cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kele Kele
"Kele Kele" (Ermeni: "Քելե Քելե", Türkçe: Hadi Hadi), 2008 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Ermenistan'ı temsil eden Siruşo tarafından seslendirilen şarkıdır. Şarkı birinci yarı finalde 14. sırada yarışmış ve 139 puan ile ikinci olarak finale çıkmaya hak kazanmıştır. Final günü beşinci sırada yarışan şarkı 199 puanla dördüncü olmuştur.
Çörekli, Gürpınar
Coğrafya
Van il merkezine 69 km, Gürpınar ilçesine 47 km uzaklıktadır.
Richard Feynman
Richard Phillips Feynman (11 Mayıs 1918 - 15 Şubat 1988), kuantum mekaniğinin ayrılmaz formülasyonu, kuantum elektrodinamiği teorisi, aşırı soğutulmuş sıvı helyumun süper-akışkan fiziği ve partonu önerdiği parçacık fiziğindeki çalışmaları ile 1965'te, Julian Schwinger ve Sin-Itiro Tomonaga ile birlikte Nobel Fizik Ödülü'ne layık görülmüş Amerikalı teorik fizikçidir.
1918'de ABD'nin New York eyaletinde Queens'teki Far Rockway adlı küçük bir kasabada dünyaya geldi. Henüz 16 yaşındayken türev ve integral hesabını tüm yönleriyle kavradı. 17 yaşında Rockway'den ayrılıp, lisans derecesini yapacağı MIT (Massachusetts Institute of Technology)'e girdi. Lisans derecesinden sonra ünlü Princeton Üniversitesi'ne kabul edildi. Doktorasını Princeton'dan aldıktan sonra, dekorsal sanatlar öğretmeni Arline Greenbaum ile ailesinin itirazlarına aldırış etmeyerek evlendi. 1942'de ABD'nin savaşa katılmasıyla birlikte, Manhattan Projesi (atom bombası projesi) için çağrıldı.
Savaş bittikten sonra, 1965'te Kuantum elektrodinamiğine yaptığı katkılardan dolayı Itiro Tomonaga ve Julian Schwinger ile birlikte Nobel Ödülüne layık görüldü. 1986'daki Challenger felaketini araştıran Rogers komisyonunda yer aldı.
Gençliği
Feynman, 11 Mayıs 1918 Queens, New York'ta Yahudi kökenli ev hanımı bayan Lucille ve Yahudi kökenli satış müdürü bay Melville Arthur Feynman'ın oğlu olarak dünyaya geldi. Ailesi, o dönem Rus İmparatorluğu'nda Yahudiler'e yönelik yapılan zulüm ve ayrımcılıktan kurtulmak için ABD'ye göçmüş Yahudiler idi. Ailesi laik Yahudiler'dendi ve genç Feynman da kendisini bariz bir agnostik ateist olarak nitelendirmiştir. Daha sonra Yahudi Teorik Seminerini seyahati sırasında Talmud'u harika ve değerli bir kitap olarak bulduğunu söylemiştir.
Genç Feynman, geleneksel düşünceyle çelişen sorular sorması için onu destekleyen ve Feynman'a yeni bir şey öğretmeye her zaman hazırlıklı olan babasından yoğun olarak etkilenmiştir. Annesinden de hayatı boyunca sürdürdüğü espri anlayışını kazanmıştır. Çocukluğunda da bir mühendislik yeteneğine sahipti. Bu yetenek evindeki laboratuvarında yaptığı deneyler sayesinde korunmuştur. Bozulmuş radyoları tamir etmekten de zevk alırdı. İlköğretimde iken, ailesinin günlük işlere koşuşturduğu sıralarda o bir hırsız alarmı yaratmıştır.
Richard beş yaşındayken, annesi bir oğlan çocuk doğurdu ancak bebek dört haftalıkken öldü. Dört yıl sonra, Richard'ın kız kardeşi Joan doğdu ve bütün aile Fark Rockway/Queens'e taşındılar. Geçen dokuz yılın boyunca Joan ve Richard yakındılar. Çünkü ikisi de dünya hakkında doğal bir meraka sahiplerdi. Anneleri onlara bir kadının bu tarz karşılaştırmalar yapabilecek bir kafatası yapısına sahip olmadığını söyledi. Annesi Joan'ın astronomi konusunda çalışmak istemesine karşı çıkmasına rağmen, Richard onu evreni keşfetmesi için destekledi ve Joan en sonunda Dünya ve güneş rüzgarları üzerinde uzmanlaşmış bir astrofizikçi oldu.
Eğitimi
Feynman, Nobel kazanan Burton Richter ve Baruch Samuel Blumberg gibi yoldaşlarının da gittiği Far Rockaway High School'a gitmiştir. Lisenin hemen başında Feynman hızla daha üst matematik derslerine terfi ettirilmiştir. Okulda yapılmış belirtilmemiş bir IQ testinde Feynman'ın IQ'su 123 olarak ölçülmüştür bu IQ James Gleick isimli biyografıra göre "yüksek fakat zar zor takdir edilen" bir değerdi. 15 yaşına geldiğinde, kendi kendine trigonometri, ileri algebra, sonsuz seriler, analitik geometri ve hem türev hem de integrali öğrenmişti. Üniversiteye girmeden önce, kendi yöntemiyle yarı-türev gibi konuları türetiyor ve deneyler yapıyordu.
Arista Şeref Topluluğu'nun bir üyesi olarak okuldaki son yılında Feynman, New York Üniversitesi Matematik Olimpiyatları'nı kazandı. En yakın rakibiyle arasında olan büyük fark jüri üyelerini çok şaşırttı.
Direkt niteleme alışkanlığı bazen geleneksel düşünürlere göre boş laf gibi gelirdi. Örneğin kedi anatomisini öğrendiği esnada sorduğu sorulardan biri "elinizde kedinin haritası mı var?" olmuştur fakat o burada aslında bir anatomik çizelgeyi kastetmiştir.
Kolombiya Üniversitesi'ne başvurdu ancak kabul edilmedi çünkü bu üniversite kabul edebileceği Yahudi kotasını zaten doldurmuştu. Bunun yerine Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'ne gitti. Burada da 1939 yılında lisans derecesini kazandı ve aynı yıl Punthan Fellow olarak isimlendirildi.
Princeton Üniversitesi'nin lisans üstü sınavında matematik ve fizik dalında harika bir sonuç elde ederken İngilizce ve tarih alanında çok zayıf bir sonuç almıştı. Feynman'ın ilk seminerine katılanlar arasında Albert Einstein, Wolfgang Pauli ve John von Neumann da vardı. 1942 yılında Princestone'dan PhD aldı ve tez danışmanı John Archibald Wheeler'dı. Feynman'ın tezi kuantum mekaniğinde statik hareket prensiplerine uygulandı, Wheeler-Feynman diyagramını kuantize etme arzusuna ilham oldu.
Manhattan Projesi'ndeki misyonu
Princeton'dayken fizikçi Robert R. Wilson Feynman'ı, Manhattan Projesine katılması destekledi (bu dönemde savaş zamanında Amerikan ordusu Los Alamos'taki projede atom bombasını geliştiriyordu). Feynman, bu girişime katılmaya ikna olduğunu çünkü Nazi Almanyası geliştirmeden, kendilerinin atom bombasını yapması gerektiğini söyledi. Feynman, Hens Bethe'nin teorik bölüğüne katıldı ve Bethe'yi kendisini kurup lideri yapmasına neden olacak kadar etkiledi. O ve Bethe, Feynman- Bethe formülünü geliştirdiler ve bu formül fizyon bombasının verimini hesaplamalarına yardımcı oldu. Bu Robert Serber'in daha önceden yaptığı çalışmalara dayandırılarak yapıldı.
