cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Örümcek Adam 2
Yapım aşaması
2002 yılının Kasım ayında başlayan çekimler 100'ün üzerinde sette gerçekleştirildi. Çekimler Chicago, New York ve son olarak Los Angeles'ta yapıldı. Örümcek-Adam ve Dr. Octavius'un savaştığı bir sahnede 16 ayrı kamera açısı kullanılırken, Örümcek-Adam'ın gökdelenler arasındaki uçuş görüntülerini gerçekçi hale getirebilmek için Spydercam adı verilen bir kamera sistemi geliştirildi ve bu kamera sistemi sadece filmin son sahnesinde kullanıldı. Setlerin hazırlanmasının zorluğu, Tobey Maguire'nin belindeki rahatsızlık ve Dr. Octavius'un filmdeki özelliklerinin gerçekleştirilmesinin zorluğu nedeniyle film ancak 2003 yılının sonunda tamamlanabildi. Filmin başrol oyuncusu ve süper kahramanı canlandıran Tobey Maguire serinin ilk filminde 4 milyon $ ücret alırken, serinin 2. filminde aldığı 17 milyon $ ücret ile birçok Hollywood yıldızını geride bıraktı.
Soundtrack
Spider-Man 2 Score 2004
Music By Danny Elfman
Sick Individuals
Sick Individuals. Rinze "Ray" Hofstee ve Joep "Jim" Smeele tarafından 2010 yılında kurulmuş elektronik müzik grubudur.
Zincirli Han
Zincirli Han, Nasuh Paşa külliyesinin bir parçasıdır. Han enine dikdörtgen şeklinde inşa edilmiş ve bir avlunun etrafında bulunan iki katlı bölümden ve avlunun güney doğudan geçilen üstü açık kare kısımdan oluşuyor.
Tarihi
Kitabeye göre; Nasuh Paşa tarafından 1708 tarihinde külliyesinin bir parçası olarak inşa edilmiştir.
Günümüzde
Bugün giriş katında, kuyumcu ustalarının satış dükkanları, üst katlarda ise atölyeleri vardır. Hana her girdiğinizde aşinalık yaratan görüntüler görebilirsiniz. Han girişinde çay ocağı, girişin sağında minyatür mücevherci ve tamirci vardır.
Clement Clarke Moore
Clement Clarke Moore (d. 15 Temmuz 1779, New York – ö. 10 Temmuz 1863, Newport), Amerikalı şair. Kolombiya Üniversitesi'nde edebiyat profesörü olan Moore Yunan ve Doğu edebiyatı alanlarında uzmandı.
Günümüzde daha çok "Twas the Night before Christmas" (Noel'den Önceki Geceydi) adıyla bilinen, "A Visit from St. Nicholas" (Aziz Nikola'nın Ziyareti) adlı şiir ölümünden sonra Clement Clarke Moore'a atfedilmiştir. Bu şiir, modern Noel Baba imajına esin kaynağı olmuştur.
UGC 10053
UGC 10053 (veya PGC 56057), Ejderha takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak uzaklıkta bulunan bir sarmal gökadadır. Halton Arp tarafından görüntülenmiş ve etkileşim halinde olduğu eliptik gökada PGC 56063 ile birlikte Arp 109 olarak "Sarmal kollarla itilen eliptik gökadalar" kategorisi altında Tuhaf Gökadalar Atlası'na dahil edilmiştir.
Ahmet Yılmaz (1926 doğumlu siyasetçi)
Ahmet Yılmaz (1926, Uşak - 19 Kasım 2009), Türk siyaset adamı.
T.C. Devlet Demiryolları Meslek Okulu ve Lise mezunudur. Devlet Demiryolları Kısım ve Şube Şefliği, Malatya, Sivas ve Haydarpaşa Mıntıkaları Yol Müfettişlikleri, Horasa-Sarıkamış Demir Yolu İnşaatı çalışanlığı, Arifiye-Eskişehir Demir Yolu Yenilemesi İşi Şantiye Şefliği, Devlet Demiryolları Yol Merkez Müfettişliği, TBMM 4.(XV) Dönem Uşak Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve üç çocuk babasıdır.
Al Jazeera Türk
Al Jazeera Türk, Katar merkezli Al Jazeera Network'ün Türkçe yayın yapan üyesi.
Arapça, İngilizce ve Balkan dillerinde yayın yapan üç kanalın ardından Al Jazeera Network'ün son üyesi olan Al Jazeera Türk, Türkçenin konuşulduğu ve anlaşıldığı coğrafyaya hitap etmek amacıyla projelendirilmiş bölgesel bir kanaldır. Bünyesinde Haber, Program (Belgesel), Teknik ve Grafik departmanlarını bulundurmaktadır. İstanbul merkezli kanal, 2010 sonunda Gürkan Zengin'in Haber Departmanı'nın başına getirilmesinin ardından hazırlıklarına hız kazandırdı. Kanalın genel müdürü Dr. İsmail Kızılbay'dır. Al Jazeera Türk yayını 3 Mayıs 2017 tarihi itibarıyla kapandı.
Dijital yayın
Al Jazeera Türk'ün internet sitesi, dijital dergisi, mobil uygulamaları ve sosyal medya hesapları 22 Ocak 2014'te yayına geçti. Sitenin hazırlık aşamasında olduğu 2011-2013 dönemindeki haber, analiz ve Al Jazeera Network’ün diğer üyelerinden alınarak çevirisi yapılan görüş yazılarına yer verildi.
Al Jazeera Türk Dijital Dergi
Dijital dergi, yayına girdiği Ocak 2014’ten bu yana her ay farklı bir temaya odaklanmaktadır. Tüm iOS cihazlar ve Android tabletlerle uyumlu olan dergi, web üzerinden de okunabilmekteydi. Derginin bugüne kadar ele aldığı temalar:
Mahmoud Abdul-Rauf
Abdul-Rauf, 1991 yılında İslam dînine geçince ismini değiştirmiştir. LSU'de oldukça başarılı bir kolej kariyeri geçirdikten sonra, 1990 NBA Draftında Denver Nuggets tarafından üçüncü sırada seçilmiştir. 1995 yılına kadar Nuggets forması giydikten sonra, Sacramento Kings ve Vancouver Grizzlies formaları giymiştir. 1994 ve 1996 yıllarında, serbest atış yüzdesinde ligde birinci sırada yer almıştır. NBA'den ayrıldıktan sonra kariyerini Avrupa'da sürdüren Abdul-Rauf, Fenerbahçe'nin de içinde bulunduğu birçok Avrupa takımında oynamıştır.
Sarı-lacivertli takımın ilk kez mücadele ettiği EuroLeague'de her iki grup aşamasından da başarıyla çıkarak son 16'ya kalmasında önemli pay sahibi oldu.
2004-05 sezonunda emekliliğini açıklayan oyuncu, 2006-07 sezonunda Yunanistan'ın Aris takımında oynamak için basketbola üçüncü defa geri dönmüştür.
1992 MTV Film Ödülleri
1992 MTV Film Ödülleri, MTV tarafından 1992 yılında verilen ödüllerdir.
Naoto Kidoku
Naoto Kidoku (d. 12 Mayıs 1994), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2013 yılında Fagiano Okayama kulübünde başladı.
2014 Avrupa Gençler Güreş Şampiyonası
2014 Avrupa Gençler Güreş Şampiyonası(U20), 17-22 Haziran 2014 tarihleri ​​arasında Polonya'nın Varşova kentinde gerçekleştirildi.
Dava konusu olmuş Recep Tayyip Erdoğan karikatürleri
Dava konusu olmuş Recep Tayyip Erdoğan karikatürleri, 12. Türkiye cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kişisel tazminat davası açmış olduğu karikatürlerdir. Açılan davalar medyada önemli ölçüde yankı bulmuş ve beraat ile sonuçlanmıştır.
Tayyip Erdoğan kafalı kedi karikatürü
9 Mayıs 2004 tarihinde Cumhuriyet gazetesi çizeri Musa Kart'ın Türkiye'deki İmam Hatip Liselerini ip yumağı, Recep Tayyip Erdoğan'ı da ip yumağına dolanmış olarak tasvir edip çizdiği karikatürü.
