cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trianon Antlaşması
Hazırlık
Müttefik Devletler'in savaştan sonra Macaristan'a barış şartlarını sunması oldukça gecikti. Bunun nedeni önceleri Macaristan'da Béla Kun liderliğindeki komünist rejimin varlığı ve sonraları daha ılımlı iktidarlar gelmesine rağmen Romanya'nın Budapeşte'yi işgali döneminde (Ağustos - Kasım 1919) yaşanan siyasi çalkantılardı. Sonunda Müttefikler yeni bir hükûmeti tanıdılar ve 16 Ocak 1920 tarihinde antlaşmanın bir ön metnini Macar delegesine verdiler.
Toprak kaybı
Bu antlaşma ile Macaristan, topraklarının ve nüfusunun 2/3'ünü kaybetti:. Bu anlaşmayla 2 milyona yakın Macar, ülke sınırlarının dışında kaldı.
I. Pedro (Brezilya imparatoru)
Babası Kral VI. João adına Brezilya yönetimine vekalet eden Pedro babasına karşı isyan bayrağını çekmiş ve sömürgesinde kontrolü tekrar sağlamak isteyen merkezi Portekiz güçlerine karşı Brezilya bağımsızlık mücadelesinin önderi olmuştur. Kısa süren savaş ve bağımsızlığın sağlanmasının ardından "Brezilya'nın ebedi savunucusu" unvanı ve I. Pedro adı ile 1 Aralık 1823'de taç giymiştir. IV. Pedro adıyla Portekiz kralı olarak da kabul edilir. Arjantin ile girdiği bir dizi savaş sonucunda yenilmesiyle önce Brezilya İmparatorluğu tahtında sonra da Portekiz tacında evlatlarının geleceği için feragat etmiştir.
NGC 5022
NGC 5022, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Yelken takımyıldızı yönünde bulunur. Sb tipi bir sarmal galaksidir. Alman astronom Wilhelm Tempel tarafından 1882 yılında 27,94 cm (11 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Sen (Gülben Ergen albümü)
"Sen", Türk şarkıcı Gülben Ergen'in ilk extended play (EP) albümü. 20 Haziran 2013 tarihinde DMC etiketiyle yayımlandı.
Kemijärvi Havaalanı
Kemijärvi Havaalanı Finlandiya'nın Kemijärvi kentindedir. ICAO kodu EFKM'dir. 17/35 doğrultusunda ve 1400x23 ölçüsünde pisti bulunmaktadır. Pist yüzeyi asfalttır. Havaalanının yüksekliği 211 metredir. Finlandiya'nın küçük havaalanlarındandır. Kente uzaklığı yaklaşık 13 km'dir.
Sen (Gülben Ergen albümü)
Yayımlanma ve içerik
Ergen'in Seyhan Müzik'ten ayrılıp DMC şirketine geçmesinin ardından yayımladığı ilk çalışma olma özelliği taşımaktadır. Albümde toplam 6 şarkı yer aldı. Albümün içerisinde "Sen" şarkısının 5 ayrı versiyonuna yer verildi. Şarkıların düzenlemelerini Taşkın Sabah yaptı. Albüm "Sen" şarkının orijinal halinin dışında akustik, Yasin Keleş versiyon, Altay Ekren remix, David Şaboy remix ve Burak Yeter remix versiyonlarından oluştu. Albümün fotoğraf çekimini ise Nihat Odabaşı üstlendi.
Şarkı listesi
"Sen" şarkısı Mert Ekren tarafından yazılıp bestelendi.
Çuy ilçesi
Çuy İlçesi ; Kırgızistan'ın Çuy İli'ndeki ilçe.
Merkezi Tokmok şehridir.
Nüfusu
İlçenin nüfusu 47 017 insan (2009 sayımlarına göre)'dir.
İtalya futbolunda lig sistemi
Bu madde, İtalya futbol liglerinin sistemini içermektedir.
Alören, Mecitözü
Alören, Çorum ilinin Mecitözü ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1793 yılı kayıtlarında Alviran olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Çorum il merkezine 31 km, Mecitözü ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.
I. Dünya Savaşı'nda kimyasal silahlar
I. Dünya Savaşı'nda zehirli gazın kullanımı, büyük bir askeri yenilikti. Gazlar, gözyaşı gazı gibi kimyasal türlerinden, iperit, hardal gazı ve klor gibi daha sert ve öldüren ajanlar olarak devam etmiştir. Bu kimyasal savaş, ilk olarak global savaşın büyük bir bileşeni ve 20. yüzyılın ilk topyekûn savaşıydı. Gazın öldürme kapasitesi (sadece savaşta ölenlerin %3'ü, gaz yüzündendi) sınırlandı. Yine de, ölümcül olmayan yaralıların oranı yüksekti ve gaz, askerlerin en büyük korkularının biri olarak kaldı. Gazlara karşı etkili tedbirlerin alınması mümkündü, dönemin diğer silahlarından farklıydı. Bu yüzden gazın kullanımını artırdığı gibi savaşın daha geç sahnelerinde birçok olayda etkililiği azaltıldı. Kimyasal savaşın bu ajanlarının yaygın kullanımı ve savaş zamanı, güçlü patlayıcıların düzenlemesinde ilerlemeler kaydedildi. Öyle ki "Kimyagerlerin savaşı" I. Dünya Savaşı'nın yükselen değerleri arasındaydı.
1914 gözyaşı gazı
Savaşın erken yıllarında kullanılan bu gazın (lachrymatory) ölümcül ya da yokedici etkisinden ziyade tahriş edici özelliği vardır. Birçok kişinin kimyasal gazların ilk olarak I. Dünya Savaşı'nda kullandığına inanmasına karşılık, kükürt gazının ilk olarak MÖ 5. yüzyılda Spartalılar tarafından kullanıldığına dair araştırmalar vardır. I. Dünya savaşında gözyaşı gazını el bombalarına doldurarak kullanan Fransaydı. Ekim 1914'te Almanya konsantrasyonu kutulara doldurarak aynı şekilde misilleme yaptı.
Kiuruvesi Havaalanı
Kiuruvesi Havaalanı Finlandiya'nın Kiuruvesi kentindedir. ICAO kodu EFRV'dir. 15/33 doğrultusunda ve 840x18 ölçüsünde pisti bulunmaktadır. Pist yüzeyi asfalttır. Havaalanının yüksekliği 157 metredir. Finlandiya'nın küçük havaalanlarındandır. Kente uzaklığı yaklaşık 5 km'dir.
Doğu Almanya Futbol Federasyonu
Doğu Almanya Futbol Federasyonu (DFV) (Almanca: Deutscher Fußball-Verband der DDR), 3 Temmuz 1950 ile 20 Kasım 1990 tarihleri arasında Doğu Almanya'da futbolu yöneten organdır. Doğu Almanya millî futbol takımı eskiden bu federasyonun çatısı altındaydı. Alman yeniden birleşmesinin ardından 1904'te kurulmuş Almanya Futbol Federasyonu'na katılmıştır.
NGC 5025
NGC 5025, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Güneyhaçı takımyıldızı yönünde bulunur. Sb tipi bir sarmal galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1787 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Kemin ilçesi
Kemin İlçesi ; Kırgızistan'ın Çuy İli'ndeki ilçe.
Merkezi Kemin köyüdür.
Nüfusu
İlçenin nüfusu 44 118 insan (2009 sayımlarına göre)'dir.
UEFA Yılın Takımı
Avrupa Futbol Federasyonları Birliği ya da UEFA (İngilizce: Union of European Football Associations)'nın 2001 yılından itibaren verdiği futbol ödülleridir.
