cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hababam Sınıfı (roman)
Dolmuş dergisinde tefrika edilmesi
Ilgaz, yazı dizisinde Kastamonu Lisesi'ndeki öğrencilik yıllarında yaşadığı olaylara yer verdi. Güdük Necmi karakteri yazarın bizzat kendisi idi. "Safranbolulu Öküz Ahmet" lakaplı arkadaşı İnek Şaban karakterine dönüştü. Ilgaz'ın Kastamonu Lisesi'nden üç yıl okuduktan sonra geçtiği Kastamonu Muallim Mektebi'ndeki öğretmeni Nihat Dicle, romandaki Kel Mahmut karakterine ilham verdi. Yazarın, roman yazıldığı sırada Kabataş Lisesi'nde öğrenci olan oğlu Aydın Ilgaz, Hababam Sınıfı'ndaki Badi Ekrem, Sallabaş Kemal gibi diğer tiplemeler için malzeme sağladı. Romanda ön planda olan karakterler Palamut Recep, Domdom Ali ve Tulum Hayri idi.
Opioid
Yan etkiler
Her yıl dünya çapında 69.000 kişi aşırı doz opioid kullanımı nedeniyle ölmekte ve 15 milyon kişi opioid bağımlılığına sahiptir.
Yaşlı yetişkinlerde, opioid kullanımı "sedasyon, bulantı, kusma, kabızlık, idrar retansiyonu ve düşmeler" gibi artan yan etkilerle ilişkilidir. Sonuç olarak, opioid alan yaşlı yetişkinlerin yaralanma riski daha fazladır. Opioidler, aspirin ve parasetamol gibi diğer birçok ilacın aksine herhangi bir spesifik organ toksisitesine neden olmaz. Üst gastrointestinal kanama ve böbrek toksisitesi ile ilişkili değildirler.
Hababam Sınıfı (roman)
Dolmuş dergisinde tefrika edilmesi
Dolmuş Dergisi'nin 1 Temmuz 1957'de yayınlanan 79. sayısında Hababam Sınıfı dizisinin bittiği şu şekilde duyuruldu:
Opioid
Yan etkiler
Akut bel ağrısı ve osteoartrit tedavisi için opioidlerin reçete edilmesi uzun vadeli olumsuz etkilere sahip gibi görünmektedir.
Hababam Sınıfı (roman)
Kitap olarak basılması
Hababam Sınıfı öykülerinin bir kısmı Tan Basımevi tarafından 1959 yılında Turhan Selçuk'un çizimleri ile basıldı. Rıfat Ilgaz artık ünü kendini aşan kitaba sahip çıkabilmek için adını kullanmaya başlasa da zaman zaman Stepne'nin kendisi olduğuna inandırmakta zorluk çekti. Romanı Stepne adlı bir Rus yazarın eseri olduğu iddia edildi.
Opioid
Yan etkiler
USCDC'ye göre, metadon 1999-2010 yılları arasında ABD'de opioid bağlantılı ölümlerin %31'inde ve diğer opioidlerden çok daha yüksek oranda, tek uyuşturucu olarak %40'ında yer almıştır. Uzun süreli opioid çalışmaları, birçoğunun onları durdurduğunu ve küçük yan etkilerin yaygın olduğunu bulmuştur. Bağımlılık yaklaşık %0.3 oranında gerçekleşti. Amerika Birleşik Devletleri'nde 2016 yılında opioid doz aşımı, 10.000 kişiden 1,7'sinin ölümüyle sonuçlandı.
Aşağıdaki ABD tablolarında birçok ölüm birden fazla opioidi içermektedir:
Hababam Sınıfı (roman)
Diğer türlere uyarlanması
Yazar, sonraki yıllarda eseri oyunlaştırarak zenginleştirdi. Hababam Sınıfı Anadolu’daki çeşitli tiyatro toplulukları tarafından oyun olarak sahnelendi ve Türkiye'de, tiyatronun sevilmesi ve yaygınlaşmasına katkı verdi.
Opioid
Tolerans
Tolerans, ilaç etkilerinin azalmasıyla sonuçlanan nöroadaptasyonlarla karakterize edilen bir süreçtir. Reseptör yukarı regülasyonu sıklıkla önemli bir rol oynayabilirken, diğer mekanizmalar da bilinmektedir. Tolerans, bazı etkiler için diğerlerinden daha belirgindir; Duygudurum, kaşıntı, idrar retansiyonu ve solunum depresyonu üzerindeki etkilere karşı tolerans yavaş gelişir, ancak analjezi ve diğer fiziksel yan etkilere karşı daha çabuk oluşur. Bununla birlikte, kabızlık veya miyoz (gözbebeğinin iki milimetreye eşit veya daha az daralması) için tolerans gelişmez. Bununla birlikte, bazı yazarlar toleransın miyozise dönüştüğünü ileri sürerek bu fikre meydan okunmuştur.
Hababam Sınıfı (roman)
Diğer türlere uyarlanması
1972'de Hababam Sınıfı'nın devamı niteliğinde üç kitap yayımlandı; ilk defa 1974'te senaryolaştırıldı, ardından kısa zamanda Hababam Sınıfı filmlerinin sayısı beşe çıktı; 1982'de müzikal bir oyun haline getirildi. Ilgaz, Hababam Sınıfı'nın devamı niteliğindeki roman serisinin beşinci ve son kitabını 1985'te yayımladı.
Opioid
Tolerans
Opioidlere tolerans, aşağıdakiler de dahil olmak üzere bir dizi madde tarafından azaltılır:
Tolerans, vücudun sıklıkla mevcut olan bir ilaca uyum sağladığı ve genellikle aynı etkiyi elde etmek için zaman içinde aynı ilacın daha yüksek dozlarını gerektirdiği fizyolojik bir süreçtir. Uzun süreler boyunca yüksek dozda opioid alan kişilerde sık görülen bir durumdur, ancak kötüye kullanım veya bağımlılık ile herhangi bir ilişki öngörmemektedir.
Hababam Sınıfı (roman)
Diğer türlere uyarlanması
Okuyucu ve seyircilerin ilgisinin sürekli artması sonucunda 2000'lerde yeni bir Hababam Sınıfı filmleri serisi yapılmış; 2006 Kasım ayında Çınar Yayınları tarafından Hababam Sınıfı kitabının ilk basımının 50. yıldönümü için özel baskısı 2000 adet yayımlanmıştır.
Opioid
Fiziksel bağımlılık
Fiziksel bağımlılık, vücudun bir maddenin, bu durumda opioid ilacının varlığına fizyolojik adaptasyonudur. Madde kesildiğinde, doz aniden azaltıldığında veya özellikle opioidler söz konusu olduğunda, bir antagonist (örn. nalokson) veya bir agonist-antagonist (örn. pentazosin) uygulandığında yoksunluk semptomlarının gelişmesi ile tanımlanır. Fiziksel bağımlılık, bazı ilaçların normal ve beklenen bir yönüdür ve mutlaka hastanın bağımlı olduğu anlamına gelmez. Opiatlar için yoksunluk belirtileri, şiddetli disfori, başka bir afyon dozu için özlem, sinirlilik, terleme, bulantı, burun akıntısı, titreme, kusma ve kas ağrısını içerebilir. Opioid alımını günler ve haftalar içinde yavaş yavaş azaltmak, yoksunluk semptomlarını azaltabilir veya ortadan kaldırabilir. Çekilme hızı ve şiddeti, opioidin yarı ömrüne bağlıdır; eroin ve morfin yoksunluğu metadon yoksunluğundan daha hızlı gerçekleşir. Akut yoksunluk evresini genellikle aylarca sürebilen uzun süreli bir depresyon ve uykusuzluk evresi takip eder. Opioid yoksunluğu semptomları, klonidin gibi diğer ilaçlarla tedavi edilebilir. Fiziksel bağımlılık, uyuşturucu kötüye kullanımını veya gerçek bağımlılığı öngörmez ve toleransla aynı mekanizma ile yakından ilişkilidir. İbogain ile ilgili anekdotsal fayda iddiaları olsa da madde bağımlılığında kullanımını destekleyen veriler yetersizdir.
