cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sovyetler Sarayı
İptali
Yapının çelik iskeleti 1941'de tamamlandı. Ancak Nazilerin Sovyetler Birliği'ne saldırması nedeniyle inşaat aniden kesildi. Binanın iskeleti ise sökülerek çeşitli güçlendirme çalışmalarında, demiryolu köprüleri yapımında ve savaşta kullanılmak üzere tanksavar istihkamlarının kurulmasında kullanıldı.
Günümüzde
1958-1960 yılları arasında saray alanı, büyük bir açık hava yüzme havuzuna dönüştürülmüş ve 1994 yılına kadar Moskova Havuzu olarak kullanılmıştır.
Iva Majoli
Iva Majoli Marić (d. 12 Ağustos 1977), Hırvat profesyonel tenis oyuncusudur. 1991 yılında on dört yaşındayken profesyonelliğe adım attı.
Norveç demografisi
[[Dosya:Annual population growth of Norway.svg|300px|küçükresim|1951-2013 nüfus büyüme hızı
]]
Bu madde nüfus yoğunluğu, etnik köken, eğitim düzeyi, halk sağlığı, ekonomik durumu, dini inançlardan ve nüfusun diğer yönleri dahil olmak üzere Norveç nüfusunun demografik özellikleri ile ilgilidir.
Toplam nüfus
1 Ocak 2013 tarihinde Norveç'in toplam nüfusu 5.051.275 idi. Norveç istatistik tahminlerine göre 19 Mart 2012 tarihinde ülkenin nüfusu 5.000.000 idi.
1900 yılından bu yana Hayati istatistikler
Norveç istatistik kurumu Norveç İstatistik Kurumu'na göre 1900 yılının başından 2013 yılına kadar tüm veriler aşağıdaki gibidir:
Toplam doğurganlık hızı
Norveç Avrupa'nın en yüksek doğurganlık oranlarından birine sahiptir. 19. yüzyılın sonlarında Norveçli kadınların ortalama 4.6 çocukları oldu; daha on çocuk sıra dışı değildi. Daha sonra 1960'lı yılların sonunda 2.7'ye ve 1980'li yılların başında ise 1.6'ya düşmüştür. Bu sayı günümüzde sadece 1.9'a yükselebilmiştir.
2004 yılında TFR'nin Norveç sakinlerinin doğduğu ülkeler istatistikleri: Norway (1.8), Somalia (4.4), Iraq (4.3), Morocco (3.6), Pakistan (3.2), Turkey (2.3), Iran (1.6), Vietnam (2.0), Sri Lanka (2.7), India (1.8), and Bosnia and Herzegovina (1.7).
Etnik yapı
Norveç'te ilk yerleşimler bundan 8000 yıl önce Finlandiya üzerinden gelen Asya kökenli Samiler tarafından yapılmıştır. Ancak halkın çoğunluğunu Kuzey Cermen/Nordik kökenli olan Norveçliler oluşturmaktadır.
Son yıllarda, dünyanın çeşitli yerlerinden gelen çok sayıda göçmen, yabancı işçi ve sığınmacı nedeniyle Norveç'te yerleşim alanları artmıştır. Norveç göçmen nüfusunu Güney Asya (genellikle Pakistanlılar ve Sri Lankalılar), Doğu Asya (Çinliler) ve Güneydoğu Asya (Filipinliler), Doğu Avrupa (Ruslar ve Lehler), Güney Avrupa (Yunanlar, Arnavutlar ve eski Yugoslavya ülkeleri) ve Orta Doğu ülkeleri (genellikle Iraklılar ve Filistinliler) aynı zamanda Somalililer, Türkler, Faslılar ve Latin Amerika'dan almaktadır. On Doğu Avrupa ve Baltık ülkesinin 2004 yılında AB'ye katılmasıyla Norveç'e Polonya, Estonya, Letonya ve Litvanyalının akımı olmuştur.
2012 yılı itibarıyla yapılan resmi çalışmalar gösteriyorki toplam nüfusun %86.2'sinin evebeynlerinden biri Norveç'te doğmuş ve 660.000 (% 13.2) kişinin soyu farklı ülkelere dayanmaktadır. 110.000 kişi ikinci nesildir.
Bu 660.000 göçmen ve onların soyundan gelenlerin:
2012 yılında göçmen kökenli 660.000 kişinin 407.262'sı Norveç vatandaşıdır (%6.2'si).
2012 yılında göçmenlerin en yüksek nüfusa sahip olduğu şehirler veya belediyeler Oslo (%26) ve Drammen (%18) oldu. Stavanger şehrinin ise % 16'sı idi. Reuters'in haberine göre, Oslo "artan göç nedeniyle Avrupa'nın en hızlı büyüyen kenti" dir. Son yıllarda artan göç nedeniye Norveç nüfusu büyümüştür. 2011 yılında doğan çocukların %16'sı göçmen kökenli idi.
Din
Norveç Lutheran Kilisesi eski devlet kilisesidir ve mensubları azdır. Diğer dinler ise din özgürlüğü ve eşit haklar veren anayasalar sebebitle özellikle İslam ve Roma Katolik Kilisesi mensublarının sayısı büyük bir artış göstermektedir. II. Olaf bütün Norveç'e egemenliğini kabul ettiren ilk Norveç kralı ve ülkenin koruyucu azizidir.
CIA World Factbook demografik istatistikler
CIA World Factbook tarafından tutulan istatistikler verilmiştir.
Nüfus
19 Mart 2012: 5,000,000
1860: 1,583,525 1910: 2,376,952 1960: 3,570,554 2010: 4,858,199 	2060?: 7,032,687
Nüfus - kıyaslama
Britanya Kolumbiyası'ndan biraz daha büyük fakat Singapur ve Eritre'den küçük.
Yaş yapısı
(2011 tah.) 0–14 yaş: 18.8% (erkek 472,060; kadın 449,649) 15–64 yaş: 66.2% (erkek 1,662,852; kadın 1,593,501) 65 yaş ve üstü: 15.0% (erkek 325,937; kadın 416,306)
Tarihsel yaş yapısı
(1860 tah.)
(1910 tah.)
(1960 tah.)
(2010 tah.)
(2060 tah.)
Ortanca yaş
(2010 tah.)
Kentleşme
(2011 tah.) (2005-10 tah.)
Cinsiyet oranı
(2004 tah.)
Bebek ölüm oranı
(2005)
Doğumda beklenen yaşam süresi
(2010)
Resmi diller
Resmi dil Norveççedir.
Beş Ural dili – Fince, Güney Laponca, Lule Laponcası, Kuzey Laponca ve Kvence – bazı belediyelerin ek resmi dili vardır.
Muğla'nın ilçeleri
Bu madde Muğla iline bağlı ilçeler ve bu ilçeler hakkında bilgi içermektedir.
Muğla ili, 2021 yılı itibarıyla idari olarak 13 ilçe ve belediye ve 569 mahalleye ayrılmıştır. İlin toplam nüfusu 2021 yılı itibarı ile 1.021.141 kişidir.
13 ilçe arasında toplam nüfus baz alındığında en büyük üç ilçe sırasıyla Bodrum, Fethiye ve Milas'dır. Bu veriye göre üç ilçesi, Muğla’nın merkez ilçesi Menteşe’den büyüktür. Türkiye’de bu özellikte olan başka bir il yoktur. Toplam nüfusa göre en küçük üç ilçe ise sırasıyla Kavaklıdere, Datça ve Ula'dır.
