cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Otoriteryanizm
Özellikleri
Otoriterlik, politik baskı ve silahlı güç kullanımıyla potansiyel veya varsayılan meydan okuyucuların dışlanması yoluyla sağlanan yoğunlaşmış ve merkezileşmiş bir hükümet gücüne sahip olmayı karakterize eder. Otoriterlik, politik partiler ve kitle örgütleri aracılığıyla insanları rejimin hedefleri etrafında harekete geçirmek için kullanır. Adam Przeworski, "otoriter denge'nin temel olarak yalanlar, korku ve ekonomik refah üzerine oturduğunu" teorileştirmiştir. Ancak, Daniel A. Bell ve Wang Pei, Çin'in COVID-19 deneyimini kullanarak kategorilerin o kadar net olmadığını savundular.
Otoriter rejim ayrıca siyasi gücün gayriresmi ve düzenlenmemiş kullanımını da benimser, liderlik "kendini atamış ve seçilse bile vatandaşların rakipler arasında özgür seçimleriyle görevden alınamaz", sivil özgürlükler keyfi olarak kısıtlanır ve gerçek muhalefete çok az tolerans gösterilir. Sivil toplumu bastırmaya yönelik bir dizi sosyal kontrol mekanizması da bulunurken, siyasi istikrar ordu üzerinde kontrol ve destek sağlanması, rejim tarafından istihdam edilen bürokrasi ve çeşitli sosyalizasyon ve öğretme yöntemleriyle bağlılık oluşturulmasıyla sağlanır.
Otoriterlik, hükümdarın veya hükümetin (genellikle tek parti rejiminde) veya diğer otoritenin "belirsiz siyasi görev süresi" ile belirginleşir. Otoriter bir sistemden daha demokratik bir yönetim şekline geçiş, demokratikleşme olarak adlandırılır.
Otoriter rejimlerde anayasalar
Sovyet Rusya'nın 1918 Anayasası, yeni kurulan Rus Sosyalist Federatif Sovyet Cumhuriyeti'nin (RSFSR) ilk şartnamesi olarak Vladimir Lenin tarafından "devrimci" bir belge olarak tanımlandı. O, bir ulus-devlet tarafından taslaklanan herhangi bir anayasadan farklı olduğunu belirtti. "Hukuk bilimci Mark Tushnet tarafından geliştirilen "otoriter anayasacılık" kavramı bulunmaktadır." Tushnet, otoriter anayasacı rejimleri, "modern Batı'da tanıdık olan, insan haklarına ve öz yönetim ilkesine dayanan ve çeşitli kurumsal araçlarla uygulanan" liberal anayasacı rejimlerden ve liderlerin gücüne sınırlamalar getirme veya insan hakları fikrini reddeden tam anlamıyla otoriter rejimlerden ayırır. Tushnet, otoriter anayasacı rejimleri şu şekilde tanımlar: (1) otoriter egemen parti devletleri; (2) siyasi muhaliflere keyfi olarak tutuklama yapmamakla birlikte iftira kararları gibi yaptırımlar uygulamak; (3) politikaları hakkında "makul düzeyde açık tartışma ve eleştiriye izin vermek"; (4) sistematik baskı olmaksızın "makul ölçüde özgür ve adil seçimler" düzenlemek, ancak "seçim bölgelerinin belirlenmesi ve parti listelerinin oluşturulması gibi konulara yakından dikkat ederek, kendi lehine ve önemli bir farkla galip geleceğini en iyi şekilde sağlamak"; (5) zaman zaman kamuoyuna duyarlılık göstermek; ve (6) "dissent miktarının istenen seviyeyi aşmamasını sağlamak için mekanizmalar oluşturmak". Tushnet, Singapur'u otoriter anayasacı bir devlet örneği olarak gösterir ve bu kavramı hibrit rejimler kavramıyla ilişkilendirir.
Ekonomi
Seymour Lipset, Carles Boix, Susan Stokes, Dietrich Rueschemeyer, Evelyne Stephens ve John Stephens gibi bilim insanları, ekonomik kalkınmanın demokratikleşme olasılığını artırdığını savunmaktadır. Adam Przeworski ve Fernando Limongi ise ekonomik kalkınmanın demokrasilerin otoriterleşme olasılığını azalttığını, ancak gelişmenin demokratikleşmeyi (otoriter bir devleti demokrasiye dönüştürmeyi) sağlayan bir neden olduğuna dair yetersiz kanıt olduğunu savunurlar.
Eva Bellin, belirli koşullar altında burjuvazinin ve işçi sınıfının demokratikleşmeyi daha olası bulduğunu, ancak diğer koşullar altında bu durumun geçerli olmadığını savunmaktadır. Ekonomik gelişme kısa ve orta vadede otoriter rejimlere yönelik halk desteğini artırabilir.
Michael Albertus'a göre, çoğu toprak reformu programı otoriter rejimler tarafından uygulanır ve daha sonra toprak reformunun yararlanıcılarına mülkiyet haklarını vermeyi engellerler. Otoriter rejimler bunu, kırsal nüfus üzerinde baskı aracı elde etmek için yapar.
Devlet kurumları
Otoriter rejimler genellikle demokratik rejimlere benzer siyasi kurumları benimser, ancak bunlar farklı amaçlar için hizmet edebilir. Ekonomik kalkınma ve bireysel özgürlük için temel olan kurumlar, temsil edici meclisler ve rekabetçi siyasi partiler gibi, demokratik rejimlerde bulunur. Çoğu otoriter rejim, bu siyasi yapıları benimser, ancak güçlerini pekiştirmek için bunları kullanır. Örneğin, otoriter meclisler, liderlerin destek tabanlarını güçlendirebilecekleri, gücü paylaşabilecekleri ve elitleri denetleyebilecekleri platformlardır. Ek olarak, otoriter parti sistemleri, çoğunlukla tekelci otorite yapılarından dolayı son derece istikrarsız ve parti gelişimine uygun olmayan sistemlerdir.
Demokratik ve otoriter sistemler arasındaki en belirgin fark, seçimlerinde ortaya çıkar. Demokratik seçimler genellikle kapsayıcı, rekabetçi ve adil niteliktedir. Çoğu durumda, seçilen lider genel iradeyi temsil etmek üzere atanır. Öte yandan, otoriter seçimler genellikle sahtekarlık ve muhalif partilerin katılımına yönelik aşırı kısıtlamalarla karşı karşıya kalır. Otokratik liderler, zaferlerini sağlamak için siyasi muhalefeti öldürmek ve seçim gözlemcilerine ödeme yapma gibi taktikler kullanırlar. Buna rağmen, son yıllarda seçimlere ve destek partilerine sahip olan otoriter rejimlerin oranı artmıştır. Bu durum, demokrasilerin ve seçim otoritelerinin artan popülaritesi nedeniyle otoriter rejimlerin demokratik rejimleri taklit etmesi, yabancı yardım almayı ummaları ve eleştirilerden kaçınmaları sonucunda gerçekleşmektedir.
2018 yılında yapılan bir çalışmaya göre, çoğu parti yönetimindeki diktatörlükler düzenli olarak halkoylaması yapmaktadır. 1990'lardan önce, bu seçimlerde seçmenlerin tercih edebileceği alternatif parti veya adaylar bulunmamaktaydı. Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana, otoriter sistemlerdeki seçimlerin yaklaşık üçte ikisi bazı muhalefete izin vermektedir, ancak seçimler mevcut otoriter rejimi ağırlıklı olarak desteklemek için yapılandırılmaktadır.
