cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aloe vera
Jel kısmında, 18 amino asit, 20 mineral, 12 vitamin ile çeşitli bilimsel araştırmalarda immunostimülan olduğu gösterilmiş olan asemannan, glukomannan, mannoz-6 fosfat, aloerid gibi polisakkaritler; çeşitli enzimler, deneysel olarak antihistaminik olduğu gösterilmiş olan alprogen; yine çeşitli çalışmalarda kan kolesterol düzeylerine ve selim prostat hipertrofisine etkili olduğu bildirilen lupeol, beta-sitosterol ve kampesterol gibi steroller ile lignin, salisilat gibi maddeler bulunmaktadır. Antrakinonları içeren kabuk bölümü suyunun uçurulması ile elde edilen ve laksatif olarak kullanılan kısma Aloe denir. Yaprağın iç kısmında bulunan ve parankim hücreler tarafından imal edilen müsilaj görünümlü renksiz kısma ise Aloe vera Jel adı verilir. Bu iki kısım devamlı şekilde kavram karışıklığına neden olduğu için, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) nün Seçilmiş Tıbbi Bitkiler monografında ayrı bölümler halinde incelenmiştir.
Yetiştirme
"Aloe vera" süs bitkisi olarak yaygın bir şekilde yetiştirilir. Tür, modern bahçıvanlar arasında şifalı bitki olarak ve ilginç çiçekleri, şekli ve sulu olmasıyla popülerdir. Bu öz, türlerin doğal yağışların düşük olduğu bölgelerde hayatta kalmasını sağlayarak, onu taş döşeli bahçeler ve diğer düşük su kullanılan bahçeler için ideal yapar. Türler 8-11 Soğuğa dayanıklılık bölgeleri arasında dayanıklıdır ve şiddetli dona ve kara dayanmaz. Örümcek akarları, etli böcekler, ölçek böcekler ve yaprak biti türlerinin bitki sağlığını bozmasına rağmen, tür çoğu zararlı böceklere dirençlidir. Bu bitki Kraliyet Bahçıvanlık Derneği'nin Bahçe Merit Ödülünü kazanmıştır.
Saksıdaki türler iyi drene edilmiş, kumlu saksı toprağı ve bol güneş gerektirir. Aloe bitkileri çok güneş altında yanabilir veya saksı suyu boşaltmadığında büzülebilir. İyi drenaj sağladıklarından kaliteli yetiştirme toprak karışımı veya paketli "kaktüs toprağının" kullanılması tavsiye edilir. Pişmiş toprak kaplar gözenekli oldukları için tercih edilir. Tekrar sulamadan önce saksı bitkilerinin toprağı tam kurumalıdır. Saksıda aloe, "ana bitkinin" yanlarından büyüyen "yavrular" ile kalabalıklaşabilir. Kalabalık hale gelen bitkiler daha çok büyümeye yer açmak ve haşere istilasını önlemeye yardım etmek için bölünmeli ve saklanmalıdır. Kış aylarında Aloe vera çok az nem ister ve uykuda kalabilir. Don veya karlı bölgelerde, türler en iyi şekilde iç mekanlarda veya ısıtılmış seralarda saklanır.
Kozmetik endüstrisine tedarik sağlamak için Avustralya, Küba, Dominik Cumhuriyeti, Çin, Meksika, Hindistan, Jamaika, iç kesimlerde bile iyi yetiştiği İspanya'da Kenya, Tanzanya ve Güney Afrika ABD ile birlikte büyük ölçekli tarımsal "Aloe vera" üretimi vardır.
Kullanımları
"Aloe vera" dan alınan şeffaf jel ve sarı lateks ticari ürünler üretmek için kullanılır. Aloe jeli genellikle yanıklar, yaralar, donma, cilt döküntüleri, sedef hastalığı, Herpes labialis veya kuru cilt gibi cilt rahatsızlıkları için topikal ilaçların yapımında kullanılır. Aloe lateksi bireysel olarak kullanılır veya kabızlık tedavisi için yutulması gereken diğer bileşenlerle birlikte bir ürün olarak üretilir. Aloe lateksi, "reçine" adı verilen kurutulmuş bir formda veya "aloe’nin kurutulmuş sıvısı" olarak elde edilebilir.