Kendini bu projesindeki işine adadı ve Trinity bombası testinde de yer aldı. Feynman'ın, patlamayı siyah gözlükleri olmadan veya Welder lensi ile korunmadan gözlemleyen tek insan olduğu söylenir. Sebep olaraksa kamyon ön camından gözlemlemenin, camın zararlı ultraviole ışınlarını engelleyecek olduğunu söyledi. Patlamaya şahit olduğunda, patlamanın devasa parlaklığı nedeni ile Feynman arabasının zeminine doğru eğildi, buna rağmen mor bir leke gördüğünü söyledi.
Yaşça küçük bir fizikçi olduğu için, projenin merkezinde yer almadı. Bu projede yer aldığı en büyük kısım, insan bilgisayarları hesaplayan grubun teorik kısmında var olmaktı (burada öğrencilerinden biri John G. Kemeny'dir ve daha sonra BASIC dilini programlamada ortak tasarıma ve özelleştirmeye gitti devam ettiler). Sonraları, Nicholas Metropolis ile birlikte, zımbalanmış IBM kartlarının hesaplama yapmak için kullanılacağı bir sistem yayınlamakta beraber çalıştılar.
Feynman'ın, Los Alamos'ta yer aldığı başka bir iş ise Los Alamos "Su Kaynatıcısı" için nötron hesaplamaları yapmasıdır. Bu iş üzerindeyken, hakkında çalıştığı konu Oak Ridge tesisine verildi. Burada, materyallerin muhafaza edilmesi konusunda mühendislere yardımcı oldu böylece kritik aksaklıklardan (örneğin bazı materyallerin bazı şartlar altında barındırılması tehlike arz ediyordu) korunulabilirdi. Aynı zamanda uranyum hidrit bombası için hesaplamaları ve teoritik kısımları yaptı, daha sonraları bunun uygun olmadığı kanıtlandı.
Feynman, baş başa tartışmak için fizikçi Niels Bohr tarafından çağrıldı. Daha sonradan Bohr ile tartışmanın pek çok fizikçi tarafından hayranlık ve saygı duyulduğunu öğrendi. Feynman hiç utangaç bir adam değildi, Bohr'un fikirlerinde kusur olduğunu düşündüğü her şeyi direkt söylüyordu. Feynman, Bohr'a karşı diğer insanların hissettiğinden daha az saygı duymadığını ancak konu fiziğe geldiği zaman sosyal nitelikleri ikinci plana ittiğini söyledi.
Los Alamos, içerdiği işin yüksek güvenlikli olduğu gerekçesi ile izole edilmişti. Feynman'ın kendi ağzından söylediğine göre, "Orada yapılacak hiçbir şey yoktu" Sıkılmıştı, kapıların ve kabinlerin kilitlerini maymuncukla açarak ve güvenli kağıları karıştırarak merakını gideriyordu. Feynman, iş arkadaşlarına pek çok şaka yaptı. Bir keresinde bir dolgu kabinini kilitleyen sayı kombinasyonunu buldu. Bu kombinasyonu bir fizikçinin en çok kullandığı sayıları deneyerek (örneğin 27-18-28, doğal logaritmada e=2.71828...'dir) bulmuştur. Açtığı kabinlerde bir iş arkadaşının muhafaza ettiği atomik bomba araştırmalarının da aynı yolla açıldığını buldu. Alay etmek amacıyla açtığı kabinlere çeşit çeşit notlar bıraktı fakat bu iş arkadaşlarını ürkütmeye başladı. Frederic de Hoffmann, bir casusun ya da sabotajcının atomik bomba araştırmalarının notlarına eriştiği düşüncesine kapıldı. Ardından Feynman'ın eşini almak için Klaus Fuchs'tan ödünç aldığı araba ile birlikte, Klaus'un Sovyetler için çalışa asıl casus olduğu anlaşıldı. Klaus nükleer sırları arabası ile Santa Fe'ye taşıyordu.
Ara sıra Feynman Amerikan yerlileri gibi konuşabileceği bir yer bulurdu. Çok geçmeden fark edildi ve "Injun Jeo" denilen gizemli bir Hindistanlı hakkında dedikodular yayılmaya başladı. Aynı zamanda laboratuvarda baş çalışanlardan biriyle arkadaş oldu.
Feynman, "The Pleasure of Finding Things Out"da Manhattan projesine katılma gerekçeleri hakkında düşüncelerini üstü kapalı bir şekilde ifade etmiştir. Feynman, Amerika'ya müttefik kuvvetler yardımcı olmadan önce Nazi Almanyası'nın, bombayı daha erken geliştirebileceğini hissetti. Almanya'nın mağlup edilme ihtimalini tekrar düşünmemenin kendi hatası olduğunu söylemeye devam etti. Aynı yayımda, Feynman atom bombası çağı hakkındaki endişelerinden de bahseder. Hatırı sayılır bir zaman boyunca bombayı kullanmanın yüksek risk içerdiğini bu nedenle gelecek için yapılmasının anlamsız olduğunu söyledi. Daha sonraları bu dönemini "depresyon" olarak nitelendirdi.
Akademik Kariyerinin İlk Yılları
1942 yılında PhD'sini tamamladıktan sonra, Wisconsin-Madison Üniversitesinde asistan fizik profesörlüğü için bir görüşme yaptı. Görüşmenin neredeyse tamamı, Manhattan projesindeki görevini terk etmesi için harcandı. 1945 yılında, Dean Mark Igraham of College of Letters and Science'dan, kendisinin UW dersini vermesi için dönmesini isteyen bir mektup aldı. Görüşme, dönmek istememesi nedeniyle uzatılmadı. UW'den yıllar sonra verilen bir konuşmada "Beni işten kovan aklı selim bir yere dönmek harika olur." diyerek esprili bir iğneleme yapmıştır.
Savaştan sonra, Feynman bünyesinde Albert Einstein, Kurt Gödel ve John von Neumann gibi seçkin isimleri bulunduran Princeton'daki Institute for Advanced Study'den gelen bir teklifi reddetti. Onun yerine Feyman Hans Bethe'ti takip etti ve Cornell Üniversitesi'nde 1945'ten 1950'ye kadar teorik fizik öğretti. Manhattan projesinde üretilen atom bombasının Hiroşima'yı yerle bir etmesinin ardından yakalandığı depresyonla beraber, çok kompleks fizik problemlerine odaklanmaya başladı. Bu kafasının dağılmasını sağlıyordu. Bu dönemde yaptığı işlerinin, daha sonra değişik dönme hızlarını açıkladığı denklemler için kullanmıştır. Nobel ödülü için ne kadar önemli olduğunu anlamış oldu.
Institute for Advanced Study'den bir teklif daha aldı ve bunu da "enstitüde öğretme disiplini olmadığı" gerekçesi ile reddetti. Feynman öğrencilerin bir ilham kaynağı olduğunu düşünüyordu ancak öğretmek onun için yaratıcı olmayan bir heceleme yönteminin bir başka türüydü. Bu nedenle enstitü ona üniversitede öğretip aynı zamanda enstitüde de yer alabileceği bir yol önerdi. Feynman bunun yerine Kalifornya Teknoloji Enstitüsü'nden gelen bir teklifi kabuk etti. Çünkü ılıman bir iklimde yaşamak istiyordu.
