cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eski Anadolu Türkçesi
Osmanlı Türkçesine Geçiş Dönemi Türkçesi
Osmanlı Beyliği büyüdükçe Türk saraylarının bulunduğu merkezler aynı zamanda birer kültür merkezi konumuna gelmiştir. Bilimde ve edebiyatta devletin gelişimine paralel olarak büyük gelişmeler kendini gösterdi. Ancak bu gelişmeyle birlikte Arapça ve Farsçanın kullanımı ve bu dillere verilen değer de artmaya başladı. Medresedeki eğitim öğretim işinde Arapça ve Farsça ağırlık kazandı. Bunun sonucu olarak da Türk dili önceki yüzyıllarda olduğu gibi aşağı görülmeye başlanmıştır. Şairler, Arapça ve Farsça yazmayı övünç saymışlardır. Bunun neticesinde Türkçe gerilemeye başlamıştır.
Bu yüzyılın eserlerinde bir geçiş döneminin bütün özelliklerini bulmak mümkündür. Birçok Türkçe kelime, Arapça ve Farsça eşanlamlılarıyla yan yana kullanılmakta, edatlar ile birbirine bağlanmış uzun iç içe yabancı cümleler yanında kısa, açık ve Türkçenin yapısına uygun cümleler de yer alabilmektedir. Türkçenin deyimleri yine yer yer varlığını korumaktadır. Ne var ki, bir önceki yüzyıla oranla artık denge Türkçenin aleyhine dönmeye başlamıştır.
Bu dönemde on yedi eser veren Ahmed-i Dâ'i'nin yapıtları Osmanlı Türkçesine Geçiş Dönemi Türkçesinin dilini yansıtan eserler arasında sayılmaktadır. Şeyhî'nin tarzını yeni dönemde sürdüren yegâne kişi olan Şeyhî klasik İran edebiyatı zevkiyle yetişmiş ve Türkçeye böyle bir sanat anlayışı içinde millîleşen eserler kazandırmıştır. Yazdığı Vesîletü'n-necât ile mevlid edebiyatına yön veren Süleyman Çelebi de dönemin öne çıkan şairlerinden olmakla birlikte bu dönemde II. Murad Muradî, II. Mehmed Avnî, II. Bayezid Adlî ve Cem Sultan ise Sultan mahlaslarıyla eserler vermişlerdir.
Ses bilgisi
Tarihî Türkçe metinlerde ses bilgisi özellikleri olarak görülen özelliklerin büyük bir bölümü yazım meselesi olarak da değerlendirilebilir. Yazım ve ses bilgisine ait özellikler birbirinden tamamıyla ayrılmamışlardır. Eski metinlerde, kullanılan yazı dolayısıyla kelimelerin telaffuzunu doğru ve tam olarak tespit etmek oldukça güçtür.
Ünlü değişmeleri
Türkçede gerek söz köklerinde, gerek eklerde bulunan ünlüler çeşitli sebeplerin tesiriyle gelişmiş ve değişikliklere uğramışlardır. Bunların tarihî seyrini, saha ve lehçelerini göz önünde tutarak belirtmek gerekir.
i/e meselesi
Henüz tam olarak açıklanamamış bir konudur. Çünkü tarihî seyir içerisinde seslerin gelişimi her iki şekilde de görülmektedir. Yani /i/ > /e/ ve /e/ > /i/ böyle ikili gelişim göstermiştir. Bazı dilciler aynı sözcüğün hem /i/'li hem de /e/'li şeklinin bulunmasından dolayı /e/ ve /i/ karışımı bir ses ileri sürmüşlerdir. Ancak bazı dilciler ise buna karşı çıkmışlar ve bazı lehçelerde de aynı şekilde ikilik gösteren diğer ünlülerin nasıl açıklanacağını ileri sürerek bu görüşü kabul etmemişlerdir. Bu konuda tarihî araştırmalar sonucunda aşağıdaki veriler ortaya çıkmıştır.
Eski Anadolu Türkçesi metinlerinde kök hecede /i/ bulundurduğu hâlde bugün standart Türkiye Türkçesinde /e/'li olan kelimeler:
Ölçünlü Türkçede /i/'li olan bazı kelime kökleri tarihî dönem metinlerinde düzenli olmamakla beraber /e/'li görülmektedir: Arapça ve Farsça alıntı kelimelerdeki /i/ > /e/ ve /e/ > /i/ geçişi (kise-kese, mişe-meşe, div-dev, binamaz-beynamaz vb.) Türkçedeki değişmeyle benzerlik göstermesi bakımından dikkate değerdir.
Ünlü uyumu
Büyük ünlü uyumu, Türkçenin tarihî dönemlerinin bütününde sağlam bir şekilde korunduğu gibi bu dönemde de korunmuştur. Küçük ünlü uyumu ise daha önceki dönemlerde düzenli bir biçimde korunmadığı gibi bu dönemde de tam olarak sistemleşmemiştir.
Büyük ünlü uyumu
Bu uyum, Türkçenin her devrinde olduğu gibi bu dönemde de sistemli bir şekilde kendini göstermektedir. Yine de bu durumun bazı istisnaları vardır. Aidiyet eki olan ve getirildiği sözcüğü sıfat yapan -ki eki kök ünlüye uymazken "havadağı kuş", "andağı ulu kiçi", "uçmakdağı kevser" vb. örneklerde art ünlü şeklinin bulunması dikkat çekicidir. Ek fiil i-‘nin iyelik ekli -duk sıfat-fiil olan "idüg-i" sözcüğünde ek gibi değerlendirildiğinden ünlü uyumuna tabi tutulmuştur. Buna az "ıduğın", "hak ıdığun", "fettan ıduğın" vb. gibi farklı örnekler bulmak da mümkündür. İken zarf-fiili ise "sever-iken", "kapar-iken" vb. örneklerindeki gibi bugün olduğu şekilde Eski Anadolu Türkçesinde de büyük ünlü uyumuna uyumuna tabi tutulmamıştır.
Küçük ünlü uyumu
Bu uyum, Türkçenin ilk devirlerinden beri genelleşmediği gibi Eski Anadolu Türkçesi devrinde de genelleşmemiştir. Eski Anadolu Türkçesinde de genelleşmeyen bu durum devam etmekte ve ayrıca eski yazı dilinden farklı olarak birçok sözcükte ve ekte yuvarlaklaşma kendini göstermektedir. Düz ünlü taşıması gereken eklerin yuvarlak ünlülü olduğu görülmektedir. Bu yuvarlaklaşma Eski Anadolu Türkçesinin en önemli ses bilgisel özelliklerinden birini teşkil etmektedir. Yuvarlaklaşmanın çeşitli sebepleri vardır.
Sözcüklerde yuvarlaklaşma
Eski Türkçe devrinde mevcut olan -ġ ve -g'ler düşerken kendilinden önceki ünlüyü yuvarlaklaştırmıştır. Bu ses olayı düşmekten ziyade bir kaynaşma mahiyeti taşımaktadır. Bu şekilde yuvarlak ünlü taşıyan sözcüklerden "kapu", "sevü" gibi sözlerde yuvarlaklaşmaya -ġ ve -g'nin düşmesi kadar, /p/ ve /v/ gibi dudak ünsüzleri de sebep olmuştur denilebilir. Bu durum arıġ > aru, bilig > bilü ve kapıġ > kapu vb. örneklerde görülebilir.
