cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Orta saha
Ters kanat
Geleneksel çizginin yakınında orta açmadan önce rakibin bekini kanattan dışarı ve aşağı çekmek yerine, bir kanat oyuncusunu sahanın karşı tarafına yerleştirmek, onun ceza sahasını kestirebilmesini sağlar, savunma oyuncuları arasından pas atmaya veya güçlü ayağını kullanarak şut çekmeye olanak sağlar. Bu ofansif taktik, geleneksel kanat oyuncularına oyun kurucu ve golcü olarak hareket kabiliyetini artırması sebebiyle modern oyunda ün kazandı. Bu şekilde Sassuolo'dan sol ayaklı Domenico Berardi sağ açıkta oynarak kariyerindeki 30 gole Serie A futbolunun son yarım asrında herhangi bir oyuncudan daha hızlı şekilde ulaştı. Ters kanatlar, bekleri zayıf tarafına itmekle kalmaz, aynı zamanda forvetler diğer takımı daha derin savunmaya zorlar ve kanat bekler gole doğru ilerleyerek daha fazla skor şansı oluşturur.
Bu taktiğe uygun oynayan oyuncular arasında Lionel Messi ve Gareth Bale gibi oyuncuların yanı sıra ABD kadın millî futbol takımı oyuncusu Megan Rapinoe da bulunur. Real Madrid gibi kulüpler bu nedenle oyuncuları daha çok ters kanatta oynatır: Real Madrid teknik direktörüyken José Mourinho'nun Ángel Di María'yı sağda, Cristiano Ronaldo'yu solda oynatması, Bayern Münih teknik direktörüyken Jupp Heynckes'in sol ayaklı Arjen Robben'i sağda, sağ ayaklı Franck Ribéry'yi solda oynatması. Her iki kanatta da oynayabilmenin önde gelen uygulayıcılarından biri, bu esnekliği kazandıran Alman kanat oyuncusu Jürgen Grabowski'dir. Bu, Almanya'nın 1970 Dünya Kupası'nda üçüncü olmasını ve 1974 Dünya Kupası'nı almasını sağlamıştır.
Sahte kanat
"Sahte kanat oyuncusu" veya "yedi buçuk", normalde merkezî oynayan, ancak bunun yerine kâğıt üzerinde geniş bir alana yayılan oyuncu türünü tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Maç sırasında, savunma oyuncularını pozisyonlarından çıkarmak, orta sahayı tıkamak ve takımlarına bu alanda sayısal bir avantaj sağlamak için sahanın içinde hareket edecek ve sahanın ortasında çalışacaklar ve böylece sahanın ortasında topa sahip olup forvete şans oluşturarak sahaya hâkim olabileceklerdir. Bu pozisyon aynı zamanda kanatta üst üste binen hücum koşuları yapması için beklere için alan bırakmaktadır. Bu role atanan Samir Nasri, oynadığı rolü "eksensiz bir oyun kurucu" olarak tanımlamıştır.
9K35 Strela-10
9K35 Strela-10 (, "ok"; NATO rapor adı: SA-13 Gopher), bir Sovyet taşınabilir uçaksavar sistemidır. Araç, 9K31 Strela-1'in yerini almış olup BRDM-2 şasisi üzerine inşa edilmiş selefinin aksine paletli MT-LB şasisi üzerine inşa edilmiştir.
People Are People
Track listings
1. People Are People - 3:43
3. People Are People (Different Mix) - 7:11
4. In Your Memory (Slick Mix) - 8:13
Musicains
2. Andy Fletcher - synthesizer, backing vocals
3. Martin Gore - acoustic guitar, keyboard, sampler, backing vocals
4. David Gahan - lead vocals
Mahtumkulu (ilçe)
Maktumkulu ilçesi, Türkmenistan'ın Balkan ilinde bulunan bir ilçedir. İlçenin merkezi Mahtumkulu'dur.
Kanta Goto
Kanta Goto (d. 5 Aralık 1993), Japon eski futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2012 yılında Cerezo Osaka kulübünde başladı.
Siyasi ekonomi
Siyasi iktisat aslen üretim, alım-satım ve bunların kanun, gümrük ve devlet ile ilişkilerinin incelenmesine verilen addır. Siyasi iktisat kavramı ahlak felsefesinde ortaya çıkmıştır. 18. yüzyılda devletlerin ("polities") iktisatlarının çalışılması olarak gelişmiş dolayısıyla da "siyasi" iktisat (ekonomi) adını almıştır.
19. yüzyılın sonlarında, "Siyasi iktisat" terimi genellikle iktisat çalışmalarını üretim ve tüketimin yapılık ilişkilerinden ziyade matematiksel ve belitsel dizge temellerine dayandırmak isteyenler tarafından kullanılan iktisat terimi ile yer değiştirmiştir (bkz. Marjinalizm, Alfred Marshall).
Terimin Tarihi
Başlangıçta, siyasi iktisat ulus devletlerde üretim veya tüketimin sınırlı parametrelerle teşkilatlandığı koşulların incelenmesi manasına gelmekteydi. Economie Politique deyimi ilk olarak 1615'te Fransa'da Antoine de Montchrétien'in çok iyi bilinen kitabı Traité de l’economie politique'de yer aldı. Fransız fizyokratlar, Adam Smith, David Ricardo ve Karl Marx siyasi iktisadın bazı temsilcileridir. 1805'te Thomas Malthus, East India Company College, Haileybury, Hertfordshire'da İngiltere'nin ilk siyasi iktisat profesörü olmuştur. Dünyanın ilk siyasi iktisat kürsüsü 1763'te Viyana Üniversitesi'nde kurulmuştur. İlk tam zamanlı (tenured) profesör ise Joseph von Sonnenfels olmuştur.
Birleşik Devletlerde, siyasi iktisat ilk kez 1784'te College of William and Mary'de okutulmuş ve zorunlu ders kitabı olarak Adam Smith'in Milletlerin Zenginliği kullanılmıştır.
Adam Smith'in Mantık ve Ahlak Felsefesi profesörü olduğu Glasgow Üniversitesi, 1797–1798 akademik yılında Siyasi İktisat Bölümü'nün adını (sözde gelecekteki lisans öğrencilerinin kafa karışıklığını engellemek amacıyla) İktisat Bölümü olarak değiştirmiştir ve 1798 yılı mezunları Siyasi İktisatta İskoç Yüksek Lisans derecesiyle mezun olan son mezunlar olmuştur.
Siyasi İktisada Güncel Yaklaşımlar
Günümüzde siyasi iktisat iktisadi ve siyasi davranışları çalışan, farklı ancak ilişkili, iktisadı diğer alanlarla birleştiren yaklaşımlardan, ortodoks iktisadi varsayımlara meydan okuyan ve farklı temel varsayımlar kullanan yaklaşımlara kadar olan akımları kastetmek içim kullanılmaktadır.
Siyasi İktisatla İlişkili Disiplinler
Siyasi İktisat tek bir disiplin olmadığından terimi konu bakımından örtüşen ancak bağnaz biçimde farklı perspektiflerden kullanan çalışmalar mevcuttur.
Hyacinth (mitoloji)
Hyacinth, sümbül anlamına gelen ve Hyacinthus olarak da kullanılan , Yunan mitolojisinde ilahi olarak tanımlanan bir kahraman. Günümüzde Amykles'in klasik antik dönemde adıyla Sparta'da bir tümülüsün sırtında yaşamış Sparta prensidir. Olağanüstü güzellikte bir erkek olan Hyacinth, mitlere göre çocukluk arkadaşı Tanrı Apollon ile trajik bir aşk yaşar.
