cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aşer kabilesi
Yeşu'nun Kenan topraklarını fethinden M.Ö. 1050 yılında kurulan Birinci İsrail Krallığı'na kadar geçen sürede İsrail kabileleri konfederasyon halinde varlıklarını sürdürüyordu ve Aşer kabilesi de bu konfederasyonun bir parçasıydı. Merkezi bir hükûmet olmadığı için kriz dönemlerinde insanlar Hakimler tarafından yönetiliyordu. Filistlerin artan istila tehditleri karşısında İsrail kabileleri güçlü merkezi bir monarşi sistemine geçtiler. Benyamin kabilesinden Şaul birleşik monarşinin ilk kralıydı.
Şaul'un ölümünden sonra bütün kabileler Şaul'un hanedanlığına sadık kalıp onun oğlu İşboşeth'i kral olarak görmelerine rağmen Yehuda kabilesi kendi krallarını David olarak seçti. İşboşeth'in ölümünden sonra diğer kabileler de Davud'un altında birleşti. Davud'tan sonra kral Süleyman oldu. Süleyman'ın ölümünden sonra M.Ö. 930'da onun oğlu Rehoboam başa geçti; Yehuda ve Benyamin kabileleri ise Yehuda Krallığı altında Davud hanedanlığına sadık kaldı fakat kuzeydeki kabileler Davud hanedanlığından ayrılıp İkinci İsrail Krallığı'nı kurdu. İkinci İsrail Krallığının ilk kralı olan Jeroboam Efraim kabilesindendi.
Bölge
Genel coğrafik bölge bilinmesine rağmen Tora'da bu kabilenin topraklarının sınırları açıkça anlatılmamıştır. Hatta sadece yerleşim birimlerinin listeleri verildiğinden bu bölgenin birbirlerinden kopuk topraklar olduğu da düşünülebilir. Fenike pazarlarıyla olan ilişkileri bilinen Aşer kabilesi tarih boyunca diğer İsrail kabilelerinden kopuk kalmıştır. Aşer halkının bir kısmı kavimler arası konfederasyonda yer alırken büyük bir kısmı ise bağımsız ve konfederasyondan kopuk hayatını sürdürmüştür.
Eski Ahit'te Aşurluların İşboşeth'i kendileri kral seçtikleri anlatılır.
Kökeni
Tora'da anlatıldığına göre Aşer kabilesi, Yakup'un Lea'nın hizmetçisi Zilpa'dan olan iki oğlundan biri olan Aşer'den gelir (diğer oğul Gad'dır). Gad ve Aşer Yakup'un karılarından ziyade hizmetçilerinden olduğu için bu bazı uzmanlarca orijinal İsrailoğulları olmadığı anlamına gelir.
Akıbeti
Kuzey İsrail Krallığı'nın bir parçası olan Aşer kabilesi Asurlular tarafından fethedilince tarihleri sona erdi.
Maden, Bayburt
Maden, Bayburt ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı Türkiye Cumhuriyeti döneminde "Madenhanları" şeklinde de görülmektedir. 1835 yılında erkek nüfusun tespitinin yapıldığı nüfus yoklama defterine göre o dönemki İspir kazasına bağlı ve yaşayanların tamamı Müslüman olan köyde, 5 hanede 13 erkek yaşamaktadır. 1872 yılında yapılan bir düzenlemeyle Bayburt'a bağlanmıştır.
Türkiye Cumhuriyetinin kurulması kendi adıyla kurulan Maden nahiyesinin merkez köyü olmuştur. Uzun yıllar bucak merkezi köyü olarak görülen yerleşim, Maden bucağının kaldırılmasıyla Bayburt merkeze bağlı köy olmuştur.
Coğrafya
Köy, Bayburt il merkezine 19 km uzaklıktadır.
Owen Wilson
Owen Cunningham Wilson (d. 18 Kasım 1968; Dallas, Teksas), Amerikalı oyuncu ve senarist. En çok The Haunting ve The Royal Tenenbaums adlı filmlerdeki rolleriyle tanınır. Tenenbaum Ailesi filmi için yazdığı senaryo ile Oscar'a aday gösterilmiştir. İrlanda asıllıdır. Kardeşi Luke Wilson da kendisi gibi oyuncudur.
Özel hayatı
Wilson'un kendine özgü burnu, gençliğinde açıklanamayan bir yaralanmanın sonucudur. Tam olarak belirtilmemiş olsa da Wilson bunun kaba davranışının veya futbol oynamanın sonucu olduğunu ima etti. Yine de özelliklerinden gurur duyduğunu itiraf etmektedir.
Ağustos 2007'de Owen Wilson 3 ay önce ayrıldığı sevgilisi Kate Hudson'ın başka bir erkekle öpüşürken fotoğraflarını görünce aşırı dozda ilaç aldıktan sonra bileklerini keserek ölmek istedi. İntihar girişiminde bulundu ve ardından Los Angeles'taki St. John's Sağlık Merkezi ve Cedars-Sinai Tıp Merkezinde geçirdiği depresyon nedeniyle tedavi edildi. Hastaneye yatışından birkaç gün sonra Wilson, arkadaşı Ben Stiller tarafından yönetilen ve başrolde bulunan Tropic Thunder'daki rolünden çekildi ve yerini Matthew McConaughey aldı. Wilson için çok fazla istenmeyen reklamla sonuçlandı ve o zamandan beri röportaj yapmaktan çekindi.
Ocak 2011'de, Wilson ve kız arkadaşı Jade Duell'in bir oğlu oldu. Wilson ve Duell ilişkilerini o yıldan sonra bitirdiler. Ocak 2014'te, Caroline Lindqvist, Wilson'un ikinci oğlunu doğurdu. 2018'de eski kız arkadaşı Varunie Vongsvirates'ten bir kız olan üçüncü çocuğu oldu. Vongsvirates'e göre Wilson, Kasım 2019 itibarıyla kızıyla hâlen tanışmamıştır.
Breda-SAFAT
Breda-SAFAT Browning M1919 baz alınarak yapılmış bir makineli tüfektir.
12.7 ve 7.7mm lik mermiler ateşliyenilir ayrıca zırh delici mermilerde ateşliyebilir. 12.5 kg (28 lb) (7.7 mm) 29 kg (64 lb) (12.7 mm)[1]. 7.7 MM 900 mermi dakikada. 12.7 MM 700 Mermi dakikada
Clavichorema
Clavichorema Hydrobiosini oymağına bağlı bir cinstir.
Paul Rand
Paul Rand ya da gerçek adıyla Peretz Rosenbaum (d. 15 Ağustos 1914 - ö. 26 Kasım 1996), Amerikalı bir sanat yönetmeni ve grafik tasarımcısı ydı. En çok IBM, UPS, Enron, Morningstar, Westinghouse, ABC ve NeXT gibi kurumsal firmaların logo tasarımlarını yapmasıyla tanınıyor. Ayrıca İsviçre Stili grafik tasarımını benimseyen ve uygulayan ilk Amerikalı sanatkarlardan birisiydi.
Rand 1956-1969 ve 1974-1985 yılları arasında Yale Üniversitesi'nde grafik tasarımı profesörülüğü yaptı. 1972'de New York Sanat Yönetmenleri Kulübü Onur Listesi'ne girdi.
Erken dönemi
Paul Rand çocuk yaşta babasına ait bakkalın tabelalarını boyayarak tasarıma olan ilgisini belli etti. Fakat babası, oğlunun geçimini sanat ile sağlayamayacağını düşündü.
