cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Donduk Kuular
Genç ulusunun savunmasızlığının farkında olan Donduk, Moğol Halk Cumhuriyeti ile bağlar kurmaya çalıştı. Manastır geçmişi ve teokratik eğilimleri, Joseph Stalin'in artan öfkesine rağmen çıkarlarını geliştirmeye çalıştığı ülkenin Budist kesimi ile yakın bir ilişki kurmasını sağladı. 1926'da Budizm'i Tannu Tuva'nın devlet dini olarak kabul ettirdi ve Kasım ayında ülke Tuva Halk Cumhuriyeti olarak yeniden adlandırıldı.
Stalin, Donduk'un ayrılıkçı ve teokratik eğilimlerini iğrenç buldu ve komünist enternasyonalizm ve ateizm ilkelerine karşı çıktı. 1929'da iktidardan uzaklaştırıldı ve tutuklandı. Bu arada, Doğu emekçileri Komünist Üniversitesi'nden beş Tuvan mezunu Tuva'ya olağanüstü komiserler atandı. Stalin'e olan bağlılıkları, Donduk'un görmezden geldiği kolektivizasyon gibi politikalar izlemelerini sağladı. 1929'da bir darbe başlatıldı. Bu komiserlerden biri olan Salçak Toka, Donduk'un konumunu Tuvan Halk devrimci Partisi Genel Sekreteri olarak değiştirdi. Aynı yıl Donduk idam edildi.
Teslimat (ticaret)
Teslimat, kargo ve malları bir konumdan önceden tanımlanmış bir konuma taşıma sürecidir. Teslimat, satış ve ticaret'in sonucudur.
Teslimat araba, scooter, bisiklet, motosiklet, motorlu trotinet, ayrıca furgon, minivan, kargo uçağı, kargo gemisi, mikrovan, panelvan, tır, kamyon, son yıllarda otonom araba, teslimat dronu ve robotik gibi araçlar da kullanabilir.
Uruguay futbolunda lig sistemi
Uruguay futbolunda lig sistemi, Uruguay'daki kulüpler için birbirine bağlı bir dizi futbol ligidir ve Uruguay Futbol Federasyonu tarafından ulusal düzeyde düzenlenir. Uruguay Ligi, hem erkek hem de kadın futbolunda Uruguay Futbol Federasyonu tarafından organize edilmektedir. Uruguay Primera División'in ilk Şampiyonası 1900'de oynandı. O turnuvadan 2017'ye kadar Uruguay Ligi'nde 114 şampiyonluk sezonu oynandı (1900'den 1931'e kadar hepsi amatör, 1932'den itibaren profesyonel olarak oynandı).
Ayrıca Uruguay'da diğer federasyonların tarafından düzenlenen amatör liglerde vardır.
Lig Sistemi
Lig Sistemİ, tüm seviyelerde ligler arasında bir Düşme ve yükselme sistemi kullanır; bu şekilde, en küçük kulübün bile en üst seviyeye, Primera División'a ulaşabilir. Uruguay Ligi ekipleri üç kategoride yarışmaktadır.
Katılan takımlar
Turnuvaya katılan takımların listesi aşağıdadır.
Dinah Shearing
Dinah Hilary Shearing (d. 12 Şubat 1926)– ö. 14 Haziran 2021), Avustralyalı aktris.
Yaşamı ve kariyeri
Shearing, 12 Şubat 1926'da Sidney, Yeni Güney Galler, Avustralya'da doğdu. 1957'de başladığı oyunculuk kariyerini 2002 yılına kadar devam ettirdi. Yer aldığı yapımlar arasında sinema filmi; Buddies (1988) ile televizyon dizileri; Police Rescue (1989), Farscape (1999), ve The Lost World (1999) sayılabilir.
Ölümü
Shearing, 14 Haziran 2021 tarihinde doğum yeri Sidney, Yeni Güney Galler, Avustralya'da 93 yaşında öldü.
Uruguay futbolunda lig sistemi
Uruguaylı kadın futbol şampiyonası
Uruguaylı kadın futbolu şampiyonası, Uruguaylı futbolunun kadın branşına karşılık gelen en önemli ulusal turnuvadır ve Uruguay Futbol Federasyonu tarafından 1997'den beri FIFA'nın isteği üzerine organize edilmektedir.
Lig Sistemi
Uruguaylı kadın şampiyonası takımları iki kategoriden oluşmaktadır.
Katılan takımlar
2019 turnuvasına katılan takımların listesi aşağıdadır.
El País Cup
El País Kupası olarak bilinen Ulusal Kulüpler Kupası, Uruguay Ligi'nde yer almayan yerel takımlarının, Yerel Futbol Örgütü tarafından amatör bir şekilde organize edilen turnuvasıdır.
Alan Hurst (siyasetçi)
Alan Arthur Hurst (d. 2 Eylül 1945 –ö. 31 Ocak 2023), İngiliz siyasetçi.
Yaşamı ve kariyeri
Hurst, 2 Eylül 1945'te Liverpool, İngiltere'de doğdu. Westcliff Erkek Yüksekokulu ile Liverpool Üniversitesi'nde öğrenim gördü.
İşçi Partisi'nden siyasete girerek 1993 ile 1998 yılları arasında Essex Şehir Konseyi'nde ve 1997 ile 2005 yılları arasında Birleşik Krallık Parlamentosu'nda delege olarak görev yapmıştır.
Özel yaşamı ve ölümü
Hilary Burch ile evliliğinden ikisi erkek birisi kız üç çocuk sahibi olan Hurst, 31 Ocak 2023'te hayata veda etmiştir.
Prof. Dr. Veysel Eroğlu Spor Salonu
Prof. Dr. Veysel Eroğlu Spor Salonu, Afyon Belediyespor ve Afyon Belediye Yüntaş'ın iç saha maçlarını oynadığı 2.833 kişilik koltuk kapasitesine sahip spor salonudur.
Gümüş Ayı En İyi Yönetmen Ödülü
Gümüş Ayı En İyi Yönetmen Ödülü, Berlin Uluslararası Film Festivali'nde verilen ödüllerden biridir.
Brabantse Pijl
Brabantse Pijl, (Türkçe: Brabant Oku, Fransızca: Flèche Brabançonne veya Flèche Branconne) her yıl Flaman Brabant ve Valon Brabant, Belçika'da düzenlenen Flanders Classics yol bisiklet yarışıdır. 2005 yılından bu yana, yarış UCI Avrupa Turu'nda 1.1 etkinliği olarak düzenlenmiştir. 2011 yılında yarış bir 1.HC etkinliğine yükseltildi. 2020 yılından itibaren UCI ProSeries kapsamında düzenlenmektedir. Edwig Van Hooydonck, 1987-1995 yılları arasında kazandığı 4 zaferle galibiyet rekorunu elinde tutuyor.
Zaventem önceden başlangıç şehriydi; Ancak 2008'de Leuven başlangıç yeri oldu. 2009 yılına kadar, bitiş noktası Alsemberg'de bulunuyordu ve 2010 yılında Overijse'ye taşındı. Yine 2010 yılında, Brabantse Pijl'in sabit tarihi, Flanders Turu'ndan önceki Pazar'dan Amstel Gold Race'ten önceki Çarşamba'ya geçti.
Mantarların evrimi
Mantarların evrimi, DNA analizine göre, yaklaşık 1,5 milyar yıl önce, mantarların atasal soyunun ökaryotlardan ayrılmasından beri devam etmektedir. DNA analizlerine göre yaklaşık 570 milyon yıl önce Glomerales takımı "yüksek mantarlardan" (dikaryanlar) dallanmıştır. Mantarlar muhtemelen 500 milyon yıl önce Kambriyen döneminde ve 635 milyon yıl önce Ediyakaran döneminde karayı işgal etmeye başladılar. Ancak karasal mantar fosilleri, yalnızca 400 milyon yıl önceki Devoniyen dönemde varlığı tartışmasız ve yaygın hale gelmeye başlar.
