cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Türk dilleri tarihi
Yeni Uygurca
Uygurca veya Yeni Uygurca, Uygurlar tarafından konuşulan Türk yazı dillerinden biridir. Uygur grubunda yer alır. Türkçe literatürde “Uygurca” veya “Uygur Türkçesi” kullanımı, aynı zamanda tarihî Eski Uygur Türkçesini de kapsayabildiği için, ayırmak için bu çağdaş yazı dil yayınlarda Yeni Uygur Türkçesi olarak da kullanılır. Türk dili tarihi içerisinde önemli bir yeri olan Uygur Türkçesi, kendi içinde iki döneme ayrılır. Birincisi, ‘Eski Uygurca’ denilen ve Göktürk yazı dilinden sonra eser vermeye başlayan tarihî dönemdir. İkincisi ise, XX. yüzyılda yeniden yazı dili olarak kullanılan ve ‘Yeni Uygurca’ dediğimiz dönemdir. Uygurca Çin'de 8.5 milyon kişi tarafından çoğunlukla uzak batı otonom bölgesi Sincan Uygur Özerk Bölgesinde konuşulur. Uygurca ayrıca 300,000 kişi tarafından Kazakistan'da konuşulur ve Afganistan, Arnavutluk, Avustralya, Belçika, Kanada, Almanya, Endonezya, Kırgızistan, Moğolistan, Pakistan, Suudi Arabistan, İsveç, Tayvan, Tacikistan, Türkiye, Birleşik Krallık, Birleşik Devletler ve Özbekistan'da da Uygurca konuşan topluluklar vardır.
Kıpçak Türkçesi
Kıpçakça veya Eski Kıpçakça, Orta Türkçe dönemine ait Deşt-i Kıpçak sahası ile Mısır ve Suriye'de 13. yüzyıldan 17. yüzyıla kadar kullanılmış Türk dillerinin Kıpçak grubundan ölü dil. Eski Kıpçakça günümüzde Yeni Kıpçakça adıyla da anılan Kıpçak grubundan Türk dillerinin oluşumuna kaynaklık eden dillerden biridir. Günümüzde geriye dönük dil sınıflandırmalarında Eski Kıpçakça, Kıpçak grubunun Kıpçak-Kuman alt grubunda ele alınır.
Bugüne gelebilmiş eserler sınırlı sayıda olup en çok incelenen eser Bozkır Kıpçakçasına (Kumancaya) ait Codex Cumanicus adlı eserdir. Eski Kıpçak Türkçesine ait eserlerin büyük çoğunluğu Memlûkler döneminde kaleme alınmıştır.
Tatarca
Tatarca veya Kazan Tatarcası, çağdaş Türk yazı dillerindedir. Türk dillerinin Kıpçak Grubuna bağlı bir dildir. Aynı aileden bir lehçe olan Kırım Tatarcasıdan ayırmak için “Kazan Tatarcası” olarak da adlandırılır. Çoğunluğu Rusya Federasyonu içindeki Tataristan'da yaşayan Tatarlar tarafından konuşulur. Tataristan Cumhuriyeti'nin Rusça ile birlikte iki resmî dilinden biridir.
Başkurtça
Çağdaş Türk yazı dillerinden biri olarak Kıpçak grubu içinde yer alır. Çoğunluğu Başkurdistan'da yaşayan Başkurtların konuştuğu bu dil Kazan Tatarcasına oldukça yakındır
Kazakça
Kıpçak öbeğine ait, Kazakistan'da konuşulan çağdaş Türk yazı dillerinden biridir. Kırgız Türkçesine yakındır. Dünyada yaklaşık 16 milyon kişi tarafından, Kazakistan'da da 10 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır. Moğolistan'ın batı bölgesindeki Bayan Ölke (diğer adı Bayan Ölgey) eyaletinde yaşayan Kazak Türkleri Kazakistan'ın kullandığı alfabeyi kullanarak Kazak Türkçesi yazmaktadırlar. Bayan Ölgey'de oturanların çoğu %88.7 oranla Kazak Türkleridir. Bu bakımdan eyalet nüfusunun %98'i kadarını Türk halkları oluşturmaktadır. İldeki önemli bir nüfus Kazak Türkçesi konuşmaktadır.
Kırgızca
Türk yazı dillerinin Kıpçak grubuna ait bir koludur. Kazakça ile yakın özellikler gösteren Kırgızca yaklaşık 5 milyon kişi tarafından konuşulmakta olup, Kırgızistan'ın birinci resmî dilidir. Sözcük başı Ortak Türkçe asıllı kelimelerdeki y'ler Kırgızca clidir; yol: жол (col), yıldız: жылдыз (cıldız) vb. Eklerde de değişme olur, yuvarlak ünlüler kendinden sonraki ünlüleri etkiler: bölmö: бөлмэ (bölme), köpölöklördön: кэлэбэклэрдэн (kelebeklerden), bazı b ile başlayan kelimeler m olabilir: boyun: боюн (moyun), bun (sıkıntı): муң (muñ; ñ nazal n, ŋ ve ng sesi verir).
Karakalpakça
Diğerlerine göre daha az konuşura sahip çağdaş Türk yazı dillerinden biridir. Kıpçak grubuna ait bu lehçe. Bazı araştırmacılar tarafından Kazakçanın bir ağzı olarak görülür. Çünkü Kazakçaya oldukça benzemektedir. Alfabe, Kazak Kiriline çok benzemektedir. Özbekistan'ın kuzeyinde Karakalpaklar tarafından konuşulur. Karakalpakça'yı bir Kazak ağzı olarak gören Türkologlar Karakalpakça'ya “Güney Kazakçası” da derler.
Nogayca
Türk lehçelerinin Kıpçak öbeğine bağlı, Nogaylar tarafından konuşulan lehçe. Ağırlıklı olarak Rusya'nın güney kesiminde konuşulur. Günümüzde Kiril alfabesiyle yazılmaktadır.
Nogaycanın diyalektlerinden Kara Nogayca Dağıstan’da, Ak Nogayca Kuban Irmağı boylarında, o yöredeki Karaçay-Çerkesya ve Mineralnye Vody bölgesinde, asıl Nogayca ise Stavropol Kray’da konuşulur. Ak Nogay ve Asıl Nogay diyalektleri birbirine çok yakındır, Ak Nogayca ise daha çok farklılık gösterir.
Kumukça
Çağdaş Türk yazı dillerinin Kıpçak öbeğine ait bir lehçedir. Ancak Batı Türk dillerinden de özellikler taşımaktadır ve çok kez Güney Türk dillerine de kategorize edilir. Kumukça Dağıstan'daki resmî dillerden biridir. Günümüze kadar Kumukçanın birçok ağzına rastlamak mümkündür: Kuzeyde Kasav Yurt, ortada Buynak ve güneyde Kaytak lehçesine rastlanılır. Ancak Kumukçanın lehçeleri hakkında tüm dil bilimcileri aynı görüşde değildir; Kasav Yurt lehçesi Kumukça ile Nogayca arasındaki bağlantıyı oluşturur ve bu yüzden aslında Nogaycanın lehçesi de olabilir.
Karaçay-Balkarca
Kuzey Kafkasya'da yaşayan Karaçaylar ve Balkarların konuştukları lehçenin ortak adıdır. Karaçayca ve Balkarca birbirine çok yakın lehçeler olduğu için ortak bir adla da adlandırılmaktadır.
Karaçayca ve Balkarca, Türk lehçelerinin Kıpçak öbeğine bağlıdır. Karaçayca, çoğunluğu Karaçay-Çerkesya'da yaşayan Karaçayların lehçesidir. Balkarca konuşan Balkarların çoğunluğu ise, Kabardey-Balkarya'da yaşar.
Kırım Tatarcası
Türk yazı dillerinin Kıpçak koluna ait bir koldur. Ancak bazı Oğuz grubuna ait özelliklere de sahiptir. Romanya'nın Dobruca yöresinde konuşulan şekline Romanya Tatarcası adı verilir.
