olten'dir.
Kibariye
Bahriye Tokmak, sahne adıyla Kibariye, (10 Ağustos 1960, Manisa - ), Roman asıllı Türk Arabesk-pop müzik şarkıcısı.
Müzik kariyeri
1980'lerde İzmir sahnelerinde çalışan Kibariye, o yıllarda İzmir Fuarı'na gelen tüm sanatçıların dikkatini çekti. Bunlar arasında Muzaffer Özpınar da vardı. Ünlü bestekâr, sanatçıyı o zamanlar İstanbul’da Stardust gazinosunu çalıştıran Turgut Akyüz'e anlatır ve merhum Turgut Akyüz Kibariye'yi dinlemek ister. İzmir'den İstanbul'a gelen Kibariye'nin kaderi de böylece değişmeye başlamış olur. Gazinocu Turgut Akyüz tarafından çok beğenilen Kibariye Stardust gazinosunda sahne almaya başladı.
Kibariye çok kısa sürede gerek sesi, gerekse yorum her şeyden önemlisi de doğallığıyla tüm medyanın dikkatini çekti. Böylece bir teklif yılbaşı gecesi (1981) TRT Televizyonundan gelir. Kibariye'nin yaşamını birdenbire değiştiren yeni hayat başlamış oldu. 1982'de ilk kez bir sinema filminde rol aldı. Kibariye Kim Bilir adlı parça ile çıkış yakalar ve 1981'den 1990'lara 21 albüm yaptı. Halkın Kibariye'ye gösterdiği yoğun ilgi çeşitli gazinolarda gece kulüplerinde Anadolu ve Avrupa turnelerinde çalışması sağlamış oldu. Bu çıkış Özel TV kanallarının da ilgisini çekti. İlk show programı "Darısı Başınıza" isimli evlendirmeyi konu alan eğlence programı ile Kanal 6 ile başladı daha sonra "Eğlen Coş İşte Kiboş" ismi ile atv'de devam etti. Star TV'de "Kibariye Show" ile ve son olarak TGRT'de yapılan program ile sona ererdi. Ardından 2011 yılı Ekim ayında Kanaltürk'te Kibariye isimli programa başladı. Kibariye’nin bugüne kadar çalışmış olduğu şirketler Süper Atlas Plak-SembolPlak, Bayşu Müzik, Makro Müzik-Banko ve Prestij Müzik'tir. 3 Ocak 2017 itibarı ile Fox TV'de "Ben Söylerim" adlı ses yarışmasında Serdar Ortaç ile birlikte jüri üyeliği yapmıştır.
Son olarak da atv'de yayınlanan Oryantal Star yarışmasında jürilik yapmıştır. 2016 yılında 85. İZMİR Enternasyonal Fuarı'nda Tepecik Filarmoni Orkestrası ile birlikte konser veren Kibariye, İstanbul Maçka'da gazino günlerini yaşatmak için düzenlenen Küçükçiftlik Park'ta ki Yeni Bi’ Fest'te Kenan Doğulu ile birlikte sahne almıştır.
Kişisel yaşamı
21 Aralık 1979'da annesinin karşı çıkmasına rağmen taksi şoförü Tunay Ürek ile evlendi. Çift 1996 yılında boşandı. Ürek, boşanmadan önce Kibariye'nin banka hesaplarındaki parayı da kendi hesabına geçirdi. 1999 yılında ikinci evliliğini Ali Küçükbalçık ile yapan Kibariye'nin bu evliliğinden Birgül adlı bir kızı vardır.
Âşık Üzeyir
Aşık Üzeyir (1770-1850) Türk halk ozanı.
Kara Gelin Kobliyanlı'ymış. Kara gelin Hüsniye'yi kardeşine verince Üzeyir bu acıya dayanamaz ve Batum'a gider. Buradan gemiye bilet alarak İstanbul'a geçer. Burada dolaşırken padişahın adamları Üzeyire rastlar ve Üzeyiri saraya götürürler. Padişah III. Selim'dir. Padişah Aşık Üzeyiri gelen Rum aşığıyla sazla atışır ve Üzeyir Rum aşığını yenilgiye uğratır. Aşık Üzeyir padişahın yanında bir süre kaldıktan sonra sıla hasreti nedeniyle memlekeitine dönmek için padişahtan izin ister. Padişah Üzeyire ilk başta izin vermez ama gönlü yumuşayınca Üzeyir'e izin verir. Aile durumu fakir olan Aşık Üzeyir kendine mahlas olarak Fâkiri mahlasını alır. Aşık Üzeyir 1850'li yıllarda ölmüştür.
Türk kültüründe Nevruz
Nevruz, Türklerin yeniden tarih sahnesine çıkışını, yeni bir yılın başlamasını ifade eden bir gündür. Bir diğer adı "Ergenekon Bayramı"dır.
Tarih
Hun, Göktürk, Uygur, Selçuklu, Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyeti döneminde örfi bir bayram olmuş ve merasimler, eğlencelerle olagelmiştir. Yani bugün Büyük Selçuklu Devleti'nin tarihi sınırlarında bulunan her yerde Nevruz bayramı yöresel bazı farklılıklar dışında, aynı anlam çerçevesinde kutlanmıştır. Nevruz, Kuzey Kıbrıs'tan Doğu Türkistan'a kadar ulusun ulu günü, yeni yıl habercisi ve bahara ulaşmak gibi anlamlar ifade eder. Ayrıca "Nevruz Sultanı", "Mart Dokuzu" gibi isimlendirmeler de yapılır. Özellikle gelişmemiş ve kırsal kesimlerde böyle adlandırılmaktadır.
Nevruz, her şeyden önce İslama dayandırılması yanlış olan, aynı zamanda Alevilikle, Sünnilikle, Bektaşilikle bağdaştırılamayan, Türklerin islamiyeti kabulünden çok daha gerilere uzanır.
"Uygur Halk Ağız Edebiyatının Esasları" adlı eserde bu bayramın çok eskiye dayandığı, Kazak, Kırgız, Özbek ve Tatar Türkleri tarafından kutlanıldığı ve Çin halkı üzerinde büyük etkiler yarattığı bilinmektedir. Yine bu eserde merasimin kaide ve kuralları yer almaktadır.