Erken evrim
En eski karasal mantar fosilleri veya en azından mantar benzeri fosiller, yaklaşık 635 milyon yıl öncesine ait (Ediyakaran) Güney Çin'deki çökellerde bulunmuştur. Bu fosiller hakkında rapor veren araştırmacılar, bu mantar benzeri yaşam biçimlerinin, Kriyojen (Cryogenian) buzullarının ardından Dünya atmosferinin oksijenlenmesinde rol oynamış olabileceğini öne sürdüler.
Yaklaşık 250 milyon yıl önce mantarlar, fosil kayıtlarına göre birçok alanda bol miktarda bulunur hale geldi ve hatta o dönemde yeryüzündeki baskın yaşam formları olabilirdi.
Fosil kaydı
Alt Devoniyen Rhynie çörtünden zengin bir mantar çeşitliliği bilinmektedir; daha önceki bir kayıt yoktur. Mantarlar biyomineralize olmadığı için fosil kayıtlarına kolayca girmezler; erken mantarların sadece üç iddiası vardır. Ordovisyen'den biri, belirgin bir mantar özelliğinden yoksun olduğu ve birçokları tarafından kontaminasyon olarak kabul edildiği gerekçesiyle reddedildi; "olası" bir Proterozoyik mantarının filogenetik ilişkilleri henüz belirlenmemiştir ve bir kök grubu mantarı temsil edebilir.
Portekiz Rivierası
Portekiz Rivierası ya da halk arasındaki adıyla Costa do Sol, Portekiz'in başkenti Lizbon ve çevre yerleşimlerin batısında kalan zengin kıyı bölgesidir. belediyeleri merkezli zengin kıyı bölgesidir. Bölge tarihte zenginlere, ünlülere, Avrupalı soylulara ve kraliyet ailelere ev sahipliği yapmıştır. Bölgede bulunan Cascais ve Sintra, Portekiz standartlarına göre varlıklı olan nüfuslarıyla dikkat çekmektedir.
Yerleşimler
Aşağıdaki yerleşimler, Portekiz Rivierası'nın en yaygın tanımında kalmaktadır.
Raif Özben
Raif Özben (d. 1 Ocak 1946, Of, Trabzon ), Türk şair, öğretmen.
P Nation
P Nation (피네이션) bir Güney Koreli eğlence ve müzik şirketi. 2019 yılının Ocak ayında şarkıcı ve söz yazarı Psy tarafından kurulmuştur.
Cengizhan Yorulmaz
Cengiz Han Yorulmaz (d. 1923, Keskin, Kırıkkale - ö. 13 Ocak 2013, Ankara), Türk siyasetçi.
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Karayazı, Karakoçan ve Bilecik Hâkim Yardımcılıkları, Ilgaz, Polatlı Cumhuriyet Savcılıkları, Serbest Avukatlık, Çan Hâkimliği, Denizcilik Bankası Yönetim Kurulu Üyeliği, TBMM 3. (XIV) Dönem Ankara Milletvekilliği, Cumhuriyet Senatosu Ankara Üyeliği (12 Ekim 1975 – 12 Eylül 1980), Cumhuriyet Senatosu Başkanvekilliği yapmıştır. Evli ve iki çocuk babasıdır.
Raif Özben
Trabzon'da doğdu. Trabzon Erkek Öğretmen Okulu'nu bitirdi. Ayrıca 1991'de Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi'nde Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi. Öğretmen olarak çalıştıktan sonra 1994'te emekli oldu. İlk yazılarını Trabzon'un yerel gazeteleri ve dergilerinde yazdı. Ayrıca yerel edebiyat dergilerinin yazı kadrosunda görev aldı. Edebi yaşamını birçok dergide yazarak sürdürdü.
P Nation
2018-2019: Kuruluşu ve İlk Anlaşma İmzalayan Ünlüler
2018 Mayıs ayında Psy, kendi şirketini kurmak için YG Entertainment şirketinden ayrılacağını duyurdu.
23 Ocak 2019'da şirketin adının instagram yoluyla P Nation olduğu duyuruldu. Yine aynı gün ilk anlaşma imzalayan kişinin Jessi olduğu duyuruldu.İki gün sonra, ilişkileri olan ve eski Triple H (grup) üyeleri olan HyunA ve Dawn'ın da şirkete katıldığı duyuruldu. 17 Temmuz'da,şirket bünyesine başka bir popüler ismi daha kattı, şarkıcı, söz yazarı ve prodüktör Crush.
1977 Dünya Üniversite Yaz Oyunları'nda güreş
1977 Dünya Üniversite Yaz Oyunları'nda güreş müsabakaları, Bulgaristan'nın Sofya kentinde 17-20 Ağustos 1977 tarihlerinde düzenlenen güreş turnuvasıdır.
Savaşçı Kurt 2
Savaşçı Kurt 2, yönetmenliği ve senaryosu Wu Jing tarafından yazılan 2017 yapımı bir Çin aksiyon savaş filmidir. Film, önceki Savaşçı Kurt filminin devamı olup dünya çapında özel görevler üstlenen Leng Feng adında bir Çinli askerin hikâyesini anlatmaktadır. Bu devam filminde bir Afrika ülkesinde tıbbi yardım işçilerini yerel isyancılardan ve silah tacirlerinden korumakla görevlidir. Film, 27 Temmuz 2017 tarihinde gösterime girdi.
Bazı eleştirilere karşın Savaşçı Kurt 2, özel efektleri, aksiyon sahneleri ve oyuncu kadrosu performansları için genel övgü aldı. Film büyük bir ticari başarıydı ve 874 milyon dolar ile şimdiye kadar en yüksek hasılat elde eden Çin filmi oldu ve Yıldız Savaşları: Güç Uyanıyor filminin ardından tek bir pazarda tüm zamanların en yüksek hasılat yapan ikinci filmi oldu.
Niyazi Ağırnaslı
Niyazi Ağırnaslı (d. 1911, Ağırnas, Melikgazi, Kayseri) - (ö. 20 Haziran 1987), Türk siyasetçi.
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Türkiye Büyük Millet Meclisi Kanunlar Kalemi Kâtipliği ve Bütçe Encümeni Bürosu Memurluğu, Şef Yardımcılığı, Maliye Bakanlığı Tetkik Kurulu Raportörlüğü ve Başraportörlüğü, Kozan Hazine Avukatlığı, Serbest Avukatlık, Cumhuriyet Senatosu Ankara Üyeliği (15 Ekim 1961 – 5 Haziran 1966) yapmıştır. Evli ve üç çocuk babasıdır.
Chicago ekonomi okulu
Chicago makroekonomik teorisi, 1970'lerin ortalarına kadar Keynesçiliği monetarizm lehine reddetmiş, bu tarihten sonra ise ağırlıklı olarak rasyonel beklentiler kavramına dayanan yeni klasik makroekonomiye yönelmiştir. Tatlı su-tuzlu su ayrımı günümüzde büyük ölçüde geçerliliğini yitirmiştir, zira iki gelenek de birbirlerinden yoğun bir şekilde fikir almıştır. Özellikle, yeni Keynesyen iktisat, yeni klasik iktisada bir yanıt olarak geliştirilmiş ve geleneksel Keynesyenlerin eksik rekabet ve yapışkan ücretlere odaklanmasından vazgeçmeden rasyonel beklentiler anlayışını dahil etmeyi seçmiştir.