Dudak ünsüzleri /b/, /m/, /p/ tesiri ile de "demir"in "demür"e, "kirpik"in "kirpük"e dönüşmesi gibi bazı sözcüklerde yuvarlaklaşma görülmektedir. -uk/-ük ve -ġaru/-gerü gibi bazı eklerin bünyesinde bulunan yuvarlak ünlüler sebebiyle "tanış-uk", "art-uk", "del-ük", "iç-gerü>içerü", "yokgaru>yokaru" örneklerinde de görülebileceği üzere bu olay ortaya çıkar. Bunların dışında "altun", "berü", "azuk" gibi bir sebebe bağlı olmayan yuvarlaklaşmalar da vardır.
Eklerde yuvarlaklaşma
Eklerin yazılışında görülen kalıplaşmış durumlar Eski Anadolu Türkçesinde de belirli bir biçimde olmuştur. Bunları iki grupta incelenmektedir.
Düz ünlü taşıyan ekler
Bazı ekler, kökün ünlüsü ne olursa olsun daima düz ünlü taşımaktadırlar. Yazımlarının son zamanlarına kadar klişeleşmiş olarak devam etmesi bu düz oluş hadisesinin bir sesbilgisel özellik olduğu kadar bir yazım meselesi olduğunu da göstermektedir.
Ünlü türemesi
Eski Anadolu Türkçesinde ancak sözcük ortasında "az+a+cuk", "yig+i+rek+dür" gibi birkaç örnekte görülmektedir. Bunun sebebi ya aruz vezni dolayısıyla ya da ünsüzlerin yan yana telaffuz edilmemelerine bağlı olarak ünlü harflerin türemesidir.
Ünlü düşmesi
Sözcük başında "ısıtma>sıtma", "udı-ku>uyu-ku>yuku" gibi az sayıda örnekte görülen ve az rastlanılan bir olaydır. Sözcük ortasındaysa ünlü düşmesi oldukça yaygındır. Bunun sebebi "gönül>gönli", "beniz>benzi", "oğul>oğlı" örneklerinde görülebileceği üzere Türkçede orta hece ünlüsünün vurgusuz olmasıdır. Bunun dışında "ister isen>istersen" ve "saça idin>saçaydın" örneklerindeki şekilde i- yardımcı eyleminin /i/'si düşmektedir.
Kaynaşma
Kaynaşma, ünlü ile biten bir sözcükten sonra ünlü ile başlayan bir ek veya sözcük geldiğinde "ne+içün>niçün", "ne+it->nit-", "şu+ol>şol" ve "ne+ise+ne>nesne" örneklerinde olduğu gibi ünlülerden birinin düşerek iki sözcüğün birleşmesi olayına denmektedir.
k>g değişimi
Eski Türkçedeki /k/ ünsüzleri Batı Türkçesinde /g/'ye gelişmiştir. Bu, gel-, git-, gir-, göç-, gök, gizle-, gözet- örneklerindeki gibi yaygın olarak görülmekle birlikte değişmeyen örneklere de rastlanmaktadır. Örneğin kendü, key, kiçi, kişi kelimelerinin baş harfleri değişmeden kalmaktadır.
ġ>g değişimi
Bu ses, Türk lehçelerinin tasnifinde ölçüt olarak alınan seslerden birisidir. Yani Türk dilinin gelişim seyri içerisinde önemli bir yer tutar.
Tek heceli sözcüklerin sonunda bulunan /ġ/ sesi Batı Türkçesinde "döger", "görmeg", "beg" örneklerindeki gibi /g/ olmuştur. Birden fazla heceli sözcüklerin sonundaki ġ/g sesi ile eklerin sonundaki ġ/g sesiyse Eski Anadolu Türkçesinde düşmektedir. Buna uygun olarak "yaylag" kelimesi "yayla" halini almışken "ceriğ" ise "çeri" olmuştur. Yapım eklerinde ve sözcük bünyesine dahil hecelerde de ġ/g ünsüzlerinin henüz Eski Anadolu Türkçesine gelmeden düştüğü görülür. Buna göre asıl hali "emgek" olan "emek", "kulgak" ise "kulak" olarak dile yerleşmiştir. Sıfat-fiil ve zarf-fiil ekleri başındaki ġ/g ünsüzleri Eski Anadolu Türkçesinin baş evrelerinde düşmüştür.
g>v değişimi
Bu değişim Türkçede sözcük ve hece sonuyla, sözcük ortasında ve hece başında g>v biçiminde gelişmiştir. Bugün g>v veya g>v> y şeklinde gelişme gösteren /g/ ünsüzünün Eski Anadolu Türkçesi döneminde döş-, sög-, "düğün", "değirmen", "yiğit" kök ve kelimelerindeki şekilde korunduğu görülmektedir.
b>v değişimi
Eski Anadolu Türkçesinde sözcük ve ek başında "bar>var", "bir->vir-", "bile biz>bilevüz", "yabuz>yavuz" örneklerindeki gibi görülen bir değişimdir.
b>p değişimi
"Barmak", "bınar" gibi kelimelerdeki asli olan /b/ ünsüzünün Eski Anadolu Türkçesinde kendini koruduğu görülür.
t>d değişimi
Eski Anadolu Türkçesinde bu ses değişimi tutarlı değildir. Çoğunlukla /d/'li olmakla birlikte /t/'li şekiller de vardır. /d/'li değişimlere "tek>dek", "ter>der", "terzi>derzi", "tilki>dilkü" gibi kelimelerde rastlanırken /t/'li örneklere "tağ>dağ", "tokuz>dokuz" ve "turu>duru" verilebilir.
Ünsüz düşmesi
Dilde iki tür ünsüz düşmesine rastlanılmaktadır. Birincisi "keltür->getür-" ve "oltur->otur-" değişiminde görülen iç seste /l/ düşmesidir. İkincisi ise "yılan"ın "ılan", "yıldız"ın "ılduz" olmasını sağlayan ön seste /y/ düşmesidir.
Hece yutulması
En yaygın örneklerine bildirme eki olarak kullanılan tur- fiilinin geniş zamanı olan "durur" şeklinde rastlanmaktadır.
Yazımı kalıplaşmış ekler
Tonsuzla biten sözcüklere getirilen eklerin başındaki ünsüzün, ünsüz uyumuna göre tonsuz olması gerektiği hâlde Eski Anadolu Türkçesi metinlerinde bu kurala uyulmadığı görülür. Bu durum, eklerin kalıplaşmış bir hâlde yazılmasından kaynaklanmaktadır. Bu ekler şunlardır:
İç seste tonlulaşma
Türkçede iki ünlü arasında kalan tonsuz ünsüzün kalıplaşması olayı olup iki biçimde görülmektedir:
Çoğul eki
Türk dilinin her döneminde en işlek çoğul eki olan +lar bu dönemde de kullanılmıştır ve sonuna geldiği kelime eğer tekil ise çoğul hâle getirmiştir. Buna örnek olarak "yazar" kelimesi tekil iken "yazar+lar" şeklindeki kullanım kelimeyi çoğullaştırmaktadır.
İyelik ekleri
Tekil ve çoğul olmak üzere iki ana ekten oluşan iyelik ekleri sonuna eklendiği kelimeye aidiyet anlamı katmaktadır. Teklik kişi iyelik ekleri +m/+um, +ŋ/+uŋ, +Iı/+sı iken çokluk kişi ekleri +muz/+umuz, +ŋuz/+uŋuz ve +ları'dır.
Durum ekleri
Ad çekim ekleri içinde kapsamı en geniş, çeşidi en fazla olan eklerdir. Sözcüklerin başka sözcüklerle ilişki kurmasını sağlayan dil bilgisi kategorisidir.
