cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Apl.de.ap
Müzik hayatı
Apl Filipin kültürünü grubu Black Eyed Peas'e de taşıdı. Sanatçı hayat öyküsünü grubun 2003 albümü Elephunk ' taki "The Apl Song" adlı şarkıda anlattı. Şarkıda baştan sona bir Tagalog korosu ve Asin grubunun "Balita" şarkısından örnekler mevcuttur.
Yine 2005 yılında grubun yayımladığı Monkey Business albümünden yayımlanan "Bebot" adlı şarkı (Bebot, Filipin argosunda "güzel kadın demektir.) yine başka bir Tagalog şarkıdır. Bu şarkı için bir video klip Los Angeles'ta çekilmiştir. Şarkı ABD'de yayımlanmasa da Filipinler ve çeşitli Asya ülkelerinde yayımlandı.
Apl.de.ap, Filipin asıllı bazı sanatçılarla beraber yeni bir solo albüm üzerinde çalıştığını beyan etti. Bu albümden çıkacak bazı şarkılar ise sanatçının MySpace sayfasına 3 Ocak 2009'da eklendi. Sanatçının ilk teklisinin Billy Crawford destekli You Can Dream şarkısının olduğu bilinmektedir.
Stüdyo Albümleri
Kim Hill ile Fergie ile
Darab
İdari olarak, eyaletin Darab şehristanı'na bağlıdır ve buranın yönetim merkezidir. Kentin 2006 yılı nüfusu 54.513, 2010 yılı tahmini nüfusu ise 57.445 kişidir. Eyaletin 7. büyük kentidir.
Brett Helquist
Brett L. Helquist (1966), Amerikalı desinatör. Talihsiz Serüvenler Dizisi adlı kitap serisinin çizeridir. Arizona'ya bağlı Gonada'da doğmuş, çocukluğunu Utah'a bağlı Orem'de geçirmiş ve daha sonra New York'ta oturmaya başlamıştır. Eserleri, başta Cricket dergisi ve The New York Times olmak üzere birçok yayın organında çıkmıştır.
2017 Dünya Atletizm Şampiyonası - Erkekler 400 metre engelli
2017 Dünya Atletizm Şampiyonası'nda erkekler 400 metre engelli yarışması, Londra Stadyumu'nda 6, 7 ve 9 Ağustos'ta düzenlendi.
Rekorlar
Yarışmadan önce rekorlar aşağıdaki gibiydi:
Yarışmada aşağıdaki rekorlar kırıldı:
Katılım kriteri
Şampiyonaya katılmak için gerekli olan baraj derecesi 49.35 idi.
Program
Yarışma programı, yerel saatle (UTC + 1) aşağıdaki gibiydi:
Eleme serileri
İlk tur 6 Ağustos'ta aşağıdaki gibi beş seride gerçekleştirildi:
Her bir serideki ilk dört ( Q ) ve sonraki en hızlı dört atlet ( q ) yarı finale yükseldi. Genel sonuçlar aşağıdaki gibiydi:
Yarı finaller
Yarı finaller 7 Ağustos'ta aşağıdaki gibi üç seride gerçekleştirildi:
Her bir serideki ilk iki ( Q ) ve sonraki en hızlı iki atlet ( q ) finale yükseldi. Genel sonuçlar aşağıdaki gibiydi:
Final
Final 9 Ağustos'ta saat 20:34'te gerçekleştirildi. Sonuçlar aşağıdaki gibiydi (photo finish):
Rovérsio
Rovérsio Rodrigues de Barros ya da kısaca Rovérsio (d. 17 Ocak 1984), defans pozisyonunda görev yapmış Brezilyalı eski futbolcudur.
Profesyonel kariyerine 2001 yılında Santa Cruz kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Gil Vicente, Paços Ferreira, Osasuna, Betis, Orduspor, New York Cosmos kulüplerinde oynadı.
Burhanettin Sezerar
Burhanettin Sezerar, (1886, İstanbul - 28 Mayıs 1953) Türk elektrik mühendisi
Burhanettin Sezerar, lise öğrenimini Galatasaray Lisesi'nde görmüş ve ardından Fransa'ya giderek sırasıyla Sorbon Üniversitesi (1911), Paris Yüksek Elektrik Mühendis Mektebi ile Paris Yüksek Telsiz&Telgraf Mektebi'ni (1912) bitirmiştir. 1913 yılında Yüksek Elektrik Mektebi'nde çalışmaya başlayıp Elektrik Makinaları Laboratuvarında şef yardımcılığında bulunmuştur.
Çalışmalarına devam eden Sezerar, 1917 yılında ek görev olarak Hazine-i Hassa Mühendisliği, daha sonra Üsküdar-Kısıklı Tramvay hattı Elektrik Baş Mühendisliği, Evkaf vekaleti Elektrik, Tenvirat ve Tramvay Mühendisliklerinde bulunmuştur.
1944 yılında İstanbul Yüksek Mühendis Mektebi'nin İstanbul Teknik Üniversitesi haline getirilmesi ve Elektrik Fakültesi'nin kurulmasıyla birlikte Burhanettin Sezerar, Elektrik Şubesinde verilen birçok dersi üstlenmiş, Elektro-Mekanik, Elektrik-Muhabere ve Elektrik şubelerinin başkanlığını yürütmüştür.
Cumhuriyet devrinde elektriğin ülke çapına yayılması işlemine bağlı olarak birçok şehir ve kasabanın elektrik projelerini yapmış (Balıkesir, Bandırma, Gaziantep, Afyon, Kilis, Zonguldak vs.) ve tesis etmiştir. Üsküdar Tramvayları, Adapazarı elektrik tesisatı, Dolmabahçe Sarayı ve İstanbul'daki camiler ilk kez Sezerar'ın sayesinde elektriğe kavuşmuştur.
Nöropraksi
Nöropraksi, sinir iletiminin kesintiye uğramasından dolayı motor ve duyunun işlevlerinin geçici kaybı olan, çevresel sinir sisteminin bir bozukluğudur. Genellikte, tam onarılmaları altı ile sekiz hafta arasında olur. Nöropraksi, apraksi kelimesinden türetilmiştir. Kas ve duyu bozulmaksızın, tam düzenli hareketlerin yürütülmesinin kaybı veya bozulması anlamına gelir.
Nöropraksi, miyelin kılıftaki geçici bir hasarın sonucudur. Fakat sinirin yapısı sağlamdır. Bu yüzden, nöroprakside Wallerian dejenerasyonu meydana gelmez. Dejenerasyonun nöroprakside oluşmaması için çevresel sinir hasarı sınıflandırmasına uygun olarak sinir sinyali iletimini onarılmadan önce motor ve duyu işlevinin tamamen ve hızlıca kurtarılması gerekir. Aksi takdirde, hasar aksonotmezis veya nörotemezis olarak sınıflandırılır. Bu yüzden nöropraksi, çevresel sinir hasarı sınıflandırmasında en hafif olanıdır.
Nöropraksi, profesyonel atletlerde, özellikle Amerikan futbolu oyuncularında, çok yaygın olarak görülür. Bu yüzden doktor tarafından tedavi edilmelidir.
Anatomi
Nöropraksi, çevresel sinir sisteminde, üst vücudun ulnar (dirsek), medyan, radyal ve brakial pleksus sinirlerinde ve alt vücudun siyatik ve peroneal sinirlerinde meydana gelir. Çevresel sinirler miyelimli, uzun ve uzamsal olarak karmaşık hücrelerdir. Büyüklük ve bağlanırlıkları onların hasarlara maruz kalmalarını kolaylaştırırken, diğer taraftan kendilerini onarma becerilerine sahiptirler. Bu durum yalnızca nöropraksi için geçerli değildir. Mikroskopik incelemeler göstermiştir ki, miyelin kılıfta hasar varken, aksonda yoktur. Bu yüzden, distal sinir lifleri dejenerasyona uğramaz, miyelin hasarı onarılabilir.
