cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1969 Wimbledon Tenis Turnuvası - Tek Erkekler
Seribaşları
<li> Raymond Moore ''(1. Tur)
<li> Bob Hewitt ''(1. Tur)
<li> Dennis Ralston ''(4. Tur)
<li> Stan Smith ''(4. Tur)
Diyorit
Diyorit, (/ˈdaɪ.əˌraɪt/  )esas olarak silikat mineralleri plajiyoklaz feldispat (tipik olarak andezin), biyotit, hornblend ve / veya piroksenden oluşan müdahaleci bir magmatik kayadır.Diyoritin kimyasal bileşimi, mafik gabro ve felsik granit arasında ara maddedir.Diorit genellikle griden koyu griye renktedir, ancak siyah veya mavimsi gri de olabilir ve sıklıkla yeşilimsi bir döküme sahiptir.Plajiyoklaz türlerinin bileşimi temelinde gabro'dan ayırt edilir; dioritteki plajiyoklaz oranı sodyum bakımından daha zengin ve kalsiyumdan daha fakirdir.Diorit az miktarda kuvars, mikroklin ve olivin içerebilir. Zirkon, apatit, titanit, manyetit, ilmenit ve sülfitler aksesuar mineraller olarak ortaya çıkar. Az miktarda muskovit de mevcut olabilir.Hornblend ve diğer koyu minerallerde eksik olan çeşitlere lökodiyorit denir.Olivin ve daha fazla demir bakımından zengin augit mevcut olduğunda, Kaya, gabro'ya geçiş olan ferrodiorite dönüşür.Önemli kuvars varlığı kaya tipi kuvars-diorit (>%5 kuvars) veya tonalit (>%20 kuvars) yapar ve ortoklaz (potasyum feldispat) yüzde 10'dan daha büyük bir oranda mevcutsa, Kaya tipi monzodiyorit veya granodiyorit haline gelir.Feldispatımsı mineral/ler ve kuvars içeren bir dioritik kayadır, içeriğe göre foyid taşıyan diyorit veya foyid diyorit olarak adlandırılır.
Diyorit, genellikle benekli, kaba tane boyutunda bir faneritik dokuya sahiptir ve bazen porfiritiktir.
Orbiküler diyorit, bir diyorit porfir matrisi içinde bir çekirdeği çevreleyen plajiyoklaz ve amfibolün eşmerkezli büyüme bantlarını gösterir Dioritler, içine ince bir şekilde birleşebilecekleri granit veya gabro sokulumlarıyla ilişkilendirilebilir.Diorite, bir majör kayacının bir yitim zonu üzerindeki kısmi erimesinden kaynaklanmaktadır.Genellikle volkanik yaylarda ve And Dağları'nda olduğu gibi kordilleran dağ binasında büyük batolitler olarak oluşur. Ekstrüzyonlu volkanik eşdeğer kaya tipi andezittir.
Oluşumu ve özellikleri
Mağmanın yukarı doğru yükselmesi sonra yerin iç kısmında milyonlarca yıl yavaşca soğuyarak meydana gelmektedir. Fanaritik dokuya sahiptir. Birbirinden gözle kolayca ayrılabilen açık ve koyu renkli minerallerden oluşur. Diyoritler, granitlerden kuvars içermemesi ve çokça koyu renkli silikat mineralleri içermesiyle ayırt edilebilir. Diyoritlerde açık renkli plajioklas ve koyu renkli amfibol kristalleri neredeyse eşit miktarda olduğu için kaya karabiber ve tuz karışımı gibi bir görünüşe sahiptirler. Ana mineral ögeleri feldispat plajiyoklaz, biyotit ve hornblenddir. Diğer mineraller ise zirkon, apatit, sfen, manyetit, ilmenit ve sülfürlerdir. Feldispat oranı %75 dir. Silis oranı %60 a yakındır yani intermediate (ortaç) kayaçtır. Mafik kayaçlara göre daha açık renktedir. Gri, koyu gri ya da yeşilimsi renktedir. Hornblend ve diğer koyu mineral eksikliği olduğu zaman leuco diorite (beyaz diyorit) denir. Olivin ve demir açısından zengin olanlara ise ferro diorite (demirli diyorit) denir. Diyoritler, granit ve gabro ile etkileşimde bulunabilmektedir ve birleşebilmektedir. Bazen granite çok benzer olabilirler ama granite göre daha açık renktedirler.
Bulunduğu bölgeler
Diyoritler genelde bir yitim zonu üzerinde mafik kayanın kısmı olarak ergimesi sonucu ortaya çıkmaktadır. Genellikle volkanik yayların içinde ve And dağları gibi büyük batolitlerin bulunduğu alanlarda oluşmaktadırlar. Dünya üzerinde; Kuzey Avrupa'da yeryüzüne çıkmış olarak, güneyde ise sapkın kaya olarak görülür. İngiltere’de Markfield ve Leicestershıre, Almanya’da Thüringen ve Saksonya, İtalya’da Sondria, Türkiye'nin Kuzeydoğu bölgesinde, Yeni Zelanda Darrans aralığı, And Dağları, Guernsey Adası, ABD'de Minnesota ve Mısır’da Idahet, Finlandiya, İsveç, İskoçya ve Romanya'da nadir olarak bulunmaktadır.
Korsika'da bulunan bir küresel çeşidine corsite denir.
Tarihte kullanımı
Minerallerin karışımı olan Diyorit, özelliklerine göre değişim göstermektedir. Sert bir yapıya sahip olması bölmeyi ve çalışmayı zorlaştırır, ama aynı zamanda ince bir biçimde işlenmesini, yüksek bir cila almasını ve dayanıklı şekilde biten bir iş olmasına yol açar. Diyoritin nispeten sık kullanımı üç boyutlu heykelcikten ziyade daha rahat bir şekilde oyulduğu ve daha kolay olduğu için yazıt olarak kullanılmaktaydı. Eski Taş Çağı'nda insanlar alet yapımına elverişli başka kayaların olmadığı zamanda diyoriti kullanmışlardır. Neolitik Çağ'da ise sert oluşu nedeniyle balta, keser vb. malzemelerin yapımında kullanılmıştır. Diyorit daha sonraki dönemlerde sertliği ve sağlamlığı bakımından yapısal bir taşı ve kaldırım taşı olarak kullanılmaya başlandı. Diyorit, İnka ve Maya Uygarlıkları tarafından kale duvarları, korunaklar, silahların yapımında kullanıldı.Diyoritin sanatta kullanımı, Eski Mısır, Babil, Asur ve Sümer gibi çok önceki Orta Doğu Medeniyetleri arasında çok önemliydi. İlerleyen zamanlarda İngiltere, Guernsey, İskoçya ve Çin de parke taşı olarak kullanılmıştır. Sanat alanında ise sert yapısı nedeniyle yazıt olarak kullanılmıştır. Bilinen en ünlü diyorit çalışması, siyah bir diyorit üzerine yazılmış olan Hammurabi Kanunu'dur fakat Pallavas mamallapuram da diyorit kabartma heykelinin başarılı örneklerindendir. Daha sonraki dönemlerde de sanat için kullanımını bulabilirsiniz, yapı bakımından çok daha popüler hale gelmiştir. Başta Orta Çağ'ın İslami inşaat işçileri arasında popülerdi. Daha sonraki zamanlarda ise sert ve sağlam olduğu için yaygın biçimde parke taşı olarak kullanıldı. Diyorit, kaba dokulu olmasına karşın, cila alma kabiliyeti, asırlar süren ayak trafiğinin adımlarının parlaması için cilaladığı Londra'daki St. Paul Katedrali'nin basamaklarında görülmektedir. Diyorit, Antik Mısır, Babil, Asur ve Sümer gibi medeniyetler tarafından sanat alanında kullanılmıştır. Bazı savaşlarda diyorit ele geçirmek önemliydi. Antik Çağlarda değerli bir taştı.
