cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gol çizgisi teknolojisi
Arka plan
Ocak 2005'te oynanan Manchester United-Tottenham Hotspur maçında Tottenham'ın orta saha oyuncusu Pedra Mendes'in 50 metreden attığı şut ile oluşan gol pozisyonunun ardından Birleşik Krallık'ta da bu yönde bir ilgi oluşmuştur. Bu pozisyonda Manchester United kalecisi Roy Carrol topu tutar ama sonra düşürür ve çizginin yaklaşık bir metre içerisin geri çıkartır fakat topun çizgiyi geçtiğini ne hakem ne de yardımcı hakemler görür ve gol değeri kazanmaz.
Bu olayların ardından FIFA Adidas tarafından önerilen topun içine yerleştirilmiş bir mikroçip tarafından gönderilen sinyaller vasıtasıyla hakemi topun çizgiyi geçip geçmediği yönünde uyaran sistemi test etmeye karar verdi. FIFA başkanı Sepp Blatter: "Peru'da düzenlenen U17 Dünya Kupası'nda çeşitli testler yaptık ancak sonuçlar çok net değil bu yüzden denemelerimizi 2007'deki küçükler turnuvasında da devam ettireceğiz." şeklinde bir açıklama yapmıştır. Fakat denemeler raporlanmadı ve 2008 yılında Blatter sistemin sadece %95 başarıyla çalıştığını belirterek kullanımını reddetti.
Bir başka hadise de Ağustos 2009'da Crystal Palace-Bristol City maçında meydana geldi. Bu maçta Freddie Sears'ın vuruşunda top ağlarla buluşur ama ağları tutan arka direklerden birine çarparak kaleden çıkar. Pozisyon sonrasındaysa hakem golü vermez. Mart 2014'te oyunun kurallarını belirleyen Uluslararası Futbol Birliği Kurulu teknolojinin kullanımını 6'ya karşı 2 oyla kalıcı olarak reddetti. Aynı zamanlarda UEFA Avrupa Ligi'nde oynayan 48 takım kaptanı arasında yapılan ankette ise katılımcıların %90'ı teknolojinin kullanımını istediklerini belirttiler. 2010 FIFA Dünya Kupası sırasında da hakem hatalarına bağlı olarak Blatter FIFA'nın gol çizgisi teknolojisini tekrar tartışmaya açtıklarını ilan etti.
2012 Avrupa Futbol Şampiyonasından önce UEFA gol çizgisi teknolojisini reddederek bunun yerine çizgi hakeminin yer almasına karar verdi. Çizgi hakemlerinin varlığına rağmen Ukrayna-İngiltere maçında yine hakem hatasına bağlı olarak bir gol geçersiz sayıldı.
GoalRef
GoalRef'in çalışma prensibi temel olarak topun içine yerleştirilmiş bir elektronik devreye ve kale çevresindeki düşük frekanslı manyetik alana dayanır. Kale direklerine yerleştirilen bobinler manyetik alandaki her türlü değişikliği algılayarak topun çizgiyi geçip geçmediğini algılar. Eğer sistem gol olduğunu algılarsa maç yetkililerini anında şifrelenmiş şekilde yollanan radyo dalgaları sayesinde onların kol saatlerine bir mesaj yollar.
Hawk-Eye
Hawk-Eye sistemi 1999 yılında geliştirilmiştir. Bu teknoloji kriket, tenis ve bilardoda zaten kullanılmaktadır. Sistemin çalışma prensibi görsel veriler sayesinde yapılan nirengi hesaplamasına dayanmaktadır. Top oyun alanını farklı açılardan gören yüksek hızlı kameralarla takip edilir. Mevcut yazılım da görüntüde topa karşılık gelen piksellerin tanımlanmasıyla her karede topun yerini hesaplar. Ayrıca eğer bazı kameralar topu göremiyorsa yazılım topun gideceği yeri de tahmin edebilir. Topun takibi sonucu tüm görüntüler kaydedilir ve bu veriler daha sonra istatistiklerde ve oyun analizlerinde kullanılabilir. Hawk-Eye sisteminin kurulması halinde stadyuma her kale için yedişer kamera yerleştirilmesi teklif edilmiştir. Sistem gerçek zamanlı çalışmaktadır bu sayede hakemi de anında uyarmak mümkündür. Ancak sistem hata payının yüksek olduğu konusunda eleştirilmektedir. Nitekim Roger Federer ve Rafael Nadal ayrı ayrı sistemi kesin sonuçlar vermediği sebebiyle eleştirmişlerdir.
Testlerin ikinci aşaması
İkinci aşamada ise iki teknolojinin üreticileri seçtikleri bir stadyumda sistemi çeşitli senaryoları gözeterek denemişlerdir. Testler ayrıca farklı iklim koşullarında ve manyetik alan distorsiyonlarındaki performansını gözlemlemek üzere profesyonel antreNmanlarda ve laboratuvarlarda sürmüştür. Ayrıca her ikisi de iki profesyonel maçta kullanılmıştır.
Başlangıç
FIFA Aralık 2012'de gol çizgisi teknolojisini 2012 FIFA Kulüpler Dünya Kupası'nda kullanmaya başlayacağını ilan etmiştir. Bu turnuvada Hawk-Eye Toyota Stadyumu'na yerleştirilirken, GoalRef ise Yokohoma Uluslararası Stadyumu'nda kullanılmıştır.
2013 FIFA Konfederasyonlar Kupası'nda kamera bazlı bir sistem olan GoalConrol topun takibi, GoalRef ise ilgili görsellerin hazırlanması için kullanılmıştır. Ekim 2013'te ise FIFA 2014 FIFA Dünya Kupası'nda GoalControl'un kullanılacağını ilan etmiştir. Ayrıca İngiltere Futbol Federasyonu da Hawk-Eye teknolojisinin 2013-2014 sezonunda Premier League'de kullanılacağını açıklamıştır. Premier League'de bu teknoloji ile verilen ilk gol Manchester City FC formasıyla Edin Džeko'nun Cardiff City'ye karşı 18 Ocak 2014'te attığı gol olmuştur.
Gol çizgisi teknolojisinin kullanıldığı ilk Dünya Kupası 2014 FIFA Dünya Kupası olmuştur. Bu turnuvada Fransa forması giyen Karim Benzema'nın Honduras'a attığı gol Dünya Kupası tarihinin gol çizgisi teknolojisi ile verilen ilk gölü olarak tarihe geçmiştir.
İnsan faktörünün kaybolması
Gol çizgisi teknolojisini destekleyenler bunun hakem hatalarını ciddi bir şekilde azaltacağını savunurken, bu teknolojiyi eleştirenler de mevcuttur. Eleştirilerin birçoğu başta FIFA başkanı Sepp Blatter olmak üzere FIFA üyeleri tarafından gelmektedir. Kullanılan teknolojilerin teknik özelliklerinin tartışılmasından ayrı olarak bunun oyundaki insan faktörünü etkileyeceği ve hataları tartışmanın keyfini ortadan kaldıracağını öne sürenler olmuştur. Sepp Blatter şöyle söylemektedir: "Diğer sporlar oyun kurallarını teknolojiyle uyumlu bir şekilde değiştirmekteler. .... Biz böyle yapmıyoruz çünkü bu futbolu bu kadar popüler ve çekici kılmaktadır."
Bir çalışmaya göre eğer 2010-11 sezonunda Premier League'de görüntülerin yeniden oynatılması kullanılsaydı hakem hataları %30 gibi bir oranda azaltılabilirdi, ama bazı kişiler de oyun sırasında yeniden oynatma teknolojinin kullanılmasının oyunun akıcılığını çok olumsuz etkileyeceğini ve muhtemel pozisyonları engelleyeceğini savunmaktadırlar.
Maliyet
Nitekim 2014 yılının başlarında Bundesliga'nın iki seviyesindeki takımların birçoğu finansal sebeplerden dolayı teknolojinin kullanılmasına karşı çıkmışlardır. Sistemin maliyeti içinde çip olan top için 250.000 €'dan başlayıp Hawk-Eye veya GoalControl sistemleri için 500.000 €'ya kadar çıkmaktadır.