Yılın Takımı 2003
Coach: José Mourinho  Porto
Yılın Takımı 2004
Coach: José Mourinho  Porto
Yılın Takımı 2006
Coach: Frank Rijkaard  Barcelona
Yılın Takımı 2007
Coach: Alex Ferguson  Man.Utd
Yılın Takımı 2008
Coach: Alex Ferguson  Man.Utd
Yılın Takımı 2009
Coach: Pep Guardiola  Barcelona
Yılın Takımı 2010
Coach: José Mourinho   Internazionale & Real Madrid
Yılın Takımı 2011
Coach: Pep Guardiola  Barcelona
Yılın Takımı 2012
Coach: José Mourinho   Real Madrid
Yılın Takımı 2013
Coach: Arsène Wenger   Arsenal
Yılın Takımı 2015
Kaynak:
Yılın Takımı 2016
Kaynak:
Yılın Takımı 2017
Kaynak:
Yılın Takımı 2018
Kaynak:
Yılın Takımı 2019
Kaynak:
Yılın Takımı 2020
Kaynak:
Uçucu yağ
Uçucu yağ ya da organik hidrosol, çiçek veya bitki özsuları, distile özsuları veya bitki suları olup damıtma işleminin su içeren bir yan ürünüdür.
Organik hidrosoller organik tarım uygulanarak yetiştirilen ve toplanan bitkilerden, yani organik sertifikalı bitkilerden elde edilen distile özsulardır.
Hidrosollerin birçok tıbbi faydası vardır; çünkü damıtma işlemine tabi tutulan bitkinin suda eriyen bileşen, vitamin ve minerallerini ihtiva etmektedir. Hidrosoller işlemden geçen bitkinin az miktarda aromatik yağını da içerebilir.
Hidrosoller bitki ve çiçeklerin buhar damıtma veya suya yatırma yöntemiyle çıkarılan yoğuşmuş sularıdır. Genellikle damıtma aromatik yağları elde etmek için uygulanmaktaysa da, sadece hidrosol elde etmek için de yapılabilmektedir.
Tıbbi amaçlar için kullanılacak olan hidrosolün organik veya sertifikalı organik bitkilerden elde edilmesi, yani zirai ilaçlardan, hormonlardan, genetiği değiştirilmiş tohumlardan ve suni gübrelerden arındırılmış tarım yoluyla yetiştirilmiş bitkilerden sağlanması gerektiği belirtılmektedir. İdeal durumda istenen, organik sertifikalı bitkilerin düşük atmosferik basınç altında uzun süreli damıtma yöntemiyle hidrosollerinin elde edilmesi ve tüm terapötik etkinin korunmasıdır.
Damıtma
Lavanta, nane, çay ağacı yağı, paçuli ve okaliptüs yağı gibi en çok uçucu yağlar damıtılır. Çiçekler, yapraklar, odun, kabuk, kökler, tohumlar veya meyve kabukları, su üzerindeki bir imbik (damıtma aparatı) içine konur. Su ısıtıldıkça, buhar bitki malzemeden geçerek uçucu bileşikleri buharlaştırır. Buhar bir bobinin içinden geçer ve burada tekrar sıvılaşarak yoğunlaşır ve sonra alıcı kapta toplanır.
Çoğu yağlar tek işlemde damıtılır. Ayrımsal damıtma yoluyla saflaştırılan ylang-ylang (Cananga odorata)' ise bir istisnadır.
Yeniden yoğunlaştırılmış suya hidrosol, hidrolat, bitkisel damıtılmış sıvı veya kokulu ürün olarak satılabilen bitki öz suyu denilir. Hidrosoller arasında gül suyu, lavanta suyu, limon balsamı, adaçayı ve portakal çiçeği suyu bulunur. Kozmetik ürünlerinde bitkisel damıtılmış sıvıların kullanımı artmaktadır.
Presleme
Çoğu narenciye kabuğu yağı mekanik veya soğuk preslenmiş olarak özü çıkarılır (zeytinyağı çıkarma'ya benzer şekilde). Narenciye kabuğundaki nispeten çok miktarda yağ olması ve hammaddelerin yetiştirilmesi ve toplanmasının az maliyeti nedeniyle, turunçgil yağları diğer uçucu yağların çoğundan daha ucuzdur. Limon veya tatlı portakal yağları, narenciye endüstrisinin yan ürünleri olarak elde edilir.
Çözücü çıkarma
Çoğu çiçek, eksprese edilmek için çok az uçucu yağ içerir, ama kimyasal bileşenleri çok hassastır ve buhar damıtmasında kullanılan yüksek sıcaklık ile kolayca doğası değişir. Bunun yerine, yağları çıkarmak için hekzan veya süperkritik karbon dioksit gibi bir çözücü kullanılır. Hekzan ve diğer hidrofobik çözücülerden elde edilen özler, somut maddeler, uçucu yağlar, mumlar, reçineler ve diğer lipofilik (yağda çözünür) bitki maddesi karışımıdır.
Çok kokulu olmasına rağmen somut maddeler (ing:concretes) büyük miktarda kokusuz mumlar ve reçineler içerir. Çoğu zaman, kokulu yağı somut maddeden çıkarmak için etil alkol gibi başka bir çözücü kullanılır. Alkol çözeltisi 48 saatten fazla sıcaklığa soğutulur ve bu da balmumlarının ve lipid'lerin çökelmesine neden olur. Çökeltiler daha sonra süzülür ve geriye kalan çözeltiden etanol buharlaştırma, vakumla temizleme veya her ikisi ile çıkarılır ve arkasında "mutlak" (ing: absolute) adlı madde bırakılır.
Süper kritik karbon dioksit, süperkritik akışkan çıkarmada çözücü olarak kullanılır. Bu yöntem, buhar distilasyonu kullanıldığında üründeki petrokimya kalıntılarını ve bazı "üst notaların" kaybını önleyebilir. Doğrudan mutlak sonuç vermez. Süper kritik karbon dioksit, somut maddeyi (ing: concrete) oluşturan hem mumları hem de uçucu yağları çıkaracaktır. Aynı özütleyicide yalnızca özütleme sıcaklığının düşürülmesiyle elde edilen sıvı karbon dioksit ile müteakip işleme, mumları uçucu yağlardan ayırır. Bu düşük sıcaklık işlemi, bileşiklerin ayrışmasını ve doğasını değiştirmeyi önler. Özütleme tamamlandığında, basınç, ortam basıncına kadar indirilir ve karbon dioksit hiçbir kalıntı bırakmadan gaz haline geri döner.
Forssa Havaalanı
Forssa Havaalanı Finlandiya'nın Forssa kentindedir. ICAO kodu EFFO'dur. 04/22 doğrultusunda ve 820x32 ölçüsünde pisti bulunmaktadır. Pist yüzeyi asfalt ve çimdir. Havaalanının yüksekliği 99 metredir. Finlandiya'nın küçük havaalanlarındandır. Kente uzaklığı yaklaşık 2 km'dir.
1956-57 Division 1
Saint-Étienne, topladığı 49 puanla Ligue de Football Professionnel şampiyonu olmuştur.
Lig Tablosu
(Galibiyet:2 puan, Beraberlik:1 puan, Yenilgi:0 puan)
Division 2'den yükselen takımlar takip eden sezondaDivision 1'de oynayacaklar.
NGC 5026
NGC 5026, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Erboğa takımyıldızı yönünde bulunur. SBa tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1834 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Jones-Emberson 1
Jones-Emberson 1 (PK 164+31.1) Vaşak takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 1,600 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir gezegenimsi bulutsu. Düşük yüzey parlaklığıyla oldukça büyük bir gezegenimsi bulutsudur. 16.8 kadir parlaklığındaki merkezi yıldız çok mavi bir beyaz cücedir.
