cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vaka-i Hayriye
Yeniçeri ocaklarını kaldırma girişimleri
Yeni Padişah, Alemdar Mustafa Paşa'ya geniş yetkiler tanıdı. Sadrazam, ilk iş olarak da Kabakçı ayaklanmasıyla ilgili görülenleri cezalandırdı. Rusçuk'un ileri gelenlerine önemli görevler verdi. Rumeli ve Anadolu'daki âyanı İstanbul'da toplayarak onlarla Sened-i İttifak'ı yaptı (29 Eylül 1808). Bu belge ile âyanlar, hükûmet emirlerini dinleyeceklerine söz veriyorlardı. Nizam-ı Cedid ordusunu Sekban-ı Cedid adıyla yeniden kurdu. Konya'dan çağrılan Vezir Kadı Abdurrahman Paşa'yı yeni ordunun başına getirdi. Esame adı verilen yeniçeri ulufe cüzdanlarını, bedellerini ödeyerek satın alıp imha ettirdi. Alınıp satılabilen bu cüzdanlar sayesinde askerlikle münasebeti olmayanlar, asker maaşı alabiliyorlardı. Binlerce esame imha ettirdiyse de bu konuda tam bir başarı gösteremedi. Gelişmeleri öfkeyle izleyen IV. Mustafa ve kapı kulu ocakları mensubu ağalar; 14 Kasım 1808 gecesi, Alemdar Mustafa Paşa'nın konağını bastılar. Gelecek yardımı bekleyerek yeniçerilerle kıyasıya çarpışan sadrazam, kubbeyi delmekte olan yeniçerileri görünce patlattığı barut fıçısıyla intihar etti. Bunun üzerine, Rusçuk yâranından Defterdar Tahsin Efendi ile Umur-ı Cihadiye Nazırı Behiç Efendi, İstanbul'dan kaçtılar. Sadaret Kethüdası Mustafa Refik Efendi asiler tarafından parçalandı. Ayaklananlar, II. Mahmut'u tahttan indirmek için saraya saldırdılar. Kadı Abdurrahman Paşa Sekban-ı Cedid askeriyle Topkapı Sarayı'nı savundu. Bozguna uğrayan ayaklananların üzerine giden Abdurrahman Paşa, 3.000'den fazla yeniçeri ve diğer ayaklananları kılıçtan geçirtti. Bu sırada donanma toplarıyla İstanbul'u ateşe tuttu. Yıkılan binalar ve ölen insanlar karşısında neye uğradığını anlayamayan İstanbul halkı, saldırıyı durdurtan ulema sayesinde can güvenliğine kavuştular. İki taraf da birbirine karşı üstünlük gösteremedi. Bu yüzden Sultan II. Mahmut iktidarını 18 yıl boyunca ince bir denge üzerine kurmak zorunda kaldı. Rusçuk yâranından Ramiz Paşa'yı gizlice Rumeli'ye kaçırtan Sultan II. Mahmut, 18 Kasım 1808 tarihinde Sekban-ı Cedid'i dağıttığını ilan etti. Kadı Abdurrahman Paşa Anadolu'ya kaçtı ama hakkında çıkan ferman gereği idam edildi. Bu olay, Yeniçeri Ocağının kaldırılmasını uzun bir süre geciktirdi.
Hayırlı Olay
Yeniçeri Ocağının kaldırılması, Sadrazam Benderli Mehmet Selim Sırrı Paşa zamanında gerçekleştirildi. On yedi yıldır bu ocağı kaldırmayı tasarlayan II. Mahmut, 25 Mayıs 1825'te bu fikrini uygulamaya koydu. Eşkinci Ocağı adı verilen yeni bir askeri sınıf kurulduğunu resmen açıkladı. Avrupa tarzında üniforma giydirilen yeni ordu, 11 Haziran 1826'da eğitime başladı. Bundan üç gün sonra ayaklanan yeniçeriler, kazanlarını Etmeydanı'na çıkararak gösterilere başladılar. Ulemayı yanına alan II. Mahmut, Sancak-ı Şerif'i çıkararak halkı yeniçerilere karşı savaşmaya çağırdı. Yeniçeri Ocağı dışındaki bütün ocaklar, padişaha sadakatlerini bildirdiler. Aksaray'daki Etmeydanı'nda bulunan yeniçeri kışlaları top ateşine tutuldu. 6.000'den fazla yeniçeri öldürüldü. 20.000 civarında isyancı da tutuklandı. 16 Haziran 1826'da tarihe karışan Yeniçeri Ocağı'nın yerine, Asakir-i Mansure-i Muhammediye adlı yeni bir ocak kuruldu. Anlamı ise "Muhammed'in zafer kazanmış orduları"dır.
Ocak ile beraber aynı dönemde Beşiktaş Cemiyet-i İlmiyesi de kapatılıp dernek üyeleri sürgüne gönderilmişti.
Kıranköy, Vakfıkebir
Kıranköy, Trabzon ilinin Vakfıkebir ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Trabzon iline 52 km, Vakfıkebir ilçesine 6 km uzaklıktadır.
Türk Silahlı Kuvvetlerinde zırhlı birlikler
İlk Adımlar
Zırhlı araçlar Türk Ordusuna ilk kez 1928 yılında Fransa'dan satın alınan ve Maltepe'deki Piyade Atış Okuluna verilen Renault FT-17 tankı ile girmiştir. 1932 yılında Sovyetler Birliği'nden 4 adet T-26, 1 adet T-27 tanketi ve 1 adet T-28 yüzücü tankı Cumhuriyetin 10. yılı kutlaması armağanı olarak verilmiştir. 1934 yılında ilk muharip tank birliği Lüleburgaz'da Tank Taburu olarak kurulmuştur. 1934 yılında Binbaşı Tahsin Yazıcı'nın komutanlığında bulunan tank taburu için Sovyetler Birliği'nden 64 T-26 tankı ile 34 adet BA-6 ve BA-3 satın alınmıştır. 1937 yılında ilk Zırhlı Tugay, Lüleburgaz'da kuruldu.
II. Dünya Savaşı
1939 yılında İkinci Dünya Savaşı başlamadan önce Türkiye, İngiltere ve Fransa ile ittifak anlaşması yaptı. Tank Alayı kurmak için Fransa ve İngiltere'den tank alımı için karar verildi. Fransa'dan 100 adet Renault R35 tankı (10 tonluk, 37 mm çapında topa sahip) ile Birleşik Krallık'tan 16 adet Vickers 6-Ton (1x12.7 ve 1x7.7 mm Makineli tüfeke sahip) alındı. Bu yeni tanklara 1940 yılında Lüleburgaz'da ilk Tank Alayı kuruldu.
1942'de Lüleburgaz'daki Zırhlı Tugay Davutpaşa'ya nakledildi. Aynı tarihte fazla arıza yapmaya başlayan ve teknolojik ömürünü dolduran T-26 tankları hizmet dışı bırakıldı. 1943 yılında Birleşik Krallık ve ABD'nin verdikleri malzemelerle Niğde ve Selimiye'de iki zırhlı tugay oluşturuldu. Davutpaşa'daki zırhlı tugay ise 3. Zırhlı Tugay oldu. 1943'te Zırhlı Birliklere verilen araçlar: ABD menşeli 25 adet M4 Sherman ve 220 adet M3 Stuart tankı ile Birleşik Krallık menşeli 180 Valentine tank, 150 Mk VI hafif tank, Daimler Scout lastik tekerlikli zırhlı keşif aracı, Bishop Kundağı Motorlu Obüs ve 60 Bren Gun Carrier (Universal Carrier) zırhlı araçlardan oluşmaktadır.
1943'te Türkiye 56 adet (22 tanesi Türkiye'ye ulaştı) Alman Panzerkampfwagen III Ausf N ve 15 tane Panzerkampfwagen IV Ausf G tankı sipariş etti. 1944'te Davutpaşa'daki tugay, Zırhlı Tümen haline getirildi. Zırhlı Tugaylarda ilk Piyade Birliği, 1946 yılında bindirilmiş tabur halinde teşekkül etti.
