cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Caracas
Kent içinde ('Libertador Department' bölgesinde) 2004 sayımına göre 1,9 milyon kişi yaşasa da, bu sayı çevresindeki varoşlarla birlikte 5,1 milyonu bulur.
2015 yılında dünyanın şiddet oranı en yüksek şehirleri sıralamasında 100.000 kişi başına 120 cinayet ile ilk sırayı almıştır. Numbeo tarafından yapılan bir araştırmaya göre en güvenli şehirler listesinde sonuncu olup, Dünyanın en güvenilir olmayan şehri seçilmiştir.
Aytaç Kara
Aytaç Kara (d. 23 Mart 1993; Bornova, İzmir), Türk millî futbolcu. Orta saha mevkiinde görev almaktadır. Süper Lig takımlarından Kasımpaşa'da forma giymektedir.
Kulüp kariyeri
Futbola Altay altyapısında başlayan Aytaç, 2010 yılında profesyonelliğe geçiş mukavelesi imzalayarak as takıma alındı. Altay ile ilk resmî karşılaşmasına 22 Ağustos 2010 tarihinde Tavşanlı Linyitspor'a karşı oynanan 1. Lig karşılaşmasında çıktı. Altay'da ilk sezonunda 1'i Türkiye Kupası olmak üzere 2 karşılaşmada forma giyen Kara, ikinci sezonunda 20 maçta forma giymiştir. 2012-2013 yaz transfer döneminde Süper Lig takımlarından Eskişehirspor'a transfer olmuştur. Kariyerindeki ilk golünü Süper Lig'de 2013-14 sezonu 5. maçında Eskişehir'de oynanan Eskişehirspor-Antalyaspor maçında atmış ve Eskişehir'in galip gelmesinde etkin rol oynamıştır. 2014-15 sezonunun devre arası transfer döneminde Trabzonspor'a transfer olmuştur. Aytaç sezonun yarısında ciddi bir sakatlık geçirip sezonu kapatmıştır. 2018 yazında Bursaspor'a transfer oldu. Bursaspor'un küme düşmesiyle serbest kalan Kara, Kasımpaşa'ya transfer oldu ve 2 yıllık sözleşme imzaladı. 5 Nisan 2021'de kadro dışı bırakıldı. Kasımpaşa ile sözleşmesinin bitmesinin ardından 11 Haziran 2021'de bedelsiz olarak Galatasaray'a transfer oldu. 2022 yılında ise Galatasaray ile yolları ayrılarak Galatasaray'dan önce oynamış oluduğu son takım olan Kasımpaşa ile yeniden sözleşme imzalamıştır.
Millî takım kariyeri
5 kez Türkiye U-18 millî takımına çağrılan Aytaç Kara, 5 kez Türkiye U-18 millî takımı formasını giymiştir. 2 Kez ise A Millî forma giymiştir.
Neuchâtel
Neuchâtel, İsviçre'nin Neuchâtel kantonunun başkenti. Şehir nüfusunun büyük kısmının anadili Fransızcadır.
Şehir 1011'de Burgonya dükü III. Rudolf tarafından inşa ettirilen bir kale çevresinde kurulmuştur. Neuchâtel adı bu kaleden gelir: eski Fransızca Neu(f)=yeni ve Châtel=şato, kale.
Tarihte Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu ve Prusya tarafından idare edildi. 1848'de İsviçre'ye katıldı.
Coğrafya
Neuchâtel Gölü kıyısında, dağlarla çevrili bir alanda kuruludur. İsviçre'nin bu bölgesindeki Alpler daha güneydekiler kadar yüksek olmasa da hayli sarp görünümdedir, yerleşimler seyrektir, arazi dağlar arasında derin vadilerle bölünmüştür.
Demografi
Belediye sınırları içinde Neuchâtel şehri nüfusu (Aralık 2011 itibarıyla) 33.412 kişidir. Varoşları ile şehirleşmiş bölgenin yaklaşık nüfusu ise 80.000 kişidir, Belediye sınırları içinde Luzern şehrinin nüfus sayımı verilerine göre tarihsel nüfus gelişmesi şu grafik ve tabloda özetlenmiştir:
Belediye sınırları içindeki Neuchâtel şehri nüfusunun değişik konuşma dilleri; bağlı oldukları din ile mezhep ve İsviçreli olup olmadıkları itibarıyla sınıflandırılmasının tarihsel gelişmesi şu "Tarihî Nüfus Verileri" tablosunda incelenebilir:
Ekonomi
Neuchâtel, İsviçre'nin tarihi saat sanayiinin merkezidir. Şehir günümüzde bir yüksek teknoloji ve mikro teknoloji merkezidir. Arge çalışmaları önemlidir. Pek çok önemli şirketin şehirde yatırımları vardır. Yatırımlar tıbbi teknoloji, mikroteknoloji, biyoteknoloji, bilişim teknolojisi, makine ve aletler teknolojisi ve temiz teknolojiler konularında yoğunlaşmıştır.
Lipari Adaları Deniz Muharebesi
Lipari Adaları Muharebesi (MÖ 260) Birinci Pön Savaşı sırasında Roma Cumhuriyeti ile Kartaca donanmaları arasındaki ilk silahlı çatışmadır. Bir muharebeden çok bir pusudan oluşan çatışmada Kartaca zafer kazanmıştır.
Arka planı
Sicilya’daki Agrigentum Muharebesindeki başarıdan ve şehrin ele geçirilmesinden sonra Romalılar Akdenizde denetimlerini artırmak için donanmalarını güçlendirmeye başlarlar. Iki ay gibi kısa bir süre içinde Roma Senatosu 150 quinquereme ve trireme inşa edecektir. Ilk olarak suya indirilen 17 parça geminin komutası konsül Gnaeus Cornelius Scipio’ya verilir ve Sicilya’daki Messana’ya giderek donanmanın gelişine hazırlık yapması istenir.
Muharebe
Scipio, Sicilya ile İtalya arasındayken Lipari Adalarındaki Kartacalıların Roma tarafına geçmek istediklerine dair bir bilgi alır. Romalı konsül önemli bir Kartaca şehrini savaşmadan ele geçirme isteğine karşı koyamaz ve Lipara’ya doğru rotasını değiştirir. Limana giren Roma donanması ise Agrigentum’da Romalılara yenilen Kartacalı Gisco oğlu Hannibal ve Boodes pusuda beklemektedir. Boodes yirmi parça gemisiyle Romalıların limandan çıkmasına engel olur.Scipio ve askerleri köşeye sıkıştıklarından direniş göstermezler, acemi askerlerinin çoğu panikler ve muharebeden kaçmaya çalışır. Scipio Kartacalılara esir düşer.
Sonuçları
Lipara Muharebesi ne Birinci Pön Savaşını sona erdirmiş ne de Scipio’nun kariyerini bitirmiştir. Savaş sürecek ve Scipio da ileride önemli zaferler kazanacaktır.
Hermóðr
Hikayesi
Tüm tanrılar ve hatta yaşayan her varlık Balder'in Ölümüne üzülmüştü. Sadece ökse otundan zarar alan tanrının bir aralarından ayrılması hepsine hayret vermişti. Bu olay üzerine tanrıların kralı Odin ölüler ülkesini ziyarete gitti. Odin'in zamanında o diyara sürgün ettiği Hel, diyarın kraliçesi olarak Odin'i karşıladı. Cinayetin baş sorumlusu Loki'nin kızı Hel, Balder'in diyardan ayrılmasına izin vermedi. Odin'in yoğun itirazları sonucu Hel de yumuşadı ve böylesine sevilesi bir ruhun yer yüzüne dönmek için tekrar bir şansı hak ettiğine ikna oldu. Lakin bir şartla. Nasıl ki ölmemesi için bütün canlılara yemin ettirilmişti, simdi de bütün canlılar doğması için ağlamalıydı.