İnce film transistör
Diyot için ince tabakalı diod sayfasına bakınız. İnce tabakalı transistör (İngilizce: thin-film transistor, kısaca TFT) aktif bir yarı iletken katmanın ince filmlerini biriktirerek yapılmış özel bir tür alan etkili transistördür. Alt tabaka (ince film kaplama teknikleri) üzerindeki dielektrik tabaka ve metalik kontakları içerir. Ortak bir alt tabaka camdır, çünkü TFT'lerin birincil uygulaması sıvı kristal ekranlardadır. Bu, yarıiletken malzemenin tipik olarak bir Silikon Wafer gibi alt tabaka olduğu geleneksel transistörden farklıdır.
Yapısı
TFT'ler çok çeşitli yarı iletken malzemeler kullanılarak yapılabilir. Ortak bir malzeme silikondur. Bir silikon tabanlı TFT'nin özellikleri, silikonun kristal haline bağlıdır; yani, yarıiletken tabaka ya amorf silikon, nanokristalin silikon olabilir, ya da polikristalin silikon içerisine tavlanabilir. TFT'lerde yarı iletken olarak kullanılan diğer malzemeler, kadmiyum selenit gibi bileşik yarı iletkenleri, çinko oksit gibi metal oksitleri veya hafniyum(IV) oksit-dir. Hafniyum oksit için bir uygulama, yüksek κ dielektriktir. TFT'ler ayrıca, organik alan etkili transistörler veya OTFT olarak anılan organik materyalleri kullanarak yapılmıştır.
Uygulamalar
İnce film transistörlerin en bilinen uygulaması LCD teknolojisinin bir uygulaması olan TFT LCD'lerdedir. Transistörler panelin kendisi içine gömülür, pikseller arasındaki karışma oranını düşürür ve görüntü sabitliğini geliştirir.
2008 yılı itibarıyla, birçok renkli LCD TV ve monitör bu teknolojiyi kullanmaktadır. TFT paneller genel radyografide sayısal radyografi uygulamalarında sıklıkla kullanılmaktadır. Bir TFT, tıbbi radyografide görüntü reseptörü için bir taban olarak doğrudan ve dolaylı yakalama olarak kullanılır. AMOLED ve OLED (aktif matrisli organik ışık yayan diyot) ekranlar ayrıca bir TFT katmanı içerir. TFT teknolojisinin en faydalı yönü, ekrandaki her piksel için ayrı bir transistör kullanılmasıdır. Her transistör küçük olduğundan, kontrol etmek için gereken şarj miktarı da azdır. Bu, ekranın çok hızlı yeniden çizilmesini sağlar.
TFT-görüntü matrisinin yapısı
Bu resim, gerçek ışık kaynağı (genellikle soğuk katotlu floresan lambalar veya beyaz LED'ler), sadece TFT ekran matrisi içermez.
Ung Pirat
Ung Pirat (İsveççe: Genç Korsan), İsveç Korsan Partisi'nin gençlik örgütüdür. 9 Haziran 2009 itibarıyla Ung Pirat, 21.809 üyesiyle üye sayısı bakımından İsveç'in en büyük gençlik örgütüdür.
Dimachaeri
Dimachaeri, iki kılıç kullanan gladyatör dövüş tarzı. Yunanca kökenli bir kelime olup çift bıçak gibi anlamlara gelmektedir. M.Ö. 2 ve M.Ö. 4 yüzyılları arasında Romalılar arasında popüler olduğu sanılmakta ve hakkında yeterli yazılı ve resimli kayıt bulunmamaktadır.
Dimachaeri tarzı savaşanların yakın dövüş için donatıldıkları bilinmektedir. Bazı resimli kaynaklarda dimachaeri tarzı dövüşenler son derece hafif zırhla çizilmişken, bazı kaynaklarda ağır zırhlar giydikleri gösterilmiştir.
Kaşlıca, Tut
Tarihçe
Köyün adı, 1946 yılı kayıtlarında Ernişdere olarak geçmektedir. Daha önceleri Adıyaman ili Besni ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, 3644 sayılı ‘130 İlçe Kurulması Hakkında Kanun' gereğince Adıyaman'ın yeni kurulan ilçesi Tut'a bağlanmıştır.
Coğrafya
Köy; Adıyaman il merkezine 41 km, Tut ilçesine 5 km uzaklıktadır.
Moskova ilçesi
Moskova İlçesi ; Kırgızistan'ın Çuy İli'ndeki ilçe.
Merkezi Belovodskoye köyüdür.
Tarih
Moskova ilçesi 23 Temmuz 1930'da Stalin ilçesi olarak kuruldu. 1961'de Moskova şehrinin ardından Moskova ilçesi olarak yeniden kuruldu.
Nüfusu
İlçenin nüfusu 92 645 insan (2009 sayımlarına göre)'dir.
Chef (yazılım)
Chef, Ruby ve Erlang programlama dilleri kullanılarak yazılmış bir yapılandırma yönetimi aracı ve aynı adlı bir şirkettir. Sistem yapılandırma "tariflerini" yazmak için saf Ruby tabanlı özel amaçlı bir programlama dili kullanır. Chef bir şirketin sunucularının yapılandırma ve bakımını düzene sokma görevini yerine getirir ve yeni cihazları gözden geçirmek ve yapılandırmak için Google Cloud Platform, Amazon EC2, OpenStack, Microsoft Azure, Rackspace, Internap ve SoftLayer gibi bulut tabanlı platformlarla bütünleşebilir. Chef tamamen ücretsiz olarak yayınlanan ve Apache Lisansı'na sahip bir özgür yazılımdır. Bunun yanında firma olarak küçük ve büyük sistemlere hitap eden ve bu yönde fiyatlandırmalar sunan çözümleri vardır.
Özellikler
Geleneksel olarak Chef Linux'ü yönetmek için kullanılmıştır ancak sonraki sürümler Microsoft Windows'u da desteklemektedir.
CFEngine, Bcfg2 ve Puppet gibi benzerleriyle birlikte Linux üzerindeki en büyük dört yapılandırma yönetimi programından biridir.
Tarihçe
Chef ilk adımda Adam Jacob tarafından iş modelinin uçtan uca sunucu ve dağıtım araçları üretmek olduğu kendi danışmanlık şirketi için oluşturduğu bir araç olarak yola başlamıştır. Jacob daha sonra Chef'i Jesse Robbins'e göstermiş ve o da Amazon'da gerçekleştirdiği faaliyetlerden sonra potansiyelinin farkına varmıştır. Sonrasında Barry Steinglass, Nathen Haneysmith ve Joshua Timberman ile birlikte yeni bir şirket kurarak Chef'i bir ürün haline dönüştürülmüştür. Proje ilk olarak "marionette (kukla)" olarak adlandırılmış ancak bu ismin hem uzun hem de yazımının karmaşık olması ve modüllerin hazırlandığı biçimin adının "tarif" olarak adlandırılması sebebiyle sonradan "Chef (şef)" olarak yeniden isimlendirilmiştir.
Şubat 2013'te Opscode Chef'in 11. sürümünü çıkarmıştır. Bu sürümdeki değişiklikler çekirdek API'nin Erlang'da yazılması gibi birçok yenilik içermiştir.
Platform desteği
Chef birçok istemci ve sunucu ürününde desteklenmektedir. İstemci için bilinen büyük platform destekleri AIX, RHEL/CentOS, FreeBSD, OS X, Solaris, Microsoft Windows ve Ubuntu'dur. Diğer istemci platformları arasında ArchLinux, Debian, Fedora ve diğerleri vardır. Chef sunucusu RHEL/CentOS/Oracle Linux, ve Ubuntu üzerinde desteklenmektedir.