İlgi durum eki
+uŋ/+nuŋ'dan ibaret olan bu ekler teklik ve çokluk birinci şahıs zamirler için kullanıldığında +um biçimine dönüşür. Buna göre normalde "kapunuŋ", "gülüŋ", "lalenüŋ" şeklindeyken "benüm", "bizüm" olarak kullanılır.
Belirtme durumu eki
+ı/+(y)ı biçiminde olan belirtme durumu ekleri kök kelimeye eklendiğinde "bizi", "sözi", "seni", "nidasını" biçimini almaktaysa da üçüncü şahıs iyelik eklerinden sonra +n belirtme eki kullanılır ve "hisabın", "deryasın", "düşmanın" şeklindeki gibi olur. Ayrıca kökün "bizni", "canumnı", "sıratnı" hâlini almasını sağlayan +nI ile eksiz belirtme durumu da vardır. Sonuncusu "kapum+Ø çaldı", "bir kadeh+Ø içelüm" örnekleriyle gösterilebilir.
Bulunma durumu eki
Bu ek de yalnızca +da ekinden ibarettir ve "dünyada", "omzında", "katında" şeklinde örneklenebilir.
Ayrılma durumu eki
Yine tek bir ekten ibaret olup bu ek kök kelimelere "gendüden", "canumdan", "zerresinden", "goncadan" örneklerindeki şekli veren +dan'dır.
Araç durumu eki
"gündüzin", "ilkin", "yayan", "hakkın" örnekleriyle gösterilebilecek +(ı)n, "fikriyle", "Allah'ıla", "ihlasıyla" örneklerindeki gibi +la/ile ve "edep birle", "ikisi bile"de olduğu gibi bile/birle eklerinden ibarettir.
Eşitlik durumu eki
Eşitlik durumu kelimeye +ca eki getirilerek "yolınca", "dilince", "okımışca" örneklerindeki şekilde oluşturulsa da "geldügince sorarıdum", "şah adı anıla durdukça zamanda olduğu" örneklerinde olduğu gibi -dık sıfat-fiiliyle birlikte kullanıldığında kelimeyi zarfa dönüştürür.
Yön gösterme durumu eki
Bu kapsamda iki ek bulunmaktadır. Birincisi +ra olup "taşra", "içre" ile örneklenmektedir. İkincisiyse "ilerü" ve "arkaru"da görüldüğü üzere +aru ekidir.
Soru eki
Soru ekinin daima düz şekli kullanılmış olup kelimeye mütemadiyen "gördü mi?" ve "aldı mı?" biçimini vermiştir.
Bildirme ekleri
Haberin geniş zaman biçimini ifade etmek için kullanılan birinci ve ikinci şahıs ekleri şahıs zamirlerinden üçüncü şahıs eki ise tur- eyleminden meydana gelmiştir. Haberin bilinen geçmiş zaman, belirsiz geçmiş zaman ve dilek kipi ise i- ek-fiili ile yapılır.
Geniş zaman
Geniş zaman, tekil kişilere -am, -sın ve -dur ekleriyle; çoğul kişilere ise -uz, -sız ve -durlar ekleriyle gelirler.
Bilinen geçmiş zaman
Yalnızca i-di ve i-dü ekleridir ve kelimeyle birleştiğinde "gül-idün", "var idi", "gürbüz idi", "pür-safa-y-idük" görüntülerini alırlar.
Belirsiz geçmiş zaman
Eski Anadolu Türkçesinin belirsiz geçmiş zaman yapma eki yalnızca i-miş olup "berk-imiş", "hurremmiş", "asa dinilen ejdehayimiş" şeklinde kullanılır.
Dilek kipi
"neyisem", "değülsen", "ay ise", "yog ise", "gün ise" örneklerinde de görüldüğü üzere i-se eki dilin dilek kipi olarak işlev görmektedir.
Fiil çekimi
Eski Anadolu Türkçesi döneminde eylem çekiminde kullanılan üç grup şahıs eki vardır. Birincisinde geniş zaman, şimdiki zaman, belirsiz geçmiş zaman, gelecek zaman, istek ve gereklilik kipleri için şahıs zamiri menşeli şahıs ekleri kullanılmaktadır. İkincisi görülen geçmiş zaman ve şart kipinde kullanılan şahıs ekleri ise iyelik menşelidir. Sonuncusundaysa emir kipinde kullanılan şahıs ekleri vardır.
Şimdiki zaman kipi
Eski Anadolu Türkçesinde şimdiki zaman için kullanılan müstakil bir ek yoktur. Türkiye Türkçesinde kullanılan şimdiki zaman eki o dönemde şimdiki zaman eki olarak kullanılmamaktaydı. Eski Anadolu Türkçesindeki geniş zaman -ar, -ur, -r ve istek kipi -a ekleri şimdiki zaman görevinde kullanılmaktaydı. Buna uygun olarak birinci tekil şahıs "dut-a-m" olmaktaydı.
Ulusal Fonografi Yayıncıları Sendikası
Syndicat national de l'édition phonographique (SNEP) Fransa müzik endüstrisi temsil eden ticaret birliğidir. 1992'de kurulan SNEP'in bünyesinde 48 şirket bulunmaktadır.
SNEP ülkedeki müzik lisansları ve telif ücretlerinin toplanmasında, şarkıların ve albümlerin satış sertifikalarının verilmesinde ve 4 haftada bir en çok satan albüm ve single'ların listesini çıkarmakla görevlidir.
En çok bir numara olanlar
1 All the singles recorded under one of his pseudonyms or as member of his bands are included
Sertifikalar
Albümler
Singles
Videolar
Moka, Mauritius
Şehir ülkenin orta kesiminde şehir ile aynı adı taşıyan Moka Bölgesi içerisinde yer alan bir yerleşim yeridir. Şehirde 2011 resmi nüfus verilerine göre 8.846 kişi yaşamaktadır.
Yenitaşköprü, Düzce
Yenitaşköprü, Düzce ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Muhacir Taşköprü olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Düzce il merkezine 5 km uzaklıktadır.
Mel Ramos
Mel Ramos (24 Temmuz 1935 - 14 Ekim 2018), Figüratif tarzda çalışan Amerikalı ressamdır. Sanatçı 24 Temmuz 1935'te Sacramento, Kaliforniya'da doğdu. Çalışmaları gerçekçi ve soyut sanat unsurları taşıyan nü tarzında kadın temalı resimlerden oluşuyordu.
Nail Geveci
Nail Geveci (d. 1911, Bafra, Samsun) - (ö. 27 Haziran 2004), Türk siyaset adamı.
Mel Ramos
Ramos 1960'ların sanat hareketi "Pop Sanat" üyesidir. Ramos'un çalışmalarında "süper kahramanlara, çikita muzlara, şeker sarmalayıcılarından çıkan veya martini bardaklarında uzanan şehvetli nü tarzdaki kadın temalı" eserleriyle tanınmıştır.
Nail Geveci
İstanbul Hukuk Fakültesi mezunudur. Bahçe Sorgu Hakimliği, Nazilli Müddei-i Umumiliği, Gürün, Çivril Sorgu Hakimlikleri, Torbalı Hakimliği, Serbest Avukatlık, TBMM IX. Dönem (Ara Seçim), X. ve XI. Dönem Aydın Milletvekillikleri yapmıştır. Evli ve iki çocuk babasıdır.
Mel Ramos
Ramos, 1971'den bu yanan Louis K. Meisel Galerisi'ne eserlerini sergilemiş ayrıca burası dışında, San Francisco'da bulunan Modernizm Sanat Galerisi ve Avusturya'da Ernst Hilger Galerisi ile de çalışmıştır.