Otoriter sistemlerde özgür ve adil seçimlere engel teşkil edebilecek faktörler şunları içerebilir:
Diğer kitlelerle etkileşimler
Stabil otoriter yönetimin temelleri, otoriterin kitleler ve diğer elitler arasındaki mücadeleyi engellemesidir. Otoriter rejim isyanları önlemek için işbirliği veya baskı kullanabilir. Otoriter yönetim, yöneticinin diğer elitlerin desteğini (genellikle devlet ve toplumsal kaynakların dağıtımı aracılığıyla) ve halkın desteğini (aynı kaynakların dağıtımıyla) sürdürmek zorunda olduğu bir dengeleme sürecini içerir: dengeleme eylemi dengesiz olursa, otoriter yönetim elitler tarafından bir darbe veya halkın bir isyan riski altına girer.
Bilgi manipülasyonu
Sergei Guriev ve Daniel Treisman tarafından 2019 yılında yapılan bir çalışmaya göre, otoriter rejimler zaman içinde kontrollerini sağlamak için şiddet ve kitlesel baskıya olan bağımlılıklarını azaltmışlardır. Çalışma, otoriter liderlerin kontrol aracı olarak bilgi manipülasyonuna giderek daha fazla başvurduğunu göstermektedir. Otoriter liderler, iyi performansın bir görüntüsünü yaratma, devlet baskısını gizleme ve demokrasiyi taklit etme konularında artan bir eğilim göstermektedir.
Zayıflık ve dayanıklılık
Andrew J. Nathan, "rejim teorisine göre otoriter sistemler, zayıf meşruiyet, zorbalığa aşırı bağımlılık, karar alma süreçlerinin aşırı merkezileştirilmesi ve kişisel gücün kurumsal normlara üstünlüğü gibi nedenlerle doğası gereği kırılgandır. ... Komünist, faşist, korporatist veya kişisel iktidar olmalarına bakılmaksızın, az sayıda otoriter rejim düzenli, barışçıl, zamanında ve istikrarlı bir şekilde devir teslim gerçekleştirebilmiştir." şeklinde belirtmektedir.
Siyaset bilimci Theodore M. Vestal, otoriter siyasi sistemlerin hem halkın hem de elit taleplerine yetersiz yanıt vererek zayıflayabileceğini belirtir ve otoriter rejimlerin zorluklarla başa çıkmak için daha sıkı kontrol uygulama eğiliminde olmalarının, uyum sağlama yerine, otoriter bir devletin meşruiyetini tehlikeye atabileceğini ve çökmesine yol açabileceğini ifade eder.
Bu genel eğilimin istisnalarından biri, otoriter rejimler arasında olağanüstü direnç gösteren Çin Komünist Partisi'nin otoriter yönetimidir. Nathan, bunun dört faktöre bağlanabileceğini belirtir: (1) "artan norm odaklı hale gelen haleflik politikaları"; (2) "siyasi elitlerin terfi süreçlerinde grupçuluk yerine liyakatçılık düşüncelerinin artması"; (3) "rejim içindeki kurumların farklılaşması ve fonksiyonel uzmanlaşması"; ve (4) "CCP'nin genel kamuoyu nezdinde meşruiyetini güçlendiren siyasi katılım ve başvuru için kurumların oluşturulması."
Şiddet
Yale Üniversitesi siyaset bilimci Milan Svolik, şiddetin otoriter sistemlerin yaygın bir özelliği olduğunu savunur. Otoriter devletlerde şiddet yaygın olma eğilimindedir, çünkü diktatör, rejim müttefikleri, rejim askerleri ve halk arasındaki anlaşmazlıkları çözmek için yetkilendirilmiş bağımsız üçüncü tarafların eksikliği söz konusudur.
Otoriter yönetimler, iktidarı ele geçirmesi zor olan önlemlere başvurabilir, buna "darbe önleme" adı verilir. Darbe önleme stratejileri, aile, etnik ve dini grupları stratejik olarak askeriye içine yerleştirme; düzenli orduya paralel silahlı bir güç oluşturma; ve birbirini sürekli izleyen, örtüşen yargı yetkisine sahip çok sayıda iç güvenlik kurumu geliştirme gibi önlemleri içerir. Araştırmalar, bazı darbe önleme stratejilerinin darbe olasılığını azalttığını ve kitlesel protestoların gerçekleşme olasılığını düşürdüğünü göstermektedir. Ancak darbe önleme önlemleri askeri etkinliği azaltır ve iktidardaki kişinin elde edebileceği rantları sınırlar. 2016 yılında yapılan bir çalışma, sonraki seçim kurallarının darbe girişimlerinin gerçekleşme olasılığını azalttığını göstermektedir. Sonraki seçim kuralları, sabırlı olmanın komplo kurucuları arasında koordinasyon çabalarını zorlaştırarak daha fazla kazanç elde eden elitleri tatmin ederek darbe girişimlerini engellediği düşünülmektedir. Curtis Bell ve Jonathan Powell adlı siyaset bilimcilerin belirttiğine göre, çevre ülkelerde gerçekleşen darbe girişimleri, bölgede daha fazla darbe önleme tedbirinin alınmasına ve darbeyle ilgili baskıların artmasına neden olur. 2017 yılında yapılan bir çalışma, ülkelerin darbe önleme stratejilerinin benzer geçmişlere sahip diğer ülkelerden büyük ölçüde etkilendiğini bulmuştur. Barış Araştırmaları Dergisi'nde 2018 yılında yapılan bir çalışma, darbe girişimlerini atlatan liderlerin bilinen ve potansiyel rakipleri tasfiye ederek cevap vermelerinin, liderlik sürelerinin daha uzun olmasına neden olduğunu söylemiştir. Conflict Management and Peace Science dergisinde 2019 yılında yapılan bir çalışma, kişisel diktatoryal rejimlerin diğer otoriter rejimlere kıyasla darbeyi önleme önlemleri almaya daha yatkın olduğunu bulmuştur; yazarlar, bunun "kişisel liderlerin zayıf kurumlara ve dar destek tabanlarına, birleştirici ideolojilere ve yöneticiyle kurulan gayri resmi bağlantılara sahip olmamaları" nedeniyle olduğunu savunmaktadır.
2019 yılında yapılan bir çalışmaya göre, kişisel diktatoryal rejimler diğer diktatoryal rejimlere göre daha baskıcıdır.
Tanım
Yale profesörü Juan José Linz'e göre bugün üç ana politik rejim türü bulunmaktadır: demokrasiler, totaliter rejimler ve bu ikisi arasında yer alan otoriter rejimler (hibrit rejimler).
Türleri
Linz ve diğerleri tarafından birkaç alt türü tanımlanan otoriter rejimler bulunmaktadır. Linz, geleneksel otoriter rejimler ve bürokratik-askeri otoriter rejimler olmak üzere iki temel alt türü tanımlamıştır.
Barbara Geddes'e göre, otoriter rejimlerin yedi farklı tipolojisi bulunmaktadır: dominant parti rejimleri, askeri rejimler, kişisel rejimler, monarşiler, oligarşik rejimler, dolaylı askeri rejimler veya ilk üçünün bir karışımı olan rejimler.
Linz tarafından belirlenen otoriter rejimlerin alt tipleri şunlardır: korporatist veya organik-statik rejimler, ırksal ve etnik "demokrasi" ve post-totaliter rejimler.