Bu kutsal görevi Cesur Hermod üstlendi. Tek tek bütün diyarları gezip bütün canlılardan Balder için ağlamalarını istedi. Çok sevilen tanrı için ağlamaya hiçbir canlı itiraz dahi etmedi. Loki ise tüm bu olanları çok yakından takip etmeyi ihmal etmedi. Cesur Hermod'un yolculuğunun her anını ve amacını biliyordu. Fakat gene de doğrudan saldıramazdı. Çünkü tüm tanrılar tarafından kutsanan bu görev bu kadar belli bir şekilde kesilmesinin kendisine çok ağır patlayacağını biliyordu.
Kazakistan'da enerji
Kazakistan'da enerji Kazakistan'da enerjiyi ve elektrik üretimi, tüketimi ve ithalatını açıklar. Kazakistan enerji politikası enerji ile ilgili Kazakistan siyasetini anlatır.
Hermóðr
Hikayesi
Cesur Hermod'un son durağında bütün rüzgarlar ve kayalar Balder'e olan sevgilerini göstererek ağlamaya başladılar. Fakat bir dev sadece Balder'e olan nefretini dile getiriyordu. Hermod'un yalvarışlarına asla kulak asmayan dev tek bir göz yaşı bile dökmedi.
Kazakistan'da enerji
Genel bakış
Kazakistan net bir enerji ihracatçısıdır. Kazakistan petrol, gaz, kömür ve uranyum rezervlerine sahiptir. Bağımsız Devletler Topluluğu'nun (BDT) önde gelen enerji üreticisidir. Büyük bir petrol, gaz ve kömür üreticisi yanı sıra dünyanın en büyük uranyum cevheri üreticisi ve ihracatçısıdır.
Hermóðr
Hikayesi
Hemen devi yakalayıp Asgard'a götürmek için üstüne doğru zıpladı. Fakat şekil değiştirme yetenekleriyle bilinen Loki anında bir somon balığına dönüştü ve Cesur Hermod'un elinden kurtuldu.
Fakat en güçlü tanrı Thor'un elinden kurtulması o kadar kolay olmayacaktı. Thor, üvey amcasını sonsuz cezasına karar verilmesi üzerine diğer tanrıların huzuruna çıkarttı.
Kazakistan'da enerji
Genel bakış
UEA'ya göre Kazakistan'da birincil enerji arzı 2004'ten 2008'e %29 ve enerji ihracatı %21 artmıştır.
Kaynaklarına göre enerji
Kazakistan yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmak için yeni yollar aramaya başlamıştır. 2015 yılı Ocak ayı sonunda 2013-2020 dönemi için yenilenebilir enerjinin geliştirilmesi üzerine bir eylem planı kabul edilmiştir.
20 Temmuz 2015 günü, Kazakistan Yatırım ve Kalkınma Bakanı, ülkenin enerji tasarrufu programlarının finansmanı için özel bir fon kurulacağını duyurmuştur.
Neft
Kazakistan, petrol rezervlerinin 30 milyar varil olacağını tahmin etmektedir. Karaçağanak, Aktöbe, Mangistav ve Uzen, ülkenin batı kesiminde yer almaktadır. Bütün bunlar 2011 yılında günde 565.000 varil ham petrol ile en büyük petrol üretilen alan olarak yer almaktadır. Ana rezerv alanlarından Tengiz en büyük beş kara petrol alanlarındandır. Bu akım kanıtlanmış rezervlerinin yarısını oluşturur. Hazar Denizi'nde Kaşagan ve Kurmangazı offshore alanlarının en az 14 milyon varil olduğu tahmin edilmektedir. 9-11 milyar varil ile Kaşagan, Orta Doğu'nun dışında büyük bir petrol alanıdır. 2016 yılında günde 1,5 milyon varil üretime ulaşacağı tahmin edilmektedir. Kazakistan 2013 yılında günde 1,64 milyon varil bir tahmini toplam ile üretimde önemli bir neft üreticisidir. Ülke yurt içindeki arzda yüzde 13 civarında petrol tüketir ve geri kalanını büyük petrol piyasalarına ihraç etmektedir. Bugünkü seviyelerin üzerine çıkma durumu olarak sıvı üretim genişleyerek devam etmektedir. Hem ülkenin Tengiz, Karaçağanak ve Kaşagan alanlarını geliştirmekte hem de ihracat verimine eklemektedir.
Kazakistan'ın, Atırav, Çimkent ve Pavlodar kentlerinde üç büyük rafineri bulunmaktadır. Onların bileşik ham rafinaj kapasitesi üçü arasında eşit bölünmüş, kabaca günde yaklaşık 350,000 varil olmaktadır. Eskimiş altyapıya bağlı olarak çoğunlukla kendi kapasitesi sadece yüzde 60 oranında işlemektedir. Hükûmet 2016 yılı civarında tamamlanacak bu birimlerin modernizasyonu için önemli yatırımlar yapmıştır.
Doğal gaz
Kazakistan'ın kanıtlanmış doğal gaz rezervi 85 trilyon kübik feet olmaktadır (2013). Doğal gaz rezervlerinin büyük çoğunluğu Kazakistan'ın batısında bulunan dört alanda yoğunlaşmıştır; Karaçağanak (yüzde 46), Tengiz (yüzde 12), Imashevskoye(yüzde 7) ve Kaşagan (yüzde 12). 2000-2012 yılları arasında doğal gaz üretimi 2012 yılında 40,1 milyar metreküp ile dört kat artmıştır. Ancak, bu gazın sadece yüzde 53'ü ticari amaçlar için kullanılabilmekteydi; geriye kalanı üretimi artırmak için petrol alanlarına yeniden enjekte edildi.
Deniz Gezmiş
Deniz Gezmiş (d. 28 Şubat 1947, Ankara - ö. 6 Mayıs 1972, Ankara), Türk Marksist-Leninist öğrenci lideridir.
Kazakistan'da enerji
Doğal gaz
Kazakistan gaz üretimi 10,5 milyar metreküp (2012) ile iç talebi karşılamak için yeterlidir. Ancak, talep merkezleri (güney, doğu, kuzey) ile tüm üretim merkezleri (batı) bağlanamadığı için sınırlı iç gaz boru hattı şebekesine bağlı ülke, güneyindeki talebi karşılamak için Özbekistan'dan ve kuzey ve doğudaki talebi karşılamak için Rusya'dan gaz ithal etmektedir. Çin'e bağlanan boru hattı 2012 yılında, Orta Asya üzerinden, 8.8 milyar metreküp gaz ihraç etti. 2012 yılında, Kazakistan transit gazının miktarı 96.5 milyar metreküp oldu.
Deniz Gezmiş
1965'te Türkiye İşçi Partisine üye oldu. 1968'de 6. Filo protestolarına katıldı. Aynı yıl İstanbul Üniversitesinin işgaline liderlik etti. 1969'da Filistin'de bulunan Filistin Demokratik Halk Kurtuluş Cephesinin gerilla kampına silahlı eğitim almak ve FDHKC üyeleri ile aynı safta savaşmak için gitti. 20 Aralık 1969'da yakalandı, 18 Eylül 1970'e kadar tutuklu kaldı. Hapisten çıktıktan sonra askere alınacakken askerden kaçtı. Silahlı Marksist-Leninist örgüt Türkiye Halk Kurtuluş Ordusunu kurdu. 29 Aralık 1970'te çalıntı bir otomobille giderken Kavaklıdere Polis Kulübesi'ni kurşunladı, iki polis ağır yaralandı. 11 Ocak 1971'de Türkiye İş Bankası Emek Şubesi soygununu gerçekleştirdi. 4 Mart 1971 günü dört Amerikalıyı kaçırdı, bir bildiri yayımlayarak 400.000 dolar fidye ve "tüm devrimcilerin serbest bırakılmasını" istedi. Güvenlik güçleri 5 Mart'ta kendisini ve Amerikalıları bulmak için THKO'nun "karargâhı" sayılan ODTÜ'yü kuşattı. Öğrencilerle güvenlik güçleri arasında çatışma çıktı. 9 saat süren çatışmada 1'i komando er Mevlüt Meriç olmak üzere 3 kişi öldü, 26 kişi yaralandı. Üniversite süresiz kapatıldı. 9 Mart'ta Amerikalıları serbest bıraktı. 12 Mart 1971 Muhtırası'nın ardından yakalanarak yargılandı ve idama mahkûm edildi. Cezası ertesi yıl Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'la aynı gün infaz edildi.
