cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kafkasya Cephesi
1914
1 Kasım'da Ruslar sınırı Bergmann Atağı ile geçti. Kasım ayının sonunda çatışmalarda Ruslar Erzurum-Sarıkamış ekseninde Osmanlı sınırları içinde 25 kilometre derinde tutundu. Rusların başarılı atağı, güney omuz boyunca Ermeni tugaylarının etkili olduğunu yerlerden Karaköse ve Doğubayazıt'ı almasını sağladı. Doğubeyazıt Van ilinin kuzey komşusu idi. Osmanlı kayıpları yüksekti: 9000 ölü, 3000 esir ve 2800 firari. En şiddetli kış ayında Hafız İsmail Hakkı Bey İstanbul’daki Genelkurmay ikinci Başkanlığını bırakıp Enver Paşa’nın arzusuyla Kafkasya’ya sefer için 3. Orduya atandı.
Aralık ayında Rus Çarı 2. Nicholas, Kafkasya Cephesi'ni ziyaret etti. Tiflis'ten Ermeni Ulusal Bürosu başkanı Alexander Khatisyan ve Ermeni Kilisesi başkanına hitaben:
15 Aralık tarihinde Ardahan Harekâtında Alman Yarbay Strange komutasındaki Osmanlı güçleri Arduch şehrini ele geçirdi. Yarbay Stange güçlerinin amacı Rusların dikkatini dağıtmak ve operasyonları ile Rus planlarını bozmaktı. İlk görevi Çorok bölgesinde oldu. Bu birime isyankâr Acaralar tarafından yardım edildi. Daha sonra Enver Paşa Sarıkamış Savaşı'nı desteklemek için bu gücün planını değiştirdi. Bu güce Sarıkamış Harekâtı'nı destek amaçlı Rus geri destek bağlantısını oluşturan Kars hattını kesmesi emredildi. Bu güç emredildiği gibi 1 Ocakta Ardahan'a ulaştı.
22 Aralık tarihinde 3. Ordu Kars için emir aldı. Bu emir Sarıkamış Harekâtı'nın başlangıcı oldu. 3. Ordu ilerlemesi karşısında Vali Vorontsov Rusların Kafkasya Ordusunu geri çekmeyi planladı. Ancak General Yudeniç, Vali Vorontsov'un çekilme emrini dinlemedi ve Sarıkamış'ı savunmak için kaldı. Enver Paşa 3. Orduyu kendi komutasına aldı ve Rus askerlerine karşı savaşa girdi.
1915
6 Ocak, Sarıkamış Harekâtında 3. Ordu karargahı ateş altında kalır. Hafız Hakkı geri çekilme emri verir. 7 Ocak, 3. Ordunun kalan güçleri Erzurum yolunda geri yürüyüşü başladı. Enver Paşa yenilgiden sonra komutanlığı bırakarak İstanbul'a döndü. Ermeni Gönüllü Tugaylarının Rus kuvvetlerinin başarısında önemli etkileri olmuştur. Kritik zamanlarda Osmanlı cephe hareketlerine meydan okudular: "Osmanlı'nın gecikmesi Sarıkamış etrafında Rus Kafkas Ordusuna yeterli kuvvet konumlandırmak için zaman kazandırmıştır." 18 Ocak, Yarbay Strange Ardahan Cephesi'nde ilerleyerek savaş öncesi sınırlara 1 Mart 1915 tarihinde dönülmesini sağladı.
Şubat'ta General Yudeniç Sarıkamış'ta kazandığı zafer için övgü kazandı. Aleksandr Myshlayevsky'nin yerine Rus Kafkas birliklerinin komutanlığına terfi etti. Aleksandr Myshlayevsky bölgeden çekildi. Müttefikler (İngiltere ve Fransa) Batı Cephesi'nde üzerlerindeki baskıyı hafifletmek için Rusya'dan yardım istediler. Rusya da bir deniz saldırısı ile Kafkaslar'da üzerindeki baskıyı azaltmak için Müttefiklerden yardım istedi. Karadeniz'deki operasyonlar Rus kuvvetlerine güçlerini yenileme şansı verdi. Çanakkale savaşı Osmanlı başkentini ele geçirme amaçlı olarak yapılsa da bu operasyonun Kafkasya'daki Rus kuvvetlerine büyük yardımı oldu. 12 Şubat'ta 3. Ordu komutanı Hafız Hakkı Paşa, tifüs hastalığından öldü ve Tuğgeneral Mahmut Kamil Paşa onun yerine atandı. 3. Ordu cephe gerisi ayaklanmalarla uğraşıyordu. 27 Şubat Adilcevaz’daki Ermeniler 30 kadar Siirtli askerin Arin köyünde geceyi geçirmelerine silahla karşı çıktılar. Çıkan çatışmada Van'ın Erciş’teki jandarma müfrezesi ile karşılık verildi. Çatışma sonucunda Adilcevaz'daki bu Ermeni güçleri yelkenli gemilerle Van Gölü’ne açılarak kurtuldular. 27 Şubat itibarıyla Osmanlı ordusundaki Ermeniler silahsızlandırılıp cephe gerisi birimlere aktarıldı.
Mart ayında stratejik durum istikrarlı idi. Ruslar güneyde Eleşkirt, Ağrı ve Doğubeyazıt şehirlerini ellerinde tutuyordu. Oralarda küçük çatışmalar vardı. Osmanlıların bütün Doğu Anadolu bölgesinde güvenliği sağlamak için yeterli güçleri yoktu. 1. ve 2. Ordulardan 3. Orduya gelen takviyeler bir bölüğü geçmemekteydi. Gelibolu Osmanlı kaynaklarını eritmeye başlamıştı.
15 Nisan Rus Kafkas Ordusu komutanlığı ellerindeki esirleri cepheden Rusya içindeki esir kamplarına taşımaya karar verir. Esirlerin taşınması için tren kullanılır. Ama esir vagonları içindekiler ile unutulur. Vagonlar birkaç hafta yolculuktan sonra kilitleri açılınca çoğu açlıktan ve havasızlıktan boğularak ölmüş esirlerle karşılaşırlar.
24 Nisan tarihinde Dahiliye Nezaretince, o zaman Dahiliye Nazırı olan Mehmed Talat Paşa tarafından, Ermeni Komite merkezlerinin kapatılması, elebaşılarının tutuklanması ve her türlü belgelerine el konulması kararı alındı. Bu karar Ermeni faaliyetleri - Resmî Yazışma (24 Nisan 1915 Kararları) bütün vilayetlere iletildi. Bu karar üzerine devlet aleyhine faaliyette bulunmak suçundan İstanbul'dan başlayarak diğer merkezlerdeki Ermeni liderler tutuklanmıştır.
6 Mayıs'ta, Ruslar ataklarını iki ana koldan gerçekleştirdi. Kuzeyde Rus güçleri Tortum Vadisi yoluyla Erzurum'u amaçlasa da Osmanlı 29. ve 30. Tümenleri bu saldırıyı durdurmayı başardı. Osmanlı X. Kolordusuna karşı Rus kuvvetleri saldırdılar. Güney kanadında Osmanlılar başarılı değildi. Bu başarısızlıkta, Mirliva Halil Paşa'nın Bitlis ve çevresinde konuşlanan güçlerini daha önce İran Cephesi'ne taşımasıyla bu kanatta bir boşluk yaratmasının da payı vardı ve Rusların ilerlemesi kolaylaşmıştı. 11 Mayıs'ta Malazgirt şehri düştü. 17 Mayıs günü, Rus kuvvetleri Van şehrine girdi. Osmanlı kuvvetleri geri çekilmeye devam etti. Bu arada Ermeni isyanları tedarik hatlarını kesiyordu. Savaş hattı müdafadan sathı müdafaya değişmişti. Rus güney kanadı Van Gölü çevresine geldiğinde Osmanlılar son derece savunmasız idi. Burada sadece 50.000 asker ve 130 topçu 600 kilometrelik bir hattı korumak zorunda kalmıştı. Rusların üstünlüğü kesindi. 21 Mayısta General Yudeniç Van şehrine geldi. Şehir ve kalenin anahtarları Ermeniler tarafından kendisine sunuldu. General Yudeniç daha önce kurulan Ermeni geçici hükûmetini onadı. Bu hükûmetin başına Van Valisi olarak Aram Manougian atandı. Van güvene alınınca General Yudeniç mücadeleye yaz boyunca Van Gölü'nün batısında devam etti.