Amerikan Ticaret Merkezi
Amerikan Ticaret Merkezi, inşa edilirse 460 metre yüksekliği ile ABD’nin Philadelphia şehrinin en yüksek gökdeleni olacaktır. Aralık 2008 itibarıyla bu gökdelenin inşaatının önünde hukuki engel kalmamıştır.
Tasarımının Kohn Pederson Fox Mimarlık Şirketi tarafından sağlandığı Amerikan Ticaret Merkezi projesinin finansmanı da Hill International tarafından karşılanıyor. 4 Aralık 2008 günü, Philadelphia Belediyesi 460 metre yükselecek bu gökdeleninin inşaat iznine oybirliği ile izin verdi.
Gökdelende 63 katlı ofis kulesi, 145 metre yüksekliğinde, 320 odalı ve 26 katlı beş yıldızlı bir hotel ve 28,000 metrekarelik üç ila altı katlı bir alışveriş merkezi yer alacak. Alışveriş merkezinin içinde güzellik merkezleri, çatı bahçesi kafeleri, sinema salonları ve iki katlı bir sağlık merkezi de yer alacak. Gökdelene 360 araç kapasiteli yer altı otoparkı da eklenecek, Philadelphia metro sistemine yer altından inşa edilecek bir bağlantı tüneli ile bağlanacak.
Philadelphia’nin en yeni gökdeleni olacak Amerikan Ticaret Merkezi, ABD Yeşil Yapılar Konseyi’nin LEED Altın Sertifikası’nı almayı hedefliyor.
SunFlow
SunFlow, Java programlama dili ile yazılmış global illumination tabanlı açık kaynak fotogerçekçi render sistemi.
Dört/Mazi Kalbimde
Dört/Mazi Kalbimde, İncesaz'ın 2005 Kasım ayında çıkardığı dördüncü albümüdür.
NGC 1336
NGC 1336, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Ocak takımyıldızı yönünde bulunur. E-S0 tipi bir merceksi, eliptik galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1835 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Cizvitler
Cizvitler ya da İsa Cemiyeti, genel merkezi Roma’da olan, Katolik Kilisesi’nin erkek bir tarikatıdır. 1528’de Paris’te tanışan ve içinde Francisco de Xavier, Pierre Favre ve Tarikatın ilk lideri olan Loyolalı Ignatius’un da olduğu yedi arkadaş ve öğrenci tarafından kurulmuştur. Kendilerine Compañía de Jesús ve Amigos en El Señor yani ‘Rabbin Arkadaşları’ diyorlardı çünkü İsa tarafından bir araya getirildiklerini düşünüyorlardı. İsimdeki ‘Compania’ Latinceye societas (topluluk/cemiyet) olarak çevrilmiş bu sebeple de daha yaygın olarak ‘İsa Cemiyeti’ olarak tanınmışlardır.
Kavuşak, Çukurca
Kavuşak, Hakkâri ilinin Çukurca ilçesine bağlı bir köydür.
Cizvitler
Cizvit’in benzer kurumlar arasında sınıflandırılması, katip keşişlerin dilenci tarikatı olarak yapılmaktadır, bu tanım da; tanıklık işler yapan, dini bir tertipte olan ve bunun için sadaka ve zekata bel bağlamış ya da bağışlarla destek alan rahipler grubu anlamına gelmektedir.
Kavuşak, Çukurca
Tarihçe
Köyün eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Kürtçe kökenli Berican, 1928 yılı kayıtlarında ise Bilican olarak geçmektedir. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesi ile boşaltılan köye dönüş olmamıştır. Köy, terk edilmiş durumdadır.
Cizvitler
== Kuruluş ve ilk faaliyetler == 15 Ağustos 1534'te, Loyolalı İgnatius ve Paris Üniversitesi'ndeki altı öğrenci tarafından kuruldu. Günümüz İspanya'sındaki Navarra Krallığından Francisco de Xavier, Alfonso Salmeron, Diego Laínez, İspanyalı Nicholas Bobadilla, Savoie Dükalığın'dan Pierre Favre ve Portekiz'den Simão Rodrigues, Saint Pierre de Montmartre kilisesi olarak bilinen Saint Denis kilisesinin mahzeninde yoksulluk ve bekaret yeminlerini etmek için buluştular. 1538’de aynı yedili, Papa’nın bu yeni dini oluşumu onaylaması ve kutsaması için İtalya’ya gitti. Papa III. Pavlus onları kabul etti ve kutsadı, onların rahip olarak atanmasına izin verdi ve İtalya’da vaizlik yapmalarını istedi. Grup kendilerini İtalya’nın çeşitli şehirlerinde hemen vaizliğe ve hayır işlerine verdiler. Bu ilk adımlar İsa Cemiyeti’nin kuruluşunun ilk resmi adımları oldu.
1535-1538 yılları arasında yaşanan V. Karl, Venedik, Papalık ve Osmanlı İmparatorluğu arasında yaşanan savaş, Kudüs’e yapılacak herhangi bir yolculuğu imkansız kılmıştı. Dile getirdikleri Kudüs’e gitme arzusundan vazgeçen grup (O sırada 11 kişiydiler) 1540’ta Roma’ya dönüp kendilerinin Papa III. Pavlus’un emrinde hizmete sundular. Papa’nın onlara emredeceği her şeyi yapacaklardı. Kardinallerine danıştıktan sonra Papa “İsa Cemiyeti/Cizvit Kurumunun Kaideleri”ni imzalamayı kabul etti ve İsa Cemiyeti resmi olarak kurulmuş oldu.
Cizvit’in kurumun kaideleri ve anayasasında belirtildiği şekliyle görevi
“İsa Cemiyeti Kurumunun Kaideleri” yeni tarikatın doğası, maneviyatı, yaşamı ve, misyonu ifade eder. Ünlü başlangıç beyanı Ignatius’un askeri geçmişinden izler taşır. 1541’de iki defa reddetmiş olmasına rağmen Ignatius cemiyetinin ilk lideri olarak seçildi. Asıl görevi tarikatın Anayasası’nı yazmaktı. 1553’te kabul edilen İsa Cemiyeti’nin Anayasası Cemiyetin nihai amacını, ilk bölümünde bir kez daha tanımlamıştır:İsa Cemiyeti'nin Anayasası merkezileşmiş bir organizasyon yarattı ve Papa’nın çağrıda bulunacağı her görevi kabul etmeyi vurguladı. Kendisinin ana prensibi Cizvitlerin gayri resmî mottosu oldu: Ad Maiorem Dei Gloriam (“Tanrı’nın Yüce Görkemi Adına”) Bu tabir kötü olmayan her işin bu niyetle yapıldığı sürece manevi hayat için faydalı olabileceğini düşündürmek için tasarlanmıştır; önemsiz olduğu düşünülen şeylerin dahi.
Ignatius’un zamanında Cizvitlerin işi ağırlıklı olarak bireylerin (Ruhsal Egzersizler ve manevi görüşme ile) ve görece ufak grupların (vaazlar ve ilmihal ile) manevi zenginliği üzerineydi. Kilise kendi içinde reforma başladığında, yeni oluşmuş Cemiyet gayretlerini kilisenin kendini reform etme çabalarına yardım etmeye yönlendirdi.