Kazakistan'da enerji
Kömür
Kazakistan, Orta Asya'nın en büyük kazanılabilir kömür rezervleri üzerinde bulunmaktadır. 33,6 milyon ton rezervi ile küresel toplam rezervlerin yüzde 3,8'ini temsil etmektedir (2013). 2013 yılında, ülke 58.4 milyon ton kömür çıkarmıştır. Kömür üretimi Sovyetler Birliği döneminde yüzde 70 seviyesindeydi. Kazakistan'da en büyük kömür üretim bölgesi olan kuzeydoğudaki Ekibastuz'da, 4,5 milyar ton açık ocak kömür madeni faaliyetiyle Bogatır Kömür (Bogatyr Coal) önde gelen işletme oldu. 2012 yılında Bogatır Kömür 46 milyon ton kömür üretmiştir.
Deniz Gezmiş
Ailesi ve ilk yılları
Deniz Gezmiş, 28 Şubat 1947'de Ankara'nın Ayaş ilçesinde doğdu. Dedeleri, Konya'dan bir vesile ile göç ettikleri   Rize'nin İkizdere ilçesine bağlı Cimil (Başköy) köyündendir. Babası, Ilıca (Aziziye)/Erzurum nüfusuna kayıtlı ilköğretim müfettişi Cemil Gezmiş; annesi, Erzurum'un Tortum ilçesinden ilkokul öğretmeni Mukaddes Gezmiş'tir. Ailenin üç erkek çocuğundan ikincisiydi. Ağabeyi Bora Gezmiş (d. 1944), hukuk fakültesinden ayrılıp bankacılık yapmıştı. Kardeşi Hamdi Gezmiş (1952-2020) ise mali müşavirdi.
Kazakistan'da enerji
Kömür
Kömürün yüzde 75'i, çoğunluğu özellikle iç tüketimde elektrik üretimi için kullanılır. Kazakistan petrolünün büyük ithalatçıları arasında komşu güney Rusya ve Ukrayna yer almaktadır.
Deniz Gezmiş
Ailesi ve ilk yılları
Deniz Gezmiş; ilkokulu Sivas'ın Yıldızeli ilçesinde, ardından Sivas merkezde o dönem Çifte Minareli Medrese'nin eyvanının yerinde bulunan Selçuk İlkokulunda ve ortaokulu ise yine bu ilde Atatürk Ortaokulunda okumuştur. Pek çok kaynakta yazıldığının aksine Şarkışla'da öğrenim görmemiştir ancak 6 yaşına kadar bu ilçede kaldığına dair bilgiler mevcuttur. Liseyi İstanbul'da Haydarpaşa Lisesinde okumuştur. Henüz lise öğrencisiyken sol düşünceyle tanıştı ve kendini döneminin eylemleri içinde buldu.
Kazakistan'da enerji
Kömür
Kazakistan'ın kömür madenlerinde önemli bir güvenlik endişesi patlama kontrolüdür.
Deniz Gezmiş
Siyasi yaşamı
11 Ekim 1965'te Türkiye İşçi Partisi'nin (TİP) Üsküdar ilçe başkanlığına üye oldu. İlk defa 15 Ağustos - 31 Ağustos 1966 tarihleri arasında Ankara'dan İstanbul'a yürüyen Çorum Belediyesi temizlik işçilerinin Taksim Anıtı'na çelenk koymaları sırasında işçilerin desteklenip TÜRK-İŞ yöneticilerinin protesto edildiği gösteri sırasında gözaltına alındı. 6 Temmuz 1966 tarihinde girdiği üniversite sınavında hem fen fakültesini hem de hukuk fakültesini kazandı. Babası, Deniz Gezmiş'in fen fakültesine gitmesini istedi. Gezmiş, babasının isteğini geri çevirmeyerek fen fakültesine gitmeyi kabul etti fakat daha sonra fikir değiştirerek hukuk fakültesine kaydını yaptırdı. 7 Kasım 1966'da İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girdi. Ardından 19 Ocak 1967'de Türkiye Millî Talebe Federasyonu (TMTF) binasının yediemine verilmesi sırasında çıkan olaylarda yakalandı ve bir gün sonra iki arkadaşıyla çıkarıldığı mahkeme tarafından serbest bırakıldı. 22 Kasım 1967'de öğrenci örgütlerinin düzenlediği Kıbrıs Mitingi sırasında Âşık İhsani ile birlikte ABD bayrağını yaktıkları gerekçesi ile gözaltına alınıp daha sonra serbest bırakılan Deniz Gezmiş, Hukuk Fakültesi'nde birlikte okuduğu arkadaşlarıyla birlikte 30 Ocak 1968'de "Devrimci Hukukçular Örgütü"nü kurdu. 7 Mart 1968'de İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi konferans salonunda düzenlenen toplantıda konuşma yapan Devlet Bakanı Seyfi Öztürk'ü protesto ettiği için tutuklandı. 2 Mayıs'a kadar tutuklu kalan Gezmiş, 30 Mayıs'ta 6. Filo'yu protesto ettiği için yargılandı ve beraat etti. Öğrenci eylemleri içinde etkinliği giderek artan Deniz Gezmiş, 12 Haziran 1968'de İstanbul Üniversitesi'nin işgal edilmesine önderlik etti. İşgal Konseyi adına İstanbul Üniversitesi Senatosu ile Baltalimanı'nda yapılan görüşmelere katılan öğrenci heyetinin içinde yer aldı, öğrenci haklarının elde edilip işgalin sona erdirilmesinde etkili oldu. İşgalden kısa bir süre sonra İstanbul'a gelen 6. Filo'yu protesto eylemlerinde yer alan Gezmiş, 30 Temmuz 1968'de bu eylemlerden dolayı tutuklandı ve 20 Eylül 1968'de serbest bırakıldı.
TİP içinde yoğunlaşan, ayrılıklara ve tartışmalara yol açan ideolojik sorunlarda "Millî Demokratik Devrim" grubunun görüşlerini benimseyen Deniz Gezmiş, bu görüşün özellikle devrimci öğrenciler arasında yayılmasında etkili oldu. Ekim 1968'de eylemlerde birlikte olduğu Cihan Alptekin, Mustafa İlker Gürkan, Mustafa Lütfi Kıyıcı, Devran Seymen, Cevat Ercişli, M. Mehdi Beşpınar, Selahattin Okur, Saim Kurul ve Ömer Erim Süerkan'la birlikte Devrimci Öğrenci Birliğini (DÖB) kurdu. 1 Kasım 1968'de TMGT (Türkiye Millî Gençlik Teşkilatı), AÜTB, ODTÜÖB ve DÖB'ün başlattığı "Samsun'dan Ankara'ya Mustafa Kemal Yürüyüşü"nü düzenledi. Ardından 28 Kasım 1968'de ABD Büyükelçisi Kommer'in gelişi sırasında Yeşilköy Havaalanı'nda düzenlenen protesto gösterileri nedeniyle tutuklandı ve 17 Aralık 1968'de serbest bırakıldı.
