cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bonn
Mimari
Alman posta hizmetlerini yürüten Deutschen Post Posta Kulesi'nde yer almaktadır. Kule, Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinin en yüksek binasıdır. Posta Kulesi'nin birkaç yüz metre berisinde, uzun yıllar kentin simgeleri arasında sayılan „Langen Eugen“ binası yer alır. Langer Eugen, günümüzde BM Kampüsü olarak kullanılmaktadır. Posta Kulesi ile Lange Eugen arasında, Schürmann Binası olarak adlandırılan yapı yer alır. Schürmann Binası günümüzde Deutschen Welle'nin merkezi olarak görev yapmaktadır. Milletvekillerine ofis alanı olarak sunulmak üzere planlanan bu bina, 1993 yılında Ren nehrinin taşması üzerine ağır hasar gördü. Akademi binası olarak tasarlanan Bundeshaus binası, 1948 yılından başlayarak, aralarında Federal Meclis ve Konsey'in de bulunduğu pek çok kamu kuruluşunun faaliyetlerine merkezlik yaptı. Meclis Genel Kurulu 80'lerden itibaren yeni bir binaya taşındı. Bundeshaus, başkentin Berlin'e taşınmasının ardından uluslararası kongre merkezi olarak kullanılmaya başlandı. Yine belli bir dönem Meclis genel kurulu olarak hizmet veren "Wasserwerk" binası da uluslararası kongre merkezinin faaliyetlerine tahsis edildi. Birleşmiş Milletler Meydanı'nda Birleşmiş Milletler'e üye 191 ülkenin büyük ebatlarda bayrağı gönderlerde dalgalanmaktadır.
Bonn'un Beuel isimli kesiminde bulunan eski çimento fabrikası (Oberkasseler Zementfabrik) mimar Karl-Heinz Schommer tarafından tarihî anıt kapsamına giren yönleri korunarak modern ofis binalarına dönüştürüldü.
Müze ve anıtlar
Bonn çok sayıda önemli müzeyi barındırır. Kısaca „Bundeskunsthalle“ olarak adlandırılan ve 1986-1992 yılları arasında yapılan Federal Almanya Sanat ve Gösteri Merkezi'nin mimarlığı Gustav Peichl tarafından yürütüldü. Almanya Tarihi Müzesi (Haus der Geschichte), açıldığından bu yana Almanya'nın en çok ziyaret edilen ilk 10 müzesi arasında yer aldı. Sanat ve Gösteri Merkezi ile Almanya Tarihi Müzesi, her yıl ortalama yarım milyonun üzerinde ziyaretçi çekmekte, bazı özel sergilerde bu rakam da aşılmaktadır. Bu iki müze, "Müze Hattı" (Museumsmeile) olarak anılan güzergâh üzerinde yer almaktadır. Müze Hattı'nda 90'lı yılların başında Sanat ve Gösteri Merkezi ve Almanya Tarihi Müzesi ile birlikte belediye tarafından işletilen Bonn Sanat Müzesi faaliyete geçti. Hattın diğer halkalarını, 1995'te devreye giren ve bilim alanında uzman Alman Müzesi (Deutsches Museum Bonn), "ifa-Galerie" ve König Müzesi (Museum Koenig) meydana getirmektedir.
Bonn'da dünyaya gelen, kentte hayatının belirli bir süresini geçiren ya da can veren ünlüler için de müzeler inşa edildi. Beethoven, August Macke, Ernst Moritz Arndt ve Robert Schumann bu tür müzelere örnektir. Beethoven Evi'nin (Beethoven-Haus) yer aldığı Bonngasse sokağının parke taşlarına 2005 yılında ünlü Bonn'luların portreleri yerleştirildi. Dünya kültür mirası listesinde yer alan Beethoven'in ''9. Senfonisi''ne ait el yazmaların bir kısmı Beethoven Müzesi'nde sergilenmektedir.
Bonn'daki Ren Friedrich-Wilhelm Üniversitesi bünyesinde de birçok müze yer almaktadır. Bunlardan "Bonn Mısır Müzesi" (Ägyptisches Museum Bonn), yaklaşık 3000 adet orijinal eser sergilemektedir. Akademik Sanat Müzesi'nde (Akademisches Kunstmuseum), üniversite bünyesinde yapılan arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan tarihi eserler sergilenmektedir. "Arithmeum", yüzlerce hesap makinesini barındıran bir tür "matematik müzesi"dir. 2003-2005 yılları arasında dünyanın en büyük çiçeği kabul edilen "Titanenwurz"u sergileyen Botanik Bahçe, (Botanischer Garten Bonn), yine üniversiteye bağlı bir kuruluştur. Fosil sergisinin yer aldığı Goldfuß Müzesi, değerli taşların yanı sıra meteoritlere de yer veren Mineraloji Müzesi (Mineralogische Museum), Bonn'daki Ren Friedrich-Wilhelm Üniversitesi bünyesindeki diğer kuruluşlardır. Ayrıca, 1846 yılında narkozun icadından günümüze anestezinin gelişimini anlatan Horst Stoeckel Müzesi de üniversiteye bağlıdır. Benzerleri arasında bir ilki teşkil eden "Kadın Müzesi" (Frauenmuseum) 1981'de açılmıştır. Kuruluşundan günümüze 400'den fazla sergiye imza atan Kadın Müzesi, bu sergilerin yanı sıra, sürdürülen kapsamlı programıyla da uluslararası çapta saygınlığa kavuştu.
1993-2001 yılları arasında tamamen yenilenen Ren Eyalet Müzesi'nde (Rheinisches Landesmuseum Bonn), Ren havzasının kültür hayatını aktaran eserler sergilenmekte, ayrıca bölgenin çağdaş sanat yapıtlarından örneklere yer verilmektedir.
Poppelsdorf Caddesi üzerinde yer alan rasathane (Volkssternwarte Bonn), sık sık gökyüzü ve güneş gözlemleri için kapılarını vatandaşlara açmaktadır.
İki yılık bir çalışmanın ardından, 2002 yılının Eylül ayında açılan "Gezegen Yolu"nun (Planetenweg) yapımında Bertolt Brecht Lisesi (Bertolt-Brecht-Gesamtschule) ve Alman Havacılık ve Uzay Merkezi görev aldı. Sponsor firmaların da destek sağladığı "Gezegen Yolu", 1'e 1 milyar (1/1,000,000,000) ölçekte, Ren nehri boyunca uzanmaktadır. 5946 metre uzunluğundaki yolun başlangıcında 1,40 metre çaplı güneş yer almaktadır. Güneşi 50 ila 100 metrelik aralarla Merkür, Venüs, Dünya ve Mars izlemektedir. Ardından, 700 metre ile 1,5 km arasında değişen aralıklarla Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün gezegenleri gelmektedir. "Gezegen Yolu", Bonn limanının kuzey ucunda, Graurheindorf semtinin girişinde Plüton ila tamamlanmaktadır. Her gezegen, ilgili durakta, yalnızca sembol olarak değil, çeşitli verilerin yer aldığı tanıtıcı bir levhayla anlatılmaktadır.
Nazi rejimi sırasında can veren Bonn'lular için Franziskaner Sokağı'nda bir müze yer almaktadır. Ayrıca Bonn Sinagogu bünyesinde 2005 yılında elden geçirilen ve Nazi rejiminin kurbanlarını anlatan bir sergi bulunmaktadır.