Blue Mountain State: The Rise of Thadland
Blue Mountain State: The Rise of Thadland, 'Spike TV'de yayınlanan Blue Mountain State dizisininden esinlenilen Amerikan spor, komedi filmi. Başrolde ise takım kaptanı Thad Castle (Alan Ritchson), oyun kurucu Alex Moran olarak bilinen Darin Brooks ve takımın maskotu olan Sammy Cacciatore (Chris Romano) yer alıyor. Wilmington, Kuzey Karolina'da çekilen film, dizi versiyonunun 4. sezonun konusu olan ve daha sonra iptal edilen Alex Moran ve Sammy'in okuldaki son senesini konu ediniyor.
= Yapımı = Mart 2013'te takımın koçu Marty Daniels (Ed Marinaro) 'in Class Act Sports programında yaptığı röportaj ile dizinin film olacağını söylemişti zaten. Ardından Twitter'da Marinaro'nun twitleri de filmin yapılacağını belirtmişti. 1 yıl sonra da Radon Randell (Page Kennedy) 'ın Instagram, Vine ve Twitter hesabından paylaşımlara Darin Brooks, Kelly Kruger, Alan Ritchson, Sam Jones III, Frankie Shaw ve Chris Romano'nın destek vermesiyle filmin tanıtımı yapılmıştır.
Ardından 8 Nisan 2014'te Blue Mountain State: The Movie resmi olarak tanıtıldı.
Humberto Elgueta
Humberto Elgueta (10 Eylül 1904 - 28 Kasım 1976), orta saha pozisyonunda görev yapmış Şilili eski millî futbolcudur. Ülkesini 1920 Copa América ve 1930'da ilk kez düzenlenen FIFA Dünya Kupası'nda temsil eden futbolcu Şili millî futbol takımı formasını 9 kez giymiştir.
Ariadna muscosa
Ariadna muscosa, Ariadna cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Ariadna murphyi
Ariadna murphyi, Ariadna cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
T3 (İstanbul tramvayı)
T3 (Kadıköy - Moda) Nostaljik Ring Tramvay Hattı, İstanbul'da yer alan tramvay hatlarından birisidir. 2,6 kilometre uzunluğundaki ring hattında çalışan nostaljik tramvay, Kadıköy Meydanı'ndan başlayarak özel otobüs yolunda bir süre ilerler ve Bahariye'den geçerek Moda Caddesi üzerinden Kadıköy'e geri gelir. Toplu taşımanın yanı sıra turistik amaçla da kullanılan tramvay hattında günlük ortalama 2.500 yolcu taşınır. Tamamı hemzemin olan hatta 11 istasyon vardır. Hat, hafta içi 07:00 - 21:00 saatleri arasında yoğun zamanlarda 10 dakikada bir sıklıkla çalışır.
Genel bilgiler
Hat hemen hemen, eskiden bu bölgede işleyen 20 numaralı tramvay güzergâhını izlemektedir. Mevcut güzergâh uzun süreli yol çalışmalarının ardından 1 Kasım 2003 tarihinde hizmete girmiştir. Tramvay hattında, Almanya'dan satın alınan ikinci el Gotha Gothawagen model cadde tramvayları kullanılmaktadır. Nostaljik tramvay olarak da anılan araçlardan, Moda ve Kadıköy sakinlerinin semt içi ulaşım gereksinimlerinin karşılanmasının yanı sıra turistik amaçla da yararlanılır. 2600 metre uzunluğundaki hatta 11 istasyon yer alır ve toplam 8 adet tramvay aracı işler. Günün yoğun zamanlarında bunlardan bazıları 2 vagonlu olarak kullanılabilir.
Never Forget You (Zara Larsson ve MNEK şarkısı)
"Never Forget You" İsveçli şarkıcı Zara Larsson ve İngiliz şarkıcı MNEK'in bir şarkısı. Şarkı İngiltere'de 22 Temmuz 2015'te dijital indirmeye sunuldu, ikinci ve uluslararası çıkış stüdyo albümü  So Good'un ikinci single'ı olarak seçildi. Şarkı, İngiltere, İsveç, Danimarka ve Finlandiya gibi ülkelerin de olduğu on ülkede ilk 10 arasına girdi, Larsson ve MNEK' ilk ABD liste girişi oldu. İsveç'te 4 ve ABD'de 2 platin plak kazandı.
Ken Bald
Kenneth Bruce Bald (1 Ağustos 1920 -17 Mart 2019), Amerikalı çizgi roman sanatçısı.
Yaşamı ve kariyeri
Sanatçı 1 Ağustos 1920'de New York'ta doğdu. Daha çok çeşitli basın yayın kuruluşlaı içim hazırladığı Captain America, Human Torch Dr. Kildare ve Dark Shadows çizgi romanlarıyla tanındı. Yayınladığı Dark Shadows çizgi romanı genelinde olmak üzere eserlerinde "K. Bruce" takma adını kullanmıştır.
Transkripsiyon faktör sınıfları listesi
Transkripsiyon faktörleri çoğu zaman DNA bağlanma bölgelerindeki benzerliğe göre sınıflandırılırlar:
Ken Bald
Yaşamı ve kariyeri
Sanatçının uzun yıllar çizdiği klasikler arasına giren yayınları Captain America, Judd Saxon ve Dr. Kildare vb. çizgi roman serileri, Amerika Birleşik Devletleri Syracuse Üniversitesi Kütüphaneleri Özel Koleksiyonlar Araştırma Merkezi'nde koleksiyon halinde bulunmaktadır.
Ölümü
Başta "Captain America", "Human Torch", "Dark Shadows" ve "Dr. Kildare" gibi ses getirmiş eserlerin yaratıcısı Amerikalı çizgi roman sanatçısı Ken Bald 17 Mart 2019'da Mount Arlington, New Jersey'deki evinde 98 yaşında ölmüştür.
Nikolay Pankin
Nikolay İvanoviç Pankin (d. 2 Ocak 1949 –ö. 13 Ekim 2018), Kurbağalama stilinde yüzen Rus yüzücü ve yüzme antrenörüdür. Sporcu 1968 Yaz Olimpiyatları, 1972 Yaz Olimpiyatları ve 1976 Yaz Olimpiyatları'nda 100 metre ve 200 metre kurbağalama ve 4×100 metre bayrak yarışlarında yer almıştır.
1968'de 100 metre'de bronz madalya kazandı. Yüzücü Pankin 1972 ve 1976'daki bayrak yarışlarında azmiyle göz doldurdu ancak başarılı bir derece sergileyemedi. Sporcu 2 Ocak 1949'da Moskova'da doğdu.
Pankin, 13 Ekim 2018'de Murom'da 69 yaşında ölmüştür.
Uçan halı
Uçan halı veya sihirli halı, üzerinde bulunan insanları anında veya hızlı bir şekilde hedeflerine ulaştırmak için kullanılabilecek efsanevi bir halıdır.
Kullanımı
Binbir Gece Masalları ' nın birinde Hint sultanının en büyük oğlu Prens Hüseyin, Hindistan'daki Bisnagar (Vijayanagara) şehrine gider ve uçan bir halı satın alır. Başka kültürlerin edebi geleneklerinde uçan halılar, yolcularını bir yerden bir yere anında nakletmek yerine kelimenin tam anlamıyla uçan sihirli halılara sahiptir. Yahudi kaynaklarında da yer alan diğer bazı rivayetlere göre Süleyman'ın uçan halısının olduğu, bu halı ile yolculuk ettiği belirtilmektedir. Onunla dilediği yere süratle giderdi. Rus halk hikâyelerinde, Baba Yaga, Aptal İvan'ı uçan bir halı ya da başka büyülü hediyelerle temin edebilir. Mark Twain'in "Captain Stormfield's Visit to Heaven" adlı hikâyesinde sihirli halılar, cennet boyunca seyahat etmek için kullanılmaktadır.Sihirli halılar, modern edebiyatta, filmlerde ve video oyunlarında da kullanılmaktadır ve her zaman klasik bir bağlamda kullanılmamaktadır.