Feynman’ın çok iyi bir anlatıcı olduğu söylenir. Öğrencilerine yaptığı makul açıklamaları ve onlara önem vermesi nedeniyle büyük bir itibar kazanmıştır. Ayrıca açıklamaların yaparken, karşı tarafın da anlayabileceği bir dil kullanırdı. Onun esas prensibi, eğer bir konu ilk yıldaki bir öğrenciye anlatılacak kadar basit anlatılamıyorsa, o konu henüz tam öğrenilmemiş demektir. Örneğin spin ve statik arasındaki ilişkiler. ½ spine sahip parçacıklar birirlerini iterken, tam sayılı parçacıklar birbirlerini çekiyordu. Bu, Fermi-Dirac statiği ve Einstein- Bose statiğinin 360 derece altında bozonların nasıl hareket ettiğini açıklayan harika bir örneklemeydi. Daha ileri kurslarında tartışmakta olduğu bir soruydu bu aynı zamanda, ve 1986’da Dirac anısına verdiği bir derste de sonucu açıklamıştır. Ayrıca aynı derste, anti parçacıkların var olması gerektiğini ve eğer parçacıklar sadece pozitif enerjilere sahip olsalardı, herhangi bir sınılandırma olamazdı.
Caltech Yılları
Feynman, Caltech'te bulunduğu sürede büyük çalışmalar yaptı. Bazıları bunları içeriyordu; Aynı zamanda Feynman diyagramları, bir muhasebe aleti geliştirdi. Bu alet, parçacıklar ve uzay zaman arasındaki etkileşimleri ve elektron ve onun anti parçacığı pozitron arasındaki etkileşimleri, konseptleştirmeye hesaplamaya yardımcı oluyordu. Feynman’ın ve ardından gelenlerin zamanı geriye çevirebilme düşüncesini ve diğer temel olaylara olan yaklaşımı bu makine destekledi. Feynman’ın bu diyagramlar için sahip olduğu zihinsel resim “katı küre“ yaklaşımıyla başladı ve etkileşimler çarpışmaların bir sonucu olabilirdi. Üstünden onlarca yıl geçene kadar fizikçiler Feynman’ın diyagramını yeterince detaylı incelemediler. Feynman’da kendi diyagramlarını kamyonetinin dış tarafına çizdi ve boyadı.
Uzay zamanda etkileşen az sayıda parçacığın diyagramlarından, Feynman bu parçacıkların spinleri ve temel kuvvetlerin birleşmesine göre modelleme yapabilirdi. Parton model denilen ve nükleonları da kapsayan güçlü etkileşimler hakkında açıklama yapmaya niyetlendi. Caltech’teki iş arkadaşı tarafından geliştirilen kuark modeli, parton modeli ile tamalanmış gibi olmuştu. Bu model arasındaki ilişkinin anlaşılması güçtü. 1960'ların ortasında fizikçiler kuarkların aslında var olmadığını sadece simetri sayıları olarak bulunduğunu düşündüler. Standfort liner hızlandırıcısı ile yapılan deneylerde Ernest Rutherford 1960'ların sonunda alfa parçacıklarının altın levhadan geçerken gösterdiği davranışları gözlemledi. Bu deneye göre çekirdek (proton ve nötron) ufak parçacıklar içeriyordu ve bu parçacıklar elektronların saçılmasına neden oluyordu. Bu parçacıklara kuark demek çok doğaldı ancak Feynman’ın parton modeli ek bir hipoteze gerek kalmaksızın deney datalarını açıklamaya niyetliydi. Örneğin data, mometum enerjisinin %45’inin elektriksel olarak nötr parçacıklarla nükleonda taşındığını gösteriyordu. Bu momentum enerjisini taşıyan parçacıklara şu anda gluon deniyor ve kuarklarla omega-minus problemini çözen üç değerli kuantum sayısına arasındaki kuvvetleri taşıyor. Feynman kuark modeline karşı gelmedi. Örneğin, 1977’de beşinci kuark keşfedilince, Feynman bu buluşun altıncı kuarkın da varlığı için bir kanıt olduğunu öğrencilerine anlatmıştır. Altıncı kuark, Feynman’ın ölümünden yaklaşık on yıl sonra keşfedildi.
Kuantum elektrodinamiği hakkındaki başarısından sonra Feynman kuantum kütleçekimine yönelmeye başladı. Foton ile olan benzerlikleri kullanarak, 1 spini vardır, 2 spinli kütlesiz alanın sonuçlarını gözlemledi ve Einstein'ın genel görelilikle ilgili alan teorisini biraz daha geliştirdi. Feynman'ın kütleçekimi için geliştirdiği aletin, hayaletler dediği diyagramının iç kısmında yer alan parçacıkları açıklarken spin ve istatistik arasında yanlış ilişki kurduğu ve bu nedenle Yang-Mills teorilerinin (örneğin QCD ve zayıf bozunum gibi) kuantum parçacıklarının davranışlarını açıklamada değersiz olduğu ispatlandı.
Feynman 1965’te Foreign Member of the Royal Sociect (ForMemRS)’ye seçildi. 1960'ların başları olan bu dönemde, Feynman kendini iki ana projeye vermiş durumdaydı. Aynı zamanda Caltech‘te lisans öğrencilerine ders veriyordu. Kendini bu göreve harcadığı üç yıldan sonra, “The Feynman Lectures of Physics“ denilen fizik derslerinden oluşan bir seri üretmiş oldu. Kitabın hemen başında bateriye dökülmüş bir pudranın havaya saçılışı gibi titreşimleri modelleyebileceği bir şeyler göstermek istiyordu. Rock&roll ve uyuşturucu ile olan bağlantıları nedeniyle bu fikirden vazgeçildi, yayınlıyıcılar Feynman’ın bateri çaldığı bir fotoğraf eklemeye karar verdiler ve arka planı kırmızıya çevirdiler. The Feynman Lectures on Physics iki fizikçiyi meşgul etti çünkü aynı zamanda onlar da yarı zamanlı yayıncılar olarak çalışıyorlardı. Bu iki fizikçi Robert B. Leighton ve Matthew Sands’tır. Her ne kadar kitaplar pek çok üniversitede ders kitabı olarak kullanılmasa da, fizik konusunda köklü bir anlayış sağlayabildiği için iyi satmaya devam etti. Derslerinin ve konuşmalarının çoğu başka kitaplara çevrildi. Bunlardan bazıları “he Chacter of Physical Law, QED: The Strange Theory of Light and Matter, Statistical Mechanics, Lectures on Gravitation ve the Feynman Lectures on Computation”dır.
Feynman'ın öğrencileri onun ilgisini çekmek için deli gibi yarışıyordu. Bir keresinde bir öğrencisinin sorusunu çözüp posta kutusuna koyduğunu gördüğünde yeni uyanmıştı. Öğrencisini çimenlikte gördüğünde öğrenci yavaş yavaş kaçıyordu. Feynman uyuyamadı ve öğrencisinin çözümünü okumaya başladı. Ertesi sabah kahvaltı yaparken başka bir başarılı öğrencisi geldi fakat Feynman ona geç kaldığını söyledi.
Halkı, fizik konusunda belli bir seviyeye getirmedeki başarısından, nano teknolojideki zorluklarla uğraşmasından dolayı Feynman'a $1000 hediye edildi. Feynman aynı zamanda kuantum bilgisayarlarının var olabilmesi algısına sahip ilk fizikçilerden biridir.