Apollon ile aşkı
İki çocukluk arkadaşı Apollon ile Hyacinthus disk atma oynadıkları sırada Apollon'un attığı disk Hyacinth'ın başına çarpar. Apollon Hyacinth düşerken yakalar ancak orada can veren Hyacinth'in bu durumuna Apollon çok üzülür. Dostu ve aşkı Hyacinth'in adının bir çiçek olarak yaşamasını ister. Hyacinth'ten toprağa damlayan kan orada sümbüle dönüşür. Bu çiçeğin taç yaprakları üzerinde Apollon'un acı haykırışlarını (AI) ya da Hyacinthus isminin baş harfini Yunanca olarak görmek mümkündür.
Yine Ovidius'a göre Apollon'un, Hyacinth'in ölümünün ardından döktüğü gözyaşları yüzünden sümbül çiçeğinin yaprakları lekelidir.
Orta İngilizce
Orta İngilizce, İngiltere'nin Normanlar tarafından fethinden (1066) sonra 15. yüzyılın sonlarına kadar konuşulmuş eski bir İngilizce türüdür. İngiliz dili, Eski İngilizce döneminden sonra farklı varyasyonlar ve gelişmeler yaşadı. Akademik görüşler değişir, ancak Oxford İngilizce Sözlüğü, Orta İngilizcenin 1150'den 1500'e kadar konuşulduğunu göstermektedir. İngilizce dilinin gelişiminin bu aşaması, tahminen Yüksek ve Geç Orta Çağ'ı takip etti.
Orta İngilizce, kelime hazinesinde, dilbilgisinde, telaffuzunda ve ortografisinde önemli değişiklikler gördü. Orta İngilizce döneminde yazım kuralları çok çeşitliydi. Bu dönemden günümüze ulaşan yazı örnekleri, geniş bölgesel farklılıklar göstermektedir. Daha standartlaştırılmış Eski İngilizce dili parçalandı, yerelleştirildi ve çoğunlukla doğaçlama yapıldı. Dönemin sonunda (yaklaşık 1470) ve Johannes Gutenberg tarafından 1439'da matbaanın icadının yardımıyla, Londra lehçelerine dayalı bir standart (Chancery Standardı) kurulmuş oldu. Bu, büyük ölçüde Modern İngilizce yazımının temelini oluşturdu, ancak o zamandan beri telaffuz önemli ölçüde değişti. Orta İngilizceyi İngiltere'de yaklaşık 1650'ye kadar süren Erken Modern İngilizce izledi. İskoç İngilizcesi eş zamanlı olarak Northumbrian lehçesinin bir varyantından (kuzey İngiltere'de yaygındır ve güneydoğu İskoçya'da konuşulur) gelişti.
David Opatashu
David Opatoshu (doğum adı: David Opatovsky ; d. 30 Ocak 1918 - ö. 30 Nisan 1996), Amerikalı sinema, tiyatro, dizi oyuncusu ve senaristtir. Oyuncu 30 Ocak 1918'de New York Şehri'nde doğdu. Babası Yidiş dilinde eserler yazan Joseph Opatoshu'dur Oyuncunun yer aldığı yapımlar arasında sinema filmleri; The Brothers Karamazov (1958) ve Exodus (1960), ile televizyon dizileri; Star Trek (1966) ve The Six Million Dollar Man (1974) vb. sayılabilir.
Niklozamit
Niklozamit (İngilizce: niclosamide), sestodlara karşı etkisi olan ve ince bağırsaktan kana karışmayan bileşik. Tenya parazitinin mitokondrilerine girerek, oksidatif fosforilasyondan sorumlu enzimleri inhibisyona uğratır. Bu sayede enerjisiz kalan parazit dejenere olarak ölür. Yomesan® adlı anti-sestodal ilacın etken maddesidir. İntestinal kanaldan kana karışmadığından, gaita ile beraber dışarı atılır. Tedavide parazitin baş kısmı olan skoleksin tahrip edilmesi gerektiğinden ishal edici güçlü müshillerle birlikte içilmesi gerekir.
Molekül DSÖ'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır.
Düzkaraağaç
Düzkaraağaç, Sinop ilinin Boyabat ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1925 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Sinop il merkezine 125 km, Boyabat ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Köy sınırlarında bir tümülüs bulunur.
Joe Hisaişi
Mamoru Fujisawa (藤澤 守), profesyonel hayatında kullandığı ismiyle Joe Hisaişi (久石 譲), 1981'den bu yana yüzden fazla soundtrack ve solo albümü yapmış Japon müzisyendir.
Yaptığı müziklerde elektronik müzik, klasik müzik, klasik Japon müziği, minimalist müzik gibi birçok farklı tarzda eserleri görmek mümkündür. Müzikleri hazırlarken birçok enstrümanı kullanmasının yanında; dizgici, yazar, aranjör ve orkestra şefi gibi farklı görevler de almaktadır.
Joe Hisaişi'nin sinema endüstrisinde en çok tanınmasını sağlayan unsur, ünlü Japon animasyon yönetmeni Hayao Miyazaki'nin filmleri için yaptığı müzikleridir. Miyazaki ile uzun süreli dostluğu boyunca Rüzgarlı Vadi, Gökteki Kale, Komşum Totoro, Küçük Cadı Kiki, Kırmızı Kanatlar, Prenses Mononoke, Ruhların Kaçışı, Howl'un Yürüyen Şatosu, gibi birçok filmin müziğinde imzası vardır. Bunun yanında diğer bir Japon yönetmen Takeshi Kitano'nun birçok filmi için de film müziği yapmıştır. Bu filmler A Scene at the Sea (1991), Dolls (2002), Kikujiro (1999), Hana-bi (1997), Kids Return (1996) and Sonatine (1993) olarak sıralanabilir.
Hayatı
Joe Hisaişi 6 Aralık 1950 yılında Japonya'nın Nagano kentinde Mamoru Fujisawa (藤澤 守) adıyla dünyaya gelmiştir. Beş yaşından itibaren keman dersleri almaya başlamış, ve bu sıralarda müziğe olan tutkusunu keşfetmiştir. Müziğe olan ilgisinin sonucu olarak 1969 yılında Kunitachi Müzik Yüksekokulu'na kaydolmuştur. Bu yıllarda minimalist müzik sanatçılarıyla beraber çalışmıştır.
Profesyonel hayata ilk defa 1974 yılında Gyatoruzu adlı küçük bir animasyon için müzik hazırlayarak başlamıştır. Bu sıralarda doğum adını kullanmıştır.
Eserleri ilgi görmeye başladıkça, Hisaişi kendine başka bir isim bulma arayışına girmiş, ve Afro-Amerikan müzik yapımcısı Quincy Jones'dan etkilenerek Joe Hisaişi ismini almıştır. (Jones ismi Joe olarak değiştirilmiştir, Quincy ismi ise Japoncada Kuişi olarak yazılmaktadır ve bu kelime Hisaişi kelimesiyle aynı kanjiye sahiptir.)
1983 yılında, Hisaişi yeni ismiyle yeni bir filme, Hayao Miyazaki'nin Rüzgarlı Vadi'sine bir soundtrack albümü yapması için teklif alır. Bu teklif ve ardından Miyazaki'yle ortak çalışması, birçok ortak çalışmaya da vesile olacak derin bir dostluğun başlangıcı olur. Bu filmin ardından Hisaişi, neredeyse bütün Miyazaki filmlerinin soundtrack albümlerinin hazırlayıcısı olmuştur.
Diskografi
Hisaişi'nin tam diskografisi ve projeleri resmi sitesinden görülebilir.