Bu kural ve kaidelere binayen; nevrûz-nâme adı verilen koşak ve beyitler hazırlanır. Nevruzun olduğu gün halk, ibadethanelere, camîlere, mescit, takke veya pazar yerlerine toplanırlar. Buralarda dans gösterileri, çeşitli eğlenceler, oyunlar oynanır. Şair ve atışmacılar (koşakcı) aralarında atışırlar. Bu topluluk münasebetiyle gençler şiir yoluyla birbirleriyle muhabbet ederek; kendilerini açarlar. Okuyan çocuklar (okuyucular denilir) nevruz şarkısı söylerler. Öğrenciler ağaçlara yazılan nevrûznâmeleri taşıyarak birbirleriyle değiştirirler. Bu sayede ilme teşvik edilmiş olunur. Cemaatten para toplanarak kazanlar kaynatılır. Zengin aileler kendi yaptıkları yemekleri merasim alanına getirirler.
Toplumdaki yansımaları
Anadolu'da Mevleviler'de de kutlanan nevruz, "selam" sözüyle başlayan ve yedi ayetten oluşan bir duayla kutlanırdı: "Ey gece ve gündüzün tedbircisi, ey gözleri ve gönülleri başka hale çeviren, ey kudret ve halleri değiştiren! Halimizi en güzele çevir!".
Bektaşilerde ise dergahlarda toplanılarak, cem ayinleri yapılarak dualarla başlardı. Ve bu dualar genellikle ahlak ve ruh temizliği üzerine olurdu. Dua faslı bittikten sonra herkese süt ikram edilerek, "Nevrûziyeler" okunurdu.
Anadolu'da birçok yerde nevruz, Allah'a secde ve iman ile kutlanırdı. Değişik yerlerde de eğlenceler düzenlenir; evler temizlenir, yemek şölenleri verilir, küs olanlar barışır; suçlular affedilirdi.
Doğu Anadolu Bölgesi'nde, özellikle Antep ve Diyarbakır'da 21 Mart'ı 22 Mart'a bağlayan gece nevruz olarak kabul edilir. Saati belli olmayan bir vakitte gökte görünen bir kız ve kuş kılığına girmiş bir ermiş nevruz olarak kabul edilirdi. Bu saatlerde uyumayanların dua ve dileklerinin kabul olacağına inanılırdı.
Nevruz olayı hem edebî, hem folklorik yönüyle toplumda çok büyük etkiler yaratmıştır. Merasim gereği olagelenler koşmalara, kopuzlara, türkülere mâl olmuştur. Özellikle Türk-Uygur ağzının gelişmesinde büyük rol oynamıştır.
Gökhan Keskin
Gökhan Keskin, (d. 31 Mart 1966, İstanbul)  Beşiktaş'ta uzun yıllar forma giymiş Türk millî futbolcudur.
Futbolculuk Kariyeri
1966 doğumlu Gökhan Keskin, futbola Dikilitaş'ta başladı. 1984'ten 1996'ya kadar Beşiktaş'ta oynadığı 336 lig maçında 14 gol kaydetti. Gordon Milne döneminde kazanılan şampiyonluklarda büyük pay sahibiydi. 1986 yılında Trabzonspor’a attığı gol, Beşiktaş'ı şampiyonluğa taşıdı. Beşiktaş'ta ilk yıllarında orta sahada oynarken, Samet Aybaba'nın jübilesinden sonra libero mevkiine kaydırıldı ve yıllar boyunca bu görevi başarıyla yaptı. Gökhan Türkiye millî futbol takımında da 41 kez forma giymeyi başardı.
1996-1997 sezonunda o dönem pek çok yıldız oyuncuyu kadrosuna katan İstanbulspor'a transfer oldu. 2001 yılında futbolu bu takımda bıraktı.
Millî takım kariyeri
94 kez millî takımlara çağrılan Gökhan Keskin, 4 kez Türkiye U-21, 6 kez Türkiye Olimpik ve 41 kez de Türkiye forması olmak üzere toplam 51 kez millî formayı giymiştir.
Teknik direktörlük kariyeri
Sonrasında Aykut Kocaman'ın yardımcısı olarak teknik adamlık kariyerine başladı. Daha sonra Çaykur Rizespor'da Rıza Çalımbay'ın yardımcı antrenörü oldu. Rıza Çalımbay'ın Beşiktaş'a geçmesi ile Gökhan Keskin de Beşiktaş'a yardımcı antrenörlüğe geldi. 2005-2006 sezonun ortasında bu görevinden istifa etti.
2012 yılında, International Challenge Trophy turnuvasında İngiltere'yi yenerek finale yükselen Türkiye A2 millî takımının teknik direktörlüğünü yapan Gökhan Keskin; aynı yıl U-19 millî takımını çalıştırdı. Mersin'de düzenlenen Akdeniz oyunlarında finale kadar yükselen U-19 milliler, Fas'a 3-2 yenilerek gümüş madalya kazandı.
Yukarıkarahacılı
Yukarıkarahacılı, Yozgat ilinin Çekerek ilçesine bağlı bir köydür.
Alçak Dünya yörüngesi
Alçak Dünya Yörüngesi (ADY), Dünya'nın etrafında (Yörünge süresi 88 dakika olan) 160 km (99 mi) yüksekliğinden (Yörünge süresi 127 dakika olan) 2000 km (1200 mi) yüksekliğine kadar olan aralığa denk gelen bir yörüngedir. 160 km yüksekliğin altındaki nesneler çok hızlı bir şekilde yörüngesel çöküşe ve irtifa kaybına maruz kalırlar. Alçak Dünya yörüngesinde dengeli bir konum elde edebilmek için gerekli olan hız 7.8 km/s değerindedir ancak yörüngenin yüksekliğinin artmasıyla dengeli konum için gerekli bu hızın miktarı azalmaktadır.
Yukarıkarahacılı
Tarihçe
Köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır.
Alçak Dünya yörüngesi
Apollo projesindeki Ay uçuşlarındaki istisnaî durum dışında şimdiye kadarki tüm insanlı uzay uçuşları ya Alçak Dünya yörüngesinde ya da yörünge-altı uzay uçuşu (İng:Sub-orbital spaceflight) olarak gerçekleştirildi. ADY içinde gerçekleşen uzay uçuşları içerisindeki irtifa rekoru 1.374,1 km ile Gemini 11'nindir. Günümüze kadarki tüm insanlı uzay istasyonları ve yapay uyduların büyük çoğunluğu ADY içerisinde konumlandırılmıştır.