Kay Hawtrey
Katharine Mary Craven Clark (evlilik öncesi soyadı: Hawtrey, d. 8 Kasım 1926, Toronto) – (ö. 11 Haziran 2021, Toronto, Ontario, Kanada), Kanadalı aktris.
Türk dilleri tarihi
Kırım Tatarcası
Ana unsurlarını Kıpçakçadan almış, ama başka Türk lehçeleriyle de etkileşimde bulunmuştur. Osmanlı Devleti ile olan sıkı ilişkileri olan Kırım Hanlarının ve ileri gelenlerinin genellikle İstanbul'da eğitim almaları Oğuz lehçelerinin etkilerini getirmiştir. Gaspıralı'nın çalışmaları ile bu etkiler iyice yerleşmiştir. Rus idaresine girilmesi ile de Rusça'dan etkilenmiştir. Ayrıca sürgün zamanından dolayı Özbekçeden alınmış etkileri de görülmüştür.
Kay Hawtrey
Yaşamı
Hawtrey, 8 Kasım 1926'da Toronto, Ontario, Kanada'da doğdu. Toronto'daki Trinity Koleji ve ardından gittiği Toronto Üniversitesi'nde öğrenim gördü. Oyunculuk kariyerine 1950'de İngiltere'de Hart Tiyatro Evi ve Londra'daki Embassy Tiyatrosu'nda adım attı. Hawtrey, CBC kanalı yapımı televizyon yapımında tanıştığı İngiliz oyuncu John Clark ile 1956'da evlendi. Eşi ile birlikte sinema çalışmaları için 1959'da New York'ne yerleştiler ve burada 1963'te tek çocukları olan oğlu Jonathan Hawtrey Clark doğdu. 1967'de eşinden ayrıldı. 1970'li yılların başında geri döndüğü ülkesi Kanada'da kariyerini sonlandırdığı 2019 yılına kadar sinema ve televizyon yapımlarında yan rollerde görüldü. En çok 1980 yapımı Funeral Home adlı sinema filmindeki oyunculuğu ile akıllarda kaldı.
Ölümü
Hawtrey, 11 Haziran 2021'de doğum yeri Toronto, Ontario, Kanada'da 94 yaşında vefat etti.
Türk dilleri tarihi
Romanya Tatarcası
Romanya'da Dobruca bölgesinde yaşayan Romanya Tatarları tarafından konuşulan Kıpçak ve Oğuz grubundan Kırım Tatarcasının bir lehçesidir. 3 ana varyantı bulunur:
This Love (The Veronicas şarkısı)
"This Love", Avustralyalı The Veronicas ikilisinin Hook Me Up albümünden bir şarkı.
Türk dilleri tarihi
Karayca
Türk lehçelerinin Kıpçak öbeğine ait bir lehçedir. Kırım Tatarcasına yakındır. Musevi inancına mensup bir Türk grubu tarafından konuşulması sebebiyle de ayrı öneme sahiptir. Konuşucusunun az olan Karayca, yok olma tehlikesi altında yer alan Türk yazı dillerinden biridir. 20. yüzyılda hala Litvanya'da Trakai ve Panevėžys bölgelerinde, Ukrayna'nın Luck ve Halicz bölgelerinde ve Kırım'da bu dili konuşanlar vardır. Türkiye ve İsrail'de hala bu lehçeyi konuşanlara rastlamak mümkündür.
Avrupa E-yolu E54
Tam ismi Avrupa E otoyolu 54 olan yol, Paris'te başlar, Münih'te sona erer.
Türk dilleri tarihi
Kırımçakça
Kırım'da Kırımçaklar tarafından konuşulan bir Türk dilidir. Türk dilleri arasında Kıpçak grubundandır. Genellikle Kırım Tatarcasının bir lehçesi (diyalekt, ağız) olarak kabul görür. Uzun zaman Müslümanlarla beraber yaşadıkları için Kırımçakçada Arapça ve Farsça kelimeler çoktur. Şu anda konuşan sayısı 785 civarındadır. Konuşanların çoğunluğu Yahudi olduğundan bu dile İbranice ve Aramice'den kelimeler girmiştir. Yahudilerin yanı sıra bu dili konuşanlar arasında Müslümanlar da vardır.
Urumca
Urumlar tarafından konuşulan Türk dillerinin Oğuz dilleri grubundan dil. Urumca Türkiye Türkçesine çok benzeyen bir dildir. Bir Yunan dili olan Rumeyce ile karıştırmamak gerekir. Urum Türkçesi, diğer Kıpçak Türk yazı dilleriyle ve Türkiye Türkçesiyle ortak pek çok atasözü ve deyime sahiptir.
Memlûk Kıpçakçası
Memlûk Kıpçakçası ya da Mısır Kıpçakçası, aşağı yukarı XIII. yüzyılın ortalarından XV. yüzyılın sonuna kadar Mısır ve Suriye'de Memlûk Sultanlığı’nda kullanılmış Eski Kıpçakçaya giren ölü bir Türk dilidir. Eski Kıpçak Türkçesine ait eserlerin büyük çoğunluğu Memlûkler döneminde kaleme alınmıştır. Bu sahadaki eserlerin dili XV. yüzyılın sonlarına doğru yerini bütünüyle Oğuz Türkçesine bırakmıştır.
Ana Oğuz Türkçesi
Türk dilinin Milat sonrası dönemlerinden günümüze gelen en büyük kollarından biridir. GökTürkçe döneminde, Ötüken’de kullanılan yazı dilinin yanında, onunla beraber henüz yazı dili formu kazanmayan bir hâlde olduğu kabul edilir. Divânu Lügati't-Türk’te Oğuzcaya dair belirtilen görüşler, bu kolun (en azından) Divandan birkaç yüzyıl önceki hâline dair fikirler verir. 10. yüzyıldan sonra Maveraünnehir, İran ve Anadolu sahalarında yaygınlaşmış, yüzyıl boyunca yazı dili olma yönünde aşama kaydetmiştir. Eski Anadolu Türkçesi dönemi, bu sürecin yeni hâli olmuştur.
Eski Anadolu Türkçesi
Eski Anadolu Türkçesi, Türk dilinin Oğuz koluna dayanan ve Hazar Denizi’nin batısında, Anadolu coğrafyasında 11. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar kullanılan bir tarihî yazı dilidir. Anadolu’nun Türkleşmesi ile XIII-XV. yüzyıllar arasında bu bölgelerde Oğuzca temeline dayalı olarak kurulup gelişen yazı dilidir. Eski Anadolu Türkçesinin meydana gelişinde, Anadolu’daki birtakım ağız özelliklerinin zaman zaman metinlere girmiş olması, standart bir Eski Anadolu Türkçesinden bahsedilmesini güçleştirmektedir. Bu güçlük, gramer yazmada kendini iyice gösterir. Dönem içinde, Anadolu’da ve çevresinde yazılan eserlerde farklı kelime ve ek tercihleri, ilgili eserlerin yazar ve müstensihlerinin farklı coğrafyalara ait olmasıyla alakalıdır.
Osmanlı Türkçesi
13 ile 20. yüzyıllar arasında Anadolu'da ve Osmanlı İmparatorluğu'nun yayıldığı bütün sahalarda kullanılmış olan Osmanlı Türkçesi, Türk dili tarihi içinde geniş sahada ağızlarıyla beraber konuşulmuştur. Alfabe olarak Arap alfabesinin Farsça ve Türkçe için uyarlanmış bir biçimi kullanılmıştır.
