cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Artin Dadyan Paşa
Sultan II. Abdülhamid'in çocukluk arkadaşı olmasından dolayı Sultanın güvenini kazandı ve Hariciye Nazırlığı'na (Dışişleri Bakanı) getirildi ve vezir olarak taltif edildi. Birçok uluslararası kongre ve barış anlaşmalarında Osmanlı Devleti'ni temsil eden Artin Paşa'ya verilen görevlerin arasında en önemlilerinden biri de Sultan II. Abdülhamid'in emriyle Cenevre'de bulunan Taşnaksutyun ile uzlaşmaya varılmasıdır. Artin Paşa döneminde Taşnak Partisi Osmanlı'ya karşı olan tüm eylemlerini durdurmuştur. Paris'te yapılan bir kongrede birçok Avrupa devletinin Osmanlı-Ermeni sorunun halledilmesi için Ermenilere önemli imtiyazlar verilmesinin istenmesi üzerine Artin Paşa; "Bizi birleştiren yapay köprüler değil, doğal uçurumlardır" diyerek bu tür sunî uzlaşmaların yaraları daha da derinleştireceğine dikkat çekmiştir. Hariciye Nezaretindeki görevini tam 25 yıl sürdüren Artin Dadyan Paşa, 1901 yılında Şişli'deki köşkünde kalp yetmezliğinden dolayı hayatını kaybetti.
Artin Dadyan'ın cenazesi Sultan II. Abdülhamid'in isteğiyle çok görkemli bir şekilde Beyoğlu Üç Horan Kilisesi'nde yapıldı ve cenazesi Beşiktaş Ermeni Kilisesi'nin avlusuna defnedildi. Cenazenin tüm masrafları Sultan Abdülhamit'in emriyle hazineden karşılandı.
Hapkido
Hapkido (Korece: 합기도) Kore kökenli bir dövüş sanatıdır.
İçeriği
Hap: Beden ve ruhun uyumlu birlikteliği; Ki: Yaşam ve beden enerjisi, iç enerji; Do: Eğitim yolu, sanatı.
Bu üç sözcüğün birleşmesiyle oluşan "Hapkido" terimi, beden, ruh ve iç enerjinin uyumlu birlikteliği temeline dayanan Kore kökenli bir savunma sanatının, bunun da ötesinde, bir yaşam biçiminin adıdır.
Hapkido geniş bir yelpazede, kol ve ayak eklem kilitlemeleri, fırlatma, her türlü ayak teknikleri, el teknikleri ile akrobatik jimnastik, eğme, bükme ve sinir noktalarına baskı tekniklerinin yanında ateşsiz her türlü silahı ustaca kullanmayı, günlük hayatta kullanılan eşyaları birer silaha dönüştürmeyi öğretir. Örneğin: sopa, şemsiye, bıçak, yelpaze, toka gibi günlük araç gereçlerin kullanımı da hapkido da mevcuttur. Bir spordan ziyade meşru müdafaaya uygun bir sanat olduğunu söylemek daha doğrudur. Yaşa bağlı olmaksızın hem kadınlar hem de erkekler tarafından öğrenilebilir.
Tarihi
Hapkido, yani savunmanın dosdoğru yapıldığı yer anlamına gelen ve yaklaşık 3000 yıllık bir tarihi olan Kore savunma sanatının filizlendiği merkezlerde oluşmuştur. Bunların önde gelenleri hanedanlık sarayları, Budist tapınakları ve savunma ordusunun yetiştirildiği ordu karargahlarıdır.
Uzak Doğu savunma sanatı bir savaşın yöntemi olmaktan çok her insan ruhunda barınan yıkıcılık ve korkaklık gibi duyguların eğitilip onura ve erdeme götüren yola (Do) doğru mesafe kaydetmektir. Savunma sanatlarında uygulanan teknikler dövüş kalıplarından çok ruhu ve bedeni eğiten egzersizlerdir. Bu yüzden sanat temeli kazanmış olan savaş tekniklerinin belli nefes teknikleri ve konsantrasyonla çalışılan meditasyon bölümleri vardır. Hapkido da Çigong gibi. Amaç düşmanı yok edip ortadan kaldırmak değil, ona karşı savunarak onu kazanmanın yolunu keşfetmektir.
WAHA
WAHA, 2012 yılında kurulan tüm hapkido sistemlerini birleştiren federasyonlar üstü bir kuruluştur. Açılımı World All Hapkido Association 'dır. Başkanı seçimle belirlenir. İlk başkanı Kim Chang Sun olmuştur. Türkiye Hapkido Federasyonu başkanı Şükrü Kınataş'tır.
Afete Hazırlık ve Deprem Eğitimi Derneği
İlk çalışmaları, 1999 marmara depreminde hasar gören il ve ilçelere çeşitli biçimlerde müdahale ve yardım organizasyonları olarak başladı. Türkiye'de afet ve deprem bilincinin neredeyse hiç olmadığı acı gerçeğinin ortaya çıkmasıyla birlikte, afet bilincinin ve eğitiminin özellikle okul çağı çocukları başta olmak üzere toplumun çeşitli kesimlerine verilmesi yol ve yöntemlerini de araştırıp geliştirerek sürdü.
Prof. Dr. Ahmet Mete Işıkara'nın çaba ve katkılarıyla topluma sesini duyuran çalışmalar, UNDP Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından uygulamaya konulan ve SDC İsviçre Kalkınma Teşkilatı tarafından desteklenen "Afetlere Hazırlık ve Afetlerin Önlenmesi için Yerel Kapasitenin Geliştirilmesi" projeleri ile birleşerek daha etkin ve yaygın olarak devam etti.
Çalışmaları
2001'de Bursa ve İznik'te "Gençlik ve Afet Eğitimi, Afet Yönetiminde Gençliğin Rolü" seminerleri verildi.
2002'de Bursa'da kamu kurum ve kuruluşlarında görevli personelin eğitimini hedefleyen seminer verildi.
Bursa'da, Yerel Gündem 21 Genel Sekreterliği, Kızılay, İtfaiye Daire Başkanlığı, Odalar ve Uludağ Üniversitesi ile birlikte, halkın doğal afet, yangın ve günlük yaşamdaki olası kazalara karşı hazırlıklı olmasını sağlamak için eğitim ve bilgilendirme çalışmalarını kapsayan Aile Afete Hazırlık Projesi
2001'de Adapazarı'nda toplam 400 öğretmene ve Adapazarı Sanayi ve Ticaret Odası'ndan 50 iş insanına eğitim verildi.
2002'de önce zihinsel engelli çocuklara, ailelerine ve eğitmenlerine sonra da ortopedik engellilere yönelik eğitimler verildi.
2002'de Çanakkale'de işadamlarına, öğretmenlere, doktorlara ve kamu görevlilerine yönelik bir dizi bilgilendirme toplantıları yapıldı. 256 öğretmene Temel Afet Bilinci eğitim seti ve sertifikası verildi.
Çanakkale Afet Yönlendirme Kurulu yeniden yapılandırıldı.
Diyarbakır, Batman, Mardin, Şanlıurfa, Adıyaman, Kilis ve Gaziantep illerinde öğrencilere, kamu personeline ve öğretmenlere eğitimler verildi.
Yaklaşık olarak 6000 öğrenciye, 3000 kamu personeline ve 4000 öğretmene ulaşıldı ve 7000 adet eğitici el kitabı,eğitim el kitabı, bilgi kartından oluşan eğitim seti, 6000 adet Afacan Dünya ve 6000 adet bilgi kartı dağıtıldı.
2002'de Antalya'da toplam 400 kamu çalışanına, 600 öğretmene ve 1500 öğrenciye Temel Afet Bilinci ve eğitici eğitimleri verildi. Öğrencilere 1500 Afacan Dünya ve Bilgi Kartı, 1000 adet eğitici el kitabı ve eğitim seti dağıtıldı.