Yukarıkarahacılı
Coğrafya
Köy, Yozgat il merkezine 110 km, Çekerek ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.
Alçak Dünya yörüngesi
Yörünge özellikleri
ADY'deki nesneler yörünge yüksekliğine bağlı olarak termosfer (yaklaşık 80–500 km) veya ekzosferdeki (yaklaşık 500 km ve üzeri) gaz formundaki atmosferik sürükleme ile karşılaşırlar. Alçak Dünya yörüngesi, Dünya çevresinde atmosfer ile Van Allen radyasyon kuşağı iç bölgesi arasındaki yörüngedir. Yapay uydular için ADY yüksekliği genellikle 300 km'den daha az değildir çünkü daha az yüksekliklerde atmosferik sürüklenmeye karşı yörüngeyi sabitlemek fazladan yakıt harcanması gerekeceğinden uygun olmaz.
Alçak Dünya yörüngesinde dengeli bir konum elde edebilmek için gerekli olan hız 7.8 km/s değerindedir ancak yörüngenin yüksekliğinin artmasıyla dengeli konum için gerekli bu hızın miktarı azalır. Örneğin 200 km yükseklikteki dairesel bir yörünge için gerekli hız 7.79 km/s ve 1500 km yükseklikteki dairesel bir yörünge için gerekli hız 7.12 km/s olarak hesaplanır. Alçak Dünya yörüngesine erişmek için gerekli olan delta-v (hız değişimi) 9.4 km/s civarında başlar. ADY yörünge hızı olan 7.8 km/s (28,080 km/h) değerine ulaşmak için gerekli olan, fırlatma aracının delta-v değerinde Atmosferik ve yer-çekimi kaynaklı sürüklenme sebebiyle 1.5–2.0 km/s kadar artış olur. Ekvatoral alçak Dünya yörüngeleri (EADY- İng: ELEO) ADY'nin alt kümesidir. Ekvator ile aralarında çok düşük eğim bulunan bu yörüngeler, çok hızlı tekrar-ziyaret sürelerine olanak tanır ve en az delta-v gereksinimlerine (Örn:yakıt harcaması) sahiptir. Ekvator ile aralarında çok yüksek eğim açısı bulunan yörüngelere genellikle kutup yörüngesi denir.
Daha yüksek yörüngeler arasında Orta Dünya yörüngesi (ODY) ve daha da yukarıda olan Yer sabit yörünge/Jeostatik Yörünge (YSY/JSY) vardır. ADY'nin yukarısındaki yörüngelerde elektronik bileşenlerde, yoğun radyasyon ve elektrik-yükü birikmesi sonucunda erken arıza olabilir.
ADY kullanımı
Yerçekimi nedeniyle Dünya'nın ADY'deki nesneler üzerindeki çekimi dünya yüzeyindeki çekiminden çok da az olmamasına rağmen, bu yörüngedeki insanlar ve nesneler serbest düşüşte olduklarından dolayı ağırlıksızlığı yaşarlar.
Alçak Dünya yörüngesi yapay uydu konumlandırmanın en kolayı ve en ucuzudur. Geniş bant aralığı ve az iletişim gecikme süresi (gecikme süresi- İng: latency) vardır ama ADY'deki yapay uydular dünyadaki herhangi bir noktadan her zaman görünür değildir.
Örnekler
Uydular ayrıca yaklaşık yükseklikte ve kutup eğimine yakın Güneşle eşzamanlı ADY yörüngeleri aracılığıyla aşağıdaki yüzeyin tutarlı aydınlatmasından da yararlanabilir. Envisat (2002–2012) bunlara bir örnektir.
ADY içerisinde konumlandırılan yapay uyduların çoğu yörüngede Dünya etrafındaki bir tam dönüşü yaklaşık 90 dakikada tamamlar.
ADY yörüngeleri yer-sabit türünde olmadıklarından devamlı kapsama sağlanabilmesi yapay uydu ağı (İng: Satellite constellation) gerekir. Pek çok iletişim uydusunun çalışabilmesi için yer sabit yörünge türündeki yörüngelerde olmaları ve Dünya ile aynı açısal hızda hareket etmeleri gerekir.
Öncekiler
Görev ömrü, atmosferik sürüklenme nedeniyle sınırlıydı. GRACE ve en:GRACE-FO, yaklaşık 'de yörüngede dönüyordu.
Uzaydaki enkazlar/teknolojik çöpler
ADY ortamı, nesnelerin uzaya fırlatılışı çoğaldığından, uzaydaki enkazlarla ve teknolojik çöplerle dolmaya başlamıştır. Bu durum geçtiğimiz yıllarda sürekli artan bir endişeye sebep olmuştur, çünkü yörüngesel hızlardaki çarpışmalar kolayca çok tehlikeli hatta ölümcül olabilmektedir. Ayrıca çarpışmalar bu sırada daha çok uzay enkazı oluşturup Kessler Etkisi olarak da bilinen bir çeşit domino etkisine sebep olur. Birleşik Devletler İzlemsel Komutanlığının (İng:United States Strategic Command) bir parçası olan Ortak Uzay Operasyonları Merkezi (İng:Joint Space Operations Center), halen ADY'de bulunan 10 cm'den büyük 8500'den fazla nesneyi izlemektedir. Ancak sınırlı bir Arecibo Gözlemevi çalışması 2mm'den büyük olan nesnelerin sayısının yaklaşık olarak 1 milyon'dan fazla olabileceğini, bunların çoğunluğunun Dünya yüzeyindeki gözlemevleri tarafından gözlenemeyecek kadar küçük olduğunu belirtmiştir.
Şiki
Şiki, Afganistan'ın Badahşan Vilayeti'ne bağlı olan 28 ilçeden birisidir.
Şiki-Şekay 2005 yılında Darvaz ilçesi'nden ayrılarak ayrı bir ilçe olmuştur. 2003 yılı toplam nüfusu yaklaşık olarak 26.000 kişidir.
H Scorpii
H Scorpii (H Sco), Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 342 ışık yılı uzaklıkta bulunan K-tipi sarı-turuncu bir dev yıldızdır.
H Scorpii, Gökada içinde Güneş'e göre 9,8 km/sn'lik bir hızla hareket eder. Gökada merkezinden uzaklığı, 23.500 ile 38.200 ışık yılı aralığında değişmektedir.