Yoshitatsu Itano
Yoshitatsu Itano (d. 30 Kasım 1995), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2014 yılında Fagiano Okayama kulübünde başladı.
Paul Rand
Erken dönemi
Paul tasarım alanında büyük ölçüde kendi kendini geliştirdi. Gebrauchsgraphik gibi Avrupa dergilerinden Cassandre ve Moholy-Nagy'nin çalışmalarını öğrendi.
Deniz buzu
Deniz buzu, deniz suyunun donması sonucu ortaya çıkan bir buz türüdür. Buz, sudan daha az yoğun olduğu için okyanusun yüzeyinde yüzer. Deniz buzu, yeryüzünün yaklaşık %7'sini ve dünya okyanuslarının yaklaşık %12'sini kaplamaktadır. Dünyadaki deniz buzlarının çoğu, Arktik Okyanusu ve Güney Okyanusu olmak üzere Dünya'nın kutup bölgelerinde yer almaktadır. Rüzgâr, akım ve sıcaklık dalgalanmalarının etkisiyle deniz buzu çok dinamiktir ve çok çeşitli buz türlerine ve özelliklerine yol açar. Deniz buzları, buzdağları ile karşılaştırılabilir ve konuma bağlı olarak deniz buzu genişliklerinde buzdağları da bulunabilmektedir.
2018 Hall of Fame Tenis Şampiyonası - Tekler
John Isner turnuvanın son şampiyonuydu, ancak turnuva başlamadan önce çekildi.
Steve Johnson, finalde Ramkumar Ramanathan'ı 7-5, 3-6, 6-2'lik setlerle mağlup ederek kariyerinin dördüncü ATP World Tour şampiyonluğunu kazandı. Ramanathan ilk kez bir World Tour finalinde oynadı.
Seribaşları
İlk dört seribaşı tenisçi ilk turda maç yapmadan ikinci tura yükseldi.
Beverley Qwen
Beverley Owen (13 Mayıs 1937 - 21 Şubat 2019), Amerikalı oyuncudur. Rol aldığı yapımlar arasında sinema filmi; Bullet for a Badman (1964) ile televizyon dizileri As the World Turns (1956), Another World (1964) ve The Munsters (1964) vb. sayılabilir.
Karolina Wydra
Karolina Wydra (Leh dilinde söylenişi: [karɔˈlina  vdra] ; 5 Mart 1981 doğumlu), Polonyalı-Amerikalı kadın oyuncu ve model. Fox'un tıbbi dizisi House'ta Dominika Petrova'yı ve HBO'nun karanlık fantezi dizisi True Blood'da vampir Violet Mazurski'yi canlandırdı. Wydra, fantastik gerilim filmi After (2012) ve bilimkurgu filmi Europa Report'ta (2013) rol aldı. ABC'nin kısa süreli suç dizisi Wicked City'de Dedektif Dianne Kubek'i canlandırdı ve bunu Agents of S.H.I.E.L.D. dizisinde Izel olarak tekrarladı.
Kariyer
1997'nin Ekim ayında Wydra, Roshumba Williams ve Dorian Gregory'nin ev sahipliğinde Elite Lee Jeans Model Look Yarışmasını kazandı. O zamandan beri Armani Exchange, Levi's Red, Calvin Klein, Smashbox Cosmetics, Dooney &amp; Bourke, Charles David, Urban Decay, John Frieda ve Kenneth Cole gibi markaların basılı reklamlarında yer aldı. Wydra, Alman Elle dergisinin ve Oyster dergisinin kapağında da bir model olarak yer aldı.
2006'da Wydra, George Clooney ile Nespresso reklam filminde rol aldı. 2008 yılında, Michel Gondry'nin yönettiği komedi-dram filmi Lütfen Başa Sarın'da ve Anna Boden ile Ryan Fleck'in yönettiği spor-dram filmi Sugar'da rol aldı. Daha sonra 2011 romantik komedi filmi olan Çılgın Aptal Aşk'ta Jordyn rolünü canlandırdı. 2011'den 2012'ye değin, yeşil kart elde etmek için House ile evlenen bir göçmen olan Dominika Petrova rolünü üstlenerek Fox'un tıbbi dram dizisi House'un yedinci ve sekizinci sezonlarında yer aldı. Wydra daha sonra Steven Strait'la birlikte 2012 yapımı fantastik gerilim filmi After'da başrolü oynadı. Ertesi yıl, bilimkurgu filmi Europa Report'ta Katya Petrovna rolünü üstlendi. Mart 2013'te NBC'nin İngiliz dram dizisi Bad Girls'ün yeniden çevriminin pilot bölümünde yer aldı.
2013 yılında Wydra, HBO'nun fantastik drama dizisi True Blood'ın kadrosuna Jason Stackhouse'un kız arkadaşı olan vampir Violet Mazurski olarak katıldı. Altıncı sezonda, Wydra dizide sık görünen bir oyuncu oldu, ancak yedinci ve son sezon için ana oyuncu kadrosuna yükseltildi. Wydra, 2014 yılında FX'in dram dizisi Justified'ın beşinci sezonunda Mara Paxton karakterini canlandırdı ve CBS dram dizisi Scorpion'un bir bölümünde konuk oyuncu olarak Ajan Simone Taylor rolünü canlandırdı. Wydra daha sonra Brad Peyton'ın yönettiği Blumhouse Productions'un korku filmi Incarnate'de (2015) Aaron Eckhart ile birlikte başrolü paylaştı. 2015 yılında ABC'nin suç dizisi dizisi Wicked City'nin oyuncu kadrosuna, Sunset Strip'te bir barmen ve uyuşturucu satıcısı kılığında çalışan güzel gizli dedektif Dianne Kubek olarak katıldı.
Nisan 2016'da Wydra'nın Showtime dizisi Twin Peaks'in yeniden canlandırmasında rol aldığı açıklandı. Ağustos 2016'da Amazon Studios dram dizisi Sneaky Pete'e tekrarlanan bir rolle katıldı.
Özel yaşamı
Wydra Los Angeles'ta yaşamaktadır.
Londra'da yaşayan muhasebeci olan bir ağabeyi vardır.
Kanye West diskografisi
Amerikalı rapçi ve prodüktör Kanye West'in diskografisi, yedi stüdyo albümü, iki konser albümü, yüz yirmi beş single ve yüz üç video klipten oluşur.
Euophrys albopatella
Euophrys albopatella, Euophrys cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Yuki Tanaka
Yuki Tanaka (d. 30 Aralık 1995), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2014 yılında Fagiano Okayama kulübünde başladı.
İşeme
İşeme, idrarın idrar kesesinden üretra yoluyla vücudun dışına salınmasıdır. Üriner sistemin boşaltım şeklidir. Tıbben ürinasyon, miktürisyon veya idrar çıkması, halk dilinde ise çiş yapma adı altında da bilinmektedir.
Sağlıklı insanlarda (ve diğer birçok hayvanda) idrara çıkma süreci bilinçli şekilde olup, kontrol altındadır. Bebeklerde, bazı yaşlı bireylerde ve nörolojik hasarı olanlarda idrara çıkma refleks olarak ortaya çıkabilir. Yetişkin insanların gün boyunca yedi defaya kadar idrara çıkması normaldir.
Bazı hayvanlarda, boşaltıma ek olarak idrara çıkma, bölge işaretlemede veya itaatkârlığı ifade etmede kullanılabilir. Fizyolojik olarak idrara çıkma, merkezi, otonom ve somatik sinir sistemleri arasında koordinasyonu içerir. İdrarı düzenleyen beyin merkezleri arasında pontin işeme merkezi, periakuaduktal gri madde ve serebral korteks bulunur. Etenelilerde idrar, erkek penisinde veya kadın vulval vestibülünde bir açıklık olan üretranın dış deliği yoluyla boşaltılır.