Karikatür sonucunda Recep Tayyip Erdoğan, Cumhuriyet gazetesi ve yazı işleri müdürü Mehmet Sucu hakkında Ankara 8. Asliye Hukuk mahkemesinde tazminat davası açmış ve davayı kazanmıştır. Ancak bu karar, Yargıtay'ın mizaha hoşgörü istediği ve siyasilerin ağır eleştirilere katlanması gerektiğine işaret ettiği kararıyla bozulunca dava yeniden ilk mahkemeye dönmüştür.
Daha sonraki davalarda ise Yargıç, Yargıtay gerekçesini dikkate alarak Erdoğan'ın tazminat istemini reddetmiştir.
Tayyipler Âlemi
Tayyipler Âlemi, Penguen dergisinin 24 Şubat 2005 tarihinde yayınlanan 127 nolu sayısının kapağında Recep Tayyip Erdoğan konulu karikatürlerin tamamına verdiği isimdir.
Erdoğan kendisini kedi olarak betimleyen Cumhuriyet çizeri Musa Kart'tan 5 bin YTL, başka bir karikatür nedeniyle Evrensel gazetesi aleyhine açtığı davada ise 10 bin YTL manevi tazminat kazanmıştı. Penguen dergisindeki 8 karikatürist bu davaları protesto için bu karikatürleri çizmişlerdi. Bunun üzerine "karikatürlerin, dönemin başbakanı Erdoğan'ın kişilik haklarına saldırı içerdiği ifade edilen dilekçede, Penguen Dergisi'nin sahibi Erdil Yaşaroğlu ile Pak Yayıncılık'tan 40 bin YTL manevi tazminat talep edildi."
Ankara Birinci Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülen davada 14 Şubat 2006 tarihli duruşmada yargıç, tarafların görüşlerini aldıktan sonra davanın reddedilmesine karar verildiğini açıkladı.
Reco kongo kenesi
Leman dergisinin 6 Temmuz 2006 tarihinde "Reco Kongo kenesi Türkiye'nin anasını ağlatıyor" başlığı ile kapak yaptığı ve bir vatandaşın sırtına Kırım Kongo hastalığına neden olan bir kenenin bindirildiği şekliyle resmedilmiş Leman dergisi çizerlerinden Mehmet Çağçağ'ın karikatürü.
Kapak nedeni ile Leman dergisi aleyhinde Recep Tayyip Erdoğan'ın avukatları Fatih Şahin ve Muammer Cemaloğlu tarafından; Başbakanı kan emici, habis ve parazit bir hayvan olan keneye benzeten karikatürün kişilik haklarına tecavüz niteliğinde olduğu, Erdoğan'ın küçük duruma düşürülerek eleştiri sınırları aşıldığı iddiası ile Ankara 14. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 25 bin YTL'lik manevi tazminat davası açılmıştır.
Dava karikatürün, dünyada en pahalı benzin kullanan Türk halkının tepkisini, en yüksek vergi veren yurt insanının dileklerini tepkisel olarak anlatmak amacıyla çizildiğini, Kırım Kongo kanamalı hastalığına yol açan kan emici kenenin dünyada bilinen bir varlık, benzetmenin de Erdoğan'ın kişilik haklarına saldırı değil eleştiri hakkı olduğu vurgulanarak reddedilmiştir.
Charlie Hebdo karikatürü
Fransız hiciv ve mizah dergisi Charlie Hebdo, 27 Ekim 2020'de 12. Türkiye Cumhurbaşkanı ve Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı tasvir eden bir karikatürü dergilerinin haftalık sayısının baş kapağı olarak sosyal medya üzerinden yayımladı. Karikatür, Erdoğan'ın Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'u, Çeçen asıllı Müslüman bir göçmenin Samuel Paty'yi öldürmesi üzerine yaptığı açıklamadan sonra kınaması ve Fransa'ya boykot çağrısında bulunmasından kısa bir süre sonra yayımlandı. Erdoğan'ın tasviri çeşitli Türk yetkililer tarafından eleştiriye tabi tutuldu ve karikatür hakkında yasal süreç başlatıldı.
Karikatür, derginin 28 Ekim sayısı için oluşturulmuş, 27 Ekim tarihinde Charlie Hebdo 'nun Twitter sayfasında yayımlanmıştır. Karikatürde Erdoğan bir koltukta iç çamaşırı ile otururken tasvir edilmektedir. Bira içerken tasvir edilen Erdoğan, yanında duran ve bir tepsi üzerinde iki kadeh şarap kadehi taşıyan tesettürlü bir kadının eteğini havaya kaldırmakta ve kadının kıç kısmını açığa çıkarmaktadır. Erdoğan'a ait konuşma balonunda "Ooo Peygamber" ifadesi yer almakta olup, dergi başlığı olarak Türkçe "Erdoğan özel yaşamda çok komiktir" olarak çevrilebilecek "Erdogan: dans le privé, il est très drôle" söz öbeği yer almıştır.
Horzum, Erfelek
Horzum, Sinop ilinin Erfelek ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1925 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Sinop il merkezine 43 km, Erfelek ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.
Ahmet Yılmaz (1950 doğumlu siyasetçi)
Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi mezunudur. Serbest İnşaat Müteahhidliği, TBMM 17. Dönem ANAP Giresun Milletvekilliği ile TBMM Hesaplarını İnceleme Komisyonu Başkanlığı yapmıştır. 24 Haziran 2018 genel seçimleri öncesi Ak Parti'den Giresun milletvekili aday adaylığını ve 31 Mart 2019 yerel seçimlerinde ise yine aynı partiden Espiye Belediye Başkan aday adaylığını açıkladı. Daha sonra İYİ Parti'ye geçen Yılmaz, 2020 yılında da Gelecek Partisi Giresun Kurucu İl Başkanı olmuş ve bu görevinden parti yönetiminin HDP tutumunu gerekçe göstererek istifa etmiştir.
Gürcüler
Gürcüler veya Kartveliler ( Kartvelebi), günümüzde büyük bölümü Gürcistan’da yaşamakta olan Kafkasya halkı. Gürcüler ayrıca Azerbaycan, İran, Rusya, Türkiye, ABD ve Avrupa’nın bazı ülkelerine de dağılmıştır. Tarihsel antropoloji açısından Gürcüler; Svanlar, Lazlar ve Megreller ile aynı kökenden gelen bir Kartveli halkı olarak kabul edilir. Halkın büyük çoğunluğu bir Kartveli dili olan Gürcüce konuşmaktadır.
Adın kökeni
Gürcüler kendilerini Kartvelebi, ülkelerini Sakartvelo , dillerini Kartuli olarak adlandırır. Gürcü kroniklerine göre Kartvelilerin atası, Kitabı Mukaddes’teki Yafes’in torunlarından Kartlos’tur. Ancak bilim insanları, kelimenin eski zamanlarda baskın bir grup olarak ortaya çıkan proto-Gürcü kabilelerinden biri olan Kartlar'dan türediği konusunda hem fikirlerdir. Strabon, Herodot, Plutarkhos, Homeros gibi Antik Yunan ve Titus Livius, Tacitus gibi Romalı yazarlar ülkenin doğusundakileri İberler (Bazı Eski Yunan kaynaklarında İberoi), batısındakilerini de Kolhlar olarak adlandırmışlardır.
Gezgin Jacques de Vitry dini temelli teorilere dayandırarak, ismin kökenini Gürcüler arasında ünlü olan Aziz Giorgi'nin ismi ile açıklıyor, gezgin Jean Chardin ise, "Gürcistan" kelimesinin Kolhis'e geldiklerinde gelişmiş bir tarım toplumuyla karşılaşarak etkilenen Yunanlarca Yunanca γεωργός (Georgios, "çiftçi") kelimesinden geldiğini düşünüyordu.