Howard W. Hunter
Howard William Hunter (d. 14 Kasım 1907 - ö. 3 Mart 1995), Amerikalı avukat, 1994 ile 1995 yılları arasında İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi'nin 14. başkanıdır. Kilise üyeleri tarafından peygamber olarak kabul edilir. Onun dokuz aylık başkanlık süresi, Kilise tarihinin en kısa süresidir. Hunter, Kilise'nin 20. yüzyılda doğan ilk başkanıdır. 51 yaşında havarilik unvanını kazandıktan sonra, tam 35 yıl boyunca bulunduğu görevlerde Kilise'ye önderlik etmiştir.
Latinceden Rumenceye ses değişiklikleri
Iotacization
Kaba Latince'de, diğer ünlü izleyen kısa ve  yarı ünlüle  değiştirildi. Daha sonra, 'den önce olan ünsüzleri palatalize edildi.
Ünlüler
Latince ünlüler a, o ve u değişmezdiler:
Latince'de kısa bir u, (ama m ve b'den önce gelen de) o haline geldi.
e ve i ünsüzleri aşağıdaki değişlikler yaptılar:
Ünsüzler
Yalnız ünsüzlerde, büyük değişiklikler yoktu.
Diğer değişiklikler: ct > pt, gn > mn ve x > ps. Daha sonra, ps s haline gelerek kolaylaştırıldı.
Sözcük sonundaki ünsüzler
Bütün sözcük sonundaki ünsüzler kayboldu.
'l' rotasizmi
Ünlüler aralarındakı l r oldu.
Vurgusuz ünlüler hafifletmesi
Vurgusuz a ă oldu ya vurgusuz o u oldu. Then ă became e after palatal sounds. Unstressed o was kept in some words due to analogy.
Backing of e
The vowel e was changed to ă when preceded by a labial consonant and followed by a back vowel in the next syllable (i.e. it stayed e when the following vowel was i or e):
Yeni değişiklikler
Bu değişiklikler bütün lehçelerinde değil. Some belong to the standard language, while some do not.
Changing of voiced affricates into the corresponding fricatives
The affricate dž became j only when hard (i.e. followed by a back vowel):
Insertion of a glide /j/ between 'â' and soft 'n'
This affects only a few words:
It also explains the plural mână - mâini ('el(ler)'). This is also specific to southern dialects and the standard language; in other regions one may hear câne etc.
'ş', 'ţ' ve 'dz' sertliği
Şimâlî lehçelere ilgilendirir. İnce vokalleri kalınlarıyla değişir:
Ceynur
Ceynur Biçer Arslan ya da kısaca Ceynur (d. 3 Nisan 1978), Türk pop müzik sanatçısı.
Müzikal kariyeri
Ceynur, 3 Nisan 1978'de İstanbul’da doğdu. Küçük yaşlarından itibaren müziğe ilgi duymaya başladı. Henüz ortaokuldayken katıldığı "Pop Show 93 Şarkı Yarışması" ile ilk sahne deneyimini yaşadı. Bunu takip eden "Milliyet Liselerarası Müzik Yarışması"nda "En İyi Kız Solist" dalında birincilik elde etti. Üniversite eğitimine devam ederken, 2001 yılında katıldığı Eurovision Şarkı Yarışması Türkiye Finaline katıldı. "Kayıp Bir Melek" ve "Hep Aşk Olsun" adlı iki şarkıyla son 10'a kalmayı başardı. Ancak, finalde Türkiye'yi temsil etmeyi başaramadı.
İlk albüm dönemi
Yaklaşık 2 senedir hazırlıkları süren ilk albümü "Aşk, Yağmur ve Çikolata"yı 6 Kasım 2009 tarihinde Dokuz Sekiz Müzik'ten yayımladı. Albümün prodüktörlüğünü ve müzik direktörlüğünü eşi Erkin Arslan üstlendi. Albümün ortak yapımcılığını Ömer Ahunbay ve Ahmet Çelenk, Jinglehouse & DSM etiketleriyle gerçekleştirdiler. Erdem Sökmen, Onur Alatan, Ant Şimşek, Volkan Başaran, Evrim Kurtiç, Sonat Özer, Levent Candaş, Mehmet Çelik, Ersin Özer, Barış Ertürk, Yurdal Tokcan, Berna Keser, Ömer Öztüyen ve Gündem Yaylı Grubu gibi müzik dünyasının başarılı isimleri albüm için bir araya gelirken, albüm grafik tasarımını Engin Yağmurdereli ve illüstrasyonunu Behnan Shabbir, Ceynur’un imaj danışmanlığını ise Ceyda Balaban yaptı. Albüme çekilen ilk klip "Yağmur" oldu. Klibin yönetmenliğini ise Murat Onbul yaptı. Çekimleri bir tam gün süren klipte sanatçı, birbirinden farklı dört kadın karakteri canlandırdı. Şarkı, Türkiye müzik listelerine ilk olarak 19 Kasım tarihli listede 120. sıradan girdi. 26 Kasım tarihli listede ise tam 115 basamak birden yükselerek 5. sıraya kadar yükseldi.
Albümün ikinci video klibi ise Şubat ayında "Aşk" isimli şarkıya geldi.
İnsan
İnsan, kişi ya da birey ( "bilen insan"); gelişmiş aletlerin, kültürün ve dilin gelişimini sağlamış büyük ve karmaşık yapılı beyinleri ile öne çıkarak yeryüzündeki en baskın tür durumuna gelmiş olan iki ayaklı bir primat ve günümüzde Homo cinsinin hayatta olan tek türü. İnsanlar son derece toplumsal varlıklardır ve aileler ile akrabalık bağlarından devletlere kadar örnekleri sayılabilecek, işbirliği yapan ve rekabet eden çok sayıda gruptan oluşan toplumsal yapılarda yaşama eğilimindedirler. İnsanlar arasındaki sosyal etkileşim, çok çeşitli ve farklı farklı değerler, sosyal normlar ve ayinlerin türemesine neden olmuş; bunlar da insan toplumunu yapılandırmıştır. Merak ve insanın çevreyi anlama ve etkileme, fenomenleri açıklama ve değiştirme isteği, insanlığın bilim, felsefe, mitoloji, din ve bilginin diğer alanlarında gelişmesini sağlamıştır.