Zehirlilik
Ağızdan alınan rengi giderilmemiş aloe vera yaprağı özütü Kaliforniya Çevre Sağlığı Tehlike Değerlendirme Ofisi tarafından "devlet tarafından kansere veya üreme toksisitesine neden olduğu bilinen kimyasallar" arasında listelenmiştir.
Topikal (vücut yüzeylerine çoğunlukla cilde uygulanan) aloe vera kullanımı önemli yan etkilerle ilişkili değildir. Aloe veranın ağızdan yutulmasının zehirleme olasılığı vardır ve karın kramplarına ve ishal'e neden olabilir ki bu da ilaçların emilimini azaltabilir.
Reçeteli ilaçlarla etkileşimler
Yutulan aloe ürünleri, kan pıhtısı, diyabet, kalp hastalığı ve diğerlerinin yanı sıra (Digoksin gibi) ve idrar söktürücüler gibi maddeleri azaltarak potasyum tedavisinde kullanılanlar gibi reçeteli ilaçlarla etkileşimlerde olumsuz olabilir.
2010 Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu
2010 Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu, 11 Nisan - 18 Nisan 2010 tarihleri arasında Türkiye'de, 46.sı düzenlenen çok etaplı yol bisikleti yarışı organizasyonu.
Kemal Gedeleç
Hasan Kemaleddin "Kemal" Gedeleç (1878, İstanbul - 1962), Türk bürokrattır.
1902 yılında Mülkiyenin yüksek kısmından mezun oldu. Bazı ilçelerde Maiyet Memurluğu ve Kaymakamlık görevlerinde bulundu. 1915-1922 yılları arasında Mutasarrıflık yaptı. 1922 yılında Mülkiye Müfettişliğine atandı. 16 Ekim 1926 tarihinde Bursa Valisi iken Başbakanlık Müsteşarlığına, 3 Ocak 1939 tarihinde de Cumhurbaşkanlığı Genel Katipliğine getirildi. 1947 yılında bu görevinden emekli oldu.
The Ethics of Killing
The Ethics of Killing, veya tam ismiyle The Ethics of Killing: Problems at the Margins of Life Jeff McMahan’ın yaşam ve ölüm ile bu ikisinin etrafında toplanan etik meselelerinin tartışıldığı ve bu meselelere dair genel bir izlenimin verildiği, bunun yanı sıra McMahan’ın meselelere dair kişisel fikir ve argümanlarına yer verdiği eseridir.
Eserde yaşamın başlangıcı, kişisel kimlik, kürtaj, kişisel kimliğin yok oluşu, kişisel kimliğin ‘silikleşmesi’, ölüm, ötanazi ve benzeri etik meseleler yer alır. Jeff McMahan özellikle kendi kişisel kimlik düşüncesi olan “vücutlaşmış zihin görüşü” nü (embodied mind account) detaylı biçimde açıklar ve bu kişisel kimlik düşüncesinin ilgili etik meselelerine uygulandığında ortaya çıkan sonuçları da değerlendirir.
Eserin, Kasım 2006 itibarıyla bir Türkçe çevirisi bulunmamaktadır.
Kırım Arkeolojisi ve Sanatı
Kırım Arkeolojisi ve Sanatı, Altın Orda devrinin de öncesine kadar uzanan eserleri kapsamaktadır. Bunun için; Yunan Kolonileri, İskit toplulukları, Bosfor devleti, Samurlat, Kimmerler, Avrupa Hunları, Gotlar, Alanlar, Avarlar, Peçenekler ve Hazarlar için önem taşımaktadır.
Tarihi
Kırım Arkeolojisi ve Sanatı üzerinde pek çok kez durulmasına rağmen; Altın Orda devrine kadar gidilmiştir.