Türkiye'ye verilen bütün araçlar ve malzemeler %80 itibarıyla kullanılmış, harp görmüş ve umumi bir revizyondan geçirildikten sonra Türk ordusuna teslim edilmişti. Türk ordusuna verilen bu yıpranmış tanklar, Türk tankçılarının gayretleriyle uzun bir süre hizmet gördüler. İkinci Dünya Savaşı'nda alınan M4 Sherman, M3 Stuart ve Pzkpfw IV 1950'li yıllarında envanterden çıkarıldı.
Soğuk Savaş
1947 yılına dek Türk Zırhlı Birlikleri muayyen bir tank tipine sahip olamadı. O tarihe kadar Türk zırhlı birlikleri bütçeye uygun gelen ve dost devletler tarafından satın alınan ve hibe edilen hafif tankları kullanmıştır. ABD yardımı ile birlikte Türk Zırhlı Birlikleri standart cins bir tanktan kurulu hale gelebilmiştir. ABD ilk olarak 114 adet M24 Chaffee hafif tankı ile 222 adet M36 Jackson tank imha edicisi ve 12 adet tank kurtarıcı verdi. 1953-1954 yılında M36 tanklarının yerini M47 Patton tankları almaya başladı ve bu tarihte 3 bölüklü Tank Alayları, Tank Taburu haline getirildi. M62 ve M74 kurtarıcıları da M47 tankları ile birlikte Türk Silahlı Kuvvetleri'ne katılmıştır. 1964 yılı başından itibaren M47 tankları mevcut tank taburlarını teşkil ederken, M48 Patton tankları peyderpey Zırhlı Tugayların Tank Taburları kadrolarına girmeye başlamıştır. 1968 yılında bütün Zırhlı Tugaylar M48 tankları ile kadrolarını tamamlamışlardır. Daha sonra benzin enjektörlü motora sahip olan M48A2C tankları Zırhlı Birliklerde kullanılmıştır.
Kıbrıs Harekâtı
Kıbrıs Barış Harekâtın sırasında Türk Kara Kuvvetleri 150-200 M47 ve M48 kullanmıştır.
Soğuk Savaş Sonrası
M60A1 ve M60A3 tanklar Türkiye'nin 1991 Körfez Savaşı'nda müttefik güçlere verdiği desteğe karşılık olarak ABD tarafından hibe edilmişlerdir.
Ayrıca Almanya'da Körfez Savaşı'ndan sonra askeri yardımları çerçevesinde yine aynı EMES 12A3 donanımlı 150 adet Leopard 1A3T1, 5 adet standart A3 ve 165 adet Leopard 1A1A1 teslim alınmıştır. Zırhlı Birliklerinin Almanya'dan 354 Leopard 2A4 tankları ve 170 M60T tankları Tugayların emrine verilmiştir.
MİTÜP (Millî Tank Üretim Projesi)
MİTÜP Altay Savunma Sanayii Başkanlığı bünyesinde açılan ihale sonucu Otokar firması tarafından 5 adet prototip tank üretimi kararlaştırılmış olup, Güney Kore K2 Black Panther tankı prototipi üstünde geliştirilecek MKE topu, Aselsan atış kontrol sistemini ve Roketsan zırhını geliştirecektir. Tankta MTU'nun 1500 BG'lik motoru öngörülmektedir 2013 senesinde orduya ilk teslimat yapılacaktı ancak tankın motoru üretilemediği ve dünyada tank motoru satmak isteyen başka bir firma da bulunamadığı için seri üretimi önce 2018 yılına daha sonra 2020 ve daha sonra da 2022-2023 yılına ertelendi. Günümüzde halen motor üretimi yapılamadığı için prototip olarak beklemededir sahaya sürülememiştir.
Fasa merkezî bahşı
Fasa merkezî bahşı (Farsça: بخش مرکزی شهرستان فسا‎ ‎), İran'ın Fars Eyaleti'nde bulunan Fasa şehristanı'nın 4 bahşından birisidir.
Bahşın 2006 yılı nüfusu 116.416 kişi ve 28.582 hanedir.
Bahş içindeki önemli şehirler: Fasa
Ufuk Özkan (oyuncu)
Ufuk Özkan (d. 11 Nisan 1975, Almanya), Çerkes asıllı Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusudur.
Yaşamı
Kardeşi Umut Özkan da kendisi gibi oyuncudur. Dizilerde oynamaktadır.
Bad Urach
Bad Urach, Almanya'da Baden-Württemberg eyaletinde yer alan bir şehirdir.
Japan Tobacco
Japan Tobacco Inc. (日本たばこ産業株式会社), kısaca JT, bir sigara üretim şirketi. Şirket 2009'da Fortune 500 listesinde 312 sırada yer almıştır. Merkezi Toranomon, Minato, Tokyoa bulunurken Japan Tobacco International'ın merkezi Cenevre, İsviçre'de bulunur. 1 Nisan 1985 tarihinde bir kamu kuruluşu olarak kurulmuştur.
Şeşdeh ve Karabulak bahşı
Şeşdeh ve Karabulak bahşı (Farsça: بخش ششده و قره‌بلاغ ‎), İran'ın Fars Eyaleti'nde bulunan Fasa şehristanı'nın 4 bahşından birisidir.
Bahşın 2006 yılı nüfusu 31,672 kişi ve 7,401 hanedir.
Bahş içindeki önemli şehirler: Şeşdeh
Faik Bey Konitza
Faik Bey Konitza (Faik Konica olarak da bilinir) (15 Mart 1875 – 15 Aralık 1942), Arnavut yazar, devlet adamı. 20. yüzyıl başında Arnavutluk kültür hayatının önemli figürlerindendir. Arnavutluk'un ilk ABD büyükelçisidir.
Hayatı
1875’te Osmanlı İmparatorluğu’nun Yanya Vilayeti’in Koniçe kazasında dünyaya geldi. İlköğrenimini bir Türk okulunda tamamladıktan sonra İşkodra Cizvit Okulu’nda Avrupa kültürü ile tanıştı. Eğitimine İstanbul’daki Galatasaray Lisesi’nde devam etti.
1890’da on beş yaşında iken Fransa’ya giderek yedi yıl öğrenim gördü. 1895’te Dijon’da Romen dilleri ve filolojisi eğitimini tamamladı. Mezuniyetten sonra Paris’e giderek Collège de France adlı yükseköğrenim kurumunda iki yıl Ortaçağ Fransız Edebiyatı, Latince ve Yunanca çalıştı. Ardından ABD’ye giderek Harvard Üniversitesi’nde eğitime devam etmiştir ancak hayatını bu dönemi hakkında fazla bilgi yoktur. Bu eğitim hayatının bir sonucu olarak Arnavutça, Türkçe, Rumca, İtalyanca, Fransızca, İngilizce, Almanca’yı çok iyi konuşurdu. 1895’te Katolikliği benimsedi ve Faik olan adını “Dominic” olarak değiştirdi.
Fransa'da bulunduğu yıllarda kendi ülkesinin edebiyat ve tarihine merak sardı; bir Fransız gazetesinde Arnavutluk hakkında yazılar yayımladı. 1897'de Belçika'ya yerleşti ve "Arnavutluk" adında bir dergi çıkardı. Bu, o dönemde Arnavutluk basınının en önemli yayın organı kabul edilir. 1902'de Londra'ya taşındı ve 1909'a kadar dergiyi orada yayımlamayı sürdürdü. Londra'da iken Fransız şair Guillaume Apollinaire ile tanıştı. Şair, 1903-1904'te Faik Bey'in Lonra'daki evinde konuk oldu.
Faik Konitza 1909'da ABD'ye göç etti. Boston'da çıkan Arnavutça Dielli (Güneş) gazetesinin editörlüğünü yaptı. Dielli, Boston'daki Pan-Arnavut "Vatra (Ocak) Federasyonu" nun yayın organıydı. Konitza, 1912'de bu federasyonun genel sekreteri oldu. 28 Kasım 1912’de Osmanlı Devleti'nden bağımsızlığın ilan eden Arnavutluk’un tanınması meselesinin görüşüldüğü Londra Konferansı'na federasyon adına katılmak için Londra'ya gitti.