Genler ve çevre; dış görünüş, fizyoloji, hastalıklara yakalanmaya yatkınlık, zihinsel yetenek ve beceriler, vücut ölçüleri ve yaşam süresini bireyden bireye farklı şekilde etkileyerek insanın biyolojik varyasyonlarının var olmasını sağlar. İnsanlar birçok özellikte (genetik yatkınlıklar ve fiziksel özellikler gibi) bireyden bireye farklılık gösterse de, iki farklı birey ortalama olarak %99'un üzerinde genetik benzerliğe sahiptir ve genetik olarak en çeşitli popülasyonlar Afrika'da yer alır. En büyük genetik farklar eril ve dişi bireyler arasındadır. Ortalama olarak, erkeklerin bedensel gücü daha yüksektir ve kadınlar genellikle daha yüksek bir vücut yağ oranına sahiptir. Dişilerde 50 yaş civarında menopoz denilen olay yaşanır ve kısırlaşırlar. Buna ek olarak, hemen hemen her toplulukta dişilerin ortalama olarak daha uzun bir yaşam süresi vardır. Dişi ve eril bireylerin cinsiyet rollerinin doğası tarih boyunca değişiklik gösterdi ve ağır basan cinsiyet normlarına karşı çıkan kültürler birçok toplumda yer edindi.
İnsanlar, hem bitkisel hem de hayvansal besinlerin içerisinde bulunduğu, çok çeşitli besinlerle beslenen hepçillerdir. zamanlarından beri yemek hazırlamak ve pişirmek için ateşi ve diğer şekillerde ısıyı kullanmışlardır. Yiyecek tüketmeden sekiz haftaya kadar ve susuz olarak üç veya dört güne kadar hayatta kalabilirler. İnsanlar genellikle gündüzcüldürler ve günde ortalama 7 ila 9 saat uyurlar. Doğum, komplikasyonların ve ölüm riskinin yüksekliği nedeniyle tehlikelidir. Çoğu zaman, ebeveynler doğumdan sonra aciz olan çocuklarına, belli bir olgunluğa ulaşmalarına kadar bakar.
İnsanların büyük ve oldukça gelişmiş bir prefrontal korteksi (beynin yüksek bilişsellikle ilişkili bölgesi) vardır. Zeki varlıklardır; epizodik belleğe, esnek mimiklere, öz farkındalığa ve zihin kuramına sahip canlılardır. Ayrıca insan zihni; içgözlem yapma, kişisel düşünceler edinme, hayal etme, set ve varoluş üzerine görüşler geliştirme yeteneğine de sahiptir. Bu durum, bilginin gelecek kuşaklara aktarılmasını, akıl ile mümkün olan büyük teknolojik ilerlemeleri ve karmaşık araçların geliştirilmelerini sağlamıştır. Dil, sanat ve ticaret, insanı tanımlayan özelliklerdendir. Uzun ticaret yolları, farklı coğrafyalardaki insanların birbirine bağlanmasını sağlayarak kültür patlamalarına ve kaynakların dünya çapında dağılmasına neden olmuştur.
Etimoloji ve tanım
Modern insanların tamamı, 18. yüzyılda Carl Linnaeus tarafından Systema Naturae adlı çalışmada adı koyulan içerisinde sınıflandırılır. Daha genel bir isim olan "Homo" ise, her iki cinsiyetten insanlardan bahsedilirken kullanılan Latince kelimesinin 18. yüzyılda türetilmiş bir türevidir. , "bilen insan" veya "bilgili insan" anlamlarına gelir. Genel kullanımda, insan kelimesi kullanılırken yalnızca hâlâ hayatta olan tek türü olan 'ten bahsedilir. Cinsin soyu tükenmiş bazı türlerinin, örneğin Neandertallerin, 'in bir alt türü olarak kabul edilip edilemeyeceği üzerine akademik bir görüş birliği yoktur.
Kişi terimi (Proto Türkçe *kiĺi) sıklıkla insan ile aynı anlama sahipmiş gibi kullanılır, ancak bir kişiliğe sahip olanların sadece insanlar mı yoksa buna ek olarak diğer canlı varlıklar, özellikle de diğer büyük insansı maymunlar da mı olduğu ve bir insanın kalıcı bitkisel hayata geçme gibi durumlarda kişiliğini kaybedip kaybedemeyeceği yönünde felsefi ve evrimsel tartışmalar günümüze kadar sürmektedir.
İnsan; Türkçede en az 1330 kadar erken bir yılda kullanımı görülmüş, Arapça kelimesinden türemiş bir kelimedir. Türk Dil Kurumu'nda insan şu şekilde tanımlanır: "Toplum hâlinde bir kültür çevresinde yaşayan, düşünme ve konuşma yeteneği olan, evreni bütün olarak kavrayabilen, bulguları sonucunda değiştirebilen ve biçimlendirebilen canlı."
İnsanın İngilizce karşılığı olan, Eski Fransızca kelimesinden - ki  de Latince  ('' - insanlık anlamında) kelimesinin sıfat hâli olan 'tan türemiştir - türemiş Orta İngilizce bir alıntı kelimedir. İngilizce  terimi, genel olarak türün tamamına, yani insanlık kelimesinin eşanlamlısı olarak kullanılabilmesinin yanında sadece eril bireylerden bahsetmek için de kullanılabilir. Bunlara ek olarak her iki cinsiyetten bireyler için de kullanılabilir, ancak bu kullanım şekli günümüz İngilizcesinde daha az yaygındır.
Diğer dünya dillerinde de insan için farklı kelimeler kullanılır. Diğer Hint-Avrupa dilleri insana adını ölümlülüğünden alıntılayarak vermişlerdir: İnsanları ifade etmek için kullanılmış olan Proto Hint-Avrupa dili *mr̥tós kelimesi "ölümlü" demektir; Ermenice, Farsça ve Sanskrit  da aynı anlama gelir. Çoğu Slav dilinde kullanılan terimin atası olan, Proto-Slav dili čelověkъ kelimesinin kökeni bilinmemektedir. Grekçe kelimesi de bilinmeyen bir kökene sahiptir.
Evrim
Diğer yaşam formlarıyla birlikte günümüz insanının da eski bir ortak atadan evrimleştiği fikri, 1844'te Robert Chambers tarafından ortaya atıldı ve 1859'da Charles Darwin tarafından Türlerin Kökeni adlı eserinde ayrıntılı bir şekilde açıklandı. Dünya üzerinde yaşam 4.1 milyar yıl önce, hayvanlar (Animalia) ise 600 ila 800 milyon yıl önce ortaya çıktı. Memelilerin (Mammalia) soyu 300 milyon yıl kadar önce, Karbonifer dönemin sonuna doğru sürüngenlerden ayrıldı.
