cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Polietilen tereftalat
Bozulma
Bunu azaltmanın bir yolu kopolimer kullanmaktır. CHDM veya izoftalik asit gibi komonomerler erime sıcaklığını düşürür ve PET'in kristallik derecesini düşürür (malzeme şişe imalatı için kullanıldığında özellikle önemlidir). Böylece reçine daha düşük sıcaklıklarda ve/veya daha düşük kuvvetle plastik oluşturulabilir. Bu bitmiş ürünün asetaldehit içeriğini kabul edilebilir (yani farkedilemez) bir düzeye indirerek bozulmayı önlemeye yardımcı olur. Yukarıdaki kopolimerler 'e bakın. Polimerin stabilitesini iyileştirmenin bir başka yolu stabilizatörlerin özellikle fosfitler gibi antioksidanlar kullanmaktır. Son zamanlarda nanoyapılı kimyasallar kullanılarak malzemenin moleküler düzeyde stabilizasyonu da düşünülmüştür.
Antimon
Antimon (Sb) antimon trioksit (Sb2O3) gibi bileşikler şeklinde katalizör (Sb2O3) veya PET üretiminde antimon triasetat olarak kullanılan bir metaloid elementtir. İmalattan sonra ürünün yüzeyinde tespit edilebilir miktarda antimon bulunabilir. Bu kalıntı yıkama ile çıkarılabilir. Antimon aynı zamanda malzemenin içinde kalır ve böylece yiyecek ve içeceklere geçebilir. PET'i kaynamaya veya mikrodalgaya maruz bırakmak antimon seviyelerini önemli ölçüde artırabilir, muhtemelen US EPA maksimum kontaminasyon seviyelerinin üzerine çıkabilir. DSÖ tarafından değerlendirilen içme suyu limiti milyarda 20 kısımdır (WHO, 2003) ve Amerika Birleşik Devletleri'nde içme suyu limiti milyarda 6 kısımdır. Antimon trioksit ağızdan alındığında düşük toksisiteye sahip olsa da, varlığı hala endişe vericidir. İsviçre Federal Halk Sağlığı Dairesi, PET ve camda şişelenmiş suları karşılaştırarak antimon göçü miktarını araştırdı: PET şişelerdeki suyun antimon konsantrasyonları daha yüksekti, ancak yine de izin verilen maksimum konsantrasyonun çok altındaydı. İsviçre Federal Halk Sağlığı Dairesi, küçük miktarlarda antimonun PET'ten şişelenmiş suya geçtiği ancak sonuçta ortaya çıkan düşük konsantrasyonların ("tolere edilebilir günlük alım" ın %1'i WHO) sağlık riskinin ihmal edilebilir olduğu sonucuna varmıştır. Daha sonra (2006) ancak daha geniş çapta duyurulan bir çalışma PET şişelerde suda benzer miktarlarda antimon buldu. DSÖ, içme suyundaki antimon için bir risk değerlendirmesi yayınladı. Bununla birlikte Birleşik Krallık'ta PET'te üretilen ve şişelenen meyve suyu konsantrelerinin musluk suyu için 5  ug/L olan AB sınırlarının çok üzerinde 44,7   µg/L'ye kadar antimon içerdiği bulunmuştur.
Kayalar, Bozkurt
Kayalar, Kastamonu ilinin Bozkurt ilçesine bağlı bir köydür.
Polietilen tereftalat
Biyolojik bozunma
Nocardia cinsindeki en az bir bakteri türü PET'i bir esteraz enzimi ile bozabilir. Japon bilim insanları PET'i bakterinin sindirebileceği daha küçük parçalara ayırabilen iki enzime sahip olan bir "Ideonella sakaiensis" 'bakterisini izole ettiler. Bir ''I kolonisi. sakaiensis'' plastik bir filmi yaklaşık altı haftada parçalayabilir. Nisan 2020'de bir Fransız üniversitesi şimdiye kadar bildirilen tüm PET hidrolazlarından daha iyi performans gösteren, oldukça verimli, optimize edilmiş bir enzimin keşfini duyurdu. Bu keşif döngüsel PET ekonomisi kavramına doğru önemli bir adım olabilir.
Güvenlik
Nisan 2010'da Environmental Health Perspectives dergisinde yayınlanan yorum PET'in endokrin bozucu 'ları ortak kullanım koşulları ve bu konuda önerilen araştırma koşulları altında verebileceğini öne sürdü. Önerilen mekanizmalar ftalatların süzülmesini ve antimon 'un süzülmesini içerir. Nisan 2012'de Journal of Environmental Monitoring de yayınlanan bir makale PET şişelerde depolanan deiyonize su daki antimon konsantrasyonunun 60 °C (140 °F)'ye kadar olan sıcaklıklarda kısa süre saklansa bile AB'nin kabul edilebilir sınırı içinde kaldığı sonucuna varmaktadır, şişelenmiş içerikler (su veya alkolsüz içecekler) oda sıcaklığında bir yıldan kısa bir süre saklandıktan sonra zaman zaman AB sınırını aşabilir.
Kayalar, Bozkurt
Coğrafya
Köy, Kastamonu il merkezine 104 km, Bozkurt ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır.
Polietilen tereftalat
Tarihi
PET, 1941 yılında John Rex Whinfield, James Tennant Dickson vr işverenleri Calico Printers' Association tarafından İngiltere, Manchester'da patentlendi. PET şişe ise 1973 yılında patentlenmiştir.
Kullanımları
Geçirgenliğini azaltmak, film yüzeyini yansıtıcı veya mat yapmak için ince film buharlaştırma tekniğiyle İki eksenli yönlendirilmiş PET film üzerine metal alüminize edilir (genellikle ticari isimlerinden biri olan "Mylar" tarafından bilinir) (MPET). Bu özellikler gıdalar için esnek paketleme, ısı yalıtımı (uzay battaniyesi gibi) birçok uygulamada yararlıdır. Yüksek mekanik mukavemeti nedeniyle PET film genellikle bant uygulamalarında örneğin manyetik bant için taşıyıcı veya basınca duyarlı yapışkan bantlar için altlık yapımında kullanılır.
Yönsüz PET levhası, paket tepsisi ve blister ambalaj yapmak için ısıyla şekillendirilebilir. Kristalize edilebilir PET kullanılıyorsa tepsiler hem donma hem de fırında pişirme sıcaklıklarına dayandıkları için dondurulmuş akşam yemekleri için kullanılabilir. Hem amorf PET hem de BoPET çıplak göze göre şeffaftır. Renk- veren boyalar kolaylıkla PET levhaya formüle edilebilir.
Cam parçacıklar veya lifler ile doldurulduğunda çok sert ve daha dayanıklı olur.
PET ince film güneş pillerinde altlık olarak kullanılır.
PET deniz altı kablolarında su geçirmez bir engel olarak kullanılır.
Terylene tavandan geçerken halatların aşınmasını önlemeye yardımcı olmak için çan halat üstlerine de eklenir.
PET, 2014 sonlarından beri tip IV kompozit yüksek basınç gaz silindirlerinde astar malzemesi olarak kullanılır. PET daha önce kullanılan (LD)PE'den oksijene karşı çok daha iyi bir bariyer görevi görür.
PET, 3D baskı filamanı olarak ve ayrıca 3D baskı plastiğinde PETG kullanılır.
Arıtma ve arındırma
Genelde aşağıdakiler geçerlidir: İşlemde yabancı maddeler ne kadar erken çıkarılırsa ve bu ne kadar kapsamlı yapılırsa işlem o kadar verimli olur. PET'in aralığındaki yüksek plastikleştirme sıcaklığı PVC, PLA, poliolefin,kimyasal odun hamuru gibi gibi hemen hemen tüm yaygın organik safsızlıkların nedenidir ve kağıt lifleri, polivinil asetat, erimiş yapıştırıcı, renklendirici maddeler, şeker ve protein kalıntıları renkli bozunma ürünlerine dönüştürülür bu arada reaktif bozunma ürünleri de açığa çıkabilir. Daha sonra polimer zincirindeki kusurların sayısı önemli ölçüde artar. Safsızlıkların partikül boyutu dağılımı çok geniştir, 60–1000 µm'lik büyük parçacıklar çıplak gözle görülebilen ve filtrelenmesi kolay daha az kirliliği temsil eder çünkü toplam yüzeyleri nispeten küçüktür ve bozunma hızı bu nedenle daha azdır. Polimerdeki kusurların sıklığını artıran mikroskobik parçacıkların etkisi çok sayıda oldukları için nispeten daha büyüktür.