XVII. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nun dünyada birçok alandaki üstünlüğü ve yaygınlığına bağlı olarak Osmanlı Türkçesi de İmparatorluk sınırlarını aşan bir yaygınlığa sahip olmuştur. İncil’in dili olan Latince başta Fransa olmak üzere Avrupa’da XVII. yüzyıl ortalarına kadar eğitim dili olarak varlığını korudu. Fransa’da anadilde eğitim ancak XVII. yüzyıl sonunda yapılabilmiştir ve yine söz konusu ülkede, Almanca ve İngilizce gibi yabancı dillerin öğrenim ve öğretimi ancak XIX. yüzyılda yaygın olarak gerçekleşebilmiştir. O nedenle Fransa’nın 1670’lerde Türkçenin yabancı dil olarak öğrenim ve öğretimine duyduğu ilgi, yabancı dil eğitimi tarihçileri açısından da dikkate alınması gereken bir durumdur. Fransa için XVII. ve XVIII. yüzyıllar, yoğun olarak Osmanlı medeniyeti ve kültürüne ilgi duyduğu yüzyıllar olarak tarihe geçmiştir. Bu eğilimin kaçınılmaz sonucu ise Osmanlı Türkçesiyle kaleme alınmış el yazmalarının Fransızcaya çevrilmesidir.
Türkiye Türkçesi
Türkiye Türkçesi, batıda Balkanlar’dan Anadolu’nun doğu sınırlarına kadar yazı dili ve ağızlarıyla konuşulan çağdaş Türk yazı dilidir. Türk yazı dilleri içinde Oğuz sahası yazı dillerinden Osmanlı Türkçesinin devamını oluşturur. Başta Türkiye olmak üzere, eski Osmanlı İmparatorluğu coğrafyasında konuşulan Türkçe, dünyada en fazla konuşulan 15. dildir.
Türkiye Türkçesi, Türkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kıbrıs Cumhuriyeti, Irak, Makedonya, Kosova, Romanya ülkelerinde çeşitli düzeylerde resmî kimliğe sahip bir dildir. Resmiyete sahip olduğu coğrafya, Türkiye Türkçesinin yayılım alanı içindedir; batıda Balkanlar’dan (orta ve kuzey) doğuda Orta Doğu’ya kadar bir alanı kapsar.
Gagavuz Türkçesi
Çoğunluğu Moldova'daki Gagavuz Yeri Özerk Bölgesi'nde yaşayan Gagavuzların konuştuğu çağdaş Türk yazı dilidir. Yaklaşık 300.000 kişi tarafından konuşulur. Gagavuzca, Oğuz grubuna içinde yer alır. Komşu dillerden birçok ödünç sözcük almasına rağmen bir Türkiye Türkü ile Gagavuz Türkü kolayca anlaşabilir. Eskiden Gagavuzca Yunan alfabesi ile yazılırdı, ancak 1957'de Kiril abecesi kullanılmaya başlanınca Yunan alfabesinden vazgeçilmiştir. Moldova'nın bağımsızlığına kavuşması ve Gagavuzlara özerklik verilmesinden sonra Türk alfabesi üzerine biçimlendirilmiş bir yazı sistemi oluşturuldu.
Klasik Azerbaycan Türkçesi
16. yüzyıl başlarından 19. yüzyıl ortalarına dek sürmüş olan Klasik Azerbaycan Türkçesi, Azerbaycan yazı dilinin ilk dönemidir. Eski Oğuz Türkçesi, Azerbaycan ve Anadolu’nun (14. yüzyılın ortalarından sonra aynı zamanda Balkanlar’ın) ortak yazı dili idi. Ancak 13, 14 ve nispeten 15. yüzyıllardaki Batı Türk yazı dili, oturmuş bir yazı dili değildi. Aynı işlev için farklı morfo-fonolojik biçimler (örnek olarak teklik birinci şahıs için -vAn, -vAnIn, -vAm, -Am, -In) kullanılabildiği gibi yazardan yazara değişebilen biçimler de kullanılabiliyordu. Söz gelişi Sivas’ta yazan Kadı Burhaneddin’de, sonradan Azerbaycan yazı dili için standartlaşacak biçimler ağırlıkta iken daha doğudaki Erzurumlu Darir’de sonradan Osmanlı sahasında standartlaşacak biçimler ağırlıktaydı. Bu özellikler dolayısıyla Eski Oğuz Türkçesini Azerbaycan yazı diliyle Osmanlı yazı dilinin ortak atası kabul ediyoruz. Eski Oğuz Türkçesinde her iki yazı dilinin filizleri yeşermekteydi. Karakoyunlu-Akkoyunlu-Osmanlı siyasi ayrılığı dolayısıyla 15. yüzyılda ayrışma sürecini yaşayan Eski Oğuz Türkçesi, 16. yüzyıl başında Safevî Devleti’nin kuruluşuyla Azerbaycan ve Osmanlı yazı dillerine ayrıldı.
Azerice
19. yüzyılın ortalarından 20. yüzyılın 30’lu yıllarına kadar bir geçiş dönemi yaşayan Azerbaycan yazı dili 1930’larda bugünkü Azerbaycan yazı dili dönemine girmiştir. Geçiş döneminin başlıca isimleri Mirza Fethali Ahuntzâde, Hasan Bey Zerdabî, Mirza Elekber Sâbir, Hüseyin Câvid, Mehemmed Hâdi, Celil Memmedguluzâde’dir. Bugün, çağdaş Türk yazı dillerinden biri olarak, Kafkaslar, Azerbaycan ve İran sahasında ağızlarıyla beraber konuşulmaktadır.
Kaşkay Türkçesi
İran'da yaklaşık 3,5 milyon Kaşkay tarafından konuşulan Oğuz öbeğine ait Türk dilidir. Azerbaycan Türkçesine çok yakın olan bir dildir. Kaşkaylar genelde iki dilli olup anadilleri Kaşkay Türkçesi yanında resmî dil olan Farsçayı da konuşurlar.
Eski Türkmen Türkçesi
Eski Türkmen Türkçesi yazılı belgelerle takip edilemeyen tarihî dönem içinde Ana Oğuz Türkçesinin içinden ayrıklaşan veya Ana Oğuz Türkçesiyle beraber yaşamış olan bir kol olarak düşünülmektedir. Özellikle 10. yüzyılda yoğunluk kazanan Hazar Denizi’nin batısına göç eden kalabalık Oğuz boylarının dışında, Hazar’ın doğusunda yaşamını sürdürmüş olan Oğuzların konuşmuş oldukları diyalektlerdir. Yazı dili olmadığı için Eski Türkmen diyalektleri olarak da belirtilebilir.
Türkmence
Oğuz öbeği içinde yer alan çağdaş Türk yazı dillerinden biridir. Türkmen Türkçesi, Oğuz grubu şivelerinin doğu kolundandır. Bundan dolayı Oğuz Türkçesinin özellikleri Türkmen Türkçesinin karakteristiğini oluşturur. Ayrıca, Doğu Türkçesinin etkisiyle Kıpçak ve Çağatay Türkçesinin özelliklerini de barındırır. Mesela, Oğuz grubu lehçelerinde görülen b- > v- değişmesi, Türkmen Türkçesinde olmayıp b’ler korunmuştur. (bol- “ol-”, bar “var” vs.). Türkmen Türkçesinin en önemli özelliklerinden birisi de aslî uzun ünlüleri korumuş olmasıdır.
Kafkas Türkmencesi
Rusya'da Stavropol Krayında yaşayan Kafkas Türkmenleri tarafından konuşulan Oğuz grubundan bir Türk dili ya da Türkmencenin bir lehçesidir.
Horasan Türkçesi
İran'ın kuzeydoğusunda ve komşu Türkmenistan'ın Amu Derya ötesine kadar yaşayan Horasan Türkleri tarafından konuşulan Oğuz öbeğine ait yazı dili olmayan bir Türk lehçesidir. Anadili olarak konuşanların sayısı 1993 yılında bir milyondan fazla olarak tespit edilmiştir. Horasan Türkçesi, Türkmence ve Azerice arasında olup Türkmenceye daha çok yakınlık göstermektedir.
Salar Türkçesi
Çin'de yaşayan Salarların konuştuğu Oğuz grubuna ait Türk dilidir. Kökenleri Salur boyundan olan Salarlar kendilerine Salır, dillerine de Salırça derler.