Genetik araştırmalara göre, primatlar (Primates) 85 milyon yıl önce, Geç Kretase dönemi sırasında diğer memelilerden ayrıldı ve günümüzde bulunmuş en erken fosiller 55 milyon yıl önce Paleosen döneminde ortaya çıktı, Eski Dünya ve Yeni Dünya primatları ise 44 milyon yıl önce renkleri algılayabilme ve sosyalleşme gibi özelliklerde farklılıklar göstermeye başlayarak birbirinden ayrıldı. İnsanların bir parçası olduğu insansılar (Hominoidea) üst ailesinde, büyük insansı maymunlar (Hominidae) ve gibongiller (Hylobatidae) yaklaşık 15 ila 20 milyon yıl önce birbirinden ayrıldı; insanları ve şempanzeleri de içinde bulunduran Hominini oymağı ile Gorillini oymağı ise 8 ila 9 milyon yıl önce ayrıldı. Afrika'da yaşamış küçük bir insansı türü, izleri hem insanların hem de onların en yakın akrabaları olan şempanzelerin soyunda bulunacak olan son canlıydı; onun ardından, insan ile şempanze cinslerini oluşturacak atalar iki alt oymağa ayrıldı. Ayrılmanın tarihinin en az 4 ila en fazla 9 milyon yıl önce, Miyosen devrinin sonlarına doğru olduğu düşünülür ancak daha kesin tahminler de mevcuttur; bazı genetikçiler 2001'de Çad'da bulunan ve Sahelanthropus tchadensis olarak sınıflandırılan bir büyük insansı maymun kafatasından yola çıkarak 7 ila 8 milyon yıl önce gibi daha dar bir aralığı öne sürer. Richard Dawkins ise son ortak atanın 6 milyon yıl önce yaşadığını tahmin eder. Bu ayrılmayla ve kısa süre sonrasında, insanların soyağacını şempanzelerinkinden ayıracak bazı keskin değişiklikler gerçekleşti: İki farklı kromozomun, ayrılma sırasında meydana gelen füzyonu sonucu kromozom 2 oluştu ve böylece, 24 çift kromozoma sahip olan diğer insansıların aksine, insanlarda 23 çift kromozom kaldı. Yaklaşık 4 milyon yıl önce, günümüzde hâlâ anlaşılamamış sebepler ile, 'ten başlayarak insanların soyağacındaki insansılar iki bacak üzerinde yürüyebilmeye başladı.
Beyin büyüklüğü ve karmaşıklığı hızlı bir şekilde artmaya devam etti ve 2 ila 3 milyon yıl kadar önce,  cinsi, Australopithecus'tan evrildi. 'nun kaydedilmiş en eski örneği, Etiyopya'da bulunmuş 2.8 milyon yaşındaki LD 350-1'dir. LD-350-1, Australopithecus afarensis gibi yuvarlak bir çeneye ve daha sonra ortaya çıkacak olan Homo habilis gibi küçük ve ince azı dişlerine sahipti. Adı konulmuş en eski türleri ise 2.3 milyon yıl önce evrilmiş olan Homo habilis ile Homo rudolfensis'dir. Cinsin ortaya çıkışı; etin ilk kez homininlerin beslenme düzenine girdiği, bunun potansiyel bir sonucu olarak gövde ve göreceli olarak beyin büyüklüklerinde önemli bir artışın gerçekleştiği ve yine bunun potansiyel bir sonucu olarak taş aletlerin ilk kez Australopithecus garhi tarafından imal edilip kullanılmaya başlandığı Paleolitik Çağ dönemine denk gelir. 2.7 milyon yıl önce, ile beraber varlığını devam ettirecek olan hominin cinsi Paranthropus'un yükselişi görüldü, ancak günümüzden 1 milyon yıl önce nesli tükendi. Bu dönemde avcı-toplayıcılık yaparak geçinen popülasyonlar, çoğunlukla seyrek ağaçlara sahip alanlarda yaşıyor ve yoğun orman örtülerinden kaçınarak birincil üretim alanlarına dağılıyordu. Evrim bütün yaşam formlarında eşzamanlı olarak devam ettiği için, aynı dönemde diğer alt oymakta da önemli değişiklikler gerçekleşti: Alt oymak, bayağı şempanzelerin ataları ile bonoboların atalarını oluşturacak iki farklı infra oymağa ayrıldı. Gövde büyüklüğü olarak modern insana çok yakın olmasına karşın beyninin büyüklüğü hâla modern insanlarınkinin yarısı kadar olan H. erectus (Afrika varyantı H. ergaster olarak adlandırılır), 2 milyon yıl önce evrildi ve Afrika'dan ayrılıp Avrasya boyunca yayılan ilk arkaik sapiens türü oldu; 1.8 milyon yıl önce Gürcistan'a, 1.63 milyon yıl önce kuzey Çin'deki Lantian'a ve 1.5 milyon yıl önce Cava'ya ulaştı. Bu süreç sırasında Afrika'da 'lerin yerini de aldı. ayrıca tipik bir insan vücut planı geliştiren ilk türdü. En son 110.000 yıl önce Cava'daki Ngandong'da görülen, 1.89 milyon yıl boyunca varlığını sürdürerek en uzun süre hayatta kalan türüydü. Ateşi kontrol etmeye ve kullanmaya büyük ihtimalle ilk kez, muhtemelen 790.000 yıl önce ve belki de 1.5 milyon yıl önce kadar erken bir tarihte başladı. Bunun yanında, ateşin keşfi ve kontrolü 'tan önce bile gelmiş olabilir; bazı araştırmacılar, 'in veya Paranthropus gibi diğer güçlü homininaların ateşi kullanmış olabileceğini belirtmiştir. Hangi tarihte başlamış olursa olsun, ateşin kontrolüyle beraber, diğer canlılardan farklı olarak insanlar, ateşin ışığını kullanarak günü uzatma ve pişirme yoluyla yemeklerin besleyici değerlerini arttırma yeteneklerine sahip oldular.