== Faaliyetler ==
Eğitime Adanma
Cizvit tarikatının "Kaideler" adlı tüzüğünde, tarikatın eğitim çalışmalarını apostolik bir motivasyonla yürüttüğünü ve iyi bir eğitimin insanları kurtuluşa götürebileceğinden bahseder. "Kaideler"in IV. bölümünde eğitimin birinci amacı öğrencinin çalışmasını Allah bilgisi, sevgisi ve kendi ruhunun kurtuluşuyla ilişkilendirmeye teşvik etmektir. İkinci amacı ise dünyaya karşı Hristiyan bir bakış açısı kazandırarak öğrencilerin hem bu dünyada hem de gelecek dünyada anlamlı bir hayat yaşamasını sağlamak. Üçüncüsü öğrencilerin ahlaki ve entelektüel uyumuna dikkat etmek. Dördüncüsü tesir sahibi ve toplum için iyi yetenekli liderler yetiştirmektir.
Cizvitler, Hristiyanların kendilerini reform edebilmelerine yardımcı olabilmek için öncelikle güncel ve sağlam bir eğitime ihtiyaç duyduklarının tez biçimde farkına vardılar. Bu amaçla, Cizvitler gezici öğretmenlik yapmaya başladılar. Zamanla okullar ("Kolej") kurmaya başladılar. 1548’de Messine (İtalya)’da ilk Cizvit okulu açıldı. Bu tarihten sonra Avrupa’nın her yerinde ve misyon bölgeleri olan Afrika ve Amerika’da da okullar açtılar. Bu okulların başarısı hemen görüldü. 1749’de Cizvitler dünya çapında 1180 okulu işletiyorlardı. Cizvit Üstün Generali Claudio Acquaviva (1543-1615) tarafından 1599 yılında tarikat için bastırılan ünlü Çalışma Planı ( Ratio Studiorum ), topluluğun 1773’te yasaklanmasına dek Cizvit tarikatının eğitiminde resmî kılavuz olmuş; eserin basıldığı dönemde faal olan Cizvit okullarının sayısı üç yüze ulaşmıştır. Ratio Studiorum’unda her şey titizlikle detaylandırılmıştır; derslerin uzunluğu, zaman tabloları, uygun olan kitaplar, okunulacak ve çalışılacak Latin ve Yunan yazarlar ve hepsinden önce eğitimbilimi, yani; ön okumalar, okumalar, tekrarlar, tartışmalar (münakaşalar, hitabeler vb.) ve yazılı kompozisyonlar aracılığı ile anlatılan konunun özümsenmesinin nasıl sağlanacağı.
Müjdeleme, Hristiyan inancının savunulması ve tanıtılması
Papa’nın iradesine cevaben kuruluşundan itibaren yeni tarikat bazı üyelerini, onu bilmeyen insanlara tanıtmak için ve Hristiyanların inançlarını Ruhsal Egzersizler ve yükümlülükleri ile desteklemek için dünyanın her bir yanına yollamıştır.
Tüm Cizvitlerin ilk görevi daima Müjde’yi yaymak olmuştur. İlk kurulduklarında kiliselerde olduğu kadar sokaklarda, pazar yerlerinde, hastanelerde ve hapishanelerde de vaaz vermekteydiler. Kuruluşlarını takip eden ilk on yılda Cizvitler Avrupa’nın dört bir tarafında konferans ve vaazlar veriyorlardı. Kuruculardan birisi olan Pierre Favre, 1539’da İtalya’da, 1540’da Almanya’da, 1541’de İspanya’da, 1542’de Avusturya’da yürüyerek vaazlar verdi. Kısa bir süre sonra Cizvitler kaşifler ve yerleşimcilerle birlikte seyahat etmeye başladılar. Bu sebeple Francisco de Xavier Japonya’ya (1549) gitmeden önce Hindistan’a (1540) gönderilmiştir. Cizvitler Etiyopya’ya (1547) Kongo’ya (1548) ve Angola’ya (1575) gitmeye başladılar. Çin’e Cizvitlerin ilk ziyareti 1555’te olmuş ancak ilk Çin misyonu 1557’de Makao’da kurulmuştur. Ancak 1582’de Matteo Ricci’nin Makao’ya gelmesi ile misyon faaliyetleri etkin bir hal almıştır. 1556’da Cizvitler Brezilya'ya ulaşmış, Rio de Janiero’nun kuruluşunda yer almışlardır. 1568’de Peru’daki Lima’da vaaz vermişlerdir. 1572’de Meksika’da 1593’de ise Şili’nin Santiago şehrinde bulunmaktaydılar. Uzak mesafelere gitmek hiçbir zaman sorun olmadı. 1594’te Moğolistan’a gitmişler ve Han’dan okul ve kiliseler yapma izni almışlardır. 1615’te bugünün Vietnam’ına vardılar. Aynı dönemde Cizvitler Kanada’ya ulaşmışlar ve Amerika kıtasının ilk kaşifleri arasında olmuşlardır.
Hristiyan inancını yeni yerlerde tanıtma konusunda Cizvitler, yerel kültürleri dikkate almadan müjdecilik yapmak ve yerel dilleri, tarihi, kültürü öğrenme ve müjdelemenin bir parçası yapma arasında kalmışlardır. İlk yöntem Hindistan ve Filipinlerde kullanılmıştır. İkinci yöntem Kanada, güney Amerika ve daha yoğun bir biçimde Japonya ve Çin’de uygulanmıştır.
Çin’de ilk Cizvitlerin tüm çabası İmparatora ulaşmaktı. Japonya’da Francisco de Xavier beklenmedik bir itiraz ile karşılaştı; Çinli Bilginlerin hiç duymadığı bir mesajın nasıl bir değeri olabilirdi ki ? Dolayısıyla Çin daha öncelikle dönüştürülmeliydi. Hayalleri İmparator’un din değiştirmesini sağlamaktı. Bu da İmparator’a Hristiyanlığın üstünlüğünü kanıtlamak ile mümkün olacaktı. Cizvit Matteo Ricci bir öncü olacaktı, arkadaşı ve büyük bir memur, bilim insanı ve tarım uzmanı olan Xu Guangqi (1562-1633) ile birlikte Öklid’in Geometrinin Elementleri’nin ilk altı cildini çevirdiler. Aynı zamanda Çin’deki ilk haritaların birkaç versiyonunu da yayımladı, ilahiyat çalışmaları olan Cennetin Rabbi’nin Gerçek Anlanışı (Tianzhu Sheyi) ve Hristiyan doktrininin ufak bir tanıtımı olan Cennetin Efendisinin Doktrini (Tianzhu Jiaoyi)’yi tamamladı. Birçok döneminin alimi ile dostluk kurdu. Ricci ve diğer Cizvitler Hristiyan inancını yerel gelenekler ve kısmen Konfüçyüscülük ile uyumlu hale getirmeyi denediler. Kofüçyüscü rahipler gibi bile giyindiler. Ricci’den sonra Cizvit astronomi uzmanları Çin’in takvimini reform etmesine yardımcı oldular. 17. yüzyıl boyunca Meksika, Paraguay ve Brezilya’da, İspanyol ve Portekiz Krallarının ve Papa’nın izni ile, yeni vaftiz olmuş yerel nüfusun yerleşimciler tarafından köleleştirilmelerini önlemek adına Cizvitler bu insanları “ Reducciones ” adı verilen korumalı köylerde topladılar. Yakın zamana ait eşsiz bir örnek olarak bu köyler Cizvitler tarafından yönetilmiş ve bağımsız birer devlet gibi (Kendi ordu ve hukuk sistemleri...) işlemiştir. Sürekli olarak köle tacirleri tarafından kovalanmakta, açgözlü yerleşimciler tarafından talana uğramakta ve salgınlar tarafından zayıf düşmekte olan yerli cumhuriyetleri yüzyılın sonunu göremediler. Ancak bu ufak bağımsız Güney Amerika Yerli Cumhuriyetleri kısa bir süre için var olsalarda, Yerli halkın tamamen yok olmasının önlenmesinde yardımcı oldu. Bu başarının övgüsü Cizvitlere aittir.
