cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Roket motoru
Yanma dengesizlikleri
Yanma, istenmeyen ani ya da periyodik doğal dengesizliklerde görülebilir. Enjektör levha boyunca akan yakıt azalana kadar enjekte odası içindeki basınç artabilir; bir süre sonra  basınç düşer  ve akış artar, bir süre sonra yanan yanma odası içerisinde çok daha fazla yakıt  enjekte edilir ve tekrar oda basıncı artar, bu döngü bu şekilde devam eder. Bu yüksek  genlikli titreşime neden olabilir, sıklıkla motora zarar verebilecek olan  ultrasonik oranlar içerisindedir. ±200 psi, 25 kHz ‘ in titreşimleri Titan2 ikinci aşama motor füzesinin erken versiyonlarının başarısızlık nedenidir. Diğer başarısızlık modu ateş almadan infilaka geçiş ; yanma odası içinde oluşmuş süpersonik basınç dalgası motoru bozabilir. Yanma dengesizlikleri motor içerisindeki  temizlik çözücülerinin kalanları, yansıyan şok dalgası ,ateşlemeden sonra ilk dengesizlik, yanma odası içini yansıtan başlığın yanında patlama ve birçok faktör  tarafından teşvik edilebilir. Stabil motor dizaynları içerisindeki titreşimler hızlıca bastırılabilir; stabil olmayan dizaynlar uzun süreli periyotlar için devamlılığını sürdürür. Baskılayıcı titreşimler yaygın olarak kullanılır. Yanma dengesizlikleri veya yakıt akışını yumuşatan motorların ve tankların arasındaki boylamsal titremeler  ile oluşan itmenin  periyodik çeşitliliği ‘ pogo  titremeleri’ veya ‘pogo’ olarak bilinir ve bu terim zıplama sırığından sonra adlandırılmıştır. Yanma dengesizliğinin üç tipi meydana gelir;
Aracın hız içerisindeki değişimlerinden dolayı oluşan besleme çizgileri içindeki basınç değişiklikleri sonucunda oluşan düşük frekanslı titreşimdir. Bu iticilik içinde döngüsel bir çeşitliliğe neden olabilir ve etkileri araç veya roketi taşıyan yüke çok az  rahatsız etme durumundan ciddi şekilde zarar verme olarak değişebilir. Kesikli yanma yüksek yoğunluktaki yakıtların besleme çizgileri üzerindeki gaz dolu sönüm tüpleri kullanılarak azaltılabilir.
Enjektöre karşı etkisiz basıncın düşmesi dolayısıyla oluşur. O çoğunlukla zarar vermekten ziyade rahatsız edicidir. Fakat, olağanüstü durumlarda yanma enjektör boyunca geriye doğru uygulanan kuvvetle sonlanabilir- bu tek terkipli yakıt ile patlamalara neden olabilir.
Kontrol etmesi en zor olan olmakla birlikte en çok zarar vericidir. Kimyasal yanma süresine eşleşmiş yanma odası içindeki akustikler dolayısıyla ortaya çıkar. Belirtilen kimyasal yanma süreci birincil enerji salınımı sürücüleridir. Ek olarak, izole edilmiş ısıl sınır tabakasının incelmesi yüzünden oluşan felaket sonuçlara neden olan stabil olmayan gıcırdama yankısı gıcırdama nedeni ile oluşur. Akustik titreşimler bir oda içerisindeki yanma veya bir boru boyunca sıcak havanın akışı gibi termal süreçler tarafından uyarılabilir. Özellikle, eğer yanma akustik dalga basıncının maksimum olduğu bölgeler içinde çok fazla yoğunlukta meydana gelirse,çember içerisindeki daimi akustik dalgalar yoğunlaştırılabilir. Dizayn süreci boyunca analitik olarak bu etkileri tahmin etmek zordur ve pahalılığı, zaman alması ve test ve hata düzeltme ölçümleriyle kombine edilmiş geniş testler tarafından irdelenmiştir. Gıcırtı sıklıkla yakıt kimyası veya enjektör içindeki değişiklikler  tarafından ele alındı. Enjekte edilmeden önce yakıtın buharlaşması veya odanın yankı durumlarını değiştirmek için yanma odası içindeki Helmholt sönümlendiricilerin kullanımları  tarafından da ele alınır. Gıcırdama olasılığı için test enjektöre yakın yanma odasına teğet olarak kurulan tüp ile yanma odası dışındaki patlayıcı olan küçük şarjlar tarafından yapılır ve amaç motorun ani yanıtını saptamak ve yanma basıncının zamanla tepkisini değerlendirmek –hızlı bir şekilde asıl halini alma stabil bir sistem olduğunu gösterir.
Egzoz gürültüsü
Çok küçük boyutlar dışındaki tümü için,roket egzozu diğer motorlara nazaran  çok gürültülüdür. Sesten hızlı egzoz ortamdaki hava ile karıştıkça şok dalgaları oluşturulur. Uzay aracı onun etrafındaki gürültünün 200 dBA üzerini yaratır. Satürn 5 ‘in fırlatımı patlama mevzisinden önemli bir uzaklıkta sismometre üzerinde  algılanabilmişti. Yaratılan şok dalgalarındaki ses yoğunluğu egzoz hızı ve roketin büyüklüğüne bağlıdır. Bu şok dalgaları çok büyük roket motorları tarafından üretilen fırlama ve çatlama seslerinin açıklaması olarak görülür. Bu gürültü zirveleri mikrofonlara  ses  elektroniğine yüklenir ve böylece zayıflar veya bütün olarak kayıt edilmiş veya yayın ses üretimi içinde yok edilir. Çok büyük roketler için yakın bir oranda, bu etkiler öldürebilir. Uzay ajentaları için en endişe verici şey bu tip ses düzeylerinin fırlatma yapısına zarar verebileceği veya en kötüsü bu ses düzeyleri  hassas roket üzerine geri yansıtılabilir. Bu durum fırlatmada niçin bu kadar su kullanıldığının nedenidir. Su spreyi havanın ses nitelikleri ile değişir ve roketten uzak ses enerjisini azaltır veya saptırır. Genel olarak roket yere yakın olduğu zaman gürültü çok yoğundur çünkü motordaki gürültü duman bulutundan yansır. Ayrıca araç yavaş bir şekilde hareket ediyorken motor içindeki kimyasal enerjinin çok küçük bir kısmı roketin kinetik enerjisini arttırır (çünkü araca nakledilen P kullanışlı güç P = F*V   itme F, hız V.)Daha sonra enerjinin çok büyük bir kısmı   çevredeki hava ile etkileşim içerisine giren egzozun içinde harcanır ve bu meydana gelirken gürültü ortaya çıkar. çatı alev siperleri,duman bulutu etrafındaki su enjeksiyonu ve belli bir açıda duman bulutunun saptırılması ile bu gürültü biraz azaltılabilir.
Deneme
Roket motorları üretime alınmadan önce genel olarak test tesisinde test edilir. Yüksek irtifa motorları için ya daha kısa başlık kullanılmak  ya da roket çok büyük vakum odası içinde test edilmek zorundadır.
Güvenlik
Roketler tehlikeli ve güvenliği olmayan bir üne sahiptir. Bu ünün aksine dikkatli dizayn edilen roketler güvenli yapılabilir. Askeri kullanımlarda roketler güvenlidir. Fakat, roketlerin askeri olmayan kullanımlarından birisi yörüngesel fırlatmalardır. Bu uygulama içinde prim genel olarak minimum ağırlık üzerine yerleştirilir ve düşük ağırlıkta yüksek güvenilirlik sağlamak zordur. Ek olarak, fırlatılan uçuş sayısı düşükse aracın bozulmasına neden olan hataları düzeltmek için daha fazla şans vardır. Esas olarak bütün fırlatılan araçlar uzay standartlarında test edilen araçlardır. X-15 roketinde   sadece % 5 oranında  bir başarısızlık  ile birlikte  zemin testinde çok az bir hata görüldü ve Uzay Mekiği Ana Motoru  350’nin üzerinde  felaket sonuçlardan kaçınarak  motor uçuşlarını yönetti.