İnsan evrimi, basit bir doğrusal veya bölümlere ayrılarak ilerleyen bir süreç değildi ve akraba türler arasındaki melezleşme ile birlikte ilerledi. Genomik araştırmalar, önemli derecede farklı soyların arasında gerçekleşen melezleşmenin, insanın evrilme sürecinde oldukça yaygın olduğunu öne sürmüştür. DNA kanıtları; Afrika dışındaki tüm popülasyonlarda Neandertal kökenli birkaç genin günümüzde hâlâ mevcut olduğunu ve Neandertallerin yanı sıra Denisovalar gibi diğer homininlerin genomlarının %6 kadarının günümüz insanlarına ulaşmış olabileceğini göstermiştir.
Uygarlıklar
Richard Dawkins tarafından ortaya atılan bir teoriye göre; dil daha karmaşık hâle geldikçe, elde edilen bilgileri hatırlama ve iletme yeteneği yeni bir kültürel iletim birimi ile sonuçlandı: Mem. Böylece fikirler hızlı bir şekilde ve nesiller boyunca aktarıldı. Kültürel evrim, hızlıca biyolojik evrimden daha büyük bir faktör hâline geldi ve tarih gerçek anlamda başladı. Yaklaşık 12.000 yıl öncesine dek, yani tarihinin %90'ından fazlası boyunca, insanlar avcı-toplayıcı göçebeler olarak küçük gruplar hâlinde yaşıyordu. Neolitik Devrim (insan topluluklarının ilk kez tarım yapması) ilk olarak Güneybatı Asya'daki Bereketli Hilal'de başladı ve sonraki milenyum boyunca Eski Dünya'nın geniş bölgelerine yayıldı. Devrim ayrıca Mezoamerika'da (6.000 yıl önce), Çin'de, Papua Yeni Gine'de, Sahel'de ve Batı Afrika'nın savana bölgelerinde de bağımsız olarak gerçekleşti. Buğday ve keçiler yaklaşık 9.000'de, bezelye ve mercimek  8.000'de, zeytin ağaçları  5.000'de, atlar  4.000'de ve üzüm  3.500'de evcilleştirildi. İndus Vadisi'nde 6.000'lerde ekinler ekilmeye ve sığırlar evcilleştirilmeye başlandı, Çin'deki Sarı Irmak kıyılarında  7.000 civarında darı ve diğer tahıl ürünleri yetiştiriliyordu, Yangtze'de ise pirinç daha da erken bir tarihte,  8.000'de ekildi. Amerika'da 4.000 civarlarında günebakan, Orta Amerika'da ise  3.500'e gelindiğinde mısır ve fasulye ekimi yapılıyordu. Patates ilk olarak, lamaların da evcilleştirilmiş olduğu And Dağları'nda yetiştirildi. Tarımın bir sonucu olarak insanların ilk kez ihtiyaç duyduklarından fazla gıdaya erişim sağlamaları, yerleşik insan yerleşimlerinin kurulmasını, hayvanların evcilleştirilmesini ve tarihte ilk kez metal aletlerin kullanılmaya başlanmasını sağladı. Tarım ve yerleşik hayat; çok daha yoğun popülasyonların bir arada yaşamasına imkan vererek, daha sonra imalatın, ticaretin ve siyasi gücün merkezi hâline gelecek olan şehirlerin ortaya çıkmasına yol açtı. İlk antik şehirler, 6.000 civarlarında Eriha ve Çatalhöyük'te görüldü. Şehirlerin gelişimiyle eş zamanlı olarak uygarlıklar da yükseldi; ilk olarak Sümerler ve daha sonra diğerleri ortaya çıktı. Ancak dünya üzerindeki tüm toplumlar, özellikle de Avustralya gibi izole ve ekilebilir bitki türleri bakımından fakir bölgeler göçebe yaşam tarzını terk etmedi. Avcı-toplayıcı döneminde hayatta kalmak, herkesin üstün zihinsel becerilere sahip olmasını gerektiriyordu. Yerleşik hayata geçilmesiyle bu gereklilik büyük oranda ortadan kalktı ve bunun bir sonucu olarak, avcı-toplayıcı döneminin son bulmasından beri insan beyni küçüldü.
Şehir devletlerinin, özellikle de Mezopotamya'da yer alan Sümer şehirlerinin gelişmesiyle 4. milenyumda bir şehir devrimi gerçekleşti. Yazının en eski hâli olan çivi yazısı, bu şehirlerde, 3.000 civarlarında ortaya çıktı. Bu zamanlarda gelişecek olan diğer büyük uygarlıklar, İndus Vadisi Uygarlığı, antik Çin,  İran ve antik Mısır  idi. Zamanla birbirleriyle ticaret yapmaya başladılar ve tekerlek, saban ve yelken gibi teknolojiler geliştirdiler. Astronomi ve matematik alanlarında da önemli gelişmeler katedildi ve Keops Piramidi inşa edildi. 2.250'de Büyük Sargon, ilk büyük imparatorluk olan Akad İmparatorluğu'nu kurdu. Günümüzde mevcut olan kanıtların gösterdiği üzere, bu uygarlıkların gerilemesine sebep olmuş olabilecek yaklaşık yüz yıl süren şiddetli bir kuraklık gerçekleşti, ve bunun sonrasında yeni uygarlıklar ortaya çıktı. Babiller Mezopotamya üzerinde hüküm sürdü, Ortadoğu'da Yeni Asur ve Pers imparatorlukları kuruldu; Poverty Point kültürleri, Minoslar ve Shang Hanedanı gibi diğerleri ise kendi bölgelerinde öne çıktı. İndus Vadisi Uygarlığı'nda ise Vedalar olarak bilinen ve Hindu inanışının temelini oluşturan metinler ilk kez ortaya çıktı. 1.200 civarında Bronz Çağı aniden çöktü, bu, bir dizi uygarlığın varlığının sonlanmasına ve Yunan Karanlık Çağı'nın başlamasına sebep oldu. Bu dönemde, demir tuncun yerini almaya başladı ve bu Demir Çağı'nın başlamasına yol açtı.