27 Mayıs tarihinde "Tehcir Kanunu" olarak bilinen, asıl adı "Savaş zamanında hükûmet uygulamalarına karşı gelenler için asker tarafından uygulanacak önlemler hakkında geçici kanun" kabul edilmiştir. Erzurum, Van ve Bitlis vilayetlerinde bulunan Ermenilerin, Musul'un güney kısmı, Zor ve Urfa sancağına; Adana, Halep, Maraş civarında bulunan Ermeniler ise Suriye'nin doğu kısmı ile Halep'in doğu ve güneydoğusuna nakledilmesi planlanmıştır.
6 Haziranda Arapkir Ermenileri tehcir edildiler. Fırat kıyısında Arapkir’den çıkan kervanlar kurşunlandılar. 7 Haziranda Erzincan ve Akn şehirlerinde, 10 Haziranda Mardin şehrinde, 11 Haziranda Khotochur şehrinde, 14 Haziranda Erzurum'da, 22 Haziranda Kayseri'de, 26 Haziranda Harput, Trabzon, Merzifon ve Samsun'da, 24 Haziranda Şebinkarahisar tehciri başladı. Haziran başında da Şebinkârahisar Ermeni milis güçleri tarafından ele geçirildi. Hızla şehrin çoğunu dışarı sürdüler ve şehri Osmanlı askerlerine karşı kale yaptılar. Birkaç Müslüman öldürüldü. Ancak, Osmanlı birlikleri kaleye saldırdı. Müslüman köylüler silahlanarak Şebinkârahisar yakınlarındaki kırsalda Ermeni milislerini öldürdü.
19 Haziran tarihinde, Ruslar bir ileri atak daha başlattı. Bu atak, daha önce ele geçirdikleri Van Gölü çevresinde kuzeybatı yönüne doğru idi. General Oganovski komutası altında Ruslar Malazgirt tepelerinin batı tarafı içine bir saldırı başlattı. Ruslara karşı hiç ummadıkları Osmanlı IX. Kolordusu şaşırtma amaçlı bölgeye gelmişti. Ancak Ruslar IX Kolordunun 17. ve 28. bölümler ile de Muş için ilerlemekte olduğunun farkında değildi. 1. ve 5. Seferi Kuvvetler Rus saldırgan kuvvetleri üzerine gitti. Bu arada Tuğgeneral Abdülkerim Paşa'nın komutası altında kurulan "Sağ kanat Grubu" güneye doğru konumlandırılmıştı. Doğrudan Enver Paşa'ya bağlı Abdülkerim Paşa büyük bir sürpriz yapacak ve kuvvetleri Malazgirt'te Rusları yenecektir. General Oganovski bu olaylar sonucu Adilcevaz’a geri dönmek zorunda kaldı. Ahlat’a doğru ilerlemesinin önü kesilmiş oldu. Generali Nazarbekov (Nazarbekiyan) ve Tatvan’da bulunan General Şarpantiye, bu kuvvetler karşısında fazla dayanamamış ve Adilcevaz’a doğru geri çekilmek başladılar.
29 Eylülde Ermeni grupları ve yerel Ermeni ihtilalciler Urfa'da ayaklandılar. Şehrin Ermeni yönetimi yerel jandarma güçlerine karşı saldırılar düzenlendiler. Müslüman evleri yakıldı ve Müslüman sivilleri öldürdü. Urfa isyanında 3. Ordunun Osmanlı birliklerini bölgeye aktarması gerekiyordu, şehirdeki makineli tüfek ile silahlı isyancıları yenilgiye uğratmak zordu. Ermeni milislerin yenilgisinden sonra 2.000 Ermeni Urfa'dan Musul'a ağır koruma altında gönderildi.
24 Eylül günü, büyük Dük Nicholas Kafkasya'daki tüm Rus kuvvetlerinin başına terfi edildi. Bu terfi onu Rus Kafkas Ordusunun başında olmaktan çıkardı. Onun yerine General Yudeniç Rus Kafkas Ordusunun başına geçti. Yudeniç yeni görevinde Rus Ordusunu yeniden düzenlemeyi ilk işi olarak ele aldı. Bu yüzden Ekim-Kasım-Aralık aylarında bu cephe sessizdi.
1915 yılının sonunda, Rus kuvvetleri 200.000 erkek ve 380 adet topçu seviyesine ulaştı. Ocak 1916 itibarıyla, Osmanlı kuvvetlerinin bu cephede 126.000 erkek, ama sadece 50.539 mücadele gücü vardı. 3. Ordunun elinde 74.057 tüfek, 77 makineli tüfek ve 180 topçu vardı. Kafkas Osmanlı güçleri kuvvet olarak kâğıt üzerinde büyüktü ama gerçekte bu kuvvetlerin hepsi savaşacak durumda değildi. Osmanlı Yüksek Komutanlığı bu dönemde Kafkasya Cephesi'ndeki kayıpları telafi etmede başarısız oldu. Gelibolu savaşı tüm kaynakları emmişti. Ek olarak bu cephedeki 1. ve 5. Seferi Kuvvetler Mezopotamya'ya konuşlandırıldı. Bunda Enver Paşa'nın 1916 yılında diğer cephelerdeki duruma bakarak Kafkas Cephesi'ne ikincil öneme sahip olduğuna karar vermesi etkili olur. Enver Paşa bu analizini 1918 de tekrar değiştirecektir. Osmanlılar Rusların 1916 yılında saldırı yapmayacaklarını tahmin ediyorlardı. Bu varsayımın yanlış olduğu ortaya çıktı. 1916 yılında çok büyük toprak kaybedeceklerdir.
1916
Ruslar Kafkasya'daki yeniden düzenlenmiş ve güçlenmiş kuvvetleri ile taarruza geçtiler. Ocak ayı başında General Yudeniç gizlice güçlerini Erzurum kalesine doğru yönlendirdi. Kış dünyanın bu bölgesinde askeri faaliyet için normal bir zaman olmamaktadır. 1914 yılında şiddetli soğuk ve kötü yollar büyük ölçüde 3. Ordunun Sarıkamış'ta imhasına katkıda bulunmuştur. General Yudeniç 1916 yılı kışını sürpriz bir fırsat olarak algıladı. Bu hareketin ilk ayağında 10-18 Ocak tarihinde Osmanlı ön kuvvetlerinin bir bölümünü Köprüköy Savaşı ile yok edecektir.
23 Ocaktan itibaren Ruslar Trabzon dolayında kıyı saldırılarını yoğunlaştırdılar. 17 savaş gemisinin desteklediği bu saldırılar sonunda Osmanlı birlikleri geri çekilmek zorunda kaldı. Osmanlı'nın bu cepheye deniz yoluyla takviyesi kesilmiş oldu.
3 Şubat tarihinde General Chernozubov Adilcevaz’ı ikinci defa işgal etti. 15 Şubatta Erzurum Muharebesi (1916) ile Ruslar asıl güçlerini gösterecektir. 16 Şubatta Mahmut Kamil Erzurum şehrinden geri çekilmeye başlar. Osmanlı ve Rus güçlerinin arasındaki farkın yeterince büyük olmaması nedeniyle Yudeniç'in planı anahtar saldırıyı cephenin zayıf kesimlerinde yoğunlaştırdı. Bu yüzden Osmanlı savunma merkezine karşı saldırı büyük değildi. Ruslar atlı birlikleriyle Kara-göbek ve Tafet kalelerini aldı.
Şubatta Mehmet Vehib (Kaçı) Paşa 3. Ordunun başında bulunan Mahmut Kamil Paşa yerine geçer. Mahmut Kamil Paşa ise Harbiye Nezareti’ndeki görevine döner.