Chicago ekonomistleri, özellikle siyaset bilimi ve hukuk çalışmalarında devrim niteliğinde değişikliklere yol açan öncü kamu tercihi teorisi ve hukuk ve ekonomi gibi diğer alanlarda da entelektüel etkilerini bırakmışlardır. Chicago'ya bağlı diğer ekonomistler, sosyal ekonomi ve ekonomi tarihi gibi çok çeşitli alanlarda etkilerini göstermişlerdir. Kaufman (2010), Chicago ekolünün genel olarak şu şekilde karakterize edilebileceğini söylemektedir:
"Titiz akademik çalışmalara ve açık akademik tartışmalara derin bir bağlılık, neoklasik fiyat teorisinin yararlılığına ve içgörüsüne tavizsiz bir inanç ve ekonomik liberalizmi ve serbest piyasaları destekleyen ve teşvik eden normatif bir konum."
2018 yılı itibarıyla dünyanın en önde gelen ekonomi bölümlerinden biri olarak kabul edilen Chicago Üniversitesi Ekonomi Bölümü, diğer tüm üniversitelerden daha fazla olmak üzere 14 Nobel Ekonomi Bilimleri Anma Ödülü'ne layık görülmüş ve altı John Bates Clark Madalyası ile ödüllendirilmiştir. Bölümün tüm üyeleri, bir organizasyondan ziyade bir düşünce okulu olan Chicago ekonomi okuluna mensup değildir.
Tarihçe ve terminoloji
Bu terim 1950'lerde Chicago Üniversitesi Ekonomi Bölümü'nde ve Booth İşletme Okulu, Harris Kamu Politikası Okulu ve Hukuk Okulu gibi üniversitenin yakından ilgili akademik alanlarında ders veren ekonomistleri ifade etmek için ortaya atılmıştır. Makroekonomi bağlamında, kıyı üniversitelerinde (özellikle Harvard, Yale, Pensilvanya, UC Berkeley ve UCLA) bulunan tuzlu su okulunun aksine, tatlı su makroekonomi okulu ile bağlantılıdır.
Chicago ekonomistleri sık sık bir araya gelerek fiyat teorisi temelinde ekonomik meselelere ilişkin bir grup bakış açısı oluşturmaya yardımcı olan yoğun tartışmalar yürüttüler. 1950'lerde Keynesyen iktisat okulunun popülaritesi zirveye ulaşmıştı, bu nedenle Chicago Üniversitesi üyeleri ana akımın dışında kabul ediliyordu. Halk arasında "Chicago okulu" olarak bilinen ekolün yanı sıra, Frank Knight, Henry Simons, Lloyd Mints, Jacob Viner, Aaron Director ve diğerleri gibi daha önceki nesil ekonomistlerden oluşan "Eski Chicago" veya birinci nesil Chicago ekonomi okulu da vardır. Bu grubun farklı ilgi alanları ve yaklaşımları vardı, ancak özellikle Knight, Simons ve Director genel dengeden ziyade teşviklerin rolüne ve ekonomik olayların karmaşıklığına odaklanılmasını savunuyordu. Chicago dışında, bu ilk liderler Virginia politik ekonomi okulu üzerinde önemli etkilere sahipti. Bununla birlikte, bu akademisyenler, ikinci nesil Chicago okulunun liderleri olan Milton Friedman ve George Stigler'in düşünceleri üzerinde, özellikle fiyat teorisi ve işlem maliyeti ekonomisinin geliştirilmesinde önemli bir etkiye sahipti. Chicago ekonomisinin üçüncü kuşağı Gary Becker'in yanı sıra makroekonomistler Robert Lucas Jr. ve Eugene Fama tarafından yönetilmektedir.
Chicago düşüncesinin bir diğer önemli dalı George Stigler tarafından "Chicago ekonomi politiği" olarak adlandırılmıştır. Kurumların Pareto verimliliğini en üst düzeye çıkarmak için evrimleştiği yönündeki Coasian görüşünden esinlenen Chicago politik ekonomisi, politikanın verimliliğe yöneldiği ve politika tavsiyesinin önemsiz olduğu yönündeki şaşırtıcı ve tartışmalı görüşe geldi.
Nobel ödülleri
2018 itibarıyla, Chicago Üniversitesi Ekonomi Bölümü, ödülün ilk kez verildiği 1969 yılından bu yana 14 Nobel Ekonomi Bilimleri Anma Ödülü'ne layık görülmüştür (ödül sahipleri, ödülleri alırken bölümle ilişkilendirilmiştir). Buna ek olarak, Ekim 2018 itibarıyla, Ekonomi alanında Nobel ödülü alan toplam 81 kişiden 32'si mezun, öğretim üyesi veya araştırmacı olarak üniversiteye bağlıydı. Bununla birlikte, bölümün tüm üyeleri Chicago ekonomi okuluna ait değildir.
John Bates Clark Madalyaları
2019 yılı itibarıyla, Chicago Üniversitesi Ekonomi Bölümü, madalyanın ilk kez verildiği 1947 yılından bu yana 6 John Bates Clark Madalyası ile ödüllendirilmiştir (madalya sahipleri madalyalarını alırken bölüme bağlıydılar). Bununla birlikte, bazı madalya sahipleri Chicago ekonomi okuluna ait olmayabilir.
Frank Knight
Frank Knight (1885-1972) Chicago Üniversitesi bölümünün ilk üyelerinden biriydi. Iowa Üniversitesi'nden gelerek 1929 yılında bölüme katılmıştır. En etkili çalışması, Knightian belirsizlik teriminin türetildiği Risk, Uncertainty and Profit (1921) idi. Knight'ın bakış açısı ikonoklastikti ve daha sonraki Chicago okulu düşünürlerinden belirgin bir şekilde farklıydı. Serbest piyasa verimsiz olabilirken, hükûmet programlarının daha da az verimli olduğuna inanıyordu. Kendi incelikli bakış açısını oluşturmak için kurumsal ekonomi gibi diğer ekonomik düşünce okullarından yararlandı.
Henry Simons
Henry Calvert Simons (1899-1946) lisansüstü çalışmalarını Chicago Üniversitesi'nde yapmış ancak derece almak için bitirme tezini sunmamıştır. Aslında, 1925'ten 1927'ye kadar Iowa Üniversitesi'nde yardımcı doçentlik yaparken Frank Knight'tan etkilenmiş ve 1927 yazında Simons Chicago Üniversitesi Ekonomi Bölümü'ne katılmaya karar vermiştir (Knight'tan daha önce). Chicago ekonomi bölümünde uzun süre görev yapan Simons, en çok antitröst ve monetarist modelleriyle dikkat çekmiştir.
Jacob Viner
Jacob Viner (1892-1970) 30 yıl boyunca (1916-1946) Chicago'nun ekonomi bölümünde öğretim üyeliği yapmıştır. Chicago'da aralarında Milton Friedman'ın da bulunduğu bir iktisatçı kuşağına ilham verdi.
Aaron Director
Aaron Director (1901-2004) 1946'dan beri Chicago Hukuk Fakültesi'nde profesör olarak görev yapmaktadır. Hukuk ve ekonomi alanının kurucusu olarak kabul edilen Director, 1958 yılında The Journal of Law & Economics dergisini kurmuştur. Director, aralarında Richard Posner, Antonin Scalia ve Baş Yargıç William Rehnquist'in de bulunduğu yeni nesil hukukçuları etkilemiştir.