Emine Şenlikoğlu
Yaşam öyküsü
Emine Şenlikoğlu, 1953 yılında doğduğu Giresun-Dereli-Anbaralan köyünden çok küçük yaşta iken Adapazarı'na, oradan da ailesiyle birlikte İstanbul'a yerleşti ve  gençlik yıllarında araştırmacılığa başladı. Öncelikle Hristiyanlık dini ve İncil üzerine araştırmalarda bulundu. Sonraki yıllarda yoğunlukla İslam dini üzerine araştırmalar yapmaya başladı. İslamî temel ilimlerden olan fıkıh ve akaid üzerine çalışmalar yaptı. 1984 yılında yazdığı ilk kitabından (Gençliğin İmanını Sorularla Çaldılar) dolayı yargılandı. 2,5 yıl hapis cezasına çarptırıldı. İlâhiyatçı, gazeteci yazar Recep Özkan ile evli, iki çocuk annesidir.
Eğitimi
Emine Şenlikoğlu, ilkokul ve İmam-Hatip lisesi eğitimini dışarıdan tamamladı. Evliliği akabinde ilâhiyatçı olan eşi Recep Özkan ve diğer özel eğitimcilerden de dersler aldı.
Çalışma hayatı
Emine Şenlikoğlu, 1985 yılından beri Genel Yayın Yönetmeni olarak Mektup dergisinde çalışmaktadır. Zaman zaman Türkiye'nin değişik illerinde ve dış ülkelerde konferanslar vermektedir.
13 Mayıs 2015'te Emine Şenlikoğlu, cemaat lideri Adnan Oktar'ın şikâyeti üzerine açılan bir dava kapsamında ifadesi alınmak üzere, Atatürk Havalimanı'nda gözaltına alınmıştır.
Görüşleri
İstiklal Marşı okunurken ayakta saygı duruşunda bulmaktan hoşlanmadığını söyleyerek, marş okunurken oturulmasını önermiştir. Ayrıca marşın bestesinin tuhaf olduğunu, marşa saygı duruşunda bulunmanın ‘dinsizler’ tarafından çıkarılan bir adet olduğunu söylemiştir.
Kitapları
Emine Şenlikoğlu, eserlerini “seriler” halinde ve özel rumuzlarla yayımlamaktadır.
1. Seri, "Gençliğe Hatıramdır" rumuzludur.
2. Seri, "İnsanlığa çağrı" rumuzludur.
3. Seri, "Nesillerin Öyküsü" rumuzludur. Bu serideki kitaplar birbirlerinin devamı niteliğindedir.
4. Seri, "Sevginin Sesi" rumuzludur.
5. Seri, "Bilgi Serisi" rumuzludur.
6. Seri, "Civciv Ailesi" rumuzlu "Beyaz Seri"
Maria
Hristiyan bir annenin ve ateist bir babanın Hristiyan kızını anlattığı kitabıdır. Eserde; genç bir kızın, Abdulvehhâb isimli bir gençle İslamî konular üzerinde konuşması kızın kafasının karışmasına ve düşüncelerini sorgulamasına neden olur. Sorgulama sonucu genç kız, İslam dinini bir yaşam tarzı ve görüş olarak seçer. Zamanla kendi yolunu bulan genç kız, hayatının geri kalan kısmını hep doğru bir Müslüman olarak geçirmeye yemin etmiştir.
Pencere vergisi
Pencere vergisi, 18. ve 19. yüzyıllarda Fransa ve Büyük Britanya'da evin sahip olduğu pencere sayısına göre alınan bir tür emlak vergisidir. Vergi ilk kez İngiliz Kralı III. William tarafından altı pencereden daha fazla pencereye sahip olan evler için 1696 yılında getirilmiştir. Bu vergi zamanla fazla penceresi olan evlerin pencerelerinin bir kısmının tuğlalar ile kapatılmasına neden olmuştur.
Sik, İran
Sik İran'ın Kirman Eyaleti'ne bağlı bir köydür. 2006 nüfus sayımında, köyde 22 aile ve toplam 103 kişinin yaşadığı tespit edilmiştir.
Live in Bucharest: The Dangerous Tour
Live in Bucharest: The Dangerous Tour (Türkçesi: Bükreş'ten Canlı: Dangerous Turu), Michael Jackson'un Bükreş'te verdiği konserin DVDsidir. DVD daha önceden Michael Jackson: The Ultimate Collection kutu setinin içeriğinde düşünlmekteydi ancak daha sonra ayrı bir DVD olarak piyasa sürülmüştür.
Jackson'ın 1 Ekim 1992'de Dangerous World Tour'un ilk ayağında Bükreş Ulusal Stadyumunda 70.000' kişiye verdiği konserin görüntülerinden oluşturulmuştur. Bu DVD, Michael Jackson'ın tek konser olarak piyasa sürdüğü tek DVDdir. HIStory World Tour kapsamında Seul'de verdiği konser görüntüleriyle oluşan VHS kasedinin Güney Kore'de piyasa sürüldüğü göz önüne alınırsa, piyasadaki iki tek konserlik yayından birisidir.
DVD çıktıktan bir gün sonra BBC'de, Jackson öldükten bir gün sonra ise BNN ve Ned3'te yayınlanmıştır. DVDde bulunan bütün görüntüler Bükreş konserine ait değildir. Bu DVD HBO'da yayınlandıktan sonra, tek bir yayın için kanal tarihinin en büyük izleyici sayısına ulaştı. BBC'nin düzenlediği DVD sürümünde Bükreş konserinden performans, Camp Nou ve Wembley'de verilen konserlerdeki görüntülerden oluşuyor ve ağır ses içeriyordu. Bu sürüm izleyicilerden ağır tepkiler almıştır.
Costachorema
Costachorema Hydrobiosini oymağına bağlı bir cinstir.
Live in Bucharest: The Dangerous Tour
Live in Bucharest: The Dangerous Tour DVDsi dünya çapında 950.000 kopya satmıştır.
Eter
Eterler, iki organik kısmın bir oksijen atomu üzerinden birbirine bağ yapmış organik moleküllerdir. Eterlerin genel formülü R-O-R’ şeklindedir. Buradaki R ve R’ aynı olabileceği gibi farklı organik kısımlar da olabilirler.
Eterler, aynı karbon sayılı alkoller ile izomerdir. Bütün eterlerin alkol izomeri olmasına karşın bütün alkollerin eter izomeri yoktur. Bunun nedeni de en küçük eterin (dimetil eter) iki karbonlu olmasıdır, en küçük alkol tek karbonlu metanoldür. Eterlerin izomeri olan alkollere göre kaynama noktaları daha düşüktür. Bunun sebebi eter moleküllerinin arasında hidrojen bağı bulunmamasıdır. Eterler homolog sıra oluştururlar ve yükseltgenemezler. 2 mol mono alkolden 1 mol su çekilmesi ile simetrik eter elde edilir. Oksijenin organik kısımlarla yaptığı bağların arasındaki açı, su molekülünde hidrojenle yaptığı açıdan biraz daha büyüktür.