Salarca yaygın olduğu bölgenin etrafında bulunan büyük Türk dillerinden farklı olarak Uygur grubuna değil Oğuz grubuna aittir. Konuşulan iki ayrı lehçesi vardır. Bunlar Çince ve Tibetçe'den etkilenen Kinhay lehçesi, Uygur Türkçesi ve Kazak Türkçesinden etkilenmiş İli lehçeleridir.
Tartışmalı kol
Çağdaş dönemde Halaçça ile devam eden bu tarihî Türk lehçesi kolunun bir Oğuz lehçesi mi yoksa başka bir lehçe kolu mu (G. Doerfer gibi bazılarına göre Argu) olduğu tartışmalıdır. Her iki yönde de ileri sürülen görüşler vardır.
Halaç Türkçesi
İran’da konuşulan bir Türk lehçesidir. 1988 yılında konuşur sayısı 30.000 olarak belirtilmiştir. Yazı dili kimliği yoktur, ağız olarak konuşurlara sahiptir. Günümüzden yaklaşık 25 yıl önce Alman bilim adamı G. Doerfer'in dikkatleri çekmesiyle o güne kadar dilleri açısından sıradan bir Türk halkı oldukları, Azericenin bir ağzını konuştukları düşünülen Halaçlar ve dilleri Türk dilbilim araştırmalarında önemli bir yere sahip oldu. Buna göre Halaçlar bir Azeri halkı olmadığı gibi dilleri de Azericenin bir ağzı olmayıp Eski Türkçeden de eski özellikler gösteren bir Türk dilidir.
Tarihî Sibirya Türkçesi
Türk dili coğrafyasının Sibirya bölgesinde, bu bölgenin güneyinde, Ötüken dolayında yaşayan kalabalık Türk gruplarından ayrılan bir veya birkaç Türk grubunun konuşmuş olduğu yazılı olmayan koldur. Bu kola dair fikirlerin çoğu hipotetiktir.
Altayca
Altayca, çağdaş Türk yazı dillerinin Sibirya grubunda yer alan kollardan biridir. Rusya içindeki Altay Cumhuriyeti’nin resmî dilidir. Altayca, daha önce Oyrot dili olarak adlandırılıyordu. 2002 verilerine göre bu lehçeyi yaklaşık 75 bin kişi konuşmaktadır. Altayca, temel olarak Altay Cumhuriyeti’nde (Güney Altay) ve Altay Kray’da (Kuzey Altay) konuşulur. Bu yazı dili, Rusça ile birlikte Altay Cumhuriyeti’nin resmî dilidir. Resmî dil olarak Altay dili, Güney diyalekti üzerinde gelişmiştir.
Tuvaca
Tuvaca, Rusya'ya bağlı özerk Tuva Cumhuriyetinde Tuvalar tarafından konuşulan Sayan dilleri grubundan çağdaş Türk yazı dillerinden biridir. Tuva Cumhuriyeti'ndeki 250.000 civarındaki Tuva nüfusunun yanı sıra, kuzey-batı Moğolistan'da 27.000 kişi ve Çin'in adlandırmasıyla Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ne Türk Dünyasındaki adlandırmayla Doğu Türkistan'a bağlı Altay İli'nde 2.400 kişi bu dili konuşmaktadır. Ayrıca Buryat Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde ve Kazakistan'da az sayıda Tuvaca konuşanlar vardır.
Hakasça
Hakasça, çağdaş Türk yazı dillerinden Sibirya kesiminde konuşulup yazılan kollarından biridir. Hakas Türkleri tarafından konuşulmaktadır ve Hakaslar Hakasya adı verilen ülkede yaşamakta olup, Güney Sibirya bölgesindedir. Hakas Cumhuriyeti veya Hakasya, Rusya'da yer alır. Hakasların nüfusu 78,500 olup, bunun 60,168 kadarı Hakasça konuşmayı bilmektedir.
Şorca
Şorca, Şorlar tarafından konuşulan Türk lehçelerinin Sibirya öbeğine ait kolu, çağdaş Türk yazı dillerinden biridir. Tuva Türkçesine büyük benzerlik gösterir. Hakas Türkleri gibi kendilerine Tadar (Tatar) kişi demektedirler. Rusya'nın Kemerova bölgesinde 9.800 kişi konuşmaktadır. Günümüzde Şorca Kemerovo Üniversitesi'nde öğretilmektedir. Alfabesi 19. yüzyılın ortalarında Rus Hristiyan misyonerleri tarafından oluşturulmuştur. 1929-1938 yılları arasında Latin alfabesi kullanan Şorlar, sonra tekrar Sovyet-Rus yönetiminin baskısı ile Kiril alfabesine geçirilmişlerdir.
Tofaca
Tofaca, Rusya Federasyonu’nda yaşayan Tofalar tarafından konuşulan Sayan dilleri grubundan bir çağdaş Türk yazı dilidir. 2010 yılında yalnızca 93 kişi tarafından konuşulan Tofa dili Tuvacaya yakın olup Soyot Tuka Türkçesi gibi tükenme tehlikesiyle karşı karşıyadır.
Çulımca
Çulımca, Rusya'da Sibirya'nın ortasında genellikle Krasnoyarsk oblastı ve Tomsk oblastında konuşulan bir Türk lehçesidir. Bu lehçenin tüm konuşurları Rusçayı da bilir. Sovyetler Birliği zamanında Rusça konuşmaları için yapılan baskılar sonucunda çoğu Çulım Türkü, Çulımcayı öğrenememiş, unutmuş ve böylece Çulım Türkçesinin konuşanları azalmıştır. Çulımlar Sibirya'da Kızılyar (Rusçası Krasnoyarsk) bölgesi ve Tom bölgesinde yaşarlar.
Dolganca
Türk lehçelerinin Sibirya öbeğine ait, Dolganların konuştuğu lehçe. Yok olmak üzere olan Türk lehçelerinden biridir. Taymır bölgesinde konuşulmaktadır. Dolganlar (Dolgan, tıa-kihi, saha) — Rusya içinde (tümü 7300 kişi, nüfuslu bir Türk soylu topluluktur. Taymır bölgesi Krasnoyarsk krayında yaklaşık 5500 kişi, Yakutistan’da yaklaşık. 1300 kişi.).
Fuyü Kırgızcası
Fuyü Kırgızcası yaklaşık 600 konuşanı bulunan, Çin'de yaşayan bir Türk dilidir. Kırgızistan'daki Kırgızcayla çok yakın bir bağlantısı vardır.
Batı Yugurca
Çin'de Yugurlar (Sarı Uygurlar)'ın yoğun olarak yaşadığı Gansu eyaletinde 4.600 kişi tarafından ana dili olarak konuşulan, Türk dillerinin Sibirya öbeğine ait bir dil koludur.
Bilinmeyen Kuzey Sibirya kolu
Yazı dili olmaması, yazılı belge bırakmaması sebebiyle varlığı hakkında kesin bilgilere sahip olunmayan bir dil koludur. Çok eski dönemlerde Sibirya sahasından daha da kuzey bölgelere yapılan göçlerle oluşmuş olduğu varsayılır. Bugünkü kollardan Yakutça ile Sibirya lehçeleri arasında var olan ortaklıklar da, söz konusu tarihî göç fikrini doğrular niteliktedir.
Yakutça
Yakutça, Yakutların (Saha Türklerinin) konuştuğu lehçedir. Türk lehçelerinin Sibirya grubuna bağlıdır. 456.288 kişi tarafından konuşulur. Ayrıca Taymir Yarımadası'nın doğusunda yaşayan halkların ticaret dilidir (Ruslar hariç). Yakutçaya Sahaca da denir. Bu lehçeyi konuşanların çoğunluğu Rusya'ya bağlı Saha Cumhuriyeti'nde yaşar.
En İyi Yabancı Film César Ödülü
En İyi Yabancı Film César Ödülü, César Ödülleri kapsamında yılın en iyi yabancı filmi (Fransız yapımı olmayan) olarak belirlenen filme verilen ödül.