Prof. Aleksandre Mikaberidze'nin söylediği gibi, Gürcistan / Gürcüler kelimelerinin kökeninin bu asırlık açıklamaları, kelimenin kökeninin Farsça gurc / gurcān ("kurt" ) kelimesi olduğunu düşünen bilim camiası tarafından reddediliyor. Farsça kelime gurc / gurcān ile başlayan kelime, daha sonra Slav ve Batı Avrupa dilleri de dahil olmak üzere birçok başka dilde benimsendi. Bu terimin kendisi, Gorgan/Cürcan ("kurtların ülkesi") olarak anılan, Hazar'a yakın bölgenin antik İran ismiyle oluşturulmuş olabilir. Ancak söz konusu bu kaynaklarda Farsça "Gurc" (گرج) ile kurt anlamında gelen "gurg" (گرگ) kelimesinin birbirine karıştırıldığı görülmektedir. Farsça "Gurc" kelimesi, Türkçe "Gürcistan" anlamına gelir. Türkçede "Gürcü" olarak yerleşmiş olan kelimenin aslı ise, Farsça "Gurcî"dir (گرجی) ve Gurc ülkesinden olan demektir. "Gurc" ülkeyi ifade ettiği halde bu kelimeden ayrıca "istan" (ستان) sonekiyle "Gurcistan" (گرجستان) kelimesi türetilmiştir. "Gurcstan" kelimesi Türkçede Gürcistan biçiminde yerleşmiştir. Farsça "gurg" (گرگ) kelimesinin bir anlamı "kurt" olup Gürcü kralı Vahtang Gorgasali'nin adının bu kelimeyle ilişkili olduğu kabul edilir. Ne var ki, Latin harfli transliterasyonu üzerinden "gurg" (گرگ) ve "gurğ" (گرج) kelimeleri birbirine karıştırılmış ve Gürcistan'ın anlamı "kurtların ülkesi" biçiminde aktarılmıştır.
Kartveli adının bilimsel olarak kabul edilen ilk kullanımı Kudüs yakınlarındaki Umm Leysun köyünde bulunan 5-6. yüzyıla ait bir Asomtavruli yazıtında ႵႠႰႧႥႤႪႨ (Kartveli) şeklinde kaydedilmiştir.
Eski zamanlarda "Kartveli'" terimi, etnografik "Kartli" (İberya Krallığı) sakinlerini tanımlamaktaydı. Ülkenin "Kartli" adı altında varlığı yüzyıllardır süren etnogenetik sürecin bir sonucu olarak yaratılan mevcut kültürel ve politik durumunu tanımlamaya artık tekabül etmiyordu. 10. yüzyıldan itibaren ülkenin ismi Sakartvelo (Gürcistan Krallığı) ve sakinleri Kartveliler olarak adlandırılmaya başlandı. Etnogenez sürecinde, Kartveli etnosunun karakteristik özellikleri hem maddi hem de manevi kültürde olduğu kadar yaşam ve toplumsal bilinçde de şekillenir. Kartveli halkı, 11. ve 12. yüzyıllarda birleşik devlet dili, toprakları ve sıkı ekonomik bağlarıyla halihazırda oluşmuştu.
Hristiyanlığın Gürcistan'da 4. yüzyılda resmi din olmasından bu yana Gürcü Ortodoks Kilisesi, Kartveli halkının birleşmesine, kültürel ve toplumsal gelişimine önemli katkılarda bulunmuştur.
Tarih
Gürcüler, Klasik Antik Çağ'ın İberya ve Kolhis medeniyetleri ile tarih sahnesine çıktılar; Kolhis, kültürel olarak Helen dünyasıyla bağlantılıyken İberya ise Büyük İskender, Ahameniş İmparatorluğu'nu ortadan kaldırana dek bu imparatorluktan etkilendi. Kapadokyalı Azize Nino tarafından Hristiyanlığın İberya'da yayılması ile birlikte 4. yüzyılda İsa'nın inancını benimseyen ilk milletlerden biri oldular ve günümüzde Gürcülerin büyük çoğunluğu Doğu Ortodoks Hristiyandır ve kendi milli otosefal kiliseleri olan Gürcü Ortodoks Kilisesi'ni takip ederler ayrıca Gürcü Katolik ve Müslüman topluluklar ve kayda değer sayıda dine bağlı olmayan Gürcüler de bulunmaktadır. Orta Çağlar Asya ve Avrupa'yı bir birine bağlayan bir köprü vazifesi gören Kafkasya'da 1008 yılında Gürcülerin birleşerek bir pan-Kafkas imparatorluğu olan birleşik Gürcistan Krallığı'nı kurmasına tanık oldu,  daha sonraları Gürcü Altın Çağı'nın başlamasıyla birlikte ülke politik ve kültürel gücünün zirvesine ulaştı. Bu dönem Moğollar ve Timur'un istilaları, Kara Veba, Konstantinopolis'in Düşüşü ve aynı zamanda büyük Gürcistan krallarının sonuncusu V. Giorgi'nin 1346 yılında ölümünü takiben ortaya çıkan iç karışıklıklar gibi nedenlerin bir sonucu olarak krallığın zayıflaması ve daha sonra bölünmesine dek sürdü.
Bundan sonraki Erken Modern Çağ boyunca, Gürcüler politik olarak bölünmüştü ve Osmanlı İmparatorluğu ve İran'ın ardışık hanedanlarına bağlı krallıklar ve prenslikler dönemi başladı. Gürcüler müttefikler aramaya başladılar ve siyasi ufuktaki Rusları kayıp Bizans İmparatorluğu'nun yerine "Hristiyan inancı uğruna" olası bir müttefik olarak buldular. Gürcü kralları ve Rus çarları, 1783'te Doğu Gürcistan Kartli-Kaheti Kralı II. Erekle'nin Rus İmparatorluğu ile bir ittifak kurmasıyla sonuçlanan karşılıklı en az 17 elçi görevlendirdiler. Bununla birlikte Rus-Gürcü ittifakı, Rusya'nın 1801'de iç karışıklarla mücadele eden Doğu Gürcistan Kartli-Kaheti Krallığı'nı ve 1810'da Batı Gürcistan İmereti Krallığı'nı ilhak etmeye devam ederek antlaşmanın şartlarını yerine getirmemesi nedeniyle sona erdi. Devleti yeniden canlandırmak için birkaç ayaklanma ve harekât düzenlendi, bunlardan en önemlisi başarısızlığa uğrayan 1832 komplosuydu. Gürcistan üzerindeki Rus yönetimi İran, Osmanlı ve Rus İmparatorluğu'nun 19. yüzyıl boyunca parça parça ilhak ettiği geriye kalan Gürcü bölgeleri ile yapılan çeşitli barış antlaşmaları sonucu kabul edildi. Gürcüler, Rusya'dan bağımsızlıklarını 1918'den 1921'e kadar kısa süreliğine Birinci Gürcü Cumhuriyeti döneminde ve son olarak Sovyetler Birliği'nden 1991'de yeniden kazandılar.
Gürcü milleti, her biri kendine özgü gelenekleri, adetleri ve diyalektleri olan çeşitli coğrafi boylardan ve Svanlar ve Megreller gibi kendi bölgesel dilleri olan akraba halklardan oluşuyor. Kendine özgü yazı sistemi ve 5. yüzyıla kadar uzanan kadim yazılı geleneği ile Gürcü dili, Gürcistan'ın resmi dili olduğu kadar ülkede yaşayan tüm Gürcülerin eğitim dilidir. Gürcistan Diaspora Sorunları Devlet Bakanlığı'na göre, resmi olmayan istatistikler dünyada 5 milyondan fazla Gürcü olduğunu söylemektedir.
Köken
Antik çağda Kartveliler, eski Yunanlılar ve Romalılar tarafından Kolhlar ve İberler olarak biliniyordu. Tibarenliler-İberyalıların Doğu Gürcü kabileleri krallıklarını MÖ 7. yüzyılda kurdular. Bununla birlikte, batı Kartvelileri (Kolhis kabileleri), doğuda İberya Krallığı kurulmadan çok daha önce (MÖ 1350 dolaylarında) ilk Kartveli devleti Kolhis'i kurmuşturlar. Gürcistan'ın çok sayıda bilim adamına göre, bu iki erken Kartveli krallığı olan Kolhis ve İberya'nın kuruluşu Kartveli ulusunun oluşması ve birleşmesi ile sonuçlandı.