Osmanlı İmparatorluğu’na Cizvitler ilk 1583’te geldiler. Padişahtan bugün Saint Benoit Koleji olarak bilinen binada kalma izni adılar. 1586’daki veba salgınında tüm Cizvitler öldü. Yeni bir grup Cizvit 1609’da temel olarak şu üç şey yapmak için geldiler:
- St. Benoit Lisesinde ders vermek ve yönetmek.
- Hristiyan kölelerin manevi ihtiyaçları ile ilgilenmek (Osmanlı ordusunun savaşlarda ya da akınlarda esir aldığı Hristiyanlar).
- Bölgede (Trabzon ve Erivan’a kadar) yolculuk ederek çoğunlukla yerli Hristiyanlara vaaz vermek (Ermeni, Rum ve Levantenler'e).
1625’te bir grup Cizvit’te Halep, Şam, Trablus ve Sayda’ya gönderilmiştir.
Feshedilme ve yeniden yapılanma
Papa XIV. Klement, Roma'dan yapılan 21 Temmuz 1773 tarihli resmî bildiride Cizvit tarikatının feshedildiğini ve dünyanın her yerinde Roma Kilisesi tarafından Cizvitlere tanınmış olan tüm hak ve ayrıcalıkların kaldırıldığını ilan etti. Yapılan duyuru şu şekildeydi:
Tarikat feshedildiğinde 22,589 Cizvit, 49 eyalet, 669 kolej ve 3000'in üstünde misyonerleri ile faaliyet göstermekteydi.
Fesih süreci bütün ülkelerde yaşandı. Prusya ve Rusya, II. Katerina'nın Papalık Bildirileri'nin uygulanmasını yasakladığı için Tarikat, milyonlarca Hristiyan'ın (ve birçok Cizvit'in) yaşadığı bu bölgelerde faaliyetini sürdürmeye devam etti. Bunun sonucu olarak VI. Pius, tarikatın Rusya ve Polonya içinde faaliyetini sürdürmesi yönünde karar almak durumunda kaldı. Bu karar sonucunda Polonyalı Stanislaus Czerniewicz topluluğun önderi olarak seçildi. VII. Pius, Fransa'daki esareti süresince Cizvitlerin yeniden yapılanması üstüne yaptığı değerlendirmeler sonucunda 7 Ağustos 1814 tarihli bildirisiyle tarikatın feshini geri aldı. Bu kararı takiben yine bir Polonya'lı olan Thaddeus Brzozowski, 1805'te Rusya'da seçilen topluluk lideri, uluslararası tanınırlık kazandı.
Cizvitlerin 1814'te yeniden yapılandırılması ile Cemiyet büyük bir büyümeye uğradı.
Yeniden Yapılanmadan 1945’e kadar Faaliyetler
Yenilenmesinin ardından İsa Cemiyeti kiliseye olan hizmetini eğitime daha sıkı bir bağlılıkla devam etti, özellikle de yüksek eğitime. Bu dönemde İsa Cemiyeti üniversiteler açmaya (ya da yatırım yapmaya) karar verdi. (ABD’de 1798'de kurulan Georgetown ve Fordham Üniversiteleri, Lübnan’da Université Saint Joseph de Beyrouth, Belçika’da Université de Namur, İspanya’da Deusto e Comillias Üniversitesi, Japonya’da Sophia Üniversitesi...) Tüm kilise içinde eski yerine 1814’te kavuşmasından sonra Cizvitler için Asya, Afrika ve Yakındoğu bölgelerine dönmek mümkün oldu.
1842’de Cizvitler Çin’e döndü. Cizvitler yarı-kolonici bir bağlamda Fuijan, Hebei, Shanxi ya da Sichuan’ın taşra nüfusu ile çalışmaktaydılar. Ancak asıl terchileri bu değildi; Cizvitlerin ilk hayali elit kesimleri bilimsel havarilikleri ile, Çin’in atalar modeline uygun bir biçimde dönüştürmekti. Afrika ile ilgili olarak, Fransız Cizvitler Madagaskar'a 1832’de ulaştılar ancak politik entrikalar ilk denemelerini meyvesiz bıraktı. 1840’ta başka bir Fransız misyonu, bir yetimhanenin açıldığı Cezayir’e yollandı. Daha uluslararası bir grup Cizvit ise Sudan misyonunda yer aldı.
Güney Afrika’ya Cizvitlerin ilk gelişi 1875’te oldu. Cizvitlere daha sonrasında Zambezi Misyonu olarak bilinen bugün Zimbawe, Zambiya, Malavi, Mozambik ve Botsvana’nın bir kısmı, Angola, Kongo ve Tanzanya’yı kapsayan bölge üzerinde yetki verildi. Papa XIII. Leo’nun (1810-1903) talimatıyla bir başka misyonda Mısır’da 1879’da açıldı.
Cizvitlerin varlığı İskenderiye ve Kahire’de düzenli olarak arttı, iki şehirde de erken dönemde Cizvit kolejleri bulunmaktaydı. 1893’te, Belçikalı Cizvitler bugün Kongo Demokratik Cumhuriyeti olarak bilinen Kwango’da bir misyon başlattılar. Bu Cizvitlerin 17. yüzyılda terk ettiği bölgeye dönüşünün sembolü oldu ve Katolik Kilisesi'nin Kongo’daki kuruluşunda önemli bir etkiye sahip oldu. Restorasyondan sonra Cizvitler Osmanlı İmparatorluğu’na 1831’de dönmeye karar verdiler. Önce bugün Lübnan olan bölgede bir misyon açtılar. 1852’de Beyrut’ta bir basımevi açtılar. 1872’de Şam’da bir misyon açıldı. Ancak 1881’de Cizvitler İstanbul’a döndüler ve yeni bir kilise ve ikamet yeri açtılar (Bugün bilinen adıyla Kutsal Kalp Kilisesi – Ayazpaşa – İstanbul). Cizvitler aynı zamanda Adana, Kayseri, Sivas, Tokat ve karadenizde çoğunlukla Ermenilere eğitim vermek için okullar açtılar. Adana’daki okul 1909’da yandı. Geri kalan okullar ise zaman içerisinde kapatıldı ve Fransız Cizvitleri 1914’te sınır dışı edildiler ve savaş sonrasında da geri açılmadılar.
Bugün Cizvitler
II. Dünya Savaşından sonra İsa Cemiyeti üye bazında bir zirveye ulaştı (30.000’den fazla) İki geleneksel havariliğine (Misyon ve Eğitim) ek olarak İsa Cemiyeti, sosyal hizmet görevlerine de kendini adadı. Örneğin Güney Amerika’da 1955’te açılan “Fe e Alegria ” denilen okullar ağı özellikle fakirlere eğitim vermeyi amaçlamaktadır.