Otoriter rejimler bazen kişiselleştirici veya popülist olup olmadıklarına göre alt kategorilere ayrılır. Kişisel otoriter rejimler, keyfi yönetim ve otoritenin, "öncelikli olarak himaye ağları ve baskı aracılığıyla, kurumlar ve resmi kurallar yerine" uygulandığı şekilde karakterize edilir. Kişisel otoriter rejimler, sömürge sonrası Afrika'da görülmüştür. Buna karşılık, popülist otoriter rejimler, "güçlü, karizmatik, manipülatif bir liderin, önemli alt sınıf gruplarını içeren bir koalisyon aracılığıyla hükmettiği, mobilizasyonel rejimlerdir." Örnekler arasında Juan Perón döneminde Arjantin, Cemal Abdulnasır döneminde Mısır ve Hugo Chávez ile Nicolás Maduro dönemlerinde Venezuela yer almaktadır.
Yale Üniversitesi'nden siyaset bilimcileri Brian Lai ve Dan Slater tarafından yapılan otoriter rejimlerin tipolojisine göre dört kategori bulunmaktadır.
John Duckitt, otoriterlik ile kolektivizm arasında bir bağlantı olduğunu öne sürer ve her ikisinin de bireyciliğe karşı durduğunu iddia eder. Duckitt, otoriterlik ve kolektivizmin, bireysel hakları ve hedefleri grup hedefleri, beklentileri ve uyumları altında ezdiğini yazar.
Steven Levitsky ve Lucan Way'e göre, sosyal devrimlerle ortaya çıkan otoriter rejimler, diğer tür otoriter rejimlere kıyasla daha dayanıklıdır.
Otoriteryanizm ve demokrasi arasındaki ilişki
Otoriterlik ve demokrasi temel olarak birbirinin zıttı değildir ve bir ölçekte karşıt uçlar olarak düşünülebilir. Bu nedenle, bazı demokrasilerin otoriter unsurları olabileceği gibi, otoriter bir sistemde de demokratik unsurlar bulunabilir. Otoriter rejimler, genellikle rejimin istikrarını zayıflatmayan şikayetlere karşı vatandaşların isteklerine kısmen tepki verebilirler. İlliberal demokrasi, liberal demokrasiden farklı olarak, hukukun üstünlüğü, azınlık gruplarının korunması, bağımsız bir yargı sistemi ve gerçek anlamda güçler ayrılığı gibi özelliklere sahip olmamasıyla ayırt edilir.
Liberal demokrasiler arasında savaşın nadiren olduğu bir başka ayrımdır; araştırmalar, teoriyi genişletmiş ve daha demokratik ülkelerin birbirleriyle daha az savaş (bazen askeri nitelikli eyaletler arası anlaşmazlıklar) ve daha az savaş kaybına yol açan çatışma yaşadıklarını göstermiştir ve demokrasilerin çok daha az iç savaşa sahip olduğunu ortaya koymuştur.
Araştırmalar, demokratik ülkelerde işlenen cinayetlerin çok daha az olduğunu göstermektedir. Bunlar aynı zamanda liberal demokratik politikaları uygulamadan önce orta düzeyde gelişmiş ülkelerdi. Dünya Bankası'nın araştırması, siyasi kurumların yolsuzluğun yaygınlığını belirlemede son derece önemli olduğunu ve parlamento sistemlerinin, siyasi istikrarın ve basın özgürlüğünün düşük düzeyde yolsuzlukla ilişkili olduğunu göstermektedir.
Ekonomist Alberto Abadie'nin 2006 yılında yaptığı bir çalışma, terörizmin en yaygın olduğu ülkelerin orta düzeyde siyasi özgürlüğe sahip olan ülkeler olduğunu ortaya koymuştur. En az terörizmin görüldüğü ülkeler ise en demokratik ve en az demokratik olan ülkelerdir ve "otoriter bir rejimden demokrasiye geçişler geçici olarak terörizmde artışa neden olabilir" şeklinde bir sonuca varmıştır. 2013 ve 2017 yıllarında yapılan çalışmalar da benzer şekilde siyasi özgürlük ile terörizm arasında doğrusal olmayan bir ilişki bulmuştur. Bu çalışmalara göre, en fazla terör saldırısının kısmi demokrasilerde gerçekleştiği, en az saldırının ise "katı otoriteler ve tam anlamıyla demokrasilere" sahip ülkelerde olduğu tespit edilmiştir. Amichai Magen tarafından yapılan 2018 tarihli bir çalışma, liberal demokrasilerin ve çok kutuplu sistemlerin diğer rejim türlerine kıyasla sadece daha az terör saldırısına maruz kalmadığını, aynı zamanda terör saldırılarında daha az kayba uğradığını göstermiştir. Bu durum, daha kaliteli demokrasilerin vatandaşların taleplerine, "fiziksel güvenlik isteği" de dahil olmak üzere, duyarlılık göstermesine bağlanabilir. Bu da "istihbarat, altyapı koruması, ilk müdahaleciler, sosyal dayanıklılık ve özel tıbbi bakım" gibi alanlara yapılan yatırımların, kayıpların önlenmesine yardımcı olduğunu göstermektedir. Magen ayrıca, kapalı otokrasilerde terörizmin 2013 yılından itibaren keskin bir şekilde arttığını belirtti.
Ulusal demokratik hükümetler içinde, alt ulusal otoriter bölgeler bulunabilir. Bu duruma örnek olarak, İkinci Yeniden Yapılanma sonrası Güney Amerika Birleşik Devletleri, ayrıca çağdaş Arjantin ve Meksika'nın bazı bölgeleri gösterilebilir.
Rekabetçi otoriter rejimler
Rekabetçi otoriter rejim, Soğuk Savaş sonrası dönemde ortaya çıkan bir tür sivil rejimdir. Rekabetçi otoriter rejimde, "resmi demokratik kurumlar mevcuttur ve genellikle iktidara ulaşmanın temel aracı olarak görülür, ancak ... mevcut iktidarın devleti kötüye kullanması, rakiplerine karşı önemli bir avantaj sağlar." Terim, Steven Levitsky ve Lucan A. Way'in aynı adı taşıyan 2010 tarihli kitaplarında ortaya çıkan ve Soğuk Savaş sırasında ve sonrasında ortaya çıkan bir tür hibrit rejimi tanımlamak için kullanılmıştır.
Rekabetçi otoriter rejimler, tam anlamıyla otoriter rejimlerden farklıdır çünkü düzenli olarak seçimler yapılır, muhalefet açık bir şekilde faaliyet gösterebilir ve sürgün veya hapis riski düşüktür ve "demokratik prosedürler, muhalefet gruplarının güç mücadelesi için ciddi bir şekilde ele aldığı anlamlı bir şekilde uygulanır." Rekabetçi otoriter rejimler, demokrasilerin üç temel özelliğinden bir veya daha fazlasını eksik olarak gösterirler. Bu özellikler şunlardır: özgür seçimler (yani önemli ölçüde sahtekârlık veya seçmen sindirme olmaksızın yapılan seçimler); sivil özgürlüklerin korunması (yani ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü ve dernek kurma özgürlüğü); ve adil bir oyun sahası (kaynaklara, medyaya ve yasal yollara erişim açısından eşitlik).
Otoriteryanizm ve faşizm arasındaki ilişki
Otoriterlik, faşizmin temel bir kavramı olarak kabul edilir ve bilim insanları, faşist bir rejimin öncelikle otoriter bir yönetim biçimi olduğunda hemfikirdir, ancak tüm otoriter rejimlerin faşist olmadığına dikkat çekerler. Otoriterlik, faşizmin tanımlayıcı bir özelliği olsa da, bilim insanları, bir otoriter rejimi faşist yapan daha ayırt edici özelliklere ihtiyaç olduğunu savunurlar.