Kafkas araştırmaları konusunda ünlü bilgin Cyril Toumanoff'a göre, Moshiler aynı zamanda ilk erken Kartveli devleti İberya'ya entegre olmuş erken proto-Kartveli kabilelerinden biriydi. Yahudi tarihçi Josephus Gürcülerden Thobel (Tubal) olarak da adlandırılan İberler olarak bahseder. David Marshall Lang, Tibar kökünün İber biçimini doğurduğunu ve bunun da Yunanlıların sonunda doğu Kartvelilerini adlandırmak için İber adını vermelerine neden olduğunu savundu.
Asur kaynaklarında Diaohi ve Yunanca'da Taohi Anadolu'nun kuzeydoğu kesiminde yaşıyordu. Bu eski kabile, birçok bilim adamı tarafından Gürcülerin ataları olarak kabul edilir. Modern Gürcüler, günümüz Türkiye'sine ait olan bu bölgeyi hala eski bir Gürcü krallığı olan Tao-Klarceti ismiyle çağırıyorlar. Bölge sakinlerinin bir kısmı hala Gürcüce konuşmaktadır.
Bu Kalp Seni Unutur mu? (dizi)
Bu Kalp Seni Unutur mu?, Sis Yapım imzalı, Show TV'de yayımlanan politik ve dram türündeki Türk televizyon dizisidir. Dizi, 13 Ekim 2009 ile 9 Şubat 2010 tarihleri arasında yayımlandı ve 17. bölümden sonra yayından kaldırıldı. Asis Yapım ve Tomris Giritlioğlu'nun yapımcılığında çekilen dizi, 12 Eylül 1980 darbesinden, 2002 yılında Ak Parti'nin iktidara gelmesine kadar olan süreci anlatmayı planladı, fakat ekonomik sorunlar ve oyuncuların maaşlarının yapım şirketi tarafından ödenememesi nedeniyle yayından kaldırıldı. Bu Kalp Seni Unutur mu?' nun yönetmenliğini Aydın Bulut; danışmanlığını Murat Belge, Fehmi Koru, Ertuğrul Kürkçü, Tuğrul Eryılmaz ve Yasin Aktay yaptı.
Dizi, konu ve anlatım tarzı olarak 2006-2008 yılları arasında atv'de yayımlanan Hatırla Sevgili dizisinin devamı niteliğinde olup karakterler farklı seçildi. Fakat Tufan, Metin ve Galip karakterleri devam etti. Okan Yalabık ise diziye Kerim karakteriyle dahil oldu. Radyo Televizyon Gazetecileri Derneği 2009 Medya Oscar Ödülleri'nde "Yılın Televizyon Dizisi" dalında ödül aldı.
Fikir
2006 yılında yayınlanan Hatırla Sevgili ' nin bitiminden sonra devamı için "ciddi bir ısrar" alan ekip, bu ısrar üzerine diziyi çekmeye karar verdi. Fakat Hatırla Sevgili ' deki karakterlerle 2000’lere doğru gelmek zordu, karakterler yaşlanmıştı bundan ötürü eski karakterler bırakılıp yeni karakterler oluşturuldu. Dizinin çalışmalarına bir sene öncesinden başlandı ve dizinin senaristi Nilgün Öneş ilk başta iki kız kardeşin ve ikisinin aşk hikâyeleri üzerine bir şey düşündü. Ardından bir yazı grubu oluşturuldu. Yazı grubundaki herkes bir karakter geliştirdi. Dizi için çok sayıda kitap okundu, Diyarbakır Cezaevi’nde kalan kişilerle görüşüldü, Çayan Demirel’in belgeseli izlendi.
Gürcüler
Köken
Tiberler veya Tiberyalılar olarak da bilinen İberler, Doğu Gürcü İberya Krallığı'nda yaşadılar.
Bu Kalp Seni Unutur mu? (dizi)
Teknik ekip
Dizinin yönetmenliğini Aydın Bulut yaptı. Yapım şirketi Asis Yapım, yapımcısı ve proje tasarımcısı ise Tomris Giritlioğlu'dur. Dizinin senaryosu, Nilgün Öneş tarafından; öykü ve tretman ise Mümtazer Türköne, Leyle Olça, Defne Sandalcı, Hülya Işıkkurt, Meltem Öneş tarafından yazıldı. Dizinin danışma ekibinde Murat Belge, Fehmi Koru, Ertuğrul Kürkçü, Tuğrul Eryılmaz ve Yasin Aktay yer aldı.
Gürcüler
Köken
Hem Kolhlar hem de İberler, modern Kartveli ulusunun etnik ve kültürel oluşumunda önemli bir rol oynadılar.
Bu Kalp Seni Unutur mu? (dizi)
Bölüm formatı
Dizinin belli bir bölüm formatı mevcuttur. Çalıştırılan bir film makinesinden sinema perdesine yansıyan dizinin logosuyla jeneriğe giriş yapılmaktadır. Perde üzerinde çeşitli gerçek görüntüler sırayla yer almaktadır. Görüntüler eşliğinde arka planda asker yürüyüşlerinin sesi verilmekte ve hemen ardından dizinin jenerik şarkısı olan "Bu Kalp Seni Unutur mu?" seslendirilmektedir. Jenerik boyunca 1980 Darbesi'nden 2000'lere kadar olan gerçek görüntüler gösterilmektedir. Bu gerçek görüntülerin yanı sıra dizinin kurgusal sahneleri de açılış sahnesinde yer almaktadır. Cemile karakterini canlandıran Melis Birkan, dizideki olayları bir psikologa anlatırken olaylar izleyiciye ulaşmaktadır. Ayrıca dizideki sahnelere yer yer gerçek görüntüler eşlik etmekte ve bu görüntülerin hemen ardından gösterilen sahnenin görüntüsü, gerçek görüntülere benzemekte, birkaç saniye sonra dizinin orijinal görüntü rengine geri dönmektedir.
Gürcüler
Köken
Kafkas çalışmaları bilgini Cyril Toumanoff'a göre:
Bu Kalp Seni Unutur mu? (dizi)
Müzik
Dizinin orijinal müzikleri Gilem, Kemal Sahir Gürel, Erdal Güney, Hüseyin Yıldız, Ayşe Önder ve İrşad Aydın tarafından yapıldı. Dizinin açılış şarkısı olarak Fikret Kızılok'un "Bu Kalp Seni Unutur Mu?" şarkısı kullanıldı. Şarkının kullanılması için Tomris Giritlioğlu, Fikret Kızılok’un oğluna telif ödedi ve Hürriyet yazarı Cengiz Semerciğlu, yazdığı bir yazıda Giritlioğlu'nun, "Bu Kalp Seni Unutur mu" şarkısından önce dizinin adı ve müziği için Bülent Ortaçgil'in "Oyuna Devam" şarkısının kullanmayı planladığı yazdı. Orijinal müziklerin yanı sıra dizide çeşitli Türkçe şarkılar da yer aldı. Dizinin birinci bölümünde Banu Kırbağ'ın "Ölsem de Bir Kalsam da Bir" şarkısı kullanıldı. Üçüncü bölümün son sahnesinde Cem Karaca'nın Apaslar ile yaptığı 45'lik olan "Bu Son Olsun" parçası kullanıldı. Beşinci bölümün final sahnesinde Diyarbakır yöresine ait olan "Ağlama Yar Ağlama" türküsü kullanıldı. Ahmet Kaya'nın "Metrisin Önünde" şarkısıyla Ruhi Su tarafından seslendirilen "Allı Turnam" türküsü dizinin sekizinci bölümünde kullanıldı. On üçüncü bölümün son sahnesinde Zerrin Özer tarafından seslendirilen "Her Şey Seninle Güzel" adlı parça kullanıldı.
