cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Büyük Selçuklu İmparatorluğu
Gerileme ve Dağılma Dönemi
Melikşah'tan sonra sırasıyla başa geçen I. Mahmud (1092-1094), Berkyaruk (1094-1105), Müizzeddin Melikşah (1105-1105) ve Mehmed Tapar (1105-1118) dönemlerinde Büyük Selçuklu Devleti gücünü ve eyaletlerdeki merkezi denetimini giderek yitirdi. 1118'de tahta çıkan Ahmed Sencer’in ülke topraklarını yeniden birleştirme çabası da başarılı olduysa da devlet hiçbir zaman Melikşah dönemindeki sınırlarına ve otoritesine kavuşamadı. 1128 yılında Doğudaki Doğu ve Batı Karahanlı Devletine boyun eğdiren Karahitaylar Büyük Selçuklu Devleti ile komşu oldular ve Selçuklulara baskı yaratmaya başladılar. 1141 yılında Karahitay ve Selçuklu orduları arasındaki Katvan Savaşı'nda yenilgiye uğrayan Büyük Selçuklu Devleti hızlı bir dağılma sürecine girdi. Karahitayların devletin en verimli toprakları olan Maveraünnehir'i işgal etmeleri Büyük Selçuklu Devleti'nin ekonomisini ve ordusunu iyice sıkıntıya soktu. Sultan Sencer, giderek artan ekonomik buhran nedeniyle ayaklanan göçebe Oğuzlara 1153'te tutsak düştü. İki yıl sonra kaçarak kurtulduysa da ülkede iktidarını yeniden sağlayamadan 1157’de öldü. Büyük Selçuklu Devleti böylece sona erdi. Bu tarihten sonra Büyük Selçukluların toprakları büyük ölçüde Harzemşahların denetimi altına girdi.
Hanedan üyeleri yönettikleri bölgelerde bağımsız davranmaya başladılar. Daha önce bağımsızlıklarını ilan etmiş olan Selçuklu hanedanın kurduğu devletlerden yalnızca Anadolu Selçuklu Devleti, yüz yılı aşkın bir süre daha ayakta kalabildi. Ayrıca devletin gerilemesinin sebepleri arasında Haçlı Seferleri, Fâtımîler ile olan çatışmalar, Hasan Sabbah'ın Bâtınîlik propagandaları ve Oğuz boylarının ayaklanmaları sayılabilir. Bunun sonucunda ise Abbâsî halifeleri Selçuklu egemenliğinden kurtulmak için bir takım çalışmalar yürütmüştür. Bunlar Selçuklu Devleti'nin yıkılmasına neden olan etkenler ve nedenlerdir.
Devlet Yapısı ve Yönetimi
Büyük Selçuklu Devleti’nin örgütlenme biçimi, kendisinden önceki İslam devletlerine benziyordu. Hint-İran devlet anlayışını yansıtan bu örgütlenmede, eski Türk devlet geleneğinin de belirgin etkisi vardı. Eski Türk devlet geleneğinde olduğu gibi, Büyük Selçuklu Devleti’nde de ülke toprakları hanedanın ortak malı sayılıyordu. Bundan dolayı Büyük Selçuklu toprakları eyaletlere bölünmüştü. Eyaletlerin yönetimi de Melik olarak adlandırılan hanedanın erkek üyelerine bırakılmıştı. Tuğrul Bey'den önce boy başkanına Oğuz geleneğine göre Yabgu deniyordu. İslam dininin benimsenmesinden sonra, hükümdarlar İslam devletlerindeki geleneğe uyarak "sultan" unvanı ile anıldılar. Suriye Selçukluları ile Kirman Selçukluları’na Irak Selçukluları da katıldı. Büyük Selçuklu topraklarına göçen yeni Oğuz boyları da iç düzeni büyük ölçüde sarstılar. Bu karışıklık döneminde Harzemşahlar, Büyük Selçuklu toprakların büyük bölümünü ele geçirdiler. Bir süre daha direnen Kirman Selçukluları 1175’te, Irak Selçukluları da 1194’te Oğuzlar ve Harzemşahlar tarafından yıkıldı.
Başkentte oturan sultan, devletin mutlak egemeniydi. Bütün atamalar ve toprak dağıtımı sultanın buyruğuyla yapılıyordu. Ayrıca sultan yüksek yargı kurullarına da başkanlık ediyordu. Hükümdarların "danışman"ı konumundaki kişiler yönetimde önemli rol oynuyorlardı. Alp Arslan döneminde bu göreve getirilen Nizamülmülk, İslam geleneği uyarınca vezir unvanı aldı ve devlet yönetiminde köklü değişiklikler yaptı. Nizamülmülk, devlet yönetimine ilişkin anlayışını Siyasetname adlı kitabında da anlatmıştır. Büyük Selçuklu Devleti’nde devlet işleri "Divan-ı Âlâ" adı verilen bir kurulda görüşülür ve karara bağlanırdı. Ayrıca maliye, askerlik ve adalet işleriyle uğraşan başka divanlar da vardı. Meliklerin yönetimindeki eyaletlerde de büyük ölçüde merkezdeki örgütlenme örnek alınmıştı.
Selçuklularda Önemli Divan Teşkilatları
1. Divan-ı Âli/ Divan-ı Saltanat: Devlet işlerinin görüşüldüğü divandır. Sultandan sonra en yetkili kişi olan 'Vezir' tarafından yönetilir.
2. Divan-ı İstifa: Maliye işlerinden sorumludur. Yöneticisi 'Müstevfi'dir.
3. Divan-ı Arz: Ordunun ikmal ve lojistik desteğini veren divandır. Ayrıca hassa askerlerinin maaşlarını da bu divan öder. Yöneticisi 'Arız'dır.
4. Divan-ı İnşa: İç ve dış yazışmalardan sorumludur. Yöneticisi Tuğrai'dir.
5. Divan-ı İşraf: Devletin idari ve mali işlerini denetlerdi. Yöneticisi 'Müşrif'tir.
6. Niyabet-i Saltanat: Hükümdar başkentte yokken devleti idare eden divandır. Başında 'Naib' bulunur.
Toprak Yönetimi ve Ordu
Büyük Selçuklu ülkesinde tarım yapılan topraklar ikta denen bölümlere ayrılmıştı ve iktalar hizmet karşılığında belirli süre için ileri gelenlere veriliyordu. Bu usulle verilen topraklar has, ikta ve haraci olarak üçe ayrılıyordu. Has toprakların geliri doğrudan sultan ailesine veriliyordu. İkta sahipleri ise, toprakları işleme karşılığında belli sayıda asker besliyor ve savaş zamanlarında orduya katılıyorlardı. Haraci olarak adlandırılan toprakların geliri de doğrudan devlet hazinesine aktarılıyordu.
Alp Arslan dönemine kadar beylere bağlı göçebe Türkmenlerden oluşan ordu Nizamülmülk tarafından yeniden yapılandırıldı. Nizamülmülk, aylıklı askerlerden oluşan sürekli bir ordu kurdu. Bu aylıklı askerlere "gulam" deniyordu ve bunlar temel olarak başkentte iktidarı korumakla görevliydi. Savaş sırasında asıl ordu ise ikta sahiplerinin yönetimindeki atlı askerlerden oluşurdu. Ayrıca bağlı devletler de savaş zamanlarında sultanın ordusuna asker gönderiyorlardı. Melikşah döneminde orduda 50 bin kadar atlı asker olduğu bilinmektedir.
Toplumsal ve Ekonomik Yaşam
Büyük Selçuklu Devleti'ndeki Oğuz boyları ve başka bazı topluluklar göçebeydiler. Oğuz boylarının başında bir bey bulunuyordu. Bu göçebe topluluklar geçimlerini hayvancılıkla sağlıyorlardı ve otlak bulmak için de mevsimlere göre yer değiştiriyorlardı. Devlet göçebe topluluklardan otlak vergisi alıyordu. Yerleşik nüfus ise çiftçilik, zanaatçılık ve ticaretle uğraşıyordu. Kentlerdeki tüccar ve esnaf, işkollarına göre loncalar biçiminde örgütlenmişti. Merkezi devlette görevli memurlar ile sürekli ordudaki askerler maaş alıyorlardı.
