cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Çayıralan
Coğrafi konumu
Rakımı 1330 m, yüzölçümü 1445 km² ve nüfusu 25.958'dir. İlçe arazisi genellikle dağlıktır. Doğuda Akdağlar, batıda Gevencik Dağı, kuzeybatıda ise, Beydağı yer almaktadır. Vadilerle parçalanmış olan engebeli arazi, yer yer dalgalı düzlükler görünümüne kavuşmaktadır. İlçede tanınmış büyük bir akarsu yoktur. Ancak, çok sayıda küçük dere ve öz bulunmaktadır. Çayıralan Özü, en önemli akarsuyudur. Beypınarı ve Kayapınarı sularının birleşiminden oluşan Karacal Özü, Aşağı tekke Deresi, Külekçi suyu ve Dere Kemal ise, Çayıralan Özü'nün önemli kollarını oluşturmaktadır. Doğal göllerin bulunmadığı ilçede, Yahyasaray barajı ve İğdecik barajı'nın göletleri, hem tarım alanlarının, sulanmasında kullanılmakta, hem de çevreye bir görüntü kazandırmaktadır. İklimin karasal olduğu ilçede, yazlar; sıcak ve kurak, kışlar ise, soğuk ve kar yağışlı geçmektedir. Akdağlar ilçeyi sert rüzgarlara karşı koru maktadır. Hakim bitki örtüsü bozkırlardan oluş muştur. Yağışların daha çok olduğu dağlık alanlarda ise; çam, meşe ve ladin türlerinden oluşan ormanlar yer almaktadır (% 43.76). Çayıralan, Yozgat il'i genelinde Ormanların en yoğun olduğu ilçelerden birisidir. Vadi tabanlarında da söğüt ve kavak toplulukları yer almaktadır.
Tarihi
Osmanlı İmparatorluğu döneminde Akdağ Nahiyesi ya da Akdağ Kazası olarak da anılan ilçenin tarihi Kayseri, Kırşehir ve Bozok valiliklerinde bulunmuş olan Çerkeş İsa Bey'e (Türbesinin yapılma tarihi 1530'dur) kadar dayanır. Osmanlı Klasik döneminde kaza-nahiye merkezi olan köy Bozok Sancağı'nın Sancak merkezidir. Çerkez İsa Bey'in çiftliğine yerleştirilen Bozoklar'ın Beğdili Türkmenleri-Karalu Cemaatı-Yeni Karalu Cemaati (Karalu-i diğer) tarafından köy kurulmuştur. Köyün ismi Çayır Şeyhi karyesidir. Köyün kurulmasından önce köyün etrafında çeşitli isimlerle anılan mezraalar vardır. Karalı-Karalu mezraı da bunlardan biridir. Bu gün ilçe merkezinde lisenin yan tarafı karalu diye bilinen yerdir. Karalu-Karalı ismi ilçenin tarihi açısından çok önemlidir. Köyün ilk kuruluşunda çiftliğe Çerkez İsa Bey tarafından iskan ettirilenler Oğuzlar'ın Bozok kolunun Beğdili Boyu, İnallu taifesine mensup Karalu Cemaati'dir. İlçenin bilinen belgeli tarihi ancak Çerkez İsa Bey zamanına kadar uzanır. Çerkez İsa Bey'in türbesi, 1530 yılında yapılmıştır. Ancak ilçenin 5 km. güneyinde yer alan Turluhan (eski adı Torulhan) köyünün tarihinin daha eskiye dayandığına dair rivayetler vardır. Bununla ilgili Osmanlı kayıtlarında herhangi bir bilgi veya belgeye rastlanamamıştır. İlçenin su kaynağı olan Kaynarpınar mevkiinde Torulhan köyünün eski yerleşim yerinin bulunduğu yerde daha önceden bir han olduğu rivayet edilmektedir. Ancak bu hususta da bir belge ve bilgiye rastlanamamıştır.
Günümüzde ilçenin toplumsal yapısı
İlçenin nüfusu 18.040 olup 11.134'ü köylerde, 6.906'sıysa ilçe merkezinde yasamaktadır. Doğu ve kuzeyden çam, meşe ve ardıç ormanları ile çevrilidir. İlçenin önemli iş alanları tarım, hayvancılık, arıcılık, ticaret, fidancılık, orman ürünleri imalatı olarak sayılabilir. Civar ilçeler içerisinden eğitim seviyesi en yüksek ilçe olan Çayıralan halkının büyük bir kesimi (Gurbetçi) işçi olarak başta Almanya, Avusturya, Hollanda, Belçika, Fransa olmak üzere Avrupa ülkelerinde çalışmakta, geri kalan halkın büyük bölümü ise memur ve girişimci olarak başta Kayseri, İstanbul, Adapazarı, Mersin, Ankara gibi kentlerde yaşamlarını sürdürmekteler.
Avrupa'da işçi olarak çalışanların sayısı büyük bir yekün oluşturmaktadır. Tarihi eser olarak ilçe merkezinde Selçuklu Hanedanı'ndan kalma bir kümbet bulunmaktadır. Eskiden bir medrese, mezarlık ve bahçesinde yer alan kümbetle birlikte bir kompleks olan bu alandan geriye bugün sadece kümbet kalmıştır. Bugün medresenin yerinde yeni inşa eidlen bir Cami bulunmaktadır. Caminin ismi Selçuklu Camii yerine Aşağı Camii olarak değiştirildi. Halkının büyük kısmı Müslümandır, son yıllarda camii, okul gibi kamusal hizmet binalarının sayısında artma gözlenmiştir.
İlçeyi ilk kuranların büyük bir bölümü, göçmen Türkmen Yörüklerdir. Çevre köylerden ilçe merkezine doğru göç devam etmektedir. Avrupa emeklilerinden bir bölümü ve memuriyet nedeniyle ilçe dışındaki memur emeklileri de ilçeye dönerek ahir ömürlerini ilçelerinde yaşamayı tercih etmektedirler.
İlçeden, beyin göçü olmaktadır, büyük şehirlerde üniversite okuyarak Türkiye'nin birçok illerinde ikamet eden Çayıralanlılar vardır. Bununla birlikte ilçesine ahdi vefa tamamen dönüp hizmet edenler de vardır.
Tarımsal üretim
İlçede yetişebilen tarım ürünleri çeşitlidir. Buğday, arpa, çavdar, mısır, ayçiçeği, nohut, yonca, korunga, fiğ yetiştirilmektedir. Genellikle buğday ve arpa tarımı yapılmaktadır. Meyve olarak, elma, armut, kiraz, vişne, ceviz, kayısı, üzüm, gilaboru (kartopu) yetişmekte, yabani olarak ise kızılcık, ıhlamur, kekik, alıç, ardıç, kuşburnu, salep, dağ armudu gibi meyveler yetişmektedir.
Hayvansal üretim
Yörede sığır, koyun, keçi, keklik, tavuk, hindi, manda, tavşan yetiştiriciliği, tatlısu balıkçılığı yapılmaktadır. İlçede çok sayıda çiftlik ve müstakil ahır bulunmaktadır. Bunun yanı sıra yaz ayların halen çok sayıda yaylada hayvancılık devam ettirilmektedir. İlçede çok sayıda aile küçük çaplı hayvan yetiştiriciliğine devam etmektedir. Üretilen sütün önemli bir bölümü civar illerde bulunan büyük süt fabrikaları tarafından toplanmakta, geri kalan kısmı ise özellikle ilçenin süt ve peynir gibi süt ürünleri ihtiyacını karşılamaktadır.
Geleneksel ürünler
Geleneksel olarak halk kendi salça, pekmez, mantılık özellikle Kırpma mantı, bulgur, tarhana, kuşburnu marmelatı, peynir özellikle de Küp peyniri gibi ürünlerini üretmektedir.