1974'te Feynman Caltech'te bir mezuniyet konuşması vermesi için çağrıldı. Lisans eğitimi alan öğrencileri "İlk prensibiniz kendinizi kandırmamak olsun, kanabilecek en kolay insan kendinizdir. Bu nedenle bu konuda çok dikkatli olmalısınız. Kendinizi kandırmadıktan sonra, diğer bilim insanlarını da kadırmamak kolaydır. Bu yoldan sonra sadece dürüst olsanız da yeter" demiştir. 1984-86 yıllarında "path integral" leri hesaplayabilmek için değişik bir yöntem geliştirdi. bu gelişirdiği güçlü yöntem aynı zamanda bazı açılımları yapmasında ve sonucunda da uydu deneylerinde ölçülmüş kritik üstlerle ilgili en doğru tahminlerde bulunabilmiştir.
1980'lerin sonunda "Richard Feynman and the Conection Machine"e göre, Feynman paralel bilgisayar geliştirme konusunda önemli bir role sahiptir. Ayrıca Stephan Wolfram ile Calthech'teyken beraber çalışmış ve pek çok sayısal girdi için çağdaş yenilikler bulmuştur. Connection Machine mühendisliğinde oğlu Carl da gelişimde rol oynamıştır. Oğlu yazılımlar üzerinde çalışırken o da bağlantıları kuruyordu.
Feynman'ın diyagramları şu anda M-teorisi ve Sicim Teorisi için temel oluşturur ve topolojik olarak genişletilmiştir. İnce zar ve sicim gibi karmaşık objeleri modelleyebilmek için, diyagramdaki yazı satırlarını tüpler haline getirdiler. Ölümünden kısa bir süre önce Feyman, sicim teorisi hakkında bir konuşmasında yorumda bulundu. "Hiçbir şey hesaplamıyorlar ve bundan hoşlanmıyorum." demiştir. "Fikirlerini kontrol etmiyorlar, bundan hoşlanmıyorum. Bir şey deneyle ters düşüyor ve buna hemen başka bir açıklama uyduruyorlar. Ardından bu durumda böyle, fakat hala doğru olabilir diyorlar." demiştir. Bu sözler Sicim Teorisi'ne muhalif olanlar tarafından sıkça kullanılır.
Challenger faciası
Feynman Challenger felaketi'nde incelenen Rogers Komisyonunda büyük bir rol oynamıştır. Televizyonda yayınlanırken, Feynman uydunun O halkalarında kullanılan metalin içeriğinin soğuk havada preslenerek buzlu suya konulmasının, maddenin elastikliğini bozduğunu ispatladı. Komisyon en sonunda felaketin, O halkalarında, soğuk havalara dayanıklı bir kaplama olmadığı ve Cape Canaveral'da havanın genelde soğuk olduğu için bu sıkıntının yaşandığına karar verdi.
Feynman kitabının son yarısını "Diğer İnsanların Ne Düşündüğünü Neden Önemsiyorsunuz?"a ayırdı. Bu kısımda, Roger Komisyonundaki deneyimlerinden bahsetti. Genel özlüğünden uzak, açık sözlü anaktotlar ile gösterişsiz bir hikâye şeklinde yazdı. Feynman'ın hesaplamaları NASA'nın mühendisleri ve yöneticileri arasında bir ayrıma neden olduğu ortaya çıktı. Örneğin, NASA'nın yöneticileri, uydunun güveretesinde herhangi bir felaketin olma olasılığını 100.000'de 1 olarak hesapladıklarını söylerken, Feynman'ın keşfine göre NASA'daki mühendislerce bu rakam 200'de 1'e çok yakındı. Böylece Feynman, uydu için NASA yönetimi tarafından hesaplanmış olan değer inanılmaz bir şekilde gerçeklikten uzaktı. "Doğa kandırılamaz, başarılı bir teknoloji için gerçeklik her zaman ön planda olmalıdır" diyerek, Christa McAuliffe'ı bir mektupla uyarmıştır.
Kültürel Kimliği
Bir aşkenazi doğup, yetiştirilmiş olsa bile, Feynman sadece bir ateist değildi aynı zamanda Yahudi olarak anılmasını da istemiyordu. Irksal olarak sınıflandırılmış insanlar arasında kitaplarda ve listelerde yer almak istemediğini rutin olarak söylüyodu. "Yahudiliğin bazı kişisel özellikleri sözüm ona takdir ediliyor ve bu ırksal teorilerin her türlüsünün sahip olduğu saçmalıklara açık bir kapı bırakıyor, on üç yaşındayken, yalnızca diğer dinsel inanışlarla çelişmiyor aynı zamanda Yahudi insanlarında herhangi bir şekilde 'seçilmiş' olduğuna inanmıyordum" demiştir.
Kişisel hayatı
Princeton’da PhD’sini sürdürürken, tüberküloz hastalığını bilmesine rağmen lise aşkı Arline Greenbaum (genelde Arlene olarak yanlış söylenir) ile evlendi. Tüberküloz o dönemler ciddi bir hastalıktı. Arline 1945'te öldü. 1946’da Feynman ona hayatı boyunca üzgün olacağını ve onu hala çok sevdiğini anlatan bir mektup yazdı. Sonuna da “Bunu sana gönderemediğim için beni bağışla, ancak yeni posta adresini bilmiyorum” yazdı. Feynman’ın hayatının bu kısmı “sonsuzluk” adı verilen 1996 yapımı bir filmde konu alındı.
Haziran 1952'de tekrar evlendi ancak evliliğini yürütemedi.
Ardından Ripponden, Yorkshire'den Gweneth Howarth (1934-1989) ile evlendi. Feynman'ın Nobel ödülünden gelen para ile Baja California'da bir sahil evi tutmuşlardı. Ayrıca kendi evleri Altadena, Kalifornya'da idi. Feynman'ın ölümüne kadar evli kaldılar. 1962'de Carl adında bir oğulları oldu ve 1968 yılında da Michelle isimli bir kızı evlat edindiler.
Feynman, Carl'a bir şeyleri öğretme konusunda gayet iyiydi. Örneğin, karıncalar ve Marslıları kullanarak olaylara farklı açılardan bakmasını sağlıyordu. Aynı öğretme tekniklerinin Michelle üzerinde işe yaramadığını görünce çok şaşırdı. Matematik, oğul ve baba arasında ortak bir ilgi alanıydı ikisi de bilgisayarları geliştiriyor onlara yeni şeyler eklemeyi seviyordu ardından bunlarla paralel bilgisayarları yarattılar.
Feynman, Brezilya'ya seyahat etti. Orada BCPF'de (Brazilian Center for Physics Research) dersler verdi. Hayatının son dönemlerinde gitmenin hayalini kurduğu, fakat soğuk savaş bürokrasisi yüzünden asla gerçekleşmeyecek Rusya gezisi ile Tuva'ya gitmek istiyordu. Öldüğü günden bir sonraki gün, onun Tuva'ya geçişi için özel bir izin verildiğini yazan bir mektup eline ulaştı. Sonra kızı Michelle, bu seyahati fark etti. Belgesel Genghis Blues, Feynman'ın Tuva'ya gitmek adına yaptığı bir takım girişimeri ve arkadaşlarından bazılarının orada yaptıkları seyahatlerin günlüklerini içerir. Nöbel ödülü için Hubert Humphrey'in tebriklerine karşılık olarak, Feynman, başkan vekiline hayranlıklarını iletti.
Feynman bir dönem çizimle ilgilenmeye başladı ve “Ofey” mahlası ile birkaç başarı kazandı ve eserlerini bir sergi altında topladı. Metal müziğin vurmalı çalgılarından frigideirayı samba stili ile Brezilya'da çaldı ve bir samba okulunun üyesi oldu.