Rus Ordusu donanmanın desteğini de alarak 24 Şubat'ta Rize'yi işgal ettiler. 3 Martta Trabzon'a bir kolorduyla ilerlediler. 3. Ordu, Kemah-Refahiye-Tirebolu hattına çekildi. Of sınırına dayanan Ruslara karşı Baltacı Deresi'nde yöre halkından oluşan kuvvetlerin de yardımıyla Osmanlı askeri birlikleri savunma yaptılar. 15 Mart'ta Of ilçesi sınırında Rus ordusunu 20 gün durdurmayı başaran Osmanlı birlikleri, Rusların denizden ve karadan saldırılarının yoğunlaşması ve bu arada hiçbir yerden destek gelmemesi sonucu geri çekilince, Of Rusların eline geçti. Daha sonra Sürmene işgal edildi ve Ruslar Trabzon kapılarına dayandı. 18 Nisan 1916'da Trabzon Rumlarından bir heyet, Osmanlı Birliklerinin 15-16 Nisanda şehri boşalttığını işgal kuvvetleri komutanı General Lyhkov'a bildirerek kendisini şehre davet etti. Erzurum Caddesinden Belediye Meydanına giren işgal kuvvetleri şehri teslim aldı. Göç edemeyerek şehirde ve köylerde kalan Müslüman halk mağdur bırakılmış, işkence görmüştür. Özellikle yerli azınlıkların bu eylemlerde yer aldığı ve yağmalama yaptığı öne sürülmüştür.
Mart 1916'da Bitlis, Muş, Van, Hakkâri de Ruslar tarafından işgal edildi. Rus saldırısı sırasında özellikle Rus ordusunda bulunan Ermeni askerler girdikleri köy ve kasabalarda Müslümanları katletmiş, evleri yakmış, eşyalarını ve yiyeceklerini ellerinden almış olduklarından, Müslüman halkın elinde hiçbir şey kalmamış ve büyük bir yiyecek ihtiyacı doğmuştur.
Rus güçleri Bitlis önüne geldiler. Bitlis'in düşmesi Doğu Anadolu’yu Güneydoğu Anadolu’ya ve Bağdat-Halep’e bağlayan geçidin kaybedilmesi olacağından İstanbul süratle çare aramaya başlamıştır. İstanbul'daki Savaş Kurmayı Edirne’de bulunan 2’nci Ordu’nun bu bölgeye sevk etmeye karar verdi. Çanakkale Bölgesinde bulunan 2. Ordu Kazım Karabekir komutanlığında bu cepheye kaydırıldı. 2. Ordu cephe düzenini alıncaya kadar 3. Ordunun savunmada kalması emredildi. 3. Ordu bu dönemde gerekli hazırlıkları yapmaya başlamıştır.
31 Mayıs'ta 3. Ordu Tercan doğrultusunda taarruza geçti. Tercan geri alınmıştır. Bu güç Bayburt bölgesinden Of yönüne ilerleyerek Rus Kuvvetlerini geri çekilmesini sağlar.
3 Temmuz'da Rus ordusu genel bir taarruza geçti. Bu taarruzda amaçlarından birisi Bayburt bölgesindeki Osmanlı kuvvetlerini yok etmekti. Bu amaçla Of yönüne doğru ilerlemişlerdir. 3. Ordu bu kanattaki kuvvetlerini Gümüşhane ve Kelkit hattına geri çekilerek birimlerini korumuşlardır. Bu geri çekilmeyle 16 Temmuz'da Bayburt Rusların olmuştur. 3. Ordunun 9. Kolordusu kanatların boşalmasıyla ileride kalmıştır. Bu Kolorduda geri çekilmiştir. Yapılan boşluktan yararlanan Ruslar, Çardaklı boğazına kadar sarktılar. 25 Temmuz 1916'da Erzincan'ı Rusların eline geçmiştir.
5. Ağustos'ta General Nazarbekov Mustafa Kemal'in kuşatmasından altında kalmamak için Bitlisi terk etti. 7 Ağustos'ta Muş ve Bitlis Ruslardan kurtarıldı. Bu birliklere daha sonra Tatvan, Ahlat, Adilcevaz’ın da doğru taarruza devam etmelerini emretmiştir. General Nazarbekov zaman kazanmak için Tatvan'ı bırakmak ve Ahlat yönünde çekilme kararı aldı. Bu kararıyla Muş vadisini Mustafa Kemal'e bıraktı. Osmanlı 8’inci Piyade Tümeni ve Milisleri Rahva Ovası’ndan daha ileriye gidilemedi. Bu amaç başarılamamıştır.
Eylül sonlarında, Osmanlı saldırısı sona erdi. Nazarbekov geri çekilen kuvvetlerinin ardından Tatvan ve Muşu geri aldı, ama kış yaklaşırken Bitlis için mevcut gücü yoktu. Osmanlı atağın maliyeti 2 Ordu ya 30.000 ölü ve yaralı. Ruslar kendi çizgileri güçlendirmek amacı ile bir karşı saldırı ile bu yeni çizgide atağa geçse de yanıt Osmanlılarınki kadar güçlü değildi.
Ekim-Aralık dönemi Osmanlı ordusunun bu cephede organizasyonel ve operasyonel değişiklikleri ile geçti. Ruslar bu dönemde sessiz kaldı. Eylül ayından başlayarak Rus Devrimine kadar Rus Deniz Kuvvetleri Karadeniz üzerinde hakimiyetlerini kuracaktır. 1916 kışı son derece sert geçmekteydi ve mücadele yapılması neredeyse imkânsızdı.
1917
1917 yılı başına gelindiğinde koşullar daha da ağırlaştı. Edirne'den Diyarbakır'a taşınan 2. Ordu ilk günden başlayarak bölgenin doğasıyla savaşmaya başladı. En büyük sorunlar ikmal zorlukları yüzünden erzak yetiştirilemesi, bulaşıcı hastalıklar, sağlık malzemesi ve teçhizat noksanlığı ve askerlerinin cephe gerisinde ölmeye başlamasıydı. Rus Ordusu ağır kayıplarını takviye kuvvetleriyle kapatmış, hatta mevcudunu arttırmış, güçlerini 2. ve 3. Ordu mevzilerinin karşısına yerleştirmişti. Şubat ayında Ruslar bu cephede yeni bir saldırı için planlarını hayata geçiremediler.
23 Şubatta Rusya'da Şubat Devrimi ile başlayan sorunlar Rus ordusundaki disiplini hissedilir derecede bozmuştu. Rusya İmparatorluğu'nda Devrim'den sonra Transkafkasya'da iktidar Özel Transkafkasya Komitesi'e geçmişti. Mart ayında yaşanan küçük çatışmalarda Rus askerlerinin savaşmak istemedikleri ve silahlarını bıraktıkları görülüyordu. Bu gerçeğe karşın Rus Kafkas güçleri hâlen üstün durumdaydı. Ama Şubat Devrimi Rus askerî operasyonlarını bütün cephelerde durdurmuştur. Bahardan itibaren durum kötüleşir, hijyen ve gıda kaynaklı sorunlar ve tifüs salgını Rus Kafkas ordusunu yıpratır.
8 Martta yapılacak "taarruz planı" doğrultusunda 2 nci ve 3 ncü Orduların sevk ve idaresi Ahmet İzzet Paşa'ya verilmiştir. Mustafa Kemal, 2. Ordu Komutanlığı'na 7 Martta ekâleten, 16 Martta ise asaleten atandı. 3. Ordu Komutanı Vehip Paşa Ahmet İzzet Paşa'yla fikir ayrılıkları nedeniyle ayrılmış, yerine Fevzi (Çakmak) Paşa vekaleten getirilmişti. 2. Ordu ve 3. Ordu birlikte bir Ordular Grubu yapısına getirildi. Kağıt üzerinde yapılan bu değişikler cepheden bakıldığında, 3. Ordunun neredeyse erime seviyesine gelmiş olmasından ve 2. Ordunun Çanakkale'de ağır kayıplara uğramasından dolayı, iki ordunun ortak güçleri savaş başlangıcındaki tek bir ordunun seviyesine erişememekteydi. Bu gruba "Kafkas Ordular Grubu" ismi verildi.