Karaman'da 2009 Türkiye yerel seçimleri
29 Mart 2009 Genel Seçimleri'nde (resmî adıyla 29 Mart 2009 Mahalli İdareler Genel Seçimleri) Karaman Belediyesi ile 5 ilçenin ve 10 beldenin belediye başkanı seçilmiştir.Sonuçlar Yüksek Seçim Kurulu'nun resmî verileridir.
Karaman
! align="center" colspan="4" | Adaylık ! align="center" colspan="6" | Sonuçlar ! align="center" colspan="2"| ! align="center" | Parti ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="4" | Toplam ! align="center" colspan="4" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="4" | Katılım oranı
Karaman Beldeler
!colspan="12" | !width=32%|Belde !width=32%|Kazanan Parti !width=30%|Aday !width=30%|Oy Sayısı !width=30%|Oy Oranı
Ayrancı
! align="center" colspan="4" | Adaylık ! align="center" colspan="6" | Sonuçlar ! align="center" colspan="2"| ! align="center" | Parti ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="4" | Toplam ! align="center" colspan="4" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="4" | Katılım oranı
Başyayla
! align="center" colspan="4" | Adaylık ! align="center" colspan="6" | Sonuçlar ! align="center" colspan="2"| ! align="center" | Parti ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="4" | Toplam ! align="center" colspan="4" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="4" | Katılım oranı
Ermenek
! align="center" colspan="4" | Adaylık ! align="center" colspan="6" | Sonuçlar ! align="center" colspan="2"| ! align="center" | Parti ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="4" | Toplam ! align="center" colspan="4" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="4" | Katılım oranı
Ermenek Beldeler
!colspan="12" | !width=32%|Belde !width=32%|Kazanan Parti !width=30%|Aday !width=30%|Oy Sayısı !width=30%|Oy Oranı
Kazımkarabekir
! align="center" colspan="4" | Adaylık ! align="center" colspan="6" | Sonuçlar ! align="center" colspan="2"| ! align="center" | Parti ! align="center" | Aday ! align="center" | Oy sayısı ! align="center" | Oy oranı ! align="center" colspan="4" | Toplam ! align="center" colspan="4" | Geçersiz ya da boş ! align="center" colspan="4" | Katılım oranı
Yoboki
Yoboki, Cibuti'nin Dikhil Bölgesi'ne bağlı Yoboki İli'nde bulunan, ortalama 823 nüfuslu bir şehirdir. Aynı zamanda Yoboki İli'nin başkentidir. Başkent, Cibuti'nin 100 km. batısında yer almaktadır. Dikhil Bölgesi'nin başkenti Dikhil'in ise 40 km kuzeybatısında bulunur. Nüfus olarak şehirde 645 kişi ikamet etmektedir ancak ortalama nüfus 823'tür.
Karaman'da 2009 Türkiye yerel seçimleri
Sarıveliler Beldeler
!colspan="12" | !width=32%|Belde !width=32%|Kazanan Parti !width=30%|Aday !width=30%|Oy Sayısı !width=30%|Oy Oranı
Black Prince (tank)
Tank, Infantry, Black Prince (A43), Churchill tankının daha büyük, daha geniş bir gövdeye ve QF 17-pounder 76 mm topa sahip deneysel bir gelişimidir. Adını ünlü bir 14. yüzyıl askeri lideri olan Kara Prens Edward'dan almıştır.
Gelişimi
Churchill'den bir geliştirme olan Black Prince, piyadeye yakın destek verme odaklı, daha yavaş ve daha ağır zırhlı tanklardan oluşan piyade tankı hattının bir devamıydı. Ayrıca diğer tanklarla beraber görev yapabiliyordu. İngiliz tank tasarımındaki paralel diğer geliştirme, daha mobil operasyonlar için tasarlanan kruvazör tanklarıydı. A43, sonunda piyade ve kruvazör tanklarının yerini alacak bir "Evrensel tank" öncesinde bir ara tank için 1943'te verilen Genel Personel Şartnamesi'nin numarasıydı.
Churchill'e kıyasla daha büyük bir top, daha geniş bir taret halkası üzerinde daha büyük bir tarete ve bunun sonucunda da tank gövdesinin bunu taşımak için genişletilmesine sebep oldu. Black Prince Churchill'den on ton daha ağırdı, bu sebeple süspansiyon modifiye edildi ve paletler ekstra yükü taşımak için 10 inç (25,4 cm) genişletildi. Ancak Churchill'in   üreten motoru kullanılmaya devam edildi, bu da tankın düşük güçlü ve yavaş (maksimum hızı yolda 16,9 km/sa, arazide 12,1 km/sa) olmasına sebep oldu. Tankın yavaşlığı sebebiyle taktik kullanışlılığı sınırlıydı. Araçta üreten Rolls-Royce Meteor motorunun kullanımı düşünüldüyse de; bu fikir asla uygulanmadı. Aynı şekilde, Black Prince'e Centurion'un taretini takma planları da hiçbir zaman gerçekleştirilmedi.
Black Prince prototipleri Mayıs 1945'te hazır olduğunda aynı topu kullanan tanklarda Sherman Firefly savaşta kendini kanıtlamış, Comet hizmete girmiş, Centurion ise hizmete girmek üzereydi. Bütün bu tanklar QF 17-pounder topunu veya bir türevini taşıyordu; hepsinin BlackP rince'den daha iyi hareket kabiliyeti vardı ve Centurion'un karşılaştırılabilir seviyede ön zırhı vardı. Bu tanklar sebebiyle Black Prince gereksiz hale geldi ve proje iptal edildi.
Sirk Müdürünün Kızı
Sirk Müdürünün Kızı, Sofie'nin Dünyası'nın yazarı Jostein Gaarder'in çağımız aile ve eğitim düzenini eleştirdiği bir romanıdır.
Black Prince (tank)
Gelişimi
Black Prince, A22F Churchill Mk VII'nin geliştirilmesinin ve İngiliz tank tasarımında piyade tankı konseptinin sonunu işaret etti.
Sirk Müdürünün Kızı
Petter, hayalperest bir çocuktur. Ne çocukken ne de sonraları standartlaştırılmak istenen insan modeline uyacaktır. O da zengin hayal gücünü paraya dönüştürmenin bir yolunu bulur ve konu bulamayan yazarlara roman ve hikâye konuları satmayı iş edinir. Yüzlerce kitabın Gölge Yazarı olan bu hayalperest, hayal ve gerçeğin iç içe geçtiği romanda, çocukken uydurduğu sirk müdürünün kızı Panina Manina'nın öyküsünü defalarca anlatacak ve yaşayacaktır.
Black Prince (tank)
Günümüze ulaşan tanklar
Günümüzde kalan tek bütün Black Prince, İngiltere Bovington'daki Tank Müzesi'nde yer almaktadır, inşa edilen altı prototipin dördüncüsüdür. Son zamanlarda çalışır duruma geri getirilmiştir. 1980'lerde Tony Budge Koleksiyonu'nun bir parçası olarak Salisbury Ovası'ndan bir Black Prince gövdesi kurtarılmıştır; bu gövde şu anda Rex ve Rod Cadman Koleksiyonu'ndadır.