İl merkezine en yakın ilçe Ula iken 2012 yılında ilçe yapılan Seydikemer 147 km'lik mesafesiyle en uzak ilçedir.
Kaymakamlar
Hâlen görevde olan Vali ve ilçe kaymakamları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Belediye Başkanları
2019 Yerel seçimleri sonucu seçilerek göreve başlayan Büyükşehir ve ilçe belediye başkanlıklarının bilgileri aşağıdadır.
Belediye Meclisleri
Büyükşehir Belediye Meclisi, ilçelerin meclis üyelerinin bir kısmından oluşur. Bu sayılar genel toplama eklenmez. İlçe belediye başkanları ve seçecekleri kontenjan adayları, büyükşehir meclisinin bir kısmını oluşturur. Diğerleri ilçe nüfusu ve partinin aldığı oy oranına göre belirlenir.
Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi üye sayısı 89, İlçe belediyelerinin toplam üye sayısı 365'tir.
Nüfus
Güncel Nüfus Değerleri(TÜİK 6 Şubat 2023 verileri )
Muğla il nüfusu: 1.048.185 (2022 sonu). İlin yüzölçümü 12.655  km2 'dir. İlde km2'ye 83 kişi düşmektedir. (Yoğunluğun en fazla olduğu ilçe: 297 kişi ile Bodrum’dur)
İlde yıllık nüfus artış oranı %2,65 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Dalaman (%6,74)- Yatağan (%0,46)
Konum
== Muğla İli Plaka Harf Grubu Rehberi Listesi ==
Pomeranya (voyvodalık)
Pomeranya Voyvodalığı (Lehçe: Województwo pomorskie), Polonya'nın kuzeyinde bulunan bir voyvodalıktır.
Şehir ve kasabalar
Voyvodalık 42 şehir ve kasabadan oluşmaktadır. Voyodalıkta bulunan şehir ve kasabalar 2014 nüfus sayımlarına göre aşağıda sıralanmışlardır:
Tamamdır (şarkı)
"Tamamdır", Demet Akalın'ın Banane albümünün altıncı teklisidir. Klibi, 15 Ekim 2005 tarihinde yayınlanmıştır. Söz ve müziği Arzu Aslan'a aittir.
Adam Gibi
"Adam Gibi", Demet Akalın'ın Banane albümünün sekizinci teklisidir. Klibi, 9 Şubat 2006 tarihinde yayınlanmıştır. Söz ve müziği Ersay Üner'e aittir.
Tamamdır (şarkı)
Video klip hakkında bilgi
Video klip Tamer Aydoğdu yönetmenliğinde çekilmiştir. Akalın, klibinde siyah takım elbise ile kamera karşısına geçmiştir. Klipte Akalın'a Birebir Şov grubu eşlik etmiştir. 15 Ekim 2005 tarihinde ilk kez Kral TV'de yayınlanmıştır.
Eleonora
Eleonora Edgar Allan Poe tarafından yazılıp ilk defa 1842'de yayınlanan kısa öyküdür. Sıklıkla otobiyografik olarak değerlendirilir ve nispeten "mutlu" bir sona sahiptir.
Özet
Öykü, hoş kokulu çiçeklerin, fantastik ağaçların ve bir "Sessizlik Nehri'nin" yer aldığı ideal bir cennete benzeyen "Rengârenk Otlar Vadisi'nde" teyzesi ve kuzini ile birlikte yaşayan isimsiz bir anlatıcı tarafından anlatılmaktadır. Bu vadi yabancıların ayak basmadığı bir yerdir, dolayısıyla oradakiler dünyadan yalıtılmış mutlu bir hayat sürebilmektedir.
Anlatıcı ve kuzini Eleonora, vadide bu şekilde on beş yıl boyunca yaşadıktan sonra birbirlerine aşık olurlar. Vadi, genç aşklarının bir yansıması gibidir:
Ancak Eleonora hastalanır ve öleceğini anlar. Genç kız ölümden korkmaz ancak sevgilisinin, onun ölümünden sonra başka kadınlara aşık olmasında korkar. Anlatıcı "evrenin yüce hâkimini" şahit göstererek Eleonora'ya duygusal bir söz verir, dünya üzerindeki hiçbir kadınla evlenmemeye yemin eder.
Eleonora'nın ölümünün ardında ise, Rengârenk Otlar Vadisi sıcaklığını ve parlaklığını yitirir. Anlatıcı da vadiyi terk ederek ismi belli olmayan "tuhaf bir şehirde" yaşamaya başlar. Orada Ermengarde isimli bir kadınla tanışır ve onunla evlenir. Yeni evli çift kısa bir süre sonra mezarından çıkıp gelen Eleonora tarafından ziyaret edilir ve genç kızın ruhu çifte iyi dualarını iletir. Eleonora anlatıcıya "...verdiğin sözlerden muaf tutuldun" der, "bunun sebeplerini ise ancak Cennet'te öğreneceksin."
Analiz
Çoğu biyografi yazarı Eleonora ' nın, Poe'nun başka kadınlara aşık olmak fikri karşısında hissettiği suçluluk duygusunu yatıştırmak üzere yazdığı otobiyografik bir öykü olduğunu ileri sürdü. Bu oldukça kısa öykünün yayınlandığı zamanlarda, Poe'nun karısı Virginia'da beş sene sonra ölümüne sebep olacak hastalığın ilk belirtileri görülmeye başlamıştı. Bu durumda öyküde teyzesi ve yakın zamanda evleneceği kuzini ile birlikte yaşayan anlatıcı, Poe'nun kendisi olabilirdi.
Anlatıcını yeni eşinin adının sondan üçüncü paragrafta geçtiği öykü aniden biter. Poe'nun öyküde kendi duygularını haklı göstermeye çalıştığı düşünüldüğünde bu son pek ikna edici değildir. Poe'ya göre de öykü "olması gerektiği kadar iyi bitmemiştir." Bunu sebebi, anlatıcının yeminini bozduğu halde affedilmesinin nedenlerinin açıklanmamasından kaynaklanan belirsizlik olabilir. Yine de Poe'nun, ölmüş aşıkların mezardan çıkıp geri döndüğü diğer öykülerinin aksine, bu öyküde düşmanlık, suçluluk ve kırgınlığa yer verilmeyen nispeten "mutlu" bir son vardır. Örneğin Morella ' da ölmüş eş kızının bedeninde yeniden doğar ve yeniden ölür. Ligeia ' da ilk eş mezarında döner ve anlatıcının yeni eşini öldürür. Sonuç olarak Eleonora ' da anlatılan bir erkeğin eşinin ölümünden sonra yeniden evlendiği için suçlanamayacağıdır.
Öyküde cinsel temalar da bulunur. Anlatıcı ve Eleonora büyüdükçe masum ilişkileri aşka dönüşür ve bu durum vadideki bitki ve hayvanların birden filizlenip çoğalmaları şeklinde ortaya çıkar. Genç kızın ölümü ideal romantik aşkın sonunu sembolize eder ve ardından Ermengarde'ın evlilikle sonuçlanan daha az tutkulu aşkı gelir. Eleonora Poe'nun kadın karakterlerinin tipik özelliklerine sahiptir: genç, pasif ve kendini aşkına adamış bir kadındır.