Blu-Ray diskler
Ayrıca satışa sunulmamış sayısız televizyon ve sinema soundtrack müziği bulunmaktadır.
Santissimo Rosario Kilisesi (İzmir)
Santissimo Rosario Kilisesi, Türkiye'nin İzmir şehrinde yer alan bir Katolik kilisesidir.
Tarihçe
1857'de kilisenin bulunduğu arsa İtalyanlar tarafından satın alındı ve 1859'da arsaya Aziz Petrus ve Aziz Pavlus'a adanan bir kilise inşa edildi. İleriki yıllarda kilisenin küçük olması nedeniyle daha büyüğünün inşa edilmesine karar verildi. Fransız mimar Raymond Charles Péré tarafından çizilen proje, ücrette anlaşılamaması nedeniyle uygulanmadı. İtalyan mühendis Luigi Rossetti'nin projesini hazırladığı yeni kilisenin inşaatı 4 Ekim 1903'te başladı. Cemaatin de katkılarıyla 120.000 frank bedelle tamamlanan kilise, 1904'te ibadete açıldı. Meryem'in kutsal kabul edilen tespihine adanan kilise, Dominikan Tarikatı tarafından kullanılmaktadır. 1922 İzmir Yangını'ndan etkilenmeyen kilise, 1923'te şehirdeki tek etkin kiliseydi. 1947 ve 1969'da kilisede onarım yapıldı. 1 Şubat 1974'te meydana gelen depremde kilisenin çan kulesi yıkıldı. 1975'te onarılan kuleye betonarme bir kat eklendi.
Mimari
Neoklasik ve Romanesk mimarinin izlerini taşıyan Santissimo Rosario Kilisesi, dikdörtgen planlı bir kilisedir. Kilisenin ana girişi batıdadır. Güneydoğu köşesinde kare planlı ve 25 metre yüksekliğinde bir çan kulesi vardır. İkisi transept olmak üzere üç nefi olan kilisenin doğusunda bir apsis bulunmaktadır. Kesme taş ve kaba yonu taş kullanılarak inşa edilen kilisenin sütunları mermerdir.
César Delgado
César Fabián Delgado Godoy (d. 18 Ağustos 1981, Rosario), Arjantinli futbolcudur. Monterrey'de forma giymektedir.
Sevda Ferdağ
Sevda Ferdağ, gerçek adıyla Lütfiye Dumrul (15 Ağustos 1942, Balıkesir), Türk sinema ve dizi oyuncusu, şarkıcıdır.
Hayatı
1958 yılında çevirdiği ilk filmindeki başarısızlık sonucu Almanya'ya yerleşen Ferdağ, ablasının ısrarlarıyla yeniden sinemada yer almak üzere Türkiye'ye döner. "Azrailin Habercisi" filmiyle beklemediği bir ilgi gören sanatçı, vamp rolleriyle arka arkaya birçok filmde yer alır. Salon komedileri ve "sabun köpüğü" tabir edilen filmlerde başrol, daha kalıcı filmlerde ise yardımcı kadın oyuncu rollerinde oynayan Sevda Ferdağ,Türk filmlerine ilginin azaldığı bir dönemde geçinebilmek için sahneye çıkarak (1968) şarkı söylemiştir. Ferdağ, 150'yi aşkın sinema filminde rol almış bir sinema emekçisidir.
Reinhold Mitterlehner
Reinhold Mitterlehner (d. 10 Aralık 1955), Avusturyalı siyasetçi. 2008-2013 yılları arası Avusturya Ekonomi Bakanı olarak görev yaptı. 1 Eylül 2014 tarihinde Avusturya Şansölye Yardımcısı ve Avusturya Halk Partisi Başkanı oldu. 9 Mayıs 2016 tarihinde Werner Faymann'ın istifasının ardından Avusturya'nın geçici Şansölyesi olarak yetki ve görevlerini üstlendi. 17 Mayıs 2016 tarihinde Christian Kern'e görevini devretti.
Gençliği ve eğitimi
10 Aralık 1955 tarihinde, Yukarı Avusturya'da, Helfenberg'de doğdu. 1980 yılında Linz'deki Johannes Kepler Üniversitesi'nde hukuk alanında doktora yaptı. Daha sonra İsviçre'nin Fribourg kentinde dernek yönetiminde lisansüstü kursuna katıldı.
Kariyeri
Mitterlehner, 2008 milli seçimlerinin ardından, 2 Aralık 2008 tarihinde, Başbakan Werner Faymann liderliğindeki koalisyon hükûmetinin bir parçası olarak Ekonomi, Aile ve Gençlik Federal Bakanı olarak atandı. 2008 yılında, Avusturya Enerji Ajansı başkan yardımcısı seçildi.
Kişisel yaşamı
Mitterlehner evli ve üç kızı vardır.
Enrique Esqueda
Enrique Esqueda (d. 19 Nisan 1989), Meksikalı futbolcudur. Tigres UANL'da oynuyor.
FK Ural
FC Ural Sverdlovsk Oblast, Rusya'nın en üst düzey futbol ligi olan Rossiyskaya Premyer-Liga'da yer alan bir futbol kulübü.
Salkımlı, Artvin
Salkımlı, Artvin ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Salkımlı köyünün eski adı Türkçe kaynaklarda Tolgom veya Tolgum (طولكوم) olarak geçer. Gürcüce Tolgomi (თოლგომი) olarak yazılan köyde Şuabari (შუაბარი), Çngauri (ჩნგაური), Saçinke (საჭინკე), Nadirauli (ნადირაული), Zvari (ზვარი), Nadlibo (ნადლიბო), Çablana (ჭაბლანა), Eliatsminda (ელიაწმინდა), Genauri (გენაური) gibi yer adlarının günümüzde de kullanılması, buranın bir Gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir. Ancak köyde 19. yüzyılın son çeyreğinde de Gürcüce konuşulmuyordu. 93 Harbi'nin ardından Artvin bölgesini ele geçiren Ruslar da köyü Tolgom (Тольгом) adıyla kaydetmiştir.
Tolgomi, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Klarceti, Gürcü Krallığı'nın prensliklerinden biriydi ve bu prensliğin merkezi Artanuci idi. Bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ilk yarısında Gürcülerden ele geçirdi. Osmanlı idaresinde Çıldır Eyaleti içinde yer alıyordu.
Tolgomi, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Rusların eline geçti. 1886 yılında yapılan nüfus tespiti sırasında Artvin sancağının (okrug) Artvin kazasına (uçastok) bağlıydı. Bu kazada Sveti nahiyesinin (сельское общество: kırsal topluluk) altı köyünden biriydi. Köyde 140 kişi yaşıyordu ve nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmişti.
Tolgomi veya Tolgom Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Salkımlı olarak değiştirildi. Artvin vilayetinde 1926 yılında yapılan nüfus tespitinde köyde 21 hanede 95 kişi yaşıyordu. 1886 yılıyla kıyaslandığında nüfusun önemli ölçüde azalmış olduğu görülmektedir. Bu tarihte Salkımlı, Artvin vilayetinin merkez kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında Salkımlı, Çoruh vilayetinin Artvin kazasının merkez nahiyesinin bir köyüydü. Köyün nüfusu 316 kişiden oluşuyordu. Kısa süredeki bu artış, köye yeni bir nüfusun yerleştiğini göstermektedir.
Salkımlı'da İnatsminda (ინაწმინდა) adını taşıyan yerde eskiden bir kilise olduğu bilinmektedir. İnatsminda adının Ninotsminda'dan (ნინოწმინდა) değişime uğradığı tahmin edilmektedir.