Sékouba Konaté
Sékouba Konaté (d. 6 Haziran 1964), Gineli asker ve siyasetçi. Konaté, Afrika kıtasında bulunan Gine'de cunta yönetimi olarak 2009 ile 2010 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.
Tus Airways
Tus Airways, Larnaka Uluslararası Havalimanı merkezli Kıbrıslı havayolu şirketidir. Haziran 2015'te kurulmuş ve 14 Şubat 2016'da Larnaka'dan uçuşlara başlamıştır. Ekim 2019 itibarıyla Tus Airways, tarifeli uçuşların çoğuna son verdi ve charter hizmetlerine yoğunlaştı.
Sékouba Konaté
Uzun süreli devlet başkanı Lansana Conté'nin ölümünün ardından darbe ile yönetimi ele alan Moussa Dadis Camara'nın oluşturduğu yönetimde Konaté'ye yer vermemesi neticesinde Konaté yanlıları ordunun en önemli kışlalarında huzursuzluk çıkarmış ve Konaté'nin de yönetime dahil edilmesini talep etmiştir. Bu olaylar neticesinde Konaté, Camara ve üçüncü bir rütbeli bir araya gelerek, sırayla bu görevi yürütme konusunda ve kura ile kimin devlet başkanı olacağı sırasının belirlenmesi konusunda anlaşmışlardır. Gerçekleştirilen her iki kura sonucunda da birinci sırada Camara'nın çıkması ile bu sonucu kabullenen Konaté, başkan yardımcılığı görevini üstlenmiştir.
Tus Airways
Tarihçe
Avrupa ve ABD'den gelen yatırımcılar tarafından desteklenen Tus Airways, Haziran 2015'te kuruldu. 2015 yılında Kıbrıs Hava Yolları'nın faaliyetlerine son vermesinin ardından kurulan ilk Kıbrıs merkezli havayoludur.
14 Şubat 2016'da Larnaka'dan Tel Aviv ve Hayfa'ya bir Saab 340 ile uçuşlara başladı. Temmuz 2016'da rotalarındaki kapasitesini artırmak için Saab 2000 satın aldı. Haziran 2017'de, filodaki ilk jet uçağı olarak iki adet Fokker 100 satın aldı. Daha sonra beş adet Fokker 70 satın aldı. 6 Temmuz 2018'de havayolu, sık uçan yolcu programı olarak "Tus & Plus"ı da başlattı.
Sékouba Konaté
Bu görevine ilaveten 3 Aralık 2008 tarihinde Savunma Bakanlığı görevini de üstlenen Konaté, Camara'ya karşı gerçekleştirilen suikast sonucu başkanlık makamını devralarak yönetimi üstlenmiştir.
3 Aralık 2009 tarihinden Camara'ya karşı gerçekleştirilen suikastte ağır yaralanan Camara'nın görevi sürdürememesi sonucu makama gelen Konaté, bu görevi 21 Aralık 2010 tarihine kadar sürdürmüştür. Söz konusu tarihte ülke tarihinin ilk bağımsız seçimleri gerçekleştirilmiş, seçimlerde aday olmayan Konaté, görevi yeni seçilen sivil başkan Alpha Condé'ye devrederek makamdan ayrılmıştır.
Tus Airways
Tarihçe
Havayolu 2020 itibarıyla elindeki tüm Saab ve Fokker uçaklarını aşamalı olarak bırakacağını açıkladı ve Şubat 2021'de bir adet Airbus A320-200 aldı.
Destinasyonlar
Mayıs 2020 itibarıyla, Tus Airways aşağıdaki destinasyonlara tarifeli uçuşlar düzenlemektedir.
Filo
Mart 2021 itibarıyla Tus Airways filosu şu hava araçlarından oluşmaktadır:
Ariadna multispinosa
Ariadna multispinosa, Ariadna cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Carmen Pereira
1984 yılında meclis sözcüsü olan Pereira, 14 Mayıs 1984'te geçici olarak devlet başkanı olmuştur. Bu süreçte iktidarı darbe ile ele alan João Bernardo Vieira'nın oluşturulan yeni anayasa ile resmî olarak makamı elde edebilmesi adına yeni yasaya geçiş sürecindeki başkan olarak görev alan Pereira, 16 Mayıs 1984'te görevi Vieira'ya devrederek makamdan ayrılmıştır.
Magadha Krallığı
Magadha Krallığı (Sanskritçe: मगध), MÖ 500 ve MÖ 321 yılları arasında antik Hindistan'da hüküm süren ve on altı Mahajanapada'dan (Sanskritçe: "Büyük Ülkeler") biri olan krallıktır. Merkezi Ganj Nehri'nin güneyinde Bihar bölgesinde olan Magadha Krallığı'nın başkenti önce Rajagriha (günümüzde Rajgir) ve daha sonra Pataliputra (günümüzde Patna) oldu. Magadha, sırasıyla Licchavi ve Anga'yı fethederek Bihar ve Bengal'e kadar yayıldı. Daha sonra doğu Uttar Pradeş ve Orissa'yı da kapsadı. Jainist ve Budist metinlerinde antik Magadha Krallığı hakkında sıkça söz edilmektedir. Ayrıca Ramayana, Mahabharata, Puranalar'da da bahsedilmektedir.
Valensiya Havalimanı
Valensiya Havalimanı diğer bilinen adıyla Manises Havalimanı (İspanyolca:Aeropuerto de Valencia) (IATA:VLC, ICAO:LEVC) İspanya'nın Valensiya kentindedir. İspanya'nın en kalabalık 8. havalimanıdır. Valencia'ya uzaklığı 8 km'dir. Havalimanından yaklaşık 15 Avrupa ülkesine uçuşlar gerçekleştirilir. Havalimanının bir tane terminali ile pisti vardır.
Led Zeppelin III
Led Zeppelin III, İngiliz rock grubu Led Zeppelin'in Atlantic Records tarafından 5 Ekim 1970'te piyasaya sürdüğü üçüncü albümü. 1969 yılının Ocak ve Ağustos ayları arasında Olympic Studios, Londra ve Headley Grange, Doğu Hampshire'da kaydedilmiştir. Sonra Ağustos 1970'te Led Zeppelin'in altıncı Amerikan konser turunda Ardent Studios, Memphis'te mikslenmiştir. Albümün yapımcılığı, gitarist Jimmy Page tarafından yapılmış, mühendisliğini de Andy Johns yapmıştır.
İslahiye, Düzce
İslahiye, Düzce ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Düzce il merkezine 10 km uzaklıktadır.
Necatigil Şiir Ödülü
Tarih
Ödül, 1993'e kadar şairin ölüm yıldönümü olan 13 Aralık'ta verilmiş, 1994 yılından itibaren doğum yıldönümü olan 16 Nisan'da verilmeye başlanmış, ödüle değer eser olmadığı kaydıyla verilmediği 1989, 1993 ve 1998 yılları hariç her yıl ödül verilmiştir.
Ödülün amacı, "Necatigil" ailesi tarafından şu şekilde açıklanıyor:
"Necatigil Şiir Ödülü"’nün ilkini İlhan Berk almıştı.
Yukarıyahyalar, Düzce
Yukarıyahyalar, Düzce ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya
Düzce merkezine 6 km uzaklıktadır.
Ansumane Mané
Ansumane Mané (d. ~1940 - ö. 30 Kasım 2000), Gine-Bissaulu asker ve siyasetçi. Mané, Afrika kıtasında bulunan Gine-Bissau'da 1999 yılında kısa bir süre devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.