Kamuya açık alanlara sanat yapıtları uygulaması
40 yıl boyunca Federal Almanya'nın başkenti konumunda bulunan Bonn'un bu niteliği, meydan ve caddelerinde sergilenen plastik sanatın çok sayıda örneğiyle de ortaya konmaktadır. Şehir merkezi ve kamu binalarının yoğunlaştığı semtte, pek çok tanınmış uluslararası ve Alman sanatçının eserlerine rastlamak mümkündür. Juridicum binasının dış cephesi Victor Vasarely tarafından tasarlandı. Henry Moore'un „Two large Forms“ isimli eseri eski başbakanlık binası önünde yer almaktadır. Eduardo Chillida'nın „Da Musica IV“ adlı çalışması katedral önünde bulunmaktadır. Markus Lüpertz'in iki eseri birden Müze Meydanı'nda yer almaktadır. Endenich'teki Schumann Binası'nın girişine yerleştirilen Robert Schumann'ın bronz büstü, Alfred Hrdlicka'nın imzasını taşımaktadır. Bonn'un hükûmet merkezi konumunu sürdürmesinden sonra başlayan yeni kamu binaları inşaatı, sanat yapıtları uygulamasını teşvik etti. Plastik sanatın son 50-60 yıllık gelişimini ortaya koyan örnekler arasında, Willy Meller'in „Liegende mit Kind“inin yanı sıra Nicolas Schöffer'e ait „Kronos 15“ de yer almaktadır.
Doğal güzellikler ve parklar
1979 yılında, "Bahçe Şov" (Bundesgartenschau) etkinliği kapsamında Ren kenarında 160 hektar genişliğinde bir alan yeniden düzenlenerek bir doğal parka dönüştürüldü. Park, günümüzde pek çok açık hava konseri, panayır ve kermese mekân olarak hizmet etmektedir.
Başta Bad Godesberg'de yer alan "Kurpark" olmak üzere Bonn'da irili ufaklı çok sayıda park yer almaktadır. Kuruluşunda kaplıca ziyaretçilerine hizmet verme düşüncesi yatan Kurpark'ta bir dizi ender rastlanan bitkilere yer verilir. Oberkassel'da bir iş insanınca kurulan "Arboretum Park Härle" de kayda değer parklar arasında yer alır.
Kuzey Ren-Vestfalya eyaleti ile Hollanda'nın geniş bir kesimini kapsayan turistik sınıflandırma kapsamında Rheinaue Parkı, Arboretum, Eski Bonn Mezarlığı (Alter Friedhof Bonn) ve Botanik Bahçe (Botanischer Garten Bonn) "bahçe sanatına örnek tesisler" olarak seçildi.
Bayağı çobanaldatan
Çobanaldatan (Caprimulgus europaeus), Çobanaldatanlar (Caprimulgiformes) takımının çobanaldatangiller (Caprimulgidae) familyasına ait Caprimulgus cinsinden bir gece kuşu türü. Böceklerle beslenir ve avlarını uçarken yakalar. Diğer isimleri ise, keçisağan ve dağkırlangıcıdır.
Bonn
Doğal güzellikler ve parklar
Bonn sınırları içindeki en büyük yeşil alan Endenich, Dransdorf, Lessenich ve Duisdorf arasında kalan Meßdorfer Feld'dir. Kentin hava sirkülasyonu açısından önem taşıyan bu yeşil alanda hâlen tarım faaliyetleri de yürütülmektedir.
Ren eyaleti doğal parkı kapsamındaki Kottenforst Ormanı Bonn'un batısında yer alır. Güneydoğuda ise Siebengebirge yükseltileri uzanmaktadır. Her iki park bünyesinde de uzun mesafeli, çoğu zaman Bonn manzaralı gezinti yolları bulunmaktadır. Uzun mesafe yürüyüş hattı olarak tanınan "Rheinsteig", Bonn'da başlayıp Siebengebirge'ye uzanmaktadır.
Bonn sınırları içinde bulunan toplam 47 derenin birçoğu Ren nehrine dökülmektedir.
Bayağı çobanaldatan
Özellikler
Uzunluğu 26 cm, kanat açıklıkları ise 55 cm kadardır. Kanatları sivri, kuyruğu uzun ve yuvarlaktır. Alt parçaları çizgili olup boyunları kısa olup başları büyükçedir. Gaga küçük ve siyah, bacaklar kırmızımsı kahverengidir. Erişkin kuş tüyü, liken grisidir, çizgileri ve şeritleri kahverengimsi sarı, kestane rengi ve siyahtır.
Bonn
Tiyatro, müzik ve sinema faaliyetleri
Belediyeye ait Bonn Tiyatrosu'nda opera, tiyatro ve koreografik tiyatro eserleri sahnelenmektedir. Kentte ayrıca bir dizi özel tiyatro faaliyet göstermektedir. Kent merkezinde Contra-Kreis-Theater ve "Euro Theater Central" yer almaktadır. Beuel semtinde ise Bonn Genç Tiyatro (Junge Theater Bonn) ile „Theater Die Raben“ faaliyet göstermektedir. Ayrıca „Kleine Theater Bad Godesberg“ ile Bonn Üniversitesi'ne bağlı Bonn University Shakespeare Company, diğer tiyatro grupları olarak öne çıkmaktadır.
Bayağı çobanaldatan
Davranış
Yerde yuva yaparlar. Türkiye'nin her yerinde yazın kuluçkaya yatar. İki uzamış ve eliptik, benekli yumurta bırakırlar. Erkek ve dişi beraber kuluçkaya yatarlar. Alaca karanlıkta uçan böcekler yiyeceğidir. Ömerli Havzası fundalıklarında üreyen kuş türlerinden biridir. Sayıları yaşam alanlarının tahrip edilmesi ve aşırı tarım ilacı kullanımı nedeniyle Avrupa çapında azalmaktadırlar. Geceleri aktiftirler. Ağaç kabuğu gibi görünerek kendilerini saklarlar
Bonn
Tiyatro, müzik ve sinema faaliyetleri
Kabare ve diğer sahne sanatlarına Haus der Springmaus, Pantheon-Theater ve "Theater im Ballsaal"da yer verilmektedir.
Bayağı çobanaldatan
Yayılış
Avrupa ve ılımlı Asya'nın çoğunda Çobanaldatangiller familyasının tek temsilcisidir. Bir geç göçmendir, nadiren Nisan'ın sonundan önce veya Mayıs'ın başlangıcında görülürler. Kurak ve kumlu bölgelerde, açık orman kenarlarında, seyrek ağaçlı açık arazilerde ve fundalıklarda yaşarlar.
Bonn
Tiyatro, müzik ve sinema faaliyetleri
Bonn Beethoven Orkestrası, Beethoven Konser Salonu'nda düzenli konserler vermekte, operada da görev almaktadır. 1897 yılında "Koblenz Filarmoni" olarak kuruluşu yapılan orkestra, 1907 yılında adı "Bonn belediye orkestrası" olarak değiştirilerek belediye kuruluşları arasına dahil edildi. II. Dünya Savaşı'nın ardından kısa bir süre "Beethoven Konser Salonu Orkestrası" olarak anılan müzik kuruluşu, daha sonra günümüzde kullanılan adına kavuştu.
Bonn'un "geleneksel sineması" konumundaki pazar meydanında bulunan Metropol Sineması, 2006 yılının Mart ayında kapatıldı. Kapanma kararında sinemanın bulunduğu binanın belediye tarafından 2005 yılının sonunda bir özel kuruluşa satışı etkili oldu. Yine pazar meydanında yer alan "Stern Lichtspiele" adlı sinema "CineStar" sinema grubu tarafından işletilmektedir. Bertha-von-Suttner Meydanı'ndaki "Woki" Sineması 1998'den beri etkinliklerine devam etmektedir. Ayrıca Bad Godesberg'in merkezinde birden fazla sinemayı bünyesinde barındıran Kinopolis bulunmaktadır. 1952'de Endenich'te açılan „Rex Lichtspieltheater“, 1933'te Beuel'de kurulan "Neue Filmbühne" ile Brotfabrik Bonn Kültür Merkezi kapsamındaki "Bonner Kinemathek" sinemaları, sinema sanatının daha özgün örneklerine yer veren "küçük sinemalar" olarak varlık göstermeye devam etmektedir.