1975’te 32. Genel Cemiyet toplantısı yapıldı. Toplantı alınan 4 karar Cizvitler tarafından özellikle iyi bilinmektedir; “İsa Cemiyeti’nin bugünkü görevi inanca hizmet, kesin bir gereklilik olan adaletin teşviklenmesi...” Adaletin teşviği, o günden beridir Cizvitlerin önceliklerinden birisi olmuştur. Bu amaçla, 1980’de mülteciler ile ilgilenen bir Cizvit Sivil Toplum Örgütü olan JRS kurulmuştur.
2019 yılının şubat ayında Cemiyet önümüzdeki 10 yıl için Cizvit hizmetinin 4 önceliğini listelemiştir.
2020 yılında dünyada yaklaşık 15.000 Cizvit bulunmaktadır. En çok Cizvitin bulunduğu ülkeler Hindistan, ABD, İspanya ve İtalya’dır.
Türkiye’de ufak bir grup Cizvit Ankara'daki Azize Tereza Kilisesi'nde ikamet etmektedir.
Cizvit Azizler listesi
• José de Anchieta - (ö. 1597)
• Modeste Andlauer - (ö. 1900)
• Edmund Arrowsmith - (ö. 1628)
• Roberto Bellarmino - (ö.1621) - (Kilise Doktoru)
• Jan Berchmans - (ö. 1621)
• Jacques Berthieu - (ö. 1896)
• André Bobola - (ö. 1657)
• Francisco de Borja - (ö. 1572)
• Jean de Brébeuf - (ö. 1649)
• Alexander Briant - (ö. 1581)
• Jean de Britto - (ö. 1647)
• Edmund Campion (ö. 1581)
• Peter Canisius - (ö. 1597) - (Kilise Doktoru)
• Juan del Castillo - (ö. 1628)
• Noël Chabanel - (ö. 1649)
• Pedro Claver - (ö. 1654)
• Antoine Daniel - (ö. 1648)
• Francesco De Geronimo - (ö. 1716)
• Paul Denn - (ö. 1900)
• Philip Evans - (ö. 1679)
• Pierre Favre - (ö.1546)
• Thomas Garnet - (ö. 1608)
• Charles Garnier - (ö. 1649)
• Aloysius Gonzaga - (ö. 1591)
• Roque González de Santa Cruz - (ö. 1628)
• René Goupil - (ö. 1642)
• Alberto Hurtado - (ö. 1952)
• Rémy Isoré - (ö. 1900)
• Isaac Jogues - (ö. 1646)
• Jacques Kisaï - (ö. 1597)
• Claude La Colombière - (ö. 1682)
• Jean de La Lande - (ö. 1646)
• Gabriel Lalemant - (ö. 1649)
• David Lewis - (ö. 1679)
• Loyola'lı İgnatius - (ö. 1556)
• Léon-Ignace Mangin - (ö. 1900)
• Paul Miki - (ö. 1597)
• Nicolas Owen - (ö. 1606)
• José Maria Pignatelli - (ö. 1811)
• István Pongrácz - (ö. 1619)
• Miguel Agustin Pro - (ö. 1927)
• Bernardino Realino - (ö. 1616)
• Jean-François Régis - (ö. 1640)
• Alphonsus Rodriguez - (ö. 1617)
• José Maria Rubio - (ö. 1929)
• Jean Soan de Goto - (ö. 1597)
• Henry Walpole - (ö. 1595)
• Francesco de Xavier - (ö. 1552)
Özgürcan Çevik
Özgürcan Çevik, (d. 24 Ekim 1983, Ankara), Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu. Şevkat Yerimdar karakteri ile tanınır.
Hayatı
24 Ekim 1983 tarihinde Ankara'da doğan Özgürcan Çevik, 1989 yılında başladığı Ahmet Vefik Paşa İlkokulu'ndan 1994 yılında mezun oldu. 1994-1998 yılları arasında Ankara Çayyolu'ndaki M.E.V. Özel Köksal Toptan Lisesi'nin orta kısmında okuyup mezun oldu. 1998-2001 yılları arası Ayrancı Lisesi'nde okudu.
2001 yılında başladığı Hacettepe Üniversitesi Turizm-Otel İşletmeciliği'nden 2004 yılında mezun oldu. Ardından 2004-2009 yılları arasında Bilkent Üniversitesi M.S.S.F. Tiyatro-Oyunculuk bölümünü bitirdi.
Kalaba, Karaman
Kalaba, Karaman ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1914 yılı kayıtlarında Karadağ olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Karaman il merkezine 70 km uzaklıktadır.
Irmak kümesi
Irmak Kümesi, uzaklığı yaklaşık olarak olan ve güney yarımkürede yer alan çok ünlü bir gökada kümesidir. Ocak kümesi ile birlikte bu iki kümenin etrafına saçılmış birçok başka gökada grupları vardır ve bu gruplar toplu olarak sık sık "Ocak Üstkümesi" veya "Güney Üstkümesi" olarak adlandırılırlar. Bu küme, Ocak Kümesi'ne kıyasla, biraz gökadaların daha geniş bir alana yayılmış olmasından, biraz da kümenin daha uzak ve bu nedenle de Ocak Kümesi'nden daha sönük olmasından dolayı, daha az şaşırtıcıdır. Irmak Kümesi kabaca iki parçaya ayrılmıştır. Bunlar, NGC 1407 çevresindeki kuzey alt grubu ve NGC 1395 çevresindeki güney alt grubudur. Kümenin bilinen diğer adı Ocak II Kümesi'dir.
Dikkat çekici üyeler
Küme, yaklaşık olarak 73 ana gökada ile toplamda 200 gökada içerir. Gökada dağılımı yaklaşık olarak %30 eliptik veya merceksi, %70 ise sarmal veya düzensizdir. NGC 1300 büyük bir çubuklu sarmal gökadadır. NGC 1371 ve NGC 1385, merkezin güneyinde iki sarmal gökadadır ve büyük bir ihtimalle yakın bir çifttirler. NGC 1395, kümenin güney yarısındaki en büyük eliptik gökadadır. NGC 1398, kümenin güney kenarında büyük bir sarmal gökadadır. NGC 1407, kümenin kuzey yarısındaki en büyük eliptik gökadadır. Bir diğer gökada ise NGC 1232'dir. Kümenin sağ tarafında yer alan bu gökada, gruptaki birçok sarmal gökadadan biridir. Bu gökada, çok sayıdaki sarmal kolları nedeniyle, kümedeki en güzel gökadalardan da biridir.
Irmak kümesi'ndeki Gökadalar
Irmak Kümesi'nin başlıca gökadaları aşağıda listelenmiştir. Listedekiler, kümenin en büyük gökadalarıdır. Bu liste, Ocak Kümesi'ne kıyasla daha uzun bir listedir. Irmak Kümesi, iki küme arasında biraz daha büyük ve biraz daha zengin olanı gibi görünmektedir.
Sütun 1: Gökada adı Sütun 2: Mavi görünür parlaklık Sütun 3: Gökada sınıfı: E=Eliptik; S0=Merceksi; Sa, Sb, Sc, Sd=Sarmal; SBa, SBb, SBc, SBd=Çubuklu sarmal; Sm, SBm, Irr=Düzensiz
Darfur Sultanlığı
Darfur Sultanlığı (, ayrıca Fur Sultanlığı) — günümüz Sudan'da sömürge öncesi bir devleti. 1603'ten 24 Ekim 1874'e kadar vardı, Sudanlı savaş ağası Rabih üz-Zübeyr tarafından fethedildi ve yine 1898'den 1916'ya ne zaman İngilizler tarafından fethedildi ve Britanya-Mısır Sudan'ına entegre edildi.