Niğde'de 2023 Türkiye cumhurbaşkanlığı ve genel seçimleri
2023 Türkiye genel seçimleri ve 2023 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi (resmî adlarıyla 28. dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı seçimi) Niğde ilinde yapılmıştır. Milletvekilliği ve Cumhurbaşkanlığı sonuçları YSK kesin sonuç verisi iken, il bazlı seçim sonuçları YSK'nin Sandık Sonuçları Paylaşım Sistemi (SSPS) verileridir.
Arka plan
2018'de yapılan seçimde 3 milletvekili çıkarabilen Niğde ilinin 2 milletvekili Adalet ve Kalkınma Partisi'ne, 1 milletvekili ise Cumhuriyet Halk Partisi'ne aitti. Bu seçime katılım %87,77 oranlarında gerçekleşmişti.
Genel seçim
Niğde ili seçim çevresinde 23 siyasi parti seçimlere katılmıştır. Diğer illerde aday gösteren Adalet Birlik Partisi resmi olarak aday çıkarmamıştır. Emek ve Özgürlük İttifakı bileşeni olan Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi 2. sıra adayı Emek Partisi'ne ayrılmıştır.
! align="center" colspan="12" | Sonuçlar ! İttifak ! align="center" colspan="2"| ! align="center" | Parti ! align="center" | Çevre oyu ! align="center" | Gümrük oyu ! align="center" | İttifakın oyu ! align="center" | Toplam ! align="center" | Oy oranı ! align="center" | MV sayısı ! align="center" | Adaylar ! align="center" | İttifakın toplam oyu
! style="background-color:" |
! style="background-color:#42BCD9" |
! style="background-color:#F40F0F" | ! style="background-color:" | ! align="center" colspan="4" | Toplam ! align="center" colspan="6" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="6" | Katılım oranı
Seçilenler ve Oy Dağılımı
14 Mayıs 2023 Pazar günü yapılan seçimlerin ardından seçilecek olan 28.Dönem Niğde milletvekilleridir.
Cumhurbaşkanlığı seçimi
! align="center" colspan="4" | Toplam ! align="center" colspan="4" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="4" | Katılım oranı
Ayrıca bakınız
•Niğde'de 2018 Türkiye cumhurbaşkanlığı ve genel seçimleri
Take Me on the Floor
"Take Me on the Floor", Avustralyalı The Veronicas ikilisinin Hook Me Up albümünden bir şarkı.
Marián Čalfa
Marián Čalfa, Çek siyasetçidir. Kadife Devrim sırasında ve sonrasında Çekoslovakya başbakanlığı yapmıştır. Ayrıca Kadife Devrim esnasında 19 günlüğüne cumhurbaşkanlığına da vekâlet etmiştir. Çekoslovakya Komünist Partisi'nden yeni temsilî demokratik rejime geçiş esnasında anahtar kişilerden birisi olmuştur.
Popular (The Veronicas şarkısı)
"Popular", Avustralyalı The Veronicas ikilisinin Hook Me Up albümünden bir şarkı.
Lolita (The Veronicas şarkısı)
"Lolita", Avustralyalı The Veronicas ikilisinin yayınlanacak olan Life on Mars albümünden bir şarkı.
Phymaturus
Phymaturus, Liolaemidae familyasına bağlı bir sürüngen cinsidir.
68 Leto
Leto (Küçük gezegen tanımı: 68 Leto), 4,64 yıllık bir süre ile Güneş'in etrafında dönen büyük bir ana asteroit kuşağı asteroitidir. Spektral tipi S'dir ve bu taşlı, silikat bir bileşime sahip olduğunu belirtir. Asteroit, 29 Nisan 1861'de Alman gök bilimci Karl Theodor Robert Luther tarafından keşfedildi ve adını Yunan mitolojisinde Apollon ve Artemis'in annesi Leto'dan almaktadır. Tahmini enine kesit boyutu 123 km ve dönüş süresi 14,8 saattir.
Liolaemus
Liolaemus, Liolaemidae familyasına bağlı bir sürüngen cinsidir.
Ctenoblepharys
Ctenoblepharys, Liolaemidae familyasına bağlı bir sürüngen cinsidir.
Anne-Laurence Petel
Anne-Laurence Petel (d. 8 Şubat 1970), La République En Marche'ın Fransız bir politikacısıdır. 2017 seçimlerinden bu yana Bouches-du-Rhône'u Ulusal Meclis'de temsil ediyor.
FC UTA Arad
FC UTA Arad, Romanya'dae kurulan futbol kulübüdür. Liga I'de mücadele etmektedir.
Bénédicte Taurine
Bénédicte Taurine (18 Haziran 1976), Boyun Eğmeyen Fransa'nın Fransız bir politikacısıdır. 18 Haziran 2017'den beri Fransız Ulusal Meclisi'nde Ariège'yi temsil etmektedir.
Anne-Laurence Petel
Siyasi kariyeri
Parlamentoda Petel, Ekonomik İşler Komitesi'nde görev yapıyor. Komite görevlerine ek olarak Fransız-Ermeni Parlamento Dostluk Grubu ve Fransız-Etiyopya Parlamento Dostluk Grubu'nun bir parçasıdır.
Bénédicte Taurine
İlk yılları
Taurine, bir ortaokulda Yaşam ve Yeryüzü Bilimleri öğretmenidir, aynı zamanda Ulusal Ortaöğretim Birliği'nde sendika görevlerini yürütmektedir.
Anne-Laurence Petel
Siyasi kariyeri
Kasım 2017'den bu yana, Petel, partinin ardışık başkanları Christophe Castaner ve Stanislas Guerini'nin önderliğinde LREM'in yönetim kurulunda yer alıyor.
Bénédicte Taurine
Siyasi kariyeri
2015 yılında, Occitanie'de "Yeni dünya ortak" listesinde bölgesel seçimlere aday oldu, birkaç radikal sol partiyi gruplandırdı, ancak seçilemedi.
Ulusal Meclis Üyeliği
18 Haziran 2017 tarhinide, Boyun Eğmeyen Fransa'nın siyasi bayrağı altında ikinci turda oyların % 50,28'i ile Ariège seçim bölgesinden seçildi.
120 Lachesis
Lachesis (küçük gezegen tanımı: 120 Lachesis) büyük bir ana kuşak asteroididir. Fransız astronom Alphonse Borrelly tarafından 10 Nisan 1872'de ve bağımsız olarak Alman-Amerikalı astronom Christian Heinrich Friedrich Peters tarafından 11 Nisan 1872'de keşfedildi ve daha sonra Yunan mitolojisindeki Moirai veya Fates'ten biri olan Lachesis'in adını aldı. Bir yıldızın Lachesis tarafından örtülmesi 1999'da meydana geldi ve beş gözlemci tarafından görsel olarak ve bir kez fotoelektrik olarak doğrulandı. Bu doğrulamalar sırasında kirişler tahmini olarak bir eliptik enine kesit verdi.
Bu cisim Güneş'in yörüngesinde 5,50 yıllık ve 0,05'lik bir eksantriklik (ovallik) bir periyotla döner. Yörünge düzlemi ekliptik düzlemine 7° eğimlidir. Bu asteroitin fotometrik gözlemleri, 2009 yılının başlarında New Mexico, Las Cruces'da bulunan Organ Mesa Gözlemevinde yapıldı. Ortaya çıkan ışık eğrisi, 0,14 ± 0,02 kadirlik bir parlaklık değişimi ile 46,551 ± 0,002 saatlik bir sinodik dönüş periyodunu gösterir. 150 km'den fazla çapıyla en uzun dönme periyoduna sahip olan çok yavaş bir döndürücüdür. İlkel bir C-tipi asteroit olarak, muhtemelen karbonlu malzemeden oluşur.
Lakhshmi Kant Pandey
Lakhshmi Kant Pandey (d. 1936), Hint güreşçi. Serbest kategorisinde yarışmıştır.
Avustralya'nın Melbourne şehrinde düzenlenen 1956 Yaz Olimpiyatları'ndaki 67 kg kategorisinde ülkesini temsil etti.