Kullanıcılar
Chef Airbnb, Mozilla, Expedia, Facebook, HP Public Cloud, Prezi,  Ancestry.com, Rackspace, Get Satisfaction, IGN, Marshall Üniversitesi, Socrata, Minnesota Üniversitesi, Pennsylvania Üniversitesi Wharton Okulu, Bonobos, Splunk, Citi, Cheezburger ve başka birçok kurum ve firma tarafından kullanılmaktadır.
Japon yediuyuru
Japon yediuyuru, Gliridae familyasından bir kemirgen çeşididir. Japonya'ya endemiktir.
Zengezur
Zengezur, (Azerice: Zəngəzur, Ermenice: Զանգեզուր), Ermenistan Sünik Marzı ve Azerbaycan'ın Laçın, Kubadlı ve Zengilan rayonları kapsayan tarihi bölge.
Tarih
Zengezur bölgesi Rus İmparatorluğu döneminde 1868-1917 yılları arasında Yelizavetpol Guberniyası'nın bir parçasıydı.
28 Nisan 1920'de Bolşevik Kızıl Ordu'nun Bakü'yü almasından sonra 1 Aralık 1920'de Neriman Nerimanov tarafından Nahçıvan ve Karabağ bölgeleriyle birlikte Sovyet Ermenistanı'na bağlı olduğu ilan edilmiştir. Ancak kısa süre sonra bu karar geri alınmıştır. Kızıl Ordu'nun Ermenistan'a ilerlemesi için yapılan komplo olduğu veya baskıların sonucu olduğu belirsizdir.
Sonraki aylarda Nahçıvan Azerilerin ve Zengezur Ermenilerin kontrolü altına girmiş ve bölgelerin uzun vadeli demografik homojenleştirmesinin başlangıcı olmuştur.
Daha sonra Zengezur'un Kapan, Gorus, Karakilise (Սիսիան / Sisian) ve Mehri bölgeleri Sovyetlerin kararıyla Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlandı.
Aimable Pélissier
Aimable Jean Jacques Pélissier, Malakoff Dükü (6 Kasım 1794 - 22 Mayıs 1864), Cezayir'in fethinde önemli rol oynayan Fransız general. Kırım Savaşı'nın son yıllarında Fransız ordusuna komuta etmiştir.
Askeri okullarda öğrenim gördükten sonra 1815'te orduya katıldı. 1828-29'da Peloponnesos'ta Osmanlılara karşı savaştı. 1839'da, Fransız yönetimine karşı ayaklanan Maskura (Muaskar) emiri Abdülkadir Cezayiri'ye karşı savaşmak üzere Cezayir'e gönderildi. Cezayir'deki başarıları karşılığında 1846'da generalliğe yükseltildi. 1852'de Cezayir'de geçici vali olarak görev yaptı ve Cezayir'in güneyindeki kabilelere boyun eğdirilmesinde önemli rol oynadı.
Ocak 1855'te Kırım'daki bir kolordunun komutanlığına atandı. 16 Ağustos'ta Traktir Sıradağlarında bir Rus saldırısını püskürttü ve 8 Eylül'de Malahov Kalesi ile Sivastopol kentini ele geçirdi. Dört gün sonra Fransa mareşali oldu ve Temmuz 1858'de Malakoff dükü yapıldı. 1860'ta Cezayir valiliğine getirildi ve bu görevi yaşamının sonuna değin sürdürdü.
Pakize Barışta
Pakize Barışta, Türk yazar, şarkı sözü yazarı ve gazeteci.
Gazetecilik mesleğine Yeni Ortam gazetesinde başladı. 1980’li senelerde reklam sektörüne geçti, fakat sanat, edebiyat ve siyaset üstüne olan yazılarını önce Cumhuriyet, sonra Radikal gazetelerinde ve Aktüel dergisinde yayınlamaya devam etti. Bir dönem Radikal gazetesinde, daha sonra da Taraf gazetesinde Kıyı başlıklı köşesinde köşe yazarlığı yaptı.
Pakize Barışta, aynı zamanda şarkı sözü yazarıdır. Goran Bregoviç’in Sezen Aksu’yla yaptığı Düğün ve Cenaze albümü gibi, Tarkan, Sertab Erener ve Levent Yüksel gibi şarkıcıların seslendirdiği şarkılara söz yazdı.
Pakize Barışta, 26 Nisan 1974 tarihinde Oğuz Atay ile evlendi. Evlilikleri, Oğuz Atay'ın 13 Aralık 1977 tarihinde vefatına kadar sürdü.
Banjul Uluslararası Havalimanı
Banjul Uluslararası Havalimanı ya da diğer bilinen adıyla Yundum Uluslararası (İngilizce:Banjul International Airport) (IATA:BJL, ICAO:GBYD) Gambiya'nın başkenti Banjul'da bulunan uluslararası bir havalimanıdır. 2004 yılında havalimanını 967,719 yolcu kullanmıştır.
Kurtlar Sofrası (roman)
Kurtlar Sofrası, Attilâ İlhan tarafından kaleme alınan, 1963 yılında basılan roman. Yazar romanı, 1954 Mayıs'ında kaleme almaya başlayıp, 1961 Eylül'ünde bitirmiş ve 1963'te yayımlamıştır. Roman yolsuzlukları araştıran gazeteci Mahmut Ersoy'un çabalarını, devamında öldürülüşünü ve kız arkadaşı Ümid'in olanlar hakkında esrar perdesini kaldırma çabalarını anlatır.
Esteban Cambiasso
Esteban Cambiasso (d. 18 Ağustos 1980, Buenos Aires), Arjantinli eski millî futbolcudur. Orta saha mevkiinde görev yapan futbolcu, 2006 FIFA Dünya Kupası'nda Arjantin millî futbol takımının kadrosunda yer almıştır. 2009-10 sezonunda Inter ile birlikte Şampiyonlar Ligi'ni kazanmıştır.
Saraybosna Uluslararası Havalimanı
Saraybosna Uluslararası Havalimanı ve aynı zamanda Butmir Havalimanı olarak da bilinen Bosna-Hersek'teki en büyük havalimanlarındandır. Havalimanı Saraybosna şehri yakınlarındadır ve şehrin güneybatısındadır. Aynı zamanda şehre düzenlenen kısa geziler için de popülerdir. Yugoslavya döneminde 1966'da yapımına başlanmış, 2 Haziran 1969'da hizmete açılmıştır.
1996 yılında Havaalanından sadece 25.000, 2006 yılında ise Saraybosna havaalanı üzerinden 466.186 yolcu seyahat etmiştir. 2010 yılı sonunda ise bu rakam 563,266 olmuştur.
Düşük maliyetli havayolları bu havaalanında çoğunlukla uluslararası uçuş faaliyeti gösterir. SJJ noktasına uçan havayolları arasında GermanWings ve Norwegian Air Shuttle vardır.
1992-1995 yılları arasına Bosna Savaşı'nda havaalanı BM kontrolü altındaydı. Savaş sırasında sadece insani yardım malzemesi taşıyan uçaklara iniş-kalkış izni veriliyordu. Havaalanı yeniden 16 Ağustos 1996 tarihinde sivil hava trafiğine açılmış, restore edilmiş ve yavaş yavaş eski günlerine geri dönmüştür.
NGC 5027
NGC 5027, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Yelken takımyıldızı yönünde bulunur. SBb tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1830 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Cemil Ertem
Cemil Ertem veya doğum adıyla Cemil Ragıp Ertem; Türk iktisatçı, yazar ve bürokrat.