16. yüzyılın başından 1916'ya kadar var olan saltanat. Saltanat Kurdufan'ın temelinde ortaya çıktı. 16. yüzyılda, saltanat 'na, sonra da Sennar'a bağlıydı.
Devletin çiçeklenmesi, 18. yüzyılda, Saltanat'ın klan Keir'in temsilcisi (1596-1637) tarafından yönetildiği zaman geldi. Saltanatı boyunca, İslam devlet dini ilan edildi.
Saltanat döneminde Napolyon Bonapart'ın Mısır'da kampanya yaptığı; 1799'da Abdr-el-Rahman, Fransız generali Osmanlı imparatorluğuna karşı kazandığı zafer için tebrik eden bir mektup yazdı. Bunun üzerine Bonapart, Sultan'dan on altı yaşından büyük, güçlü ve enerjik olan 2.000 siyah kölenin bir sonraki karavanını göndermesini istedi.
1874'te saltanatın Mısır tarafından ilhak edilmesi, nüfusun geniş kesimlerinde hoşnutsuzluğa neden oldu. Sadece 1879'da Sudan genel valisi Charles Gordon, ayaklanmaları bastırmayı başardı ve tarihi hanedanlığın kuralını geri getirmeyi önerdi. Ancak vaadi yerine getirilmedi ve 1881'de Slatin Bey yeni genel vali olarak atandı, Muhammed Ahmed önderliğindeki Mehdi ayaklanmasını (1881-1885) bastırmak zorunda kalan.
İngiltere'nin 1898 Eylül'ünde Sudan'ın fethinden sonra Darfur Sultanlığı bağımsızlığını tekrar kazandı. hükümdar olarak ilan edildi. Mehdi ayaklanması sırasında Omdurman'da hapsedildi. Sultan yıllık bir haraç ödedi. 1915 yılının Nisan ayında, Ali Dinar, Saltanatın tamamen bağımsızlığını ilan etti. Fakat, Mayıs 1916'da ordusu İngilizler tarafından yendi ve Kasım 1916'da öldürüldü. Saltanat, Britanya-Mısır Sudanına dahil edildi. Modern Sudan'ın bir parçası olarak, eski saltanat toprağı Darfur eyaletinin bir parçası oldu.
Ekonomik yapı
Darfur Sultanlığı, Vaday, Kanem-Bornu, Sennar, Mısır devletleri ile ticari ve kültürel ilişkileri sürdürmüştür.
Sultanların köle ticareti konusunda tekelleri olmuş, gelen tüccarlar üzerinden vergi toplamış ve Mısır'da satılan köleler üzerine ihracat vergileri vermiştir. Bazı yerli köleler, Kürk'ün halkının geleneksel elitleriyle çatışmaya neden olan yeni elitin bir katmanını oluşturan, Sultan'ın mahkemesinde önemli pozisyonlarda yer almayı başardı.
Nüfus
Saltanatın etnik temeli Furlardı. Ayrıca,Zagava, Masalit ve Baggara Arapları'da Darfur'da yaşıyordu
Condé Nast Binası
Condé Nast Binası, New York'ta yer alan 264 metre yüksekliğinde ve 48 katlı bir gökdelendir.
Fox & Fowle Mimarlık Şirketi tarafından tasarlanan bu gökdelen inşaatı 21 Nisan 1998’de başladı ve Ekim 1999’da tamamlandı. Ekim 2003’te ise yapıya 110 metre yüksekliğindeki bir anten eklendi.
Yapının büyük çoğunluğu Condé Nast şirketi tarafından kullanılıyor. Condé Nast şirketi, aralarında Vogue, The New Yorker, Vanity Fair, Architectural Digest gibi dergiler başta gelmek üzere, dünyanın en büyük basın yayın kuruluşlarından birisi. Yapıda dünyanın en büyük elektronik borsası olan NASDAQ da yer alıyor.
Yapıdaki önemli bir başka popüler mekân ise ünlü mimar Frank Gehry tarafından 1996 yılında tasarlanan ve 2000 yılında tamamlanan Conde Nast Kafeteryası oluşturuyor. Yapıdaki başka bir dikkat çekici unsur da çatıya monte edilmiş her birisi 230 metrekare alana yayılan iki ilan panosu. Modern Times Meydanı’nın en göze batan simgelerinden NASDAQ ışıklı tabelası da bu binanın bir parçası.
Gelecekbilim Kongresi
Gelecekbilim Kongresi (Lehçe:Kongrez Futurologiczny) 1971 yılında Stanislaw Lem tarafından kaleme alınmış bir kitap olup, Ijon Tichy isimli kahramanın Costaricana'ya (hayali Latin Amerikan ülkesi) 8. Dünya Gelecekbilim Kongresi'ni ziyaretini konu alır.
Genel bakış
Kitap aynı adı taşıyan kongrede, dünya devletinin Malthusvari parodisi ile başlar. İsyan başlamıştır ve kahramanımız, Ijon Tichy,isyancılar ve devletin kullandığı psiko-aktif ilaçlar ile vurulmuştur. Ijon ve diğerleri kongrenin yapıldığı Hilton otelinin altında bulunan kanalizasyona kaçar ve kanalizasyonda geçirdiği halüsinasyonlar onu etrafındakilerin gerçek olup olmadığı düşüncesine zorlar. Ijon uyuya kaldığını ve 150 yıl sonra uyandığını düşünür.Kitap Ijon'un ilaç kullanımının yaygın olduğu ve gerçekliğin yerini halüsinasyonların aldığı, gelecekte var olan dünyada yaşadığı maceraları konu alır.
Kısa Özet
Ijon Tichy Profesör Tarantoga tarafından Kosta Rika'da gerçekleşen Sekizinci Dünya Gelecekbilim Kongresine gönderilir. Konferans konusu dünyanın aşırı nüfus sorunu üzerinedir. Hilton otelinde bulunan bombaya dayanıklı odalarla Tichy'nin içerisinde palmiye ağaçlarının olduğu, kızlı orkestranın Bach eşliğinde striptiz yaptığı odasındaki aşırılıklar Lem'in sıra dışı eleştiri ve absürdlüklerini daha kitabın başında verir.
Konferansın kendisi ise daha sıradandır. Belge ve konuşmacılar daha iyi sunum için fazlacadır. Bunun yerine, belgeler kâğıt baskıdır ve konuşmacılar belirli paragraf numaraları söyleyerek üzerinde durdukları konu hakkında katılımcıların iştirakını sağlarlar.
Konferanstaki ilk gecesinde, Tichy otel odasındaki musluktan su içer ve halüsinasyon yolcuğu başlar. Buna rağmen dikkat edilmesi gereken nokta Lem'in gerçeklik konusundaki küçük işareti kitabın başındaki absürdlük için ne az ne de fazladır. Ertesi gün devletin Tichy'nin de içtiği şehir suyu şebekesine benignimizers(mülayimleştiren) ilacı karıştırdığını fark eder. Hilton'da her şey kontrolden çıkmıştır bu kaotik ortamda konuklar ölü bedenler arasında görüşmelere devam ederler.
Devlet oteli bombalamayı bırakır, ve Tichy farelerin cirit attığı kanalizasyona doğru kaçar. Tichy askeriye tarafından olay yerinden tahliye edilir, fakat tahliye sırasında helikopter kaza yapar. Tichy hastanede uyanır ve kendini çekici genç siyahi bir kadının vücuduna bürünmüş bir halde bulur.