Hababam Sınıfı (roman)
Kitap serisi
Rıfat Ilgaz, Hababam Sınıfı romanının gördüğü ilgi üzerine 15 yıl sonra ardı ardına üç kitap yayımlayarak sınıfın maceralarını anlatmaya devam etti. 1972'de yayımlanan üç kitap, Hababam Sınıfı Baskında, Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı, Hababam Sınıfı Uyanıyor adlarını taşır.
Opioid
Fiziksel bağımlılık
Düzenli dozlarda opioid alan kritik hastalar, sık görülen bir sendrom olarak iyatrojenik yoksunluk yaşarlar.
Hababam Sınıfı (roman)
Kitap serisi
Ilgaz, "Stepne" takma adı yerine kendi adını ilk kez, serinin ikinci kitabı olan Hababam Sınıfı Baskında'da kullanmıştır. Ilgaz, 1987 yılında serinin beşinci ve son kitabı olan Hababam Sınıfı İcraatın İçinde'yi yayımlamıştır.
Opioid
Bağımlılık
Uyuşturucu bağımlılığı, tipik olarak belirli ilaçların yanlış kullanımıyla ilişkili, zamänla ve daha yüksek ilaç dozajlarıyla gelişen karmaşık bir dizi davranıştır. Bağımlılık, etkilenen kişinin tehlikeli veya sağlıksız sonuçlara yol açan eylemlerde ısrar ettiği ölçüde psikolojik zorlamayı içerir. Opioid bağımlılığı, tıbbi nedenlerle reçete edildiği gibi ağızdan opioid almak yerine, insuflasyonu veya enjeksiyonu içerir.
Hababam Sınıfı (roman)
Karakterler
İnek Şaban, Tulum Hayri, Kalem Şakir, Refüze Ekrem, Hayta İsmail, Kel Mahmut, Sıfırcı Hamdi, Ali İhsan, Palamut Recep, Domdom Ali, Yıkılmaz Hadi, Düdük İsmet, Erkek Sevim, Sidikli Turan kitapta yatılı okul maceraları anlatan öğrenci ve öğretmen tiplerindendir.
Opioid
Bağımlılık
Avusturya, Bulgaristan ve Slovakya gibi Avrupa ülkelerinde, buprenorfin veya metadonun yan etkilerini iyi tolere edemeyen hastalar için opiat ikame tedavisinde (OİT) yavaş salınımlı oral morfin formülasyonları kullanılmaktadır. Buprenorfin, bağımlılığın daha uzun süreli tedavisi için nalokson ile birlikte de kullanılabilir. Birleşik Krallık da dahil olmak üzere diğer Avrupa ülkelerinde bu, değişen bir kabul ölçeğinde olsa da OİT için yasal olarak kullanılmaktadır.
Hababam Sınıfı (roman)
Şarkısı
Hababam Sınıfı" romanında Hababam Sınıfı'nın 'millî marşı' olduğu belirtilen bir şarkı vardır. Yazarın ağzından ve zaman zaman sınıfın haylaz öğrencileri tarafından hep bir ağızdan söylenen, ayrıca oldukça anlamsız sözleri de olan bu şarkı şöyle başlar ve en az 15 kez arka arkaya tekrarlanır (s. 219): " Entike kuşe rule rule! / Haydi hoppa muşule! / Ave lûpe lûpe / Ave lûpe karo / Haydi Haykanoş / Enti kala Moş.. / Hop... "
Opioid
Bağımlılık
Yavaş salınan ilaç formülasyonları, ağrı hastalarına hala meşru ağrı kesici ve kullanım kolaylığı sağlamaya çalışırken, kötüye kullanımı engellemeyi ve bağımlılık oranlarını düşürmeyi amaçlamaktadır. Bununla birlikte, bu tür müstahzarların etkinliği ve güvenliği hakkında sorular devam etmektedir. Daha fazla kurcalamaya dayanıklı ilaçlar şu anda FDA tarafından pazar onayı için denemeler ile değerlendirilmektedir.
Mevcut kanıt miktarı yalnızca zayıf bir sonuca varılmasına izin verir, ancak madde kullanım bozukluğu öyküsü olmayan hastalarda opioid kullanımını uygun şekilde yöneten bir doktorun, bağımlılık geliştirme veya diğer ciddi yan etkiler açısından çok az riskle uzun süreli ağrı kesici sağlayabileceğini düşündürür.
Hababam Sınıfı (roman)
Şarkısı
Şarkı, sinema uyarlamalarında yer almamıştır, bunun yerine filmlerin çevrildikleri yıl popüler olan bazı pop şarkıları filmlerin oyuncuları tarafından seslendirilmişlerdir.
Opioid
Bağımlılık
Opioidlerle ilgili sorunlar şunları içerir:
Mide bulantısı ve kusma belirtileri
Bulantıya tolerans, antiemetiklerin (örneğin, gece bir kez düşük doz haloperidol) çok etkili olduğu 7-10 gün içinde ortaya çıkar. Tardif diskinezi gibi ciddi yan etkiler nedeniyle haloperidol artık nadiren kullanılmaktadır. Benzer risklere sahip olmasına rağmen, ilgili bir ilaç olan proklorperazin daha sık kullanılır. Ondansetron veya tropisetron gibi daha güçlü antiemetikler, daha yüksek maliyetlerine rağmen, bazen bulantı şiddetli veya sürekli ve rahatsız edici olduğunda kullanılır. Daha ucuz bir alternatif, domperidon ve metoklopramid gibi dopamin antagonistleridir. Domperidon kan-beyin bariyerini geçmez ve ters merkezi antidopaminerjik etkiler üretmez, ancak kemoreseptör tetikleme bölgesindeki opioid emetik etkisini bloke eder. (İlaç ABD'de mevcut değildir) Antikolinerjik özelliklere sahip bazı antihistaminikler (örneğin orfenadrin veya difenhidramin) de etkili olabilir. Birinci nesil antihistamin hidroksizin, hareket bozukluklarına neden olmaması ve ayrıca analjezik koruyucu özelliklere sahip olması gibi ek avantajlarla birlikte çok yaygın olarak kullanılmaktadır. Δ9-tetrahidrokanabinol bulantı ve kusmayı giderir; aynı zamanda daha düşük dozlarda opioid kullanımına izin veren, bulantı ve kusmayı azaltan analjezi üretir.
Kusma, beynin kusma merkezi olan postrema bölgesinin kemoreseptör tetikleyici bölgesi üzerindeki doğrudan etkinin yanı sıra, gastrik stazdan (büyük hacimli kusma, kusmayla geçen kısa süreli mide bulantısı, özofagal reflü, epigastrik dolgunluk, erken doyma) kaynaklanır. Kusma böylece prokinetik ajanlar (örn. domperidon veya metoklopramid) tarafından önlenebilir. Kusma zaten başlamışsa bu ilaçların oral olmayan bir yolla (örn. metoklopramid için subkutan, domperidon için rektal yoldan) uygulanması gerekir.
Kanıtlar, opioid içeren anestezinin postoperatif bulantı ve kusma ile ilişkili olduğunu göstermektedir.
Somnolans
Somnolans toleransı genellikle 5-7 gün içinde gelişir, ancak zahmetliyse alternatif bir opioide geçmek genellikle yardımcı olur. Fentanil, morfin ve diamorfin (eroin) gibi belirli opioidler özellikle yatıştırıcı olma eğilimindeyken; oksikodon, tilidin ve meperidin (petidin) gibi diğerleri nispeten daha az sedasyon üretme eğilimindedir, ancak bireysel hastaların yanıtları belirgin şekilde değişebilir ve bir dereceye kadar deneme ve belirli bir hasta için en uygun ilacı bulmak için hata gerekebilir. Aksi takdirde, CNS uyarıcıları ile tedavi genellikle etkilidir.
