cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bodrum, Muğla
Etimoloji
Bodrum'un antik çağdaki adı 'Halikarnassos'tur. Türkçe 'Halikarnas' olarak okunmuştur. Aziz Petrus Kalesi adı verilen kale ile birlikte şehrin Aziz Petrus'a adanmasıyla şehre 'Petrium' adı verilmiştir. Bu isim zaman  içerisinde önce 'petrum' sonra 'potrum'  ve en sonunda 'Bodrum' olarak söylenir olmuştur.
Fritz Albert Lipmann
Fritz Albert Lipmann (d. 12 Haziran 1899, Königsberg; ö. 24 Temmuz 1986, Poughkeepsie, New York) Alman asıllı Amerikalı biyokimyacı.
Bodrum, Muğla
Tarihçe
Bodrum, Yunan ve Anadolu uygarlıklarının kesişme noktası olan topraklar üzerinde yer almaktadır. Leleg, Karia, Pers, Dor, Helen, Roma, Bizans ve Osmanlı gibi çeşitli uygarlıklara ait arkeolojik buluntular yöre ve çevresinin yedi bin yıllık bir geçmişi olduğuna işaret etmektedir. Bodrum antik çağda Karya Bölgesinin en önemli liman kentlerinden biridir. Burada tarihin babası olarak tanınan Herodotos ve tarihin ilk kadın amirali I.Artemisia gibi pek çok önemli kişi yaşamıştır.
Bodrumlu tarihçi Heredotos'un kaynaklarına göre Bodrum'da yaşam M.Ö. 1.000 yılında Dorlar tarafından şu an kalenin bulunduğu bölgeye kurulan şehirle başlamıştır. Şehir daha sonra Lidyalıların ve Perslerin egemenliğine girmiş olsa da en parlak dönemlerinden birini Karya satraplığının egemenliği altındayken yaşamıştır. M.Ö. 334 yılında Büyük İskender'in gerçekleştirdiği fetihler sırasında yıkılıp yakılan Bodrum, uzun bir süre boyunca toparlanamamış, İskender'in ölümünden sonra bir süre generaller tarafından yönetilmiştir. MÖ 133’te Romalıların himayesi altında olan Bodrum, Roma’nın ikiye bölünmesinden sonra (MS 324) ise Aphrodisias Metropolitliği’ne  bağlı bir piskoposluk olarak varlığını sürdürmüştür.
Fritz Albert Lipmann
Lipmann Königsberg, Münih ve Berlin'de tıp, kimya ve farmakoloji okudu. 1924 yılında doktorasını yaptı. On beş yıl sonra ABD'ye göç ederek Amerikan vatandaşı oldu. Orada New York'ta bulunan Cornell University School of Medicine 'de eğitim verdi. 1941 yılından 1957 yılına kadar Boston'da bulunan Massachusetts General Hospital 'ın araştırma laboratuvarında çalıştı. 1941 yılında doçent oldu. 1943 yılından beri Harvard Üniversitesinde, 1957-1969 yıllar arasında ise New York City'de bulunan Rockefeller Üniversitesinde profesörlük yaptı.
Lipmann özellikle B-vitamin ve enzimler üzerine çalışmalar yaptı. 1947 yılında koenzim A'yı keşfetmesinden dolayı 1953 yılında Hans Adolf Krebs ile beraber Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülünü aldı.
Genova (il)
Genova ili (İtalyanca: Provincia di Genova), kuzey batı İtalya'da Ligurya bölgesinin ili olup merkezi, ismini aldığı Cenova şehridir.
Coğrafi konumu
Genova ilinin güneyinde Ligurya Denizi; kuzeyinde Piyemonte Bölgesine bağlı Alessandria ili ve Emilia-Romagna Bölgesine bağlı Piacenza ili ve Parma ili; doğusunda La Spezia ili; batısında Savona ili bulunur.
Hıçkırık (film, 1965)
Hıçkırık, Orhan Aksoy'un yönettiği 1965 yapımı Türk filmi. Filmin senaryosu Hamdi Değirmencioğlu tarafından yazılmıştır. Başrollerini Hülya Koçyiğit, Ediz Hun ve Kartal Tibet paylaşmıştır. Kerime Nadir'in 1936 tarihli Hıçkırık romanından yapılan ikinci uyarlamadır. İlk uyarlama, 1953 yılında Atıf Yılmaz tarafından çevrilmiştir. 1971 yılında yine Kerime Nadir'in devam romanı olan Son Hıçkırık romanından uyarlanan bir devam filmi olan Son Hıçkırık çevrilmiştir.
Genova (il)
Önemli şehirler ve beldeler
Genova ilinin 67 belediyesi bulunmaktadır. Sırasına göre ilde bulunan en büyük nüfuslu 10 belediye şunlardır:
Resimler
<Gallery> Dosya:Genova 12-8-05 006.jpg|Palazzo Doria Spinola - Genova ilinin Genova'da bulunan Valilik Konağı Dosya:Boate-IMG 1785.JPG|Rapallo'da Boate Nehri Dosya:Golfo di Rapallo.JPG|Rapallo Korfezi Dosya:Giacopiane-IMG 0581.JPG|Borzonasca civarinda Giacopiane baraj gölü Dosya:Sestri Levante-IMG 0880.JPG|Sestri Levante plajinda kayiklar Dosya:Genova - viadotto Bagnara.jpg|Nervi civarinda A12 Otoyolu için viyadük Dosya:Panorama di Genova (porto commerciale e porto antico).jpg|Genova'da yeni ticari liman ve arka planda antik liman Dosya:Portofino01.jpg|Portofino Dosya:Chiavari-panorama.jpg|Chiavari Dosya:Porto di Lavagna.JPG|Lavagna turistik yat limanı Dosya:Aanzicht Arenzano.jpg|Arenzano Dosya:Recco-IMG 0106.JPG|Recco Dosya:Santa Margherita Ligure-IMG 1033.JPG|Santa Margherita Ligure Dosya:Cogoleto-dalmare4.JPG|Cogoleto plajı </Gallery>
Hıçkırık (film, 1965)
Konusu
Kenan (Ediz Hun), Çamlıca’da bir köşkte yaşamaktadırlar. Kenan'ın babası Yüzbaşı Ziya Bey bir av kazasında ölmüştür. Müfettiş Azmi Bey (Hulusi Kentmen) Kenan'a babalık yapmıştır. Kenan büyüdüğünde Azmi Bey'in kızı Nalan'a (Hülya Koçyiğit) aşık olur. Tek sorun Nalan'ın öksürük nöbetleridir. Dr İlhami (Kartal Tibet) zatülcenp teşhisi koyar.
Bodrum, Muğla
Tarihçe
11. yüzyılda Türklerin eline geçen Bodrum, 13. yüzyılda Menteşe Beyliği'nin bir parçası olmuştur. Bodrum, Kanuni Sultan Süleyman döneminde Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır. I. Dünya Savaşı sonunda (11 Mayıs 1919) İtalyanlarca işgal edilen Bodrum, Kurtuluş Savaşı’yla birlikte Türkler tarafından geri alınmıştır.
Dünyanın Yedi Harikasından biri olan Mausoleum Halikarnassos şehrinde inşa edilmiştir. Depremler ve istilaların etkisiyle zamanla yıkılan mozolenin mermerden taşları Bodrum Kalesi'nin yapımında kullanılmıştır. Kaleyi 15. yüzyılda Hristiyan Şövalyeler inşa etmiştir. İnşaat 100 yıllık bir sürede tamamlanmıştır. Papa kalenin bitmesi için kalenin yapımında çalışanlara endülijans kâğıtları dağıtmıştır. Bodrum şehri Anadolu toprakları üzerinde en son ele geçirilen Hristiyan toprağıdır. Şehir II. Mehmed zamanında kuşatıldıysa da ancak I. Süleyman'ın Rodos Seferi sırasında ele geçirilebilmiştir. Bodrum Kalesi bugün dünyanın en büyük 2. Sualtı Arkeoloji Müzesi olarak hizmet vermektedir. Doğu Akdeniz'de ayakta kalan en sağlam kaledir. Bodrum şehri ise pek çok kültürel etkinliğe ev sahipliği yapmaktadır.