Ateşleme
Sıvı ve karma roketleri ile, yakıtların yanma odasına girmesi ile birlikte ateşlemenin hemen olması gerekir. Sıvı yakıtlar ile, mili saniye içinde yapılan başarısız ateşlemeler oda içerisine sıvı yakıtların çok fazla olmasına neden olur ve ateşleme meydana geldiği zaman yaratılan sıcak gaz miktarı odanın dizayn basıncının maksimumunu aşar  ve basınçlı kap felaket sonuçlara neden olur. Bu bazen sert başlangıç veya hızlı planlanmamış dağılım  olarak adlandırılır. Ateşleme farklı yöntemler tarafından başarılabilir; proteknik şarj, plazmalı şaloma  kullanılabilir, ayrıca elektrik buji çalıştırılabilir. Bazı yakıt/oksitlenmiş bileşimler kontak(hipergolik) üzerinde ateşler,hipergolik olmayan yakıtlar  hipergolik yakıtlar ile yakıt çizgisi üzerinde çalıştırılmaya hazırlanılarak  kimyasal olarak ateşlenebilir.(Rusya motorlarında popüler) Gazlı yakıtlar genel olarak sert başlangıçlara neden olmayacak. Toplamda roketlerin enjektör  alanı boğaz kısmından daha azdır, bu yüzden oda basıncı çevreyi ateşleme eğiminde ve tüm oda çabuk tutuşan gaz ile dolu olsa bile yüksek basınç oluşturulamaz. Katı yakıtlar genellikle tek atışlı piroteknik aletler ile ateşlenir. Ateşlenildiği zaman roket odası kendi kendine devam eder ve ateşleyiciye ihtiyaç yoktur. Eğer odalar belli bir süre devre dışı kaldıktan sonra tekrar başlatılırsa onlar anında tekrar ateşlenebilir. Fakat, soğuduğu zaman, piroteknik ateşleyiciyi değiştirmek gibi en azından küçük bir bakım olmaksızın  birçok motor yeniden çalıştırılamaz.
Duman bulutu fiziği
Roket duman bulutu roket motoru,dizayn yüksekliği, yükseklik, itme ve diğer faktörlere bağlı olarak çeşitlenir. Karbon bakımından zengin olan egzozlar yanmayan taneciklerin  kara cisim ışınımı yüzünden turuncu renktedirler, buna mavi kuğu bantları eklenebilir. Peroksit oksitleyicisine dayalı roketler ve hidrojen roket bulutları  çok fazla buhar kapsar ve neredeyse çıplak gözle görülemez fakat ultraviyole ve kızıl ötesinde parlar. Turuncu- beyaz alev olarak yanan ve yanma sürecine enerji ekleyen alüminyum gibi  metal barındıran yakıt içerdiği için katı roketlerdeki duman bulutu büyük ölçüde görülebilir. Bazı egzozlar, alkol yakıtlı roketler, görünür şok elması gösterebilir. Bunlar Ortamdan yaratılmış şok dalgalarına göre duman bulutu basıncı içerisindeki döngüsel  çeşitliliği  yüzündendir. Dizayn bulutunun şekli dizayn yüksekliği ile şekillendirilebilir. Çok yüksek yerlerde bütün roketler aşırı derecede genişlemenin altındadırlar ve egzoz gazlarının çok küçük bir oranı  sonsuza kadar genişlemeyi durdurur.
Güneş enerjili termal
Güneş termal roketleri reaksiyon kütlesini direkt olarak güneş enerjisiyle ısıtır ve böylece güneşle çalışan diğer sistemlerin aksine elektrik jeneratörüne ihtiyaç duymaz. Bir güneş termal roketi sadece güneş enerjisini yakalayacak ekipmanı taşımak zorundadır, aynalar veya toplayıcılar gibi. Isıtılmış yakıt sıradan bir roket başlığından geçer. Motor itmesi doğrudan güneş toplayıcı yüzey alanı ve güneş ışınımının yoğunluğuyla ilgiliyken Isp ile ters orantılıdır.
Nükleer güçle çalışanlar
Nükleer itki, itme yöntemlerinin geniş çeşitliliğini barındırır. Bu yöntemler ana güç kaynağı olarak bir tür nükleer reaksiyon kullanır. Öne sürülmüş ve bazıları uzay araçlarında test edilmiştir nükleer itki çeşitleri aşağıda gösterilmiştir.
Harun Mertoğlu
Siyasi Kariyeri
2023 Türkiye genel seçimlerinde Adalet ve Kalkınma Partisi'nden Rize milletvekili seçildi.
Kişisel hayatı
Orta seviyede Fransızca ve Arapça bilen Mertoğlu, evli ve iki çocuk babasıdır.
Enumclaw, Washington
2010 Sayımı
15 Mart 2010 tarihinde yapılan nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 10.669 kişiden 4.420 evden ve 2.793 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehrin nüfus dağılımının ise de %97,84 Beyaz, %0,10 Afrikan Amerikan, %0,25 Yerli Amerikan, %0,05 Asyalı, %0,45'inin ise de diğer gruplardan oluştuğu tespit edilmiştir.
Darron Gibson
Profesyonel kariyerine 2005 yılında Manchester United kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Royal Antwerp, Wolverhampton Wanderers, Everton, Sunderland, Wigan Athletic FC kulüplerinde oynadı. Son olarak İngiltere ikinci lig takımlarından Salford City forması giymektedir.
Yıldız meyvesi
Popüler kültürde
Ağaçlar ayrıca, bol miktarda parlak renkli ve alışılmadık şekilde şekillendirilmiş meyvelerinin yanı sıra çekici koyu yeşil yaprakları ve lavanta ila pembe çiçekleri için süs bitkisi olarak yetiştirilir.
Çiftçilik video oyunu Stardew Valley, oyuncunun "yıldız meyvesi" olarak bilinen bu ortamda karambola yetiştirmesine ve büyütmesine izin verir. Oyundaki en değerli mahsul onlar. Oyun içi simge, meyveyi yanlışlıkla gerçek hayattaki enine kesitine benziyor ve bitkinin kendisini bir ağaç yerine tek hasat ürünü olarak gösteriyor.
Filipince yıldız meyvesi için kullanılan balimbing kelimesi, çok yüzlü şekli nedeniyle Filipin siyasi söyleminde, siyasi bağlılıklarını ilke dışı değil, kendi çıkarları için değiştiren bir dönek anlamını kazanmıştır.
Türev (finans)
Kavramın yapılanması
Ayrıca Finansal Türevlerin yasal açıklaması farklılaştırılmalıdır. Bu finansal türevler menkul kıymetler olan ya da menkul kıymetler olmayan şeklinde oluşturulabilir. Yatırım Form’unda çoğunlukla belge olarak, menkul kıymetler olmayanlar ise Kontrat olarak tanımlanır. Belgelerin ve Kontratların her ikisi borsa dışı olarak da değiştirilebilir.
Tipoloji
Finansal Türevlerin en önemli türleri Vadeli İşlemler ve Opsiyonlardır. Aşağıda temel değerlerin çeşidine göre farklı türevler sıralanmaktadır:
Kullanım olanakları
Türevlerin üç temel kullanım olanakları; Finansal Koruma, Spekülasyon (fiyatların ileride düşeceği düşüncesiyle yatırım yapma) ve Arbitraj’dır.