Abhazya
Abhazya (Abhazca: Аҧсны Apsnı; Gürcüce: აფხაზეთი Apkhazeti), Gürcistan'ın kuzeybatısında, Karadeniz'in doğusunda yer alan tarihsel bölgedir. Abhazya adı, tarihsel bölge dışında, de facto Abhazya Cumhuriyeti ile Gürcistan'a bağlı Abhazya Özerk Cumhuriyeti'ni de ifade etmektedir.
Abhazya Cumhuriyeti'nin yönetim merkezi Sohum olup, Abhazya Özerk Cumhuriyeti'nin "sürgündeki" hükûmeti ise, Gürcistan'ın başkenti Tiflis'tedir.
Abhazya adı eski Abazgia bölgesinden, bir kabule göre de bu bölgenin halklarından biri olan Abhazlardan gelir. Abhazya 8.600 km²’lik bir alanı kapsar.
Bölgede 220.000'i aşkın kişi yaşamaktadır. (2003 sayımı)
Erken dönem
Batı Kafkasya’da en eski yerleşmeye ilişkin arkeolojik buluntular yaklaşık MÖ 4000-3000 yıllarına tarihlenir. Bugünkü Abhaz (Apsua) tarihçiler bu kalıntıların en eski “proto-Abhaz” kabilelerine ait olduğunu savunmakta ve Karadeniz kıyısındaki bugünkü Abhaz cumhuriyetinin köklerinin çok eski olduğunu ileri sürmektedirler.
Bugünkü Abhazya toprakları MÖ 1. binyılda (MÖ 9.-6. yüzyıllar) eski Kolhis (Kolha) krallığının bir parçasıydı. Bu toprakların MÖ 63 yılında Lazika’nın bir parçası oldu. Antik Yunan tacirler Karadeniz kıyısında limanlar kurdular ve Dioscurias adıyla kurulan Sohum da bu limanlardan biriydi. Roma İmparatorluğu MS 1. yüzyılda Lazika topraklarını ele geçirdi ve Lazika'nın bağımsızlığını yeniden kazandığı 4. yüzyıla değin bölgeyi yönetimi altında tuttu. Ama ardından Lazika Bizans İmparatorluğu’nun denetimi altına girdi. Bizans imparatoru I. Justinianus döneminde, 6. yüzyılda Abhazya nüfusu Hristiyanlığı kabul etti. Abhazya, 7. yüzyılda Bizans’a bağlı bir prenslik haline geldi.
735'te Gürcü krallıklarına karşı Arap generali Mervan tarafından büyük bir sefer başlatıldı. Araplar 736 yılında Abhazya'ya çekilmiş Gürcü prenslerinin -Miriani ve Arçil kardeşler- peşindeydiler. Dizanteri ve seller gibi afetler ile birlikte Arkhon I. Leon ve İberyalı ve Lazikalı müttefiklerinin inatçı direnişi işgalcileri geri çekilmeye zorladı. I. Leon daha sonra Mirian'ın kız kardeşi ile evlendi ve bir varis, II. Leon 770'li yıllarda Lazika'yı elde etmek için bu hanedan birliğini kullandı. Muhtemelen bu yeni devlet Lazika'nın (Gürcü kaynaklarında Egrisi) ardılı kabul edilerek bazı çağdaş Gürcü (Gürcü Kralları'nın Hayatı, Leonti Mroveli) ve Ermeni (Ermenistan Tarihi, Hovannes Drashanakerttsi) kroniklerinde Egrisi (Lazika) olarak ifade edilmeye devam etti.
Arap Halifeliğine karşı başarılı savunma ve doğuda yeni toprak kazanımları, Abasgia prenslerine Bizans İmparatorluğu'ndan daha fazla özerklik talep etmeleri için yeterli güç verdi. 778 dolaylarında Prens II. Leon, Hazarların da yardımıyla Bizans İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etti ve ikametgâhını Kutaisi'ye taşıdı. Bu dönemde Gürcüce, okuryazarlık ve kültür dili olarak Yunanca'nın yerini almıştır.
Batı Gürcistan Abhazya krallığı 850 ile 950 yılları arasında gelişti ve bu, Abhazya ve doğu Gürcü devletlerinin 10. yüzyılın sonunda ve 11. yüzyılın başında Kral III. Bagrat tarafından yönetilen tek bir Gürcü monarşisi, Gürcistan Krallığı çatısı altında birleşmesi ile sona erdi.
12. yüzyılda Kral Kurucu Davit, Otağo'yu Abhazya'nın bir eristavisi (prens) olarak atadı ve daha sonra Şervaşidze Hanedanı'nın (Çaçba olarak da bilinir) kurucusu oldu.
1240'larda Moğollar Gürcistan'ı sekiz askeri-idari tümene böldüler, çağdaş Abhazya toprakları Tsotne Dadiani tarafından yönetilen tümenin bir parçasını oluşturuyordu.
16. yüzyılda, Gürcistan Krallığı'nın küçük krallıklara ve prensliklere bölünmesinden sonra, Şervaşidze Hanedanı tarafından yönetilen Abhazya Prensliği (resmiyette İmereti Krallığı'nın vasalı) ortaya çıktı. Osmanlı donanmasının Sohum kalesini işgal ettiği 1570'lerden beri Abhazya, Osmanlı İmparatorluğu ve İslam etkisi altına girdi. Osmanlı yönetimi altında, Abhaz seçkinlerinin çoğunluğu İslam'ı seçti. Prenslik bir dereceye kadar özerkliğini korudu.
Çarlık Rusyası ve Sovyet dönemi
Çarlık Rusyası Kafkasya’ya yayılmaya başlamasıyla birlikte bölgenin bazı küçük halklarıyla çatışmalar içine girdi. Küçük ölçekli ama uzun zamana yayılan savaşların sonunda Rusya, 1801-1864 arasında bütün Gürcistan’ı ele geçirdi. Abhazya 1810 yılında bir feodal prenslik olarak Rusya'nın korumasına alındı. 1812 Bükreş Antlaşması gereğince, Osmanlı Devleti Abhazya üzerindeki bu Rus egemenliğini tanıdı. Aynı antlaşmaya göre, Abhazya'nın kuzeyinde sınır olan Bzıb Irmağı ile daha kuzeydeki Kuban Irmağına değin uzanan Karadeniz'deki Çerkesya kıyılarının denetimi Osmanlı Devleti'ne bırakıldı, Bzıb Irmağından güneydeki Poti'ye kadar uzanan Karadeniz kıyılarının denetimi de Rusya'ya verildi. 1813'te İran'ı da yenen Rusya, Karadeniz'den Hazar Denizi'ne uzanan geniş bir alanda Güney Kafkasya'ya yerleşmiş oldu. Rusya, 1861 yılı idari ve sosyal reform programı çerçevesinde 1864’te Abhaz Prensliği'ni lağvetti, feodal ayrıcalıklara ve köleliğe son verdi ve bölgeyi Sohum okrugu adı altında ilhak etti. Sohum okrugu, daha sonra Kutaisi iline bağlandı. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında, 1877'de Abhazya'ya şaşırtma amaçlı bir Osmanlı çıkartması yapıldı, sayıları dört bin olarak bilinen bir Abhaz nüfus, ayaklanarak Osmanlıları destekledi. Dört ay gibi kısa bir süre içinde Abhazya'yı boşaltan Osmanlılar, beraberlerinde Müslüman Abhaz nüfusun çoğunluğunu da götürerek deniz yoluyla Türkiye'ye çekildiler. Bunun bir sonucu olarak Müslüman Abhazlar azınlık durumuna düştüler. Abhazlardan boşalan yerlere de Rus, Gürcü, Ermeni ve Rum kolonlar yerleştirildi. Türkiye'ye götürülen Abhazlar ise, çoğunlukla Batı Karadeniz illeri (Düzce, Sakarya vb.) ile Orta Karadeniz illerine (Sinop, Samsun vb.) yerleştirildiler.