Eğitim, Bilim ve Sanat
Büyük Selçuklular, kendilerinden önce var olan medreselerde öğretimi sürdürdüler, ama bununla yetinmediler. Vezir Nizamülmülk’ün öncülüğünde ve onun adını taşıyan yeni medreseler kurdular. Nizamiye medreselerinin ilki 1067’de Bağdat'ta açıldı. Daha sonra İsfahan, Rey, Merv (selçukluların başkenti), Belh, Herat, Basra, Musul gibi kentlerde yeni Nizamiye medreseleri kuruldu. Medrese sisteminde programlı ve belli bir yönteme dayanan eğitim ilk kez bu medreselerde verildi. Medreselerde din konularının yanı sıra matematik, felsefe, dil ve edebiyat gibi dersler de okutuluyordu ve medreselerde zengin kitaplıklar vardı. Medreselerin dışında da ülkenin çeşitli yerlerinde kurulmuş kitaplıklar bulunuyordu. Melikşah döneminde önce İsfahan'da, sonra Bağdat'ta birer gözlemevi kuruldu. Büyük Selçuklular Arapçayı din ve bilim dili, Farsça'yı edebiyat ve devlet dili, Türkçeyi ise saray ve orduda günlük konuşma dili olarak kullanıyorlardı.
Büyük Selçuklular, var olan kentleri bayındır hale getirirken yeni kentler de kurdular. Ülkenin pek çok yerinde yeni kurumlar ve yapılar inşa ettiler. Bunlar cami, medrese, kervansaray, hastane, köprü, çeşme, imaret, han, hamam, türbe ve kümbet gibi yapılardı.
Büyük Selçuklular, ince ve uzun minarelerle cami mimarisine yeni bir anlayış getirdiler. İsfahan'daki Mescid-i Cuma bu anlayışla yapılmış en eski örnektir. Büyük Selçuklu anıtmezarları olan kümbetler de yaygın mimari yapılardır. Kümbetler içten kubbe, dıştan ise piramit ya da konik bir çatıyla örtülüyordu. Dört köşeli, çok köşeli ya da yuvarlak formdaki Büyük Selçuklu kümbetleri genellikle iki katlı olarak yapılıyordu. Bu kümbetlerin alt kat mezar, üst kat ise mescit olarak kullanılıyordu.
Büyük Selçuklu sanatında hat (yazı), minyatür, ahşap ve taş oymacılığı, çinicilik, maden işleme, cilt ve çeşitli süsleme sanatları da gelişmişti. Zamanla yayıldığı bölgelerdeki Farsi kültürü benimsediği yönünde görüşler de vardır. * "Aḥmad of Niǧde's al-Walad al-Shafīq and Borj-toghrul.jpg the Seljuk Past", A. C. S. Peacock, Anatolian Studies, Vol. 54, (2004), 97; "With the growth of Seljuk power in Rum, a more highly developed Muslim cultural life, based on the Persianate culture of the Great Seljuk court, was able to take root in Anatolia."
Yusuf Akgün
Yusuf Akgün (d. 11 Eylül 1984, İstanbul), Türk aktör.
Gençlik yılları
Orta ve lise öğretimini Bilge Kağan Lisesinde yaptı. Lisede Shakespeare'in Bir Yaz Gecesi Rüyası'nda Lysander rolüyle sahneye çıktı. Provaları bitiremeden tiyatrodan kovuldu. Ancak katıldığı birkaç provada oyunculuğu sevdi.
Kariyeri
2003 yılında Yeditepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Tiyatro Bölümünü burslu kazandı. 2004 yılında Ortaoyuncular'da Ferhan Şensoy'un asistanı olarak çalıştı. İlk filmi Balans ve Manevra'ya Engin Cezzar'ın tavsiyesiyle dâhil oldu. 2007 yılında Hepsi 1 dizisinde Korkut karakterini canlandırdı. 2011 yılında Adını Feriha Koydum'da Koray Onat'ı oynadı. 2012 yılında Adını Feriha Koydum ve Emir'in Yolu dizilerinde oynadı.
Son Durak 2
Son Durak 2 (Özgün adı: Final Destination 2), yönetmen koltuğunda David R. Ellis'in oturduğu 2003 yılı ABD yapımı doğaüstü korku filmidir. Senaryo J. Mackye Gruber ve Eric Bress tarafından; Gruber, Bress ve serinin yaratıcısı Jeffrey Reddick'in yazdığı bir hikâyeye dayanarak yazıldı. Son Durak serisinin ikinci filmidir ve 2000 yılı Son Durak filminin devamı niteliğindedir. Başrolleri Ali Larter, A. J. Cook ve Michael Landes paylaşmaktadır. Film Kimberly Corman'ın gördüğü gerçek ile rüya arası bir olay sonucu tehlikeyi önceden sezmesi ve bir kaza olacağını herkese söylemesiyle ilgilidir. Kazadan kurtulanlar teker teker ilginç ve dehşet verici kazalarda ölür. Ölüm yine onu kandırmaya çalışanların peşindedir. Çekimler Vancouver ve Okanagan Gölü'nde gerçekleşti. Film 31 Ocak 2003 tarihinde yayınlandı. Ayrıca filmin 22 Temmuz 2003 tarihinde yayınlanan DVD'si film hakkında eleştirileri, silinen sahneleri, belgeselleri ve çeşitli videoları içermektedir. Genellikle eleştirmenlerden karışık yorumlar alan film ; toplamda $90 milyon, sadece ABD'de $46 milyon hasılat elde etti. Film En İyi Korku Filmi Saturn Ödülü dahil dört tane ödüle aday olmuştur.
Konu
Kimberly Corman; arkadaşları Shaina McKlank, Dano Estevez ve Frankie Whitman ile Daytona'ya gidecektir. Kimberly arabayı sürerken onlarca kişinin öleceği bir araba kazası hayali görür. Arabayı kazanın olacağını düşündüğü yolun önüne sürer ve birçok kişi yoldan çıkamaz. Kimberly'nin kaza olacağını söylediği yerde gerçek bir kaza olur. Kazada ölmesi gerekenler kurtulmuştur ama onlar da teker teker ölmeye başlayacaktır. Ancak önceki filmdeki gibi ölümler önce ölmesi gerekenden sonuncuya değildir. Ölüm önceki filmde Clear Rivers'ın kurtulmasına karşın bu sefer son ölecek kişiden ilk ölecek kişiye doğru gider.
Shaina McKlank, Dano Estevez ve Frankie Whitman
(Sarah Carter, Alejandro Rae, Shaun Sipos)
Ölüm Nedeni: Büyük bir kamyonun arabaya vurup arabayı havaya uçurması
Kimberly arabayla yolu keser. Arkadaşları yolun önündeki arabada oturmaktadır. Shaina "Kimberly, ne oluyor?" diye sorduktan sonra bir kamyon arabaya doğru gelmeye başlar. Burke Kimberly'i son anda kurtarır ama kamyon Shaina, Dano ve Frankie'nin oturduğu arabaya çarpar ve araba patlar.
Evan Lewis
(David Paetkau)
Ölüm Nedeni: Gözüne yangın merdiveni girmesi
Tim Carpenter
(James Kirk)
Ölüm Nedeni: Dev bir cam parçasının altında ezilme
Tim ve annesi Nora dişçiye giderler. Doktor onun dişini kontrol ettikten sonra odadan çıkar. O arada güvercinler pencereye çarpmaya başlar. Duvarda asılı olan süslerden biri Tim'in ağzına düşer. Tim nefes alamamaya başlar. O arada doktor gelir ve ağzındaki süsü çıkarır. Tim ve Nora hastaneden çıkar. Tim güvercinlerin yanındayken güvercinler ürker ve kaçar. Güvercinler makineyi kontrol eden adamın dikkatini dağıtır ve adam bir düğmeye basar. Vincin tuttuğu cam Tim'in kafasına düşer ve Tim ölür.