Dallanmış ve dallanmamış Eterlerde adlandırma
Eterlerde adlandırma yapılırken kurala uygun olarak alkil grupları ya da aril grupları alfabetik sıraya göre yazılır ve sonuna "eter" eki getirilir. Bu kural simetrik eterlerin adlandırılmasında ismin başına di- ekinin getirilmesiyle kolayca çözülürken asimetrik olan eterlerde O-R grubunun alkoksil grubu olarak adlandırılmasında R kısmı da alkan olarak adlandırılır. Örneğin dietil eter, diğer bir deyişle etoksietan, dimetil eter, yani metoksi metan şeklinde adlandırılır.
Yan taraftaki tabloya bakıldığında 1. ile gösterilen eter molekülü simetrik bir molekül olduğundan adlandırma zorluk çekilmeden yapılabilir. Burada oksijen atomunun her iki tarafında bulunan moleküller aynı olduğu için istenildiğinde dimetil eter şeklinde adlandırılacağı gibi metoksi metan şeklinde de adlandırılabilir.
Tablodaki 2. örneğe bakıldığında molekülün simetrik bir molekül olmadığı görülür. Böyle durumlarda oksijenin bağlı olduğu ve yapısında daha az karbon içeren kısım alkoksi grubu olarak adlandırılır. Bu örnekte maviyle gösterilen kısım alkoksi grubu ve kırmızı olarak gösterilen kısım ise alkan grubu olarak adlandırılır. Bu yüzden oksijenin solunda bir karbon bundan dolayı metoksi, oksijenin sağ tarafında ise üç karbonlu bir molekül olduğu için propan denilir. Son olarak metoksi grubu alkanın ikinci karbonuna bağlı olduğu için 2- öne yazılır ve 2-metoksipropan şeklinde adlandırılmış olur.
Halkalı eterlerde adlandırma
Halkalı (siklo) eterlerde adlandırma yapılırken dikkat edilecek hususları yandaki tabloda verilen örnekler üzerinden gösterilmekdedir.
Yandaki tabloda 1. ile gösterilen örneğe bakıldığında halkasal bir yapı gösterdiğini görülür. Diğer dikkat çekecek husus ise halkasal yapıyı oluşturan altı atomunun hepsinin karbon olmadığı, bunlardan birinin oksijen olduğudur. İşte halka altı atomdan oluştuğu için hekzan ve bu altı atomdan birisinin oksijen olmasıyla da oksa ve halkalı olmasından dolayı da siklo- eklerini alır. Sonuç olarak oksasiklohekzan şeklinde adlandırma yapılır.
Tablodaki 2. örneğe bakıldığında bir önceki örneğe göre farkı yapısında flor atomunun bulunmasıdır. Burada dikkat edilecek husus ise oksijen atomunda karbon atomuymuş gibi sayılması ve bununla flor atomunun yerinin belirtilmesidir. Bu işlemi yaptıktan sonra ortaya çıkan 4-floroksasiklohekzan, IUPAC adlandırma yöntemini gösterir.
Alkollerin dehidrasyonu
Birincil alkoller, dehidrasyonla eter oluşturur. Dehidrasyon, alken oluşumu için uygulanan dehidrasyondan daha düşük sıcaklıklarda yapılır. Örneğin etanolün dehidrasyonuyla 140 °C'de başlıca ürün dietil eter, 180 °C'de etendir.
2 R-OH → R-O-R + H2O (simetrik eter)
Williamson sentezi
Simetrik olmayan eterlerin eldesindeki en önemli yol Williamson sentezidir. Nükleofilik bir yer değiştirme tepkimesi olan bu sentezde alkolat (alkoksit) kullanılır.
R-ONa + R'-X → R-O-R' + NaX
Alkollerin alkillenmesi
Bu tepkime kuvvetli bir asit katalizörlüğünde gerçekleşir.
R2C=CR2 + R-OH → R2CH-C(-O-R)-R2
Tarık Papuççuoğlu
Tarık Papuççuoğlu (14 Ocak 1949, İstanbul), Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu.
Hayatı
Galatasaray Lisesi'nin ardından, Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Mimarlık Bölümü'nden mezun olan Tarık Papuççuoğlu, Devekuşu Kabare, Üsküdar Oyuncuları ve Ortaoyuncular gibi topluluklarda çalıştı. Tiyatronun yanı sıra, sinema ve dizi filmlerde de oynayan sanatçının geniş izleyici kitlesiyle buluşması, İkinci Bahar dizisinde üstlendiği "Kebapçı Vakkas" rolüyle olmuştur. Ardından Hayat Bilgisi dizisinde canlandırdığı Müdür Amil Sağlam rolüyle ününü perçinlemiştir. Bir dönem televizyonda bir program sunuculuğu da yapan Papuççuoğlu, reklam filmlerinde de oynadı. Kızı Zeynep Papuççuoğlu da oyunculuk yapmaktadır.
Chris Killen
Chris Killen (d. 8 Ekim 1981), forvet pozisyonunda görev yapmış Yeni Zelandalı millî futbolcudur.
Profesyonel kariyerine 1999 yılında Manchester City kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Wrexham, Port Vale, Oldham Athletic, Hibernian, Celtic, Norwich City, Middlesbrough, Shenzhen Ruby ve Chongqing kulüplerinde oynadı.
Gey dostu
Tarihçe
Özellikle 20. yüzyılın sonlarında Kuzey Amerika'da ortaya çıkan "gey dostu" terimi, hem eşcinsel haklarının kademeli olarak dünya genelinde ülke anayasalarında uygulanmasının hem de işyerindeki, okullardaki diğer eşcinsel ve transgender bireyleri destekleyen politikaların kabulü ve kabulüne yönelik girişimler ile birlikte işletmeler için farklı bir tüketici grubu olarak gey ve lezbiyenler dikkat çekmiş, bununla beraber "gey dostu" mekanlar açılmıştır. Günümüzde dünya genelinde gey dostu olarak bilinen şehirler arasında San Francisco, Sidney, Amsterdam, Tel Aviv, Buenos Aires, Manchester, Brighton, Köln ve Berlin yer almaktadır.
Zihin teorisi
Zihin teorisi (ya da Zihin Kuramı, İng. theory of mind) diğerlerinin bilgi, duygu, inanç, niyet ve zihinsel durumlarını anlama becerisidir. Başlangıçta şempanzelerin zihinsel durumlardan çıkarım yapmaları için kullanılsa da bugün genel olarak insanlar için kullanılmaktadır.
Sosyal bir varlık olan insanda bu becerinin rolü çok büyüktür. Sadece gözlenebilen yüz ifadesi, davranış ve bedensel uyaranlar değil, niyet tahmin ederek ona göre tepki verme davranışları da görülmektedir. Başkasına yapılan bu zihinsel atıf insanı diğer primatlardan ayıran ana özelliklerden biridir ve insana kandırma, yalan, empati gibi özellikler de kazandırır. Şempanze deneylerinin tam ve net sonuçlar vermemesi de bu becerinin sadece insana özgü olduğu fikrini güçlendirmiştir.
İnsanlarda zihin kuramı
Gelişim süreci normal ilerleyen çocuklarda zihin kuramı gelişimi erken dönemde başlar ve dört-beş yaş civarı tam olarak kazanılmış olması beklenir. Otistik spektrum bozukluğu gibi genel gelişim bozukluğu olan çocuklarda ise sosyal iş birliği ve iletişim güçsüzlüğünün yanında yanlış inanç testlerinde de başarısız oldukları gözlenmektedir. Bunun yanında şizotipi bozukluk gibi yakın ilişkilerden kaçınan kişilerinde zihin kuramı deneylerinde düşük performans sergiledikleri görülmektedir.