Düzenli etkinlikler
Uluslararası Beethoven Festivali, her yıl sonbaharda düzenlenmektedir. Toplam 4 hafta süren bir programa sahip festival kapsamında, Bonn ve çevresinde 50'den fazla konser organize edilmektedir. Dünya genelinde genç piyanistleri teşvik amacıyla 2005 yılında ilk kez yapılan Beethoven Yarışması (Beethoven Competition), yine Uluslararası Beethoven Festivali çerçesinde tasarlandı.
Bonn Bienali, iki yılda bir yapılmaktadır. Bienal süresince tiyatro gösterileri, konserler, okuma etkinlikleri ve sergiler düzenlenmektedir. 10 gün süren "Uluslararası Sessiz Film Festivali" boyunca Bonn Üniversitesi'nin avlusunda yapılan açık hava gösterileri binlerce kişiyi çekmektedir. Müze Meydanı'nda yaz aylarında kurulan düzenlenen açık hava konserlerinde de her yıl çok sayıda sanatçı sahne almaktadır.
Her yıl, "Pützchens Markt" adı altında düzenlenen 5 günlük panayır, çektiği 1 milyondan fazla ziyaretçiyle Ren bölgesinin önemli eğlence organizasyonları arasında yer almaktadır. Pützchens panayırı, 1377'den bu yana düzenlenmektedir.
Her yıl koşulan Bonn Maratonu, kentte düzenli olarak yapılan bir başka etkinliktir.
Karnaval
Bonn, Köln Karnaval etkinliklerinin gölgesinde kalmasına rağmen yine de Ren bölgesindeki benzer organizasyonlar arasında öne çıkmaktadır.
Yerel ağız
Bonn’da geleneksel olarak “Bönnsch” (okunuşu:Bönş) adı verilen yerel aksanla konuşulur. Bu ağız, Köln’de konuşulan “Kölsch” ile benzerlikler göstermesine karşın ifade hızı ve müzikalite bakımından farklılık gösterir. Bonn ve Köln’deki toplumsal yapının farklı gelişimi de yerel ağzın kullanım yaygınlığını etkilemiştir. Köln’ün esnaf-zanaatkar ağırlıklı olması yerel Kölsch ağzının yaygın şekilde kullanımını beraberinde getirirken, üniversitenin faaliyet gösterdiği, soyluların malikanelerinin yer aldığı Bonn’da aksanla konuşmaya "iyi gözle bakılmamıştır." Bonn’un yoğun göçmen alması da yerel ağzın geri planda kalmasında etkili olmuştur. Sahne gösterilerinde zaman zaman “Bönnsch” ağzıyla konuşan Konrad Beikircher, bu ağzı “yaşatan” sanatçılar arasında kabul edilmektedir.
Spor faaliyetleri
Bonn’un en tanınmış spor kulübü, basketbol birinci liginde oynayan „Telekom Baskets Bonn“dur. Uzun yıllar başarılı bir grafik sergileyen futbol takımı “Bonner SC” ise 1977 yılında lisansının iptal edilmesinin ardından İkinci Lig’den Kuzey Ren-Vestfalya Eyalet Ligi’ne düşürüldü. „1. Badminton Club Beuel“ 2005 yılında Almanya Badminton Şampiyonu oldu. Kadın Basketbol Ligi ekiplerinden „BG Rentrop Bonn“, tenis ve hokey alanında yoğunlaşan „Bonner Tennis- und Hockey Verein“, „Hockey- und Tennis Club Schwarz-Weiß Bonn“ kayda değer diğer spor kulüpleridir. “Schwimm- und Sportfreunde Bonn 1905 - SSF Bonn”, Bonn’un en büyük spor kulübü kabul edilmektedir. TSV Bonn, hentbol alanında faaliyet göstermektedir.
Bonn belediye sınırları içindeki spor salonu sayısı 100’ü aşmaktadır. Ayrıca 24 jimnastik salonu, 46 açık hava spor tesisi, 13 çim saha bulunmaktadır. Kamuya ait bu tesislerin dışında özel sektör tarafından işletilen 25 salon ve spor tesisi faaliyet göstermektedir. Karşılaşmalarını hala “Hardtberghalle” salonunda oynayan Telekom Baskets takımının, 2008’de Hardtberg’de hâlen yapımı devam eden „Basketshalle“ye geçmesi planlanmaktadır. Telekom Baskets, böylece Alman Basketbol Ligi’nde kendi salonuna sahip ilk takım konumuna gelecektir. Bonn’un futbol takımı Bonner SC ise maçlarını “Sportpark Nord” stadyumunda oynamaktadır. Bonn’da 4 adet kapalı, 5 adet açık yüzme havuzu bulunmaktadır. Ayrıca bir tesiste açık ve kapalı havuz imkânları birden sunulmaktadır.
Gece hayatı ve damak zevki
Bonn'un gece hayatı ve gastronomi dünyasına, kent nüfusunun büyük kısmını meydana getiren üst düzey kamu çalışanları ve üniversite öğrencileri şekil vermektedir. Üniversite öğrencilerinin tercih ettiği mekânlar daha çok şehir merkezinde, "Altstadt"ta yoğunlaşır, bir kısmı da Südstadt'a dağılmışken, daha seçkin müşteri kitlesine seslenen restoranlar kentin geneline yayılmıştır. Burada özellikle kayda değer olanları Ren kıyısında yer almaktadır.
Bonn'un güneyindeki Mehlem'den kuzeyindeki Schwarzrheindorf'a uzanan hatta yer alan restoran ve meyhaneler yalnızca ücret seviyesi bakımından değil sundukları "mekân" bakımından da farklılık göstermektedirler. Heinrich Heine, Karl Schurz, İmparator III. Friedrich veya Büyük Britanya Kraliçesi Victoria'nın tercih ettiği gibi "Ren kenarında, ıhlamur ağaçlarının gölgesinde romantizm"i seçenler Bad Godesberg'e yönelebilir. Ren manzarasından yoksun kalmadan, modern tasarıma sahip bir restoran arayanlar için ise Ramersdorf'taki eski çimento fabrikasında, tarihi dokuya zarar vermeden inşa edilen "Rohmühle"de işletilen restoranlar önerilmektedir. Bonn, kente özgü, hafif içimli ve "Bönnsch“ adı verilen bir bira markasına da sahiptir.
Havayolu
Düzenli belediye otobüsü seferlerinin yapıldığı, Demiryolu bağlantısının bulunduğu Köln/Bonn Konrad Adenauer Havaalanı, Bonn’un yaklaşık 15 kilometre kuzeydoğusunda yer almaktadır. Ayrıca, daha çok iş adamları ve amatör pilotlar tarafından kullanılan Bonn-Hangelar Havaalanı, Beuel ile Sankt Augustin arasında hizmet vermektedir.
Raylı sistem ve otobüs hatları
Hafif raylı sistem ve metro kapsamında, gün içinde her 10 dakikada bir sefer düzenlenmektedir. Metro ve tramvay hatları, şehir içi noktaların yanı sıra Siegburg, Sankt Augustin, Königswinter ve Bad Honnef’e de yolcu taşımaktadır. Ayrıca Köln istikametinde Brühl, Hürth, Bornheim ve Wesseling’e 20’şer dakika arayla sefer yapılmaktadır. Mevcut hatların yanı sıra Bonn’un batısında Hardtberg idari merkezinde yeni hafif raylı sistem hatları öngörülmektedir.