Coğrafya
Bodrum, Muğla ilinin batı köşesinde yer alır. İlçe topraklarının büyük çoğunluğu kendi adını taşıyan bir yarımada içerisinde bulunmaktadır ki ilçe kuzey, batı ve güneyden Ege Denizi ile çevrelenmiştir. Doğusundaki Milas hariç herhangi bir idari sınırı yoktur.
İklim
İklim itibarıyla Ege ve Akdeniz iklimlerinin sentezinden oluşan bir özelliğe sahiptir. Yarımada olarak mikro klima alan özelliği gösterir. Yaz aylarında neredeyse hiç nem bulunmaz. Kış aylarında ise nem oranı oldukça düşüktür. Yaz ayları sıcak ve kurak, kış ayları oldukça ılık ve yağışlıdır. 1970 yılından günümüze kadar yalnızca 2004 yılı şubat ayında kar yağışı görülmüş ve kar kalınlığı ortalama 5 cm'yi bulmuştur.
Yarımada bitki örtüsü olarak çok belirgin bir şekilde ikiye ayrılmıştır. Bodrum-Milas kara yolunun batısında yer alan kısımda bitki örtüsü yer yer çalılık ve fundalıklar ile yörede "çeti" tabir edilen dikenli otlarla kaplıdır. Karayolunun doğusunda yer alan kısım iğne yapraklı kızıl çam, yabani çilek, mersin ve sandal ağaçlarıyla kaplıdır. İlçe arazisinin % 61,3’ü orman sayılan alanlardandır. Ancak son yıllarda çıkan orman yangınları sonucunda orman örtüsünde belirgin bir azalma gözlenmiştir. İlçede düzenli akarsu yoktur. Mumcular Mahallesinde bulunan Sulama Göleti ise sulama ve içme suyu amaçlı kullanılmaktadır.
Nüfus
Bodrum ilçesi, Muğla ilinde en fazla nüfusa sahip ilçedir.
Kültür
Bodrum'da 2003 yılından beri her yıl yaz aylarında Uluslararası Bodrum Bale Festivali düzenlenmektedir. Bu festival Türkiye'nin ilk ve tek bale festivali olma özelliğini taşımaktadır. Ayrıca 2014 yılından beri Uluslararası Bodrum Bienali düzenlenmektedir.
Ulaşım
Bodrum önemli bir kara yolu kavşağında bulunmaz. Bodrum'a kara yoluyla ulaşım Milas üzerinden çift şeritli asfalt yol ile sağlanmaktadır. Bodrum, il merkezi Muğla'ya 111 km, İzmir'e 242 km, Marmaris'e 165 km ve Fethiye'ye 234 km uzaklıktadır.
Spor
İlçenin futbol kulübü 1931 yılında kurulan Bodrumspor'dur. Kulübün renkleri yeşil-beyaz'dır. 1995-96 sezonunda tarihinde ilk defa 3. Lig'de mücadele etmeye başlamıştır. 2014-14 sezonunda Bölgesel Amatör Lig 7. Grup'ta namağlup şampiyon olan kulüp, tarihinde ikinci kez 3. Lig'e yükseldi. 2016-17 sezonunda 3. Lig 2. Grup'ta şampiyon olarak 2. Lig'e yükseldi.
2021-22 sezonunu 3. sırada bitirerep play-offlara kalan Bodrumspor finalde Karacabey Belediyespor'u 3-0 mağlup ederek tarihinde ilk kez 1. Lig'e yükselme başarısı gösterdi. 2022-23 sezonunda 1. Lig'i 62 puanla 4. bitiren Bodrumspor play-offlara katılma şansı yakaladı, il maçta Göztepe'yı sonraki maçka ise Eyüpspor'u mağlup ederek final oynama şansı kazandı. Final maçında Pendikspor'a 2-1 mağlup oldu.
Kardeş Şehirler
Bodrum'un 4 tane kardeş şehri bulunmaktadır.
Termera
8 Leleg yerleşiminden en zengini. Bölgede bilimsel kazılar 2012 yılında Muğla Üniversitesi Arkeoloji Bölüm Başkan'ı Prof. Dr. Adnan Diler tarafından başlatılmıştır. Bölgeye daha önce gelen gezginlerin araştırmaları ve 2012 yılında yapılan kazılar sonucunda Termera Antik Kentinin lokalizasyonu büyük ölçüde yapılmıştır.
Termera Antik Kenti'ne, Turgutreis üzerinden toprak bir yolla ulaşılır. Ya da Mandıra köyüne kadar asfalt yolla gidilip oradan yarım saatlik yürüyüşle ulaşılabilir.Şehrin akropolisi Madran köyüne araçla 10 dk uzaklıktadır. Kent Ana giriş kapısı ve surun bir kısmı dışında yıkılmıştır. . Akropolisteki kale kalıntılarının üzerine daha sonraki dönemde sarnıç inşa edilmiştir. Kent Atina Vergi Listeleri'nde yer almaktadır ve 2,5 talent gibi büyük bir miktar ödendiği bilinmektedir. Diğer Leleg kentleri içinde en fazla vergi ödeyen kenttir. Bu da kentin büyüklüğünü anlamamıza yardım etmektedir. Mausolos Bodrum'daki kentleri birleştirip hayalindeki devasa kenti kurmak için Termera halkını da Halikarnassos'a zorla getirtmiştir. Kent daha sonra hapishane olarak kullanılmasının dışında çiftlik evleri şeklinde yerleşim görmüştür. Bizans Döneminde kentin limanına Strabilos kenti kurulmuştur.
Telmissus
Telmissus, Bodrum yakınlarındaki antik kenttir.
Yarımada üzerinde bulunan Leleg şehirleri dağların tepelerinde bulunmaktadır. Ulaşılması kolay olanlarından bir tanesi Görece Köyü'ndedir. Köyün hemen gerisinde bulunan Asar Tepe üzerinde Telmissus adı verilen Leleg yerleşimi vardır. Zirvede dikdörtgen taşlardan yapılmış, sağlam bir kule bulunmaktadır. Bu kule çevreye hakimdir. Leleg şehirlerinin genel karakteri burada gözlenmektedir. Bu, iç kale ve duvarla çevrilmiş bir alandan ibarettir. Çevrede birkaç kaya mezarı da vardır.
Tabuaço
Tabuaço  belediyesi, Portekiz'in Norte bölgesine bağlı Douro altbölgesinin belediyelerinden biridir.
Bucaklar
Belediyede 17 bucak (Por.: freguesia) yer almaktadır.
Cyclohydryphantes
Cyclohydryphantes Hydryphantidae familyasına bağlı bir cinstir.
Ross Gölü
Ross Gölü; İrlanda'nın Connacht İli, Galway Kontluğu idari sınırları içerisinde yer alan bir göldür.
Andrezinho (1985 doğumlu futbolcu)
André Luiz Rodrigues Lopes (d. 15 Şubat 1985), Brezilyalı eski futbolcudur.
Lessons
"Lessons" (ya da Türkçe adıyla Dersler), The WB kanalında yayınlanan, Joss Whedon tarafından oluşturulan bir fantastik dizi olan Buffy the Vampire Slayer televizyon dizisinin yedinci sezonunun birinci bölümü.
Genişletilmiş anlatım
İngiltere'de Giles, Willow'u Cadılar Konseyi'nde tedavi ettirmektedir. Sunnydale Lisesi yeniden yapılır ve açılır. Buffy ve Xander okulun ilk günü Dawn'ı okula götürür.Sunnydale Lisesi'nin yeni müdürü Müdür Wood'dur. Buffy onunla tanışır, Wood ise ona adını daha önce duyduğunu söyler. Buffy bundan şüphelenir ve okulu gezmeye başlar. Buffy korkmaktadır çünkü fakülte ve bazı öğrenciler kendilerini korumakta başarısız olduğuna inandıkları için Buffy’ye karşı cephe alır. Bu sırada Anya ve Halfrek bir kafede oturmuş, muhabbet ediyorlardır. Halfrek, Anya'ya eskilerden bile daha eski bir şeyin yükseldiğini ve onun tek arkadaşının kendisi olduğunu söyler.