Ekonomik yapı
İlçenin en önemli ekonomik kaynakları kısıtlı olarak yapılan mermer üretimi, daha çok yurtdışında çalışan işçilerin katkıları, yaz aylarında şehirdışında yaşayan hemşehriler ve gurbetçilerin ziyaretleri ile oluşan turizm, YİMPAŞ Holding'e ait su fabrikasını sayabiliriz. Bunun yanı sıra hizmet sektörü ve tarımsal üretimde diğer ekonomik gelir kaynaklarıdır.
El Sanatları
El sanatları olarak, azalmaya yüz tutsada, geçmişten gelen el sanatları: çedene (Kenevir, kendir) bitkisinden elde edilen liflerden ip, sicim, heybe, çul, çuval gibi el dokuması ürünler elde edilmektedir. Halıcılık yapılmaktadır. Yün eğirilerek, çorap, eldiven gibi zanâat ürünleri de imal edilir.
Germir
Germir ( ve Γκέρμερ) ya da 1960-2000 yılları arasındaki adıyla Konaklar, Kayseri'nin Melikgazi ilçesinde bulunan, bir köy niteliğindeki yerleşim yeri iken mahalle statüsüne dönüştürülmüş tarihi bir semttir. Şehir merkezine 5 km uzaklıktadır.
Tarihçe
İlk araştırmalar sonucunda Germir'in 18. yüzyılda kurulduğu düşünülmekteydi ancak daha sonra bu yerleşim yerinin 12.-13. yüzyılda kurulduğu ortaya çıkmıştır. Bu eski tarihlerden 20. yüzyılın ilk çeyreğine kadar, daha çok Hristiyanlardan oluşan, üç kültürün bir arada dostça yaşayışlarına tanıklık etmiş bir yerleşim yeridir. Bunlar Ortodoks Rumlar, Apostolik ve Ortodoks Ermeniler ve Müslüman Türkler'dir. 1915 Ermeni Kırımı ve 1923 Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi Türk Kurtuluş Savaşı'ndan sonra bu bölgede sadece Türkler kalmışlardır. Ayrıca Hristiyanlar'ın göçünden sonra bir dönem de muhacirlere ev sahipliği yapmıştır. Eski Germir'in Müslüman bölgesi dışında iki adet Rum bölgesi vardı. Bu bölgelerden birinin adı Agioi Theodoroi (Άγιοι Θεόδωροι), diğerinin adı ise, Meryem'nın unvanlarından biri olan ve "En Kutsal" anlamına gelen, Panagia (Παναγία)'dır.
3 tarihi kilise (biri Ermenilere bir kısmı da 1923 Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi sebebiyle göç eden Türkofon Rumlara ait olan), günümüzde ya renkli freskleriyle harabe bir şekilde bulunmakta ya da yerli halk tarafından ev şeklinde kullanılmaktadır. Harabe olan kiliseler, iç ve dış olarak fiziksel hasar görmüştür. Bu kiliselerden Ermenilere ait olanının adı Surp Stephanos Ermeni Apostolik Kilisesi (Ermenice'de Surp, "Hazreti" yani "Sayın" demektir. Yunanca'dan gelen Stephan(-os/-oğlu) özel adı ise "Onur, Taç, Çelenk" anlamlarına gelmektedir. Ermeni Apostolik Kilisesi; Ermeni Lusavoriçagan Kilisesi ve Ermeni Ortodoks Kilisesi olarak da adlandırılır.) idi. Kiliselerden Yunanlara ait olanlar ise, adını bulunduğu yere de vermiş olan, Agioi Theodoroi (tr: Aziz Teodor/Tanrı'nın Hediyesi) ve Panagia (tr: En Kutsal/Hristiyanlara göre Meryem Ana sıfatı) kiliseleridir. Germir'deki bu üç kilisenin tapusu 1940'larda şahıslara verilerek mabetler, özel mülke tevdi edilmiş. Tarihi eserler arasında altı adet cami de bulunmaktadır. Yine 1900'lü yıllarda bir köy olan Germir'de 4 okul, 4 eczane, 25 Hristiyan doktor, 35 dükkân bulunmaktaydı. 1892 yılına ait Rum kayıtlarına göre ise mahallede bulunan dört okulda, 5 öğretmen ve 242 öğrenci bulunuyordu. Ermeni kayıtlarına göre ise 1823'te 115 öğrencinin bulunduğu bir Ermeni okulu mevcuttu. 20. yüzyılın başında da önce Ermeniler sonra Rumlar tarafından terk edilen mahallenin içinde 2000 kitap barındıran büyük bir kütüphane mevcuttu. Ayrıca Germir, geçmişte Orta Anadolu'nun en önemli beziryağı üretim merkeziydi. Germir'de hâlâ sağlam duran fakat kullanılmayan 30'a yakın bezirhane vardır. Köy konaklarının, cami ve kiliselerinin duvarlarını, tavanlarını süsleyen resimlerin de canlı bir şekilde ayakta kalmasını sağlayan en büyük unsurlardan biri beziryağı olarak bilinen ve fiziksel olarak zeytinyağına benzeyen yağdır.
Ayrıca Germir'deki köklü Türk ailelerinden bazıları Hatipoğlu, İmamoğlu, Akel ve Narin aileleridir. Germir, üç kez Oscar kazanmasının ve beş kez de aynı ödüle aday gösterilmesinin yanı sıra çok sayıda prestijli ödül sahibi, dünyaca ünlü Yunan asıllı Amerikalı yönetmen, aktör, prodüktör, senarist ve yazar Elia Kazan (1909-2003)'ın memleketidir.
En yaygın olarak bilinen etimolojik kökenine göre Germir, adını binalarının yapımında kullanılan kırmızı tonlarındaki taşlardan almıştır çünkü "կարմիր" (Karmir), Ermenice'de "Kırmızı" anlamına gelmektedir. Aslında Germir kelimesinin etimolojik kökeni ve anlamı üzerine birden fazla yorum vardır. Bunlardan ikincisi de Eski Türkçede "Aydınlık ve Güneş Gören Yer" anlamına gelen kelimedir ki Erciyes Dağı'nın heybetine ve Kayseri genelinden daha çukur bir bölgede bulunmasına rağmen Germir, şehrin en güneş alan yerlerindendir ve Stefanos Yerasimos da, bu sözcüğün Anadolu dillerinden gelmiş olmasının daha kuvvetli olduğunu söylemektedir. Üçüncü olarak Yunanca'daki "Καρμιριά" kelimesinden geldiği de düşünülmektedir ancak bu kelimenin etimolojik kökeni Yunan dilbilimciler tarafından henüz çözülememiştir. Yemyeşil bir vadinin içinde bulunan Germir, 1996 yılından itibaren SİT alanı ilân edilmiş durumdadır.
1940 yılında İçişleri Bakanlığı'nın kurduğu "Yabancı Adları Değiştirme Komisyonu"nun yerleşim birimlerinin adlarını Türkçeleştirme çalışmaları dahilinde 27 Mayıs 1960'tan sonra adı "Konaklar" olarak değiştirilmiştir. 1999 köylülerin başvurusu sonucunda Melikgazi Belediye Encümeni tarafından 15 Şubat 2000 tarihli karar ile mahallenin eski adını geri vermiştir. Konaklar adı ise günümüzde her ne kadar Germir'i kapsıyormuş gibi düşünülse de aslında eski mahallenin yukarısında bulunan ve tarihi binalardan çok modern apartmanlar bulunduran komşu bir mahallenin adıdır.
Speak Now (şarkı)
"Speak Now", Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı Taylor Swift'in country pop tarzındaki şarkısıdır. Sözleri Swift'e yapımcılığı da Swift ve Nathan Chapman'a ait olan şarkı, 25 Ekim 2010 tarihinde sanatçının üçüncü stüdyo albümü Speak Now ' ın promosyon teklisi (single'ı) olarak, Big Machine Records etiketiyle satışa sunuldu. Swift şarkıyı bir arkadaşının ona anlattıklarından ilham alarak yazdı. Arkadaşının Swift'e, eski sevgilisinin yakında başka biriyle evleneceğinden bahsetmesi üzerine sanatçı, bu şarkıyı eski sevgilisinin başka bir kadınla evleneceğinde neler olabileceğini hayal ederek yazdı. Şarkıda akustik gitar kullanılmıştır ve şarkı eski sevgilisinin düğününü basan ve onu geri kazanmak isteyen bir kadının perspektifini anlatır.