Bonn, ortama 20 dakikada bir seferin düzenlendiği yaklaşık 30 otobüs hattına sahiptir. Gece seferleri 2002’de belediyenin aldığı bir kararla büyük ölçüde azaltıldı. Gündüz hatlarının yanı sıra bir saatlik aralarla sefer yapılan dokuz gece hattı mevcuttur. Her hatta Bonn’da faaliyet gösteren bir kuruluşun sponsorluk desteği sağlanarak maliyetlerde indirime gidildi.
Karayolları
Bonn 59, 555, 562 No’lu federal otoyolların yanı sıra 9, 42, ve 56 No’lu federal karayolu ile karayolu ağına bağlı durumdadır. Konrad-Adenauer, Friedrich-Ebert ve Kennedy köprülerinin yanı sıra Mehlem-Königswinter, Bad Godesberg-Niederdollendorf ve Graurheindorf-Mondorf arasında yapılan arabalı vapur seferleri Ren üzerinden karayolu ulaşımına imkân sağlamaktadır.
Bisiklet yolları 1994-1999 yılları arasında genişletildi. Bonn kenti, Kuzey Ren-Vestfalya eyaleti "bisiklet dostu yerleşim yerleri" çalışma grubunun üyesidir.
Nehir taşımacılığı ve limanlar
İç liman, günümüzde Bonn’un kuzeyinde Graurheindorf’da yer almaktadır. Uzun süre “Alten Zoll” isimli kesimde, Kennedy köprüsünün yakınında yer alan liman, kapasitenin yetersiz gelmesi üzerine taşınması kararlaştırıldı. Limanda ağırlıklı olarak deniz aşırı hedeflere konteyner yüklemesi yapılmaktadır.
Su, gaz ve elektrik şebekesi
Kentin su, gaz ve elektrik ağı, hızlı büyümenin nispeten gerisinde kaldı. Bad Godesberg’e Wahnbachtalsperre barajından elde edilen içme suyunun sevkiyatına diğer semt ve bölgelere kıyasla ancak 1986’da başlanabildi. Kent yönetimi hâlâ şehir içi elektrik dağıtım görevini üstlenebilecek seviyeye ulaşamadı.
Geride bıraktığımız 15 yıl içinde özellikle atık su arıtma sistemine önemli yatırımlar yapıldı. Arıtma sisteminin modernleştirilmesi programına 200 milyon Euro'dan fazla kaynak sarf edildi.
Bonn, başkent olduktan sonra elektrik dağıtım şebekesi de yenilendi ve kesinti ihtimallerini en aza indirgeyen güvenli bir şebeke yapılandırıldı.
Ekonomik veriler
İki Almanya'nın birleşmesinin ardından 1991 yılının ortasında alınan, başkentin Berlin'e taşınması kararından 2002 yılının ortalarına kadar geçen süreçte, Bonn'da kayıtlı çalışan sayısı yüzde 8,5 artışla 145.558'e ulaştı. 2003 yılında 3118 yeni iş sahasıyla toplam kayıtlı çalışan sayısı 149.016'yı buldu. Bonn böylece başkentin Berlin'e taşınmasının yarattığı olumsuz ekonomik havayı aştı, üstelik yeni istihdam imkânları yarattı.
Bonn ve çevresi, ekonomik öngörü araştırmalarında ilk üç büyükşehir arasında yer almaktadır. Kent nüfusunun düzenli artışı ve bu artışın devam edeceğine dair beklentiler, Bonn'un olumlu ekonomik göstergelerini desteklemektedir.
Bonn ve çevresindeki ekonomik gelişmede federal devletin Bonn-Berlin anlaşması kapsamında yaptığı ve yaklaşık 1,4 milyar Euro'yu bulan ekonomik teşvik etkili oldu. Teşvik programı çerçevesinde, özellikle bilimsel proje ve inşaat sektörüne maddi kaynak aktarıldı. Bir yandan çok sayıda federal kuruluşun Bonn'a yerleşmesi sağlanırken söz konusu gelişmeye paralel olarak uluslararası teşkilat ve derneklerin merkezlerini Bonn'a nakletmesini mümkün kılacak koşullar hazırlandı. Birleşmiş Milletler'e bağlı toplam 12 organizasyon kente yerleşti. Bonn ve çevresindeki ekonomik canlılığın artışında Posta ve Telekom kurumlarının kentte artan faaliyetleri bir başka etmen oldu. Eski Meclis binasının yerinde yapımı devam eden uluslararası kongre merkezinin (Internationale Kongresszentrum Bundeshaus Bonn) kongre turizmine büyük katkı sağlaması beklenmektedir.
Bonn'da son yıllarda yaşanan ekonomik canlanmadan başta özel hizmet sektörü pay aldı. 1991 Haziran ayı ile 2002 Haziran ayı arasında sektörde istihdam edilenlerin sayısı yüzde 27,1'lik artışla 105.171'e ulaştı. Toplam istihdamın yüzde 72,3'ü bu sektör tarafından sağlanmaktadır. Buna karşılık kamu çalışanlarının oranı, aynı zaman diliminde üçte bir oranında geriledi.
İktisadi araştırma kuruluşları Bonn istihdam piyasasının önümüzdeki yıllarda da büyümeye devam etmesini öngörmektedir.
Turizm sektörü
Kentin turizm sektörüne, uzun yıllar başkent olması sebebiyle, "siyasi turizm" şekil verdi. Ancak 90'lı yıllardan itibaren turizm Bonn'da gelişmeye başladı. 1993 yılından itibaren konaklama sayısı yüzde 40, misafir sayısında da yüzde 58 artış kaydedildi. Bu gelişmede kentin başkentin Berlin'e taşınmasıyla üstlendiği yeni nitelikler etkili oldu. Kenti bütünleyen Ren nehri ve kıyısında yer aldığı Siebengebirge, turizmi canlandıran faktörler arasındadır. Ayrıca artan kongre salonları ve Köln-Bonn Havaalanı'nın yükseltilen yolcu kapasitesi de etkili oldu. 2005 yılında yapılan 1 milyon 160 bin konaklamadan, 300 binden fazlasının kongre turizmince sağlandığı hesaplanmaktadır.
Bonn'u günü birlik ziyaret edenlerin sayısı ise 9 milyona ulaşmaktadır. Turistlerin bıraktığı para yılda 176 milyon Avro'yu bulmaktadır. Bonn ve Ren-Sieg bölgesinde turizm sektöründe istihdam edilenlerin toplamı 10.475'e ulaşmaktadır. Kamu ve hükûmet binalarının yoğunlaştığı semtte (Bundesviertel), yapımı devam eden ve 2009'da tamamlanması öngörülen uluslararası kongre merkezinin (UNCC) kent turizmine önemli ivme katması öngörülmektedir. Yapılan bir araştırmaya göre Uluslararası Kongre Merkezi'nin faaliyete geçmesinin ardından konaklamalarda 200 bin, günübirlik ziyaretçi sayısında da 200 binlik artış beklenmektedir.
İstihdam piyasası
Bonn, uzun yıllardan beri Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinin en düşük işsizlik oranına sahiptir. İşsizlik seviyesi 2006 yılının ekim ayında yüzde 7,7 dolayındaydı. Bonn'da çalışanların büyük kısmı kent çevresindeki Ren Sieg bölgesinden günübirlik gelenlerden meydana gelmektedir. Her gün Bonn çevresinden 80 bin civarında kişi kente gelirken, 30 bin kişi de iş için kent sınırları dışına çıkmaktadır. Böylece Bonn, Köln ve Düsseldorf'tan sonra eyaletin "istihdam fazlası" sunan üçüncü kenti konumundadır.