Alfedena
Alfedena, İtalya'nın Abruzzo bölgesine bağlı L'Aquila ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 30 Nisan 2017 tarihi itibarıyla 880'dir.
Dioecesis Africae
Dioecesis Africae Mauretania Tingitana hariç Kuzey Afrika'yı kapsayan Geç Roma İmparatorluğu Dioecesisidir. Merkezi Kartaca'dır, İtalya praetoria idaresine bağlıdır.
Alptekin Serdengeçti
Alptekin Serdengeçti (d. 5 Ağustos 1961, Ankara), Türk oyuncudur. Çocukluk yıllarını Bursa'da geçirmiş olan Alptekin Serdengeçti, oyunculuk eğitimini 1985 yılında Mimar Sinan Üniversitesi İstanbul Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü'nde almıştır. 2008 yılına kadar devlet tiyatrolarında birçok yerli ve yabancı oyunda rol almıştır. Sevgilim İstanbul isimli filmde ilk başrol deneyimini yaşayan başarılı oyuncu, 2005'te yayınlanan Yağmur Zamanı isimli dizide ikinci başrol olarak ekranlara çıkmıştır.
Untouched (şarkı)
Genel
"Untouched", grubun ABD'de tanınmasını sağlayan teklidir. Billboard Hot 100 listesinde 17 numaraya kadar yükselerek grubun burada listelere girmeyi başaran ilk şarkısı olmuştur. Aynı zamanda grubun ilk yirmiye giren ilk teklisidir.
2017 Dünya Güreş Şampiyonası - Erkekler grekoromen 85 kg
Erkekler grekoromen 85 kg 2019 Dünya Güreş Şampiyonası'nda düzenlenen bir yarışmadır ve 21 Ağustos tarihlerinde Fransa'nın Paris kentinde düzenlenmiştir.
Hira Tekindor
Hira Tekindor (d. 23 Eylül 1989, Ankara), Türk tiyatro ve kısa film yönetmeni, çevirmen.
Hayatı
23 Eylül 1989 tarihinde Ankara'da doğan Hira Tekindor, ilkokulu Ankara'daki Lycée Français Charles de Gaulle'de, ortaöğrenimini ise İstanbul'da bulunan Lycée Français Pierre Loti'de tamamladı. 2006 yılında, lisedeki plastik sanatlar dersi için yönettiği, senaryosunu Çetin Tekindor'un yazdığı, 5 dakikalık Örümcek adlı kısa filmle, Uluslararası Şili Kısa Film Festivali'nde 'En İyi Film' ödülüne değer görüldü. 2007 yılında İngiltere'de bulunan The University of Kent'in "Film Studies" bölümüne kabul edildi, 2010 yılında mezun oldu. Ekim 2013'te, çevirisini yaptığı Jez Butterworth'ün Nehir adlı oyunu, Haluk Bilginer rejisiyle Oyun Atölyesi'nde sahnelenmeye başladı.
Yönetmenliğini üstlendiği, Edward Albee'nin klasik oyunu Kim Korkar Hain Kurttan ise Aralık 2013'te Oyun Atölyesi'nde sahnelenmeye başladı. Mayıs 2015'e kadar sahnelenen oyun toplamda 165 kez sahnelendi.
Yönetmenliğini yaptığı 3. oyun olan Tennessee Williams'ın Arzu Tramvayı oyunu, BKM ve ID İletişim yapımcılığında 29 Kasım 2017'de prömiyer yaparak sahnelenmeye başladı.
2021 yılında Murat Mahmutyazıcıoğlu tarafından kaleme alınan Toz adlı oyunun yönetmenliğini üstlendi.
Anderson (1997 doğumlu futbolcu)
John Anderson Souza Fonseca veya Anderson (d. 3 Mayıs 1997), forvet pozisyonunda görev yapan Brezilyalı futbolcudur. Liga I takımlarından FC Voluntari'de forma giymektedir.
Pristidactylus
Pristidactylus, Leiosaurinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Calu
Calu, Etrüsk kökenli bir ktonik tanrıdır. Genellikle Yunan Hades'in, (Aita'nın) Etrüsk eşdeğeri olarak görülür Kurt benzeri bir görünüm veya kurt derisi başlıklı bir insan gibi görünüşleriyle tanımlanır. Calu kültünün görsel temsilleri, Roma tanrısı Lupercalia'nın ve Hirpi Sorani'nin kültü ile ortak unsurlar içeriyor gibi görünüyor.
Köpek koronavirüsü
Köpek koronavirüsüü (Canine coronavirus/CCoV), Alphacoronavirus 1 türünün bir üyesi olan viral zarflı, tek sarmallı bir RNA virüsüdür. Köpeklerde dünya çapında oldukça bulaşıcı bir bağırsak hastalığına neden olur. Enfekte eden virüs, konakçı hücresine APN reseptörüne bağlanarak girer. 1971 yılında Almanya'da bekçi köpeklerinde görülen bir salgın sırasında keşfedilmiştir. Virüs, Alphacoronavirus cinsinin ve Tegacovirus alt cinsinin bir üyesidir.
Patoloji
Virüs, ince bağırsağın villuslarını istila eder ve çoğalır. Bağırsak hastalığı, ince bağırsağın epitel mukozasının hücrelerinin virüs kaynaklı apoptozu (programlanmış hücre ölümü) ile ilişkili olabilir. Köpek koronavirüsünün başlangıçta ciddi gastrointestinal hastalığa neden olduğu düşünülüyordu, ancak şuan çoğu vakanın çok hafif veya semptomsuz olduğu kabul ediliyor.
Köpek solunum koronavirüsü
Son zamanlarda, ikinci bir tür köpek koronavirüsünün (Grup II) köpeklerde solunum yolu hastalığına neden olduğu gösterilmiştir. Köpek solunum koronavirüsü (CRCoV) olarak bilinen ve sığır ve insan koronavirüslerinin OC43 suşuna benzer olduğu bulunan bu virüs ilk olarak 2003 yılında Birleşik Krallık'ta köpeklerin akciğer örneklerinden izole edilmiş ve o zamandan beri Avrupa anakarasında ve Japonya'da bulunmuştur. 2006'da yapılan bir serolojik çalışma, Kanada ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki köpeklerde CRCoV antikorlarının bulunduğunu da göstermiştir. Ancak, Saskatchewan'da yapılan retrospektif bir çalışma, CRCoV'nin 1996 yılına kadar orada mevcut olabileceğini bulmuştur.
Chrysaora colorata
Yaygın olarak mor çizgili jöle olarak bilinen Chrysaora colorata (Russell), öncelikle Kaliforniya kıyılarında Bodega Körfezi'nden San Diego'ya kadar var olan bir denizanası türüdür. Denizanasının çanı (gövdesi) kadardır. çapında, tipik olarak radyal şerit desenli. Dokunaçlar, tipik olarak sekiz marjinal uzun koyu kol ve dört merkezi fırfırlı oral koldan oluşan, bireyin yaşına göre değişir. Beslenme alışkanlıkları hakkında pek bir şey bilinmediği için bilim adamları tarafından yakından incelenmektedir.
Genellikle genç <i id="mwEw">Yengeç</i> yengeçleri denizanasında yuva kurar ve denizanasını besleyen ve ona zarar veren asalak amfipodları yerler. Chrysaora colorata, avlarını yakalamak için hareket etmelerini kolaylaştıran canlı bir akıntıda daha aktiftir.
Diyet
Diyeti, kopepodlar, larval balıklar, ktenoforlar, salplar, diğer jöleler ve balık yumurtaları dahil olmak üzere zooplanktondan oluşur.
Predasyon
C. colorata esas olarak deri sırtlı kaplumbağalar tarafından avlanır. Dört ağız kollarındaki yüksek karbon ve nitrojen konsantrasyonları nedeniyle av olarak seçilirler. Bölgedeki deri sırtlı hayvan konsantrasyonunun en yüksek seviyede olduğu, yükselme sonrası mevsimde özellikle besleyici açıdan yoğundurlar.