Çağdaş Abhaz tarihçiler Abhazya'ya Gürcü, Rus, vb'nin dışarıdan getirilerek yerleştirildiğini yazıyorlar. Gürcü tarihçiler de Gürcüler, Megreller ve Svanlar gibi Güney Kafkas kökenli halkların eski çağlardan beri Abhazya’nın yerlisi olduklarını yazıyorlar. Gürcüler, Çerkesler ve Abazalar gibi bir Kuzey Kafkas halkı olan Abhazların bölgeye kuzeyden göç ederek geldiklerini öne sürüyorlar. Karşılıklı iddialar sürüyor. 20. yüzyılın başında Abhazların bölgede bir azınlık olması da bir başka olgudur. 1911 tarihli Encyclopædia Britannica‘daki maddede Sohum-kale (Sohum) nüfusunun 43.000 olduğu, bu nüfusun üçte ikisinin Kartvelilerden, üçte birinin Abhazlardan oluştuğu yazmaktadır. Olabilir, çünkü 1877'de Merkezi Sohum yöresi, Türkiye'ye göç nedeniyle Abhaz nüfusundan tamamen boşalmış durumdaydı.
1917 Ekim Devrimi’nden sonra Abhazya, 1921'de Abhazya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti adı altında bağımsız bir Sovyet cumhuriyeti oldu. Daha sonra, Abhazya 1922'de egemenlik hakkı saklı kalmak üzere ve eşitlik temeli üzerinden Gürcistan ile bir birlik kurdu ve Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti içinde yer aldı. Stalin rejimi, 1931’de Abhazya'nın egemenliğine son verdi, statü indirimiyle Abhazya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ni Abhazya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti adı altında Gürcistan'a bağladı. 1936'da Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti de Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan biçiminde üçe bölünerek dağıldı. Abhazya ise, doğrudan Moskova'ya bağlı bir birlik cumhuriyeti olan Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Bu dönemde Abhazya'ya yönelik Gürcü, Ermeni ve Rus yerleşimleri devletçe desteklendi. Gürcü sayısı 1989’da 250.000'e yaklaştı, Rus sayısı da 75.000’i buldu.
Stalin’in ölümünden sonra Abhazya'da Abhazlara daha geniş yetkiler ve yönetimde daha çok temsil hakkı tanındı. Sovyet yönetimi, küçük cumhuriyetlerin ve ulusal toplulukların edebiyat ve kültür yönlü çalışmalarını bir ölçüde destekliyordu. Abhazlar kendi özerk cumhuriyetlerinde sayıca azınlık (% 17-18) olmalarına karşın önemli ölçüde siyasal gücü ve bürokrasiyi kontrol ediyorlardı. Abhazlara tanınmış olan kota ve haklar, Abhazları Gürcülere karşı bir denge unsuru olarak elde tutmayı amaçlayan bir stratejik politikaya dayanıyordu. Abhazlara tanınmış olan hakların bir benzeri, Gürcü tarafın görüşüne göre, Sovyetler Birliği’nin hiçbir başka özerk cumhuriyeti halkına tanınmamıştı. Bu durum, yani Rusların Abhazlar yoluyla Abhazya'yı elde tutma niyeti, Gürcüler ile Rus ve Abhazların karşı karşıya gelmelerinin asıl nedenidir. Zviad Gamzahurdiya yönetimince, öteden beri yazışma dili Rusça olan Abhazya ve Güney Osetyaya, yeni bir yazışma dili olarak Gürcüce'nin dayatılması, Gürcü olmayan çoğunluğun (Rus, Ermeni, Rum, vb.) tepkisine ve bardağın taşmasına yol açtı. Abhazya ve Güney Osetya, kendi parlamentolarında aldıkları kararlarla bağımsızlıklarını ilan ettiler.
Abhazya savaşı
Sovyetler Birliği’nin çözülmeye başladığı 1980’lerin sonlarında, Gürcistan’ın bağımsızlığa doğru yol aldığı süreçte, Abhazlar ile Gürcüler arasındaki gerilim iyice yükseldi. Pek çok Abhaz muhalif, Gürcistan’ın bağımsızlığını kazanması halinde Abhazya’nın da bağımsızlığını ilan etmesi hakkı bulunduğunu, bağımsız Gürcistan’da “Gürcüleştirme” politikalarının gündeme geleceğini ileri sürdü. Özerk cumhuriyetin nüfusunun %48’ini oluşturan Gürcülerin özerk cumhuriyette üniversiteleri yoktu ve üniversite talebinde bulunmalarıyla başlayan gösterilerde, 16 Temmuz 1989’da 16 Gürcü öldürüldü ve 137 kişi de yaralandı. Ardından Sovyet ordusu kontrolü sağlamak için Sohum’a girdi. Bu olayın paramiliter grubun bir provokasyonu olduğu da iddia edildi.
Gürcistan, Zviad Gamzahurdiya liderliğinde 6 Nisan 1991’de bağımsızlığını ilan etti ve Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti’nin 1921 tarihli anayasasına döndüğünü duyurdu. Pek çok Abhaz bunun Abhazya’nın özerkliğinin kaldırılması anlamına geldiğini ileri sürdü. Oysa 1921 tarihli anayasada Abhazya özerk bir cumhuriyet olarak tanınıyordu. 23 Temmuz 1992’de, Abhazya parlamentosu çoğunluğun oylarıyla bağımsızlığını ilan etti. Ardından düzensiz Gürcü birlikleri faşist bir politika ile, Karkaraşvili komutanlığında Abhazya’ya girdi ve Gürcü yönetimi bölgenin büyük bölümünü kontrol altına aldı, parlamentoyu da kapattı.
Abhazya'nın tek müttefiği olan "Kafkas Halkları Konfederasyonu" şemsiyesi altında bir araya gelen Çerkesler, Çeçenler, Rus Kazaklar ve Osetler, Abhaz güçleri Gürcülere karşı savaş başlattılar. Abhaz subayların yönetimindeki askeri birlikler, Eylül'de Gürcüleri yenilgiye uğrattı. Sonunda Gürcistan topraklarında bir Abhaz-Gürcü cephesi oluştu. 3.000 kişinin öldüğü savaş sonrasında Abhaz birlikleri Temmuz 1993’te, Sohum’u elinde tutan Gürcülere karşı saldırıya geçti. Gürcüler ağır kayıplar verdiler ve Sohum 27 Eylül’de Abhaz yönetiminin eline geçti. Bu savaşta binlerce insan öldü ve 10.000 kişi de kayboldu. Abhazya'dan 250.000’den fazla Gürcü göç etti.
Yakın dönem
2004 yılından sonra Gürcü hükûmeti kontrolündeki Kodori Vadisi'nin yukarı kesimlerinde Abhaz milislerin faaliyetlerinde artış yaşanmıştır. 2008 yılındaki Gürcü-Oset Savaşında Rus destekli Abhaz güçlerinin başlattığı operasyonla Yukarı Kodor Vadisi'nde kontrol Abhaz milislerin eline geçmiştir. Gürcistan, Rusya ile olan tüm ilişkileri kesmiştir. Abhazya ve Güney Osetya bağımsızlığını ilan etmiştir. Ne var ki, Rusya ve dışındaki üç devlet dışında bağımsızlıklarını kimse tanımamıştır. Günümüzde Abhazya ve Güney Osetya, Rusya denetimindeki de-facto bir bölgeye dönüşmüştür.