"Gözün görmediği şey kalbi üzmez" sloganı birçok geri dönüşüm sürecinde çok önemli kabul edilir. Bu nedenle verimli ayırmanın yanı sıra görünür safsızlık partiküllerinin eriyik filtreleme işlemleriyle uzaklaştırılması bu durumda belirli bir rol oynar. Genel olarak toplanan şişelerden PET şişe pulları yapma işlemlerinin farklı atık akışlarının bileşim ve kalite açısından farklı olması kadar çok yönlü olduğu söylenebilir. Teknolojiye göre bunu yapmanın tek bir yolu yoktur. Bu arada pul üretim tesisleri ve bileşenleri sunan birçok mühendislik şirketi var ve bir veya diğer tesis tasarımına karar vermek zordur. Yine de bu ilkelerin çoğunu paylaşan süreçler var. Girdi malzemesinin bileşimine ve safsızlık seviyesine bağlı olarak aşağıdaki genel işlem adımları uygulanır.
Kirlilikler ve malzeme kusurları
Polimerik malzemede biriken olası safsızlıkların ve malzeme kusurlarının sayısı artan hizmet ömrü, büyüyen nihai uygulamalar ve tekrarlanan geri dönüşüm dikkate alınarak - işlerken ve polimeri kullanırken - kalıcı olarak artmaktadır. Geri dönüştürülmüş PET şişeler söz konusu olduğunda belirtilen kusurlar aşağıdaki gruplarda sıralanabilir:
Yukarıda bahsedilen kimyasal kusurlar ve safsızlıklar dikkate alındığında kimyasal ve fiziksel laboratuvar analizleri ile tespit edilebilen her geri dönüşüm döngüsü sırasında aşağıdaki polimer özelliklerinde devam eden bir değişiklik vardır.
Özellikle:
PET şişelerin geri dönüşümü, çok çeşitli mühendislik şirketleri tarafından sunulan endüstriyel standart bir süreçtir.
Geri dönüştürülmüş polyester için işleme örnekleri
Polyester ile geri dönüşüm süreçleri neredeyse birincil peletlere veya eriyiklere dayalı üretim süreçleri kadar çeşitlidir. Geri dönüştürülmüş malzemelerin saflığına bağlı olarak polyester bugün polyester üretim işlemlerinin çoğunda işlenmemiş polimerle harman olarak veya giderek artan bir şekilde % 100 geri dönüştürülmüş polimer olarak kullanılabilir. Düşük kalınlıktaki BOPET filmi, >6000 m/dak'da FDY eğirme yoluyla optik film veya iplikler gibi özel uygulamalar, mikrofilamanlar ve mikro-lifler gibi bazı istisnalar yalnızca daha önce hiç işlenmemiş polyesterden üretilir.
Şişe pullarının basitçe yeniden peletlenmesi
Bu işlem şişe atığının pulları kurutarak ve kristalize ederek, plastikleştirerek ve filtreleyerek ve ayrıca peletleştirerek pullara dönüştürülmesinden oluşur. Ürün PET pullarının tam ön kurutmasının ne kadar tam olarak yapıldığına bağlı olarak 0,55-0,7 dℓ/g aralığında bir iç viskoziteye sahip amorf bir yeniden yapılmış granüldür.
İşleme ürünleri:
Yeniden peletleme yönteminin seçilmesi bir tarafta enerji yoğun, maliyetli ve termal tahribata neden olan ek dönüştürme sürecine sahip olmak anlamına gelir. Diğer tarafta, peletleme aşaması aşağıdaki avantajları sağlamaktadır:
Şişeler için PET pellet veya pul imalatı (şişeden şişeye) ve A-PET
Bu süreç ilke olarak yukarıda anlatılana benzer; bununla birlikte üretilen peletler doğrudan (sürekli veya kesintili olarak) kristalleştirilir ve daha sonra bir tamburlu kurutucu veya dikey bir tüp reaktörde bir katı hal polikondensasyona (SSP) tabi tutulur. Bu işleme adımı sırasında, 0.80–0.085 dℓ/g'lik karşılık gelen içsel viskozite yeniden oluşturulur ve aynı zamanda asetaldehit içeriği <1 ppm'ye düşürülür.
Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki bazı makine üreticilerinin ve hat yapımcılarının bağımsız geri dönüşüm süreçleri yapmak için çaba sarf etme gerçeği örn. Yeni Nesil Geri Dönüşüm (NGR), BePET, Starlinger, URRC veya BÜHLER gibi şişeden şişeye (B-2-B) süreci genelde gerekli ekstraksiyon kalıntılarının "varlığının" kanıtını sağlamayı ve işlenmiş polyesterin gıda sektöründe uygulanması için gerekli challenge testini uygulayarak FDA'ya göre model kirletici maddelerin uzaklaştırılmasını amaçlar. Bu işlem onayının yanı sıra yine de bu tür işlemlerin herhangi bir kullanıcısının kendi işlemleri için kendi ürettikleri hammaddelerin FDA sınırlarını sürekli kontrol etmesi gerekir.
Şişe hurdalarının doğrudan dönüşümü
Maliyetten tasarruf etmek için iplik fabrikaları, çemberleme fabrikaları veya dökme film fabrikaları gibi artan sayıda polyester ara üreticisi kullanılmış şişelerin işlenmesinden artan şekilde polyester ara ürün sayısını üretme bakış açısıyla PET-hurdalarının doğrudan kullanımı üzerinde çalışmaktadır. Gerekli viskozitenin ayarlanması için pulların verimli bir şekilde kurutulmasının yanı sıra, viskoziteyi pulların erime fazında veya katı haldeki polikondensasyonunda polikondansasyon yoluyla yeniden oluşturmak gerekebilir. En son PET pul dönüştürme işlemleri nemi giderme ve pulun ön kurutmasını ortadan kaldırmak için ikiz vidalı ekstrüderler, çok vidalı ekstrüderler veya çok dönüşlü sistemler uygulamak ve tesadüfi vakumla gaz gidermektir. Bu işlemler hidrolizin neden olduğu önemli viskozite düşüşü olmaksızın kurutulmamış PET pullarının dönüştürülmesine imkan verir.
PET şişe pullarının tüketimiyle ilgili olarak, yaklaşık % 70'lik ana kısım elyaf ve filamanlara dönüştürülür. Eğirme işlemlerinde şişe pulları gibi doğrudan ikincil malzemeler kullanılırken, elde edilecek birkaç işleme prensibi vardır.
POY üretimi için yüksek hızlı eğirme prosesleri normalde 0.62-0.64 dℓ/g viskoziteye ihtiyaç duyar. Şişe pullarından başlayarak viskozite kurutma derecesine göre ayarlanabilir. Tam mat veya yarı mat iplikler için ek TiO2 kullanımı gereklidir. Püskürtme memelerini korumak için her durumda eriyiğin verimli bir şekilde filtrelenmesi gereklidir. Şu an için % 100 geri dönüşümlü polyesterden yapılan POY miktarı oldukça düşüktür çünkü bu işlem yüksek saflıkta eriyik eğirmeyi gerektirir. Çoğu zaman işlenmemiş ve geri dönüştürülmüş peletlerin bir karışımı kullanılır.