Patolojinin görevi
Patolojinin görevi, hasar oluştuktan sonra ilk 24 saat içinde, sinir hasarının genel bir tespitini yapmaktır. Hasarın ilk fiziksel belirtisi, hasarın olduğu yerde bir şişkinlik oluşmasıdır. Sinire yapılan aşırı baskı sonucu, hücresel boyutta nörotüplerde (sinirsel mikrotübüllerde) parçalanma ve nörofilament oluşur. Bazı yerlerdeki aksonlar şişer ve diğerlerini sıkıştırır. Böylece boncuksu bir şekil ortaya çıkar.
Belirtiler
Çeşitli sinir türleri, nöropraksinin konusu olabilir. Bu yüzden hasarın belirtileri aşama ve yoğunluğa göre derecelendirilir. Nöropraksinin ortak belirtileri, etkin sinir veya sinirlerin bölgesinde duyu bozukluğu, kas gücü kaybı, vasomotor, sudomotor felci ve hasarlı noktadaki sinir duyarlılığının anomalliğidir. Araştırmalar göstermiştir ki, hasarlı bölgedeki öznel duyu belirtiler şunlardır: uyuşma, karıncalanma, yanma hissi. Nesnel duyu belirtileri; dokunma, ağrı, sıcaklık ve soğukluk sayılabilir. Motor nörondan dolayı nöropraksideki belirtisi, hasarlı sinirle veya sinirlerle donatılan kasların gevşek felcidir. Belirtiler, daha çok geçicidir ve yalnızca sonuncusu kısa bir süre içinde aniden hasarı oluşturur. En ağır durumda bile nöroprakside belirtiler haftalar veya aylarca devam eder.
Nedenler
Nöropraksinin nedeni, aksonun değil yalnızca sinir sinyali iletiminde geçici bir engelleme sonucu oluşan sinirsel bir yaralanmadır. Sinirdeki kısa bir mesafede bir iletim bloğunda aksiyon potansiyel genliğinin %40 azalması veya sinirde uzun bir mesafede genliğin %50 azalması nöropraksinin nedenidir. Nöroprakside hasarlı sinire sinyal iletme, hasarın yakınsal (proksimal) tarafından uzağa doğru (distal), aksiyonel potansiyeli genliğinde büyük bir azalmayla sonuçlanır.
Hasarın mekanizması
Sinir hasarında birkaç mekanizma vardır. Bunlar; mekaniksel yara, iskemi, immünolojik nöbet, metabolik bozukluk, zehirlenme ve radyasyona maruz kalma. Hasar mekanizmasının en yaygın olanı, dış baskının kan akışını azaltması sonucu sinirde sıkışmanın oluşması ve sinir liflerinin deformasyonudur.
Teşhis
Seddom, çevresel sinir hasarı sınıflandırmasını üçe ayırır:
NGC 5976
NGC 5976, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Ejderha takımyıldızı yönünde bulunur. S0 tipi bir merceksi galaksidir. İngiliz astronom William Parsons tarafından 1850 yılında 182,88 cm (72 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Şirin Ebadi
Şirin Ebâdî (Farsça: شیرین عبادی‎) (21 Haziran 1947, Hemedan), İranlı avukat, yazar, insan hakları savunucusu.
Özellikle kadın ve çocuk hakları alanındaki çalışmalarıyla, 10 Aralık 2003'te Nobel Barış ödülünü aldı. Ebâdî bu ödülle Nobel alan ilk İranlı ve ilk Müslüman kadın oldu.
Hemedan'da ticaret hukuku profesörü bir babanın kızı olarak 1947'de doğan Ebadi, 1965'te Tahran Üniversitesi hukuk bölümüne girdi, 1969'da okulu bitirdikten sonra hakimlik sınavını kazanarak 1970'te stajyer hakim olarak göreve başladı. Bu arada Tahran Üniversitesi'nde yüksek lisans eğitimine devam etti ve 1971'de diplomasını aldı. 1975'te İran'da yasama organının başına geçen ilk kadın olduysa da 1979 İran Devrimi'nden sonra rütbe-i tenzil edildi.
Kasım 2005 ve Haziran 2008 tarihlerinde ABD'den Foreign Policy ve İngiltere'den Prospect dergilerinin internet üzerinden okuyucu anketleri ile oluşturduğu Dünyanın ilk 100 entelektüeli listelerinde, 2005 yılında 12., 2008 yılında 10. sırada yer almıştır.
Biyografisi
İran'ın Hamadan kentinde doğdu, babası şehrin baş noteri ve ticaret hukuku profesörüydü. Ailesi 1948'de Tahran ’a göç etti. 1965'te Ebadi Tahran Üniversitesi Hukuk fakültesine kabul edildi ve 1969’da mezun oldu. Hemen ardından yargıç olmak için gereken sınavları başarıyla tamamladı ve 6 ay stajyerlikten sonra yargıç oldu. Bu arada eğitimine devam edip Master yaptı ve 1971’de mezun oldu. 1975'te İran'ın ilk kadın mahkeme başkanı oldu. İran İslam Devriminden sonra Ebadi erken emekliliğini istedi. Mükerrer müracaatlarına gelen ret cevaplarına karşılık 1993'e kadar hukuk adına yapabileceği işler için izin alamadı ve o bu boş zamanını İran'ın dergilerinde yazılar yazmakla geçirdi ve bu yazılar onun bilgilerinin genişlemesini sağladı. Artık Ebadi üniversitede hukuk dersi veriyordu ve kadın ve çocuk hakları adına kampanyalar düzenliyordu.
Bir Avukat Olarak Ebadi
Bir avukat olarak Ebadi her zaman kirli yargı sistemine karşı görüşleri ve liberal bakış açısıyla bilinir. O Daryuş Furuher'in ailesinin avukatlığını yaptı. Daryuş Furuher İran'ın entelektüel politikacılarındandı ki evinde bıçaklanmış ve öldürülmüştü. Karısı Parvaneh Eskandari de aynı olayda öldürülmüştü. 1999'daki üniversite öğrencilerinin gösterilerinde resmi olarak kabul edilen tek ölümdü o.
Nobel Barış Ödülü
10 Kasım 2003’te Ebadi Nobel barış ödülünü özellikle kadın ve çocuk hakları olmak üzere demokrasi ve insan hakları adına cesur girişimleri adına kazandı. Jüri onun cesareti ve tehditlere asla kulak asmamasını övdü.
Nobel Ödülünden Sonraki Hayatı
Nobel ödülünden sonra Ebadi dünyanın çeşitli üniversitelerinde hukuk dersi vermek için yolculuk etmeye başladı. 2008’de Ebadi Reuter’s haber ajansına son iki senede (yani Ahmedinejad'ın cumhurbaşkanı olduğu dönemde) İran'daki insan haklarının gerilediğini ifade etti. Ve daha sonraki konuşmalarında kendisi ve ailesine gelen ve yurt dışında yaptığı konuşmaları hedef alan tehditlerin arttığını söyledi. Ancak 7 Ağustos 2008'de Ebadi yine de İslam rejimi makamlarınca tutuklanan 7 Bahaî liderinin savunmasını üstleneceğini açıkladı. İslam rejimi Bahaî mezhebini sapkın bir mezhep olarak değerlendiriyor ve bu mezhebe mensup olanları idam istemiyle yargılıyor.