Buffy, Xander'a lavaboda gördüğü zombi-hayaletleri anlatır. Bu sırada Dawn'ın sıra arkadaşı ondan kalemini ister ve bir anda zombiye dönüşüp kalemi Dawn'ın gözüne batırır. Dawn çığlıklar içinde kendini yere atar. Bütün sınıf Dawn'a bakar ama ortada çığlık atılması gereken bir şey yoktur. Dawn gördüğünün hayalet olduğunu anlar ve lavaboya gitmek için izin ister. Lavaboda bir kız Dawn'a ağlayarak, 'Burada başkaları var.' der. Dawn ona yardım eder ve oradan çıkmaya çalışırlar ama zombi-hayaletler geri gelir. Onlar çıkmaya çalışırken tabandan birkaç el onları bileklerinden yakalayıp aşağıya çekerler. Bu sırada yeni müdür Buffy'ye hakkında fazla şey bildiğini söyler.
Kayışlı, Seyhan
Kayışlı, Adana ilinin Seyhan ilçesine bağlı bir mahalledir.
Lessons
Genişletilmiş anlatım
Willow ve Giles konuşurlarken, Willow birden bayılır, Giles'ın yardımıyla kendine gelir. Willow ona birden toprağı hissettiğini ama her şeyin iyi ve saf olmadığını, simsiyah, dişli bir şeyler gördüğünü söyler. Giles bunun Cehennem Ağzı olduğunu anlar. Willow ise ona Cehennem Ağzı'nın açılacağını ve hepsini yutacağını söyler. Dawn ve Kit düştükleri yerde uyanırlar. Orada bir genç daha vardır ve üç ölü görürler. Dawn hemen Buffy ve Xander'ın ona aldığı telefonla Buffy'yi arar ve durumu anlatır. Buffy hemen oldukları yere iner. Dawn ve Buffy, Dawn’ın birkaç yeni arkadaşıyla beraber kötülüğe karşı savaşmak için kolları sıvar. Xander tılsımı yok ederek onları kurtarır. Buffy onları derse götürdüğünde Müdür Wood Buffy'ye haftada birkaç gün gelip öğrencilere danışmanlık yapmasını ister. Buffy işi kabul eder. Öte yandan Spike ise yeni okulun bodrumunda kendine teselli aramaktadır. O kendi kendine söylenirken dizinin gelmiş geçmiş bütün kötülerinin kılığına giren bir iblis onunla konuşmaktadır. Bölüm de burada biter.
Kayışlı, Seyhan
Tarihçe
Kayışlı mahallesi bir Arap-Alevi mahallesidir. Köyü kuranların kökenleri Suriye'ye dayanmaktadır.
Coğrafya
Adana iline 15 km, Seyhan ilçesine 15 km uzaklıktadır.
NGC 7589
NGC 7589, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Balıklar takımyıldızı yönünde bulunur. Sa tipi bir sarmal galaksidir. Alman astronom Albert Marth tarafından 1864 yılında 121,92 cm (48 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Tibor Szalay
Tibor Szalay (d. 26 Ocak 1938, Köbölkút), Macar futbolcudur. Profesyonel liglerde Beşiktaş'ın ilk yabancı futbolcusu olan Szalay, uzun süre ABD'de futbol oynamıştır.
Kariyeri
Szalay 1956 yılında, 18 yaşındayken MTK Budapest'in genç takımında futbola başladı. Macar devrimi yüzünden ülkesinden uzaklaşarak futbola Austria Wien'de devam etti ve 1956-57 sezonunda 20 maçta 25 gol attı. 1957'de Austria Wien'in düzenlediği Avustralya turu kadrosunda yer aldı ve Avustralya millî futbol takımı ile hazırlık maçlarında oynadı. 3 hazırlık maçında 2 gol kaydetti.
Macar efsanesi Budapest Honvéd FC'yi yaratan Jenő Kalmár, Sevilla'nın teknik adamı olunca, onun sayesinde 20 yaşında İspanya'nın ünlü takımlarından Sevilla FC forması giymeye başladı. İlk iki maçında 2 gol atarak dikkat çekti. 1961 yılına kadar bu takımda top koşturup 71 maçta 25 gol attı. 1961-62'de 4 Macar arkadaşı ile birlikte FC Barcelona forması giydi. Hem La Liga'da hem de Fuar Şehirleri Kupası'nda ikinci oldular. Ancak sadece 2 maç oynayıp 1 gol kaydedebildi. 1963-64 sezonunda ise şansını La Liga'ya yeni çıkmış Real Murcia'da denedi.
1966'da Ignác Molnár tarafından Türkiye'ye getirildi ve Beşiktaş ile anlaştı. Beşiktaş'ın ilk yabancı futbolcusu oldu. Ancak sadece 3 lig maçında forma giydi ancak Beşiktaş ile Türkiye Ligi şampiyonluğunu yaşadı. Beşiktaş'tan sonra şansını Amerika'da denedi. 1967'de Philadelphia Spartans'ta 23 maçta forma giydi ve 8 gol attı. 1968'de ise yine ABD takımı Houston Stars'da oynadı, 21 maçta 7 gol attı. 1970'te Kansas City Spurs'da 24 maçta 6 gol attı. 1971'de ise Washington Darts'da 22 maçta oynadı ve 4 gol attı.
Amerika Birleşik Devletleri Bakanlar Kurulu
Amerika Birleşik Devletleri Bakanlar Kurulu, Amerika Birleşik Devletleri hükûmetinin yürütme erkidir. Bakanlar Kurulu, Başkanın liderliğinde başkan yardımcısı, bakanlar ve kabine düzeyi diğer üst düzey yetkililerden oluşur.
Mevcut kabine
20 Ocak 2021 tarihi itibarı ile mevcut Bakanlar Kurulu üyeleri aşağıdaki gibidir:
Dachau toplama kampı
Dachau toplama kampı, Nazi Almanyası'nda açılan ilk toplama kampı.
Dachau, Almanya'nın güneyinde bulunan Bavyera eyaletine bağlı Münih'in yaklaşık 16 km (9,9 mil) kuzeybatısında yer alan bölgede, terk edilmiş bir barut ve mühimmat fabrikası arazisinde açıldı.
Dönemin Münih Polis Şefi Heinrich Himmler, terk edilmiş olan bu binaların gözaltına alınan tutsaklar ve mahkûmlar için kullanılıp kullanılamayacağını görmek için gezdi ve bu alanda bir toplama kampının kurulmasını emretti. Kamp komutanı olarak da Theodor Eicke'yi atadı. Kamp, 22 Mart 1933'te yaklaşık 200 mahkûmun Stadelheim Hapishanesi'nden nakledilmesiyle açıldı.
Dachau Toplama Kampı, Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi ve Alman Ulusal Halk Partisi'nin koalisyon hükûmeti tarafından kurulan ilk düzenli toplama kampı olmasının yanında, siyasi tutuklular için de ilk toplama kampıdır. Aralarında 23 Türk vatandaşının da bulunduğu 45 bin kişiye mezar olmuştur.
Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar kapsamında çok sayıda kişi burada infaz edildi.
Hasanoğlan Havuzbaşı, Elmadağ
Hasanoğlan Havuzbaşı, Ankara ilinin Elmadağ ilçesine bağlı bir mahalledir.
Harp ortamı
Savaş gücünü başarılı bir şekilde uygulamak, kuvveti korumak veya görevi tamamlamak için gereken ortamı, faktörleri ve koşulları içerir. Bu, düşman ve dost silahlı kuvvetleri, altyapıyı, hava durumunu, araziyi, operasyonel ve ilgi alanlarındaki elektromanyetik spektrumu içerir.