Kaşıntı
Ağrıyı gidermek için opioidler kullanıldığında kaşıntı ciddi bir sorun olmama eğilimindedir, ancak antihistaminikler, ortaya çıktığında kaşıntıya karşı koymak için yararlıdır. Feksofenadin gibi yatıştırıcı olmayan antihistaminikler, opioid kaynaklı uyuşukluğun artmasını engelledikleri için sıklıkla tercih edilir. Bununla birlikte, orfenadrin gibi bazı yatıştırıcı antihistaminikler, daha küçük dozlarda opioidlerin kullanılmasına izin veren sinerjik bir ağrı giderici etki üretebilir. Sonuç olarak, Meprozin (meperidin/prometazin) ve Diconal (dipipanon/siklizin) gibi çeşitli opioid/antihistaminik kombinasyon ürünleri pazarlanmıştır ve bunlar aynı zamanda opioid kaynaklı mide bulantısını da azaltabilir.
Kabızlık
Opioid kaynaklı kabızlık (OKK), uzun süreli opioid alan kişilerin %90 ile 95'inde gelişir. Bu soruna tolerans genellikle gelişmediğinden, uzun süreli opioid kullanan çoğu kişinin müshil veya lavman alması gerekir.
OKK tedavisi ardışıktır ve ciddiyete bağlıdır. İlk tedavi şekli farmakolojik değildir ve diyet lifi, sıvı alımı (günde yaklaşık 15 L) ve fiziksel aktivite gibi yaşam tarzı değişikliklerini içerir. Farmakolojik olmayan önlemler etkisiz ise, dışkı yumuşatıcılar (örn. polietilen glikol), yığın oluşturan laksatifler (örn. lif takviyeleri), uyarıcı laksatifler (örn. bisakodil, senna) ve/veya lavman dahil laksatifler kullanılabilir. OKK için yaygın bir müshil rejimi, docusate ve bisakodil kombinasyonudur. Ozmotik laksatifler, laktuloz, polietilen glikol ve magnezyum sütü (magnezyum hidroksit) ve ayrıca mineral yağ (bir yağlayıcı müshil) de yaygın olarak kullanılır.
Laksatifler yeterince etkili değilse (ki bu genellikle böyledir), metilnaltrekson bromür, naloksegol, alvimopan veya nalokson (oksikodon/naloksonda olduğu gibi) gibi periferik olarak seçici bir opioid antagonisti içeren opioid formülasyonları veya rejimleri denenebilir. Bir 2018 Cochrane incelemesi, kanıtların alvimopan, nalokson veya metilnaltrekson bromür için geçici olduğunu bulmuştur. Ağız yoluyla Nalokson güncellemesi en etkili gibi görünmektedir. Günlük 0,2 mg naldemedin dozunun, OKK hastalarında semptomları önemli ölçüde iyileştirdiği gösterilmiştir.
Opioid rotasyonu, uzun süreli kullanıcılarda kabızlığın etkisini en aza indirmek için önerilen bir yöntemdir. Tüm opioidler kabızlığa neden olurken, ilaçlar arasında bazı farklılıklar vardır; çalışmalar, tramadol, tapentadol, metadon ve fentanilin nispeten daha az kabızlığa neden olabileceğini düşündürürken, kodein, morfin, oksikodon veya hidromorfon ile kabızlık nispeten daha şiddetli olabilir.
Solunum depresyonu
Solunum depresyonu, opioid kullanımıyla ilişkili en ciddi advers reaksiyondur, ancak genellikle opioid kullanmamış bir hastada tek bir intravenöz dozun kullanımıyla görülür. Ağrıyı gidermek için düzenli olarak opioid alan hastalarda solunum depresyonuna tolerans hızla oluşur, bu nedenle klinik bir sorun değildir. Solunum depresyonunu kısmen bloke edebilen birkaç ilaç geliştirilmiştir, ancak şu anda bu amaç için onaylanmış tek solunum uyarıcısı, bu uygulamada yalnızca sınırlı etkinliğe sahip olan doksapramdır. BIMU8 ve CX-546 gibi daha yeni ilaçlar çok daha etkili olabilir.
Opioid uygulamasından sonraki ilk 24 saat, yaşamı tehdit eden solunum depresyonu açısından en kritik olan gibi görünmektedir, ancak opioid kullanımına daha dikkatli bir yaklaşımla önlenebilir olabilir.
Kardiyak, solunum hastalığı ve/veya obstrüktif uyku apnesi olan hastalar solunum depresyonu için yüksek risk altındadır.
Artan ağrı duyarlılığı
Opioid kaynaklı hiperaljezi - ağrıyı gidermek için opioid kullanan kişilerin paradoksal olarak bu ilacın bir sonucu olarak daha fazla ağrı yaşadığı - bazı insanlarda gözlenmiştir. Bu fenomen, nadir olmakla birlikte, palyatif bakım alan bazı kişilerde, çoğunlukla doz hızla artırıldığında görülür. Karşılaşılırsa, birkaç farklı opioid ağrı kesici ilaç arasında rotasyon, artan ağrı gelişimini azaltabilir. Opioid kaynaklı hiperaljezi daha çok kronik kullanımda veya kısa süreli yüksek dozlarda ortaya çıkar, ancak bazı araştırmalar bunun çok düşük dozlarda da ortaya çıkabileceğini düşündürmektedir.
Bazen nöropatik ağrının kötüleşmesine eşlik eden hiperaljezi ve allodini gibi yan etkiler, opioid analjeziklerle uzun süreli tedavinin sonuçları olabilir, özellikle de artan tolerans, zaman içinde etkinlik kaybına ve bunun sonucunda ilerleyen doz artışına neden olduğunda. Bu durum büyük ölçüde opioid ilaçların nosiseptin reseptörü, sigma reseptörü ve Toll benzeri reseptör 4 dahil olmak üzere üç klasik opioid reseptörü dışındaki hedeflerdeki etkilerinin bir sonucu gibi görünmektedir ve hayvan modellerinde sırasıyla J-113,397, BD-1047 veya (+)-nalokson gibi bu hedeflerdeki antagonistlerle önlenebilir. Günümüzde insanlarda opioid kaynaklı hiperaljeziye karşı koymak için özel olarak onaylanmış hiçbir ilaç yoktur ve ciddi vakalarda tek çözüm opioid analjeziklerin kullanımının kesilmesi ve bunların opioid olmayan analjezik ilaçlarla değiştirilmesi olabilir. Bununla birlikte, bu yan etkinin gelişimine karşı bireysel hassasiyet yüksek oranda doza bağlı olduğundan ve hangi opioid analjeziğin kullanıldığına bağlı olarak değişebileceğinden, birçok hasta opioid ilacın dozunu azaltarak (genellikle ek bir opioid olmayan analjezik ilavesiyle birlikte), farklı opioid ilaçlar arasında rotasyon yaparak veya nöropatik ağrıyı da önleyen karma etki tarzına sahip daha hafif bir opioide, özellikle tramadol veya tapentadole geçerek bu yan etkiden kaçınabilir.