Öyküdeki üçlünün vadide neden tek başlarına yalıtılmış bir hayat sürdükleri belli değildir. "Rengârenk Otlar Vadisi (ing. Valley of the Many-Colored Grass) ifadesinin ilham kaynağı Percy Bysshe Shelley'nin Adonaïs isimli ağıtıdır.
Yayınlanma geçmişi
Öykü ilk defa, yıllık bir yayın olan The Gift: A Christmas and New Year's Present ' ın 1842 sayısında yayınlandı. Ardından, 24 Mayıs 1845'te Broadway Journal ' da yer aldı. Öykünün başında yer alan, Raymond Lull'ın "Belirli bir şeklin koruması altında, ruhum güvendedir." anlamındaki sözünü, Poe öyküye 1845'te ekledi. Öykü ilk yayınlandığında anlatıcının adı Pyrros'tu.
Orak
Orak, özellikle tarımda kullanılan yarım çember biçiminde yassı, ensiz ve keskin metal bir bıçakla, buna bağlı bir saptan oluşan ekin biçme aracıdır. Aynı zamanda komünizmin simgesinde de yer alan orak, bu simge için köylü (çiftçi) sınıfını temsil eden bir figür olarak kullanılır. Çoğu ülkede köylüyü temsil eden siyasi amblem olarak da kullanılmış olan orak eski Sovyetler Birliği'nin bayrağında da kullanılmıştır.
Pembe Dizi (şarkı)
Video klip hakkında bilgi
Akalın, klibinde 3 farklı kostümle kamera karşısına geçmiştir. Klibinde kendisine eski eşi Oğuz Kayhan eşlik etmiştir. Akalın, yemek masasında oturuyordu. Tamer Aydoğdu yönetmenliğinde çekilmiştir. Klibi, ilk kez 14 Aralık 2005 tarihinde Kral TV'de yayınlanmıştır.
1957 İtalya Bisiklet Turu
1957 İtalya Bisiklet Turu 21 etap içeren bu bisiklet turu, 1957 yılı 18 Mayıs-9 Haziran tarihlerinde yapıldı.
40ncısı olan bu tur İtalyan bisikletçi Gastone Nencini tarafından kazanıldı.
NGC 1420
NGC 1420, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir yıldızdır. Gökyüzünde Tay takımyıldızı yönünde bulunur. *3 tipi bir üçlü yıldız sistemidir. Alman astronom Heinrich d'Arrest tarafından 1865 yılında 27,94 cm (11 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Nerf
Nerf, Parker Brothers tarafından kurulan ve şu anda Hasbro'ya ait olan bir oyuncak markasıdır. Nerf terimi ilk olarak sünger benzeri bir malzemeden üretilen ve üretildikleri özel malzeme sayesinde etraftaki cisimlere zarar vermeyen oyuncaklar için kullanıldı. Daha sonraları kullanılan bu malzemeler pilli ya da kurmalı oyuncak tüfekler vasıtası ile atılabilecek dart okları haline getirildi ve Nerf terimi artık şu an bilinen aktivitenin adı olarak kullanılmaya başlandı. Son yıllarda Türkiye'de de yaygınlaşan Nerf genellikle genç yaştaki katılımcıların ilgisini çeken, karma olarak yapılabilen bir spordur. Bu sporda amaç verilen görevi gerçekleştirirken rakibin dart oklarının hedefi olmamaktır. Kullanılan ekipmanları çarpma gücü düşük olduğundan çevreye zarar vermez. Bu sayede nerf her alanda oynanabilir.
Tarihçe
İlk olarak Amerika'da ev içinde oynanabilen bir voleybol topu üretmek için kullanılan Nerf teknolojisi ilerleyen süreçte özel tüfekleri sayesinde atılabilen dart oklarında kullanılmış ve bu modern nerf ekipmanlarının doğmasını sağlamıştır. 1969 yılında başlayan bu süreç ilerleyen dönemde çeşitli patent satışları ve şirket evlikleri sayesinde son halini almıştır. Günümüzde Nerf Dünya çapında milyonlarca katılımcısı olan uluslararası bir organizasyona dönüşmüştür.
Güvenlik ve Kurallar
Nerf aktivitesini bireysel eğlence amaçlı yapan oyuncular genellikle kendi özel kurallarını uygular ve fiziksel bir aktivite yaparken dikkat etmeleri gereken çevresel etkenler dışında ekstra bir güvenlik önlemi almazlar.
Fakat uluslararası müsabakalarda, yakın atışlarda ve koşuşturmaca esnasında risk olmaması adına ek olarak gözlük takılma zorunluluğu uygulanır.
Bettina Soriat
Bettina Soriat (d. 16 Mart 1967 - Linz, Avusturya), Avusturyalı şarkıcı, dansçı, komedyen ve koreografçı. Ülkesini, 1997 Eurovision Şarkı Yarışması'nda "One Step" adlı şarkı ile temsil etmiştir.
Bettina Viyana'da birçok müzikallere katılmıştır:
Sıdıklıikizağıl, Kırşehir
Sıdıklıikizağıl, Kırşehir ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Arnavutluk-Kosova Otoyolu
Arnavutluk-Kosova Otoyolu yapımına 2007 yılından başlanan dört şeritli uluslararası otoyol hattıdır. Otoyolun yapımı Amerikan-Türk konsorsiyumu Bechtel-ENKA tarafından Arnavutluk ve Kosova’da yapılmaktadır. Otoyolun Kosova kısmının 2013 yılının Eylül ayında trafiğe açılması planlanmaktadır.
Otoyol, Balkanlar’ın bu kesimindeki kara ulaşımına büyük rahatlık getirmiştir. Projenin tamamlanmasıyla Arnavutluk’taki Adriyatik sahili yakınlarından Kosova içlerine kadar otoyol ulaşımı sağlanacaktır. Ekim 2012 itibarıyla ulaşım Kosova ortasına (Suvareka yakınları) kadar sağlanmıştır.
Sıdıklıikizağıl, Kırşehir
Coğrafya
Köy, Kırşehir il merkezine 15 km uzaklıktadır.
Arnavutluk-Kosova Otoyolu
Özellikler
Arnavutluk-Kosova Otoyolu toplamda 272 km uzunlukta planlanmıştır. Arnavutluk’un orta kesiminden başlayan yol, Morina sınırından Kosova’ya geçer ve Prizren’in batı-kuzeybatı yönünde ilerleyip Suvareka’ya ulaşır. Buradan başkent Priştine’ye devam eder.
Arnavutluk Otoyolu
Arnavutluk’taki kesim olan A1 otoyolu Thumanë - Milot - Rrëshen - Kalimash üzerinden Morina’ya, Kosova sınırına ulaşır. Bu otoyol SH5 otoyolunun parçasıdır. Bu koridor alternatifi olan İşkodra-Kökes eski SH5 güzergâhını da sağlar.
Kosova Otoyolu
Kosova kısmındaki otoyol R7 otoyoludur. “Kosova Otoyolu” veya diğer adıyla “Dr. İbrahim Rugova Otoyolu”, Arnavutluk sınırındaki Morina kasabasından başlar ve sırasıyla Prizren, Suvareka, Dula, Malişova, Arlat, Komoran, Slatina’yı geçerek Priştine’ye ulaşmaktadır. Priştine çevre yolunun ardından Priştine’nin kuzeyinde bulunan Besi kasabasında son bulur. 103 kilometrelik otoyolun 89 kilometresi ENKA tarafından inşa edilecektir.