Milton Friedman
Milton Friedman (1912-2006) yirminci yüzyılın sonlarının en etkili ekonomistlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Frank Knight'ın öğrencisi olan Friedman, diğer eserlerinin yanı sıra A Monetary History of the United States (1963) adlı kitabıyla 1976 yılında Nobel Ekonomi Ödülü'ne layık görülmüştür. Friedman, Büyük Buhran'ın 1920'ler boyunca Federal Rezerv'in politikalarından kaynaklandığını ve 1930'larda daha da kötüleştiğini savundu. Friedman, laissez-faire hükûmet politikasının ekonomiye hükûmet müdahalesinden daha arzu edilir olduğunu savundu. "En büyük hatalardan biri, politika ve programları sonuçlarından ziyade niyetlerine göre değerlendirmektir." Hükûmetler, para arzını kademeli olarak genişleterek uzun vadeli ekonomik büyümeye yönelik tarafsız bir para politikası hedeflemelidir. Paranın miktar teorisini, yani genel fiyatların para tarafından belirlendiğini savunmuştur. Bu nedenle, aktif para (örneğin kolay kredi) veya maliye (örneğin vergi ve harcama) politikasının istenmeyen olumsuz etkileri olabilir. Kapitalizm ve Özgürlük (1992) kitabında Friedman şöyle yazmıştır: "Eyleme geçme ihtiyacı ile hükümetin bu ihtiyacı fark etmesi arasında bir gecikme olması muhtemeldir; eyleme geçme ihtiyacının fark edilmesi ile eyleme geçilmesi arasında bir gecikme daha vardır; ve eylem ile etkileri arasında bir gecikme daha vardır." "Para önemlidir" sloganı Friedman ile özdeşleşmiştir, ancak Friedman ideolojik karşıtlarına da sert eleştiriler yöneltmiştir. Thorstein Veblen'in iktisadın insanları gerçekçi olmayan bir şekilde "zevk ve acının yıldırım hesaplayıcıları" olarak modellediği iddiasına atıfta bulunan Friedman şöyle yazmıştır: "Bu türden eleştiriler, eleştirilen teoriden şu ya da bu açıdan farklı bir hipotezin, geniş bir olgu yelpazesi için daha iyi tahminler verdiğine dair kanıtlarla desteklenmedikçe, büyük ölçüde konu dışıdır."
George Stigler
George Stigler (1911-1991) tezini Frank Knight'tan almış ve 1982 yılında Nobel Ekonomi Ödülü'ne layık görülmüştür. Stigler en çok, çıkar gruplarının ve diğer siyasi katılımcıların hükûmetin düzenleyici ve zorlayıcı güçlerini kullanarak yasa ve yönetmelikleri kendilerine faydalı olacak şekilde şekillendireceğini söyleyen ve düzenleyici ele geçirme olarak da bilinen Ekonomik Düzenleme Teorisi'ni geliştirmesiyle tanınır. Bu teori, Kamu Tercihi ekonomi alanının önemli bir bileşenidir. Ayrıca iktisadi düşünce tarihi üzerine de kapsamlı araştırmalar yapmıştır. 1962 tarihli "İşgücü Piyasasında Bilgi" başlıklı makalesi arama işsizliği teorisini geliştirmiştir.
Ronald Coase
Ronald Coase (1910-2013) hukukun en önde gelen ekonomik analisti ve 1991 Nobel Ödülü sahibidir. İlk önemli makalesi olan "The Nature of the Firm" (1937), firmaların (şirketler, ortaklıklar, vb.) var olma nedeninin işlem maliyetlerinin varlığı olduğunu savunmuştur. Rasyonel bireyler, işlem maliyetleri bir şeyler üretmek için şirketleri kullanmanın daha uygun maliyetli olduğu anlamına gelene kadar açık piyasalarda iki taraflı sözleşmeler yoluyla ticaret yaparlar.
Dolayısıyla, yasalar ne olacağını önceden belirlemeli ve en verimli çözüm tarafından yönlendirilmelidir. Buradaki fikir, yasa ve düzenlemelerin insanlara yardım etme konusunda avukatların ve hükûmet planlamacılarının inandığı kadar önemli ya da etkili olmadığıdır. Coase ve onun gibi düşünenler, eylemin maliyetlerini analiz ederek piyasaya müdahale eden bir hükûmete olumlu etkileri kanıtlama yükünü yüklemek için bir yaklaşım değişikliği istediler.
Gary Becker
Gary Becker (1930-2014) 1992 yılında Nobel Ekonomi Ödülü'nü ve 2007 yılında Başkanlık Özgürlük Madalyası'nı almıştır. Becker doktorasını 1955 yılında Chicago Üniversitesi'nde H. Gregg Lewis'in yanında tamamlamış ve Milton Friedman'dan etkilenmiştir. 1970 yılında Chicago'ya profesör olarak döndü ve ölümüne kadar üniversiteye bağlı kaldı. Chicago ekonomi politiğinin kurucu babalarından ve yirminci yüzyılın ikinci yarısındaki en etkili ekonomist ve sosyal bilimcilerden biri olarak kabul edilmektedir.
Becker çalışmalarında, insanların rasyonel davrandığını varsayarak, ekonomik düşünme yöntemlerini suç, cinsel ilişkiler, kölelik ve uyuşturucu gibi diğer alanlara uygulamasıyla tanınmıştır. Çalışmaları başlangıçta çalışma ekonomisine odaklanmıştı. Çalışmaları kısmen popüler ekonomi kitabı Freakonomics'e ilham vermiştir. Haziran 2011'de Chicago Üniversitesi'nde Gary Becker ve Milton Friedman'ın onuruna Becker Friedman Ekonomi Araştırmaları Enstitüsü kurulmuştur.
Robert E.Lucas
1995 yılında Nobel Ödülü'nü kazanan Robert Lucas (d. 1937), hayatını Keynesçiliği çözmeye adamıştır. En önemli katkısı, makroekonominin mikroekonomiden ayrı bir düşünce tarzı olarak görülmemesi ve her ikisinde de analizin aynı temeller üzerine inşa edilmesi gerektiği yönündeki argümanıdır. Lucas'ın çalışmaları ekonomik büyüme, varlık fiyatlandırması ve parasal ekonomi dahil olmak üzere makroekonominin çeşitli konularını kapsamaktadır.
Eugene Fama
Eugene Fama (1939 doğumlu), ampirik varlık fiyatlandırması konusundaki çalışmalarıyla 2013 yılında Nobel Ekonomi Ödülü'ne layık görülen ve tüm zamanların en çok atıf alan dördüncü ekonomisti olan Amerikalı bir finans ekonomistidir. Öğretim kariyerinin tamamını Chicago Üniversitesi'nde geçirmiştir ve ilk olarak 1965 tarihli makalesinde "zamanın herhangi bir noktasında, bir menkul kıymetin gerçek fiyatının içsel değerinin iyi bir tahmini olacağı" piyasa olarak tanımlanan etkin piyasa hipotezinin yaratıcısıdır. Bu kavram 1970 tarihli "Etkin Sermaye Piyasaları: Etkin piyasalar kavramını modern ekonomi teorisinde ön plana çıkaran "A Review of Theory and Empirical Work" (Etkin Sermaye Piyasaları: Teori ve Ampirik Çalışmaların Gözden Geçirilmesi) ve 1991 tarihli "Efficient Markets II" (Etkin Piyasalar II) adlı makalelerinde bu kavram daha da irdelenmiştir. 1965 yılında yazdığı "Hisse Senedi Piyasası Fiyatlarının Davranışı" başlıklı doktora tezi, hisse senedi fiyatlarının kısa vadede rassal bir yürüyüşle tahmin edilebileceğini gösterirken; daha sonraki çalışmalarında, hisse senedi fiyatlarının uzun vadede tahmin edilebilir olduğu ölçüde, bunun büyük ölçüde Fama-French üç faktör modeli (1993, 1996) veya güncellenmiş beş faktör modeli (2014) kullanılarak modellenebilen rasyonel zamanla değişen risk primlerinden kaynaklandığını göstermiştir. Gelecekteki kazançlara ilişkin rasyonel tahminlere rağmen değer priminin devam edebileceğini ve aktif olarak yönetilen fonların performansının neredeyse tamamen şansa veya riske maruz kalmaya bağlı olduğunu gösteren çalışmaları, etkin piyasalar dünya görüşünü desteklemektedir.