100.000 - 30.000 önce bulunan insan fosilleri Afrika, Avrupa ve Asya'nın yanı sıra; Kırım yarımadasında; Starosele mağarasında da bulunmuştur. Bunun yanında bebek mezarı, çeşitli malzemeler de bulunmuştur. Mağara yaşamıyla ilgili birçok bilgi ele geçirilmiştir.
Yine ne kadar çok gerilere gittiğinin bir kanıtı da; yetişkin ve bir çocuğa ait neandertal tipte kalıntılar bulunmasıdır.
Mezolitik devre ait kültürel kalıntılar, taş aletler ele geçirilmiştir. Aynı zamanda Garnakrımskaya kültürü bulunmuştur.
Eneolitik kültürler (M.Ö 4500 - 2500), yani Srendni Stog, Novodanilovka, Aşağı Mikhaylovka-Kemi Oba, Samara, Khvalynsk ve Güney Urallar'a ait kültürlerle ilgili bilgi edinilmiştir.
Buluntulara ilişkin
Mikhaylovka ve aşağı Dinyeper bölgelerinde yapılan arkeolojik çalışmalarda, Yamnaya'nın devirlerine ait tabakalar bulunmuştur. Bunun yanı sıra keramikiler, aletler ve hayvan fosilleri ele geçirilmiştir. Küçük evler, çakmaktaşları, temrenler, hançerler, taş yapımı baltalar ve topuzlar bulunmuştur.
Mezar kalıntılarından da anlaşılmıştır ki; Bozkır Kültürü'nün altyapıları bu zamanlara dayanmaktadır. [ref] Yaşar Çoruhlu [/ref]
Yine bu devirde bakır eserler, ip, tarak gibi dekorasyonlardan oluşan tabaklar görülmüştür.
Orta Kırım'da yaşamış olan İskitler'in yerleşimlerine dair kalıntılar da yer almaktadır.
Yine İskit'lerin mezar tipleri genellikle kurgan modelindedir.
Ayrıca Bozkır Kültürü'nü yansıttığı sanılan birçok hayvan figürlü alet-edevat ele geçirilmiştir.
Kaynakça
Yrd. Dç.Yaşar Çoruhlu - Türk Dünya Araştırmaları
Devlet Opera ve Balesi
Asıl amacı, opera, bale ve müzik sanatlarını halka tanıtmak ve yaymak gayesiyle opera, operet, bale temsilleri ile konserler vermek, yurt içi ve yurt dışı turneler ile millî ve milletler arası festivaller düzenlemektir.
Cumhuriyet öncesi tarihi
Osmanlı İmparatorluğu'nda ilk opera kendisi de bir şair ve bestekâr olan III. Selim zamanında (1761 - 1808) sergilenmiştir.
Cumhuriyet sonrası tarihi
Cumhuriyet'in kurulmasıyla birlikte kültürel devrimlere önem veren Atatürk birçok genç yetenekli kişiyi kendi gözetiminde 1924 yılında yeni açılmış olan Ankara'daki Musiki Muallim Mektebi'ne, İstanbul'daki Darülelhan'a ve müzik öğretmeni olarak yetişmeleri için Avrupa'ya eğitim almaya göndermiştir.
Özsoy ismindeki ilk Türk operası Ahmet Adnan Saygun tarafından, Münir Hayri Egeli'ye ait sözlerle 1934 yılında bestelenmiştir. Bunu Adnan Saygun'un Taş Bebek ve Necil Kazım Akses'in Bay Önder operaları takip etmiştir.
Rektör
Rektör, bir üniversitenin akademik ve idari olarak en üst düzey yetkilisidir. Latince kökenlidir ve Latince'de 'yöneten' anlamına gelir. Sözcük, Hristiyanlık dininde kilisedeki yöneticilerden türetilmiştir. Özellikle Anglikan ve Katolik kiliselerinin bazılarında rektörler vardır.