Dokumasız eğirme (Non-woven) tekstil uygulamaları için ince titre alanında ve ayrıca temel malzemeler olarak ağır eğirme dokunmamış kumaşlarda, örn. çatı kaplamaları veya yol yapımında - şişe pullarının eğrilmesiyle üretilebilir. Eğirme viskozitesi yine 0,58–0,65 dℓ/g aralığındadır.
Geri dönüştürülmüş malzemelerin kullanıldığı artan ilgi alanlarından biri yüksek mukavemetli ambalaj şeritlerinin ve monofilamanların üretimidir. Her iki durumda da ilk hammadde daha yüksek iç viskoziteli esasen geri dönüştürülmüş malzemedir. Yüksek mukavemetli ambalaj şeritlerinin yanı sıra monofilament daha sonra erimiş eğirme işleminde üretilir.
Monomerlere geri dönüşüm
Polietilen tereftalat bileşen monomerleri elde etmek için depolimerize edilebilir. Saflaştırmadan sonra monomerler yeni polietilen tereftalat hazırlamak için kullanılabilir. Polietilen tereftalat içindeki ester bağları hidroliz veya transesterifikasyon ile ayrılabilir. Reaksiyonlar üretimde kullanılanların tersidir.
Kısmi glikoliz
Kısmi glikoliz (etilen glikol ile transesterifikasyon) sert polimeri düşük sıcaklıkta eriyik filtreden geçirilebilen kısa zincirli oligomerlere dönüştürür. Safsızlıklardan arındırıldıktan sonra oligomerler polimerizasyon için üretim sürecine geri beslenebilir.
Görev hatta üretilen şişe peletlerinin kalitesini korurken % 10-25 şişe pullarını beslemekten ibarettir. Bu amaç PET şişe pullarının - tek veya çok vidalı bir ekstrüderde gerçekleştirilebilen ilk plastikleştirme sırasında küçük miktarlarda etilen glikol eklenerek yaklaşık 0,30 dℓ/g'lik bir iç viskoziteye indirgenmesiyle ve düşük viskoziteli eriyik akımını doğrudan plastikleştirmeden sonra verimli bir filtrasyona tabi tutarak çözülür. Ayrıca sıcaklık mümkün olan en düşük sınıra getirilir. Ek olarak bu şekilde işleme ile hidro peroksitlerin kimyasal olarak parçalanma olasılığı plastikleştirme sırasında doğrudan uygun bir P-stabilizatörün eklenmesi ile mümkündür. Hidro peroksit gruplarının imhası diğer işlemlerle birlikte örneğin H3PO3'nin eklenmesiyle pul işlemenin son aşamasında zaten gerçekleştirilmektedir.
Kısmen glikolize ve ince filtre edilmiş geri dönüştürülmüş malzeme sürekli olarak esterleştirme veya ön-yoğunlaştırma reaktörüne beslenir, hammaddelerin dozaj miktarları buna göre ayarlanır.
Sürmene
Sürmene (Osmanlıca: ﺳﻮرﻣﻨﻪ Sürmena, Romeika: Σούρμενα, Súrmena), Trabzon'un bir ilçesidir.
Tarihçe
MÖ 8. yüzyılda Milet kolonicileri önce Sinop, sonrasında da Trabzon'a yerleşmeye (M.Ö. 756) başlayarak Kolhis halkları olarak tanımlanan yerli halkla ticaret yapmaya başlamışlardı. Trabzon’da yerleşimin daha eski dönemlere kadar uzandığı düşünülse de en azından Miletli kolonicilerin yerleşmesiyle bölgeden yazılı kaynaklarla haberdar olunmaya başlanmıştır. Sürmene adıyla bilinen yerinde bu tarihlerden sonra koloniciler ile yerli halkın ticaret içinde bulundukları bir pazar yeri olarak kurulmuş olması muhtemeldir. Doğu Karadeniz MÖ 6. yüzyıl başlarında Pers topraklarına katılsa da koloniciler imtiyazlı haklara sahip olarak ticaretlerini sürdürebildiler. Herodot, Pers İmparatoru I. Serhas'ın günümüz Yunanistan topraklarına yaptığı sefer esnasında ordusunda yer alanlar arasında Trabzon bölgesinden Tiberenler, Makronlar ve Mosinikler gibi yerel halklardan olduğu bilgisini vermektedir. Ksenofon'un MÖ 4. yüzyılda kaleme aldığı Anabasis adlı eserinde de Trabzon'un doğusunda yaşayan yerel halklardan birisi olarak Makronlar'dan bahsetmiştir ki bunların Zanlar'ı oluşturan Lazlar ve Megrellerin ataları oldukları genel kabul görmektedir. Bir süre Mitridatis adlı bir Pers soylusu tarafından kurulan Pontus Krallığı (MÖ 281-66) topraklarında kalan Sürmene, sonrasında Roma topraklarına katıldı. Kısa süreli el değiştirmelerden sonra MÖ 63 yılında Trabzon bölgesi kesin olarak Roma idaresine girmiş oldu. Tarih boyunca Sürmene adı, birbirine yakın birkaç yerleşim yeri için kullanılmıştır. Roma ve Bizans döneminde MS 3. yüzyıldan itibaren Sourmania/Susurmena/Sousourmena olarak bilinen yerleşimin adı zamanla Sürmene’ye evrilmiştir. Bu nedenle de günümüz Araklı ve Köprübaşı ilçelerinin tarihi 20. yüzyıl ortalarına kadar Sürmene tarihiyle iç içedir. Roma valisi Arrianus'un MS 131/132 yılında yazdığı Periplus Ponti Euxini adlı eserinde İssiporto (Hyssiporto) Limanı olarak bahsettiği yer, günümüz Araklı Limanını tarif etmektedir. MÖ 6. yüzyılda yaşamış antik dönem coğrafyacısı Pseudo-Skylaks'ın Rize ve Trabzon arasında bulunduğundan bahsettiği Psaron Limanının da bu liman olması kuvvetle muhtemeldir. Limana ismini veren İsso/Hyssos Nehri de günümüzde Karadere olarak adlandırılmaktadır. Bu dönemde Roma İmparatorluğu'nun doğu sınırında olması nedeniyle Karadere'nin Karadeniz'e mansapladığı yerdeki limanı kontrol eden kalede bir Roma garnizonu (Hyssus Lejyonu) bulunmaktaydı. Limanı kontrol eden bu garnizonun, Canayer platosunda bulunan kale (Günümüz Araklı ilçesi Buzluca mahallesi sınırlarında) ya da Araklı Burnunda bulunan kale olduğu düşünülmektedir. Bazı görüşlere göre ise limanda bulunan kale, Caneyer kalesinin sahildeki uzantısı şeklinde bir parçasını oluşturmaktaydı. O dönemde günümüz Gümüşhane ilinin Sadak köyünde bulunan Satala Lejyonu ile bu limanın Karadere güzergâhı boyunca kara bağlantısı bulunuyordu ki bu sayede Trabzon'un iç bölgelere bağlantısı da sağlanabiliyordu. İç bölgelerin Karadeniz'e bağlantısında askerî açıdan önemli bir rol oynayan liman, buradaki kervan yolu sayesinde ticari açıdan da büyük öneme sahipti.
2. yüzyıldan itibaren Trabzon bölgesinde yaşayan yerli halk Hristiyanlaşmaya başlamış, I. Konstantin tarafından Hristiyanlık imparatorluğun resmi dini ilan edilmesiyle de Trabzon'da piskoposluk kurulmuştu. Bu sayede Trabzon bölgesinde bulunan Sürmene'de de yerli halk hızlı bir şekilde Hristiyanlaşarak ileriki yıllarda Rum olarak adlandırılacak Hristiyan topluluğunu oluşturmuştur. İlk olarak Araklı limanındaki yeri için bahsedilen Sürmene isminin ilerleyen yıllarda biraz daha yukarılardaki Canayer platosunda askeri üs amacıyla kurulan kale ve yerleşimi için kullanıldığı görülmektedir. Bununda Bizans ile Sasaniler arasında 541-562 yılları arasında gerçekleşen Lazika Savaşı esnasında limanı, kervan yolunu ve diğer kaleleri gören stratejik konumu nedeniyle olduğu düşünülmektedir. Bizans ve sonrasında Trabzon İmparatorluğu döneminde yerleşim “Sourmania” adıyla askeri ve idari bölge olan Sürmene Bandonu'nun merkezi konumundaydı. Limanı ve kervan yolu üzerinde olması dolayısıyla önemli bir konumda olan Sourmania, 1458 yılında Halanik'de (günümüzde Sürmene Zeytinli Mahallesi) önemli bir pazar yeri olarak yeniden kurulmuştur.