Rif Savaşı
Rif Savaşı (Melilla Savaşı), İspanya (ve sonradan Fransa) ile Fas'ın Rif ve Cibela kabileleri arasında yapılan savaştır.
Rif Savaşı
İspanya Fez Antlaşması (30 Mart 1912) ve İspanyol-Fransız Antlaşması'yla (27 Kasım 1912) Fas'ın Melilla ve Septe kentleri çevresindeki dağlık bölgeleri elde etmişti. Elde ettiği İspanya-Fas Protektora'sında hakimiyetini pekiştirmek ve himaye ettiği bölgeyi büyütmek istedi. Alhucemas Körfezi'yle birbirinden ayrılan iki bölgenin ulaşım bağlantısı zayıftı. İspanyol vali General Dámaso Berenguer 1920'de doğudaki Cibela topraklarını ele geçirmeye çalışırken, Manuel Fernández Silvestre'ye, batıdaki Rif kabilesine ve bu kabilenin önderi Abdülkerim Hattabi'ye saldırma emrini verdi. Aralıklarla beş yıl süren çarpışmalarda İspanyollar ağır kayıplar verdi. 22 Temmuz 1921 ile 9 Ağustos 1921 arası Annual'da 25.700 kişilik İspanyol ordusu ile 4.000 kadar Rif gerillası çarpıştı. Annual muharebesi sonunda İspanyol zayiatı 13.000 üzerindeydi (bunun 8.000'i ölü) başka kaynaklara göre 20.000 zayiat vardı İspanyol tarafında. Ayrıca 20.000 tüfek, 400 Makineli tüfek ve 129 savaş topu Rif gerillalarının eline geçti. Rif gerillaları tarafında ise bu muharebede 1,000 kadar ölü vardı. Annual Muharebesi İspanya'da Annual felâketi olarak anılır. Annual Muharebesinde Avrupalı sömürgeci bir devletin yenilgiye uğraması Afrika'daki diğer milletlere Avrupalı bir devletin yenilmez olmadığını gösterdi. Abdülkerim'in kuvvetleri, İspanyol ordusunu ağır bir bozguna uğratarak Melilla'ya çekilmek zorunda bıraktı. İspanyolların Melilla'da 14.000 askeri bulunuyordu. Bundan sonra Rif kuvvetleri doğuya yönelerek 130 üzerinde askeri karakol ele geçirdi ve İspanyolların savaşın başından beri ele geçirdikleri toprakları geri aldı. Abdülkerim, İspanyol ordusunun en büyük üssü ve ayrıca Rif bölgesinde son kalesi olan Melilla'ya saldırmamaya karar verdi. Bunun nedeni Melilla'da diğer Avrupalı devletlerin vatandaşları bulunuyordu ve Abdülkerim onlara zarar gelirse diğer Avrupalı devletlerin kendi vatandaşlarını koruma amacıyla savaşa müdahil olmasından endişe ediyordu. Abdülkerim'in bu kararı savaşın Rif kuvvetlerinin aleyhine dönmesine neden oldu ve İspanyollar Rif Bölgesine daha çok asker çıkarmaya devam ettiler. İleride Abdülkerim Melilla'ya saldırmamanın onun en büyük hatası olduğunu itiraf edecekti. Abdülkerim karşısında oluşan sayısal ve teknolojik üstünlük giderek arttı. 1925'te İspanya'nın yanında savaşa 300.000 üzerinde askerle katılan Fransa'nın güneyden saldırıya geçmesi ve Alhucemas Körfezi'ne çıkan İspanyol kuvvetlerin kuzeyden yeni bir harekata başlaması karşısında, Abdülkerim teslim olmak zorunda kaldı.
Böylece 1926'da iki kent arasındaki bölge İspanyol denetimine girdi. Rif Savaşı'nda dikkat çeken İspanyol generallerinden biri de Francisco Franco idi. Savaşın İspanya'daki popüler olmaması ve savaşın ilk safhalarında İspanyol ordusunun Rif kuvvetlerine karşı aldığı aşağılayıcı mağlubiyetler, İspanya'daki hükûmetin istikrarsızlaşmasına ve 1923'teki darbeye katkıda buldu.
Kimyasal silah kullanımı
İspanya kimyasal silah kullanımını yasaklayan Cenevre Protokolü'nü imzaladığı halde İspanyol ordusu açmaza düşünce Rif gerillalarının direnişini kırmak için kimyasal silah kullandı. Bunların arasında Hardal gazı, fosgen, chloropicrin ve difosgen vardı. İspanya kimyasal silahları Almanya'dan temin etti. Alman kimyacı Hugo Stoltzenberg'in İspanya için kimyasal silah üretiminde büyük katkıları oldu ve sonradan İspanyol vatandaşlığına geçti. Kimyasal silahlar uçaklarla gerillalar dışında siviller, pazarlar ve nehirler üzerine atıldı. Tarihçi Sebastian Balfour araştırmalarında İspanyol ordusunun stratejisini yoğun nüfuslu bölgeleri kimyasal silahlarla bombalamak olduğunu belirtti. İki sene içinde İspanyollar tarafından 10.000 kutu içinde 500 ton üzerinde zehirli gaz atıldı. Zehirli gaz kullanımı İspanya ve Fransa'nın savaşı kazanmasında önemli rol oynadı. İspanya Kimyasal silaha sahip olduğunu ve kullandığını uzun yıllar boyunca gizli tuttu. Kimyasal silahların zehirli etkileri bugün halen Rif bölgesinde hissedilebiliyor.
Rif Cumhuriyeti
18 Eylül 1921'de Fas'ın bağımsızlı için savaşan Rif Berberiler'i Rif Bölgesinin İspanya'dan bağımsızlığını ilan etti. Abdülkerim Hattabi Rif bölgesinin Emiri oldu. 1 Şubat 1923'te resmi olarak Rif Cumhuriyeti (Tamazight: Tagduda n Arif, Arapça: ‏جمهورية الريف‎) teşkil edildi. Abdülkerim Hattabi Devlet başkanı („Ra'is ad-Dawla“) ve Hajj Hatmi Başbakan oldu. Başkenti Ajdir (Axdir) idi. Rif Savaşı sonunda İspanya ve Fransa'nın galip gelmesi ile 27 Mayıs 1926'da sona erdi.
Lough Shindilla
; İrlanda'nın Connacht İli, Galway Kontluğu idari sınırları içerisinde yer alan bir göldür.
Cyclothyas
Cyclothyas Hydryphantidae familyasına bağlı bir cinstir.
Karşılar, Tunceli
Karşılar, Tunceli ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı "Halvori" olup Osmanlı kayıtlarına göre 1518 yılında 16 hane, 1523 yılında 28 hane ve 1541 yılında da 40 hane olmak üzere köyde sadece Gayrimüslim (Ermeni) nüfus bulunmaktaydı. Ermeniler'ce Vaftizci Yahya'nın (Surp Garabed) sağ kolunun Halvori'de gömülü olduğuna inanılması nedeniyle günümüz köyünün yaklaşık 8 km kuzeydoğusundaki Vank (kilise) mezrasında manastır inşa edilmiştir. 1915 yılında Ermeniler hakkında tehcir kararı verilmekle birlikte Osmanlı otoritesinin ulaşamadığı Halvori köyünden tehcir olmamasının yanı sıra özellikle Vank mezrası diğer bölgelerden kaçan Ermeniler'in sığındığı bir yerleşim konumundaydı. 1935 yılı nüfus sayımında yerleşim Vank mezrasıyla birlikte "Halvurivengi" adıyla Hozat kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir. Dersim İsyanı sırasında isyancıların toplanma noktalarından olan yerleşim, 14 Ağustos 1938 tarihinde isyancılarla yaşanan çatışmalardan sonra ele geçirildi ve isyancılara destek verdikleri gerekçesiyle yakıldı. 1940 ve 1945 yılı nüfus sayımlarında adından bahsedilmeyen yerleşimden, 1950 yılı nüfus sayımından itibaren Hozat ilçesinin Sin bucağına bağlı bir köy olarak yer verilmeye başlanmıştır. 1955 yılı nüfus sayımında da köyün adı Halvori olup 1960 yılı nüfus sayımından itibaren günümüzdeki adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır. 20 Eylül 1962 yılında hazırlanan komisyon raporunda merkez ilçeye bağlanması görüşü İçişleri Bakanlığınca da kabul edilmiş ve yerleşim böylelikle merkez ilçeye bağlanmıştır.