2014 yılında yüzlerce kişinin protestosu sonucunda Abhazya Cumhurbaşkanı Aleksandr Ankvab istifa etmek zorunda kalmıştır. 27 Mayıs'ta ofisi basılmış ve Ankvab, Sohum'dan memleketi Gudauta'ya kaçmıştır. 1 Haziran'da görevinden istifa etmiştir. Gösterileri darbe girişimi olarak nitelemiştir. Gösterilerin sebebi olarak Abhazya'daki Gürcülere yönelik verilen hakların Abhazları rahatsız etmesi olarak gösterilmiştir. Ukrayna'da tansiyonun yükseldiği dönemde yaşanan bu olayın arkasında Rusya'nın olduğu iddia edilmiştir.
Siyasal statü
Gürcistan’ın merkezi yönetiminin desteğindeki özerk yönetim ise, bölgenin eski statüsünün korunmasından yanadır. Abhazya Cumhuriyeti Hükümeti’nin yönetim merkezi Sohum’dur.
Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, Avrupa Birliği Konseyi gibi uluslararası örgütler Abhazya’yı Gürcistan’ın bir parçası olarak tanımakta ve anlaşmazlığın her iki tarafın barışçı yollarla çözümlemesini istemektedir. Bununla birlikte, bugünkü nüfusunun büyük bölümü Abhazya’yı egemen bir devlet olarak kabul etmektedir.
Ekonomi
Başlıca gelir kaynağı turizmdir. Abhazya tam anlamıyla bir turizm cennetidir.Doğal güzelliği sayesinde ülkeye yurt dışından çok fazla sayıda turist çekmektedir. Kimi insanlar Abhazya için; İnsanın ölmeden önce kesinlikle görmesi gereken yerlerden biri olduğunu söyler. Tkuarçal bölgesinde dünyanın en iyi kömürleri üretilmektedir. Tarihte de İpek Yolunun denize açılan kapısı olan Abhazya, zengin kömür havzasına ve değerli mermer yataklarına sahiptir. Abhazya’daki ağaç çeşitliği nedeniyle bu zamana kadar önemli bir gelir kaynağı olan ağaç ürünleri sektörü, son zamanlarda ormanların koruma altına alınmasıyla askıya alınmıştır.
Kültür
Kültürlerine son derece düşkün olan Abhazlarda kadına önem başta gelen değerlerdendir. Abhazlarda kadının yeri erkekler kadar önemlidir. Abhaz kadını erkekler gibi at biner, misafir geldiğinde erkeklerle oturabilir, en az erkekler kadar söz söyleme ve düşünce özgürlüğü hakkına sahiptir. Abhazlar, Çerkesler'deki Xabze gibi, kendi kültürlerine "Apsuara" derler. Abhazların ataları, MÖ III. binyıl da Batı Kafkasya'da megalitik kültürün yaratıcıları olarak kabul edilir (megalitler - devasa taş bloklardan oluşan binalar). MÖ 1. binyılın başlangıcında metal bilimi konusunda uzmanlaştılar ve MÖ 8.-7. yüzyıllarda, demiri üretme ve işlemede dünyada bir ilk oldular.
Nüfus
Abhazya nüfusunun kesin mevcut boyutu belirsizdir. 2003 yılında yürütülen nüfus sayımına göre 215.972 kişi olarak kaydedildi fakat bu Gürcü yetkililer tarafından doğru olmadığı söylenmekteydi. Gürcistan İstatistik Bölümü Abhazya'nın nüfusunun 2003 yılından 2005 yılına kadar 179.000 ve 178.000 bin olduğu tahmin ediliyordu.
Abhazya nüfusu 1992-1993 savaşlarında yarıya indi (1989 yılında 525.061 idi).
2011 yılında yapılan son nüfus sayımına göre Abhazya'nın 240.705'lik nüfusu vardı.
Yüzey şekilleri ve iklim
Abhazya, Kuzeybatı Kafkasya'da Karadeniz’in kuzey kıyılarında 8.600 km²’lik bir alanı kapsar. Kafkas Dağları Abhazya’yı kuzey ve kuzeydoğuda, Rusya Federasyonu içindeki Çerkesya topraklarından ayırır. Abhazya’nın doğusunda Gürcistan yer alır. Güney ve güneybatısı Karadeniz’le çevrelenmiştir.
Abhazya’nın büyük bölümü (yaklaşık % 75) dağlardan oluşur. Nüfusun büyük bölümü kıyı kesimlerinde, düz alanlarda ve alçak kesimlerde yerleşmiştir. Büyük Kafkas Dağları bölgeyi kuzeyden tamamen kuşatır. Dağların yüksekliği pek çok yerde 4.000 m civarındadır. İklimi genel olarak ılımandır.
Kaynakça
16. https://abaza.org/tr/abhazlar-ve-abazinler-eshsiz-bir-ulusal-kyultyuryun-tashyyycylary  12 Şubat 2021 tarihinde Abhaz sitesinden arşivlendi (Türkçe) Kültür bölümünde
Kennet Andersson
Bernt Kennet Andersson (d. 6 Ekim 1967, Eskilstuna), İsveçli eski millî futbolcudur.
Kulüp takımları kariyeri
Futbola doğduğu kentin takımlarından Tunafors'ta 9 yaşında başlayan Andersson, 1982'de IFK Eskilstuna'nın altyapısına geçti ve 1985'te A takımda oynamaya başladı. Üç sezonda 76 maça çıktığı Eskilstuna'da 20 gol attı ve 21 yaşına geldiğinde IFK Göteborg tarafından transfer edildi. 1989-91 sezonunda formasını giydiği Göteborg'da 63 maçta 29 gol atarken iki lig, bir de kupa şampiyonluğu yaşadı. 1991'de Belçika'nın o dönemdeki güçlü temsilcilerinden KV Mechelen'in de dikkatini çekti. Ancak oraya transfer olduktan sonra iki sezonda 33 maçta oynayıp 8 gol atabildi. Bekleneni veremeyen Andersson, 1993'te ülkesine döndü, IFK Norrköping'de 13 maça çıkıp 8 gol atınca bir kez daha dikkatleri üzerinde topladı ve bu kez de Fransa kulübü olan Lille'e transfer oldu. Lille'de 32 maçta 11 gol atarken ertesi sezon Caen formasıyla 31 maçta 9 gol kaydetti. 1995'ten itibaren İtalya günleri başlayan Andersson, önce Bari'de bir sezon oynadı ve 33 maçta 12 gol kaydetti. Ardından 1996-99 arasında formasını giydiği Bologna'da 86 maçta 26 gollük bir performans gösterdi ve 1998'de UEFA Intertoto Kupası'nı kazanan takımın bir parçası oldu. 1999-2000 sezonunun başında 2 maçlık bir Lazio tecrübesi yaşayıp yeniden döndüğü Bologna'da sezonu 28 maçta 7 golle tamamladı. 33 yaşına gelen Andersson, 2000-2001 sezonunda Mustafa Denizli'nin isteği üzerine Fenerbahçe'ye transfer edildi. 73 maçta giydiği sarı-lacivertli formayla 19 gol kaydeden Andersson, Fenerbahçe'de bir Süper Lig şampiyonluğu yaşadı ve bir kez de kupa finali oynadı. 2001-2002 sezonunda da Fenerbahçe'de futbolu bırakmıştır. Futbol hayatına 2002 yılında Fenerbahçe'de nokta koyduğunu açıklasa da, 2005 yılında sahalara geri döndü ve son futbol oynadığı kulüp Gårda BK oldu.
Millî takım kariyeri
83 kez formasını giydiği İsveç millî futbol takımında 31 gol atan Andersson, takımının yarı final oynadığı 1992 Avrupa Futbol Şampiyonası finallerinde ve üçüncü olduğu 1994 FIFA Dünya Kupası kadrolarında yer aldı. Kennet Andersson, 1994'teki kupada Brezilyalı Romário, Alman Jürgen Klinsmann ve İtalyan Roberto Baggio ile birlikte 5 gollü oyuncular arasına girerek ikinci sırada yer aldı. Son katıldığı resmi turnuva ise 2000 Avrupa Futbol Şampiyonası oldu.