8 Temmuzda 2. Ordu Komutanı Mustafa Kemal, Yıldırım Ordular Grubu'nun 7 nci Ordu Komutanlığına atandı. 2. Ordu Komutanlığı'na Fevzi Paşa getirildi. 3. Orduya Vehip Paşa aslen atandı.
Rusya'da 11 Kasım 1917'de Ekim Devrimi ile Rusya'da egemenliğin Bolşeviklerin eline geçmesi sonucu Tiflis'te Gürcü, Ermeni ve Azeri temsilcilerinden oluşan Bolşevik karşıtı Transkafkasya Komiserliği, Transkafkasya Sejmi (Meclisi) karma hükûmetini kurdu ve Bakü dışında tüm Transkafkasya'da egemenliği ele aldı. 2 Kasım 1917 tarihinde Bakü'de Bakü Sovyeti hükûmeti kurulmuştu.
18 Aralıkta Osmanlı İmparatorluğu Erzincan Mütarekesi'ni imzaladı. Bu imza ile Transkafkasya Sejmi'ni tanıdı ,
1917 sonlarında Gürcüler Posof-Kobliyan tarafında, Ermeniler de Erzurum-Kars-Ardahan tarafında faaliyetlere başlamıştı. Devrim sonrasında Rus birlikleri bölgeden ayrılırken silahlarını Ermeni ve Gürcüler'e dağıtarak Osmanlı ile mücadeleyi onlara bırakmışladır. Fevzi Paşa'nın anılarında yazdığına göre kışın başına kadar Rusya en az 100,000 asker kaybetmişti ve cephe gücü 250,000'e düşmüştü.
1918
Ocakta Transkafkasya Komiserliği Tiflis'te oluşturulan Transkafkasya Sejmi'ni yasama organı olarak ilan etti. Osmanlı İmparatorluğu Gürcü ve Ermeni temsilcileriyle sınır ihtilaflarını çözemedi.
11 Şubatta genel hareket emrini alan 3. Ordu, bir koldan Kafkasya üzerine ilerlerken, Kazım Karabekir 13 Şubat’ta Erzincan’ın istirdatını gerçekleştirdi. Diğer koldan Trabzonlu Albay Hamdi (Pirselimoğlu) Bey komutasındaki 37. Tümen ve Giresun'dan 123. Alay ile takviye edilerek Trabzon üzerine yola çıktı. Bölgedeki çeteleri de temizleyerek ilerleyen birlikler, 15 Şubatta Vakfıkebir'i, 18 Şubatta Akçaabat'ı geri aldı. Birkaç gün içinde çevreyi kontrol altına alan Osmanlı birlikleri 24 Şubatta Trabzon'a girdi.
3 Mart'ta imzalanmış olan Brest-Litovsk Antlaşması ile o dönemde Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti içerisinde yer alan Kars, Ardahan ve Batum Osmanlı İmparatorluğu'na verilmişti. Gürcü tarafı buna yoğun tepki göstermiştir. Daha sonra 28 Martta 3. Ordu harekâtı üzerine Gürcüler de antlaşmayı tanımak zorunda kaldı. Bu arada Ali İhsan Paşa komutanlığındaki bir Osmanlı Ordusu, 23 Martta Adilcevaz'ı ve 2 Nisan'da da Van'ı işgalden kurtardı.
30 Mart-3 Nisan tarihleri arasındaki Mart Olaylarında Bakü şehri ve civarında Bakü Sovyeti ve Ermeni Devrimci Federasyonu kuvvetlerinin Müsavat Partisi ve Kafkas Süvari Tümeni (Dikaya Diviziya) arasında meydana gelen çatışmalar sırasında Azeri sivillere yönelik katliam raporlanmış, Azeri ve diğer müslüman halk mensuplarından 3.000 ila 12.000 kişinin öldürüldüğü aktarılmıştır.
22 Nisan'da Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan topraklarında federatif bir yönetim altında Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti kuruldu. Osmanlı Ordusu taarruzu karşısında Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti'nin nasıl bir politika izlemesi gerektiği konusunda fikir ayrılığı yaşandı. Gürcü ve Ermeni temsilciler silahlı mücadele kararı verirken, Azerbaycan temsilcileri dostane politika izlenmesinden yana idi.
24 Mayıs'tan başlayarak Ermenilerle Karakilise Muharebesi, Sardarapat Muharebesi ve Baş Abaran Muharebesi yapıldı. 31 Mayıs'ta barış antlaşması imzalandı.
8 Haziran tarihinde imzalanan Osmanlı İmparatorluğu ile aralarında Azerbaycan Millî Şurası da bulunan yeni Kafkasya devletleri arasında Batum Antlaşması'ndaki 'dostluk ve karşılıklı yardım' maddesi gereğince Osmanlı İmparatorluğu, gerektiği takdirde Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’ne silahlı yardım yapmayı kabul etti. Bu anlaşmaya itiraz eden Ermenistan Ordusu komutanlarından General Andranik Ozanyan hükûmette olan Taşnak partisine kızıp istifa etmiş ve güçleri ile bu bloktan ayrılmıştır.
Kafkaslardaki Türk ve Müslüman halkına yönelik katliamların durdurulması için Azerbaycan Millî Şurası'nın Başkanı Mehmed Emin Resulzade Batum Anlaşmanın 4. maddesine uygun olarak Osmanlı İmparatorluğu'ndan askeri yardım istedi. Fakat Almanya, Filistin Cephesi'nde hayati önemde çarpışmaların yapıldığını öne sürerek, Azerbaycan’a askeri yardım yapmasına karşı çıktı. Enver Paşa bu sıkıntının aşılabilmesi için kardeşi olan Nuri Paşa'nın komutanlığında, Azeri ve Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti vatandaşı Dağıstanlı gönüllülerden oluşan Kafkas İslam Ordusunu planladı.
Haziran ayında Kafkas İslam Ordusu Osmanlı İmparatorluğu ile Azeri ve Dağıstanlı gönüllülerinin katılımıyla oluşturdu. Mürsel Bakü komutasındaki Beşinci Kafkas Piyade Tümeni de bu ordunun ana omurgasını oluşturdu. Kafkas İslam Ordusu Gence yönüne doğru yer yer çarpışarak ilerlerken, Ali İhsan Paşa komutasındaki bir birlik de Van'dan yola çıkıp başka bir kol harekâtıyla İran'a girdi ve 8 Haziranda Tebriz'i aldı.
Azerbaycan'da ilk savaş Gence'deki Ermeni mahallesinde silahları toplarken çıktı. Haziran'da tekrar taarruza kalkan Türk kuvvetleri Göyçay ve Saylan muharebelerinde elde ettiği başarılarla Bakü'ye yaklaştı.
15 Eylül'de Bakü Muharebesi ile Kafkas İslam Ordusu Bakü'yü aldı. Bu savaşta 1130 Osmanlı askeri çatışmada öldü. Bu sırada Eylül Günleri'de 10.000 ila 20.000 etnik Ermeni öldürülmüştür. Bu katliamın, 1918 Martında Taşnaklar ve Bolşeviklerin yerli Azerileri öldürdüğü Mart Olayları'nın misillemesi niteliğinde olduğu iddia edilir. Bakü'nün Ermeni ve İngilizlerden kurtarılmasının ardından yeni Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin başkenti Gence'den Bakü'ye taşındı.
Ekim, Bakü'nün Ermeni, Bolşevik ve İngilizlerden kurtarılmasının ardından bir Osmanlı müfrezesi de kuzeye ilerleyip ekim başında Derbent'e girdi ve Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'ne askeri destek verdi.
30 Ekim'de imzalanan Mondros Mütarekesi uyarınca Osmanlı ordusu işgal ettiği Kafkasya topraklarını bırakarak 1914 sınırına geri çekildi. Kafkas İslam Ordusu'na dönüş emri verildi ve 28 Aralık tarihinde geri dönüş başladı.
