cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uzay kolonizasyonu
Sömürgeciler için fiziksel, zihinsel ve duygusal sağlık riskleri
Bir kolonizasyon girişimine katılabilecek insanların sağlığı artan fiziksel, zihinsel ve duygusal risklere maruz kalacaktır. NASA, yerçekimi olmadan kemiklerin mineral kaybederek osteoporoza neden olduğunu öğrendi. Kemik yoğunluğu ayda %1 oranında azalabilir, bu da yaşamın ilerleyen dönemlerinde osteoporoza bağlı kırık riskinin artmasına neden olabilir. Başa doğru sıvı kayması görme sorunlarına neden olabilir. NASA, Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki kapalı ortamlarda izolasyonun, muhtemelen kapalı alanlar ve uzun uzay uçuşunun monotonluğu ve sıkıcılığı nedeniyle depresyona, uyku bozukluklarına ve kişisel etkileşimlerin azalmasına yol açtığını tespit etmiştir. Sirkadiyen ritim de, gün batımı ve gün doğumu zamanlamasının bozulmasının uyku üzerindeki etkileri nedeniyle uzay yaşamının etkilerine karşı hassas olabilir. Bu durum yorgunluğun yanı sıra uykusuzluk gibi diğer uyku sorunlarına da yol açarak üretkenliklerini azaltabilir ve ruh sağlığı bozukluklarına neden olabilir Yüksek enerjili radyasyon kolonizatörlerin karşı karşıya kalacağı bir sağlık riskidir, çünkü derin uzaydaki radyasyon astronotların şu anda alçak Dünya yörüngesinde karşılaştıklarından daha ölümcüldür. Uzay araçlarındaki metal kalkanlar uzay radyasyonunun sadece %25-30'una karşı koruma sağlayarak kolonizatörleri radyasyonun diğer %70'ine ve bunun kısa ve uzun vadeli sağlık komplikasyonlarına maruz bırakabilir.
Uygulama
Uzayda koloniler kurmak için su, gıda, alan, insan, inşaat malzemeleri, enerji, ulaşım, iletişim, yaşam desteği, simüle edilmiş yerçekimi, radyasyondan korunma ve sermaye yatırımına erişim gerekmektedir. Kolonilerin gerekli fiziksel kaynakların yakınında yer alması muhtemeldir. Uzay mimarisi pratiği, uzay uçuşunu insan dayanıklılığının kahramanca bir testi olmaktan çıkarıp rahat bir deneyimin sınırları içinde normalliğe dönüştürmeyi amaçlamaktadır. Diğer sınır açıcı girişimlerde olduğu gibi, uzay kolonizasyonu için gerekli sermaye yatırımı muhtemelen hükümetlerden gelecektir, John Hickman ve Neil deGrasse Tyson tarafından ortaya atılan bir argüman. .
Yaşam desteği
Uzay yerleşimlerinde, bir yaşam destek sistemi "çökmeden" tüm besin maddelerini geri dönüştürmeli veya ithal etmelidir. Uzaydaki yaşam desteğine en yakın karasal analog muhtemelen bir nükleer denizaltıdır. Nükleer denizaltılar mekanik yaşam destek sistemleri kullanarak insanları aylarca su yüzeyine çıkmadan destekleyebilmektedir ve aynı temel teknoloji muhtemelen uzayda da kullanılabilir. Ancak nükleer denizaltılar "açık döngü" ile çalışırlar - deniz suyundan oksijen çekerler ve mevcut oksijeni geri dönüştürmelerine rağmen tipik olarak karbondioksiti denize atarlar. Yaygın olarak önerilen bir başka yaşam destek sistemi de Biyosfer 2 gibi kapalı bir ekolojik sistemdir.
Sağlık risklerine çözümler
Geleceğin sömürgecileri ve öncüleri için birçok fiziksel, zihinsel ve duygusal sağlık riski olmasına rağmen, bu sorunları düzeltmek için çözümler önerilmiştir. Mars500, HI-SEAS ve SMART-OP, yalnızlığın ve uzun süre kapalı kalmanın etkilerini azaltmaya yardımcı olma çabalarını temsil eder. Aile üyeleriyle iletişim halinde olmak, tatilleri kutlamak ve kültürel kimlikleri sürdürmek, ruh sağlığının bozulmasını en aza indirmede etkili oldu. Ayrıca astronotların endişelerini azaltmalarına yardımcı olacak geliştirme aşamasındaki sağlık araçları ve kapalı bir ortamda mikropların ve bakterilerin yayılmasını azaltmaya yönelik yararlı ipuçları da bulunmaktadır. Astronotlar için radyasyon riski, sık sık izleme ve mekik üzerindeki korumadan uzağa odaklanarak azaltılabilir. Gelecekteki uzay ajansları ayrıca, her sömürgecinin kasın bozulmasını önlemek için zorunlu miktarda günlük egzersiz yapmasını sağlayabilir.
Radyasyon koruması
Kozmik ışınlar ve güneş patlamaları uzayda ölümcül bir radyasyon ortamı yaratır. Dünya yörüngesinde, Van Allen kuşakları Dünya atmosferinin üzerinde yaşamayı zorlaştırır. Manyetik veya plazma radyasyon kalkanları geliştirilmedikçe, yaşamı korumak için yerleşim yerlerinin gelen radyasyonun çoğunu emmeye yetecek kütle ile çevrelenmesi gerekir.
Metrekare yüzey alanı başına dört metrik tonluk pasif kütle koruması, radyasyon dozunu yılda birkaç mSv veya daha azına düşürecek, bu da Dünya'daki bazı yüksek nüfuslu doğal arka plan alanlarının oranının çok altında. Bu, Ay toprağının ve asteroitlerin oksijene, metallere ve diğer yararlı malzemelere dönüştürülmesinden arta kalan malzeme (cüruf) olabilir. Bununla birlikte, bu kadar büyük kütleye sahip gemilerin manevra yapması için önemli bir engel teşkil etmektedir (hareketli uzay aracının özellikle daha az kütleli aktif kalkan kullanması muhtemeldir). Atalet, dönüşü başlatmak veya durdurmak için güçlü iticileri veya bir geminin iki büyük bölümünü zıt yönlerde döndürmek için elektrik motorlarını gerektirecektir. Koruyucu malzeme, dönen bir iç kısım etrafında sabit olabilir.