Akkoyunlu Devleti hükümdarı Uzun Hasan'ın 1458 yılında Trabzon İmparatorluğu IV. İoannis'in kızı Despina Hatun ile 1457/58 yılında evlendiğinde kendisine çeyiz (Drahoma) olarak verilen araziler arasında Sürmene Bandonunda yer alan ve manastır mülkü olan Zeytinli köyü de bulunmaktaydı. İlerleyen yıllarda Gemora (Yomra) Bandonu'nun lağvedilip Sürmene Bandonuna bağlandığı göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu pazar yeri önemli bir pozisyonda olduğu anlaşılmaktadır.
387 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Karaman ve Rûm Defteri'ndeki kayıtlara göre 1520 yılında Sürmene nahiyesinin; Aho, Araklı, Halanik, Hamandos, Hara, İpoforya, İvyan, Kahora, Koloynasa-civara, Mahnovi, Mahora, Makavla, Manahos, Manhano, Misohor, Samayeri, Yarakar, Zaniki, Zaroha, Zavendika, Zavlı, Zavzaka ve Zeraniki olmak üzere 23 köyü ile 2 mezrası bulunmaktaydı. Bu tarihte Sürmene nahiyesinde 124'ü Müslüman, 2.390'ı Hristiyan olmak üzere toplam 2.514 hane bulunmakta ve 2.737 nefer (yetişkin erkek) yaşamaktaydı.
Bu tarihteki hane sayısı ve erkek nüfustan hareketle yapılan tahminle Sürmene nahiyesinde 13.478 kişi (290'ı Müslüman) yaşamakta olup Müslümanların oranı da %2,15 civarındaydı. 1554 yılı kayıtlarında Sürmene nahiyesinde 23 köy sayısı aynı kalırken, mezra sayısı 18 olmuştu. 1583 yılı tahririne göre ise Sürmene nahiyesi 54 köy ile 22 mezradan oluşmaktaydı. Bu dönemde Sürmene nahiyesi genelinde tahminen 16.817 kişi (2.702'si Müslüman) yaşamakta olup Müslümanların toplam nüfus içerisindeki oranı %16 civarındadır. 1583 tahririnde köy ve mezra sayısının artmasıyla tarıma açılan toprakların artmasının yanı sıra arazinin parçalanması da söz konusudur. Bu nedenle 1583 tahririnde Müslüman ahalide çok az toprağı olan anlamında gelen Bennak hane sayısı da 423 gibi oldukça yüksek rakama ulaşmıştır.
Görüldüğü üzere Osmanlı’nın ilk döneminde yerleşimde ağırlıklı olarak Rum nüfus bulunmaktaydı. Trabzonlu P. Minas Bıjışkyan'ın 1819 yılında yayınladığı “Karadeniz Kıyıları Tarih ve Coğrafyası” eserinde yazdıklarına göre, Hemşin tarafından göç ettiği düşünülen Ermenilerde çoğunlukla Karadere Vadisi (Araklı) dolaylarına yerleşmiştir. L. Haçikyan'da, P. Tumayant'ın 1870 yılında hazırladığı eserinde Karadere (Araklı) Ermenilerinin, 170-180 yıl önce Hemşin ağırlıklı olmak üzere Bayburt ve İspir'den din değiştirmekten kaçanlar olduğunu belirtmektedir ki belirttiği tarih 1690-1700 arasındaki yıllara tekabül etmektedir. P. Tumayant bununla birlikte 1780 yılından itibaren de bu Ermeniler'in bir kısmının Müslümanlaştığını, önemli bölümünün ise Trabzon merkezden Adapazarı’na kadar olan Karadeniz kıyısı boyunca önemli yerleşimlere göç ettiklerini belirtmiştir. 16. yüzyıl kayıtlarında Hristiyanlar içerisinde Ermenilerden ayrıca bahsedilmemesi ve 19. yüzyıl Osmanlı kayıtlarında nahiyede oldukça az sayıda Ermeni bulunması yukarıda anlatılan tarihi süreci doğrular niteliktedir.
Sürmene nahiyesindeki Müslüman sayısındaki artış ise, yerli halkın din değiştirmesi ya da dışarıdan gelen Müslüman göçleri sayesindedir. 1501 yılında Akkoyunlular'ın Safeviler tarafından ortadan kaldırılması sonucunda birçok Akkoyunlu beyi halkıyla birlikte Şehzade Selim döneminde Trabzon-Rize arasındaki topraklara yerleştirilmiş olup ilerleyen yıllarda da buna benzer yerleştirmelerin olması olağan görülmektedir. Örneğin 1583 yılı tahrir kayıtlarında Sürmene nahiyesinin Purnak/Burnak (Taştepe) köyü yer almaktadır ki bu isimle Akkoyunlu Türkmenlerinin bir aşiretinin olduğu dikkate alındığında Sürmene dolaylarına da Türkmen göçünün yaşandığı görülebilmektedir.
16. yüzyılın ilk yarısına kadar İslamlaşma yavaş olmakla birlikte aynı yüzyılın ikinci yarısından itibaren Müslüman nüfusta önemli artış yaşandığı görülmektedir. 18. yüzyıl başlarından itibaren Müslüman göçleri ile yerleşik Hristiyanlar'dan bir kısmının İslam'a geçmesi ya da dışarıya göç etmesiyle yerleşimde Müslüman nüfus baskın konuma geçmeye başlamıştır. Sürmene nahiyesinin merkezini oluşturan, o dönemde çarşının/pazarın kurulduğu Halanik'te (Zeytinli) ise 1486, 1515 ve 1520 yılı kayıtlarına göre hiç Müslüman bulunmazken, 1583 tahririne göre tahmini 118 olan Müslüman nüfusu Halanik'teki toplam nüfusun %10'u kadardı.
17. yüzyıl ortalarından itibaren bölgede çeşitli eşkıyalık faaliyetleri düzensizlik oluşturmakla birlikte, 18. yüzyıl ortalarından itibaren Osmanlı merkezi idaresinin zayıflamasıyla Sürmene'nin de içerisinde olduğu bölgede derebeyleri ile ağalar güçlenmeye başlamıştır. 19. yüzyıl başlarından itibaren ayanlardan Tuzcuoğlu Memiş Ağa'nın başlattığı isyana Sürmene ağası Deli Ahmet Ağa'da katılmış olup bu isyan güçlükle de olsa 1819 yılında bastırılabilmiştir.
1830 yılı yazında Sürmenelilerin, Trabzon Valisi Osman Paşa'nın talep ettiği vergiyi ödemeyi reddetmesinden sonra karışıklıkların yoğunlaşması ve çatışmaların çıkması üzerine Osman Paşa, 1832 Ağustos'unda 7.000 kişilik bir kuvveti Sürmene’ye göndermiştir. Halkın çoğunun tüm eşya ve hayvanlarını da yanlarına alarak dağlık alanlarına çekilmesiyle herhangi bir çatışma yaşanmamıştır. Ancak bu karışıklık esnasında isyancıları cezalandırmak maksadıyla Halanik yakılmış olduğundan ilerleyen yıllarda nahiye merkezi Manahoz Deresi'nin Karadeniz'e döküldüğü yerdeki Humurgan'da (Günümüz Sürmene Çarşı mahallesi dolayları) yeniden kurulmuştur.