Hayatı
Düzce'de doğdu. Lisans eğitimini Ege Üniversitesi'nde tamamladıktan sonra İstanbul Üniversitesi'nde finans üzerine yüksek lisans ve doktora yaptı. Nokta, Forbes, BirGün, Taraf, Star ve Akşam gibi yayınlarda köşe yazarlığı yaptı. Aynı dönemde, ATV’deki ana haber bültenlerinin ekonomi ve siyaset editörlüğü de yürütmüştür. 2011 yılında, MÜSİAD tarafından "En İyi Ekonomi Yazarı" ödülüne layık görüldü. 2014 yılında, dönemin cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından ekonomiden sorumlu başdanışman olarak atanmadan önce bir süre İstanbul ve Türk Hava Kurumu Üniversitesi'nde bilgi ekonomisi, ekonomi politikası, alternatif büyüme ve para teorileri dersleri verdi. 13 Ağustos 2018 tarihinden beri VakıfBank'ta yönetim kurulu üyesi olarak görev yapan Ertem, aynı zamanda Milliyet ve Daily Sabah gazetelerinde de köşe yazarlığı yapmaktadır. Eski eşi Engin Ertem, 10 Mayıs 2014 tarihinde kanserden ölmüş; 26 Kasım 2016 tarihinde ise sunucu Nur Viral ile Roma Büyükelçiliği'nde evlenmiştir. Ertem'in ilk evliliğinden Deniz adında bir oğlu vardır.
Hıfzı Topuz
Hıfzı Topuz (d. 25 Ocak 1923, İstanbul), Türk gazeteci ve yazar.
1923 yılında İstanbul'da doğdu. 1942 yılında Galatasaray Lisesi'nden, 1948 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. Strasbourg Üniversitesi'nde devletler hukuku ve gazetecilik alanlarında yüksek lisans (1957-59) ve yine Strasbourg Üniversitesi'nde gazetecilik alanında doktorasını yaptı (1960). 1947-58 yıllarında Akşam gazetesinde önce istihbarat şefi, sonra yazı işleri müdürü olarak çalıştı. İstanbul Gazeteciler Sendikası'nın kurucuları arasında yer aldı ve başkanlığını yaptı. 1959 yılından 1983 yılına kadar Paris'te UNESCO Genel Merkezi'nde özgür haber dolaşımı şefi olarak çalıştı. Uluslararası gazetecilik örgütleri arasında mesleksel işbirliği, basın ahlakı, gazetecilik eğitimi ve gazetecilerin korunması projelerini yönetti. Afrika ülkelerinde, Hindistan'da, Filipinler'de gazetecilik eğitimi seminerleri düzenledi. Kara Afrika'da kırsal basın projesini oluşturdu. 1962 yılında Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi'nin, o zamanki adıyla Basın-Yayın Yüksek Okulu'nun kuruluşu için, Paris'te Unesco’nun merkezinde ilk projeleri hazırladı. 1974-75 yılları arasında TRT'de radyolardan sorumlu genel müdür yardımcılığı yaptı. 1986'da halen başkanlığını sürdürdüğü İletişim Araştırmaları Derneği'ni (İLAD) kurdu. Vatan, Milliyet ve Cumhuriyet gazeteleriyle çeşitli dergilerde diziler ve inceleme yazıları yazdı. Anadolu, Galatasaray ve İstanbul üniversitesi iletişim fakültelerinde basın, radyo-televizyon tarihi, uluslararası iletişim ve siyasal iletişim dersleri verdi.
Özgür Arap Lejyonu
Özgür Arap Lejyonu, II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası'na bağlı Arap gönüllülerin Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da oluşturdukları birlik.
Muhammed Emin el-Hüseyni ve Reşid Ali Geylani tarafından önerilen Arap gönüllerinden bir lejyon oluşturma fikri Adolf Hitler tarafından 1941'de kabul edildi. Lejyon ilk başta Hellmuth Felmy komutasında Irak'taki Nazi ayaklanmasında kullanıldı. İsyan bastırıldıktan sonra Suriye'ye yerleştirilen lejyona Iraklı mülteciler ve Suriyeli Araplardan katılım oldu. Suriye'nin İngiliz ve Özgür Fransız kuvvetleri tarafından ele geçirilmesinin ardından lejyon Yunanistan'da bulunan Sunion'a çekildi.
Almanlar, lejyonu Kafkaslar'ın işgalinde kullanmayı düşünse de sürgündeki Irak hükûmetinin temel amacı Irak'ı yeniden ele geçirmekti.
Meşale Harekâtı'nın sonucunda Müttefikler'in Tunus'u ele geçirmesi ile çekilen lejyona bu sırada Tunuslu Araplar'dan da katılımlar oldu.
Alexander Sutherland Neill
Alexander Sutherland Neill (17 Ocak 1883 - 23 Eylül 1973) İskoçya doğumlu İskoç eğitimci, yazar ve psikolog. Eğitimde ilerici eğitim felsefesinin kurucusu ve savunucusu ve bugün de kendi ilerici eğitim felsefesini sürdüren Özgürlük Okulu olarak da bilinen Summerhill Okulu'nun kurucusu, Avrupa ve Amerika'daki eğitim çevreleri tarafından ilk modern hümanist eğitimci olarak nitelendirilir ve "çocukların kişisel özgürlüklerinin savunucusu" olarak bilinir. Sigmund Freud, Wilhelm Reich, Nietzsche ve Homer Lane gibi isimlerden etkilenmiştir.
Kişisel özgeçmiş
Neill, İskoçya'da Forfar kasabasında, öğretmen bir ailenin oğlu olarak dünyaya geldi. Babasının öğretmenlik yaptığı (pupil-teacher), ilkokulun tüm sınıflarının tek bir oda içinde ders gördüğü bir köy ilkokulunda eğitim gördü. 1912'de Edinburgh Üniversitesi'ni bitirip M. A. derecesini aldı.
1914'te Gretna Green Okulu'da müdür oldu. Bu süre zarfında, okulda verilen eğitimden duyduğu hoşnutsuzluğu daha sonra yayımladığı yazılarından görülebilir. Bu yazılarda, kendisini "çocukları ezik ve sinik olmaları için yetiştiren eğitim sistemi aleyhinde durmak için yeteri kadar Nietzsche takipçisi" olarak tanımlayacak ve "sorgulayan, yıkan ve yeniden inşa eden akıllar şekillendirmeye çalıştığı"nı belirtecektir.
Eğitim felsefesi
Neill'e göre eğitimin amacı çocukları hayata hazırlamaktı. Şimdiye kadar geliştirdiğimiz uygarlık; eğitim sistemlerimiz, politikalarımız, dinlerimiz, ekonomilerimiz faizi, soygunculuğu, sömürüyü, savaşları ve doğanın kirletilmesini ortadan kaldıramamıştır.
Neill'e göre bir çocuğun mutluluğu, yetişirken vermiş olduğu kendi kararlarına en üst düzeyde saygı gösterilmesine ve çocuktaki "kişisel özgürlük" hissine bağlı olarak gelişiyordu. Çocukluk döneminde bu özgürlük hissinin yokluğu ve buna bağlı olarak gelişen baskılı çocukluğun mutsuz tecrübeleri, yetişkinlikte ortaya çıkan birçok psikolojik sorunun kaynağıydı.