Toplam 28 metre genişliğindeki yolda, 3.75 metrelik iki adet geliş-gidiş şeridi, 2.5 metrelik emniyet şeridi ve orta kısımda ise 3-4 metre genişliğinde yeşil alan bulunmaktadır. Proje kapsamında 22 köprü, 61 alt/üst geçit ve 9 adet kavşak bulunmaktadır. 20 milyon metreküp kazı, 13 milyon metreküp dolgu, 200.000 metre drenaj borusu montajı, 265.000 metreküp beton ve 1 milyon tonun üzerinde asfalt işi 42 ayda tamamlanacaktır. Otoyolun 2013 yılının Eylül ayında trafiğe açılması planlanmaktadır.
Maariv
Maariv (, anlamı: Akşam) İsrail'de yayınlanan İbranice yayın yapan ulusal anaakım gazetedir. İsrail'de Yedioth Ahronoth gazetesinden sonra en çok satılan ve Yedioth Ahronoth ve Israel HaYom gazetelerinde sonra en çok okur sayısına sahip gazetedir. 2012'nin ilk yarısı itibarıyla Maariv gazetesinin pazar payı %11.9'dur.
Kamil Rıfkı Urga
Kamil Rıfkı Urga (1880, Çankırı – 11 Şubat 1966, Ankara), Türk tıp doktoru. Ankara'da Cebeci Hastanesi’ni kurmuş, Atatürk’ün özel doktorluğunu yapmıştır. Atatürk’ün görevlendirmesi üzerine Afganistan’a giderek ülkenin ilk Tıp Fakültesi olan Kabil Tıp Fakültesi’ni kurdu.
Meslek yaşamı
Üniversite sonrası ilk olarak İstanbul Hamidiye Etfal Hastanesi’nde (bugünkü Şişli Etfal Hastanesi) göreve başladı. Dr. Rıfkı Bey, 14 Ekim 1906 tarihinde yüzbaşı rütbesini, 18 Haziran 1908 tarihinde de operatörlük yapma yetkisini aldı. Bu sırada açılan imtihanı kazanarak ihtisasını geliştirmek üzere Paris’e gitti. Burada çalışmalarını bitirmek üzereyken çıkan Trablusgarp Harbi üzerine Kızılay tarafından Humus'a gönderilen heyette yer aldı. Sırasıyla Beyrut Merkez Hastanesi, Yassı Viran Hastanesi ve Edirne İkinci Menzil Hastanesine tayin edildi. Daha sonra İzmir’de 4. Kolorduda görev aldı. I. Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesi’nde ve Suriye Cephesi’nde görev yaptı. Savaş sonrasında İsviçre’ye giderek orada göğüs cerrahisi üzerine çalışan Dr. Rıfkı Bey, buradan röntgen ihtisasını da aldı. Ayrıca başta Almanya olmak üzere pek çok ülkede tıp alanında çalışmalar yaptı.
Millî Mücadele Yılları
Gülhane Askeri Tıp Akademisi’nde röntgen öğretmenliği yaparken millî mücadeleye katılmak üzere Ankara’ya gelen Dr. Rıfkı Bey, Ankara’da Cebeci Askeri Hastanesi’ni kurarak başhekimliğini yaptı. Aynı zamanda Mustafa Kemal Paşa'nın özel doktorluğunu da yaptı.
Afganistan Görevi
1925 yılı sonlarında Afgan hükümeti; kral, hanedan ve Afgan Halkı için özel bir tabip gönderilmesi için Türkiye Cumhuriyeti’nin Kabil Sefareti’nden talepte bulunmuştu. Kamil Rıfkı Bey, Afganistan’dan gelen bu isteği karşılamak üzere Atatürk tarafından görevlendirildi. 1927 yılında albay rütbesinde iken askerlikten istifa eden Kamil Rıfkı Urga, Dr. İbrahim Rebi Barkın ve Dr. Fuat Togar’dan oluşan ekibinin başında Afganistan’a gitti, bu ülkede 17 yıl kaldı. Afganistan’da kaldığı süre içinde kral ve ailesinin doktorluğunu yaptı aynı zammanda Afganistan’daki ilk Tıp Fakültesi olan Kabil Tıp Fakültesi’ni kurulması için çaba gösterdi. Kamil Bey, Afganistan’daki ilk yıllarında Mülkiye Hastanesi cerrahi uzmanlığı, krallığın özel doktorluğu, hanedan doktorluğu görevlerini üstlenmişti. 20 Mayıs 1928’de Türkiye Cumhuriyeti’nin başkenti Ankara’ya gelen ilk yabancı hükümdar olan Emanullah Han'a Türkiye ziyareti sırasında Kralın Özel Doktoru unvanıyla  eşlik etti.
1928 yılının Kasım ayında ülkedeki bir gerici ayaklanma sonucu hastane tahrip edilince Türk heyeti Türkiye’ye geri dönen Rıkfı Bey, Ankara’da bir muayenehane açtı. İsyandan sonra başa geçen Muhammed Nadir Şah’ın daveti üzerine 1930’da tekrar Afganistan’a döndü. Ekibi ile birlikte “Mektebi Tıbbiye” adlı okulda tıp eğitimi verdi. Okul, 1932 yılında açılmıştı. Afganistan’ın ilk hekim diplomaları 1935 yılında bu okuldan yetişen öğrencilere verildi.
Türkiye’ye Dönüşü ve Vefatı
Yaşlılığı nedeniyle 14 Aralık 1944 yılında Ankara’ya dönen Rıfkı Bey’e Afganistan’ın “Serdar-ı Ali”, “Serdar-ı Ala” ve Maarif nişanları verildi. Türkiye’ye dönüşünde ise başta Atatürk olmak üzere dönemin Dışişleri Bakanı M.Cevat Açıkalın ve Sağlık Bakanı Dr. Hulusi Alataş tarafından çeşitli ödüller ve takdirname ile ödüllendirildi. Dr. Rıfkı Bey, 11 Şubat 1966 yılında “Kabil” adını verdiği apartmanındaki dairesinde 86 yaşında yaşamını yitirdi. Vasiyeti üzerine de Çankırı’daki aile kabristanında toprağa verildi.
Fransa’da tüberküloz tedavisi gördüğü sırada tanıştığı Türk Ermenilerinden hemşire Aygül Hanım ile evlenen Kamil Rıfkı Bey’in çocuğu olmamış, Çocuk Esirgeme Kurumu’ndaki 15 yaşında Zehra adlı bir genç kızı evlat edinmişlerdir.
Nişan ve Madalyaları
Dr. Rıfkı Bey’e verilmiş nişanlar ve madalyalar arasında İngiltere’nin Victoria nişanı, Fransızların akademi ve Legion d’honneur Madalyası, Almanların Demir Haç Madalyası, Belçika Madalyası, Şah Rıza Pehlevi tarafından verilen İran Madalyası, Mısır Kralı Fuad tarafından verilen Mısır Madalyası, Polonya’nın Polonia Restitva Madalyası da bulunur.
Javier Garrido
Javier Garrido Behobide (d. 15 Mart 1985, Irun), İspanyol futbolcudur. Premier League takımlarından Norwich City'de forma giymektedir. Bask Bölgesi'nde doğan Garrido, Manchester City'de forma giyen ilk Basklı futbolcu olmuştur.