2008 Avusturya yasama seçimleri
2008 Avusturya yasama seçimleri, 28 Eylül 2008 tarihinde yapılan Avusturya Ulusal Konseyi seçimleridir. 7 Temmuz 2008 tarihinde Avusturya Halk Partisi lideri Wilhelm Molterer'in Avusturya Sosyal Demokrat Parti liderliğindeki koalisyon hükûmetinden çekilmesiyle yapıldı. İktidardaki iki partiye halk arasında hoşnutsuzluğun artması nedeniyle diğer partilere yönelimin artacağı beklentisine rağmen Avusturya Sosyal Demokrat Partisi seçimlerden tekrar birinci olarak çıktı. Ancak iktidardaki her iki parti de tarihinin en kötü sonucunu aldı. Seçim sonucunda aşırı sağ desteğin arttığı görüldü.
Elizabeth George
Susan Elizabeth George (d. 26 Şubat 1949, Warren, Ohio). İngiltere'de geçen polisiye romanları ile tanınan Amerikalı bir yazardır. Müfettiş Lynley karakterinin maceralarını konu alan on bir romanı "Müfettiş Lynley'in Gizemli Hikayeleri" adı altında BBC tarafından televizyona uyarlanmıştır.
Warren, Ohio'da doğdu, o on sekiz aylıkken ailesi San Francisco Körfezi'ne göç etti. İngilizce öğretmeni oldu. Öğretmenliği sırasında psikoloji dalında ileri öğrenim gördü.
Leyla / Aşkınla Beni Öldürdün
Leyla/Aşkınla Beni Öldürdün, Ferdi Tayfur'un ikinci 45lik plağıdır. Leyla (Ağlıyorum) adlı şarkı Ferdi Tayfur'un ilk bestelediği şarkıdır.
Şarkılar
sıralaması
Kısım A
Kısım B
Söz Ve Müzikler Ferdi Tayfur
Bölücek, Karaköprü
Bölücek, Şanlıurfa ilinin Karaköprü ilçesine bağlı bir mahalledir.
György Martinuzzi
Hayatı
Martinuzzi, Hırvatistan'ın güneyindeki Kamičac, Dalmaçya'da doğdu. Hırvat soylu Grgur Utješinović'in oğluydu. Gerçek adı Juraj Utješinović olmasına rağmen annesinin adını kullandı.
1999 Asya Kış Oyunları
1999 Asya Kış Oyunları, 30 Ocak-6 Şubat günleri arasında, Güney Kore'nin Gangwon ilinde düzenlenen 4. Asya Kış Oyunları etkinliğidir. 14 ülkeden 799 sporcunun katıldığı organizasyonda, 7 sporda toplam 43 etkinlik düzenlendi. Kazandığı 15 altın, 10 gümüş ve 11 bronz madalyayla Çin, madalya sıralamasının tepesinde yer alırken 11 altın, 10 gümüş ve 14 bronz madalya kazanan ev sahibi Güney Kore ikinci; 10 altın, 8 gümüş ve 7 bronz madalya toplayan Kazakistan ise üçüncü sırada kendine yer buldu.
Semboller
Gomdori adını taşıyan oyunların maskotu, etkinliklere ev sahipiliği yapan Gangwon'un sembollerinden olan Asya kara ayısı olarak belirlendi.
Sporlar
Oyunlarda, 7 sporda toplam 43 etkinlik gerçekleştirildi. Serbest stil kayak programdan çıkarılırken kayakla atlama programa ilk kez eklenmişti.
Katılan ülkeler
Oyunlarda, 14 ülkeden katılan 799 sporcu mücadele etti.
Hostus
Hostus, Oxyopidae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.
Nazar
Nazar ya da kem göz, canlı veya cansız bir varlığın başına kaza veya belâ gelmesine neden olduğuna inanılan bakış. Nazardan özellikle çocukların, hamilelerin ya da hayvanların etkilendiğine inanılır.
Etimoloji
Farsça kökenli kem sözcüğü kötü, fena anlamlarına gelir. Göz sözcüğü Türkçede görme organı anlamına geldiği gibi aynı zamanda halk arasında "kem göz" (kötü niyetli bakış) anlamında da kullanılır. Arapça "nazar" kelimesi de göz/bakış anlamlarına gelir.
Bazı toplumlarda kem gözün nesneleri bile çatlatabildiğine inanılır. Mavi boncuğun bu enerjiyi kendisine çekerek yok edeceği fikri yaygındır. Kelimenin köz “ateş parçası” ile bağlantısı da dikkat çekicidir. Bakışın yakıcı gücü olduğu düşünülür.
Tarihçe
Geçmişte bazı toplumlarda nazarın kasıtsız olarak değdiğine inanılırdı. Örneğin Slav folklorunda, çocuklarına nazarı değdiği için kendini kör eden bir babanın hikâyesi vardır. Daha yakın zamanlarda ise nazarın kıskançlık sonucu değdiği inanışı yaygınlaşmıştır. Bu nedenle, özellikle Orta Çağ Avrupa'sında, bir mal veya çocuk övüldüğünde "Tanrı izin verirse" veya "Tanrı kutsasın" sözlerini eklemek âdeti yerleşmiştir. Müslüman toplumlarda ise benzer anlamlara gelen maşallah sözü kullanılır.
Korunma
Kem gözlerden koruduğuna inanılan yöntemler toplumdan topluma farklılık gösterir. En yaygın yöntemlerden biri nazar boncuğu gibi takılar takmak ya da üzerinde, muska gibi dua yazılı kâğıtlar taşımaktır. Hindistan'ın bazı yörelerinde evlenen çiftler nazardan korunmak için karşı cinsin kıyafetlerini giyerler. Bazı Asyalı toplumlarda çocukların gözlerinin etrafına siyah boya sürülür. Bazı Afrikalı ve Asyalı toplumlarda kem gözlerden en çok yiyip içerken etkilenildiğine, zira ağız açıkken ruhun vücuttan daha kolay çıkacağına inanılır. Bu nedenle yemek yalnız başına veya yakın akrabaların yanında yenir.
Eski çağlarda, ölülerin ruhlarıyla, periler ve cinlerin birlikte yaşadıkları bir âlemin var olduğuna inanılırdı. Bu âleme bağlı olan insanların, özellikle de büyücülerin gözlerinde kötü ruhların yerleştiğine inanırlardı. Bu yüzden de onların bakışlarının çok güçlü ve zararlı olduğu düşünülürdü. Halk arasında nazara gelmiş biri için üzerlik (bitki) otu yakıp söylenen, "her yerde sen olasın, belâları savasın" sözünün temelinde de bu inanç vardır. Anadolu'da Nazar Ocağı veya Göz Ocağı adı verilen mekanlara gidildiği de bilinmektedir.
İslam dininde de bazı hadislerde nazardan ve İslam peygamberinin nazardan korunmak için okuduğu dualardan bahsedilmiştir. Nazar veya İn Yekad ayeti, Müslüman halkların yaşamlarında en çok kullandığı ve aynı şekilde kâmil bir şekilde yazarak nazardan korunmak amacıyla evlerin girişlerine astığı Kur’an-i ayetlerden biridir.
İslam'da ve Kur'an'da nazar diye bir şey olmadığını birçok akademisyen dile getirmiştir
El verme
Dua okuyarak insanları nazarın (kötü gözün) olumsuz etkilerinden kurtarma gücüne sahip olduğuna inanılan kişiler (kadın veya erkek farketmeksizin) yaşlandıklarında, özellikle ölümlerinin yaklaştığını hissettiklerinde bu güçlerini başka birisine devrederler. Buna "El verme" denilir. ("Elini verdi" gibi cümlelerle de söylenir.) Bazen bu yaşlı kişilerin muziplik yaparak birden fazla kişiye el verdiklerine ve bunlardan birine asıl eli kendisine verdiğini, diğerlerini kandırdığını söylediklerine rastlanır. Nazarı kovma/çıkarma işleminin başarılı olduğu dua okuyan kişinin esnemesi ile anlaşılır. Ne kadar çok ve uzun esniyorsa karşısında oturan insan o kadar çok nazara uğramış demektir. Kimi zaman esnemekten gözünden yaşlar gelir. Hatta bazen nazara uğrayan kişi de esner.