James Heckman
James Heckman (1944 doğumlu) 2000 yılı Nobel Ödülü sahibi olup ekonometri ve mikroekonomi alanındaki öncü çalışmalarıyla tanınmaktadır.
Lars Peter Hansen
Lars Peter Hansen (d. 1952), varlık fiyatlandırması konusundaki çalışmaları nedeniyle Eugene Fama ve Robert Shiller ile birlikte 2013 yılında Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanan Amerikalı bir ekonomisttir. Hansen 1981 yılında Chicago Üniversitesi'nde ders vermeye başlamıştır ve Chicago Üniversitesi'nde David Rockefeller Seçkin Hizmet Profesörü olarak görev yapmaktadır. En çok Genelleştirilmiş momentler yöntemi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınsa da, ekonominin finansal ve reel sektörleri arasındaki bağlantılara odaklanan seçkin bir makroekonomisttir.
Richard Posner
Richard Posner (1939 doğumlu) öncelikle hukuk ve ekonomi alanındaki çalışmalarıyla tanınır, ancak Robert Solow Posner'ın bazı ekonomik fikirleri kavrayışını "bazı açılardan... istikrarsız" olarak tanımlar. Bir ekonomistten ziyade federal bir temyiz yargıcı olan Posner'ın ana eseri Hukukun Ekonomik Analizi, rasyonel seçim modellerini hukuk alanlarına uygulamaya çalışmaktadır. Haksız fiil, sözleşme, şirketler, iş hukuku ve aynı zamanda ceza hukuku, ayrımcılık ve aile hukuku üzerine bölümleri vardır. Posner şöyle diyecek kadar ileri gitmektedir: "Adaletin [merkezi] anlamı, belki de en yaygın olanı - verimliliktir... [çünkü] kıt kaynakların olduğu bir dünyada israf ahlaksızlık olarak görülmelidir."
Friedrich Hayek
Friedrich Hayek (1899-1992) 1940'larda Chicago Üniversitesi'ndeki pek çok kişiyle sık sık temaslarda bulundu. Aaron Director'ın yardımıyla Eylül 1944'te Chicago Üniversitesi Yayınları tarafından ABD'de yayınlanan The Road to Serfdom (Köleliğe Giden Yol) adlı kitabı, Milton Friedman ve diğerlerinin toplumun işleyişini anlama biçimlerini dönüştürmede ufuk açıcı bir rol oynadı. Üniversite Yayınları daha sonraki yıllarda Hayek'in The Fatal Conceit ve The Constitution of Liberty gibi çok sayıda eserini yayınlamaya devam etti. 1947 yılında Hayek, Frank Knight, Friedman ve George Stigler birlikte çalışarak özgürlükçü iktisatçılar için uluslararası bir forum olan Mont Pèlerin Topluluğu'nu kurdular.
Hayek, 1950-1962 yılları arasında Chicago Üniversitesi Sosyal Düşünce Komitesi'nde öğretim üyeliği yapmış ve burada bir dizi etkili fakülte semineri düzenlemiştir. Chicago Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde "Hukuk ve Toplum" programının finanse edilmesine ve kurulmasına yardımcı olarak Chicago Okulu'nda aktif olan Aaron Director gibi Hayek'in bazı araştırma projelerine sempati duyan araştırma projeleri üzerinde çalışan bir dizi Chicago akademisyeni vardı. Hayek ve Friedman, daha sonra adı Üniversitelerarası Çalışmalar Enstitüsü olarak değiştirilen ve özgürlükçü fikirlere adanmış bir Amerikan öğrenci örgütü olan Üniversitelerarası Bireyciler Topluluğu'nu desteklemek için de işbirliği yapmışlardır.
James M.Buchanan
James M. Buchanan (1919-2013) kamu tercihi teorisiyle 1986 Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır. Chicago Üniversitesi'nde Frank H. Knight'ın öğrencisi olmuş ve 1948 yılında doktorasını almıştır. Daha sonra üniversitede herhangi bir görevde bulunmamış olsa da, daha sonraki çalışmaları Chicago okulunun düşünceleriyle yakından ilişkilidir. Buchanan, Virginia politik ekonomi okulunun en önde gelen savunucusuydu.
Thomas Sowell
Thomas Sowell (1930 doğumlu) doktorasını 1968 yılında Chicago Üniversitesi'nde George Stigler'in yanında tamamlamıştır. Liberteryen muhafazakâr bakış açısına sahip olan Sowell, Chicago ekolünün bir temsilcisi olarak kabul edilmektedir.
Eleştiriler
Ekonomist ve 18 yıl boyunca Illinois'de Demokrat senatör olarak görev yapan Paul Douglas, üniversitede karşılaştığı ortamdan rahatsız olmuştur. Şöyle demiştir: "...Ekonomik ve siyasi muhafazakârların bölümüm üzerinde neredeyse tam bir hâkimiyet kurduğunu ve piyasa kararlarının her zaman doğru ve kâr değerlerinin en yüce değerler olduğunu öğrettiklerini görmek beni rahatsız etti... Meslektaşlarımın görüşleri, hükümeti on sekizinci yüzyıldaki adalet, polis ve silahlanma işlevleriyle sınırlandıracaktı ki bunların o dönem için bile yetersiz olduğunu ve bizim dönemimiz için de kesinlikle öyle olduğunu düşünüyordum. Bu adamlar ne ekonomik teori geliştirmek için istatistiksel verileri kullanırlardı ne de ekonomik sistemin eleştirel analizini kabul ederlerdi... (Frank) Knight artık açıkça düşmanca davranıyordu ve müritleri her yerde görünüyordu. Eğer kalırsam, dostça olmayan bir ortamda kalacaktım."
Eugene Fama'nın etkin piyasa hipotezinin (EMH) etkinliği 2007-08 finansal krizinden sonra tartışılırken, savunucuları EMH'nin varlık fiyatlarındaki büyük düşüşle tutarlı olduğunu, çünkü olayın öngörülemez olduğunu vurgulamışlardır. Özellikle, eğer piyasa çöküşleri hiç meydana gelmemiş olsaydı, bu EMH ile çelişirdi çünkü riskli varlıkların ortalama getirisi, fiyatlardaki büyük bir düşüşün azalan riskini haklı çıkarmak için çok büyük olurdu; ve eğer bir şey varsa, öz sermaye primi bulmacası, piyasa çöküşlerinin ABD hisse senetlerinin ve diğer riskli varlıkların yüksek Sharpe oranını haklı çıkarmak için yeterince gerçekleşmediğini ima eder.
Berkeley'deki California Üniversitesi'nden ekonomist Brad DeLong, Chicago Okulu'nun "entelektüel bir çöküş" yaşadığını söylerken, Princeton Üniversitesi'nden Nobel ödüllü Paul Krugman, Chicago Okulu ekonomistlerinin son zamanlarda yaptığı bazı yorumların "zor kazanılmış bilgilerin unutulduğu makroekonominin Karanlık Çağı'nın ürünü" olduğunu söylüyor ve 1960'ların ortalarından bu yana hakemli makroekonomik araştırmaların çoğunun 1930'larda geliştirilen modelleri tercih ederek yanlış olduğunu iddia ediyor. Chicago'lu finans ekonomisti John Cochrane ise bu eleştirilerin ad hominem olduğunu, "ekonomi ve finansın gerçekte neyle ilgili olduğuna dair derin ve son derece politize bir cehalet" sergilediğini, balonları rasyonel risk primlerinden ayıramadığını ve arka arkaya çok fazla kurt gibi ağladığını belirterek, bu eleştiriler doğru olsa bile bunun düzenleme ve kontrole karşı daha güçlü bir argüman oluşturacağını vurguladı.