5. yüzyılda, tarihi kaydetmek bir disiplin hâline geldi ve bu o zamanlarda hayatın nasıl olduğuna dair çok daha net verilerin var olmasını sağladı. 8. ve 6. yüzyıllar arasında Avrupa Klasik Antik Çağ'a girdi; tarihin ilk demokratik hükûmetini kuran ve felsefe ve bilim alanında önemli gelişmeler kateden antik Yunanistan ile hukuk, hükûmet ve mühendislik alanlarında gelişmeler gerçekleştiren antik Roma da bu dönem içerisinde gelişti. Bu uygarlıklar, Batı kültürünün temellerini büyük oranda şekillendirdi. Bu zaman zarfında dünyanın başka bölgelerinde farklı uygarlıklar da yükseldi. Maya uygarlığı şehirler inşa etmeye başladı ve karmaşık takvimler oluşturdu. Afrika'da Aksum Krallığı, düşüş döneminde olan Kuş Krallığı'nın yerini aldı ve Hindistan ile Akdeniz arasındaki ticareti kolaylaştırarak sıklaştırdı. Batı Asya'da, Ahameniş İmparatorluğu'nun merkezi yönetim sistemi, kendisinden sonra gelen birçok imparatorluğa örnek oldu, Hindistan'daki Gupta İmparatorluğu ve Çin'deki Han Hanedanı ise kendi hükmettikleri bölgelerin altın çağlarını yaşamasını sağladı.
Roma İmparatorluğu 4. yüzyılın başlarında I. Konstantin tarafından Hristiyanlaştırıldı ve imparatorluğun Batı tarafının 476'daki çöküşünün ardından Avrupa Orta Çağ'a girdi. 7. yüzyılda Avrupa'nın Hristiyanlaştırılmasının başlaması ile, Hristiyanlık ve Kilise, merkezi otorite ve eğitimin ana kaynağı oldu. Orta Doğu'da, Muhammed önderliğinde İslam bölgenin ana dini hâline geldi ve Kuzey Afrika'ya doğru yayıldı. Bu; mimaride sonraki nesillere ilham veren başarıların gerçekleştirildiği, bilim ve teknolojideki eski ilerlemelerin yeniden meydana getirildiği ve o bölgenin insanları için yeni bir yaşam şeklinin oluştuğu, İslam'ın Altın Çağı olarak bilinen dönemin başlamasını sağladı. Bu dönemin merkezi, Abbâsî kontrolü altındaki Bağdat'ta kurulan Beyt'ül Hikmet idi. Hristiyan ve İslam dünyaları nihayetinde çatıştı; İngiltere Krallığı, Fransa Krallığı ve Kutsal Roma İmparatorluğu, Kutsal Topraklar'ın kontrolünü Müslümanlardan geri almak için bir dizi kutsal savaş başlattılar. Amerika'da, 800 civarından itibaren Mississippi Nehri çevresinde karmaşık kültürler ortaya çıkmaya başladı, daha güneyde ise Aztekler ve İnkalar baskın medeniyetler hâline geldi. 1054'te Roma Katolik Kilisesi ve Doğu Ortodoks Kilisesi arasında gerçekleşen ayrılık, Batı ve Doğu Avrupa arasında günümüze kadar devam edecek olan önemli kültürel ayrılıklara yol açtı. Moğol İmparatorluğu 13. ve 14. yüzyıllarda Avrasya'nın çoğunu fethetti, ve bu sırada Bağdat'ı da yağmalayarak İslam'ın Altın Çağı'nın son bulmasına neden oldu. Aynı zaman diliminde, Afrika'da yer alan Mali İmparatorluğu, Senegambiya'dan Fildişi Sahili'ne kadar uzanarak kıtadaki en büyük imparatorluk oldu. Okyanusya'da, Pasifik üzerindeki birçok adaya yayılan Tuʻi Tonga İmparatorluğu'nun yükselişi gerçekleşti. Yeni Çağ boyunca; Osmanlı İmparatorluğu İstanbul'u fethedip Akdeniz Havzası çevresindeki toprakların çoğunu kontrolü altına aldı, Japonya Edo dönemine girdi, Çin'de Çing Hanedanı yükseldi ve Babürlüler Hindistan'ın çoğuna hükmetti. Avrupa, 15. yüzyıldan başlayarak Rönesans dönemine girdi. Bu dönem içerisinde, Kilise siyasi bir varlık olarak gücünü yitirdi. 1492'de Kristof Kolomb'un Amerika'ya ulaşmasının ardından, yeni bölgelerin keşfedilip sömürgeleştirilmesiyle Keşifler Çağı başladı. Avrupa kıtası, dünyadaki diğer insan toplulukları üzerinde siyasi ve kültürel bir hakimiyet kurmaya başladı; Britanya İmparatorluğu, dünyanın en büyük imparatorluğu olmak üzere genişledi ve Amerika Avrupalılar tarafından sömürgeleştirildi. Diğer tarafta ise, bu gelişmeler Trans-Atlantik köle ticareti ve Amerikan yerlilerinin soykırımına sebep oldu. Bu zaman zarfı aynı zamanda matematik, mekanik, astronomi ve fizyolojide gerçekleşen büyük ilerlemeler ile Bilimsel Devrim'e de damgasını vurdu.
Yakın Çağ sırasında gerçekleşen Sanayi Devrimi ve Teknolojik Devrim; görüntü teknolojisi, ulaşım alanındaki önemli yenilikler ve enerji gelişimi gibi yeni keşifleri ve ilerlemeleri sağladı. 18. yüzyılda ortaya çıkan ve Aydınlanma Çağı olarak bilinen kültürel hareket, genel olarak Avrupa'nın zihniyetini önemli derecede şekillendirdi ve kıtanın sekülerizasyonuna katkıda bulundu. Amerika Birleşik Devletleri (ABD), bir grup küçük sömürgeden zamanla küresel süper güçlerden biri hâline gelerek büyük bir değişim geçirdi. Napolyon Savaşları 1800'lerin başlarında Avrupa'yı kasıp kavurdu, İspanya Yeni Dünya sömürgelerinin çoğunu kaybetti ve Avrupalıların genişlemesi Okyanusya ile Afrika'ya doğru devam etti; öyle ki, Avrupalıların kontrol ettiği toprakların toplam topraklara oranı, Afrika'da 50 yıldan daha kısa bir sürede %10'dan neredeyse %90'a çıktı. Avrupa milletleri arasında kurulmuş olan zayıf güç dengesi, insanlık tarihindeki en ölümcül çatışmalardan biri olan I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle 1914'te çöktü. 1918'de savaşın bitmesinden sonra kurulan Milletler Cemiyeti, anlaşmazlıkları barışçıl bir şekilde çözmek için kurulan ilk büyük uluslararası kuruluş oldu.