Kayıplar
Bu cephede savaş sona erdiğinde Doğu Anadolu ve Kafkasya’da 1,200,000 Müslüman göçmen durumuna düşmüştü. Doğu Anadolu’da 1.000.000 Kafkas Müslümandan Anadolu'ya gelen 130.000 sivil halk ölmüştür. Yolda salgın hastalık, açlık, sefalet ve Ermeni çeteleri yüzünden kırılınlar tahmini olarak eklendiğinde ölü miktarı 2,5-3 milyon arasında değişmektedir. Müslümanların Van ilinde %62’si, Bitlis ilinde %42'si, Erzurum ilinde %31’i, Diyarbakır ilinde ise %26'sı ölmüştür.
İhtilaflı topraklar
17-18 Ocak 1919'da Kars'ta yapılan kurultayda Kars-Ardahan ve Posof'lu aydınlar da Ermeni-Gürcü hareketini engellemek için geçici bir hükûmet kurmuşlardır. Fakat bu hükûmetin faaliyetleri İngilizler tarafından hemen engellenmiş ve üyeleri de Malta'ya sürülmüştür. Bu hükûmetin dağılmasından sonra Gürcüler Azgur, Ahıska ve Duğur'da ileri gelen şahıslarla işbirliği yaparak Ahıska, Ahırkelek ve Posof'u işgal etmişlerdir. Bu dönemde 3. tümenimize bağlı taburlarla, milis kuvvetleri, Gürcülere karşı ayrı ayrı savaşmışlardır.
1921 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi ile Bolşevikler arasında imzalanan Moskova Antlaşması ile Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği işgaline uğrayarak yıkıldı.
Juan Mujica
Juan Martín Mujica Ferreira (22 Aralık 1943, Casa Blanca - 11 Şubat 2016, Montevideo), Uruguaylı futbolcu ve teknik direktör. Defans pozisyonunda görev aldığı futbolculuk kariyerinin ardından teknik direktörlük yapmıştır.
1966-1970 yılları arasında 22 kez Uruguay millî takımı forması giyen Mujica, bu maçlarda 2 gol kaydetti. 1967 Güney Amerika Şampiyonası'nda şampiyonluk yaşayan ve 1970 FIFA Dünya Kupası'nda dördüncü olan Uruguay kadrolarında da yer aldı.
Nogitsune
Nogitsune bir Yõkai türüdür.
Nogitsune,Yako,Void Kitsune,Dark kitsune,Vahşi kitsune vb.gibi isimleri vardır.
Nogitsune Kitsune gibi bir tilki ruhudur.Kitsuneye benzemeyen Nogitsune Tanrı Inari’yi reddettiği, insanların ve diğer tilki ruhlarının arasında kaos ve telaşa sebep olmayı tercih ettiği düşünülür.Kısacası kötü, şekil değiştiren vahşi tilki.
İnsanları kandırır ve ruhlarına sahip olurlar.Kitsune'den farklı olarak Nogitsune yalancı ve düzenbazdır.Ama kitsune gibi verdiği sözleri unutmazlar.Kaos ve acıdan beslenirler.Hırsızlık yapmayı severler, görünüşleriyle avını kolayca yakalaya bilirler.Nogitsune bir insana sahip olduğunda sahip olduğu insanın şekline gire bilir.Eğer bir insana sahip olursa ilk göstericeği belirti soluk hafif parlayan gözlerdir.
İnsanlarla oynamayı, onları kandırmayı çok severler.Böylece kaos yaratırlar.
Sebenardı, Bolu
Sebenardı, Bolu ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Nogitsune
Nogitsune daha çok kadınları hedef alır.100 yaşını geçen bir nogitsune aynı kitsune gibi özel güçlere sahip olur.Ölümsüzdürler.Kara mizah anlayışları vardır.Efsanelerde nogitsune'in bir insana sahip olduğu zaman o insanın bedeninde şiş oluştuğu ve dokunulursa bedenin başka bir yerinde yeniden çıktığı söyleniyor.
Sebenardı, Bolu
Tarihçe
Köyün adı 1928 yılı kayıtlarında Sığırkuyruğu olarak geçmekte iken 1952 tarihinde Sebenardı olarak değişmiştir. Daha önceleri Seben ilçesine bağlıyken, 9 Nisan 1949'da Bolu merkez ilçeye bağlandı.
Nogitsune
Bazı kaynaklarda Nogitsune "Yako" olarak da adlandırılıyor. Yakoların görünüşü hemen hemen birçok efsanelerde aynıdır.Gerçek tilkilerin aksine siyah renktedirler.
Bazı kaynaklarda ise Nogitsune'nin "9 Kuyruklu Tilki" olduğu söyleniyor.İnsan kılığına girebilirler. Beyaz ya da altın kuyrukları olduğu söyleniyor.Fazla kuyruk olması onları daha güçlü, akılı olduğunu gösterir.Nogitsune'in yaklaşık 1000 yaşın üzerinde olduğu tahmin ediliyor.
Bu tilkiler yağmalamayı çok severler.Gece vakti her hangi bir evden bir şeyler çalmaya bayılırlar.
Yeşim Büber
Yeşim Büber (d. 18 Ağustos 1977, Aydın); Türk sinema ve dizi oyuncusudur.
Kariyer hayatı
18 Ağustos 1977 tarihinde Aydın'da doğdu. Annesi terzi ve babası ise çevirmendir. Yeşim Büber, ilk okulu, orta okulu ve liseyi bitirdikten sonra ailecek İstanbul'a taşındılar. 1,5 yıl sonra da İzmir'e taşındılar. Can Gürzap'ın Diyalog Oyunculuk Okulu'nda eğitim alan sanatçı, Oyunculuk tecrübesini 1996 yılında Show TV'de yayımlanan ve Mahsun Kırmızıgül ve Ebru Destan'ın başrollerinde oynadığı Bu Sevda Bitmez isimli dizi ile başladı. 1998 yılında Star TV'de yayımlanan Alişan, Kayra Şenocak ve Saruhan Hünel ile birlikte başrolünü paylaştığı Aynalı Tahir isimli dizide "Sedef" karakterine hayat verdi. 2004 yılında "İnşaat" filmi ile 9. Sadri Alışık Ödülleri'nden "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu" ödülünü kazandı. Televizyon için sinema ve bilişim konularında programlar hazırladı.
Kişisel hayatı
2001 yılında oyuncu Kâmil Güler ile evlendi ve bir sene sonra boşandı. 2006 yılında görüntü yönetmeni Mehmet Aksın ile evlendi. Evlendikten sonra evlerini boşaltarak bir teknede yaşamaya başladılar ve tekneleri ile bir sene süren bir dünya turu yaptılar. 2013 yılında Nehir ve Can Yunus adlarında ikiz çocukları oldu. Tekneleriyle Türkiye'nin güneyinde Muğla Gökova'da bulunan Okluk koyu'nda bir süre yaşayan çift daha sonra işleri nedeniyle İstanbul'a gelerek Fenerbahçe Marina'ya yerleştiler.
I. Murad Hamamı
Tarihi
Ülgen, Otto-Dorn ve Eyice'nin yayınlarına göre yapı, o dönemlerde harap durumda olan yapının içine girilmesi mümkün değildi. Bursa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 11 Şubat 1990 tarih ve 969 sayılı kararıyla 1. anıtsal koruma derecesiyle tescil edildi. 2006'da, Köylere Hizmet Götürme Birliği finansmanıyla yapının rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlandı. İznik Köylere Hizmet Götürme, Çevreyi Koruma, Tarım ve Turizmi Geliştirme Birliğinin de desteğiyle İznik Kaymakamlığı tarafından aynı yıl başlanan onarım çalışmaları, Ağustos 2007'de tamamlandı. Çalışmalar sırasında; Antik Roma dönemine ait, 2. yüzyıldan kalma bir sütunlu yolun bir kısmı da ortaya çıkarılmıştı. Yaklaşık 2.500.000 YTL maliyetle yapılan çalışmalarda genişletilen hamam bahçesine ahşap çini dükkânları yerleştirildi. Bina, bir kültür merkezi, seminer salonu ve sergi alanı olarak kullanılmaya başlanırken bahçesi ise Çiniciler Çarşısı adını aldı.