Tuzcuoğlu Tahir Ağa önderliğindeki isyancıların 1833 Ocak ayında Trabzon'a saldırısında Sürmene ağaları da bu isyana destek vermiştir. 1834 baharına gelindiğinde Osman Paşa topladığı birliklerle Sürmene'deki isyanı tamamen bastırabilmiştir. Bu tarihten sonra Rize dolaylarında isyan hareketleri görülse de Sürmene'de herhangi bir isyan hareketi görülmemiştir. 1834/35 yılına ait Sürmene Nüfus Defteri'ne göre nahiye genelinde toplam 58 köy bulunmaktaydı. Günümüzde bu köylerden 25'i Sürmene, 28'i Araklı, 3'ü Köprübaşı, 1'i Arsin, 1'i de Of ilçelerinde bulunmaktadır. 1867'de çıkarılan Vilayet-i Umumiye Nizamnamesi uyarınca kurulan Trabzon Vilayeti teşkilatında yapılan düzenleme sonucunda Sürmene nahiye olarak Of kazasında bağlanmıştır. Ancak kısa süre sonra 1875 yılında yeniden kaza statüsüne alınmıştır.
1869 Trabzon Vilayet Salnamesinde göre Sürmene nahiyesinde 15.353 Müslüman, 1.823 Rum ve 89 Ermeni olmak üzere toplam 17.265 erkek nüfus bulunmaktaydı. Bu dönemde nahiye merkezi Konakönü'ne taşınmıştır. Yeniden kaza olduktan sonra Belediye teşkilatı da 1876 yılında kurulmuştur. Belediye binası, Humurgan'a (Günümüz Çarşı mahallesi dolayları) Gölansa ve Zaruha (Zarha) köylerinin bağlanmasıyla oluşturulan mahallede kuruldu.
1877/78 yılı Trabzon Vilayeti Salnamesine göre Sürmene kazasında 74 köy (Bazen köyler bölünerek birden fazla yazılabiliyordu) bulunmaktadır. Kazada 7.301 hane bulunurken, 117'si Ermeni, 1.768'i Rum, 16.513'si Müslüman olmak üzere toplam 18.398 erkek nüfus yaşamaktaydı. Aynı kaynakta bakırcılık sanatının Sürmene'de yaygın olduğu, şimşir ağacından kaşık, diğer bazı ağaç türlerinden de çanak yapılarak Trabzon, Erzincan ve Erzurum'da satıldığı, tüfekçi ustalarının ürettikleri silahları çoğunlukla kaza içerisinde, bazen de Trabzon, Rumeli ve İstanbul'da satıldığı, yılda 500 top şal ve aba türü kumaş ile kendir üretildiği, ayrıca balıkçılık için ağ yapılarak İstanbul ve Rumeli'ye kadar başka yerlerde satıldığı belirtilmiştir. Yine aynı kaynağa göre, Hükûmet Konağına yarım saat mesafede iki, Çınar (Zeytinli mahallesi?) ve Gölansa (Zarha Kalesi) mahallelerinde birer adet olmak üzere harap halde toplam 4 adet kalenin bulunduğu da not edilmiştir.
1894 yılında Sürmene kazası 69 köyden oluşmaktaydı. 1900 yılı Trabzon Vilayet Salnamesinde Sürmene'de yaşayan nüfus, kadın ve erkek ayrı ayrı sayılarak kaydedilmiştir. Buna göre o dönemki Sürmene kazasında 42.202 Müslüman, 6.526 Rum, 208 Ermeni olmak üzere toplam 49.006 kişi yaşamaktaydı. 1902 yılı kayıtlarına göre Humurgan'da Cumartesi günleri, Araklı'da da Perşembe günleri olacak şekilde pazar kurulmaktaydı. 20. yüzyıl başlarında kayık ve gemi yapımı Sürmene ekonomisinde önemli rol oynamaktaydı. 1906 yılında Trabzon Vilayet Salnamesinde Sürmene'de çeşitli büyüklükte 262 adet geminin/teknenin kaydedilmesi bunu doğrular niteliktedir. 19. yüzyıl sonları ve 20. yüzyıl başlarında Sürmene'de yeterli toprak olmaması Osmanlı toprakları içerisine ve Rus idaresindeki Kafkasya topraklarına işçi göçünün yaşandığı dönemlerdir. Örneğin 20. yüzyılın başında Sohum'da tütün tarımının başlaması üzerine Sürmene ve Of’tan 8 ile 15 yaş arasındaki çocuklar çalışmaya gitmekteydi. Toprak azlığı ve ekonomik yetersizlikler nedeniyle Sürmene halkından çalışma amaçlı göçler yoğun olarak görülmekte olup özellikle Hristiyan nüfus göç ettikleri yerlerde yerleşik düzene de geçmekteydi. 19. yüzyıl başlarındaki kayıtlarda belirtilmekle birlikte muhtemelen bir süre öncesinden de Sürmene yunuslardan elde edilen yağıyla meşhurdur ki bu faaliyet 20. yüzyılın üçüncü çeyreğine kadar ilçede devam etmiştir. Bijişkyan'a göre Sürmene'deki ticarette önemli yeri olan yunus balığı yağı, Rize'ye kadarki bölgede kandil olarak kullanılmış, hediye olarak İstanbul'a gönderilmiştir.
20. yüzyıl başlarında az sayıdaki Ermeni nüfusun bir kısmı Rusya topraklarına göç ederken kalanları da 1915 tehcirinde zorunlu göçe tabi tutuldu. Osmanlı belgelerine göre 1915 başından itibaren Sürmene'den az sayıda Ermeni nakilleri görülmekle birlikte, 1 Temmuz 1915 tarihli belgeye göre yerleşimdeki 290 Ermeni'nin daha Trabzon limanından başka yerlere nakledildiği belirtilmektedir ki bu sayı geçmiş yıllarda yapılan tahminler dikkate alındığında Sürmene kazasında yaşayan Ermeniler'in tamamıdır. I. Dünya Savaşı sırasında Sürmene’deki liman 30 Aralık 1915'te Rus donanması tarafından bombalandı. Yerleşim merkezi 30 Mart 1916'da da Ruslar tarafından ele geçirildi. Ruslar gelmeden önce, çoğunluğu kadın ve çocuklardan oluşan Müslüman nüfusun önemli kısmı batıya doğru göç etmek zorunda kaldı. 1917'de Rusya'da yaşanan Bolşevik İhtilali nedeniyle Rus ordusunda karışıklıklar baş göstermeye başlaması üzerine 18 Aralık 1918'de Osmanlı ile Erzincan Mütarekesi imzalanmış ve Rus güçleri geri çekilmeye başlamıştır. Sürmene 25/26 Şubat'ta Osmanlı ordularınca geri alındı.
Cumhuriyet döneminde gerçekleşen 1927 yılı nüfus sayımına göre merkezde 3 203, kırsalda ise 54 379 olmak üzere toplam ilçe genelinde 57 582 kişi yaşamaktaydı. O dönemde ilçe 1.115 km² yüz ölçüme sahipti. 1940 yılında merkez nüfusu 2 968 olup, köylerde ise 67 896 kişi yaşamaktaydı. Buna göre ilçenin toplam nüfusu 70 864 kişiden oluşuyordu.
Sürmene, 5 Temmuz 1929 yılında başlayan aşırı yağışlar sonucu Manahoz Deresi vadisi boyunca oluşan sel ve heyelanlar nedeniyle oldukça büyük hasara uğramıştır. Yaşanan afette Sürmene çarşısı ile Aksu, Ormanseven ve Çifteköprü köyleri başta olmak üzere çok sayıda köy de hasarlanmıştır. Afet sonucu evsiz kalmalar ve yiyecek sıkıntısı gibi nedenlerle Sürmene'den ilk planda 193 haneden 989 nüfusun Maçka ve köylerine yerleştirildiği sonrasında da Bayburt ve yine Maçka taraflarına iskanların yaşandığı görülmüştür.