2002'de İzmir Karşıyaka'da Valilik, Belediye, İtfaiye, Kızılay, Kızılhaç, Milli Eğitim Müdürlüğü, Ege Ordu Komutanlığı, basın ile işbirliği ve geniş halk, öğrenci katılımı ile yaklaşık 100 000 kişinin katıldığı deprem tatbikatına destek verildi.
2002'de Gümüşhane'de 400 öğrenciye ve kamu personeli, öğretmen, asker ve sivil savunma ekip üyelerinden oluşan 450 kişilik bir gruba eğitimler verildi.
Frank Dobson (heykeltıraş)
Frank Dobson (d. 18 Kasım 1886, Londra - ö. 22 Temmuz 1963 Londra), Britanyalı heykelci ve ressam.
Yaşamı
Frank Dobson'un babası 14 yaşındayken ölmüş; Dobson Hastings kentinde teyzesi tarafından büyütülmüştür. Güzel sanatlar eğitimi için "Hastings Güzel Sanatlar Okulu"'na devam etmiştir. Sonra Londra'da ressam William Reynolds-Stephens atelyesinde çıraklık yapmıştır. 1910-1912 döneminde de Londra Kennington mahallesinde bulunan "City and Guilds of London Sanatlar Okulu"'na devam etmiştir. Kariyerinin başlangıcında ressam olarak çalışmıştır. Bu dönemde eserleri "post-empresyonist" etkisinde olmuş ve hatta kübizm, vortisizm ve fütürizm etkileri görülmektedir.
I. Dünya Savaşı'nda Frank Dobson "Artictic Rifles" adlı bir birliğe gönüllü olarak yazılmış; subay yaopilmiş ve "5. Border Alayı" ile Batı Cephesi'inde savaşa katılmıştır.
I. Dünya Savaşı'ndan sonra genellikle heykelcilik sanatıyla uğraşmıştır. Bu dönemde heykelleri realistik figüritif stilde olmuştur ve 1920'li yılların ortalarından itibaren eserleri Fransız Aristide Maillol eserlerine benzemektedir.
1946-1953 döneminde Frank Dobson Kraliyet Sanat Koleji'nde "Heykelcilik Profesörü" olarak görev yapmış ve harp sonrasında Britanya'da heykelciliğin gelişmesi için katkılarda bulunmuş ama öğrencileri eserlerinde kendinin realizm stilini takip etmemişlerdir. Frank Dobson 1953'te Kraliyet Akademisi'ne üye seçilmiştir.
1951'de Britanya Festivali için verilen bir heykel siparişi üzerine Frank Dobson "Pride of London (Londra Gururu)" adlı bir heykel hazırlamış ve bu heykel bu festivalde sergilenmiştir. 1987'de bu heykel (varisi olan karısının hediyesi olarak) bronz olarak dökülmüş ve Londra'da Thames Nehri kıyısında "Southbank" mevkiinde kurulan bir yürüyüş yolu kenarına konulmuştur.
Zamanında Frank Dobson'un eserleri çok tutulmuş ve kendisi de çok sayılır bir heykelci olarak kabul edilmiştir. Fakat öldükten sonra onun hakkında fikirler değişmiştir. Buna bir katkı da öldükten sonra karısının, yaptığı çalışmaların, eskizlerin, kil ve alçı modellerin çoğunu fazla "erotik" bulup tahrip etmesi olmuştur. Diğer taraftan modern abstre heykeller, diğer güzel sanatlar akımları Frank Dobson'un eserlerinin eski estetik prensiplere dayanan "eski moda" olarak kabul edilmesine neden olmuştur.
Dağ ceylanı
Dağ Ceylanı (yöresel adıyla Âhu) boynuzlugiller (Bovidae) familyasından gazâl:âhu (Gazella) cinsinden bir tür.
Drift
Drift; "bir yöne doğru kayma, sapma" gibi anlamlara gelen İngilizce kökenli bir sözcüktür. Drift sözcüğü ile şunlardan biri kastedilmiş olabilir:
Kavakköy, Gürün
Tarihçe
1530 tahririnde Gürün'e bağlı köyler arasında yerleşimden bahsedilmezken, 1548 tahririnden itibaren günümüzdeki adıyla Gürün'ün köyleri arasında görülmeye başlanmıştır. 1583 yılı kaydına göre köyde tamamı Hristiyan 17'si evli ve 33'ü bekar erkek yaşamaktadır. 1652-53 tarihinde köyde 25 hane bulunmaktadır.
Coğrafya
Sivas il merkezine 151 km, Gürün ilçesine 17 km uzaklıktadır.
Sakartvelos Tasi
Gürcistan Kupası (Gürcüce: საქართველოს თასი), Gürcistan'da 1990 yılından beri düzenlenen ulusal kupa organizasyonudur. Kupayı en fazla Dinamo Tbilisi 13 kez kazanmıştır. Kupayı kazanan takım UEFA Avrupa Konferans Ligi'ne katılıyor.
Crazy Taxi (seri)
Crazy Taxi, yüksek skorlu Hithmaker tarafından geliştirilen ve Sega tarafından yayımlanan bir yarış oyunudur. İlk oyunu 1999 yılında çıkmıştır ve çok başarılı olmuştur, oyun konsolu için Sega'nın ürettiği Dreamcast kullanılmıştır. Bir milyondan fazla satan oyun, ABD'de en çok satan üçüncü Dreamcast oyunudur. Oyun daha sonra PlayStation 2, Nintendo GameCube ve PC için ve serinin devam oyunları Xbox, Game Boy Advance ve PlayStation Portable için üretildi.
Crazy Taxi 3: High Roller
Crazy Taxi 3: High Roller, Crazy Taxi serisinin üçüncü oyundur, ve Xbox ve Microsoft Windows için piyasaya sürülmüştür, Crazy Taxi: High Roller adı altında da bir arcade sürümü vardır.
Crazy Taxi: Catch a Ride
Crazy Taxi: Catch a Ride, Crazy Taxi serisinin Game Boy Advance versiyonudur. Oyun Graphic State Games tarafından geliştirilmiştir ve THQ tarafından yayımlanmıştır. Oyun iki şehir ve Crazy Box modunda dokuz mini oyuna sahiptir. Oyun Kuzey Amerika'da 8 Nisan 2003'te, PAL bölgelerinde ise 25 Temmuz 2008'de satışa sunulmuştur.
Crazy Taxi: Fare Wars
Crazy Taxi: Fare Wars (Japonya'da bu şekilde tanılır: Crazy Taxi: Double Punch), bir PSP oyunudur. Önceki oyunlarda mevcut olmayan birçok yönü vardır. Oyun Sniper Studios tarafından geliştirilmiştir. Oyun Australasia'da 29 Haziran 2007'de, Kuzey Amerika'da 7 Ağustos 2007'de, Avrupa'da 28 Eylül 2007'de, Japonya'da ise 14 Ağustos 2008 tarihinde piyasaya sürülmüştür.
2008 Nebelhorn Trophy
2008 Nebelhorn Trophy, Nebelhorn Trophy yarışmalarının 2008-2009 sezonunda düzenleneni. Yarışma Oberstdorf, Almanya'da düzenlenmektedir.
Yarışma sezonun büyükler düzeyinde yapılan ilk yarışmasıdır. Patenciler dört disiplinde kadınlar, erkekler, çiftler ve buz dansında yarışmaktadır.
2008 Nebelhorn Trophy 25-29 Eylül arasında Eislaufzentrum Oberstdorf'da düzenlenmiştir. Zorunlu dans Viennese Waltz olarak seçilmiştir.