Teoriler
Temel anlamıyla zihin teorisi herkes için aynı anlamı ifade etse de nasıl oluştuğu ve geliştiği hakkında birçok teori mevcuttur: En yaygın olanlar şunlardır;
Ayrıca rasyonalism-teleoji teori, yansıtma-simülasyonel zihin okuma, simülasyonel-üst düzey zihin okuma gibi teoriler de mevcuttur.
Gelişim aşamaları
Zihin kuramının insanlarda gelişimi belli aşamalardan oluşur.
İnsanlarda zihin kuramı ölçümü (yanlış inanç testi)
En bilinen ve en yaygın kullanılan ölçüm aracı yanlış inanç testidir (İng. false belief test). Bu testi geçmesi için çocuğun başka kişilerin zihinsel süreçlerinin kendi zihinsel süreçlerinden farklı olabileceğini bilerek davranması gerekmektedir. Uygulanan ana testin adımları şu şekildedir: Sonra çocuğa şu sorular sorulur: Dört yaşından küçük çocuklar ilk iki soruyu doğru cevaplandırır. Fakat henüz zihin kuramı gelişmemiş olduğundan son sorunun cevabı olarak ilk kuklanın oyuncağın B konumunda olduğunu düşüneceğini söylerler. Kendi düşündükleri ve bildikleriyle ilk kuklanınkini ayırt edemez ve aynı olduğuna inanırlar. Herkesi kendi bildiklerini biliyormuş gibi değerlendirirler. Zihin kuramı gelişmiş olması beklenen dört-beş yaş çocuklarında ise artık bu ayrım yapılabildiğinden ilk kuklanın oyuncağı A konumunda arayacağını söylemesi beklenir.
Hayvanlarda zihin kuramı
Hayvanlarda zihin kuramı literatürde çok tartışılmakta olan bir konu. Belli durumlar karşısında incelenen şempanze davranışları, onların beslenme ihtiyacı ötesinde bir bilişe sahip olduğunu düşündürmektedir. Özellikle primatların toplu halde yaşama, avcıdan korunma, besin paylaşma gibi birbirleriyle uyum gerektiren davranışları vardır. Ayrıca bu grup yaşantısı besin ve cinsel partner için rekabete de sebep olacağından sosyal zekanın gelişmiş olması beklenir.
Hayvanlarda yapılan zihin kuramı çalışmaları
İlk çalışmaları kuramı da ortaya atan Premack ve Woodruff yapmıştır. Sarah isimli şempanze ile insanın niyetine atıfta bulunma çalışmaları yapılmıştır. Öncelikle şempanze Sarah’ya insanın yapmaya çalıştığı fakat bir engelden dolayı işi başaramadığı bir video izlettirilir. Daha sonra video durdurulup şempanzeye iki fotoğraf gösterilir; birinde insanın amacına ulaşamadığı, diğerinde sorun ortadan kalkmış ve amacına ulaşmış biri bulunmaktadır. Sarah’nın eylemin tamamlandığı ikinci kartı seçmesi şempanzenin insanın amaca ulaşma isteğini bildiği şeklinde yorumlanır. Fakat şempanzeler insanın günlük aktivitelerini izleyerek veya deneme yanılma yoluyla da öğreniyor olabilirler. O yüzden bu bulguların gerçek bir zihin kuramı göstergesi olduğu konusu tartışmalıdır.
Bu araştırmalar şempanzelerin insanın zihin algısını anlamak üzerine kurulu olduğu için eleştirilmektedir. Bu yüzden sadece şempanzelerin bulunduğu ve birbirlerinin zihinlerine atıfta bulunup bulunmadıklarını kontrol eden araştırmalar da yapılmıştır. Bu çalışmalarda şempanzeler arasındaki ast ve dominant ilişkisi esas alınmaktadır. Kurulan düzeneklerde hem astın hem de dominantın görebileceği bir muz, ayrıca sadece astın görüp dominantın göremeyeceği ikinci bir muz kullanılmaktadır. Bütün bu düzeneklerde; eğer şempanzeler zihin algısına sahipse diğerlerinin neyi görüp göremeyeceğine göre tercihlerini yapabilir ve bu durumda da astın, dominantın göremediği muzu alamayacağını da bilmesi ve o muzu almaya gitmesi beklenir. Çalışmaların sonuçları da bu yönde çıkmıştır; astların tercihi daha çok dominantın göremediği muz üzerinedir. Şempanzelerin zihinleri diğer hayvanlar göre çok gelişmiş ve ayrıca düşünme, niyet etme davranışlarından dolayı da insana yakın sayılmaktadır. Fakat zihin algıları kısıtlıdır çünkü bir tek görsel algı üzerinden ulaşılan bu bilgiler farklı teorilerle de açıklanabilir. Şempanzelerin yaptıkları tercihler perspektif farklılığı veya geçmiş deneyimlere dayalı bir öğrenme de olabilir.
İnsan olamayan diğer primatlar diğerlerinin baktığı yeri veya bildikleri şeyi anlayabilir, kimi nerede gördüklerini hatırlayabilir ve deneme-yanılma yoluyla edindikleri deneyimlere dayanarak diğerlerinin hareketlerini tahmin edebilirler. Fakat öğrendikleri bilgileri aktaramaz ve diğerlerinin psikolojik durumunu anlayamazlar. Bu sebeplerden dolayı zihin algısının insana özgü olduğu ve insanı diğerlerinden ayıran önemli bir özellik olduğu düşünülmektedir.
Taylorculuk
Taylorculuk veya Bilimsel Yönetim, ilkeleri Amerikalı iktisatçı ve mühendis Frederick Winslow Taylor tarafından 1880'lerde geliştirilmiş olan ve 1911 yılında yayımladığı "Bilimsel Yönetimin İlkeleri" (Özgün adı: The Principles of Scientific Management) adlı eseri ile ortaya konmuş olan bir üretim yöntemidir. Temel olarak bilim insanları tarafından maksimum verimi elde etmek için üretimi yapmanın en iyi yolunu bulmayı amaçlar. Üretim organizasyonu, üretim için gereken jest, ritim ve kadans tekniklerinin analizine, üretim eylemlerinin önceden tasarlanmasına ve iş başına ücret yerine saat başına ücrete geçişe dayanır. Henry Ford tarafından üretim bandında çalışmayı içeren ve bir parçasını Taylorculuğun oluşturduğu Fordçuluk ile karıştırılmamalıdır.
Ana amacı
Taylorculuk, iş akışlarını analiz eden ve sentezleyen bir işletme teorisidir. Ana amacı ekonomik verimliliği, özellikle de işçi verimliliğini arttırmaktır. Üretim süreçlerine ve iş idaresine bilimsel tekniklerin uygulanmasının en erken örneklerindendir. Geliştirilmesi Frederick Winslow Taylor ile imalat sektöründe 1880 ve 1890'lı yıllarda başlamıştır. Etkinliğinin zirvesine 1910'lu yıllarda ulaşmıştır. 1920'li yıllardan itibaren etkisini karsıt ve tamamlayıcı teknik ve fikirlerin oluşmasını sağlayarak göstermiştir.
1918'de Prag'da bu konuyu incelemek üzere "Masaryk Çalışma Akademisi" (Tomáš Garrigue Masaryk Academy of Labour) adında bir araştırma organizasyonu kuruldu.