Uzun süreli devlet başkanı João Bernardo Vieira en yakınındaki kişilerden biri olarak Vieira iktidarında genelkurmay başkanlığına kadar yükselen Mané, ilerleye süreçte kendisine karşı atfedilen suçlamalar neticesinde Vieira ile fikir ayrılığına düşmüş ve görevinden alınmıştır.
7 Mayıs 1999 yılında Vieira'ya karşı gerçekleştirdiği darbe ile kendisini makamdan uzaklaştıran Mané, iktidarı sivil yönetime devrettiği 14 Mayıs 1999 tarihine kadar görevi yürütmüş ve bu tarihte görevi yeni seçilen Kumba Ialá'ya devrederek makamdan ayrılmıştır.
Kendisine ve yandaşlarına karşı atfedilen suçlar nedeniyle yeni yönetim ile de ters düşen Mané, Ialá'ya karşı 23 Kasım 2000 tarihinde darbe girişiminde bulunmuş, başarı ile sonuçlanmayan girişim neticesinde de girilen çatışmada öldürülmüştür.
Fuat Azgur
Ali Fuat Azgur (d. 1 Mart 1928, Posof - ö. 12 Kasım 2012) Danıştay üyesi ve şair.
Hidroelektrik santrali
Hidroelektrik santrali, barajda biriken su yer çekimi potansiyel enerjisi içermektedir. Su, belli bir yükseklikten düşerken, enerjinin dönüşümü prensibine göre Yerçekimi Potansiyel Enerjisi önce kinetik enerjiye daha sonra da türbin çarkına bağlı jeneratör motorunun dönmesi vasıtasıyla potansiyel elektrik enerjisine dönüşür. Buna da yenilenebilir enerji sınıfına giren hidroelektrik enerji santrali denir. Fizikten bilindiği gibi 1 kg'lık bir kütle, 1 m yükseklikten düştüğünde:
W (kg m²/sn²=N-m=joule)= m(kg)*g (m/sn²)*h (m)= 9.8 N-m'lik iş yapılmış olur.
Net düşüşü 100 m olan bir barajda 1 ton suyun yaptığı iş
W = 1000*9.8*100 = 980.000 N-m = 980 000 joule(j) dür.
Su düşüşü veya hidrolik düşüş
Birbiri ile irtibatı bulunan iki su seviyesi arasındaki farka kot farkı denir. Bir hidroelektrik santralda düşüş ise üst su seviyesi ile çıkış su seviyesi arasındaki yükseklik farkıdır. Cebrî borular ve diğer yerlerdeki kayıplar göz önüne alınmazsa bu mesafeye net hidrolik düşü denilebilir.
Yukarıdaki örnek devam ettirilirse 1 kWh= 3.600.000 j olduğundan, 1 ton suyun yaptığı iş;
980 000/3 600 000= 0.27 kWh olacaktır.
Tersten okunduğunda
1 kWh enerji için, 3.600.000/980.000=3,67 m³ su harcamak gerekir.
Özgül Su Sarfiyatının hesabı
İş= m*g*h = Q*1000*9.8*h/3600000 (kWh) olduğuna göre;
olur.
Hidroelektrik santralinin gücü
Yukarıdaki örnekte anlatılan işi 1 saniye içinde yaptıran 980 000 N-m/sn'lik güç tür. 1 N-m/sn = 1 watt olduğundan, eşdeğeri 980 kW'lık güçtür.
Yapılan işin, yükseklik (net düşü) ve türbin çarkından geçen suyun kütlesi ile, suyun debisi (Q m³/sn) ile doğru orantılı dır. Ayrıca üretilen güç;
olarak bulunur.
Yıllık üretilen elektrik miktarı; olarak bulunur.
Hidroelektrik santral çeşitleri
Hidroelektrik santrallar, kaynağına göre, rezervuarlı ve kanal tipi olarak tesis edilebilirler.
Hidroelektrik santrallerinin ana bölümleri
Bir hidroelektrik santral binlerce parçadan meydana gelir. Ana bölümleri şunlardır:
1. Su tutma yapısı
Rezervuarlı santrallarda baraj, kanal tipi santrallerde tünel ya da açık kanal, nehir tipi santrallerde ise regülatör şeklinde olabilir.
2. Su alma yapısı
İletim hattına suyu ileten yapıdır. Izgaralar, kapak ve kapak açma-kapama mekanizmalarından oluşur. Rezervuarlı santrallerde su girişi, yüzen cisimlerin borulara girmemesi için baraj gövdesinin orta kotlarında yapılırlar.
3. İletim kanalı
Hidroelektrik tesisinin işletmede öngörülen debideki suyu iletmesinde kullanılır. Trapez, duvarlı, kapalı duvarlı, tünel, veya doğrudan cebri borularla iletilebillir. Kanal sonu yükleme odasına bağlanır. Kanal boyunca sanat yapıları mevcuttur.
4. Cebri (basınçlı) borular
İletim hattı ile santral arasında, ölçüleri debi ve düşüye göre hesaplanan kalın etli büyük çaplı çelik ya da CTP -açılımı cam elyaf takviyeli plastikdir- borulardır. Santralin jeolojik yapısına göre gömülü oldukları gibi, görünür olanlarıda vardır. Türbin çarkını çeviren suyun geçişine olanak sağlar. İletim hattı bulunan Hidroelektrik santallerinde genellikle iletim hattı ile cebri boru arasında regülatörün yaptığı su dengelemesi gibi görev alan Yükleme Havuzu yapısı bulunur. İletim hattından gelen ve burada bulunan su iletim hattında oluşabilecek su seviyesi düşüklüğü durumunda cebri boruda basınç eksikliği oluşmasını engellemek amacıyla dengeleme işlevini yerine getirir.
5. Salyangoz
Cebri boru sonuna monte edilen, salyangoz biçimindeki basınçlı su haznesidir. Suyun çarka çevresel olarak ve her bir noktadan eşit debide girmesini sağlar. Çevresel olarak sabit kanatçıkları suya yön verir, açılıp-kapanabilir kanatçıkları ise çarka verilen suyun debisini ayarlar. Çoğu santralde, cebri boru ile salyangoz birleşme noktasında veya kelebek ya da küresel şeklinde tabir edilen, hidrolik basınç ile çalışan, cebri boru çapına uygun vanalar bulunur. Bazı santrallerde bu vana kullanılmayabilir.
6. Türbin
Türbin çarkı, türbin şaftı, türbin kapağı, hız regülatör sistemi, basınçlı yağ sistemi, türbin yatağı, soğutma sistemi, kumanda panosu ve yardımcı teçhizattan oluşur. Türbin şaftı, suyun kanatlarına çarparak döndürdüğü türbin çarkı ile jeneratör rotoru arasında bağlantı olup jeneratör rotorunun dönmesini sağlar. Hidroelektrik santrallerinde 3 çeşit türbin kullanılır. Hidroelektrik santrallerinde kullanılan türbinler sırasıyla Kaplan, Francis ve Pelton türbinleridir.
7. Jeneratör
Jeneratör rotoru, statoru, yatağı, ikazı(uyartım), soğutma sistemi, koruma sistemi, kumanda ve işletim sistemi, doğru akım sistemi, kesici ve ayırıcılar gibi yardımcı organlardan oluşur. Rotor, çok güçlü tesis edilmiş yatak üzerinde sabit hızla döner. Dönüş sayısı, frekans ve kutup sayısı ile doğru orantılıdır. Devir sayısı, frekans ve kutup sayısı arasındaki bağlantı aşağıdaki gibidir:
d/d=f*60/(kutup sayısı)*2 Enerji stator sargılarından alınır.