Psikolojik uyum
Uzun süreli bir uzay görevinin getirdiği monotonluk ve yalnızlık, astronotları kabin hummasına veya psikotik bir mola vermeye yatkın hale getirebilir. Dahası, uykusuzluk, yorgunluk ve aşırı iş yükü bir astronotun uzay gibi her eylemin kritik olduğu bir ortamda iyi performans gösterme yeteneğini etkileyebilir
Ekonomi
Uzayın kolonileştirilmesi için gerekli yöntemler, uzayın ticari kullanımından elde edilecek tahmini karlara ek olarak, amaç için toplanan kümülatif fonları karşılayacak kadar ucuz hale geldiğinde (daha ucuz fırlatma sistemleri ile uzaya erişim gibi) kabaca mümkün olduğu söylenebilir
Geleneksel fırlatma maliyetleri göz önüne alındığında uzay kolonizasyonu için gereken büyük miktarlardaki paranın hemen elde edilebileceğine dair bir beklenti olmasa da, 2010'lu yıllarda fırlatma maliyetlerinde radikal bir düşüş yaşanması ve dolayısıyla bu yöndeki çabaların maliyetinin azalması ihtimali bulunmaktadır. Alçak Dünya yörüngesine 13.150 kg'a (28.990 lb) kadar faydalı yük fırlatma başına 56,5 milyon ABD$'lık yayınlanmış fiyatıyla SpaceX Falcon 9 roketleri halihazırda "sektördeki en ucuz" roketlerdir. SpaceX'in yeniden kullanılabilir fırlatma sistemi geliştirme programının bir parçası olarak Falcon 9'ların yeniden kullanılabilmesini sağlamak üzere geliştirilmekte olan ilerlemeler "fiyatı büyüklük sırasına göre düşürebilir, daha fazla uzay tabanlı girişimi tetikleyebilir ve bu da ölçek ekonomileri yoluyla uzaya erişim maliyetini daha da düşürebilir." SpaceX'in yeniden kullanılabilir teknolojiyi geliştirmede başarılı olması halinde, bunun "uzaya erişim maliyeti üzerinde büyük bir etki yaratması" ve uzay fırlatma hizmetlerinde giderek daha rekabetçi hale gelen piyasayı değiştirmesi beklenmektedir. alçak Dünya yörüngesine, SpaceX Falcon 9 roketleri zaten "sektörün en ucuzları". Şu anda SpaceX'in yeniden kullanılabilir fırlatma sistemi geliştirme programının bir parçası olarak yeniden kullanılabilir Falcon 9'ları mümkün kılmak için geliştirilmekte olan ilerlemeler "fiyatı birkaç kat düşürebilir, uzaya dayalı daha fazla işletmeyi ateşleyebilir ve bu da uzaya erişim maliyetini daha da düşürebilir. ölçek ekonomileri aracılığıyla."
Para ve para birimi
Uzmanlar, uzayda kurulacak toplumlarda para ve para birimlerinin olası kullanımlarını tartışmışlardır. Yarı Evrensel Galaksiler Arası Mezhep veya QUID, gezegenler arası gezginler için uzaya uygun bir polimer PTFE'den yapılmış fiziksel bir para birimidir. QUID, İngiltere Ulusal Uzay Merkezi ve Leicester Üniversitesi'nden bilim adamları tarafından döviz şirketi Travelex için tasarlandı.
Diğer olasılıklar, Elon Musk tarafından önerildiği gibi, kripto para biriminin birincil para birimi biçimi olarak dahil edilmesini içerir.
Kaynaklar
Ay, Mars, asteroitler veya metal açısından zengin gezegen Merkür'deki koloniler yerel malzemeleri çıkarabilir. Ay, argon, helyum ve karbon, hidrojen ve nitrojen bileşikleri gibi uçucu maddeler açısından yetersizdir. LCROSS çarpma aracı, Ay için yüksek su konsantrasyonuna sahip olduğu için seçilen Cabeus kraterini hedef aldı. İçinde bir miktar su tespit edilen bir malzeme bulutu patladı. Misyon baş bilimcisi Anthony Colaprete, Cabeus kraterinin %1 veya muhtemelen daha fazla su içeren malzeme içerdiğini tahmin ediyor. Su buzu, ay kutuplarının yakınındaki diğer sürekli gölgeli kraterlerde de bulunmalıdır. Helyum, güneş rüzgarı tarafından regolith'e bırakıldığı Ay'da yalnızca düşük konsantrasyonlarda bulunmasına rağmen, her yerde tahminen bir milyon ton He-3 bulunmaktadır. Aynı zamanda endüstriyel açıdan önemli oksijen, silikon ve demir, alüminyum ve titanyum gibi metallere sahiptir.
Daha uzakta, Jüpiter'in Truva asteroitlerinin su buzu ve diğer uçucu maddeler açısından zengin olduğu düşünülüyor.
Bazı hammaddelerin geri dönüştürülmesi neredeyse kesinlikle gerekli olacaktır.
Enerji
Yörüngedeki güneş enerjisi bol ve güvenilirdir ve günümüzde uydulara güç sağlamak için yaygın olarak kullanılmaktadır. Boş uzayda gece yoktur ve güneş ışığını engelleyecek bulutlar veya atmosfer yoktur. Işık yoğunluğu ters kare yasasına uyar. Dolayısıyla, Güneş'ten d uzaklığında mevcut olan güneş enerjisi E = 1367/d2 W/m2'dir; burada d astronomik birimlerle (AU) ölçülür ve 1367 watt/m2 Dünya'nın Güneş'e olan yörünge uzaklığı olan 1 AU'da mevcut olan enerjidir.
Uzayın ağırlıksız ve vakumlu ortamında, çok hafif destek yapılarına sahip metalik folyodan yapılmış devasa parabolik yansıtıcılarla güneş fırınlarında endüstriyel süreçler için yüksek sıcaklıklar kolayca elde edilebilir. Güneş ışığını radyasyon kalkanlarının etrafından yaşam alanlarına (kozmik ışınların görüş hattına girmesini önlemek ya da Güneş'in görüntüsünün "gökyüzünde" hareket ediyormuş gibi görünmesini sağlamak için) ya da ekinlerin üzerine yansıtacak düz aynalar daha da hafif ve yapımı daha kolaydır.
Yerleşimcilerin elektrik enerjisi ihtiyacını karşılamak için büyük güneş enerjisi fotovoltaik hücre dizilerine veya termik santrallere ihtiyaç duyulacaktır. Dünya'nın gelişmiş bölgelerinde elektrik tüketimi ortalama 1 kilovat/kişi (ya da yılda kişi başına kabaca 10 megavat-saat) olabilir. Bu enerji santralleri, gücü iletmek için kablolar kullanılıyorsa ana yapılardan kısa bir mesafede veya kablosuz güç iletimi ile çok daha uzakta olabilir.
İlk uzay yerleşimi tasarımlarının önemli bir ihracatının, Dünya'daki konumlara ya da Ay'daki kolonilere veya uzaydaki diğer konumlara güç göndermek için kablosuz güç aktarımı (faz kilitli mikrodalga ışınları veya özel güneş pillerinin yüksek verimlilikle dönüştürdüğü dalga boylarını yayan lazerler) kullanacak büyük güneş enerjisi uyduları (SPS) olması bekleniyordu. Dünya'daki konumlar için bu güç elde etme yöntemi son derece zararsızdır, sıfır emisyon ve watt başına geleneksel güneş panellerine göre çok daha az yer alanı gerekir. Bu uydular öncelikle Ay veya asteroit kaynaklı malzemelerden inşa edildikten sonra, SPS elektriğinin fiyatı fosil yakıt veya nükleer enerjiden elde edilen enerjiden daha düşük olabilir; bunların yerini alması, elektrik üretiminden kaynaklanan sera gazlarının ve nükleer atıkların ortadan kaldırılması gibi önemli faydalar sağlayacaktır.
Güneş enerjisinin kablosuz olarak Dünya'dan Ay'a aktarılması da uzay kolonizasyonu ve enerji kaynakları için önerilen bir fikirdir. Apollo görevleri sırasında NASA için çalışan fizikçi Dr. David Criswell, uzaydan enerji aktarmak için güç ışınları kullanma fikrini ortaya attı. Yaklaşık 12 cm dalga boyuna sahip mikrodalgalar olan bu ışınlar atmosferden geçerken neredeyse hiç etkilenmeyecektir. Ayrıca insanlardan ya da hayvan faaliyetlerinden uzak tutmak için daha endüstriyel alanlara da yönlendirilebilirler Bu sayede güneş enerjisinin daha güvenli ve güvenilir yöntemlerle aktarılması mümkün olacaktır.
2008'de bilim adamları Maui'deki bir dağdan Hawaii adasına 20 watt'lık bir mikrodalga sinyali gönderebildiler. O zamandan bu yana JAXA ve Mitsubishi, yörüngeye 1 gigawatt'a kadar enerji üretebilecek uydular yerleştirmek için 21 milyar dolarlık bir projede bir araya geldi. Bunlar, uzay tabanlı güneş enerjisi için enerjinin kablosuz olarak iletilmesini sağlamak için günümüzde yapılan sonraki gelişmelerdir.