Önemli bileşenleri
Özgün bir teori olarak 1930'lu yıllarda geçerliliğini yitirmesine rağmen, birçok ana teması ve fikirleri günümüzun Endüstri Mühendisliği'nin ve işletme yönetiminin önemli bileşenlerinden birçoğunu oluşturmaktadır. Bunlardan bazıları:
Geleneksel Anadolu Halk Hekimliği
Dini ve Kültürel Kökenler
Geleneksel Anadolu Halk Hekimliğinin kaynakları arasında hem İslam öncesi hem de İslam sonrası inanç ve uygulamalar yatmaktadır. Şamanist köklere örnek olarak ateş ile yapılan uygulamalar ve hastalığın olduğu yerin emilmesi örnekleri verilebilir. Aynı zamanda özellikle Alevi-Bektaşi dedeleri ve ocaklıları eliyle hastalığa sebep olan ruhsal varlıkların kovulması, kişinin içinden çıkarılması, delilerin tedavi edilmesi, Tahtacı ileri geleni dalaz denilen kaşıntı hastalığını tedavi etmesi. Dedelerin yılancık, sıraca ve alazlamayı tedavi etmek için okumalarının kökenleri Şaman uygulamalarına kadar geri gitmektedir. (Kaynak F. Bayat, a.g.e. s.261) Benzer uygulamalar Sünni çevrelerde de cinci veya hoca tabir edilen kişiler tarafından yapılmaktadır.
Bir diğer kişi de ünlü İslam filozofu, matematikçisi, tıp adamı olan İbn-i Sina'dır. Onun "El-Kanun fi't-Tıbb" adlı eseri hem Doğu hem de Batı dünyasında tıp alanında uzun yıllar baş eser olarak kabul edilmiş, yazdığı ve kendisine atfedilen reçeteler halk hekimliğinde kaynak olarak kullanılmıştır. İbn-i Sina'nın dışında, Razi, İbn el-Cezzar, İbn-i Nefis gibi aynı zamanda tıp adamı olan bilginlerin de İslam dünyanın tıp bilgilerine çalışmalarıyla katkıları olmuştur.
Türklerde Tababet
İslam Öncesi ve Sonrası Tıp
İlk kaynakları mitolojilere kadar giden Türklerin tıp tarihine bakıldığında tıp ile eski Türklerin dini inanışları arasında bir bağ olduğu görülmektedir. Örnek olarak Yakut Türklerinin Güzellik Tanrıçası Ayzıt sağlık tanrıçısıyken Alt Türklerinde ise Tanrıça Yayık aynı fonksiyonu üstlenmiştir. Bu dönemde koruyucu ruhsal güçlerin insanların sağlığı için gerekli olduğu düşünülürdü. Göktürkler’in halk sağlığını önemsedikleri tedavi için değişik bitkilerden ilaçlar yaptıkları bilinmektedir. Türklerde ilkin sağaltım-tedavi işiyle ilgilenen kişiler aynı zamanda dini ritüelleri de yöneten "Kam" veya "Baksı"lardır. İkinci olarak "Otacı", "Emçi" veya "Atasagun" adı verilen hekimlerdir. Bu dönemde bitkilerden tedavide önemli ölçüde yararlanılmıştır.
Geniş bir alanda ve farklı diyalektlerde kaleme alınmış Türkçe tıp literatürü üzerinde yeterli araştırma yapılmamıştır. Ancak mevcut araştırmalar en eski Türkçe tıp literatürünün Orta Asya'da Turfan'da bulunan onuncu yüzyıldan kalma, Uygur Türkçesiyle yazılmış kırkbeş tomar olduğu göstermektedir. Hint ve Çin tıp literatüründen Uygur lehçesine çevrilmiş tıp reçeteleri genel olarak materia medica'dan ve bazı yerel ilaçlardan müteşekkildir. İçinde tıp terimleri olan (581 terim) Divan-ı Lügat'it Türk gibi eserler bir kenara bırakılırsa Türkçe tıp literatürü Hakim Barakat'ın 13. yüzyılda (Selçuklu dönemi) Amasya hakimi Alp Gazi'ye ithaf ettiği Tuhfa-i Mubarizi adlı eserle başlayarak süreklilik kazanmıştır. Türk tıp literatürü 14. ve 15.yüzyıllarda Anadolu Selçuklu Devletleri yöneticilerinin de desteğiyle hızla artış göstermiştir.
Dönemin Türk tıp literatürlerindeki konular genel olarak humoral teoriyle uyumlu olarak betimlenen etiyoloji, semptomlar ve belirtileriyle, teşhisleriyle (nabız yöntemi, üroskopi vs.) klasik İslam tıbbı teori ve uygulamalarıyla aynı özellikleri sergilemektedir.
Selçuklu Döneminde Tıp
Selçuklu döneminden önce Türk tıbbı kurumsallaşmaya ve gelişmeye başlamış, hemen her büyük şehir merkezinde sağlık kuruluşları inşa edilmiştir. Anadolu Selçuklu başkenti Konya’da hastalarının tedavi edildiği şifahâne ile akıl hastalarının tedavi edildiği bimarhane yan yana bulunuyordu XIII. yüzyılda Selçuklular ayrıca Divriği, Çankırı, Kastamonu, Tokat, Erzurum, Erzincan, Mardin, Amasya gibi merkezlerde, birçok hastahane inşa edilmiş ancak bu hastahanelerin çoğu günümüze ulaşamamıştır.
Osmanlı Döneminde Tıp
Bknz. Osmanlı tıbbı
Osmanlı döneminin ilk Türkçe telif tib kitabi olarak kabul edilen "Havâsu'l-Edviye"yi te'lif eden Ishak b. Murad ile Amasya Hastahânesi bashekimi Sabuncuoglu Serafeddin ve Sultan II. Murad adina 841 (m. 1437)'de "Zahire-i Muradiye" adli büyük tip kitabini yazan Sinoplu Mü'min b. Mukbil, sonradan Osmanlı Devleti'ne gelip hizmet eden tabiblerdir.
Osmanlılar da hastahane kurmakta, aynı geleneğini devam ettirmişlerdir. Sağlık konusunda daha Sultân Orhan zamanında (1324 - 1362) Bursa şehrini fetheden Osmanlılar birkaç yıl sonra, bir hastahane kurmuşlardır. Yıldırım Bâyezid Bursa’da ikinci bir hastahane kurdurmuştur.
Fâtih Sultan Mehmed devri, tibbî faaliyet ve gelismeler bakimindan önemli bir devirdir. Fâtih, saglik islerini organize eden ve o günün sartlarina göre çok ileri bir zihniyetin anlayisi oldugu anlasilan Hekimbasilik (Reisu'l-Etibba) müessesesini kurarak, basina Kutbeddin Ahmed'i getirmisti. Sultan Fâtih’in oğlu II. Bâyezid ise Edirne’de Kirişhâne Mahallesi’nde bir cüzamhane ile akıl hastanesi yaptırmıştır. Evliya Çelebi, Seyahatname adlı eserinde Fâtih, Süleymâniye, Sultânahmed hastahanelerini anlatır.
Osmanlı döneminde tıp adamlarına büyük önem verilmekteydi. Yerli tıp adamlarının yanı sıra farklı bölgelerden gelen tabibler de Osmanlı'da ilgi görmekteydi. Bu dönemin tabipleri ameliyatlar yapabilmekteydi. Örneğin nebatî (bitkisel tıp) tıpla meşgul olan Altunîzâde'nin (öl. XV. yüzyil sonlari) idrar darligi çekenlere başarılı sonda ameliyatları yaptığını Şakaik-i Numaniye'den ögrenmekteyiz.