Gürcüler
Kartvelilerin dünya medeniyetine etkileri
Gürcü kültürü için en önemli değer bağcılık ve şarapçılıktır. Şarap yapımına dair şimdiye dek bulunan en eski kalıntılar 8.000 yıllık şarap küplerinin ortaya çıkarıldığı Gürcistan'da bulunmuştur. Asma, Gürcistan'ın ana sembollerinden biridir. Asma, Gürcülerin tasavvurunda kutsal bir bitkidir. İlk Gürcü Üniversitesi'nin kurucusu akademisyen İvane Cavahişvili, Gürcü ulusu için bağcılık ve şarapçılığın öneminin, ülke topraklarının coğrafi ve tarımsal olmak üzere iki ana bölüme ayrılmasından anlaşılabileceğini kaydetti. Bağcılığın mümkün olduğu yere kadar olan topraklar ova, bağ yetiştirmenin imkansız hale geldiği yerlerden itibaren uzanan topraklar ise dağ olarak kabul edilirdi. Bu bağlardan elde edilen gelir Gürcistan ekonomisi için o kadar büyüktü ki tarihte Gürcistan'ı işgal etmiş güçler ülkeyi ekonomik olarak zayıflatmak ve kolayca boyun eğdirmek için sık sık üzüm bağlarını yok etme metoduna başvurdular. Gürcistan'da 500 çeşit üzüm vardı. 2017 yılında Fransa'daki Bordeaux Şarap Müzesi'nin ilk sergisinin "Gürcistan - Bağcılık Beşiği" olması bu yüzden doğaldır. İtalya Bağcılık ve Şarapçılık Akademisi Başkanı Profesör J. Delmaso bu sergilerde Gürcistan'ı dünyada kültürel bağcılığın ve şarapçılığın doğum yeri, asmanın anavatanı, insanın yabani asmayı evcilleştirip şarabı ilk yaptığı yer olarak tanıttı.
Bu Kalp Seni Unutur mu? (dizi)
Oyuncu kadrosu ve karakterler
Dizinin jeneriğine göre dizinin kadrosunda on beş ana oyuncu yer aldı. Bülent İnal, Kürt kökenli komünist devrimci Sinan Şahin adlı karakteri canlandırdı. Melis Birkan, karikatürist Cemile Gürcan'ı oynadı. Kerim adlı kurgusal gazeteciyi Okan Yalabık canlandırdı. Berrak Tüzünataç, Yıldız adında bir devrimcinin rolünü üstlendi. Saygın Soysal, ülkücü islamcı Kürşad karakterini canlandırdı. Gülümsün Koray adındaki kurgusal manken karakteri, Tuba Ünsal tarafından oynandı. Tansel Öngel, Cemile'nin kocası Yalçın Gürcan'ı oynarken, Yıldız'ın kocası Hüseyin'i ise Bülent Alkış canlandırıdıldı. Cemile ve kocası Yalçın'ın arkadaşlarından Engin Ertürk karakterini Engin Hepileri; Kenan Atabeyoğlu karakterini Fatih Dönmez canlandırdı. Tuğçe Kumral, ülkücü Kürşad'ın sevdiği kız olan Elif'i oynadı. Hale Soygazi, Cemile ve Yıldız'ın annesi Semiha'yı oynarken, onun eşi Haldun rolünü Salih Güney oynadı.
Gürcüler
Kartvelilerin dünya medeniyetine etkileri
Fransız gezgin Jean Chardin, Gürcistan'ı şöyle anlatır: "Gürcistan'ın havası güzel. Hava kuru, kışın çok soğuk, yazın sıcak. Mayıs'tan Kasım'a kadar içmek için iyi bir zamandır. Arazinin sulanması gerekiyor; sulanırsa her türlü tahıl, bitki ve meyve filizlenir. Gürcistan çok bereketli bir ülke... Öyle harika ekmekler yapılıyor ki, başka hiçbir yerde bilinmiyor. Ayrıca meyveleri çok iyi tanınır. Avrupa'da hiçbir yerde daha iyi elma ve armut yetişmez; Asya'nın hiçbir yerinde buradan daha iyi nar yok... Hem büyük hem de küçük mallar bol ve çok çeşitli... Mtkvari'de vergilendirilerek birçok balık yakalanıyor bulunduğu coğrafyada Gürcistan'daki gibi iyi yemek yemenin mümkün olduğu başka benzer bir ülke olmadığı söylenebilir."
Bu Kalp Seni Unutur mu? (dizi)
Oyuncu seçimi
Berrak Tüzünataç, Elveda Rumeli dizisinin tatilde olduğu bir dönemde, Tomris Giritlioğlu'nun bir toplantıdan sonra kendisine senaryoyu göndermesiyle diziye dahil oldu.
Gürcüler
Kartvelilerin dünya medeniyetine etkileri
Gürcistan'da birçok buğday çeşidi vardı. En eski çiftçilerden olan Gürcüler, tüm dünyada ilgi uyandıran çeşitli türlerde sabanlar (გუთანი, Gutani) ürettiler. Kartveli kabileleri cevher madenciliği ve işlenmesinde de büyük katkılarda bulunmuşturlar. Erken metalurji Şulaveri-Şomu kültürü ile ilişkili olarak MÖ 6. milenyum sırasında Gürcistan'da başlamıştır.
Bu Kalp Seni Unutur mu? (dizi)
Konular
Bu Kalp Seni Unutur Mu? dizisinde var olan olayların "hayal ürünü" olmasının yanı sıra bir yer isimlendirildiğinde gerçek olaylar anlatılmaya çalışılıldı. Dizi, 12 Eylül Darbesi'nin bir hafta sonrasından başladı ve 2002 yılında AKP'nin iktidar oluşu ile bitmesi planlandı. Dizide işlenen konulardan biri işkencedir. Yıldız (Berrak Tüzünataç), bağlı oldukları örgütten dolayı göz altına alınır ve işkenceye uğrar. Bu sahneler esnasında Yıldız'ın yanı sıra yakalanan birçok kişi çeşitli işkencelere maruz kalmakta olduğu gösterilir. Kaçak bir şekilde yaşayan ve yurt dışına gitmeye çalışan Sinan (Bülent İnal), yakalandıktan sonra Diyarbakır Cezaevi'ne götürülür ve burada çeşitli işkencelere maruz kalır. Ülkücü Kürşat Reis (Saygın Soysal) karakterinin, Diyarbakır Cezaevi'ne Muammer adıyla sokulması ve kendisinden casusluk yapılması istenmesi ve ardından cezaevindeki yetkililerin Kürşat'ın kimliğini açıklaması, dizide işlendi. Kurgulanmış bu olayın gerçek kişisi ise Erzurum Sanayi Ticaret Odası başkanlığı yapan iş adamı Muammer Cindilli'dir. Cindilli, dizideki Muammer Doğu adlı karakter ile örtüşen taraflarının olduğunu belirtti.
Gürcüler
Genetik
Battaglio, Fornarino, al-Zahery ve diğer bilim insanlarının yaptığı insan genetiği üzerine çalışmaların (2009) gösterdiği bilgilere göre Gürcüler herhangi bir ülkede kayıtlara geçen en yüksek oranda Haplogrup G (30.3%) taşımaktadırlar. Gürcü Y-DNA’sı ayrıca Haplogrup J2 (31.8%), Haplogrup R1a (10.6%) ve Haplogrup R1b (9.1%)’ ye mensuptur.
Bu Kalp Seni Unutur mu? (dizi)
Yayın akışı
Bu Kalp Seni Unutur mu?, 13 Ekim 2009 tarihinde Show TV ekranlarında salı günleri yayınlanmaya başlandı. İlk bölümler saat 20.00'de yayınlanırken, sonraki bölümlerde yayın saatinde değişiklik yapılarak dizi, 22.15'te gösterilmeye başlandı. Dizinin istenilen reytingi alamaması, dizinin yayın akışıyla ilgili sorunların oluşmasına neden oldu. Show TV ve program ekibi, reytingi yükseltmek için "zararı göze alarak" diziyi iki reklamla yayınladılar. Fakat dizi, 16 ve 23 Şubat 2010 tarihlerinde yayınlanmadı ve Show TV tarafından yapılan açıklamada, 2 Mart 2010 tarihinden itibaren yeni bölümleriyle yayınlanacağı belirtilmesine rağmen, 3 Mart 2010'da Tomris Giritlioğlu tarafından yapılan bir açıklamayla yaşadıkları ekonomik sorunlar nedeniyle üç haftadır beklemede olan dizinin kanal tarafından yayından kaldırıldığını duyurdu. Dizinin yayından kaldırılışından sonra Taraf'ın Telesiyej yazarı 18 Şubat 2010'da izleyicilerin diziye sahip çıkmaya çağırdı; Milliyet yazarı Sina Koloğlu da "ilk defa köşemi bir dizinin bitmemesi için kullanıyorum" diyerek Telesiyej'in çağrısını yineledi. Bu çağrıdan sonra Telesiyej, köşesinde diziye destek verenlerin imzasını yayımladı ayrıca "Dizimi İstiyorum" imza kampanyası www.bukalpseniunuturmubitmemeli.com üzerinden de devam etti.