Kamil Rıfkı Urga
Nişan ve Madalyaları
Kurtuluş Savaşı sırasında askerlerin bakıldığı hastane olan Eski Çankırı Hastanesi günümüzde Dr.Rıfkı Kamil Urga Çankırı Araştırmaları Merkezi olarak faaliyet göstermektedir.
Audi F103
Audi F103, Auto Union ve daha sonra Audi tarafından 1965-1972 yılları arasında üretilen bir kompakt lüks otomobil modelidir. Araç, DKW F102 temelinde geliştirilmiş olup yerini Audi 80'e bırakmıştır.
Sait Odyak
Mehmet Sait Odyak (d. 1903, İzmir), (ö. 18 Ocak, 1965), Türk siyasetçidir.
İstanbul Darülfünun Hukuk Mektebi mezunudur. İzmir Amerikan Koleji Tarih ve Yurt Bilgisi Öğretmenliği, İzmir Atatürk Lisesi Ögretmenliği, TBMM VIII. Dönem İzmir Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve iki çocuk babasıdır.
Tepebölmesi, Alaçam
Tarihçe
Mahalle, 1837 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Tepebölmesi; daha önceleri bir köy iken, 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.
Coğrafya
Mahalle, Samsun il merkezine 100 km, Alaçam ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.
Murray Kanalı
Murray Kanalı, Magallanes y la Antártica Chilena bölgesi'nin Şili Antarktika Bölgesi Cabo de Hornos bölgesel idaresi'nde yer alır. Hoste Adası'nı, Navarino Adası'ndan ayırır ve kuzeyde Beagle Kanalı tarafından sınırlandırılır.
Serban Ghenea
Șerban Ghenea, beş Grammy Ödülü ve üç Latin Grammy Ödülü sahibi miks yapımcısı. Beyoncé, Michael Jackson, Justin Timberlake, Usher, Faith Hill, Carrie Underwood, Jewel, Santana, Ozomatli, Shakira, Jill Scott, Floetry, Musiq Soulchild, R. Kelly, Taio Cruz, Rod Stewart, Dave Matthews Band, Björk, The All American Rejects, One Republic ve Thirty Seconds to Mars dahil olmak üzere birçok sanatçıyla çalıştı.
Goderdzi Çoheli
Goderdzi Çoheli (Gürcüce: გოდერძი ჩოხელი; 2 Ekim 1954 – 16 Kasım 2007) Gürcü roman, öykü ve senaryo yazarı, sinema yönetmeniydi.
Meclis Araştırması
Meclis Araştırması, belli bir konuda Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde bilgi edinmek için yapılan incelemedir. TBMM, bu faaliyetini, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddelerine göre yürütür. Meclis araştırmasının konusunu, TBMM'nin yasa ile düzenleme yapabileceği alanlar ile Hükûmetin faaliyetleri oluşturur. (Erdal Onar, "Meclis araştırması", Ankara, 1977). Meclis araştırmasının sınırları genel olarak şu başlıklarda toplanmıştır: a. Devlet sırları b. Ticari sırlar c. Bir davadaki yargı yetkisinin kullanılması d. Özel hayat
Aksoy, İdil
Aksoy, Şırnak ilinin İdil ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Mamulan olup, "mamûlan" sözcüğü Kürtçede "Mehmetler ya da "Mahmutla" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.
Coğrafya
Köy, Şırnak il merkezine 124 km, İdil ilçe merkezine 32 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında olup, D 380 ile D 400 devlet yollarını birleştiren il yoluna 4,8 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
NGC 1421
NGC 1421, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Tay takımyıldızı yönünde bulunur. SBbc tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1785 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Ruhi Soyer
Ruhi Soyer (d. 1900, Niğde - ö. 26 Kasım 1970), Türk siyasetçidir.
Darülfünun Tıp Fakültesi mezunudur. Berlin Üniversitesi'nde Göğüs ve Tüberküloz Cerrahisi Yüksek İhtisası yapmıştır. Genel Şirürji Uzmanıdır. Ilgın Hükûmet Tabipliği, Cerrahpaşa Hastanesi Cerrahi Asistanlığı ve Cerrahi Mütehassıslığı, Adapazarı Hastanesi Operatör ve Baştabipliği, İzmir ve Adana Devlet Hastaneleri Cerrahi Kliniği Şeflikleri, Burdur Devlet Hastanesi Operatör ve Başhekimliği, İstanbul Baltalimanı Kemik Hastalıkları Hastanesi Operatörlüğü, TBMM 1.(XII) ve 2.(XIII) Dönem Niğde Milletvekilliği yapmıştır.
2007 Voleybol Erkekler Avrupa Ligi
2007 Voleybol Erkekler Avrupa Ligi, 25 Mayıs-8 Temmuz tarihlerinde oynandı. Dördüncüsü düzenlenen bu lige on iki Avrupa ülkesi katıldı. Dörtlü final maçları Portekiz’in Portimão kentinde yapıldı ve şampiyonluğunu İspanya kazandı.
A Grubu
26 Mayıs 2007
27 Mayıs 2007
1 Haziran 2007
2 Haziran 2007
3 Haziran 2007
8 Haziran 2007
9 Haziran 2007
17 Haziran 2007
23 Haziran 2007
24 Haziran 2007
29 Haziran 2007
30 Haziran 2007
1 Temmuz 2007
B Grubu
26 Mayıs 2007
27 Mayıs 2007
3 Haziran 2007
8 Haziran 2007
9 Haziran 2007
15 Haziran 2007
17 Haziran 2007
22 Haziran 2007
23 Haziran 2007
24 Haziran 2007
29 Haziran 2007
30 Haziran 2007
1 Temmuz 2007
C Grubu
25 Mayıs 2007
26 Mayıs 2007
27 Mayıs 2007
2 Haziran 2007
3 Haziran 2007
9 Haziran 2007
10 Haziran 2007
15 Haziran 2007
16 Haziran 2007
17 Haziran 2007
22 Haziran 2007
23 Haziran 2007
24 Haziran 2007
29 Haziran 2007
30 Haziran 2007
1 Temmuz 2007
Bronz Madalya Maçı
8 Temmuz 2007
Şampiyonluk Maçı
8 Temmuz 2007
Dış bağlantılar
2007 Voleybol Avrupa Ligi Sonuçlar
Mezopotamya mitolojisi
Mezopotamya mitolojisi, Sümerlerin dini evrendeki güç, nesne ve varlıkları temsil eden Antropomorfik tanrı ve tanrıçalar içerirdi. Sümerlerin inanışına göre insanlar başta tanrılar tarafından hizmetçi, köle olarak yaratılmış fakat daha sonra özgürleştirilmiştirler.