Osmanlı'da yazılan bazı tıp eserleri ve yazarları şunlardır:
Teori
Eski Anadolu tıbbında diğer antik kültürlerdekine benzer şekilde (Yunan ve Çin tıbbı)insan vücudunda dört temel unsurun (bk. Humoral Patoloji Teorisi) bulunduğu kabul edilmektedir. Bunlar; safra, sevdâ, dem ve balgam veya günümüzdeki söyleyişiyle Kan, Sarı safra, Kara safra ve Balgamdır. Ahlat-ı erba'a denilen bu dört unsurdan biri veya birkaçının eksikliği, fazlalılığı hastalığın kaynağıdır. Bu dört unsurdaki dengesizlik psikolojik rahatsızlıkların da kökeninde yatmaktadır.
Ahlat-ı erba'adaki dengesizliği anlamak için yani teşhis koymak için hekim nabız teşhisi metodunu kullanır ayrıca hastaya sorular sorulur ve yanıtlara göre bir tedavi tarzı seçilirdi. İslam tıbbı da Antik Yunan'da doğmuş olan bu tıp teorisini büyük ölçüde benimsemiş ve geliştirmiştir. İslam tıp teorisinde Humoral Patoloji Teorisi'nin genel unsurları aşağıdaki çizelgede gösterilmiştir.
Uygulama
Osmanlı'da kurumsal hale gelen tıp çalışmalarında günümüz tıbbında geçerli deneysel çalışmalara benzer çalışmaların olduğu bilinmektedir. Örneğin Sabuncuoğlu Şerefeddin’in 1465’te yazdığı Cerrâhiyye-i İlhâiniyye’sinde ameliyat tekniklerini ve operatörlük aletlerini gösteren resimler yapmıştır.
Çeşitli kesimlerde "Kocakarı ilaçları" deyimiyle pejoratif ima taşıyan bir kullanımla değerlendirilen halk arasındaki sağaltım yaklaşımları ise çok büyük çeşitlilik gösterir. Halk arasında bilgeliğiyle tanınan ve geleneksel bir öğreti silsilesiyle usta-çırak ilişkisi içinde sağaltım yöntemleri öğrenen ve "El almak" denilen deyimle tanımlanan bu ilişki içerisinde kendini geliştirmiş kişiler halkın karşılaştığı sağlık sorunlarına özgün yöntemler kullanarak yanıt vermeye çalışmışlardır. Özellikle modernleşme sonrasında ve yaygınlaşan modern sağlık sistemiyle bu tür insanların sayısında da azalma olmuş ancak kimi geleneksel ve yerel kültüre büyük ölçüde yerleşmiş uygulamalar halk arasında uygulanmaya devam ettirilmektedir.
Bitki kullanımının yaygın olduğunu görmekteyiz: Ahlat-ı erbaa'dan sevdâ arttığında gelin saçı denilen eft'imûn, ahlat-ı erbaa'dan balgam arttığında Ebûcehil karpuzu kullanılırdı. Baharatlar da şifa verici özellikleriyle öne çıkardı. Bunların en meşhuru Mesir macunu ve Padişah macunu olarak bilinen karışımlardır.
Bazı uygulamalara örnekler: Akıl ve sinir hastalıklarında yatır yanındaki suda yıkanılır. (Çorum). Doğumu kolaylaştırmak için kadına kocasının avucundan su içirilir (Tokat, Antalya, Sivas, İstanbul, Mersin, Isparta, Sinop) Doğumu kolaylaştırmak için kadına Kabe toprağı konmuş su içirilir. (Ordu) Doğumu kolaylaştırmak için, türbe toprağı konmuş su içirilir. (Eskişehir) Çocuğun sancısını kesmek için, hocaya bıçak ağzı yazdırılır ve bu bıçağın batırıldığı su çocuğa içirilir. (Trabzon) Yürüyemeyen çocuk, üç gün, hiç tartılmamış etin içine konduğu su ile yıkanır. Sonra et, üç yol ağzına gömülür. Kırk basan çocuk çeşme veya değirmen çarkından alınan su ile yıkanır. (Adana, Gaziantep) Kırklama yapmak için kırk tas su sayılır. Suyun içine yeşillik, bıçak, tarak konur. Bu su lohusa ve çocuğun başına dökülür. Kırklama yapmak için üç yol ağzında lohusa ve çocuğun başına elek konur. Eleğin içine tarak, ayna, anahtar, makas, dua okunmuş kırk tane küçük taş konur. Üç kere bunların üzerinden su dökülür. (Antalya)
Diğer bazı uygulamalar:
Müziğin hastalıklar üzerinde etkisi olduğu düşünülmekte, farklı makamlarla bazı hastalıklar ilişkilendirilmekteydi.
Bunlar;
Solunum (fizyoloji)
Solunum sistemi, kan ile atmosfer havası arasında gaz değişimini sağlamaya hizmet eden bir sistemdir. En önemli görevi oksijen'in kana geçmesi ve kandaki karbondioksit'in dışarı atılmasıdır, bunun yanında başkaca işlevleri de vardır (Bazı maddeler solunum sistemi vasıtasıyla da dışarı atılır). Bu işlevler soluma ile gerçekleştirilir. Türlere göre değişen solunum organları vardır ve buna bağlı olarak sistem bazı türlerde farklılıklar gösterir (Deri solunumu, solungaç solunumu, trake solunumu, akciğer solunumu) Solunum sistemi; dış solunum, iç solunum ve hücresel solunum olarak incelenir.
Dış solunum
Akciğerlerden kan ile atmosfer havası arasında yapılan oksijen ve karbondioksit alışverişidir.
İç solunum
Sistemik kapillerde bulunan kan ile doku hücreleri arasındaki O2 ve CO2 alışverişine denir.
Hücresel solunum
Hücrelere kadar gelen besinlerin orada oksijenle veya oksijensiz olarak yakılması ve ATP üretilmesi olayıdır. ==Görevleri ==
Solunum sisteminin fizyolojik anatomisi
Solunum sistemindeki yapı organlar şu organlardan oluşur. Gırtlaktan sonraki bölümler "hava yolları" ve "alveoller" olarak ikiye ayrılır, hava sırasıyla bu yapıları geçerek alveollere gelir. Hava yollarında gaz değişimi olmayan bölgelerine anatomik ölü boşluk denir, herhangi bir sebeple difüzyon yeteneğini kaybetmiş bölgelerine ise fizyollojik ölü boşluk denmektedir.
Solunum fazları
Solunum üç fazda gerçekleşir.
Soluma
Nefes alıp nefes verme ile gerçekleşir, akciğerdeki hava kesecikleri alveol ile atmosfer havası arasındaki gaz  değişimi gerçekleşir.
Difüzyon
Solunum membranı yoluyla akciğer alveollerindeki oksijenin akciğer kapilleri içindeki kana, kandakikarbondioksitin yine aynı yolla alveollere geçişi solunum difüzyon  fazını oluşturur. Bu faza dış solunum da denir. Solunum sisteminde gazların kan-doku arasındaki geçişleri difüzyonla olur, difüzyon ise konsantrasyon farklılıkları nedeniyle gerçekleşir, bu nedenle gazın kandaki kısmi (parsiyel) basıncı geçişlerde çok önemlidir.
Taşıma
Akciğer kapillerindeki kana geçen oksijen dolaşım sistemi yolu ile hücrelere, hücrelerde metabolizma  sonucu  oluşan karbondioksit kana ve sonrasında akciğer kapillerine iletilir. Bu fazda kan ve hücreler arasında gaz değişimi olur. Bu faza iç solunum da denmektedir.
Solunum gazlarının kanda taşınması
Solunum gazlarının kan içinde taşınmasında; kan plazması ve alyuvar hücreleri görev alır.