Gürcüler
Kültür
Gürcistan kültürü ülkenin uzun tarihi ile beraber gelişmiş, Gürcü dili ve alfabesi üzerine dayanan güçlü bir edebiyat geleneği ve eşsiz bir ulusal kültür barındırmaktadır. Bu özelliği güçlü bir ulusal kimlik sağlayarak tarih boyunca tekrarlanan yabancı işgali ve asimilasyon çabalarına rağmen Gürcü kimliğinin korunmasına yardımcı olmuştur.
Bu Kalp Seni Unutur mu? (dizi)
Eleştiriler
Taraf ' ın televizyon eleştirmeni, dizinin "yakın tarihin resmî olarak unutturulmaya çalışılan; silahlı, işkenceli, idamlı bir dönemini anlatttığını" ve "12 Eylül militerliğinin sivil hayata olan zorbalığının ruhunu oldukça başarılı bir biçimde ortaya koyduğunu" belirtti. Ayrıca, işkence ve hücre sahnelerini, "TV dizi tarihine geçecek kadar başarılı" buldu. Dizideki var olan işkence sahneleri Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından uyarıldı ve Genelkurmay Başkanlığı tarafından ise eleştirildi. RTÜK, dizideki işkence sahnelerinin "çok fazla" olduğunu belirterek sözlü uyarıda bulundu. Genelkurmay Genel Sekreteri ise eleştirisinde şunları belirtti: "TSK’ya uzun yıllar hizmet eden, bazıları terör örgütü tarafından şehit edilmiş personele karşı yanlı, tek taraflı ve akıl dışı iddialar gündeme gelmektedir." Dizinin öykü yazarı Mümtaz'er Türköne, bu eleştiri karşısında "Diyarbakır Cezaevi'nde yaşanan işkence sahnelerinin en fazla onda biri gösterilmiştir. Karakterler ve olaylar gerçeğe dayalı." diye cevap verdi. Posta gazetesinde yazan Mesut Yar, dizinin birkaç bölümünden sonra, dizide atılan sloganların desibelinin düştüğünü ve yerini "fazladan" aşka bıraktığını belirtti.
Nisan 2010 tarihinde verilen İsmail Cem Televizyon Ödülleri'nde "En İyi Unutulmaz Sahne" kategorisinde dizinin yer almayışına Taraf'ın Telesiyej yazarı tepki göstererek "en unutulmaz sahne ödülünün, Bu Kalp Seni Unutur mu? dizisinin Diyarbakır hapishanesindeki (lağım) işkence sahnesi dikkate alınmayarak (ki, bugüne kadar hiçbir sinema filminde ve tv dizisinde bu derece etkili bir sahne çekilmemiştir bana göre) Ezel’e verilmesi, bir entelektüel sermaye yetersizliğinden mi kaynaklanıyordu, başka sebepleri mi vardı yoksa?" diye yazdı.
Diyarbakır Cezaevi'nde 1980-82'de müdürlük yapan Esat Oktay Yıldıran'ın oğulları, cezaevinde meydana gelen işkencelerin anlatıldığı sahneler üzerine "kişinin hatırasına hakaret" iddiasıyla şikâyette bulundular ve bu sahnelerin yer aldığı bölüm ile ilgili soruşturma başlatıldı.
Gürcüler
Kültür
Gürcistan tiyatrosu uzun bir geçmişe dayanmaktadır, en eski formu olarak bilinen "Sahioba" milattan önce 3. yüzyıldan milattan sonra 17. yüzyıla kadar var olmuştur. Gürcistan Milli Tiyatrosu 1791 yılında oyun yazarı ve diplomat olan Giorgi Avalişvili (1769-1850) tarafından kurulmuştur. Bu tiyatronun önde gelen aktörleri olarak Aleksi-Meshişvili, Davit Maçabeli, Davit Bagrationi, Dimitri Çolokaşvili ve diğerleri örnek gösterilebilir.
Gürcistan Devlet Müzesi 1845 yılında kurulmuştur. Gürcistan Ulusal Opera Tiyatrosu ise birkaç yıl sonra 1851'de kurulmuştur.
19. yüzyılda Gürcü kültürünü temsil eden en önemli sanatçılar olarak Nikoloz Barataşvili (şair), Aleksandre Orbeliani (yazar), Vahtang Orbeliani (şair), Dimitri Kipiani (yazar), Grigol Orbeliani (şair), İlia Çavçavadze (şair ve yazar), Akaki Tsereteli (şair), Aleksandre Kazbegi (yazar), Rapiel Eristavi (şair), Mamia Gurieli (şair), İakob Gogebaşvili (yazar), Simon Gugunava (şair), Babo Avalişvili-Herheulidze (aktör), Nikoloz Avalişvili (aktör), Nikoloz Aleksi-Meshişvili (aktör), Romanoz Gvelesiani (ressam), Grigol Maisuradze (ressam), Aleksandre Beridze (ressam), İvane Maçabeli (çevirmen), Okropir Bagrationi (çevirmen), Sardion Aleksi-Meshişvili (çevirmen), Harlampi Savaneli (opera şarkıcısı), Pilimon Koridze (opera şarkıcısı), Lado Agniaşvili (yerel şarkıcı), Alioz Mizandari (besteci) ve benzerleri örnek gösterilebilir.
Gürcistan’da ilk sinema Tiflis’te 16 Kasım 1896’da kurulmuştur. Gürcistan’ın ilk sinema belgeseli “Akaki Tsereteli’nin Raça-Leçhumi’ye Yolculuğu“ Vasil Amaşukeli (1886-1977) tarafından 1912’de çekilmiş, ilk uzun metrajlı filmi olan "Kristine" ise 1916’da Aleksandre Tsutsunava (1881-1955) tarafından çekilmiştir. Tiflis Devlet Sanat Akademisi 1917 yılında kurulmuştur.
20. yüzyılda Gürcü kültürü, Sovyetler Birliği’nin yönetiminde büyük baskılara maruz kalmıştır. Rusikifasyon olarak adlandırılan Ruslaştırma siyasetine birçok Gürcü şiddetle karşı koymuştur. Gürcistan’ın 1991’de bağımsızlığını ilan etmesinden bu yana kültürde yeni bir diriliş oluşmuş ancak buna rağmen ülkenin ekonomik ve politik sorunlarından dolayı bu gelişmeler Sovyet sonrası dönemde yavaşlamıştır.
Dil
Gürcülerin konuştuğu dil Gürcüce, günümüzde Gürcistan’ın standart dilidir. Gürcü alfabesi olarak bilinen ayrı bir yazı sistemiyle yazılır. Bu alfabede 33 fonem vardır. Gürcüce, temel olarak Doğu Gürcüce’si üzerinde gelişmiş, süreç içinde edebiyat ve devlet dili olmuştur. Bu standart dile dayanan Gürcü edebiyatı, yaklaşık 1.500 yıllık bir geleneğe sahiptir.
Gürcistan, tarihi boyunca farklı feodal siyasi yapıların varlığını sürdürdüğü bir ülkeydi. Birkaç yüzyılın birleşik bir devlet yapısı olmasına karşın, bu zaman dilimini dışında ülke topraklarında birden fazla krallık ve prenslik bulunuyordu. Ayrı siyasi yapıların da korunduğu bu bölgelere bağlı olarak Gürcüce’nin farklı diyalektleri konuşuluyordu. Günümüzde bu diyalektlere konuşma dilinde rastlanır, ancak bu diyalektler ayrı bir yazı dili olarak kullanılmamıştır.