Otoriteryanizm ve totaliterlik arasındaki ilişki
Linz, kişisel diktatörlüklerden ve totaliter devletlerden farklı olarak yeni otoriterlik biçimlerini ayırt etmiş ve Franco dönemi İspanya'sını bir örnek olarak ele almıştır. Kişisel diktatörlüklerin aksine, yeni otoriterlik biçimleri çeşitli aktörlerin (İspanya'da askeri, Katolik Kilisesi, Falange, monarşistler, teknokratlar ve diğerleri dahil) kurumsallaşmış temsiline dayanır. Totaliter devletlerin aksine, rejim halkın desteğine dayanmak yerine, pasif halk kabulüne dayanır. Juan Linz'e göre, otoriter bir rejim ile totaliter bir rejim arasındaki ayrım, otoriter bir rejimin politikayı ve siyasi mobilizasyonu boğmaya çalışırken, totalitarizmin onları kontrol etmeyi ve kullanmayı hedeflediğidir. Otoriter rejim, temel olarak totaliter rejimden, hükümet kontrolü altında olmayan sosyal ve ekonomik kurumların varlığıyla ayrılır. Yale Üniversitesi siyaset bilimci Juan Linz'in çalışmalarına dayanan Colorado Springs'teki Colorado Üniversitesi'nden Paul C. Sondrol, otoriter ve totaliter diktatörlerin özelliklerini incelemiş ve bunları bir tabloda düzenlemiştir. Sondrol, otoriterlik ve totalitarizmin otoriter rejimler olduğunu belirtirken, üç temel ayrım noktasında farklılık gösterdiğini savunur: "(1) Sondrol'a göre, sıradan ve genellikle popüler olmayan otoriter liderlerin aksine, totaliter diktatörler karizmatik bir 'kişilik kültü' ve bilinçli bir şekilde manipüle edilen peygamberimsi bir imaj aracılığıyla takipçileriyle kitle tabanlı, sözde demokratik bir 'karşılıklı bağımlılık' geliştirir.
(2) Eş zamanlı rol algıları, totaliterleri otoriterlerden ayırır. Otoriter liderler, genellikle kontrol etmek ve mevcut durumu korumakla yetinmeyi tercih eden bireyler olarak kendilerini görürler. Totaliter liderlerin kendilik algısı ise büyük ölçüde teleolojiktir. Tiran, evreni yönlendirmek ve yeniden şekillendirmek için vazgeçilmez bir işlevden öte, bir kişi değil bir varlıktır.
(3) Sonuç olarak, kişisel çıkarlar için gücü kullanma eğilimi, otoriter liderler arasında totaliter liderlere kıyasla daha belirgindir. İdeolojinin bağlayıcı çekiciliğine sahip olmadıkları için, otoriter liderler korku aşılayarak ve sadık işbirlikçilere ödüller vererek yönetimlerini desteklerler, böylece bir 'hırsızlık rejimi' yaratırlar." Totaliter rejime kıyasla, "otoriter devlet hala devlet ile toplum arasında belli bir ayrımı sürdürür. Sadece siyasi güçle ilgilenir ve bu güç sorgulanmadığı sürece topluma belli bir özgürlük sağlar. Totalitarizm ise özel yaşama müdahale eder ve onu boğar." Başka bir ayrım ise "otoriterlik, totalitarizmde olduğu gibi ütopyacı ideallere sahip değildir. Dünyayı ve insan doğasını değiştirmeye çalışmaz." Carl Joachim Friedrich, "totaliter rejimleri diğer otokrasilerden ayıran üç özelliğin olduğunu belirtmektedir: totaliter bir ideoloji, bir gizli polis tarafından desteklenen bir parti ve endüstriyel kitle toplumunun monopol kontrolü."
Greg Yudin, Moskova Sosyal ve Ekonomik Bilimler Okulu'nda siyaset felsefesi profesörü olan, "siyasi pasiflik ve sivil bağlantısızlık"ın otoriterliğin "temel özellikleri" olduğunu, totalitarizmin ise "kitlesel mobilizasyon, terör ve inançların homojenliği"ne dayandığını savunmaktadır.
Ekonomik etkiler
Politik rejim türlerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri bilim insanları arasında tartışmalı bir konudur. Var olan araştırmaların 1993 yılında yapılan bir değerlendirmesi, Adam Przeworski ve Fernando Limongi'nin "demokrasinin ekonomik büyümeyi teşvik edip etmediğini bilmediğimizi" sonucuna ulaşmalarını sağlamıştır. 2010 yılında Dani Rodrik, demokrasilerin uzun vadeli ekonomik büyüme, ekonomik istikrar, dış ekonomik şoklara uyum, insan sermayesi yatırımı ve ekonomik eşitlik açısından otoriter rejimleri geride bıraktığını yazmıştır. Daron Acemoğlu, Suresh Naidu, Pascual Restrepo ve James A. Robinson tarafından yapılan 2019 tarihli bir çalışma, demokrasinin uzun vadede kişi başına gayri safi yurtiçi hasılayı yaklaşık %20 artırdığını bulmuştur. Amartya Sen'e göre, işleyen bir liberal demokrasinin hiçbir zaman büyük ölçekli bir kıtlık yaşamadığı belirtilmektedir.
Araştırmacılar, otokrasilerin hızlı endüstrileşme konusunda avantajları olabileceğini belirtmiştir. Seymour Martin Lipset, düşük gelirli otokratik rejimlerin düşük gelirli demokrasilere kıyasla belli teknokratik "verimlilik artırıcı avantajlara" sahip olduğunu ve bu nedenle otokratik rejimlere ekonomik kalkınma konusunda bir avantaj sağladığını iddia etmiştir. Buna karşılık, Morton H. Halperin, Joseph T. Siegle ve Michael M. Weinstein (2005), demokrasilerin otokratizme göre "üstün gelişme performansı sergilediğini" savunmaktadır. Yoksul demokrasilerin daha istikrarlı ekonomik büyüme sergileme ve otokratik rejimlere kıyasla ekonomik ve insani felaketler (sığınmacı krizleri gibi) yaşama olasılığının daha düşük olma eğiliminde olduğunu belirtirler. Ayrıca, demokrasilerdeki sivil özgürlüklerin yolsuzluk ve kaynakların yanlış kullanımını engellediği, demokrasilerin otokratik rejimlere göre daha adapte olabilen olduğu ifade edilmektedir.
İkinci dünya savaşı sonrası otoriteryanizm karşıtlığı
İkinci Dünya Savaşı (1945 yılında sona eren) ve Soğuk Savaş (1991 yılında sona eren) hem demokratik rejimlerin hem de daha az otoriter rejimlerin otoriter rejimlerin yerini aldığı sonuçlar doğurdu.