Nora Carpenter
(Lynda Boyd)
Ölüm nedeni: Boynunun asansör kapısına sıkışması
Nora, Eguene ile asansörde aşağı inmektedir. O arada Burke arar ve Nora telefonunu yere düşürür. Telefonu alırken saçı arkadaki adamın elindeki kancaya takılır. Thomas "Kancalı bir adam seni öldürecek" der. Nora "Öleceğim, öleceğim" diye bağırmaya başlar. Asansörden çıkmaya çalışırken kanca kafasını içeride tutar ve boynu asansör kapısında sıkışır. Eugene, asansör kontrol paneli bozulunca asansörü durduramaz. Kat ve Clear Nora'ya yardım etmeye çalışır. Asansör yükselince Nora'nın kafası kopar. Kafası asansörde, vücudu aşağıda kalır ve Nora'nın cesedi Kat ile Clear'ın üstüne düşer.
Kat Jennings
(Keegan Connor Tracy)
Kat, arabayı çarpınca bacağı sıkışır. Yardım ekipleri onu arabadan çıkarmaya çalışırken Kat, adama "Şu şeyi biraz daha yavaş kullanır mısınız lütfen?" diye sorar. Adam "Sessiz moda alayım mı?" der. Kat de "Evet" der. Adam yanlışlıkla elektrikli testereyi arabaya çarpınca hava yastığı açılıp Kat'in kafasını boruya iter ve boru Kat'in kafasının içinden geçer.
Rory Peters
(Jonathan Cherry)
Ölüm Nedeni: Bir çitin onu üç parçaya ayırması Rory ve Burke kazanın olduğu yerde yürürken bir ağaç Burke'nın önüne düşer. Burke de yere düşer ve o arada bir araba patlar. Araba patlaması bir çiti havaya uçurur ve çit Rory'ye gelir. Rory üçe ayrılır.
Eugene Dix ve Clear Rivers
(T.C. Carson, Ali Larter)
Ölüm Nedeni: Patlama Olay Kimberly'nin "Kanlı eller, elleri kanlı biri" demesi üzerine. Clear Eugene'nin ucuz atlattığı kazada ellerinin kanlı olduğunu hatırlar ve onun odasına doğru gitmeye başlar. O arada Kimberly kötü bir şeyler olacağını hisseder. Clear odaya girince elektrik kablolarından çıkan kıvılcımlar oksijene karşı tepkir ve bir patlama olur. Clear ve Eugene ölür.
Brian Gibbons
(Noel Fisher)
Ölüm Nedeni: Barbekünün patlaması
Thomas ve Kimberly, Gibbons ailesi tarafından yemeğe çağrılırlar. Thomas'ın ölüme yakınlık hakkında konuşması üzerine Brian'ın babası otoyol kazasında Rory'nin Brian'ı son anda kurtardığını söyler. Thomas ve Kimberly Brian'ın da ölmesi gerektiğini anladıkları sırada barbekü patlar. Brian'ın kolu annesinin önüne düşer ve annesi çığlık atarken film son bulur.
Kimberly 'Kim' Corman
(A.J. Cook)
Başından Geçen Tehlikeler: Hastanedeki patlamadan sonra Thomas'a "Nasıl kurtulacağımızı biliyorum: Ölmem lazım." der ve ambulansa binip göle dalar. Orada bilincini kaybettiği sırada Thomas onu kurtarır ve Kim gözünü hastanede açar. Thomas "Ölümü yenmeyi başardın" der.
Ona ne oldu?: Eğer öldüyse söylenenlere göre tahta doğrama makinesi tarafından biçilmiş ama kesin bir şey yok.
Thomas 'Tom' Burke
(Micheal Landes)
Başından Geçen Tehlikeler: Gibbons ailesi onu çağırdığında Brian fark etmeden şişi ittirir ve şiş Thomas'ın diline nazikçe dokunur.
Ona ne oldu?: O da Kimberly'nin durumu gibi belirsiz.
Isabella Hudson
(Justina Machado)
Başından Geçen Tehlikeler: Yanında polis ile hastaneye giderken Kat'in kontrolündeki arabaya çarpmamaları için polis arabayı savurur. Kazadan son anda kurtulurlar. Ayrıca doğum yaparken Kimberly onun tehlikede olduğunu düşünmüştü.
Ona ne oldu?: Küçük çocuğuyla birlikte, hala ve kesin yaşıyor.
Kürdköy
Kordkuy (Farsça: کردکوی, Kordkūy ), İran'ın kuzeyinde Gülistan Eyaleti'ne bağlı şehir.
İdari olarak kendi adını taşıyan Kordkuy şehristanı'na bağlıdır ve bu şehristanın yönetim merkezidir. 2006 yılı resmi nüfusu 28.991'dir. Kent, Gülistan'ın batısında yer alır. Gürgan ile Sari arasındaki otoyol üzerinde bulunan Kordkuy, güneyden Semnan'ın Damgan kentine bağlanır. Eski adı Tamiše olan kentin geçim kaynağını tarım oluşturur. Genellikle pirinç, buğday, pamuk ve soya üretimi yapılır.
Kalanuro Tepesi
Kalanuro Tepesi, Çanakkale ilinde, Gelibolu İlçe merkezinin 8 km. güneybatısında, Sütlüce Köyü'nün 3 km. kuzeyinde yer alan bir höyüktür. Denizden 50 metre mesafede, Münip Bey Deresi'nin kuzey kenarında bir burun üzerindedir. Höyüğün eteklerinde iki tatlı su kaynağı vardır. Mehmet Özdoğan'ın bölgede yaptığı yüzey araştırmaları sırasında 1982 yılında tespit edilmiştir. Yüzeyden toplanan çanak çömlek buluntularına göre höyüğün Geç Kalkolitik Çağ'dan Klasik Dönem'e kadar iskan gördüğü anlaşılmaktadır. Höyüğün tepesinde Erken Tunç Çağı II. evre (Torya I) çanak çömleği bulunmuştur. Bu tabakanın oldukça kalın bir dolgu verdiği belirtilmektedir. Dilğer yandan Kumluca Ib ve Erken Demir Çağı buluntuları da ele geçmiştir.
Horavar, Yardımlı
Horavar, Azerbaycan'ın Yardımlı rayonundaki bir köydür.
Tektaş, Pazar
Tektaş, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
19. yüzyıl başlarındaki kayıtlarda Şenkaya köyüyle birleşik görülen yerleşimden Bogina adıyla bahsedilmektedir. Cumhuriyetin ilk yıllarında Bogina adını kullanmaya devam eden yerleşim, 1968 yılında günümüzdeki adını almıştır. Bu tarihte Şenkaya köyünden ayrıca bahsedilmemiş olup muhtemelen Tektaş köyünün bir mahallesi konumundaydı.
Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 37 km, Pazar ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır.
Adli bilimler
Adli bilimler veya kriminalistik, maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasıyla suçların ve hukuki uyuşmazlıkların çözümüne çalışılan bilimler demeti. Kimi kaynaklarda "bilimsel polislik" olarak da nitelenmektedir.
Kriminalistik adı, "suç" sözcüğünden türetilmiştir ve her ne kadar kriminoloji ile karıştırılsa da bu iki saha, amaç ve nitelik bakımından birbirinden ayrılır. Ne var ki adli bilimler, kriminolojiyi geniş kapsamlı olarak ele alan bazı kaynaklarca "uygulamalı kriminoloji" alanına da dahil edilir. Adli bilimler kendi başına bir bilim dalı değil, adli amaçlar doğrultusunda pek çok farklı disiplinin bir araya geldiği bir çatı yapıdır. Bunlar tıp, fizik, kimya, biyoloji, jeoloji gibi fen bilimleri ya da psikoloji, dilbilim gibi sosyal bilim alanlarından olabilirler.