Ancak, uzaydaki diğer konumlara kablosuz olarak iletilen SPS gücünün değeri tipik olarak Dünya'dakinden çok daha yüksek olacaktır. Aksi takdirde, güç üretme araçlarının bu projelere dahil edilmesi ve Dünya'ya fırlatma maliyetlerinin ağır cezasını ödemesi gerekecektir. Bu nedenle, Dünya'ya gönderilen güç için önerilen tanıtım projeleri dışında, SPS elektriği için ilk önceliğin iletişim uyduları, yakıt depoları veya alçak Dünya yörüngesi (LEO) ile jeosenkron yörünge (GEO), Ay yörüngesi veya yüksek eksantrikli Dünya yörüngesi (HEEO) gibi diğer yörüngeler arasında kargo ve yolcu taşıyan "yörünge römorkörü" iticileri gibi uzaydaki konumlar olması muhtemeldir: 132 Sistem aynı zamanda enerjiyi elektriğe dönüştürmek için uydulara ve Dünya'daki alıcı istasyonlara dayanacaktır. Bu sayede enerji gündüzden geceye kolayca aktarılabilecek, yani 7/24 güvenilir olacaktır.
Ay'da veya Mars'ta bulunan koloniler için bazen nükleer enerji önerilir, çünkü bu yerlerde güneş enerjisi arzı çok kesintilidir; Ay, iki Dünya haftası süren gecelere sahiptir. Mars'ta geceler, nispeten yüksek yerçekimi ve güneş panellerini örtmek ve bozmak için büyük toz fırtınalarının olduğu bir atmosfer var. Ayrıca, Mars'ın Güneş'ten daha uzak olması (1,52 astronomik birim, AU), Dünya yörüngesine kıyasla Mars'ta güneş enerjisinin yalnızca 1/1,52 2 veya yaklaşık %43'ünün mevcut olduğu anlamına gelir. Başka bir yöntem, yukarıda açıklandığı gibi güneş enerjisi uydularından (SPS'ler) kablosuz olarak ay veya Mars kolonilerine enerji iletmek olabilir; Bu konumlarda güç üretmenin zorlukları, SPS'lerin oradaki göreceli avantajlarını, Dünya üzerindeki konumlara ışınlanan güçten çok daha fazla hale getiriyor. Yaşam desteği, bakım, iletişim ve araştırma sağlamak için bir Ay üssü ve enerjisinin gereksinimlerini de karşılayabilmek için, ilk kolonilerde hem nükleer hem de güneş enerjisinin bir kombinasyonu kullanılacaktır.
Ay ve uzay gibi havasız ortamlarda ve daha az ölçüde çok ince Mars atmosferinde hem solar termal hem de nükleer enerji üretimi için ana zorluklardan biri üretilen kaçınılmaz ısı nın dağıtılmasıdır. Bu da oldukça geniş radyatör alanları gerektirir.
Kendini kopyalama
Uzay üretimi kendi kendini kopyalamayı sağlayabilir. Bazıları bunun nihai hedef olduğunu düşünüyor çünkü kolonilerde üstel bir artışa izin verirken Dünya'ya olan maliyetleri ve bağımlılığı ortadan kaldırıyor. Böyle bir koloninin kurulmasının, Dünya'nın ilk kendini kopyalama eylemi olacağı tartışılabilir. Ara hedefler, Dünya'dan yalnızca bilgi (bilim, mühendislik, eğlence) bekleyen kolonileri ve entegre devreler, ilaçlar, genetik materyal ve aletler gibi yalnızca periyodik olarak hafif nesneler tedarik etmeyi gerektiren kolonileri içerir.
Nüfus boyutu
2002 yılında antropolog John H. Moore, 150-180 kişilik bir nüfusun istikrarlı bir toplumun 60 ila 80 nesil boyunca, yani 2.000 yıla eşdeğer bir süre boyunca var olmasına izin vereceğini tahmin etmiştir.
Astrofizikçi Frédéric Marin ve parçacık fizikçisi Camille Beluffi, 6.300 yıllık bir yolculuk varsayımıyla, Proxima Centauri'ye ulaşacak bir nesil gemisi için asgari uygulanabilir nüfusun görevin başında 98 yerleşimci olacağını hesapladılar (daha sonra mürettebat, gemi içinde birkaç yüz yerleşimciden oluşan istikrarlı bir nüfusa ulaşana kadar üreyecektir).
2020'de Jean-Marc Salotti, dünya dışı bir dünyada hayatta kalmak için minimum yerleşimci sayısını belirlemek için bir yöntem önerdi. Tüm faaliyetlerin gerçekleştirilmesi için gereken süre ile tüm insan kaynaklarının çalışma sürelerinin karşılaştırılmasına dayanır. Mars için 110 kişi gerekli olacaktır.
Savunuculuk
Birkaç özel şirket, Mars'ın kolonileştirilmesine yönelik planlarını açıkladı. Uzay kolonizasyonu çağrısına öncülük eden girişimciler arasında Elon Musk, Dennis Tito ve Bas Lansdorp yer alıyor.
İlgili kuruluşlar
Uzay kolonizasyonuna katkıda bulunan kuruluşlar şunlardır:
Uzay yerleşiminin karasal benzerleri
Birçok uzay ajansı, gelişmiş yaşam destek sistemleri için test yatakları inşa eder, ancak bunlar kalıcı kolonizasyon için değil, uzun süreli insan uzay uçuşu için tasarlanmıştır.
Medya ve kurguda
Yerleşik uzay yaşam alanları bilim kurgu öykülerinde stok bir unsur olsa da, yaşanabilir bir dünyanın yerleşimi ve işgali ile ilgili sosyal veya pratik temaları araştıran kurgusal eserler çok daha nadirdir.
"Bizler insancıl ve şövalyeyiz; diğer ırkları köleleştirmek istemiyoruz, sadece onlara değerlerimizi miras bırakmak ve karşılığında miraslarını devralmak istiyoruz. Kendimizi Kutsal Temas Şövalyeleri olarak görüyoruz. Bu da başka bir yalan. Biz sadece insanı arıyoruz. Başka dünyalara ihtiyacımız yok. Bizim aynalara ihtiyacımız var. (§6:72)"
Sidi Ramazan Camii
Sidi Ramazan Camii, Cezayir'in başkenti Cezayir'de bulunan bir camidir. Cami, 11. yüzyılda inşa edilmiştir ve Cezayir Kasbahı'nda yer almaktadır.
Cami, adını bölgeyi fetheden Ukbe bin Nafi'nin askerlerinden birinden almaktadır. 1904 yılında Cezayir Ulusal Mirası ilan edildi. 1992 yılında UNESCO Dünya Mirası listesine de Cezayir Kasbahı'nın bir parçası olarak girdi.
Cami, sütunlarla desteklenen kemer sıralarıyla bölünmüş hipostil bir ibadethane ile nispeten basit bir forma sahiptir. Salonun üç dış kenarı boyunca, kadınlar mahfili olarak hizmet veren yükseltilmiş galeriler veya balkonlar bulunmaktadır. Caminin minaresinin cephelerinde sebka süslemeleri yer almaktadır. Sidi Ramazan'ın kalıntıları, caminin yanındaki küçük bağımsız bir türbede yer almaktadır.
Abdülazîz bin Mervan
Abdülaziz bin Mervan, Emevî halifelerinden Mervân bin Hakem’in oğlu ve Ömer bin Abdülazîz’in babası, Mısır valisi.