Türevler gelecekte temel değerlerin fiyat dalgalanmalarını korumaya karşı da kullanılabilir. Örneğin, mevcut bir mal vadeli olarak satılır ya da bir Opsiyon aracılığıyla bir fiyat düşüşüne karşı koruma altına alınır. Satış fiyatı gelecekte üretilecek mallar için de koruma altına alınabilir ya da maliyeti hafifleten alış fiyatı gerekli Emtialar (örneğin ham petrol, yapı kerestesi) adına koruma altına alınabilir.
Aynı şekilde türevler gelecekte benzer temel değerlerin fiyat gelişiminde, temel değerler olmadan almak ya da satmak için ve spekülasyon yapmak için de kullanılabilir. Ayrıca bazı türevler özgül(türsel) fiyat parametrelerini speküle etme olanağını sunar ki bu sadece Vadeli İşlem Piyasası’nda mevcuttur.
Sonuçta Türev Fırsatları, Arbitraj Kârı sunmaktadır. Bu gibi fiyat farklarının kullanımı aracılığıyla spot ve vadeli işlem piyasası arasında, karşılaştırmalı maliyet avantajları ve farklı piyasa segmentleri arasında veya yasal olarak farklı işlem kullanımı aracılığıyla ekonomik olarak eş değerde işlemler gösterilebilmektedir. Buna tipik bir örnek Nakit ve Taşıma Arbitrajı’dır.
Türevler, finansal koruma ve spekülasyon işlemlerinde temel değerlerdeki spot işlemlerin aksine farklı avantajlar sunmaktadır. Türevler düşük bir Likidite(nakit) ve sermaye uygulamasını gerektirir. Özellikle Emtia’larda ve tarımsal ürünlerdeki spekülasyon nakliye ve depo masraflarını hafifletmektedir. Ayrıca türev, piyasaların daha kolay nakite çevrildiği temel değerde spot piyasalar olarak da öne çıkabilir.
Düşük sermaye uygulamasının sebebi türevlerin yapı tekniği olarak bir kaldıraç etkisi içinde olmasıdır. Böylece türevler muhtemelen temel değerin fiyat dalgalanmalarına oransız bir şekilde katılmaktadır. Temel Değer ile spot işlemlerde yabancı bir finansman aracılığıyla karşılaştırılabilir bir etkiye ulaşılmaktadır.
Riskler
Ayrıca – kontratların yapılanmasına göre- riskler olabilir. Asıl niyetin aksine vade sonunda ek para sağlanmalıdır.
Bir diğeri de komisyoncunun (borsa aracısı) riskidir. Komisyonculardaki mevduat çoğunlukla sadece belli bir miktarda koruma altına alınır. 2005 yılında Refco Amerikan Aracısı’nın iflasında birçok özel yatırımcı kayıplara göz yummak zorunda kalmıştır ve kısmen oradaki yüklenmiş fonlar bugün dondurulmuştur. En büyük olası güvenlik burada yasal olarak Notarander hesaplarına benzeyen ayrı ayrı hesaplar sunmaktadır. Ayrı ayrı hesaplar Amerika Birleşik Devletleri’nde genellikle minimum mevduat hesabı olarak 25.000 Dolar’dan sunulmaktadır. Komisyoncunun iflası durumunda bakiyeler % 100 ödenmektedir.
Aynı zamanda türevlerin fiyatları da temel değer (piyasa riski) gibi aynı değişken (stokastik) belirsizlik altında bulunmaktadır. Kaldıraç etkisinin yanı sıra negatif fiyat hareketliliğinde de oldukça fazla bir katılıma yol açmaktadır. Böylece orantısız kayıplar toplam kayıpların da ötesine gidebilir.
Rain (Taeyeon şarkısı)
Şarkı hakkında
Ocak 2016'da S.M. Entertainment, SM Station adında dijital bir müzik projesi başlatacaklarını söyledi. Bu projede SM sanatçılarının her hafta yeni şarkıları yayınlanır. 3 Şubat 2016'da projenin ilk şarkıları "Rain" ve B-side parçası "Secret" yayınlandı. "Rain" şarkısı orta tempoda jazz ve R&B seslerine sahiptir. Şarkının sözlerinde, yağmur eski aşkı betimlemek amacıyla bir metafor olarak kullanılmıştır. Şarkının müzik videosu Güney Kore'de 2016 yılının Şubat ayında YouTube üzerinden en çok izlenen video oldu. Şarkı SBS'in müzik programıInkigayo 'da 14 Şubat 2016 tarihinde birincilik kazandı.
Vakıflı, Soma
Vakıflı, Manisa ilinin Soma ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Manisa iline 114, Soma ilçesine 23 km. uzaklıktadır.
Quirky subject
Çoğu dilde, bir cümlenin öznesinin genellikle yalın bir duruma sahip olduğu gözlemlenmiştir. Bununla birlikte, görüngü ve dilbilgisel ilişkiler (öznelik) arasında bire bir ilişki olduğu oldukça tartışmalıdır. Bazı akademisyenlere göre, yalın durum izlemeleri ve yüklem uyumunu kontrol etmek, öznelerin benzersiz özellikleri değildir. Bu öneriyi destekleyen bir kanıt, yalın haldeki fiillerin aynı zamanda İzlandaca'da aktif olarak sola kaymış ad öbeklerini, duyumsalları ve bazı nesneleri belirtebileceği gözlemidir. Ayrıca, yüklemle ilgili olan ad öbekleri de yalın halde olabilir. Standart İngilizce'de, "Ben ona hoşlanıyorum" gibi bir cümle dilbilgisi kurallarına aykırıdır çünkü öznenin yalın durumda olması gerekir. Birçok ya da çoğu nominatif-akuzatif dilde, bu kural bükümlü değildir: özne gerçekten de yalın durumdadır ve hemen hemen bütün nominatif-akuzatif dillerde, tüm fiiller öznelere, özne yalın durumdaymış gibi bağlıdır. İzlandaca'nın bu görüngünün görüldüğü tek modern dil olduğu iddia edildiyse de Faroece,, Almanca, Hintçe, Baskça, Lazca, Guceratça, Macarca, Kannada dili, Korece, Malayalamca, Marathice, Rusça,   İspanyolca,   ve Telugucada da bu görüngünün görüldüğü rapor edilmiştir.
İzlandaca'da da quirky subject görüngüsü yüzlerce farklı fiilde görülmektedir: vanta (ihtiyaç/eksiklik hissetme) gibi birisinin bir şey deneyimlediği fiiller, reka (sürüklenme) gibi hareket fiilleri, ysta (curdle) gibi hal değiştirme fiilleri, takast (başarılı olma) gibi başarı/başarısızlık fiilleri, áskotnast (kazanmak/şansla elde etmek) gibi edinim fiilleri.
Pek çok dilbilimci, özellikle bilişsel dilbilim alanında uzmanlaşmış olanlar, nominatif-akuzatif dillere karşı önyargılı oldukları için "quirky subject" terimini kullanmazlar.
Öznesellik testleri
Genel olarak, öznesellik testleri fiilin bağlantılı olduğu cümle öğesinin gerçekten "özne" olup olmadığını test eder. Quirky subject örneklerinin bu testi geçtikleri tespit edilmiştir.
Özne yöneltimli artgönderim bağlantıları
Bazı artgönderimler, öznelerin yalnızca fiile bağlı olduklarında zamirin yerini alan özne olmalarına izin verir. Buna refleksivizasyon da denir. Özne yöneltimli artgönderimler, öznelerin öncülleri olması gereken özel bir artgönderim alt sınıfıdır. Bu test, özne yönelimli artgönderime bağlanan cümle öğesinin özne olup olmadığını gösterir. İzlandacanın incelendiği aşağıdaki örnekte, datif adıl özne Honum, artgönderim sínum ile dilbilimsel olarak bağlanmıştır:
Honumi var oft hjálpað af foreldrum sínum (O, çoğunlukla ailesi tarafından yardım alır.)