İkinci Dünya Savaşı, Müttefik güçlerin Eksen güçlerini yenmesiyle sonuçlandı. Tüm Eksen güçleri (Nazi Almanya, Faşist İtalya ve İmparatorluk Japonya) totaliter veya otoriter hükümetlere sahipti ve bu ülkelerin ikisi demokratik anayasalara dayanan hükümetlerle değiştirildi. Müttefik güçler, Demokratik devletlerin bir ittifakı ve (daha sonra) Komünist Sovyetler Birliği idi. En azından Batı Avrupa'da, savaş sonrası dönem otoriter rejimlerin kontrolünde olan alanlarda çokluğu ve ifade özgürlüğünü benimsedi. Faşizm ve Nazizm anısı küçümsendi. Yeni Federal Almanya Cumhuriyeti ifadesini yasakladı. Nazi devletinin merkezciliğine tepki olarak, Batı Almanya'nın (Federal Almanya Cumhuriyeti) yeni anayasası "güçler ayrılığı" uyguladı ve "hukuk uygulamasını" cumhuriyetin on altı eyaleti veya bölgelerinin eline verdi, en azından başlangıçta federal Alman hükümetine değil.
Kültürel olarak, Batı Avrupa'da ayrıca anti-faşizme dayanan güçlü bir anti-otoriterlik duygusu vardı. Bu durum, işgal karşıtı aktif direnişe ve süper güçlerin gelişiminden kaynaklanan korkulara bağlandı. Anti-otoriterlik, ayrıca 1950'lerde Beat Kuşağı, 1960'larda hippi hareketi ve 1970'lerde punklar gibi karşı kültürel ve bohem hareketlerle ilişkilendirildi.
Güney Amerika'da, Arjantin, Bolivya, Brezilya, Paraguay, Şili ve Uruguay 1982 ile 1990 arasında diktatörlüklerden demokrasiye geçiş yaptılar.
2000'li yıllarda demokratik gerileme
2005'ten bu yana, bazıları tarafından "demokratik gerileme" olarak adlandırılan bir durum gözlemciler tarafından not edilmiştir, ancak Steven Levitsky ve Lucan Way gibi bazıları, 2013'ten önce önemli bir demokratik düşüş olmadığını tartışmışlardır. 2018'de, Freedom House, dünya genelinde "113 ülkenin" 2006'dan 2018'e kadar "siyasi haklar ve sivil özgürlükler" açısından "net bir düşüş" gösterirken "sadece 62'si" "net bir iyileşme" yaşamış olduğunu açıkladı. 2020 raporu, düşük notların on dördüncü yıl üst üste kaydedilmesini belirtti. 2020 yılına gelindiğinde, Freedom House tarafından "özgür olmayan" olarak işaretlenen tüm ülkeler de transnasyonel otoriterlik uygulamaları geliştirmişlerdi ve devlet sınırlarının ötesinde muhalefeti polis ve kontrol etmeyi amaçlamışlardı. 2018'de yazan Amerikalı siyasi gazeteci David Frum, "Çok geç 20. yüzyılın ümit veren dünyası - NAFTA ve genişleyen NATO'nun dünyası; World Wide Web 1.0 ve liberal müdahaleciliğin dünyası; Václav Havel ve Nelson Mandela gibi liderler altında demokrasinin küresel yayılımının dünyası - şimdi yıpranmış ve aldatıcı görünüyor." şeklinde yazdı.
Michael Ignatieff, Fukuyama'nın liberalizmin otoriterliği yenmesi fikrinin "şimdi kaybolmuş tek kutuplu bir anının eski bir eseri gibi göründüğünü" yazdı ve Fukuyama da endişelerini dile getirdi. 2018'de sadece bir Arap Baharı ayaklanması (Tunus'taki ayaklanma) anayasal demokratik yönetim geçişine yol açarken, bölgede otoriterlik ve İslami aşırılığın yeniden yükselişinin adı "Arap Kışı" konuldu.
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra otoriterliğin yeniden yayılmasına ilişkin çeşitli açıklamalar sunulmuştur. Bunlar arasında küreselleşmenin dezavantajları, popülist neo-milliyetçiliğin yükselişi ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin otoriter modelinin başarısı olan Pekin Konsensüsü yer almaktadır. ABD gibi ülkelerde, otoriterliğin büyümesine neden olan faktörler arasında 2007-2008 mali krizi ve daha yavaş gerçek ücret büyümesi ile sosyal medyanın bilgi "gatekeeper"ları denilenleri ortadan kaldırması yer alır - ekonomideki aracılık işlemleri eşdeğeri- bu durumda bir nüfusun büyük bir kesimi, global ısınmanın tehlikesinden aşı ile hastalık yayılımının önlenmesine kadar "doğrulanabilir gerçekler" olarak kabul edilenlerin çoğunu fikir olarak görüyor ve aslında yalnızca kanıtlanmamış yanıltıcı görüşler olanların bir kısmını da gerçek olarak kabul ediyor.
ABD siyasetinde, "aşırı sağ", "uç sağ" ve "ultra sağ" terimleri, Hıristiyan Kimliği, Yaratıcılık Hareketi, Ku Klux Klan, Ulusal Sosyalist Hareket, Ulusal İttifak, Şeytanın Zevki Bakanlıkları ve Dokuz Açı Düzeni gibi "asi devrimci sağ ideolojisinin militan formları ve ayrılıkçı etnosentrik milliyetçilik" gibi şeyleri tanımlamak için kullanılan etiketlerdir. •
•   Bu uç sağ gruplar, genellikle anti-semitik olan güçle ilgili komplocu görüşleri paylaşırlar ve algılanan homojen ırksal Völkish ülkeyi bir araya getirecek bir organik oligarşi lehine pluralist demokrasiyi reddederler. ABD'deki uç sağ gruplar, genellikle neo-faşist, neo-nazi, beyaz milliyetçi ve beyaz üstünlükçü örgütler ve ağlar oluşur ve beyaz etno devletin inşasını gerçekleştirmek için suikastlar, cinayetler, terörist saldırılar ve toplumsal çöküş gibi şiddetli yollarla ırksal çatışmanın "hızlandırılması"ndan bahsederler.
Otoriteryanizm ve totaliterlik arasındaki fark
"Totalitarizm" terimi, belirli ideolojileri, hareketleri ve savaş sonrası dönemdeki siyasi rejimleri (Sovyet komünizmi - Stalinizm -, İtalyan faşizmi ve milliyetçi-sosyalizm gibi) tanımlamak için kullanılır. Totalitarizm, halkın tüm kamusal ve hatta özel yaşamının homojenleştirilmesini ve farklı düşüncelerin veya muhalefetin reddedilmesini hedefler. Aşırı durumlarda, muhalifler veya farklı düşünenler yok edilme veya ortadan kaldırılma eğilimindedir. Totaliter ideolojiler, hareketler ve rejimler, liberal demokrasiye ve hakların ve özgürlüklerin tanınmasına karşı çıkan diğer politik pozisyonlardan farklıdır. Örneğin, moderatizm, muhafazakarlık, gelenekçilik, milliyetçilik veya militarizm gibi politik görüşler, totalitarizmle aynı düzeyde radikal değildir.
Totalitarizm ve otoritarizm arasındaki ayrım, belirli rejimleri tanımlarken daha çok bir derece meselesidir. Totalitarizm, devrimci bir sosyal veya insan dönüşümü amacıyla (örneğin "Yeni İnsan" idealiyle) ilerlerken, otoritarizm genellikle muhafazakar veya gerici amaçlara sahiptir. Ayrıca, totalitarizmde değişen koşullara sert bir şekilde uyum sağlama eğilimi vardır ve gerçekliği herhangi bir maliyetle değiştirmeye yönelirken, otoritarizm daha esnek bir tutuma sahiptir ve gerçekliğe uyma veya prensiplerden sapma konusunda daha hazırdır. Bu nedenle, totalitarizm genellikle daha uzun süreli olabilirken, otoritarizm daha dayanıklı olabilir.