Kazakistan'da enerji
Kömür
96 milyon ton taşkömürü ve 5 milyon ton linyit kömürü ile: 2009 yılında Kazakistan 8. en büyük kömür üreticisi olmuştur. Taşkömürünün 22 Mt'si (2009) 2009 yılında ihraç edilmiştir. Aynı zamanda 2009 yılında Kazakistan, dünyada 8. en büyük kömür ihracatçısı da olmuştur. 2009 yılında en büyük taşkömürü ihracatçıları: Avustralya 262, Endonezya 230, Rusya 93, Kolombiya 69, Güney Afrika 67, Amerika Birleşik Devletleri 33, Vietnam 25, Kazakistan 22, Kanada 20 ve Çek Cumhuriyeti 4 (Mt) idi. Kazakistan'ın kömür ile karşılaştırıldığında düşük enerji değeri 0.444 TEP/ton vardır, mesela Avustralya 0,689 TEP/ton, riayet ile büyük kömür üreticisidir.
Deniz Gezmiş
Siyasi yaşamı
Oya Sencer'in "Türkiye'de İşçi Sınıfı: Doğuşu ve Yapısı" konulu doktora tezinin Üniversite Profesörler Kurulu tarafından iki kez reddedilmesi üzerine öğrenciler olayı protesto ettiler. Bu protestonun başında Deniz Gezmiş vardı. 27 Aralık 1968 tarihinde polisler tarafından tutuklanacakken ellerinden kurtuldu ve İzmir'e gitti. Bir hafta sonra tutuklu olan arkadaşı Celal Doğan'ın evindeyken baskın sonucu yakalandı. 22 Şubat 1969'da serbest bırakıldı.
Kazakistan'da enerji
Elektrik
2013 yılında, ülke 93.76 milyar KWh ile kömürden 70 milyar kWh (% 81), hidroelektrikten 8 kWh, gazdan 8 milyar kWh enerji üretmiştir. Ülkenin 19.6 GW kurulu toplam üretimi İrtiş Nehri üzerinde bulunan 5 hidroelektrik santral de dâhil olmak üzere 71 enerji santraliyle yapılmaktadır. Üretilen elektriğin yüzde 75'i sanayi tarafından, yüzde 11'i haneler tarafından ve yüzde 2'si de taşıma araçları tarafından tüketilmektedir.
Deniz Gezmiş
Siyasi yaşamı
İstanbul Üniversitesi'nde sağcı güçlerin 16 Mart 1969'da girişmiş olduğu hareketlere öğrenci kitlesiyle birlikte karşı koyan Gezmiş, bu eylemi gerekçe gösterilerek 19 Mart'ta yeniden tutuklanarak 3 Nisan'a kadar hapis yattı. Ardından 31 Mayıs 1969'da İÜ Hukuk Fakültesi öğrencilerinin reform tasarısının gerçekleşmemesini protesto gerekçesiyle giriştikleri işgale önderlik etti. Üniversitenin kapatılıp polise teslim edilmesi nedeniyle çıkan çatışmalarda yaralandı. Hakkında gıyabi tutuklama kararı olmasına rağmen hastaneden kaçan Gezmiş, haziranın sonunda Filistin'de bulunan Filistin Demokratik Halk Kurtuluş Cephesi'nin gerilla kampına silahlı eğitim almak ve FDHKC üyeleri ile aynı safta savaşmak için gitti. Filistin'e gitmeden önce 23 Haziran 1969'da TMGT'nin topladığı 1. Devrimci Milliyetçi Gençlik Kurultayı'na kendisi gibi haklarında tutuklama kararı olan FKF Genel Başkanı Yusuf Küpeli ile birlikte bir mücadele programı gönderdi.
Eylüle kadar Filistin'de gerilla kamplarında kalan Deniz Gezmiş, 28 Ağustos 1969'da, 26 Aralık 1968'de üniversiteyi işgal ettiği gerekçesiyle Hukuk Fakültesinden ihraç edildi. Hakkında tutuklama kararının olduğu bu dönemde gazetecilere gizlendiği yerden demeçler verdi. 23 Eylül 1969'da Hukuk Fakültesinde bulunduğunun ihbar edilmesi üzerine fakülteye düzenlenen polis baskınında teslim olan Gezmiş, 25 Kasım'da serbest bırakıldı. Ancak İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisinde Battal Mehetoğlu'nun sağcılar tarafından öldürülmesinden sonra okulda yapılan aramada ele geçirilen dürbünlü bir tüfeğin Gezmiş'e ait olduğu iddia edilerek hakkında yeniden tutuklama kararı çıkarıldı. 20 Aralık 1969'da yakalanan Gezmiş, kendisiyle birlikte tutuklanan Cihan Alptekin'le birlikte 18 Eylül 1970'e kadar tutuklu kaldı. Hapisten çıktığında askere alındı. "Kafasındaki devrim planlarını gerçekleştirmek" için askere gitmedi. Bundan sonra öğrenci eylemlerinden uzaklaşarak mücadelesini değişik alanlarda sürdürdü. Sinan Cemgil ve Hüseyin İnan'la birlikte Ankara'da THKO'yu kurdu. 29 Aralık 1970'te Yusuf Aslan'ın çaldığı otomobile Sinan Cemgil ve Hüseyin İnan ile birlikte bindi. Yol üzerinde Kavaklıdere Polis Kulübesi'ni kurşunladı, kulübeye on kurşun geldi, görevli polisler Nuri Selçuk ve Vahap Çınar ağır yaralandı. 11 Ocak 1971'de THKO adına Ankara İş Bankası Emek Şubesinin soygununu gerçekleştirenler arasında yer aldı. Bu olaydan sonra Yusuf Aslan'la beraber "vur emri" ile aranmaya başlandı. Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan'ın yakalanmasına yardım eden kişilere 15.000 lira ödül verileceği açıklandı.
4 Mart günü arkadaşlarıyla birlikte sabaha karşı Balgat'taki hava üssünde görevli 4 Amerikalıyı kaçırdı. Bir bildiri yayımlayarak 400.000 dolar fidye ve "tüm devrimcilerin serbest bırakılmasını" istedi. Otuz bin polis ve asker Ankara'da her yeri aradı, kentin bütün giriş ve çıkışları tutuldu. Güvenlik güçleri 5 Mart'ta Deniz Gezmiş'i ve Amerikalıları bulmak için THKO'nun "karargâhı" sayılan ODTÜ'yü kuşattı. Öğrencilerle güvenlik güçleri arasında çatışma çıktı. Öğrencilerle güvenlik güçleri arasında çatışma çıktı. 9 saat süren çatışmada 1'i komando er Mevlüt Meriç olmak üzere 3 kişi öldü, 26 kişi yaralandı. Üniversite süresiz kapatıldı. Gezmiş ve arkadaşları, 9 Mart'ta Amerikalıları serbest bıraktılar. Amerikalıların kaçırılması, ODTÜ'deki çatışma ve ayrıca bu çatışmada bir askerin hayatını kaybetmesi Türk Silahlı Kuvvetlerinde büyük tepki yarattı.
Yakalanışı ve idamı
12 Mart Muhtırası olduktan üç gün sonra yani 15 Mart 1971'de bir motosiklette Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan, diğer motosiklette ise Sinan Cemgil yola çıktılar. Sinan Cemgil daha sonra yol ayrımından Nurhak'a doğru yol aldı. Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ile birlikte Malatya'ya gitmek amacıyla yolda ilerlerken, Sivas girişinde çevirme olduğunu haber almaları üzerine yönlerini Şarkışla'ya çevirdiler. Şarkışla'ya yaklaşık 20 km kala bozulan motosikleti iterek ilçeye götürdüler. Şarkışla'da motosikleti kiraladıkları bir jipe yükledikten kısa bir süre sonra bekçinin aldığı bir ihbar sonucu askerlerin gelmesi üzerine çıkan çatışmada Aslan yaralanarak yere düşünce Deniz Gezmiş tek başına kaçmaya devam etti. Kaçabilmek için bir astsubayın evine zorla girerek kapısının önünde duran arabasına kendisi ile birlikte binmesini sağladı. Astsubay'ın karısı kapıyı kapatmaya çalıştığı esnada kapıya ateş ederek kadının elinin yaralanmasına neden oldu. Astsubay Başçavuş İbrahim Fırıncı'yı rehin aldı. Gezmiş, 16 Mart 1971 Salı günü Sivas'ın Gemerek ilçesinde etrafı sarılarak yakalandı ve Kayseri'ye getirildi ve Kayseri Valisi Abdullah Asım İğneciler'in karşısına çıkarıldı. Buradan Ankara'ya, dönemin İçişleri Bakanı Haldun Menteşeoğlu'nun makamına götürüldü.