Çayköy, Köprübaşı
Çayköy, Manisa ilinin Köprübaşı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Köyün adının hemen yanından geçen ilke çayı olarak adlandırılan çay isminden gelmektedir. Bu yüzden ismi de ÇayKöy'dür.
Coğrafya
Manisa iline 160 km, Demirci ilçesine 65 km uzaklıktadır.
NGC 5976A
NGC 5976A, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Ejderha takımyıldızı yönünde bulunur. SBab tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom William Parsons tarafından 1850 yılında 182,88 cm (72 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
İslam tıbbı
İslam tıbbı, İslam peygamberi Muhammed dönemindeki geleneksel Arap tıbbından olduğu kadar, Eski Roma tıbbı Unani'den, Eski Hint tıbbı Ayurveda'dan ve Eski İran tıbbından etkilenmiştir.
Orta Çağda İslam uygarlığının dili (evrensel dil) Arapça ile ifade edilen tıp teori ve uygulamalarının bütününe verilen ad. Tıp tarihinde Arap tıbbı terimi de kullanılmakla birlikte dönemin önemli bazı figürleri Arap olmadığı gibi Rey, Hemedan gibi Türk şehirlerinde yaşamaktaydılar.
Kaynakları
İslam tıbbı Muhammed'in sünnetiyle başlatılmaktadır. Sahih-i Buhari, Sünen-i Ebu Davud ve Muvatta gibi hadis kaynaklarında Muhammed'in sağlık ile ilgili aşağıdaki ve benzer sözler (hadis) aktarılmıştır:
"Allah devası olmayan hiçbir hastalık yaratmamıştır" (Sahih-i Buhari) "Tıbbi tedavileri kullanın zira Allah yaşlılık haricinde tedavisi olmayan bir rahatsızlık yaratmamıştır" (Sünen-i Ebu Davud) "Rahatsızlığı gönderen onun devasını da göndermiştir." (Muvatta)
İslam Peygamberinin yukarıdaki hadislerinin de yönlendirmesiyle Müslümanlar ölüm dışında her hastalığın bir tedavisi olduğuna inanmışlardır. İslam tıbbının ilk dönem yazarları genellikle doktorlardan çok din adamları olmuştur.
İlk Müslüman hekimin Muhammed'in ashabından ve aynı zamanda teyzesinin kocası olan Hâris b. Kelede (Kaladân) olduğu aktarılmaktadır. Rivayete göre Kelede, Muhammed'in teşvikiyle tıp sanatını öğrenmek ve araştırmak için Cündişapur'a (İran) gitmiştir.
Muhammed'in bu teşvikine karşılık ilk dönemlerde Müslümanlar arasında tıbba ilgi yeterince fazla olmamıştır. Bunun neticesi olsa gerek İslâm coğrafyasındaki ilk hekimlerin çoğunluğu Hristiyan, Yahudi veya İranlı bir kökenli olduğu görülmektedir. Ancak Arapçanın bilim dili oluşu ve özellikle de bir tıp dili haline gelmesiyle, tıbbî irfanın Arap Müslüman kültür havzasında işlerlik kazanması gerçekleşti.
Tarihçe
İslam tıbbının doğuşu ve gelişimi kabaca üç evreden geçmiştir:
1- Yabancı kaynakların Arapçaya tercüme edildiği ilk evre. Bu evre yaklaşık olarak MS 7. ve 8. yüzyıllar arasına tekabül etmektedir.
2- Müslüman tıp adamlarının tıp bilime özgün katkılarının ve başarılarının olduğu ikinci evre. Bu evre MS 9.-13. yüzyıllar arasındadır.
3- MS 13. yüzyıl sonrasındaki üçüncü evre. Bu evrede diğer bilim alanlarında olduğu gibi tıp alanında da bir durgunlaşma ve gerileme söz konusu olmuştur.
İlk evrede Suriyeli ve İranlı bilginler Yunanca ve Süryanice antik literatürden felsefe, astroloji ve tıp gibi alanları da içeren bilim dallarından tercümeler yapmışlardır. Abbasi Halifesi el-Me'mun gibi Müslüman idareciler tercümanları paraca destekleyerek bu faaliyetlerin gelişmesine katkıda bulunmuşlardır. Tercümanların büyük çoğunluğu Hristiyan olmakla birlikte Müslüman idareciler tarafından saygı görmüş ve faaliyetleri desteklenmiştir. (2)
MS 9. yüzyılda Hüneyn İbn İshak, Yunan tıbbının babası Galen'in çok sayıda eserlerini Arapçaya çevirmişti. Ayrıca Gundişapur'daki Orta Çağ Pers döneminin eserleri ve Hint dünyasından Suşruta Samhita, Çaraka Samhita gibi eserler de Arap diline aktarılmıştı. Kısa bir zaman sonra Müslüman doktorlar anatomi, bakteriyoloji, mikrobiyoloji, oftalmoloji, patoloji, farmakoloji, fizyoloji, psikoloji, cerrahi ve farmakolojik bilimler gibi tıbbın çeşitli alanlarında katkıda bulunmaya başladılar. İslam doktor ve bilginleri bu medeniyetin önemli bir parçası olan tıp alanında teori ve pratiği bir araya getirdikleri geniş ve kompleks bir tıp literatürü oluşturmuşlardır. Galen ve Hipokrat'ın eserlerini de içeren Helen tıp bilgisi bu literatür vasıtasıyla daha sonra Batı'ya yeniden aktarılmıştır.
İslam tıp bilginleri
İslam tıp bilginlerinden özellikle İbn-i Sina'nın Batı tıp tarihinde önemli etkisi olmuştur. Onun Kanun fi'tıb adlı eseri Latince'ye çevrilmiş, yalnız 15. ve 16. yüzyıllarda otuz beşten fazla baskı yapmıştır.
İslam dünyasında İbn-i Sina kadar ünlü bir diğer isim Horasan'ın Rey kentinde doğan ve Galen üzerine çalışmalarıyla kendisine İslamın "Calinos"u ismi takılan, Zekeriya Razi’dir (854-932). Elliden fazla tıbbi eserin sahibi olan ve Al-Mansuri adlı eseri 15. yüzyılda Latince'ye çevrilen Razi, Hipokrat’ın pratiği ile Galen’in teorilerini birleştirmiştir. Eserlerinden altısı tıbbi deontolojiye aittir. Sülfürik asiti keşfetmiş ve farmakolojiye birçok yeni ilaçlar katmıştır.
İspanya’da, Kordoba’da doğan Ebu'l Kasım El-Zehravi (936-1013) İslam dünyasının en büyük cerrah ve anatomistidir. Dönemi için modern sayılacak cerrahi esasları tıbba kazandırmış, ilk kez cerrahi aletlerin çizimlerini yapmış, dağlama ve amputasyon yöntemlerini uygulamıştır. En ünlü cerrahi eseri “Al-Tasrif fit Tıp” adını taşımaktadır.
Samhain
Samhain ( Keltçe telaffuz: [ˈsˠəuɪnʲ] veya [ˈs̪ãũ.ɪɲ], İngilizce telaffuz: /ˈsɑːwɪn ), geleneksel olarak her yıl 31 Ekim'den 1 Kasım'a kadar kutlanılan, Kış mevsiminin gelmesini işaretleyen ve Azizler Günü ile birlikte Cadılar Bayramı'nın kökenini oluşturan bir Kelt dini festivalidir. Festivalin ismi Eski İrlandaca Samain sözcüğüne dayanır. Bu kelimenin Ön Hint Avrupa dilindeki *semo- ("yaz") kökünden türediği düşünülmektedir.