Mezopotamya dini yaklaşık olarak MÖ 400'lerde yok olmasına rağmen modern dünyada birçok Yahudilik, Hıristiyanlık İslam ve Mandaizm de de tekrarlanan birçok Tevrat hikâyelerinin ana kaynağının Mezopotamya mitolojisi olması dolayısıyla güncel etkilere sahiptir. Özellikle yaratılış mitolojisi, Aden bahçesi, tufan, Babil kulesi, Nemrut ve Lilith figürleri bu konuda en net örnekleri oluşturur. (bkz. Gılgamış destanı)
Sümer kökenli tanrı ve tanrıçalar daha sonra gelen Mezopotamya dinlerince benimsenmiştir. Kuşkusuz bu sadece dini ve mitolojik anlamda gerçekleşmemiştir; Sümer kültür ve yaşayış tarzı da aynı din ve mitoloji gibi daha sonra iktidara gelen Akad, Asur ve Babillilerce benimsenmiştir. Ayrıca farklı kültürlerin din ve mitolojilerinde de bazı benzerliklere rastlanır: Yunan mitolojisi ve Anadolu mitolojisi gibi. Mezopotamya mitolojisi Sümer temelli olmakla beraber Mezopotamya'nın aldığı sürekli ve yoğun göç ile birçok farklı kavmin inanç ve kültüründen etkilenmiştir.
İnançlar
Mezopotamya'da ilk yerleşim birimlerinden beri kent-kültürü büyük bir öneme sahip olmuştur. Çoğunlukla bir önemli tanrının tapınağı bir kentte olurdu ve o kent o tanrıya tapımın ana merkezi olurdu. Bu kentlerin içinde en çok öne çıkanı Nippur olmuştur, zira Nippur'da ana tapınağı bulunan tanrı Enlil'dir ki Enlil erken dönem hariç, farklı hanedanlar boyunca Mezopotamya'nın baş tanrısı olarak tapınılmış bir tanrıdır. Kentler ve sahip oldukları tapınaklar olarak şunlar belirtilebilir:
Kozmik mikrodalga arkaalan ışınımı
Keşfi
1948 yılında George Gamow, Ralph Alpher ve Robert Herman tarafından varlığı teorik olarak öne sürülmüş ve 5 K sıcaklığında bir kara nesnenin yaydığı ışıma ile aynı dalga boyunda olması gerektiği hesap edilmişti. 1964 yılında Amerikalı radyo astronomlar Arno Allan Penzias ve Robert Woodrow Wilson bu dalga boyundaki ışımayı keşfederek 1978 Nobel Fizik Ödülü'nü kazanmışlardır. NASA tarafından atmosfer şartlarından etkilenmeden doğru ölçüm yapması için bu işe özel COBE sondası 18 Kasım 1989'da uzaya gönderildi. COBE'nin gönderdiği resim ayrıntılı değildi. Çıkardığı resim evrenin kabaca bir kozmik arka plan ışımasını gösteriyordu. 1993'te görevi sona eren COBE sondası yerine 30 Haziran 2001'de WMAP sondası uzaya gönderildi. WMAP, COBE'ye oranla daha ayrıntılı bir resim çıkarmıştır ve günümüzde hala bu resim kullanılmaktadır. WMAP halen aktif olarak görev yapmaktadır.
Kuramsal İzahı
Doppler etkisine göre daha uzaktaki gökadalar daha kırmızı dalga boyuna kayar. Yaklaşan trenin düdüğünün sesinin tiz perdeden gelmesi ve uzaklaşan trenin düdüğünün sesinin kalın perdeden gelmesi gibi uzaklaşan ışığın dalga boyu da kırmızıya kayar (daha uzun dalga boyuna doğru). Uzaktaki gökadaların bizden daha büyük hızlarla uzaklaştığı gözlemlenmiştir. Mantıken evren büyük patlama neticesinde genişlerken gökadalar birbirinden homojen hızlarda genişlemeliydi. Uzaktaki gökadaların daha büyük hızlarla birbirinden uzaklaşması homojen genişlemeyi de doğrular.
O zaman en uzaktaki gökadaların dalga boyu ne olmalıydı. Özel görelik kuramına göre ışık hızı aşılamayacağına göre en uzaktakiler ışık hızından küçük sonlu bir hızla uzaklaşmalıydı. En uzaktaki gökadadan gelen ışık hem en hızlı uzaklaşan hem de en uzak geçmişten gelen ışıktır. En uzak geçmiş ise evrenin oluştuğu zamanlardan gelen ışıktır. Deneysel gözlemlerde böyle bir ışımaya rastlanmış ve ilk önceleri bu ışımanın doğal olmayan bir kaynaktan gelen parazit olduğu sanılmıştı. Sonra ışımanın uzayda her doğrultudan geldiği tespit edildi ve sonra evrenin en uzak geçmişinden gelen kozmik fon ışıması olduğuna hükmedildi. Fon ışıması en uzak geçmişten gelen en uzun dalga boylu ışımadır.
Evren ilk oluştuğunda ışıma serbestçe yayılma fırsatı bulduğunda yani ilk madde öncesi yapıtaşlarının boşluklarından sızabildiği kadarıyla gözlemlenebilmektedir. Uzayda her doğrultuda homojen bir ışıma olmadığı gözlemlenmiştir. Fon ışımasının haritası gözenekli bir yapı sergiler.
İlgili çalışmalar
1989 yılında NASA'nın COBE adlı uydusundan gelen verilerle harekete geçen ve evrenin Büyük Patlamadan 380.000 yıl sonraki halini keşfeden George Smoot ve John C. Mather adlı iki Amerikalı araştırmacı, 2006 yılı Nobel Fizik Ödülü'ne sahip olmuşlardır. Böylece kozmik arka plan ışımalarının varlığı ve Big Bang Teorisi'nin doğruluğu daha fazla netlik kazanmıştır.
Audi 50
Audi 50 (Typ 86), Audi tarafından 1974-1978 yılları arasında üretilen bir küçük sınıf otomobil modelidir. Araç, Fiat 127 ve Renault 5'ten üç yıl sonra tanıtılmış olup o dönemde Avrupa'da ortaya çıkan küçük sınıfta Almanya'nın ilk aracı oldu.
ETH Zürih
ETH Zürih (Almanca: Eidgenössische Technische Hochschule Zürich) Türkçe olarak Zürih Federal Teknoloji Enstitüsü olarak da bilinen, İsviçre'nin Zürih kentinde kurulu üniversite. Bu isim Almanca orijinal ismi Eidgenössisches Polytechnikum ya da İngilizce Federal Polytechnic Institute 'dan gelmektedir. Üniversite kantona bağlı bir üniversite değil, direkt İsviçre Federal İçişleri Bakanlığı'na bağlıdır.
QS Dünya Üniversite Sıralamaları, Times Higher Education Dünya Üniversite Sıralamaları ve Academic Ranking of World Universities (ARWU) tarafından Kıta Avrupası'nın en iyi üniversitesi olarak seçilmiştir. 2015/2016 dünya üniversiteleri sıralamasına göre Mühendislik ve Teknoloji alanında dünyanın en iyi 5. üniversitesidir. Albert Einstein'ın da aralarında yer aldığı ETH Zürih bünyesindeki kişiler toplamda 21 Nobel ödülü kazanmıştır.
Üniversite 1854 yılında İsviçre Konfederasyonu tarafından kurulmuş, 1855 yılında 6 bölümle eğitim vermeye başlamıştır. İlk açılan bu bölümler mimarlık, inşaat mühendisliği, makine mühendisliği, ormancılık, kimya bölümleriydi. Daha sonradan üniversiteye yeni bölümler eklenmiş siyasi bilimler, matematik, fen bilimleri ve edebiyat alanlarında yeni bölümler açılmıştır. Zürih Üniversitesi kanton yönetimine bağlıyken, ETH Zürih federal bir üniversitedir.