İstihdam piyasasına hâlâ federal bakanlıklar ve kuruluşlar, bir başka ifadeyle, kamu şekil vermektedir. Federal devlet, bölgenin en büyük işvereni durumundadır. Özellikle kamu iştirakleri olan Posta (Deutsche Post) ve Telekom (Deutsche Telekom), yan kuruluşlarıyla birlikte, Bonn'un önde gelen işletmeleri arasında kabul edilmektedir. Bonn, "federe kent" ve "BM kenti" niteliklerinden ötürü istihdam piyasasında sağladığı katkıların yanı sıra özellikle bilgi ve iletişim teknolojileri alanında faaliyet gösteren pek çok firmaya ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca kentte faaliyet gösteren bilim ve araştırma merkezleri de iş sahaları açmaktadır.
Bonn merkezli kamu ve özel sektör kuruluşları
Halka açılmış işletmeler ve bu firmaların borsadaki değerleri göz önüne alındığında Bonn, Münih ve Düsseldorf'tan sonra üçüncü sırada gelmektedir.
Bonn merkezli işletmeler, iki ana gruba ayrılmaktadır. Bir tarafta özelleştirilen kamu teşebbüsleri yer almaktadır. Telekom ve T-Mobile ile Posta ve yan kuruluşu Postbank bu grup arasında değerlendirilmektedir. „Tank & Rast“ ile Bonn belediye hizmetleri şirketi de bu grup arasında sayılmaktadır.
Diğer grubu, uzun yıllar önce kurulan özel şirketler oluşturmaktadır. Haribo, Verpoorten ve Orgelbau Klais bu grup arasındadır.
Fairtrade, IVG Immobilien ve SolarWorld kayda değer diğer özel firmalar arasında kabul edilmektedir.
Gazete ve dergiler
Bonn'un açık arayla en büyük günlük gazetesi General-Anzeiger'dir. Ayrıca Bonner Rundschau, Rhein-Sieg-Anzeiger ve Express gazetelerinde de Bonn ve çevresiyle ilgili haberlere yer verilmektedir. Bu üç gazete de merkezi Köln'de bulunan „Gruppe M. DuMont Schauberg“ isimli medya grubu tarafından çıkarılmaktadır. Federal Rekabet Kurumu (Bundeskartellamt), 2004 yılında söz konusu medya grubunun General-Anzeiger'den hisse alma girişimine, "bu adımın grubun gazete ve ilan pazarındaki tekelci konumunu güçlendireceği" gerekçesiyle izin vermedi.
Basılı yayın alanında Rentrop, Bonn'un önde gelen diğer grupları arasında sayılmaktadır. Bonn'da aylık olarak yayınlanan dergiler arasında „Schnüss“ ilk sırada gelmektedir. Ayrıca haftalık Rheinischer Merkur de Bonn'da hazırlanmaktadır.
İnternet yayıncılığı
„rhein:raum“ portalı 1 Ekim 2006'dan bu yana Bonn'dan yayın yapmaktadır. Bonn merkezli günlük gazetelerin yanı sıra Radio Bonn/Rhein-Sieg de online yayın yapmaktadır.
Haber ajansları
Alman siyasetini izleyen gazetecilerin oluşturduğu mesleki birlik konumundaki Bundespressekonferenz, Bonn'da bir irtibat bürosu bulundurmaktadır. Alman Basın Ajansı'nın (DPA) Bonn'da temsilciliği bulunmakta, Katolik Haber Ajansı (KNA) da kentte faaliyet göstermektedir.
Eğitim ve Araştırma
Ren Friedrich Wilhelm Üniversitesi, 1777 yılında kuruldu. 1818'de yenilenen üniversite Almanya'nın en büyük üniversiteleri arasında yer almaktadır. Klinikleri ile birlikte Bonn'da istihdam yaratan belli başlı kurumlar arasında sayılmaktadır.
Üniversitenin daha önce rasathane olarak kullandığı bina, bugün iletişim fakültesine ev sahipliği yapmaktadır. Bonn-Rhein-Sieg Yüksekokulu 1995 yılında kuruldu. Yüksekokul, Bonn adını taşımasına rağmen Bonn belediye sınırları dışında, Sankt Augustin'de yer almaktadır. Eğitim kuruluşunun Rheinbach ve Hennef'de de binaları bulunmaktadır.
Max Planck Enstitüsü'nün muhtelif birimleri de Bonn'da yer almaktadır. Matematik ve radyoastronomi bunlar arasındadır. 1998 yılında, başkentin Berlin'e taşınma kararının ardından Bonn'da "Caesar Bilimsel Araştırma Merkezi" kuruldu. 1964 yılında Berlin'de kurulan Alman Kalkınma Politikaları Enstitüsü, 2000 yılında Bonn'a taşındı.
Kısaca FortAFin olarak bilinen Kuzey Ren-Vestfalya Finans Akademisi, Bonn-Schweinheim'da bulunmaktadır. Alman Akademik Değişim Servisi (DAAD), Alman Araştırma Cemiyeti (DFG), Alexander von Humboldt Vakfı, Alman Burs Vakfı ve Friedrich Ebert Vakfı'nın genel merkezleri Bonn'dadır.
Sağlık
Bonn geneline yayılan hastane sayısı 15'i bulmaktadır. Bunlardan en önemlisi, 30 farklı kliniğe sahip Bonn Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'dir. Bunun yanı sıra Castell bölgesindeki Ren Klinikleri (Rheinischen Kliniken Bonn) kayda değer diğer sağlık tesisleri arasında yer almaktadır.
"BM-Kenti" Bonn
Bonn için 1996'dan beri kullanılan tanımlamalardan biri de "Ren nehri kıyısındaki BM kenti"dir. Birleşmiş Milletler'in 13 farklı teşkilat ve programı Bonn'da faaliyet göstermekte, BM görevlisi sayısı 600'ü aşmaktadır. BM kadrolarının sayısının önümüzdeki yıllarda 1000'i bulması öngörülmektedir. 2003 yılında alınan bir kararla, Bonn'un hükûmet binalarının yoğunlaştığı bölgede bir "BM yerleşkesi" oluşturulmasına karar verildi. Bu amaçla Langer Eugen olarak bilinen binayla eski parlamento binası BM'nin kullanımına bırakıldı. 2006 yılının Temmuz ayında resmî açılışı yapılan Bonn BM Kampüsü'nün 2008 itibarıyla tam kapasite faaliyete geçmesi beklenmektedir. Eski parlamento binasına yerleşmesi planlanan BM İklim Programı Sekreteryası'nda 200 kişinin görev yapması hedeflenmektedir.
BM'nin Bonn'a yerleşmesi, uluslararası sivil toplum örgütleri ve kamu yararına çalışan teşkilatlarda da artışı beraberinde getirdi. Bonn'da merkezi bulunan söz konusu örgütlerin sayısı 170'i aştı. Bunların arasında Alman Kalkınma Hizmetleri Teşkilatı (DED), Alman Kalkınma Politikaları Enstitüsü (DİE) ve InWEnt de bulunmaktadır. Bu örgütler, yine Bonn'da merkezi bulunan Federal Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Bakanlığı ile yakın iş birliği içinde çalışmaktadır.
Federe kent
Başkentin Berlin'e taşınmasını düzenleyen Berlin/Bonn Yasası uyarınca 6 federal bakanlığın merkezi Bonn'da bulunmaktadır. Söz konusu kanun uyarınca Berlin'deki federal bakanlık birimlerinde çalışanların Bonn'daki bakanlık çalışanlarının toplamını 10 binden fazla geçmemesi kararlaştırıldı. Ayrıca daha önce Berlin ve Ren-Main bölgesinde bulunan 22 federal daire Bonn'a çekildi. Federal Alman devleti, Posta, Telekom ve Postbank kuruluşlarının merkezlerini Bonn'a taşımasını yasayla belirledi. Savunma, gıda, tarım ve tüketici koruma, ekonomik iş birliği ve kalkınma, çevre, doğayı koruma ve nükleer enerji güvenliği ile yüksek eğitim ve araştırma bakanlıklarının merkezi Bonn'da bulunmaktadır. Merkezi Berlin'de olan federal bakanlıklar Bonn'da da temsilcilik ve bağlı dairelerle faaliyet göstermektedir.