Coğrafya
Tunceli merkezine 20 km uzaklıktadır.
Tolga Safer
Tolga Safer (d. 26 Haziran 1982, Londra), Kıbrıs Türkü asıllı Britanyalı oyuncu. Harry Potter ve Ateş Kadehi adlı filmdeki Igor Karkaroff'un yardımcısı olarak tanınmaktadır.
Safer, dokuz yaşındayken Sylvia Young Theatre School'da eğitim almaya başlamıştır. Ardından Mountview Theatre School of North London'da eğitimine devam etmiştir. İlk profesyonel deneyimini Bintou adlı tiyatro oyunuyla yaşamıştır. Safer, Pepsi'nin bir reklamında ve BBC'nin dizilerinden Casualty ve Doctors'ta rol almıştır.
NGC 6782
NGC 6782, Tavus takımyıldızı yönünde bulunan bir çubuklu sarmal gökada. John Herschel tarafından 12 Temmuz 1834 yılında keşfedilmiştir.
Görünür ışıkta NGC 6782 merkez arasında parlak bir çubuk ve sarmal kollarıyla normal bir sarmal gökadayı andırıyor. Ancak Hubble morötesi ışık fotoğrafı, muhteşem ve karmaşık bir yapıyı; gökada çekirdeğinin çevresinde küçük merkezi çıkıntı, yıldızlar, toz ve gazın oluşturduğu dairesel bir halka varlığını göstermiştir. Morötesi ışınlar, halkada önemli ölçüde genç ve sıcak yıldız konsantrasyonuna işaret etmektedir. Gök bilimciler, merkezdeki çubuk ve halkayla ilgili çalışmalarını sürdürmektedirler.
Nathan Petrelli
Nathan Petrelli, Heroes dizisine ait kurgusal karakter. New York şehrinde senatörlüğe aday olan Petrelli uçma yeteneğine sahiptir.
Başlangıçta yeteneğini inkâr ediyor ve kardeşi Peter Petrelli'nin bu yöndeki sorularını yanıtsız bırakıyor gözükse de uçma yeteneği zamanla gözler önüne serilir. Senatör adaylığı nedeni ile herkese mesafeli gözüken Nathan'ın aslında pek çok karakterle bir şeklide bağlantısı vardır. Claire'in babası, Niki'nin sevgilisi gibi rolleri değişik bölümlerde canlandırılmaktadır.Bazen de aile babası olur.
İleri dönemde Amerika Başkanlığı Isaac Mendez tarafından resmedilen Petrelli her ne kadar başkan olabilse de bu durum başka kaosların oluşmasına sebep olmuştur. Volume 3'ten itibaren güçleri olan insanları yakalamaya yönelik bir çalışması vardır. Sonra onun yanlış olduğunu anlayarak iyilerin tarafına geçer. 4. Volume'nin sonunda sylar tarafından öldürülür fakat Nathan'ın vücudu Sylar'ın ruhuyla yaşamaya devam eder.
Samsung Galaxy Note 3 Neo
Samsung Galaxy Note 3 Neo; Samsung Electronics tarafından üretilmiş, Samsung Galaxy Note serisi'ne ait Android işletim sistemini kullanan, phablet sınıfındaki bir akıllı telefondur. Galaxy Note 3 Neo, Samsung Polonya tarafından 1 Ocak 2014'te tanıtılmış ve daha sonra aynı ayda dünya çapında satışa çıkarılmıştır. Samsung Galaxy Note 3'ün ucuz modeli olan Note 3 Neo, ilk olarak üst seviye modeline uygulanmış ve önceki Galaxy serisi cihazlara kıyasla daha hafif ve daha üst seviye olan (plastik deri arka panel ve sahte metal çerçeve bulunan) tasarıma sahip olacak şekilde ve açılır pencere şeklindeki uygulamalar ve geliştirilmiş çoklu pencere özelliğiyle beraber kalem destekleyen uygulamalar için yeni bir yönlendirme düğmesi bulunan cihazın yazılımındaki stylus (kalem) ve çoklu işlem odaklı özellikleri geliştirilecek şekilde tasarlanmıştır.
Donanım
Galaxy Note 3 Neo'nun tasarımının yeni nesil Samsung cihazlarındaki üst seviye, kaliteli tasarımı bulundurması hedeflenmişti. Cihazın tasarımı, son zamanlarda çıkan diğer Samsung cihazlarının tasarımına benzer şekilde polikarbonat yoğunluklu olmasına rağmen cihazda sahte metal çerçeve ve sahte dikişleri bulunan plastik deriden yapılmış bir arka kapak bulunur. 8.6 mm kalınlıkta olan cihaz, Galaxy Note II'den biraz daha ince ve biraz daha hafiftir. Galaxy Note 3 Neo'nun iki LTE modelinde (Duos (çift SIM kartlı) 3G modelde de) (SM-N7509V, SM-N7506V ve SM-N7502 (Duos 3G) modellerinde) 1.6 Ghz hızında 4 çekirdekli işlemcisi bulunan Snapdragon 400 çipi bulunur. Cihazın SM-N750K, SM-N750L ve SM-N750S model numaralı Kore modellerinde 2.26 Ghz hızında 4 çekirdekli işlemcisi bulunan Snapdragon 800 çipi bulunur. Cihazın uluslararası 3G modellerinin ve bazı 4G LTE modellerinin de aralarında olduğu diğer modellerinde ise; 1.7 Ghz hızında 2 tane Cortex-A15 ve 1.3 Ghz hızında 4 tane Cortex-A7 çekirdeği bulunan 6 çekirdekli işlemcisi bulunan Exynos 5260 çipi bulunur. Ayrıca cihazda 2 GB RAM, 5.5 inç 720p Super AMOLED ekran; 720p'de 60 fps, 1080p'de 30 fps ve 4K'da 30 fps (5 dakika ile sınırlı, sadece Snapdragon 800 çipi bulunan modellerde) video çekebilen, 16 veya 32 GB dahili depolama ve 3100 mAh batarya bulunur.
Galaxy Note 3 Neo; en başta siyah, beyaz ve yeşil renkleriyle satışa çıkarılmıştır. Samsung, cihazı bazı bölgelerde daha fazla renk seçeneğiyle tanıtmaya hazırdı.
Yazılım
Galaxy Note 3 Neo, Android 4.3 Jelly Bean işletim sistemi ve Samsung'un kendi kullanıcı arayüzü Touchwiz ile gelmiştir. Note 3 Neo'nun yazılımına kalem odaklı ek özellikler de eklenmiştir, cihazın kaleminin yerinden çıkartılması; Action Memos (Hareket Notları-El yazısı tanımasını kullanarak ekran üstü yapışkan notların içeriklerini tarayıp notlarla ilgili Google Maps'teki adreslere bakmak ve telefon numaralarını yazmak gibi eylemler gerçekleştirir), Screen Write (Ekrana Yazma-Ek açıklama aracı, Pen Window (Kalem Penceresi-Kullanıcıların içlerinde belirli uygulamaları çalıştırabileceği açılır pencereler çizmesini sağlayan bir özellik), arama aracı S Finder ve Scrapbook gibi kalem odaklı özelliklere kısayol sağlayan Air Command (Havadan Kontrol) dairesel menüsünü etkinleştirir. Çoklu pencere özelliğine; artan uygulama desteği, bir uygulamayı birden fazla kez çalıştırma özelliği ve uygulamalar arasında içerik sürükleyip bırakma özelliğiyle cihazda yer verilmiştir. Ayrıca cihazda, ekranın altından yukarı doğru kaydırarak erişilebilen My Magazine (Magazinim) olarak bilinen haber toplama uygulaması ve S Note uygulamasının güncellenmiş bir sürümü bulunur.