1909'da eğitim programı üniversite düzeyine getirildi. 1911'de günümüzde kullanılan "teknik okul" ismi verildi. 1924'te üniversite akademik yapılanmasında değişikliğe gidildi. Üniversite 12 akademik bölüme indirgendi. Günümüzde üniversitede 16 akademik bölüm yer almaktadır ve 110'dan fazla ülkeden gelen 18,178 öğrenci eğitim görmektedir. Doktora öğrencileri bu sayının 3,900'ünü oluşturmaktadır.
Kampüs
Bu coğrafi durum, ETH Zürih'in genişlemesini büyük ölçüde engellediği için, 1964'ten 1976'ya kadar şehrin eteklerinde kuzeydeki bir tepede "Hönggerberg" 'de yeni kampüs inşa edildi. Bu yeni kampüsün son büyük genişleme projesi 2003 yılında tamamlandı. O zamandan beri mimarlık, inşaat mühendisliği, biyoloji, kimya, malzeme bilimi ve fizik bölümleri Hönggerberg 'dedir.
Eduard Claudius
Eduard Claudius (1911-1976) Alman romancı, hikâyeci, gazeteci.
Meslekî Kariyeri
1951'de Doğu Almanya Ulusal Ödülü'ne, 1955'te ise, FDGB Edebiyat Ödülü'ne değer görüldü.
Kutupsal koordinat sistemi
Matematikte kutupsal koordinat sistemi veya polar koordinat sistemi, noktaların birer açı ve Kartezyen koordinat sistemindeki orijinin eşdeğeri olup "kutup" olarak bilinen bir merkez noktaya olan uzaklıklar ile tanımlandığı, iki boyutlu bir koordinat sistemidir. Kutupsal koordinat sistemi, matematik, fizik, mühendislik, denizcilik, robot teknolojisi gibi birçok alanda kullanılır. Bu sistem, iki nokta arasındaki ilişkinin açı ve uzaklık ile daha kolay ifade edilebildiği durumlar için özellikle kullanışlıdır. Kartezyen koordinat sisteminde, böyle bir ilişki ancak trigonometrik formüller ile bulunabilir. Kutupsal denklemler, çoğu eğri tipi için en kolay, bazıları içinse yegâne tanımlama yöntemidir.
Tarihçe
Antik Yunan uygarlığı'nda açı ve yarıçap kavramlarının kullanıldığı bilinmektedir. (MÖ 190 - 120), her açı için kiriş uzunluklarını veren bir kiriş fonksiyonları tablosu oluşturulmuştur ve yıldızların konumlarını belirlemek için kutupsal koordinatlar kullandığına ilişkin kaynaklar bulunmaktadır. "Spiraller Üzerine" (On Spirals) adlı eserinde Arşimet, ünlü spiralini yarıçapın açıya bağlı olduğu bir fonksiyon olarak tanımlar. Bununla beraber, Yunan çalışmaları, koordinat sistemini tam olarak tanımlayamamıştır.
Kutupsal koordinatları resmî bir koordinat sisteminin parçası olarak ilk olarak kimin tanımladığına ilişkin farklı söylemler vardır. Konunun tarihçesi, Harvard profesörü Julian Lowell Coolidge'in "Kutupsal Koordinatların Kaynağı" (Origin of Polar Coordinates) adlı kitabında anlatılmıştır. Grégoire de Saint-Vincent ve Bonaventura Cavalieri yaklaşık aynı zamanda birbirinden bağımsız olarak kavramları oluşturmaya başlamıştır. Saint-Vincent, çalışmalarını 1625 yılında yazmış ve 1647 yılında yayınlamışken, Cavalieri de 1635 yılında kendi çalışmalarının ilk baskısını yapıp, 1653 yılında elden geçirilmiş bir sürümünü yayınlamıştır. Bir Arşimet spirali içindeki alanla ilgili bir problemin çözümünde kutupsal koordinat sisteminden ilk yararlanan Cavalieri olmuştur. Daha sonra Blaise Pascal, parabolik yayların uzunluğunu hesaplamak için kutupsal koordinatları kullanmıştır.
1671 yılında yazılmış ve 1736 yılında basılmış olan Method of Fluxions çalışmasıyla Isaac Newton, kutupsal koordinatlara bir düzlemdeki herhangi bir noktanın yerini saptama yöntemi olarak bakan ilk kişi olmuştur. Newton, kutupsal koordinatlar ve diğer dokuz koordinat sistemi arasındaki dönüşümleri incelemiştir. Acta eruditorum (1691) adlı çalışmasında Jacob Bernoulli, sırasıyla kutup ve kutupsal eksen olarak adlandırdığı bir nokta ve o noktanın üzerinde yer aldığı eksenden oluşan bir sistem kullanmıştır. Bu sistemde koordinatlar, kutba göre uzaklık ve kutup eksenine göre açı ile belirtilmiştir. Bernoulli'nin çalışması, bu koordinatlarla tanımlanmış eğrilerin eğim yarıçaplarını hesaplamaya kadar ilerlemiştir.
Gregorio Fontana'ya atfedilmiş olan kutupsal koordinatlar terimi, 18. yüzyıl İtalyan yazarları tarafından kullanılmıştır. Terimin İngilizce yayınlarda ilk yer alışı, George Peacock'ın Sylvestre François Lacroix'ya ait "Diferansiyel ve İntegral Hesaplamalar" (Differential and Integral Calculus) adlı kitabını çevirmesi ile 1816 yılında olmuştur.
Kutupsal koordinatlar ile noktaların belirtilmesi
Tüm iki boyutlu koordinat sistemlerinde olduğu gibi, kutupsal koordinat sisteminde de iki koordinat vardır: r ("radyal koordinat" ya da "ışınsal koordinat") ve θ ("açısal koordinat", "kutupsal açı" ya da "yatay açı"; bazen φ veya t ile gösterilir). r koordinatı, kutuptan olan ışınsal uzaklığı; θ koordinatı ise noktanın üzerinde bulunduğu ışının, bazen "kutupsal eksen" de denilen 0° ışınından saat yönünün tersi yönündeki açısını ifade eder. 0° ışını, Kartezyen koordinat sisteminde "pozitif x ekseni" olarak bilinir. olmakla beraber olmamaktadır
Örneğin, kutupsal koordinatları (3, 60°) olan bir nokta, kutupsal eksene 60° açı ile duran ışın üzerinde kutuptan 3 birim uzaklıkta bulunur. Koordinatları (-3, 240°) olan nokta da aynı yerde gösterilecektir çünkü bir negatif ışınsal uzaklık, karşıt ışın üzerinde pozitif uzaklık olarak ölçülür (240° − 180° = 60°).
Kutupsal koordinat sisteminin Kartezyen koordinat sisteminde bulunmayan bir önemli özelliği, belli bir noktanın sonsuz sayıda farklı koordinat ile belirtilebilmesidir. Genel olarak, n herhangi bir tam sayı olmak üzere, herhangi bir (r, θ) noktası (r, θ ± n×360°) veya (−r, θ ± (2n + 1)180°) olarak gösterilebilir. Eğer bir noktanın r koordinatı 0 ise, o nokta θ koordinatından bağımsız olarak kutup üzerinde bulunur.