Eğitimin asıl önemsediği ve eğitim hakkında yapılan bilimsel araştırmaların asıl odaklandığı nokta savaşta emirleri sorgulamadan kabul edecek itaatkar askerler yetiştirmenin en iyi yolunun ne olduğuydu. O nedenle Neill'in çocuklara, körü körüne itaat etmektense eleştirel düşünme yeteneğini gerçekleştirmek ve kendi kendine karar verebilmelerini sağlamak amacıyla vermiş olduğu eğitim gerici, radikal ve toplumda huzursuzluğa yol açıcı olarak görüldü. Neill'in düşüncelerini mevcut sosyal düzen için tehlikeli ve toplumda huzursuzluğa yol açıcı olarak gören bazı "geleneksel" eğitimcilere rağmen, günümüzde Neill'in düşünceleri büyük ölçüde kabul edilmiştir.
Summerhill Okulu deneyimi, geleneksel okulların baskısından uzak olan öğrencilerin yan gelip yatmak yerine kendi kişisel motivasyonlarını sağlayarak karşılık verdiklerini ortaya koydu. Dıştan dayatılan zorlamacı disiplin, kişinin içindeki öz-disiplinin gelişimini engelliyordu. Bu nedenle Neill, Summerhill'e giden öğrencilerin, zorlayıcı kurallarla eğitim veren diğer okulların öğrencilerinden daha iyi gelişmiş bir eleştirel düşünme yeteneğine sahip olduğunu ve çok daha fazla öz-disiplin sahibi olduklarının gün gibi ortada olduğu değerlendirmesini yaptı.
Summerhill okuluna kabul edilen öğrencilerin genellikle sorunlu özgeçmişe sahip, özellikle mutsuz bir ruh haline neden olan huzursuz ve ilgisiz ailelerden geldiğinin gözönünde bulundurulması daha aydınlatıcı olacaktır. Summerhill'in iyileştirici ortamı, geleneksel okullar tarafından reddedilen sorunlu öğrencilerin bile başarılı bir gelişme gösterdiklerini kanıtlamıştır.
Çağdaşı olan Sigmund Freud ve Wilhelm Reich'in çalışmalarından oldukça etkilenen Neill, cinsel düşünceler karşısında insanların utanmalarına ve günahkarlık hissetmelerine neden olan cinsel baskıya ve Kraliçe Victoria tarafından çıkarılan cinselliği baskı altına alıcı kanunlar nedeniyle ödediği ve haksız olduğunu düşündüğü cezalara sonuna kadar karşıydı. Cinselliğe karşı olmanın hayata karşı olmak anlamına geldiğini açıkça belirtmesi, cinsel baskının dorukta olduğu Victoria döneminde onu zamanının birçok kişi ve kurumuna olduğu gibi "istenmeyen" kişi haline getirdi.
Summerhill'de yaşam
Summerhill'in okul müdürü olarak Neill, matematik, geometri ve metal işleme dersleri verdi. Teknik bilgisi iyi olan usta bir zanaatkara, tamamen entelektüel birinden daha fazla hayran olduğunu sıklıkla dile getirdi. Derslere katılım zorunlu olmaması onları daha dikkatli ve özenli yapıyordu. Öğrenciler daha hızlı ve daha kalıcı öğreniyorlardı, çünkü derslere zorlamayla değil isteyerek katılıyorlardı.
Neill, ayrıca öğrencilerine ekstra "özel dersler" de veriyordu. Kişisel sorunların tartışıldığı bu dersler bir tür psikoterapi dersleriydi. Sonraları, bu dersleri almayan öğrencilerin sorunlu davranışlarını kendiliklerinden düzelttiklerini görüp bu terapi derslerini bıraktı. Buradan yola çıkarak asıl tedavinin "özgürlük" olduğunu, psikoterapi olmadığı sonucuna vardı.
Öğretmenlik kariyesi süresince 1916 yılından başlayarak, İskoççada öğretmen anlamına gelen "Dominie" serisi de dahil olmak üzere düzinelerce kitap yazdı. Amerikan eğitim çevrelerinde en çok yankı uyandıran ve adeta bir fırtınaya neden olan Özgürlük Okulu: Çocuk Yetiştirme Konusuna Köktenci Bir Yaklaşım (1960) (Summerhill: A Radikal Approach to Child Rearing) adlı kitabıdır. Son çalışması ise otobiyografisidir: (Neill, Neill, Orange Peel! (1973)) Ayrıca çocuklar için Yaşayan Son Adam (The Last Man Alive) gibi mizah kitapları da yazmıştır.
A. S. Neill, iki kez evlendi ve ikinci eşi Ena Wood Neill, kızları Zoe Readhead dünyaya gelinceye kadar Özgürlük Okulu'nu müdüre sıfatıyla A. S. Neill ile birlikte yönetti.
Neill'in düşüncelerini etkileyenler
Neill'in eğitim konusunda en önemli akıl hocası İngiliz eğitimci Homer Lane'dir. Psikanaliz konusunda yenilikçi yaklaşımlarıyla bilinen Wilhelm Reich ile hem yakın arkadaş hem de ona hayrandır. Ayrıca Freudyen psikanaliz öğrencisidir. Gerçi otobiyografisinde "Psikanalistlerden öğrendiğimi sandığım ne varsa, zamanla yok olup gittiler" demektedir.
Özgürlükçü Eğitim taraftarı bir diğer kişi, Neill'in kurduğu okulla sürekli kıyaslanan İngiltere'de Beacon Hill School okulunu kuran Bertrand Russell'dır. Russell, Neill'in mektup arkadaşıydı ve Özgür Eğitim konusunda birbirleriyle fikir alış-verişinde bulunuyorlardı.
Neill'in düşüncelerine eleştiriler
Eğitim alanında çalışan birçok kurum, Neill'in çalışmalarının kendileri için bir tehdit olduğunu hissederek çoğu zaman hatalı ve oldukça sert eleştirilerilerde bulundular. Neill hakkında yayımlanan birçok ad hominem saldırıda Neill'in düşüncelerinin yöneldiği, etik ve moral değerleri sorgulama, yıkma ve yeniden inşa etme yeteneğine sahip, körükörüne itaat etmeyen eleştirel düşünme yeteneğine sahip lider vasıflı insanlar yetiştirme amacının, böylesi tehlikeli bir dünyada bönlük, saflık olduğu ve gerçekçi olmayan idealler peşinde koştuğu ve hatta değerlere karşı tamamen kayıtsız kaldığı suçlamaları dile getirildi. Aynı şekilde Freudyen baskı kavramını eğitim kurumlarına soktuğu ile de eleştirildi.
Neill'in eğitimsel mirası
Neill'in özgürlük ve eğitim kavramı zamanında birçok tartışmalara neden olarak kendisini takip eden birçok ilerici eğitimciyi etkilemiştir.
John Taylor Galto, John Holt gibi, "okula göndermeme hareketi, demokratik okul hareketi, özgür okul hareketi ve evde eğitim hareketi gibi çeşitli ekollerden birçok modern takipçi Neill'in fikirlerini geliştirerek ve birçok ülkede yaygın olan "baskı temelli" eğitime daha güçlü ve kökten eleştiriler getirerek, Neill'in fikirlerini daha da ileri taşıdılar.
Uluslararası şirketlerde ortaya çıkan "eleştirel düşünebilen" ve "kendinden motivasyonlu" çalışan ihtiyacı yanında ailelerden gelen çocuklarının eğilimlerini yansıtan bir eğitim sistemi talepleri günümüzde baskı temelli okulları yavaş yavaş Neill'in fikirleriyle aynı çizgiye gelmeye zorlamaktadır.
Neill'in kurduğu Summerhill Okulu, çocuklar için akademik eğitim konusunda iyi bir kalite sağlayarak 2007 yılında İngiltere eğitim kurumları tarafından, özellikle de İngiltere Eğitim Standartları Dairesi (Office for Standards in Education, Children's Services and Skills - OFSTED) tarafından kabul edildi. Summerhill Okulu, aynı zamanda çocuklara yaklaşımındaki olağanüstü iyi tutumlarından dolayı Birleşmiş Milletler tarafından da tanındı.