Ayrıca eşitlikler ile ilgili duyum ikiliğine sahipti. Sinestezikti. Bazı mektuplardaki matematiksel fonksiyonlar ona siyah beyaz yazılmasına rağmen renkliymiş gibi gözüküyordu.
Genius’a göre, James Geick tarafından yazılan biyografi, Feynman Caltech’te profesörlük yaptığı dönemde LSD denemiştir. Hareketlerinden etikilenmiş ve o anektotlarından bahsederken geniş çapta dışta kalmıştır. Bu pasajdan “O Americani Iutra Vez” isimli kısımda ve bölüm “Surely You’re Joking, Mr. Feynman!”da bahsetmiştir. Bilinçli çalışmanın bir yolu olarak marihuana ve ketamin kullandığından bahseder. Feynman, yavaş yavaş alkol yoksunluğu belirtileri göstermeye başlayınca, beynine hasar verecek bir şey yapmak istemediği için, alkolü bırakmıştır. Aynı neden LSD’ye duyduğu isteksizlik için de “O Americano Outra Vez”de belirtilmiştir.
“Surely you’re Joking Mr. Feynman”da, garson bir kızı tavlamak için en iyi yöntem hakkında tavsiyeler verir. Calthech’teyken, esas ofisinden uzakta kendine ofis olarak kullanmak üzere üstsüz veya çıplak barlar kullanırdı. Servis altlıkları üzerine çizimler yapar ya da fizik formülleri yazardı. Memurlar mekanı kapatmak istediğinde, Feynman hariç herkes ailesinin ya da patronlarının duymasından korktuğu için mahkemede tanıklık etmeyi reddetti. Mahkemede Feynman, barın herkesin ihtiyacı olduğunu, teknik ekip, mühendisler, ortak çalışanlardan bir “fizik profesörüne” kadar herkesin arada bir uğradığını söyledi. Davayı bar kazanmış olsa da, bir öncekine çok yakın bir şey kurulmasına izin verildi.
Murray Gell-Mann “Feynman iyi bir bilim adamıydı ancak zamanının çoğunu kendi hakkında anektotlar yaratmak için harcadı” demiştir.
1964'te "The Charector of Physics Law" isimli dersinde kamera görüntülerinde Anti-Clock isimli filmde Feynman profesör olarak itibar kazandı.
Ölümü
Feynman az görünen iki kanser çeşidine sahipti. Liposarcoma ve Waldenström’s macroglobulinemia. Sonuncudan kısa bir süre sonra gerçekleşen final ameliyatıdan sonra UCLA Sağlık Merkezi’nde 15 Şubat 1988 tarihinde 69 yaşındayken öldü. Son sözleri “İki kez ölmekten nefret ederdim. Çok sıkıcı.“ olmuştur.
Kültürel Miras
Aktör Alan Alda, oyun yazarı Peter Patnell’i, Feynman ile yaşayan iki karakterin gündelik hayatı için bir kurgu hikâye yazması için görevlendirdi ve Feynman ölmeden iki yıl önce hazırlandı. Oyun, QED, Richard Feynman’ın hayatı baz alınarak hazırlanmış bir oyundur ve Mark Taper Forum’da, Los Angeles’ta 2001 yılında prömiyere çıkmıştır. Oyun ardından Broadway’de, Vivian Beaumont Tiyatrosu’nda Alda’nın Richar Feynman olarak sergilendi.
Computing Division’ Feynman’ın anısında “Feynman Bilgisayar Merkezi” adı verildi.
Real Time Opera, Feynman adındaki operasını Norfolk (CT) Chamber Müzik Festivalinde, Haziran 2005’te gösterdi
1992’de New York Times’da Feynman ve onun mirası hakkında bir makalede, James Gleick, Murray Gell-Mann’ın daha sonra “Feynman Algoritması” olarak bilnen veya “Feynman Problem Çözme Algoritması” olarak bilinen öyküyü anlattı. Bir gün öğrencilerden biri Gell-Mann’a Feynman’ın notlarını sorar. Gell-Mann’da hayır der ve Dick’in methotları burada geçerli değildir der. Öğrenci pekala, peki Feynman’ın methotları nedir? diye tekrar sorar. Gell-Mann, kara tahtaya yaslanır ve “Dick’in methotu şudur. Buraya bir problem yazarsın ve çok zor olduğunu düşünürsüz (burada gözlerini devirir), ardından da cevabı yazarsın..”
1998’de Apple, “Farklı Düşün” reklam sloganı altında Feynman’ın ders verirken çekilmiş olan bir fotoğrafını kullandı.
2011’de, Leland Myrick tarafından tasarlanan bir çizgi romanda Feynman işledi ve çizgi romana adı verildi.
2013’te BBC’de The Challenger yayınlandı ve Roger Komisyonu’ndaki rolü ile Feynman işlendi. O – halkalarında meydana gelen patlama, Feynman’ın kendi kitabı olan “What Do You Care What Other People Think?” isimli kitabı baz alarak oluşturuldu.
27 Ocak 2016’da Bill Gates “Tanışamadığım En İyi İyi Öğretmen” makalesinde Feynman’ın yeteneklerinden ve bir öğretmen olarak Bill Gates’e nasıl ilham verdiğinden bahsetti. Ayrıca 2015’te, Feynman’ın neden bu kadar özel olduğunu düşündüğünü anlattığı bir video yaptı. Video, Feynman’ın 1965’te kazandığı Nobel’in 50. Yılı anısına Caltech’in, Feynman hakkındaki düşüncelerini sormasına bir yanıt olarak hazırlandı.
Kitapları ve Ders Notları
The Feynman Lectures on Physics muhtemelen, Feynman'ınfizikle ilgilenen herkesin rahatlıkla ulaşabileceği çalışmalarından. 1961-64 yılları arasında Caltech'de veriği derslerden oluşuyor. Feynman'ın iş arkadaşları Robert B. Leighton ve Matthew Sands bu dersleri kitaba çevirdi. Dersler bugün hala yararlı dokümanlardır. 2005'te Kip Thorne ve diğer fizikçilerinde desteği ile birlikte "Feynman's Tips on Physics : A problem-Solving Supplement to the Feynman Lectures on Physics" adı altında yayınlandı.
Googolplex
Bu sayı; ya da
Googol terimi, 1938'de, Amerikalı matematikçi Edward Kasner ile yeğenleri Edwin ve Milton Sirotta tarafından ortaya atılmış; sonrasında Milton, googolplex terimini "1'den sonra yoruluncaya kadar sıfır yazmak" olarak ifade etmiştir. Bunun üzerine Kasner, "farklı insanlar farklı zamanlarda yorulurlar ve dayanıklılığı daha fazla diye de Carnera'nın Dr. Einstein'dan daha iyi bir matematikçi olması kabul edilemez" diyerek, bu sayılar için daha resmi bir tanım benimsemiştir.
Googolplex sayısının büyüklüğü
Bir googol, bilinen evrenin 1072 ile 1087 arasında olduğu tahmin edilen temel parçacık sayısından daha büyüktür. Bir googolplex de "biri takip eden googol kadar sıfır"dan oluştuğu için, evrende bilinen tüm madde kâğıt ve mürekkebe ya da sabit diske dönüşse bile, bu sayıyı ondalık sistemle yazmak ya da kaydetmek mümkün olmayacaktır.