Radyan ölçüsünün kullanımı
Kutupsal sistemde açılar, genel olarak ya derece ya da radyan cinsinden ifade edilir ve bunun için de 2π rad = 360° dönüşümü kullanılır. Seçim çoğunlukla ihtiyaca bağlıdır. Denizcilik uygulamalarında derece ölçüsü kullanılırken, özellikle dönüş mekaniği gibi bazı fizik uygulamalarında ise dairenin çevresinin (c) yarıçapına (r) oranına dayanan radyan ölçüsü kullanılır (c = 2πr).
Kutupsal ve kartezyen koordinatlar arası dönüşüm
Kutupsal koordinatlar r ve θ, kartezyen koordinatlara şu şekilde dönüştürülebilir.
Bu iki formüle göre x ve y cinsinden elde edilen dönüşüm formülleri ise şöyledir:
Eğer x = 0 ve
Kutupsal denklemler
Kutupsal denklemler değişik simetri biçimleri gösterebilir. Bir eğri,
Çember
Merkezi (r0, φ) noktasında ve yarıçapı a olan herhangi bir çemberin genel denklemi şu şekildedir:
Bu denklem özel durumlar için çeşitli yollarla basitleştirilebilir. Örneğin merkezi kutup noktasında ve yarıçapı a olan çember için yazılmış denklemdir.
Doğru
Kutuptan geçen ışınsal doğrular şu denklemle gösterilir:
Burada φ, doğrunun eğim açısıdır ve m ' nin Kartezyen koordinat sistemindeki eğimi temsil ettiği denklemi ile de ifade edilebilir.
Kutup noktasından geçmeyen herhangi bir doğru, ışınsal bir doğruya diktir. θ = φ doğrusunu (r0, φ) noktasında dik kesen doğrunun denklemi ise şöyledir:
Kutupsal gül
Kutupsal gül, taç yapraklı bir çiçeği andıran ve sadece kutupsal bir denklem ile ifade edilebilen ünlü bir matematiksel eğridir. Şu denklemlerle tanımlanır: a değişkeninin gülün yapraklarının uzunluğunu ifade ettiği bu denklemlerde eğer k bir tam sayı ise, k tek sayı olduğunda bu denklemler ile k-yapraklı bir gül ve çift sayı olduğundaysa 2k-yapraklı bir gül elde edilir. Eğer k tam sayı değilse, yaprak sayısı da tam sayı olmayacağı için, bir daire şekli oluşur. Dikkat edilmesi gereken nokta, bu denklemlerle 4'ün katlarının 2 fazlası (2, 6, 10, 14, ...) kadar sayıda taç yaprak elde etmenin mümkün olmadığıdır.
Arşimet spirali
Arşimet spirali, Arşimet tarafından keşfedilmiş ve gene yalnızca bir kutupsal denklem ile tanımlanabilen, ünlü bir spiraldir. Şu denklemle ifade edilir: a değişkeninin değişimi spirali döndürürken, b değişkeni spiralin kolları arasındaki daima sabit olan uzaklığı kontrol eder. Arşimet spirali, θ > 0 ve θ < 0 değerleri için iki kola sahiptir. İki kol kutup noktasında birbirine düzgün biçimde bağlanır. Kollardan birinin 90°/270° doğrusu üzerinden ayna simetrisi alınırsa, diğer kol elde edilir.
Konik kesitler
Büyük ekseni kutupsal eksen (0° ışını) üzerinde, bir odağı kutup noktasında ve diğer odağı da kutupsal eksen üzerindeki başka bir noktada bulunan bir konik kesit şu kutupsal denklem ile tanımlanır: Burada e eksantriklik ve l de (semi-latus rectum) büyük eksene dik olarak bir odaktan eğriye kadar ölçülen uzaklıktır. Denklem; e > 1 ise bir hiperbol, e = 1 ise bir parabol ve e < 1 ise bir elips oluşturur. e < 1 koşulunun özel bir durumu olarak e = 0 ise, yarıçapı l olan bir çember elde edilir.
Diğer eğriler
Kutupsal koordinat sisteminin dairesel özelliği, birçok eğrinin Kartezyen biçimdense kutupsal bir denklemle çok daha kolay tanımlanmasını sağlar. Bu eğrilerin arasında lemniskatlar, ilmek eğrileri (limaçonlar) ve özel bir tip limaçon olan kardiyoidler vardır.
Calculus (analiz)
Kutupsal koordinatlar ile ifade edilmiş denklemlere kalkulus (diferansiyel ve integral hesaplamalar) uygulanabilir.
Diferansiyel hesaplama
Bir r(θ) kutupsal eğrisine herhangi bir noktasından teğet olan doğrunun Kartezyen eğimini bulmak için, eğri öncelikle parametrelere bağlı bir denklem sistemi ile tanımlanır: Sonra, bu denklemlerin θ ' ya göre türevlerinin alınmasıyla şu denklemler elde edilir: Birinci denklemin ikinciyle bölünmesi sonucunda da eğriye (r, r(θ)) noktasında teğet olan doğrunun Kartezyen eğimine ait denklem elde edilir:
İntegral hesaplama
0 < b − a < 2π olmak üzere, r(θ) eğrisinin [a, b] kapalı aralığında kalan kısmının altında kalan alanı bulmak için, öncelikle eğri bir Riemann toplamı olarak tanımlanır.
Vektörel hesaplamalar
Hesaplamalar, denklemlerin kutupsal koordinatlar içinde ifade edilmesi ile bu koordinatlarda uygulanabilir. \mathbf{r}, r ve \theta t zamanına bağlı olmak üzere pozisyonundaki vektör olsun,, \mathbf{r} yönündeki birim vektör ve , \mathbf{r} için uygun açılardaki birim vektör olsun. Konumun birinci ve ikinci türevleri şunlardır:
\mathbf{A} eğri üzerindeki bir noktayı odak alarak çizilen çizginin süpürdüğü alan olarak alındığında, limit içinde d\mathbf{A}, \mathbf{r} ve d\mathbf{r} tarafından şekillendirilmiş paralelkenar alanının yarısıdır, ve toplam alan d\mathbf{A}'nın zamana göre integralinin alınması ile bulunur.
Üç boyut
Kutupsal koordinat sistemi, biri silindrik koordinat sistemi ve diğeri de küresel koordinat sistemi olmak üzere, iki farklı koordinat sistemi ile üç boyuta genişletilir. Her iki sistem de iki boyutlu kutupsal koordinatları bir alt küme olarak kullanır.
Silindirik koordinatlar
Silindirik koordinat sistemi, düzlemden ayrı duran bir noktanın düzleme olan yüksekliğini ölçebilecek üçüncü bir koordinatı iki boyutlu kutupsal koordinat sistemine ekleyerek elde edilir. Bu, kartezyen koordinat sistemini üç boyuta genişletmek için kullanılana benzer bir yöntemdir. İki boyutlu kutupsal koordinat düzlemine dik duran ve kutup noktasından geçen üçüncü koordinat, genellikle h ile gösterilir dikdüzlemine Üçüncü koordinat genelde h ile gösterilir. Buna göre de üç silindirik koordinat, (r, θ, h) yazımı ile ifade edilir.
Küresel koordinatlar
Kutupsal koordinatlar, (ρ, φ, θ) koordinatları kullanılarak da üç boyuta genişletilebilir. Burada; "Küresel koordinat sistemi" olarak adlandırılan bu sistem, Dünya için kullanılan enlem ve boylam sistemine benzerdir:
Küresel koordinat sistemini oluşturan üç koordinatın, Kartezyen sisteme dönüşümü şu şekildedir.