Yazılım yükseltmeleri
Galaxy Note 3 Neo'nun Belçika modeli hariç diğer tüm modelleri, Mart 2017'de Android 5.1.1 Lollipop güncellemesini almıştır.
Galaxy Note 3 Neo Duos (SM-N7502); herhangi işletim sistemi güncellemesi almamıştır, satışa çıktığı zamandan beri Android 4.3 Jelly Bean ile çalışmaktadır.
Jordi Amat
Jordi Amat (d. 21 Mart 1992), Johor Darul Ta'zim takımında ve Endonezya millî futbol takımında defans pozisyonunda görev yapan profesyonel futbolcudur.
Sernancelhe
Sernancelhe  belediyesi, Portekiz'in Norte bölgesine bağlı Douro altbölgesinin belediyelerinden biridir.
Beneath You
"Beneath You" (ya da Türkçe adıyla Kendi İçinden), The WB kanalında yayınlanan, Joss Whedon tarafından oluşturulan bir fantastik dizi olan Buffy the Vampire Slayer televizyon dizisinin yedinci sezonunun ikinci bölümü.
Sernancelhe
Bucaklar
Belediyede 17 bucak (Por.: freguesia) yer almaktadır.
Beneath You
Genişletilmiş anlatım
Bölüm, Buffy'nin kabusuyla başlar. Rüyasında bir kız ona "Senin içinden seni bitiriyor" demektedir. Bu sırada yerin altından hızlı bir şey ilerlemektedir. Spike ise yeni evinde bir fareyle konuşmaktadır ve birden her yer sallanmaya başlar. Ertesi sabah Xander, Buffy ve Dawn'ı okula bırakır. Buffy yeni işine başlar ve soluğu Spike'ın yanında alır. Bu sırada rehabilitasyonu sona eren Willow, karmaşık duygular içerisinde Sunnydale’e dönmek üzere yola çıkar.
O akşam bir kadın köpeğini gezdirirken, yerin altından çıkan bir yaratık kadının köpeğini yemiştir. Bu arada Xander, Nancy adında köpeği toprak altından çıkan bir yaratık tarafından yenen bu kadınla tanışır ve onu Buffy'nin evine götürür. Kısa süre sonra eve Spike da gelir. Spike bu canavarı yok etmek konusunda yardım etmek ister, ancak Buffy ve arkadaşları hala ona tam olarak güvenememektedir. Buffy Spike'la devriyeye çıkacağını, Xander'ın Nancy'yi eve bırakmasını söyler. Dawn, Spike'ı ablasına bir daha dokunursa ateşler içinde uyanacağı konusunda uyarır. Buffy ve Spike devriyeye çıkar ama hiçbir şey bulamazlar. Bu sırada Nancy'yi eve bırakan Xander tam gidecekken yaratık Nancy'nin evinde ilerler ve yeryüzüne çıkar. Daha sonra tekrar yeraltından kaçar. Nancy Xander'a eski erkek arkadaşının onu rahat bırakmadığını ve birine onun için dilek dilediğini söyleyince yaratığın nereden geldiği anlaşılır. Yaratık, Nancy'nin eski erkek arkadaşıdır ve onu o hale Anya getirmiştir.
NGC 7591
NGC 7591, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Balıklar takımyıldızı yönünde bulunur. SBbc tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. Alman astronom Albert Marth tarafından 1864 yılında 121,92 cm (48 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Şentepe, Bala
Şentepe, Ankara ilinin Balâ ilçesine bağlı bir mahalledir.
Saim Orhan
Saim Orhan (d. 1971, Muğla) Samanyolu TV'de yayınlanan Ayna programının sunucusu ve yapımcısıdır.
1971 yılında Muğla'da dünyaya gelen sunucu, ilk, orta ve lise öğrenimini bu ilde tamamladı. 1992 yılında Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi’nden mezun oldu. Samanyolu TV'nin ilk yapımcılarından olan Orhan, 1993 yılında Ayna programını haber formatında hazırlamaya başlamıştır. 1994 yılında Türkiye Yazarlar Birliği'nin ‘en iyi yapımcı’ ödülünü alan Orhan, Ayna 1995 yılı itibarıyla yurt dışı konularına da yönelmiştir. Yapımlarının yanı sıra, akademik çalışmalarına da devam eden Orhan, Marmara Üniversitesi Radyo Televizyon ve Sinema bölümünde yüksek lisansını tamamlamıştır. 1999 yılında ABD'ye giden yapımcı, New York'a yerleşmiş ve televizyonculuk alanındaki çalışmalarına orada devam etmiştir. 2001 yılında ABD'den dönen Orhan, 2002 yılında tekrar yayına başlayan Ayna programının formatını değiştirerek günümüzde yayınlanan şeklini almasını sağlamıştır. Evli ve Ahmet Buğrahan adında oğlu vardır.
Saim Orhan, İngilizce ve Arapça bilmektedir. FETÖ terör örgütü üyesi olan Saim Orhan, Amerika'ya kaçmış ve yaşamına orada devam etmektedir.
Kaynakça
https://web.archive.org/web/20100219220108/http://www.samanyolu.tv/ShowProgram.aspx?ContentId=64
Karakuyu, Seyhan
Karakuyu, Adana ilinin Seyhan ilçesine bağlı bir mahalledir.
Celal Atik Spor Salonu
Celal Atik Spor Salonu ya da eski adıyla Fuar Kapalı Spor Salonu İzmir'in Konak ilçesinde Kültürpark içerisinde bulunan, basketbol, voleybol, hentbol müsabakalarının gerçekleştirildiği kapalı spor salonudur.
São João da Pesqueira
São João da Pesqueira  belediyesi, Portekiz'in Norte bölgesine bağlı Douro altbölgesinin belediyelerinden biridir.
Bucaklar
Belediyede 14 bucak (Por.: freguesia) yer almaktadır.
Türkiye'nin uç noktaları
Türkiye'nin en uç noktaları şunlardır;
Yerleşim merkezleri
Türkiye'nin en uç ilçe merkezleri:
Türkiye'nin en uç köyleri:
Deniz kıyısındaki uç noktalar
Türkiye'nin dört ana yöndeki dört uç noktasından üçü deniz kıyısında değildir. Kıyılardaki en uç noktalar şunlardır:
Derinlerde
Konusu
Michael Chambers annesinin yeniden evlenmesini kutlamak için evine döner. Michael kumarda yaptığı patavatsızlıklar yüzünden memleketinden kaçmış ve yarattığı karmaşayla baş etmesi için karısı Rachel'ı terk etmiştir. Şimdi kasabaya yeniden uyum sağlamalı, ailesi ve arkadaşlarıyla (ve düşmanlarıyla) ilişkilerini yenilemeli ve en önemlisi eski karısına yeniden kur yapmak için onu aramalıdır.
Michael annesinin yeni kocası için zırhlı araç şoförü olarak çalışmaya başlar. Toplumdaki yerini ve eski karısının kalbini yeniden kazanmanın yolunu bulurken neredeyse mükemmel bir müsrif evlat gibi görünmektedir. Rachel'la birlikte serseri erkek arkadaşı Dundee tarafından suçüstü yakalanınca sorunları daha da artar. Bu çıkmazdan kurtulmak için Michael, zırhlı araç şirketi tarafından taşınan bir maaş bordrosunu çalmak için bir plan yapmak zorundadır.
Betty Holberton
Frances Elizabeth Holberton (7 Mart 1917 - 8 Aralık 2001) Amerikalı bilgisayar bilimci ve insan bilgisayardır. Genel amaçlı ilk elektronik sayısal bilgisayar olan ENIAC'ı programlayan beş kişiden biridir. Bilgisayar programlarındaki hataları ayıklamada kullanılan breakpointleri bulgulamıştır.