Mersin Stadyumu
Mersin Stadyumu, Mersin ilinin Yenişehir ilçesinde 2013 Akdeniz Oyunları için inşa edilen çok amaçlı futbol stadyumu. 2013 Akdeniz Oyunları'nın açılış ve kapanışına ev sahipliği yapmıştır. XVII. Akdeniz Oyunları kapsamında gerçekleşen 32 spor branşında birçok müsabakaya ev sahipliği yapan stadyum, Akdeniz Oyunları sonrasında Mersin İdman Yurdu'na tahsis edilmiş, 2019'da bu kulübün kapanmasının ardından Yeni Mersin İdman Yurduna ev sahipliği yapmaya başlamıştır. 23 Mart 2014 tarihindeki Gaziantep Büyükşehir Belediyespor maçı ile ilk kez bir futbol maçına ev sahipliği yapan stadyum, 25.534 seyirci kapasitesine sahiptir.
Yapım aşaması
Uluslararası Akdeniz Oyunları Komitesi'nin 2013 Akdeniz Oyunları'nı Mersin'e vermesinden sonra oyunlar için modern bir stadyum ihtiyacı oluştu. Devlet Bakanı Zafer Çağlayan, 2013 Akdeniz Oyunları için kente yapılacak yatırımlar arasında 30 Bin kişilik bir stadyumun olduğunu açıklamıştır. Zafer Çağlayan başka bir tarihteki bir açıklamasında ise; Mersin’e 2013 Akdeniz Oyunları çerçevesinde önemli sportif yatırımlar yapılacağını belirterek, "Bunlar arasında 33 bin kişilik birde stadyum projesi var. Şu an bununla ilgili çalışmalar tamamlandı. 2 yıl içerisinde bu stadyum Mersin’e hizmet için tamamlanacak" dedi. Mersin Valisi Hasan Basri Güzeloğlu ise TOKİ'nin Mersin'de stadyum yapacağını açıklamıştır.
İlk zamanlar olimpiyat stadyumu şeklinde yapılması planlanan stadın daha sonra projesi değiştirilerek futbol stadyumu şeklinde tasarlanmasına karar verildi. Yeni tasarlanan 25.000 seyirci kapasiteli stadyum ihalesini Uzunlar İnşaat aldı. Ancak şirkete 1 yıl ihalelere girme yasağı verilince projeyi Fenerbahçe eski başkan vekili Nihat Özdemir'in sahibi olduğu Limak Holding'e devretmek zorunda kalmıştır. Daha önce hiç stadyum inşaati gerçekleştirmeyen Limak Holding stadyumu kısa bir süre içerisinde tamamlamış ve açılış oyunlarına yetiştirmiştir.
Stadyum 2013 Akdeniz Oyunları'nın açılış ve kapanış törenlerine ve birçok dalda spor müsabakalarına ev sahipliği yapmıştır. Oyunların bitiminden sonra ise Mersin İdman Yurdu kulübü iç saha müsabakalarını 2019'a kadar bu stadyumda oynamıştır. 2019-20 sezonu ile birlikte Yeni Mersin İdman Yurdu maçlarını burada oynamaya başlamıştır. Yeni Hatay Stadyumu'nun 2023 Kahramanmaraş depremlerinde hasar alması sebebiyle Hatayspor 2023-24 sezonunda maçlarını burada oynayacak.
Özellikleri
Mersin'in Yenişehir ilçesine yapılan stadyum toplam 55 bin metrekare inşaat alanına sahiptir. 20.667 seyirci koltuğu, 3.773 vip seyirci koltuğu, 180 adet protokol koltuğunun yer aldığı stadyumda 914 koltuk kapasiteli 4.812 metrekare loca alanı bulunmaktadır. 34 adet merdiven, 17 asansörün bulunduğu statta 156 tanesi kapalı olmak üzere 1.295 araçlık otopark ve 46 araçlık otobüs parkı yer almaktadır.
Çok amaçlı olarak hayata geçirilen stadyumda, polis merkezi, sağlık merkezi, restaurant ve mağazaların yanı sıra çoklu bilet satış gişeleri mevcuttur. İki tribün kısmı arasında 4.812 metrekare loca, vip alanları, stadyum yönetimi, UEFA kulüp ağırlama alanı, kurumsal misafir alanı, restoran ve yemek alanı gibi işlevleri içeren iki kat yerleştirilmiştir. Bunun dışında 27 adet Bay, 23 adet Bayan, ikişer adet engelli bay ve bayan, 4 adet soyunma odası, 19 adet sporcu tuvaleti ve 1 adet genel engelli tuvaleti bulunmaktadır.
Stadyumun ana vip girişi batı yönünde yer almaktadır. 104 araç kapasiteli vip, 46 araç kapasiteli protokol otoparkı bulunmaktadır.
Dado Pršo
Miladin "Dado" Pršo, (d. 5 Kasım 1974, Zadar), Hırvat eski millî futbolcudur.
Kulüp kariyeri
Futbola "Bagat" takımında başlamıştır. Sonra NK Zadar futbol okulu'nda devam etmiştir. HNK Hajduk Split takımında profesyonel olmuştur. Sonra da NK Pazinka takımına transfer olmuştur. Sonrasında ise Fransa'nın FC Rouen takımına giden Pršo, oradan da Étoile Fréjus Saint-Raphaël takımına transfer olmuştur. Pršo'nun AS Monaco FC'ye transferi, hayatının dönüm noktası olacaktı ama ilk senesinde kendini pek gösteremeyince 1997 yılında AC Ajaccio takımına kiralık olarak gitmiştir. Orada iki sene kiralık oynayan Pršo, tekrar AS Monaco FC'ye geri dönmüştür. Kendini ancak 2002-2003 senesinde göstermeyi başarmıştır. 2003-2004 sezonunda, Fernando Morientes, Jérôme Rothen ve Ludovic Giuly ile birlikte Ligue 1'de ve UEFA Şampiyonlar Ligi'nde harika oynamıştır ve harika işler yapmıştır. 2004 UEFA Şampiyonlar Ligi Finali'nde Monaco'nun kadrosunda yer almıştır. 2004-2005 sezonunda ise Rangers takımına transfer olmuştur. Orada da kendini göstermeyi başaran Pršo, 2006-2007 sezonunda futbolu bıraktığını açıklamıştır.
Millî takım kariyeri
Pršo, Hırvatistan millî futbol takımının formasını ilk kez 2003'te giymiştir. Pršo, 2004 Avrupa Futbol Şampiyonası ve 2006 FIFA Dünya Kupası'nın Hırvatistan kadrolarında yer almıştır. Millî forma altında 32 maç yapıp 9 gol atmıştır.
STS-114
STS-114, Discovery Uzay Mekiği'nin kullanıldığı bir uzay mekiği göreviydi. Columbia Uzay Mekiği felaketi'nden sonra yapılan ilk "Uzaya Dönüş" uçuşuydu. Discovery Uzay Mekiği 26 Haziran 2005 günü yerel saatle saat 10:39'da (14:39 UTC), 9 Ağustos 2005 günü UTC ile saat 12:11'de Kennedy Uzay Merkezi'ne indi. Mekiğin mürettebatı Eileen Collins, Jim Kelly, Soichi Noguchi, Stephen Robinson, Andy Thomas, Wendy Lawrence ve Charlie Camarda'dan oluşuyordu. Mekik dış yakıt tankındaki aksaklıklar yüzünden planlanan kalkış tarihi olan 13 Haziran'dan 13 gün sonra kalkabildi.
EuroLeague kariyer istatistik liderleri
Euroleague kariyer istatistik liderleri 2000-01 sezonundan beri her alanda sıralamada yer alan oyuncuları gösteren bir listedir.
Yazıtör kır yerleşimi
Yasatır kır yerleşimi (Rusça: Джазаторское сельское поселение / Cazatorskoye selskoye poseleniye) — Rusya'da Altay Cumhuriyeti güney kesiminde Koşağaç rayonuna bağlı belediyeye sahip kır yerleşimi.
Yönetim merkezi — Beleş köyü.