İslam tıbbı
İslam tıp bilginleri
İslam dünyasının önemli hekimlerden biri de 13. yüzyılda Şam'da ve Kahire'de çalışmış olan İbn Nefis’tir. “İbn-i Sina Kanunu’nun Anatomi Kısmına şerh” adlı eserinde Galen’in dolaşım sistemine itiraz etmiştir. Galen’in ileri sürdüğü kalbin sağ ve sol karıncığı arasındaki duvarda deliklerin bulunduğu görüşünü reddetmiştir. Nefis’e göre söz konusu yerde herhangi bir delik bulunmamaktadır. Bu da kalbin sağ tarafına gelen kanın akciğerlere gidip oradan sol karıncığa geçmesi demektir. Yani, günümüzde bildiğimiz küçük kan dolaşımı dediğimiz olaydır. Bu açıklama zamanında İslam ve Osmanlı dünyasında biliniyor olmasına rağmen Avrupa tarafından fark edilmemiştir.
Samhain
Tarihçe
Samhain'e ilk atıflar en eski İrlandaca metinlerde yer alır ve festival, Imbolc, Bealtaine ve Lughnasadh ile beraber Kelt dünyasının en önemli 4 festivalini oluşturur. Tarihsel olarak kutlama kökenleri İrlanda'da yer almış pastoral-göçebe kültüre dayandırılır. Kutlamanın gerçekleştiği 1 Kasım Avrupa'nın geri kalanında tarım gerçekleştiren bölgeler için önemli değildir, ancak eskiden çobanlık yapmış göçebe İrlanda halkı bu tarih civarında sürülerini dağ bölgelerinden alçak bölgelere Kış için indirmektedir. Orta Çağ zamanlarında ise ticaret sezonun bitmesini temsil etmiş ve kabile buluşmaları etrafında şekillenmiştir. İrlanda mitolojisine göre 31 Ekim gecesinde, ölüler alemi ve canlılar arasındaki sınırları oluşturan perde incelmektedir. Macgnímartha Finn adlı Kelt dini metnine göre her Samhain'de İrlanda Kralı, Tara adlı bölgede bir kutlama düzenlemektedir. Ateş soluyan Áillen isimli bir yaratık ise diğer dünyadan canlılar dünyasına geçmekte ve her sene kutlamadaki insanları ürettiği müzik ile uyutarak Tara'da bulunan saray ve yapıları yok etmektedir. Bir sene ise metne göre Fionn mac Cumhaill adlı genç uyumaya direnerek Aillen'i sihirli bir mızrak vasıtasıyla öldürmüştür. Bu gece kurt adamların yeryüzüne inmesi ve sürü hayvanlarına saldırması gibi hikâyelerde vardır.
Diğer hikâyelerde ise Fomor gibi dev yaratıklardan korunmak için İrlanda yerlilerinin bu yaratıklara çocuklarını ve ürettikleri süt ile tahıllarını sunduklarına değinilmiştir. Hristiyan İrlandalı rahipler ise bu festival ve sunuları Kelt Crom Cruach tanrısı ile bağdaşlaştırmıştır.
İslam tıbbı
Dört Unsur
Eski Yunan tıbbındaki Dört Unsur veya İslam-Arap tıp dünyasında Ahlat-ı Erbaa denilen kuram İbn-i Sina'nın (980-1037) Kanun Fit Tıbb adlı eserinde, duygusal, zihinsel durumlar ve tavır ve rüyalar dahil edilerek genişletilmiştir.
Samhain
Tarihçe
Hristiyanlaşan İrlanda'da festival 19. yüzyıla kadar bazı bölgelerde devam etmiştir. Büyük kamp ateşleri yakmak, kurban edilmiş bir hayvanın kanını ev önüne dökmek, bazı bölgelerde inek postu içerisinde dolaşmak ve dışarı da öbür dünyadan gelen yaratıklar için yemek ve içecek bırakmak bu geleneklerin birkaç tanesini oluşturur. Samhain'de kostüm ve maske giyerek evleri dolaşmak ise 16. yüzyıla dayanan köklere sahiptir. Genellikle kostümlü insanlar gittikleri evlerin önünde şarkı söylemiş ve buna karşılık yiyecek almıştır. Kostüm giymenin öbür dünyadan gelme yaratıkların arasına karışma ve koruma sağlaması inancı sonucunda evrildiği düşünülmektedir. Geleneksel olarak bal kabağı yerine şalgam korkutucu yüzleri tasvir edecek şekilde oyulmuş, içerisine mumlar yerleştirilmiştir.
Günümüzde Cadılar Bayramı Samhain'in sahip olduğu pek çok özelliği paylaşır ve kısmen bu kutlamalardan evrildiğine inanılır.
İslam tıbbı
Dipnot
(1) Lawrence I. Conrad, ‘Arab-Islamic Medicine’, in WF Bynum and Roy Porter (eds), Companion Encyclopedia to the History of Medicine. London: Routledge, 1993, s.676
(2) The Influence of Islamic Philosophy (pdf)
(3)Prof. Dr. Ali Haydar Bayat, Tıp Tarihi, İzmir, 2003
Kadife alınlı sıvacı kuşu
Kadife alınlı sıvacı kuşu (Sitta frontalis), sıvacı kuşugiller familyasına ait bir kuş türü. Doğuda Pakistan, Hindistan ve Sri Lanka'dan güneyde Çin ve Endonezya'ya Güneydoğu Asya'da yaşar.
Doğal yaşam alanları ormanlardır, özellikle açık kozalaklı ormanları tercih eder.
Boyu 12,5 civarındadır. Üst tüyleri mor-mavidir. Yanaklar lavanta renginde, alt tüyler bej, boğaz ise beyazımsıdır. Gaga kırmızıdır ve alında siyah bir leke bulunur.
Jacques Le Brun
Jacques Le Brun (18 Mayıs 1931, Paris – 6 Nisan 2020, Paris, Fransa), Fransız tarihçi. 17. yüzyıl Hıristiyanlık tarihi konusunda uzmanlaşmıştır.
Yaşamı
Le Brun 18 Mayıs 1931'de Paris'te doğdu. İlk eserleri Jacques-Bénigne Bossuet'le ilgiliydi. Fransız İleri Bilimler Okulu'nda Fahri Araştırmalar Direktörü ve Modern Katoliklik Tarihi Başkanı olarak görev yaptı. Araştırmalarının yanı sıra François Fénelon'un eserlerini düzenledi.
Ölümü
Jacques Le Brun 6 Nisan 2020'de COVID-19 hastalığı nedeniyle Paris'te 88 yaşında öldü.
Salih Adası
Salih Adası ( Taramptos, Grekçe: Καρύανδα Caryanda), Ege Denizi'nde Türkiye'ye ait bir ada.
Salih Adası olarak bilinen ada Strabon kaynaklarına göre aynı isimde krallığı bulunan bir ada (Karyanda) olarak Myndus ve Bargylia arasında bir kıyı limanı olarak geçmektedir. Karyanda doğumlu ve yerlisi olarak bilinen Scylax, M.Ö. 5 ve 6. yy'da bu bölgelerde keşif yaptıktan sonra Doğu Akdeniz ve Pers İmparatorlunun bölgelerinde çalışmalarını sürdüren iyi bir denizci olduğu belirtilmektedir.