Şarkının sözleri olumlu eleştiriler aldı; şarkı Kanada ile Birleşik Devletler'de iyi bir ticari başarı elde etti. Speak Now hem Canadian Hot 100 hem de Billboard Hot 100 listesine sekiz numaradan giriş yaptı. Ayrıca bu, Taylor Swift'in Hot 100 listesine ilk ondan giriş yapan altıncı şarkısı oldu ve böylece beş şarkılık eski rekor kırıldı.
Arka plan
Speak Now ' ın sözleri, albümdeki diğer bütün şarkılarda olduğu gibi, Taylor Swift tarafından yazıldı. Swift'e bu şarkıyı yazmadaki ilham kaynağı bir arkadaşının lise dönemindeki eski sevgilisiyle olan durumuydu. Sevgiliyken liseden sonra farklı yolları seçmelerine rağmen yine de beraber olacaklarını söylemişlerdi ama olmadı. Arkadaşı bir gün Swift'te eski sevgilisinin evleneceğini söyledi. Swift bunun üzerine onun evleneceği kızın korkunç biri olduğunu, onu tamamen izole ettiğini, arkadaşlarıyla ve ailesiyle olan ilişkisini bozduğunu söyledi. Swift arkadaşına, "Şimdi konuşsaydın ne söylerdin?" diye sordu. Arkadaşı şaşırarak neden bahsettiği sordu ve Swift "Biliyorsun, şu kilisedeki söz... İtirazı olanlara ithafen 'Ya şimdi konuşsun ya da sonsuza kadar sussun.' (Speak now or forever hold your peace) Seninle oraya giderdik; sen konuşurdun ben de arkada gitar çalardım; bu harika olurdu." diye açıkladı. Arkadaşı bu fikri gülünç bulmuştu.
Swift arkadaşıyla bu konuşmasından sonra, hâlâ sevdiğin birinin bir başkasıyla evlenecek olmasının ne kadar trajik bir durum olduğunu düşündü ve o akşam bununla ilgili bir şarkı yazdı. Swift bu şarkının, bir nevi düğün basıp, evliliğe engel olmaya çalışan birinin perspektifini anlattığını söyledi. Swift, albüm tamamlandıktan sonra Speak Now ' ın albüm için çok uygun bir isim olduğunu düşündüğünü bunun nedeninin de her şarkıyı bir kişiye yapılmış bir itiraf olarak görmesi olduğunu söyledi. Swift "Adı Speak Now ve bu albümün genel konsepti. Şarkıların hepsinde sizlere anlatmaya çalıştıklarım var." dedi. Şarkı 5 Ekim 2010'da albümü tanıtmak amacıyla iTunes Store'da satışa sunuldu. Ayrıca albümün yayınlandığı hafta, Swift bu şarkıyı Late Show with David Letterman 'da seslendirdi.
Beste
Speak Now dört dakika iki saniye uzunluğunda bir country pop şarkısıdır. Şarkıda pop baskın dursa da içerisine çeşitli country unsurları eklenerek bir kompozisyon oluşturulmuştur. Şarkı dakika başına 120 vuruş içerir ve Swift şarkıya A3, D5 arası iki oktavlık bir sesle eşlik eder. Swift şarkıya dingin bir tonla başlar ve şarkı ilerledikçe sesini yükseltir ve alçaltır. Swift'in şarkıdaki vokali kısmen You Belong with Me ' deki vokaline benzemektedir. Şarkının akoru G–D–Am–C şeklinde ilerler. Şarkının büyük bir kısmında akustik gitar kullanılmıştır.
Şarkının sözlerine bakıldığında, Swift eski sevgilisini geri kazanmak için onun düğününü engellemeye kalkışmış bir kadının perspektifini anlatıyor. Şarkının ilk dizelerinden itibaren Swift eski sevgilisine hala aşık olduğunu ve onun yanlış kızla evleneceğinden bahseder. Daha sonraki cümlelerde ise düğün anlatılır. Gelinden, ailesinden, gelinlikten bahsedilir. Şarkının nakaratında Swift eski sevgilisinin "evet" dememesi ve onunla beraber kaçmasını ister:
Eleştiriler
Şarkı müzik eleştirmenlerinin beğenisi kazanmayı başardı. Entertainment Weekly dergisinden Simon Vozick-Levinson Speak Now ' ın Swift'in şu ana kadarki en iyi şarkılarından biri olduğunu söyledi ve "Swift'in yazdığı etkileyici sözler ve konuşması vokaldeki açıklıkları kapatıyor, (bu şarkı) ustalık ürünü ve akılda kalıcı" dedi. Vozick-Levinson şarkıyı dinlemeye başladıktan sonra hiç durdurmak istemediğini de söyledi. About.com'dan Bill Lamb şarkının "harika" olduğunu söyledi.Ve devam etti: "Bu şarkı çok hoş, eğlenceli, küstah ve aynı zamanda sinirli. Taylor Swift çok yetenekli bir sözyazarı olma yolunda devam ediyor."
Liste durumu
Speak Now 23 Ekim 2010 haftasında Billboard Hot 100 listesine sekiz numaradan girdi ve o hafta dijital ortamda 217.000'lik satış rakamına ulaştı. Şarkı Swift'in bu listeye ilk ondan giriş yapan altıncı şarkısı oldu ve böylece liste tarihindeki eski rekoru geçmiş oldu.(Eski rekorun sahibi Mariah Carey'idi. Carey 1995-1998 yılları arasında Hot 100 listesine ilk ondan giriş yapan beş şarkıya sahipti.). Yine 23 Ekim haftasında şarkı Billboard'ın Hot Country Songs listesine de girmeyi başardı, o hafta listede altmış numara yer aldı. Speak Now Amerika listeleri dışında Kanada ve Avustralya listelerinde de yer aldı. Şarkı Canadian Hot 100 listesine sekiz numaradan, Avustralya müzik listesine de yirmi numaradan giriş yaptı ve bu pozisyonlar şarkının bu listelerdeki en iyi başarısı oldu.
Canlı performanslar
Swift Speak Now şarkısını Speak Now World Tour adlı konser turnesinde söyler. Sanatçının turne kapsamında yaptığı konserlerin görüntülerinden oluşan Sparks Fly videosunda bu şarkının söylendiği anların görüntüleri de vardır. Videoda, şarkının sözlerinde betimlendiği gibi, gelin pasta benzeri bir gelinlikle damadın yanına gelir. Bu sırada Swift arka sahnede görülür. Videoda gösterilen diğer sahnedeyse damat gelini bırakarak Swift'le beraber oradan uzaklaşır. MTV.com'dan Jocelyn Vena performansı "Swift şarkı söylerek düğünü engelledi, damadı gelinin elinden çaldı. Sonra da oradan kaçtılar." şeklinde özetledi ve bunu oldukça tiyatral bulduğunu belirtti.
Aleksandr Şlyapnikov
Aleksandr Gavriloviç Şlyapnikov (Rusçası: Александр Гаврилович Шляпников) (30 Ağustos 1885, Murom – 2 Eylül 1937, Moskova), Rus komünist siyasetçi, sendika lideri ve metal işçisi.
Gençliği
Şlyapnikov Rusya’da Murom kasabasında yoksul bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelir. Babası o küçük yaştayken hayatını kaybeder. 13 yaşında fabrikada işçi olarak çalışmaya başlar. 16 yaşından itibaren devrimci saflara katılır. 1903 yılında Bolşeviklere katılır. 1905 Devrimi öncesinde ve sırasında birçok kez Çarlık polisi tarafından tutuklanır. 1905 Devrimini başarısız olmasından sonra 1908 yılında yurt dışına çıkar. Devrimci faaliyetlerine Batı Avrupa’da devam eder. Burada bulunduğu sürede fabrikalarda çalışacak ve sendikalarda görev alacaktır.