8. Transformatörler
Gerilimi yükseltme ya da alçaltma işlevini üstlenmişlerdir. Tek fazlı veya üç fazlı olabilirler. Her üniteye bir transformatör olabileceği gibi birden fazla üniteye bir transformatör de olabilir. Ana gövde, soğutma sistemi, yangın sistemi, koruma sistemi bölümlerinden oluşur.
9. Şalt alanı
Transformatörlerden çıkan yüksek gerilim enerjinin iletim hatlarına bağlantı noktasıdır. Kesiciler, ayırıcılar, topraklama sistemi, koruma sistemi, basınç sistemi, ölçü sistemi, iletim hatları üzerinden haberleşme sistemi kısımları vardır.
10. Diğer teçhizat
Ana teçhizatlardan ayrı olarak; ısıtma havalandırma sistemleri, aydınlatma sistemleri, doğru akım acil enerji, alternatif akım acil enerji (dizel jeneratör) sistemleri, sızıntı toplama havuzları, besleme pompaları, drenaj boşaltma pompaları, haberleşme sistemleri, kompresör ve tanklar gibi basıçlı hava sistemleri, yangın koruma ve söndürme sistemleri, bakım onarım ve küçük imalat atölyeleri, montaj demontaj sahaları, vinçler, kreynler gibi taşıma kaldırma sistemleri, arıtma sistemleri, ilk yardım bölümü, batardo kapakları,laboratuvarlar vb. bölümleridir.
Hidroelektrik santraller su değirmeni çalıştırma ilkesine dayandığından türbin Çarkına çarpan su türbin şaftını döndürerek mekanik enerji üretir. Türbin şaftı direk veya bir dişli sistemi ile jeneratör rotoruna bağlıdır. Jeneratör rotoru üzerinde bulunan sargıların dışarıdan bir doğru akım güç kaynağı ile uyartılması sonucu rotor çevresinde bir manyetik alan doğar. Dönen rotorun etrafında oluşan manyetik alanın stator sargılarının üzerinde indüklenmesi ile stator sargılarında gerilim oluşarak elektrik enerjisi elde edilir.
Ariadna monticola
Ariadna monticola, Ariadna cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Hidroelektrik santrali
Hidrolik santrallerinin artıları, eksileri
Bir barajın yapımı ve öncesinde; uzun süreli yağış, su, jeolojik çalışmalar yapılması, su altında kalan arazi için ödenen istimlâk bedelleri, baraj yapım maliyetinin yüksek olması ilk yatırım maliyetinin çok fazla çıkmasına neden olur ki bu bir dezavantajdır. Ayrıca vahşi hayata ve doğal kaynaklara zararları, bölgesel kültürler ve tarihi yerlerin yok edilmesi (zeugma, fırtına vadisi vs.), su kalitesine etki sorunu dezavantajlardan bazılarıdır. Su kaynağı bakımından zengin fakat yüksek debili akarsu bakımından fakir olan Türkiye'de maliyeti düşük ve çevreye zararı daha az olan Kanal Tipi Santralleri kurmak zordur. Küçük bir kasabaya yetecek kadar enerji üreten bir tesis için bile pek çok ağaç kesip yol açmak zorunda kalınması doğaya geri dönüşü olmayan zararlar vermektedir.
Dezavantajlarına karşın; ilk yatırım yapıldıktan sonra, enerji üretiminin ana kaynağı su olduğundan üretim maliyeti çok ucuz olmaktadır. Yakıtlı santralleri gibi hava kirliliği yaratmazlar. Türbinler hakkında daha detaylı bilgi için teklif hazırlama mühendislerine başvurulabilir.
Ayrıca barajların, elektrik üretiminin yanı sıra;
gibi yararları da bulunur.
Hidrolik santralleri ile termik santrallerin karşılaştırılması
Hidrolik Santralların yıllık üretimleri, kaynağa gelen su miktarıyla doğru orantılı olduğundan ve bir yıl boyunca gelen su insanoğlunun elinde olmayıp tam kapasite çalıştırmaya yetmeyebileceğinden, genel olarak puant santralı olarak çalıştırılırlar. Devreye alınış ve çıkarışları çok kolay ve hızlı olduğundan su rejimine bağlı olarak günün, enerji gereksiniminin çok olduğu- ki buna puant saati denir - saatlerinde çalıştırılarak, enerjiye az gereksinim olduğu zamanlarda devre dışı bırakılırlar. Bir Hidrolik Santral ünitesi tam kapasite ile çalıştırılmayabilir. Örneğin 100 MW güçteki bir ünite bir saat tam kapasite çalıştığında 100 000 kWh enerji üretebilir. Tam kapasite çalışma türbin kanatlarının önündeki su giriş kapakçıkları tam açıktır ve saniyede geçen su miktarı en üst düzeydedir. Ancak, sistemden çekilen enerji, kullanıcıların devreye girme, çıkmalarına göre an be an değişir. Sisteme anlık olarak istenilen enerjinin verilmesini üretim ünitesindeki regülasyon sistemi sağlar. Regülasyon sistemi, türbin kanatlarının önündeki su giriş kapakçıklarına otomatik olarak hükmederek daha az su girişine paralel olarak daha az üretim yapar. Bu olaya sistemde frekans tutma denir. Tüm elektrikli alıcıların sağlıklı ve verimli çalışabilmesi için frekansın, alıcılarda imalat sırasında belirlenen frekansa - Türkiye ve Avrupa ülkelerinde 50 Hz -uygun olması gerekir.
Termik santrallerin devreye alınış ve çıkarışları çok kolay ve hızlı değildirler. Buna karşın yakıtlarını istenilen miktarda elde etmek insanoğlunun elindedir. Devreye alınış ve çıkarışları sırasında çok verim kaybına uğrarlar. Kızgın buharın, enerji üretimine hazır hale gelmesi için kazanların uzun süre yakılması gerekir. Bütün bu nedenlerden ötürü [termik santraller arıza, revizyon, bakım vs. durumlar dışında 24 saat sürekli çalıştırılmak üzere plan ve dizayn edilmişlerdir.
Stator sargılarında elde edilen orta gerilim elektrik enerjisidir. Orta gerilim enerjinin şehirlere taşınması için çok büyük kesitli iletkenler gerektiği, bunun da olanaksız olması nedeniyle oluşan gerilim Transformatörler vasıtasıyla Yüksek gerilime çıkarılır ve elektrik iletim hatları ile şehirlere taşınır. Yüksek gerilim enerji kullanıma sunulamıyacağına göre, bu kez de yerleşim yerlerindeki Transformatörler vasıtasıyla kademeli olarak Alçak gerilime düşürülerek kullanıma sunulur.
Elektrik enerjisi depo edilemez ama su depo ederek elektrik dolaylı olarak depo edilebilir.
Şehrin Adamı
Şehrin Adamı (İngilizce özgün adı: Man About Town), Sunlight Productions şirketinin yapımcılığını yaptığı 2006 çıkışlı komedi ve dram filmidir. Mike Binder tarafından yazılan ve yönetilen filmde Ben Affleck, Rebecca Romijn, John Cleese, Bai Ling ve Jerry O'Connell yer alıyor. Film Los Angeles'ta geçiyor.
Filmi Türkiye'de 20 bin kişi izledi ve film Türkiye'de 162 bin lira hasılat elde etti. 12 ülkede gösterime giren filmin toplam hasılatı 1,17 milyon dolar.