Ada idari olarak Muğla ilinin Bodrum ilçesine bağlıdır. Muğla-Bodrum kara yolu üzerindeki Güvercinlik Koyu karşısında bulunur. Adanın doğusundaki tepeler çam ormanı, etekler ise zeytinlikler kaplıdır. Kültür balıkçığı için ideal bir habitattır. Ancak turizmciler bu adanın turizme açılmasını istemektedir. Kültür balıkçılığının yarattığı istihdam ve yüksek gelir; turizmin yarattığı çevre kirliliği ise bir ikilem oluşturmaktadır.
Konjic ağaç oymacılığı
Konjic ağaç oymacılığı ( Boşnakça: Коњичко дрворезбарство)), Bosna Hersek'teki Konjic Belediyesinde uygulanan özel bir ağaç oymacılığı tekniğidir.
2017 yılında UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'ne dahil edilmiştir.
Tarih
Konjic ağaç oymacılığı, Konjic belediyesinde uzun bir geleneğe sahip sanatsal bir zanaattır. Mobilyaları, sofistike iç mekanları ve küçük dekoratif nesneleri içeren ahşap oymalar, tanınabilir el oyması motifleri ve genel görsel kimlikleriyle bir öneme sahiptir. Ağaç oymacılığı, yerel topluluk kültürünün temel bir parçasıdır, ev iç mekanlarının güzelliğinin ve rahatlığının bir ölçüsüdür ve bir topluluk ve aidiyet duygusu oluşturan bir gelenektir.
Penkkarit
Penkkarit [daha resmî adıyla penkinpainajaiset veya İsveççe bänkskuddardagen ("penkkis")], Finlandiya'da lise son sınıf öğrencileri  arasında her yıl düzenlenen gelenek. Etkinlik; ilkbaharda, öğrencilerin son -genellikle üçüncü- yılında, okulun son gününde, üniversite yeterlilik sınavının başlamasından önce kutlanır. Geleneksel olarak penkkarit günü, son perşembe ya da şubat ortasıdır.
Kökeni
1919'a kadar Finlandiya üniversite yeterlilik sınavı, Helsinki Üniversitesi'nde yapılırdı ve o zamanlar bu sınav, üniversiteye giriş sınavıydı. Liseden mezun olmak isteyen lise son sınıf öğrencileri, bir törenle şehirlerinden ayrılır ve sınav için Helsinki'ye giderlerdi. 1919'dan sonra sınav, normal okullarda yapılmaya başladı. Gene de 1920'lerden beri öğrenciler, martta yapılan sınav için kendilerine çalışma zamanı ayırarak şubattaki derslere gelmeyi bırakırlar.
Kutlamalar
Penkkarit kutlamaları okuldan okula değişiklik gösterir. Son sınıf öğrencileri genellikle maskeli balo havasında kendi karar verdikleri şekilde giyinirler. Etkinlik, genellikle aşağıdaki yollarla yapılır: Okuldaki tören genellikle son sınıf öğrencilerinin isimlerinin teker teker söylenmesiyle etkinlik için özel olarak süslenmiş kamyonların arkalarına binerek okuldan ayrılmalarıyla son bulur. Süslemeler ağırlıklı olarak gurur verici sözler ve okudukları okulla ilgili aşağılamalar içerir. Eğlence tüm gün sürer ve fazla sarhoş olmayanlar için gece barda devam eder. Ertesi gün de onlar için dinlenme günüdür.
Bağımlı ve bağımsız değişkenler
Bağımlı ve bağımsız değişkenler terimleri bilimin standart terminolojisi içinde matematik ve istatistik bilim alanlarında birbirine benzer fakat fark edilir gibi değişik anlamlarda kullanılır. Genel olarak incelenen bir sürecin niceliklerini ikiye ayırmaya ve bir sürecin başlangıcında olan nicelikler ile bu sürecin ortaya çıkardığı nicelikleri birbirlerinden ayırmakla ortaya çıkarlar. Bir sürecin ortaya çıkardığı (bağımlı değişkenler) niceliklerin bu sürecin başında bulunan (bağımsız değişkenler) nicelikler dolayısıyla ortaya çıktıklari kabul edilir. Bağımlı değişken ve bağımsız değişken birbirine bağlı olarak değişen değerler olarak algılanılır. Bağımlı değişkenler, bağımsız değişkenlere tepki olarak değiştiği gözlenen değişkenlerdir. Bağımsız değişkenler ise bağımlı değişkenlerde bir değişime neden olmak için bilinçli veya kasti bir şekilde manipüle edilen değişkenlerdir.
Y kromozom Âdem'i
Mitokondriyal Havva
Mitokondriyal Havva Y kromozom Adem'inin dişi muadilidir yani bugün yaşayan tüm insanların sadece anneleri takip ederek ulaşılan en yakın ortak atasıdır. Kendisi ilk homo sapiens değildir, nesildaşları arasında soyunu kızdan kız toruna bugüne kadar ulaştırabilmiş tek kadındır. Bugün yaşayan tum insanlar mitokondriyal dna'larını bu kadından miras aldıkları için kendisine bu isim verilmiştir.
Bu iki insan (Y kromozomlu Adem ve mitokondriyal Havva) farklı nesillerde, farklı coğrafyalarda yaşamış, birbirlerini hiç tanımamış olabilirler. Günümüzde yaşayan tüm insanların tüm genetik özellikleri sadece bu ikisinden gelmiş demek de değildir; İnsanın 22 kromozomu daha olduğu, Y-kromozomu ve mitokondri dışında başka mirasları da olduğu unutulmamalıdır. Hem anne hem baba yoluyla gidince ulaşılan en yakın ortak atalarımız çok daha yakın bir zamanda yaşamıştır. Yüksek olasılıkla bu gün yaşayan tüm insanlar belli bir süre (10.000-5.000 yıl) önce yaşamış ve hala soyu devam eder olan tüm insanların her birinin doğrudan genetik mirascılarıdırlar. Bunlar arasındaki en yakın tarihte yaşamış olan tek ortak ata ise tahminen 5.000 ile 2.000 yıl önce yaşamıştır.
NGC 5977
NGC 5977, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Ağcık takımyıldızı yönünde bulunur. SB0 tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. Fransız astronom Edouard Stephan tarafından 1880 yılında 80,01 cm (31,5 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Sofie'nin Dünyası
Sofie'nin Dünyası, Norveçli yazar Jostein Gaarder tarafından 1991 yılında yazılmış romandır. 1996 yılından sonra İngilizceye ve diğer dillere çevirisi yapılmıştır. Kitap, 30 milyondan fazla kopyasıyla Norveç dışındaki Norveçli yazarların tümünden daha başarılı olmuştur. Kitap, "Felsefe tarihi üzerine yazılmış" bir romandır.
Gülpınar, Demirci
Gülpınar, Manisa ilinin Demirci ilçesine bağlı bir mahalledir.
Sofie'nin Dünyası
Konusu
Kitabın baş kahramanı Sofie, bir gün posta kutusunda "Kimsin sen?" yazılı bir kart bulur ve bundan hareketle felsefe tarihinde yanıtlanmış olan tüm sorulara cevap bulur. Romanın sonunda, aslında Lübnan'daki bir BM taburunda görevli olan bir binbaşının, kızına doğum günü hediyesi olarak yazdığı romanın bir parçası okunulduğu anlaşılır.
GoodNites
GoodNites (önceki ismi Pull-Ups Goodnites) Kimberly-Clark şirketine ait bebek bezi markasıdır. Gece idrarını yönetmek (enürezis) için tasarlanmışdır. Küçük yaşlı çocukların tuvalet eğitimi deneyimlerini geliştirmeye yardımçı olur. İngilterede DryNites olarak da bilinir.
Sofie'nin Dünyası
Konusu
Jostein Gaarder'in felsefe alanında yazmış olduğu bu roman, insanı kendi içine çekerek edebiyat tarihinde hakkı olan yeri almaktadır. Roman içinde roman denilebilecek, her yaştan insanı kendi içine çekebilecek türden bir başyapıt, mistik tarihin felsefe taşı...