Ayrıca, iki anayasal kuruluş, Federal Konsey (Bundesrat) ile Cumhurbaşkanlığı (Bundespräsident) Berlin'in yanı sıra Bonn'da da temsil edilmektedir.
Adalet
Toplam 6 mahkemenin bağlı olduğu Eyalet Mahkemesi'nin merkezi Bonn'dadır. Ayrıca kentte bir İş Mahkemesi bulunmakta, Bonn başsavcılığı faaliyet göstermektedir. Federal Adli Sicil Dairesi, 1 Ocak 2007'den başlayarak yeni kurulan Federal Adalet Dairesi bünyesine alındı. Federal yasaların yayımlandığı Resmî Gazete (Bundesgesetzblatt) söz konusu daire tarafından hazırlanmaktadır. Berlin/Bonn Yasası uyarınca, merkezi Berlin'de bulunan Federal Adalet Bakanlığı, Bonn'da yaklaşık 30 kişinin görev yaptığı bir temsilciliğe sahiptir.
Bonn kentiyle bağlantılı kişiler
Andrea Luchesi ve Johanna Kinkel, Beethoven gibi Bonn'lu müzisyenler arasında sayılmaktadır. Robert Schumann son yıllarını Bonn'un Endenich semtinde bir ruh ve sinir hastalıkları kliniğinde geçirmiştir. Schumann, Bonn'da toprağa verilmiştir. Bonn pek çok sanatçı tarafından çalışmalarını yürütebilecekleri bir kent olarak tercih edilmektedir. I. Dünya Savaşı öncesinde August Macke Bonn'a yerleşmiştir. Çağdaş Alman edebiyatının tanınmış kalemlerinden Lars Brandt ve Akif Pirinçci gibi yazarlar Bonn'da hayatlarını sürdürmektedir.
Birçok araştırmacı ve öğretim görevlisinin Bonn'a yerleşmesinde, 200 yıldan beri faaliyet gösteren Bonn Üniversitesi etkili oldu. Bunlar arasında Ernst Moritz Arndt, August Wilhelm Schlegel, Heinrich Hertz ve Nobel Ödülü sahibi Wolfgang Paul bulunmaktadır.
Uzun süre Almanya'nın kuzeyindeki Schleswig-Holstein eyaletinin başbakanlığını yapan Heide Simonis Bonn'da dünyaya geldi. Federal maliye bakanı Peer Steinbrück ile Wolfgang Clement ve Guido Westerwelle gibi tanınmış Alman siyasetçilerin ikameti de Bonn'da bulunmaktadır.
Kardeş şehirler
Bonn, aşağıdaki şehirlerle kardeş şehir ilan edilmiştir:
Bafracalı, Çarşamba
Bafracalı, Samsun ilinin Çarşamba ilçesine bağlı bir mahalledir.
Muköz bağ doku
Muköz bağ doku; embriyoda göbek kordonunda bulunan, çok zemin maddesi içeren bir bağ doku çeşididir.
Jöle kıvamındaki zemin maddesine göbek kordonunda Wharton peltesi denir. Zemin maddesi arasında ince kollajen fibriller yer alır, kollajen fibril miktarı fetus büyüdükçe artar. Gerçek hücreler; fibroblastlardır. Muköz bağ doku; dişi pulpasında, horozibiğinde ve maymunların eşey derisinin hipodermisinde az da olsa bulunur.
Parmaksız, Hınıs
Tarihçe
Mahalle, 1554 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Hınıs Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.
Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 161 km, Hınıs ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır. Mahalle, Hınıs'ın kuzeyinde olup, numaralı Erzurum-Muş (Hınıs-Varto) devlet yoluna, 2 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Türkçede fiil
Türkçede fiil, iş, oluş ya da hareket bildiren sözcüktür.
Oluş Fiilleri
Adından da anlaşılabileceği gibi, belli bir zamana bağlı olarak, hiç kimsenin etkisi olmadan, zaman içinde, kendiliğinden oluşan olayları anlatan fiiller, oluş fiilleridir. Zamanla meydana gelen olayları anlatırlar. Aynı zamanda oluş fiilleri nesne de almazlar.
Örnek:
İş Fiilleri
İş fiilerine ne, neyi, kimi soruları sorulur eğer bu sorulara cevap verirse kılış fiilidir ama cevap vermezse ya durum ya da oluş fiilidir.
Bu fiillerin gerçekleşebilmesi için bir nesneye ihtiyaç vardır. Yani bir nesneye bağlı olarak yapılan hareketleri anlatan fiiller iş fiilleridir. İş fiilleri ile durum fiillerini karıştırmamak için, "onu" kelimesi kullanılır. Bu kelime, Türkçedeki canlı veya cansız, tüm varlık ya da nesnelerin yerine kullanılabilir.
Örnek: Şanlıurfa gezisinde Balıklıgöl'ü gördük.
Cartaya
Cartaya, İspanya'nın on yedi özerk bölgesinden en çok nüfusa sahip olan, ülkenin güneybatı köşesindeki Endülüs otonom bölgesinin 8 eyaletinden Portekiz ve Atlas Okyanusu'na kıyısı bulunan Huelva eyaletine bağlı belediyesi. Cartaya belediyesinin nüfusu, 2005 yılı nüfus sayımlarına göre 15.480 kişidir.
Türkçede fiil
Durum Fiilleri
Bu fiillerde belirtilen eylemi yapabilmek için bir nesneye ihtiyaç duyulmaz. Yani durum fiilleri, nesneye ihtiyaç duymayan fiillerdirler. Bunun yanı sıra gerçekleştirilen eylem öznenin üzerinde gerçekleşir ve işin gerçekleşmesinde öznenin bir etkisi vardır. Durum fiillerini bulabilmek için fiilin önüne "onu" kelimesi getirilir. Eğer anlamsız oluyorsa o fiil durum fiilidir.
Örnek:
Haber kipleri (Bildirme)
Zaman anlamı verirler.Haber kipleri için, oluşun veya hareketin zaman ve şahsa bağlı olarak meydana geldiğini bildiren kiplerdir. Bunlara bildirme kipleri de denir.
Görülen (Bilinen) Geçmiş Zaman Kipi
Geçmişte meydana gelen, öznenin de gördüğü olaylar anlatılırken görülen (bilinen) geçmiş zaman kullanılır. Görülen geçmiş zaman eki fiil kök ve gövdelerine büyük ünlü uyumu kuralı ve ünsüz benzeşmesi kuralına bağlı olarak -dı,-di,-du,-dü,-tı,-ti,-tu,-tü şeklinde eklenir.
Fiil kök ya da gövdesi        +     -dı,-di,-du,-dü,-tı,-ti,-tu,-tü
Duyulan (Öğrenilen) Geçmiş Zaman Kipi
Geçmişte olup da, ilgili öznenin göremediği, başkalarından duyarak veya okuyarak öğrendiği olayları anlatmak için kullanılır. Duyulan geçmiş zaman eki, fiil kök ya da gövdelerine "-mış,-miş,-muş,-müş" şeklinde bağlanır.
Fiil kök ya da gövdesi        +     -mış,-miş,-muş,-müş
Gelecek Zaman Kipi
Henüz gerçekleşmemiş, fakat sözün söylendiği andan sonra gerçekleşeceği düşünülen durumları anlatırken gelecek zaman ekini kullanırız.Gelecek zaman ekinden sonra, ünlü harfle başlayan bir ek geldiğinde, "-k" harfi "g" veya "ğ"'ye dönüşür. Buna ünsüz yumuşaması denir. Yani "-ecek, -acak", "-acağ, -eceğ" şekline dönüşür.