Verilen karar daha sonra Türkiye Büyük Millet Meclisine getirildi. 24 Nisan 1972 Pazartesi günü yapılan Meclis oturumunda CHP lideri İsmet İnönü, "27 Mayıs'tan sonra idama mahkûm edilenlerin idam edilmemeleri için parti olarak var güçleriyle çalıştıklarını, siyasi suçlardan dolayı idam olmamasını, yeni bir kanun çıkarılmasını" önerdi ve şöyle devam etti: "Suçluların cezaları müebbet hapse çevrilmelidir. Nihayet bunlar genç, tecrübesiz, taşkın insanlardır. Taşkınlıklarının hiçbir netice veremeyeceği kendilerine ve emsallerine öğretilmiştir." Konuşmalardan sonra yapılan oylamada Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının idam kararı, 48 "ret" oyuna karşılık 273 "kabul" oyu ile Meclis tarafından onaylandı. İsmet İnönü ve Bülent Ecevit "ret", Süleyman Demirel ve Alparslan Türkeş ise "kabul" oyu kullandılar. Necmettin Erbakan ise oylamaya katılmadı. Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay da idamları onayladı.
İdama tanık olan avukatı Halit Çelenk'e göre ise son sözleri şöyledir:
Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının, 1969'da öldürülen Taylan Özgür'ün yanına gömülme istekleri yerine getirilmedi.
Deniz Gezmiş, idamından sonra bayraklaşarak "solun devrim mücadelesi"nin çok önemli bir sembolü oldu. Birçok sol örgütün, başka konularda farklı fikirlerde olmalarına rağmen mutabık kaldıkları nadir konulardan birisi de Gezmiş'in "devrim önderliği"dir.
Olaydan 15 yıl sonra Süleyman Demirel, bir gazeteciye verdiği demeçte idamlar için, "Soğuk savaşın talihsiz olaylarından biri." yorumunu yaptı.
Baba;
Mektup elinize geçmiş olduğu zaman aranızdan ayrılmış bulunuyorum. Ben ne kadar üzülmeyin dersem yine de üzüleceğinizi biliyorum. Fakat bu durumu metanetle karşılamanı istiyorum. İnsanlar doğar, büyür, yaşar, ölürler. Önemli olan çok yaşamak değil, yaşadığı süre içinde fazla şeyler yapabilmektir. Bu nedenle ben erken gitmeyi normal karşılıyorum ve kaldı ki benden evvel giden arkadaşlarım hiçbir zaman ölüm karşısında tereddüt etmemişlerdir. Benim de tereddüte düşmeyeceğimden şüphen olmasın. Oğlun ölüm karşısında aciz ve çaresiz kalmış değildir. O bu yola bilerek girdi ve sonunun da bu olduğunu biliyordu. Seninle düşüncelerimiz ayrı ama beni anlayacağını tahmin ediyorum. Sadece senin değil, Türkiye'de yaşayan Kürt ve Türk halklarının da anlayacağına inanıyorum. Cenazem için avukatlarıma gerekli talimatı verdim. Ayrıca savcıya da bildireceğim. Ankara'da 1969'da ölen arkadaşım Taylan Özgür'ün yanına gömülmek istiyorum. Onun için cenazemi İstanbul'a götürmeye kalkma. Annemi teselli etmek sana düşüyor. Kitaplarımı küçük kardeşime bırakıyorum. Kendisine özellikle tembih et, onun bilim adamı olmasını istiyorum. Bilimle uğraşsın ve unutmasın ki, bilimle uğraşmak da bir yerde insanlığa hizmettir. Son anda yaptıklarımdan en ufak bir pişmanlık duymadığımı belirtir; seni, annemi, ağabeyimi ve kardeşimi devrimciliğimin olanca ateşiyle kucaklarım.
Gerçek dışı iddialar
Deniz Gezmiş'in özellikle Şarkışla ve Gemerek'te yaşadıklarına dair geniş kapsamlı bir araştırma ve ayrıntılı bir kaynak taraması yaparak süreci başından sonuna kadar incelemiş olan Metehan Akbulut edindiği bilgilere dayanarak Deniz Gezmiş'in hayatına dair gerçek dışı söylentilerin ve kurgusal anlatıların bir hayli fazla olduğunu ortaya koyarak bunları tespit etmeye çalışmıştır ve gerçeğe ulaşmanın her koşulda doğru olduğunu belirtmiştir. Bunun için de öncelikle ifade ve dava tutanaklarını esas almış, diğer verilerin bunlarla uyumlu olup olmadığını kontrol etmiştir.
Bir örnek vermek gerekirse bu yazılarda tespit etmiş olduğu Elmalı köyüne dair pek çok asılsız rivayet vardır. Deniz Gezmiş'in Şarkışla'da yaşadığı olayların gerçekleştiği süreç içerisinde Elmalı köyü, asıl nedeni tam anlaşılamayan bir biçimde bir tür efsaneye dönüşmüş durumdadır. Bu durum belki de birbiri ile bağlantısız ve aralarında ilişki dahi bulunmayan bazı olayların tamamen rastlantısal olarak üst üste gelmesinden kaynaklanmaktadır. Örnek vermek gerekirse, Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan'ın Elmalı'da bir gece kaldıkları, Hamamcı Ali'yi sordukları (sanılanın aksine Elmalı köyünden değildir), Deniz Gezmiş'in arkadaşı olduğu iddia edilen paraşüt şehidi Naciye Sakarya'nın gerçekten bu köylü olmasına rağmen idamın hemen sonrasında paraşütünü kasten açmadığına dair tamamen gerçeğe aykırı öykü (gerçekte idamdan çok önce ölmüş olması ve aslında birbirlerini tanıyor olmaları ihtimalinin bile çok düşük olması) ve Yusuf Aslan'ın Elmalı'da Deniz Gezmiş'ten ayrılmak zorunda kaldığına veya orada birbirlerini kaybettiklerine dair bütünüyle yanlış bilgi, Deniz'in sınıf arkadaşının bu köyden olduğu ve onun babasının evinde kalmak için köye girdiği söylentisi... Elmalı köyüne dair neden bu kadar çok söylenti vardır?... Bu sorunun kesin bir cevabı yoktur. Anlatılanların bir kısmı tamamen gerçek dışıdır. Önemli bir kısmı ise bütünüyle kuşkuludur. Bunların hepsi bir araya geldiğinde Deniz Gezmiş hakkında gerçek diye anlatılan olayların önemli bir kısmının yarı efsanevi söylentilere dönüştüğü görülmektedir. Üstelik bu söylentiler sadece Elmalı Köyü ve Şarkışla'da yaşananlara dair de değildir; hayatının pek çok dönemine dair asılsız bilgiler anlatılmış hatta yazılara geçirilmiştir. Örneğin kimi kitaplarda bile yazılı olan Gemerek belediye başkanının evini bastığı iddiasının tamamen asılsız olduğu mantıksal gerekçeleriyle (Gemerek'in içine hiç giremeden yakalandığı) bahsi geçen araştırmalarda açıkça ortaya koyulmuştur.