27 Şubat – 6 Mart 1913'te Trieste'de gerçekleşen ve ülkenin geleceğinin tartışıldığı Arnavutluk Kongresi'nin Sotir Kolea ile birlikte düzenledi. I. Dünya Savaşı patlak vermeden önce Avusturya'da bulunan Faik Bey, savaş başladığında İtalyan casusu olduğu söylentilerinin çıkması üzerine tarafsız İsviçre'ye gitmek zorunda kaldı. Lozan'da Mehdi Frashëri ve Midhat Frashëri ile tanıştı. 1915'te "Almanya ve Arnavutluk" başlıklı bir inceleme kaleme alarak Arnavutluk’un Rum ve Slavlar arasında bölünmesini destekleyen Alman politikasını eleştirdi.
1921'de ABD'ye geri dönen Faik Bey, Vatra Federasyonu'nun başkanı oldu, yeniden Dielli'yi çıkarmaya başladı ve köşe yazıları yazdı. 1926'da diktatör Ahmet Zogoğlu tarafından ABD büyükelçisi olarak atandı ve bu görevi ülkenin İtalya tarafından işgaline kadar sürdürdü.
15 Aralık 1942'de Washington'da hayatını kaybetti. Boston'daki Forest Hills Mezarlığı'na defnedildi.
Cüce gurami
Cüce gurami (Colisa lalia); doğal yaşam alanı Asya olan, yaklaşık 5 cm boyunda barışçıl bir akvaryum balığıdır.
Büyük ve saldırgan balıklarla beslenmemesi gereken bir balıktır. Akvaryumun üst ve orta düzeylerinde yüzerler. İçinde bol bitki bulunan akvaryumları seven balıklardır. Bakımları deneyim gerektirir. Yumurtayla çoğalırlar. Erkekler yumurtaları suyun yüzeyine yaptığı köpük yuvada korur. Su üstü bitkileri olması üremeyi kolaylaştıracaktır. Akıntısız akvaryumlarda bakılmalıdırlar. Hepçildirler.
Mehmet Nuri Yıldırım
Mehmet Nuri Yıldırım (d. 3 Haziran 1944, Nazilli) Türkiye Cumhuriyeti emekli  büyükelçisi.
1962 yılında Robert Koleji’nden mezun olmuştur. 1963 yılında Vienna Welthandel Faculty'de öğrenim görmüştür. 1967 yılında ise Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun olmuştur. İngilizce ve Almanca bilmektedir.
Diplomatlık  kariyerine 1968 yılında Dışişleri Bakanlığında başlamıştır. Dışişleri Bakanlığındaki çeşitli görevleri arasında yurt dışında 1976-1978 yıllarında Bangkok Büyükelçiliği Geçici İşgüderi, 1980-1982 yıllarında Tebriz Başkonsolosu, 1992-94 yılları arasında Berlin Başkonsolosu, 1999-2002 yıllları arasında Moğolistan Büyükelçisi olmuştur. 2003'te Dışişleri Bakanlığı müşavirliğine atanmıştır.
Diğer yurt dışı görevleri: B.M. nezdindeki Cenevre Daimi Temcilciliğinde 2. Katip ve Başkatip;  Roma Büyükelçiliğinde Müsteşar; Helsinki Büyükelçiliğinde 1. Sınıf Müsteşar; Tahran Büyükelçilğinde Elçi-Müsteşar.
Eserleri: Azerbaycan Tarihi (İç Hizmet raporu-Bu raporla takdirname almıştır.); "Nazi Altınları" konferanslarının  Londra ve Washington'da düzenlene. Türkiye'ye ait konferans  belgelerinin yazarı (Bu  belgeler  İngiliz Dışişleri Bakanlığının  yayımladığı ve tüm ilgili ülkelerin raporlarını kapsayan  "Nazi Gold" kitabında yer almıştır.)
Hacettepe Üniversitesi Hidropolitik Araştırma Merkezinde ve Bilkent Üniversitesi'nde dersler vermiştir. 2008 yılında Dışişleri Bakanlığından emekli olmuştur. Emekli olduktan sonra Dursun Yıldız ile birlikte Hidropolitik Akdemi'yi kurmuştur; adıgeçenle  birlikte  Kırgızistan ve Kazakistan'da  Su Politikaları konularında incelemelerde bulunmuşlardır. Bu incelemeler,  Dursun Yıldız'ın "Orta Asya'da Stratejik Sular" kitabında yayımlanmıştır.
Daha önceleri aktif görevde iken başlamış olduğu Ermeni sorunu konusundaki araştırmalarını emekli olduktan sonra da devam ettirmiştir. Halen bu gelişmeleri yakından izlemekte ve konu hakkında araştırma yapan yabancı uzmanlara yardımcı olmaktadır. Bu konuda Ödemiş'te ve Mersin'de düzenlenen konferanslara konuşmacı olarak katılmıştır.
Evli ve iki çocuk babasıdır.
Smells Like Children
Smells Like Children Marilyn Manson'ın ikinci albümüdür. Albüm önceleri sadece remix'lerden oluşan kısa bir albüm olarak düşünüldüyse de daha sonra yeniden yorumlanan şarkılarla daha da uzatıldı. İlk albümün bateristi yerine bu albümde Ginger Fish çaldı.
Şibkeve bahşı
Şibkave bahşı (Farsça: بخش شیبکوه‎ ‎), İran'ın Fars Eyaleti'nde bulunan Fasa şehristanı'nın 4 bahşından birisidir.
Bahşın 2006 yılı nüfusu 28,422 kişi ve 6,492 hanedir.
Bahş içindeki önemli şehirler: Zahedşehr
Novbendegan bahşı
Bahşın 2006 yılı nüfusu 11,679 kişi ve 2,858 hanedir.
Bahş içindeki önemli şehirler: Novbendegan
JRuby
JRuby, Ruby dilinin Java dilinde yazılmış ve Java sanal makinesi üzerinden çalıştırılabilen türevidir. JRuby ücretsiz ve açık kaynak kodlu bir yazılım olup, Java ve Ruby dillerinde yazılım geliştirmeye imkân sağlar.
JRuby EPL, GPL ve LGPL ile lisanslanmıştır. Mevcut kararlı sürümü 1.7.19, 30 Ocak 2015 tarihinde yayımlanmıştır.
Henri Charrière
Henri Charrière (d. 16 Kasım 1906, Ardèche - ö. 29 Temmuz 1973, Madrid), Fransız yazardır. "Papillon" (Kelebek) isimli kitabı ile ünlüdür.
Hayatı
Henri Charrière, 16 Kasım 1906'da Fransa'nın Ardeche şehrinde doğdu. Annesi 10 yaşındayken ölen Charrière'nin çocukluğu, iki kız kardeşiyle ve öğretmen olan babasının yanında geçmiştir. 1923 yılında 17 yaşındayken Fransız Deniz Kuvvetleri'ne yazıldı ve burada 2 yıl çalıştı. Buradan ayrıldıktan sonra Paris'te suç örgütlerine katılarak, yasa dışı işler yapmaya başlamıştır.
Mahkûmiyeti
26 Ekim 1931 tarihinde Paris'te cinayet suçundan tutuklanarak, bu suçtan Fransız Guyanası'nda ömür boyu kürek mahkûmiyetine çarptırıldı ve 13 yıllık kaçış mücadelelerinden sonra özgürlüğüne kavuştu. Daha sonra Venezuela vatandaşı olan Henri Charrière, orada tüm mahkûmiyet hikâyesini anlatan ve kendi lakabını taşıyan "Kelebek" adlı bir kitap yazdı. Banko adlı kitabında ise özgürlüğe kavuştuktan sonraki yaşamını anlatmıştır.
13 yıllık kaçışını anlattığı kitabı Papillon, Türkiye'de e Yayınları tarafından Aydil Balta'nın çevirisiyle, Kelebek adıyla 1969 yılında yayımlandı. Yine aynı kitap, 1973 yılında Franklin J. Schaffner'in yönettiği ve Steve McQueen'in başrolünü oynadığı, Papillon isimli filme çekilmiştir.