Gürcücenin lehçeleri arasında İmereti, Raça-Leçhumi, Guria, Acara, İmerhev (Türkiye'de), Kartli, Kaheti, İngilo (Azerbaycan'da), Tuş, Hevsur, Moheve, Pşavi, Fereydan lehçesi (İran'da Fereydunşehr ve Fereydan), Mtiuleti, Mesheti ve Cavaheti lehçeleri bulunmaktadır.
Alfabe
Gürcü alfabesi, dünyadaki en eski orijinal alfabelerden biridir. Modern Gürcücede 5 ünlü ve 28 ünsüz olmak üzere 33 harf vardır. Her fonem, karşılık gelen yazı birimine sahiptir. Diğer birçok dilden farklı olarak eski Gürcü alfabesinde büyük harfler kullanılmasına rağmen Gürcü alfabesinde büyük küçük harf ayrımı yoktur. Daha sonraları bu harfler metni süslemek amacıyla sadece paragraf başlarında kullanıldı. Gürcü alfabesinin tasarlanış tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, 11. yüzyıl Gürcü tarihçisi Leonti Mroveli alfabenin tasarımcısının İber kralı I. Parnavaz (MÖ 302-237 yılları arasında hüküm sürdü) olduğunu kaydetmektedir.
Gürcü alfabesi geliştirme sürecinde çehresini üç kez değiştirmiştir ve bu nedenle Gürcü alfabesinin üç çeşidi bulunmaktadır: Asomtavruli, Nushuri ve Mhedruli. Eski Gürcü alfabesinde 38 harf vardı, 19. yüzyılda artık günlük konuşmada kullanılmayan 5 harf alfabeden çıkarıldı ancak diğer Kartveli dillerinde bu harflere rastlanabilir.
Gürcü alfabesinin 3 farklı formu bulunmaktadır : Asomtavruli, Nushuri ve Mhedruli.
Eski Gürcü Alfabesi olan Asomtavruli, yuvarlağımsı formdadır iki çizgi arasında yazılmakta ve 37 harften oluşmaktadır. Günümüze dek anıtsal alfabe özelliğini ve fonksiyonunu korumasına neden olan eski Gürcü manastırlarında ve fresklerinde bulunan yazılar Asomtavruli ile yazılmıştır. Reel bulgulara sadece milattan sonraki yıllara ait olanlarda ulaşabildik. Zamanımıza kadar korunabilen belgelere göre Gürcü Alfabesinin en eski türü Asomtavrulidir. Onun en eski örneğine 5. yüzyılın 30’lu yıllarıyla tarihlendirilen, Filistin Gürcü Manastırı’ndaki epigrafik yazılarda rastlıyoruz. O tarihten 9. yüzyıla kadar, tüm Gürcü yazılı anıtları, yazıtları ve el yazmaları Asomtavruli (öncül harfler) ile yazılmıştır.
Bir sonraki alfabe olan Nushuri, çizgileri, şekil çeşitleri ve harflerin birbirine bağlanma tekniği açısından farklıdır. Nushuri 38 harften oluşmakta ve dört çizgi arasına yazılmaktadır. Onun en eski örneği Bolnisi Sioni'de bulunan 835 yılına ait yazıttır. Üçüncü alfabe olan Mhedruli dört çizgi arası sistemiyle yazılan, yuvarlağımsı hatlarda yazıdır ve Nushuri’den farklı olarak 33 harften oluşmaktadır. Bunlardan 5’i sesli 28’i sessiz harftir. Mhedruli Alfabesi başından beri dünyevi (dini olmayan) bir fonksiyona sahipti. Bu alfabeyi genellikle  askerler kullanıyordu ve bu nedenle de adına Mhedruli (Askeri) dediler. Nushuri’yi ise Asomtavruli ile beraber kilise kullanmaya devam etti. Mhedruli’nin oluşmasıyla diğer iki alfabe yok olmadığı gibi, üç alfabenin var olması geleneğinin temeli de oluşmuş oldu.
Edebiyat
Gürcü edebiyatı çok eski ve zengin bir geleneğe dayanır. Bu geleneğin temeli 5. yüzyılda, yani günümüzden on beş yüzyıl önce atılmıştır. Doğu Hristiyan dünyasının en eski ve en zengin edebiyatı olan Gürcü edebiyatı, Orta Çağ ve erken Hristiyan edebiyatına ışık tutması bakımından da önem taşır. Bu edebiyatın tek tarihsel edebi dili Gürcücedir. Bugünkü Gürcü edebiyatı dili, Doğu Gürcüce temelinde ortaya çıkmış, 19. yüzyılın ortalarında son biçimini almıştır. Gürcücenin yazımında, geliştirildiği tarihten bu yana, kendine özgü yapısal ve karakteristik özellikleri olan Gürcü alfabesi kullanılmıştır.
Orta Çağ'da, Gürcü edebiyatı özellikle dini metinler ve hagiografik yazılarla ön plana çıkmıştır. Bu dönemde yazılan eserler arasında Kartlis Tshovreba (Gürcistan Tarihi) ve Kutsal Kraliçe Şuşanik'in Şehadeti gibi önemli metinler bulunur. Gürcü Rönesansı dönemiyle birlikte Gürcü edebiyatı, daha da çeşitlenmiş ve gelişmiştir. Bu dönemde şiir, tiyatro ve roman gibi farklı türlerde eserler üretilmiştir. Önemli yazarlardan biri olan Şota Rustaveli'nin Kaplan Postlu Şövalye adlı epik şiiri, Gürcü edebiyatının en ünlü parçalarından biridir.
Gürcü edebiyatı 19. yüzyılda hızlı bir gelişme sürecine girdi. Bu yüzyılın başında, Gürcistan'ın bağımsızlığını yitirişi ve sömürgeciliğe karşı mücadelesi "yeni Gürcü edebiyatı"nda önemli bir yer tutar. Aleksandre Çavçavadze 19. yüzyılın ilk yarısının tanınmış şairiydi. Çavçavadze'nin özgürlük düşüncesinden esinlenen şiirleri, Gürcistan'ın o dönemde içinde bulunduğu durumu yansıtır. Gürcü romantizminin en önemli temsilcilerinden biri olan Grigol Orbeliani'nin yapıtlarının önemli yanını ulusal sorun oluşturur. Bu dönemin en yetenekli şairi olan Nikoloz Barataşvili, "yeni Gürcü edebiyatı"nın da en büyük temsilcisidir.
Din
Ortodoks geleneğine göre, Hristiyanlık Gürcistan'da ilk olarak 1. yüzyılda Havariler Yurtsever Simun ve Andreas tarafından vaaz edildi. 337'de Kartli'nin (İberya) devlet dini oldu. Tarih boyunca, özellikle Hristiyanlık öncesi devirlerde, Gürcü halkı arasında Zerdüştçülük, Gürcü mitolojisi ve Mitraizm gibi diğer dinler de yaygın olmuştur. Kartli Hristiyanlığın kabulünü Kapadokyalı Azize Nino'ya borçludur. Hristiyanlık, 378'de Akilisene Barışı'ndan sonra İberya'da ikinci yerleşik din haline gelen Zerdüştlük dışındaki tüm eski dinlerin yavaş yavaş yerini aldı.
Başka yerlerde de geçerli olduğu gibi, Gürcistan'daki Hristiyan kilisesi yazılı bir dilin gelişmesi için çok önemliydi ve ilk yazılı eserlerin çoğu dini metinlerdi. Orta Çağ Gürcü kültürü, Doğu Ortodoksluk ve Gürcü Ortodoks Kilisesi'nden büyük ölçüde etkilenmiştir. Bunlar arasında kiliseler ve manastırlar, ikonalar gibi sanat eserleri ve Gürcü azizlerinin hagiografileri vardı.