Yaşamı
Medine’de dünyaya geldi. 684 yılında Mısır’ı ele geçiren babası Mervân bin Hakem, tarafından Mısır'a vali olarak atandı. Mervân’ın ölümünden sonra halife olan Abdülmelik, babasının tavsiyesine uydu ve kardeşi Abdülazîz’in vali olarak kalmasına müsaade etti. Böylece Abdülazîz, ölümüne kadar yirmi yılı aşkın süreyle Mısır valisi olarak görev yaptı. 705 yılında hayatını kaybetti.
Yaşayış biçimi
Abdülazîz, Mısır halkı tarafından sevilen, eli açık, yardımsever ve ileri görüşlü bir idareciydi. Kardeşi Abdülmelik gibi İslâmi ilimler ve hadisler ile ilgilenmiştir.
Râpa Roșie
Râpa Roșie (Rumence "kırmızı dağ geçidi" anlamına gelir), Romanya'nın Alba ilinde yer alan bir doğal anıt ve korunan bir alandır. Secașul Mare'nin sağ kıyısında, Secaşelor Platosu'nun güneybatı uç noktasında, Sebeş'in yaklaşık  kuzeyinde yer alan jeolojik ve botanik bir koruma alanıdır. Yaklaşık 24 hektar büyüklüğündeki rezerv IUCN Kategori III olarak sınıflandırılmıştır. Erozyon ve yağışlar, dağın kenarında belirgin, keskin bir kayalık görünümü vermiştir. Râpa Roșie'nin kendisi yaklaşık 10 hektar büyüklüğündedir. Râpa Roșie uzunluğundadır. Yüksekliği ( rakımdadır). Neredeyse dikey olan büyük bir duvar, yıkılmış bir ata anıtının izlenimini verir. Dağ geçidi ile ayrılan katmanlı sütunlar ve piramitler, bir kırgıbayır mikro havası oluşturur. Bir Coţofeni kültürünün Râpa Roşie'de bulunduğuna dair ilk rapor Fr. W. Schuster 1865'te yayınlanmıştır. Bu rapor, Coţofeni kültürünü de kanıtlayan süslemeli büyük ve küçük çömlek kalıntılarını ortaya çıkaran ilk arkeolojik keşifti.
Jeoloji
Râpa Roșie, jeolojik bir koruma alanı ve sıra dışı kırmızı yatak özelliklerine sahip doğal bir anıttır. Formasyonların jeolojik yaşını değerlendirmek, fosil kalıntısı keşfedilemediği için zorlayıcı bir görevdi.
Jeolojik anıt "doğa harikası" olarak adlandırıldı. Anıtın duvarları 80–100 m yüksekliğe kadar yükselir. Yağmur suyunun yüzyıllar boyunca doğal olarak aşınmasıyla çok sayıda sıra dışı sütun, kule ve piramit şekilleri oluşmuştur. Oluşumların incelenmesi, çakıl, kuvars kumu ve kum taşlarının jeolojik oluşumlarını ortaya çıkarmıştır. Yataklar belirgin "kırmızı killer, gri ve kırmızımsı sabun-taşları, kırılgan beyaz sabun-taşlarından" oluşmaktadır. Hepsi kırmızımsı bir renk sergiler. Derin vadiler oluşur ve yağmur mevsimi boyunca derin vadilerde akan su kırmızı oluşumun rengindedir; su vadinin içine düştüğünde kükreyen bir ses çıkarır. Yakınlarda Râpa Roșie Nehri akmaktadır.
Fauna
Doğal koruma alanı için bir yönetim planı hazırlamak amacıyla, rezerv alanındaki flora ve faunal kaynaklar üzerinde bir çalışma yapılmıştır.
Paleontoloji
Paleontoloji araştırmaları, Transilvanya Havzası'nın güneybatısındaki Sebeş kasabası yakınlarındaki Râpa Roşie'de gerçekleştirilmiştir. Araştırmalara 1969'da başlandı. Daha önceki araştırmalarda dinozor kemikleri bildirilmiştir. 2005 yılında Codrea ve Dica tarafından yürütülen araştırmalara dayanarak, bu oluşumların yaşını Erken Miyosen yaşına (Eggenburg-Ottnangian yaşı olarak da tahmin edilmektedir) tarihlendirilmiştir. Burada bulunan nadir fosillerden bazıları omurgalılara aittir; bunlardan biri sauropod kaudal omurudur. Bu fosilin orijinal kaynağı, yıllar içinde aşınmış olan Maastrichtian- Priabonian'ın altında yatan Şard Formasyonu olarak yorumlanmaktadır. Râpa Roșie'deki çalışmalara katılan paleontologlar, bunun Romanya'daki Magyarosaurus olarak ifade edilebilecek en son Kretase Maastrichtian oluşumlarında bildirilen tek sauropod cinsi olduğunu ifade etmişlerdir.
Polonya-Sakson Birliği
küçükresim|270px|Polonya-Sakson Birliği'nin kurucusu [[II. August]]
Tarihçe
III. Jan Sobieski'nin 1696'da ölümü, Polonya'yı bir fetret dönemine girmesine neden oldu; bu nedenle çifte seçim adı verilen sistem ile kral seçimi yapılacaktı. Sonunda, taht mücadelesini, II. August adını alan Sakson seçmeni Frederick kazandı. Polonya-Sakson birliği görünüşte sağlam bir bölgesel güç yarattı. Tarihçiler genellikle bu birliğin amacının Polonya ve Saksonya'nın çok daha geniş kapsamlı bir birliğini sağlamak olduğu konusunda hemfikirdir. Wettin hanedanının ilk planının, Polonya-Litvanya Birliği ve Saksonya seçkinlerini aile bağları aracılığıyla birleştirmekti. Karma Polonya-Sakson evlilikleri, yeni bir iktidar seçkinlerinin yaratılmasının temeli olacaktı ve bu da, hükümdarın niyetine göre, gerçek bir Polonya-Sakson birliğini kurmayı çok daha kolaylaştırabilirdi. Bu planlar gerçekleşmedi ve hem çok etnikli Polonya-Litvanya Birliği'nde yaşayan nüfus hem de Saksonya sakinleri bundan nasibini aldı.
Aslında Kral aktif bir dış politika izledi. 1699'da Osmanlı ile Karlofça Antlaşması imzalandı ve bu anlaşma uyarınca Polonya-Litvanya Birliği, Kamyanets-Podilski'deki stratejik öneme sahip kale de dahil olmak üzere Podolya'yı ve 1672'de kaybettiği Braclaw Voyvodalığının bir bölümünü geri aldı. Bu, kuşkusuz, soyluların egemen olduğu toplum nezdinde popülaritesi giderek artan II. August için büyük bir diplomatik başarıya işaret ediyordu. Ancak sonraki dış politikası ve diplomatik hamleleri, bir dizi feci seçim ile anılacaktı.
Büyük Kuzey Savaşında İsveç'e karşı Rusya'nın yanında savaşa katıldı. Savaş, İsveç'in Polonya'yı ele geçirmesi ve II. August'u devirmesiyle sona erdi. İşgalciler tahtı Stanisław Leszczyński'ye devretti. Bu durum iç savaşa neden oldu. İsveç Kralı II. August'u mağlup ettikten sonra Rusya'ya doğrudan saldırmaya karar verdi. Silahlı kuvvetlerini Moskova'ya gönderdi. Belirleyici çatışma 1709'da Poltova Muharebesi'nda gerçekleşti. İsveç ordusu yenildi ve İsveç Kralı Osmanlı İmparatorluğu'na kaçtı. Bu da II. August'un tahtı geri almasını sağlayacak zemin oluşturdu.