Türk yükseköğretim sistemini düzenleyen Yükseköğretim Kanununa göre devlet üniversitelerinde ve vakıf üniversitelerinde rektör, cumhurbaşkanı tarafından atanır. Vakıf üniversitelerinde ise rektör, mütevelli heyetinin teklifi üzerine cumhurbaşkanınca atanır. Rektörlerin görev süresi dört yıldır ve en fazla iki dönem bu görevde kalabilirler. Rektörlerin yaş haddi 67 olarak belirlenmiştir. Eğer bir rektörün görev süresinin bitimi yaş haddini aşıyor ise bu şart aranmaz ve görev süresinin bitimine kadar görevi devam eder.
Araucarioxylon arizonicum
Araucarioxylon arizonicum, kozalaklı ağaçların Arizona'da bulunan soyu tükenmiş bir türü.
Triassic zamanda, Doğu Arizona'da "Kara Orman" olarak bilinen bölgede geliştiği bilinmektedir.
Ağaç, yaklaşık olarak 60 m uzunluğunda ve 60 cm'den fazla genişlikteydi. Fosiller, böcek delikleri ve tarih öncesi arıların bu ağaçlarda delikler açmış olduğunu göstermektedir.
Araucarioxylon cinsi, bazı paleobotanikçiler tarafından günümüz türü Araucarianın bir sinonimi olduğunu savunmaktadır, fakat bu görüş günümüzde tüm botanikçiler tarafından kabul edilmemektedir.
Kıyısız Deniz
Kıyısız Deniz, Nev'in 2014 yılında yayınlayan Pop albümüdür.
Lahana kelebeği
Lahana kelebeği (Pieris brassicae), en yaygın kelebek türlerinden olan bu kelebeğin kanatları çok açık sarı renkte ve kanat uçları siyah lekelidir. Tırtılları turpgillerden (Brassicaceae) bitki türleri ile beslenir; sebze bahçelerinde, bu familyadan bitkilerde zararlara yol açabilir.
Mart ayından Ekim'in sonlarına kadar şehir merkezlerinden dağlık alanlara kadar hemen her türlü habitatta gözlemlenebilirler. Kanat açıklığı yaklaşık 6 cm civarında olmakla beraber, oldukça hızlı uçarlar ve göç edebilmektedirler.
Alibey, Bulancak
Tarihçe
Köy, 1925 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Giresun il merkezine 54 km, Bulancak ilçe merkezine 39 km uzaklıktadır. Köy, Bulancak'ın güneyinde olup, numaralı Bulancak-Kovanlık-Aydındere il yoluna 1,9 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Yoğurtyemez, Ahlat
Yoğurtyemez, Bitlis ilinin Ahlat ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1925 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Gormaç ilçesi
Gormaç ilçesi (Farsça: غورمچ ), Afganistan'ın Badgis Vilayeti'ne bağlı olan 7 ilçeden birisidir.
Yoğurtyemez, Ahlat
Coğrafya
Köy, Bitlis il merkezine 91 km, Ahlat ilçe merkezine 22 km uzaklıktadır. Köy, Ahlat'ın kuzeyinde olup, numaralı Malazgirt-Ahlat il yoluna 6,4 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Gormaç ilçesi
İlçenin 2003 yılı toplam nüfusu 52,566'dir. Afganistan Kırsal Rehabilitasyon ve Kalkınma Bakanlığı verilerine göre, bu nüfusun %97'sini Peştunlar, % 2'sini Tacikler, % 1'lik kısmını ise Beluciler oluşturmaktadır. İlçenin yönetim merkezi aynı isimli Gormaç şehridir.
FK Tomori Berat
FK Tomori Berat, Arnavutluk'ta Kategoria Superiore'de yer alan bir futbol kulübü.
Feminist ilahiyat
Feminist teoloji genellikle Batı dini gelenekleri (çoğunlukla Hristiyanlık ve Yahudilik'te) içinde bu dinlerin uygulamaları, gelenekleri, kutsal metinleri ve teolojilerini feminist bir perspektiften yeniden değerlendiren bir harekettir. Feminist teolojinin hedefleri arasında kadının din adamları ve dini otoriteler arasındaki rolünü genişletmek, Tanrı'nın erkeksi imajını yeniden yorumlamak ve inancın dili ve mitleri arasında dişi (female) tahayallü daha fazla gözönüne almaktır.