NGC 3306
NGC 3306, Aslan takımyıldızı'nda yaklaşık olarak uzaklıkta yer alan bir çubuklu sarmal gökadadır. Lewis A. Swift tarafından 27 Nisan 1886 tarihinde keşfedildi. NGC 3306, LGG 207 Grubu'nun (NGC 3306 Grubu) bir üyesidir.
Ekim 2002'de NGC 3306 içerisinde Tom Boles tarafından Tip II süpernova SN 2002hg keşfedildi.
İsmail Filiz
İsmail Filiz (d. 23 Mayıs 1980, Çankırı), Türk, dizi ve sinema oyuncusudur. AK Parti milletvekilliği yapmış olan Hüseyin Filiz'in oğludur.
Simon Wiesenthal
Simon Wiesenthal (d. 31 Aralık 1908 – ö. 20 Eylül 2005) Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nda doğmuş bir Avusturya Yahudisi olup kendini Nazi Avcılığına adamıştır.
Yahudi olan Wiesenthal, II. Dünya Savaşı'ndaki Yahudi soykırımından kurtulduktan sonra, yaşamını kaçak Nazileri yakalatıp yargıya çıkartmaya adamıştır.
Hep O Şarkı
Hep O Şarkı, Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun 1956 tarihli son romanıdır. Ancak romanlarının taşıdığı zamansal bütünlük bakımından zincir romanlarından ilki olarak düşünülmelidir. Yakup Kadri, bu romanıyla diğer romanlarında tükettiği, defterini kapattığı saraya yakın, eski İstanbullu üst zümrenin hayatını anlatır ve zincirin diğer halkası romanları için giriş yapar. Bu romanı ön plana çok çıkmamıştır ama Yakup Kadri'nin bütünselliğini anlamak için Hep O Şarkı'yı okumak ve anlamak çok önemlidir.
Konu
Roman, Abdülaziz, V. Murat ve Abdülhamit'in hükümdarlık zamanlarında geçer. Bu açıdan Kiralık Konak'tan önce geldiği düşünülebilir.
Romanın diğer bir özelliği olarak, Yakup Kadri olayları sadece bu romanında bir kadın karakterin birincil ağzından aktarır. Münire, kendi hayatını anlattığı bir kitap yazmaktadır ve aslında bu kitap “Hep O Şarkı” dır.
Münire, romanı yazdığında artık yaşlı ve dul bir kadındır. Romanda hayatını anlatır ama hayatı aslında bütün hayatı boyunca âşık olduğu ve hayatı boyunca da kavuşamadığı Cemil Bey ile aralarındaki aşktan ibarettir. Münire, 50 yaşını geçmiş artık hayatın geride kalan kısmına bakarak yaşayan, yaşanmamışlıkları düşünerek kalan hayatını geçiren sade bir dul kadın; Hep O Şarkı da pişmanlıkları anlatan acıklı bir aşk romanı.
Romandaki karakterler sıradandır. Diğer romanlardaki karakterler gibi hayatlarında büyük fırtınalar yaşamazlar. Yaşasalar da bunlar romanın bütünlüğü açısından kitapta yer bulamaz.
Yakup Kadri'nin diğer romanları gibi Hep O Şarkı, toplumsal olayları anlatma kaygısını diğer romanlarına göre daha az taşır. Bu tür toplumsal vurguları yapıp Kiralık Konak'a son derece güzel bir giriş yapsa da ama aslında hep bireyselleşip olgunlaşamamış, hayata karşı Kiralık Konak'taki Seniha'nın yarısı kadar bile direnç göstermemiş bir kadınla hemen hemen aynı çizgide yaşamış bir adamın yarım kalmış duygusal ilişkisini anlatır.
Kitapta olaylar, mekan olarak yalı ve konakta geçerken yalıda iyimser, konakta ise daha karamsar olaylar aktarılarak yalı ve konak kavramlarına atıfta bulunur yazar. Bu yönden Kiralık Konak kitabına ilk selamını verir ama son işaret değildir. Cemil Bey'i üçüncü kez romana sokarken değişen İstanbul'u anlatmak için “redingot” tan bahseder ki bu da Kiralık Konak romanının girişinde İstanbul'un değişen çehresini anlatmak için seçilen sembollerdir. Aynı şekilde Nur Baba'daki Bektaşi yaşamına da Münire'nin halası aracılığıyla atıfta bulunur. Ayrıca çok ağır bir romandır.
İntifada
Birinci İntifada (ayaklanma) veya Birinci Filistinli İntifada, İsrail’in, aralık 1987’den 1993 Oslo Anlaşmasının imzalanmasına kadar süren, Filistin topraklarını ele geçirmesine karşı, Filistinlilerin ayaklanmasıdır. Ayaklanma 9 Aralık'ta Cebaliye mülteci kampında başladı. Gittikçe yükselen tansiyon, ölen Filistinli ve İsrailliler ve son olarak İsrail ordusuna ait bir aracın dört Filistinli’ye çarpıp öldürmesi, ayaklanmayı ateşledi. Aracın dört Filistinliye kasıtlı çarptığı söylentisi hızlı bir şekilde Gazze’de, Batı Şeria’da ve Doğu Kudüs’te yayıldı. Genel grev, Gazze ve Batı Şeria’daki İsrailli kurumları boykot, ordu emirlerine karşı sivil itaatsizlik, İsrail yerleşkelerinde çalışmamak, İsrail ürünlerini satın almamak, vergi vermemek, Filistinli araçları İsrail ehliyetleriyle kullanmayı reddetmek, grafitiler yapmak, barikatlar kurmak ve Filistin sınırları içindeki İsrail’e ait askeri binalara taş ve molotofkokteyli atmak, ayaklanma sürecinde gerçekleşen eylemlerdi. Buna cevaben, İsrail, ayaklanmaları durdurmak için 80.000 askeri mobilize etti. Çocuk haklarını dünya çapında savunan “Save the Children” raporuna göre ilk iki yıl boyunca, 18 yaş altı bütün Filistinlilerin 7% si ateşlenen silahlardan, dayaklardan veya göz yaşartıcı gazdan dolayı yaralandı. Filistinlilerin kendi arasında, İsraille iş birliği yapma suçlamarından dolayı gerçekleşen şiddet eylemleri de ayaklanmaların daimi özelliklerinden biriydi. İsrail güvenlik güçleri 1087 Filistinliyi öldürürken, Filistinliler, 100 İsrailli sivili ve 60 İsrail güvenlik personelini öldürdü, 1400 den fazla sivili ve 1700 askeri yaraladı. Filistinliler 822 Filistinliyi, İsraille iş birliği yapma suçlamalarıyla öldürdü, yarısından fazlasının sonralarda İsraille hiçbir alakalarının olmadığı kanıtlandı. (1988-Nisan 1994)
Bir sonraki ayaklanma (İkinci İntifada) Eylül 2000’den 2005 yılına kadar sürdü.
Genel Sebepler
Filistinliler ve destekçileri, İntifada’nın; İsrail’in baskılarına, hukuk dışı ölümlere, toplu tutuklamalara, evlerin yıkılmalarına ve sürgünlere karşı protestolar olduğunu savunurlar. İsrail’in 1967 yılındaki Altı Gün Savaşında Batı Şeria, Kudüs, Sina Yarımadası ve Gazze Şeridi’ni ele geçirmesinden sonra, bu topraklardaki Filistinliler arasında tansiyon yükseldi. Filistinliler arasındaki yüksek doğum oranı ve yeni yaşam alanları inşa etmek ve tarım için izin verilen alanların az olması, büyüyen bir nüfus ve artan işsizlikle kötüye giden yaşam şartları anlamına geldi. Üniversite mezunları bile iş bulamıyordu. İntifada döneminde, sekiz eğitimli Filistinliden sadece biri eğitimine uygun iş bulabiliyordu.