Son olarak, okul 1970'ler ve 1980'ler boyunca Şili askeri cuntasına danışmanlık yapan ekonomistler yetiştirdiği için de eleştirilmiştir. Bununla birlikte, Şili'yi Latin Amerika'nın en iyi performans gösteren ekonomisine dönüştürdükleri (bkz. Şili Mucizesi) ve kişi başına düşen GSYH'yi 1975'in başında 693 ABD dolarından (Milton Friedman'ın diktatör Augusto Pinochet ile görüştüğü yıl; 12 Güney Amerika ülkesi arasında en yüksek dokuzuncu) 2014 sonunda 14.528 ABD dolarına (Güney Amerika'daki en yüksek ikinci) çıkardıkları için takdir edilmişlerdir.
Reformların hayata geçirilmesinden bu yana geçen yıllarda, "Chicago Boys" (bu grup ekonomistlere verilen bir etiket) tarafından uygulanan ekonomik sistem çoğunlukla yerinde kalmıştır. Şili nüfusunun en zengin %20'lik kesiminin 2006 yılında elde ettiği toplam gelirin yüzdesi %56,8 iken, en yoksul %20'lik kesimin elde ettiği toplam gelirin yüzdesi %4,1'dir ve geriye toplam gelirin %39,1'ini elde eden güçlü bir orta sınıf kalmaktadır. Şili'nin Gini endeksi (gelir dağılımı ölçüsü) 2006 yılında 52.0 iken, Danimarka'nın 24.7 (en eşit dağılımlı) ve Namibya'nın 74.3 (en eşitsiz dağılımlı) idi. Şili, OECD ülkeleri arasında en geniş eşitsizlik uçurumuna sahip ülkedir.
Ekonomik reformları oldukça eleştirel bir bakış açısıyla ele alan Chicago Boys adlı film Kasım 2015'te Şili'de gösterime girdi.
Skadarlija
Skadarlija veya İşkodralı (Sırpça: Скадарлија) Sırbistan'ın başkenti Belgrad'ın eski bir mahallesi. Şehrin Stari Grad (Eski Şehir) belediyesinde kalan mahalle Paris'in Montmartre'sine benzer bir bohem köşesidir.
Konum
Skadarlija, Belgrad'ın merkezindeki Terazije'nin 300 metre kadar kuzeybatısında bulunur. Cumhuriyet Meydanı'nın hemen altında Skadarska Caddesinin çevresindedir. Belgrad'ın en ünlü caddelerinden olan cadde, 400 metreden kısadır. Despot Stefan Bulvarı ve Dušanova Caddesini bağlar.
YouTube Go
YouTube Go, gelişmekte olan pazarlarda YouTube'a mobil cihazlardan erişimi kolaylaştırmayı amaçlayan bir Android uygulamasıdır. Şirketin ana Android uygulamasından farklıdır ve videoların indirilmesine ve diğer kullanıcılarla paylaşılmasına izin verir. Ayrıca, kullanıcıların videoları önizlemelerine, indirilen videoları Bluetooth üzerinden paylaşmalarına olanak tanır, mobil veri kontrolü ve video çözünürlüğü için daha fazla seçenek sunar.
YouTube projeyi Eylül 2016'da Hindistan'daki bir etkinlikte duyurdu. Hindistan'da Şubat 2017'de piyasaya sürüldü ve Kasım 2017'de Nijerya, Endonezya, Tayland, Malezya, Vietnam, Filipinler, Kenya ve Güney Afrika dahil olmak üzere diğer 14 ülkeye genişletildi. 1 Şubat 2018'de Brezilya, Meksika, Türkiye ve Irak dahil olmak üzere dünya çapında 130 ülkede kullanıma sunuldu. Uygulama, dünya nüfusunun yaklaşık %60'ı tarafından kullanılabilir.
1453'te Osmanlı İmparatorluğu
Doğumlar
tarihi bilinmeyen
No Time to Explain
No Time to Explain, tinyBuild tarafından geliştirilen ve yayınlanan bir platform aksiyon video oyunudur. Tom Brien ve Alex Nichiporchik tarafından tasarlanan bu oyun, Brien'in 6 Ocak 2011'de piyasaya sürülen tarayıcı oyununun halefidir. No Time to Explain Linux, Microsoft Windows ve MacOS'te yayınlanmıştır.
Oynanış
Oyun, seviyelerin çoğunda çeşitli tahrik araçlarını içeren 2 boyutlu bir yan kaydırma oyunudur. Ana yöntem, bir lazer ışını bir zaman sınırı ile ateşleyen bir jetpack olarak giyilen bir lazer tabancasıdır. Oyuncuyu çok uzak bir mesafeye fırlatan bir av tüfeği veya oyuncuyu duvardan duvara fırlatan bir sapan efekti gibi bunun birçok varyasyonu farklı seviyelerde kullanılır.
Gelişimi
Tom Brien tarafından yaratılan ve 6 Ocak 2011'de Newgrounds'da piyasaya sürülen bir tarayıcı oyunuydu. Şu anda Newgrounds'da 405.000'in üzerinde görüntüleme aldı. Açıklamaya Zaman Yok'un başarısından sonra Brien, oyunun tam sürümü üzerinde çalışmaya başlamak için Alex Nichiporchik ile birlikte çalıştı.
No Time to Açıklamanın geliştirilmesi Şubat 2011'de başladı. Oyun ilk olarak PC ve Mac için duyurulmuştu ve Windows, Mac ve Linux için Ağustos 2011'de ve Steam'de Ocak 2013'te piyasaya sürüldü. Seviyelerin çizilmek yerine bloklardan inşa edildiğini söyledi.11 Nisan 2011'de tinyBuild, projeyi desteklemek için fon toplamak için bir Kickstarter hesabı açtıklarını duyurdu. 24 saatten kısa bir süre içinde 7.000 dolarlık hedefe ulaşıldı. Kickstarter sayfası, Minecraft yaratıcısı Markus Persson'dan 2.000 dolarlık kayda değer bir katkı ile proje için 26.000 doların üzerinde para toplanmasına yardımcı oldu.
ABCDEFU
"ABCDEFU" (yazımında tamamen küçük harfler kullanılmıştır ve radyoda düzenlenmiş başlığı " ABC" olarak da bilinir), Atlantic ve Arthouse Records aracılığıyla Amerikalı şarkıcı Gayle'nin 13 Ağustos 2021'de yayımlanan ilk single'ıdır. Gayle ile beraber Sara Davis ve David Pittenger tarafından yazılmış ve sigle'ın yapımcılığını Pete Nappi üstlenmiştir. Şarkı, Gayle'ın ilk EP'si A Study of the Human Experience Volume One'ın çıkış single'ıdır.
Ticari olarak, "ABCDEFU" Billboard Global 200'de bir numaraya ulaştı ve ABD Billboard Hot 100'de üç numaraya yükseldi. Ayrıca şarkı; Avusturya, Belçika (Valonya), Finlandiya, Almanya, İzlanda, İrlanda, Lüksemburg, Malezya, Norveç, İsveç, İsviçre ve Birleşik Krallık'taki listelerin zirvesinde yer aldı.
Arka plan ve tanıtım
Şarkı, Nashville'de yaşayan 17 yaşındaki şarkıcının Atlantic ile 2021'de imzalanmasından bu yana yayımlanan ilk single'ıdır. Gayle, TikTok hesabına "[şarkı] fikirlerim bitti" dediği bir video yükledi. Takipçilerinden şarkı fikirleri hakkında yorum yapmalarını istedi ve bu yorumları şarkıya dönüştürmek için elinden geleni yapacağını söyledi. Bir kullanıcı, yorumunda alfabeyi içeren bir şarkı istedi. Birkaç gün içinde Gayle, şarkının nakaratı hâline gelecek olan kısa bir video yükledi. Bir pazarlama hilesi yapmakla suçlandıktan sonra, Atlantic Records daha sonra yorumun etiketinin pazarlama müdürü Nancy Berman tarafından bırakıldığını ve bunun "sadece şaka amaçlı bir yorum" olduğunu belirtti.