Filme uyarlanması
Kitap, 1999 yılında Norveç yapımlı bir filme, romana sadık kalınarak uyarlanmıştır.
Gülpınar, Demirci
Tarihçe
Mahallenin ilk adı talas dır iki mahalleden oluşur fakat bir kaçyıl önce bu iki mahalla birbirinden ayrılmış ve bu köy gülpınar ismini almıştır diğer mahalle TALAS adıyla kalmıştır.mahallenin ilk adı TALAS ismi orta asyadan gelme olması kuvettle muhtemeldir orta asyada TALAS adıyla bir yerleşim yeri mevcuttur.
Coğrafya
Manisa iline 189 km, Demirci ilçesine 40 km uzaklıktadır.
GoodNites
GoodNites, bir kaza durumunda çarşaf ve pijamaların ıslanmasını önlemek için yatağa giyilmek üzere hazırlanmıştır. GoodNites, Kimberly-Clark'ın çizgisinde inkontinans ürünlerinin orta seviyesi olarak hizmet vermektedir. Huggies bebek bezleri bebekler için pazarlanmaktadır. Huggies Pull-Ups eğitim pantolonu yeni yürümeye başlayan çocuklar için pazarlanmaktadır. Depend iç çamaşırları ise yaşlı yetişkinler için tasarlandı.
Tarihi
Orijinal GoodNites 1994 yılında piyasaya sürüldü. İki boyutta geldi: orta (45-65 lbs) ve büyük (65-85 lbs). 1999 yılında Kimberly-Clark, yeni bir ekstra büyüklükte bir boyut tanıttı (85 libre-125 lbs ve üstü).
2001 yılında, bir önceki plastik örtü yerine "Bez benzeri bir kapak" yerleştirildi. 2003 yılında Kimberly-Clark, "Trim-Fit" stilini tanıttı (dolgu kalınlığında sert düşüş ve çocuk bezlerinin toplam büyüklüğünde sert bir azalma). 2004 yılında Kimberly-Clark, cinsiyete özgü GoodNites'i erkek ve kız çocukları için zonlu emicilik sundu. Orta GoodNites 38-65 pounda uyacak şekilde tasarlandı. Büyük ve ekstra büyük GoodNites, 60-125 + pound arası çocuklar için büyük / ekstra-büyük olarak birleştirildi. Küçük / orta boy, 4-8 beden iç çamaşırına denktir. Büyük / ekstra büyük boy, 9-14 beden ebatlarına eşdeğerdir.
2017 yılında hem erkekler, hem de kızlar için yeni bir ekstra küçük boyut tanıtıldı. Giyim ebatları 3-5'e uygundur ve 28-45 lbs ağırlığındaki çocuklar için tasarlanmıştır.
Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi
Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi 1968 yılında kurulan Ankara Dişhekimliği Yüksekokulu olarak kurulmuştur. 1978 Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'ne bağlanmış ve adı Diş Hekimliği Fakültesi olarak değiştirilmiş; 1982 yılında ise Gazi Üniversitesine bağlanarak Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi adını almıştır. Dişhekimliği Fakültesi Gazi Üniversitesi Emek Kampüsünde dört binada hizmet vermektedir: dekanlık ve idari büroların bulunduğu A binası, Anabilim Dallarına ait klinikler, laboratuvarlar ve konferans salonu ile amfilerin bulunduğu B, C ve D binalarıdır. Toplam 4 adet amfi, 3 adet öğrenci laboratuvarı, 1 adet oral patoloji laboratuvarı, 9 adet öğrenci kliniği, 8 adet öğretim elemanı kliniği, 2 adet Ağız-Diş-Çene Hastalıkları Cerrahisi Anabilim Dalı Kliniği’ne ait ameliyathane, 1 adet Periodontoloji Anabilim Dalı Kliniği’ne ait ameliyathane, 1 adet Konferans Salonu ve 1 adet Seminer Salonu bulunmaktadır.
Kabak
Kabak, bilimsel adıyla Cucurbita pepo, Cucurbita cinsine bağlı bir türdür.
Meyvesı silindirik, beyazımtırak olup etli kısım beyazımsı renktedir. Anadolu'da çok miktarda yetiştirilir. Sebze olarak yemeklerde kullanılır. Dış görünüşü 18–20 cm uzunlukta ve 8–12 mm genişliktedir. Beyaz ve sert kabuklu, oval biçimli tanelerdir. Sıcak ve ılıman iklimlerde yetişir. Sebze olarak tüketilir. Ayrıca tatlısı ve turşusu yapılır. Türkiye'de yaygın olarak yetişir.
Gẹlẹdẹ
Yoruba'nın Gẹlẹdẹ gösterisi, ibadeti eğlenceli hale getirmek, insanları eğitmek ve ilham vermek için sanat ve ritüel dansı birleştiren renkli maskelerin halka açık bir tanıtımıdır. Gelede, kadın atalar ve tanrıların yanı sıra topluluğun yaşlı kadınlarını içeren bir grup olan “Anneler” ( awon iya wa ) ve bu kadınların toplumdaki gücünü ve ruhsal kapasitesini kutlar. Sadece doğurganlık ve anneliğe değil, aynı zamanda Yoruba toplumundaki doğru sosyal davranışa da odaklanır.
Yoruba inancı bağlamında Gelede
Gelede sosyal gündemi, Yoruba özdeyişi Eso l'aye'ye (Dünya kırılgandır) dayanmaktadır. Diğer bir deyişle, hayat narindir ve dikkatle; diplomasi, düşünce, saygı ve uyum vurgusu ile yaşanmalıdır.
Gelede'nin kökenleri
Gelede'nin kökenleri hakkında tarihsel ve mitolojik olmak üzere iki ana düşünce ekolü bulunmaktadır. Tarihsel kökenler, Eski Oyo, Ketu ve Ilobi olmak üzere üç olası yerle ilişkilidir. Gelede performanslarının en eski ve en ayrıntılılarından biri olan Ketu, ölmekte olan bir kralın ve iki ikiz oğlunun her ikisinin de taht için yarıştığı bir köken hikayesine sahiptir. Erkek kardeşlerden biri, tahta geçemeyeceğini öğrendikten sonra ikizini öldürmek için bir plan yapar. Kardeş plandan haberdar olduğunda, bir aldatmaca olarak bir maske ve derme çatma bir insan yaratmayı içeren bir karşı plan oluşturur. Mitolojik kökenler doğrudan Iya Nla veya Büyük Anne ile ve onun annelik ve ikizlerle olan bağlantısıyla ilişkilidir.
Çoğu Yoruba menşe efsanesi, Odu Ifa olarak bilinen kehanet anlatılarında bulunabilir. Her biri ese Ifa adı verilen bir dizi şiir içeren yaklaşık 256 Odu Ifa bulunmaktadır Tipik bir ese Ifa, bir sorunu olan bir kişi veya hayvan ve bu sorunu çözmek için atılan adımlar hakkında bir anlatıdır. Bir ese Ifa, Gelede'nin kökenini "Tüm orisaların ve tüm canlıların Anası" Yemoja ile başlayarak açıklar. Yemoja'nın çocuğu olamazdı ve ona kurban sunmasını ve başında tahta resimler ve ayaklarında metal halhallarla dans etmesini tavsiye eden bir Ifa kahinine danıştı. Yemoja bu ritüeli gerçekleştirdikten sonra hamile kaldı. İlk çocuğu, "Efe" (mizah yazarı) lakaplı bir erkek çocuktu; Efe maskesi, adaşının kişiliği nedeniyle şarkı ve şakaları vurgular. Yemoja'nın ikinci çocuğu, annesi gibi obez olduğu için "Gelede" lakaplı bir kızdı. Gelede de annesi gibi dans etmeyi severdi.