Fiat Chrysler Automobiles
Fiat Chrysler Automobiles N.V. (FCA), İtalyan-Amerikan otomotiv şirketidir. Şirket, 2014 yılında İtalyan Fiat ile Amerikan Chrysler'in birleşmesi sonucunda kurulmuş olup dünyanın yedinci büyük otomobil üreticisidir. FCA, New York Menkul Kıymetler Borsası ve İtalya Borsası'nda işlem görmektedir. Hollanda'ya kayıtlı olup merkezi Londra'da yer almaktadır.
Fiat Chrysler Automobiles'in markaları, FCA Italy ve FCA US olmak üzere iki ana yan kuruluş aracılığı ile faaliyet göstermektedir. FCA, Alfa Romeo, Chrysler, Dodge, Fiat, Fiat Professional, Jeep, Lancia, Ram Trucks, Abarth, Mopar, SRT, Maserati, Comau, Magneti Marelli ve Teksid markalarının sahibidir. FCA günümüzde dört bölgede (NAFTA, LATAM, APAC, EMEA) faaliyet göstermektedir. 16 Ocak 2021'de iki şirket birleşmeyi tamamladı.
Firuzabad merkezî bahşı
Firuzabad merkezî bahşı (Farsça: بخش مرکزی شهرستان فیروزآباد‎ ‎), İran'ın Fars Eyaleti'nde bulunan Firuzabad şehristanı'nın 2 bahşından birisidir.
Bahşın 2006 yılı nüfusu 86,208 kişi ve 18,946 hanedir.
Bahş içindeki önemli şehirler: Firuzabad
Kirazlık, Vakfıkebir
Kirazlık, Trabzon ilinin Vakfıkebir ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Trabzon iline 49 km, Vakfıkebir ilçesine 4 km uzaklıktadır.
Afrika levhası
Afrika levhası, dünyanın büyük tektonik levhalarından biridir. Litosfere ait karasal ve okyanusal tabanı birlikte barındırır. Güney Amerika, Kuzey Amerika, Avrasya, Arap, Hindistan, Avustralya ve Antarktika levhalarıyla çevrilidir. 200 milyon yıl önce Trias zamanında Pangea süper kıtasının parçalanması ile Gondvana kıtası oluşmuştur. Gondvana kıtasının parçalanması ile Afrika, G. Amerika, Hindistan, Antarktika ve Avustralya kıtaları oluşmuştur.
Afrika Levhasının Kuzey Amerika levhası ile olan batı sınırı Atlantik Ortası Sırtı tarafından belirlenir. Bu alanda okyanus tabanında deniz tabanı yayılımının gerçekleştiği uzaklaşma sınırıdır. Afrika Levhasının kuzeyde Avrasya Levhasıyla çarpışma halindedir. Akdeniz tabanında Helen Yayının bulunduğu alanda Afrika Levhası Avrasya Levhasının altına dalmaktadır. Batı Akdenizde levha sınırında Azor-Çebelitarık Fayı sınırlar.
Afrika Levhasında Büyük Rift Vadisi ile kıta içi riftleşme gelişmektedir. Rift vadisinin doğu kısımlarında Somali Levhası, batısında Numbia Levhası oluşmuştur. Kuzeydoğudaki Arap levhası Kızıldeniz çukurluğu ile Afrika Levhasından ayrılmakta ve kuzeyde Anadolu Levhası ile çarpışmaktadır. Yılda 2,15 cm kuzeye doğru hareket eden Afrika Levhası 65 milyon yıl sonra Akdenizin yok olmasına neden olacaktır.
Erkek millî basketbol takımları listesi
[[Dosya:FIBA map.png|sağ|küçükresim|300px|
Aktif takımlar
FIBA, dünyadaki en yetkili basketbol yönetim organıdır. FIBA, 5 bölgeye ayrılmıştır ve 213 millî takım kendisine bağlıdır. Bu millî takımlar içerisinde en yenisi ise 2006'da üyeliği kabul edilen Karadağ'dır.
FIBA Afrika
[[Dosya:FIBA Africa subzones.PNG|sağ|küçükresim|200px|
]] FIBA Afrika, 53 millî takımdan oluşmaktadır ve 7 alana bölünmüştür.
FIBA Amerika
[[Dosya:FIBA Americas subzones.PNG|sağ|küçükresim|200px|
VII. Edward
'''VII. Edward''' (Albert Edward; 9 Kasım 1841 – 6 Mayıs 1910), Birleşik Krallık kralı, Hindistan imparatorudur.
Erkek millî basketbol takımları listesi
FIBA Amerika
]] FIBA Amerika, Kuzey Amerika, Orta Amerika, Karayipler ve Güney Amerika'daki 44 millî takımdan oluşmaktadır. Kuzey Amerika, Güneş Amerika ve Orta Amerika ve Karayipler (CONCECABA) olmak üzere üç bölgeye ayrılmıştır.
VII. Edward
22 Ocak 1901'den 6 Mayıs 1910'daki ölümüne kadar hükümdarlığını sürdürdü. Kral VII. Edward Saxe-Coburg-Gotha Hanedanı'ndan gelen ilk Birleşik Krallık monarkıdır. Mensup olduğu hanedanın ismi, kendinden sonra tahta çıkan oğlu V. George tarafından Windsor Hanedanı olarak değiştirilmiştir.
Erkek millî basketbol takımları listesi
FIBA Asya
[[Dosya:FIBA Asia subzones.png|sağ|küçükresim|200px|
VII. Edward
Kral Edward'ın dönemi politik, teknolojik ve toplumsal alanlarda yaşanan köklü değişimler dönemine denk geldi. Havacılık Endüstrisi'ndeki gelişmeler, sosyalizm ve liberalizm akımları da yine bu dönemde gelişmeye başladı. VII. Edward, özellikle II. Boer Savaşı'nın ardından ordunun yeniden düzenlenmesi ve donanmanın modernizasyonuna büyük hız verdi.
Erkek millî basketbol takımları listesi
FIBA Asya
]] FIBA Asya 5 bölgeye ayrılmıştır.
Dark Water (Doctor Who)
"Dark Water", Büyük Britanya bilimkurgu dizisi Doctor Who'nun sekizinci sezonunun on birinci bölümü. Steven Moffat'ın yazdığı bölümün yönetmenliğini Rachel Talalay üstlenmiştir. Bir sonraki bölüm olan "Death in Heaven" adlı bu bölümün devamı niteliğindedir. Başrollerde Peter Capaldi ve Jenna Coleman, konuk oyuncularda ise Samuel Anderson, Michelle Gomez ve Chris Addison yer almaktadır. Ayrıca Siberadamlar geri dönmüştür.
Erkek millî basketbol takımları listesi
FIBA Avrupa
FIBA Avrupa, 51 üye basketbol federasyonundan oluşmaktadır.
VII. Edward
Kral VII. Edward diğer Avrupa ülkeleriyle kurduğu yakın münasebetler dolayısıyla döneminde barışçıl bir hükümdar olarak anıldı. Ancak yeğeni olan Alman İmparatoru II. Wilhelm dolayısıyla Alman İmparatorluğu ile ilişkileri daima mesafeli kaldı. Bunun başlıca sebebi olarak II. Wilhelm'in savaş yanlısı bir tutum izlemesi ve Kral Edward'ın da yakın bir tarihte Avrupa'da bir savaşın başlayabileceğine dair içindeki şüphelerin artması gösterilmektedir. Nitekim Kral VII. Edward şüphelerinde haklı çıkmış ve ölümünden dört yıl sonra tüm dünyayı kasıp kavuran I. Dünya Savaşı patlak vermiştir.