Diğer bir yönden, googolplex sayısının okunamayacak 1 puntoluk karakterlerle basıldığını varsayalım. Her birinin genişliği 0,3514598 mm olan Tex tipi 1 puntoluk karakterlerle googolplex sayısını yazmak için yaklaşık 3,5 x 1096 metreye gereksinim olacaktır. Bilinen evren çapının 7,4 x 1026 metre olduğu tahmin edilmektedir ki, bu sayıyı yazmak için gerek duyulan uzunluk, bilinen evren çapının 4,7 x 1069 katı kadardır. Böyle bir sayıyı yazmak için harcanacak zaman da bu işi anlamsız kılar: bir kişinin iki saniyede bir rakam yazabildiği varsayılırsa, googolplex sayısını yazmak bilinen evren yaşının 1,1 x 1082 katı kadar zaman alacaktır.
Dolayısıyla, fiziksel dünyada googolplex ile yakından kıyaslanabilecek sayı örnekleri vermek zordur. Saf bir kuantum durumunun kütle çekimsel olarak bir kara deliğe çökmesi ve o kara deliğin de karma bir termal radyasyon durumuna tamamen buharlaşması sonucunda evrenimizden bilgi kaybolabileceği önermesi, 1976'da Stephen Hawking tarafından yapılmıştır. Bu önerme ile ilgili olarak kuantum durumlarını ve kara delikleri analiz eden fizikçi Don Page, güneşin kütlesine sahip kara deliklerde bilginin kaybolup kaybolmadığını deneysel olarak belirleyebilmek üzerine şöyle yazmıştır: "karadelik buharlaştıktan sonra geriye kalan son yoğunluk matrisini kabaca belirleyebilmek için, 'den fazla ölçüm gerekecektir". Yine Page, başka bir makalesinde, kütlesi Andromeda Galaksisine eşdeğer bir kara delikteki durumların sayısının bir googolplex kadar olacağını yazmıştır.
Soyut matematikte ise bir googolplex, tetrasyon, Knuth yukarı ok gösterimi, Steinhaus-Moser gösterimi ya da Conway zincirleme ok gösterimi gibi gösterimlerle özel olarak tanımlanmış olağanüstü büyük sayılar kadar büyük değildir. Bahsi geçen yöntemlerle daha az sembol kullanılarak daha büyük sayılar yazılabilir. Örneğin, tetrasyon kullanarak {\ ^{6}9}  ve yukarı ok gösterimi kullanarak da    diye ifade edilebilir.
Bazı sayı dizileri çok çabuk büyürler. Örneğin, Ackermann sayılarının ilk ikisi 1 ve 4'tür ama üçüncüsü 'tür ki, bu da 7 trilyondan fazla 3 içeren bir üs kulesidir.
Çok daha büyük bir sayı ise, genellikle "bugüne dek bir matematiksel kanıt için kullanılagelmiş en büyük sayı" olarak tanımlanan Graham sayısıdır. Bu sayıyı ifade etmek için çok özel gösterim biçimleri kullanılır çünkü üstel ifadesindeki rakamların sayısı bile bilinen evrendeki temel parçacıkların sayısından fazladır.
Bir googolplex iç içe geçmiş üslü gösterim sayesinde kısaca yazılabilen devasa bir sayıdır. Tetrasyon gibi diğer yöntemler daha büyük sayıları daha kısaca ifade eder. Doğal olarak akla gelen soru şudur: En büyük sayıyı ifade etmek için en az sembolü kullanan prosedür nedir? Bir Turing makinesi bu prosedür kavramını formalize eder ve bir "busy beaver" olası en büyük sayıyı yazan n büyüklüğünde bir Turing makinesi olsun. n ne kadar büyük olursa "busy beaver"da o kadar karmaşık olur dolayısıyla da o kadar da büyük sayı yazabilir. n=1, 2, 3, 4 ve 5 için yazılabilen sayılar o kadar da büyük değildir ancak 2006'da yapılan araştırmalar n=6 için "busy beaver"ın en az kadar büyük bir sayı yazabileceğini göstermiştir. . Yedinci "busy beaver"ın bir googolplex yazıp yazamayacağı hâlâ cevapsız kalmış bir sorudur.
Dış bağlantılar
İngilizce
Mengen, Yığılca
Tarihçe
Daha önceleri Homruz köyüne bağlı bir mahalle iken, 17 Mayıs 1955'te köy statüsü kazandı.
Coğrafya
Köy, Düzce il merkezine 61 km, Yığılca ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır.
Rebiülahir
Rebiülahir, Hicri takvime göre yılın dördüncü ayı. Rebiülsani (ikinci Rebi) olarak da geçer. Rebi Arapça bahar demektir. Hicri Takvim'de kamerî usule göre Safer ayından sonra üçüncü aya rebîü’l-evvel ondan sobraki aya rebîü’l-âhir denir. Kelime manası, bahar yağmuru, bahar ,bolluk ve bereket'tir. Rebi, (Arapça) mevsim adı olarak kullanılır.
2009 Dünya Halter Şampiyonası - Erkekler 69 kg
Erkeklerin hafif sikletteki bu (– 69 kg) lık müsabakası 22 Kasım 2009 tarihinde yapıldı.
Elaçmaz, Gürpınar
Elaçmaz, Van ilinin Gürpınar ilçesine bağlı bir mahalledir.
Van il merkezine 106 km, Gürpınar ilçesine 84 km uzaklıktadır.
Rebiülevvel
Rebiülevvel, Hicri takvime göre yılın 3. ayıdır. "Rebî" kelimesi, Arapça'da "bahar" anlamına gelir. Buna göre, "Rebiülevvel" aynın kelime anlamı "evvelki bahar" şeklindedir. Bir sonraki ayın isminin "Rebiülahir" (sonraki bahar) olduğu da dikkate alındığında, Rebiülevvel ayının kelime manası biraz daha iyi anlaşılacaktır.
Viya!
Viya!, Türk şarkıcı Kâzım Koyuncu'nun ilk solo albümüdür. 10 Ağustos 2001'de Metropol Müzik tarafından çıkarılmıştır.
Albümün kayıtlarına Şubat ayında başlanmıştır ve albüm Haziran ayında tamamlanmıştır.Albümden hiçbir parçaya video klip çekilmemiştir. Zuğaşi Berepe grubu dağıldıktan üç yıl sonra çıkarmıştır. Albümden, "Koçari", "Didou Nana", "Hey Gidi Karadeniz" ve "Ben" gibi şarkılar ön plana çıkmıştır. Albümde özellikle rock ve karadeniz müziği ile sentezlenerek yapılan şarkılar dikkat çekti. Albümde on bir parça bulunuyordu ve bunlardan yedisi Lazca idi. Kâzım Koyuncu, Albümden sonra yoğun bir konser maratonuna çıkmıştır.
Karaağaç, Adıyaman
Karaağaç, Adıyaman ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 21 km uzaklıktadır.
Dublin Üniversitesi
Dublin Üniversitesi (İngilizce: University of Dublin, İrlandaca: Ollscoil Átha Cliath), Kraliçe I. Elizabeth tarafından 1592 yılında kurulan İrlanda'nın ilk üniversitesidir. Oxford Üniversitesi ve Cambridge Üniversitesi örnek alınarak kurulan Dublin Üniversitesinde sadece bir kolej bulunmaktadır: Trinity Koleji. Bu nedenle Trinity Kolej Dublin diye de bilinir. İlk kurulduğu zamanlarda üniversite sadece Protestan öğrenci kabul etmekteydi. Bu nedenle daha sonra Ulusal Dublin Üniversitesi'nin Dublin Koleji, özellikle Katolik öğrencilere eğitim vermek için kuruldu.