Sözkökü
Başta Yasatır olmak üzere Yasater, Cazatır, Jasatar, Jazatır, Jasatır, Cazatar, Cazator, Cazatır şekillerinin kullanıldığı sözün anlamı Yazı-tör sözünden değişerek gelmiştir. Yöredeki akarsunun adından alır. Yazı sözü, geniş, ferah alan demekken tör ise üst, yukarı, dağın üstü, vadinin yukarısı anlamındadır.
Beleş köyünün Beleeş, Beleşi, Belaşi şekilleri de söylenmektedir. Beleş sözü bel ve küçültme eki  -eş sözlerinden oluşmuştur. Geçer, başarmak manalarına gelir.
Coğrafya
Coğrafi konum olarak Altay Cumhuriyetinin güney kesimidir.
Tarih
13 Ocak 2005 yılı No 10 RZ adlı Altay Cumhuriyeti belediye sınırları düzenlemesine göre oluşturulmuştur.
Nüfus
Son nüfus durumuna göre 1.373 kişi (2015 yılı). 2010 yılında 1443 kişi, 2011 yılında 1448 kişi, 2012 yılında 1426 kişi, 2013 yılında 1412 kişi, 2014 yılında 1402 kişi, 2015 yılında 1373 kişi bulunmaktaydı.
Etnik yapı
Altay Türkleri ve Kazak Türkleri çoğunlukta bulunur.
Din
İslam Dini ve ardından Gök Tanrı inancı (Şamanizm) yörede yaygındır.
İdari bölünüş
Arkıt köyünde 63 kişi, Beleş köyünde 1310 kişi.
Felis
Felis, kedigiller (Felidae) familyasından çok sayıda küçük kedi türünü kapsayan bir etçil memeli cinsidir.
Ortak özellikleri
Felis cinsi üyelerinin dil kemiği normal gelişimini tamamlamıştır. Hiçbiri kükreyemez ama mırlar. Diğer özelliği de göz bebeklerinin dikey bir yarık görünümünde olmasıdır. Çöl ve ağaçlık bölgelerde yaygındırlar.
Führer
Führer, Adolf Hitler'in, Ulusal Toplumcu Alman İşçi Partisi'nin ve Üçüncü Alman İmparatorluğu'nun yöneticisi olduğu dönemde kullandığı ve “önder” anlamına gelen unvan. Führer, “tek halk, tek imparatorluk, tek önder” (Ein Volk, ein Reich, ein Führer) ilkesinin gerektirdiği şekilde, tüm yurttaşların temsilcisi olmakla beraber halkın, partinin ve devletin önderidir. Ulusal toplumculuk' ta (Nasyonal sosyalizm) halkın ulusal ve toplumsal bütünlüğünü ile eşitliğini sağlamakla sorumlu olan Führer, halkın ve devletin lehine işlerde bulunmakla görevlidir. Kesin kararlar alır. O, halkın isteklerini kendi benliğinde hissederek gerçekleştirir ve dikkate alır. Ulusun yol göstericisidir ve ulusu için çalışır. Führer, ulusunun parçası olan insanların yaşadığı ülke için en iyi olanı yapmalıdır. Kanunları Führer yapar ve denetler.
Führer und Reichskanzler
2 Ağustos 1934'te, Alman İmparatorluğu'nun Devlet Başkanlığı Hakkındaki Kanunu uyarınca, Cumhurbaşkanı Hindenburg'un sahip olduğu yetkiler ve devletin önderliği Adolf Hitler'e şansölyelik makamı ile devredildi. “Führer und Reichskanzler”, yani Führer ve İmparatorluk Şansölyesi makamı anayasa ile koruma altına alındı ve Hitler bu resmî unvanı ölüm tarihi olan 30 Nisan 1945'e kadar kullandı. Führer makamı, ulusal toplumculuk yönetiminde halkın temsilciliğinin üstlenildiği idare tarzıydı, bir diktatörlük olmadığı ileri sürülüyordu ve Hitler kendisinin bir diktatör olduğunu reddediyordu. Führerlik makamının kabulü ile ilgili kararname bir referandum yoluyla Hitler'in açık talebi üzerine meşru edilmişti.
Stellvertreter des Führers
Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi'nin siyasi konularında Führer'e destek olmak için, Hitler'e yardımcı olarak “Stellvertreter des Führers”, yani Führer Vekili atanmıştı. Bu makamın amacı, nasyonal sosyalist imparatorluk hükûmetinin yakın kamu otoriteleri ile partinin bölümlerinin işbirliğini sağlamaktı.
Reşadiye, Gürün
Reşadiye, Sivas ilinin Gürün ilçesine bağlı bir köydür.
Alexandre Dumas
Alexandre Dumas (, doğum adı Dumas Davy de la Pailleterie, ; 24 Temmuz 1802 – 5 Aralık 1870), Fransız yazardır. Adaş oğluyla karıştırılmaması için Alexandre Dumas père adıyla da bilinir. Macera türündeki tarihi romanlarıyla ünlüdür. Eserlerinin 100 dile çevrilmesi sayesinde en çok okunan Fransız yazarlardan biri olmayı başardı. Monte Kristo Kontu, Üç Silahşorlar, Yirmi Yıl Sonra ve Demir Maskeli Adam gibi romanlarından bazıları dizi şeklinde yayınlanmıştı. Yirminci yüzyılın başlarından beri romanları yaklaşık 200 kadar filme uyarlandı. Dumas'ın öldüğü için bitiremediği son romanı Le Chevalier de Sainte-Hermine bir uzman tarafından tamamlandı ve 2005'te okuyuculara sunulduğunda en çok satanlara girdi. Roman Türkiye'de 2010'da Son Şövalye adıyla basıldı.
Birçok türde eserler veren Dumas yazarlık kariyerine tiyatro oyunlarıyla başlayarak ilk başarılarını elde etti. Ayrıca bir hayli dergi makalesi ve gezi kitabı yazdı; basılmış eserleri toplamda 100.000 sayfayı bulur. Dumas 1840'larda Paris'te Tarih Tiyatrosu'nu kurdu.
Babası general Thomas-Alexandre Davy de la Pailleterie Fransız bir asilzade ve köle bir siyah kadının oğlu olarak Saint-Domingue'de doğdu. Soylu biri olması genç Alexandre'a Louis-Philippe ile birlikte çalışma fırsatı yarattı.
III. Napolyon'un seçilmesinin ardından Dumas gözden düştü ve Fransa'dan ayrılarak birkaç yıl kalacağı Belçika'ya gitti. Belçika'dan ayrıldıktan sonra birkaç yıl için de Rusya'ya taşındı, ardından da İtalya'ya hareket etti. 1861'de İtalyanların birleşme çabalarını destekleyen L' Indipendente isimli gazeteyi kurdu ve basmaya başladı. 1864'te Paris'e döndü.
Evli olmasına rağmen sayısı kırkı bulduğu söylenen ilişkileri vardı. Bilinen en az dört gayri meşru çocuğu vardı. Bunlardan biri de kendi adının verildiği Alexandre Dumas'dır. Bu çocuk daha sonra başarılı bir tiyatro ve roman yazarı oldu ve Alexandre Dumas, fils (oğul) olarak bilinirken babası da Fransa'da gelenekselleşmiş olarak Alexandre Dumas, père (baba) olarak tanınmaya başladı. İlişkilerinden birini de 1866'da kariyerinin zirvesindeki ve neredeyse yarı yaşındaki Amerikalı aktris Adah Isaacs Menken ile yaşadı. Yirminci yüzyıldaki uzmanlar Dumas'nın babası olduğu üç çocuk daha buldular.
Hayatının sonuna doğru Dumas'yla tanışan İngiliz tiyatro yazarı Watts Phillips onu "Dünyanın en cömert ve en büyük kalpli insanı. Aynı zamanda da yeryüzündeki en eğlenceli ve bencil kişi. Lisanı bir yel değirmeni gibiydi, bir kez harekete geçti mi ne zaman duracağını bilemezdiniz, özellikle de tema kendisiyse" diyerek tanımlamıştı.