Düşük cinsiyet hormonu seviyeleri
Klinik çalışmalar, tıbbi ve eğlence amaçlı opioid kullanımını farklı cinsiyetlerde hipogonadizm (düşük cinsiyet hormonu seviyeleri) ile tutarlı bir şekilde ilişkilendirmiştir. Bu etki doza bağlıdır. Çoğu çalışma, kronik opioid kullanıcılarının çoğunun (belki de %90'ının) hipogonadizm geliştirdiğini göstermektedir. 2015 yılında yapılan bir sistematik inceleme ve meta-analiz, opioid tedavisinin erkeklerde testosteron seviyelerini ortalama 165 ng/dL (5,7 nmol/L) kadar baskıladığını ve bunun da testosteron seviyesinde neredeyse %50'lik bir azalmaya neden olduğunu ortaya koymuştur. Buna karşılık, opioid tedavisi kadınlarda testosteron seviyelerini önemli ölçüde etkilememiştir. Bununla birlikte, opioidler lüteinizan hormon (LH) üretimini sınırlayarak kadınlarda menstrüasyona da müdahale edebilir. Opioid kaynaklı hipogonadizm, muhtemelen östradiol eksikliğine bağlı olarak opioid kullanımının osteoporoz ve kemik kırılması ile güçlü ilişkisine neden olmaktadır. Ayrıca ağrıyı artırabilir ve böylece opioid tedavisinin amaçlanan klinik etkisine müdahale edebilir. Opioid kaynaklı hipogonadizm muhtemelen hipotalamus ve hipofiz bezindeki opioid reseptörlerinin agonizminden kaynaklanmaktadır. Bir çalışma, eroin bağımlılarının depresif testosteron seviyelerinin yoksunluktan sonraki bir ay içinde normale döndüğünü, bu da etkinin kolayca geri döndürülebilir olduğunu ve kalıcı olmadığını düşündürmektedir. 2013 yılı itibarıyla, düşük doz veya akut opioid kullanımının endokrin sistem üzerindeki etkisi belirsizdir. Opioidlerin uzun süreli kullanımı diğer hormonal sistemleri de etkileyebilir.
İşin aksaması
Opioid kullanımı işe geri dönememe için bir risk faktörü olabilir.
Güvenlik açısından hassas herhangi bir görev yapan kişiler opioid kullanmamalıdır. Sağlık hizmeti sağlayıcıları, vinç veya forklift dahil ağır ekipman kullanan veya kullanan çalışanların kronik veya akut ağrıyı opioidlerle tedavi etmelerini önermemelidir. Güvenlik açısından hassas operasyonlar yürüten işçileri yöneten işyerleri, bu işçiler doktorları tarafından opioidlerle tedavi edildiği sürece işçileri daha az hassas görevlere vermelidir.
Opioidleri uzun süre alan kişilerin işsiz kalma olasılığı artmıştır. Opioid almak hastanın hayatını daha da bozabilir ve opioidlerin olumsuz etkileri hastaların aktif bir yaşam sürmeleri, iş bulmaları ve kariyer sürdürmeleri önünde önemli bir engel haline gelebilir.
Ek olarak, istihdam eksikliği, reçeteli opioidlerin anormal kullanımının bir göstergesi olabilir.
Artan kaza eğilimi
Opioid kullanımı kazaya yatkınlığı artırabilir. Opioidler trafik kazası ve kaza sonucu düşme riskini artırabilir.
Azaltılmış dikkat
Opioidlerin, antidepresanlar ve/veya antikonvülzanlarla birlikte kullanıldığında dikkati azalttığı gösterilmiştir.
Etkileşimler
Opioidleri diğer ilaçlarla birlikte kullanan hastaları tedavi eden hekimler, daha ileri tedavinin endike olduğuna dair sürekli dokümantasyon tutarlar ve hastanın durumu daha az riskli tedaviyi hak edecek şekilde değişirse tedaviyi ayarlama fırsatlarının farkında olurlar.
Diğer depresan ilaçlarla birlikte
Opioidlerin benzodiazepinler veya etanol gibi diğer depresan ilaçlarla eşzamanlı kullanımı advers olay ve aşırı doz oranlarını artırmaktadır. Buna rağmen, opioidler ve benzodiazepinler birçok ortamda eşzamanlı olarak dağıtılmaktadır. Tek başına opioid doz aşımında olduğu gibi, bir opioid ve başka bir depresanın kombinasyonu solunum depresyonunu hızlandırabilir ve genellikle ölüme yol açabilir. Bu riskler, hasta davranışındaki ve tedaviye uyumdaki değişiklikler için sürekli tarama yapabilecek bir doktor tarafından yakın izleme ile azaltılır.
Opioid antagonisti
Opioid etkileri (olumsuz veya başka türlü) nalokson veya naltrekson gibi bir opioid antagonisti ile tersine çevrilebilir. Bu rekabetçi antagonistler opioid reseptörlerine agonistlerden daha yüksek afinite ile bağlanır ancak reseptörleri aktive etmez. Bu, agonistin yerini alarak agonist etkilerini zayıflatır veya tersine çevirir. Bununla birlikte, naloksonun eliminasyon yarı ömrü opioidin kendisinden daha kısa olabilir, bu nedenle tekrar dozlama veya sürekli infüzyon gerekebilir veya nalmefen gibi daha uzun etkili bir antagonist kullanılabilir. Düzenli olarak opioid alan hastalarda, dayanılmaz bir ağrıyla uyanmak gibi şiddetli ve üzücü bir reaksiyondan kaçınmak için opioidin sadece kısmen tersine çevrilmesi esastır. Bu, tam doz verilmeyip solunum hızı düzelene kadar küçük dozlarda verilerek sağlanır. Daha sonra bir infüzyon başlatılarak tersine çevirme bu seviyede tutulur ve ağrı kesilmeye devam edilir. Opioid antagonistleri, opioid aşırı dozunu takiben solunum depresyonu için standart tedavi olmaya devam etmektedir ve nalokson en yaygın kullanılanıdır, ancak daha uzun etkili antagonist nalmefen, metadon gibi uzun etkili opioidlerin aşırı dozlarını tedavi etmek için kullanılabilir ve diprenorfin, veteriner hekimlikte kullanılan etorfin ve karfentanil gibi son derece güçlü opioidlerin etkilerini tersine çevirmek için kullanılır. Bununla birlikte, opioid antagonistleri opioid analjeziklerin faydalı etkilerini de bloke ettiğinden, genellikle sadece aşırı doz tedavisinde faydalıdırlar; opioid antagonistlerinin yan etkileri azaltmak için opioid analjeziklerle birlikte kullanılması, dikkatli doz titrasyonu gerektirir ve analjezinin sürdürülmesine izin verecek kadar düşük dozlarda genellikle zayıf etkilidir.
Naltreksonun ciddi advers olay riskini artırmadığı görülmüştür, bu da oral naltreksonun güvenilirliğini doğrulamaktadır. Nalokson kullanan hastalarda rebound toksisitesine bağlı ölüm veya ciddi advers olaylar nadir görülmüştür.
Farmakoloji
Opioidler sinir sistemi ve diğer dokulardaki spesifik opioid reseptörlerine bağlanır. Opioid reseptörlerinin üç ana sınıfı vardır: μ, κ, δ (mu, kappa ve delta), ancak on yedi kadar reseptör bildirilmiştir ve ε, ι, λ ve ζ (Epsilon, Iota, Lambda ve Zeta) reseptörlerini içerir. Buna karşılık, σ (Sigma) reseptörleri artık opioid reseptörleri olarak kabul edilmemektedir çünkü aktivasyonları opioid ters-agonisti nalokson tarafından tersine çevrilmez, klasik opioidler için yüksek afiniteli bağlanma göstermezler ve diğer opioid reseptörleri levo-rotatori izomerler için stereo-seçici iken dekstro-rotatori izomerler için stereoselektiftirler. Buna ek olarak, μ-reseptörünün üç alt tipi vardır: μ1 ve μ2 ve yeni keşfedilen μ3. Klinik öneme sahip bir diğer reseptör de ağrı tepkilerinde rol oynayan ve analjezik olarak kullanılan μ-opioid agonistlerine karşı tolerans gelişiminde önemli bir role sahip olan opioid-reseptör benzeri reseptör 1'dir (ORL1). Bunların hepsi GABAerjik nörotransmisyon üzerinde etkili olan G-proteinine bağlı reseptörlerdir.