Protestocuların hastaneye saldırısı sırasında Tichy tekrar ölür. Bu sefer kendini aşırı kilolu kızıl saçlı bir adamın bedeni içerisinde bulur. Tichy'nin ruhsal durumu iyiden iyiye bozulur ve gerçekle halüsinasyon arasında ayrım yapamamaya başlar, bu yüzden doktorlar bilimin hastalığına çare olabileceği bir tarihe kadar Tichy'yi dondurma kararı alırlar.
Tichy 2039 yılında uyanır ve kitap bu raddeden sonra Tichy'nin bu yeni dünyadaki maceralarını anlatan seyir defterine dönüşür. Gelecekte yaşadığı şok çok büyüktür ve doktorlar belirli aşamalarla bu yeni dünyaya Tichy'yi alıştırmaya çalışırlar.
Birçok açıdan, bu yeni toplum Ütopyadır. Artık paranın bir önemi yoktur. Herhangi bir vatandaş bankaya gidip istediği kadar faizsiz borç alabilir durumdadır.Borcu ödemek için efor sarf etmeye gerek yoktur, bunun yerine birçok insan insanı borcunu geri ödeme yükümlülüğünden alıkoyan, iş ahlakı ve gurur hissi veren ilaçlar alır.
Tichy dondurulmuş insanlara karşı önyargı olduğunu, ve anlamadığı karmaşık diller olduğunu öğrenir. Yeni dillerin ortaya çıkması Tichy'yi şaşırtmıştır. Ayrıca bu yeni gelecekteki ortam Philip K. Dick'e ait Android'ler Elektrikli Koyun Düşler mi? kitabında geçen havaya uymaktadır. Dick'in dünyasında insanlar duygularını kontrol etmek için makinaları kullanırken, Lem'in dünyasındaki insanlar ilaç kullanırlar. Tichy bir kadına bulaşır, ve kavga sırasında kadın Tichy'ye insanı saldırgan hale getiren recriminol adında bir ilaç verir.
Kavganın bitmesinin ardından, Tichy, insanlara güne başlarken verilen psikokimyasallarla derin üzüntü duymaktadır. Artık daha fazla ilaç almama kararı alır ve bu kararını bu yeni dünyaya katlanamayan arkadaşı Profesör Trottelreiner'e açar. Profesör Tichy'nin aldığı ilaçların gerçeğin sadece çok az kısmı olduğunu söyler. Uyuşturucu haplar tüm gerçeği gizleyen masconlara nazaran önemsizdir.
İlmiye
İlmiye (Osmanlı Türkçesi: علمیە), Osmanlı Devleti'ndeki başlıca dört enstitüden biri. Diğer üçü ise seyfiye, mülkiye ve kalemiyedir. Devlet kontrolünde örgütlü bir sınıf olan ve tepesinde Şeyhülislam'ın bulunduğu ilmiyenin başlıca görevleri dini eğitim ve şeriatin doğru bir şekilde uygulanmasıdır.
Bu zümrenin görevleri adalet hizmetleri, eğitim ve yargı görevlerini kapsamaktadır. Osmanlı Devleti'nin ilk dönemlerinde ve Osmanlı'dan önceki İslam devletlerinde şeyhülislam resmi bir anlam ifade etmemiş, resmi kullanımı ilk olarak II. Mehmet döneminde olmuştur. Zamanla üst düzey yöneticilerin istismarıyla bilimsel özelliğini yitirmiş ve bu sınıfın önde gelenlerinin çocukları iyi mevkiilere gelir olmuştur. Niteliklerine bakılmaksızın aile üyelerinin atanması sonucunda, 18. yüzyılda artık ilmiye sınıfı tüm reformlara karşı çıkan, kendini yenilemekten uzak, gelişen bilim ve hukuk konusunda çağının gerisinde bir konuma gelmiştir.
Ehl-i şer' i
Ehl-i şer' i ; Osmanlılar’da askerî kelimesiyle ifade edilen ve Ehl-i şer'i  ile ehl-i örf diye ikiye ayrılan yönetici zümreden kadılık, müftülük ve müderrislik gibi görevler yapan ilmiye ricâline verilen ad.
Osmanlı Devleti'nde adalet hizmetleri, eğitim ve yargı görevlerini ifa eden zümredir. Üç önemli görevleri şunlardır;
İslam devletlerinde ilmiye sınıfının ortaya çıkışı
Kur'an, hadis ve Arapça öğretimi ilk zamanlardan itibaren camilerde yapılmaktaydı. Kuruluşundan itibaren camilerde ders halkaları teşekkül etmeye başlamıştır. Bu manada camilere ilk eğitim müesseseleri de denilebilir. Müslümanların fethettikleri yerlerde inşa ettikleri camiler gerek ibadet merkezi gerekse eğitim kurumları olarak büyük hizmetlerde bulunmuşlardır. Zamanla fıkıh ve ilahiyat alanlarındaki gelişmeler neticesinde bu konularla ilgili dersler de camilerde okutulmaya başlanmıştır. Bu ilgi dallarının hepsinin bir arada okutulduğu camiler olduğu gibi birinin veya birkaçının bir arada okutulduğu camiler de vardı. Camilerde islamî ve lisanî bilimler dışında aklî bilimler de okutulurdu. Meselâ El-Ezher Camisi'nde tıp okutulduğundan bahsedilmektedir. Ancak felsefe camilere girememiştir. Bununla beraber İspanya'da okutulduğu ve yakalananların şiddetle cezalandırıldıkları bilinmektedir.
Şii mezhebine mensup olanlar Darü'l İlimleri kurarken, Sünniler de medreseleri kurmuştur. Sünniler, her dört sünni mezhebi için ayrı ayrı medreseler kurdukları gibi, bunlardan birkaçının bir arada olduğu medreseler de kurmuşlardır. İslam Eğitim Tarihinde ilk medresenin nerede, ne zaman ve hangi şartlarda ortaya çıktığına dair kesin bir bilgi yoktur. Ancak medreselerin esas ortaya çıkış yerinin miladi 9. yüzyılın sonlarına doğru Horasan ve Türkistan bölgelerinin olduğu bilinmektedir. Bununla beraber şu ana kadar yapılan araştırmalar İslam dünyasındaki medreselerin her İslam ülkesinde farklı zamanlarda ve farklı şartlar altında doğduklarını da ortaya koymuştur. Medreseler, Türklerin İslam kültürüne kazandırmış oldukları genel öğretim müesseseleridir. Fıkıh okutmak için kurulmuşlardır.
Ortaçağ İslâm dünyasındaki medreselerde, eğitim iki kısma ayrılırdı. Birinci kısımda matematik, astronomi, geometri, fizik, tıp, dil bilgisi ve felsefe tahsil edilirken; ikincisinde usûl, fıkıh, hadis, tefsir, kelam gibi dersler verilirdi. Medreselerdeki dersler konularına göre ihtisaslara ayrılırdı; Darül Hadis, Fıkıh, Tıp gibi. Bu medreselerden mezun olanlara, aldıkları eğitime göre meslek ruhsatı verilirdi. Hekimler ile cerrahların bu ruhsatı alabilmeleri için ayrı ayrı imtihanlardan geçmeleri gerekiyordu.
İhtisaslaşma medreseleri
İslam dünyasında ihtisaslaşma için kurulmuş medreseler de görülmektedir. Bu tür medreseler genel olarak üç gruba ayrılabilir.