Zamirsel belirleyici öbek kontrolü
Lazca'da bu durum görülebilir:
Bere-ki layç’-epe o-limb-u gor-um-s ama a-s̹k’urin-en (Köpekleri sevmek isteyen ama korkan çocuk).
Daraltılmış ilgi eki/zamiri testi
Daraltılmış ilgi eki veya zamiri, daraltılmış ilgi cümleciğinde sadece özne olarak kullanılabilir. Bu test, eğer cümlenin öğesi daraltılmış ilgi cümleciğinde kullanıldığında fiille bağıntı kurabilirse, cümle öğesinin özne olduğunu gösterir.
Lazcada quirky subjectler şu durumlarda göreceli hale getirilebilir:
Bağlaç daralması
Sıralı cümle yapılarında kullanılan bağlaç daralması testi, ikinci bağlaçtaki özne ile ilk bağlaçtaki öznenin eşgöndergesel olmaları durumunda, ikinci bağlaçtaki öznenin cümleden çıkarılıp çıkarılamayacağını test eder.
Quirky Subject Hiyerarşisi
Quirky Subject Hiyerarşisi, üç öznesellik testine bakarak yalın halde olmayan özneleri tespit etmek için kullanılır. Bu hiyerarşi şunu gösterir:
Bütün dillerde quirky subjectler özne yöneltimli artgönderim testinden geçer. Örnek olarak İzlandaca, Hintçe, Almanca, Baskça, Lazca, Faroece, Guceratça, Macarca, Kannada dili, Korece, Malayalamca, Marathice, Rusça, İspanyolca ve Telugu dilleri verilebilir.
Önerilen analizler
Bir öznenin hangi ad durumunu taşıyabileceğini belirlemek için Quirky subjects analiz edilebilir.
Quirky subject ile ilgili diğer örnekler
İzlandaca'da fiiller, yalın durumda olmayan bir özneye ihtiyaç duyabilir. Aşağıdaki örnekler, sırasıyla bir akuzatif özne ve bir datif özneyi göstermektedir.
Mig vantar peninga (Paraya ihtiyacım var)
Stelpunum var hjálpað (Kızlara yardım edildi).
Hennar var saknað (O kız özlendi).
Emre Belözoğlu
2012-13
2012-2013 sezonunun ilk devresini Atlético Madrid takımında geçiren Emre ilk devre sonunda €350.000 karşılığında eski kulübü Fenerbahçe ile yeniden anlaşmış ve 2,5 yıllık sözleşme imzalamıştır. Bu dönemde 5 numaralı forma Mehmet Topal'da olduğu için 25 numaralı formayı seçmiştir. 2 Şubat 2013 akşamı Volkan Demirel kaptanlığı kendisine devretmiştir. Emre 2. Fenerbahçe döneminde ilk maçına Sivasspor karşısında çıkmıştır ve yeniden formasını giydiği Fenerbahçe'de 2012-2013 sezonunda ilk golünü ligin 23. Haftasında Kasımpaşa SK ile oynanan mücadelenin 89. dakikasında kazanılan penaltı atışı ile atmıştır. Emre 2. golünü 4-1 kazanılan Bursaspor maçında atmıştır.
2013-14
Emre 2013-14 sezonunda Fenerbahçe ile 23 resmî maçta forma şansı buldu. Bunların 20'si lig maçı olmak üzere; 2 UEFA, 1 Süper Kupa maçı. Forma giydiği 23 maçta 6 gol kaydetti. 6 sarı kart görüp ligin 28. haftasında Galatasaray karşısında oynanan karşılaşmada 40. dakikada kırmızı kart görüp oyundan ihraç edildi. Sezon sonunda Fenerbahçe Nisan ayında şampiyonluğunu ilan etti. Böylelikle Emre Fenerbahçe'de ikinci şampiyonluğunu yaşadı.
2014-15
Kaptan, 2014-15 sezonunda Fenerbahçe'nin 20. şampiyonluğa ulaşıp 4. yıldızı alma umutlarına karşılık 20 numaralı formayı aldı. 2 Kasım 2014 tarihinde oynanan Beşiktaş derbisinde Beşiktaş teknik direktörü Slaven Bilić'e küfür ettiği iddia edildi. 30 Kasım 2014'te Eskişehirspor karşısında art arda gördüğü çift sarı karttan dolayı oyundan ihraç edildi ve hakeme yönelik sportmenliğe aykırı hareketi nedeniyle 1 resmi müsabakadan men ve 13.000 TL para cezası ile cezalandırıldı. 15 Mayıs 2015 tarihinde bir açılış için Mudanya'ya gitti. Burada Beşiktaşlı olduğu iddia edilen kişilerce saldırıya uğradı. Bu sezonda Emre ligde 26 maçta 6 gol kaydetti. 7 Haziran 2015 tarihinde Fenerbahçe Sportif Direktörü Giuliano Terraneo tarafından Belözoğlu'nun sözleşmesinin yenilenmeyeceği açıklanmıştır.
İstanbul Başakşehir
Dönemin sportif direktörü Giuliano Terraneo tarafından sözleşmesinin yenilenmeyeceği açıklanan Emre, bu haberi televizyondan öğrendiğini dile getirdi. Bu karardan dolayı üzgün olduğunu ve futbolu bırakmayı bile düşündüğünü ifade etti. 7 Temmuz 2015 tarihinde İstanbul Başakşehir ile anlaştı. 8 Temmuz 2015 tarihinde de 2 yıllık resmî sözleşme imzaladı. Tecrübeli olmasından dolayı ilk sezonunda takım kaptanı oldu. Bu sezonda ligde 26 maçta 3 gol attı. Toplamda 30 maçta görev aldı.
2016-17
21 Ocak 2017 tarihinde Emre'nin sezon sonu bitecek olan sözleşmesi 1 yıl daha uzatıldı. 22 Ocak 2017 tarihinde Emre, Süper Lig'de 300. maçına çıktı. Bu maçının 6,5 sene formasını giydiği ve kaptanlığını yaptığı Fenerbahçe'ye karşı denk gelmesinden dolayı mutlu olduğunu belirtti. 22 Nisan 2017'de Çaykur Rizespor'la 3-3 berabere biten maç sonrasında tel örgüler arkasında kendisine küfür eden taraftara tepki gösteren Emre Belözoğlu ve bazı futbolcular, maç sonunda görüntü alan bir kameraman ve muhabire saldırdı. Olayda yaralanan muhabir ve kameraman polise giderek şikayetçi oldu. Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu'na sevkedilen Emre 50 bin TL para cezası aldı. 2010-2011 sezonundan sonra 27 maçla en çok lig forması giydiği sezonu yaşadı. Bu 27 maçta 4 kez fileleri havalandırmayı başardı.
2017-18
Emre Belözoğlu, Fenerbahçe'den ayrıldıktan sonra her sezon transfer dedikoduları çıktı ve bu iki isim yan yana anıldı ve Fenerbahçeli olduğunu hiçbir zaman gizlemediğini söyledi. Her ne kadar Başakşehir'in kaptanı olsa da, sürekli adı Fenerbahçe'yle anıldı ve kendini Fenerbahçe'ye ait olduğunu hissettiğini belirtti. Yaptığı açıklamada "Fenerbahçe'ye karşı asla kırgınlığım olamaz. Ayrılığımı telefonla öğrenmekten ziyade farklı şekilde öğrenmeyi tercih ederdim. Birçok insan benden Fenerbahçe forması giyiyorum diye nefret etti. Bunun karşılığını beklemek hakkımdı." şeklinde konuştu. 27 maçla 2010-2011 ve 2016-2017 sezonlarından sonra ligde en çok maça çıktığı sezonu geçirdi. Başakşehir bu sezon Avrupa Ligi'ne katıldı ve C grubunu Braga ve Ludogorets Razgrad takımlarının ardından 3. olarak tamamladı. Başakşehir, 25 Mayıs 2018'de, kaptanı Emre ile 1 yıl daha sözleşme imzaladı.