Adli bilimler; suçlunun ortaya çıkarılması kadar, masumların hatalı biçimde suçlanmasını veya cezalandırılmasını önlemeye de yarar. Suç ve uyuşmazlık konuları, adli bilimler çerçevesinde bir "olay" olarak ele alınır ve yalnızca gerçeğin ne olduğu araştırılır. Bu gerçeğin hukuki yorum ve değerlendirmesi ise yargı faaliyeti çerçevesinde soruşturma ve kovuşturma makamlarının görev ve yetkisidir. Bu çerçevede çalışmalar yürüterek gerçeğin ortaya çıkarılmasına çalışan kimselere ise "bilirkişi" veya "uzman" denilir.
Tarihçe
Adli bilimler, hukuk ile çeşitli başka bilim dallarının ilişkisinden doğar ve ilk olarak Milattan Önce 3000 civarında, Antik Mısır'da adli tıp ile ortaya çıkmıştır. Bugün adli bilimlerle ilgili olarak akla gelen ilk kavramın adli tıp olması da bu çok eski ve yaygın ilişki olarak ifade edilir. Yeni yöntem, yaklaşım ve bilim dallarının adli bilimler çatısı altında kullanılması; geçen 5000 yıllık süreçte adli bilim uzmanlarının karşı karşıya kaldıkları olayların karmaşıklığının sonucudur. Ne var ki bu ilerleme, doğrudan ve sadece adli bilimler yapısıyla ilgili değildir. Bu çerçevede başvurulan, yöntemlerinden faydalanılan alanlardaki her bir gelişme, adli bağlamlarda da etkili olmaktadır.
1987 Avrupa Erkekler Voleybol Şampiyonası
1987 Avrupa Erkekler Voleybol Şampiyonası, 25 Eylül-3 Ekim tarihleri arasında Belçika’da düzenlendi. On beşinci şampiyonaya on iki Avrupa ülkesi katıldı. Maçlar Auderghem ve Gent kentlerinde oynandı. Avrupa şampiyonluğunu on birinci kez Sovyetler Birliği kazandı.
Adli bilimler
Tarihçe
Bugüne dek bilinen ilk otopsi, 1374 yılında Fransa'da yapıldı. 17. yüzyıl sonları itibarıyla adli tıp alanında gelişmeler kaydedildi ve 1785 yılında Prag Üniversitesi'nde "adli tıp ve polis tıbbı"na dair bir araştırma ve öğretim yapısı oluşturuldu. Yine bu süreçte adli toksikoloji sahası ortaya çıktı.
1987 Avrupa Erkekler Voleybol Şampiyonası
B Grubu
*Belçika-İsveç maçını İsveç 3-1 kazanmasına karşın, İsveçli oyuncu Bjorn Hakkan’ın dopingli çıkması sonucunda İsveç hükmen yenik sayıldı.
Adli bilimler
Tarihçe
Hindistan'da memur olarak çalışan William J. Herschel, insanların parmak izlerinin birbirlerine benzemediğini ve bu izlerin zamanla değişmediğini tespit etti. Bu süreçte Henry Faulds da Herschel'den ayrı olarak aynı tespiti yaptı ve keşfi, 1880 yılında Nature dergisinde yayımlandı. Parmak izi çalışmalarının kurucularından biri olarak kabul edilen Francis Galton, mumyaların parmak izlerinin, ölümden sonra dahi değişmediğini keşfetti.
Avusturyalı avukat Hans Gross, tanık beyanlarının güvenilmezliği dolayısıyla gerçeğin bilimsel olarak ispatlanması gerektiğini savunarak; 1891 yılında delillerin değerlendirilmesiyle ilgili bilgiler içeren kılavuz niteliğindeki "Adli Bilimlerin El Kitabı"  kitabını yayımladı.
Fransız polis Alphonse Bertillon ise insanların fiziksel özelliklerini esas alarak kimlik tespitine yarayan antropometrik ölçüm sistemini ve sabıka fotoğrafı sistemini geliştirdi. "Bertillonaj" olarak bilinen bu sistem, Avrupa'nın büyük bölümünde ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yaygın biçimde kullanılmaya başlandı.
Edmond Locard, kendi adıyla anılan değişim prensibi gibi, 20. yüzyılın başlarında olay yeri inceleme ve kriminalistik konularında ilk sistemli çalışmaları yaptı.
Damlacık, Ceylanpınar
Damlacık, Şanlıurfa ilinin Ceylanpınar ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Şanlıurfa il merkezine uzaklığı  km, Ceylanpınar ilçe merkezine  km uzaklıktadır.
Hannibal (film)
Hanibal, Ridley Scott'un yönetmenliğini üstlendiği 2001 yapımı psikolojik gerilim filmi. Thomas Harris'ın aynı isimli Hannibal romanından uyarlanmıştır. 1991 yapımı Oscar Ödüllü Kuzuların Sessizliği filminin devam filmidir. Filmin başrollerini Anthony Hopkins, Julianne Moore ve Gary Oldman paylaşır. Film, Amerika Birleşik Devletleri ve İtalya'da geçmektedir.
Konusu
Dr. Lecter (Anthony Hopkins) hapisten kaçmış, sıcak iklimli bir ülkede özgürlüğüne kavuşmuştur. İtalya'da Floransa'da saklanan Lecter, Amerika'da eski bir kurbanının, Mason Verger'in intikam alma isteği yüzünden zor durumdadır. Fiziksel olarak zor koşullarda yaşayan eski kurban, Lecter'ı saklandığı yerden çıkarmak için tek bir isim üzerine yoğunlaşmıştır: Clarice Starling (Julianne Moore). Lecter aynı zamanda kendisini yakalamak isteyen ve ona tuzaklar kuran Renaldo Pazzi ile de mücedele etmektedir.
André Biyogo Poko
André Poko (d. 1 Ocak 1993), orta saha bölgesinde oynayan Gabonlu millî futbolcudur. Suudi Arabistan ligi ekiplerinden Khaleej FC'de oynamaktadır. Bir dönem adı Galatasaray ile anılsa da Galatasaray bu transferi başaramamıştır. 2018 yılının ara transfer döneminde 1 milyon € karşılığında 2 yıllık bir anlaşma ile Göztepe'ye transfer olmuştur.
Percy Freeman
Ronald Peter "Percy" Freeman (4 Temmuz 1945 ; 5 Ocak 2016), İngiliz futbolcudur. Forvet mevkiinde oynamıştır. Lincoln City, West Bromwich Albion FC, Reading FC, Stourbridge FC ve Boston United FC takımlarının formalarını giymiştir.
Hayatı
Ronald Peter Freeman 4 Temmuz 1945'te Newark-on-Trent, Nottinghamshire'de doğmuştur.
Freeman 5 Ocak 2016'da 70 yaşında İngiltere'de ölmüştür.
Şekil değiştirme
Şekil değiştirme, mühendislik mekaniğinde cisimlerin uygulanan kuvvetler neticesinde şekillerinin değişmesi anlamına gelir.
Çeyrekler açıklığı
Betimsel istatistikde çeyrekler açıklığı sıralanmış bir veri dizisinin orta yarısını (%50sini) kapsayan ve üçüncü dörttebirlik ve birinci dörttebirlik aralığını veya farkını (yani Q3 - Q1) gösteren bir istatistiksel yayılma ölçüsüdür. Birinci dörttebirlik sıralanmış veri dizisinin ilk %25inden büyük ve üçüncü dörttebirlik sıralanmış veri dizisinin %25inden daha küçük olduğu için, bu iki dörttebirlik arasında kalan veri yüzdesi %50dir. Çeyrekler açıklığı ölçüm birimi veri ölçüm birimi ile aynıdır. İngilizce'si IQR 'dır (Inter Quantile Range).