Ancak savaş döneminde Polonya-Litvanya Birliği'nin yaşadığı askeri yenilgiler, buna bağlı devletin ekonomik çöküş ve yaşanan krizlerin hükümdar ile tebaası arasında güven problemi oluşturması, güçsüzleşen Polonya-Litvanya Birliği'nin komşu devletler (her şeyden önce Rusya) tarafından içişlerine müdahalesine neden oldu. Bu aynı zamanda II. August'un uluslararası arenadaki güvenilirliğini baltalayarak yalnızlaşmasına yol açtı. 1720'lerde ve 1730'larda, Prusya, Polonya topraklarının bazı kısımlarını paylaşma konusundaki fikirlerini giderek daha cesur bir şekilde ortaya koymaya başladı. Ancak o sırada, Polonya'yı kendi nüfuzunun münhasır bölgesi haline getirmek isteyen Rusya tarafından kısıtlandı.
Ölümünden sonra tahta oğlu III. August geçti (1733). Ancak 1733'te Wettin'in ölüm haberini alan Leszczyński'nin monarşik hırsları yeniden canlandı. Bir plan yaptı ve bir tüccar kılığına girerek at sırtında Polonya'ya geri döndü ve Gdańsk'a yelken açtı. Polonya'ya gelen Leszczyński, soylular tarafından desteklendi. Ancak bu; Fransa, Rusya, Prusya veya Avusturya gibi zamanın güçlerin de katılacağı Lehistan Veraset Savaşına neden oldu. Daha sonra Polonya'yı bölecek olan devletler, tahta III. August'u yerleştirmeye çalıştı. Rus ordusunun ağırlığını koymasıyla Leszczyński kaybetti ve kaçtı. Ancak Leszczyński şanslıydı ve Fransız tahtında oturan Bourbon'un himayesinde Lorraine Dükalığı'nın ömür boyu hükümdarı oldu.
Hayatının sonraki otuz yılında Leszczyński, büyük konutlar ve bahçeler inşa etti ve kütüphaneleri finanse etti. Ünlü Şövalyeler Akademisi'ni kurdu. Sosyal arenada ise hastaneler ve yetimhaneler inşa etti. Voltaire ve Montesquieu gibi sanatçıları ve düşünürleri sarayına davet etti. Leszczyński, Lorraine bölgesinde yaptığı atılımların bir benzerini III. August yaptı. Her ne kadar onun yönetimi, Polonya'nın uluslararası sahnede zayıflamasını da beraberinde getirmesine rağmen, ülkede barışı sağlamıştı. Hükümdar ülkede nadiren bulunuyordu ve ülkenin askerî gücüne de pek dikkat etmiyor olsa da kendini sanat ve kültürün gelişimine çok fazla adamıştı. Ancak siyasi arenada dış güçlere çok bağımlıydı. Aslında
Çöküşü
Ülke içinde en etkin ülke Rusya idi. Rusların Polonya'nın iç siyasetine karıştıran bizzat Polonya'nın iç siyasi dengeleriydi. Rusya'nın askeri desteğiyle koltuğa oturan III. August döneminde Polonya'nın Rusya'nın nüfuz yörüngesinden kaçması söz konusu bile değildi. Nitekim III. August döneminde askeri ve mali sisteminde reform yapma girişimleri, Rusya'nın muhalefetiyle karşılaştıklarından başarısız oldu.
küçükresim|270px|[[II. August'un 1697'de Varşova yakınlarındaki Wola'da Polonya Kralı olarak seçilmesi]]
Benzer başarısızlıklar Saksonya'da da yaşanıyordu. Saksonya'nın gerçek varisi VI. Charles'ın 1740'ta ölümünden beri III. August'un kurduğu imparatorluk hayalleri ne gerçek askerî güçle ne de mantıklı bir dış politikayla destekleniyordu. Nitekim VI. Charles'ın ölümünden kısa bir süre sonra Saksonya, Prusya tarafından işgal edildi ve işgal durumu birkaç yıl sürdü. İşgalin sona erdirilmesi için yaşanan krizlerle zaten değersiz hale gelmiş olan Sakson parası daha da fazla basıldı ve bu durum Saksonya'nın mali sistemini felç etti. 1763'te imzalanan Paris Antlaşması imzalandığında Kutsal Roma İmparatorluğu'nun siyasi yapısında zaten ikincil öneme sahip olan Saksonya, artık Prusya'nın bir parçası haline geldi.
Saksonya, askeri açıdan güçlü bir devlet değildi ve bu, Büyük Kuzey Savaşı sırasında II. August ordusunun uğradığı yenilgilerle bu hızlıca kanıtlandı ve 1706-1707 yıllarında İsveç'in ülke topraklarını işgal etmesiyle sonuçlanmıştı. Saksonya'nın silahlı kuvvetlerine son darbe ise birkaç on yıl sonra, Yedi Yıl Savaşı sırasında, Sakson ordusunun 14 Ekim 1756'da Pirna'da utanç verici bir şekilde II. Frederick'e teslim olmasıyla zorlanmasıyla geldi ve bunun sonucunda Sakson ordusu fiilen ortadan kalktı.
Polonya-Litvanya Birliği da o sırada siyasi ve ekonomik bir kriz yaşıyordu. Bununla birlikte, iki devletin karşılıklı ilişkilerini en çok belirleyen ve Polonya ile Saksonya'nın gelecekteki kaderi üzerinde belirleyici bir etkisi olan şey, bu devletlerin vatandaşlarının birliğin kendisine ve onunla ilişkili siyasi kavramlara neredeyse tamamen kayıtsız kalmasıydı. II. August tarafından zorlanan birlik esas olarak ideolojik terimlerle kabul edildi, ancak onu farklı (daha gerçek) bir siyasi düzenlemeye dönüştürmek için hiçbir girişimde bulunulmadı.
Bu arada, Polonya-Sakson Birliği'nin dış politika hamleleri, çoğunlukla kaotikti, ancak bazen hükümdar durumu rasyonel bir şekilde değerlendirebildi ve devleti tehdit eden tehlikeleri doğru bir şekilde teşhis edebildi. Ancak Polonya'yı "komşularının saygısına sahip müreffeh bir ülke" yapma hırsı hiçbir şey ifade etmedi. Kralın gücünü pekiştirmek için Polonya'daki gücün en önemli unsuru olan Sejm'i dikkate almadan siyaset yürütme planlarının getirdiği çatışma, soyluların Kral'ın uyguladığı her politikaya karşı çıkmasına neden oldu. II. August ise Polonyalı seçkinlerin tavrı ve otoriterliğini sağlamlaştırmak için etrafını Sakson danışmanlarla çevrelemeye başladı. Bu durum Polonyalılar arasındaki memnuniyetsizliği artırdı. Nitekim bu memnuniyetsizlik soyluların III. August'a karşı Leszczyński'yi desteklemesine ve Lehistan Veraset Savaşına neden olmuştu.
Wettin Hanedanlığı Polonya-Sakson birliğinin sunduğu fırsatı kaçırmıştı. II. August'un harekete geçme arzusunu, reform girişimlerini ve kalıcı değişim yaratma arzusunu inkâr etmek imkansızdır. Bununla birlikte, mesele şu ki, çoğu zaman, bu müdahale tatmin edici sonuçlar vermedi, siyasi hedefler zayıf bir şekilde tanımlandı ve hükümdar, Polonya-Litvanya Birliği'ndeki soyluları siyasi hedefler konusunda ikna edemedi.