Ekim Devriminden sonra
Ekim Devrimiyle birlikte Bolşeviklerin iktidara gelmesiyle beraber oluşturulan yeni hükûmet olan Sovnarkom’da Şlyapnikov Çalışma Halk Komiserliği görevine getirilir. Şlyapnikov devrmden sonra kurulan hükûmetin sadece Bolşevikler tarafından değil diğer sosyalist partileri de katılımıyla kurulmasını savunacaktır. Alman İmparatorluğu Ordularının Petrograd üzerine yürümeleri üzerine bu şehirdeki önemli sanayi kuruluşlarının iç bölgelere taşınmasını örgütlemiştir. Ayrıca Çalışma Halk Komiseri görevi sırasında sanayide işçi denetiminin kurulmasının temellerini atmış, sanayinin kamulaştırılmasını tamamlamış ve devlet kurumlarına uzman sendika yetkililerini getirmiştir.
İç savaş sırasında
Bolşeviklerin iktidara gelmesiyle birlikte monarşi yanlısı Beyaz Ordunun başlattığı Rus İç Savaşı döneminde Güney Rusya’ya giderek kıtlıkla pençeleşen şehirlere gıda getirilmesi için uğraşır. 1918 yılının sonuna doğru iç savaştaki Kafkasya Cephesi Devrimci askerî Konseyine atanır. Bu dönemde Bolşevikler tarafından uygulanan ve fabrikalarda sıkı disiplini öngörerek sanayi işçilerinin haklarını askıya alan savaş komünizmi uygulamalarını eleştirir.
İşçi Muhalefeti
Şlyapnikov, ekonomik alanda işçilerin de karar mekanizmalarında yer almalarını savunuyordu. Bu görüşleri çerçevesinde Rusya Komünist Partisi (Bolşevik) içinde İşçi Muhalefeti adıyla oluşan hizipte yer alır. Bu muhalif harekette Aleksandra Kollontay ile birlikte liderlik yapar. Hareket içinde sendikacılar, sanayi işçi önderleri yer almaktadır. İşçi Muhalefeti ekonomiye yön veirlmesinde partinin tek söz sahibi kurum olmamasını, karar süreçlerine sendikaların da dahil edilmesini talep eder. 1921 yılında toplanan 10. Kongre kararlarıyla tüm hizipler kapatılacaktır. İşçi Muhalefetinin eleştirilei değerlendirilecek, çalışma hayatında işçilerin hakları artırılacak ancak ekonomik alandaki parti denetimi sendikalrla paylaşılmayacaktır. Şlyapnikov Merkez Komitesine dahil edilse de başkanı olduğu sendika başkanlıklarından el çektirilir. 1922 yılında Şlyapnikov ve Kollontay Komintern’e yaptıkları yazılı başvuruda partiyi eleştireceklerdir. Metnin imzacılarında iki parti üyesi partiden atılsa da Şlyapnikov, Kollontay ve Sergey Medvedev partiden atılmayacak, sadece uyarılacaklardır.
Gözden düşüş
Şlyapnikov bundan sonra siyasi alanda mücadele etmeyecek anılarını yazacak ve ekonomik planlama kurumlarında görev yapacaktır. Şlyapnikov ve Medvedev hakkında Parti Kontrol Komisyonu 1926 ve 1930 yılında hizipçilik ve muhalefet harekete bağlı olmaktan dolayı soruşturma açar. Ayrıca 1930 yılında yazdığı anılarında Ekim Devrimi sürecini yanlı aktarmaktan dolayı kamuoyu nezdinde özeleştiri yapması istenir.
Sonu
Şlyapnikov 1933 yılında partiden atılır ve 1935 yılında siyasi suçlardan ötürü tutuklanır. Stalin dönemindeki Büyük Temizlik adı altında yapılan tasfiyesi sırasında Sovyet Ceza Yasasının 58.Maddesinden yargılanan Şlyapnikov, suçlarını itiraf etmez ve kimseyi de ihbar etmez. Suçlu bulunan Şlyapnikov 2 Eylül 1937 günü idam edilir.
Urfa Kuşatması (1144)
Urfa kuşatması ya da Edessa kuşatması 28 Kasımdan 24 Aralık 1144'e kadar sürdü ve sonuç olarak haçlı Urfa Kontluğu, Musul ve Halep atabeyi; I. İmâdüddin Zengî'nin eline geçti.
Arka plan
Urfa kontluğu haçlı seferleri sırasında ve sonrasında kurulan ilk haçlı devletiydi. Ayrıca en kuzeydeki, en zayıf, en düşük nüfusluydu ve etrafını çevreleyen Danişmendliler, Artuklular, Selçuklu Türkleri gibi Müslüman devletlerin devamlı saldırısına uğruyordu. Kont II. Baudouin ve kentin sonraki kontu Joselin de Courtenay, 1104'teki Harran Muharebesi'ndeki yenilgilerinden sonra esir alınmışlardı. Joselin 1122'de ikinci kez esir alındı, ayrıca 1125'te Azez Muharebesi'nde Urfa haçlılar tarafından geri alındı ve Joselin 1131'deki savaşta öldü. Joselin'in varisi II. Joselin, Bizans İmparatorluğu ile müttefik olmaya zorlandı fakat 1143'de hem Bizans İmparatoru hem de Kudüs Kralı öldü. Kudüs Kralı Foulques'in yerine karısı Melisende ve oğlu III. Baudouin tahta geçerken Bizans İmparatoru II. İoannis'un yerine tahta, kardeşlerine karşı gücünü pekiştirmek zorunda kalan I. Manuil geçti. Joselin'in ayrıca Trablus kontu II. Raymond ve Antakyalı Raymond ile kavgaları Urfa'yı güçlü müttefiklerden yoksun bıraktı.
Urfa Kuşatması
1144'te Joselin, Zengilerin büyüyen gücüne karşı Diyarbakır'ı yöneten Artuklu hükümdarı Kara Arslan ile ittifak kurmayı başardı. Joselin neredeyse tüm ordusunu Halep'e karşı Kara Arslan'ı desteklemek için Urfa'dan dışarı yürüttü. Zengi halihazırda Foulques'in 1143'deki ölümünden faydalanmanın bir yolunu arıyordu. Acele ederek Urfa'nın kuzeyini 28 Kasım'da kuşattı. Şehir onun gelişinden haberdar edilmişti ve kuşatmaya hazırdı, ancak Joselin ve ordusu dışarıda iken yapabilecekleri çok az şey vardı.
Şehrin savunması Latin Başpiskopos II. Hugh, Ermeni Piskopos John ve Yakubi Piskopos Basil tarafından yönetildi. John ve Basil hiçbir yerli Hristiyan'ın Zengi'nin tarafına geçmemesini sağladı. Joselin kuşatmanın haberini aldığında Zengi'yi diğer haçlı şehirlerinin yardımı olmadan kovamayacağının bilinciyle ordusunu Tilbaşar'a yürüttü. Kudüs'te Kraliçe Melisende, Joselin'in yardım çağrısına yanıt vererek Manasses, Philip ve Elinand tarafından yönetilen bir orduyu yolladı. Antakyalı Raymond kendi ordusu halihazırda Bizans tarafından Kilikya'da ele geçirildiği için yardım çağrısını geri çevirdi.
Zengi şehri kuşatan bir ordu olmadığının farkında olarak bütün şehrin çevresini sardı. Kuvvetlerini Kürt ve Türkmen birlikleriyle destekledi, kuşatma makineleri inşa etti ve duvarların altına lağım kazmaya başladı. Urfa sakinleri direnebildikleri kadar direndi ancak kuşatma tecrübesizliği ile şehrin sayısız kulesi adamsız kaldı. Ayrıca karşı lağım kazma bilgileri de yoktu ve duvarın kapıya yakın bir kısmı 24 Aralık'ta çöktü. Zengi'nin birlikleri şehre daldı ve iç hisara kaçamayan herkesi öldürdü. Başpiskopos Hugh'da dahil binlercesi panik içinde boğuldu ya da ezildi. Zengi adamlarına katliamı durdurmalarını emretmesine rağmen alınan Latin esirler idam edildi; yerli Hristiyanlar'ın özgürce yaşamasına izin verildi. İç hisar 26 Aralık'ta el değiştirdi. Zengi'nin kumandanlarından Zeyneddin Ali Küçük vali olarak atandı, Piskopos Basil sadakatini şehri yönetenlere sundu ve Hristiyan nüfusun lideri seçildi.