Gayle, şarkısında "hoş ve saygılı bir eski kız arkadaş olmak için çok uğraştığını ancak bunun kendisini olumsuz etkilediğini" anlattı. Tongue Tied Mag ile yaptığı röportajda Gayle, şarkının arkasındaki ilhamı şöyle açıkladı: "Ayrılıktan sonra, iyi bir insan olmak için gerçekten çok çok uğraşıyordum. Ayrılığı fazlasıyla telafi ediyordum. Ayrıldıktan sonraki hafta onu aradım ve 'Hey, dostum!', 'N'aber dostum?!'" filan dedim. 31 Mart 2021 tarihinde Gayle, Instagram'da orta parmağını yerinden çıkardığını ve hastaneden alınan röntgen taramasının single'ın kapak resmi için kullanıldığını belirtti.
Mart 2022 itibarıyla şarkı, dünya çapında 500 milyonun üzerinde dinlendi. Şarkıcı o zamandan beri şarkının demo, "rahat versiyon" ve "daha kızgın versiyon" dâhil olmak üzere farklı versiyonlarını yayımladı.
Video klibi
Video klibi 13 Ağustos 2021 tarihinde yayımlandı. Video, 2000'lerin başındaki ev videosu hissini uyandırmak için düşük çözünürlükte 4:3 en boy oranına sahip bir video kamerayla çekildi. Klipte, şarkıcı ve onun arkadaşları eski sevgilisinin evini ziyaret edip etrafa bakmaktaydı.
Kompozisyon
Warner Music Publishing tarafından musicnotes.com'da yayınlanan dijital notalara göre "ABCDEFU" E majör anahtarında dakikada 122 vuruşluk bir tempo ile yazılmıştır. Şarkının adı ve sözleri, alfabenin ilk altı harfini yirmi birinci harfin eklenmesiyle birleştiren bir kelime oyunudur ve küfürlü Fuck yoU ifadesinin baş harflerini oluşturmaktadır.
Sesle alakalı olarak şarkı, "minimalist sonikler" ve "pürüzlü gitar çalışması" ile karakterize edilirken, "doruk noktasına devasa uzun bir şarkı söyleyen koro ile ulaşır".
Eleştiriler
Gayle'ın şarkısı TikTok ve Instagram gibi platformlarda viral bir hit oldu. Rolling Stone 'dan Emily Zemler, Gayle'ın parçanın canlı yorumlamasındaki tutkusunu övdü. Tongue Tied Magazine 'den April Bredael, şarkının "gerçek, dürüst ve özür dilemeyen" parçalarla şarkıcının başarı listesini büyüttüğünü söyledi.
Dricourt
Dricourt kuzey Fransa'nın Ardennes ilinde bulunan bir komündür.
ABCDEFU
Çalma listesi
Dijital indirme ve akış
Dijital indirme ve akış (Daha nazik versiyon)
Dijital indirme ve akış (Rahat versiyon)
Dijital indirme ve akış (Daha kızgın versiyon)
Dijital indirme ve akış (ft. Royal &amp; the Serpent)
Emir El-Hac Veliyüddin Bin Berekat-Şah Cami ve Türbesi
<mapframe latitude="40.98003346993047" longitude="35.652540738634855" zoom="13" width="250" height="180" text="Emir El-Hac Veliyüddin Bin Berakat Şah Cami ve Türbesi Samsun/Havza" />
ABCDEFU
Çalma listesi
Dijital indirme ve akış (The Wild Remix)
Emir El-Hac Veliyüddin Bin Berekat-Şah Cami ve Türbesi
Emir El-Hac Veliyüddin Bin Berakat-Şah Cami, halk arasında daha çok Ak Mescit olarak anılmakta ve bilinmektedir. Aynı zamanda Zeyneddin bin Veli şeklinde de anılır. Cami Samsun ili Havza ilçesine bağlı olan Dereköy'de, bulunmaktadır. Cami, Veliyüddin Bin Berekat Şah türbesinin bitişiğine Selçuklu Emirlerinden Emir-El Hac Veliyüddin Bin Berekat Şah tarafından inşa ettirilmiştir. Cami ve türbeye ait inşa kitabesi bulunmamakla birlikte, cami ve türbenin tarihini aydınlatacak başka yazılı bir belgeye rastlanmamıştır. Mevcut yapım planı incelendiğinde işçilik ve mimari elemanları 1249-1250 tarihlerini gösterdiğinden cami ve türbenin bu yıllar arasında inşa edildiği ileri sürülmektedir.
Mimari
Cami, türbeyle bitişik düz bir alanda bulunur. Türbe içten sekizgen dikine ise dikdörtgen şekil özelliği göstermektedir. Sekizgen yapının kuzeyinde ve batısında yeni ve eski cami yer almaktadır. Caminin girişi kuzeyinde yer alan yeni caminin içerisindedir. Caminin giriş kapısı oymalarla bezenmiş bir ahşap yapıdan ibarettir. Cami, Türk üçgen geçişli, dıştan kırma çatısı olan, tek kubbeli kare şeklindedir. Caminin minare ve cemaat yeri bulunmamaktadır. Yapının güneyinde iki pencere bulunmaktadır. Kuzey ve batı taraflarında pencereye rastlanmaz. Pencere yetersizliği nedeni ile yapının içi karanlıktır. Yapının mimarisinde moloz taş örgüye rastlanır. Caminin çatısının oluklu kiremitle kaplı olduğu görülmektedir. Yapının kuzey duvarının bir önceki cami ile iletişim kurması sebebiyle geniş bir kemer şeklinde açıldığına rastlanılmaktadır. Yapının panoları birbirine simetrik bir özellik göstermekle birlikte bitkisel bir kompozisyon özelliği taşmaktadır. Yapının içi yalın bir özellik göstermektedir. Ahşap yüzeylerin oyulması sonucunda kabartılan kompozisyon tarzı Batılılaşma dönemine işaret etmektedir. Yapıda iki sandukaya rastlanılır, bu iki sanduka sanat değeri taşımamaktadır. Bu sandukaların kimlere ya da kime ait olduğu bilinmemekle birlikte yine bu konu hakkında yazılı bir belge bulunmamaktadır. Yapıda taş kandillikler bulunmaktadır. Küçük ölçülü yapıda minber, vaaz kürsüsü ve kadınlar mahfili yer almamaktadır.
Rivayet
Yöre halkı tarafından Zeyneddin bin Veli evliya olarak nitelendirilmektedir. Genellikle erkek çocuğa sahip olmak isteyen, ruhsal bozukluğu olan hastalar bu türbeyi ziyaret etmekte ve Allah'tan şifa dilemektedirler.
Noor Inayat Khan
Noor-un-Nissa Inayat Khan, GC (1 Ocak 1914 - 13 Eylül 1944), Nora Inayat-Khan ve Nora Baker olarak da bilinen, Özel Harekat İdaresi'nde (SOE) görev yapan 2. Dünya Savaşı'nda İngiliz bir casusdu. Bir SOE ajanı olarak, II. Dünya Savaşı sırasında Fransız Direnişine yardım etmek için İngiltere'den işgal altındaki Fransa'ya gönderilen ilk kadın telsiz operatörüydü. Ölümünden sonra SOE'deki hizmetinden dolayı Birleşik Krallık'taki en yüksek sivil nişan olan George Cross ödülüne layık görüldü.
İlk yılları
İnayat Han, dört çocuğun en büyüğü, 1 Ocak 1914'te Moskova'da doğdu. Kardeşleri Vilayat (1916-2004), Hidayet (1917-2016) ve Khair-un-Nissa (1919-2011) idi.