İlk yılları
Dumas Davy de la Pailleterie 1802'de Fransa'daki Picardie bölgesinin Aisne ilinde doğdu. Marie-Alexandrine isimli bir kız kardeşi de vardı. Annesi Marie-Louise Élisabeth Labouret bir hancının kızıydı ve babası da Thomas-Alexandre Dumas'ydı. Thomas-Alexandre 1762'de Saint-Domingue'deki bir kolonide doğmuştu. Fransız bir asil ve kolonideki topçu sınıfının komiseri olan marki Alexandre-Antoine Davy de la Pailleterie ile Afro-Karayip kökenli bir köle olan Marie-Cessette Dumas'nın oğluydu. Annesinin Saint-Domingue veya Afrika'da doğup doğmadığının (Kreol olduğu anlamına gelen Fransızca bir soyadına sahip olmasına rağmen) bilinmemesinin yanı sıra atalarının Afrika'nın neresinden geldiği de bilinmez. Babası tarafından Fransa'ya götürülen Thomas-Alexandre askeri okulda eğitim gördü ve genç bir adamken orduya katıldı. Babası ile arası açıldıktan sonra Thomas-Alexandre annesinin soyadı Dumas'yı kullanmaya başladı. 31 yaşında generalliğe yükseldi ve Fransa ordusunda bu rütbeye yükselen ilk Afro-Antilli oldu. Fransız Devrim Savaşları'nda başarıyla mücadele etti. Napolyon'un emrinde general olarak İtalya ve Mısır'daki mücadelelerde yer almasına rağmen 1800'lerde gözden düştü ve Fransa'ya dönmesi istendi. Dönüşü sırasında gemisi o ve diğerlerinin savaş esiri olarak tutulacağı Napoli Krallığı'ndaki Taranto'da demir atmak zorunda kaldı. İki yıllık mahkûmiyeti sırasında sağlığı oldukça bozuldu. Alexandre doğduğu sıralarda babası iyice harap olmuştu.
Alexandre dört yaşındayken babası kanserden öldü. Dul kalan annesi oğluna iyi bir eğitim sağlayamadı ve elit bir okuldan gelen teklifi ücretleri karşılayamayacağı için reddetmek zorunda kaldı. Buna rağmen yılmayan Alexandre Dumas okuyabildiği her şeyi okudu ve kendi kendine İspanyolca öğrendi. Babasının Devrim Savaşları'nda gösterdiği kahramanlığa dair annesinin anlattığı hikâyeler genç çocuğun parlak hayal gücünü oldukça etkiledi. Fakirliklerine rağmen aile babalarının değerli itibarını ve soylu rütbesini korudu. Monarşinin yeniden kuruluşunun ardından 1822'de 20 yaşındaki Alexandre Paris'e taşındı. Palais-Royal'de Louis-Philippe'in makamında kendine bir görev edindi.
Kariyeri
Louis-Philippe için çalışırken aynı zamanda tiyatro oyunları ve dergiler için makaleler yazıyordu. Bir yetişkin olduğunda tıpkı onun yaşındayken babasının yaptığı gibi kölelik yapmış büyükannesinin soyadını kullanmaya başladı. İlk tiyatro oyunu Henri III et sa Cour 1829'da o 27 yaşındayken sahnelendi ve beğeniyle karşılandı. Sonraki yıl ikinci oyunu Christine de aynı derece takdir edildi. Bu başarılar ona tam zamanlı yazarlık yapabilmesi için yeterli geliri sağladı.
Başarılı olan birkaç tiyatro oyunundan sonra Dumas roman yazmaya karar verdi. Savurgan bir yaşam tarzı olmasına ve her zaman kazandığından çok harcamasına rağmen Dumas zeki bir pazarlamacı olduğunu kanıtladı. Gazeteler birçok dizi şeklinde roman yayınlarken 1838'de Dumas da oyunlarından biri olan Le Capitaine Paul'ü dizi roman olarak tekrar yazdı. Personel kadrosunu yazarların oluşturduğu bir yapım stüdyosu açtı ve buradan yüzlerce hikâye ortaya çıktı. Bütün öyküleri o kurguluyor, yön veriyor ve eklemeler yapıyordu.
Dumas birkaç arkadaşının yardımıyla Avrupa tarihinden ünlü suçlar ve suçlular hakkında Les crimes celebres adındaki sekiz ciltlik eserini 1839'dan 1841'e kadar geçen sürede tamamladı. Bu araştırmada Beatrice Cenci, Martin Guerre, Cesare ve Lucrezia Borgia'nın yanı sıra örneğin katil oldukları iddia edilerek idam edilmiş Karl Ludwig Sand ve Antoine François Desrues gibi daha güncel olaylara da yer veriyordu.
Dumas kendisinin eskrim ustası Augustin Grisier ile 1840 tarihli Les armes et le duel romanında işbirliği yaptı. Hikâye Grisier'in gözünden Rusya'daki Aralıkçılar İsyanı sırasında yaşanan olaylara nasıl tanık olduğunu anlatıyordu. Sonuçta roman Çar I. Nikolay tarafından Rusya'da yasaklandı ve Dumas'nın ülkeyi ziyaret etmesi Çar'ın ölümüne değin yasaklandı. Le Comte de Monte-Cristo (Monte Kristo Kontu), Les Frères corses ve anılarında Grisier'ye olan büyük saygısını gösterir.
Dumas'nın pek çok asistanı ve ortağı vardı. Auguste Maquet aralarında en fazla bilinendir. Yirminci yüzyılın sonlarına kadar rolünün ne olduğu tam anlaşılamamıştı. Maquet'nin Monte Kristo Kontu'nun hikâyesinin anat hatlarını belirlediği ve Üç Silahşorler ile onun devam romanlarının yanında Dumas'nın birkaç eserine daha önemli katkıları olduğu biliniyor. Birlikte çalışma yöntemleri şöyleydi; Maquet konuyu tasarlar ve taslakları yazardı, Dumas da ayrıntıları, diyalogları ekler ve final bölümünü yazardı. Maquet kendi isminin de kitaplarda yer almasını ve çalışması için daha fazla para almasını sağlamak için Dumas'yı mahkemeye verdi. Parasını alma konusunda başarılı oldu ama ismini kitaplara koyduramadı.
Dumas'nın romanları o kadar popülerdi ki kısa süre içerisinde İngilizce'ye ve başka dillere çevrildiler. Yazıları sayesinde önemli bir miktarda para kazandı ama kadınlara çok para harcadığı ve şaşaalı bir hayat yaşadığı için sık sık iflas etti. İlişki yaşadığı tam 40 metresi bulundu. 1846 senesinde Paris'in dışındaki Le Port-Marly'de yanında yazması için ek bir binayla beraber Château de Monte-Cristo adlı kır evini inşa ettirdi. Burası sık sık Dumas'nın cömertliğinden yararlanıp uzun süre misafir kalan yabancı ve tanıdıklarla dolardı. İki yıl sonra mali zorluklar yaşamaya başladığı için tüm mülkü satmak zorunda kaldı.
Dumas birçok farklı türde örnekler verdi ve hayatı boyunca yaklaşık 100.000 sayfa yazısı basıldı. Deneyimlerini kullanarak yaptığı seyahatlerden sonra gezi kitapları yazdı. Kral Louis-Philippe bir isyanla tahttan indirildikten sonra Louis-Napoléon Bonaparte başkan seçildi. Dumas, Bonaparte tarafından sevilmediği ve de alacaklılarından kaçmak için Brüksel, Belçika'ya gitti. 1859 civarında da Fransızca'nın soylular arasında ikinci dil olduğu ve yazmanın çok popüler olduğu Rusya'ya hareket etti. Dumas farklı maceralar arama arzusundan dolayı ayrılmadan önce Rusya'da iki yıl geçirdi. Ayrıca Rusya hakkında bir gezi kitabı da yayınladı.