Coğrafya
Artvin merkezine 12 km uzaklıktadır. Köy merkezi Artvin - Şavsat-ardahan yolu üzerinde ve altinda olmak üzere iki mahalleden oluşur. 1300 rakımı olan, köye 8 km uzaklığında "Saçinke" isminde bir mezrasi ve "Çegilli" tepesi isminde 2040 rakımlı yaylası vardır. Köy sınırları icerisinde Çoruh vadisine 247 metre yüksekliğinde Deriner barajı inşa edilmiştir.Bu sebepten dolayı köyün en alt mahallesi olan "tolgum"kamulastirilmistir ve baraj insaat sahasi içinde yer almaktadır. Köyün mezra ve yaylası güzel doğası ve soğuk sularından dolayı yaz aylarında piknikcilere ev sahipliği yapmaktadır.Yaylasinin hakim tepelerinden, Ardanuç ilçesi başta olmak üzere karcal dağları, Ortaköy yaylaları, savsat köyleri ve daha birçok doyumsuz manzarayı görmek mümkündür.
Toksöz Bayram Karasu
Toksöz Bayram Karasu (d. 11 Şubat 1935, Erzurum), Türk psikiyatrist, psikanalist ve yazar.
Psikanaliz ve psikanalitik psikoterapi alanında çalışmalar yaptı. New York'taki Yeshiva Üniversitesi Albert Einstein Tıp Koleji'nde uzun yıllar psikiyatri kürsü başkanlığı yaptı. Halen American Journal of Psychotherapy'nin genel yayın yönetmenidir. Huzur Sanatı (Art of Serenity) adlı kitabı ABD'de çok satanlar listesine girmiştir. Ayrıca Yahudi Efendi adlı romanı Everest Yayınlarından çıkmıştır.
Hayatı
Hasankale'de Erzurum Lisesi'ni bitirip, 1953'te İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne girdi. Mezuniyetin ardından lisede parasız yatılı okuduğundan, devlete borcunu ödemek için bir süreliğine Adana'da çalıştı.
Zorunlu hizmeti bitince askere gitti. Tezkeresini alır almaz Kanada'daki Montreal Üniversitesi'ne girdi. St. Jeanne D’Arc Hastanesi'nde eğitim gördü. 1964'te Amerika Birleşik Devletleri'deki Yale Üniversitesi'nden kabul aldı. Yale'in ardından New York'a taşındı.
33 yıllık evlidir. Karısı Sylvia da kendisi gibi bir psikiyatrdır.
Barbican Centre
Barbican Centre, Londra'da bulunan bir gösteri sanatları merkezidir. Aynı zamanda Avrupa'nın en büyük gösteri sanatları merkezidir.
Barbican Estate'in içinde bulunan merkez; klasik ve modern konserlere, tiyatro gösterilerine, film gösterimlerine ve sanat sergilerine ev sahipliği yapar. Bünyesinde kütüphane, üç restoran ve bir konservatuvar vardır. Londra Senfoni Orkestrası ve BBC Senfoni Orkestrası Barbican Centre'ın konser salonunu kullanır.
Barbican Centre, 3 Mart 1982 tarihinde II. Elizabeth tarafından açıldı.
Süper Lig (KKTC) yabancı futbolcuları listesi
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Birinci Futbol Ligi'nde oynayan ve oynamış yabancı futbolcular listesi.
Güney Afrika
== İngiltere == Sadik Balarbe - Mağusa Türk Gücü(2019, 2021-2022)
AEW Blood and Guts
Blood and Guts, All Elite Wrestling (AEW) tarafından düzenlenen profesyonel güreş özel programı. Başlangıçta 25 Mart 2020 tarihinde TNT'de yayınlanacağı duyurulsa da, COVID-19 pandemisi nedeniyle ertelenmiştir. All Elite Wrestling'in Dynamite programının bu özel bölümünde The Elite (Adam Page, Cody, Kenny Omega ve Matt Jackson) ve Matt Hardy (Nick Jackson yerine) ile The Inner Circle (Chris Jericho, Jake Hager, Sammy Guevara, Santana and Ortiz) arasında ilk kez Blood and Guts maçı yapılacaktır.
Arka plan
Blood and Guts, önceden var olan senaryolanmış rekabetler ve hikâyelerle ilerleyen olay örgüsüne sahip profesyonel güreş maçlarını içermektedir. Kötüler, kahramanlar veya daha az ayırt edilebilir karakterler arasında olan gerginlik ve rekabet sonrasında profesyonel güreş maçları yapılmaktadır. Hikâyeler, The Young Bucks'ın YouTube'da ve AEW on TNT programında yayınladığı Being The Elite adlı seride gerçekleşmektedir.
Lucas Lima (1991 doğumlu futbolcu)
Lucas Lima (d. 10 Ekim 1991), defans pozisyonunda görev yapan Brezilyalı futbolcudur. Süper Lig takımlarından İstanbul Başakşehir'de forma giymektedir.
Almanya'daki Danimarkalı azınlık
Almanya'daki Danimarkalı azınlık, Almanya'da resmen azınlık olarak kabul edilen ve kuzeydeki Schleswig-Holstein eyâletinde yaşayan etnik grup. Sayıları, farklı kaynaklara ve tanımlamalara göre 8.000 ile 50.000 bin arasında değişmektedir.
Azınlık statüsü
Danimarkalı azınlık, Sorblar, Frizler, Sinti ve Romanlar ile birlikte 1 Şubat 1998 tarihinde resmen yürürlüğe giren Avrupa Konseyi'nin etnik azınlıkların korunmasına ilişkin Çerçeve Sözleşmesi kapsamında değerlendirilen ve Alman federal hükümeti tarafından bu özellikleri onaylanan, Almanya'daki etnik azınlıklar kapsamına girmektedir.
Almanya'daki Danimarkalı azınlığın statüsüne 1955 tarihli Bonn-Kopenhagen Bildirgesi'nde açıklık getirilmiştir. Belgede, Alman federal hükümeti Danimarkalı azınlığın korunmasını taahhüt ederken Danimarka da benzer hakları Danimarka'da yaşayan Alman azınlık için güvence altına almıştır.
Danimarkalı azınlığın sayısal olarak durumu
Danimarkalı azınlığı ilgilendiren tüm meseleler 1965 yılından bu yana federal içişleri bakanlığı bünyesinde kurulan danışma kurulunca („Beratenden Ausschuß für Fragen der dänischen Minderheit beim Bundesminister des Innern“) ele alınmaktadır. İçişleri bakanının başkanlığını yaptığı kurul, içişleri bakanlığının ilgili müsteşarı, federal mecliste grubu bulunan partilerden ikişer temsilci, ikisi SSW üyesi olmak üzere Danimarkalı azınlığın üç temsilcisi ve Schleswig Holstein eyâlet yönetiminin azınlık temsilcisinden meydana gelmektedir. Danimarkalı azınlıkla ilgili tüm resmi açıklamalara bu kurulda son şekli verilmektedir. Ele alınan konunun özelliğine göre, geçici olmak kaydıyla içişleri bakanlığı haricindeki diğer bakanlıkların temsilcileri de kurula zaman zaman dahil edilmektedir.
Söz konusu kurulun SSW gibi Danimarkalı azınlığın resmi temsilcisi statüsündeki kurumlara dayandırdığı rakamlara göre azınlık nüfusu yaklaşık 50 bini bulmaktadır. Bu rakam hesaplanırken bir taraftan SSW'ye seçimlerde verilen oylar göz önünde bulundurulurken diğer taraftan azınlık üyeleri tarafından kurulan spor kulüpleri, dernekler, ana okulları, ilk ve orta okullar, kütüphaneler ve kilise cemaatlerinin üye sayıları temel alındı. Bunların bazılarının birden fazla sivil toplum kuruluşunda üye olabileceği göze alındı. Bonn-Kopenhag Bildirgesi uyarınca kendini Danimarkalı olarak tanımlayan Danimarkalı olarak kabul edilmektedir.