Sonrasında
Zengi, Caber Kalesi'ni kuşattığı sırada 1146 yılında Yarenkeş isimli Frank kökenli hadım bir köle tarafından öldürüldü. Yerine Haleb'de küçük oğlu Nûreddin Mahmud Zengî geçti. Joselin Zengi'nin öldürülmesi üzerine Edessa'yı geri almak için harekete geçti ve Ekim 1146'da iç hisar dışında her yeri ele geçirdi. Ancak diğer haçlı şehirlerinin yardımına sahip değildi ve zayıfça planlanan girişimi Kasım ayında Nureddin tarafından Urfa dışına itildi. Joselin şehrin Hristiyan Ermenilerinin güvenliğinden endişe ederek Nureddin'in kuvvetlerinde bir delik açma girişiminde bulundu böylece yerliler güvenlice kaçabilecekti. Ancak Joselin'in girişimi başarısız oldu ve korkuları gerçek oldu, Nureddin'in askerleri kaçışan Ermenileri katletti ve hayatta kalanları köle yaptı.
Bu sıralarda, Edessa'nın düşüşü Avrupa'ya ulaştı ve Antakyalı Raymond halihazırda Papa III. Eugene'in yardımı için Cebele piskoposu Hugh'u da içeren delegeleri yollamıştı. 1 Aralık 1145'te Eugene İkinci Haçlı seferini başlattı. Bu haçlı seferi VII. Louis ve III. Konrad tarafından yönetildi, ama 1148'de felaketle sonuçlandı ve Edessa asla tekrar ele geçirilemedi.
Aflatoksin
Aflatoksin, Aspergillus flavus ve Aspergillus parasiticus tarafından üretilen zehirli ve kanserojen maddelerdir. Karaciğer tarafından M1 tipine ve epoksite metabolize olur.
Hastalık
Yüksek doza maruz kalma nedeniyle HCC tipi Karaciğer kanseri yapabilir. Hiçbir canlı türünün bu zehre direnci yoktur; ama insanda ani zehirlenmeler nadirdir. Uzun vadede zehre maruz kalmak ani zehirlenmeye göre daha iyi tabloya sahiptir.
İnsanda Saptama
İki yöntem vardır:
Evcillerde
2006 başlarında Diamond kuru köpek mamasında rastlandı. 23 köpek karaciğer yetmezliğinden öldü. Normalde zehir düzeyi 20 ppb nin altında olması gerekirken 90 ile 1851 ppb arasında düzeylere rastlandı.
Hepatit B ile İlişkisi
Hepatit B virüsü ile B1 zehri parçalanması yavaşlar. Bu da B1 zehrinin azalmasına mani olur; ve aynı zamanda M1 zehri oluşumunun yavaşlaması nedeniyle M1'e de maruz kalma uzun sürecektir. Hepatit B aşısı zehrin etkinliğinin böyle artmasına karşı koruyuculuk oluşturacaktır. Aşılama özellikle batı Afrika ve Çin için lazımdır.
Üretim
Bu zehrin üretimi iki yerde yapılmaktadır: Sigma-Aldrich, Fermentek. Fermentek'te M2 tipi de üretilmektedir.
Vahşi Kedi Fişeği
Vahşi Kedi Fişeği ( seri üretim için tasarlanmış ve standardize edilmiş bir fişek çapını kastetmez. Aksine genellikle piyasada var olan bir çapın sivil kullanıcılar tarafından iyileştirilmiş veya yeni özellik katılmış halini ima eder. Bunun için genelde iki ticari kalibrenin parçaları kullanılır. Bir çapın mermi çekirdeği ve diğer bir çapın kovanı (boyun çekirdeğe uyarlanacak şekilde) birbirine preslenerek yeni çap elde edilmiş olur. Söz konusu fişekler genellikle spor veya hobi amaçlı ve genelde ev doluları üretilmek üzere oldukça tecrübeli kişiler tarafından yaratılırlar. Ayrıca vahşi kedi fişeklerinden geliştirilen ve piyasaya sürülen fişekler de mevcuttur (örn: .338 Lapua Magnum, .22-250 Remington, 7mm-08 ve .22-250 AI gibi)
Wildcat kalibreleri genellikle işe meraklı hobiciler tarafından belli ihtiyacı karşılamak üzere geliştirilirler. Örnek vermek gerekirse, yeni bir trend olan kemirgen avı (ve zararlıların arındırılması) olayı için daha büyük kalibreleri daha hızlı ancak daha ufak kalibrelere dönüştürme ihtiyacından dolayı, kimi 30 kalibre daha küçük (22 veya 25) kalibreye dönüştürülmüştür. Söz konusu prosesten ortaya çıkan kişisel (custom) kalibreler birer vahşi kedi kalibresidir.
Dünyada 6000'in üzerinde Wildcat kalibresi bulunmaktadır.
.22-250 Remington
.250 Savage'den geliştirilmiştir. Geliştirilmesi 1937'lerden başlasa da 1963'te Browning firması tarafından fişek için yapılmış namlu üretmiş daha sonra Remington firması tarafından çap 22-250 Remington kalibresi olarak üretilmiştir. .22 kalibreler içinde en hızlı kaibrelerden biridir. .22 Varminter ve .22 Wotkyns Original Swift olarak da bilinir. Weatherby kalibresi olmayıp Weatherby Mark V'te kullanılan ilk çaptır.
.22 CHeetah
308 Bench Rest kalibresinin boynu .22 kalibreye daraltılarak yapılmıştır. böylece çok düz bir düşüş sergileyen mermi haline dönüştürülmüştür. Merminin hızı 4000 feet/sn'ye kadar çıkmaktadır. Özellikle kemirgen (Varmint) avlarında oldukça popüler bir çaptır.
.303/25.
.303 Britishkovanının boynu .25 kalibreye daraltırlarak elde edilmiştir. Özellikle Avustralya'da kanguru itlafı (1940-50) sırasında oldukça popüler bir çapa dönüşmüştür. Daha sonra ülkede .303 British kalibre silahların ithali ve satılması yasaklandığı ve yurt dışından ithal edilen mühimmata sorun yaşandığı dönemlerde oldukça popüler bir kalibre imiş. Halen çok sayıda bu kalibreye tekrar çemberlenmiş (re-bore) Lee Enfield tüfekleri mevcuttur.
6.8 mm SPC
.30 Remington kovanının boynu .270 kalibreye inceltilip M16 tüfeğine sığacak şekilde düzenlenmesiyle Amerikan Özel Kuvvetleri askerleri tarafından, daha öldürücü fişekler geliştirilmek üzere Afganistanda geliştirilmiş ve ticari fişekler kadar popülarite kazanmıştır.
7 mm-08 (7mm-08 Remington)
.308 winchester kovan boynunun 7mm'ye daraltılması ve kovan boyunun az uzatılmasıyla yapılmıştır. Daha sonra Remington firması 7mm-08 Remington kalibresini wildcat kalibresinden direkt kopyalayarak ve M700 ve M788 modellerinde kullanarak popülerleştirmiştir.
7-30 Waters
Winchester Model 94'te kullanılmak üzere,.30-30 Winchester kalibresinden daha iyi performansa sahip kalibre geliştirilmek üzere 1974'te geliştirilmiştir.