İsrail İşçi Partisi’nden, daha sonra Savunma Bakanı olan İzhak Rabin, Ağustos 1985’te, Filistinlilere karşı sürgün politikasını İsrail’in Filistinlillerin ayaklanmalarına karşı yürüttükleri politikalarına ekledi. Bu, sonraki 4 yılda 50 sürgün ve ekonomik entegrasyon ve İsrail yerleşkelerinin artması anlamına geldi. Öyle ki Batı Şeria’daki Yahudi yerleşim alanlarında, 1984 yılında 35.000 olan nüfus 90’ların ortasında 130.000’e ulaştı. İsrail’in Filistinlileri bulundukları topraklardan uzaklaştırma politikaları intifadayı genel olarak etkiledi.
Arka plan
Birinci İntifada’yı fitilleyen nedenin, Aralık 1987’de gerçekleşen, Filistinli sivillerin ölümüne sebep olan kazanın olduğu bilinse de, Masim Qumsiyeh, başlangıcın, bir ay önce gerçekleşen bir dizi protesto olduğunu iddia eder. Bazı kaynaklara göre, Kasım 1987’de İsrail Güvenlik Güçlerinin; altı İsrailli askerin ölümüyle sonuçlanan bir gerilla saldırısını durduramaması, Filistinlilerin ayaklanmalarını katalize etti.
4 aralık 1986 tarihinde, Birzeit Üniversitesi kampüsü içinde iki Gazzeli öğrencinin İsrailli askerler tarafından vurulması, cezalar, tutuklamalar, alıkoymalar ve eli kelepçeli Filistinli gençlerin sistematik bir şekilde dövülmeleri, eski mahkûmların ve aktivistlerin Gazze şehri dışında dönüştürülmüş askeri kamplardaki hücrelerde tutulmaları, yılın başlarında kitlesel gösterilere sebep oldu. Ocak 1987’de göstericileri korkutmak adına sınırdışı/sürgün politikası gündeme geldi. Şiddet, Khan Yunis’li bir çocuğun İsrailli askerler tarafından vurulup öldürülmesiyle kaynamaya başladı. O yılın yazında, tutukluların kontrolünden sorumlu teğmen Ron Tal, Gazze’de, trafikte vurularak öldürüldü. Gazze’de yaşayan müslümanlara Kurban Bayramı esnasında üç günlük dışarı çıkma yasağı uygulandı. 1 ve 6 ekim 1987 tarihlerinde, İsrail güvenlik güçleri, mayısta hapishaneden kaçan, İslam'i cihad örgütleriyle ilişkili yedi Gazzeliyi pusuya düşürüp öldürdü. Kasım 1987’de Amman’da gerçekleşen Arap zirvesi, İran-Irak savaşına yoğunlaştı ve Filistinlilerin sorunu yıllardır ilk defa kenarda tutuldu.
Liderlik ve Amaçlar
İntifada bir kişi ya da bir kurum tarafından başlatılmadı. Yerel liderlik, İsrail tarafından yönetilen sınırlar içindeki, Filistin Kurtuluş Örgütüyle ilişkili gruplar ve organizasyonlar tarafından yapıldı. Bunlar, Halk Cephesi (El Fetih), Demokratik Cephe ve Filistin Komünist Partisi’ydi. Bu süreçte Filistin Kurtuluş Örgütünün rakipleri, Hamas ve İslami Cihad gibi islami örgütlerdi ve Beit Sahour ve Beytüllahim gibi şehirlerin yerel yöneticileriydi. Buna rağmen, ayaklanma, Hanan Ashrawi, Faysal Hüseini ve Haydar Abdul-Şafi tarafından yönetilen cemaat konseyleri tarafından daha çok yönetildi. Bu konseyler bağımsız eğitimi destekleyip, sağlık ve yiyecek yardımları yaptı. Birleşmiş Ulusal Ayaklanma Liderliği (UNLU) halkın güvenini kazandı ve Filistinliler UNLU tarafından yayınlanan bildirileere ayak uydurdu. Geçmişteki tutumun aksine ölümcül şiddetten kolektif bir şekilde uzak duruldu. Shalev’e göre, bunun sebebi böyle bir şiddettin katliamla sonuçlanacağını bilmeleri ve İsrail tarafında liberallerin desteklerini kaybetme olasılığıydı. Pearlman, ayaklanmanın şiddetsiz oluşunu, hareketin iç oraganizasyonuna ve ayaklanmanın şiddetsiz olmasının yararla sonuçlanacağı düşüncesinin saçaklanıp geniş bir alana yayılmasına bağladı. Hamas ve İslami Cihad, ayaklanma liderlerine ayak uydurdu ve ilk yıl hiçbir silahlı saldırı gerçekleştirmediler. Sadece ekim 1988’de bir İsrailli asker bıçaklandı ve herhangi bir yaralanmaya neden olmayan ik bomba patlatıldı.
İntifada
8 Aralık 1987 tarihinde, İsrail ordusuna ait bir araç, İsrail’deki çalışma yerlerinden dönen, içinde Filistinli bulunan bir sıra araca, Eretz geçiş noktasında çarptı.Üçü Cebaliye mülteci kampından olan dört Filistinli öldü ve yedi kişi ciddi şekilde yaralandı. Olaya işten eve dönen yüzlerce Filistinli işçi şahit oldu. Cenazelere kamptan 10.000 kişi katıldı ve cenazeler çabucak geniş gösterilere döndü. Filistinlileri öldüren araç kazasının, olaydan iki gün önce Gazze’de alışveriş yapan İsrailli bir iş adamının vurularak öldürülmesine karşı uluslararası bir intikam kampanyası olduğu söylentisi bütün kampa yayıldı. Ertesi gün Gazze şeridindeki bir devriye aracına atılan petrol bombası, İsrail askerlerinin sinirli kalabalığa karşı kurşun ve göz yaşartıcı gaz atmasına sebep oldu. Bir genç Filistinli öldü ve 16 kişi yaralandı.
9 aralıkta, birçok Filistinli popüler ve iş adamı, durumun kötüye gitmesinden dolayı Batı Kudüs’te İsrail İnsan Hakları Ligiyle birlikte basın toplantısı düzenledi. Toplantı başlarken, Cebaliye Kampında gösterilerin devam ettiği ve 17 yaşındaki bir gencin, İsrailli askerlere molotofkokteyli attıktan sonra vurularak öldürüldüğü haberleri geldi. Öldürülen kız daha sonra intifadanın ilk şehidi olarak bilindi. Protestolar hızlıca Batı Şeria ve Doğu Kudüs’e yayıldı. Gençler çeşitli muhitlerin kontrolünü ele geçirdi; çöplerden, taşlardan ve yanan araç tekerleklerinden barikatlar kurarak kampları kapattılar ve barikatları aşmaya çalışan askerlere molotofkokteyli attılar. Filistinli esnaflar dükkanlarını kapattılar ve İsrail’de çalışan işçiler işe gitmediler. İsrail bunları “ayaklanma” olarak gördü ve bu ayaklanmayı bastırmayı ise kanun ve düzeni yerine getirmek için yararlı gördü. Birkaç gün içinde İsrail yönetimindeki Filistin bölgeleri gösteriler ve grevlere boğuldu. Askeri araçlar, İsrailden gelen ötöbüsler ve İsrail bankaları Filistinliler için en önemli hedefler oldu. İsrailli yerleşim alanlarına saldırılmadı ve ayaklanmanın erken dönemlerinde atılan taşlardan hiçbir İsrailli yaralanmadı. Gösterilere bu kadar geniş bir kitlenin katılması beklenmiyordu. Onbinlerce sivil, kadınlar ve çocuk gösterilerdeydi. İsrail güvenlik güçleri oluşan kalabalığı kontrol altına almak için bütün adımları attı: sopalamak, joplamak, göz yaşartıcı gaz, tazyikli su ve plastik mermiler kullanmak. Ama bunlar gösterileri sadece besledi.
Kısa zamanda taş atmalar, yol kapatmalar ve tekerlek yakmalar bütün bölgelere sıçradı. 12 aralığa gelindiğinde, 6 Filistinli öldü ve otuzu yaralandı. Bir sonraki gün göstericiler Doğu Kudüs’teki ABD konsolosluğuna molotofkokteyli attı ama kimse yaralanmadı. İsrail’in Filistinli ayaklanmasına cevabı sert oldu.