Görüşleri
16 Mart 1971 günü yakalanan Deniz Gezmiş, karşısına çıkarıldığı Kayseri Valisi'nin:"'Demirel Hükûmeti istifa etti. Memnun musunuz? Hükûmetin istifası siz gençleri tatmin etti mi? Maksadınız bu muydu?'"sorusuna şu cevabı verdi:"'Hayır, Hükûmetle bizim ilişkimiz yok. Biz yeni bir rejim, yeni bir devlet kuracağız. Onunla ilgiliyiz.'"Marksizm-Leninizm ideolojilerini savunan Deniz Gezmiş, idamından önce de şu sözleri söyledi: (Tutanağa alınmamıştır)"'Yaşasın tam bağımsız Türkiye! Yaşasın Marksizm-Leninizm'in yüce ideolojisi! Yaşasın Türk ve Kürt halklarının bağımsızlık mücadelesi! Kahrolsun emperyalizm! Yaşasın işçiler, köylüler!'"THKO davasındaki savunmasında birçok yerde Atatürk'ün devrimlerinin ve Kurtuluş mücadelesinin bir devamı olarak kendilerini gördüklerini ifade etmişlerdir:"'Fikir özgürlüğünü ve Anayasa'yı paravan yapanlar 'önceden Atatürkçü geçinirken O'nun fikir ve şahsiyetini de küçük görmeye başladılar, sadece Mustafa Kemal tarafını beğeniyorlardı.' suçlamasını kesin olarak reddediyorum ve asla kabul etmiyorum. Diğer yurtseverler de bunu kabul etmez. (...) Gerçekler örtülmek isteniyor. Mustafa Kemal'e gerçekten sahip çıkanlar varsa onlar da bizleriz. Onun istiklal-i tam prensibini, ve onun istiklal-i tam Türkiye idealini yalnızca biz devam ettiriyoruz. (...) Bundan tam 42 yıl önce Mustafa Kemal Atatürk bu mücadelenin bayrağını açmıştı. Bugün de genç kuşaklar bu mücadelenin verilmesi gereğine inanmış bulunuyorlar. (...) Atatürk'ün deyimi ile (gençlik) 'inkılapların ve rejimin sahibi ve bekçisidir'. Bu sözlerden gençliğe sadece yurdun emanet edilmediği, onunla birlikte rejimin de emanet edildiği anlaşılmaktadır.' "Deniz Gezmiş'in Atatürk hakkındaki görüşleriyle ilgili olarak kardeşi Bora Gezmiş şöyle demiştir:
Eleştiriler
1971 yılına girerken yayımladığı yeni yıl mesajında Deniz Gezmiş'in başını çektiği üniversite olaylarına ve silahlı eylemlere değinen Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı İsmet İnönü şöyle dedi: "Üniversite özerkliği, zorbaların kanundan kurtularak üniversitelerde baskı yapmaları yetkisi değildir. Silah taşıyorlar ve onunla veya silahsız kanun dinlemiyorlar, hoca dinlemiyorlar. Çalışmak isteyen öğrenciyi zorla alıkoyuyorlarsa öğrenci adına layık olmayan bu kimseler ister sol irticaın aleti olsunlar, ister sağ irticaın; devlet kuvvetleriyle derhal tesirsiz ve yersiz bırakılmak lazımdır. Yurtlar için de durum budur." Deniz Gezmiş'in Amerikalıları kaçırmasından sonra 5 Mart 1971'de Dünya gazetesindeki "Politika" başlıklı köşesinde yayımladığı yazısında Falih Rıfkı Atay, idamdan bahsetti:"'Her zaman bir aşiretten cihangirane bir devlet çıkaramayız ya. Ama ilhamımıza sınır yoktur: Bu defa da banka soyguncusu hayduttan bir kahraman çıkardık. Solların dilinde, eski Çakırcalı gibi destan kahramanı olmuştur. Ama Çakırcalı sonunda bacaklarından baş aşağı asılmıştır. Kanlı eşkıyaların el üstünde tutulduğunu da görecekmişiz! Yazık üniversiteler için harcadığımız on milyonlarca liraya! Eşkıya yetiştirmek için üniversite kurmaya ne lüzum var? Onları dağ da yetiştirir!' "Cumhuriyet yazarı Uğur Mumcu, 12 Eylül Darbesi'nden sonra 17 Eylül 1980 günü yayımladığı yazısında, 12 Mart dönemini değerlendirerek Deniz Gezmiş, Mahir Çayan gibi isimlerin gerçekleştirdikleri banka soyma, adam kaçırma, fidye isteme gibi eylemleri "bireysel terör" olarak tanımladı ve silahlı eylemlere karşı çıkılması gerektiğini ifade etti:"'Solun başvuracağı tek yöntem yasal çizgiler, anayasal çerçevelerdir. Barışçı yollarla oluşmalıdır.'"
Sığınak
Sığınak, nükleer silahlar, konvansiyonel silahlar, biyolojik ve kimyevi harp maddelerinin etkilerinden ve doğal afetlerden; insanlarla, insanların yaşaması ve ülkenin savaş gücünün devamı için zaruri canlı ve cansız kıymetleri korumak amacıyla inşa edilen korunma yerleridir.
Kullanacaklara göre sığınak çeşitleri
Sığınaklar korunacak veya kullanacaklarının durumuna göre ikiye ayrılır.
Kullanım amacına göre sığınak çeşitleri
Sığınaklar kullanma amaçlarına göre ikiye ayrılırlar.
Gerektiğinde genel sığınak olarak kullanılacak yerler
Sinema, tiyatro, eğlence yeri, otopark, garaj, kapalı çarşı ve pasaj gibi yapı ve tesislerin yeraltında inşa edilmelerini teşvik için belediyelerce her türlü kolaylık sağlanması ve bunların gerektiğinde genel sığınak olarak kullanılması için gerekli tedbirlerin alınması zorunludur.
Höðr
Hod (genellikle Hod, Hoder ya da Hodur şeklinde İngilizleştirilir.) İskandinav mitolojisinde kör tanrı, Odin'in oğlu, Balder'in ikizidir. Karanlık ve kış tanrısı. Kardeşi Balder'i, Loki'nin kendisini kandırması sonucu öldürdü. Balder'in ölümünün sorumlusu olarak Vali tarafından öldürüldü.
Hod, Ragnarok 'un ardından tekrar doğacaktır.
Hod tarihi ve sözcüğün anlamı üzerine
Hod sözcüğü değişik dillerinde değişik anlamlara gelmektedir.
Halil ez-Ziyani
Halil İbrahim ez-Ziyani (d. 21 Mayıs 1947), forvet pozisyonunda görev yapmış Suudi futbolcu ve teknik direktördür.
1984 AFC Asya Kupası'nda çalıştırdığı Suudi Arabistan millî futbol takımı ile şampiyonluk yaşadı.
Ben Pon
Bernardus Marinus "Ben" Pon (9 Aralık 1936 - 30 Eylül 2019), Hollandalı otomobil yarışçısı, atıcı ve şarap üreticisidir. Ülkesi adına 1972 Yaz Olimpiyatları'nda mücadele etmiştir.
Kariyeri
Sporcu 1962'deki Formula 1 Hollanda Grand Prix'sinde mücadele etmiştir. Uzun yıllar süren yarış kariyeri sonrası şarap üretimi işine girmiştir.
Otomobil yarışları dışında silahla atıcılık sporu alanında Münih'te düzenlenen 1972 Yaz Olimpiyatları'nda ülkesi adına atıcılık müsabakalarında yer alarak 31. olmuştur.
Ölümü
Hollandalı eski otomobil yarışçısı, atıcılık sporcusu ve şarap üreticisi Ben Pon 9 Aralık 1936'da Amersfoort, Hollanda'da doğdu ve 30 Eylül 2019'da yaşamını sürdürdüğü Los Angeles, Kaliforniya'da 82 yaşında ölmüştür.
Tarihsel materyalizm
Tarihsel materyalizm, Marx ve Engels tarafından ortaya konulan diyalektik materyalizmin doğadan topluma doğru geliştirilerek tarihsel süreçlerin anlaşılmasında ve açıklanmasında kullanılmasıyla formüle edilen yöntemsel yapı. Diyalektik materyalizmde olduğu gibi tarihsel materyalizmi de bir felsefe dizgesi olarak anlayıp açıklamanın yanı sıra, bir bilim yöntemi dahası bir bilimsel kuram olarak değerlendiren düşünceler de vardır. Bu görüşler, Marksizm içindeki eğilimlere göre çeşitli ayrımlar gösterir.