Millî takım kariyeri
İlk millî maçına 2000 yılındaki Norveç karşısında çıktı. UEFA Euro 2000 turnuvasından sonra ilk büyük sakatlığını yaşadı. Ancak, 2002 FIFA Dünya Kupası'nda forma giydi. UEFA Euro 2008'in açılış maçında forma giyebilen Emre, bu maçta da sakatlanarak takımının yarı finale çıktığı bu turnuvanın kalan maçlarını da saha dışından izledi.
Fenerbahçe (sportif direktör)
28 Ekim 2020'de Fenerbahçe ile 1 yıllık Sportif Direktörlük anlaşması imzaladı ve Fenerbahçe Futbol A Takımının sportif direktörü oldu. İmza töreni Şükrü Saraçoğlu Spor Kompleksi'nde gerçekleştirildi, Fenerbahçe TV ve Fenerbahçe Youtube kanalından canlı olarak yayınlandı. Törende Fenerbahçe Başkanı Ali Koç da yer aldı. Emre Belözoğlu üzerinde emeği geçen tüm hocalarına teşekkür etti: "Yedikule-Zeytinburnu arasında geçen bir çocukluğum oldu. Bu vesileyle bende emeği olan bütün hocalarıma, Galatasaray altyapısı da dahil olmak üzere bütün hocalarıma teşekkürlerimi ve şükranlarımı iletmek istiyorum. Aralarında vefat eden bazı insanlar da var, onlara da Allah’tan rahmet diliyorum."
Fenerbahçe (geçici)
25 Mart 2021'de Fenerbahçe yönetimi, 20-21 sezonunun başında göreve başlayan teknik direktör Erol Bulut ile yapılan karşılıklı anlaşma sonucunda yollarını ayırdı. Yerine ise sportif direktörlük görevi sona eren Emre Belözoğlu 10 haftalığına geçici teknik direktör olarak getirildi.
2 Haziran 2021'de Fenerbahçe resmi internet sitesinden yayınlanan veda mesajı ile kulüpten ayrıldı.
İstanbul Başakşehir
3 Ekim 2021 tarihinde Aykut Kocaman ile yollarını ayıran Başakşehir'de teknik direktör olarak göreve başladı. Emre, 2 yıllık sözleşme imzaladı.
FETÖ soruşturması
Futbolculuğu döneminde Gülen hareketinin düzenlediği sohbetlere katıldığı öne sürülen Belözoğlu, imam nikahını kıyan Sait Aksoy'a göre teknik direktör Fatih Terim tarafından "Fethullahçılarla ilişkini kes. Bunlar senin kariyerini bitirir, geleceğini karartırlar. Ben takımımda böyle bir yapılanmaya asla ve katiyetle izin vermem." sözleriyle uyarıldı. Daha sonra ise Emre, hareketin "paraya ve dünyevi amaçlara hizmet ettiğini düşünerek" Gülen cemaatinden uzaklaştı.
Viva Zapata (film)
Viva Zapata, 1952 ABD yapımı, biyografik dramatik western filmdir. Filmin adı İspanyolcada Yaşasın Zapata anlamına gelmektedir. Film Türkiye'de ilk kez Aralık 1953'te sinemalarda, son olarak da 4-19 Nisan 2009 tarihleri arasında yapılan 28. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde gösterilmiştir.
Emre Belözoğlu
FETÖ soruşturması
2020'de Belözoğlu'nun FETÖ üyesi olduğu ihbarı üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlattı. Ancak daha sonra sohbete katılmanın ve para vermenin örgüt üyeliği için yeterli delil olmadığı gerekçesiyle takipsizlik kararı verildi.
Viva Zapata (film)
Film 1910'dan 1917'ye kadar süren Meksika Devrimi'nin en önemli kişiliklerinden biri olan köylü lider Emiliano Zapata'nın, Meksika'nın gaddar diktatörü Porfirio Díaz'ın yozlaşmış ve baskıcı rejimine karşı başlattığı mücadelenin öyküsünü anlatmaktadır. Filmin tanıtım sloganı şöyledir: "Efsane olmuş bir haydut!... Meksika'nın beyaz atlı kaplanının kükreyen öyküsü"
1953'te Anthony Quinn'in "en iyi yardımcı aktör" Oscar'ını kazandığı Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi töreninde film 4 dalda daha ödüle aday gösterilmişti. Bunlar "En iyi aktör" (Marlon Brando), "en iyi senaryo" (John Steinbeck), "en iyi müzik" (Alex North) ve "en iyi dekor" ödülleriydi. Marlon Brando'ya ayrıca Cannes Film Festivali ve BAFTA "en iyi aktör" ödülleri verildi.
Stanford Felsefe Ansiklopedisi
Yaklaşım ve tarihçe
,  SEP  yaklaşık 1.600 yayınlanmış giriş içeriyor. Ansiklopedi, çevrimiçi durumunun yanı sıra çoğu ansiklopedi ve akademik dergi'nin geleneksel akademik yaklaşımını kullanır ansiklopedi kapsamındaki alanda yetkin (uzman olarak kabul edilmese de) bir editör veya editör komitesi tarafından seçilen uzman yazarlar ve akran denetimi aracılığıyla yüksek kaliteye ulaşmayı hedefler.
Viva Zapata (film)
Konusu
Yasal yollardan haklarını alamayınca Emiliano Zapata, kardeşi Eufemio Zapata (Anthony Quinn) ile birlikte Meksika'nın güneyinde bir isyanı başlatırlar. Meksika'nın kuzeyinde de aynı şekilde Pancho Villa (Alan Reed) ayaklanmıştır. Her iki isyancı da naif reformcu Francisco Madero'nun (Harold Gordon) liderliği altında güçlerini birleştirirler. Sonunda Diaz ülkeyi terk etmek zorunda kalır ve yerine Madero geçer. Madero iyi niyetli ve inançlı bir reformcudur ama işleri kısa sürede çözecek gibi gözükmemektedir. Zayıf karakterli bu lider Zapata'nın köylülerinin toprak sorununa köklü bir çözüm getiremediği gibi hemen General Huerta'nın (Frank Silvera) etkisine girer. Durumdan hoşlanmayan ve kendine sunulan nimetleri de geri tepen Zapata güneye, bölgesine geri döner. Bir darbeyle Madero'yu öldürüp idareyi ele alan General Huerta, Zapata'nın peşine düşer ama Zapata'ya yenilir.
Stanford Felsefe Ansiklopedisi
Yaklaşım ve tarihçe
Ansiklopedi 1995 yılında Edward N. Zalta düzenli olarak güncellenen dinamik bir ansiklopedi sağlamak amacıyla oluşturuldu ve bu nedenle geleneksel basılı ansiklopedilerde olduğu gibi tarih atılmadı. Ansiklopedi tüzüğü, tek bir konudaki rakip makalelerin akademisyenler arasındaki gerekçeli anlaşmazlıkları yansıtmasına izin veriyor. Başlangıçta SEP, Ulusal Beşeri Bilimler Vakfı ve Ulusal Bilim Vakfı'ndan ABD kamu finansmanı ile geliştirildi. Ansiklopediye açık erişimi korumaya yönelik uzun vadeli bir kaynak geliştirme planı, birçok üniversite kütüphanesi ve kütüphane konsorsiyumu tarafından desteklenmektedir. Bu kurumlar, SEP Bilimsel Yayıncılık ve Akademik Kaynaklar Koalisyonu tarafından, Uluslararası Kütüphane Konsorsiyumu Koalisyonu ve Güneydoğu Kütüphane Ağı ile işbirliği içinde tasarlanan bir plan kapsamında, Beşeri Bilimler için Ulusal Bağış'tan gelen uygun fonla katkıda bulunur.