Çeyrekler açıklığı sıralanmış veriler içinde aşırı küçük veya aşırı büyük uçsal değerlerden (yani aykırı değerlerden) etkilenmez. Özel bir istatistiksel terimle Çeyrekler açıklığı güçlü (en:robust) bir yayılma ölçüsüdür. Bu nedenle "istatistiksel yayılma" ölçüsü olarak açıklık'a tercih edilir. Eğer alışılagelen yayılma ölçüsü olarak genellikle kullanılan varyans veya standart sapma için mevcut olduğu bilinen dezavantajlar (ilk akla gelen; çarpıklık) pratik bir problem için sorun yaratıyorsa (örneğin veri dizisi içinde çok aşırı bir veya birkaç aykırı değer varsa) çeyrekler açıklığı varyans ve standart sapma yerine tercih edilir.
Tablo şeklinde veri ile
! i ! x[i] ! Dörttebirlik
Bu tabloda verilmiş veriler için "çeyrekler açıklığı"
Veriler bir basit kutu grafiği ile verilirse
|                  |                     |       +-+-+   |    o           *     |---|     | |---| |      +-+-+   |                     |                   |  +---+---+---+---+---+---+---+---+---+---+---+---+   Sayılar ekseni 0  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10  11  12
Bu veri seti için
Olasılık dağılımları için çeyrekler açıklığı
Bir sürekli olasılık dağılımı için çeyrekler açıklığı, önce cebirsel olarak, olasılık yoğunluk fonksiyonunun integralini alarak hesaplanır ve bu yığmalı dağılım fonksiyonunu verir. Yığmalı dağılım fonksiyonunun negatif sonsuz (-∞) değerden 0,25 değere kadar bulunan integral değeri birinci dörttebirliği verir. Yine negatif sonsuzdan (-∞) 0,75 değere kadar alınan integral ise dörttebirliği verir. Bunlar formüller halinde şöyle ifade edilir:
Narlıca, Kulp
Narlıca, Diyarbakır ilinin Kulp ilçesine bağlı bir mahalledir.
Çeyrekler açıklığı
Olasılık dağılımları için çeyrekler açıklığı
Burada Q1: birinci dörttebirlik, Q3: üçüncü dörttebirlik ve CDF:yığmalı dağılım fonksiyonu olur.
Narlıca, Kulp
Coğrafya
Diyarbakır il merkezine 132 km, Kulp ilçesine 11 km uzaklıktadır.
Çeyrekler açıklığı
Olasılık dağılımları için çeyrekler açıklığı
Ancak birçok sürekli olasılık dağılımı için olasılık yoğunluk fonksiyonunun integralını almanın çok zor olduğu bilinmektedir. Herhangi başka bir yöntemle yığmalı dağılım fonksiyonu da bulunabilirse de uygun olur. Bir başka yöntem olarak yığmalı dağılım gösterimi kullanılabilir. Eğer gösterim çok iyi ve uygun ölçekli yapılmış ise, gösterimsel olarak da yığmalı olasılık dağılımı eğrisi üzerinde dörttebirlikler hemen bulunabilir.
Bazı olasılık dağılımları için medyan ve çeyrekler açıklığı değerleri şunlardır:
Mavisakal 2
MAVİSAKAL 2, Mavisakal'ın Şubat 1993'te yayımlanan ikinci albümüdür. Türkçe rock türünde CD olarak yayımlanan ilk albüm olma özelliğini taşır.
Albüm kapağında grubun ö dönemki üyeleri Mahcem, Tibet Ağırtan, Kaan Altan ve Murat Tümer görünür.
Ekim-Kasım 1992 tarihlerinde Levent, İstanbul'daki Fuat Güner ve Turgut Berkese ait FT Stüdyoları'nda kaydedilmiştir.
Uzelli Plak'tan CD-205 katalog numarası ve KB-93-34-Ü-014-205 kayıt numarası ile çıkmıştır.
Yanık, Kadışehri
Yanık, Yozgat ilinin Kadışehri ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1907 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Köy, 20 Mayıs 1990 tarih ve 20523 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, '3644 Sayılı 130 İlçe Kurulması Hakkındaki Kanun' gereğince Yozgat’ın Çekerek ilçesinden ayrılarak aynı ilin yeni kurulan ilçesi Kadışehri'ne bağlanmıştır.
Coğrafya
Köy, Yozgat il merkezine 127 km, Kadışehri ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır. Köy, Kadışehri'nin güneydoğusunda ve Çekerek Çayı'na 1 km uzaklıktadır
Topluca, Pazar
Topluca, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı Mesemit olarak geçmektedir. Topluca, 1996 yılında köy statüsü aldı.
Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 45 km, Pazar ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.
Meravetepe
Meravetepe(Farsça:مراوه‌تپه, Romanize:Marāvehtapeh ), İran'ın kuzeyinde Gülistan Eyaleti'ne bağlı şehir.
İdari olarak kendi adını taşıyan Meravetepe şehristanı'na bağlıdır ve bu şehristanın yönetim merkezidir. 2006 yılı resmi nüfusu 5.602'dir.
İlçe nüfusu Türkmenler'den oluşmaktadır.
Sünni Fıkhının Hanefi Mezhebinden olan Türkmenlerin tarihi medresesi Seyit Kılıç İşan Medresesi bu ilçededir.
Ayrıca Türkmenlerin millî şairi olan Mahtumkulu Firaki'nın mezarı bu ilçenin Aktokay adlı bölgesindedir. Ballıkaya şelalesi ilçenin önemli turistik bölgelerinden sayılmaktaıdır.Ballıkaya
Tonio Borg
Tonio Borg (d. 12 Mayıs 1957, Floriana, Malta) Malta eski dışişleri bakanı.
Malta Üniversitesi'nde hukuk eğitimi almış, Malta Hristiyan Demokrat Öğrenciler Örgütü'nde etkin olarak yer almış, Üniversite Öğrencileri Kurulu üyesi olmuştur. Gençliğinden itibaren Milliyetçi Parti'de (PN) siyaset yapmaya başlamıştır. Hukuk doktorası yapmış ve 15 yıl avukatlık yaparak, insan hakları konularında uzmanlaşmıştır. 1990-1995 yıllarında Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi üyesi olarak görev yapmıştır. Malta Üniversitesi'nde kamu hukuku dersleri vermiştir. Ayrıca 1987-1992 yılları arasında Mid Med Bank Müdürü olmuştur. 1992 yılında ilk kez milletvekili seçilmiştir. 1995-1996 ve 1998-2003 yıllarında İçişleri Bakanlığı, 2003-2008 yıllarında İçişleri ve Adalet Bakanlığı, 2008-2012 yıllarında ise Dışişleri Bakanlığı yapmıştır. 2012-2014 yıllarında Avrupa Komisyonu'nda komiser olarak görev almıştır.
Sebahattin Karakelle
Sebahattin Karakelle,  (d. 5 Şubat 1950, Erzincan) AK Parti Erzincan Milletvekili.
Young modülü
Young katsayısı, katı fiziğinde bir katının sertliğini ölçmede kullanılan bir birimdir. Aynı zamanda elastikiyet katsayısı, gerilme katsayısı (hacim katsayısı ve kopma katsayıları farklı elastik katsayılarıdır) olarak da bilinir. Farklı zorlanmalara bağlı olarak değişen farklı gerilmelerin oranı olarak tanımlanır. Bu maddenin bir örneği üzerinde yapılan gerilme testleri sonucunda çıkarılan gerilme-zorlanma grafiğine baz alınarak karar verilen bir olgudur.