Dark Water (Doctor Who)
Konu
Clara, On İkinci Doktor ile yaptığı seyahatlerin gerçekliğini kabul etmeye hazır olan Danny'yi arar ve onu içtenlikle sevdiğini söyler. Danny, aramanın ortasında geçen bir arabanın kazasına uğrar ve ölür. Ardından Clara, Danny'yi kurtarmak için Doktor üzerinde hipnotik yamaları kullanmaya çalışır ve şantaj yaparak TARDIS'in anahtarlarını büyük bir volkanın içine bırakır. Doktor, sonunda yamanın kendisi üzerinde çalışmadığını ortaya koyar ve yamaları asıl kendisinin kullandığını, Clara'nın neden üzgün olduğunu ve ne kadar ileri gidebileceğini öğrenmek istediğini açıklar. Clara'nın ihanetine rağmen ona bir arkadaş olarak Danny'yi bulup bulamayacaklarını görmeyi teklif eder.
Erkek millî basketbol takımları listesi
FIBA Okyanusya
FIBA Okyanusya 21 üye basketbol federasyonundan oluşmaktadır.
Dark Water (Doctor Who)
Konu
Clara, TARDIS'in telepatik arayüzü ile Danny'nin konumuna odaklanır. Doktor ve Clara, kara su olarak adlandırılan bir maddeye batırılmış insan iskeletlerini tanklarda tutan Enstitüsü olarak adlandırılan bir yere varır. Hoş geldin droid'i olduğunu söyleyen Hanım onları karşılar. Bilim insanı Dr Chang, beyaz gürültü yayın sinyallerinde duyulan seslerin, ölülerin bedenlerinin yakıldığının farkında olduğunu ileri sürdükten sonra 3K'nin ölüleri korumak için kurulduğunu açıklar.
Erkek millî basketbol takımları listesi
Eski millî takımlar
Bu ülkeler topluluğu 1992 Yaz Olimpiyatları'na bir defaya mahsus olmak üzere Bağımsız Devletler Topluluğu adı altında katılmışlardır.
Dark Water (Doctor Who)
Konu
Bu arada Danny, Nethersphere adı verilen yerde Seb ile karşılaşır. Seb, Danny'nin son ölümüne uyum sağlamasına yardım eder. Oryantasyonunun bir parçası olarak, Danny ile askerken yanlışlıkla öldürdüğü küçük bir sivil çocuk arasında bir toplantı düzenlenir. Çocuk kaçar. Danny, 3K'deki Clara'dan bir telefon alır. Clara telefondayken Doktor, daha fazlasını araştırmak için Chang'le oradan ayrılır. Danny, Clara'nın olası intihar girişimini engellemek için kendisinin Danny olmadığına inandırır ve onun telefonu kapatmasını sağlar.
Erkek millî basketbol takımları listesi
FIBA ülke kodları
FIBA, Uluslararası Olimpiyat Komitesi'ne üye olan ülkelerin Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nce kullanılan kısaltmalarını kullanmaktadır. Bu komiteye üye olmayan istisnai ülkeler içinse aşağıdaki kodları kullanmaktadır:
Dark Water (Doctor Who)
Konu
Hanım, iskeletlerin yükselmesini ve tankların boşaltılmaya başlamasını emreder. Ardından Chang'i elle taşınır bir cihazla öldürür. İskeletlerin siberler olduğu ortaya çıkar. Hanım, Doktor'a ölmekte olan zihinlerin Nethersphere'e (küresel bir Zaman Lordu sürücüsü") yüklendiğini ve duygularının silinerek zihinlerin yükseltilmiş Siberadam vücutlarına indirildiğini söyler. Doktor, Hanım'ın bir droid değil, Zaman Leydisi olduğunu anlar. The Doktor, 3K'den dışarı koşar ve kendisini Londra'nın Aziz Paul Katedrali'nin dışarısında bulur. Hanım, kendisinin Usta olduğunu itiraf eder. Clara, Chang'in laboratuvarında bir siberadamla tuzağa düşer.
Yapım
"Dark Water" bölümünün okumaları 12 Haziran 2014 tarihinde gerçekleşmiştir. Daha sonra bölümün çekimleri 16 Haziran 2014 tarihinde başlamıştır. Çekimler Cardiff, Pontypool ve Aziz Paul Katedrali'nde gerçekleştirilmiştir. Bölümün sonu çekilirken Peter Capaldi ve Michelle Gomez, sürprizleri seyircilerden gizlemek için daha sonra otomatik diyalog değiştirme kullanarak kaydedilen Doktor ve Hanım'ın repliklerini söylemişlerdir. Sızma olmadığından emin olmak için, son sahne tüm bölüm önizleme kopyalarından kaldırılmıştır.
Dan Martin, Aziz Paul Katedrali'nden çıkan siberlerin sahnesinin 1968 yılındaki The Invasion hikâyesinde benzer bir çekime "doğrudan gönderme" olarak adlandırmış ve mezarlıkla dolu yerin 1967 yılındaki The Tomb of the Cybermen hikâyesine atıfta bulunduğunu düşünmüştür.
Ekip
Sheila Reid, ikinci kez Clara'nın büyükannesi rolünde oynamıştır. Daha önce "The Time of the Doctor" bölümünde aynı rolde oynayan Reid, 1985 yılında Vengeance on Varos hikâyesinde oynamıştır. Chris Addison, Seb rolüyle görünmüştür.
Önizleme
Gözden geçirmek için gönderilen DVD önizlemelerinden "Dark Water" sahneleri kaldırılmış ve BBC tarafından yayınlanmayan konu detayları karartılmıştır. BBC tarafından kaldırılan önemli sahnelerden biri Hanım'ın kimliğini açıkladığı sahnedir.
Kafkas Savaşı
Kafkas Savaşı, Rus İmparatorluğu'nun Kuzey Kafkasya halklarına karşı yaptığı savaştır. 1817'den 1864'e kadar süren bu savaşta Ruslar; Çerkesler ve Şeyh Şamil önderliğindeki Çeçenler ve Dağıstanlılara karşı savaşmıştır. Savaşın batı yakası Rus-Çerkes Savaşı, doğu yakası ise Mürid Savaşı adıyla incelenir.
Bu savaş sonunda Çerkesya'nın halkı olan Çerkesler, Rusların zorlamasıyla topraklarından ayrılıp Anadolu'ya göç etmek zorunda kalmışlardır. Bugün Türkiye, Suriye, Ürdün ve İsrail gibi ülkelerde milyonları bulan Çerkesler, 1860'larda ülkelerinden ayrılmak zorunda bırakılan insanların torunlarıdır. Çerkeslerin çok azına Kafkasya'da Ruslar tarafından Kafkasya'da kalma izni ve toprak verildi. Kafkasya'da kalan Çerkesler bugün Rusya Federasyonu'na bağlı Adigey, Karaçay-Çerkesya ve Kabartay-Balkarya'yı oluşturmuşlardır.
Kafkasya'nın merkezinde bulunan Gürcü askeri yolu'nun Rusya tarafından ele geçirilmesi, Kafkas Savaşı'nı batıda Rus-Çerkes Savaşı ve doğuda Mürid Savaşı olmak üzere ikiye böldü. Kafkasya'nın diğer toprakları (günümüzdeki doğu Gürcistan, güney Dağıstan, Ermenistan ve Azerbaycan), Rusya'nın İran ile yaptığı savaşların bir sonucu olarak 19. yüzyılda çeşitli zamanlarda Rus İmparatorluğu tarafından ele geçirildi. Kalan kısım olan Batı Gürcistan, darbeler yoluyla ve güneyde yapılan Osmanlı-Rus Savaşları ile Rus İmparatorluğu tarafından aynı dönemde ilhak edildi.
Abhazya'da her 21 Mayıs tarihinde sürgünü anma programları düzenlenmektedir.
Ayrıca bakınız
Rus-Çerkes Savaşı
Mürid Savaşı
İçkerin Savaşı
Dargin zammı
Toros, Erdemli
Toros, Mersin ili Erdemli ilçesine bağlı bir mahalledir. Alata Çayı'nın başlangıç noktası olan mahalle, rakım olarak yüksektedir. Yaz aylarında özellikle hıyar, domates ve fasulye tarımı yoğun bir şekilde yapılmaktadır. Köylünün genel geçim kaynağı tarım ve az da olsa hayvancılıktır.