Viva Zapata (film)
Konusu
Artık General rütbesi almış olan iki devrimci, Zapata ve Pancho Villa merkezde buluşurlar. Zapata'ya saygı duyan ve onun gerçek bir lider olacağına inancı tam olan Villa, ülkenin başına geçmekte çekimserdir. Pancho Villa'nın ısrarı ile bir süreliğine ülke yönetimini alan Zapata'nın, mevcut rejimin de en az öncekiler kadar yozlaşmış olduğunu anlaması uzun sürmez. Politik veya askerî gücü eline geçirenlerin, uğruna savaştıkları halkı unutup tıpkı devirdikleri despot liderler gibi halka zulmetmeyi sürdürdüklerine şahit olur. Kendi bölgesinden gelen bir köylü heyetini kabul ettiğinde onlardan kardeşi Eufemio Zapata'nın bölgesinde diktatör kesildiği ve kendi kanunlarını uyguladığını, köylülerin topraklarına ve hatta kadınlarına el koyduğunu öğrenir. Bıkkın bir şekilde sorunla ilgileneceğini söyleyip köylüleri başından savmaya çalışırken filmin başındaki Diaz gibidir. Hatta köylülerden biri de (Henry Silva) tıpkı onun yıllar önce yaptığı gibi ısrarcı davranınca köylünün adını tıpkı Diaz'ın yıllar önce kendisine yaptığı şekilde kalemle işaretlerken birden kendine gelir. Her şeyi olduğu gibi bırakarak bölgesine döner ve kardeşinden hesap sorar. Kardeşi karısını elinden aldığı köylü tarafından gözlerinin önünde öldürülür. Kardeşinin haksız olduğunu bilen Zapata buna ses çıkarmaz.
Köylülere kendi topraklarını kendi silahlarıyla savunmalarını, bunu yaparken de sadece kendilerine güvenmelerini, asla liderlerden veya kurtarıcılardan medet ummamalarını salık veren Zapata mücadelesine kaldığı yerden devam ederken yalnız başına gittiği bir köyde kendisine tuzak kurulur ve delik deşik edilerek öldürülür. Tanınmaz hâle gelmiş cesedi ibret için kendi köyünün meydanına bırakılır. Ancak köyün sağduyulu yaşlıları bu cesedin tanınmayacak durumda olduğunu ve Zapata'ya ait olmadığını yayarlar. Önemli olanın kişiler değil bir inanç sistemi olduğu yönündeki Zapata'nın öğretilerinin böylelikle hayata geçmiş olduğu anlaşılır.
Thanatus lanatus
Thanatus lanatus, Thanatus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Osmanlı savaş suçlularının yargılanması
Osmanlı'nın tutumu
Ermeni meselesi yüzünden tutuklu İttihatçıların nerede ve nasıl yargılanacağı mecliste gündeme gelmişti. Yargılanacak kişilerin suçları ve verilmesi gereken cezalar farklılık gösteriyordu. Bu yüzden Kanun-i Esasi'de araştırmalar ve değişiklikler yapılması gerekiyordu. İtilaf baskısı altında kalan ve İttihatçılardan bir an önce kurtulmak isteyen hükûmet, Ermeni meselesine devletin iyiliği için hemen çözüme kavuşması gereken bir konu olarak bakıyordu. Bu yüzden işin içinden çıkmaları fazla uzun sürmedi.
Yurt içinde yargılamalar için mahkemelerin kurulması
16 Aralık 1918'de Meclis-i Vükelâ kararı ile ilk Divan-ı Harb-i Örfi İstanbul'da kuruldu ve heyeti atandı. Heyetin görevi Osmanlı savaş suçları ve Ermeni sevkiyatı sırasındaki usulsüzlükleri yargılamaktı. Heyetin reisi Ferik Mahmut Hayret Paşa idi. Daha sonra taşrada (İzmir, Bursa, Tekfurdağı, Edirne, Samsun ve Antep'te olmak üzere) altı adet mahkeme daha kuruldu.
Basında sürekli mahkemeler kurulsa bile Türk heyetlerin doğru karar vermeyebileceği tekrarlanıyordu. Tevfik Paşa hükûmeti, Hariciye Müsteşarı Hikmet Bey vasıtasıyla Avrupa’dan tarafsız yargıçlar getirtmek istedi. Bu amaçla, 13 Şubat 1919 tarihinde tehciri araştırmak ve meseleyi barış yoluyla çözmek üzere, kurulacak komisyona katılmaları için İsveç, Hollanda, İspanya ve Danimarka hükümetlerine teklif gönderildi.Fakat İngilizler Osmanlı Devleti’nin bu girişimini engelledi. Tarihçi Prof. Dr. Feridun Ata'ya göre: "Çünkü tarafsız ülkelerin yargıçları, Ermenilerin iddialarının aksini ispat edebilirdi."
İstanbul'daki yargılamalarda verilen kararlar
Duruşmalar sırasında sanıklara kendilerini savunmak için fazla fırsat verilmemiş ancak sanıkların aleyhine birçok şahit çıkmıştı. Örneğin: Kemal Bey'in yargılanması sırasında çok fazla şahit çıkmış, farklı şahitler onun Keller Köyü'ne gelip katliamları izlediğini, kendisinin üç kişiyi hayatını kaybettirdüğünü, hatta bir Ermeni'nin parmağından yüzük çaldığını iddia etmişlerdir. Kemal Bey ise tüm suçlamaları reddetmiş ve söz konusu köye gelmediğini, emredildiği gibi Ermenileri Kayseri üzerinden Deyrizor'a sevkettiğini söylemiştir. Ayrıca kimsenin bu suçları işleyecek kadar kötü olamayacağını belirtmiştir. Daha sonradan şahitlerin gerçeği söylemediği ve bunların kendilerine ezberletilmiş olduğu ortaya çıkarıldı. Şahitlerden birinin ise Tetkik-i Seyyiât Komisyonuna verdiği ifade ile duruşmada verdiği ifadenin çeliştiği görüldü.
Hafız Abdullah Avni, yargılama sonucu idam cezasına çarptırıldı ve soruşturmasındaki usulsüzlükler ancak hayatını kaybettikten sonra anlaşıldı.
Litvanya
Uluslararası finans araştırmalarına göre Litvanya, Avrupa'nın en hızlı gelişen ekonomilerinden birine sahiptir. Litvanya; NATO, Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği'ne üyedir. Ülke, Avrupa Birliği'ne 21 Aralık 2007'deki Schengen Anlaşması'yla tam üye olmuştur. 2009'da, Vilnius Avrupa Kültür Başkenti seçilmiştir. Tarihte "Litvanya" ismine ilk rastlanılan tarih olan 1009 yılının bininci yıl dönümü, ülke genelinde çeşitli etkinliklerle kutlanmıştır. 1 Ocak 2015'te Euro resmi para birimi olarak benimsenmiş ve Eurozone'a dahil olan 19. ülke olmuştur.
Tarih
Litvanya'ya ilk insanlar, milattan önce 10 bin yıllarında -Buzul Çağı'nın sonlarına doğru yerleşti. Milattan önce 2. binyıl ile 3. binyıl arasında ülke topraklarına Hint-Avrupa halkları'nın göçü başladı. Hint-Avrupa halkları, yerli halklarla karıştı ve Baltık uluslarını oluşturdular. Tarihte ilk kez Litvanya adına, bir Alman el yazması olan ve 14 Şubat 1009'da telif edilen Kuedlinburg Yıllıkları adlı kitapta rastlanır.