Holberton 1997'de Women in Technology International Hall of Fame üyeliğiyle onurlandırılmıştır.
Guangzhou Ekonomik ve Teknolojik Gelişim Bölgesi
Guangzhou Ekonomik ve Teknolojik Kalkınma Bölgesi (GETDD;), Çin'deki ilk ulusal ekonomik kalkınma bölgelerinden biridir.
Tarihçe
Geliştirme bölgesi 1984 yılında kuruldu. Guangzhou şehir merkezi'nin 30 kilometre doğusunda, Luogang Bölgesi'ndeki bir yerleşim bölgesindedir. 17.67 kilometrekarelik gelişmiş bir alanı vardır.
Guangzhou Baiyun Uluslararası Havaalanı'na yaklaşık 50–100 km uzaklıktadır. En yakın limanı Shenzhen Limanı'dır.
Maya Kuliyeva
Ayrıca 2008'de Türkmenistan Kahramanı seçilmiş; Lenin Nişanı, Kızıl Bayrak Nişanı ve Onur Rozeti Nişanı almıştır. İkinci ve dördüncü toplantı dönemlerinde Türkmen SSR Yüksek Konseyi'nin başkan yardımcısıydı. Sovyet döneminde "Parti organizatörü" olduğu söylenen Kuliyeva, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Türkmenistan hükûmeti tarafından vatandaş olarak tanınmaya devam etmiştir. Sanatçı 2010 yılında, Türkmenistan'daki opera performansı ve yaşamını konu alan son bir konferansta konuşmuştur. Kuliyeva 98'inci yaş gününe üç gün kala 27 Nisan 2018'de 97 yaşında ölmüştür.
Guangzhou Ekonomik ve Teknolojik Gelişim Bölgesi
Tarihçe
Bölgede kimyasal malzemeler ve ürünler, elektrikli makineler, gıda maddeleri, elektronik ekipman, metalurji ve metal imalatı ve içecekler dahil olmak üzere altı sütunlu sanayi vardır.
Bölge, 2005 yılında Guangzhou'da yeni biçimli Luogang Bölgesi ile birleştirildi.
Yayık
Yayık, süt yağını tereyağına dönüştürmek için kullanılan geleneksel ahşap aygıt. Bu üretim sürecine yayıklama denir.
Kaya İnal
Kaya İnal (22 Aralık 1937, İstanbul - 23 Nisan 2016, Ankara), Türk bürokrat.
Yaşamı
İstanbul'da doğdu. 1958 yılında Galatasaray Lisesi'ni bitirdi, 1962 yılında Lozan Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu.
1967 yılında Dışişleri Bakanlığı'na meslek memuru olarak girdi ve Nürnberg, Cenevre ve Gümülcine başkonsolosluklarında çeşitli görevlerde bulundu. Daha sonra Halep ve Brüksel'de Başkonsolos, Hanoi'de Büyükelçi olarak görev aldı.
Terör saldırısı
İnal, 24 Eylül 1981 tarihinde Paris Başkonsolosluğu'nda görev yaptığı sırada dört ASALA militanı tarafından yapılan baskına maruz kaldı. Kendisine kalaşnikofla ateş eden saldırganı tabanca ile vurarak etkisiz hale getirdi. Üç ay hastanede tedavi edildikten sonra tekrar Paris Başkonsolosluğundaki görevinin başına geri döndü.
Özel yaşamı
Büyükelçi Veka İnal ile evliydi.
Latium
Latium ( <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[ˈlatjʊ̃] ) Batı İtalya'da bulunan, Antik Roma'ya başkentlik yapmış olan Roma'nın kurulduğu bölge. Latium ilkin verimli volkanik topraklardan oluşan küçük bir araziydi. Bölgeyi Latinler iskan etmiştir. Tiber Nehri'nin sol şeridinde (doğu ve güney), kuzeyde Anio Nehri'ne (Tiber'in kollarından biri) ve güneydoğusu boyunca Pomptina Palus'a (Pomptina Bataklığı), en güneyde ise Circeius Dağı'na uzanan bölgede lokalizasyonu yapılmıştır. Tiber'in sağ şeridi Etrüsk şehri Veii ve diğer sınırlar da diğer İtalik kavimerce çevrelenmiştir. Roma sırasıyla önce Veii'yi ve onun İtalik komşularını mağlup ederek sınırlarını kuzeydoğuda Apenninus Dağlarına kadar, güneydoğuda ise Pomptina'ya kadar genişletmiştir. Günümüzdeki ardılı Lazio (modern Latincede ve bazen İngilizcede Latium) hala büyük bir şehir olsa da antik Latium'un yarısı kadar dahi değildir.
Latium'u iskan eden Latinlerin anadili, bu iskan sonrasında Eski Latince'nin öncülü, Latincenin ve İtalik dillerin de atası olacaktı. Latium, başkent Roma'nın bir dönem siyasi ve kültürel merkezi olarak tarihte önemli bir rol oynamıştır. Bunun ardından da ünlü sanatsal ve mimarî eserlere evsahipliği yapmıştır.
Coğrafya
Bilinen en eski Latium yerleşimi, Latinlere aittir. Latinlerin bilinen merkezi ise geniş, sönmüş bir yanardağ olan Mons Albanus'tu (Bugün Colli Albani). Roma'nın güneydoğusunda şehre 20 km mesafede bulunuyordu ve çevresi 64 kilometreydi. Ortasında Lacus Albanus isimli, birkaç kilometre uzunluğunda ve genişliğinde, oval bir krater gölü vardı. İkinci hakim tepede (Monte Cavo) Iuppiter Latiaris tapınağı bulunurdu ve Roma federasyonuna katılmadan önce Latinler burada devlet ile ilgili işlerini yürütürlerdi. Federasyondan sonra da Romalılar dinî ve devletle ilgili seremonileri burada düzenlemeye devam ettiler. Buraya inşa edilen son pagan tapınağı da Orta Çağ'a kadar ayakta kalmasına rağmen sonradan manastır olarak kullanılmış ve sonraları bir dönem için otele çevrilmiştir. İkinci Dünya Savaşı sırasında Wehrmacht burayı bir radyo istasyonuna çevirmişti. 1944 yılında Amerikalılar burayı ele geçirdiler. Bugünse tartışmalı bir telekomünikasyon binası olarak hizmet verir.
Şehrin tanrısı olarak Iuppiter'in seçilmesi, kabilenin (Latini) dile (Latince) adını vermesi, Latinlerin İndo-Aryan kökenli bir kabile olarak tanımlanmasına yeter göstergelerdir. Augustus dönemi şairi Vergilius, Latium ismini Latince "latens" (gizlenen) kelimesine dayandırır. Bunu yapmadaki sebebi ise söylenceye göre Latium'un altın çağında başta bulunan Saturnus'un burada Iuppiter'den gizlenmiş (Lat. latuisset) olmasıdır. Bir başka geniş kabul gören teoriye göreyse "Lazio" isminin etimolojisi Latince "latus"a (geniş) dayanır ve bu da Roma Campania'sına ithafen "düz ovayı" ifade eder.
Tarihi
MÖ 10. yüzyıldan itibaren Latium'da kurulmaya başlayan çok sayıda köyle beraber tarım kültüründe bir gelişme yaşandığı, arkeologlarca kabul görür. Latinler kılçıksız buğday ve arpa ekmiş; şaraplık üzüm (vitis vinifera), zeytin, elma ve incir ağacı yetiştirmişlerdir. Çeşitli Latin halkları (Lat. Latini Populi), nüfuzlu boylar (gentes) tarafından yönetilen bir toplum yaşamına sahipti. Bu durum Roma'da da devam etti. Otuz curia, Roma toplumunu oluşturdu. Gelgelelim sosyal bir ünite olan gens (boy), zamanla yerini familia 'ya (aile) bıraktı. Familia, paterfamilias (ailenin en yaşlı erkeği) tarafından idare edilirdi.