.454 Casull
Diğerlerinin aksine bir tabanca kalibresi olan .45 Colt'tan (dikkat .45 ACP değil) geliştirilmiştir. Oldukça hızlı bir mermi ve büyük avlarda kullanılan bir çaptır. Yıllarca kalibreyi tek kullanan firma freedom arms idi ancak 1990'larda Taurus ve Ruger firması tarafından kullanılmaya başlanmıştır. 11.5x35.1mm olarak tanımlanabilir.
Kaynakça
Lyman Reloading Handbook - 48th Edition 2002
Hornady "Handbook of Cartridge Reloading": 9th Edition ISBN 090255992397
Işıklar, Tekman
Işıklar, Erzurum ilinin Tekman ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Erzurum iline 139 km, Tekman ilçesine 12 km uzaklıktadır.
MFÖ
Mazhar Fuat Özkan, kısaca MFÖ, Türk pop ve rock müzik grubu. Mazhar Alanson, Fuat Güner ve Özkan Uğur'dan oluşmaktadır. 1984 yılında çıkardıkları Ele Güne Karşı Yapayalnız ile müzik hayatlarına başlayan grup; bu albümdeki "Ele Güne Karşı", "Güllerin İçinden", "Bu Sabah Yağmur Var İstanbul'da", "Yalnızlık Ömür Boyu" gibi şarkılarla dikkat çekti. 1985 ve 1988 yıllarında sırasıyla "Diday Diday Day" ve "Sufi" şarkılarıyla Türkiye'yi Eurovision şarkı yarışmasında temsil ettiler.
Öncesi
1965 yılında Fuat Güner'in elindeki The Beatles plağını gören Mazhar Alanson plağı beraber dinleme teklifi etti ve Mazhar ve Fuat'ın tanışması böyle gerçekleşti. İkili, öncelikle Kaygısızlar grubunda çalıştı. Kadrosunda Ali Serdar, Semih Oksay ve Fikret Kızılok gibi isimleri barındırdılar. Daha sonra Barış Manço ile çalışmaya başladılar. Bu arada da grubun bir diğer ismi Özkan Uğur, Mazhar ve Fuat ile 1971'de tanıştı ve kısa bir süre Kaygısızlar'ın bir elemanı olduktan sonra grubun dağılması ile Kurtalan Ekspres, Erkin Koray, Ersen ve Dadaşlar gibi isimlerle çalıştı.
Grubun ayrılmasından sonra grup üyeleri ayrı ayrı müzikal çalışmalara başladılar. Fuat Güner ve Özkan Uğur, Ferhan Şensoy'un Şahları da Vururlar oyunu için beste yaptılar ve bu müzikal oyunda sahneye çıkıp söylediler. Ferhan Şensoy'la ortaklıkları "Kahraman Bakkal Süpermarkete Karşı" oyunuyla devam etti. Mazhar ve Fuat, "Merhaba Müzik" müzikalinde yer aldılar. Özkan Uğur 1978-79 arasında Galip Boransu ve Cengiz Teoman ile Grup Karma'yı kurdu. 1978 Eurovision Şarkı Yarışması Türkiye Finali'ne "İmkansız" şarkılarıyla katılıp dördüncü oldular.
Kuruluş
Ayrı geçen bir süreden sonra Özkan Uğur, Mazhar ve Fuat'a katıldı ve 1980'de "Mazhar Fuat Özkan" doğdu. Grubun ilk çalışması 1980 yazında bir kez daha düzenlenen "Merhaba Müzik" müzikali oldu. Bunu Nükhet Duru'nun başrolünde olduğu "Nükhet Duru ile 10 Yıl Geçti" müzikali takip etti. Grup, ilk olarak Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi temsil etmek için çalışmalara başladı. Grup, 1981 Eurovision Şarkı Yarışması ön elemesinde Nükhet Duru ile "İstanbul İstanbul" şarkısını yorumladı ancak jüri şarkının Ayşegül Aldinç yorumunu Türkiye finallerine seçti. Bir sene sonra ise Mazhar Fuat Özkan, Şenay'a "Müzikle Yaşam" şarkısında eşlik etti ve şarkı 1982 Eurovision Şarkı Yarışması Türkiye finallerine kaldı. Ancak, grup üyeleri kayıtların Eurovision için yapıldığını bilmedikleri için bu karara itiraz etti ve şarkı finallerden çekilmek zorunda kaldı. Aynı sene grup, Onno Tunç'un düzenlemesini yaptığı Alanson bestesi "Doldum Doldum" ile yarışmaya katıldı ancak ön elemeleri geçemediler. Şarkının klibi 1982 yılında TRT'nin "Teleskop" programında yayınlandı. Grubun adı daha sonraki Eurovision elemelerinde de anılsa da 1985 yılına kadar grup, elemelere katılmadı.
Adlarını yavaş yavaş duyurmaya başlayan grubun üyeleri bir yandan da Sezen Aksu, Ajda Pekkan ve Seyyal Taner gibi isimlerin arkasında çaldı. Bu dönemle ilgili bir Mazhar Alanson anısı şöyledir:
Ajda Pekkan ile çalışmalarından kazandıkları parayı Fuat Güner stüdyoya yatırdı ve müzik çalışmalarına hız verdiler. 1981'de besteleri "Ele Güne Karşı"yı Seyyal Taner'e sundular ancak sanatçı TRT'den boykot yediği için albümü çıkaramadı. Böylece şarkı MFÖ'ye kaldı ve 3 sene sonra bu şarkı ile grup patlama yaptı.
1980'ler
1984'te grup uzun yıllar boyunca üzerinde çalıştıkları ilk albümleri Ele Güne Karşı Yapayalnız'ı çıkardılar. Buradaki birçok beste "Şahları da Vururlar" oyunu için bestelenmiş, daha sonra sözleri değiştirilerek Alanson tarafından yeni sözler yazılmıştı. Bu albümle Mazhar Alanson söz yazarlığındaki başarısı ile dikkat çekti. Albüme Erkan Oğur, Garo Mafyan, Onno Tunç, Taner Öngür, Asım Ekren gibi ünlü müzisyenler gruba eşlik etti. Albüm, büyük bir başarı kazandı ve listelerde 26 hafta boyunca kendine yer buldu. Grup, bir sonraki sene Türkiye Eurovision elemelerine katılıp, "Aşık Oldum" besteleri ile birinci olarak şöhretini perçinledi. 1985 Eurovision Şarkı Yarışması'na Diday Diday Day ismini alan şarkılarıyla katılan grup yarışmada 14. oldu. Bu yarışmada sunucunun Mazhar–Fuat–Özkan'ı kısaltıp "MFÖ" demesi grubun bu kısaltmayı kullanmasına neden oldu. Yarışma sonrası çıkan ikinci albüm Peki Peki Anladık'ın düzenlemelerini Hollandalı Peter Schön yapmıştı ve grup 80'li yıllarda popüler olan new wave tarzına yönelmişti. Bu albümdeki "Buselik Makamına", Mazhar Alanson'un daha sonra daha sıkça eğileceği tasavvuf konulu ilk bestesiydi. Hollanda'da kaydedilen bu albümün ikinci yüzü tamamen İngilizce şarkılardan oluşmaktaydı. Ancak MFÖ'nün yurtdışına açılma hayalleri gerçekleşemedi.
1990'lar
1990'da Geldiler albümü çıktı. Albüm, diğer MFÖ albümlerine göre farklılıklar içeriyordu. Dünyada rap'in popüler hale gelmesiyle MFÖ, bunun Türkiye'de ilk örneklerini "Ali Desidero" ve "Anında Görüntü" şarkılarıyla yaptı. Albümde Fahir Atakoğlu'yla çalışan grup daha sonra Özkan Uğur ile özdeşleşecek anlamsız sözlerden oluşan iki şarkı, "Sude" ve "İk Ben", bir ilahi olan "Ateş-i Aşka" şarkılarıyla da dikkat çekti. Ayrıca Edip Cansever'in bir şiiri olan "Geçiniz"i albümlerine alarak ilk kez bir şairin şiirini yorumladılar.