1964 yılında İspanyol siyaset bilimci Juan José Linz, Yale Üniversitesi'nde profesör olarak totalitarizm ve otoritarizm arasındaki farkları tanımlamıştır. Linz'e göre, diktatörlük örneklerinden biri olan Franco diktatörlüğü, otoriter rejimlerin en belirgin örneğidir. Linz'in önerdiği tanım şu şekildedir: "Otoriter rejimler, sınırlı ve sorumlu olmayan siyasi çoğulculuğa sahip siyasi sistemlerdir. Belirgin bir ideolojiye sahip olmasa da özgün bir zihniyetleri bulunabilir. Geniş ve yoğun siyasi mobilizasyondan yoksun olabilirler, ancak bazı dönemlerde istisnalar görülebilir. Bu rejimlerde lider veya en fazla bir küçük grup, resmi olarak belirsiz sınırlar içinde olsa da aslında oldukça öngörülebilir bir şekilde gücü elinde bulundurur."Linz, Carl Joachim Friedrich ve Zbigniew Brzezinski tarafından 1956'da ortaya konulan totalitarizm teorisini referans alarak otoriter rejimleri tanımlamıştır. İspanyol tarihçi Enrique Moradiellos tarafından yapılan analizden elde edilen verilere dayanarak, iki tür siyasi rejim arasındaki farklar aşağıdaki tabloda açıklanmaktadır. Linz'in tanımı, eleştirilerin hedefi oldu ve "biçimci" bir karaktere sahip olduğu yönünde eleştirilere maruz kaldı. Bu eleştiriler, politik rejimlerin sosyal ve sınıfsal boyutlarına dikkat etmemesiyle ilgiliydi. Yani, Linz'in tanımı, rejimi destekleyen veya ondan fayda sağlayan sınıf ve gruplara (veya tersine, rejimin etkilerini yaşayan ve faydalarından dışlanan sınıf ve gruplara) atıfta bulunmuyordu. Linz'in önerdiği tanımın belirli yönleri de sorgulandı, örneğin "totaliter" bir "ideoloji" ile "otoriter" bir "zihniyet" arasındaki çatışma; sınırlı bir "siyasi çoğulculuk" kavramının sadece egemen sınıfları etkilediği ve bu gruptaki temel politik uyumları gizlediği; "sömürülen" halk arasında reaksiyon veya muhalefetin göstergesi olarak algılanabilecek "aptalılık" (hükümet tarafından indüklenen bir apati) ve kitlelerdeki gerçek hoşnutsuzluğun bastırıldığından bahsedilmediği gibi.
1974 yılında İspanyol sosyologlar Eduardo Sevilla Guzmán ve Salvador Giner, Linz'in önerisinin "formalist" olduğu eleştirisini dile getiren bir makale yayımladılar ve yeni bir kategori tanımladılar. Bu kategoriyi "modern despotizm" veya "mutlak despotizm" olarak adlandırdılar ve "absolutizm totalitar" veya totalitarizme karşı bir karşıt olarak düşündüler. Bu yaklaşımda, sosyal ve biçimsel politik yönleri birleştirmeyi hedeflediler ve Linz'in "otoriter rejimler" olarak adlandırdığı neredeyse aynı rejimleri de içine alıyorlardı. Bu rejimler arasında Franco diktatörlüğü, Salazarizm ve çağdaş Güney Amerika ve Afrika'daki birçok diktatörlük bulunuyordu. Aşağıda, Linz ve Sevilla Guzmán ve Giner'in önerileri arasındaki farklar gösterilmiştir. Linz'in yaptığı ayrıma paralel olarak, Hugh Trevor-Roper, faşizm ile kiliseye dayalı faşizm arasında bir ayrım yapar. Aynı şekilde, "sol otoriterlik" in varlığı veya yokluğu da tartışmalı bir konudur. Bürokratik-askeri otoriter rejimler ise askeri subaylar ve teknokratların pragmatik bir koalisyonu tarafından yönetilen ve bürokratik zihniyetleriyle ideolojik olmayan rejimlerdir.
Otoriteryanizm ve yolsuzluk
Paul C. Sondrol, otoriter rejimleri kişisel iktidar kullanımından kaynaklanan yolsuzluk ve kleptokrasi ile ilişkilendirir. Bu, liderliğin bireysel bir anlayışı olduğu anlamına gelir; yani liderlik bir "mistik" veya "teleolojik" işlev değil, kitlelerle bağlantılı bir "karizma" ile ilişkilendirilen, sözde demokratik bir işlevdir. Bu nedenle otoriter rejimler, totaliter rejimlerle daha az örtüşür. "Tiranlık" terimi otoriter veya totaliter rejimleri olumsuz bir şekilde nitelendirmek için yaygın olarak kullanılsa da, antik Yunan tiranları ile tarihsel bir figür olan tiranlık kavramının karıştırılmaması gerekir (aynı şekilde, "diktatörlük" teriminin olumsuz bir anlamda kullanılması veya bazı durumlarda kendileri tarafından kullanılması, Roma'daki diktatörlük makamıyla karıştırılmamalıdır).
Otoriteryanizm ve köktendincilik
Ayrıca, otoriter veya totaliter rejimler tarafından dinin meşrulaştırılması ve toplumsal kontrol aracı olarak kullanılmasının yanı sıra, otoriteryenizm, dinin bireysel ve toplumsal yönlerini anlamak için de uygun bir kavram olabilir ve devlet ile toplum arasındaki ilişkiyi kapsayabilir (din-devlet ilişkisi, dinler arası hoşgörü veya hoşgörüsüzlük, vb.). Tamamen sivil otoritelerin dinî otoritelerin tamamen altında olduğu ve dinî bir anlayışla tamamen yönlendirilen sosyal ve politik bir projenin uygulandığı durumlarda "teokrasi" terimi kullanılır (örneğin, İran İslam Devrimi, Afganistan'daki Taliban rejimi). En üst düzey sivil otoritenin aynı zamanda dinî otoriteye de sahip olduğu durumlarda "sezarcılık" şeklinde tarihsel bir terim olarak kullanılabilir, ancak Müslüman ülkelerde yaygın olarak kullanılmamaktadır; fakat farklı bağlamlarda, Fas veya Suudi Arabistan gibi ülkelerde durum oldukça yaygındır. "Sezarcılık" veya "Bonapartizm" terimleri seküler bağlamlarda kullanılan terimlerle karıştırılmamalıdır.
Örnekler
Otoriterizyanizmin kabul görmüş tanımı yoktur, ancak yıllık olarak Freedom House'un Freedom in the World raporu gibi birkaç ölçüm denemesi yapılmaktadır. Venezuela gibi bazı ülkeler, günümüzde veya tarihsel olarak otoriter olarak kabul edilenler, iktidara geldiklerinde otoriter olmamış veya demokratik gerileme ve/veya demokratikleşme dönemleri nedeniyle otoriter, kusurlu ve karma rejimler arasında değişmiş olabilir. Zaman dilimi, ülkelerin otoriter rejimler olduğu yıllardan ziyade iktidarda kaldıkları süreyi yansıtmaktadır. Çin ve faşist rejimler gibi bazı ülkeler, totaliter olarak da nitelendirilmiş, bazı dönemlerin diğerlerine göre daha otoriter veya totaliter olarak tasvir edilmiştir.