Feminizm dinlerin pek çok vechesi üzerine büyük bir etki bırakmıştı. Protestan Hristiyanlığın liberal kollarında kadın hâlen din adamı olabilmektedir. Reform, Konservatif ve Rekonstrüksiyonist Yahudilikte de hâlen kadınlar rabbi ve kantor (hazan) olabilmektedirler. Söz konusu Hristiyan ve Yahudi gruplarında kadınlar iktidar statülerini elde etmekte giderek daha fazla erkekle eşit hale gelmektedir. Bu eğilimlere Yahudiliğin ortodoks akımlarında, Katolik Kilisesinde, Güney Baptistleri ve Missouri Sinod Luteryanları gibi muhafazakâr Protestan gruplarında ve İslamiyette karşı çıkılmaktadır. Tüm bu dinler ve mezheplerde kadının din adamı ve erkeklerde olduğu biçimiyle din bilgini olarak kabulüne karşı çıkılmaktadır.
Amerikan Kilisesi içinde bazı kimseler kadına ilişkin bu olumsuz görüşlere karşı çıktılar ve feminizmin ilk öncüleri arasında olan Emma Willard 1821 yılında kadınları eğitmek amacıyla Troy Female Seminary'yi kurdu. Catherine Beecher 19.yüzyılda Hartford Female Seminary'yi kurdu. Bu öncüler ve onları takibeden başkaları kadının misyoner hareket içindeki pozisyonunu geliştirmeye katkıda bulundular. Yoğun itirazlara karşın Charlotte H. White 1815'te ilk kadın misyoner oldu. 1850 yılında ilk feministler arasında belki de en önemli bir yere sahip Antoinette Louise Brown teoloji eğitimi alan ve 1853 yılında papaz (ministry) olarak atanan ilk kadın oldu.
Johann Pachelbel
Johann Pachelbel, (d. 1 Eylül 1653 – ö. 3 Mart 1706) Alman Barok müzik bestecisi. Daha çok Kanon in D major adlı eseriyle bilinir.
1653–1674: gençlik ve eğitim (Nürnberg, Altdorf, Regensburg)
Johann Pachelbel, şarap tüccarı Johann (Hans) Pachelbel (1613'te Wunsiedel, Almanya'da doğumlu) ve ikinci eşi Anna (Anne) Maria Mair'in oğlu olarak 1653'te Nürnberg'de orta sınıf bir ailede doğdu. Johann'ın kesin doğum tarihi bilinmiyor ancak 1 Eylül'de vaftiz edilmiştir. Nürnberg yakınlarında Feuchtwangen'de klise koro şefi (Kantor) olan ağabeyi Johann Matthäus'da (1644–1710) kardeşlerinden biridir.
Gençliğinde, Pachelbel, müzisyen ve daha sonra Aziz Sebaldus Kilisesi'nin koro şefi olan müzik öğretmeni Heinrich Schwemmer'den müzik eğitimi aldı. Bazı kaynaklar kesin olmamakla birlikte Pachelbel'in aynı kilisenin orgcusu ve Nürnberg okulunun önemli bir bestecisi Georg Caspar Wecker ile de çalıştığını gösterir. Her halükarda, hem Wecker hem de Schwemmer, bir zamanlar Johann Staden'in öğrencisi olan, Nürnberg müzik geleneğinin kurucularından Johann Erasmus Kindermann tarafından eğitildi.
Pachelbel'in hayatıyla ilgili bilgi kaynaklarından biri olan Johann Mattheson'ın "Grundlage einer Ehrenpforte" (Hamburg, 1740) adlı eseri, genç Pachelbel'in olağanüstü müzik ve akademik yetenekler gösterdiğinden bahseder. İlk eğitimini St. Lorenz Hauptschule'de ve Nürnberg'de “Auditorio Aegediano”da aldı, ardından 29 Haziran 1669'da, Altdorf Üniversitesi'nde öğrenci oldu ve aynı yıl St. Lorenz kilisesine orgcu olarak atandı. Mali zorluklar Pachelbel'i bir yıldan kısa bir süre sonra üniversiteden ayrılmaya zorladı. Eğitimini tamamlamak için 1670 yılında Regensburg'daki Gymnasium Poeticumda burslu öğrenci oldu. Okul yetkilileri, Pachelbel'in akademik niteliklerinden o kadar etkilendiler ki okulun normal kotasının üzerinde kabul edildi.