Darül Kurra
Hicri ikinci asrın başlarında, cami gibi yerlerde oluşturulan gruplarda kıraat ilmi tahsil edilmeye başlanmıştır. Bu çalışmalar birçok eserin yazılmasına zemin hazırlamıştır. Bu eserler Kurra Halkaları, Darül Kur'an, Darül Huffaz ve Darül Kurra'ların ders programını meydana getirmiştir. Bu yerlerde ilm-i kıraat tahsil edilmiştir. Anadolu Selçuklu'larından önce Şam'da, Darül Kur'an adı ile Şeyh İbn Ömer ve İbnü'l Münca medreseleri vardı. Anadolu Selçukluları ve Karamanoğulları'nda bu kurumlar Darül Huffaz adını aldı. Yine Karamanoğulları ve Anadolu Selçukluları döneminde birçok Darül Huffaz medresesi kurulmuştur.
Darül Hadis
Sadece hadis öğrenmek için kurulmuş kurumların ortaya çıkması ve Darül Hadis adıyla anılmaları miladi takvime göre 12. yüzyılda başlamıştır. Bundan önce hadis öğrenimi talebu'l ilm denilen seyyah alimler tarafından yapılmaktaydı. Önceleri tahsili camilerde yapılan hadis ilminin öğretimi için kurulan medreselerin ilki Halep Atabeyi Nureddin Zengi tarafından Şam'da inşa ettirilmiştir. Eyyubi sultanlarından Kamil Nasıruddin Muhammed'in 1225 yılında Kahire'de kurduğu Darül Hadis de ilk hadis enstitülerinden sayılmaktadır. Anadolu'da ilk defa Anadolu Selçuklu'ların veziri Sahip Ata tarafından 13. yüzyılın ikinci yarısında Konya'da yaptırılmıştır.
Darüt Tıb
Tıp eğitimi ile tedavinin birlikte yürütüldüğü bu kurumlara zaman içinde Darüt Tıb, Darüş Şifa, Darül Merza, Darül Afiye, Maristan ve Bimaristan gibi adlar da verilmiştir. Bu kurumların ilk olarak teşkilatlanması Emevi Halifesi I. Velid tarafından 707'de Şam'da gerçekleştirilmiştir.
Selçuklu dönemi
Anadolu'nun fethini müteakip bir taraftan iskân hareketleri vuku bulurken, diğer taraftan ele geçirilen veya yeni kurulan şehirlerde medreseler açılmaya başlamış ve böylece 13. ve 14. yüzyılda Orta Anadolu kentlerinde Selçuklu ve Karamanlı devlet adamlarınca çok sayıda medrese yaptırılmıştır.
Selçuklular dönemine baktığımızda yükseköğretim kurumu olarak, bir Türk-İslam kurumu olarak medreseleri görmekteyiz. Bu medreseler içerisinde Nizamiye Medreseleri ayrı bir öneme sahiptir. Büyük Selçuklu İmparatorluğu Veziri Nizamülmülk'ün 1068 yılında Bağdat'ta açmış olduğu "Nizamiye Medresesi" Türk yükseköğretim tarihinde yükseköğretim kurumu olarak önemli bir kurumdur. Nizamülmülk daha sonra Belh, Herat, İsfahan, Basra, Merv, Musul, Amul, Harcird, Buçenc, Rey medreselerini yaptırmıştır. Nizamülmülk medreselerinin başlıca amaçları; din adamı yetiştirmek, yoksul ve yetenekli öğrencileri okutup topluma kazandırmak, imparatorluğun yönetimi için memur yetiştirmek ve devlet adamlarını eğitmektir. Nizamiye medreselerinin bir başka amacı da Nizamülmülk'ün de belirttiği gibi bilginleri bir görev ve maaşla medreselere bağlayıp denetim altında tutmak ve böylece devlete karşı gizli hareketlere katılmaları ihtimalini ortadan kaldırmaktır. Nizamiye Medreseleri esas olarak din, hukuk, dil ve müspet bilim öğretimi yapmışlardır.
Bu dönemde medreseler devlet girişimi ve devlet parası ile yaptırılmıştır. "Nizamiye Medreseleri" adı genelde bu medreseleri anlatan bir ortak isimdir. Nizamülmülk'ün sağlığında kendinin kurdurduğu medreselerin hepsi ona bağlıydı, onun ölümünden sonra Sultan ve Halife'ye bağlanmıştır.
Nizamiye medreseleri, "eğitimde şans ve fırsat eşitliği" gerçekleştirmeye çalışmıştır. O zamanlar yükseköğretim maddî problemi olmayan, kolayca kitap satın alabilen ve çeşitli yerlerde araştırma yapabilenlerin görebildiği bir eğitimdi. Devlet, medreseleri "yatılı ve burslu" bir eğitim kuruluşu haline getirmekle öğretimde imkân ve fırsat eşitliğini sağlama çalışmalarına girişmiş oluyordu. Selçuklu medreseleri müderris-öğrenci ilişkilerinde bir yenilik getirmemişti ama "öğrenci statüsü"nde bazı yenilikler getirmişti. Bu yenilikle, medrese öğrencilerinin büyük bir kısmının yatılı olması ve bu arada medrese vakfından burs alabilmeleridir.
Gerek Selçuklular, gerekse bunun arkasından gelen Beylikler ve İlhanlılar zamanında Anadolu'da; Zengiler ve Eyyubiler devrinde Suriye ve Irak'ta olmak üzere Selçuklu geleneğinde birçok medreseler kurulmuştur. Bu sadece Anadolu'da olmamış; ayrıca Selçukluların yıkılmasından sonra hakim oldukları topraklarda yeni kurulan devletlerin hepsi, egemen oldukları yörelerde Selçuklu medrese geleneğini devam ettirmişlerdir.
Osmanlı dönemi
Osmanlı Devleti'nde ilmiye sınıfı, bahsedilen farklı alanlarda bulunan görevlilerin hepsi, medresede eğitim görmektedir. Medreseler, ilmiye sınıfını oluşturacak olan bireylere; hoca, yargı organı ve din görevlisi türünden görevler yüklenebilecek biçimde bir eğitim vermektedir. İlmiye sınıfı, hiyerarşik bir teşkilat olarak örgütlenmiştir. Dar anlamda ilmiye teşkilatı; tarik-i tedris ve tarik-i kaza'dan oluşturulmuş olup şeyhülislam bu teşkilatın en yüksek mevkiinde bulunmuştur. Yargıçlık ve öğretim görevini örgütleyen ilmiye teşkilatı, aynı zamanda padişah tarafından bahşedilen, ayrıcalık ve onur olarak da nitelenebilir. Ulema sınıfının özerkliği, ayrıcalığın sağlanmasıyla birlikte gelişmiştir. Bu sıkı hiyerarşi kurallara uygun atama ve terfi usulünü sağlamış, dolayısıyla ulema atamalarında dış yetkililerin müdahaleleri önlenmiştir. Ayrıca, kadılar mahkeme harçlarını, müderrisler ise vakıf ücretini alma hakkını kazanıyordu.
Kuruluşu
Osmanlılarda medrese eğitimi ilk olarak Orhan Bey zamanında başlamıştır. İhtisaslaşma ise ilk Dârül-Hadis medresesinin 13. yüzyılın ikinci yarısında, I. Murat zamanında Çandarlı Hayrettin Paşa tarafından İznik'te kurulması ile başlamıştır. Diğer bir ihtisas medresesi olan Darüt Tıb kurumları ise ilk olarak Yıldırım Bayezid tarafından Bursa'da yapılmış olup inşası 1389 tarihinde tamamlanmıştır. Zamanla sayıları artmış ve 15. yüzyılda Edirne'deki Darülhadis en önde gelen medrese konumuna gelmiştir.