Danimarkalı azınlığın resmi temsilcisi statüsündeki kurumların işaret ettiği tahmini 50 bin rakamı, dil esasına dayanmaktadır. Buna göre Schleswig Holstein eyaletinde en az 8 ila 10 bin arasında Dan dilinde konuşan kişinin varlığı öngörülmektedir. Azınlık tanımlamalarında farklı uluslararası kriter ve kesin sayının belirlenmesinin güçlüğü, zaman zaman Danimarkalı azınlıkla ilgili çok farklı rakamların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Fischer Yıllığı 1994'e kadar Almanya'daki Danimarkalı azınlığı 30 bin olarak verirken 1995'te bu rakam iki katı artışla 60 bine çıkarılmış, 2001'ten itibaren 50 binlerde seyretmiştir.
Almanya'daki Danimarkalı azınlığa ilişkin rakamlar hesaplanırken bazı tarihi veriler de dikkate alınmaktadır:
1955 tarihli Bonn-Kopenhagen Bildirgesi, ilgili dernek ve sivil toplum kuruluşlarının Danimarkalı azınlıkla ilgili rakamlarının resmi kurumlar tarafından denetlenmesine izin vermemektedir...
Tarih
Güney Schleswig'deki Danimarkalı azınlık ya da Danimarka'daki Alman azınlık 1920 tarihinde Schleswig'de yapılan referandumla ortaya çıkmıştır.
Bölgede 1848 yılında Danimarka yönetimine karşı bir isyan patlak verdi. Gelişmeye komşular da müdahale edince Danimarka ile Prusya-Avusturya savaşı yaşandı. Danimarka savaşı kaybedince 1864 - 1920 yılları arasında Schleswig bölgesinin tamamı Prusya'nın egemenlik alanında kaldı. 1920 tarihinde Schleswig'de yapılan referandumla kuzey kesimi Danimarka'ya bırakıldı. 1920 referandumu sonrası günümüzde hala geçerli olan sınır ve sınırın her iki yakasında farklı milliyetlerden azınlıklar ortaya çıktı.
Güney Schleswig'deki Danimarkalı azınlık, 1920'de Schleswig'de yapılan referandumla ortaya çıkmıştır. Sınır belirlenirken, Danimarka'ya daha fazla toprak sağlayabilme gayesiyle, Almanca ve Dancanın yoğun olarak konuşulduğu bölgelerin somut olarak belirlenmesinden uzak duruldu. Bu tutum sınırın her iki yakasında da önemli büyüklükte milli azınlıkların ortaya çıkışına vesile oldu. 1920 tarihli, Schleswig'in hangi devletin egemenlik sahasında yer alacağına dair referandum. Flensburg, Tondern ve Husum'dan meydana gelen, Schleswig'in kuzey kesimlerinden oluşan 2. Bölge'de toplam 12.800 kişi tercihini Danimarka yönünde belirtti. Danimarkalı azınlığın sayısı ilerleyen yıllarda 7.000'e kadar geriledi. Danimarkalı azınlık, 1933 - 1945 yılları arasındaki Nazi rejimi döneminde doğrudan hedef alınmasa da baskılara maruz kaldı. Buna karşılık azınlık üyeleri diğer vatandaşların zorunlu olarak katılmak zorunda oldukları faaliyetlerden muaf tutuldular. Söz konusu dönemde 1.000'den fazla azınlık mensubu milliyetini terk etti. Schleswig-Holstein Eyeleti Tarih Araştırma Cemiyeti, savaş sonunda örgütlü Danimarkalı azınlık mensubunun sayısını 2.700 olarak belirtmektedir.
1945-1955
İkinci Dünya Savaşı sonrası Danimarkalı azınlığın derneklerinin üye sayısında adeta patlama yaşandı. Savaşın iki yıl ardından kendini "Danimarkalı azınlık" olarak tanımlayanların sayısı yaklaşık 100.000'i buldu. (Bu rakam Kühl tarafından 120.000 – 150.000, Schleswig-Holstein Eyâleti Tarih Araştırma Cemiyeti'nce (GSHG) 62.000 olarak aktarılmaktadır). 1945'te Danimarkalı azınlığın 9 okulunda 500 öğrenci eğitim görürken bu rakam 1948'de 60 okulda 14.500 öğrenciye yükseldi. 1947'de yapılan ilk eyalet seçimlerinde azınlığın adayları toplam 99.500 oy aldılar. 1948 yılının başında Danimarka Kültür Derneği 78.000 üye sayısına ulaştı.
Ancak araştırmacılar, savaş sonrası ortaya çıkan bu gelişmede "Yeni Danimarkalı" adı verilen toplumsal kesimin etkili olduğuna işaret ediyorlar. Danimarka milliyetinde olmayan bu kesim, Danca da bilmiyordu: Kühl, bu gelişmede siyasi ve milli etkenlerin yanı sıra maddi kaygıların da rol oynadığını savunuyor. Kühl'e göre savaş sonrası Almanya'nın eski, doğu bölgelerinden gelen sürgün ve mültecilerin yoğun olarak yerleştirildiği Schleswig Holstein'ın yerlileri Danimarkalı azınlık seçeneğine yöneldiler. Yerliler, Almanya'dan bağımsız Güney Schleswig devletini mülteci akınından kurtuluş imkânı olarak gördüler. Schleswig-Holstein Eyeleti Tarih Araştırma Cemiyeti de benzer bir tespitte bulunmaktadır: „Kendilerini 'Yeni Danimarkalı' olarak niteleyenler arasında Dan dili ve kültürüne tamamen yabancı olanlar da vardı. Bunlar, Güney Schleswig'in Almanya'dan ayrılmasını, Danimarka'ya bağlanmasını umuyor ve talep ediyorlardı. Bu adım, bölge yerlilerinin kimliklerini tehdit edici nitelikte görülen ve bir yük olarak algılanan mültecilerin sınır dışı edilmesini de mümkün kılacaktı." Gerçekten de Schleswig-Holstein Almanya'nın doğu bölgelerinden gelen mültecilerin yerleştirildiği eyaletlerin başında geliyordu. Schleswig-Holstein Eyeleti Tarih Araştırma Cemiyeti yerli-mülteci oranını 1946 Ekim'inde 4:3 olarak vermektedir. Hemen her eve bir mülteci yerleştirilirken gıda maddeleri uzun süre karneyle dağıtıldı. 1950'de eyalet nüfusunun yüzde 33'ü mültecilerden meydana geliyordu. Bu oran, açık arayla en yüksek sayıyı meydana getirmektedir.
Bu süreçte yerel siyaset dünyasında özellikle Sosyal Demokratlar Danimarka'ya yaklaşımı savundular. Buna karşılık merkez ve sağ yelpazeden de Danimarka'yı talep edenler çıktı. 1945 yazında, daha sonra eyâletin başbakanlığını yapacak Hristiyan Demokrat politikacı Friedrich-Wilhelm Lübke Angeln'de yaptığı bir konuşmada Danimarka'ya bağlanma arzusunu dile getirdi. Ancak aynı Lübke bu konuşmanın bir yıl ardından sınır operasyonuna şiddetle karşı çıkan grubun sözcüleri arasında yer aldı.