Aristokrat geçmişine ve kişisel başarılarına rağmen Dumas melez kökeni nedeniyle ayrımcılıkla uğraşmak zorunda kaldı. 1843'te ırk sorunlarından ve sömürgeciliğin etkisinden bahsettiği Georges adlı romanını yazdı. Afrika kökenli olmasından dolayı kendisine aşağılayıcı sözler sarf eden bir adama verdiği cevabı ünlü olmuştur. Dumas adama şöyle demişti:
Kişisel hayatı
Dumas 1 Şubat 1840'ta aktris Ida Ferrier (doğum adı Marguerite-Joséphine Ferrand (1811-1859)) ile evlendi. Başka kadınlarla da birliktelik yaşadı ve bu ilişkilerinden bilinen dört çocuğu oldu.
Dumas 1866 civarında o zamanlar oldukça ünlü bir aktris olan Adah Isaacs Menken ile ilişki yaşadı. Aktris Londra'daki Mazeppa oyununda sergilediği performansla büyük övgü almıştı. Paris'te sergilenen sevilen oyun Les Pirates de la Savanne'de de rol alıp kariyerinin zirvesine çıkmıştı.
Yazılarından başlayarak Dumas'ı yıllardır araştıran uzman Claude Schopp, Dumas'ın birlikte olduğu 40 metresinin yanı sıra üç çocuğunu daha buldu.
Julia Caesaris
Julia, Prokonsül Gaius Julius Caesar ve Aurelia Cotta'nın iki kızının da ortak adı. Adı geçenler Diktatör Gaius Julius Caesar'ın ailesidir. Kız kardeşler Roma'da doğmuş ve büyümüşlerdir.
Alexandre Dumas
Ölümü
Aralık 1870'te ölen Dumas doğduğu yer olan Aisne ilindeki Villers-Cotterêts'te gömüldü. Ölümü Fransa-Prusya Savaşı'nın gölgesinde kaldı ve değişen modayla da ünü azaldı. Yirminci yüzyılın sonlarında Reginald Hamel ve Claude Schopp gibi uzmanlar kaybolmuş işlerinin bulunmasının yanı sıra eserlerinin yeniden değerlendirilmesine ve sanatının takdir edilmesine sebep oldular. Dumas'nın Fransız kültürüne katkılarından dolayı 2002'de adına bir anma töreni düzenlendi.
Julia Caesaris
Kız kardeşlerden büyük olanı tarihçiler tarafından bazen Julia Major (Major Latince büyük), küçük olanı ise Julia Minor, (Minor Latince küçük) olarak da adlandırılır.
Alexandre Dumas
Ölümü
1970'te onuruna Alexandre Dumas Paris Métro istasyonuna ismi verildi. Paris'in dışındaki kır evi Château de Monte-Cristo restore edildi ve müze olarak halka açıldı.
Araştırmacılar Dumas'nın arşivlerdeki eserlerini bulmaya devam ettiler. Bunların arasında uzman Reginald Hamel'in Bibliothèque Nationale de France'ta bulduğu beş perdelik Altın Hırsızları oyunu da vardı. Bu oyun 2004'te Honoré-Champion tarafından yayınlandı.
Sürmeli, Tuzluca
Sürmeli, Iğdır ilinin Tuzluca ilçesine bağlı bir köydür.
Alexandre Dumas
Ölümü
2002'de Dumas'nın ikiyüzüncü doğumgününde Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac yazarın küllerinin birçok aydının gömüldüğü Paris'teki Panthéon anıtına tekrar getirildiği törende yer aldı. Tören televizyonda da gösterildi. Chirac konuşmasında şöyle demişti:
Sürmeli, Tuzluca
Tarihçe
Bölgenin din ve yönetim merkezi olan Armavir'de, Hristiyanlığın kabulünden (305 yıllarında) çok sonraları "Meryem Ana" adına yapılan meşhur bir kiliseden dolayı, şehre "Surb-Mari / Surb Maryam" adı verilmiştir. Daha sonraları "Sür-Melü", "Sür/Meli" adı da bundan türemiştir. Köyün bulunduğu Iğdır bölgesi 11. veya 12. yüzyıldan itibaren Surmari/Sürmelü adıyla bölgede Türk beyliklerinin hakimiyet merkezi olmuştur. 1878-1918 yılları arasındaki Rus idaresinde Iğdır-Tuzluca bölgesinin adı Surmalu Uyezdi (ilçesi) olarak geçmekteydi.
10-15 Temmuz 1919'da Ermeniler, Iğdır bölgesindeki Müslüman köylerden silahlarını teslim etmelerini istemiştir. Tuzluca'nın Sürmeli, Gelgel, Karabulak, İncesu, Harabe köylülerinin silahlarını teslim etmelerinin ardından bu köylerin ileri gelenlerini toplayıp katletmişlerdir. 11 Kasım'ı 12 Kasım'a bağlayan gece 11. Tümen Komutanlığı, Ermenilere karşı taarruza geçmiş ve 12 Kasım 1920 sabahı Iğdır belediye binasına Türk Bayrağı çekilmiştir. Bu olayları takip eden 14 Kasım 1920 tarihinde ise, 15. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa komutasındaki Türk Ordusu tarafından Ermeniler Aras Nehri'nin kuzeyine püskürtülmüştür. 3 Aralık 1920'de imzalanan Gümrü Antlaşması ile Iğdır ve çevresinin Türkiye toprağı olduğu kesinleşmiştir.
Coğrafya
Köy; Iğdır il merkezine 32 km, Tuzluca ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.
Julia Caesaris
Jül Sezar'ın büyük kız kardeşi
Diktatör Jül Sezar'ın büyük kız kardeşi olan Julia, hangi sınıftan olduğu belirsiz ancak eski bir patrici Roma ailesinden gelen Lucius Pinarius ve sonra da Quintus Pedius ile evlenmiştir. Her iki evliliğinden de en azından bir oğlu olduğu kesindir MÖ 61 yılında dinsizlikle suçlanan Publius Clodius Pulcher'e karşı tanıklık yapanın, büyük Julia mı yoksa küçük Julia mı olduğu belli değildir. Büyük kız kardeşin hayatı ya da yukarıda adı geçen adamlarla gerçekten evlenip evlenmediği hakkında çok fazla bilgi yoktur.
Alexandre Dumas
Ölümü
Chirac konuşmasında Fransa'da hala ırkçılığın var olduğunu kabul etti ve Alexandre Dumas'nın Victor Hugo ve Émile Zola gibi büyük yazarların yanına getirildiği törenin bu çirkinliği düzeltmenin yollarından biri olduğunu söyledi. Chirac ayrıca Fransa'dan pek çok büyük yazar çıkmasına rağmen hiçbirinin Dumas kadar okunmadığına dikkat çekti. Dumas'nın eserleri yaklaşık 100 kadar dile çevrildi ve 200'den fazla filme uyarlandı.
Julia Caesaris
Jül Sezar'ın ikinci büyük kız kardeşi
Julia ve annesi, Sezar'ın karısı Pompeia ve politikacı Publius Clodius Pulcher arasındaki ilişki yüzünden mahkemeye verilmişlerdi. Sezar bu skandal üzerine Pompeia'dan boşandı. Balbus MÖ 52 yılında, Julia ise bir yıl sonra ölmüştür. Julia’nın torunu Octavian (geleceğin imparatoru Augustus), 12 yaşındayken anneannesinin onuruna cenaze töreninde bir konuşma yapmıştır.
Sürmeli, Tuzluca
Nüfus
Köyde 1886 yılında 379 Azeri Türkü yaşamaktaydı.