Fonksiyonel seçicilik
Yeni bir ilaç geliştirme stratejisi, reseptör sinyal iletimini dikkate almaktadır. Bu strateji, istenmeyen yollar üzerindeki etkiyi azaltırken arzu edilen sinyal yollarının aktivasyonunu artırmaya çalışmaktadır. Bu farklı stratejiye işlevsel seçicilik ve yanlı agonizm gibi çeşitli isimler verilmiştir. Kasıtlı olarak yanlı agonist olarak tasarlanan ve klinik değerlendirmeye alınan ilk opioid oliseridin ilacıdır. Analjezik aktivite gösterir ve yan etkileri azaltır.
Opioid karşılaştırması
Opioidlerin göreceli etki gücünü karşılaştıran eşdeğerlik oranlarını belirlemek için kapsamlı araştırmalar yapılmıştır. Bir opioid dozu verildiğinde, bir diğerinin eşdeğer dozajını bulmak için bir ekanaljezik tablosu kullanılır. Bu tür tablolar opioid rotasyon uygulamalarında ve bir opioidi referans opioid olan morfinle karşılaştırarak tanımlamak için kullanılır. Eşdeğer ağrı kesici tabloları tipik olarak ilaç yarı ömürlerini ve bazen de morfin gibi uygulama yollarına göre aynı ilacın eşdeğer ağrı kesici dozlarını listeler: oral ve intravenöz.
Doğal olarak oluşan opioidler
Opioidler dünyanın bilinen en eski ilaçları arasındadır. Bir insan arkeolojik alanında Papaver somniferum'un bilinen en eski kanıtı, M.Ö. 5.700-5.500 yılları arasındaki Neolitik döneme aittir. Tohumları İber Yarımadası'ndaki Cueva de los Murciélagos'ta ve İtalyan Yarımadası'ndaki La Marmotta'da bulunmuştur. 181182
Afyon haşhaşının tıbbi, rekreasyonel ve dini amaçlar için kullanılması, Sümer kil tabletlerindeki ideogramların bir "neşe bitkisi" olan "Hul Gil" in kullanımından bahsettiği M.Ö. dördüncü yüzyıla kadar izlenebilir. 184 Afyon Mısırlılar tarafından biliniyordu ve Ebers Papirüsü'nde çocukların yatıştırılması, ve meme apselerinin tedavisi için bir karışımda bir bileşen olarak bahsedilmektedir.
Afyon Yunanlılar tarafından da biliniyordu. Hipokrat ( c . 460 – c. 370 BC) ve öğrencileri tarafından uykuya neden olan özellikleri nedeniyle değerlendirildi ve ağrı tedavisinde kullanıldı. Latince "Sedare dolorem opus divinum est", trans. "Acıyı hafifletmek ilahi olanın işidir" deyişi, Hipokrat'a ve Bergamalı Galen'e çeşitli şekillerde atfedilmiştir. Afyonun tıbbi kullanımı daha sonra Roma ordusunda görev yapan Yunan bir doktor olan Pedanius Dioscorides (MS 40 – 90 civarı ) tarafından beş ciltlik eseri De Materia Medica'da tartışılmıştır.
İslami Altın Çağ boyunca, afyon kullanımı Avicenna (c. 980 – Haziran 1037 AD) tarafından The Canon of Medicine'de ayrıntılı olarak tartışılmıştır. Kitabın beş cildi afyonun hazırlanması, bir dizi fiziksel etki, çeşitli hastalıkları tedavi etmek için kullanımı, kullanımı için kontrendikasyonlar, zehir olarak potansiyel tehlikesi ve bağımlılık potansiyeli hakkında bilgi içermektedir. Avicenna, afyonun son çare olarak kullanılmasını teşvik etmedi ve analjeziklerle en aza indirmeye çalışmak yerine ağrının nedenlerini ele almayı tercih etti. İbn-i Sina'nın gözlemlerinin çoğu modern tıp araştırmaları tarafından desteklenmiştir.
Dünyanın Hindistan ve Çin'de afyonun tam olarak ne zaman farkına vardığı belirsizdir, ancak Çin tıbbi çalışması K'ai-pao-pen-tsdo'da (MS 973 gelindiğinde, afyon haşhaşları Agra Subah bölgesinde temel bir bahar ürünüdür.
Doktor Paracelsus ( c . 1493-1541), Alman Rönesansı sırasında Batı Avrupa'da afyonu tıbbi kullanıma yeniden sokmakla tanınır. Afyonun tıbbi kullanım için faydalarını övdü. Ayrıca, laudanum adını verdiği bir hap olan bir "arcanum"a sahip olduğunu iddia etti, bu da özellikle ölüm aldatılacaksa, diğerlerinden daha üstündü. ("Ich hab' ein Arcanum – heiss' ich Laudanum, ist über das Alles, wo es zum Tode reichen will.")  Daha sonraki yazarlar, Paracelsus'un laudanum tarifinin afyon içerdiğini, ancak kompozisyonunun bilinmediğini iddia etmişlerdir.
Laudanum
Laudanum terimi, 17. yüzyıla kadar yararlı bir ilaç için genel olarak kullanılmıştır. Thomas Sydenham, afyonun ilk sıvı tentürünü tanıttıktan sonra, "laudanum" hem afyon hem de alkolün bir karışımı anlamına geldi. Sydenham'ın 1669 laudanum tarifi, afyonu şarap, safran, karanfil ve tarçın ile karıştırdı. Sydenham'ın laudanumu 20. yüzyıla kadar hem Avrupa'da hem de Amerika'da yaygın olarak kullanılmıştır. Afyona dayanan diğer popüler ilaçlar, çocuklar için çok daha hafif bir sıvı preparat olan Paregoric'i içeriyordu; Siyah damla, daha güçlü bir hazırlık; ve Dover'ın tozu.
Afyon ticareti
Afyon, diğerlerinin yanı sıra Hindistan, Portekizliler, Hollandalılar, İngilizler ve Çin'i içeren ticaret ağları aracılığıyla yasal ve yasadışı olarak hareket eden büyük bir sömürge metası haline geldi. İngiliz Doğu Hindistan Şirketi, afyon ticaretini MS 1683'te bir yatırım fırsatı olarak gördü. Bengal Valisi, Doğu Hindistan Şirketi adına Bengal afyonu üretimi üzerinde bir tekel kurdu. Hint afyonunun ekimi ve üretimi, 1797 ve 1949 yılları arasında bir dizi eylemle daha da merkezileştirildi ve kontrol edildi. İngilizler, Çin hükûmetinin yasaklarına meydan okuyarak Çin'e kaçırılan Hint afyonunu satarak Çin çayının ithalatından kaynaklanan ekonomik açığı dengeledi. Bu, Çin ve İngiltere arasında Birinci (1839-1842) ve İkinci Afyon Savaşları'na (1856-1860) yol açtı.
Morfin
19. yüzyılda, geniş kapsamlı etkileri olan iki büyük bilimsel ilerleme kaydedildi. 1804 civarında, Alman eczacı Friedrich Sertürner, morfinleri afyondan izole etti. Kristalleşmesini, yapısını ve farmakolojik özelliklerini 1817'de iyi karşılanan bir makalede açıkladı. Morfin, modern bilimsel ilaç keşfinin başlangıcı olan herhangi bir tıbbi bitkiden izole edilen ilk alkaloiddi.