Eyalet yönetimi 1953'te "Kuzey Programı" adını verdiği bir projeyi uygulamaya koydu. Projenin amacı, ekonomik zayıflığı mülteci akınıyla daha da derinleşen kuzey bölgelerinin güçlendirilmesiydi. Proje, umudunu Danimarka ile birleşmeye bağlayanların önünü kesmeyi hedefliyordu. Bu kapsamda özellikle Almanya - Danimarka sınır bölgesinde geniş kesimler imar ve tarıma açıldı; yeni çiftlik bölgelerine mülteciler yerleştirildi. Danimarka hareketine önemli darbe indiren bu müdahale toplumsal yapıyı da değiştirdi. İster Danimarkalı isterse Alman olsun bölge halkınca uzun yıllardır konuşulan "Güney Jüt" ağzı hızla geriledi.
1990 sonrası
Günümüzde azınlığın siyasi temsilcisi SSW özellikle diğer eyaletlerden gelen seçmenler tarafından desteklenmektedir. "Yeni Danimarkalı" olgusu, azınlık kimliği açısından tehdit olarak algılanmaktadır. 90'lı yıllarda yerel seçimlerde önemli başarı sağlamasına rağmen partinin temsilcileri hem dil hem de azınlıkla ilgili yetersiz bilgiye sahip olmaları dikkat çekti. Güney Schleswig Derneği'nin üye sayısı son 10 yılda yaklaşık 3.500'e düştü. Aynı şekilde Danca eğitim veren okullardaki öğrenci sayısı yaklaşık 300 civarında geriledi.
Güncel durum
Schleswig'in güneyinde yaşayan Danimarkalılar Güney Schleswig Derneği'nde örgütlüdür. Bu derneğin yanı sıra Güney Schleswig Eğitim Birliği, Güney Schleswig için Danca Merkez Kütüphanesi ve Güney Schleswig Dan Kilisesi gibi oluşumlar da faaliyet göstermektedir. Danimarkalı, Friz azınlık tarafından kurulan Friz Birliği (Friisk Foriining) ile ortak çalışmalar yapmaktadır. Eyâlette azınlığın haricinde 6.000 dolayında Danimarka vatandaşı da yaşamaktadır.
Siyasi hayata katılım
SSW, Danimarkalı azınlığı Almanya genelinde temsil etmektedir. Seçim Kanunu uyarınca 1955'ten beri Schleswig-Holstein eyâlet parlamentosu için geçerli yüzde 5 barajından muaftır. 80'li yılların sonuna kadar SSW'nin oyları 20.000 - 25.000 arasında değişti. 2000 yılında Seçim Kanunu'nda yapılan değişiklikle "İkinci Oy" uygulaması getirildi. Yeni düzenleme, SSW'yi Schleswig'in haricinde Holstein'da da seçimlere girmesine izin verdi. SSW, Danimarkalı azınlığın ya da Frizlerin yaşamadığı Holstein bölgesinde ikinci oy sistemi sayesinde oy patlaması yaşadı. Böylece oyları günümüzde 50.000'in üzerine çıktı.
John Shurna
John William Shurna (d. 30 Nisan 1990), Liga ACB takımlarından Valencia forması giyen Amerikan profesyonel basketbolcudur. 2.06 metre boyundaki oyuncu uzun forvet pozisyonunda oynamaktadır. 2012 NBA Yaz Ligi'nde Atlanta Hawks forması giydikten sonra New York Knicks ile kontrat imzalamış ancak sezon başlamadan önce serbest bırakılmıştır.
Kariyeri
2012 NBA Draftı'nda seçilemeyen Shurna 10 Eylül 2012 tarihinde New York Knicks ile 1 yıllık kısmi garantili bir kontrat imzaladı ancak sezon başlamadan serbest bırakıldı.
Bunun üzerine 2012 Aralık ayında Fransa Basketbol Ligi takımlarından Strasbourg IG ile profesyonel kontrat imzaladı ve bu formayla çıktığı 31 maçta 7.6 sayı ortalamasıyla oynadı. Başlangıçta Nicolas de Jong'un sakatlığı üzerine geçici olarak kadroya dahil edilen Shurna, Jong'un sakatlığının sezon sonuna kadar süreceğinin açıklanmasının ardından uzun süreli kontrat imzaladı.
2013 NBA Yaz Ligi'ni Milwaukee Bucks'ta geçiren Shurna, Joventut Badalona ile 2 yıllık kontrat imzaladı. İspanya'da 1 sezon geçirdi ve 34 maçta 11.7 sayı 3.7 ribaund ortalamasıyla oynadı. 2014 NBA Yaz Ligi'ni ise Toronto Raptors formasıyla geçirdikten sonra Basketbol Süper Ligi takımlarından Darüşşafaka Doğuş ile kontrat imzaladı.
27 Temmuz 2015 tarihinde İspanya'nın Valencia takımıyla bir yıllık sözleşme imzaladı.
Multi-Fizik
Multifizik, eşzamanlı olarak meydana gelen fiziksel alanları birden fazla birleştiren süreçler veya sistemler ve bu süreçler ve sistemler hakkındaki çalışma ve bilgi olarak tanımlanır. Disiplinler arası bir çalışma alanı olarak, birçok bilim ve mühendislik disiplinleri üzerinde multifizik yayılır. Multifizik matematik, fizik, uygulama ve sayısal analiz üzerine kurulmuş bir uygulamadır. İlgili matematik genellikle kısmi diferansiyel denklemler ve tensör analizi içerir. Fizik, fiziksel süreçlerin, örneğin ısı geçişinin (termo-), gözenekli su hareketinin (hidro-), konsantrasyon alanının (konsantro veya diffuso / convecto / advecto), stres ve gerilmenin (mechano-), dinamiğin (dyno) ortak türlerini ifade eder. -), kimyasal reaksiyonlar (kemo veya kimyasal), elektrostatikler (elektro-) ve manyetostatikler (manyeto-).
Tanımı
Multifizik için çoklu tanımlamalar vardır. Geniş anlamda, çoklu fizik birden fazla fiziksel modeli veya çoklu eş zamanlı fiziksel fenomeni içeren simülasyonlara atıfta bulunur. “Çoklu fiziksel modellerin” dahil edilmesi, bu tanımı çok geniş ve genel bir kavram haline getirmektedir, ancak bu tanım, fiziksel modellerin içerdiği fiziki fenomenleri içerebileceğinden, kendiliğinden çelişkilidir. COMSOL, multifizik'i nispeten dar bir anlamda tanımlar: multifizik, 1. bilgisayar simülasyonunda birleştirilmiş fiziksel fenomeni ve 2. çoklu etkileşimli fiziksel özelliklerin çalışmasını içerir. Bir başka tanımda, bir çoklu sistem, evrim veya denge için kendi prensipleri tarafından yönetilen birden fazla bileşenden, tipik olarak koruma veya kurucu yasalardan oluşur. Bu tanım fiziksel özelliklere vurgu yapmaması dışında bir öncekine çok yakındır. Daha katı bir şekilde, çoklu fizik, ayrı sürekli fizik fenomenleri arasında birbirine yakın etkileşimleri içeren süreçler olarak tanımlanabilir. Bu tanımda, bir zaman adımı içinde örtük yakınsamaya yol açabilecek fiziksel alanlar arasındaki iki yönlü bilgi alışverişi temel özelliktir. Yukarıdaki tanımlara dayanarak, multifizik eşzamanlı olarak meydana gelen fiziksel alanları birden fazla birleştiren birleştirilmiş süreçler veya sistemler ve aynı zamanda bu süreçler ve sistemler hakkındaki bilgi ve çalışmalardır.