Tarihçiler arasında tartışma
Polonya, Almanya (özellikle 19. ve 20. yüzyılların başında Prusya), Rusya ve hatta İsveç tarihçiliğinin çıktılarına bakıldığında, Orta ve Doğu Avrupa devletleri ve toplumları için Polonya-Sakson Birliği'nin önemine dair çeşitli yorumlar bulabiliriz.
Bu düşünceler, özellikle Saksonya ve yöneticilerinin Polonya-Litvanya Birliği ile birliğe karışmasını kınayan Prusyalı tarihçiler örneğinde olduğu gibi çoğu kez sert eleştiriler olmak üzere farklı tonlar aldı. Savaş arası ve savaş sonrası dönemin Polonya tarih yazımının da bu müstakbel birlik algısına atıfta bulunması ilginçtir. Almanlar (Prusyalılar) için birlik, Saksonya'nın düşüşünün başlangıcına, ekonomik ve siyasi çöküşüne ve sonunda Yedi Yıl Savaşı (1756-1763) sırasında da iflasına neden oldu. Bunun temel nedeni birlik döneminde geri kalmış Polonya'yı finanse edenin zengin Saksonya'nın olmasıydı. Bununla birlikte birçok tarihçide bu eleştiriye karşı, Saksonya'nın gerilemesinin büyük ölçüde, özellikle II. Friedrich'in tahta geçmesinden bu yana, Saksonya'ya boyun eğdirmeyi veya en azından uluslararası gücünü zayıflatmayı amaçlayan yayılmacı bir politika izleyen Prusya Krallığı'nın politikasından kaynaklandığını savunmaktadır.
Polonyalı tarihçiler, II. August'un sorumsuz politikasının Polonya-Litvanya Birliği için felaketle sonuçlanan Büyük Kuzey Savaşı'na (1700-1721) (pasif olarak ve 1704'ten itibaren aktif olarak) katılım da dahil olmak üzere birçok talihsizlik getirdiğini iddia ederek başka türlü suçlamalarda bulundular. Büyük Kuzey Savaşı, Polonya-Litvanya Birliği için yıkım ve nüfusunun yoksullaşması, Polonya-Litvanya Birliği'nin siyasi öneminin azalması ve komşu devletlerin (Rusya ve Prusya) Polonya-Litvanya Birliği'nin içişlerine müdahale etme fırsatlarının oluşmasına neden oldu. 18. yüzyıl boyunca artan bu müdahale, sonunda Polonya-Litvanya Birliği'nin çökmesine yol açtı ve Polonya'nın 1772, 1793 ve 1795 yıllarında bölünmesiyle sonuçlandı.
1960'lı ve 1970'li yıllarda bu tablo yavaş yavaş değişmeye başladı. Krakow'dan Józef Andrzej Gierowski ve Toruń'dan Jacek Staszewski gibi bilim adamları sayesinde Dresden kaynaklarını kullanan tarihsel araştırma, Polonya-Sakson Birliği hakkında biraz farklı, daha belirsiz sonuçlara ve yargılara yol açtı. Gierowski ve Staszewski, araştırmaları ve bu araştırmaların Polonya-Litvanya Birliği (özellikle Polonya perspektifi) tarihi üzerindeki etkisinin yeni değerlendirmesi için yeni olanaklar gösterdiler. Ancak tarih yazımında bir denge bulmak kolay değil: 1989'dan sonra bazı Polonyalı tarihçiler (ve daha az ölçüde Alman tarihçiler) III. August Wettin figürünün mükemmel bir örneği olduğu bu çağı ve yöneticilerini 'mitolojikleştirme' eğilimindeydi.
Şimdiye kadar Polonya tarih yazımındaki Wettin krallarının şişman, tembel, siyasi hırstan yoksun, ilkel eğlenceye düşkün ve Saksonya ile Polonya'yı kaçınılmaz düşüşlerine götüren imajı, yerini aktif, son derece çalışkan bir yönetici, seçkin bir kültür hamisi (özellikle Polonya'da) ve hatta iktidar kıvrımlarında çok bilgili bir adam imajına bıraktı.
Polonya-Litvanya Birliği'nde yönetim alanındaki yetkilerin kendine özgü dağılımı ve ilk Bakan Heinrich von Brühl tarafından uygulanan sözde bakanlık kuralı sisteminin getirilmesi buna örnektir. Her şeyden önce, Sakson hanedanından hükümdarlar tarafından alınan belirli kararların ardındaki motivasyonlar, kesin bir değerlendirmeye meydan okuyor.
"Avrupa Birliğine giden ilk adım" tartışması
"II. August'un seçilmesi ve ardından III. August'un saltanatı, 18. yüzyılın başlarında ve yüzyılın ilk yarısında Avrupa'nın bu bölümünün jeopolitik haritasındaki durumu kökten değiştirmiş olabilir mi?" sorusu tarihçiler arasındaki bir başka tartışma konusudur. Ancak genel kabul, bazı tarihçiler tarafından savunulan Saksonya'nın büyük potansiyele sahip olduğu iddiası dönemin diğer devletlerine bakıldığında asılsız bir iddia olduğu şeklindedir. Ancak yine de 1635'ten beri barışın tadını çıkaran ve Polonya-Litvanya Birliği ile kurulan birliğin, Avrupa çapında olmasa da en azından bölgesel öneme sahip bir güç yaratmasıyla sonuçlanabilirdi ve bu yapı, komşularının (Prusya, Rusya ve bir dereceye kadar Avusturya) saldırına direnebilirdi.
Frauke Petry
Frauke Petry (kızlık soyadı Marquardt; d. 1 Haziran 1975), Temmuz 2015'ten Eylül 2017'ye kadar Almanya için Alternatif (AfD) partisinin başkanlığını yapmış bir Alman siyasetçidir. Eğitimli bir kimyager ve iş kadını olarak profesyonel bir geçmişe sahip olan Petry, bazı siyaset bilimciler tarafından bu partinin millî muhafazakâr kanadının bir temsilcisi olarak tanımlanmaktadır.
Türkiye'deki bilim merkezleri listesi
Kendilerini bilim merkezi olarak tanımlayan müzeler veya merkezler, ziyaretçileri deney yapmaya ve keşfetmeye teşvik eden interaktif sergiler içeren uygulamalı bir yaklaşım sunmaktadır. Bu merkezler, bilimin popülerleştirilmesi, sevdirilmesi ve bilime olan ilgilin artırılması açısından önemli bir göreve sahiptir. Özellikle çocukların ve gençlerin gelişimlerine katkı sunacak önemli eğitim merkezleridir. Bu liste, Türkiye'de bulunan bilim merkezlerinin listesini içermektedir. TÜBİTAK 4003 Destek Programı kapsamında Büyük ve Küçük Ölçekli Bilim Merkezi Kurulması Projeleri desteklenmektedir.
Fahsa
Fahsa, bir Yemen güveci. Yemen'de çok popüler bir güveçtir ve genellikle evde yapılır. Bununla birlikte, bazı restoranlar da bu yemekleri sunmaktadır. Et, pirinç ve baharatlar ile yapılır. Genellikle kuzu etinden yapılır fakat sığır eti de kullanılabilmektedir. Baharat olarak karabiber, kimyon ve biber konur. Piştikten sonra çemen otu ve hilbah eklenir.
Hazırlanış
Küçük parçalar halinde doğranmış ve tuzda bekletilmiş etler tereyağ soğan, sarımsak, baharatlar, pirinçlerle birlikte et suyu çekene kadar pişirilir.
Imre Frivaldszky
Imre Frivaldszky olarak bilinen Dr Emerich Frivaldszky von Frivald (6 Şubat 1799, Bacskó, Macaristan (şimdi Bačkov, Trebišov Bölgesi, Slovakya) - 19 Ekim 1870, Jobbágyi, Macaristan), Macar botanikçi ve entomologdu.