Günümüzde
Aşağıdaki liste, şu anda veya sık sık otoriter olarak nitelendirilen ve/veya demokratik olarak gerileme yaşayan devletlerin birçoğunu içerir. Bazı ülkeler, Demokrasi Endeksi (The Economist) tarafından "Karma rejim" veya "kusurlu demokrasi" olarak sınıflandırılmış olabilir veya Freedom House'un Freedom in the World endeksine göre kısmen özgür olarak nitelendirilmiş olabilir.
Tarihsel
Aşağıda bulunan tabloda tarihsel olarak otoriter olan devlet örneklerinin kapsamlı olmayan bir listesi bulunmaktadır.
Rüştü Kazım Yücelen
Rüştü Kazım Yücelen (1948, Anamur, Mersin - 2 Şubat 2014, Ankara) Türk siyasetçi, eski İçişleri Bakanıdır.
Hayatı
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunudur. Serbest Muhasebecilik, Ticaret ve Sanayi Odası Esnaf Kefalet Kooperatifi Üyeliği, Yücelen Ticaret Kolektif Şirketi Ortaklığı ve İdareciliği, TBMM XVII., XVIII., XIX., XX. ve XXI. Dönem İçel (Mersin) Milletvekilliği, 48. Hükûmet Sanayi ve Ticaret Bakanı, 55. ve 57. Hükûmet Devlet Bakanı, 57. Hükûmet İçişleri Bakanlığı yapmıştır. Evli ve üç çocuk babasıdır.
2 Şubat 2014 tarihinde Ankara'da hayatını kaybetti ve memleketi Mersin'in Anamur ilçesinde toprağa verildi.
Gürcistan Bağımsızlık Günü
Gürcistan Bağımsızlık Günü (Gürcüce: საქართველოს დამოუკიდებლობის დღე - Sakartvelos damouk'ideblobis dğe), Gürcistan'da her yıl 26 Mayıs'ta kutlanan bir resmi tatildir. 1917'deki Rus Devrimi'nin takibinde Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'ni kuran 26 Mayıs 1918 tarihli Bağımsızlık Akti'nin anısına kutlanmaktadır. Bu tarih, Gürcistan'ın milli günüdür. Bağımsızlık Günü; askeri geçit törenleri, havai fişekler, konserler, fuarlar ile siyasi konuşmalar ve törenlerin yanı sıra Gürcistan'ın tarihini ve kültürünü kutlayan çeşitli diğer kamusal ve özel etkinliklerle beraber anılır.
Arka plan
19. yüzyılın başlarından itibaren Rusya İmparatorluğu tarafından ilhak edilen Gürcistan, 1917 yılındaki Rus Devrimi'nden doğan kaosun sonrasında Ermenistan ve Azerbaycan'dan oluşan diğer Güney Kafkas ülkeleriyle birlikte yer aldığı kısa ve sağlam olmayan bir federatif birliğin ardından 26 Mayıs 1918'de bağımsız bir Demokratik Cumhuriyet ilan etti.
1921 yılının Şubat ve Mart aylarında Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti, işgalci Rus ordusunun eline geçti ve ülke 1922'de Sovyetler Birliği'nin bir parçası olarak Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti oldu. Daha sonra Gürcistan, 9 Nisan 1991'de "Bağımsızlığın Yeniden Tesisi Yasası"nı kabul ederek Sovyetler Birliği'nden ayrıldı; bu tarih, 1989'da Gürcistan'ın başkenti Tiflis'te gerçekleştirilen ve Sovyet ordusu tarafından bastırılan bağımsızlık yanlısı büyük mitingin ikinci yıldönümüydü.
Bu kapsamda bağımsızlık Günü olarak sembolizmi ve tarihsel önemi nedeniyle 9 Nisan'ın tanınması savunulmuştu. Bu tarihi, 1980'lerdeki ulusal hareketle bağlantılı gruplar ve 9 Nisan 1991'deki bağımsızlık deklarasyonuna öncülük eden Zviad Gamsahurdia hükümeti kabul etmek istedi. Fakat sonuç olarak yönetimleri sırasında (Ekim 1990 - Ocak 1992) Gamsahurdia hükumeti, 26 Mayıs'ı Bağımsızlık Günü olarak ilan etti. 9 Nisan 1991 deklarasyonu, 26 Mayıs 1918 tarihli Bağımsızlık Akti'ne dayandığını belirtiyordu. 31 Mart 1991'deki referandumda Gürcistan vatandaşlarına 26 Mayıs 1918 akti temelinde bağımsızlığın yeniden sağlanmasını isteyip istemedikleri sorulmuştur. 9 Nisan ise 1993 yılından bu yana Gürcistan'da Ulusal Birlik, Sivil Uyum ve Anma Günü olarak kutlanmaktadır.
Tarih
26 Mayıs tarihi, Sovyetlerin 1921'de iktidara gelmesine kadar Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin milli günü olarak kutlanıyordu. Sovyet döneminde, Komünist rejime karşı çıkan toplum kesimleri tarafından gizlice ve düzensiz bir şekilde kutlandı. Gürcü ulusal hareketi 1980'lerin sonlarında ivme kazanırken kısa ömürlü Sovyet öncesi cumhuriyetle ilişkilendirilen semboller, Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığı savunanlar için bir birlik mottosu haline geldi. Gürcistan'ın 9 Nisan 1991'deki bağımsızlık ilanından sonra, hükümet 26 Mayıs 1991'de Zviad Gamsahurdia'nın kazandığı Gürcistan'ın ilk cumhurbaşkanlığı seçimini yaptı. Gürcistan, ertesi yıl 26 Mayıs'ta Eduard Şevardnadze liderliğindeki yeni hükümetle tanıştı; Gamsahurdia, o yılın başlarında bir askeri darbeyle devrilmişti. 26 Mayıs 1992 kutlamasına Şevardnadze'nin eski ahbabı James Baker katıldı. Aynı gün, Tiflis sokaklarında Şevardnadze karşıtı ilk büyük gösterilerden birine de tanık olundu.
Saakaşvili'nin ikinci cumhurbaşkanlığı döneminde, Bağımsızlık Günü kutlamaları siyasi istikrarsızlığın gölgesinde kaldı; 2008 ve 2009'da Tiflis'in merkezindeki büyük muhalefet mitingleri kutlamaların ölçeğini sınırladı ve 2011'de muhalefetin bir kısmının 26 Mayıs'ta yapılması planlanan askeri geçit törenini engelleme girişimi sırasında polisle yaşanan bir çatışma ölümlere yol açtı.
Kaynakça
<references group="" responsive="1">
2018 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Danimarka
Danimarka, 2018 Eurovision Şarkı Yarışması 'na Niclas Arn ve Karl Eurén'in yazdığı "Higher Ground" adlı şarkıyla katılmıştır. Şarkıyı Rasmussen seslendirmiştir. Danimarkalı yayıncı Danmarks Radio (DR) tarafından Portekiz'in başkenti Lizbon'da yapılan 2018 yarışması'nda Danimarka'yı temsil eden kişiyi Dansk Melodi Grand Prix 2018 yarışması'nda seçmiştir.
Geçmişi
2018 yarışması'ndan önce, Danimarka Eurovision Şarkı Yarışması'na kırk altı kez katılmış, ilk katılımını 1957 yılında gerçekleştirmiştir. Danimarka günümüze dek üç kez kazanamamıştır, Bunlarː 1963 yılında "Dansevise" adlı şarkısıyla Grethe ve Jørgen Ingmann, 2000 yılında "Fly on the Wings of Love" adlı şarkısıyla Olsen Brothers ve 2013 yılında "Only Teardrops" adlı şarkısıyla Emmelie de Forest ile almıştır. En kötü derecesini ise 2002 yılında "Tell Me Who You Are" adlı şarkısıyla Malene Mortensen ile adlı şarkısıyla 24. olmuştur. Yarı final sistemi getirilen 2004 yılından bu yana 4 kez finale çıkamamıştır. 2017 yılında Danimarka Anja Nissen'in seslendirdiği "Where I Am" adlı şarkı ile katıldığı yarışmada finalde 20. olabilmiştir.