Manas, Bayburt
Manas, Bayburt ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
1530 yılı Osmanlı tahririnde, "Manasi" adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir. 1591 yılı tahririnde sadece erkek nüfus kaydedilmiş olup söz konusu kayıtta da "Manası" adıyla yer alan yerleşimde tamamı Müslüman 43 nefer (erkek) yaşamaktadır. Bu kayda göre köyün Derbendcik, Bazarcık ve Çelebi adlarında mezraları bulunmaktadır. Yerleşim bu tarihte, Bayburt kazasında keten tohumundan en fazla gelir elde eden köy olarak görülmektedir.
Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla da nüfus sayım kayıtlarında Manasi  /Manası olarak yer alan köyün ismi 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Günedoğru olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda bir süre yer almıştır. Köyün Günedoğru olan adı da 1990'ların ortasında günümüzde kullanılan Manas adını almıştır.
Motor birim
Motor birim, aksonlar tarafından donatılan motor nöron ve çizgili kas liflerinden oluşur. Motor birim grupları, tek bir kasın kasılmasını gerçekleştirmek için birlikte çalışır. Bir kastaki tüm motor birimler motor havuzunda bulunur.
Her bir birimdeki kas lifi sayısı, belirli bir kas için değişebilir. Yani farklı kaslar için lif sayısı da farklıdır. Büyük vücut hareketleri için çok sayıda motor birim kullanılırken, küçük vücut hareketleri için az sayıda motor birim kullanılır. Örneğin, but kaslarını kasan her bir birimde bin lif bulunurken göz hareketini kontrol eden ekstraoküler kaslarda on tane vardır. Ayrıca daha fazla motor birime sahip kaslar, kontrolü daha iyi sağlayabilir.
Omurgasızlar, kendi motor birimlerini ayrı ayrı organize eder. Her bir kasta birkaç motor birim vardır (normalde 10'dan daha az) ve her bir kas lifi, birçok sinir hücresi tarafından donatılır. Bunlara uyarıcı ve engelleyici sinir hücreleri de dahildir. Böylece bir insan kası, kaç tane motor birim etkinleştirileceğini ayarlayarak kuvveti kontrol eder. Omurgasızlarda kontrol, ikazlama ve engelleme sinyallari arasındaki denge ile sağlanır.
İyileştirme (omurgalılar)
Merkezi sinir sistemi (MSS), en küçük motor birimden başlayarak motor nöronların iyileşmesini sağlamakla sorumludur. Henneman boyut prensibi, iyileştirilen motor birimlerin en küçükten en büyüğe doğru yük boyutlandırılmasını ifade eder. MSS'de, bir kas tarafından motor birim iyileştirmesi vasıtasıyla oluşturulan kuvveti kontrol etmek için iki farklı yol vardır: Mekansal iyileştirme ve oran kodlama.
Elektromiyografi (Elektromiyografi) kullanarak kas aktivasyonunun nöral stratejileri ölçülebilir.
Motor birim uyartılarını test etmek için, derinin dış yüzeyine elektrot yerleştirilir. Motor birim uyarıdıktan sonra, uyartısı elektrot tarafından kaydedilir ve bir aksiyon potansiyel olarak görüntülenir. Bu, motor birim aksiyon potansiyel (MUAP) olarak bilinir. Çoklu MUAP'lar kısa bir süreliğine kaydedilirse, bir motor birim aksiyon potansiyel treni oluşur. Bu uyartılar arasındaki süre, iç uyartılı aralık (IPI) olarak bilinir.
Motor birim türleri (omurgalılar)
Motor birimler birkaç özelliğe sahiptir ve genellikle bu özellikler arasındaki benzerliklere göre gruplanırlar. Üç veya dört grup şu şekilde sınıflandırılır: Bunlar lifleri genellikle şu şekilde belirler: I (Yavaş seyirme yükseltgenmesi (oksidasyonu), SO) — Alçak glikolitik ve yüksek oksidasyon vardır. Alçak miyozin, alkaliye duyarlıdır.
IIa (Hızlı oksidasyon/glikolitik, FOG) — Yüksek glikolitik oksidasyon ve miyozin vardır. Asite duyarlıdır.
IIb (Hızlı glikolitik, FG) — Yüksek glikolitik ve miyozin, alçak oksidasyon vardır. Asite duyarlıdır.
IIi — Lifler IIa ile IIb arasındadır.
Histokimyasal ve fizyolojiksel türler şu şekildedir. S ile Tür I, FR ile Tür IIa, FF ile Tür IIb, FI ile IIi.
Motor birim mekanizması ve yapısı
Küçük bir çöpü atmak gibi az kuvvet gerektiren bir iş için beyin, birkaç grup kas lifini oluşturan motor birimleri bir araya getirir. Bu kas lifleri Tür I (yavaş seyirme) olarak sınıflandırılır. Bunun anlamı ilgili tüm kasların kasılacağıdır. Kaslar yüksek Kuvvet/Güç/Hız performansı oluşturmaz.
Alt sınır ve üst sınır motor birimler
Küçük motor birimler alt sınır motor birimler olarak bilinir. Bunlar Tür I liflerini oluşturur ve çok az kasılma olur. Örneğin klavye kullanmak. Büyük motor birimler üst sınır motor birimler olarak bilinir. Bunlar Tür II kas liflerini oluşturur. Alt sınır ile üst sınır arasındaki büyük fark, yüksek sınırlı motor birim daha fazla kas lifini kontrol eder ve daha büyüktürler.
Argon2
Argon2, Temmuz 2015'te Parola Özetleme Yarışmasının galibi olarak seçilen anahtar türetme fonksiyonudur. Lüksemburg Üniversitesi'nden Alex Biryukov, Daniel Dinu ve Dmitry Khovratovich tarafından tasarlanmıştır. Argon2'nin referans uygulaması, CC0 lisansı (yani kamu malı) veya Apache License 2.0 altında yayınlanmış ve üç ilgili sürüm sağlamıştır:
Üç modun her biri, aşağıda verilen üç parametre ile tanımlama yapmaya izin verir.
Kriptanaliz
Argon2d'ye uygulanabilecek genel bir kripto analizi olmamasına rağmen, Argon2i fonksiyonuna karşı yayınlanan iki saldırı vardır. İlk saldırı sadece Argon2i'nin eski sürümüne uygulanabilirken, ikincisi en son sürüme kadar uzatılmıştır (1.3)
İlk saldırı, zaman cezası olmadan, istenen alanın çeyreği ile beşte biri arasında kullanılması ile, tek geçişli Argon2i fonksiyonunu hesaplamanın ve yine zaman cezası olmadan, sadece N/e < N/2.71 alanı kullanarak birçok geçişli Argon2i hesaplamanın mümkün olduğunu göstermektedir. Argon2 yazarlarına göre, bu saldırı vektörü 1.3 sürümünde düzeltilmiştir.
İkinci saldırı, Argon2i'nin, seçilen tüm parametreler için, örneğin; σ(alan maliyeti), τ(zaman maliyeti), ve n=σ∗τ  olan izlek sayısı, karmaşıklığı O(n7/4 log(n)) olan bir algoritma ile hesaplanabildiğini göstermektedir.
Argon2 yazarları, Argon2i üç veya daha fazla geçişle kullanılırsa bu saldırının etkili olmadığını iddia eder. Bununla birlikte, Joël Alwen ve Jeremiah Blocki saldırıyı iyileştirmiş ve saldırının başarısız olması için Argon2i 1.3'ün bellek üzerinde 10'dan fazla geçişe ihtiyaç duyduğunu göstermiştir.