Andrzej Zaucha
Andrzej Zaucha ile şu maddeler kastedilmiş olabilir:
Imre Frivaldszky
Biyografi
Toprak sahibi seçkin bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Frivaldszky, Sátoraljaújhely ve Eğre'deki gymnasium'larda eğitim aldı ve ardından Kassa Kraliyet Akademisi'nde felsefe okudu. 1823'te Budapeşte Üniversitesi'nden tıp fakültesinden mezun oldu.
Hâlâ Eğre'de bir öğrenciyken, botanik gezilerinde Pál Kitaibel ve Jószef Sadler'a eşlik etti. Tıptan mezun olduğunda, 1822'de Budapeşte'deki Macaristan Ulusal Müzesi'nde küratör yardımcısıydı ve daha sonra 1851'de emekli oluncaya kadar burada küratör olarak görev yaptı. 1824'te tıp mesleğini bıraktı ve hayatının geri kalanını bir botanikçi ve zoolog olarak geçirdi. Macaristan, Osmanlı İmparatorluğu ve İtalya'da birçok toplama gezisi yaptı.
Frivaldszky, bitkiler, yılanlar, salyangozlar ve özellikle böcekler (Lepidoptera ve Coleoptera) hakkında kapsamlı yazılar yazdı ve çalışmalar yaptı. Devasa böcekbilim koleksiyonunun büyük bir kısmı 1838'de bir sel felaketinde, geri kalanı ise 1956'da komünizm karşıtı devrim sırasında yok oldu. Örneklerinin çoğu Pisa Üniversitesi Doğa Tarihi Müzesi'nde bulunmaktadır. Yeğeni Janos Frivaldszky de Macaristan Ulusal Müzesi'nde böcek bilimci ve küratör oldu.
Postojna Mağarası
Postojna Mağarası (Slovence: Postojnska jama; Almanca: Adelsberger Grotte; İtalyanca: Grotte di Postumia), Slovenya'nın güneydoğusundaki Postojna kasabası yakınlarında yer alan 24.340 m uzunluğundaki karst mağara sistemidir. Ülkedeki (Migovec Mağara Sisteminden sonra) ikinci en uzun mağara sistemi olan Postojna, aynı zamanda Slovenya'nın en önemli turistik mekanlarındandır. Mağaralar Pivka Nehri tarafından oluşturulmuştur.
Tarihi
Mağara, ilk olarak karst fenomeni araştırmalarının öncüsü olan Johann Weikhard von Valvasor tarafından 17. yy'da tanımlanmıştır, ancak mağaranın içindeki 1213 tarihli grafitiler daha eski zamanlarda insanlarca kullanıldığını göstermektedir. 1818'de, mağara ilk Avusturya-Macaristan imparatoru II. Franz'ın ziyaretine hazırlanırken Luka Čeč adında bir yerli mağaranın yeni bir alanını keşfetti. 1850'lerde, Avusturyalı-Çek coğrafyacı Adolf Schmidl, Postojna ve Pivka Havzası hakkındaki ilk kapsamlı bilimsel raporu yayımladı, ki bu rapor da mağara bilimi araştırmaları için standart teşkil edecek pozisyona geldi.
Arşidük Ferdinard'ın 1819'daki ziyaretinin ardından mağara resmen turistik mekan olarak tanındı. Čeč, mağaraların ilk halka açıldığı zamanda ilk turist rehberi olarak görev yaptı. 1884'te, başkent Ljubljana'dan bile önce bu mağaralara elektrikli aydınlatmanın gelmesi mağaraların popülerliğini daha da arttırdı.
1872'de mağara içi demir yolları ilk defa turistler için döşendi. Başta tur rehberleri tarafından itilen katarlar iken, 20. yy'ın başında gazla çalışan bir lokomotif de eklendi.
I. Dünya Savaşı'nda Rus savaş esirleri mağaranın içindeki büyük bir uçurumun üzerine köprü inşa etmeye zorlandı.
II. Dünya Savaşı sırasında, Alman işgal güçleri mağarayı yaklaşık 1.000 fıçı uçak yakıtı saklamak için kullandı, ki bunlar da Nisan 1944'te Sloven Partizanları'nca imha edildi. 7 gün süren yangın mağaranın büyük bölümünü yok etti ve girişi kararttı.
1945'ten sonra gazlı lokomotif elektriklisiyle değiştirildi. Mğaranın da 52 km'lik kısmı halka açıldı.
1990'ların sonunda Postojna, dünyanın en çok ziyaret edilen mağaralarından biri olmuş, yılda yaklaşık 1 milyon ziyaretçi görmüştür.
Haziran 2015'te mağara yönetimi, mğara dalgıçlarının Planina Mağarası'na bağlanan bir sualtı koridoru keşfettiklerini açıkladı. Böylece mağaranın gerçek uzunluğunun değil de  olduğu anlaşıldı. Ayrıca mağarada dünyanın tek yeraltı postanesi bulunmaktadır.
2014 Nisan'ında dünyanın mağara ve karst sistemleriyle ilgili en büyük kalıcı sergisi "EXPO Postojna Cave Karst", Postojna'da açıldı.
Doğal ortam
Mağara sistemi uzunluğunda olup aynı yeraltı nehrinin birleştirdiği 4 mağaradan oluşur. Ancak mağara bilimi kurallarına göre mağraların tek sayılabilmesi için onların birbirlerine yeraltı ve yerüstündeki bağlantıları bir insanın içinden geçebileceği kadar geniş olmalıdır. Ana mağara sistemlerinin ikisi bir sayılırsa Postojna, Slovenya'nın en uzun mağara sistemi ve Avrupa'nın de en uzunlarından biri olacaktır.
Mağralar, dünyanın en büyük mağara amfibisi ve endemik bir tür olan mağara semenderinin de doğal yaşama alanlarından biridir. Mağara turu, içinde birkaç mağara semenderinin yaşadığı bir akvaryumu da kapsamaktadır. 30 Ocak 2016'da, dişi bir mağara semenderi 50'den fazla yumurta yumurtladı, ki bu nadir olay da dünya basınına yansımıştır. 2016 Mayıs sonundan Temmuz ortasında dek 22 semender lavrası yumurtadan başarılı bir şekilde çıktı.
Romanya'daki koruma alanları
Bu liste, Romanya'nın korunan alanlarının bir listesidir.
Romanya'nın yaklaşık %5.18'i, bu alanların yarısını (Romanya'nın %2.43'ü) oluşturan Tuna Deltası dahil korunmuş statüye sahiptir (12.360 km²).
Millî parklar
Toplam 3.223 km² alan kaplayan 14 millî park bulunmaktadır. :
Önerilen avcılık
Romen parlamentosu Eylül 2008'de, bu alanlardaki vahşi yaşam biyolojik çeşitliliğini yönetmek ve daha fazla turizmi ve parkları desteklemek ve bakımını yapmak için gereken geliri teşvik etmek amacıyla 13 milli parkın sürdürülebilir avlamaya açılmasını amaçlayan bir tasarıyı görüştü. Ancak, çevre örgütlerinden yapılan birkaç protestodan sonra yasa Cumhurbaşkanı Traian Băsescu tarafından reddedildi. Günümüzde Romanya'nın milli parklarında avlanmak yasaktır.