Can Kayıpları
Altı yıl süren intifadada, İsrail ordusu 1000'den fazla Filistinliyi öldürdü ve 120.000'den fazlasını tutukladı. İlk beş haftada, 35 Filistinli öldürüldü ve 1200 Filistinli yaralandı. Bu ölümler ve yaralanmalar, daha fazla Filistinlinin gösterilere katılmasına neden oldu.
1990’a doğru Negev’deki Ktzi’ot hapishanesi, Batı Şeria’daki her 50 kişiden birini içinde barındırdı. Save the Children (Çocukları Koru) organizasyonunun İsveç kolu, 23.600 ila 29.900 çocuğun intifadanın ilk iki yılında dayaklar sonucu tıbbi desteğe ihtiyacının olduğunu raporladı. Bu sayının üçte birini 10 yaş altındaki çocuklar oluşturdu. Ramazan ayı boyunca, Gazze’deki birçok kampta sokağa çıkma yasağı uygulandı ve yerleşimcilerin gıda almaları engellendi. Ayrıca bazı kamplara göz yaşartıcı bomba atıldı. İntifadanın ilk yılında bu tür bombalamalardan dolayı 16 kişi öldü.
Toplum içi şiddet
1989 ve 1992 arası, Filistin toplumu içindeki şiddet yaklaşık 1000 kişinin hayatına mal oldu. Haziran 1990’a varıldığında, Benny Morris’e göre, “İntifada yönünü şaşırdı. Filistin Kurtuluş Örgütünün içine düştüğü gerilim, öldürülen işbirlikçi olduklarından şüphelenen kişilerin artmasından belliydi.”
Diğer Kayda Değer Olaylar
16 Nisan 1988 tarihinde, Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Halil El-Vezir, Tunus’un başkentinde İsrailli komandolar tarafından öldürüldü. İsrail’e göre, ayaklanmanın uzaktan yöneticisi oydu ve ölümü ayaklanmayı durdurabilecekti. Ardından gelen yas ve gösteriler esnasında, İsrail Güvenlik Güçleri iki camiye müdahale edip, dua edenleri dövdü, göz yaşartıcı gaz attı ve 16 Filistinliyi öldürdü. Aynı yılın haziran ayında, Arap Ligi, 1988 Arap Ligi Konferansında, İntifadaya finansal destek verme kararı aldı. Arap Ligi 1989 yılındaki toplantısında da finansal desteği tekrar teyit etti.
1989’da Beit Shour’daki yerel komiteler, şiddetsiz bir hareket başlatarak vergileri vermeme kararı aldı ve “Temsil edilmeden Vergi Yok” sloganını kullandılar Hapishanede kalmaları göstericileri durdurmadı ve İsrail bu boykotu ağır para cezaları ve mallara el koymakla çözmeye çalıştı.
8 Ekim 1990 tarihinde İsrail polisi El-Aksa cami yanında gösteriye katılan 22 Filistinliyi öldürdü. Bu Filistinlilerin daha tehlikeli taktikler edinmelerine sebep oldu. İki hafta sonra, üç İsrailli ve bir İsrail askeri Kudüs ve Gazze’de öldürüldü. Bıçaklama olayları bundan böyle devam etti. Filistinli militanların canlı bomba saldırıları 16 Nisan 1993’te başladı.
Birleşmiş Milletler
Çok sayıdaki Filistinli can kayıpları uluslararası kınamalar getirdi. Güvenlik Konseyi 607 ve 608 nolu çözüm önerilerinde, İsrail’in sürgünleri durdurmasını istedi. Kasım 1988’de, Birleşmiş Milletler Genel Kurulundaki ülkelerin çoğu, İsrail’i, intifadaya karşı aldığı tutumdan dolayı kınadı. Sonraki yıllarda aynı çözüm önerileri tekrar tekrar geldi.
İsrail’in Uygulamalarını İncelemek İçin Kurulan Özel Komite
26 Ağustos 1988 tarihli yıllık raporunda, İsrail’in Uygulamalarını İncelemek İçin Kurulan Özel Komite, intifada hakkında detaylı bilgiler verdi. Ardından gelen raporlardan sonra, Genel Kurul 8 Aralık 1989 tarihinde 44/48 nolu bir önergeyle oldukça güçlü bir kınama yayınladı. İsrail intifada sürecindeki uygulamalarından dolayı kınandı. Bu uygulamaları arasında, toprakları ele geçirme, sürgünler, yıkımlar, toplu cezalar, basın organlarını kısıtlamak, savunmasız göstericileri yaralamak, zehirli gaz kullanmak ve İsrailli yerleşimcilerin, Filistinli ve diğer araplara karşı şiddet eylemlerinde buluması ve bunun yaralı ve ölümlere sebep olması vardı. İsrail, Birleşmiş Milletler araştırmalarına engel oldu. Tüm çüzüm yolları İsrail ve ABD tarafından reddedildi. 48 çözüm önerisinin 44’üne karşı oy kullanan sadece İsrail’di.
Güvenlik Konseyi’nin Başarısız Olması
17 Şubat 1989’da, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi oybirliğiyle (ABD dışında) İsrail’i, 4. Genova Kurultayı kararlarına uymadığı ve Güvenlik Konseyi kararlarını önemsemediği gerekçesiyle kınadı. ABD hoşuna gitmeyecek bir çözüm önerisi taslağını veto etti. 9 Haziran’da ABD bir çözüm önerisini yine veto etti. 7 Kasım’da ABD İsrail’in insan hakları ihlallerini kınayarak 3. Çözüm önerisini de veto etti.
14 Ekim 1990’da, İsrail açıkça Güvenlik Konseyi Çözüm Önerisi 672’ye uymayacağını deklare etti ve İsrail insan hakları ihlallerini araştıracak olan Genel Sekreterlik delegasyonunu kabul etmeyi reddetti. Bir sonraki çözüm önerisi 673 küçük bir etki yaptı ama İsrail BM araştırmasını engellemeyi sürdürdü.
Sonuçlar
İntifada ne askeri bir savaş ne de gerilla savaşıydı. Olanlarla ilgili kontrolü az olan Filistin Kurtuluş Örgütü ayaklanmanın bu kadar kötüye gideceğini beklemiyordu. Ayaklanma tabandan gelmişti ve kendilerinin bir girişimi değildi. Ayaklanma Filistinlilerin pozitif olarak gördükleri bazı sonuçlar doğurdu:
Gerçek aşık düğümü
Bağlanışı
Sağ ipin ucunu sol ip etrafından çevirip, kendi ana ipi etrafına bir dolayarak, bir adi düğüm atılır. Sol ipi sağ ip düğüm dolaması dışından döndürüp ve iki ipin öbür yanından geri getirip sağ düğüm halkası içinden kendi ana ipi etrafına bir dolayarak geçirilir.
Sıkıştırıldığında iki ipin beraber girip beraber çıktığı, her ipin diğeri etrafında bir adi düğüm attığı, düğüm yeri gizli, düğüm kenarlarının düğüm içini sarmalayarak örtüp gizlediği, orta nokta simetrili bir yapı oluşmuş olur.
Özellikleri
Sıkıştırıldığında küçük bir düğümdür. Düğümden ipler yan değiştirip çıkarlar. İpler aynı cins ise düğümün önden ve arkadan görünüşü aynıdır. Birbirine sarılan iki aşık gibi sadece (ip) sırtları görünür, düğüm dolamaları ise gizli kalır. Çözülmesi çok zordur.
Kullanılışı
Yan yana iki ipi belli noktada birbirine bağlamak için kullanılır. Dekoratif ve de kaymadan tutabilme amaçlı işlere uygundur- Örneğin bıçak sapından sarkarak kavranabilir uzunluğu arttırıcı ip zinciri yapmakta kullanılabilir. Japon bağı, Yoma bağı veya Çift ipte düğme yerine veya yanında kullanılabilir. Onlardan daha küçük olma, ipleri daha yan yana, ve ayırmadan tutma özelliği bakımından tercih edilir.