Tarih ve Gelecek
Multifizik, günlük yaşamdan ne de yeni geliştirilmiş bir teori veya tekniğe kadar uzanan bir araştırma kavramı değildir. Aslında, bir multhysics dünyasında yaşıyoruz. Doğal ve yapay sistemler, farklı mekansal ve zamansal ölçeklerde, atomlardan galaksilere ve piknikten asırlara kadar çeşitli fiziksel fenomenlerle çalışır. Temel ve uygulamalı bilimlerdeki birkaç temsili örnek, katılar, karmaşık akışlar, akışkan-yapı etkileşimleri, plazma ve kimyasal süreçler, termo-mekanik ve elektromanyetik sistemler üzerindeki yükler ve deformasyonlardır.
Multifizik Çeşitleri
“Çoklu iletişim” deki “fizik” kısmı “fiziksel alan” anlamına gelir. Orada, çoklu teknoloji, bir süreç veya sistemdeki çoklu fiziksel alanların bir arada bulunması anlamına gelir. Fizikte, bir alan, uzayda ve zamanda her nokta için bir değere sahip olan fiziksel bir miktardır. Örneğin, bir hava haritasında, haritanın her noktasında bulunan bir vektör, bu noktada havanın hareketi için hem hız hem de yön ile yüzey rüzgâr hızını temsil etmek için kullanılabilir.
Multifizik nasıl yapılır?
Çokluhızanın uygulanması genellikle aşağıdaki prosedürü izler: çokhızlı bir süreç / sistemin tanımlanması, bu sürecin / sistemin matematiksel bir tanımının geliştirilmesi, bu matematiksel modelin cebirsel bir sisteme ayrıştırılması ve bu cebirsel denklem sisteminin çözülmesi ve verilerin işlemden geçirilmesi. Kompleks bir fenomenden gelen çokhenkli bir problemin soyutlanması ve böyle bir problemin tarifi genellikle vurgulanmamakta, ancak çokhızlık analizinin başarısı için çok önemlidir. Bu, geometri, materyaller ve baskın mekanizmalar da dahil olmak üzere analiz edilecek sistemi tanımlamayı gerektirir. Tanımlanan sistem matematik dilleri (fonksiyon, tensör, diferansiyel denklem) kullanılarak hesaplama alanı, sınır koşulları, yardımcı denklemler ve yönetim denklemleri olarak yorumlanacaktır. Discretization, solution ve postprocessing bilgisayarlar kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle, yukarıdaki prosedür, kısmi diferansiyel denklemlerin ayrılmasına dayanan genel sayısal simülasyonlardan çok farklı değildir.
Matematik Modeli
Matematiksel bir model aslında bir dizi denklemdir. Denklemler, doğaya ve amaçlanan role göre üç kategoriye ayrılabilir. İlk kategori yönetim denklemleridir. Bir yönetim denklemi, maddi özelliklerin değişimini ve doğrusallığını daha fazla ortaya koymadan büyük fiziksel mekanizmaları ve süreci tanımlar. Örneğin, bir ısı aktarım probleminde, yönetim denklemi, ısı noktasının (sıcaklık veya entalpi kullanılarak temsil edilen) sonsuz bir noktada veya temsili bir eleman hacminin, çevreleyen noktalardan iletme, aktarma yoluyla aktarılan enerji nedeniyle değiştirildiği bir işlemi tarif edebilir. radyasyon ve iç ısı kaynakları ya da aşağıdaki denklem olarak bu dört ısı transfer mekanizmasının herhangi bir kombinasyonu:
.
Her kategoride alanlar arasındaki bağlantılar yapılabilir.
Ayrılma Yöntemi
Multifizik genellikle Sonlu Elemanlar Yöntemi, Sonlu Fark Metodu ve Sonlu Hacim Metodu gibi diskleştirme yöntemleri ile sayısal olarak uygulanır. Birçok yazılım paketi, esas olarak eşleşmiş fiziği simüle etmek için sonlu elemanlar yöntemine veya benzer yaygın sayısal yöntemlere dayanır: termal stres, elektro ve acousto-manyetomekanik etkileşim.
Bronkoskopi
Bronkoskopi, teşhis ve tedavi amaçlı olarak hava yollarının (soluk borusu ve büyük bronşlar) içini görselleştiren endoskopik bir tekniktir. Bronkoskop ile genellikle burun veya ağızdan, buralardan ulaşılamadığı durumlarda da trakeostomi yoluyla hava yollarına ulaşılabilir. Bu, uygulayıcının hastanın hava yollarını yabancı cisimler, kanama, tümörler veya iltihaplanma gibi anormallikler açısından incelemesine olanak tanır. Biyopsi için parça alınmasına ve gerektiğinde yabancı cisimlerin çıkarılmasına da yarar. Fleksibl ve rijit bronkoskopi diye iki çeşidi vardır. Rijit bronkoskopi 19. yüzyılın sonundan beri bilinen ve kullanılan bir teknikken, günümüzde yaygın olarak kullanılan fleksibl bronkoskoplar ya da fibroskoplar 1966'da ortaya çıkmıştır. Fleksibl bronkoskopların kullanımı daha kolay olup, yapılan işleme fibroskopi de denmektedir.
1897 yılında Gustav Killian tarafından bulunan yöntem, 1970'li yıllarda bükülebilir hale getirilerek doktorlar tarafından uygulanmaya başlanmıştır. Bronkoskop, esneyebilir özellikte olup, bu cihazlarda hastanın bronş ağacına giren kısım oldukça incedir ve bu sayede hastada fazla bir rahatsızlık hissi uyandırmaz, ayrıca lokal anestezi uygulanır. İşlem 5 - 10 dakika sürmektedir.
Bronkoskopi tanı ya da tedavi amaçlı olarak iki şekilde uygulanabilir.
Tarihçe
İlk bronkoskopiler, 1867'den beri özofagusu keşfetmek için kullanılan özofagoskoplarla gerçekleştirilmiştir. 1894'te Berlinli Alfred Kirstein, küçük çaplı bir özofagoskopla ve kokainle lokal anestezi altında birkaç kez ses tellerini geçirerek trakeayı keşfetmeye çalıştı. Gerçek anlamda ilk bronkoskopi, 30 Mart 1897'de bir Alman kulak burun boğaz uzmanı olan Gustav Killian tarafından, bir hastanın sağ ana bronşuna yerleştirilmiş bir domuz kemiğini çıkarmak için kullanılmıştır. 1898'de Amerikalı Algernon Coolidge, trakeada bulunan bir yabancı cismi çıkarmak için Johns-Hopkins Hastanesinde Kuzey Amerika'daki ilk bronkoskopiyi gerçekleştirdi. Chevalier Jackson daha sonra ekipmanı mükemmelleştirdi ve muayene endikasyonlarını genişletti, ardından esas olarak tüberküloz komplikasyonlarının tedavisinde ve yabancı cisimlerin çıkarılmasında kullanıldı. Bu zamandan 1970'lere kadar sadece rijit bronkoskoplar kullanıldı.
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, iki büyük bronkoskopi ekolü oluştu. İki Alman şirketi, Karl Storz Endoskope ve Richard Wolf bronkoskopi pazarına hakim oldular ve İngiliz fizikçi Harold Horace Hopkins ile işbirliği içinde, soğuk ışık kaynaklarını ve kamera kullanımını tanıttılar. 1949'da Arjantinli Eduardo Schiepatti mediastinal adenopatilerde trans-trakeal ponksiyon tekniğini tanımladı, ardından 1955'te H. E. Euler mediastinal tümörlerin biyopsisi için bu tekniği kullandı. Genel anestezi altında inceleme yapılmasını sağlayan bronkoskopa entegre mekanik ventilasyon, 1956'da Friedel tarafından icat edildi ve daha sonra 1963'te Brandt tarafından geliştirildi.