Morfin başlangıçta ağrıyı hafifletme kabiliyeti nedeniyle harika bir ilaç olarak selamlandı. İnsanların uyumasına yardımcı olabilir, ve öksürük ve ishal kontrolü de dahil olmak üzere diğer yararlı yan etkilere sahipti. Doktorlar tarafından yaygın olarak reçete edildi ve eczacılar tarafından kısıtlama olmaksızın dağıtıldı. Amerikan İç Savaşı sırasında, afyon ve laudanum askerleri tedavi etmek için yaygın olarak kullanıldı. Ayrıca kadınlar, adet ağrısı ve "sinir karakterli" hastalıklar için sık sık reçete edildi. İlk başta (yanlışlıkla) bu yeni uygulama yönteminin bağımlılık yapmayacağı varsayılıyordu.
Kodein
Kodein 1832'de Pierre Jean Robiquet tarafından keşfedildi. Robiquet, İskoç kimyager William Gregory (1803-1858) tarafından tanımlanan morfin ekstraksiyonu için bir yöntemi gözden geçiriyordu. Gregory'nin prosedüründen kalan kalıntıyı işleyen Robiquet, afyonun diğer aktif bileşenlerinden kristalin bir maddeyi izole etti. Keşfi hakkında şunları yazdı: "İşte afyonda bulunan yeni bir madde ... Şimdiye kadar afyonun tek aktif prensibi olduğu düşünülen morfinin tüm etkileri hesaba katmadığını biliyoruz ve fizyologlar uzun süredir doldurulması gereken bir boşluk olduğunu iddia ediyorlar." Alkaloidi keşfetmesi, kodeine dayanan bir nesil antitussif ve antidiarreal ilaçların geliştirilmesine yol açtı.
Yarı sentetik ve sentetik opioidler
Eroin, Bayer Laboratuvarları'nda Heinrich Dreser (1860-1924) için çalışan Felix Hoffmann (1868-1946) tarafından bağımsız olarak sentezlenene kadar çok az ilgi gördü. Dreser, yeni ilacı 1898'de tüberküloz, bronşit ve astım için analjezik ve öksürük tedavisi olarak piyasaya sürdü. Bayer, eroinin bağımlılık potansiyeli fark edildikten sonra 1913'te üretimi durdurdu.
1910'larda Almanya'da birkaç yarı sentetik opioid geliştirildi. İlki, oksimorfon, 1914'te afyon haşhaşlarında bir opioid alkaloid olan thebaine'den sentezlendi. Daha sonra, Martin Freund ve Edmund Speyer, 1916'da Frankfurt Üniversitesi'nde yine thebaine'den oksikodon geliştirdiler. 1920'de hidrokodon, Carl Mannich ve Helene Löwenheim tarafından kodeinden türetilerek hazırlandı. 1924'te hidromorfon, morfine hidrojen eklenerek sentezlendi. Etorfin, 1960 yılında afyon haşhaş samanındaki oripavin'den sentezlendi. Buprenorfin 1972 yılında keşfedildi.
İlk tam sentetik opioid, 1932'de IG Farben'de Alman kimyager Otto Eisleb (veya Eislib) tarafından tesadüfen bulunan meperidin (daha sonra demerol) idi. Meperidin, morfin ile ilgisi olmayan, ancak afyon benzeri özelliklere sahip bir yapıya sahip ilk afyondu. Analjezik etkileri 1939'da Otto Schaumann tarafından keşfedildi. Yine IG Farben'de bulunan Gustav Ehrhart ve Max Bockmühl, Eisleb ve Schaumann'ın çalışmaları üzerine inşa edildi. 1937 civarında "Hoechst 10820" (daha sonra metadon) geliştirdiler. 1959'da Belçikalı doktor Paul Janssen, eroinin gücünün 30 ila 50 katı olan sentetik bir ilaç olan fentanil geliştirdi. Şu anda yaklaşık 150 sentetik opioid bilinmektedir.
Kriminalizasyon ve tıbbi kullanım
Afyonun klinik olmayan kullanımı, Amerika Birleşik Devletleri'nde 1914 Harrison Narkotik Vergi Yasası ve diğer birçok yasa tarafından suç sayılmıştır. Opioidlerin kullanımı damgalandı ve ölmekte olan hastalar için sadece son çare olarak reçete edilmesi tehlikeli bir madde olarak görüldü. 1970 tarihli Kontrollü Maddeler Yasası sonunda Harrison Yasası'nın sertliğini hafifletti.
1996 yılında OxyContin'in piyasaya sürülmesine, ağrı kesici için opioidlerin kullanımını teşvik eden agresif bir pazarlama kampanyası eşlik etti. Opioidlerin reçetelenmesinin artması, eroin için büyüyen bir karaborsayı körükledi. 2000 ve 2014 yılları arasında "ülke genelinde eroin kullanımında endişe verici bir artış ve aşırı dozda uyuşturucu ölümleri salgını" yaşandı. 224
Sonuç olarak, sağlık kuruluşları ve Sorumlu Opioid Reçeteleme Hekimleri gibi halk sağlığı grupları, opioidlerin reçetelenmesinde azalma çağrısında bulunmuştur. 2016 yılında, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), opioidlerin "aktif kanser tedavisi, palyatif bakım ve yaşam sonu bakımı dışındaki kronik ağrı için" reçetelenmesi ve opioid sivrilmesinin artması için yeni bir dizi kılavuz yayınladı.
David Bohm
David Bohm (20 Aralık 1917 – 27 Ekim 1992) teorik fizik, felsefe ve nöropsikoloji alanlarına katkıda bulunmuş bir kuantum mekaniği fizikçisidir.
Bohm 1917'de ABD'nin Pensilvanya eyaletinde Wilkes-Barre’de doğdu. Başarılı bir iş insanı olan babasının isteğinin aksine O, bir iş insanı olmayı reddetti ve bir teorik fizikçi olmaya karar verdi. 1939'da Pennsylvania Eyalet Koleji'nden mezun olduktan sonra teorik fizikçi Robert Oppenheimer ile birlikte çalışmak için Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü ve ardından Kaliforniya Üniversitesi'nde bulundu. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra Princeton Üniversitesi'nde görev yaptı; burada Albert Einstein'la birlikte çalıştı. 1951 yılında yayınlanan ve ilk kitabı olan "Kuantum Teorisi" (Quantum Theory) isimli kitabı alanında bir klasik olarak kabul edilir. Daha sonraları çoğunluk tarafından kabul edilen kuantum fiziği yorumundan ayrılarak kuantum mekaniğine kendi yorumunu getirmiştir. Parçalardan ziyade bütüne önem veren bu görüşünü "Modern Fizikte Nedensellik ve Şans" (Causality and Chance in Modern Physics), "Bütünlük ve Saklı Düzen" (Wholeness and the Implicate Order), "Bölünmemiş Evren: Kuantum Teorisinin Ontolojik Bir Yorumu" (The Undivided Universe: An ontological interpretation of quantum theory) gibi kitaplarında detaylandırmıştır. Elektronların içine girdikleri zaman bireysel olarak davranmayı bırakıp daha büyük ve parçaları birbirleriyle bağlantılı bir bütünün bir parçası gibi davranmaya başladıklarını gözlemlemiş ve şu sözleri söylemiştir: "'maddeselliğine ve muazzam boyutlarına rağmen evren kendi içinde ve kendi başına mevcut olmayıp, daha büyük ve tarif edilemez bir şeyin ürünüdür. Evren, hayal edilmez bir okyanusun ortasında meydana gelen küçük bir dalgalanmadan, nispeten küçük bir 'hareketlenme motifinden' ibarettir.'"Hint filozof Jiddu Krishnamurti'yi keşfetmesi, bilimsel ve felsefi düşüncelerinin olgunlaşmasına katkıda bulundu. Bohm, nöropsikoloji alanında, kuantum-matematik ilkeleriyle ve dalga süreçleriyle uyumlu olarak, beynin bir hologram gibi işlediğini öngören hologramik modeli ortaya koydu. Ayrıca atom altı parçacıklarla ilgili araştırmaları neticesinde de evren'in dev bir hologram olduğu kanısına vardı. Bohm'un en önemli saptamalarından biri, günlük yaşantımızın gerçekte bir holografik görüntü olduğudur. Ona göre evren, sonsuz ve sınırsız tek bir holografik yapıdır ve parçalardan söz etmek anlamsızdır. İnsan, hayat, tabiat, düşüncenin yapısı gibi konularda çalışmalarını sürdüren Bohm, bir yandan da kendi ismiyle anılan bir diyalog tekniği geliştirdi, Yaptığı konuşmalarda bir sosyoterapi biçimi olarak diyalogun öneminden bahsetti, krishnamurti ile yaptığı diyalogları kitaplaştırdı. Jiddu Krishnamurti ile birçok söyleşide bulunmuştur ve 1992 yılında 74 yaşında Londra'da kalp krizi yüzünden ölmüştür.