Danimarkalı Ulusal Yayımcısı Danmarks Radio (DR) Danimarka'nın temsilcisini seçmek için görevlendirilen kanaldır. DR kanalı ülke'nin yarışmaya katılımını 6 Haziran 2016 tarihinde onaylamıştır. Danimarka tüm Eurovision temsilcilerini Dansk Melodi Grand Prix ile seçmiş, bu yıl da bu yöntemle seçecek.
Yujni Adası
Yujni Adası, (Rusça: Южный ya da bazı atlaslarda geçen adı ile Yuzhny Adası) Rusya'nın kuzeyinde, Rusya'ya bağlı Novaya Zemlya takımadalarının güneydeki üyesidir. Kuzeydeki Severny Adası'ndan daha küçük olmasına rağmen, Yujny Adası 33,275 km²lik yüzölçümü ile dünyanın en büyük adaları arasında yer alır. Aslen Nenetler tarafında yurt edinilmiş olan ada 1950'lerde nükleer silah denemeleri yaparken, güvenlik nedeni ile büyük ölçüde tahliye edilmiştir. Adanın genelinde tundra iklimi hâkimdir.
2018 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Danimarka
Dansk Melodi Grand Prix 2018
Dansk Melodi Grand Prix 2017 Bu yıl 48.'si gerçekleşecek Danimarka'nın 2018 Eurovision Şarkı Yarışması'na temsilci göndermek için DR kanalı tarafından oluşturulmuş bir Ulusal Finaldir. Yarışma 10 Şubat 2018 tarihinde Gigantium, Aalborg'ta yapılacak.
Katılımcılar
Online başvuru katılım süresi Temmuz 2017 tarihi ile 15 Eylül 2017 tarihleri arasında kanala iletmeleri istenmiş, Kanal, katılımcıların 16 yaşını doldurması, Danimarka asıllı veya Danimarka vatandaşı olmaları şartını getirmiştir. 2018 yılı için değişikliklerden biri ise 15 Eylül'den önce gönderilen herhangi bir şarkının yaklaşmakta olan Dansk Melodi Grand Prix'sinin seçim sürecinin bir parçası olacağı anlamına geliyor. Bu tarihten sonra gönderilen şarkılar, ertesi yılın olası DMGP şarkı havuzunda olacak.
Final
Final, 10 Şubat 2018'de yapılacak. İlk oy turunda ilk beş oyuncu, beş kişilik jüri (% 50) ve genel oy (% 50) ile bir süper final olacak. Süper finalde kazanan, jüri oylaması ve halk tarafından seçilmişir.
Eurovision'da
2018 Eurovision Şarkı Yarışması, Yarı finalleri 8 ile 10 Mayıs 2018 tarihlerinde, Final ise 12 Mayıs 2017 tarihinde Portekiz'in başkenti Lizbon'da bulunan Altice Arena'da yapılacak. Eurovision kurallarına göre, tüm ülkeler, ev sahibi ülke ve "Big 5" (Fransa, Almanya, İtalya, İspanya ve Birleşik Krallık) ülkeleri dışında iki yarı finalli sistemde yarışarak finale çıkmak üzere; her yarı finalden ilk on'a giren ülkeler finale çıkma şansını yakalamıştır. Avrupa Yayın Birliği (EBU) önceki yarışmaları göz önünde bulundurarak kura çekimi için altı ayrı fanusa koymuş, oylama tarihlerindeki ülkeler kim yakınsa aynı fanusta yer almıştır. 29 Ocak 2018 tarihinde yapılan özel kura çekimi töreninde, ülkelerin hangi yarı finalin hangi yarısında yer alacağı belirlenmiştir. Danimarka, 10 Mayıs 2018 tarihindeki ikinci yarı finalde yarışmasına karar verilmiş ve Yarı final'in birinci yarısında yer alacağı belirlenmiştir.
2018'in bütün katılımcı şarkıları yayınlandıktan sonra yarışmanın yönetmenleri Yarı finallerde hangi ülkenin kaçıncı sırada çıkacağı belirlemiştir. Yarışmanın yönetmenleri Danimarka'nın San Marino'dan sonra ve Rusya'dan önce 5. sırada sahne almasına karar vermiştir.
Yarı final
Rasmussen, teknik provalarda 2 Mayıs ve 6 Mayıs tarihlerinde, ardından 9-10 Mayıs tarihlerinde kıyafet provalarında yer aldı. Bu, her ülkenin profesyonel jürilerinin yarı finaldeki katılımcıların gösterisini izlediği ve oy kullandığı 8 Mayıs jüri şovunu içeriyordu.
Gösterinin sonunda, Danimarka'nın ilk 10'da yer aldığı ve daha sonra büyük finale yükseldiği ilan edildi. Daha sonradan Danimarka'nin 204 puan alarak beşinci olarak finale çıktığı açıklanmıştır.
Final
2. Yarı final'in ardından finale yükselen 10 ülke için Basın Konferansı yapılmıştır. Bu Konferansta yükselen ülkenin katılımcısı fanustan Finalin hangi yarısında çıkacağına dair belirleme amaçlıydı. Danimarka'in finalde ikinci yarı'da çıkmasına kararlaştırılmıştır. Finalden bir gün önce yarışmanın yapımcıları Yarı finallerden yükselen ülkeler ve büyük 5'linin hangi sırada çıkacağını belirlemiştir. Danimarka finalde Çek Cumhuriyeti'nden sonra ve Avustralya'dan önce 15. sırada sahne almıştır.
Rasmussen finalden önce yani 11 ve 12 Mayıs tarihlerinde yeniden kostümlü provalarda sahne almış, 11 Mayıs'ta yapılan jüri finalinde Jüriler Canlı gösteri öncesi oylarını iletmiştir. Rasmussen yarı finaldeki performansını tekrar sergilemiş, Danimarka finalde 226 puanla dokuzuncu olmuştur. Bu sonuçla birlikte Çek Cumhuriyeti Eurovision tarihindeki en iyi sonucunu almıştır.
Oylama
Üç şov sırasında oylamada her ülke 1-8, 10 ve 12'den iki set puan veriyor: biri profesyonel jürisinden, diğeri televizyondan. Her ulusal jürisi, temsil ettikleri ülkenin vatandaşı olan beş müzik endüstrisi uzmanından oluşmaktadır. Bu jüri her bir katılımcıyı şu şekilde değerlendirdi: vokal kapasitesi; sahne performansı; şarkının kompozisyonu ve özgünlüğü; ve eylem tarafından genel izlenim. Buna ek olarak, ulusal jüri üyelerinden hiçbirinin, herhangi bir şekilde, taraflı ve bağımlı bir şekilde oy kullanamayacakları şeklinde ve bu durumu yapan jürilerin yarışmaya katılmasına izin verilmemiştir. Her jüri üyesinin bireysel sıralamaları ve ülkenin televizyon sonuçları büyük finalden kısa bir süre sonra açıklandı.
Bölünmüş oylama sonuçları
Beş kişiden oluşan Danimarkalı jüriler: