cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frujin
Kaynakça
Fruzhin 1425 yılında Macar ve Eflaklıların Vidin, Oryahovo ve Silistre şehirlerine düzenlediği baskınlara Macar hizmeti altında katıldı. Sigismund, Fruzhin'in verdiği askerlik hizmetini bir unvanla ödüllendirdi, ona Temes İlçesinin yönetimini emanet etti ve Lipova'da kişisel bir mülk verdi. Fruzhin, 1435'te Sigismund'un diplomatı olarak Ragusa Cumhuriyeti'ni (Dubrovnik) ve Arnavut isyanının liderlerini ziyaret etti.
1444 yılında III. Władysław'ın Osmanlıları Bulgaristan ve Avrupa'dan yollamak için düzenlediği Varna Haçlı Seferi'ne katıldı. Władysław, Karadeniz'deki Varna Muharebesi'nde öldü ve sefer felaketle sonuçlandı. Daha sonraki tarihsel kayıtlarda Fruzhin'den bahsedilmedi. Fruzhin 1460'ta Braşov'da öldü.
Kocaeli ili genel seçim sonuçları
Kocaeli İli, (1923'e kadar İzmit) Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) 14 milletvekili göndermektedir. 1920'den beri yapılan tüm genel seçimlerde temsil edilmiş olan Kocaeli İli'nde tek seçim bölgesi vardır.
Seçimlere Göre Kocaeli İli Milletvekili Dağılımı
1946-2011 arasında yapılan genel seçimlerde Kocaeli İli'ne ait milletvekili dağılımları;
Nore Komutanlığı
Nore Komutanlığı, Kraliyet Donanması'nın 1752 ile 1961 yılları arasında yürürlükte olan bir askerî komuta ve sevk merkezidir. Ana görev alanı İngiltere'nin doğu kıyısını korumaktı. Adını Thames Nehri halicinde bulunan Nore sığlığından alır.
Tarih
Nore, Medway Irmağı'nın ağzında bir kumsal sığlıktır. Komutanlık 1752'de Chatham'da kuruldu.
Komutanlar
Komutanlar:
Buyina
Buyina, Amphinectidae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.
Brezilya tarihi
Brezilya tarihi, günümüzdeki insanlık tarihinin Brezilya topraklarında gerçekleşen kısmıdır.
Avrupalılardan önce
Brezilya'daki insan yerleşimleri 11.000 yıl öncesine kadar dayanmaktadır. Kızılderili etnik yapısına sahip olan Brezilya bölgesinde Jiuqabu kabilesi varlık gösteriyordu. 8000 yıl öncesinde çanak çömlek yapımı başladı. Brezilya'da Portekizlilerin gelişinden önce 2000'den fazla olan kabileler genelde nehir ve deniz kıyılarında yaşıyordu. Genelde göçebe yaşam süren yerli halkların bazen federasyonlar da oluşturdukları tahmin ediliyor. Kabilleleri avcılık ve balıkçılık ile geçiniyorlardı.
Koloni
1493 yılında Amerika Kıtası Portekiz ve İspanya arasında bölünmüştü. 16.yüzyılda Brezilya işgal edilmeye başlanmış ve Brezilya yerlileri Hristiyanlaştırılmaya başlanmıştı. Brezilya topraklarına Afrikalı köleler getiriliyor ve yerli halklar da köleleştiriliyordu. Brezilya’da kahve, şeker, çikolata ve benzeri ürünler üretiliyordu. Portekiz'in Brezilya’ya gereken önemi vermemesinden dolayı çok sık korsan saldırıları gerçekleşti. Brezilya belli bir süreliğine İspanya sömürgesine girdi ama Portekiz yeniden bağımsızlığını kazanınca yeniden Portekiz kolonisi oldu. Tamoyo konfederasyonu 1554-1567 yılları arasında Portekiz’e savaş ilan etti. 19. Yüzyılda altın madenciliği Brezilya’da gelişmişti. Brezilyalılar, Don Pedro Jose Boni Facia de Andrada Silvan'ın liderliğinde bağımsızlık hareketlerini başlattılar ve bağımsızlığını kazandılar.
İmparatorluk
Brezilya 1824 yılında kabul edilen anayasa ile bölgenin tek anayasal monarşik ülkesi olmuştur. Topraklar geniş olduğu için idare etmesi zordu. İmparatorluk döneminde imparatorun görevi bu toprakları denetim altında tutmak ve yasama yürütme yargı ile toprak sahibi oligarklar arasındaki çatışmalarda arabuluculuk yapmaktı. Gücün merkezileşmesi söz konusudur. Komşularının tersine, Brezilya'da temsili demokrasi görülür. Düzenli seçimler, partiler ve anayasa vardı. Ancak var olan bu demokrasi güçlü sınıfın çıkarlarını gözetiyordu. Yani liberal kurumlar kırsal ve oligarşik elitlerin arasındaki siyasal çekişmede oligarşik elitlerin yanındaydı. II. Pedro ile imparatorluk çözülmeye başladı. Köleliğin düşüşü ve Avrupa'dan gelen göçlerle birlikte yayılan cumhuriyetçilik fikri imparatorluğun sona ermesinde büyük etkiye sahipti. Kahve ekonomisi de aynı zamanda yükselişe geçti ve bu üretimde köle gücüne gerek yoktu. Kahve ekonomisiyle beraber sosyo-ekonomik değişimler de yaşanmaya başlandı.
Cumhuriyet
1889 yılında monarşi kaldırıldı. 1914'te siyasi birliği temin eden Brezilya, bütün dünya ülkeleri tarafından tanındı. İstikrarsız bir ülke olup, sık sık anayasa değişiklikleri ve ihtilaller olmaktadır.
Timothy Laurence
Sir Timothy James Hamilton Laurence CB KCVO ADC(P) CSM (d. 1 Mart 1955, Londra, Camberwell) Britanya kraliçesi II. Elizabeth'in kızı olan Prenses Anne'nin ikinci kocasıdır. Ebeveynleri Guy Stewart Laurence ve kızlık adı Symons olan Barbara Alison Laurence'dir.
Gençliği
Timothy Laurence, ikisi de Kent'de olan, ilk New Beacon School ve sonra da Sevenoaks School'a devam etti. Bunun akabinde bir denizcilik bursu ile, öğrenci gazetesi Palatinate 'yı çıkardığı ve Kriket takımının kaptanlığını yaptığı, Durham Üniversitesi 'ne gitti.1 Ocak 1973'te deniz subayı adaylığına terfii etti,1 Ocak 1975'te ise Acting Sub Lieutenant subay rütbesine yükseltildi.
Denizcilikteki Kariyeri
Tahsilini tamamladıktan sonra Laurence Dartmounth/Devon 'daki Britannia Royal Naval College'ye devam etti. Olağanüstü başarılarından dolayı zamanında on ay önce 1 Mart 1977'de Lieutenant rütbesine yükseltildi.
2001 yılında Ministery of Defence'de (Savunma Bakanlığı) yararlı olmak üzere tekrar çağrıldı. Üç yıl sonra Laurence ard-amiralliğe yükseltildi.2007'den beri tümamiral rütbesi ile Birleşik Krallık'taki tüm askeri emlakın yönetiminden sorumludur.
Düğünü ve Evliliği
Kendisine evliliğinden dolayı herhangi bir asalet unvanı verilmedi .Gloucestershire 'deki Gatcombe Park prenses Anne'nin mülkiyetinde kaldı, fakat kendisi daha sonra kocasıyla beraber Buckingham Sarayı'na yerleşmeden önce geçici ikametgâh ile, onunla Londra'da bir eve taşındı.
Tingidae
Tingidae, Miroidea üstfamilyasına bağlı bir hayvan familyasıdır.
Velocipedidae
Velocipedidae, Velocipedoidea üstfamilyasına bağlı bir hayvan familyasıdır.
Kuzca, Sütçüler
Kuzca, Isparta ilinin Sütçüler ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Isparta il merkezine 82 km, Sütçüler ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır.
Artsah Cumhuriyeti Ulusal Meclisi
Artsakh Cumhuriyeti Ulusal Meclisi (Ermenice: Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողով, Artsakhi Hanrapetut'yan Azgayin zhoghov veya kısaca Ազգային ժողով, ԱԺ, Azgayin zhoghov, AZh) Artsakh Cumhuriyeti'nin yasama organıdır.
Seçim sistemi
2017 anayasa referandumunun kabul edilmesinden önce, Ulusal Meclisin 33 üyesi vardı; bunlardan 22'si (2015'ten önce 17) parti listesindeki orantılı temsil ile, geri kalanı ise tek sandalyeli seçim bölgelerinde gönderiyi ilke geçen oy ile seçilmişti.
Komiteler
Millet Meclisi 7. Daimi Komite vardır:
Tamer Tuna
Tamer Tuna (d. 1 Temmuz 1976, Ardahan), Türk eski millî futbolcu ve teknik direktör.
Kulüp takımları kariyeri
Futbola Galatasaray altyapısında başladı ve 1994 yılında profesyonelliğe geçiş mukavelesi imzalayarak as takıma alındı. Sezon öncesi hazırlık kampından sonra as takım için hazır bulunmadı ve oyun tecrübesi edinebilmesi için bir sezonluğuna Petrolofisi'ne kiralandı. Sezon sonu Galatasaray'a geri döndü; fakat yine yeterli bulunmadı ve neticesinde 1995-96 sezonunun başında Denizlispor'a transfer oldu.
Millî takım kariyeri
19 kez millî takımlara çağrılan Tamer Tuna, 17 Türkiye U-21 ve 1 kez de Türkiye A millî takım forması olmak üzere toplam 18 kez millî formayı giymiştir.
Antrenörlük kariyeri
Futbola vedasının ardından teknik direktörlük yapmaya karar verip ilk antrenörlük deneyimini 2010-11 sezonunda Çanakkale Dardanelspor altyapı antrenörlüğü yaparak edindi. Mayıs 2011 tarihinde Çanakkale Dardanelspor teknik direktörlüğüne getirildi. 2013-15 yılları arasında Sergen Yalçın'ın yardımcısı olarak, Gaziantepspor ve Sivasspor'da görev almıştır.
Beşiktaş JK
2015 yılında ise teknik direktör Şenol Güneş'in göreve getirilmesiyle Beşiktaş'ta yardımcı antrenör görevine getirilmiştir.
Çanakkale Dardanelspor
2011-2013 yılları arasında Çanakkale Dardanelspor'un teknik direktörlüğünü üstlenmiştir. Çanakkale Dardanelspor'u bir üst lige çıkartmıştır.
Göztepe
Kulüpten ayrılış şeklinin etik olmadığını ve başkan Mehmet Sepil’in kendisiyle görüşmeye bile gelmediğini söyleyen Tamer Tuna’nın yaklaşık 2 hafta önceden biletinin kesildiği bildirildi. Mehmet Sepil’in 33’üncü haftada oynanan Atiker Konyaspor maçından önce Bayram Bektaş’la söz kestiği, Tuna’nın da bundan haberdar olduğu belirtildi. Büyük hayal kırıklığı yaşayan Tamer Tuna’nın hem Konyaspor hem de Galatasaray karşılaşmalarında takımının olumsuz etkilenmemesi için renk vermediği vurgulandı.
Tamer Tuna’yla bir araya gelen başkan vekili Talat Papatya ayrılık kararını genç çalıştırıcıya açıklayan isim oldu. Sepil’in yakın çevresine, “Tamer hoca hem planlama yapıyor, hem de teklifimizi kabul etmiyor. Kalacak kişi böyle davranmaz” dediği öğrenildi. Tuna’nın ayrıca 28’inci haftada deplasmanda oynanan Beşiktaş karşılaşması öncesi siyah beyazlıların başkanı Fikret Orman’ın Demba Ba ile ilgili yaptığı açıklamalara kayıtsız kalması da yönetimi düşündürdü. Eski kulübü Beşiktaş’a karşı herhangi bir reaksiyon vermeyen Tuna’nın tavrı sarı-kırmızılılarda soru işareti yarattı. Sosyal medyada futbolseverlerin bir kısmı Tuna’nın bu şekilde gönderilmesinin yanlış olduğunu savundu, bir grup ise Sepil’in taviz vermemesini haklı buldu.
Sivasspor
Süper Lig ekiplerinden Sivasspor'da teknik direktörlük görevini yaparken karşılıklı anlaşma ile görevinden istifa etmiştir.
Antalyaspor
Süper Lig ekiplerinden Antalyaspor'da teknik direktörlük görevini yaparken karşılıklı anlaşma ile görevinden istifa etmiştir.
Bursaspor
25 Aralık 2021 tarihinde 1. Lig ekiplerinden Bursaspor ile anlaşarak teknik direktör olarak görevine başlamış, eski futbolcu Şakir Özkayımoğlu'da Tamer Tuna'nın yanında yardımcı antrenör olarak görev almaya başlamıştır.
7 Mart 2022 tarihinde Bursaspor ile karşılıklı anlaşarak sözleşmesini feshetmiş, yardımcısı Şakir Özkayımoğlu ve ekibi ile birlikte Bursaspor kulübünden ayrılmıştır.
Anders Aplin
Anders Aplin (d. 21 Haziran 1991), Singapurlu futbolcudur.
Amra Ekta Cinema Banabo
Film, 16 Mayıs 2019'da sansür kurulu önünde gösterildi ve 19 Mayıs'ta Bangladeş Film Sansür Kurulu'ndan sansür sertifikası aldı. Bangladeş Film Arşivi'ne arşivlenmiştir. 20 Aralık 2019'da Bangladeş'te yayınlandı.
Özet
Film aşka, hayallere, siyasete, devrime ve Bangladeş Kurtuluş Savaşı sonrasına dayanıyor. Aldatıcı dönüşleri, yerelliğin çarpıtmalarını, insanların mücadelelerini ve özlemlerini içeriyor.
Çekimler
Çekimler Ocak 2009'da, Pabna Bölgesi'ndeki Ishwardi Upazila'nın Rooppur köyünde başladı. Filmin tamamı Ishwardi'de ve Padma nehrini ile Hardinge Köprüsü'nü çevreleyen komşu köylerde çekildi. Çekimler 9 yıl boyunca sürdü ve toplamda 176 günde tamamlandı. Sanatçılar ve toplam ekip 4.000 kişiydi.
Llaneros FC
Llaneros FC, Venezuela'nın en üst düzey futbol ligi olan Primera División Venezuela'da yer alan bir futbol kulübü.
Thaumastocoridae
Thaumastocoridae, Miroidea üstfamilyasına bağlı bir hayvan familyasıdır.
İngilizce olmayan performanslar ile Akademi Ödülü’ne aday gösterilen oyuncular listesi
Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi, ilki 1961'de verilen ödülle, filmlerde İngilizce olmayan performanslar için oyunculara Akademi Ödülleri verdi. Bir oyuncunun İngilizce olmayan bir performansla En İyi Erkek Oyuncu, En İyi Kadın Oyuncu, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, ya da En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu kategorilerinde aday olabilmesi için filmin İngilizce altyazılı olarak Amerika Birleşik Devletleri, Los Angeles’da gösterime girmesi gerekir.
Altı aktör yabancı dil performansları ile birden fazla dalda Oscar adaylığı aldı. Bu kişiler : Marcello Mastroianni (üç en İyi Aktör adaylığı, İtalyanca dil performansları), Sophia Loren (bir Akademi Ödülü için en İyi kadın Oyuncu İki Kadın ve bir Diğer En İyi Kadın Oyuncu adaylığı için Evlilik İtalyan Tarzı, her ikisi için İtalyanca dil performansları), Liv Ullmann (iki En İyi Kadın Oyuncu adayları için İsveççe dil performansları), Isabelle Adjani (iki En İyi Kadın Oyuncu adayları için Fransızca dil performansları), Javier Bardem (iki En İyi Erkek Oyuncu adayları için İspanyolca dil performansları), ve Marion Cotillard (bir Akademi Ödülü En İyi Kadın Oyuncu için La Vie en Rose ve başka bir En İyi Kadın Oyuncu adaylığı için İki Gün, Bir Gece, hem de Fransızca dil performansları).
Sophia Loren ve Marion Cotillard, sırasıyla İtalyanca ve Fransızca yabancı dil performansları için en iyi kadın Oyuncu dalında Akademi Ödülü kazanan oyunculardır. Cotillard, filmlerini Yabancı dilde en iyi Film Akademi Ödülü'ne aday göstermeden yabancı filmler için iki Oscar adaylığı alan tek aktördür. Aynı zamanda bir Belçika filmine aday gösterilen tek aktördür (iki Gün, Bir Gece).
Roberto Benigni, yabancı dil performansı için en iyi erkek Oyuncu dalında Akademi Ödülü kazanan tek aktördür.
On bir oyuncuları İşaret Dili performansları ile ödüle aday olmuştur: Jane Wyman için Johnny Belinda (Amerikan İşaret Dili); Patty Duke için Mucize İşçisi (Amerikan İşaret Dili); Alan Arkin için Kalp Yalnız bir Avcı (Amerikan İşaret Dili); John Mills için Ryan'ın Kızı (İngiliz İşaret Dili); Marlee Matlin için Çocukların daha Az Tanrı (Amerikan İşaret Dili); Holly Hunter için Piyano (İngiliz İşaret Dili); Samantha Morton için Tatlı ve Lowdown (Amerikan İşaret Dili); Rinko Kikuchi için Babel (Japon İşaret Dili), Sally Hawkins için Şeklin Su (Amerikan İşaret Dili); Riz Ahmed ve Paul Raci için Ses Metal (Amerikan İşaret Dili).
Başak Kıvılcım Ertanoğlu
Başak Kıvılcım Ertanoğlu (d. 13 Şubat 1982, Ankara) Türk tiyatrocu.
Bağımsız tiyatrolarda "Şekersiz", "Kam", "Balat Monologlar Müzesi" gibi projelerde yer aldı. Sen İstanbul'dan Daha Güzelsin oyunundaki anne rolü ile 22. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri’nde En İyi Kadın Oyuncu Tiyatro Ödülü’nü kazandı. Dizi ve sinema oyunculuğu da yapan Ertanoğlu, Kız Kardeşler  isimli sinema filminde Hatice rolünü canlandırdı.
Yaşamı
1982'de Ankara'da doğdu. 2005 yılında Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi'nin Halkla İlişkiler Bölümü'nden mezun oldu. Kadir Has Üniversitesi'nde İleri Oyunculuk yüksek lisans eğitimi aldı. İlk defa Ankara Devlet Tiyatrosu'nda, "Çöplük" adlı oyunda sahneye çıktı.
İstanbul'a yerleşen sanatçı, Şahika Tekand Stüdyosu'nda oyunculuk ve Digital Film Academy'de kamera önü oyunculuk eğitimi aldı. Dizi oyunculuğu yaptı. Rol adlığı ilk televizyon dizisi, bir bölüm rol aldığı Ölümsüz Kahramanlar idi. Kız Annesi adlı projede Şükran, Ben Bu Cihana Sığmazam adlı dizide Zühre karakterini canlandırdı.
Bağımsız tiyatrolarda oyunculuk yapan Ertanoğlu, 2013-2014 tiyatro sezonunda Yan Etki Tiyatrosu'nun sahnelediği Murat Mahmutyazıcıoğlu'nun "Şekersiz" adlı oyununda; ardından dans ve tiyatro kolektifi berika’nın sahnelediği "Kam" oyununda rol aldı.
2016'de Mahmutyazıcıoğlu'nun "Sen İstanbul'dan Daha Güzelsin" adlı oyununu sahnelemek üzere BAM Tiyatro'nın kuruluşunda yer aldı. Oyunda "Başak" karakterini canlandırdı. Bu oyundaki performansı ile 22. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri’nde En İyi Kadın Oyuncu Tiyatro Ödülü’ne değer görüldü.
Mükemmel Yabancılar adlı İtalyan filminden uyarlanan ve Two Two Yapım tarafından sahnelenen Mutluyduk Belki Bugüne Kadar B Planı ve TOY İstanbul ortak yapımı olarak sahnelenen Ebru Nihan Celkan'ın "Benimle Gelir Misin?" adlı oyunlar  rol aldığı oyunlardan bazılarıdır.
Hava tıbbi hizmetleri
Hava tıbbi hizmetleri, hastaları sağlık tesislerine ve kaza yerlerine götürmek için uçak veya helikopterin kullanımını kapsayan kapsamlı bir terimdir. Personel, helikopter ve pervaneli uçak veya jet uçağında bulunan aeromedikal tahliye veya kurtarma operasyonları sırasında her türlü hastaya kapsamlı hastane öncesi ve acil ve kritik bakım sağlar.
Savaş alanındaki tıbbi tahliyeyi sağlamak için hava taşımacılığının kullanımı I. Dünya Savaşı'na kadar uzanmasına karşın Kore Savaşı ve Vietnam Savaşı sırasında bu hizmetlerin rolü büyük ölçüde artmıştır. Günümüzde, sivil acil sağlık hizmetleri için uçaklar kullanılmaktadır. Helikopterler de olay yerine hizmet personellerini getirebilir ve özellikle büyük travma vakalarında hastaları uzman hastanelere taşıyabilmektedir. Uzun mesafeli taşıma için ise sabit kanatlı uçaklar kullanılmaktadır.
Kerem Demircioğlu
Kerem Demircioğlu (d. 1967, İstanbul, Türkiye) Türk TRT spikeri, müzisyen.
Hayatı
Haziran 1967 İstanbul doğumlu. İstanbul Üniversitesi Basın Yayın Y.O. (İletişim Fakültesi) Radyo-Tv bölümü mezunu. İlkokul ve ortaokul yıllarında masa tenisi ve atletizmle ilgilendi. Her iki branşta da okullar arası birincilikleri vardır. Lise ve Üniversite yıllarında ise müziğe yöneldi ve profesyonel olarak sahne aldı. Solist ve gitarist olarak çeşitli gruplarda çaldı. Eurovision elemelerine katildi. TRT repertuvarında da besteleri ve yorum çalışmaları vardır. 8 Ocak 2014 tarihinde "Sakin" adında 8 şarkıdan oluşan bir albüm çıkarmıştır. Müzikal hayatında "Kerem D." adını kullanmaktadır.
Ve 37 yaşında tenis oynamaya başladı. İstanbul Teşvik ve Türkiye Klasman turnuvalarında single ve double kategorilerinde sayısız birincilik ve ikincilikleri var. 2009 yılında Veteran Milli olarak Türkiye'yi İspanya – Majorka'da ITF Dünya Seniors Tenis Takim Şampiyonası'nda temsil etti. 2008 yılında Antalya'da düzenlenen ITF Dünya Seniors şampiyonasına ferdi olarak katildi. Ayni zamanda TTF 1. kademe tenis antrenörü ve TTF tenis hakemidir. Su anda İstanbul'daki ilk ve tek Baseball Kulübü'nün kurucu yönetim kurulu üyesidir. Baseball hakemligi ve antrenörlügü de yapmaktadır.
Resmi web sitesi: www.keremd.com
Johann Wolfgang von Goethe
Johann Wolfgang Von Goethe (28 Ağustos 1749, Frankfurt – 22 Mart 1832, Weimar), Alman hezarfen; edebiyatçı, siyasetçi, ressam ve doğabilimcidir. 1776 yılından itibaren, Weimar dukalığının bakanı olarak çeşitli idari ve siyasi görevlerde bulunmuştur.
Goethe, şiir, drama, hikâye (düzyazı ve dörtlük şeklinde), otobiyografik, estetik, sanat ve edebiyat teorisi, ayrıca doğa bilimleri olmak üzere birçok esere imza atmıştır. Bununla birlikte, zengin bir içeriğe sahip olan mektup çeşidi, önemli edebi eserlerindendir. ‘Fırtına ve Coşku’ (Sturm und Drang) döneminin en önemli öncüsü ve temsilcisi olmuştur. 1774 yılında ‘Genç Werther’in Acıları’ adlı eseri ile bütün Avrupa’da ün yapmıştır. Daha sonra, 1790 yılından itibaren, Friedrich Schiller ile birlikte ortak ve dönüşümlü bir şekilde, içeriksel ve biçimsel olarak, Antik kültür anlayışı üzerinde yoğunlaşarak, Weimar Klasik’in en önemli temsilcisi olmuştur. Goethe, aynı zamanda, yurt dışında da Alman edebiyatı’nın temsilcisi olarak kabul edilmiştir.
Değeri, ölümünden sonra azalmaya başladığı sıralarda, Goethe, 1871 yılından itibaren, Alman ulusal kimliğiyle, Alman Kraliyet’inde taçlandırılmıştır. Sadece eserlerine yönelik değil, aynı zamanda örnek alınacak yaşantısına yönelik de bir hayranlık oluşmuştur. Goethe, bugüne kadar, en önemli Alman edebiyatçı olarak kabul edilmiş, eserleri ise dünya edebiyatı zirvesinde yerini almıştır.
Çocukluğu ve gençliği
‘Textor’ soyadı ile doğmuş olan Goethe’nin annesi Catherina Elisabeth Goethe (1731 -1808) ise, Frankfurt’un varlıklı ve tanınmış ailelerinden birindendir. Hoşsohbet ve hayat dolu olan Catherina Elisabeth, 38 yaşındaki hukukçu Caspar Goethe ile hayatını birleştirmiştir. Johann Wolfgang’dan sonra dört çocuk daha dünyaya getirmiştir, fakat bunlardan sadece Goethe’den biraz daha genç olan kardeşi Cornelia hayatta kalmıştır. Goethe ile kız kardeşi arasında sağlam bir güven ilişkisi oluşmuştur.
Goethe, babasından edindiği disiplin, ciddiyet ve akıl unsurunu, annesinden edindiği hayal gücü, anlatma zevki ve duygu unsurunu geliştirme fırsatı bularak, dengeli bir bütünlükten, henüz çocukluktayken nasibini almıştır. 1756’dan 1758 yılına kadar, bir devlet okulunda öğrenim görmüştür. Aydınlıkçı ve modern görüşleri olan Johann Caspar, oğluna, özel öğretmenlerin ışığında ve kendi yol göstericiliği doğrultusunda küçük yaşlardan itibaren oldukça iyi ve kapsamlı bir eğitim imkânı sağlamıştır. Goethe’nin çalışma takviminde, Fransızca, İngilizce, İtalyanca, Latince, Yunanca gibi dil öğrenimlerinin yanı sıra, bilimsel konular, din ve çizim gibi alanlar da yer almıştır. Ayrıca, çello ve piyano çalmayı, biniciliği, eskrimi ve dans etmeyi öğrenmiştir. Onu özellikle görsel sanatlara yaklaştıran olay Yedi Yıl Savaşları olmuştur. Avusturya – Fransa birliğinin Frankfurt’u işgal etmesinden hemen sonra, Goethe’lerin evi karargâh binası yapılmıştır ve küçük Goethe, güzel sanatlara düşkün komutanlar sayesinde Fransız sanatıyla tanışma fırsatı bulmuştur.
Edebiyatla erken yaşta ilgilenmeye başlaması, annesinin gece anlattığı hikâyeler ve neşeli bir Protestan aileden aldığı İncil derslerinden ileri gelmiştir. Goethe evde çok okuduğu için, babası ona yaklaşık 2000 ciltten oluşan bir kitaplık oluşturmuştur. Böylece Goethe daha çocuklukta Dr. Faust’un farklı hikâyelerini öğrenme imkânı bulmuştur.
Leipzig
Goethe, babasının yönlendirmesi ile 1765 yılı ilkbahar aylarında, Leipzig’de hukuk öğrenimine başlamıştır. İlk önceleri, toplumda yerini alabilmesi için kılık-kıyafet ve görgü kuralları konusunda şık yaşam tarzına ayak uydurmak zorunda kalmıştır.
Çok geçmeden zorunlu öğrenimini ihmal etmeye başlamıştır. Her ne kadar öğrencilerinin şiirsel denemeleri üzerinde çok durmasa da, Hristiyan Fürchtegott Gellert’in derslerine katılmayı tercih etmiştir. Daha Frankfurt’tayken çizim derslerini devam ettirdiği dönemlerde Antik sanat anlayışı ile yakınlaşmasına vesile olan ressam Adam Friedrich ile burada, Leipzig’de bizzat tanışması, hayatındaki önemli karşılaşmalardan biri olmuştur. Oeser, buna ilişkin olarak, sanat anlayışı ve kabiliyeti konusunda Goethe’yi teşvik etmiştir ve Goethe, bir bakır ustasının yanında, oymacılık ve gravür tekniklerini öğrenme imkânı bulmuştur.
1768 yılı Haziran ayında ağır şekilde hastalanan Goethe (bu konuda farklı görüşler söz konusudur; ancak en yakın ihtimal, genç Goethe’nin gece ve hareketli sosyal hayatın etkisiyle bitkin düştüğü yöndedir), eğitimini yazın daha rahat ve huzurlu bir ortamda sürdürebilmek için, 1770'te Frankfurt’a geri dönmüştür. Annesi ve kızkardeşinin bakıcılığında sağlığı iyiye gitmeye başlarken, aynı yıl, şiirlerinin bir araya getirildiği ‘Arnette’ adlı ilk şiir kitabını yayımlamıştır.
Frankfurt ve Strasburg
Goethe’nin hayati tehlikesi olan hastalığı, uzun bir istirahat dönemi gerektirmiştir ve Goethe’yi Pietizm düşüncelerine itmiştir. Aynı zamanda Goethe, daha sonra Faust eserinde de başvuracağı mistik ve simyevi yazılar ve kitaplarla ilgilenmiştir. Buna bağlı olarak da, aynı dönemde, ilk tiyatro eseri olan Die Mitschuldigen komedisini ele almıştır.
Goethe, öğrenimine 1770 yılı Nisan ayında Strazburg’da devam etmiştir. Bu defa kendini azimle hukuk eğitimine vermiştir. Fakat kişisel hayatındaki bazı şahsiyetler için de zaman bulmuştur. Bunlardan en önemlisi Teolog, sanat ve edebiyat kuramcısı olan Johann Gottfried Herder olmuştur. Herder, Goethe’yi Homeros, Shekespeare, Ossian gibi yazarların kendilerine özgü dil kullanımlarına, ayrıca halk edebiyatına yönlendirmiştir ve Goethe’nin edebi gelişimine yönelik önemli etkilerde bulunmuştur. Daha sonra, Goethe’nin tavsiyesi üzerine Weimar hizmetine alınmıştır. Bu sırada Goethe, başkenti Strassburg olan Alsace bölgesinin doğasından bir hayli etkilenerek, ilk kez doğanın organik olduğunu keşfedip, tabiat bilimine ilişkin teoriler üretmeye başlamıştır.
Sesenheim’da yaptığı bir gezinti esnasında bir papaz kızı olan Friederike Brion’la tanışmış ve ona âşık olmuştur. Genç Goethe, Straßburg’dan ayrılışında bu ilişkiyi bitirmiştir ve daha sonradan Sesenheim Lieder (Willkommen und Abschied, Mailied, Heidenröslein…) olarak tanınacak olan, Friederike’ye dair yazdığı şiirler ise, “yeni bir lirik çağın” başlangıcı olmuştur. Bu şiirleri, Alman edebiyatında manzumenin ilk örnekleri arasında yerini almıştır. Sesenheimer Lieder, “Anakreontik” dönemine özgü yapay saray aşk söylemleri yerine, içinde yazarının hayat deneyimlerini barındıran, yaşanan birçok şeyi doğrudan işleyen sahici duyguları içeren, belli bir kalıp söylemden sıyrılarak gerçek yaşamı temel alan Yaşantılama Şiirinin (Erlebnislyrik) ilk örnekleri olmuştur.
Goethe, 1771 yazında, hukuk alanında doktora tezini yaparken, üniversite aynı zamanda ona burs edinme olanağı sunmuştur. 6 Ağustos 1771’de “cum applaus”, yani “yüksek takdir” belgesi almasının temel nedeni, “Positiones Juris” başlığı altındaki Latince 56 tezi olmuştur. 55. tezinde ise, bir çocuk katilinin, ölüm cezasına çarptırılıp çarptırılmamasına ilişkin bir tartışma konusu yaratmıştır. Bu konuyu “Gretchen” trajedisinde sanatsal bir formda yeniden ele almıştır. Bu dönemde Gotik sanatla da ilgilenmiştir. Straßburg Katedrali mimarı Erwin von Steinbach’ın üslubundan oldukça etkilenen Goethe, Gotik mimari tarzını yazıya dönüştürmeye çalışmış ve etkisini yitiren bu üslubun yeniden değerini kazanmasına imkân verecek olan Von Deutscher Baukunst (Alman Mimarisi Üzerine) adlı makaleyi yazmıştır.
‘Fırtına ve Coşku’ dönemi
Frankfurt’a dönüşünde Goethe, yeni yetişen hukukçuların kısa zamanda ilgisini çeken ve küçük kıskançlıklarına neden olan, Weimar’a dönüşüne kadar dört yıl boyunca çalıştırdığı bir avukatlık bürosu açmıştır. Goethe için edebiyat, avukatlıktan daha önemli olmuştur. 1771 yılı sonunda ise “Geschichte Gottfriedens von Berlichingen mit der eisernen Hand” adlı eserini kâğıda dökmüştür. Çalışmasından sonra, 1773’te Götz von Berlichingen adlı dramasını yayımlamıştır. Gelecek nesillere kalacak olan bu verimli eseri çarpıcı bir rağbet görmüş ve Fırtına ve Coşku döneminin temel yapıtı olarak kabul edilmiştir. Orta Çağ etkisiyle, coşkunluk akımı ile işlenmiş bu oyun, dönemin en zengin piyeslerinden biri olmuştur ve Orta Çağ’a ilişkin kavramları yeniden su yüzüne çıkarmıştır.
Goethe, 1772 Mayıs’ında babasının teşvik etmesiyle Wetzlar Alman Yüksek Mahkemesi’nde asistan olarak göreve başlamıştır. 1772 ve 73 yılları arasında tiyatro oyunları ve kitaplarla ilgilenerek Frankfurter Gelehrte Anzeige adlı kültür ve sanat dergisinde eleştirel yazılar yazmıştır. Goethe’nin meslek arkadaşı Johann Christian Kestner, zamanın Goethe’sini şöyle tanımlamıştır: ''“Goethe, muhteşem hayal gücüne sahip bir dehadır. Kendi ruhunun yaratıcısıdır. Asil bir düşünce tarzına sahiptir. Goethe, tam bir karakter adamıdır. Tuhaftır ve söylemlerinde kendi canını sıkabilecek farklılıklara sahiptir. Tabii ki çocuklarda, bayanların odasında ve diğer birçok kişiye karşı davranışlarında takdir edilmektedir. Hoşuna giden bir şeyi, bir başkasının hoşlanıp hoşlanmayacağını, onun moda olup olmayacağını veya yaşam tarzının buna müsaade edip etmeyeceğini düşünmeksizin yapmaktadır. Tüm zorluklar ise ondan korkmaktadır”.''
Goethe, yeniden hukuk çalışmalarına daha az ilgi göstermeye başlamıştır. Bunun yerine, Antik Çağ yazarlarıyla ilgilenmiş ve arkadaşı Kestner’in nişanlısı Charlotte Buff’a âşık olmuştur. Bu durum, iki ay sonra tehlike arz etmeye başlayınca Wetzlar’i alelacele terk etmiştir. Bir buçuk yıl sonra ise edindiği bu aşk tecrübesiyle diğer hayat tecrübelerini, Genç Werther’in Acıları (Die Leiden des jungen Werthers) adlı romanında bir araya getirmiştir. Aşırı melankoli içeren bu eseri, kısa zamanda Goethe’yi tüm Avrupa’da ün sahibi yapmıştır. Goethe, kitabın müthiş başarısının ve buna ilişkin olarak o zamanın gereksinimlerini karşılayan Werther Etkisi’nin sırrını açıklamıştır. Eser, özellikle Avrupa’da yankı uyandırarak, gençlerin aynı yola başvurmasına ve intihara yönelmesine neden olacak kadar gerçekçi bir anlatıma sahiptir.
Wetzlar’den dönüşünün ve Weimar’a seyahatinin arasında geçen yıl, Goethe’nin en verimli dönemi olmuştur. Ünlü yapıtı Werther’in dışında, büyük destansı şiirler (Ganymed, Prometheus, Mohammeds Gesang), çok sayıda kısa drama (Das Jahrmarktsfest zu Plundersweilern und Götter, Heiden und Wieland) ile birlikte Clavigo ve Stella dramalarını kaleme almıştır. Goethe, aynı zamanda, Faust serilerini ilk kez bu dönemde ele almıştır. Alman bir şair olan Klopstock’un od üslubundan ve Grek şair Pindaros’un övgü üslubundan yararlanarak tabiattaki coşkun duyguları, övgü şiirleriyle anlatmıştır. Belirli kalıplardan uzak kalarak, serbest vezinli ses ahengine sahip bu yeni manzumeleri, dünya edebiyatına Goethe kazandırmıştır. Bunlardan en önemlisi, Prometheus olmuştur.
Goethe, 1775 yılında, bir banker kızı olan Lili Schönemann ile nişanlanmıştır. Fakat bu ilişki, çevre ve yaşam tarzı açısından ailelerin uyuşmazlığı nedeniyle yıpranmıştır, buna ilişkin olarak Goethe, kendi idealleri ile evliliğin bağdaşamayabileceği konusunda endişeye düşmüştür. Bu boşluğu doldurabilmek için ise Cristian ve Friedrich Leopold zu Stolberg-Stolberg kardeşlerin, İsviçre’yi dolaşarak aylarca sürecek olan seyahat davetini değerlendirmiştir. Ekim ayında bu nişanlılık durumu tamamen sona ermiştir. Hayal kırıklığına uğrayan Goethe, 18 yaşındaki dük Karl August tarafından Weimar’a davet edilmiştir.
Weimar’da başkanlık
Goethe, Kasım 1775'te Weimar’a gelmiştir. Yaklaşık 6000 nüfusa sahip olan başkent Saksonya-Weimar-Eisennach, düşes’in annesi Anna Amelia’nın etkisiyle kültürel bir şehir haline gelmiştir. Goethe bu dönemde bir süre politika ile ilgilenmiştir ve Dük’ün özel danışmanlığını yapmıştır. İlk kez 1771 yılında ele aldığı Kur'an tefsirleri üzerindeki çalışmalarına burada da devam etmiştir. Özellikle, doğu uygarlığı ile ilgilenen bir tarihçi olan Josef von Hammer’in Kuran çevirisini sürekli olarak okuyan Goethe, Almanya’da İslamiyet’e pozitif yaklaşan ilk edebiyatçı olmuştur.
Devlet hizmeti
Goethe, aristokrasiye karşı direnerek 1776 yazında dük’ün danışman kurulunun üyesi olmuştur. Bir sonraki sene, yeni kurulan maden ocağı komisyonuna yönetici olarak seçilerek, 1779 yılında yol yapımı komisyonu yöneticisi; 1782’de ise maliye bakanı olarak çalışmaya devam etmiştir. Goethe, işini büyük bir hırsla yapmıştır. Onun temel arzusu, eş zamanlı ekonomik destekle, resmi harcamaları sınırlandırarak devletin mali durumunu düzeltmek olmuştur. Özellikle zorlu mücadelenin yarıya indirilmesiyle, net tasarruflar elde edilerek bu kısmen başarılmıştır. Öte yandan, Goethe’nin kendi kararıyla geliştirmekte olduğu bakır ve gümüş ocağı işletmesi fazla başarı elde edememiştir.
Goethe’nin bakanlar kurulundaki etkileri, edebiyat çevresince oldukça farklı değerlendirilmiştir. Bazı yazarlar Goethe’yi köylülerin baskıcı ve ağır vergi yükünden kurtulmaları için çaba gösteren yenilikçi bir politikacı olarak nitelerken, diğer çevrelerce Goethe’nin hem ülke çocuklarının Prusya ordusuna zorunlu olarak katılmasından hem de konuşma özgürlüğünün sınırlandırılmasına ilişkin önlemlerden yana olduğu belirtilir. Bir başka durumda ise Goethe, çaresizlikten evlilik dışı bebeğini öldürmüş olan bir annenin idam cezasına oylamada bulunmuş; daha sonra ise –düşüncesinin aksine- “Gretchen” trajedisinde merhamet dolu davranışını ele almıştır. Fakat buna ilişkin olarak Goethe’nin kişisel görüşü mü olduğu yoksa çoğunluk görüşüne boyun mu eğdiği konusunda herhangi bir bilgi yoktur.
Goethe’nin devlet hizmetindeki aktif çalışmalarına ilişkin gayreti bitmemiştir. Yapmış olduğu resmi faaliyetler beraberinde resmi mükâfatlar getirmiştir; Goethe’ye resmi unvan verilmesinin yanı sıra 1882 yılında önemli bir aristokratik unvana layık görülmüştür. Çoğunlukla resmi görevler çerçevesinde, Weimar’daki ilk on yıl, 1779’da İsviçre’ye, ayrıca birçok kez Harz bölgesine olmak üzere çeşitli seyahatlerde bulunmuştur. 1785 yılında ise, Karlsbad’daki bir tedaviyle yıllık kaplıca seyahatlerine başlamıştır.
Edebiyat ve doğa bilimleri
Goethe, Weimar’da geçirdiği ilk on yıl içerisinde, mecmualardaki dağınık bazı şiirlerinden başka hiçbir şey yayımlamamıştır. Günlük işlerinin yoğunluğundan, ciddi edebiyat çalışmalarına çok az zaman ayırabilmiştir. Özellikle, saray festivallerinin düzenlenmesi ve tiyatro oyunları için çalışmıştır.
Bu dönemin iddialı çalışmaları, Iphigenie auf Tauris trajedisinin ilk düzyazı özeti ile birlikte Egmont, Tasso oyunları ile Wilhelm Meister adlı roman çalışmaları olmuştur. Bu oyunlardaki kadın figürleri ele alan Goethe, özellikle Antik Çağ’da Euripides’in de ele aldığı gibi, mitolojik kahraman ‘Iphigenie’ karakterinin bazı yönleri üzerinde durmuştur. Ayrıca Charlotte von Stein için yazdığı aşk şiirlerinin (örn. Neden bize bu derin bakışları verdin? “Warum gabst du uns die tiefen Blicke?”) yanı sıra Erlkönig, Wanderers Nachtlied, Grenzen der Menscheit ve Das Göttliche gibi dönemin en tanınmış şiirleri ortaya çıkmıştır.
Goethe, 1780 yılında, sistematik olarak bilimsel doğa sorunlarını araştırmaya başlamıştır. Daha sonra bunları, madencilik, çiftçilik ve kömür işletmeciliği alanlarındaki sorunlarla resmi uğraşlarına uygulamıştır. Başlıca ilgi alanları; Yer Bilimi, Madencilik, Bitki Bilimi (Botanik) ve Osteoloji (Kemik Bilimi) olmuştur. 1784 yılında bu alanda, insandaki çene kemiğini keşfetmeyi başarmıştır. Aynı yıl içerisinde ise Granit hakkındaki makalesini yazmış ve Roman der Erde (Yeryüzünün Romanı) başlıklı kitabını tasarlamıştır.
Charlotte von Stein ile ilişkisi
Goethe’nin Weimar’da geçirdiği on yıl içerisindeki en önemli ve en etkileyici ilişkisi, bir saray nedimesi olan Charlotte von Stein ile olmuştur. Goethe’den yedi yaş büyük olan Charlotte, yedi çocuğundan dört tanesini kaybetmiştir ve anlaşmalı bir evlilik yaşamıştır. Goethe’nin yaklaşık 2000 mektubu ve not kâğıdı, bu samimi, sıra dışı aşk ilişkisinin belgeleri olmuştur (Bayan Stein’ın mektupları ele geçirilememiştir). Stein bir eğitimci olarak Goethe’yi teşvik etmiştir: Ona saray görgü kurallarını öğretmiş, iç huzursuzluğu konusunda onu teskin etmiş ve disiplinini güçlendirmede ona katkıda bulunmuştur. Bunu bir aşk ilişkisinden mi kaynaklanan ya da masumca bir dostluktan mı kaynaklanan davranış olduğu konusunda kesin bir yargıya varılamaz. Birçok yazar, Bayan Stein’ın, Goethe’nin cinsel isteklerini reddettiğini ortaya koymaktadır. Sürekli olarak ise, psikanalist Kurt Eissler’in Goethe’nin ilk cinsel deneyimini 38 yaşında Roma’da yaşadığı iddiasına inanılır.
İtalya seyahati
Goethe, 1786 yılında bunalıma girmiştir. Charlotte von Stein ile ilişkisi giderek artan bir isteksizlik yarattığından, mesleğindeki faaliyetlerini ümit ettiği şekilde yerine getirememiştir ve saray yaşantısının zorluklarından rahatsızlık duymuştur. Fakat her şeyden önce bir kimlik bunalımı içerisine girmiştir. Artık kendi ölçütlerinin neler olduğunu bilemeden, kendi kendisiyle çelişir hale gelmiştir. Bu durumu, İtalya’ya yapacağı bir seyahatle ortadan kaldırma yolunu seçmiştir. Eylül 1786’da sadece hizmetçisi Philipp Seidel’e haber vererek yola çıkmıştır. Amacının ne olduğu bilinmeyen bu gizli seyahat, Goethe’nin görevinden istifa ederek; ancak gelirini kazanmaya devam etmek için Goethe’ye olanak sağlayan bir stratejinin parçası olmuştur. Aynı zamanda, Werther’in dünya çapında tanınan yazarı Goethe, toplumdaki sosyal kontrol olmadan, farklı şekilde hareket edemediğinden, takma bir adla seyahat etmiştir. Verona, Vicenza ve Venedik’teki ikametlerinden sonra, Kasım ayında Roma’ya gelmiştir. Napoli ve Sicilya’ya yaptığı dört aylık gezisinin yanı sıra, Kasım’ın sonuna kadar da Roma’da kalmıştır. Goethe, İtalya gezisi esnasında Roma ve Grek sanatının değişik stillerini, ayrıntılı olarak araştırma fırsatını yakalamıştır. Bunlarla birlikte, İtalya’nın farklı, Akdeniz’e has olan tabiatı üzerinde durarak, fikir üretmeye başlamıştır. İnsan anatomisi üzerine de kapsamlı çalışmalar yaparak, bilimsel teoriler ortaya atmıştır. Siena, Floransa, Parma ve Milano şehirlerine yaptığı seyahatlerin ardından, iki yıl sonra, Weimar’a geri dönmüştür.
Goethe, İtalya’da, Rönesans ve Antik dönemin yapı ve sanat çalışmalarını öğrenmiş ve onlara hayran kalmıştır, özellikle Raffael ve dönemin mimarı Andrea Pallodio’ya hayranlık duymuştur. Sanat arkadaşlarının yönetimi altında, çizim çalışmalarını büyük bir gururla sürdürmüştür; Goethe’nin yaklaşık 850 çizimi İtalya dönemine aittir. İlk kez o anda, sadece sanatçı olarak değil, aynı zamanda yazar olarak da doğmuş olduğu sonucuna varmıştır. İtalya’da edebiyat çalışmalarına da ilgi göstermiştir: Diğer çalışmalarının arasında, düzyazı şeklinde önceden mevcut bulunan, kafiye tarzındaki Iphigenie çalışmasına yönelmiş, 12 yıl önce başladığı Egmont eserini tamamlamış ve Tasso adlı tiyatro eserine devam etmiştir, bunların yanı sıra ise bitki bilimi üzerine araştırmalar yapmıştır.
İtalya seyahati, Goethe’ye köklü bir deneyim kazandırmıştır ve bunu İtalya’da edindiği deneyim olan bir “yeniden doğuş” olarak nitelendirmiştir. Bu deneyimin sonunda kendini yeniden bulmuş ve gelecekteki faaliyetlerini sınırlandırmak için, karakterine nelerin uygun olacağına dair karar almıştır. Bununla birlikte, Goethe, Fırtına ve Coşku döneminden sıyrılarak, Klasisizme bu dönemde geçiş yapmıştır ve bu dönem Goethe ile birlikte Alman edebiyat tarihinde, Klasizm başlangıç tarihi kabul edilmiştir.
Weimar klasik dönem
Christiane Vulpius ile ilişkisi
Goethe, dönüşünden birkaç hafta sonra, 23 yaşındaki Christiane Vulpius ile bir aşk ilişkisine başlamıştır ve aynı zamanda onu hayat arkadaşı olarak kabul etmiştir. Aralık 1789’da oğlu August dünyaya gelmiştir; August’dan sonra doğmuş olan dört çocuğundan her biri sadece birkaç gün yaşayabilmiştir. Goethe’nin içinde bulunduğu Weimar toplumu, az eğitimli, basit ilişkiler yaşamış olan bu bayanı içerisine kabul etmemiştir. Çoğunlukla, bu uygunsuz ilişkinin gayrimeşru yanı da eklendiğinde, toplum, onu sıradan ve eğlence düşkünü biri olarak nitelendirmiştir. Goethe ise Vulpius’un doğallığını ve neşeli karakterini sevmiştir. Christiane’nin 1816 yılındaki ölümüne kadar, ‘küçük vamp kadın’ ile olan ilişkisine sahip çıkarak, 1806 yılında yaptığı bir nikâhla onun toplum içinde yer almasını sağlamıştır.
Goethe, dönüşünden sonra, birçok resmi görev konusunda, dük tarafından affedilmiştir; kuruldaki başkanlığını ve bununla birlikte siyasi etkisini devam ettirmiştir. Resmi yapı faaliyetlerinin denetlenmesi ve çizim okullarının yöneticiliği olmak üzere kültürel ve bilimsel alanda birçok görev üstlenmiştir. 1791 yılından 1817’ye kadar Weimar Saray Tiyatrosu’nun yöneticiliğini yapmıştır. Bunun yanı sıra Goethe, dükalığa ait olan Jena Üniversitesi’nde görev almıştır. Johann Gottlieb Fichte, Georg Hegel, Friedrich Schelling ve Friedrich Schiller’in de arasında bulunduğu birçok tanınmış profesörün daveti, Goethe’nin desteği sayesinde olmuştur. 1807 yılında Goethe’ye, Jena Üniversitesi’nin denetlenmesi görevinin verilmesinin ardından, Goethe öncelikli olarak, doğa bilimleri fakültesinin genişletilmesi için çaba göstermiştir.
Goethe’nin görevleri arasında, İtalya seyahatinden dönmekte olan dük’ün annesini getirmek üzere, 1790 yılında Venedik’e yaptığı dört aylık bir seyahat de yer almıştır. Fakat ülkedeki politik ve sosyal yolsuzlukları da keşfetmesi üzerine, hayal kırıklığına uğrayarak, ilk İtalya seyahatinin verdiği hazzı duyamamıştır.
1789 yılında, Goethe’nin olumsuz baktığı Fransız Devrimi, Avrupa’yı sarsmıştır. Goethe, ağır hareket edilen yeniliklerden yana olmuştur ve özellikle devrim izinde yapılan güç aşırılıklarından nefret etmiştir; diğer yandan ise, bunu eski rejimin bir kusuru olarak görmüştür. Daha sonra geçmişe uzanarak şunları dile getirmiştir: “''Herhangi büyük bir devrimin, asla ulusun değil, tamamen hükümetin hatası olduğuna inandım. Hükümetler, devamlı olarak adalete uygun olup, geliştikleri sürece, devrimler tamamen gereksiz hale gelir; öyle ki onları zamana uygun yeniliklerle karşılarlar ve alt kesimden zorunluluklar diretilinceye kadar, çok uzun süre mücadelede bulunmazlar''.”
Goethe, 1792 yılında, dük’ün isteği üzerine, devrimci Fransa’ya karşı ilk ittifak savaşı için dük’e refakat etmiştir. Üç ay boyunca sefaleti görmüş ve Fransa’nın zaferiyle sonuçlanan bu taarruzla karşı karşıya kalmıştır. Ardından bir üç ay daha, 1793 yazında yazar, dük’ün isteği üzerine Mainz şehrinin kuşatması için geçirmiştir.
Dükalık, 1796 yılında, Basel’in Prusya-Fransa barış antlaşmasına katılmıştır. Bu on yıllık barış dönemi ise, savaş nedeniyle sarsılan Avrupa’da, Weimar Klasik’in en parlak devrinin yaşanmasına imkân sağlamıştır.
Doğa bilimi, edebiyat, Schiller ile anlaşma
Bunu aksine, edebi eserleri ise durgun bir döneme girmiştir. Bunun sebepleri, Goethe’nin eski arkadaş çevresinin soğukluğu ve ilgisizliği, devrimin yaratmış olduğu sarsıntı ve Goethe’nin yeni edinmiş olduğu sanat anlayışına tamamen aykırı düşen eserlerinin toplumdaki anlık başarısı olmuştur.
1790'lı yıllardaki eserlerine, dönüşünden sonra kısa bir zamanda oluşturduğu, antik dönemin erotik edebiyat formundaki, Christiane’ye olan tutkusunu içeren ve erotik şiirlerin bir derlemesi olan Römischen Elegien (Roma Ağıtları) adlı eseri de dâhil olmuştur. İkinci İtalya seyahati, nüktelerin ve Avrupa’nın genel durumu üzerine yazılmış olan mizahi şiirlerin bir derlemesi olan Venedig Epigramları’nın ortaya çıkmasını sağlamıştır. 1792-93 yıllarında Goethe, altı vezin ölçümlü dize şeklindeki Reineke Fuchs destanını düzenlemiştir. Devrimin etkileri altında, yergici, devrim karşıtı ve aynı zamanda bir o kadar da mutlakiyet karşıtı olan birçok komedya ortaya çıkmıştır: Der Groß-Cophta 1791 (Büyük Cophta 1791), Der Bürgergeneral 1793 (Yurttaş General 1793), ve parça şeklindeki Die Aufgeregten 1793. “Bütün bunlar, devrim olayını uygun bir biçimde sahnelemek için, Goethe’nin başarısızlıkla sonuçlanan çabalarını belgeler”.
1794 yazında, Jena yakınlarında yaşayan tarih profesörü Friedrich Schiller, çıkarmakta olduğu Horen isimli kültür ve sanat dergisi için, Goethe’ye işbirliği teklifinde bulunmuştur. Her iki yazar da, yakın bir ilişki içerisine girmeksizin, geçmişte birçok kez bir araya gelmiştir.
Goethe’nin Schiller’in teklifini kabul etmesinin ardından, her ikisi de, en yüksek sanat tarzı olarak Antik döneme yönelim; bir o kadar da devrim anlayışını reddetme konusunda hemfikir olmuşlardır. Bu, tüm kişiselliği bir tarafa bırakıp, karakter ve çalışma tarzlarıyla birbirinden etkilenerek şekillenen yoğun bir işbirliğinin başlangıcı olmuştur.
Her ikisi de, temel estetik sorunlara dair yaptıkları ortak görüşmede, ‘Weimar Klasik’ döneminin edebiyat devri olması gereken bir sanat ve edebiyat anlayışı geliştirmişlerdir. Aynı şekilde Schiller’in de olmak üzere, edebi başarıları sekteye uğramış olan Goethe, kendisinden on yaş daha genç olan biri ile yaptığı özendirici işbirliğinin etkisi konusunda birçok kez şunları vurgulamıştır: “Onlar, bana ikinci bir gençliği aşıladılar ve beni tekrar yazarlığa yükselttiler”.
Her iki yazar da, birbirlerinin eserlerindeki canlı teorik ve pratik kısımlardan yararlanmışlardır. Bu yüzden Schiller, Goethe’nin Wilhelm Meisters Lehrjahre (Wilhelm Meister’in Çıraklık Yılları) adlı romanına, eleştirel bir yaklaşımla eşlik etmekte ve ‘Faust’ adlı eserinin devamlılığı için onu cesaretlendirirken, Goethe de, Schiller’in Wallenstein adlı eserine etkide bulunmuştur. Bunun yanı sıra, ortak yayın projeleri de önem arz etmiştir. Her ne kadar Schiller, Goethe’nin kısa ömürlü dergisi Propylän’e hemen hemen hiç katılmamış olsa da, Horen ve aynı zamanda kendisi tarafından yayımlanan Musen-Almanach dergilerinde sayısız çalışma yayımlamıştır. Musen-Almanach dergisi, 1797 yılında, ortak şekilde ele alınan Xenien adlı şiirlerin bir koleksiyonunu oluşturmuştur. Daha sonraki yıllarda ise bu dergide, yazarların en ünlü baladları yayımlanmıştır.
Goethe bu dönemde, bilinen eserlerinin yanında, Unterhaltung deutscher Ausgewanderten (Alman Göçmenlerin Sohbetleri) adlı eserini ve dönemin güncel olaylarını, altı ölçülü dize şeklinde ortaya koyan epik şiiri Hermann und Dorothea’yı (Hermann ve Dorothea) ele almıştır. Bu eseriyle Goethe, ‘klasik’ okur başarısını elde etmiştir. Bununla birlikte, Der Schatzgräber (Hazine Avcısı) ve Der Zauberlehrling (Büyücü Çığlığı) adlı en tanınmış baladlarını bu dönemde kaleme almıştır.
Damgasını vurduğu Weimar Klasik dönemi ise, 1805 yılında Schiller’in ölümü ile sona ermiştir.
Sonraki Goethe
Christiane ile olan sağlam evliliği, 1807 yılında, Jena’daki kitap satıcısı Fromman’ın bakıcısının 18 yaşındaki kızı Minna Herzlieb’e karşı ilgisinin artmasına engel olamamıştır. Son romanı ‘Gönül Yakınlıkları’ (Die Wahlverwandschaften), dönemin iç deneyimlerinin izlerini taşımaktadır.
Goethe, çok yönlü evrensel bir deha olmayı çok isterdi, fakat bunun için deneyim bilgisinin milyonlarca kafası olan ejderhasına boyun eğmek zorundaydı. Buna rağmen, 1806 yılından itibaren, eserlerinin yeni bir derlemesini hazırlamıştır (Cotta, Stuttgart). Bu sebeple, ‘Faust’un ilk cildini’ de sonunda tamamlamayı başarmıştır.
Goethe, 1809 yılında, bir otobiyografi ele almaya başlamıştır. Bir yıl sonra ise, çok uzun süre onu işgal eden ‘Renk Teorisi’ (Farbenlehre) adlı eserini yayımlamıştır. Yurt dışının ve tüm çağların edebiyat araştırmasını yapmıştır. Halk, Fransız egemenliğine karşı baş kaldırırken, Goethe, zihnen Yakın Doğu’ya yönelmiştir: Arapça ve İran dili öğrenimine başlamış, Kuran’ı hatmetmiş ve İranlı şair Hafis’i okuma fırsatı bulmuştur. Bettina Brentano Weimar’da ortaya çıktığında, Goethe’nin, gençliği konusunda annesinden edindiği bilgilerle, ‘Hayatımdan. Edebiyat ve Hakikat’ (Aus meinem Leben. Dichtung und Wahrheit) başlıklı biyografisinin gidişatına yardımda bulunmuştur. Goethe, daha sonra bu betimlemeyi, ‘Yıllıklar’ (Annalen) ve ‘1786’dan 1788’e kadar İtalya Seyahati’ isimli eserlerindeki sayısız eklemelerle donatmıştır. Friedrich Rimer (1805’ten beri oğlunun öğretmeni), sekreter olarak kısa zamanda Goethe’nin vazgeçilmezi olmuştur; Goethe’nin kulağına, Beethoven’in ‘müzik gürültüsü’nden daha hoş geldiği Carl Friedrich Zelter ile otuz yılı aşkın bir süredir devam etmiş olan uzun bir mektuplaşma dönemine girmiştir (1799-1832). Bu mektuplaşma sayesinde Goethe, ondan sadece müzik konusunda değil, dostluk bağlamında da çok şey edinebilmiştir.