Tarihçe
Mahalle, adını kuzeyinde ve batısında yer alan Toros Dağları'ndan almaktadır. Ayrıca, güneyinde Tozlu mahallesi, güneydoğusunda ise Sorgun mahallesi bulunur. Mahalle ayrıca Konya ve Mersin arasındaki en kısa mesafeli yolun üzerinde bulunmaktadır. Söz konusu yolun yapım çalışmaları hâlen devam etmektedir.
Bosna-Hersek
Bosna-Hersek, kısa haliyle B&H (BiH / БиХ), resmî adıyla Bosna ve Hersek (Boşnakça, Sırpça, Hırvatça: Bosna i Hercegovina, Sırp Kiril: Босна и Херцеговина), Balkanlar'da 51.197 km² yüz ölçümlü bir ülke. Kuzey, batı ve güneyden Hırvatistan; doğudan Sırbistan, yine güneyden Karadağ ile çevrili olup Adriyatik Denizi'ne Neum şehrinin olduğu yerde yalnızca 20 km'lik limansız bir kıyısı bulunmaktadır. Ülkenin coğrafyası merkez ve güneyde dağlık, kuzeybatıda tepelik, kuzeydoğuda düzlük bir karakter sergiler. Başkent ve en büyük şehir olan Saraybosna, birçok yüksek dağla çevrelenmiştir. Ülkenin çoğunluğunu kaplayan Bosna bölgesinde karasal iklim görülür, bu bölgede yazları sıcak, kışları kar yağışlı ve soğuktur. Ülkenin güney kıyılarındaki daha küçük Hersek bölgesinde ise tipik Akdeniz iklimi görülür. Bosna-Hersek doğal kaynaklar açısından da zengin bir görünüm arz eder.
Bosna-Hersek'te insan yaşamı Üst Paleolitik çağında, kalıcı yerleşim ise Cilalı Taş Devri'ne ait Butmir, Kakanj ve Vučedol kültürleriyle başladı. Hint-Avrupa halklarının ulaşmasının ardından İlirya ve Kelt uygarlıkları bölgeye yerleşti. Kültürel, siyasi ve sosyal açılardan zengin ve karmaşık bir tarihe sahip olan ülkede bugün çoğunluğu oluşturan Güney Slavları'nın yerleşmesi 6 ile 9. yüzyıllar arasına rastlar. 12. yüzyılda kurulmuş Bosna Banlığı'nı takip eden 14. yüzyıl Bosna Krallığı, 1463'te Osmanlı İmparatorluğu tarafından yıkıldı. Bosna-Hersek 19. yüzyıl sonlarına dek Osmanlı hakimiyetinde kaldı. Osmanlılar bölgeye İslam'ı getirdiler ve ülkenin sosyokültürel yapısını büyük oranda değiştirdiler. 1878'deki Berlin Kongresi uyarınca Bosna Vilayeti fiilen Avusturya-Macaristan hakimiyetine girdi. İki savaş arası dönemde Yugoslavya Krallığı'na katılan Bosna-Hersek, II. Dünya Savaşı'nın ardından yeni kurulan Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'ni oluşturan federe cumhuriyetlerden biri oldu. Yugoslavya'nın dağılmasını takiben 1992'de bağımsızlık ilan eden Bosna-Hersek, yeni kurulan devleti kabul etmeyen Sırp toplumu nedeniyle üç yıl sürecek Bosna Savaşı'na sürüklendi. Savaş 1995'te imzalanan Dayton Antlaşması ile sona erdi. Antlaşmaya göre ülkede barışı uygulayacak Barışı Uygulama Konseyi adı altında uluslararası bir konsey kuruldu. Konsey tarafından kurulan Bosna-Hersek Yüksek Temsilciliği cumhurbaşkanını görevden alma dahil birçok yetkiyle donatıldı. Ayrıca üçlü cumhurbaşkanlığı ile ülkedeki üç etnik grup temsil edilmesi sağlandı.
2013 sayımına 3,531,159 nüfusa sahip olan ülke anayasada kurucu halklar olarak belirtilen ve eşit haklara sahip olan üç etnik gruba ev sahipliği yapmaktadır. Bu gruplar nüfusun %50,11'ini oluşturan Boşnaklar, %30,78'ini oluşturan Sırplar ve %15,43'ünü oluşturan Hırvatlardır. İngilizcede ve daha birçok dilde etnik kimlik göz önünde tutulmadan tüm Bosna-Hersek halkına Bosnalı denir. Ancak Türkçede tarihten gelen yakınlıktan dolayı Bosnalı denildiğinde Boşnaklar yani Bosnalı Müslümanlar kastedilir. Ayrıca ülkede Bosnalı veya Hersekli olmak da ayrı etnik kimliği vurgulamak için kullanılır. Yahudiler, Çingeneler, Ukraynalılar ve Türkler gibi diğer azınlıklar, anayasada "diğerleri" kategorisinde sınıflandırılır.
Bosna-Hersek çift meclisli bir yasama organı ve üç üyeli Cumhurbaşkanlığı ile yönetilir, ancak merkezî hükûmetin gücü oldukça kısıtlıdır. Ülke iki özerk devletçiğe (entite) bölünmüş durumdadır. Bunlar, Bosna-Hersek Federasyonu ve Sırp Cumhuriyeti'dir. Brçko İlçesi Dayton Antlaşması'yla iki entitenin de dışında bırakılmıştır ve kendisine ait bir yerel yönetimi bulunmaktadır. Bosna-Hersek Federasyonu 10 kantona ayrılmıştır.
Bosna-Hersek gelişmekte olan bir ülkedir ve İnsani Gelişme Endeksi'nde 73. sırada yer almaktadır. Ülke ekonomisi büyük ölçüde sanayi ve tarıma dayalıdır, ancak turizm ve hizmet sektörü son yıllarda önemli ilerleme kaydetmiştir. Bosna-Hersek Birleşmiş Milletler, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, Avrupa Konseyi, Barış İçin Ortaklık, Orta Avrupa Serbest Ticaret Antlaşması ve Akdeniz İçin Birlik üyesidir. Ülke Avrupa Birliği'ne potansiyel aday statüsündedir, 15 Aralık 2022’de Avrupa Birliği Bosna Hersek’e adaylık statüsüne onay vermiştir. ve Nisan 2010'dan beri NATO'ya adaydır.
Bosna adı
"Bosna" adından ilk kez 958 yılında Bizans İmparatoru VII. Konstantinos'un kaleme aldığı jeopolitik bir kitap olan De Administrando Imperio'da bahsedilir. Bosna adını "Horion Bosona" dan alır. Eski dilde iyi insanların bölgesi anlamına gelir.
İklim
Bosna-Hersek'te karasal iklim hakimdir. Hava sıcaklıkları, en sıcak aylar olan Temmuz ve Ağustos’ta 30 dereceye kadar çıkarken, en soğuk günler ise, Aralık ve Ocak aylarında yaşanmakta ve sıcaklık -20 dereceye kadar düşmektedir. Genelde 4 mevsim bol yağış alan ülkede en yağışlı ay Haziran (110–115 mm), en kurak ay ise Aralık'tır (40–70 mm). Ülkenin güneybatı kesiminde ve Neretva Vadisinde Akdeniz iklimi görülür. Bu bölgelerde meyve-sebze bahçeleri, üzüm bağları bulunmaktadır. Hayvancılık ise, ülkenin tümünde yapılmaktadır.
Başlıca nehirleri Una, Sana, Drina, Sava, Bosna, Vrbas ve Mostar Köprüsü'nün altından akan Neretva'dır.
Başlıca doğal kaynakları kömür, demir, boksit, manganez, ormanlar, bakır, krom, çinko, kurşun, tuz, barit, asbest, kaolin ve alçıdır.
Ülkedeki ekilebilir toprakların oranı %14, otlak ve meraların oranı %20, orman ve ağaçlık alanların oranı %39, diğer toprakların oranı da %27'dir. Sulanabilen arazi 20 km²'dir.