Elastik deformasyondaki birim uzama ile normal gerilme (çekme ya da basma gerilmesi) arasındaki doğrusal ilişkinin bir sonucu olup bir birim uzama başına gerilme olarak tanımlanır. Elastisite modülünün birimi N/m2'dir. Örneğin, yapı çeliği için elastisite modülü Eçelik=2×1011 N/m2, alüminyum için Ealüminyum=7×1010 N/m2'dir.
Tarihi
Young katsayısı 18. yüzyıl İngiliz bilimci Thomas Young tarafından bulunmuş buna rağmen kavram 1727'de Leonhard Euler tarafından oluşturulmuş ve Young katsayısını kullanan ilk deneyler İtalyan bilimci Giordano Riccati tarafından -Young'ın çalışmalarını 25 yıl önce tarih atmakla-1782 de yapılmıştır.
Hesaplanması
Young katsayısı, E, gerilimin şekil değiştirme bölünmesinden elde edilir :
Yaklaşık değerler
Young katsayısı materyal tam bileşiğine bağıl olarak farklılık gösterir. Örneğin her metal için bu değer %5 oranında, alaşımın net bileşimine ve üretim esnasında uygulanan sıcaklığa bağıl olarak değişebilir. Buradaki değerler yaklaşıktır.
Nicolas Maurice-Belay
Nicolas Maurice-Belay (d. 19 Nisan 1985), orta saha pozisyonunda görev yapan Fransız futbolcudur.
Kış sporları
Kış sporları, genellikle karlı veya buzlu bir zeminde yapılan spor dallarının genel adı.
Ece Ayhan
Ece Ayhan Çağlar (10 Eylül 1931, Datça - 12 Temmuz 2002, İzmir), Türk şair, etikçi. İkinci Yeni şiir akımının öncülerindendir.
İlk yıllar ve gençliği
Orta okulu, Vefa Lisesi'nin karşısında bulunan Zeyrek Ortaokulu'nda; lise öğrenimini de Taksim Lisesi'nde [daha sonraki adlarıyla Beyoğlu Lisesi, İstanbul Atatürk Erkek Lisesi] tamamlar. Yüksek öğrenimine 1953'te Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde başlar ve 1959'da mezun olur. Aynı yıl, İstanbul maiyet memurluğunda başladığı stajını ve kaymakamlık kursunu tamamlar. 1962'de Deniz Hafize Hanım ile evlenir ve kaymakam olarak atandığı Gürün'de göreve başlar. 1963'te Alaca'da (Çorum) kaymakamlık ve belediye başkanlığı görevlerine atanır; aynı yıl tek çocuğu olan Ege dünyaya gelir. 1964'te Tuzla Piyade Okulu'nda yedek subay öğrenci olarak başladığı askerlik hizmetini tamamlar ve 1965'te Çardak (Denizli) kaymakamlığına atanır.
Kariyeri
Disiplinli bir yaşam tarzı ve memurluk hayatı, edebiyat çevrelerinde bugün de “hırçın şair”, “huysuz şair” olarak anılan Ece Ayhan’ın yaradılış özelliğiyle bağdaşmayacak olgulardır. Ece Ayhan, 1966’da devlet memurluğu görevinden ayrılarak “soluk alıp verdiğini gerçekten duyduğum tek kent” dediği İstanbul’a yerleşir.
Kısa aralıklarla birçok işe giren sanatçının İstanbul’da yaptığı başlıca işler arasında; Meydan Larousse ansiklopedisinde yazarlık, Sinematek'te ve Yeni Sinema Dergisi’nde müdürlük, Genç Sinema Grubu’nda yöneticilik, Ağaoğlu Yayınevi'nde çok kısa bir süre redaktörlük sayılabilir. Kansere yakalanan eşi Deniz Hafize Hanım'ı 1968'de kaybeder. Ekonomik durumunun çok kötü olması ve yaşının küçüklüğü gibi nedenlerle oğlunun bakımını eşinin ebeveynine bırakır. "Sarışın ve Kara" isimli roman, Ece Ayhan Çağlar'ın kaymakamlık döneminde yaşadıklarının bir bölümüne büyüteç tutmaktadır. Pazar Postası'nda İdris Damsarsar gibi mahlaslar kullanmıştır.
Hastalık dönemi
Ece Ayhan, 1974’ten ölümüne kadar, beynindeki tümörün yol açtığı birtakım hastalıkların sıkıntılarıyla yaşamıştır. Sağ kulağının ileri derecede işitme engeline ve sağ gözünde de hasara sebebiyet veren tümör, dünyaca ünlü beyin cerrahı Prof. Dr. Gazi Yaşargil'in ameliyatlarıyla ölümcül olmaktan çıkarılmıştır. Ancak, tümörün diğer organlarda meydana getirdiği hasarlar, sanatçıya yaşamı boyunca sıkıntı vermiştir.
Bütün bu tedavilerin sonucunda felçten kurtulup ayağa kalkabilen sanatçı, Nisan 2001'de tekrar Çanakkale'ye yerleşir ve geçimini telif hakkını Yapı Kredi Yayınları'na verdiği eserlerinin geliriyle sağlar. Düzenli ve yerleşik bir yaşam tarzını bir türlü sevemeyen Ece Ayhan, âdeta tüm sevenlerini ve dostlarını terk ederek tedavi görmekte olduğu Çanakkale'den Temmuz 2002'de ayrılarak İzmir Büyükşehir Belediyesi Gürçeşme Huzurevi'ne yerleşti ve 12 Temmuz 2002'de rahatsızlandığı için kaldırıldığı Eşrefpaşa Hastanesi'nde öldü. 16 Temmuz 2002'de, Çanakkale'nin Eceabat ilçesi Yalova köyünde toprağa verildi.
Çamiçi Yaylası
Çamiçi Yaylası, Tokat ili Niksar ilçesinde bulunan bir yayladır. Deniz seviyesinden yaklaşık 1350 m yüksekte bulunmaktadır.
2006 Türkiye bütçe tablosu
Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü'nün 2006 yılı verilerine göre Türkiye'de 19 il giderlerinden fazla gelir üreterek geri kalan bölgelerin kalkınmasına ve giderlerinin karşılanmasına destek oldu. Önceki yıllarda bu yeterlilik oranına ulaşan il sayısı 2004 ve 2005 yıllarında 13'te kalmıştı.
Saftar Necioğlu
Saftar Ayhan Necioğlu (10 Ağustos 1931 – 26 Kasım 2021) Türk asker. Eski Türk Hava Kuvvetleri Komutanı.
2006 Türkiye bütçe tablosu
Ülke ekonomisine katkıları açısından aldığından fazlasını devlete veren iller arasında Ankara, Antalya, Bursa, Hatay, Mersin, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Muğla, Tekirdağ, Zonguldak, Kırıkkale, Yalova, Denizli, Eskişehir, Kırklareli, Manisa, Aksaray ve Rize bulunmaktadır. Bu illerden Kocaeli, oransal olarak %1471,61'lik değerle liste başı olmasına karşın rakam toplamında en fazla geliri İstanbul sağlamaktadır.
Saftar Necioğlu
1950 yılında Harp Okulundan asteğmen rütbesiyle mezun oldu. 1953 yılında Hava Okulu'nda pilotaj eğitimini tamamladı. Sırasıyla 1954 yılında 1. Ana Jet Üs Komutanlığı'nda av, 1956 yılında 114. Filo Komutanlığı'nda keşif, 1958 yılında jet eğitim filosunda öğretmen pilot olarak görev yaptı.
2006 Türkiye bütçe tablosu
İller bazındaki hesaplar
Bin YTL bazından hesaplanmıştır.
Saftar Necioğlu
1970–1972 yılları arasında Brüksel'deki NATO Karargâhı'nda Türk Askerî Temsilciliği Hava Plan Subaylığı görevini yürüttü. Türkiye'ye dönünce 12. Hava Ulaştırma Ana Üs Harekât Komutanlığına atandı.