Marx ve Engels'in, Diyalektiği doğanın yapısında kesin bir yasa olarak saptadıktan sonra, bu yasayı toplumsal-tarihsel yapının ve sürecin anlaşılmasında kullanmaya yöneldikleri ve burada maddeci anlayışları uyarınca şekillendirmeye başladıkları sistemin tarihsel materyalizm olarak adlandırıldığı söylenebilir. En genel anlamda tarihsel gelişmenin maddeci bir açıklamasını vermek, dolayısıyla bu gelişimin yasalarını bulgulamak ve buna uygun bir teori ortaya koymak tarihsel materyalizmin içeriğini oluşturur diyebiliriz.
Marx ve Engels, bu eleştirel girişimin sonucunda ulaştıkları kuramsal yapıyla, kafası üzerinde duran Hegelci Diyalektiği ayakları üzerine koyduklarını ileri sürerler. Çünkü onlara göre, böylece tarih, soyut bir tinin açılımı ve gerçekleşmesi olarak değil, maddi temelleri olan ve belirli yasalarla işleyen bir yapının diyalektik ilerlemesi ve gelişimi olarak açıklanabilir.
Alman İdeolojisi'nden Kapital'e Maddeci Tarih Anlayışı
Tarihsel materyalizm, özetle tarihin maddi temelindeki gelişimiyle birlikte diyalektik olarak açıklanması ve bu açıklamanın teorize edilmesidir diyebiliriz. Ayrıca, tarihsel materyalizmin diyalektiğin tarihe uygulanması ile bir tarihsel inceleme yöntemi olduğu kadar, bu inceleme yönteminin belirli yasalarla formüle edilmesi dolayısıyla bir yöntem teorisi ve hatta bu yöntem ve incelemenin değiştirilemez belirli ilkelere dayanması nedeniyle bir tarih felsefesi içerdiğini de söyleyebiliriz.
Tarihsel materyalizm, hem Marksizm-içi hem de Marksizm-dışı kuramsal alanda her zaman etkili olmuş ve etkili olduğu kadar da kuramsal/felsefi sorunların taşıyıcısı durumunda kalmış bir teorik öğretidir. Bu tartışmaları bir sonuca bağlamanın ya da bitirmenin bazı temel güçlükleri vardır, hatta olanaksızdır. Bununla birlikte teorinin ya da yöntemin genel bir şemasını çıkarmak mümkündür:
Tarihsel materyalizm, en genel anlamda "toplumun maddi temelinin üretimi ve yeniden üretiminin tarihsel gelişmede öncül ve belirleyici olduğu" savına dayanır. Buna göre ideolojiler, fikirler ve kültür gibi ögeler ikincil bir düzey olan üst yapıya aittirler ve birincil düzey olan altyapı tarafından belirlenirler. Buradaki ana fikrin, "Maddeyi belirleyen, düşünce değil; düşünceyi belirleyen maddedir." düsturundan geldiği açıktır.
Alman İdeolojisi'nden Kapital'e uzanan çizgide, bu fikrin, çeşitli aşamalardan geçerek ve zaman zaman birbirinde ayrı doğrultulara gidebilecek şekilde eğilimler göstererek oluşturulduğunu söyleyebiliriz. Başlangıçta vurgulanan "tarihsel insan etkinliği" argümanı zamanla yerini kendiliğinden işleyen "tarih yasalarına" bırakma eğilimi gösterse de, bunların aynı tarihsel perspektifin hayata geçirilmesinin ögeleri olduğu belirtilebilir. Alman ideolojisinde tarih biliminin yegane bilim olarak vurgulanması, Marx 'ın konuya yaklaşımı açısından bir ipucu oluşturur.
Alman İdeolojisi ve Feuerbach Üzerine Tezler’de açık bir şekilde Hegelci idealizm'in yanı sıra Ludwing Feuerbach 'ta ifadesi bulduğu varsayılan eski-yeni materyalizm ile de hesaplaşmaya gider Marx ve Engels. Bu hesaplaşmanın sonuçlarından birisi diyalektik anlayışın idealist öznelcilikten arındırılarak maddeci bir konumda yeniden değerlendirilmesi ise diğeri de materyalizm olarak bilinen eğilimin mekanik - nesnelci yanından sıyrılmaya çalışmaktır. Tarihsel materyalizm olarak ifade edilen düşünce dizgesine, bu çabanın sonucunda varılacaktır ve burada maddeci tarih anlayışı genel teorik ilkeler düzeyinde ortaya konulacaktır. Bu çalışmalarda maddi olana vurgu yapılmakta ancak bu pratik kavramıyla birlikte kullanıma sokulmaktadır, yani maddi pratik anlamında.
Maddi pratik, hem düşüncenin hem de toplumsal gelişmenin kaynağı olarak ortaya konulduğunda, tarihsel-toplumsal gelişmenin maddeci bir açıklanışına da teorik bir imkân doğmuş olmaktadır. Marx, "Feuerbach Üzerine Tezler" 'de açık bir şekilde mekanik materyalizme karşı tarihsel-toplumsal insan fikrini vurgular ve praxis kavramını öne çıkarır. Elbette daha sonra teorisinin birkaç bağlamda yön değiştirdiği söylenebilir ve Marx sonrası Marksizm tartışmalarının ana konularının buradan kaynaklandığı da belirtilebilir; ancak Marx'ın burada hazırladığı tezlerden vazgeçtiğini beyan etmesi söz konusu değildir - sonraki yapıtlarında buradaki nosyonlar, örneğin praxis nosyonu çok görünmemekle birlikte bu aşamada Marx, geleneksel materyalizme itirazını, teorik karşıtlıkların çözümünün salt teorik bir mesele olmadığının aksine bunun pratik bir mesele olduğunun vurgulanmasıyla dile getirir. Bu görüş bütün tarihsel materyalizm anlayışının genel bir ifadelendirilmesidir.
Maddi pratikten kastedilen, daha sonraki çalışmalarda belirginleşeceği gibi üretim yapısı ya da üretim tarzı denilen nosyonların içinde gizlidir. Engels'in kısmen Diyalektik materyalizmi ve tarihsel materyalizmi sistematize etme yönünde zorlayıcı çabalara girdiğini söyleyebiliriz, ancak Marx'ın bu girişimlere müdahale etmediği bilindiğine göre aralarında bir çelişki görünmemektedir. Engels Doga'nın diyalektiğinde, Anti-Dühring 'de, Ludwing Feuerbach ve Klasik Alman Felsefesinin Sonu’nda Marx ile oluşturdukları kavramları ve diyalektik ve materyalist perspektifleri önce doğaya sonra da topluma tarihe uyarlar, bunların savunusunu ortaya koymaya çalışır. Marx ve Engels için maddi pratik önsel ve belirleyicidir. Tarih üzerine bir düşünce de doğal olarak maddi temele işaret eden bir kuram olmalıdır. Buna göre toplumsal biçimler ve onların içeriksel gelişimi altyapının bir ürünüdür.
Bu noktadan itibaren devreye altyapı - üstyapı, üretim tarzı, üretim araçları - üretim ilişkileri, maddi üretim biçimleri - toplumsal biçimler gibi çokça ekonomi tınılı kavram ve kategori girer. Marx'ın tarihsel kuramı, kendi çalışmalarının seyrini izleyerek bu şekilde soyut formülasyonlardan somut inceleme alanına dönüşür; ki bunun anlamı Kapital adlı ünlü çalışmasında ve onu önceleyen Grundrisse'de ortaya konulur. Tüm bu ekonomik içerikli terimler soyut tarihsel materyalizm anlayışının somut uygulanma ve analiz etme araçlarıdır. Üretimin maddi yapısı toplumsal-tarihsel alanın maddi temelini oluşturur ve bu anlayışa göre tarihsel materyalizm tarihin bilimsel olarak açıklanmasına buradan başlanacağını söyler.