Fiil kök ya da gövdesi        +     -ecek, -acak
Şimdiki Zaman Kipi
Hareketin yapıldığı an ile, aktarıldığı an aynı ise, şimdiki zaman eki kullanılır. "-yor" ekinde bulunan -y harfi, ünlü daralması olayına yol açar. -y harfinin önüne gelen -a, -e geniş ünlüleri -y harfi nedeniyle daralmaya uğrar ve -ı, -i, -u, -ü'ye dönüşür. Buna ünlü daralması olayı denir.
Geniş Zaman Kipi
Fiil kök ya da gövdesi        +     -r,-ar,-er
Dilek Kipleri
Zaman anlamı vermezler (-sa, -se'dir). Bir eylemin yapılması ya da bir oluşun harekatının bildirimi anlatan kiplerdir. Dörde ayrılır.
Gereklilik Kipi
Eyleme -meli/ -malı eklerinden birini getirmek suretiyle yapılır. Zorunluluk, kural ve olasılıkları anlatır.
İstek Kipi
Bir iş, oluş veya hareketin yapılmasının, olmasının istendiğini belirten kiptir. Ekleri ses uyumuna göre "-e, -a" dır.
Buradaki e harfi istek kipidir.
Fiile gelen (-sa,-se) ekleri ile yapılır. Fiilin yapılmasını koşula bağlı olarak anlatır. Bir eylemin bağlı olduğu durumlarda kullanılır.
Şart Kipi
Fiili şarta ve dileğe bağlayan kiptir. Şart kipini alan fiil yalnız başına bir anlam ifade etmez. Temel cümledeki yargının gerçekleşmesini şarta bağlayan yardımcı bir öğedir. İki anlamda kullanılır. Fiile -sa, -se ekleri getirilerek yapılır.
Emir Kipi
Bir iş, oluş veya hareketin olmasını, yapılmasını veya yapılmamasını emretmek için kullanılır. Eki yoktur.
Terence Hill
Hayatı
Terence Hill, 29 mart 1939 yılında İtalyan bir baba ve Alman bir annenin oğlu olarak Venedik'te dünyaya geldi. 1943-1945 tarihleri arasında Girottiler Almanya'nın Lommatzsch şehrinde yaşıyordu. Bu dönemde Mario ve ailesi Dresden Bombardımanı'nı hiçbir zarar görmeden atlattı. Savaş sonrasında aile eczacı babanın anavatanı olan İtalya'nın başkenti Roma'ya göç etti. Mario, çocukluk döneminde yüzme ve kürek sporlarıyla ilgilendi (Lazio takımı adına yarışmıştır). Antrenmanlar sırasında daha sonradan yakın dostu ve rol arkadaşı olacak olan kendisi gibi yüzücü ve aynı zamanda takım arkadaşı Bud Spencer (Carlo Pedersoli) ile tanışarak sanat yaşamına başlamıştır.
2008 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm - Kadınlar 400 metre
2008 Yaz Olimpiyatları'ndaki kadınlar 400 metre yarışmaları 16-19 Ağustos tarihleri arasında Pekin Ulusal Stadyumu'nda düzenlendi.
Rekorlar
Bu yarışmalar yapılmadan önce dünya ve Olimpiyat rekorları aşağıdaki gibiydi.
Yarışmalar sonunda bu iki rekor da kırılamadı.
NGC 2809
NGC 2809, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Pergel takımyıldızı yönünde bulunur. S0 tipi bir merceksi galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1827 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Euryale
Yunan mitolojisine göre Euryale, Stheno ve Medusa "gorgon" olarak nitelendirilmiştir. Aslında hiçbiri birbirinin kardeşi değildir. Ancak evrende sadece bu 3 gorgon bulunduğundan dolayısıyla bu 3 gorgon Zeus tarafından kardeş olarak ilan edildiler.
Euryale ayrıca Gaia'nın kardeşidir. Medusa öldükten kısa bir süre sonra Zeus annesini kıramayarak daha sonradan Euryale'ye insan olabilme şansını tanımıştır. Bunun koşulları yaşamını geçirdiği Stheno'yu öldürmek olacaktı. Euryale teklifi anında kabul ederek Stheno'yu öldürmeye kalkıştı.
Bundan sonrası için farklı rivayetler vardır:
Etimoloji
Euryale’in kelime anlamı “uzun-sıçrayan”dır. Yunan mitolojisindeki ölümsüz Gorgon'lardan bir diğeridir. Euryale kardeşlerin en büyüğüdür ve diğerleri için bir anne figürü gibidir. Tıpkı kardeşleri gibi Euryale'da baktığı her canlıyı taşa çevirirdi. Euryale’e hikâyelerde genellikle yüksek sesli çığlıkları ile değinilir. Özellikle Medusa’nın Perseus tarafından öldürüldüğü hikâyede.
Harnai
Harnai. Pakistan'ın Belucistan eyaletinde bir şehir. Belucistan'ın kuzey batısında yerleşmiştir. Nüfusu 200,000 kişi kadardır.
Aconcagua
Aconcagua, 6.962,97 m yükseklik ile Güney Amerika'nın en yüksek dağı. Aynı zamanda Asya kıtası dışında bulunan en yüksek dağdır.
Arjantin Andları'nda, Mendoza eyaletinde, Şili sınırının yakınlarında bulunur. On kilometreye kadar uzanan 5 buzulu vardır. Adının nereden geldiği kesin belli değildir. Tahminler Arauca Aconca-Hue ya da Ackon Cahuak (Quechua dili) kelimelerinden türediği yönünde olup, "Taş Bekçi" anlamındadır.
Buraya ilk bahsi edilen bilimsel gezi, 1897 yılında, ingiliz Edward Fitzgerald tarafından yapılmıştır. İsviçreli Matthias Zurbriggen, 14 Ocak 1897 tarihinde zirveye tırmanan ilk kişi olmuştur. Birkaç gün sonra gezi grubundan iki kişi daha kendisini takip etmiştir. Zirve yapan ilk Arjantinli ise 8 Mart 1934 tarihinde asker Nicolás Plantamura 'dır. İlk kadın ise 7 Mart 1940'ta Fransız Adriana Banca 'dır. 2004 yılında ise ilk defa Aconcagua'nın zirvesine Rubia adında bir köpek çıkmıştır.
Dağa tırmanmak için en ideal zaman Kasım ile Mart arasındaki mevsimdir. Dağ bütün Dünyadaki dağ tırmanıcıları arasında çok sevilen bir dağdır. Dağın eteklerinde, sezon boyunca millî park rehberlerinin bulunduğu, çok iyi donatılmış iki kamp üssü vardır. Tırmanışa geçmeden önce Mendoza'daki Aconcagua-Park idaresinden izin belgesi satın alma mecburiyeti vardır.
Dağın kuzey kanadı, dağcılar tarafından tırmanması kolay olarak kabul edilir. Normal rota, kamp üssü "Plaza de Mulas"dan çıkan tırmanış rotasıdır. Bu rota tırmanma teknikleri kullanmadan da yapılabilir. Sıradışı yüksekliği yine de tırmanışı tehlikeli kılar. Zirvedeki atmosfer basıncı, deniz seviyesini %40 ı kadardır. Bu yüzden ara mesafelerde yüksek kamplar kurulmuştur. Bu yüksekliklerde oksijen tüpü kullanmak olağan değildir.