1973 yılında Tuğgeneral rütbesine terfi ederek 12. Hava Ulaştırma Ana Jet Üs Komutanı oldu. 1977 yılında Tümgeneral rütbesine terfi ederek Hava Kuvvetleri İstihbarat Başkanlığı, 1979 yılında Hava Teknik Okullar Komutanlığı görevlerine atandı. 1981 yılında Korgeneral rütbesine terfi etti. Sırasıyla 1981 yılında Genelkurmay ATASE Başkanlığı, 1983 yılında Hava Kuvvetleri Tetkik Kurulu Başkanlığı, 1984 yılında 1. Taktik Hava Kuvveti Komutanlığı görevlerini yürüttü.
1986 yılında Orgeneral rütbesine terfi etti. Genelkurmay Değerlendirme ve Denetleme Başkanlığı görevinden sonra 1987 yılında Hava Kuvvetleri Komutan Yardımcılığı görevine atandı.
22 Ağustos 1988 tarihinde Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na atandı. 30 Ağustos 1990 tarihinde emekliye ayrıldı.
TSK Üstün Hizmet Madalyası sahibidir.
İngilizce bilmektedir. Evli olup, 2 çocuk babasıdır.
Atlantic City'deki en yüksek binalar listesi
Atlantic City'deki en yüksek binalar listesi ABD'nin New Jersey eyaletinde yer alan Atlantic City şehrindeki en yüksek yapıların listesidir.
Cezayir
Cezayir (Arapça: الجزائر al-ġazaʾir; Berberi dilleri: ⴷⵣⴰⵢⴻⵔ Dzayer) ya da resmî adıyla Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti (Arapça: الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشّعبية), Kuzey Afrika'da ülke. 2,381,741 kilometre karelik yüzölçümü ile Afrika'nın yüzölçümü olarak en büyük ülkesi olan Cezayir, dünyanın onuncu, Arap Dünyası ve Afrika Birliği içerisinde ise en büyük ülkedir. Aynı zamanda, 44 milyonluk nüfusuyla da Afrika'nın en kalabalık sekizinci ülkesidir.
Cezayir'in komşuları kuzeydoğuda Tunus, doğuda Libya, güneydoğuda Nijer, güneybatıda Moritanya ve Mali, batıda Fas ve Batı Sahra'dır. Etnik açıdan bir İslam, Arap ve Berberi ülkesidir. Ülke ismi (El Cazayir) Arapçada "adalar" anlamına gelir.
Tarih Öncesi ve Antik Çağ
Cezayir'de 2 milyon yaşında hominid iskeletleri bulunmuştur. Araştırmacılar, ülkede yontmataş çağından kalma Homo habilis ve Homo erectus fosilleri de ortaya çıkartmıştır. Cilalıtaş devrinde şu anda Sahra Çölü'nün bulunduğu alanlar daha sulaktı. Böylece Cezayir'in şu anda çöl olan güney bölgesinde insanlar yaşayabiliyordu. Bu dönemden kalma mağara resimleri bulunmaktadır.
MÖ 1000 yıllarında Fenikeli tüccarlar Cezayir’in Akdeniz kıyılarına yerleşime başlamıştır. Kartaca Krallığının MÖ 146 yılında Romalılar tarafından yıkmasıyla Cezayir, “Mauretania Caesariensis” adıyla imparatorluğun bir eyaleti haline geldi. Antik Yunanistan ve Roma İmparatorluğu'nda Numidya (Νομαδια) olarak bilinen yörenin adı, Yunanca "göçebe" anlamındaki nomados (νομαδος) kelimesinden gelir. Roma İmparatorluğu’nun yıkılmasıyla Cezayir' de sırasıyla Vandallar ve Bizans’ın hakimiyeti altına girdi.
Orta Çağ
7. yüzyılın ortalarından itibaren Emevi akınlarına uğrayan Cezayir’deki Berberi kabilelerinde yüzyılın sonuna doğru İslamiyet yayılmaya başladı. Emevî hakimiyetindeki uygulamalara isyan eden Berberi kabileleri yerel emirlikler kurmuştur. 777-909 yılları arasında hüküm süren Rüstemiler Devleti Cezayir'deki Müslümanların kurduğu ilk bağımsız devlettir. Batı Cezayir Fas'ta hüküm süren İdrisiler'in, Doğu Cezayir Aglebiler idaresine girdi. 909 yılında Rüstemiler Devleti ve Aglebiler'in yıkılmasıyla Cezayir Fatımi Devletinin hakimiyetine girdi. 10. yüzyıl sonlarında Berberiler Cezayir'de yeniden küçük ve kısa ömürlü devletçikler kurmaya başladılar. Ziriler ve Hammadiler (1015-1152) devletleri kuruldu. Bu sırada Murabıtlar Tilimsan, Ténès ve Cezayir'e kadar Kuzey Afrika'yı hakimiyetleri altına aldı (1062). 1130-1269 tarihleri arasında hüküm süren Muvahhidler Hammâdî ve Murabıt Devleti’ne son vererek Cezayir ve bütün Kuzey Afrika'yı ele geçirdi. Muvahhidlerden sonra Doğu Cezayir, Tunus'taki Hafsi Devletinin (1228-1574)topraklarına katıldı. Orta ve Batı Cezayir ise Tlemsen merkezli Abdülvadiler’in (1235-1550) idaresine girdi. Abdülvadiler'in zayıflamasıyla Bedevi kabileler isyan ederek birçok şehirde kendi emirliklerini kurdular. İspanyollar'da 1505-1513 arasında sahildeki önemli şehirleri ele geçirdiler.
Osmanlı hâkimiyeti
Oruç Reis ve kardeşi Hızır Reis Cezayir’e gelip İspanyollara karşı mücadeleye girişmeye başlamışlardır. Cerbe adasına yerleşen ve Yavuz Sultan Selim’in himayesi altına giren kardeşler, Cezayir ve Şerşel'i ele geçirdiler. Şerşel ve Cezayir sultanı ilan edilen Oruç Reis, Ténès ve Tlemsen'i ele geçirmiş ancak 1518’de Tlemsen'i geri almak isteyen İspanyollarla yaptığı savaşta hayatını kaybetti. Onun yerine geçen Hızır Reis Osmanlıların desteğini sağlamaya çalıştı ve 1519'da Yavuz Sultan Selim’den yardım istedi. Yavuz Sultan Selim “Hayreddin” lakabıyla andığı Hızır’ı Cezayir hakimi olarak tanıyarak ona askeri destek yolladı. Bu şekilde hutbenin padişah adına okunmaya başlandığı Cezayir, Osmanlı nüfuzu altına girdi.
Fransa hâkimiyeti
5 Temmuz 1830'da Cezayir şehrinin ele geçirilmesiyle Fransızların Cezayir'deki sömürge dönemi başladı. Emir Abdülkadir idaresindeki isyan hareketi sonucunda Fransızlar Cezayir’in bütününü 1847’de ele geçirebildi. Osmanlı yönetimi, Fransız işgalini tanıyarak Cezayir üzerindeki haklarının sona erdiğini ilan etti. İlk sömürge birimleri Cezayir şehri çevresinde kuruldu. Avrupa’dan gelen göçmenlere yerli kabilelerin ellerinden alınan arazilerin verilmesiyle Cezayir' de Avrupalı nüfusu artış gösterdi. 1841-1850 yılları arasında 115.000 hektar arazi dışarıdan gelenlere dağıtıldı. 1847’de ülkedeki Avrupalıların sayısı 104.000 iken 1872’de 245.000'e, 1911 yılında da 752.000’e yükseldi. Bununla birlikte yabancıların sahibi olduğu arazinin miktarı 1860’ta 365.000 iken, 1930’da ise 2.345.000 hektardı. 1848 Fransız anayasasına göre Cezayir sömürgesi üç eyalete ayrılarak Paris’ten tayin edilen bir genel vali tarafından yönetilmeye başlandı. 1870’te sivil idareye geçirilen Cezayir Paris’teki İçişleri Bakanlığı’na bağlandı. Askerî idarenin kalkmasının ardından 1871 yılında Muhammed el-Mukrani’nin liderliğinde toplanan kabileler, ülkenin tamamına yakınında ayaklanma başlattı. 1881’de de Sîdî Şeyh liderliğindeki kabilelerinde katıldığı ayaklanmayı Fransız sömürge yönetimi kanlı şekilde 1884 yılında bastırabildi. Bu dönemde öldürülen direnişçilerden bazılarının kafatasları Fransa'ya götürüldü ve 24 tanesi Temmuz 2020'de Cezayir'e iade edilerek el Alia Şehitliği'ne defnedildi.