Leiosaurus
Leiosaurus, Leiosaurinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Diplolaemus
Diplolaemus, Leiosaurinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Denizcilik sigortası
Denizcilik sigortası bir sigorta türüdür. Gemilerin, kargoların, terminallerin ve herhangi bir nakliyenin kayıp veya hasarını kapsar. Kargo sigortası ve nakliye sigortası, deniz sigortasının alt dalıdır, ancak denizcilik sigortası ayrıca kara ve denizde maruz kalan mülkleri de içerir.
2009 Dünya Güreş Şampiyonası - Erkekler grekoromen 74 kg
Erkekler grekoromen 74 kg, 2009 Dünya Güreş Şampiyonası'nda yer alan ve 26-27 Eylül 2009 tarihinde Danimarka'nın Herning kentinin Herning sergi merkezinde düzenlenen bir güreş yarışmasıdır.
Bu grekoromen stil güreş müsabakası, iki bronz madalyanın sahibini belirlemek için kullanılan bir repesaj ile tek elemeli bir turnuvadan oluşmaktadır. İki finalist altın ve gümüş madalya için karşı karşıya gelir. İki finalistten birine yenilen her güreşçi repesaja kalır ve yarı finalde kaybedenlerin her birinin kendi yarı finalinde kalan repesaj rakibiyle karşılaştığı bir çift bronz madalya maçıyla sonuçlanır.
Yarışma en son Dünya Güreş Birliği (UWW) ve Organizasyon Kurallarına, UWW Hakemlik Kurallarına ve UWW Dopingle Mücadele Kurallarına uygun olarak gerçekleştirimiştir.
Müsabakalar, ideal sayıda güreşçi, yani 4, 8, 16, 32, 64 vb. ile doğrudan eleme sistemi ile gerçekleşir. Bir kategoride ideal sayıda güreşçi yoksa seçme karşılaşmaları yapılır. Eşleştirme UWW tarafından yapılan kurada belirlenen numara sırasına göre yapılır.
Bayram Abi
Bayram Abi, 2016 yapımı Türk komedi filmi. Yönetmenliğini Erdi Dikmen'in yaptığı filmde başrolleri Barbaros Dikmen, Ayhan Taş ve Ecem Karavus paylaşmaktadır.
Konusu
Kendi halinde bir hayatı olan Bayram, bir gün bir arkadaşının düğününe katılır. Düğünde karşılaştığı Sinem'e âşık olan Bayram, onunla tanışmak ister. Sinem'in bir kola firmasında reklam ve pazarlama müdürü olduğunu öğrenir ve onunla tanışmak için kendi kola markasını yaratmaya karar verir. Ancak Bayram'ın babası, oğlunun aile yadigarı şerbetçi dükkanının başına geçmesini ister. Bayram babasının bu isteğini yerine getirmek istemez ve âşık olduğu kıza ulaşmak için işe koyulur.
Madeira bayrağı
Madeira Adaları Bayrağı, Atlas Okyanusu′nda, Portekiz′e bağlı bir özerk bölge olan takımada devleti olan Madeira'nın bayrağıdır. Üçrenkli şekilde tasarlanan bayrakta sırasıyla mavi, sarı ve mavi şeritler bulunur. Bu şeritlerin tam ortasında ise Tapınak Şövalyeleri tarafından kullanılan bir kırmızı, beyaz haç figürü yer alır.
Alexandra Valetta-Ardisson
Alexandra Valetta-Ardisson (d. 7 Haziran 1976), La République En Marche'ın Fransız bir politikacısıdır. 2017 seçimlerinden beri Fransız Ulusal Meclisi'nde Alpes-Maritimes bölgesini temsil ediyor.
Siyasi kariyeri
Parlamentoda Valetta-Ardisson, Ulusal Savunma ve Silahlı Kuvvetler Komitesi üyesi olarak görev yapıyor. Komite görevlerine ek olarak, İtalya, Monako ve Birleşik Arap Emirlikleri ile parlamento dostluk gruplarının bir parçasıdır.
Temmuz 2019'da Valetta-Ardisson, Avrupa Birliği'nin Kanada ile Kapsamlı Ekonomik ve Ticari Anlaşması'nın (CETA) Fransa tarafından onaylanması lehine oy kullandı.
Cherry 2000
Cherry 2000 Steve De Jarnatt'ın yönettiği, başrollerini Melanie Griffith ve David Andrews'in paylaştığı 1987 Amerikan bilimkurgu filmidir. Edward R. Pressman ve Caldecot Chubb tarafından yapımı üstlenildi. Senaryosu Michael Almereyda tarafından yazıldı.
Konusu
2017 yılında, Amerika Birleşik Devletleri birkaç medeni bölgeye ile birlikte kıyamet sonrası çorak arazilere bölünmüştür. Devam eden ekonomik kriz, 20. yüzyılın eskiyen mekanik ve teknolojik ekipmanlarının geri dönüştürülmesine yol açmıştır. Toplum hem giderek bürokratikleşmiş hem de aşırı cinselleşmiştir. İnsanlar cinsel aktivitede bulunmadan önce avukatlar tarafından hazırlanan sözleşmeleri imzalayıp gerçek insan cinsel deneyimi hizmeti veren robot eşler edinmektedirler. Bu yüzden, robot teknolojisi, eşlerin yerine dişi androidler (daha doğrusu Gynoidler) üretmiştir.
İş yöneticisi Sam Treadwell (David Andrews), karısı olarak Cherry 2000 model bir Gynoid'e sahiptir. Islak bir mutfak zemininde seks sırasında robotu kısa devre yapar. Eve çağırdığı tamirci, Sam'e, robotunun nadir ve değerli hafıza diskine rağmen onarılamayacak şekilde hasar gördüğünü söyler. Tüm kişiliğini içeren hafıza diskini, aynı modelden bulabilirse kullanılabilecektir.
Bir Gynoid satıcısı Sam'e, Cherry 2000 modelinin artık üretilmediğini ve kalanların sadece tehlikeli ve kanunsuz bir bölge olan "Bölge 7"deki feshedilmiş bir depoda olduğunu söyler. Cherry'nin sesinin bulunduğu bir cihazda saklanan bellek diskiyle, Sam, onu fabrikaya götürmesi için zorlu bir iz sürücüsü olan Edith Johnson'ı (Melanie Griffith) işe alır. Edith'in büyük ölçüde modifiye edilmiş 1965 model Ford Mustang'ıyla birlikte yola çıkarlar.
Bölge 7'ye girerlerken, dengesiz davranışları olan çorak toprak sahibi Lester (Tim Thomerson) ile karşılaşırlar. Edith ve Sam, Edith'in akıl hocası ve yaşlı bir izci olan Altı parmaklı Jake (Ben Johnson) tarafından işgal edilen bir yeraltı sığınağına giderler. Lester'ın adamları saldırınca, üçü kaçmaya çalışır, ancak Sam bilincini kaybeder ve 1950'ler tarzı bir motele/köye götürülür. Lester'ın çetesinden Ginger (Cameron Milzer), kendisini Sam'in daha önce Elaine adıyla bilinen eski kız arkadaşı ortaya çıkar.
Lester, Sam'i gruba dahil etmeye karar verir ve Sam, Edith ve Jake'in öldüğüne inanarak bir süre devam eder. Grubun bir takipçiyi sadistçe öldürdüğüne tanık olan Sam kaçmaya karar verir ve yaşadıkları ortaya çıkan Edith ve Jake ile karşılaşır. Jake, daha önce Sam'i Cherry 2000 bellek diskinin kaybolduğuna inandırmıştır fakat disk hâlâ elindedir ve Lester'ın çetesini kendisine çekmek için geride kalıp, diski Edith'e verir.