Doğal parklar
Toplam 5.492,33 km² alan kaplayan 17 doğal park bulunmaktadır:
Doğa koruma alanları
Doğa koruma alanları, önemli habitatları ve doğal türleri korumak için yasalarla korunan doğal alandır. Doğa koruma alanlarının boyutları değişkendir ve korunan doğal unsurların ihtiyaç duyduğu alana bağlıdır. Bilimsel faaliyetlerin yanı sıra, doğa koruma alanlarının idaresi, doğal peyzajı etkilemeyen geleneksel faaliyetleri ve ekoturizmi teşvik etmektedir. Burada doğal kaynakların kullanılmasına izin verilmez.
Toplam 2.043,55 km² alan kaplayan 617 doğa koruma alanı bulunmaktadır.
Bilimsel koruma alanları
Bilimsel koruma alanları, öncekiler gibi doğal yaşam alanlarının korunmasını ve korunmasını amaçlayan korunan alanlardır. Aradaki fark, bilimsel koruma alanlarının turistler tarafından ziyaret edilememesidir. Bu alanlar tipik olarak nadir bitki ve hayvan türleri veya belirli doğal unsurları içerir, bu nedenle araştırma ve eğitim faaliyetleri hariç olmak üzere herhangi bir insan faaliyeti yasaklanmıştır. Bilimsel koruma alanlarına izinsiz giriş, önemli cezalarla cezalandırılmaktadır.
Toplam alanı 1.112.77 km² olan 55 koruma alanı bulunmaktadır.
Doğal anıtlar
Toplam 77,05 km² alan kaplayan 234 doğal anıt bulunmaktadır.
2021 Formula 1 sezonu
2021 Formula 1 sezonu motor sporlarının en üst düzey yönetici organizasyonu FIA tarafından en üst seviye açık tekerlekli tek koltuklu yarış serisi olarak tanınan Formula 1 Dünya Şampiyonasının 72. sezonudur. Şampiyonada 2021 yılında 22 yarış düzenlenmiştir. Sürücüler ve takımlar sırasıyla Dünya Pilotlar Şampiyonu ve Dünya Üreticiler Şampiyonu unvanları için yarıştı.Lewis Hamilton ve Mercedes geçen senenin pilotlar ve markalar şampiyonluğunu kazanan takımdı.
Sezon sonunda Abu Dabi'de Red Bull Racing-Honda'dan Max Verstappen kariyerinde ilk kez Pilotlar Şampiyonası'nı kazandı. Verstappen bunu başaran ilk Hollandalı pilot oldu. Ayrıca 1991'de Ayrton Senna'dan bu yana şampiyonluk kazanan ilk Honda motorlu pilot oldu. 2013'te Sebastian Vettel'den bu yana şampiyon olan ilk Red Bull pilotu ve turbo-hibrit çağında Mercedes pilotu olmayıp şampiyonluk kazanan ilk kişi oldu.
Honda, turbo-hibrit çağında Mercedes'ten sonra şampiyonluk kazanan bir araca güç veren ikinci motor tedarikçisi oldu. 4 kez üst üste serisi olan ve toplam 7 kere şampiyonluğu bulunan Lewis Hamilton 2. oldu. Mercedes, üst üste 8. kez Üreticiler Şampiyonu oldu.
Sezon tartışmalı bir şekilde sona erdi ve iki şampiyonluk rakibi, sezonun son yarışına eşit puanlarla girdi. Verstappen, güvenlik aracı periyodunun tartışmalı bir şekilde tamamlanmasının ardından Hamilton'u son turu yeniden başlatma sırasında geçti ve sonrasında Abu Dabi Grand Prix'sini kazanarak şampiyonluk unvanının sahibi oldu.
Mercedes, başlangıçta sonuçları protesto etti ve daha sonra protestoları reddedilince itiraz etmemeye karar verdi. Olay, Michael Masi'nin yarış direktörlüğünden alınması ve yarış direktörüne yardımcı olan sanal bir yarış kontrol odasının uygulanması dahil olmak üzere, yarış kontrolünde önemli yapısal değişikliklere yol açtı.
Güvenlik aracının arkasındaki alıştırma prosedürleri, 2022 sezonu başlamadan önce                                                              F1 Sporting Danışma Komitesi tarafından yeniden değerlendirilecek ve sunulacaktı. 10 Mart 2022'de FIA Dünya Motor Sporları Konseyi 'nin sezonun sonundaki olaylarla ilgili raporu açıklandı ve bu raporda Yarış Direktörü, güvenlik aracını son turunu tamamlamadan pit şeridine çağırdı. ifadelerine yer verildi. Ancak 2021 Abu Dabi Grand Prix ve FIA Formula 1 Dünya Şampiyonası'nın sonuçları geçerli, nihaidir ve artık değiştirilemez diye de kaydetti.
Bu, 2008'den beri şampiyon olan sürücünün markalar şampiyonu olan takımdan olmadığı ilk sezondu.
= Yarışan Pilotlar ve Takımlar = Aşağıdaki takımlar ve sürücüler 2021 sezonunda yarışmak için Concorde Anlaşması ile belirlendi. Tüm takımlar Pirelli tarafından tedarik edilen lastiklerle yarışıyor. Her takımın, iki arabanın her biri için birer tane olmak üzere en az iki sürücü görevlendirmesi gerekiyor.
Takım değişiklikleri
McLaren, Mercedes güç ünitelerine geri dönüş yapacağını açıkladı. Racing Point takımı ismini Aston Martin, Renault takımı ise ismini Alpine olarak değiştirdi.
2012'de Belarus
Belarus'ta 2012 yılında yaşanan olaylar.
2021 Formula 1 sezonu
Sürücü değişiklikleri
Sebasitan Vettel, Ferrari'den ayrıldı. Vettel'in koltuğu Carlos Sainz Jr. tarafından alındı. Daniel Ricciardo, Renault'dan ayrılıp McLaren'e geçti. Ricciardo'nun koltuğu Fernando Alonso tarafından alındı.
Sebastian Vettel, Sergio Pérez yerine Aston Martin'e geçti. Peréz ise Red Bull'da Alex Albon'un koltuğuna geçti. Pérez, 2007 yılında Mark Webber'den bu yana Red Bull Akademi üyesi olmayıp Red Bull koltuğuna oturan ilk kişi oldu. Albon ise takım için yedek sürücü oldu.
Romain Grosjean ve Kevin Magnussen Haas takımından ayrıldı. Koltukları 2020 Formula 2 şampiyonu Mick Schumacher ve Nikita Mazepin tarafından alındı.
Yuki Tsunoda, AlphaTauri'de Daniil Kvyat'ın koltuğunu aldı, Kvyat ise Alpine takımına yedek sürücü olarak katıldı.
Takvim
Aşağıdaki tablodaki yarışları FIA tarafından orijinal takvimde, diğer yarışın rezerv olarak gösterilmesine rağmen COVID-19 pandemisi nedeniyle ertelenmiş veya iptal edilmiştir.
Takvim değişiklikleri
Hollanda Grand Prix'i 1985 yılından sonra takvime geri döndü. Suudi Arabistan Grand Prix'i, Cidde'de sokak pistinde gece yarışı olacak şekilde takvime giriş yaptı. Vietnam Grand Prix'i normalde ilk yarışını yapacaktı fakat takvimden çıkarıldı. Çin Grand Prix'i COVID-19 nedeniyle ertelendi. 2020 sezonuna daha önce özel olarak eklenmesi planlanmış Steiermark, Portekiz ve Emilia Romagna Grand Prix'i takvimde kalmaya devam etti.
Azerbaycan ve Monako takvime geri dönüş yaptı. Bu pistler sokak pistleri olması nedeniyle 2020 takviminden çıkarılmıştı.
Ayrıca Brezilya, Fransa ve Birleşik Devletler Grand Prix'leri takvime geri dönüş yaptı. Brezilya Grand Prix'inin ismi São Paulo Grand Prix'i olarak değiştirildi.