Cockney Rejects
Cockney Rejects 1979 yılında İngiltere'de, Londra'nın doğu yakasında kurulmuş Oi! punk rock grubu. Greatest Hits Volume 2 albümlerindeki "Oi, Oi, Oi" isimli şarkıları, Oi! türünün ismine esin kaynağı olmuştur. . Birleşik Krallık'taki en büyük hitleri olan "The Greatest Cockney Rip-Off" isimli şarkıları, Sham 69'un "Hersham Boys" şarkısının bir parodisiydi. Diğer Cockney Rejects şarkıları, piyasaya daha az hitap eden, sert sözler içeren ve genellikle sokak kavgaları ve futbol holiganlığı üzerineydi. Grup üyeleri sıkı birer West Ham United FC taraftarıydılar ve "I'm Forever Blowing Bubbles" adlı şarkıları West Ham taraftarlarının 1920'den beri söyledikleri bir tezahüratın ceverıydı.
Şarkı sözlerindeki şiddet genellikle konserlerine de yansırdı ve grup üyeleri çoğunlukla kendilerini savunmak için seyircilerle kavga ederlerdi. (Kavga ettikleri genellikle konserlerine gelmiş rakip takım taraftarları veya başka grupların fanlarıydı)
Jeff ve Mick Geggus (kardeşler),ulusal seviyede dövüşmüş boksörlerdi.Cockney Rejects şarkı sözlerinde tüm politikacılara karşı nefretlerini belirtiyor, basının British Movement(İngiliz Neonazi hareketi) iddialarını veya grup üyeleri aşırı sağı destekliyor iddialarını reddediyorlardı. Sounds isimli müzik dergisine verdikleri ilk röportajda, British Movementın aslında Alman Hareketi olduğunu iddia edip, kahramanlarının siyahi boksörler olduğunu söylüyorlardı. Jeff Turner "Cocney Reject" isimli otobiyografisinde, grup üyeleri ve grubun fanlarının British Movement üyeleri ile Cocney Rejects'in bir konseri öncesinde oldukça büyük bir kavgaya tutuştuğunu yazar. Cocney Rejects en son albümleri olan Unforgiven 'ı bağımsız bir plak şirketi olan G&R London'dan 2007 yılında çıkardı.
Cümle
Cümle veya tümce; bir ifade, soru, ünlem veya emiri dile getiren; kendi başına anlamlı sözcükler dizisi. Çoğunlukla özne, tümleç ve yüklemden meydana gelir. Bazen yan cümleciklerle anlamı pekiştirilir veya genişletilir.
Cümle; düşünce, duygu, oluş ve isteklerin bildirildiği söz dizisidir. Tek bir fiil kipinden ibaret olduğu gibi, birbirine dilbilgisel bağlarla bağlı birçok sözcükten de meydana gelmiş olabilir. "Gidiyorum.", "Çekil.", "Yürüyelim." gibi tek bir sözcükten ibaret olan cümleye bir deyilikli; "Ben gidiyorum.", "Sen çekil.", "Haydi yürüyelim." gibilerine ise iki deyilikli denir.
Etimoloji
Cümle sözcüğü Türkçeye, Arapça cumle sözcüğünden geçmiştir. Türkçe kökenli tümce sözcüğü ise cümle ile eşanlamlı olarak kullanılmasının yanı sıra bazen basit cümle veya karmaşık cümleyi meydana getiren cümleciklerden her biri anlamında da kullanılır.
Olumlu ve olumsuz cümleler
Olumlu cümle, yüklemi olumlu olan cümledir:
Olumsuz cümle, yüklemi olumsuz olan cümledir. Olumsuzluk ekleri -me, -ma kullanılarak oluşturulur:
Bazı cümlelerin yüklemi olumlu olduğu halde anlamca olumsuzdur. Örnek:
Soru-cevap cümlelerinde de anlam olumsuz olabilir:
Bir cümlede iki olumsuzluk varsa, anlam olumluya döner:
Ancak, iki olumsuzluğun ikisi de bağımsız yargı bildirirse anlam olumsuz kalır. Örnek:
Ünlem cümlesi
İçinde ünlem ve ünleme benzer sözcükler (komutlar) olan cümlelerdir. Ünlem Cümlesi bir duyguyu ifade eder. Seslenme, heyecan, sevinç, şaşma, sıkılma vb. ifadelerden oluşan ünlem sözcüklerinin kullanıldığı cümlelerdir. Örnekler:
Eksiltili cümle (Elips)
Geleneksel dilbilgisi içerisinde elipsler tamamlanmamış, eksik cümleleri ifade eder. Çünkü sözlü iletişim, ortak bir sözdiziminden ve ortak bir dünya görüşünden ileri gelir. Fakat bütünleyici bir ortak alan-durumsal tecrübe ortaya çıkar. Dil ekonomisi artık bilgilerden kaçınmaya müsait olarak bilgilerden kaçınmayı gerektirir. Söz konusu klasik bir elips genellikle cevap elipsinde bulunur. Bu durumu aşağıdaki örnekte görebiliriz.
B: Yalnız mı?
A: Hayır, eşim ve çocuklarımla birlikte.
B: Peki ne zaman?
A: Büyük olasılıkla Temmuz veya Ağustosta.
Bu örnekte görüldüğü üzere ilk cümle dışındaki cümlelerin yüklemleri yok. Böyle, yüklemi eksik olan cümleler birer eksiltili cümledir.
Burada bir yapının kabulü söz konusu. Bir defa elde edilen sözdizimsel bir “temel”, “konu değişikliği” vasıtasıyla bir yenisi oluşturuluncaya kadar geçerlidir. Böyle bir yapı dâhilinde dinleyici için tamamen yeni ve bilgilendirici olan şey konuşulur. Buna rağmen gereksiz zannedilen bilgiler verilir, konuşmacı eksiksiz cümleler kullanır. Konuşmacı anlaşılamamasına rağmen, fikirlerine özel bir anlam içerisinde önem verir. Bu, dinleyici tarafından algılanan bir anlamdır. Böylece kendi dilsel yetisinin doğruluğunu sınama çabası söz konusu olabilir. Elipsler anlaşılabilirdir, çünkü elipsler; mimik, jest veya ortak fikirlerle oluşan işaretlerle konuşmaya katılanların sözdizimini senkronize edebilmesini sağlar.