Gastroskopi için tasarlanan ilk esnek fibroskopiler 1962'de Japonya'da ortaya çıktı. 1964 yılında, Japon cerrah Shigeto Ikeda, daha sonra Pentax ve Olympus tarafından satın alınan Machida Endoscope Co. Ltd ile işbirliği içinde, solunum yollarının araştırılmasına yönelik ilk fleksibl fibroskopu geliştirdi. Dönemin gastrointestinal sistemde kullanılan endoskoplarına göre yapılan ana değişiklik, aydınlatma için ampul yerine harici bir kaynaktan sağlanan ışığı ileten fiberoptik bir cihazın kullanılmasıdır. Fiberoptik demetlerin boyutu da gastroskoplara kıyasla küçültüldü (16'dan 14 µm'ye), böylece fibroskopun çapı en uzak bronşlardan geçebilecek kadar ince oldu. Prototipler, cihazın Kopenhag'daki 9. Uluslararası Toraks Hastalıkları Kongresi'nde sunulduğu ve coşkuyla karşılandığı 1967 yılına kadar gelişti. 1987 yılında Pentax şirketi tarafından fibroskoplara kamera da eklendi. Fleksibl fibroskopi ile ilk transbronşiyal biyopsiler 1981'de Ko-Pen Wang tarafından yapıldı ve kullanılan iğne modeli 1983'da standardize edildi.
Ekipmanın kompaktlaşmasıyla beraber, belirli esnek fibroskop modelleri için bir ekografi probunun eklenmesine izin vererek bronşiyal ekoendoskopi yapmayı mümkün kıldı böylece biyopsi yapılacak lenf nodlarının bronşiyal duvardan belirlenebilir.
Rijit Bronkoskopi
Rijit bronkoskop, alt hava yolunu incelemek için kullanılan içi boş bir metal tüptür. Teşhis veya tedavi amaçlı olabilir. Modern kullanım neredeyse tamamen terapötik endikasyonlar içindir. Yabancı cisimlerin çıkarılması için rijit bronkoskopi kullanılmaktadır. Rijit bronkoskopi, hava yolunun korunmasına ve yabancı cismin alınma sırasında cismin kontrol edilmesine izin verdiği için inhale edilen yabancı cisimlerin çıkarılmasında yararlıdır. 24 saat içinde 600 mL'den fazla kan kaybı olarak tanımlanan masif hemoptizi tıbbi bir acil durumdur ve intravenöz sıvıların başlanması ve rijit bronkoskopi ile incelenmesi gerekir. Rijit bronkoskopun daha geniş lümeni (esnek bronkoskopun dar lümenine kıyasla), kanamayı kontrol etmeye yardımcı olmak için elektrokoter gibi terapötik yaklaşımlara izin verir.
Fleksibl Bronkoskopi (Fibroskop)
Fleksibl bronkoskop, rijit bronkoskoptan daha uzun ve incedir. Bronskopun ucundaki görüntüyü karşı uçtaki bir göze veya video kameraya ileten bir fiberoptik sistem içerir. Fleksibl bronkoskopların çoğu aynı zamanda aspirasyon veya enstrümantasyon için bir kanal içerir, ancak bunlar rijit bronkoskoptakinden önemli ölçüde daha küçüktür. Fleksibl bronkoskopi rijit bronkoskopiye göre hastaya daha az rahatsızlık verir ve orta derecede sedasyon altında kolay ve güvenli bir şekilde işlem yapılabilir. Günümüzde çoğu bronkoskopik prosedür için tercih edilen tekniktir.
Prosedür
Bronkoskopi, bu tür prosedürler için ayrılmış özel bir odada, ameliyathanede, yoğun bakım ünitesinde veya hava yolu acil durumlarının yönetimi için kaynakların bulunduğu başka bir yerde yapılabilir. Hastaya genellikle anksiyolitik ve antisekretuvar ilaçlar (oral sekresyonların görüşü engellemesini önlemek için), genellikle atropin ve bazen morfin gibi bir analjezik verilir. İşlem sırasında midazolam veya propofol gibi sakinleştiriciler kullanılabilir. Farenks, larenks ve trakeanın mukoza zarlarını uyuşturmak için sıklıkla lokal bir anestezik verilir. Periyodik kan basıncı kontrolleri, sürekli kalp EKG takibi ve nabız oksimetresi ile hasta işlem sırasında izlenir.
Hasta oturur veya sırtüstü pozisyondayken fleksibl bronkoskop yerleştirilir. Bronkoskop üst solunum yoluna yerleştirildikten sonra ses telleri incelenir. Alet trakeaya ilerletilir ve daha sonra bronşiyal sisteme doğru ilerletilir ve bronkoskop geçerken her alan incelenir. Bir anormallik keşfedilirse, bir fırça, iğne veya forseps kullanılarak örnek alınabilir. Akciğer dokusu örneği (transbronşiyal biyopsi), gerçek zamanlı bir X-ışını (floroskopi) veya bir elektromanyetik izleme sistemi kullanılarak örneklenebilir. Yoğun bakımdaki hastalar gibi entübe hastalarda da fleksibl bronkoskopi yapılabilir. Bu durumda, alet trakeal tüpe bağlı bir adaptör vasıtasıyla sokulur.
Rijit bronkoskopi genel anestezi altında yapılır. Rijit bronkoskoplar, diğer cihazların trakeaya paralel olarak yerleştirilmesine izin vermeyecek kadar büyüktür; bu nedenle anestezi aparatı bronkoskopa bağlanır ve hasta bronkoskop aracılığıyla havalandırılır.
Komplikasyonları
Kullanılan ilaçlara bağlı risklerin yanı sıra işlemin kendine özgü riskleri de bulunmaktadır. Rijit bronkoskop hava yollarını çizebilir, yırtabilir veya ses tellerine zarar verebilir, ancak bronkoskopi riski sınırlıdır. Fleksibl bronkoskopinin komplikasyonları nadirdir ve dikkatli teknik ve anestezi uzmanıyla devam eden işbirliği ile riskler en aza indirilir. Yaygın komplikasyonlar arasında biyopsi sonrası aşırı kanama yer alır. Akciğer biyopsisi ayrıca pnömotoraks adı verilen hava sızıntısına neden olabilir. Pnömotoraks, akciğer biyopsisi vakalarının %1'inden azında görülür. Laringospazm nadir görülen bir komplikasyondur ancak bazen trakeal entübasyon gerektirebilir. Tümörü veya önemli kanaması olan hastalar, bazen hava yollarının mukoza zarlarının şişmesi nedeniyle, bronkoskopik bir prosedürden sonra nefes almada artan zorluk yaşayabilir.
İşlem sonrası
Bronkoskopi bittikten sonra kanama, ateş, boğaz ağrısı, ses kısıklığı olabilir. Hasta iki saat süreyle bir şey yiyip içmemelidir.
Şeref Nişanı (Sovyetler Birliği)
Şeref Nişanı Yüksek Sovyet Prezidyumu'nun 8 Kasım 1943 tarihli kararıyla ihdas olunan, SSCB tarafından verilen askeri madalya. Kızıl Ordu astsabuyları ve Havacı teğmenlerine, düşman karşısında gösterdikleri cesaret sebebiyle verilmekteydi. SSCB'nin dağılmasıyla, madalya artık verilmemektedir. Bu nişan yerine, 1992 yılından bu yana, astsubaylara ve diğer ordu mensuplarına verilmek üzere St. George Haçı ihdas olundu.
Tüzük
1943 yılında çıkartılan, madalya verilmesini düzenleyen ilk tüzükte şöyle tanımlanmıştır;