1494 yılında bağımsız ülkeler listesi
1494 yılında bağımsız ülkeler listesi bahsi geçen tarihte bağımsızlığını ilan etmiş olan ülkelerin bayrakları, kuruluş yılları, yüzölçümleri, nüfusları ve günümüzdeki topraklarda bağımsız olarak yönetilen ülkelerin isimleri hakkında bilgiler yer almaktadır.
Lucas Entertainment
Lucas Entertainment, porno oyuncusu Michael Lucas tarafından başlatılan New York merkezli bir gay pornografik filmler üreten stüdyo ve dünyadaki böyle stüdyolar içinde en büyüklerinden biridir. Stüdyo lüks ve büyük bütçeli filmleriyle bilinmektedir ve 2006 yapımı Michael Lucas' La Dolce Vita filminin şimdiye kadar çekilmiş en pahalı gay porno filmi olduğunu iddia etmektedir. Film, 2007 yılında GayVN ödülü kazandı.
Yönünü genişletmek için stüdyo, gay yetişkin filmlerinde tek bayan kameraman mr. Pam Doré, 2008 yılı Ağustos ayında yaratıcı yönetmen olarak kiralandı. Kariyerine 1996'da Falcon Video'da başlayan Doré, stüdyonun 2008 yapımı Return to Fire Island ile GayVN Ödülleri'nde en iyi yönetmen ve sinematograf olarak aday gösterildi.
Mayıs 2009'da Lucas Entertainment, İsrail kültürünü tanıtmaya amacını güden tamamen İsrailli erkeklerden oluşan bir film çektiklerini açıkladı. Şirket daha sonra aktörler ve film konseptini tanıtmak için Men of Israel için mikro bir site kurdu. Lucas, filmi en önemli çalışması olarak andı ve The Atlantic, Out Magazine ve Yediot Aharonot ' taki gazeteciler, filmin tamamen İsrailli oyunculardan oluşarak çekildiği yerde ilk porno film olması yönüyle filmi bir dönüm noktası sayarken Tablet Magazine ile Los Angeles Times, filmde tamamen Yahudi oyuncuların yer alması açısından filmin bir ilk olduğunu belirttiler.
Temmuzda, şirket Paris'te bir merkez açılacağı ilan edildi.
Tarihi
1998 yılında Lucas, kendi prodüksiyon şirketi Lucas Entertainment'i erkek eskort olarak kazandığı parayla kurdu. Şirketini New York'ta (birçok gay prono şirketinin yer aldığı Los Angeles yerine) kurdu bunun nedeni ise kısmen rekabet eksikliğinden yararlanmaktı. 2004 yılında yetişkin video dağıtım şirketi olan Lucas Distribution, Inc. çalışmaya başladı. Lucas, Lucas Entertainment afişi altında kendi filmlerini yönetti, üretti ve başrolde oynadı. 2009 yılında Paris'te şirketin Avrupa merkezi açılacağı bildirildi.
GNU Privacy Guard
GNU Privacy Guard (GnuPG ya da GPG), şifreleme yazılımı PGP yerine GPL lisanslı bir özgür yazılım alternatifidir. Özgür Yazılım Vakfı'nın GNU projesinin bir parçası olarak geliştirilmektedir ve en önemli maddi yardımını Alman hükûmetinden almıştır. GPG, IETF'nin OpenPGP standartıyla tamamen uyumludur. PGP'nin güncel sürümleri GPG ve diğer OpenPGP uyumlu sistemlerle uyumluluk göstermektedir. Aynı zamanda bazı eski sürümlerde de bu uyumluluk söz konusudur, fakat güncel sürümün tüm özellikleri eski sürümlerce desteklenmemektedir. Kullanıcıların bu uyum sorunlarını anlamaları ve bunları göz önünde bulundurarak çalışmaları gerekmektedir.
Genel bakış
GnuPG, geleneksel simetrik anahtar şifrelemesini hızlı yapması ve tek seferlik kullanılan bir oturum anahtarını şifrelerken alıcının açık anahtarlı şifreleme kullanması nedeniyle bir hibrit-şifreleme yazılımıdır.
GnuPG 1.x serisi entegre bir şifreleme kütüphanesi kullanır, GnuPG 2.x serisi ise bunu Libgcrypt ile değiştirmiştir.
GnuPG, GnuPG kullanıcıları tarafından ayrı ayrı oluşturulan asimetrik anahtar çiftlerini kullanarak mesajları şifreler. Ortaya çıkan ortak anahtarlar, diğer kullanıcılar ile İnternet anahtar sunucuları gibi çeşitli yollar vasıtasıyla değiştirilebilir. Bu anahtarların değişimi çok büyük önem taşımaktadır çünkü "Açık anahtar" ↔ "Açık anahtarın sahibi" ilişkisi kaybolursa kimlik sahteciliği(kendini farklı bir kişi gibi gösterme) yapılabilir, o nedenle bu değişim işlemi dikkatli bir şekilde yapılmalıdır. Gönderilen bir mesaja kriptografik dijital imza eklemek de mümkündür, böylece göndericinin doğrulaması yapılabilir. Bu şekilde, kimlik sahteciliği saldırılarının da önüne geçilmiş olunur. Ayrıca, dijital imza kullanılarak belirli bir yazışmanın gönderim esnasında bozulması durumuna karşın mesaj bütünlüğü kontrolü yapılarak mesajın bütünlüğü de doğrulanabilir.
GnuPG ayrıca simetrik anahtar algoritmalarını da destekler. Varsayılan olarak ise CAST5 simetrik algoritmasını kullanır. GnuPG patentli veya başka şekilde kısıtlanmış yazılım veya algoritmalar kullanmaz. Bunun yerine, GnuPG, çeşitli patentli olmayan algoritmalar kullanır.
GnuPG Uzun bir süredir PGP'de kullanılan IDEA(Uluslararası Veri Şifreleme Algoritması)'yı desteklemiyordu. Aslında bir eklenti indirerek IDEA'yı GnuPG'de kullanmak mümkündür, ancak IDEA'nın patentlendiği ülkelerde bazı kullanımlar için lisans gerektirebilir. 1.4.13 ve 2.0.20 sürümleriyle başlayan GnuPG, IDEA'nın son patentinin 2012'de sona ermesi nedeniyle IDEA'yı desteklemektedir. IDEA'nın desteği, "Kullanıcılardan gelen sorulardan kurtulmak için ya eski veriler şifrelenmeli ya da anahtarlar PGP'den GnuPG'ye taşınmalı" amacıyla tasarlanmıştır, bu nedenle düzenli kullanım için önerilmez.
GnuPG, 2.0.26 ve 1.4.18 sürümlerinde aşağıdaki algoritmaları desteklemektedir:
Açık anahtarlı şifreleme
RSA, ElGamal, DSA
Simetrik Anahtarlı Şifreleme
3DES, IDEA (versiyon 1.4.13 ve 2.0.20'den itibaren), CAST5, Blowfish, Twofish, AES-128, AES-192, AES-256, Camellia-128, -192 and -256 (versiyon 1.4.10 ve 2.0.12'den itibaren)
MD5, RIPEMD-160, SHA-1, SHA-256, SHA-384, SHA-512, SHA-224
Sıkıştırma
ZIP, ZLIB, BZIP2
Tarihi
GnuPG başlangıçta Werner Koch tarafından geliştirildi. İlk üretim versiyonu olan Versiyon 1.0.0, ilk GnuPG sürümünden (versiyon 0.0.0) sonra neredeyse iki yıl sonra 7 Eylül 1999'da piyasaya sürüldü. Alman Federal Ekonomi ve Teknoloji Bakanlığı 2000 yılında belgeleri ve girişi Microsoft Windows'a finanse etti. GnuPG, OpenPGP standardına uyumlu bir sistemdir. Başlangıçta Phil Zimmermann tarafından tasarlanan ve geliştirilen PGP, e-posta şifreleme programı ile birlikte çalışmak üzere tasarlanmıştır.