1992'de iki albümü birden farklı firmalarla çıkardılar. Agannaga Rüşvet eleştirel şarkılarıyla dikkat çekti. Gazelhan Sami Özer'in de iki şarkıda vokal yaptığı albümde, "Belediye Nerede", "Rüşvet", "Patlamalar" gibi mizahi eleştirilerin yanında Fuat ve Özkan'ın başlarına iç açmasından korktukları "Deneylere Doğru" gibi politik şarkılar yer almaktaydı. Aynı yıl çıkan diğer albüm Fahir Atakoğlu ile çalışılan Dönmem Yolumdan, goth rock grubu Bauhaus vokalisti Peter Murphy ile Don't Wanna See It cover'ını bulunduruyordu. Ancak bu iki albüm de önceki albümlerin başarısına ulaşamadı. Aynı dönem televizyona da önem veren MFÖ, Show TV'de "Köşe Dönmece" adlı bir yarışma programı sundu. TRT'de ise "Müzikli Hatıralar" programını hazırlayıp dönemin sanatçıları ile buluştular.
1995 tarihli Mazeretim Var Asabiyim Ben rock tarzının kullanıldığı, Erdal Kızılçay ile çalışılmış bir albümdü. Özellikle klip şarkıları "Mazeretim Var Asabiyim Ben" ve eski dostları Fikret Kızılok'un sözlerini yazdığı "Sakın Gelme" şarkılarıyla yeni bir jenerasyon da MFÖ ile tanışmıştı. Gruba konserlerde ünlü gitarist Yavuz Çetin eşlik etti. Bu albümden sonra Mazhar Alanson sinemaya ağırlık verdi ve 1998'de Her Şey Çok Güzel Olacak filminin müziklerini yaptıktan sonra 2002 yılında ilk solo albümü Türk Lokumuyla Tatlı Rüyalar'ı çıkardı. Fuat Güner, 1999'da Aziz Fuat Güner adlı solo albümünü yayınladı ve birçok sanatçıya destek oldu. Özkan Uğur ise sinema ve televizyona odaklandı. Üçlünün kişisel işleriyle uğraşmaları sonucunda grup müziğe bir süre ara verdi.
2010-2020'ler
5 yıllık bir aradan sonra 2011 yılında Ve MFÖ albümü yayınlandı. "Hep Yaşın 19" ve "Masal" adlı şarkılara klip çekildi.
Yine uzun bir sessizlik döneminden sonra 2017 yılında Kendi Kendine albümü ile müzik dünyasına geri dönüş yaptılar. Albüm, AGU ve Ve MFÖ 'ye kıyasla daha akustik bir anlayışla kaydedildi.
2020 yılında Özkan Uğur tekrar kanser tedavisi görmeye başladı. Bu yüzden COVID-19 pandemisi sürecinde grup arkadaşlarının düzenlediği konsere katılamadı. Pandemi döneminde maske takmanın önemine dikkat çekmek için "Maske Tak" adlı bir şarkı da yaptılar.
Grup üyelerinden Özkan Uğur daha önce iki kez yendiği kanserin üçüncü kez nüksetmesi nedeniyle 8 Temmuz 2023 tarihinde tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti.
Saygınlığı
Blue Jean dergisinin yaptığı "En iyi 50 Türk rock şarkısı" listesinde MFÖ, "Mazeretim Var Asabiyim Ben" ve "Ele Güne Karşı" şarkılarıyla yer aldı. Aynı dergi tarafından "Tüm Zamanların En İyi 5 Klasik Rock Albümü" listesinde Ele Güne Karşı Yapayalnız ile 1 numaraya yerleştiler. 2003 Kral TV Video Müzik Ödüllerinde "En İyi Grup" ödülünü kazandı. 2017'de Hürriyet Gazetesi'nin düzenlediği "Türkiye'nin en iyi 100 albümü" listesinde Ele Güne Karşı Yapayalnız, 1 numarada yer aldı. Mazeretim Var Asabiyim Ben aynı listede 64., Peki Peki Anladık ise 74. sırada yer aldı.
MFÖ birçok yardım kampanyasında da yer aldı. Son dönemlerde özellikle sokak hayvanları, eğitim, omurilik felçlileri konusunda yardım etkinliklerine katıldı.
Sertab Erener, Gülben Ergen, Gripin, Hümeyra, Feridun Düzağaç, Sezen Aksu gibi sanatçılar albümlerinde ya da konserlerinde MFÖ şarkıları yorumlamışlardır. Peter Murphy, "Buselik Makamına" adlı şarkıyı "Big Love of a Tiny Fool" olarak İngilizce'ye çevirmiş ve bir stüdyo albümüne, bir de konser albümüne koymuştur.
Grup imajı
1985'teki Eurovision yarışmasında ve sonrasında grup üyeleri fötr şapkalarını bir süre çıkarmadılar. Özellikle Alanson'un Biricik Suden ile evlenmesinden sonra tasarımcı Suden'in de etkisiyle Mazhar Alanson sahneye dikenli punk saçı, ağza yapıştırılan bant, demir maske, dikenli pantolon gibi sıra dışı aksesuarlarla çıktı. Ancak Fuat Güner'in "Açıkhava Tiyatrosu’nda bir konser veriyorsun. 5 bin kişi izlemeye geliyor. Ertesi gün bir tane gazetede bile grubun haberi yer almıyor. Yer alan haberler Mazhar Alanson’un kostümü. 35 yıllık grup böyle mi yansıtılır?" diyerek tepki göstermesinden sonra Alanson kıyafetlerle ön plana çıkmadı.
Grup içinde zaman zaman çok sert kavgalar yaşanmıştı. Daha önce TİM'de verilen bir konserde Mazhar ve Özkan Mazhar'ın "Viagra şakası" yüzünden yumruklaşmış, AGU albümünün kapağı yüzünden de kavga etmiş ve siyah kapağa sadece AGU yazılarak yetinilmişti.
Tartışmalar
MFÖ'nün sıkça şarkılarını reklamlarda kullanması tartışma konusu oldu. 1990'ların başında Alanson'un okuldan arkadaşı olan Bülent Ortaçgil "Adaam Sen de" şarkısında "Gemiler yürümüyor kaptan, bütün köşeler bizi bekler, neden Mazhar?" sözlerini yazdı ve bir röportajında "Dünya seviyesinde vokal yapan insanlar. Çok başarılı şarkıları var. Çok sevdiğim, yaşatılması gereken bir grup... Onları, Köşe Dönmece programında görmek hiç hoşuma gitmemişti doğrusu" yorumunu yapmıştı. Fuat Güner ise bu eleştirilere "N'apalım? Bunlar senin gençliğinin şarkısı diye biz Don Kişot'luk mu yapacağız yani... Para veriliyor almayalım mı, kazanmayalım mı? (..) Şimdi ben Bülent Ortaçgil'e desem ki 'Kardeşim sana 500 milyar veriyorum, seni reklam filminde oynatacağım', 24 takla atıp gelmezse n'olayım... Kaç paraya kadar direnebilirsin? 10 milyara 'Hayır' dersin, 100 milyara 'Hayır' dersin, 'Bir milyon dolar' derim, yutkunursun abi... Ve hayatta yapmayacağın şeyi yaparsın." diyerek cevap verdi. Can Dündar da "Yalnızlık Ömür Boyu", "Güllerin İçinden" gibi şarkıların reklamlara verilmesini eleştirdi.
NGC 3125
NGC 3125, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Pompa takımyıldızı yönünde bulunur. E4 tipi bir eliptik galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1835 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Mardakert Rayonu
Ağdere Rayonu (Azerbaycanca: Ağdərə rayonu (Mardakert rayonu); Ermenice: Մարդակերտի շրջան), 1930-1992 yılları arasında Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ Özerk Oblastına bağlı olmuş rayon.
Hakkında
26 Kasım 1991'de Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti parlamentosu Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın özerk statünü iptal ederek oblastın Ağdere Rayonu'nu Terter ve Kelbecer rayonları arasında bölmüştür. Ağdam ilinin bir ilçesidir 22 Ağustos 2020'de Azerbaycan'a iade edilmiştir. Karabağ Savaşı ile Ermenistan Silahlı Kuvvetlerinin desteğindeki Karabağ Ermeni güçlerinin kontrolüne girmiştir.