Gürcüler günümüzde de büyük çoğunlukla Hristiyanlığın Ortodoks mezhebine mensuptur. 2002 yılı nüfus sayımına göre halkın %82'si Doğu Ortodoksu olmaktadır. Gürcü Ortodoks Kilisesi ülkede önemli bir konuma sahiptir ve halkın %95'i kiliseye ve icraatlarına olumlu yönden bakmaktadır. Buna karşılık halkın sadece %15 ila %20'si düzenli olarak dini kilise etkinliklerine katılmaktadır. Acara Özerk Cumhuriyetinde yaşayan Gürcülerin bir kısmı ile Türkiye ve İran'da yaşayan Gürcülerin tamamına yakını ise İslam'ı benimsemiştir. Aynı zamanda kökenleri Babil Sürgünü'ne uzanan küçük bir Gürcü Yahudi topluluğu da bulunmaktadır. Geleneksel dini inançlara ek olarak, Gürcistan'da toplumun dinsiz kesimleri ve inançlarını aktif olarak uygulamayan bireylerin önemli bir bölümü bulunmaktadır.
Milli kıyafet
Gürcü kültürünün en eski ve önemli başarısını, milli kıyafetin üretimi ve kullanılması temsil eder. Aile çiftliklerinde kıyafetlerin kumaşları geleneksel endüstriyel yöntemlerle yün, pamuk, keten, ipek, kenevir gibi bitkilerden üretiliyordu. Gürcistan'ın dağlık sakinleri karmaşık ve çeşitli halk örgü ve dokuma tekniklerine sahipti. Herodot'a göre, o zamanki dünyada Kolhis'te üretilen keten kumaş, Antik Mısır kumaşları ile birlikte dünyada en iyisi olarak kabul edilirdi.
Gürcistan'da, yüzyıllar içinde farklı farklı kıyafet çeşitleri ortaya çıktı ancak temel tip kıyafet — Gürcü elbisesi ve Gürcü Çoha — korunmuş ve son yüzyıllarda son görünümü almıştır. Gürcü milli kostümünün ana karakteristik unsurları: şeklin sofistike ve incelikli olması, bele oturması, giysinin renklerinin yaşla, yüz, ten ve gözlerin rengiyle uyumu, giyim tarzıdır. Gürcü kadın başlıkları ve başörtüleri de Gürcü elbisesine uyumludur: Çihti-Kopi, Mandili, Leçaki ve Bağdadi çeşitleri gibi.
Gürcü erkek milli kostümünün ana modeli, gümüş barutluklar ve gümüş bir hançerle süslenmiş Çoha-Ahaluhi modelidir.
Genel milli kıyafete ek olarak, Gürcistan'ın bazı bölgelerinde kostümün kendine özgü modelleri geliştirildi bunlar zanaatkarlar, köylüler, vatandaşlar ve tüccarlar, din adamları, gezginler, süvariler, güreşçiler, evli ve bekar kadınlar için olmak üzere farklı statülerden ve mesleklerden insanlar için ve bunların yanı sıra iş, tören, düğün, cenaze, avcılık için olan modellerdir.
Gürcü kostümünün temel tipleri tarihsel olarak ekonomik, sosyal statü ve bölgesel-etnik özelliklere göre oluşturulmuştur.
Gürcü milli kıyafetinin yanı sıra, eski Gürcü etnik kökenine ait kıyafetler de var olmaya devam etti. Bunlar arasında eşsiz, bazen küçücük yerleşim biriminde yayılmış ve sadece oradakilerin kullandığı kıyafetlerin kendine özgü özelliği vardı ki genetik bakımdan eski Gürcü giyiminin başlangıç formları ile ilişkili idi. Buna örnek olarak Hevsureti bölgesinin “talavari” kıyafetinin öğesi olan, kendi orijinal şablonuna, zengin nakış süslere sahip ve haç şekilleri ile sadece Gürcistan’da değil Kafkasya’nın diğer tüm halklarının kıyafetlerinden ayrılan gömleği (perangi) belirtebiliriz.
Batı Gürcistan'da, Gürcü kostümünün kendine özgü türü, Raçalı kıyafeti ve ayrıca başlığı Kabalahi olan Acara-Gurialılar ve Lazların kıyafeti olan Çakura'dır. Yaygın Gürcü giyiminin karakteristik örneği Nabadi idi ve koyun kürkünden yapılmaktaydı. Milli kostümün çeşitliliğine şapkalar da katılıyordu: Tuşuri, Hevsuri, Svan, İmereti ve Megrel şapkaları, Kabalahi, Papanaki; karpuz şapkalardan: Kalmuh şapka, Galibandi, şömine şapkası, düşük Bohohi gibi.
19. yüzyıldan itibaren, giyim için ana malzeme olarak fabrika üretimi kumaşın kullanılması, geleneksel Gürcü giyim biçimlerini etkileyen yerli üretimi ve ev yapımı ürünleri zayıflattı. Avrupa modası Gürcistan'da yayılmaktaydı. Köylüler arasında Rus cübbesi, üst sınıflarda - Avrupa takım elbiseleri ve kostümleri Çoha'nın yerini alıyordu.
Mutfak
Gürcü mutfağı Gürcistan'a özgüdür, ancak aynı zamanda diğer Avrupa mutfaklarından ve komşu Batı Asya mutfaklarından bazı etkiler taşımaktadır. Megrel, Kaheti, İmereti yemekleri gibi her bir tarihi Gürcistan bölgesi kendine özgü farklı yemek kültürlerine sahiptir. Çeşitli et yemeklerine ek olarak Gürcü mutfağı vejetaryen yemeklerinin birçok çeşidini sunar.
Yemek ve içkinin Gürcü kültüründeki önemi en iyi şekilde bir Kafkasya ziyafeti, ya da birçok çeşit yemeğin hazırlandığı ve buna eşlik eden büyük miktarda şarabın sunulduğu Supra'da görülebilir, ziyafet saatler boyunca sürebilmektedir. Gürcü ziyafetinde tamada çok önemlidir ve bu geleneksel vazife çok saygı duyulan bir roldür.
Eski Sovyet ülkelerinde özellikle Rusya olmak üzere diğer Sovyet ülkelerine Gürcü göçleri sebebiyle bu ülkelerde Gürcü yemekleri çok popülerdir. Rusya'nın bütün büyük şehirlerinde menülerinde Gürcü yemekleri sunan birçok Gürcü ve Rus restoranları bulunmaktadır.
Coğrafi Boylar ve Akraba Halklar
Gürcüler tarihsel olarak, atalarının geleneksel olarak yaşadığı coğrafi bölgeye göre çeşitli boylara ayrılmıştır.
Bu boylardan herhangi birinin üyesi farklı bir bölgeye taşınsa bile, atalarının bölgelerinin adıyla bilinmeye devam ederler. Örneğin, bir Gurul Tiflis'e (Kartli bölgesinin bir parçası) taşınırsa, aslında Kartli'de yaşamasına rağmen kendisini otomatik olarak Kartlili olarak tanımlamayacaktır. Ancak, önemli miktarda zaman geçerse bu değişebilir. Örneğin, yüzyıllardır İmereti bölgesinde yaşayan ve şimdi İmeretili veya İmeretili-Megreller olarak tanımlanan bazı Megreller var.
Dağlık doğu Gürcü illerinden gelen soyadlar (Kaheti vb.) -uri (ური) veya -uli (ული) son eki ile ayırt edilebilir. Çoğu Svan soyadı tipik olarak -ani (ანი), Megrel soyadları -ia (ია), -ua (უა) veya -ava (ავა) ve Laz soyadları -şi (ში) ile biter.
Bayburt'ta 2018 Türkiye cumhurbaşkanlığı ve genel seçimleri
2018 Türkiye genel seçimlerinde resmî adıyla 27. dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin seçimi. Bayburt ilinin 1 milletvekili seçilmiş ve cumhurbaşkanlığı seçimi için oy kullanılmıştır. Milletvekili seçim sonuçları YSK'nin kesin seçim sonuçları iken, cumhurbaşkanlığı seçim sonuçları YSK'nin Sandık Sonuçları Paylaşım Sistemi (SSPS) verileridir.