Aharonov–Bohm etkisi
Bohm, 1957'de Bristol Üniversitesinde araştırmalarını yürütmeye başladıktan kısa bir süre sonra 1959 yılında Yakir Aharonov ile birlikte bir manyetik alanın, alandan arındırılmış (yani manyetik ve elektrik alanın sıfır olduğu) bir bölgeye etkisinin gözlenebildiğini göstermişlerdir. Bu olay, manyetik potansiyelin ilk kez açıklanışıydı.
Birkaç Dolar İçin
Birkaç Dolar İçin (İtalyanca: Per qualche dollaro in più), 1965 yapımı Sergio Leone'nin yönettiği spagetti western filmidir.
Filmde Clint Eastwood ve Lee Van Cleef başrolleri paylaşmaktadırlar.
Konu
Douglas Mortimer (Lee Van Cleef) ve Monco (Clint Eastwood) bir ödül avcılarıdır. Sürekli şerifin astığı ilanlardaki suçluları yakalar ve başlarına konan ödülleri alırlar. Bir gün Indio (Gian Maria Volontè) hapishaneden kaçar ve başına 10.000 dolar ödül konur. İkisi de bu suçlunun peşine düşerler. Bu arada Albay Douglas'ın asıl istediği para değil intikamdır.
Filmin sonunda Albay ve Monco ortak olup Indio ve bütün adamlarıyla yüzleşirler. Ya kazanacaklardır ya da öleceklerdir.
Yunan-İtalyan Savaşı
Yunan-İtalyan Savaşı (Yunanca: Ελληνοϊταλικός Πόλεμος Ellēnoїtalikós Pólemos ya da Πόλεμος του Σαράντα Pólemos tou Saránda, "40 Savaşı", İtalyanca: Guerra di Grecia, "Yunan Savaşı"), 28 Ekim 1940'tan 23 Nisan 1941'e kadar İtalya ve Yunanistan krallıkları arasında gerçekleşti. 10 Haziran 1940'ta İtalya, Fransa ve Birleşik Krallık'a savaş ilan etti. Eylül 1940'ta İtalyanlar Fransa, İngiliz Somaliland ve Mısır'ı işgal etti. Bunu, İtalya'da İngiliz müttefiki olmakla suçlanan Yunanistan'a karşı düşmanca bir basın kampanyası izledi. Bir dizi provokasyon, Yunan hafif kruvazörü Elli'nin 15 Ağustos'ta İtalyanlar tarafından batırılmasıyla doruk noktasına ulaştı. 28 Ekim'de Mussolini, Yunanistan Başbakanı Ioannis Metaxas'ın reddettiği, Yunanistan topraklarının bırakılmasını talep eden bir ültimatom verdi.
İtalya'nın, İtalyan kontrolündeki Arnavutluk'ta bulunan Kraliyet Ordusu'nun tümenleriyle başlattığı Yunanistan'ı işgali, düşük moral ve zayıf planlamanın damgasını vurduğu bir fiyaskoydu: İtalyanlar, Yunan Ordusu'nun beklenmedik bir şekilde inatçı direnişiyle karşılaştı ve dağlık ve çamurlu topraklarla mücadele etmek zorunda kaldı. Kasım ortasına kadar Yunanlar, İtalyan işgalini Yunan topraklarının hemen içinde durdurmuştu. İngiliz bombardıman uçakları ve savaş uçakları İtalya'nın güçlerini ve üslerini vururken, Yunanlar seferberliklerini tamamladılar ve İtalyanları Arnavutluk'a geri püskürtmek için ordularının büyük bir kısmıyla karşı saldırıya geçtiler - bu ilerleme Ocak 1941'de Klisura Geçidi'nin ele geçirilmesiyle sonuçlandı. İtalyan işgalinin ve 1940 Yunan karşı saldırısının yenilgisi, Yunanlar "direnişlerinin azmi ile herkesi şaşırtan" Mark Mazower tarafından "tüm savaşın ilk Mihver gerilemesi" olarak adlandırıldı.
Cephe, Şubat 1941'de istikrara kavuştu ve bu sırada İtalyanlar, Arnavut cephesini Yunanların 14 tümenine karşı 28 tümenle takviye ettiler (Yunan tümenleri daha büyük olmasına rağmen). Mart ayında İtalyanlar, başarısız olan Bahar Taarruzu'nu gerçekleştirdiler. Bu noktada, kayıplar karşılıklı olarak ağırdı, ancak Yunanların kayıplarını hem insan hem de malzeme olarak yenileme konusunda İtalyanlardan çok daha az yeteneği vardı ve cephaneleri ve diğer malzemeleri tehlikeli derecede düşüktü. İtalyanların aksine, adamlarını ve ekipmanlarını rotasyona tabi tutma yeteneklerinden de yoksundular. Yunanların İngilizlerden maddi yardım talepleri durumu yalnızca kısmen hafifletti ve Nisan 1941'de Yunan Ordusu yalnızca bir aylık ağır topçu mühimmatına sahipti ve 200.000-300.000 güçlü rezervinin büyük kısmını uygun şekilde donatıp seferber edemedi.
Adolf Hitler, çatışmaya artan İngiliz müdahalesinin Almanya'nın geri kalanı için bir tehdit oluşturduğuna karar verirken, Almanya'nın Balkanlar'daki yığılması Bulgaristan'ın 1 Mart 1941'de Mihver'e katılmasının ardından hızlandı. İngiliz kara kuvvetleri ertesi gün Yunanistan'a gelmeye başladı. Bu, Hitler'in Mihver müttefikinin yardımına gelmesine neden oldu. 6 Nisan'da Almanlar Kuzey Yunanistan'ı işgal etti (Marita Operasyonu). Yunanlar, adamlarının büyük çoğunluğunu Arnavutluk cephesinde İtalyanlarla karşılıklı olarak maliyetli bir çıkmaza sokmuş ve müstahkem Metaxas Hattı'nı yetkili gücünün yalnızca üçte biriyle bırakmıştı. Kuzey Yunanistan'daki Yunan ve İngiliz kuvvetleri direnemedi ve Almanlar hızla batıya ve güneye ilerledi. Arnavutluk'ta Yunan ordusu, Almanlar tarafından önünün kesilmesini önlemek için gecikmiş bir geri çekilme yaptı, ancak İtalyanlar tarafından yavaş yavaş takip edildi. Yunanistan 20 Nisan 1941'de Alman birliklerine ve 23 Nisan 1941'de İtalyanlara teslim oldu. Yunanistan daha sonra Bulgar, Alman ve İtalyan birlikleri tarafından işgal edildi. İtalyan ordusu 102.064 muharebe zayiatı (13.700 ölü ve 3.900 kayıp) ve elli bin yaralı verdi; Yunanlar 90.000'den fazla savaş zayiatı (14.000 ölü ve 5.000 kayıp dahil) ve bilinmeyen sayıda yaralandı.
İnek Şaban (film)
İnek Şaban, 1978 yapımı bir Türk filmi.