14. yüzyılın sonlarına doğru; Belarus, Ukrayna, Polonya'nın bir bölümü ve Rusya dahil Avrupa'nın büyük bir bölümünü ele geçiren Litvanya, Avrupa'nın en büyük ülkesi haline geldi. Böylece Litvanya Dükalığı, doğu ve batının arasında çoklu bir kültür mirasına sahip; doğal sınırlara ulaşmış bir devlet halini aldı. İmparatorlukta var olan dinlere hoşgörülü davranan Litvanyalılar Slav kültüründen birçok ögeyi kendi kültürüne kattı, böylece Litvanya dilinde Slav etkisi arttı ve devletin resmî dili Slav kaynaklı Ruthenya Dili olarak kabul edildi.
1385'te, Polonya Kralı Jogaila ile yapılan antlaşmayla iki ulus birleşti. Böylece Pagan Litvanlar Hristiyanlığı kabul etti ve Litvanya-Polonya ulus birliği sağlandı. 1392'de (Görkemli Vytautas zamanında) Litvanya Dükalığında iki iç savaş çıktı. Buna rağmen Vytautas döneminde ülkenin topraklarının genişlemesi zirve yaptı, devlet kurumsallaşması başladı, ülkede soylular yönetimde söz sahibi haline geldi. 1410'daki Grunwald Savaşı'nda, Polonya ve Litvanya ordularının kurduğu birlik, Töton Şövalyelerine karşı Avrupa'da büyük bir zafer kazandı.
1569'da Litvanya-Polonya Birliği yeniden kuruldu. Bu birliktelikle beraber, Litvanya'da ayrı bir ordu, ayrı para ve yasal kanunlar dahil ulusal kurumlar korundu. Ancak bu; Polonya kültürünün, Litvanya kültürüne olan: Dil, politika, kültür ve hatta ulusal kimlik etkilerini azaltmadı. 16 ile 17. yüzyılın ortalarına doğru Litvanya ulusal kültüründe: Sanat, eğitim ve toplumsal yapı alanlarında Rönesans'ın etkisi baş gösterip; Protestan reform hareketleri başladı. 1573'te, Polonya kralı ve Litvanya dükü serbest seçimleri kabul etti. Ülkede artan özgürlük hareketleri ve baş gösteren anarşi ile birlikte ülkenin dağılması hızlandı.
Kuzey Savaşları döneminde (1655-1661), Litvanya topraklarında ve ekonomisinde büyük bir İsveç yıkımı başladı. Bu savaşın yaraları tamamen sarılamadan; Litvanya, Büyük Kuzey Savaşı'nda büyük bir darbe daha aldı (1700-1721). Bu savaşta, veba ve yoksulluk sonucunda ülke halkının yaklaşık %40'ı yaşamını kaybetti. Yabancı güçler -özellikle Rusya- ülke politikalarında önemli bir aktör haline geldi. Soyluların egemenliğindeki devlette, soyluların halka sunduğu özgürlük paketleri; dağılmayı engelleyemedi. Sonuç olarak, Litvanya-Polonya Birliği sırayla: 1772, 1792 ve 1795'te Rusya İmparatorluğu, Prusya ve Habsburg Monarşisi tarafından bölündü.
Litvanya topraklarının en büyük bölümünü Rusya aldı. Bölünmenin ardından 1931'de ve 1863'te çıkan ayaklanmalar başarılı olamadı. Çarlık makamlarının tasarladığı bir dizi Panislavist politikayla birlikte, Litvanya'da basın yasağı da dahil olmak üzere, ülkedeki tüm eğitim ve kültür etkinlikleri denetim altına alındı. Litvanya Kuzey Kray denilen ve Beyaz Rusya'yı da kapsayan yeni bir yönetim biriminin parçası oldu. Sonrasında, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nda, Türklerin yanında ara buluculuk görevi üstlenen Almanya ile Rusya'nın arası açıldı. Rusya batıdaki potansiyel Alman tehdidine karşı batı sınırına kaleler inşa etmeye başladı. 7 Temmuz 1879'da Rus Çarı II. Aleksandr komutasındaki Rus orduları Kaunas Kalesi'nde Almanlara karşı birinci sınıf bir savunma yaptı. Ülkedeki istikrarsızlıktan dolayı; 1868-1914 arasında, yaklaşık 635,000 insan -neredeyse nüfusun %20'si- Litvanya'yı terk etti. Açlık ve sefaletin neden olduğu bu göçlerin büyük kısmı ABD'ye oldu. Bu olaylar üzerine, Litvanya'da yaşamayı destekleyen fonlar ve Litvanya bağımsızlığına destek olan örgütler kuruldu.
20. yüzyıl
I. Dünya Savaşı yıllarına gelindiğinde, 16 Şubat 1918'de Litvanya Konseyi (Lietuvos Taryba); Litvanya bağımsızlığını temel alan bir deklarasyon yayınlandı. Bu Litvanya devletinin yeniden kurulması anlamına geliyordu. Litvanya bu yıllarda Almanya ve Polonya ile ülke sınırları konusunda sorunlar yaşadı. Vilnius bölgesi Litvanya'nın geleneksel başkentiydi (Daha sonra yasal olarak da başkent olarak ilan edildi). Vilnius, Polonyalı kumandan Żeligowski's Mutiny tarafından Ocak 1920'de Polonya tarafından işgal edildi ve iki yıl sonra Polonya topraklarına katıldı. Böylece 19 yıl Kaunas ülkenin geçici başkenti görevini gördü. Polonya'nın Vilnius'u işgali önemli olaylara yol açtı, iki ülke arasında; bu işgalle II. Dünya Savaşı arasında hiçbir uluslararası ilişki kurulmadı.
1923'te Klaipėda Ayaklanması sırasında ele geçirilen Klaipėda Bölgesi, Mart 1939'da Nazi Almanyası'nın verdiği bir nota üzerine Almanya'ya devredildi. Bu durum ülkenin ulusal çizgideki güçlerinin tepkisini çekti, demonimçi politikalar izleyen Antanas Smetona ve Smetona'nın partisi olan Litvanya Ulusal Birlik Hareketi, 1926'da askerin yönetime el koymasından sonra iktidara geldi.
Eylül 1939'da Sovyet güçlerinin Doğu Polonya'yı işgaliyle Vilnius yeniden Litvanya'ya bırakıldı. Ancak Litvanya, bu olaydan dokuz ay sonra bağımsızlığını kaybetti. Haziran 1940'ta, Kızıl Ordu Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı'na uygun olarak önce Litvanya'yı işgal etti ardından ülkeyi ilhak ettiğini açıkladı. Bir yıl sonra Almanların Barbarossa Harekâtı'yla Litvanya Alman işgaline uğradı. Bu işgal sırasında Naziler ve onların Litvanyalı destekçileri tarafından ülkedeki Yahudi varlığının %91'i anlamına gelen 190 bin Yahudi öldürüldü.
1944'te Alman Ordusu'nun ülkeden çekilmesiyle birlikte, Sovyetler Litvanya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ni yeniden kurdu. 1944'ten 1952'ye kadar yaklaşık 100 bin Litvanyalı bağımsızlık yanlısı; Sovyet güçlerine karşı gerila savaşı verdi. Rus güçleri tarafından, yaklaşık 30 bin Litvanyalı vatansever ve gerilla öldürüldü veya Sibirya'ya sürülüp sınır dışı edildi. II. Dünya Savaşı'nda Litvanya yaklaşık 780 bin yurttaşını kaybetti.