Eğitim
İlkokul eğitimi 9 yıldır. Lise eğitimi ise 4 yıl. Boşnak, Hırvat ve Sırplar aynı okullarda eğitim almaktadır. Öğretmen yetiştirme pedagoji fakültelerinde gerçekleşmektedir ancak öğretmen lisansı olmadan da öğretmenlik yapılmaktadır. Bosna-Hersek'te eğitimi, kalitesi açısından iki kısma ayırmalıyız: Yükseköğretim öncesi ve yükseköğretim. İlk ve orta öğretimde sağlam Yugoslavya eğitim sisteminden vazgeçilmemesi; öğrencilerin yükseköğretime tam anlamıyla hazırlanmasını sağlamaktadır. Bosna-Hersek'te üniversite giriş sınavı olamamakla birlikte öğrenciler istedikleri bölümde istedikleri kadar sene uzatarak okuyabilmektedirler.
Bosna-Hersek'in köklü bir yüksek eğitim geçmişi vardır. Ülkede ilk yüksek eğitim kurumu 1531 yılında Gazi Husrev Bey tarafından kurulmuştur. Ülkenin ilk modern üniversitesi 1940 yılında kurulan Saraybosna Üniversitesi'dir. Bugün pek çok devlet okulunun yanı sıra özel üniversiteler de eğitim hizmeti vermektedir. Bosna-Hersek Bilim ve Sanatlar Akademisi bölgenin en önemli sanat okullarından biridir.
Tek Çatı Altında İki Okul
1995 yılında Bosna Savaşı'nın sonlanmasından sonra uygulanmaya konan bu sistemde Bosnalı, Sırp ve Hırvat öğrenciler için, özellikle tarih, edebiyat, dil gibi dersler ayrı müfredat olarak, farklı sınıflarda kendi etnik kökenlerindeki öğretmenler tarafından verilir. Okulun iki farklı girişi ve bölünmüş bir bahçesi bulunur.
Tarih
Akdeniz kıyısındaki diğer şehirler gibi Bosna'da tarih sahnesindeki yerini Roma İmparatorluğu içerisinde almıştır. Roma İmparatorluğu'nun çöküşünden sonra Bosna'nın yönetimi 1200'lü yıllarda bağımsızlığını elde edene kadar çeşitli kereler el değiştirmiştir. Bağımsızlığını 260 yılı aşkın bir süre koruyan Bosna Krallığı, bu süre boyunca Macarlar ve Sırplara karşı topraklarını savunmak zorunda kalmıştır.
1463 yılında Osmanlı idaresi altına geçen Boşnaklar aynı zamanda İslam'ı benimsedi. İslamı kabul etmeyen Boşnakların dini vecibelerini yerine getirmesine izin veren Osmanlı idaresi Bosna topraklarında inşa ettiği yapılar ve camilerle aynı zamanda Boşnakların gelenekleri ile kültürüne de etki etmiştir. 1878 yılına kadar devam edecek olan Osmanlı idaresi altındaki dönemde pek çok Boşnak Osmanlı idaresinde, devlet yönetiminde önemli görevlere getirilmiştir. Zayıflayan Osmanlı İmparatorluğu'nu parçalamaya karar veren müttefiklerin malî sıkıntılar içerisindeki İstanbul'a baskısı sonucu Bosna'daki Osmanlı idaresi savaşılmadan, masa başında son bularak Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun kontrolüne geçmiştir.
Bad Vilbel
Bad Vilbel, Almanya'da Hessen eyaletinde yer alan bir şehirdir.
Bosna-Hersek
Tarih
1918-1941 yılları arasındaki dönem Yugoslavya Krallığı'nın iç karışıklıkları ve savaşla geçmiştir. 1941-1945 yılları arasındaki II. Dünya Savaşı sırasında Naziler Yugoslavya'yı işgal ederek Slovenya'yı Almanya'ya, Hırvatistan'ı İtalya'ya ve Makedonya'yı Bulgaristan'a bağlayarak özellikle Yahudi ve Çingenelere karşı bir etnik temizlik hareketine girişerek toplama kamplarında binlerce insanı öldürmüşlerdir.
1945-1990 yılları arasındaki soğuk savaş döneminin 35 yıllı Tito'nın liderliği altında geçti. Bu dönemde Bosna-Hersek'in sınırları 1918 öncesi döndü ve Boşnaklar kültürel kimliklerine yeniden kavuştular. Batı'nın desteği ile Yugoslavya'da savaşın izleri çabuk silindi. Batılı ülkeler Yugoslavya'yı sadece ekonomik değil aynı zamanda askeri ve siyasi alanda da destekledi. 1970'li yıllarda Sovyet müdahalesi riski ile karşılaşıldığında Amerika Birleşik Devletleri Yugoslavya'yı savunmak için nükleer güce başvurabileceğini açıkladı. Soğuk Savaş'ın son bulması ve sona eren komünist rejimle birlikte parçalanan Sovyetler Birliği'nden Yugoslavya da etkilendi.
1986-1992 yılları arasında yaşanan kanlı iç savaşların sonrasında Yugoslavya parçalandı. Aşırı milliyetçi Slobodan Miloşeviç ve onun desteklediği militanlarca Büyük Sırbistan'ı kurma hayalleri ile sistematik bir katliam gerçekleştirildi. Bu dönemde 100.000'in üzerinde Boşnak yaşamını kaybetti. Sırpların başta Saraybosna olmak üzere kuşatma altında tuttuğu şehirleri bombalamasına, sniper ateşi ile masum sivilleri öldürmesine, başta aydınlar olmak üzere seçilmiş kişilerin toplama kamplarında öldürülmesi ile gerçekleştirilen etnik temizlik hareketine batılı ülkeler; uzun süre gereken tepkiyi göstermeyerek soykırıma seyirci kaldı.
Şubat 1992'de bağımsızlığını ilan eden Bosna-Hersek 7 Nisan 1992'de ABD ve diğer batılı ülkelerce tanındı ve 22 Mayıs 1992'de Birleşmiş Milletler'e yaptığı üyelik başvurusu kabul edildi.
Bosna Savaşı 1992 yılının ilkbaharında başladı. Bosna'nın kuzeyini hedef alan saldırıların amacı bu bölgelerden Boşnak ve Hırvatları uzaklaştırarak Sırp devletini kurmaktı. Sırpların bu saldırıları bölgedeki diğer etnik gruplar için tam bir felakete dönüştü. Kuşatma altındaki şehirler ve mülteci kamplarında pek çoğu öldürüldü ve işkenceye uğradı.
Savaşın ilk aylarında askeri olmayan doğudaki pek çok Boşnak şehri Sırpların saldırıları sonucu kolayca düştü. Ancak şehri çeviren tepelerinde yardımıyla Srebrenitsa saldırılara karşı kendisini başarıyla savundu.
1993'te Birleşmiş Milletler altı yerleşim birimini "güvenli bölge" ilan etti; Srebrenitsa da bunlardan birisiydi. Amaç sınırları korunabilir hale getirerek barış için görüşülebilir bir zemin oluşturmaktı.
Mayıs 1995'te Sırplar Saraybosna'daki kuşatmayı şiddetlendirdi ve Nato Sırplara karşı hava saldırısı düzenlendi. Buna misilleme olarak Sırplar, altı güvenli bölgeyi bombalayarak 300 Birleşmiş Milletler askerini rehin aldı. Sırpların şehre yaklaşması üzerine, Srebrenitsa'daki Boşnaklar, Hollandalı askerlerin kendilerini savunmasını istemiştir. Buna rağmen red cevabı aldıklarında, güvenli bölge olduğu için şehre girilirken ellerinden alınan silahların teslimi ve şehrin bizzat Boşnaklar tarafından savunulması yönündeki taleplerini ilettikleri halde, Boşnaklar silahsız ve yalnız bırakılmışlardır. Temmuz 1995'te general Mladic komutasındaki Sırp güçleri Srebrenitsa'daki Hollandalı Birleşmiş Milletler güçleriyle anlaşarak şehri hedef aldı. Yaklaşık 25.000 Boşnak Sırp tehdidi üzerine şehri terk ederek bir başka güvenli bölge olan Potocari'ye ulaştı. Sırplar Srebsenitsa'ya geldiğinde Hollandalı Birleşmiş Milletler gücü komutanı, Sırpları engellemek yerine onlara katliam konusunda yardımcı oldu. Hollandalı birliklerin komutanı, Sırp general Mladic ile karşılıklı olarak kadeh bile kaldırmıştır. Hollandalı birlikler hiç müdahale bulunmamış, hatta soykırımın düzgün bir şekilde gerçekleştirilmesi için katliama yardımcı bile olmuşlardır. Kadın ve çocuklar ayrıldıktan sonra askerlik çağına gelmiş olan erkekler otobüslere bindirilip kampın yakınında kurşuna dizilerek öldürülmüştür. II. Dünya Savaşı'ndan sonraki bu en büyük soykırımda 10-15 bin Boşnak'ın katledildiği iddia edilmektedir. Kızılhaç yetkilileri bu olaylar sırasında 7.500-8.000 kişinin kaybolduğunu bildirmiştir. Olayın en ilginç tarafı ise, bu olaydan utanması gereken Hollandalı birlikler, memleketlerine döndüklerinde Hollanda hükûmeti tarafından "madalya" ile ödüllendirilmişlerdir.