Batıl inanışı vardır; Taze iki dalı birbirine düğümleyip, gelişip büyüdüklerinde düğümün tutup tutmadığına bakarak iki kişinin birbirlerine aşık olup olmadığının anlaşılabileceğine inananlar vardır.
Bu düğümün sıkıştırılmamış şeklinde bükülmüş, altın ya da gümüş iki halkadan nişan yüzüğü geleneği vardır. Halkaları, ve yüzüğün kaşının birer yarısını oluşturan düğümleri, ayni aşıklar gibi birbiri etrafında hareket edebilir, ama ayrılamazlar.
Soroviç Muharebesi
Soroviç Muharebesi, kimi kaynaklarda Vevi Muharebesi olarak da geçer, eski takvime göre 21–24 Ekim 1912 (O.S.), tarihinde Birinci Balkan Savaşı esnasında yapılmış bir muharebedir. Bu muharebe 1. Balkan Savaşındaki az sayıdaki Osmanlı zaferlerinden biridir.
Osmanlı kolordusu Yunan tümenini takip etmeyi sürdürdü ve Soroviç de 4 Kasım 1912'de bir daha saldırdı; ertesi gün bütün tümen en güneydeki Kozani (Kozan) şehrine 15 km uzaklıktaki Kayılar'a (Şimdiki adı:Πτολεμαΐδα Ptolemaida) kadar geri çekilmek zorunda kaldı. Kayılar'da toplanan Yunan 5. Tümen arta kalanları 25Ekimde Kozani de tekrar organize edildi.
Yunanların Yenice zaferi bu bozgun ile gölgelenmiştir. Ancak diğer yandan bu muharebenin Osmanlı açısından da olumsuz etkisi olmuş Yunan Kralı doğrudan Sırplara yardım Makedonya'ya doğudan ilerleme yerine Selanik'i ve Yanya çevresini ele geçirme işini hızlandırmaya karar vermiş elindeki bütün birlikleri buraya yönlendirmiştir. Konstantin Manastır'a yönelik olan 1.2.3.4.tümenleri ve süvari alaylarını bir araya getirmiş ve Yunanlar 2 Kasım'da Vodina sonrasında da Florina şehrini ele geçirmiştir. Manastır'da bir süre sonra Manastır Muharebesi ile Sırpların eline geçmiştir.
Feridun Emecen
Feridun Mustafa Emecen (d. 1958, Giresun), Türk tarihçi, akademisyen. Türk Tarih Kurumu şeref üyesidir.
İlk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra 1979’da İstanbul Üniversitesi edebiyat fakültesi tarih bölümünün "yeniçağ tarihi" kürsüsünden mezun oldu. 1981’de yeniçağ tarihi kürsüsüne asistan olarak girdi. 1985'te "16. yüzyılda Manisa ve yöresinin sosyal ve ekonomik tarihi" başlıklı teziyle doktor ünvânını aldı. 1987’de "yeniçağ tarihi" anabilim dalına yardımcı doçent olarak atandı. 1989’da doçent unvanını almaya hak kazanan Emecen, 1995'te aynı anabilim dalında profesör kadrosuna atandı. 2012 şubatında kendi isteğiyle emekliye ayrıldı. Halen İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde görev yapmaktadır.
Çalışma sahasını klasik dönem Osmanlı tarihi teşkil etmekte olup bu alanla ilgili pek çok araştırma ve makaleleri yayımlanmıştır. 1994-2000 yılları arasında İstanbul Üniversitesi'nde dekan yardımcılığı, 2006-2007'de Avrasya Enstitüsü'nün müdürlüğünü yaptı. 16 Mart 2012'den itibaren İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi'nin edebiyat fakültesi dekanlığını yürütmektedir.
Feridun Emecen, 1995'te Türk Tarih Kurumu üyesi, 2012'de Türkiye Bilimler Akademisi aslî üyesi oldu. Osmanlı bürokrasisi, hânedânı, şehir tarihi, sosyal yapı, siyâsî yönelimler, Osmanlı-Avrupa ilişkileri, Osmanlı devrinde Balkanlar ve ortadoğu dünyası gibi konularda kitap ve makaleleri mevcuttur.
René Grousset
René Grousset (d. 5 Eylül 1885, Aubais, Fransa – ö. 12 Eylül 1952, Paris, Fransa) Fransız bir tarihçi, Cernuschi Müzesi ve Guimet Müzesi’nde küratör ve Fransız Akademisi (Fransızca: L'Académie française) üyesi.
Asya ve Doğu Medeniyetleri hakkında oldukça önemli eserleri vardır. En tanınmış eserlerinin başında Haçlı Seferleri’nin Tarihi (Fransızca: Histoire des Croisades) (1934-1936) ve Stepler İmparatorluğu, Orta Asya Tarihi (Fransızca: L'Empire des Steppes) (1939) gelmektedir. Her iki eser de alanında en önemli bilimsel danışma kaynakları olarak kabul edilmektedir.
Biyografisi
René Grousset 5 Eylül 1885 tarihinde Fransa’nın Gard bölgesinde yer alan Aubais şehrinde dünyaya gelmiştir. Montpellier Üniversitesi’nde tarih eğitimi üzerine aldığı eğitimi tamamladıktan sonra I. Dünya Savaşı nedeniyle Fransız ordusunda hizmet verdi.
Doğu sanatları alanında uzmanlaştıktan sonra Paris’teki Doğu Dilleri ve Siyaset Bilimleri Okulları’nda coğrafya ve tarih dersleri verdi. Paris’te yer alan Guimet ile Cernuschi müzelerinde müdür yardımcılığı, müdürlük gibi görevlerde bulundu. Aynı dönemde Journal asiatique adlı derginin yayın kurulu ve Fransa Ulusal Müzeler Konseyi üyeliklerini yürüttü. 1930 yılına gelindiğinde Asya ve Doğu Kültürleri hakkında beş büyük çalışması yayınlanmıştı. 1933 yılında Cernuschi Müzesi’ne Teknik Şef olarak atandı; aynı zamanda müzedeki Asya kökenli sanat eserlerinin küratörlüğünü de yaptı.
Çin kültüründe özellikle Orta Çağ’da önemli bir Budist hac mekanı olan Xuanzang hakkında önemli bir çalışması antik bir Hint Budist Üniversitesi olan Nalanda’yı ziyaret ettikten sonra yayınlandı.
En önemli iki çalışması olan Haçlı Seferleri’nin Tarihi (Fransızca: Histoire des Croisades) (1934-1936) ve Stepler İmparatorluğu, Orta Asya Tarihi (Fransızca: L'Empire des Steppes) (1939), II. Dünya Savaşı’nın çıkmasından hemen önce yayınlandılar.
Vichy Fransası’nda müzelerdeki görevlerinden alınan René Grousset, bu dönemde Çin ve Moğol kültürleri hakkında özel çalışmalar yapmış ve çalışmaları yayınlanmıştır. Fransa’nın Nazi işgalinden kurtulmasından sonra da hem Cernuschi Müzesi’ne hem de Guimet Müzesi’ne küratör olarak atanmıştır.
1946 yılında Fransız Akademisi’ne (Fransızca: L'Académie française) üye seçilmiştir. Son dört çalışması 1946 ile 1949 yılları arasında yayınlanmış olup Anadolu ve Yakın Doğu uygarlıkları hakkındadır. 12 Eylül 1952 yılında Paris şehrinde ölmüştür.
1947 yılında basılan Histoire de l'Arménie: des origines à 1071. adlı kitabı daha sonra Aras Yayıncılık tarafından Ermenilerin Tarihi Başlangıcından 1071’e adıyla Türkçe olarak yayınlandı.
Körpınar, Alaca
Körpınar, Çorum ilinin Alaca ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.