Daha önceki savaşların gazisi olan Sam, yetenekli bir savaşçı olduğunu gösterir ve Edith ona karşı hisler beslemeye başlar. Yine de Sam'in Edith'e karşı artan duyguları, Cherry'nin sesinin yanlışlıkla ses cihazında duyunca raydan çıkar. Gynoid deposuna giden yolda ilerlemeye devam ederlerken, Jake'in bir arkadaşı olan Snappy Tom'un (Harry Carey, Jr.) sahibi olduğu, harap bir Aeronca model hafif uçağının yer aldığı bir genelev/benzin istasyonuna varırlar. Edith, Mustang'den parçalar kullanarak uçağı onarır. Jake onlara yetişir ve Snappy Tom'u anımsar, ancak Snappy'nin canlı kız arkadaşı (Jennnifer Mayo) telsiz üzerinden Lester'a bulundukları yeri ele verir ve Jake'i arkasından vurur. Edith ve Sam uçakla kaçmayı başarır.
Sam, robot eşi Cherry 2000'i bulmaktan vazgeçmeye neredeyse hazırdır, ancak Edith, Jake'in ölümünün anlamsız hale gelmemesi için çete ile savaşıp intikamını almaya kararlıdır. Yere indiklerinde, Bölge 7'nin aslında Las Vegas 'ın terk edilmiş kalıntıları olduğu ve Gynoid "deposunun" aslında bir kumarhane olduğu ortaya çıkar. Sam nihayet işlevsel bir Cherry 2000 modeli (Pamela Gidley) bulur ve onu bellek diskiyle etkinleştirir; ancak sadece ev hayatı ve seks için programlanmış olan robot, Lester ve çetesi saldırdığında içinde bulundukları mevcut tehlikeli duruma uyum sağlayamaz.
Çeteyle devam eden silahlı çatışmada, Sam, Edith ve Cherry uçağa binerler, ancak toplam ağırlıkları kalkışı engeller. Edith, Sam ve robotu kaçabilsin diye dışarı atlar ancak Sam, Cherry'nin Edith'in sahip olduğu insan etkileşimini sağlayamayacağını anlar ve uçağı döndürür. Sam'in isteklerini yerine getirmek için programlanmış olan Cherry, ona bir Pepsi getirmeyi teklif eder, bu yüzden Sam ve Edith, Lester'ın çetesiyle savaşıp uçağa binerlerken Cherry'i uçaktan gönderir. Lester uçağı kementlemeye çalışır, ipe yakalanır ve kendini Las Vegas'taki eski neon kumarhane tabelalarından birine asar. Edith ve Sam gün batımına doğru uçarken öpüşürler.
Çekim yerleri
Film tamamen Nevada'da çekildi. Açık bir çukura düşen minibüs, Three Kids Mine'da çekildi. Nehir geçişi dizisi Hoover Barajı'nda çekildi. Sky Ranch'teki sahneler, Valley of Fire Eyalet Parkı'ndaki Beehive grubu kamp alanında çekildi. Edith ve Sam'in ilk öpücüğü Las Vegas Wash'ın üst kesimlerinde çekildi. Adobe Flats, Eldorado Valley Dry Lake Bed'de çekildi. Glory Hole kasabası Goldfield, Nevada'da çekildi. Landers, California'daki Integratron binası, filmin sonunda eski Cherry 2000 Gynoid'in nadir bir kopyasını tutan "terk edilmiş üretim tesisi" olan kumarhane olarak kullanıldı. Filmde yer alan kale benzeri bina, Commerce, California'da, yenilenen ve Citadel Outlet Alışveriş Merkezi'ne dönüştürülen eski bir lastik fabrikasının bulunduğu yerdedir.
Tepkiler
Film, 21 incelemeye göre Rotten Tomatoes'da % 38, ağırlıklı ortalama 10 üzerinden 4.24 puan aldı. Sitenin fikir birliği şu şekildedir: "Cherry 2000 belirli düşük bütçeli çekiciliğe sahip olsa da, en ateşli tür meraklıları dışında hepsi onun aptal hikayesini ve düzensiz performanslarını istemeden eğlenceli bulacaktır".
Meçhul Tutsaklar
Gazeteci, yazar ve yönetmen Cem Kar tarafından hazırlanan Meçhul Tutsaklar Belgesel Film ve Kitabı 2011 yılında izleyici ve okuyucuyla buluşmuştur.
Hakkında
Meçhul Tutsaklar Belgesel Film ve Kitabı'nda yakın tarihte yaşanan ve bugüne kadar bilinmeyen bir olay gün yüzüne çıkmaktadır. Gazeteci-yazar Cem Kar tarafından hazırlanan belgesel ve kitabın yapımı 2 yıl sürmüştür. 2011 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yapımı olan belgeselin yönetmenliğini Cem Kar yapmıştır.
Belgesel film ve kitap ilk olarak 1974 yılında olayların başladığı günün yıldönümü olan 22 Temmuz 2011'de halka tanıtılmıştır.
Kitap
Filmin aynı ismi taşıyan ve Cem Kar tarafından yazılan bir de kitabı bulunmaktadır.
Film Ekibi
Filmin müziklerini Cem Kar ve Çağıl İşgüzar, görsel tasarımlarını Mine Çeliker, montajını Ali Fakıoğlu ve deşifrasyonunu Gözde Akben yapmıştır.
Uydu sigortası
Uydu sigortası bir sigorta türüdür. Havacılık sigortası'nın uzmanlaşmış bir dalıdır. Diğerleri, doğrudan sağlayıcılarla reasürans sözleşmeleri yoluyla katılır. Uydular için mevcut sigorta, uydu kapsamı ve yer riski kapsamı olmak üzere iki bölüme ayrılmıştır.
Meçhul Tutsaklar
Konusu
Ayrıca belgeselde 40 kişilik canlandırma ekibi görev almıştır.
Notlar
Belgesel film ve kitapta dönemin (1974) Turizm, Tanıtma Bakanı ve Hükûmet Sözcüsü Orhan Birgit, Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Raif Denktaş ve gazetecileri Limasol’a götüren Makarios’un özel koruma müdürü Takis Çagaris'den özel bilgiler alınmıştır.
Belgesel film ve kitapta ayrıca, Türk Basının Kıbrıs Harekâtında verdiği ilk ve tek şehit gazeteci Adem Yavuz’a ait hiçbir yerde yayınlanmamış bilgileri “Şöyle Tatlıca Bir Resim” başlığı altında Yavuz’un, bütün koşullarını zorlayarak Kıbrıs’a gitme ısrarı ve şehit oluncaya değin yaşadıkları anlatılmaktadır.
Meçhul Tutsaklar kitabı Turgut Özakman'ın Çılgın Türkler Kıbrıs kitabının kaynakçaları arasında yer almıştır.
2012 TRT Belgesel Yarışması finalistlerinden olan Meçhul Tutsaklar belgeseli Kıbrıs  , İzmir  , Ankara   , İstanbul  ve Kastamonu'da  özel gösterimlerle izleyiciyle buluşmuştur.
Xavier de Maistre
Xavier de Maistre (Türkçe okunuşu: Zavye dö Mestr, 10 Ekim 1763 - 12 Haziran 1852), Savoylu yazar, ressam ve asker. Daha çok asker kimliğiyle tanınır.
Hayatı
Ağabeyi Joseph ile benzer siyasi görüşlere sahip olan Xavier, 1792'de Fransız Devrim Ordusu Savoy'u Fransa topraklarına katınca Sardinya ordusundan ayrıldı ve bir süre sonra Rus ordusunda görev aldı. Aleksandr Suvorov'un Avusturya üzerinde düzenlediği ve zaferle sonuçlanan sefere bizzat katıldı, 1796'da seferden Rusya'ya dönüşte Mareşal'in maiyetinde bulundu. Bu sırada, Suvorov'un hamisi Çariçe II. Katerina ölmüştü ve yerine geçen Hükümdar I. Pavel, Varşova'nın alınmasının ardından katledilen 20 bin Polonyalıyı gerekçe göstererek Suvorov'u azletti. Generalinin gözden düşüşünden, Xavier de Maistre de payını aldı; bir süre St. Petersburg'da minyatür resimler yaparak geçimini sağladı.