Babası İnayat Han soylu bir Hint Müslüman aileden geliyordu; annesi Maisur Krallığı'nın 18. yüzyıl hükümdarı Tipu Sultan'ın amcasının soyundan geliyordu. Avrupa'da müzisyen ve tasavvuf öğretmeni olarak yaşadı. Annesi Pirani Ameena Begum (d. Ora Ray Baker), New Mexico, Albuquerque'den Amerikalı bir idi. Inayat Khan ile Amerika gezileri sırasında tanıştı. Ora Baker, Inayat'la tanıştığı sırada onun koruyucusu olan Amerikalı yogi ve bilgin Pierre Bernard'ın üvey kız kardeşiydi. Vilayat daha sonra "Batı Sufi Tarikatı" nın başına geçti, daha sonra Uluslararası Sufi Düzeni ve şimdi İnāyati Düzeni olarak yeniden adlandırıldı.
1914'te, Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesinden kısa bir süre önce, aile Londra'ya gitmek üzere Rusya'dan ayrıldı ve Bloomsbury'de yaşadı. Noor, Notting Hill'deki kreşe gitti. 1920'de Fransa'ya taşındılar, Paris yakınlarındaki Suresnes'e, Sufi hareketinin hayırseverlerinden hediyesi olan bir eve yerleştiler. 1927'de babasının ölümünden sonra Noor, kederli annesi ve küçük kardeşlerinin sorumluluğunu üstlendi.
Genç bir kız olarak sessiz, utangaç ve birisi duyarlı olarak tanımlandı. Sorbonne'da çocuk psikolojisi ve Paris Konservatuvarı'nda Nadia Boulanger ile arp ve piyano çalıp, beste yaparak müzik eğitimi aldı. Kariyerine şiir ve çocuk hikâyeleri yazarak başladı ve çocuk dergilerine ve Fransız radyosuna düzenli olarak katkıda bulundu. 1939'da Budist geleneğinin Jataka masallarından esinlenen Twenty Jataka Tales adlı kitabı Londra'da yayınlandı.
İkinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesinden sonra, Fransa, Alman birlikleri tarafından işgal edildiğinde, aile, 22 Haziran 1940'ta, Bordeaux'ya ve oradan da deniz yoluyla İngiltere'ye kaçarak Cornwall'daki Falmouth'a geçtiler.
Kadın Yardımcı Hava Kuvvetleri
Khan, pasifist ideallerden derinden etkilenmiş olsa da, o ve kardeşi Vilayat, Nazi tiranlığını yenmeye yardım etmeye karar verdiler. Kasım 1940'ta Kadın Yardımcı Hava Kuvvetleri'ne (WAAF) katıldı ve 2. Sınıf Uçağa kablosuz operatör olarak eğitilmek üzere gönderildi. Haziran 1941'de bir bombardıman eğitim okuluna atandıktan sonra, oradaki sıkıcı bulduğu işten kurtulmak için bir komisyona başvurdu.
Özel Harekat Sorumlusu
Daha sonra Khan, Özel Harekât İdaresi'nin F (Fransa) Bölümüne katılmak üzere işe alındı ve Şubat 1943'ün başlarında Hava Bakanlığına bağlı Hava İstihbarat Müdürlüğü'ne atandı. İlk Yardım Hemşireliği Yeomanry'ye (FANY) atandı ve Wanborough Malikanesi'ne gönderildi. Surrey'deki Guildford yakınlarında, işgal altındaki topraklarda telsiz operatörü olarak özel eğitim almak için Buckinghamshire'daki Aylesbury'ye gönderildi.
Bu sıfatla gönderilecek ilk kadın olacaktı, önündeki tüm kadın ajanlar kurye olarak gönderilmişti. Daha önce kablosuz telgraf (W/T) eğitimi almıştı, radyo eğitimine yeni başlayanlar üzerinde bir üstünlüğü vardı ve hem hızlı hem de hatasızdı.
Esaretten kaçış girişimi
25 Kasım 1943'te Inayat Khan, diğer SOE ajanları John Renshaw Starr ve Léon Faye ile birlikte SD Genel Merkezi'nden kaçtı, ancak yakın civarda tekrar yakalandılar. Çatıdan kaçarken bir hava saldırısı uyarısı vardı. Yönetmelikler böyle zamanlarda bir dizi mahkum gerektiriyordu ve kaçışları, onlar kaçamadan ele verdi. İnayat Khan, gelecekte kaçış girişimlerinden vazgeçtiğine dair bir bildiriyi imzalamayı reddettikten sonra, 27 Kasım 1943'te "güvenli gözaltı" için Almanya'ya götürüldü ve tam bir gizlilik içinde Pforzheim'da hücreye hapsedildi. On ay boyunca orada tutuldu, elleri ve ayakları zincirlendi.
İnayat Han, "çok tehlikeli" olarak sınıflandırıldı ve çoğu zaman zincirlerle zincirlendi. Hapishane müdürünün savaştan sonra ifade verdiği gibi, İnayat Khan işbirliği yapmadı ve işi ya da diğer görevliler hakkında herhangi bir bilgi vermeyi reddetmeye devam etti, ancak hapishanesinin korkunç doğası karşısında çaresizlik içinde olan diğer mahkumlar, geceleri ağladığını duyabiliyordu. Ancak, çöp kabının tabanına mesajlar kazıyarak, başka bir mahkuma kimliğini bildirmeyi başardı ve Nora Baker olan adını ve annesinin evinin Londra'daki adresini verdi.
İdamı
Inayat Khan, diğer ajanlar Yolande Beekman, Madeleine Damerment ve Eliane Plewman ile aniden Dachau toplama kampına transfer edildi ve ertesi sabah, 13 Eylül sabahı, dört kadın idam edildi.
Max Wassmer adında bir Gestapo askeri Karlsruhe'de mahkum nakliyesinden sorumluydu ve kadınlara Dachau'ya kadar eşlik etti. Christian Ott adlı bir başka Gestapo adamı, savaştan sonra Amerikalı müfettişlere İnayat Han ve üç arkadaşının kaderi hakkında bir açıklama yaptı. Ott, Karlsruhe'de görevliydi ve dönüş yolculuğunda Stuttgart'taki ailesini ziyaret etmek isteyen dört kadına Dachau'ya kadar eşlik etmek için gönüllü oldu. Ott, infazda bulunmamasına rağmen, araştırmacılara Wassmer'ın kendisine anlattıklarını anlattı.
"Dört mahkum, geceyi geçirdikleri kamptaki kışladan ateşin yapılacağı avluya gelmişlerdi. Burada [Wassmer] onlara ölüm cezasını açıklamıştı. Sadece Lagerkommandant ve iki SS askeri mevcuttu. Almanca konuşan İngiliz kadın (binbaşı) arkadaşına bu ölüm cezasını söylemişti. Dördü de çok solmuş ve ağlamıştı; Binbaşı, cezayı protesto edip edemeyeceklerini sordu. Kommandant, cezaya itiraz edilemeyeceğini açıkladı. Binbaşı daha sonra bir rahip görmek istedi. Kamp Komutanı, kampta rahip olmadığı gerekçesiyle bunu reddetti. İki SS tarafından birbiri ardına boyunlarının arkasından ateş edilerek öldürüldüler. İnfaz sırasında iki İngiliz kadın ve aynı şekilde iki Fransız kadın el ele tutuştu. Mahkumların üçü ilk atışta öldüler, ancak Almanca konuşan İngiliz kadın ilk atıştan sonra hala yaşam belirtileri gösterdiği için ikinci bir atış yapılması gerekiyordu. Bu mahkumların vurulmasının ardından Lagerkommandant, iki SS askerine, kadınların takılarıyla kişisel olarak ilgilendiğini ve bunun ofisine götürülmesi gerektiğini söyledi."