Konumu ve mimarisi
İznik'in Beyler Mahallesi'ndeki Atatürk Caddesi üzerinde konumlanır. Kuzey cephesinin orta eksenindeki kapıdan giriş yapılan yapı; batı kısmında erkek, doğu kısmında ise kadın bölümü olmak üzere iki temel bölümden oluşur. Hem erkek hem kadın bölümü olduğundan bir çifte hamam niteliğindedir.
Arripidae
Arripidae Percoidei alttakımına bağlı bir familyadır.
Jimmy Bullard
James Richard "Jimmy" Bullard (d. 23 Ekim 1978, Londra) Alman asıllı İngiliz eski futbolcudur. 2011-2012 sezonunda EFL Championship takımlarından Ipswich Town'un formasını giymekteydi. 2012 yılında ise futbol kariyerini noktalamıştır. Orta saha bölgesinde oynamıştır. Oynadığı futboldan çok saha içinde ve dışında yaptığı komedi hareketlerle bilinmektedir.
İlk yılları
Londra'nın kuzey bölgesinde doğan Bullard, 20 yaşına kadar dekoratif ressam olmak için çalıştı ancak son anda futbolcu olmaya karar verdi.
Kulüp kariyeri
1998 yılında Gravesend & Northfleet takımında profesyonel olan Bullard, bundan bir yıl sonra -yani 1999 yılında- West Ham United'a 30 bin £ karşılığında transfer oldu. Fakat burada kaldığı iki yıl boyunca hiç forma giyme şansı bulamayan Bullard, 2001 yılında Peterborough United'a transfer oldu. 2002-03 sezonunun devre arasında -yani Ocak 2003'te- Wigan Athletic'e 275 bin £ karşılığında transfer oldu.
2003 yılında ligde yılın takımında yer alan Bullard, bundan iki yıl sonra takımıyla Premier League'e yükselme sevinci yaşadı. 2006 yılında Wigan, EFL Cup'ta finalde Manchester United'a 4-0 yenildi ve ikinci oldu. Bullard, 28 Nisan 2006 tarihinde Fulham'a 2 milyon 500 bin £ karşılığında transfer oldu. Bullard, Fulham forması altındaki ilk maçına 20 Ağustos 2006 tarihinde 5-1 kaybettikleri Manchester United maçında çıkarken, Fulham forması altındaki ilk golünü 26 Ağustos 2006 tarihinde Bolton Wanderers karşısında maçın son dakikasında penaltıdan attı ve maçın 1-1 bitmesini sağladı. 9 Eylül 2006 tarihinde ise Newcastle United maçında sakatlandı ve başta sahalardan 6-8 hafta uzak duracağı söylentileri ortaya çıktı. Ancak Bullard sahalara 12 Ocak 2008 tarihinde 2-1 kaybettikleri maçta eski takımı West Ham United karşısında döndü.
Bullard, 2008-09 sezonunda devre arasında -yani 23 Ocak 2009 tarihinde- Hull City'ye 5 milyon £ karşılığında rekor ücretle transfer oldu ve 4,5 yıllık sözleşme imzaladı. Bullard, Hull City forması altındaki ilk maçına 28 Ocak 2009 tarihinde yine eski takımı olan West Ham United karşısında çıktı ancak bu maçta kıkırdak bölgesindeki küçük bir yırtıktan dolayı sakatlanıp oyundan çıkmak zorunda kaldı ve 17 Şubat 2009 tarihinde ameliyat oldu. Ameliyat sonrası yapılan açıklamada Bullard'ın sezonu kapattığı öğrenildi. Bullard, sahalara 19 Ekim 2009 tarihinde 2-0 kaybettikleri maçta eski takımı Fulham karşısında çıkarken, Hull City forması altındaki ilk golünü ise 21 Kasım 2009 tarihinde yine eski takımı West Ham United karşısında serbest vuruştan attı. 28 Kasım 2009 tarihinde ise 1-1 biten Manchester City maçında penaltıdan attığı gol sonrası gol sevincinde takım arkadaşlarıyla birlikte takımının teknik direktörü Phil Brown'un taklidini yaparak hem tüm dikkatleri üzerine çekmeyi, hem de herkesi güldürüp sevgi kazanmayı başardı.
Bullard, 27 Ocak 2011 tarihinde Ipswich Town'a kiralandı. Ipswich Town forması altındaki ilk maçına 1 Şubat 2011 tarihinde Derby County karşısında çıkarken, o maçta da Ipswich forması altındaki ilk golünü attı. Hull City, 18 Ağustos 2011 tarihinde Bullard'ın sözleşmesini feshetti ve Bullard, Ipswich Town ile sözleşme imzaladı ve bonservisi Ipswich'in eline geçti.
Millî takım kariyeri
Bullard, 2006 yılında; büyükannesinin Alman olması nedeniyle Almanya'nın o zamanki teknik direktörü Jürgen Klinsmann'a 2006 FIFA Dünya Kupası'nda Almanya formasıyla mücadele etmesi için mesaj gönderdi. Ağustos 2008'de ise Michael Owen'ın sakatlığı nedeniyle İngiltere'nin o zamanki teknik direktörü Fabio Capello tarafından 2010 FIFA Dünya Kupası elemeleri mücadelesinde oynanacak Hırvatistan ve Andorra maçları için kadroya çağrıldı ancak hiçbirinde forma giymedi.
Fukuoka Havalimanı
Fukuoka Havalimanı ( Fukuoka Kūkō), Japonya'nın Fukuoka şehrinde bulunan uluslararası ve yerel havalimanıdır. Havalimanı, Hakata Garı'nın 3 km doğusunda yer almaktadır. Eskiden Itakuza Hava Üssü olarak bilinmekteydi.
Spencer Grammer
Spencer Karen Grammer (d. 9 Ekim 1983, Los Angeles, Kaliforniya), Amerikalı aktris.
Fukuoka Havalimanı
Fukuoka Havalimanı, Japonya'nın en işlek dördüncü havalimanıdır. 2012 yılında 17.4 milyon kişi tarafından kullanılmıştır ve 155.900 iniş ve kalkış gerçekleştirilmiştir. Havalimanının 2800 metre uzunluğunda tek bir pisti bulunmaktadır ve havalimanı yerleşim alanları ile çevrilidir. Bu nedenle yerel halkın talebi üzerine uçuşlar saat sabah 7:00 ile akşam saat 10:00 arası gerçekleştirilmektedir. Havalimanının iç hatlar terminali Fukuoka metrosu ile şehir merkezine bağlanmakta olup uluslararası terminal ise karayolu ile ulaşılabilmektedir.
Spencer Grammer
Yaşamı
Grammer 9 Ekim 1983 tarihinde Los Angeles, Kaliforniya'da doğdu. 1992'de oyunculuğa başladı. En çok, Summer Smith rolüne hayat verdiği Adult Swim animasyonu bilimkurgu türünde; Rick and Morty ve ABC Aile Kanalı yapımı Casey Cartwright rolünde olduğu kolej draması türünde Tv dizisi; Greek ile tanındı. Amerikalı usta oyuncu Kelsey Grammer'in kızı yine oyuncu olan Greer Grammer'in ablasıdır.
Fukuoka Havalimanı
Tarihçe
Havalimanı, Japon İmparatorluk Ordusu Hava Kuvvetleri için 1943 yılında Mushorida Hava Üssü olarak kurulmuştur. Savaştan sonra 1945-1972 yılları arasında ABD Hava Kuvvetleri tarafından Itazuke Hava Üssü adıyla kullanılmıştır. 1961 yılında sivil kullanıma da açılmıştır. 1971 yılından sonra üssün Japonya'nın kontrolüne verilmesi kararlaştırıldı ve 31 Mart 1972 tarihinde ABD tesisleri kapatıldı.
Kanlıçay, Karapürçek
Kanlıçay, Sakarya ilinin Karapürçek ilçesine bağlı, Sadzların çoğunlukta olduğu bir mahalledir.