Srebrenitsa Katliamı'nın ardından o güne kadar olaylara kayıtsız kalan batı kamuoyunda Sırplara karşı baskılar arttı ve 1995 yılı sonlarında savaş son buldu.
Siyasi yapı
Bosna-Hersek, iki entite ve Brcko bölgesinden oluşmaktadır:
Bosna-Hersek Devletinin yapısı 1992-1995 yılları arasında cereyan eden iç savaşı sona erdiren Dayton Barış Antlaşmasıyla (DBA) belirlenmiş olup ülke Bosna-Hersek Federasyonu (Federasyon da kendi içinde 10 Kantona ayrılmıştır) ve Sırp Cumhuriyeti (Republika Srpska-RS) olarak iki birime (entiteye) ve bir küçük özerk bölgeye (Brcko) bölünmüştür.
Her birimin siyasi ve ekonomik yapılanması birbirinden farklıdır. Bosna-Hersek, Hırvatistan ve Yugoslavya'nın yanı sıra, AB, Fransa, Federal Almanya, Rusya, İngiltere ve ABD temsilcilerinin de gözlemci olarak imzaladıkları Dayton Barış Antlaşması bir ana metin ile 11 ekten oluşmakta ve sivil ve askeri alanlarda düzenlemeler içermektedir. Anlaşmanın askeri yönlerinin uygulanması ilk bir yıllık süre için IFOR (Implementation Force) adı altında NATO liderliğinde, bazı NATO dışı ülkelerin de katılımıyla oluşturulan yaklaşık 60.000 kişilik kuvvetin sorumluluğuna verilmiştir.
Bir yıllık görev süresi 20 Aralık 1996’da biten bu kuvvetin yerini daha az personele sahip SFOR (Stabilization Force) almıştır. Türkiye her iki kuvvete de Zenica’da konuşlanmış bulunan bir Tugay ile katılmıştır. 2001 yılı sonu itibarıyla SFOR’daki asker sayısı 17.700’e, Türk Tugayı ise Tabur düzeyine indirilmiştir.
Anlaşmanın sivil yönlerinin uygulanması “Yüksek Temsilcilik”in (Office of the High Representative) sorumluluğundadır. Yüksek Temsilcilik görevini hâlen İngiliz Liberal Demokrat Partinin eski lideri Paddy Ashdown, yardımcılıklarını ise Amerikalı Ralph Johnson ve Alman Matthias Sonn yürütmektedir. Saraybosna’daki Yüksek Temsilcilik Ofisi'nde Türkiye'den de Dışişleri Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü mensubu görev yapmaktadır. Ayrıca Birleşmiş Milletler Uluslararası Polis Görev Gücü - United Nations International Police Task Force - UNIPTF- bünyesinde Türk Polis gücü başkanlığında Türkiye İçişleri Bakanlığı,Jandarma Genel Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü'nden personel görev yapmaktadır. Söz konusu görevde değişik tarihlerde Emniyet Müdürlerinden Ömer Gürülkan, Metin Meydan UNIPTF- Türk Grubu Başkanı olarak görev yapmışlardır.
Edirne Antlaşması (1829)
Edirne Antlaşması, 14 Eylül 1829 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu ve Rus İmparatorluğu arasında Edirne şehrinde imzalanan barış antlaşması.
Bosna-Hersek
Din
Bosna Hersek dini açıdan çeşitlilik gösteren bir ülkedir. 2013 nüfus sayımına göre, Müslümanlar nüfusun %50,7'sini oluştururken, Ortodoks Hıristiyanlar %30,7, Katolik Hıristiyanlar %15,2, %1,2 diğer ve %1,1 ateist veya agnostik, geri kalanı ise beyan etmemiş veya soruyu yanıtlamamıştır. 2012 yılında yapılan bir anket, Bosna'daki Müslümanların %54'ünün mezhepsiz, %38'inin ise Sünnilik mezhebine mensup olduğunu ortaya koymuştur.
Edirne Antlaşması (1829)
Antlaşma, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nı sona erdirirken, Yunanistan bağımsızlığını kazandı.
Osmanlılar ayrıca, Rumeli'de Tuna deltası ile Kafkasya'da Çerkesya, Kuban Nehri ile Bzıb Irmağı arasındaki Karadeniz liman ve kaleleri (Anapa, Soğucak, Gelincik, Sohum, Anakara ve Faş başta olmak üzere), Ahıska ve Ahılkelek'i Rusya'ya terk etti ve savaş tazminatı ödemeyi kabul etti.
1828-29 Osmanlı-Rus Savaşı
Rusya, Sultan II. Mahmud'un Navarin'de Osmanlı donanmasının yakılması ile sonuçlanan olaylardan dolayı savaş tazminatı istemesi üzerine, Osmanlı İmparatorluğu'na karşı savaş açtı. Sultan II. Mahmud bu arada Yeniçeri Ocağını kaldırmış, yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye isimli yeni bir askeri teşkilat kurmuştu. Teşkilatlanmasını henüz tamamlayamamış olan bu ordu Rus kuvvetleri karşısında önemli bir varlık gösteremedi. Eflak ve Boğdan'ı işgal eden Ruslar, Tuna'ya kadar indiler. Balkanları aşan Rusya, batıda Edirne, doğuda ise Erzurum'a kadar ilerledi.
Bu gelişmeler üzerine Osmanlı İmparatorluğu barış istedi. Küçük Kaynarca Antlaşması'ndan sonra imzalanmış şartları en ağır antlaşmalardan biri olan Edirne Antlaşması ile Osmanlı Devleti, Yunanistan Devleti'nin kurulmasını kabul etti.
Antlaşma metni
Asıl antlaşma metni ile ona ekli birer "Sözleşme" ve "Senet"ten oluşan 16 maddelik olup Antlaşma Antlaşma önemli koşulları şunlardı:
Osmanlı-Rus sınırı (Rumeli): Prut ve Tuna nehirleri boyunca Hızırilyas Boğazı’nda Karadeniz’e ulaşıp, Yılan Adasını (tahkimat yapılmaması kaydıyla) Rusya'ya bırakıyor, Tuna'nın sağ kıyısı ise iskân edilmemek şartıyla Osmanlı Devleti'nde kalıyordu (2. madde).
Osmanlı-Rus sınırı (Kafkasya): Osmanlı İmparatorluğu, Rusya İmparatorluğu'nun (İran'la imzaladığı 10 Şubat 1828 tarihli Türkmençay Antlaşması uyarınca) Revan ve Nahçıvan hanlıklarını ilhakını tanıyor (3. madde), daha kuzeydeki sınır ise Rusya'nın ilhak ederek ortadan kaldırdığı Guria Prensliği'nin güneyinden başlayarak Ahıska ve Ahılkelek'i Rusya'ya bırakacak şekilde çiziliyordu (4. madde). Bu maddeyle Osmanlı İmparatorluğu, Çerkesya üzerindeki tüm haklarını ve Kuban Nehri ile Bzıb Irmağı arasındaki Karadeniz liman ve kalelerini (Anapa, Soğucak, Gelincik, Sohum, Anakara ve Faş başta olmak üzere) Rusya'ya devrediyordu.