Cümle ve sözcük
Cümle, bir sözcük dizisidir, ancak en az bir sözcüklü ifadeler de cümle sayılmaktadır. "Yazıyorum", gibi. Maksimum sözcük sayısı ise sonsuzdur, ne var ki, hiçbir dilde hiçbir cümlenin sözcükleri en fazla bir paragraf uzunluğunu geçmez, çünkü konuşma dilinde sesin yettiği yere kadar sözcük sarf edilerek cümle kurulur ve anlambilim açısından, bir cümlenin öğeleri ne kadar çoğalırsa o cümle anlaşılmaz olabilir. Geleneksel olarak konuşulan dilde cümlelerin çoğu kalıplaşmış olarak kültürde mevcut olabilir. Mesela bir şaşkınlık cümlesi olarak "Amma da yaptın ha" dizesi, Türkçe coğrafyasının her yerinde aynıyla kullanılır. Bu kalıplaşma, sözdiziminin zaman içinde bütün ulusun ortak ve aynı anlamla üretilmesindendir yoksa teorik olarak aynı cümlenin ifade ettiği anlamı çok değişik sayıda sözcük kullanarak sonsuzca çeşitlendirmek de mümkündür, ama bir anadilin ana meselesi ortak dil olarak en hızlı iletişimi kurmak olduğundan, cümle tarzları kalıplaşmıştır. Örnek:
Bu sözcük genişletmesi sonsuza kadar sürer. O halde, en iyi cümle nedir? Dilbilimi açısından en iyi cümle, bir düşünceyi içinde gereksiz hiçbir sözcük olmaksızın anlatan duru cümledir. Eskiden buna "efradını cami ağyarını mani" denilmiştir. Cümle vardır, çok uzundur fakat hala istenileni anlatamaz; cümle vardır, iki sözcüktür ama ifade yerindedir. Konuşma ve yazı dilinde hiçbir anlam ifade etmeden, sözcüklerin yan yana gelmiş olması itibarıyla yapılmış cümlelere her yerde rastlanmaktadır. Bu, düşüncesiz dil, dilsiz düşünce olamayacağına dair bir dilbilim ilkesine aykırıdır. Sesbilgisi yönünden de anlamsız ve art arda sıralanmış yama cümleleri hemen belli olur, çünkü kulağı tırmalar, ve giderek konuşan ve yazan dinlenmez, okunmaz olur.
Yüklem (yargı)
Biçim bilgisinde fiil denilen yüklem kural olarak cümlenin sonundadır. İş, oluş, düşünüş, duyuş, yargılayış belirtir. Bu görevdeki her sözcük yüklemdir ve cümlenin her yerinde yer alabilir. Bunlar yerlerine göre cümlecik yüklemi ve temel önerme yüklemi olur. Temel önerme yüklemleri yalın, türemiş, bileşik olarak bütün fiillerden ve ek eylemlerle biçimlenen sözcüklerden (sıfatlar, adıl, ad, belirteç, ilgeç, mastar) ve durum takılarıyla (-de, -den, -e) çekimlenen ad soylu sözcüklerden olur. Ayrıca şunlar ekeylem alarak yüklem olur: var, yok, değil sözcükleri; ulaçlar, ekler, takılar, söz öbekleri, dizeler, harfler.
Yükleme göre cümle ikiye ayrılır: Fiil cümlesi, ad cümlesi. Bazı yüklemlerde ek eylemi düşmüş yahut kullanılmamış sözcükler olabilir. Sonu, kesin yargı bildirmek için -dir ile biten cümlelerde yüklem kişilere göre çekilmişse fiil cümlesi olur.
Cümlede özne/yüklem uygunluğu
Türkçede en fazla karıştırılan konulardan biri özne ile yüklemin uygunluğudur. Özne/yüklem uyğunluğu iki bakımdan olur: Tekillik-çoğulluk ve kişiler. Tekillik-çoğulluk uygunluğu: 1. Tekil kişi, bir topluluk adına konuşursa yüklemi çoğul kullanır: Bildiri hakkında ne düşündüğü sorulan genelkurmay başkanı "sözümüzün arkasındayız" dedi. cümlesindeki gibi. 2. Böbürlenmelerde çoğul olur: -Biz bu lafları çok duyduk. gibi. 3. Mütevazılık için: -O zaman şu şu maddeleri de ekleyelim, cümlesindeki gibi. 4. İkinci tekil şahıslar, saygı ve nezaket bildirirken çoğul olur: -Buyrun o zaman siz yazın, gibi. 5. Üçüncü şahıslarda saygı, anlatımı güçlendirme için çoğul olur: -Kurucumuz burayı onurlandırdılar; -Sayın başbakan gelecekler mi?, gibi. 6. Çoğul öznelerin yüklemleri şu durumlarda hep tekil olur: -Beden organları ve bunlardan çıkan ses ve yaşlar için: -Sesler kesildi.; -Gözlerinden yaşlar aktı. -Fiil adlarında: -İşlerimiz iyi gidiyor. -Tamlamalarda: -Kanatlı kapının demir sürgüleri gıcırdıyordu. -Cansız varlıklar: -Sular kesildi.gibi. Ancak, cansız varlıklar tek tek ifade edilecekse, yüklem çoğul olur: -Hayvanlar duygulu varlıklardır.; Tanklar her yandan saldırıyorlardı. gibi. 7. Bitkiler, hayvanlar: -''Bahçede güller, laleler, papatyalar her yeri kapladı. Karıncalar geldi, kuşlar yuva yaptı. 8. Soyutlamada: -Emanetler ehline verilir.'' 9. Zaman adları: -Aylar, yıllar geçti. 10. Topluluk adları: -Tümen harekete geçti.; -Güruhtan o ses yükseldi.; -Millet ona sahip çıktı. gibi. 11. Sayılarla belirtilen öznelerde: -42 milyon seçmen oy kullandı.; -Saldıranlar iki kişiydi. gibi. Bazen vurgu için çoğul kullanılır: -İki kişiydiler. 12. Nicelik gösteren belgisiz sıfatlarda ve özne olmuş belgisiz adıllarda: -Beni kaç kişi istedi?; -Onların birçoğu bilmez.; -Kör tuttuğunu öper.; -Herkes aynı kanıda. Vurgu için bazen çoğul olur: -Bu yazarlar haddini bilmeden yazıyorlar. 13. Var/yok ünlemlerinde: -Yoksullar var, açlar var.; -Kimseler bilmez. 14. İnsan olan çoğul öznelerde: Cansızlarda, bitki ve hayvanlarda da bu durumda çoğul kullanılır: -Ağaçlar yaprak dökecekler, yaprak dökecekler... -Bu kızgın çölde hayvanlar su kaynaklarında toplanırlar''. (belgesel anlatımı).
Kişi uygunluğu: 1. Tek özne tek yüklemdir: -Ben yaptım, sen aldın, onlar dinlemediler. 2. Öznesi ayrı olma durumunda: -Babanla ben tatile gidiyoruz. -O gece orada sen, ben ve Ahmet vardık.
Aşağıkörücek, Mecitözü
Aşağıkörücek, Çorum ilinin Mecitözü ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1925 yılı kayıtlarında Göricek Rum olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Çorum il merkezine 21 km, Mecitözü ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır.
Panfilov ilçesi
Panfilov İlçesi ; Kırgızistan'ın Çuy İli'ndeki ilçe.
Nüfusu
İlçenin nüfusu 41 754 insan (2009 sayımlarına göre)'dir.
Ermenistan Futbol Federasyonu
Ermenistan Futbol Federasyonu (Ermenice: Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիա, kısaca ՀՖՖ; İngilizce: Football Federation of Armenia, kısaca FFA), Ermenistan'da futbolu düzenleyen kurumdur. Bardzraguyn humb ve Ermenistan millî futbol takımını düzenlemektedir.
Ermenistan Futbol Federasyonu 18 Ocak 1992 tarihinde kuruldu. Aynı senede FIFA üyeliğini kazandı ve bir sene sonra, 1993'te UEFA üyesi oldu. Şu anki başkanı Ruben Hayrapetyan. Resmî müsakaba yeri Vazgen Sarkisyan Cumhuriyet Stadyumu.
NGC 5028
NGC 5028, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Yelken takımyıldızı yönünde bulunur. E6 tipi bir eliptik galaksidir. Alman astronom Wilhelm Tempel tarafından 1882 yılında 27,94 cm (11 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Galip Kulaksızoğlu
Galip Kulaksızoğlu (1889 - 22 Kasım 1939), Fenerbahçe'nin ilk kadrolarında yer alan Türk futbolcu ve spor kulübü yöneticisi. 1910 yılında Fenerbahçe'de futbolculuk, teknik direktörlüğün yanında bir de vekaleten başkanlık yapmıştır.