Coğrafya
Sakarya il merkezine 26 km, Karapürçek ilçesine 10 km uzaklıktadır.
Victoire Tomegah Dogbé
Victoire Tomegah Dogbé (d. 23 Aralık 1959), Togolu siyasetçi. Dogbé, Afrika ülkesi Togo'da 28 Eylül 2020 tarihinden bu yana başbakanlık makamında bulunmaktadır.
Önceli Komi Sélom Klassou'nun kabinesi ile birlikte istifa etmesinin ardından, ülkenin ilk kadın başbakanı olarak makama atanmıştır.
Samuel Adewunmi
Samuel Adewunmi (d. 1994, Londra), Nijerya kökenli İngiliz aktör. The Last Tree adlı filmindeki rolüyle 2019 yılındaki İngiliz Bağımsız Film Ödülleri'ne "En İyi Erkek Oyuncu" dalında aday olmuş "Gelecek Vaadeden Oyuncu" dalında ise ödülü kazanmıştır.
Yaşamı ve kariyeri
Adewunmi, 1994 yılında Nijerya asıllı bir ailenin oğlu olarak Londra, İngiltere'de doğdu. Identity Oyunculuk Okulu'ndan (IDSA) mezun oldu. 2014 yılında oyunculuğa başladı. 2021 yılından itibaren başrolünü İngiliz kadın oyuncu Joanne Froggatt ile paylaştığı Angela Black adlı TV dizisinde canlandırdığı Ed Harrison rolüyle sivrilmiştir.
Karlofça Antlaşması
Karlofça Antlaşması, 26 Ocak 1699 tarihinde Osmanlı ile başlarında Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu bulunan diğer Kutsal İttifak devletleri (Avusturya, Venedik ve Lehistan) arasında imzalanmış olan bir barış antlaşmasıdır. Gerileme Dönemi'nin başlangıcı olarak sayılmaktadır. Karlofça bugünkü (Almancada Karlowitz, Sırpça'da Сремски Карловци (Sremski Karlovci)) Sırbistan'ın sınırları içinde yer alan küçük bir kasabadır. Antlaşma, 1683-1698 yılları arasındaki Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları'nın sonucunda imzalanmıştır.
Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları
Sultan II. Mustafa döneminde Osmanlılar, Avusturya üzerine üç büyük sefer düzenlediler. Papa XI. Innocentius 1684'te Osmanlı İmparatorluğu'na karşı "Kutsal İttifak" adı altında Avusturya, Lehistan ve Venedik'ten oluşan bir ittifak oluşturdu. 1686'da bu ittifaka Rusya da katıldı.
Erdel'de yapılan bir sıra muharebeler yanında Venedikliler, Mora Yarımadası/Mora ve Dalmaçya'ya, Lehistan ise Boğdan'a saldırmışlardı. Uzun süren savaşlar sonunda Osmanlı İmparatorluğu yorgun düştü. Aynı dönemde Rusya'nın başına I. Petro geçmişti. I. Petro; ordusunu modernize etmiş, boğazlardan Akdeniz'e inme ve Karadeniz'e egemen olma çabalarına girişmişti. 1695'teki saldırıda başarısız olmuş; fakat bir yıl sonra Azak Kalesi'ni ele geçirmişti (6 Ağustos 1696). Ancak Osmanlı İmparatorluğu, ordusunun 11 Eylül 1697'de Zenta Muharebesi'nde uğradığı yenilgi ile bir anda savunmasız kaldı. Özellikle İngiliz ve Hollanda hükûmetlerinin araya girmesi sonucu Sultan II. Mustafa, barış müzakerelerine razı oldu.
Müzakereler ve imzalanma
Müzakereler sırasında, barış müzakereleri tarihinde ilk defa olarak, taraflar yuvarlak bir masa etrafında toplandılar. Müzakerelerin yapıldığı büyük çadırın dört değişik girişi bulunmaktaydı ve böylece hiçbir taraf için çadıra giriş protokolünde öncelik sağlanmamış oluyordu.
26 Ocak 1699 günü imzalanan Karlofça Antlaşması ile Banat ve Temeşvar hariç, bütün Macaristan ve Erdel Prensliği Avusturya'ya, Ukrayna ve Podolya Lehistan'a, Mora ve Dalmaçya kıyıları Venediklilere bırakıldı. Ruslar ayrıca ele geçirdikleri Azak Kalesi'nin dışında, ele geçirmeyi düşündükleri Kerç Kalesi'ni de istediklerinden, Karlofça'da Ruslar ile bir barış antlaşması imzalanamadı. Ancak Ruslarla da iki yıllık bir ateşkes üzerinde mutabakata varıldı. Barış antlaşması, ertesi yıl imzalandı. Ayrıca barışın süresi 25 yıl olarak belirlenirken, antlaşmanın garantör devleti de Avusturya olmuştur.
Sonuçlar
Avusturya'nın barış görüşmelerini kabul etmesinin başlıca sebebi batıda çıkması önlenemez olduğu gayet açık olan savaştı. Habsburg Hanedanı'nın İspanya kolundan olan İspanya Kralı II. Carlos fiziksel ve akılsal olarak kusurlu idi ve ayrıca kendisinin yerine geçebilecek bir çocuğu da yoktu. İspanyol İmparatorluğu'na vâris olarak iki değişik hanedan temsilcisi bulunmaktaydı: Birisi Kutsal Roma Germen İmparatoru olan Habsburg Hanedanı'ndan I. Leopold, diğeri ise Bourbon Hanedanı'ndan Fransa Kralı XIV. Louis. Her ikisi de İspanya İmparatorları II. Felipe'nin torunu ve sonraki IV. Felipe'nin damatları olup her ikisinin de İspanya tahtı üzerindeki iddiası aynı güçte idi. II. Carlos kendine vâris olarak önce I. Leopold'u seçmişti; ama sonra fikrini değiştirip XIV. Louis'i vâris yapmıştı. Fransa ve İspanya'nın birleşmesi ve (İspanya'yı da idaresine geçiren) Fransa'nın; Avrupa'nın, Amerika ve Asya'da İspanya kolonilerine sahip süper güçlü ülkesi olarak ortaya çıkması Avusturya'yı olduğu gibi diğer birçok batı Avrupa ülkesini de korkutmaktaydı. Bu karmaşık İspanya veraseti sorununun bir Avrupa savaşı ortaya çıkarması bekleniyordu. Nitekim de Karlofça Antlaşması'ndan 2 yıl geçmeden beklenen oldu ve 1701-1714 döneminde 13 yıl süren İspanya Veraset Savaşları başladı. Karlofça'ya İngiltere ve Hollanda'nın ara buluculuk yapmaya çok hevesli olmaları ve Avusturya'nın bu antlaşmaya hemen razı olması hep bu beklenen savaş nedeniyleydi.
Anastasiya Vinnikava
Anastasia Vinnikova (d. 15 Nisan 1991, Belarus), Belaruslu şarkıcı. 2011 Eurovision Şarkı Yarışması'nda ülkesini I Love Belarus şarkısı ile temsil etti ve finale kadar çıkmayı başardı.
Geçmişi
Anastasia Vinnikova 15 Nisan 1991 tarihinde Belarus Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı olan Dzyarzhynsk şehrinde doğdu. Minsk Devlet Dil Üniversitesi'nde Tercümanlık bölümünü bitirdi.
Eurovision
2011 yılında I Love Belarus şarkısı ile Eurovision'a katıldı. Şarkı Evgeny Oleinik tarafından yazıldı. Anastasia Eurovision'da ikinci yarı finale kadar ulaştı. Belarus 45 puan ile yarışmayı 14. sırada bitirdi.
I Love Belarus
"I Love Belarus", (Türkçe: Belarus'u Seviyorum), 2011 Eurovision Şarkı Yarışması'da Belarus'u temsil eden parçadır.Anastasia Vinnikova tarafından seslendirilmiştir. Ancak finale çıkmaya hak kazananamamıştır.
Banjosidae
Banjosidae Percoidei alttakımına bağlı bir familyadır.