Rusya'nın 1980'den sonra yürürlüğe koyduğu perestroyka ve glasnost planları, Litvanya'da Sąjūdis adı verilen reform hareketlerinin ilanına izin verdi; bu hareketler, ülke içinde anti-komünist bir harekete dönüştü ve ülke bağımsızlığının temelini oluşturdu. Sovyet kontrolündeki ülkede yapılan genel seçimlerin ardından, 11 Mart 1990'da Litvanya'da bağımsızlık genelgesi yayımlandı, böylece Litvanya Sovyet hakimiyetinden kurtulan ilk cumhuriyet oldu. Sovyetler Birliği, bu girişimi; ülkeye ekonomik ambargo uygulayarak bastırmaya çalıştı. 13 Ocak 1991'de Vilnius TV Kulesi'ne saldıran Sovyet güçleri, 14 Litvanyalı sivilin ölmesine neden oldu.
4 Şubat 1991'de, İzlanda Litvanya'nın bağımsızlığını tanıyan ilk ülke oldu. 1991 Sovyet darbe girişimi sonrasında, Litvanya uluslararası platformda geniş ölçüde tanındı ve 17 Eylül 1991'de Birleşmiş Milletler'e katıldı. Sovyet orduları ülkeyi 31 Ağustos 1993'te terk etti. Litvanya bağımsızlığına kavuştuktan sonra, 1994'te NATO üyeliğine aday oldu. Yapılan piyasa düzenlemeleriyle, serbest piyasa ekonomisine geçti. Ülke, 2004 Baharı'nda NATO'ya ve 2007'deyse Avrupa Birliği'ne tam üye oldu.
Coğrafya
Litvanya Doğu Avrupa'da bulunur ve 53 ve 57 kuzey paralelleri ve 21-27 doğu meridyenleri arasındadır. Ülkenin sahil şeridi 61 mil uzunluğundadır. Ülkenin Baltık Denizi'nde olan sahilinin uzunluğu 24 mildir. Kuronya Uzantısı sayılmazsa, Litvanya; Baltık ülkeleri arasında, Baltık Denizi'ne en az sınırı bulunan ülkedir. Litvanya'nın en büyük sıcak su limanı, Klaipeda'dır. Kuronya Uzantısı, Kuronya Lagünü'nden başlayıp (Litvanca: Kuršiu marios), Kaliningrad'a kadar uzanan bir deniz uzantısıdır. Ülkedeki temel akarsu, Neman Irmağı'dır. Bu ırmağın bazı kolları uluslararası taşımacılıkta kullanılmaktadır.
Litvanya toprakları buzullar tarafından aşındırılmıştır. Ülkenin batısındaki yaylalarda ve doğusundaki dağlık arazilerde morenler geniş yer kaplar. Ülkenin en yüksek noktası Aukštojas Tepesi'dir, buranın yüksekliği 293 metredir. Ülke topraklarında Vištytis Gölü gibi çok sayıda göl ve sulak alan bulunur; ülke içinde karmaşık olarak yayılan ormanlıklar ülkenin yaklaşık %33'ünü kapsar. Ülkenin iklimi ılıman ve karasal iklimin etkilerinin görüldüğü karma bir iklimdir, ülkede yazlar ve kışlar ılıman geçer. Bir coğrafi hesaplama yöntemine göre, Litvanya'nın başkenti Vilnius'un birkaç km ötesinde Orta Avrupa iklimi başlar.
Litvanya Orta ve Doğu Avrupa iklimlerinin karışmasıyla oluşan Sirkum-Borel İklim Bölgesi'ne dahildir.
İklim
Litvanya'nın iklimi, deniz (ılıman) ve oransal olarak hafif karasal iklim arasındadır. Ocak ayında kıyılardaki ortalama sıcaklık −2.5 °C, temmuzdaysa 16 °C'dir. Ocak ayında başkent Vilnius'un ortalama sıcaklık değeri -6 °C iken, temmuzda bu ortalama 16 °C'ye yükselir. Ülke genelinde yaz dönemindeki ortalama sıcaklık gündüzleri 20 °C, geceleriyse 14 °C kadardır. Litvanya klimatoloji tarihine göre bu ortalamanın 30-35 °C'ye kadar yükseldiği de görülmüştür. Ülkede bazı kışlar aşırı soğuk olur. Sıcaklık değerleri hemen hemen her kış -20 °C'ye kadar düşer. Ülkenin sahil kesimlerindeki en düşük sıcaklık değeri -34 °C, doğusundaysa −43 °C olarak ölçülmüştür.
Ülkenin kıyı bölgelerindeki yıllık yağış ortalaması 800 mm'dir. En çok yağış alan kuzey bölgelerinde ise bu oran 900 mm'ye kadar yükselir. Ülkenin doğusu yıllık ortalama 600 mm yağış alır. Kar, ülkede her yıl ekim ve nisan arasında görülen bir durumdur. Bazı yıllar mayıs ve eylül aylarında karla karışık yağmur da görülür. Ekinlerin büyüme dönemi; ülkenin batı bölgelerinde 202 gün, doğu bölgelerinde ise 169 gündür. Ülkenin doğusunda seyrek olarak güçlü fırtınalar görülür; ancak kıyı bölgelerinde fırtınalar yaygındır.
Baltık ülkelerinde sıcaklık değerlerinin kaydı 250 yıldır tutulmaktadır. Bu veriler ışığında 18. yüzyılın ortalarının ülkede sıcaklıklık değerlerinin yüksek olduğu zamanlar olduğu söylenebilir. Yine bu verilere göre 19. yüzyıl, 18. yüzyıla göre nispeten daha serin geçmiştir. 20. yüzyıla geldiğimizde 1930'lu yıllar oldukça sıcak geçmiştir, bu dönemden başlayarak ülke iklimi, 1960'larda hafif bir ılıma eğilimi göstermiştir. Bu eğilim günümüzde de sürmektedir.
Litvanya 2002'de kuraklıkla mücadele etmiştir, bu yıl ülke turba ve orman yangınlarıyla uğraşmak zorunda kalmıştır. Ülke 2006 yazında Kuzey-Doğu Avrupa'yı etkisine alan bir sıcak hava dalgasından etkilenmiştir.
Aylara göre Litvanya'daki en düşük ve en yüksek sıcaklık değerleri şöyledir:
Siyaset
Litvanya devletinin başında cumhurbaşkanı bulunur. Cumhurbaşkanının seçimlerin ardından dört yıllık görev süresi vardır ve art arda en fazla iki kez cumhurbaşkanlığı yapılabilir. Cumhurbaşkanı göreve devlet töreniyle gelir. Temel politik fonksiyonları yabancı devletlerle olan ilişkiler ve ulusal güvenlik olaylarıdır. Cumhurbaşkanı ayrıca başkomutan yetkisine de sahiptir ve Seimas adı verilen parlamentonun onayı ile seçilir. Ayrıca bazı üst düzey devlet görevlilerini ve ülkedeki yargıçları atar.
Silâhlı kuvvetler
Litvanya Silâhlı Kuvvetleri 2,400 sivil personel dahil, 15 bin etkin çalışandan oluşmaktadır. Ordunun 100 bin civarında ise rezerve gücü bulunmaktadır. Litvanya'da Eylül 2008 tarihinde kaldırılan zorunlu askerlik Şubat 2015 tarihinde Doğu Avrupa'daki iç karışıklıklar ve Rusya tehdidine karşı zorunlu hale gelmiştir.
Litvanya'nın ulusal güvenlik sistemleri "toplam ve koşulsuz savunma" üzerine kurulmuştur. Litvanya savunma teşkilatının temel amacı, muhtemel tehditlere karşı toplumu hazırlamak ve Batılı savunma birlikleriyle olan entegrasyonun gerçekleşmesidir. Ülkenin güvenlik güçleri Litvanya Savunma Bakanlığı'nın sorumluluğundadır. Litvanya'da ordu istihbarat ve arama-kurtarma etkinliklerine de katılmakla mükelleftir.