1932 yılına gelindiğinde tarım arazilerinin yetersizliğinden kaynaklanan geçim sıkıntısı nedeniyle Sürmene'den 140 ev halkı Van ve dolaylarında iskan edilirken, 1946 yılında bu defa Sürmene'den Gökçeada'ya bazı ailelerin iskan edildiği görülmektedir. 1953 yılına gelindiğinde Araklı ilçesinin kurulmasıyla çok sayıda köyde Sürmene'den ayrılarak yeni kurulan bu ilçeye bağlandı. 1990 yılında da Köprübaşı ilçesinin kurulmasıyla bazı köyleri de bu yeni kurulan ilçeye bağlandı.
Sürmene'de tarihi yapı olarak, Dirlik köyünde Timiou Stavrou kilisesi adıyla 1891 yılında inşa edilen ve daha sonra camiye çevrilen yapı bulunmaktadır. Yeniay mahallesinin Baştımar (Kastel) köyünde, 1856'da Hacı Yakupoğlu Memiş Ağa tarafından yaptırılmış konak ile 18. yüzyılda inşa edildiği düşünülen Yakup Ağa Konağı 2000'li yıllarda restore edilerek turizm için kullanılmaktadır. Yine 1895 yılında Efendizade Mehmet Ağanın oğlu Hüseyin Ağa tarafından dedesi Haşim ağa adına Gültepe mahallesinde yaptırılan Haşimağa Konağı da turizm amacıyla kullanılmaktadır. Gültepe mahallesinde üç adet tarihi cami bulunmaktadır. Birisi Yukarı Kefeli muhitinde 1867 yılından hemen önce yapılan cami olup, uzun yıllardır kullanılmamaktadır. İkincisi mahallenin içinde, mezarlığındaki mezar taşlarından 18. yüzyıl veya öncesi öncesinde inşa edildiği düşünülen Merkez Cami ile Aşağı Kefeli muhitinde 1890-99 yılı arasında inşa edildiği düşünülen camidir.
Ticaret
Anadolu'nun ilk ticaret odası; denizcilik, deniz ticareti ve tersanecilik ve kesercilikten kaynaklanan zengin bir ticari alt yapıdan dolayı Sürmene ilçesinde 1903'te kurulmuştur.
1950'li yıllarla başlayan araba yollarının yapımı sürecinde Sürmene iç bölgelerin denize ve anayollara ulaşım üssü olamamıştır. Bu uzun solukta Sürmene'de ticaret hayatının gerilemesini beraberinde getirmiş ve eskiden Sürmene bölgenin bir ticaret merkezi iken bu özelliğini başta Araklı ilçesi olmak üzere bölgedeki başka yerleşim birimlerine kaptırmıştır.
Bugün itibarıyla Sürmene'de ticaretin esas unsurunu hala bağlı köylerden gelen köylülerin yarattıkları iktisadi hareketlilik oluşturmaktadır. Ancak Sürmene ilçesine bağlı köylerde de tüm Türkiye'de yaşanan köyden kente göç olgusu sonucu nüfus azalması sonucu bugün Sürmene de ticaret hacmi önceki yılların son derece altına düşmüştür. İlçe; İstanbul, Zonguldak, Samsun, Ankara, Aydın, İzmir, Antalya, Bursa, Eskişehir, Kocaeli, Düzce, Adapazarı gibi yerlere oldukça fazla göç vermiştir.
İlçede asırlardır alışılagelmiş şekilde bıçak üretimi yapılmakta ve bu bıçaklar yurt içinde ve yurt dışında satılmaktadır.
Eğitim
Sürmene ilçesi Cumhuriyet'in ilk yıllarından itibaren birçok eğitim kurumuna sahip olmuştur. Bugün itibarıyla Sürmene'de bir fakülte (Karadeniz Teknik Üniversitesi Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi), bir tane Meslek Yüksek Okulu (Abdullah Kanca Meslek Yüksek Okulu) beş tane meslek lisesi, iki tane anadolu lisesi bulunmaktadır. Ayrıca ilçede birçok ilköğretim okulu da mevcuttur. Üniversite öğrencilerinin barınması için bir öğrenci yurdu da ilçede bulunmaktadır. Ayrıca ilçede bir kapalı spor salonu, biri sunî olmak üzere 2 adet çim futbol sahası bulunmaktadır. İlçenin spor kulübü olan Sürmenespor özellikle futbol branşında faaliyet göstermekte ayrıca ortaoğretim kurumlarının bünyesinde de çeşitli spor dallarında gençlerin kendini geliştirebilme olanağı mevcuttur.
Sosyal yaşam
Sürmene sosyal yaşam yönünden uzun yıllar Doğu Karadeniz'in öncüsü olmayı başarabilmiş bir ilçedir. İlçe merkezinin nüfusunun onbine yeni ulaştığı dönemlerde bile Sürmene'de iki adet sinema salonu uzun yıllar hizmet verebilmiştir. Ayrıca Sürmene'de Karadeniz Sahil Yolu inşaatı yapılmadan önce özellikle yaz aylarında oldukça hareketli bir sosyal yaşam gözlemleniştir. Bu dönemde Sürmene ilçesinde sokaklardaki hareketlilik gece saat ikilere kadar uzayabilmekte ve ilçe oldukça hareketli bir turizm merkezi görünümü arz etmekteydi. 1995 yıllarında Sürmene merkezde başlayan ve bugün hala devam eden aşırı yapılaşma sonucu ilçe merkezi adeta büyük kentlerdeki plansızlıkla karşı karşıya kalmıştır. Ayrıca uzun süren inşaat dönemleri yazlıkçı olarak gurbetten gelen Sürmenelilerin yaz aylarında inşaatların gürültüsüne maruz kalmaları sonucu Sürmene'ye gelmekten vazgeçmeleri sonucu Sürmene'de turizm gelirleri oldukça düşmüştür. Bu bağlamda bugün itibarıyla 13000 olan ilçe merkezinin nüfusu yaz aylarında da önemli bir artış gösterememektedir. Sürmene'de çeşitli branşlarda faaliyette bulunan spor kulübü yanı sıra etkin bir folklor derneği ve Atatükçü Düşünce Derneği gibi sivil toplum kuruluşları etkinliklerde bulunmaktadır. Ayrıca Sürmene Yardımlaşma Vakfı ve Sürmene Kültür ve Turizm Derneği adlı İstanbul merkezli yerel amaçlı sivil toplum kuruluşlarının da Sürmene'de etkinlikleri vardır. Sürmene her ne kadar birçok ilk ve orta öğretim kurumuna sahipse de bu kurumların mezun ve mensupları arasında dayanışmayı ön plana çıkaran mezun dernekleri Sürmene'de yoktur.
Sürmeneliler
Sürmene bütün Karadeniz kentleri gibi yoğun bir şekilde göç hareketlerine sahne olmuştur. Bugün için Sürmene de yaşayan Sürmenelilerden daha fazlası başta İstanbul, Zonguldak ve Samsun olmak üzere Türkiye'nin ve dünyanın dört bir yanına yayılmıştır. Bu göç hareketleri sonrası bazı kişiler yaptıkları işlerde isim yapmıştır. Aşağıda bunlardan bir kısmı yer almaktadır. Ancak bu kişilerin Sürmenelilikle değil yaptıkları işlerle iyi veya kötü isim yaptıklarını unutmamak gerek. Ünlü tarihçi Xenophon, "On Binler" adlı eserinde Sürmene ve Sürmenelilerden bahsetmiştir.
Karayolu
Sürmene yaklaşık olarak Trabzon ve Rize illerinin tam ortasında, iki ile de yaklaşık olarak 35 km mesafededir. Karadeniz sahil yolu kenarında yer almaktadır. Türkiye'nin çoğu yerinden Sürmene'ye otobüs firmalarıyla seyahat edilebilmektedir. Trabzon Şehirlerarası Terminalinde inilmesi halinde, terminale 5 dakika mesafedeki şehirlerarası yola çıkarak Sürmene dolmuşlarına veya Trabzon Belediyesi Özel Otobüslerine binerek yaklaşık 30 dakikada Sürmene'ye ulaşabilmektedir.