Newfolden, Minnesota
Newfolden, Amerika Birleşik Devletleri'nin Minnesota eyaletinde yer alan ve Marshall ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 368'dir.
2010 Sayımı
15 Mart 2010 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 368 kişiden 50 aileden ve 38 evden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehrin nüfus dağılımı %96,8 Beyaz, %0,1 Afrikan Amerikan, %0,9 Yerli Amerikan, %0,2 Asyalı, %0,4'ünün ise diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.
NGC 4728B
NGC 4728B, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Berenis'in Saçı takımyıldızı yönünde bulunur. Sbc tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. Alman astronom Heinrich d'Arrest tarafından 1867 yılında 27,94 cm (11 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Kürtüncü, Musabeyli
Kürtüncü, Kilis ilinin Musabeyli ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı 1918 yılına ait kaynaklarda Kürtüncük olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy; Musabeyli ilçe merkezine 17 km, Kilis il merkezine 44 km uzaklıktadır.
Yollar
Yollar, Türk şarkıcı Göksel'in ilk stüdyo albümü. 1 Mayıs 1997'de Karma Müzik Yapım ve Raks Müzik tarafından yayımlandı. Albüm, Onno Tunç'un 1996'da ölmesi nedeniyle gecikmeli olarak piyasaya sürüldü.
Ljubljana Hipodromu
Ljubljana Hipodromu veya Stožice Hipodromu, Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da yer alan bir hipodrom. Ülkede at yarışlarının düzenlendiği tek spor tesisidir. Şehir merkezinin 3 km kuzeyinde bulunmaktadır. 1957'de inşa edildi.
Saphir Taïder
Saphir Sliti Taïder (d. 29 Şubat 1992) Cezayirli millî futbolcudur. Serie A'da İnter'de forma giymektedir.
Kariyeri
Grenoble'de futbola başlamıştır. 2010'da A takıma yükselen oyuncu 2011'de İtalyan ekiplerinden Bologna'ya transfer olmuştur.Burada gösterdiği oyun ile İnter'in dikkatini çekmiş ve 2013'te 5,5 milyon €'ya transfer olmuştur.
Millî takım kariyeri
İlk maçına 2013'te Benin karşısında çıkmıştır.
NGC 4728C
NGC 4728C, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Berenis'in Saçı takımyıldızı yönünde bulunur. S tipi bir sarmal galaksidir. Alman astronom Heinrich d'Arrest tarafından 1867 yılında 27,94 cm (11 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Riyad Mahrez
Riyad Karim Mahrez (d. 21 Şubat 1991), Cezayirli millî futbolcudur. Suudi Profesyonel Ligi takımlarından El-Ehli forması giymektedir ve Cezayir millî takımı adına mücadele etmektedir.
Mahrez, Cezayir formasıyla 2014 FIFA Dünya Kupası, 2015 Afrika Uluslar Kupası ile 2017 Afrika Uluslar Kupası turnuvalarında da boy gösterdi.
İlk yılları ve özel hayatı
Mahrez'in babası da Cezayir'de futbolcuydu. Mahrez, 15 yaşındayken babasını kalp krizi yüzünden kaybetti. Yıllar sonra, babasının ölümüyle ilgili; "Daha ciddi birisi olmaya başlamış mıydım bilmiyorum ama babamın ölümünden sonra her şey yolunda gitmeye başladı. Belki kafamın içinde daha fazlasını istiyordum." sözlerini söyledi.
Mahrez, 2015 yılında İngiliz kız arkadaşıyla evlendi ve bundan bir yıl sonra bir kız çocuğu oldu.
Mahrez Müslümandır.
Kulüp kariyeri
Mahrez, futbol kariyerine; 2004 yılında, doğup büyüdüğü şehrin takımı olan AAS Sarcelles'de başladı. 2009 yılında CFA takımlarından Quimper'e transfer oldu ve ilk sezonunda 22 maçta 2 gollük bir performans sergiledi. 2010 yılında Ligue 2 takımlarından Le Havre'a transfer oldu ve Ocak 2014'e kadar bu takımda oynadı.
Mahrez, 11 Ocak 2014 tarihinde EFL Championship takımlarından Leicester City'ye transfer oldu ve 3.5 yıllık sözleşme imzaladı. Leicester forması altındaki ilk maçına; 25 Ocak 2014 tarihinde, 2-0 kazandıkları Middlesbrough maçında çıktı. Leicester, sezon sonunda ligi şampiyon olarak tamamladı ve 10 yıl sonra tekrar Premier League'de mücadele etme hakkını kazandı.
Mahrez, ilk Premier League golünü; 4 Ekim 2014 tarihinde 2-2 biten maçta Burnley karşısında attı. İlk sezonunda 30 maç yaptı ve 4 gol-3 asistlik bir performans sergiledi.
Mahrez, Ağustos 2015'te takımıyla olan sözleşmesini 2019'a kadar uzattı. 5 Aralık 2015 tarihinde, 3-0 kazandıkları Swansea City maçında hat-trick yaparak, Premier League'de bunu başaran ilk Cezayirli futbolcu olmayı başardı. Mahrez'in değeri, Ocak 2016'da 4.5 milyon £'dan 30.1 milyon £'a kadar çıktı ve Avrupa'nın en pahalı 50 oyuncusundan biri oldu. Sezon sonunda Leicester, mucizevi bir şekilde ligi şampiyon olarak tamamladı. Mahrez ise, gösterdiği performansla; İngiltere'de Yılın Futbolcusu ile diğer 4 takım arkadaşıyla birlikte İngiltere'de Yılın Takımı ödüllerini kazandı. Bu ödülleri kazanan ilk Cezayirli futbolcu olmakla birlikte, aynı zamanda Premier League şampiyonluğunu yaşayan ilk Cezayirli futbolcu oldu.
Mahrez, Ağustos 2016'da takımıyla olan sözleşmesini 4 yıl daha uzattı. Ekim 2016'da, Avrupa'da Yılın Futbolcusu ödülü için adaylığa gösterildi ve sıralamada 7. oldu.
Robert Michael Ballantyne
Robert Michael Ballantyne (24 Nisan 1825 - 8 Şubat 1894), İskoç yazar. Yaşamı boyunca 100'den fazla kitap yazan Ballantyne, Türkiye'de özellikle Mercan Adası (1857) adlı romanıyla tanınmaktadır.
Yaşamı ve Eserleri
Ünlü bir matbaacı aileden gelen Ballantyne, yayımcılıkla uğraşan Alexander Thomson Ballantyne (1776-1847) ve eşi Anne (1786-1855)'in en küçük oğluydu.
Çocukluk dönemi hakkında çok fazla bilgi yoktur. Bir süre Edinburgh Akademisi’ne devam etti, ancak düzenli bir eğitim alamamıştır. Bu yüzden hayatındaki en büyük pişmanlıklarından birini elindeki bu gibi fırsatları gereği gibi değerlendirmemesidir. Eserlerindeki sadelik ve akıcılık bu bir edebiyat eğitimi almamasından ileri geldiği düşünülebilir.
Ailesinin maddi durumun kötüleşmesi yüzünden Ballantyne çocuk yaşta kendi parasını kazanmak zorunda kaldı. 16 yaşında Kanada’da Hudson Körfezi Şirketi'nde çalışmaya başladı. 6 yıl kadar burada çalıştıktan sonra 1847’de İskoçya'ya döndü. 1856’da edebi bilgisini güçlendirmek ve ona popülerlik kazandıracak olan çocuklar ve gençler için hikâyeler yazmaya başladı. Genç kürk tüccarları (1856), Mercan adası (1857), Buz dünyası (1859), Ungava: Bir Eskimo Diyarının Hikâyesi (1857), Fener (1865), Korsan Şehri (1874) ve sayıları yüzü geçen birçok hikâyesi bulunmaktadır.En çok bilinen ve sevilen eseri Mercan adasıdır.