Sosyal ve Kültürel Antropoloji Araştırmaları Ulusal Merkezi
Sosyal ve Kültürel Antropoloji Araştırmaları Ulusal Merkezi, daha kısaltma CRASC tarafından bilinen bir sivil devlet kurumu Cezayirli araştırma. Yasal olarak, Yükseköğretim ve Bilimsel Araştırma Bakanlığının idari gözetiminde bir kamu bilimsel ve teknolojik kurulması ve Oran merkezi. Bu Mrs Nouria Benghabrit-Remaoun tarafından yönetilmektedir.
Şâbân-ı Velî
Şâbân-ı Velî (1481?, Hanönü, Kastamonu - 4 Mayıs 1569, Kastamonu) Halveti Tarikatı'nın, Cemaliyye şubesi'nin, Şabaniyye kolu'nun kurucusu mutasavvıf evliyadır.
Hanönü ilçesinin Gökçeağaç Bucağına bağlı Çakırçayı Köyü'nün Cimdâr Mahallesi'nde dünyaya gelen Şeyh Şa’ban-ı Veli, doğmadan önce babasını, üç yaşına geldiğinde ise annesini kaybetmiştir. Hayırsever bir kadın tarafından evlat edinilir. Eğitimine doğduğu mahallenin okulunda Kur’an öğrenerek başlar. Kastamonu’da devam ettiği eğitimini tamamlayıp, İstanbul’a giderek, Fatih Sultan Mehmet Han medreselerinden biri olan Karadeniz Başkurşunlu Medresesi'ne kaydolur.
Şeyh Şaban-ı Veli 9 yıl süren eğitimi süresince Eyüp Camii’sinde de kürsü şeyhliği yapar. Kastamonu’ya giderken uğradığı Bolu'da Hayreddin Tokadi’nin dergahının yanında konakladığında, dergâhtaki zikire katılır. Zikirden sonra Hayreddin Tokadi’ye biat eder ve 12 yıl şeyhin hizmetinde bulunur. 1530-1531 tarihinde Kastamonu’ya gönderilir. Önce Cemalattin Camii’nin avlusuna yerleşmiş, daha sonra Honsalar Camii’nin içinde bir odaya yerleşmiştir.
Hep Kastamonu'da kalan ve Anadolu’nun dördüncü büyük evliyası kabul edilen Şeyh Şaban-ı Veli daha sonra ölümüne kadar kalacağı Şeyh Sünneti Efendi dergâhına yerleşmiştir. Yedi yıl halvette kalarak evliyalık mertebesine ulaşmıştır. Vefat ettikten sonra da türbesi burada inşa edilmiştir. Türbe, daha sonraları hasar görmüş olup, 1902 yılında Mahmut Paşa tarafından yeniden inşa edilmiştir.
Külliye
Seyyid Sünneti Efendi tarafından 1490 Miladi yılından önce oluşturulan külliye, Kastamonu Kalesinin batı yüzüne geldiği için Hisarardı denilen kesimde Gümüşlüce deresinin ağzındadır. Bünyesinde 1490 Miladi yılından önce yaptırılan cami, Ömer Kethüda ve ulema ile halk tarafından 1611 yılında yaptırılan türbe ve kütüphane, cami ile aynı tarihlerde yaptırılan dergah, Asa Suyu ve 1900 yılında yaptırılan şadırvan mevcuttur.
Back to December
"Back to December", Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı Taylor Swift tarafından yazılan ve seslendirilen country pop tarzındaki şarkıdır. Yapımcılığını Nathan Chapman ve Swift'in üstlendiği şarkı, sanatçının Speak Now adlı üçüncü stüdyo albümünün ikinci teklisi olarak 15 Kasım 2010'da Big Machine Records etiketiyle yayımlandı. Swift, "Back to December" şarkısını birinden özür dilediği ilk şarkı olarak tanımlamaktadır. Şarkının yayımlanmasının ardından eleştirmenler, şarkının eski erkek arkadaşı Taylor Lautner için yazıldığını iddia etse de ne Swift ne de Lautner bu varsayım hakkında konuşmazken, doğruluğu hakkında hiçbir bilgi vermedi. Tür olarak "Back to December", orkestral bir country pop balladıdır. Şarkının sözleri ise iki sevgilinin ayrılığını konu alır.
"Back to December" çoğu eleştirmenden olumlu eleştiriler aldı. Ayrıca sözleri nedeniyle de Speak Now albümünün en dikkat çeken şarkılarından biri oldu. Birçok eleştirmen şarkının anlamlı sözlerini, tekrar eden sabit melodisini beğenmiş ve Swift'in gelişmiş vokalini övmüştür. Birleşik Devletler'de iyi bir ticari başarı elde eden şarkı, Billboard Hot 100 listesine altı numaradan, Kanada müzik listesine ise yedi numaradan giriş yaptı. Uluslararası başarısı ise orta düzeyde kalan Back to December Avustralya'da en yüksek yirmi altı numarada, Yeni Zelanda'da da yirmi dört numarada yer aldı.
Şarkının video klibini Yoann Lemoine yönetti. Video klibin hikâyesi, bir çiftin ayrılıktan dolayı duyduğu hüzün ve kederin üzerine kuruldu. Klip, olumlu yorumlar almasının yanında klipteki kurgunun, şarkının sözlerindeki melankolikliği ve kasaveti yansıtamadığını yönünde pek çok eleştiriye de maruz kaldı. Şarkının tanıtımı amaçlı, Swift bu şarkısıyla 38. Amerikan Müzik Ödülleri'nde ve 44. Country Müzik Ödülleri'nde performans sergiledi.
Arka plan ve yayımlanma
Taylor Swift, "Back to December" için "Bu benim bir erkekten özür dilediğim ilk şarkım. Daha önce şarkımlarımda "özür dileme" ihtiyacı hissetmemiştim. Ama son iki yılda deneyimler kazandım. Bu deneyimlerde bazen üzüldüm bazen de ben üzdüm. Dikkatsiz ve hatalı davranışlarda bulundum ve şimdi özür diliyorum.  şeklinde bir açıklamada bulunmuştur. Şarkı yayımlandıktan sonra birçok eleştirmen şarkının sözleri hakkında çeşitli spekülasyonlarda bulundu. Ancak pek çoğunun ortak düşüncesi Swift'in şarkıyı The Twilight Saga serinde rol alan eski erkek arkadaşı Taylor Lautner için yazdığı yönünde oldu. Ancak, ne Swift'ten ne de Lautner'dan bu söylenti hakkında olumlu veya olumsuz bir cevap gelmedi. "Back to December" ilk olarak 12 Ekim 2010'da Speak Now albümümün tanıtımı amaçlı yayımlandı ve iTunes'te satılmaya başladı. Şarkı albümünün yayımlanmasının ardından yaklaşık bir ay sonra 15 Kasım 2010 tarihinde sanatçının üçüncü stüdyo albümü Speak Now'ın ikinci teklisi olarak yayımlandı.
Beste
Bir country pop tarzında olan "Back to December" dört dakika elli beş saniye uzunluğundadır. About.com yazarlarında Bill Lamb'in ""Back To December" müzikal anlamda Taylor'ın en doyurucu şarkısı olmakla beraber öbürlerinden çok daha duygulu sözlere sahip." şeklinde yorum yaptığı şarkıyı The 1953 'ten Stephen M. Deusner "ağır gitar ritminin yanında orkestral seslerle bezenmiş hoş bir ballad, bir özür mektubu" olarak tanımladı. Şarkı dakikada 77 vuruşluk ballad temposuyla oluşturuldu. Swift'in bir oktavlık sesini kullandığı şarkı re majördür. Şarkının akoru D–Bm7–G-D şeklindedir. Back to December Taylor Swift'in içerisinde orkestral ezgileri kullandığı iki şarkıdan biridir. (diğer şarkı ise "Haunted")