Demiryolu
Trabzon ve bölge illerinde demiryolu taşımacılığı olanakları bulunmamaktadır.
Havayolu
Türkiye'nin büyük kent merkezlerinden, Trabzon'a her gün uçak seferleri yapılmaktadır. Havayolu ile Trabzon Havalimanı'na indikten sonra havalimanında bulunan taksi-özel otobüs veya 5 dakika mesafedeki şehirlerarası yola çıkarak Sürmene dolmuşlarına veya Trabzon Belediyesi Özel Otobüslerine binerek Sürmene'ye ulaşılabilmektedir.
Coğrafya
Sürmene'nin en önemli akarsuları Küçükdere ve Manahos Çayıdır. Bunların dışında Sürmene'de dağların denize paralel olması ve yağışlı iklimden dolayı küçük çapta birçok dere ilçeyi bölerek denize kavuşur.
Sürmene tipik Doğu Karadeniz kasabası özelliklerini coğrafyasında gösterir. Denizle, denizin hemen yanı başından bazen içinden yükselen dağlarla deniz arasında kurulu Sürmene'de Manahos Çayı'nın yanında bulunan ve bugün fabrikalar bölgesi olan Kavaklık ovasının dışında ova yoktur. Dağların kuş uçuşu çok kısa mesafede 2000'li metrelere ulaştığı Sürmene'de turistik tesisleri de barındıran Zarha Dağı (asıl adı Koyunyatağı Dağı) ve ilçenin en yüksek tepesi olan Madur Dağı (2742 m) bulunmaktadır.
Flora ve fauna yapısı
Türkiye'nin 2100 metrede dünya da nadir bulunan turbalığına sahiptir. Ağaçbaşı yaylasında yer alır. Endemik Türler:.
Ligarba (Yaban Mersini) meyvesinin ormanda çalılıklarda yetişen ve yaylada otçul olan türleri de Sürmene'de yetişmektedir.
Ayrıca sonbahar ve ilkbahar kuş göç yolu için iki geçiş vadisi var. Karadere - Küçükdere Vadisinden geçerler.
İklim Özellikleri
Doğu Karadeniz kıyı kuşağında yer alan Sürmene'de tipik bir Karadeniz iklim özellikleri yaşanır. Trabzon merkeze göre daha yağışlı olan Sürmene'de her mevsim bol yağışlı geçer. Kışları ılık yazları serin geçen ilçede en çok yağış sonbaharda, en az yağış ilkbaharda görülür. Yağış miktarı 1500 mm'yi bulur. Nem oranı oldukça fazladır. Buna bağlı olarak bitki örtüsü oldukça yoğundur. Kar yağışları azdır. Topoğrafik özellikler kısa mesafede sıcaklık ve yağış koşullarında değişmelere neden olur.
Ruslan Ponomaryov
Ruslan Ponomariov, (Ukraynaca: Руслан Пономарьов; Rusça: Русла́н Пономарёв) (d. 11 Ekim 1983, Horlivka, Ukrayna) Ukraynalı ünlü satranç oyuncusu. Ocak 2007'de FIDE Elo rating listesinde, 2723 puanla Dünya çapında 14. sırada, Ukrayna'da ise Vassili Ivançuk'un arkasından 2. sırada yer almaktadır. FIDE listelerindeki en yüksek puanı Nisan 2002'de ulaştığı 2743 puandır.
Ponomariov Ukrayna'nın Horlivka kentinde doğmuştur. 1994 yılında Dünya 12 yaş altı Şampiyonasında 3. sıraya yerleşmiştir. Bir yıl sonra ise aynı turnuvada birinci olmuştur. 1996 yılında 12 yaşında iken Avrupa 18 yaş altı şampiyonu olan Ponomariov 1998 yılında 14 yaşında büyükusta unvanı aldı. Ponomariob şimdiye kadar bu unvana sahip olan en genç satranç oyuncusudur.
Ponomariov'un daha sonraki dikkate değer başarıları arasında 1998'de Donetsk Bölgesi birinciliği, Avrupa Kulüp Kupası 2000'de 5/7 lik skor, Torshavn 2000'de 7,5/9'lik skor, 2001 İstanbul Satranç Olimpiyatları'nda 8,5/11 lik skorla Altın madalya ve Kramatorsk 2001 Vali kupasında 7/10'luk skor ile kazandığı şampiyonluk sayılabilir.
2002 yılında FIDE Knock-Out Dünya Şampiyonasında vatandaşı Vassiliy İvançuk ile final oynadı ve 4,5-2,5'luk bir sonuçla 18 yaşında FIDE dünya şampiyonu oldu. Böylece bu başarıyı yakalayan en genç satranç oyuncusu unvanı da ele geçirdi. Aynı yıl çok zor olan Linear turnuvasında Garry Kasparov'un arkasından ikinci oldu.
2003 Corus Turnuvasını ise daha az bir başarı ile 6/13 lük sonuçla 14 kişi içinde 11. olarak bitirdi. Katılanlar arasında en yüksek 3. Elo rating'ine sahip olmasına rağmen. Aynı yıl katıldığı Linear'de ise 5,5/12 lik puanla 7 kişi içinde 5. oldu.
Eylül 2003'te Kasporov ile Yalta'da 14 oyundan oluşan bir maç planlanmıştı. Kazanan Vladimir Kramnik ile Peter Leko'nun oynayacağı maçın galibi ile oynayacak idi. Ancak Ponomariov bu turnuvaya katılmaktan vazgeçmiştir. 2004 yılında Knock-Out Dünya Şampiyonluğunu Rüstem Kasımcanov'a devretmiştir.
Ponomariov'un 20. yaş gününde bir başka ilki gerçekleştirdi. Bulgaristan'ın Filibe şehrindeki Avrupa Takımlar Şampiyonası sırasında maç sırasında Ponomariov çalan cep telefonu yüzünden diskalifiye edildi.
Meksika'nın vize politikası
Vizeden muaf 65 ülkeden birinin veya 3 Elektronik İzin Sistemine (SAE) uygun ülkelerden birinin vatandaşı olmadıkça Meksika'ya girmek isteyen bir yabancı uyruklu vatandaş vize almak zorundadır. Tüm ziyaretçiler Meksika'da 72 saatten uzun kalacaksa bir belge (Forma migratoria) almaldır. Meksika vizeleri, göç akımlarını düzenleyen ve kolaylaştırma amacı ile İçişleri Sekreterliğine bağlı Ulusal Göç Enstitüsü tarafından verilen belgelerdir.
Vize politikası haritası
[[Dosya:Visa policy of Mexico.png|küçükresim|orta|upright=3.63|
]]
Vize muafiyeti
Aşağıdaki 65 ülkenin vatandaşları, transit veya iş ziyaretçileri, turistler, ziyaretçi olarak Meksika girmeleri için vize gerekmez. Turistler ve iş ziyaretçileri 180 gün boyunca Meksika'da kalabilirler. Transit ziyaretçi 30 güne kadar kalabilirler. Geçerli bir Amerika Birleşik Devletleri vizesi sahibi veya Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Japonya, Birleşik Krallık ve Schengen Bölgesini oluşturan ülkelerin daimi sakinleri (oturma izni olanlar), vize gerekmeden Meksika'yı ziyaret edebilirler.
Elektronik İzin Sistemi
Elektronik Yetkilendirme Sistemi (SAE) hava yoluyla seyahat eden aşağıdaki ülkelerin vatandaşları, konsolosluktan vizesiz transit, turizm veya iş amaçlı Meksika'ya seyahatleri için elektronik onay almasına izin veren bir çevrimiçi sistemidir. Bu vize sistemi, 30 gün ve tekli giriş için geçerlidir ve ülkeye giriş yapan ziyaretçiler en fazla 180 gün boyunca turist olarak Meksika'da kalabilmektedirler.