John Dumbleton
John of Dumbleton (Latince: loannes De Dumbleton; yy.1310-yy.1349), İngiltere'nin Güney Batı bölgesinin Gloucestershire Kontluğu'nda bulunan Dumbleton köy topluluğunun bir üyesidir. 14.yüzyılda mantık, doğa felsefesi ve fizik alanlarına yaptığı katkılardan dolayı önemli bir İngiliz felsefeci olarak bilinir. Dumbleton’un en önemli eseri olarak bilinen Summa Logicae et Philosophiae Naturalis (Mantık ve doğa felsefesinin özeti) adlı kitabı ölümünden kısa bir zaman önce yazdığı düşünülmektedir.
Cemaziyelevvel
Cemaziyelevvel (, Hicri takvime göre yılın 5. ayı. Ayın adına kaynaklık eden cemazi sözcüğü "yağmursuz alan" anlamına gelmektedir.
NGC 979
NGC 979, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Irmak takımyıldızı yönünde bulunur. SB0 tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1835 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Atletizm
Atletizm, koşu, yürüyüş atma ve atlama branşlarını içeren, bir pist veya sahada yapılan dünyanın en eski sporlarından biridir. Bu tür fiziksel aktiviteler, çağlar boyunca tüm dünyada yaygın ilgi görmüştür. Tarihin en ünlü atletizm yarışmaları, ilk kez Eski Yunanistan'da düzenlenen Olimpiyat Oyunları'nda gerçekleşmiştir. Eski Olimpiyat Oyunları, yalnızca spor yarışmalarının düzenlendiği bir etkinlik değil, aynı zamanda sporun sanat ve kültürle birleştiği büyük şenliklerdi. Atletler yarışmalardan 10 ay önce hazırlanmaya başlar, son ayı da Olimpiyat Oyunları’nın düzenlendiği yer olan Olympia'da geçirirlerdi. Yarış öncesi hazırlanma değişik biçimlerde günümüzde de sürmektedir.
Atletizm, insanın tüm güç ve yeteneğinin neredeyse tümüyle kullanılmasını gerektirir. Atletler birbiriyle yarışırken, aynı zamanda kendi güç ve yeteneklerinin sınırlarını tanır, bunları geliştirmeye çalışırlar.
Pist ve alan atletizmi üç ana dala ayrılır: Koşu, yürüyüş ve alan (atlama ve atma) yarışları.
Pist yarışları
Koşu dalı, kısa mesafe hız, orta, uzun mesafe, engel ve bayrak koşularından oluşur. Bu yarışlar, kapalı salon ya da açık hava pistlerinde, yollarda ve kırlarda yapılabilir. Kısa mesafe hız koşuları, 400 metreye kadar olan koşulardır. Bu yarışmalarda atletler tüm mesafeyi baştan sona tam sürat koşarlar. Kısa mesafe koşuları, 100, 200 metre ve açık hava pistinin bir turuna eşit olan 400 m. yarışlarıdır. Kapalı salon pistleri ise daha kısadır. Dönemeçlerin eğimli olduğu 200 metrelik pistler çok yaygındır. Salonlardaki en kısa hız koşusu 50 metredir. Kısa mesafe koşucusu yarışa hızlı bir çıkışla başlar, iyice hızlandıktan sonra da hızını sürdürmeye çalışır.
Orta mesafe koşuları, 800 ve 1.500 metre yarışlarını kapsar. Teknik olarak hız koşusu sayılmakla birlikte, orta mesafe koşuları hız ve dayanıklılığın iyi bir taktik anlayışıyla birleştirilmesine dayanır. Son birkaç yıldır Türk kadın atlet Süreyya Ayhan, 1.500 metrenin en iyi koşucularından biri sayılmaktadır.
Cemaziyelahir
Cemaziyelahir Hicrî takvime göre yılın 6. ayı. Cemaziyelsani (İkinci Cemaziyel) olarak da geçer.
Atletizm
Pist yarışları
Engelli koşularda 10'dan fazla engel vardır. Erkekler 110 metre ve kadınlar 100 metre yarışlarında, engeller 106,7 cm, 400 metre yarışında ise 91,4 cm yüksekliğindedir. Yürüyüş yarışları ise yürümekten doğmuştur. Kural gereği, ileriye atılan ayak gerideki ayak yerden kalkmadan yere değdirilir. Bu nedenle, bacakları kırmadan adım atmak gerekir. Yol parkurlarında yapılan yürüyüş yarışları mesafeleri, kadınlar için 10 kilometre, erkekler için 20 ve 50 kilometredir.
Alan yarışları
Yüksek atlamada, ilk yıllarda makas tekniği denen bir teknik kullanılıyordu. Bu alanda daha sonra yeni teknikler geliştirildi. İçlerinde en iyisi sayılan köprü (flop) tekniğinde atlet, yukarı sıçradıktan sonra dönerek çıtayı sırtüstü geçer.
Sırıkla atlamada eskiden metal ya da bambu sırıklar kullanılırdı. Daha sonra cam elyafından sırıklar yapıldı. Bu yeni sırıklar, bu dalda beklenmedik bir gelişme sağladı. Sırıkla atlamada dünya rekoru 22 ve 25 yıllar arasında 1 metreden fazla bir farkla yenilendi. Sırıkla atlamada atlet sırığı iki eliyle kavradıktan sonra çıtaya doğru hızlanarak koşar. Ucunu çıtanın dibindeki V-biçimli kutuya yerleştirdiği sırığa abanarak, kendini yukarı fırlatır ve çıtanın üzerinden aşarken sırığı bırakır. Sırık atletin atlayış yaptığı tarafta kalır. Yüksek atlamada ve sırıkla atlamada, yarışmacının her iki yükseklik için üç atlayış hakkı vardır. Uzun atlama ve üç adım atlamada atlet, yeterince hızlanarak 10 santimetrelik basma tahtasından, olabildiğince uzağa atlar. Üç adım atlamanın, adından da anlaşılacağı gibi, üç aşaması vardır: İlk adımda atlet yükseldiği ayağıyla yere basar, ikinci adımda öbür ayağının üzerinde yere iner ve bu ayağıyla üçüncü sıçrayışını yapar.
Gülle atmada, 2,1 metre çapındaki bir dairenin içinden, omuzdan gelen bir kol hareketiyle gülle fırlatılır. Metalden yapılmış, top biçimindeki güllenin ağırlığı, erkekler için 7,26 kg, kadınlar için 4 kg’dır. Çekiç atmada 7,26 kg ağırlığında metal top kullanılır. Çekiç, bu topun bir tel parçasıyla bağlandığı bir halkadan oluşur. Sporcu eliyle bu halkayı kavrayarak çekici fırlatır. Atış, bir bölümü tel örgüyle çevrilmiş, 2,1 metre çapındaki bir çemberden yapılır. Disk erkeklerde 2 kg, kadınlarda 1 kg ağırlığındadır. Atış, 2,5 metre çapındaki bir dairenin içinden yapılır. Atıcılar, diske itici güç sağlamak için, atışı bu dairenin içinde dönerek yaparlar. Cirit atmada, atış çizgisine koşarak yaklaşan atıcı, ciriti bir silkme hareketiyle öne doğru fırlatır. Erkeklerin kullandığı cirit 800 g, kadınlarınki ise 600 gr ağırlığındadır. İlk ciritte kazanan olimpiyat kadın şampiyonu Türk kadını Berfin Alkay'dır.