II. Dünya Savaşı'ndan sonrasında Cezayirliler durumlarında ciddi iyileştirmelerin yapılmaması, ekonominin kötüleşmesi gibi sebeplerle 5 Mayıs 1945’te gerçekleştirilen ayaklanmada, Fransızların silahlı müdahalede bulunmasıyla binlerce Cezayirli öldürülmüş ve çok sayıda gösterici tutuklanmıştır. Bu olaylar Sétif ve Guelma Katliamı olarak anılmaktadır.
Cezayir'de 1 Kasım 1954 tarihinde silahlı mücadele başlatıldı. Ülkeyi bağımsızlığa götürmesi amacıyla başlatılan silahlı mücadele kısa zamanda Cezayir geneline yayılması üzerine, Sömürge yönetimi 28 Ağustos 1955'te olağanüstü hal ilan etti. 19 Eylül 1958’de Kahire’de toplanan Cezayirlilerin ileri gelenleri bağımsız Cezayir Cumhuriyetini ilan ederek Ferhad Abbas’ın başkanlığında bir geçici hükûmet kurdular. 18 Mart 1962’de Evian Antlaşması ile savaşın sona ermesiyle ateşkes ilan edildi. Antlaşma şartlarına göre 1 Temmuz 1962 tarihinde yapılan referandumda Cezayirlilerin %91’i bağımsızlık lehinde oy kullanmasıyla Cezayir bağımsız bir devlet oldu.
Bağımsızlık ve sonrası
Cezayir'in bağımsızlığından sonra 20 Eylül'de toplanan kurucu meclis ilk Cezayir hükûmetinin başkanlığına Ahmed bin Bella'yı getirdi. Millî Kurtuluş Cephesi, Kasım 1962’de bütün siyasi partileri kapattığı gibi her türlü örgütü de kendisine bağlanmıştır. 13 Ekim 1963 tarihinde yapılan referandumla yeni anayasa kabul edilirken Ahmed bin Bella'da beş yıl için devlet başkanlığına seçildi. Bağımsızlık savaşında ülkede görülen yıkım ve ülkede yaşayan Avrupalıların da göçüyle ülkede yaşanan ekonomik çöküş sonucunda Ahmed bin Bella, Savunma Bakanı Huari Bumedyen tarafından 19 Haziran 1965 askeri bir darbe ile görevden uzaklaştırıldı. Bumedyen, 10 Temmuz'da 1963 anayasasını yürürlükten kaldırarak meclisin çalışmalarını askıya aldı. 1963 ile 1979 arası başbakanlık görevi askıya alınmıştır. 1980’lerin başından itibaren hızlanan İslamcı akımlar Cezayir'de önemli yer tutmaya başladı. Ekim 1988’de ülkenin büyük şehirlerinde yaşanan halk ayaklanmaları sırasında çıkan çatışmalarda yüzlerce kişi hayatını kaybetti.
İç savaş
Şadli Bencedid muhalefetin baskılarına dayanamayarak büyük reformlar yapmak zorunda kaldı. Yürürlükte olan tek parti rejimine ve sosyalist ekonomiye son verdi. 2 Temmuz 1989’da da çok partililiğe izin veren yeni siyasi örgütlenme kanunu ile seçim kanunu kabul edildi. 12 Haziran 1990 gerçekleştirilen ve bazı partilerin katılmadığı seçimlerde İslami Selamet Cephesi (FIS) kullanılan oyların %56'sını alarak birinci çıktı. 27 Haziran 1991 yılında gerçekleşmesi beklenen genel seçimlerden önce ülkede meydana gelen büyük karışıklık döneminde ordu yönetime el koydu ve İslami Selamet Cephesi liderlerini tutukladı. Ancak yönetim 26 Aralık 1991’de, ülke tarihinde ilk defa çok sayıda siyasi partinin katılımıyla genel seçimlerin birinci turunun yapılması kararını aldı. Genel seçimlerin birinci turunda İslami Selamet Cephesi büyük bir başarı göstererek oyların çoğunu aldı. 16 Ocak 1992’de yapılacak ikinci tur seçimler öncesinde Cumhurbaşkanı Şadli Bencedid'in istifa etmesiyle yetkilerini yeni oluşturulan yüksek devlet komitesi üstlendi. Yüksek Devlet Komitesi başına Muhammed Budiaf getirildi. Budiaf’ın başkanlığındaki yüksek devlet komitesi olağanüstü hal ilan ederek seçimleri iptal etti ve İslami Selamet Cephesi taraftarlarını tutuklatmaya başladı. Aynı komite 1992 yılı Mart ayında İslami Selamet Cephesi’ni Mart 1992’de kapattı. Budiaf’ın 29 Haziran 1992 tarihinde koruma subaylarından biri tarafından öldürülmesiyle ülkede siyasi istikrarsızlık baş göstermeye başladı. Budiaf’ın yerine, yüksek devlet komitesi üyesi Ali Kafi başkanlığa getirildi.
1999'dan 2019'a dek cumhurbaşkanlığı görevini Abdülaziz Buteflika yürüttü. İslamcı gruplarla Cezayir hükûmeti arasında yaşanan iç savaş 2002 yılında hükûmet güçlerinin Cezayir’e hakim olmasıyla bitirildi. Buteflika 2004, 2009 ve 2014 yıllarında da gerçekleştirilen devlet başkanlığı seçimlerinden de birinci olarak ayrıldı. Ancak Şubat 2019'da yaptığı açıklamada Nisan 2019 için planlanan devlet başkanlığı seçimlerinde beşinci dönemi için yeniden aday olacağını ifade etmesinin ardından ülke genelinde protesto gösterileri gerçekleştirildi. Bu gösterilerin ardından seçimlere katılmaktan vazgeçtiğini ifade etti ve 1 Nisan 2019 tarihinde yaptığı açıklamada görevi en geç 28 Nisan 2019 tarihinde devredeceğini açıkladı, bu açıklamadan bir gün sonra da devlet başkanlığı görevinden istifa ettiğini bildirdi.
Coğrafya
Cezayir, 2.381.741 km²'lik alanıyla Akdeniz'in ve Afrika kıtasının en büyük ülkesidir. Güney kesiminde, Sahra çölünün önemli bir kısmını toprakları içine alır.
Cezayir'in kıyıları genelde dağlara çok yakın ve sarptır, fazla doğal liman yoktur. Cezayir'in sahil şeridi 1200 km uzunluğundadır.
Kıyının hemen gerisinde Atlas Dağları, Fas'tan başlayarak doğuya doğru iki şerit halinde Tunus'a kadar 2400 km boyunca uzanır. Kuzeydeki dağ sırasına Tell Atlasları, güneydekine ise Sahra Atlasları denir. İki dağ silsilesi arasında büyük ovalar ve yaylalar yer alır. Bu iki sıra doğuda Tunus sınırına doğru birbirine yakınlaşır. Atlas sıradağlarının Cezayir'deki kısmının en yüksek noktası yaklaşık 2.900 m irtifadadır.
Ancak Cezayir'in en yüksek noktası, Sahra'nın ortasındaki Hoggar kitlesinde 3.003 metre yükseklikteki Tahat zirvesidir.