Maddeci Bir Tarih Anlayışı Mümkün mü?
Bu soru, her zaman Marksizm içinden ve dışından soruşturulmaktadır. Genel olarak materyalizmin ve özgül olarak da Marksist materyalizmin kuramsal düzlemde hem çarpıcı derecede ciddi boyutlarda sorunları söz konusudur. Tarihsel materyalizm bu sorunlar yumağının özgül bir başka boyutudur, ancak materyalizm tartışmasının belli bir noktada oraya kayması kaçınılmazdır.
Karalar, Kocaali
Melen Barajı projesinde yer aldığı için mahalle kaldırılmıştır.
Tarihsel materyalizm
Maddeci Bir Tarih Anlayışı Mümkün mü?
Roy Bihaskar materyalizm'i ve onun özel bir türevi olan tarihsel materyalizmin imkânlarını soruşturup değerlendirirken, "tarihsel materyalizmin kökleri ontolojik materyalizmde bulunur, yani bilimsel gerçekçi bir ontoloji ve epistemolojiyi ön varsayar ve pratik materyalizmin niteliksel ve özenli bir açıklanışından oluşur" demektedir. Bunun anlamı, tarihsel materyalizmin teorik güçlüklerine rağmen, tarihsel-toplumsal yaşamın anlaşılıp açıklanmasında çok önemli kuramsal bir statüye ve kimi teorik araçlara sahip olmasıdır. Bununla birlikte soru, kuramsal düzeyde doyurucu bir cevap ihtiyacıyla birlikte hâlen geçerliliğini korumaktadır: ''Materyalist bir Tarih anlayışı mümkün müdür? Nasıl?''
Vladamir Lenin'in söz konusu kuramsal meselelere doğrudan ilgilenmediği söylenebilir. Ancak o daha çok Engels'in sistematize ettiği doğrultuda ve politik pratik içinde Diyalektik ve tarihsel materyalizm in formülasyonlarını savunulabilir bir şekilde sistematize etmeye çalışmıştır. Tarihsel materyalizmin sorunlarının, diğer kuramsal sorunların genelinde olduğu gibi daha çok içeriden teorik pratik düzleminde başka teorisyenlerce üstlenilmeye çalışıldığını görürüz. Daha çok ve asıl Batı Marksizmi olarak bilinen düşünürleri anabiliriz bu bağlamda.
Bunlar, politik pratik bakımdan değil, daha çok teorik pratik bakımdan öne çıkan Marksist düşünürlerdir. Georg Lukács,Antonio Gramsci, Louis Althusser ya da Frankfurt Okulu düşünürleri belli başlı ana eğilimleri temsil eden isimler olarak anılabilir. Lukacs’ın doğrultusunda giden Hegelci-marksizm ile Althusser'de kesin ifadesini bulan Yapısalcı Marksizm, tarihsel materyalizmin ne olduğuna, hangi kavram ve kategorilerin nasıl anlamlandırılacağına dair tamamen farklı yollardan giderler ve farklı sonuçlara ulaşırlar. Gramsci kısmen her iki eğilimde dışında duracak öğeler barındırır. Bu iç-tartışmada düşünürlerin kuramsal çabası etkileyicidir ve Marksizm dışında da her zaman önemli olmuştur.
Helsinki Üniversitesi Merkez Hastanesi
Helsinki Üniversitesi Merkez Hastanesi (Fince: Helsingin yliopistollinen keskussairaala (HYKS); İsveççe: Helsingfors universitets centralsjukhus (HUCS)), Finlandiya'da bulunan en büyük üniversite hastanesidir. Helsinki, Espoo ve Vantaa'daki 16 hastaneyi kapsamaktadır. HUCH Hastane Alanı, Helsinki ve Uusimaa'deki beş hastane alanından biridir.
Helsinki bölgesindeki HUCH hastaneleri Lastenlinna, Çocuk Hastanesi, Doğum ve Jinekoloji Bölümü, Onkoloji Bölümü, Kulak ve Göz Hastanesi, Hesperia Hastanesi; Kätilöopisto Doğum Hastanesi, Lapinlahti Hastanesi, Maria Hastanesi, Meilahti Hastanesi, Deri ve Alerji Hastanesi, Cerrahi Hastanesi, Töölö Hastanesi'dir.
Yolçatı, Bolu
Yolçatı, Bolu ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Kıymetli evrak
Kıymetli evrak; Ticaret Kanunu’nda, bunlarda mündemiç olan hak senetten ayrı olarak dermeyan edilemediği gibi, başkalarına da devredilemez senetlerdir” şeklinde tanımlanmıştır. Kanunda yer alan bu tanımda, kıymetli evraklar, bir hakkın aracı değil, hakkın unsuru olarak kabul edilmektedir. Hak böylece senede bağlanarak, bir yandan tedavül kolaylığı sağlanırken, diğer yandan şekil şartları ve tekeffül hükümleri ile de güvenlik ihtiyacı güdülmektedir. Birer kıymetli evrak olan para, emtia ve pay senetleri tedavül ve güvenliği en iyi şekilde sağlarlar. Kısaca, kıymetli evrak, hakkın senede bağlı olduğu ve hakkın senetsiz olarak ileri sürülemediği ve devrinin mümkün olmadığı,içerdikleri hakkı temsil etmeleri bakımından bizatihi bir değer ifade eden senetlerdir.
Yolçatı, Bolu
Tarihçe
Köy yerel halk arasında "Tetova" veya "Tetuva" olarak bilinir.
Coğrafya
Köy, Bolu il merkezine 10 km uzaklıktadır.
Tevfik Kasımov
Tevfik Mesim oğlu Kasımov (10 Nisan 1938 - 29 Ocak 2020), Azeri siyasetçi ve diplomat. Azerbaycan eski dışişleri bakanı ve Azerbaycan Halk Cephesi kurucu üyesi.
Hayatı
Kasımov 10 Nisan 1938'de Leki köyü, Ağdaş Rayonu, Azerbaycan'da doğdu. Eski Azerbaycan Devlet Başkanı Ebulfez Elçibey döneminde 4 Temmuz 1992'de Azerbaycan Dışişleri Bakanı olarak atanarak 26 Haziran 1993 tarihine kadar görev almıştır.
Ölümü
Azeri siyasetçi ve diplomat Tevfik Kasımov 29 Ocak 2020'de yaşamını sürdürdūğü Luzern, İsviçre'de 81 yaşında ölmüştür.
Kalkedon Amentüsü
Kalkedon Amentüsü (aynı zamanda Kalkedon İnancı olarak da adlandırılır), MS 451'de Kalkedon Konsili'nde kabul edilen Mesih'in doğasının (Diofizitizm olduğu) beyanıdır. Kalkedon, Küçük Asya'da bulunan Erken Hristiyanlık merkeziydi. Konsil, Katolik, Doğu Ortodoks, Lutheran, Anglikan ve Reform kiliselerini içeren Kalkedon kiliseleri tarafından kabul edilen ekümenik konseylerin dördüncüsüdür.
Bağlam
Kalkedon Konsili, bazen "Hırsız Sinod" olarak anılan 449'da İkinci Efes Konsili'nde galip gelen Konstantinopolis Arşimandrit'i Eutyches tarafından önerilen Mesih'in "tek tabiatlı" görüşü ışığında Kristolojik sorunu ele almak üzere toplandı. }}
İçerik
Tanımın tam metni Birinci Efes Konsili'nin kararlarını, İznik İnancı'nın üstünlüğünü (325) ve Birinci Konstantinopolis Konsili'nin (381) diğer tanımlarını yeniden teyit eder.
Harmancık, Bayramören
Harmancık, Çankırı ilinin Bayramören ilçesine bağlı bir köydür.