Taksonomi
Banjosidae familyasına bağlı cinsler (2022):
Nadir Nadi
Mustafa Nadir Nadi (23 Haziran 1908, Fethiye - 20 Ağustos 1991), Türk gazeteci ve yazardır. Cumhuriyet gazetesinin kurucusu Yunus Nadi Abalıoğlu'nun oğludur.
Hayatı
23 Haziran 1908'de Muğla'nın Fethiye ilçesine bağlı Kayaköy'de doğan Nadir Nadi, İlkokulu İstanbul'da, Nişantaşı'ndaki Yeni Mektep'te okur. Orta öğrenimini Galatasaray Lisesi'nde okurken Türk Kurtuluş Savaşı'nın başlaması üzerine babasıyla birlikte Ankara'ya gider. Galatasaray Lisesi'ndeki öğrenimini 1930'da tamamlar. Yüksek öğrenimini İsviçre'de Lozan Üniversitesi'nde Siyasal Bilimler Fakültesi'nde görür. Gazeteciliğe, Cumhuriyet gazetesine yurt dışından gönderdiği yazı, haber ve röportajlarla başlar. (1932) İstanbul'a döndükten sonra Cumhuriyet gazetesinin çeşitli birimlerinde çalışır ve köşe yazarlığı yapar. (1936) 1938-41 yılları arasında Galatasaray Lisesi'nde sosyoloji öğretmenliği yapar. 1945 yılında babası Yunus Nadi'nin ölümü üzerine Cumhuriyet'in yönetimini ve Başyazarlığını üstlenir.
Nadir Nadi, 1950-54 yılları arasında Demokrat Parti listesinde Muğla Bağımsız Milletvekili, 1954-57 yılları arasında da İstanbul Bağımsız Milletvekili olarak TBMM'de bulunur. Parlamentoya girişinden bir süre sonra Avrupa Konseyi'ne bağımsız Türk delegesi olarak seçilip, 6 yıl bu görevde bulunur. Bu arada 1962'de gazetedeki yazılarına ara veren Nadir Nadi, 12 Mart Müdahalesi sonrasında da bir yıl kadar gazete yönetiminden uzak durur.
Basın alanında birçok ödül alan Nadir Nadi, TÜYAP Kitap Fuarı tarafından da 1988 yılında Onur Yazarı seçildi. 1991 yılında ölen Nadir Nadi, Edirnekapı Şehitliği'ne defnedildi.
Semerciler, Bolu
Tarihçe
Köy 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Bolu il merkezine 30 km uzaklıktadır.
Kümbet, Kadirli
Kümbet, Osmaniye ilinin Kadirli ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Dejan Lekić
Dejan Lekić (d. 7 Haziran 1985, Kraljevo), profesyonel Sırp futbolcudur. Forvet mevkiinde görev yapmaktadır. Sırp forvet 2009 yılından bu yana Sırbistan millî takımında da zaman zaman forma giymektedir.
Millî takım
Lekić 2009 yılından bu yana Sırbistan millî takımının formasını giymektedir. Bugüne dek çıktığı 5 millî maçta hiç golle buluşamamıştır.
Ahmet Çiğdem
Ahmet Çiğdem (d.1964 İkizören, Çankırı) Türk akademisyen
Bathyclupeidae
Bathyclupeidae Percoidei alttakımına bağlı bir familyadır.
Ahmet Çiğdem
İlk, orta ve lise eğitimini Çankırı’da tamamladı. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi’nden mezun olduktan sonra, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyoloji Bölümünde Master ve Doktora yaptı. 1986 yılında 2013 yılına kadar Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde uzun yıllar çalıştı.. Sosyoloji, Siyaset Bilimi, Türkiye’nin Siyasal Yapısı, Siyaset Sosyolojisi derslerini verdi. Emekli olduktan sonra 2016-2019 yılları arasında Yakın Doğu Üniversitesi’nde çalıştı.
Bathyclupeidae
Taksonomi
Bathyclupeidae familyasına bağlı cinsler (2022):
Ahmet Çiğdem
Çalışma alanları, sosyal ve siyasal teori, din ve modernite, iletişim ve sosyal teori, Türkiye gerçekliği ve din ve sosyal teoridir.
Eserler
Çeşitli dergi ve kitaplarda basılan muhtelif makalelerinin yanı sıra, aşağıda belirtilen kitapları yayınlanmıştır:
2009 Avrupa Kısa Kulvar Yüzme Şampiyonası
2009 Avrupa Kısa Kulvar Yüzme Şampiyonası, 10-13 Aralık 2009 tarihleri arasında, İstanbul, Türkiye'de gerçekleştirilen 17. Avrupa Kısa Kulvar Yüzme Şampiyonası etkinliğidir. 41 ülkeden sporcuların katıldığı organizasyon kapsamında gerçekleştirilen 38 etkinliğin tamamına Abdi İpekçi Arena ev sahipliği yaptı. Şampiyonada; 10 altın, 3 gümüş ve 1 bronz olmak üzere toplam 14 madalya kazanan Hollanda, madalya sıralamasının zirvesinde yer aldı.
Ev sahibi seçimi
Debrecen, Macaristan'da devam eden 2007 Avrupa Kısa Kulvar Yüzme Şampiyonası sırasında Avrupa Yüzme Birliği tarafından yapılan açıklamayla, organizasyona İstanbul'un ev sahipliği yapacağı belirtildi.
Katılımcılar
Şampiyonada 41 ülkeden katılan sporcular mücadele etti.
Kadınlar etkinlikleri
Lejant: DR - Dünya rekoru; DED - Dünyanın en iyi derecesi; AR - Avrupa rekoru; ÜR - Ülke rekoru; ŞR - Şampiyona rekoru
Yahyalar, Yenimahalle
Yahyalar, Ankara'nın Yenimahalle ilçesinde, genelde gecekonduların bulunduğu ve alt-orta gelir düzeyine mensup ailelerin yaşadığı semt.
Ankara'nın en büyük mezarlığı olan Karşıyaka Mezarlığı bu semte yakındır. O nedenle Ankara'da mermer işi ile uğraşan esnafın çoğu bu semtte idi. Ancak büyükşehir belediyesinin planları doğrultusunda Yahyalar'daki mermer atölyeleri şehrin biraz daha dışına taşınmıştır. Yenimahalle Belediyesi tarafından son dönemlerde gerçekleştirilen bazı hizmetler, Yahyalar semtinin gelişmesine katkıda bulunmaktadır.
Semtte bir açık pazar, bir de hatıra ormanı vardır. Açık pazarda 2018 yılı Haziran ayında toplu iftar düzenlenmiş, yine aynı yıl Eylül ayında açıkhava sineması etkinliği gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Ankara Büyükşehir Belediyesinin Yahyalar Aile Yaşam Merkezi bu semtte bulunmaktadır. 2019 yılında semtte Cumhur İttifakı Yahyalar Bölge Başkanlığı açılmıştır. Yahyalar ile Yakacık Mahallesi arasında dolmuş (minibüs) seferleri yapılmaktadır.
Onni Okkonen
Onni Okkonen (20 Ağustos 1886 - 18 Mayıs 1962), Helsinki Üniversitesi'nde yaşayan Fin bir sanat tarihçisiydi.
Helsinki'deki Hietaniemi Mezarlığı'na gömüldü.
Evelyn Hooker
Evelyn Hooker (kızlık soyadı Gentry, 2 Eylül 1907 - 18 Kasım 1996), kendi kendini erkek eşcinsel ve heteroseksüel olarak tanımlayan gruplara çeşitli psikolojik testler uyguladığı ve en çok uzmanlardan eşcinselleri tanımlamalarını ve zihinsel sağlıklarını derecelendirmelerini istediği 1956 tarihli "Erkek Açık Eşcinselliğin Ayarlanması" adlı makalesiyle tanınan Amerikalı bir psikologdu. Diğer araştırmacıların daha sonra tekrarladığı deney, eşcinsel ve heteroseksüel erkekler arasında zihinsel uyum açısından algılanabilir bir fark olmadığı için eşcinselliğin zihinsel bir bozukluk olmadığını savunur.