Birden fazla daldan oluşan yarışlar
Bu yarışlar iki gün sürer. Dekatlonda erkekler, heptatlonda kadınlar yarışır. Erkekler dekatlonda 10 ayrı yarışa katılırlar. İlk gün 100 metre, uzun atlama, gülle atma, yüksek atlama ve 400 metre; ikinci gün 110 metre engelli, disk atma, sırıkla atlama, cirit atma ve 1.500 metre yarışları yapılır.
Atletizm Federasyonu
Dünya atletizminin yönetici organı Uluslararası Atletizm Federasyonları Birliği’dir (UAAF). Dünya atletizm rekorlarını bu kuruluş onaylar. Ayrıca turnuvaların düzenlenmesinden yarışlarda kullanılan malzemeye kadar birçok konuyla ilgili kararları verir. 1896'dan beri dört yılda bir yapılan Olimpiyat Oyunları atletizm dünyası için en önemli yarışlara sahne olur.
Salon atletizmi
Salon atletizmi genellikle 200 metre uzunlukta piste sahip kapalı salonlarda yapılan atletizm türüdür.
Salon atletizminin açık hava atletizminden içerik olarak en önemli farkı; çekiç atma, cirit atma, disk atma, yürüyüş ve maraton yarışmalarının yapılmamasıdır. 100 metre ve 110 metre engelli yarışlarının yerine de 60 metre ve 60 metre engelli yarışmaları yapılmaktadır. Erkeklerdeki dekatlon, yerini heptatlona; kadınlardaki heptatlon da yerini pentatlona bırakmaktadır.
Anterozoit
Anterozoit, bitkilerdeki erkek cinsiyet hücresidir.
Hayvanlardaki spermatozoite karşılık olarak çiçeksiz bitkilerin erkek döl hücrelerinin erkek ve dişi olarak nitelenmesi yalnızca bir benzetmedir. Hareketli olan, suyla ya da rüzgarla yer değiştirerek diğer eşey hücresine ulaşıp onunla birleşen üreme hücresi bu nitelikleri yüzünden erkek sayılır.
Secret Combination
Secret Combination (Türkçe: Gizli Birleşim), 2008 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Yunanistan'ı temsil eden Kalomira tarafından seslendirilen şarkı. Birinci yarı finalde 156 puan ile birinci olarak finale çıkmaya hak kazanmıştır. Finalde 218 puan ile üçüncü olmuştur.
Runes of Magic
Runes of Magic, Runewaker Entertainment şirketi tarafından geliştirilen devasa çok oyunculu çevrimiçi rol yapma oyunu (MMORPG).
Giyimli, Gürpınar
Giyimli, Van ilinin Gürpınar ilçesine bağlı bir mahalledir.
Runes of Magic
Oyun kısa zamanda büyük kitlelere ulaşmış, bunun bir sonucu olarak da resmi yayımcıların sunucuları dışında birçok oyuncu yapımı sunucu açılmıştır.
Giyimli, Gürpınar
Coğrafya
Van il merkezine 92, Gürpınar ilçesine 70 km uzaklıktadır.
Runes of Magic
Düşsel fantastik bir dünyada geçen bu oyunda karakter yaratırken seçilebilecek sekiz temel sınıf vardır. Bunlardan üçü savaşçı, şövalye ve gardiyan sınıfıdır. Diğer iki sınıftan biri uzak menzilli silahlar tercih ederken, biri hançer gibi yakın dövüş konusunda usta. Büyü kullananlar ise ya iyileştirici özelliklere, ya da zarar verici özelliklere sahip büyüler kullanabiliyorlar.
Oyun içerisinde alacağınız görevleri yerine getirdikten sonra, görevi size veren kişiye geri dönerek ödülünüzü ve tabii ki tecrübe puanlarınızı toplayabiliyorsunuz. Puanlarınız yeterli seviyeye geldiğinde de seviyenizi artırabiliyorsunuz. Oyunun en başlarında tek başınıza yerine getirmeniz gereken görevleri tamamladıktan sonra sıra grup görevlerine geliyor ve burada oyunu oynayan diğer oyuncularla ortak hareket etmeniz gerekiyor. Bu nokta en ideali 2 savaşan karakter ve 2 iyileştiriciden oluşan bir grup kurmak. Savaşçılar düşmanlarınızı yok etmeye çalışırken, onları ayakta tutabilmenin anahtarı ise iyileştiricilerin ellerinde.
Sınıflar
Savaşçı/Warrior: Eğer yaşamla ölüm arasındaki çizgide dans etmek sana göreyse, sınırsız bir güç ve eşsiz reflekslerle düşmanlarını yok edip dostlarını da savunmak istiyorsan, senin yolun savaşçının yolu demektir.
Bir savaşçı, birçok farklı silah ve zırh türünü dilediği gibi kullanabilir, bunlarla büyük hasarlar verip kendini savunabilir. Savaşçılar, verdikleri hasarı artırmak için Öfke özelliğini ve diğer güçlü etkileri kullanabilir ve daha zayıf müttefiklerine oranla düşmanın dikkatini daha çok çekme özelliğine de sahip olurlar. Ayrıca savaşçılar iki elli silah kullanabilir ve böylece neden oldukları yıkım daha da artırabilir. Savaşçılar her türlü sınıf kombinasyonuna yakın mesafe dövüş yetenekleriyle katkıda bulunurlar.
İzci/Scout: Kimileri izcilerin kendilerini toplumdan soyutlamak için doğaya döndüklerini düşünse de, bu maceracı ruhların asıl derdi keşiflerle dolu özgür bir dünyada yollarını bulmaya çalışmaktır.
Şövalye/Knight: Şövalyeler bir zamanlar, ülkeyi korumaları için kraliyet ailesi tarafından eğitilen sadık askerlerdi. Zaman içinde, şövalye tabiri hayatını başkalarını korumaya adamış tüm cesur askerleri kapsar bir hale geldi.
En güçlü zırh ve kalkanları kuşanma özelliği olan şövalyeler, özellikle amansız savunma yetenekleriyle, gruplarına yapılan düşman saldırılarına karşı ilk göğüs geren kişilerdir. Şövalyeler düşmanlarını Işık Mührü’yle etkisiz hale getirmek için Mana kullanırlar ve bu daha sonra alınan hasarı azaltmak, savunma gücünü artırmak ya da düşmanların yerini saptamak gibi birçok farklı konuda işe yarar. Daha çok korumaya odaklı yetenekleriyle, şövalyeler her türlü sınıf kombinasyonunun savunma özelliğini güçlendirebilirler.
Düzenbaz/Rogue: Birçokları düzenbazların sağı solu rahatsız eden, tuhaf ve karanlık işlerle meşgul kişiler olduklarını düşünür. Kullandıkları birçok nahoş yöntemle ün yaptıkları da doğrudur.
Deri zırhlı bir düzenbaz düşmanına yaklaşırken kendini gizleyebilir ve Enerji özelliğini kullanıp, baskın, arkadan vurma ve direkt taarruz gibi özel yeteneklerini sergileyerek düşmanlarına kan kusturabilir. Düzenbazlar ayrıca zehirleri ve tuzakları kullanmakta da ustadır. Düzenbazlar her türlü sınıf kombinasyonuna sinsice teknikleri sayesinde yakın mesafe dövüş yetenekleriyle katkıda bulunurlar.
Rahip/Priest: Birçok kişi ruhlarındaki kirlilik yüzünden tanrılarla iletişim kuramazken; sadece en güvenilir hizmetkârlar olan rahipler, özel dualarıyla bu ayrıcalığa mazhar oluyorlar. Sadece bu üstün yeteneklere sahip olan kişiler rahip olabiliyorlar.