Falcon Entertainment
Falcon Entertainment ya da Falcon Studios, San Francisco'da kurulan dünyanın en büyük gey pornografisi üreten şirketlerden biridir. Chuck Holmes tarafından 1971 yılında kuruldu. Falcon, gay pornosunda en tanınan ticari şirketlerden biridir.
GNU Privacy Guard
Dallar
Ocak 2018 itibarıyla iki aktif GnuPG dalı var:
Falcon Entertainment
Falcon, The Falcon Family of Companies adı altında birçok ticari şirket adıyla 400'ten fazla pornografik film yayımladı.
GNU Privacy Guard
Dallar
GnuPG 2.2'nin ("modern") piyasaya sürülmesinden önce, artık kullanımdan kaldırılan "kararlı" şube (2.0), ilk kullanım için 13 Kasım 2006'da yayımlanan genel kullanım için önerildi. Bu şube 31 Aralık 2017'de ömrünün sonuna ulaştı. Son versiyonu 29 Aralık 2017'de piyasaya sürülen 2.0.31 versiyonudur.
GnuPG 2.0'ın piyasaya sürülmesinden önce, tüm kararlı yayınlar tek bir daldan oluşturuldu. Diğer bir deyişle, 13 Kasım 2006'dan önce, birden fazla sürüm dalı paralel olarak muhafaza edilmemiştir. Bu eski, sırayla başarılı (1.4'e kadar) sürüm dalları şunlardır:
GnuPG'nin kullanımı
GPG kararlı, kaliteli bir yazılımdır. neredeyse tüm GNU/Linux dağıtımları ve FreeBSD, OpenBSD, NetBSD gibi özgür işletim sistemlerine sıklıkla dahil edilir.
Her ne kadar temel GPG yazılımı bir komut satırı arayüzüne sahipse de, grafiksel kullanıcı arayüzü ile kullanılmasını sağlayan pek çok yazılım vardır. Örneğin, en popüler Linux masaüstü yöneticileri GNOME ve KDE'nin elektronik posta işlemcileri Evolution ve KMail'e entegre edilmiştir. GNOME için, Seahorse adlı bir grafik son kullanıcı arayüzü mevcuttur. II. Dünya Savaşı'nda Almanların kullandığı ENIGMA şifreleme tekniğinin isminden esinlenerek Enigmail olarak adlandırılmış bir eklenti, Linux'un yanı sıra Microsoft Windows ve diğer işletim sistemlerinde de çalışan Mozilla ve Thunderbird yazılımlarıyla entegrasyonunu sağlar. Horde gibi web tabanlı yazılımlarla da kullanılması mümkündür. Ancak unutulmamalıdır ki, eklenti mekanizmaları, GPG'nin ya da OpenPGP standardının bir parçası olmadığı ve ne GPG ne de OpenPGP geliştiricileri tarafından geliştirildikleri için, bu eklentilerin kullanımı güvenlik riskleri yaratma potansiyeline sahiptir.
GPG ayrıca Mac OS X ve Microsoft Windows gibi platformlar için de derlenebilir. Mac OS X için, MacPGP denen özgür bir GPG portu bulunmaktadır. MacPGP, OS X kullanıcı arayüzüne ve yerel sınıf tanımlarına uyarlanmıştır. Platformlar arası derleme küçük bir iş değildir, en azından güvenlik risklerini ortadan kaldırmak için çok fazla efor gerekmektedir.
Yöntemler
Temel GnuPG programının bir komut satırı arayüzü olmasına rağmen, grafiksel kullanıcı arayüzü sağlayan çeşitli ön uçlar bulunmaktadır. Örneğin, GnuPG şifreleme desteği, en popüler Linux masaüstü bilgisayarları olan KDE ve GNOME'da bulunan grafik e-posta istemcileri olan KMail ve Evolution'a entegre edilmiştir. Ayrıca grafik GnuPG ön uçları, örneğin GNOME için Seahorse ve KDE için KGPG vardır.
macOS için, GPG Suite projesi, şifreleme ve anahtar yönetimi için OS entegrasyonu ve Installer paketleri aracılığıyla GnuPG kurulumları için bir dizi Aqua ön uç sağlar. Ayrıca, GPG Suite Installer, GnuPG tabanlı şifrelemeyi kullanmak için ilgili tüm OpenPGP uygulamalarını (GPG Keychain Access), eklentileri (GPGMail) ve bağımlılıkları (MacGPG) yükler.
GnuPG kurulup yapılandırıldığında, Psi ve Fire gibi anlık mesajlaşma uygulamaları otomatik olarak güvenlik sağlamaktadır. Horde gibi web tabanlı yazılımlar da bundan yararlanmaktadır. Çapraz platform uzantısı Enigmail, Mozilla Thunderbird ve SeaMonkey için GnuPG desteği sağlar. Benzer şekilde Enigform, Mozilla Firefox için GnuPG desteği sağlar. FireGPG, 7 Haziran 2010 tarihinde durduruldu.
2005 yılında g10 Code GmbH ve Intevation GmbH şirketleri, Windows için GnuPG, GNU Privacy Assistant ve son olarak Windows Explorer ve Outlook için GnuPG eklentilerini içeren bir yazılım paketi olan Gpg4win'i piyasaya sürdü. Bu araçlar standart bir Windows yükleyicisine eklenerek, GnuPG'nin Windows sistemlerine yüklenmesini ve kullanılmasını kolaylaştırır.
2018'de, Sevenuc Danışmanlık Şirketi, Mac App Store'da Guard7 isimli bir program yayınladı. Bu program GnuPG ile günlük çalışmayı macOS'ta kolay ve basit hale getirdi. Bu program GPG için bazı ek özelliklere sahip(Örn. "Kişileri gruplara ayırın", "Farklı anahtarlıklar değiştirin") grafiksel bir ön uç. Guard7, MacOS'un yerleşik Mail uygulamasıyla sorunsuz bir şekilde bütünleşir ve e-posta mesajı için düzinelerce alıcıyı kolayca düzenleyebilir. Dosya şifrelemek veya şifresini çözmek sadece Finder'dan Guard7'ye dosya sürüklemeyi gerektirir, bu çok kullanışlı ve basittir.
GPG'yi Komut Satırından Çalıştırmak
gpg - -version gpg - -gen-key gpg - -fingerprint gpg - -list-keys gpg - -output acik_anahtar.gpg - -armor - -export ABCDFE01 gpg - -import acik_anahtar.gpg gpg - -list-secret-keys gpg - -output gizli_anahtar.gpg - -armor - -export-secret-key ABCDFE01 gpg - -allow-secret-key-import - -import gizli_anahtar.gpg gpg - -encrypt - -armor -r ABCDFE01 metin_dosyasi.txt gpg metin_dosyasi.txt.asc gpg - -verify metin_dosyasi.txt.asc gpg - -clearsign metin_dosyasi.txt
Verilen örneklerdeki 'ABCDFE01' ifadesi anahtarın kısa kodudur.
Sınırlamalar
Komut satırı tabanlı bir sistem olarak GnuPG 1.x, başka bir yazılıma eklenebilecek bir API olarak yazılmaz. Bunun üstesinden gelmek için, GnuPG'nin çıktısını ayrıştıran ve bileşenler arasında kararlı ve sürdürülebilen bir API sağlayan GPPME (GnuPG Made Easy'den kısaltılmıştır), GnuPG etrafında bir API eklemesi olarak oluşturulmuştur. Bu, şu anda birçok GPGME API çağrısı için GnuPG yürütülebilir dosyasına bir işlem dışı çağrısı gerektiriyor. Sonuç olarak, bir uygulamadaki olası güvenlik sorunları, işlem engeli nedeniyle gerçek kripto koduna yayılmamaktadır. GPGME'ye dayanan çeşitli grafik ön uçlar oluşturulmuştur.