Bölgenin merkezinde köylerden biri olamayacağı için, sabitlenmiş yerel bir merkeze ihtiyaç duyulduğu sanılıyor. Bu merkez ortak meclisi, adliyeyi, ortak tapınağı barındırmalıydı. Burada boy üyeleri hükûmet işleri ve temaşa için bir araya gelebilmeli ve savaş durumunda güvenli bir şekilde buraya sığınabilmeliydi: Sıradan durumlarda bu gibi bir yerde pek ikamet edilmezdi. Bu gibi bir yer İtalya'da "capitolium" (zirve) veya "arx" (müstahkem mevkî) olarak adlandırıldı. İlkin bir kent değildi ama sonradan bir kent merkezi oldu. Zira bu müstahkem mevkiin etrafında doğal olarak evler inşa edildi ve daha sonra etrafı yapılarla çepeçevre sarıldı ve bu yerleşime "urbs" (etrafı çevrili yapı, i.e. şehir) dendi.
Alba'daki dizili tepeler, Latium'un tabii müstahkem mevkileri, yerleşimcilere güvenli bir konum sunması hasebiyle, olasıdır ki yeni gelenler tarafından ilk iskan edilen bölgeler olsun. Burada, Palazzuola üzerinde, Alba Gölü (Lagiod di Castello) ile Alba Dağı (Monte Cavo) arasındaki dar bir plato boyunca Alba Longa kenti uzanır. Bu kent Roma soyunun ve diğer Eski Latin topluluklarının ana kentidir. Buradaki eğimli bölgelerde de antik Latin bölgeleri Lanuvium, Aricia ve Tusculum bulunur. Bu bölgede medeniyetin başlangıcını gösteren çeşitli duvar işçiliği örnekleri bulunmuştur.
Bölgedeki müstahkem mevkîler daha sonraları Tibur ve Praeneste gibi önemli merkezlerin ortaya çıkmasına önayak olmuştur. Bunlara Labici, Gabii, Nomentum da eklenmiştir. Sahil bölgesinde Laurentum, Lavinium şehirleri ortaya çıkmış, Latin kolonizasyonu yayılmakla birlikte irili ufaklı sayısız merkezler oluşmuştur.
Latin Birliği
Bu köylerin hepsi politik olarak egemendi ve özyönetime sahiplerdi. Soy yakınlığı ve dil birlikteliği ile birlikte tüm bu köyler dinî ve siyasi bir birliğe doğru yol aldılar. Bu birliğin adı Latin Birliği'dir. Latinler Arricia Gölü civarındaki Venus, Iuppiter Latiaris ve Diana tapınmalarıyla birbirlerine dinî bir mihverde bağlanıyorlardı. Bunların arasında Alba Longa, Iuppiter tapınağına olan yakınlığı hasebiyle sivriliyor ve dinî bir merkez rolü oynuyordu. Bu birliğe iştirak eden kabileler "Alba kolonileri" olarak adlandırılıyorlardı ancak isimleri kaydedilmemiştir. Bu birliğin ritüeli "Feriae Latinae" (Latin Festivali) adlı festivaldi. Bu festivalde her yıl, valinin bilinçli olarak belirlediği bir günde, bir araya gelmiş olan Latin halkları tarafından Iuppiter Latiaris'e bir öküz kurban edilirdi. Seremonide yer alan her bir topluluk kurban yemeğine katkı sunmak zorundaydı. Bununla beraber Aricia Gölü civarındaki Nemus Dianae adlı kutsal Aricia korusu da kutsal yerler arasında önemli bir yere sahipti ve birçok Latin hacı için uğrak yer oluyordu.
Alba Longa şehri dinî alandaki önderliğini politik alana taşıyamamıştır. Örneğin hiçbir zaman Latin devletinin başkenti olamamıştır. Büyük ihtimalle Latin Birliği'nin yetki alanı tamamen belli değildi ve bu yüzden çeşitli düzensizlikler ortaya çıkıyordu. Yine de varlığını güçlü bir şekilde sürdürerek Latin soyundan gelen toplumların ilişkilerinin pozitif bir yansıması olarak duruyordu. Latin Birliği bünyesinde her zaman bütün Latin halklarını barındırmamakla birlikte, birliğe Latinler dışında ayrıcalıklı üye de almazdı.
Varlığının erken safhalarında, Roma bu birliğin önderliğini ele geçirdi ve Alba Longa, Roma'ya bir rakip olarak ortaya çıktı. Bu yüzden MÖ 7. yüzyıl ortalarında Roma, Alba Longa'yı yıktı, birlik dağıtıldı ve ailelerin neredeyse tamamı Roma'ya göç etmeye zorlandı. "Ana şehir Alba Longa, kızı (Roma) tarafından yok edildi." Livius'tan menkul: Alba Longa, Roma kralı Tullus tarafından tamamen yakılıp yıkıldı, tapınaklar müstesna. Feriae Latinae, Alba Dağı'nda düzenlenmeye devam etti fakat düzenlemeyi romalı devlet görevlileri yapıyordu.
Roma hegemonyası
Alba Longa'nın yıkılmasından sonra Roma, Latin Festivali'nin düzenleyicisi olarak Latin halkları üzerinde söz sahibi oldu. MÖ 7. yüzyıl ortalarında Roma, bir deniz gücü olarak ortaya çıktı ve tuz ikmalini güvence altına aldı (Lat. Via Salaria, Tuz Yolu). Via Salaria, Roma'dan başlayarak Tiber'in kuzey şeridindeki en yakın tuz tedarik bölgesi olan Ostia'ya doğru uzanır. Arkeologlara göre aynı zamanlarda Roma'da kentleşme atılımı başlar. Roma kulübeleri yerini evlere bırakır ve yk. MÖ 62'de forum ortaya çıkar. Etrüsk etkisi önemli rol oynar ve Etrüsk şehirlerinden göçmenler gelir. Kısa bir süre sonra (geleneksel söylenceye göre) Etrüsk kralları devri başlar. (Geleneksel anlatıda MÖ 616 - MÖ 509)
Roma Latium'da hatırı sayılır bir toprak hakimiyeti kazansa da, kralları halka hiçbir zaman mutlak bir güç uygulamamışlardır. Latin şehirlerinin korunması da Roma'nın görevidir zira Roma, diğer Latin şehirlerine nazaran çok daha büyük bir insan gücüne sahiptir. Bunun sebebi, Roma'nın cömert mülteci politikasıdır. Roma'nın dışarıdan gelenlere yurttaşlık hakkı vermesi kendine has bir durumdur. Hatta azatlı kölelere dahi yurttaşlık verilmiştir. Azatlıların çocukları, Roma ordusu için önemli bir insan kaynağıydı ve insan kaynağı bakımından Roma'nın üstünlüğünü de aşağı yukarı bunlar sağlıyordu.
Roma Cumhuriyeti ve sonrası
İmparator Augustus günümüz İtalya'sını tek bir coğrafî bölge olarak belirleyen kişidir ve ismini Italia koymuştur. Bu bölgeyi de kendi içinde on bir bölgeye ayırmıştır. Latium bu ayrımda, hemen güneydoğusunda bulunan Campagna (Campania) ve Neapolis ile birlikte "I. Bölge" olarak sayıldı. Gotlar Savaşı (MS 535 - 554) sonrasında bu bölge özgürlüğünü kazandı zira "Roma Düklüğü" Doğu İmparatoru'nun mülkü haline geldi. Lombardlarla yapılan uzun savaşlarla şehir zayıfladı ve sonunda Romalı bir psikopos tarafından mülk edinildi.
Dinî ve skolastik aristokrasinin güçlenmesi, lordlar ile mezkur Romalı psikopos arasındaki tansiyonu gittikçe yükseltti, ta ki 16. yüzyıl ortalarına kadar. Bu yüzyılda Papa III. Innocentius kilise görevlileri aracılığıyla, Colonna ailesinin gücünü kırmak adına Tuscia, Campagna ve Marittima'daki eyalet yönetimleri üzerinde otorite kurmak istediği için, teritoryal hakimiyetini güçlendirmeye çalıştı. Bunu diğer papalar da denemiştir.