Kendileri evlendikten sonra ne Gelede'nin ne de Efe'nin eşinin çocuğu olamamıştır. Ifa kahini, anneleri için işe yarayan aynı ritüeli denemelerini önerdi. Efe ve Gelede, başlarında tahta heykeller ve ayaklarında metal halhallarla dans eden bu ritüelleri gerçekleştirir gerçekleştirmez çocuk sahibi olmaya başladılar. Bu ritüeller Gelede maskeli dansına dönüştü ve Efe ile Gelede'nin torunları tarafından sürdürüldü.
Bu anlatı, Gelede'nin kökenini açıklayan birçok hikayeden biridir. Başka bir teori, Gelede'nin başlangıcının, anaerkil bir toplumdan ataerkil bir topluma geçişle ilişkilendirilebileceğini vurgular.
Gelede Topluluğu
Gelede festivali toplumsal uyumu sağlar, bu nedenle hem erkekler hem de kadınlar toplum içinde yer alır. Iya Nla veya Büyük Anne ile bağlantısı olan Gelede cemiyetinin çok sayıda kadın üyeye sahiptir. Bu kısmen annelik ve annelerle olan bağlantısından, ama aynı zamanda bu topluma katılımın kadınların doğurganlığına yardımcı olduğu inancından kaynaklanmaktadır. Gösterilere katılmak da doğurganlığı artırabileceğinden, erkeklerin maskeleme performanslarına katılımı da benzer şekilde bağlantılıdır. Erkekler bu konuyla kadınlar kadar ilgilenmese de, Yoruba toplumunun doğası ve kadınların toplumun içindeki rollerinden kaynaklanmaktadır.
Gelede derneği, Gelede festivali kapsamındaki çeşitli etkinlikleri gerçekleştirebilmek için, topluluk içindeki çeşitli yönleri denetlemek üzere yetkililer, gruplar ve profesyoneller atar. Bu çeşitli grupların ve kişilerin adları topluluktan topluluğa farklılık gösterse de en yaygın olanları şunlardır:
"Tapınağın babası" anlamına gelen Baş Rahip Babalase Iyalase'nin erkek karşılığıdır. Gelede derneği içindeki ana işlevi, Gelede festivali için etkinliklerin organizasyonudur. Gelede etkinliklerinin organizatörü olmakla birlikte, Gelede başlıklarının ve kostümlerinin resmi koruyucusudur. Babalase, en genel anlamda, yalnızca Iya Nla'nın ve güçlü annelerin onayıyla atanacağı Iyalase'nin yardımcısıdır.
Abore veya Erkek Rahip, iyilik arayan insanlara aje'den ritüelleri için yardım eden yaşlı bir erkek memurdur. Bazı topluluklarda bu konum kalıtsaldır ve Yoruba toplumundaki ritüeller ve tapınma hakkında çok miktarda bilgi gerektirir.
Elefe ya da Mizahçı, Gelede festivali için Efe maskesini taşıyan adamdır. Topluluğun iyiliği için dua edip aynı zamanda topluluğun sesi olurken antisosyal davranışları teşvik etmek onun görevidir. Bu bireyin dışında olan şeyleri söylemek ve yapmak sosyal olarak kabul edilemez. Genellikle orta yaşlı veya daha yaşlı bir erkek tarafından oynanan, topluluğun sözlü edebiyatına hakim olması esastır,
Arugi veya maskeli, "ahşap taşıyıcı" anlamına gelir. Bu adam sadece iyi bir dansçı değil, aynı zamanda kendini yönlendirmek ve davulların dilini anlamak için popüler atasözleri ve yerel dilde bilgi sahibi olmalıdır. Bu dilin öğrenilmesi genellikle erken çocukluk döneminde, çocukların çeşitli dansları öğrenmeye başlamasıyla başlar. Beceri sahibi oldukları anlaşılırsa, bu çocuklar eğitilir ve yıllık Gelede festivalinde maske takmalarına izin verilir.
Onilu veya Gelede durumunda Davulcular, Gelede müziğinin uzmanlarıdır. Agberin veya Koro, bir grup görünümü yansıtmak için benzer veya aynı kıyafetleri giyen kadın ve erkeklerden oluşur.
Gelede gösterisi
Gelede töreni yılın herhangi bir zamanında sahnelenebilmesine rağmen (bireyin kaderini iyileştirmek, toplumu vebadan temizlemek, yağmur yağdırmak, insan doğurganlığını zenginleştirmek, doğaüstü güçlerin ve "güçlü annelerin" desteğini almak için) "savaş zamanında ve ölüleri onurlandırmak için), en ayrıntılı performans yıllık festivalde gerçekleşir. Sponsorluk, bu performansların boyutunda ve ayrıntılılığında büyükbir role sahiptir. Performans ne kadar büyükse, daha küçük olma eğiliminde olan bir birey veya aile yerine topluluk tarafından desteklenme olasılığı o kadar yüksektir. Yıllık Gelede festivali genellikle topluluk tarafından desteklenir, bu nedenle daha büyük olma eğilimindedir.
Festivalin kesin tarihleri, genellikle kehanet yoluyla belirlendikten sonra, İyalase, topluluğun en yüksek şefine ve önemli alt şeflerine haber verir. Mesajlar daha sonra, kutlama için eve dönmek üzere kasaba dışındaki veya uzakta çalışan Gelede toplumunun tüm üyelerine gönderilir.
Festival, eğlendirmek ve eğitmek için hiciv kullanan Efe erkek maskesinin yer aldığı efe adlı tüm gece süren bir konserle başlar. Gelede toplumunun barış ve toplumsal istikrar kaygısı göz önüne alındığında, didaktik temaların efe şarkılarında tekrarlanması şaşırtıcı değildir.
Efe dansından sonra, katılımcıların çoğu sabahı pazar yerinde gerçekleşen ve erkek dansçıların hızlı tempolu müzik eşliğinde güçlü bir ritimle performans sergilediği öğleden sonra dansına hazırlanmak için uyuyarak geçirirler. Erken yaşlardan itibaren eğitilmek zorunda olan maskeciler, halhallarının sesini davulların sesiyle eşleştirebilmeli ve davul sololarını ve diğer maskelileri önceden tahmin edebilmelidir.
Gelede töreni özenle koreografisi yapılmış dans, şarkı ve müzik ve özellikle davul çalmayı içerir. Performanslar, hayvanlar ve insanlar veya dikiş makineleri ve davullar dahil olmak üzere sahnelerin yontulmuş görüntülerini içeren maskeler takan erkekler tarafından verilir. Çok güçlü kabul edilen ve güçlerini iyi ya da yıkıcı amaçlar için kullanabilen anneleri eğlendirmek, memnun etmek ve yatıştırmak için kadın kılığına giren erkek ikilisi. Bu güçler özellikle doğumla bağlantılıdır. Sahip oldukları yetenekler, bilinçli veya bilinçsiz olarak etkinleştirilebilir.
Gelede kostümü ve başlığı
Gelede maskeleri, ayrıntılı, renkli kumaş katmanlarından oluşan bir kostümle giyilir.
Gelede "maskesi" daha doğru bir şekilde bir başlıktır, çünkü başın üzerinde durur ve kullanıcının yüzü bir kumaş peçe ile örtülüdür. Başörtüsü, bir insan kafası şeklini alır ve üzerinde izleyicileri eğlendirmeyi amaçlayan ancak ek olarak genellikle maskeli balo parçası olan şarkılarda da ifade edilebilecek sosyal kaygıları simgeleyen motifler bulunur. Başlıklar genellikle parlak boyanır.