Şefik Aker
Mehmet Şefik Aker (1877, Kesriye - 6 Şubat 1964, İstanbul), Türk asker.
Kuzgun, Andırın
Kuzgun, Kahramanmaraş ilinin Andırın ilçesine bağlı bir mahalledir.
Şefik Aker
28 Mayıs 1894 tarihinde girdiği Harp Okulu'ndan 17 Ağustos 1896 tarihinde Teğmen rütbesiyle mezun oldu. 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'na katıldı. 8 Mart 1900 tarihinde Yüzbaşı, 18 Temmuz 1908 tarihinde Binbaşı rütbesine terfi etti. Binbaşı rütbesiyle Trablusgarp Savaşı ve Balkan Savaşları'na katıldı.
Şubat 1914 tarihinde Çanakkale'de görev yapan 9. Tümen, 25. Alay, 3. Tabur komutanı oldu. Ekim 1914 tarihinde aynı tümenin 27. Alay komutanlığına atandı. 29 Kasım 1914 tarihinde Kaymakam rütbesine terfi etti. 24 Nisan 1915 tarihinde Gelibolu Yarımadası'na yapılan çıkartmalarla başlayan Çanakkale Savaşları sırasında Arıburnu bölgesinde ANZAC birliklerini ilk karşılayan birlik olan emrindeki 27. Alay ile pek çok çatışmaya katıldı. 8 Ağustos 1915 tarihinde Mustafa Kemal'in Anafartalar Grup Komutanlığı'na atanması üzerine boşalan 19. Tümen komutanlığını üstlendi. Ağustos 1916 tarihinde Galiçya Cephesi'ne gönderilen 15. Kolordu'ya bağlanan 19. Tümen komutanlığını yaptı. 7 Ekim 1916 tarihinde İzmir Tümeni Askerlik Dairesi Başkanlığı görevine atandı.
14 Aralık 1916 tarihinde Miralay rütbesine terfi etti. 28 Ocak 1917 tarihinde 59. Tümen, 19 Temmuz 1917 tarihinde 49. Tümen, 24 Temmuz 1917 tarihinde 57. Tümen Komutanlığı görevlerine atandı. 57. Tümen Komutanlığı görevine ek olarak 24 Ekim 1917 tarihinde 21. Kolordu Komutan Vekili olarak görevlendirildi. Daha sonra 57. Tümen ile beraber İzmir Güney Cephesi (Menderes Grubu) Komutanı olarak tayin edildi.
19 Mayıs 1919 tarihinde 9. Ordu Müfettişi Mustafa Kemal Paşa'nın maiyetinde Anadolu'ya geçti. Ağustos 1920 tarihinde Konya Ayaklanması nedeniyle teşkil edilen Takip Müfrezesi Komutanlığı'na atandı. Aynı zamanda Millî Savunma Bakanlığı'nın Antalya'da İtalyanlardan silah ve cephane tedarikine ait işlerde görevlendirildi. 1 Mart 1921 tarihinde 6. Tümen Komutanlığı, 14 Haziran 1921 tarihinde Antalya ve Havalisi Komutanlığı, 24 Kasım 1921 tarihinde 7. Tümen Komutanlığı, 9 Mayıs 1922 tarihinde Konya Divan-ı Harb-i Mahsusi Başkanlığı, 11 Eylül 1922 tarihinde Elazığ'da 11. Kolordu Asker Alma Kurulu Başkanlığı görevlerine atandı.
Kasım 1923 tarihinde açığa alındı. 28 Ocak 1924 tarihinde MSB 2 Numaralı İstanbul Üstsubay ve Subay Divanıharp Üyesi olarak tayin edildi. 25 Şubat 1931 tarihinde emekli oldu.
6 Şubat 1964 tarihinde İstanbul'da öldü.
Mazlum Yegül
Mazlum Yegül, (d.1905 - ö.1997), Türk bürokrat.
1930 yılında Mülkiye Mektebini bitirmiştir. İstanbul ve Diyarbakır Maiyet memurluğu, Gördes, Finike, Ahlat, Terme ve Develi kaymakamlıkları ile Amasya, Artvin ve Isparta valilikleri yapmıştır.
Kılıçaslan, Gümüşhacıköy
Kılıçaslan, Amasya ilinin Gümüşhacıköy ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1925 yılı kayıtlarında Kışlak olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Amasya il merkezine 74 km, Gümüşhacıköy ilçe merkezine 4 km uzaklıktadır.
Oscar Ustari
Oscar Ustari (d. 3 Temmuz 1986, América), Arjantinli kalecidir. Liga MX ekiplerinden CF Pachuca'nın kaptanıdır.
Belaya Irmağı
Belaya ya da Byelaya Irmağı (Adıgece: Шъхьагуащэ), Kuzey Kafkaya'da Adige Cumhuriyeti'nin (AC) güneyindeki Kafkaslar'da bulunan Çuğuş (Ч1агъушъ) Dağından doğan ve kuzeye doğru akarak Kuban Irmağına (Adıgece: Пщызэ) dökülen bir akarsu kolu.AC başkeni Maykop 1857'de Belaya'nın sağ yakasında, Adigelerden temizlenen bir alanda, bir Rus askeri kalesi olarak kurulmuş ve buraya 1871'de kent statüsü verilmişir.
Yılbaşı ağacı
Yılbaşı ağacı veya Yeni yıl ağacı miladî yeni yılın gelişin kutlamak amacıyla süslenmiş ağaç.
Yılbaşı kutlamalarının simgesi olan yılbaşı ağacı, Hristiyan geleneğindeki Noel ağacına benzer ancak Hristiyanlara özgü değildir; Müslüman, Yahudi ve Budistler gibi farklı dinlere ve kültürlere mensup toplumlarda da yeni yılı karşılamak amacıyla yılbaşı ağacı süslenir Eski Sovyetler Birliği, eski Yugoslavya, Türkiye, Çin ve Vietnam  yılbaşı ağacı süslenen  ülkelerdendir.
Tiberius Gemellus
Tiberius Julius Caesar Nero Gemellus, Tiberius Gemellus olarak da bilinen (10 Ekim 19–37 ya da 38) Drusus ve Livilla'nın oğlu, Tiberius'un torunu ve Gaius Caligula'nın kuzeni olan Julio-Claudian Hanedanı mensubu. Gemellus bir takma addır ve "İkiz" anlamına gelir. İkiz kardeşi Tiberius Claudius Caesar Germanicus II Gemellus henüz bebekken 23 yılında ölmüştür.
Yılbaşı ağacı
Çin
Kantonca'da, yeni yıl ağacı Nin Fa (Çince:年花, kelimenin tam anlamıyla Yeni Yıl Çiçeği) olarak adlandırılır. Bambu, mandalina ve şeftali, yeni yıl ağacı olarak süslenen ağaçlardandır.
Tiberius Gemellus
Gemellus'un babası Drusus, Gemellus henüz dört yaşındayken esrarengiz bir biçimde ölmüştü. Drusus'un ölümünün Praetorian Prefect Sejanus'un elinden olduğuna inanılır. Annesi Livilla, Sejanus'la birlikte Tiberius'u devirmek için plan yapmakla ve ayrıca bir ihtimale göre de kocasını zehirlemekle suçlanarak ölüm cezasına çarptırılmıştır.
Yılbaşı ağacı
Japonya
Yılbaşında Japonya'da farklı uzunluktaki üç bambu dalının, çam ve erik dalları, mandalinalar ve hatta kuru deniz yosunu ve karides ile süslenmesi ile hazırlanan kadomatsu adlı süsler, kapı önlerine ya da bahçeye genellikle çifter çifter yerleştirilir. Geçmişte kadomatsu 10 Aralık'ta yerleştirirken, Japonya'a Noel kutlama geleneğinin de yerleşmesinden ötürü Kadomatsu, 26 Aralık'tan sonra yerleştirilmeye başlamıştır.