İkinci sıklıkta kullanılan ve daha zorlu olan rota "yanlış polonya rotası" kamp üssü "Plaza Argentina" dan çıkarak "Glaciar de los Polacos" (Polonyalı buzulu)'un kuzey başlangıcına kadar gider. Buzul, düz ve parçalanma olmayan bir yerden geçildikten sonra 25-30 derece eğimli bir yamaç geçilir, ve yaklaşık 6400 m de kamp üssü "Plaza de Mulas" gelen normal yola ulaşılr.
Aconcagua'nın güney kanadı oldukça zordur.Güney duvarı, Pared Sur tırmanışı en zor olan rotadır.
Kümülant
Olasılık kuramı ve istatistik bilim dallarında bir rassal değişken Xin μ = E(X) olarak ifade edilen beklenen değeri ve σ² = E((X - μ)²) olarak ifade edilen varyansı bulunur. Bunlar ilk iki kümülant olarak belirlenirler; yani
n tane kümülant κn bir 'kümülant üreten fonksiyon tarafından belirlenir; bu fonksiyon g(t) olarak şöyle ifade edilebilir:
Bu fonksiyonun türevleri var olduğu kabul edilirse, kümülantlar g(t) fonksiyonunun (sıfırda) türevleri ile şöyle verilir:
κn kümülantlari verilmiş olan bir olasılık dağılımı Edgeworth serileri açılımı suretiyle yaklaşık olarak bulunabilir.
Tarihçe
Kümülant kavramı 1889'da Danimarkalı matematikçi ve istatistikçi Thorvald N. Thiele (1838 - 1910) tarafından yarı-değişmezler adı altında ortaya atılmıştır. Kümülant adı ilk defa İngiliz istatistikçisi Ronald Fisher tarafından ortaya atılıp sonradan bu kavram Fisher ve İngiliz istatistikçi Wishart tarafından geliştirilmiştir.
Momentler ve kümülantlar
Bir olasılık dağılımı için kümülantlar o dağılımın momentleri ile yakından ilişkilidir. Kümülant kavramının geliştirilmesi ve bunların momentler kavramına pratik kullanımda tercih edilmesi nedeni bağımsız iki rassal değişken X ve Y için şu ifadenin bulunmasına bağlıdır;
Böylece her kümülant daha önce toplam olarak elde edilmiş karşıt kümülantların toplamının bir toplamı olur.
Moment üreten fonksiyon şöyle verilir: Böylece kümülant üreten fonksiyon moment üreten fonksiyonun logaritmasıdır.
Birinci kümülant beklenen değer; ikinci kümülant varyans ve ikinci ve üçüncü kümülant merkezsel momentler olur. Ancak daha yüksek derecede kümülantlar ne momentler ne de merkezsel momentlere karşıttırlar. Kümülantlar momentlere şu (yineleme) formülü ile bağlıdırlar:
Merkezsel momentler olan μn (DIKKAT μ′n DEĞIL) ile kümülant bağlılığı şöyledir:
Karekteristik fonksiyon ve kümülantlar
Bazı istatistikçiler kümülant üreten fonksiyonu başka bir yol kullanarak karekteristik fonksiyonlar yoluyla şöyle tanımlamayı tercih ederler.
Bu türlü tanımlamanın avantajı eğer daha yüksek derecelerde momentler bulunmasa bile uygun kümülantlarin elde edilmesini sağlamasıdır.
Duffy
Aimee Anne Duffy, (d. 23 Haziran 1984), bilinen adıyla Duffy, Grammy Ödülü sahibi Galli şarkıcı ve söz yazarı.
Kariyeri
Duffy, 15 yaşından itibaren yerel kulüplerde şarkı söylemeye başladıktan sonra İsviçreli bir gruba dahil olarak profesyonelliğe ilk adımı attı.
Duffy, üniversite yıllarında da bir yandan garsonluk yaparken diğer yandan caz ve blues kulüplerinde sahne almaya devam etti. 2004 senesinde üç şarkılık bir CD kaydetti. Aynı zamanda Manchesterlı Mint Royale'in See You in the Morning albümünde yer alan iki şarkıda gruba eşlik etti. Catatonia grubundan Owen Powell ve 60ft Dolls üyesi Richard Parfitt'in aracılığıyla menajer Jeanette Lee ile tanışan Duffy, Londra'ya taşındı ve orada Suede'in eski gitaristi Bernard Butler ile birlikte solo albümü üzerinde çalışmaya başladı.
2007'de A&M Records ile anlaşan müzisyen, ilk önemli performans sınavını BBC2'nin ünlü programı Later with Jools Holland'da verdi. Sanatçı, ilk single'ı "Rockferry"yi Aralık 2007’de hayranlarına ulaştırdı. 22 Şubat'ta Jools Holland'ın programına üçüncü kez çıkan Duffy, programda "Rockferry", "Mercy" ve "Stepping Stone" parçalarını seslendirdi. 17 Şubat 2008'de piyasaya sürülen "Mercy" single'ı ülkesinde 1 numaraya kadar yükseldi. Bu sayede Duffy, son 25 senedir popüler listelerde 1 numaraya çıkmış ilk Galler sanatçısı unvanını elde etti
Jhal Magsi
Jhal Magsi. Pakistan'ın Belucistan eyaletinde bir şehir. Jhal Magsi Bölgesi'nde bulunur.
Castaño del Robledo
Castaño del Robledo, İspanya'nın on yedi özerk bölgesinden en çok nüfusa sahip olan, ülkenin güneybatı köşesindeki Endülüs otonom bölgesinin 8 eyaletinden Portekiz ve Atlas Okyanusu'na kıyısı bulunan Huelva eyaletine bağlı belediyesi. Castaño del Robledo belediyesinin nüfusu, 2005 yılı nüfus sayımlarına göre 205 kişidir.
Erin Gray
Erin Gray (d. 7 Ocak 1950), daha çok televizyon bilimkurgu dizisi 25. Yüzyıl'daki Albay Wilma Deering rolüyle tanınmış olan Amerikalı oyuncudur.
Erken dönem hayatı
Gray, Hawaii'nin Honolulu şehrinde Diane ve Daniel Gray çiftinin kızı olarak dünyaya gelmiştir. Sekiz yaşındayken annesi ile babasının ayrılması sonrasında annesi ile birlikte Kaliforniya'ya taşınmış ve Larkspur'daki Redwood Lisesine gitmiş ve daha sonra Pacific Palisades Lisesine devam ederek oradan mezun olmuştur. 1965 yılında daha 15 yaşındayken Holywood'daki bir model ajansının başı olan Nian Blanchard ile tanışmış ve mankenlik yapmaya başlamıştır.
Kariyeri
Takip eden birkaç yıl içinde Erin Gray, New York şehrindeki top modellerden biri haline gelmiştir. Bu dönem içinde L'Oréal, Max Factor ve Bloomingdale's gibi birçok ünlü markanın yüzü olmuştur. New York'ta yaşarken oyunculuğa merak salmış ve ailesiyle birlikte Holywood'a taşınmıştır.
Gray'in televizyona ilk çıkışı bir dans ve müzik gösterisi olan Malibu U adlı TV dizisiyle olmuştur. Holywood'a taşındıktan sonra ilk başrolünü Evening in Byzantium adlı mini TV dizisinde 1978 yılında yapmıştır. Dikkatleri üzerine çekmesinin ardından 1978 yılında Universal Stüdyoları'yla onu 25. yüzyıl'daki Albay Wilma Deering rolüyle buluşturacak olan 7 yıllık bir sözleşme imzalamıştır.
HLA (radyo istasyonu)
Bu, bir frekansını paylaştığı WWV ve WWVH istasyonları benzer bir zaman sinyali yayınlayan:
Ketta
Ketta (Urduca: کوئٹہ; Peştuca: کوټه‎) Pakistan'ın Belucistan Eyaleti'nin yönetim merkezi olan şehir.