Pachelbel'in Gymnasium dışında müzik çalışmasına da izin verildi. Öğretmeni, bir zamanlar Johann Caspar Kerll'in öğrencisi olan Kaspar ("Caspar") Prentz'di. Johann Caspar Kerll, Giacomo Carissimi gibi İtalyan bestecilerden büyük ölçüde etkilendiğinden, Pachelbel'in çağdaş İtalyan müziğine ve genel olarak Katolik kilise müziğine ilgi duymaya başlaması muhtemeldir.
Çalışmaları
1673–1690 döneminde Viyana katedrali, Eisenach'da Wartbourg Şatosu'nda, Erfurt Predigerkirche'de, Stuttgart'ta sarayda, Gotha şehrinde ve Nurnberg St-Sebaldus Kilisesinde orgculuk ve müzik direktörlüğü yapmıştır.
Pachelbel, zamanının ünlü Alman bestecilerinden biriydi. O zamanlarda İtalyan sanatının etkisine rastlamak mümkün; Frescobaldi, Carissimi, Kerll (öğretmeni), Gabrieli birçok müzisyene ilham vermiştir. Ayrıca ünlü besteci Johann Sebastian Bach'ın müzik tarzına da birçok etkide bulunmuştur.
1673–1690: Kariyer (Viyana, Eisenach, Erfurt)
Prentz, 1672'de Eichstätt'a gitti. Pachelbel'in hayatının bu dönemi en az belgelenen dönemdir, bu nedenle 1673'e kadar Regensburg'da mı kaldığı yoksa öğretmeninin yaptığı gibi aynı dönemden mi ayrıldığı bilinmiyor. Her halükarda, 1673'te Pachelbel, Aziz Stephen Katedrali'nde org yardımcısı olarak Viyana'da yaşıyordu. O zamanlar Viyana, büüyük Habsburg imparatorluğunun merkeziydi ve kültürel önemi çok büyüktü ve müzik zevkleri ağırlıklı olarak İtalyandı. Pek çok ünlü kozmopolit besteci Viyana'aa çalıştı ve bunların çoğu Avrupa'daki müzik geleneklerinin değiş tokuşuna katkı yaptı. Özellikle, Johann Jakob Froberger 1657'ye kadar Viyana'da saray orgcusu olarak görev yaptı ve yerine Alessandro Poglietti geçti.
1677'de Pachelbel, Eisenach'a taşındı ve burada orkestra şefi (Almanca: Kapellmeister) Daniel Eberlin (aynı zamanda Nürnberg'in yerlisi) yanında Saxe-Eisenach Dükü Johann Georg I'in istihdamında saray orgcusu olarak iş buldu. Eisenach'ta Bach ailesinin üyeleriyle tanıştı (J. S. Bach'ın babası Johann Ambrosius Bach'ın memleketiydi) ve Johann Ambrosius'un yakın arkadaşı oldu ve çocuklarına öğretmenlik yaptı. Ancak Pachelbel, Eisenach'ta yalnızca bir yıl geçirdi. 1678'de Johann Georg'un erkek kardeşi Saxe-Jena Dükü II. Bernhard öldü ve yas döneminde saray müzisyenleri büyük ölçüde kısıtlandı. Pachelbel işsiz kaldı. Eberlin'den, Pachelbel'i daha sonra "mükemmel ve nadir bir virtüöz" – einen perfekten und raren Virtuosen. olarak bahseden bir referans rica etti. Pachelbel bu belgeyle 18 Mayıs 1678'de Eisenach'tan ayrıldı.
Haziran 1678'de Pachelbel, Johann Effler'in (y. 1640–1711; Effler daha sonra Weimar'da Johann Sebastian Bach'dan önce geldi) yerine Erfurt'taki Predigerkirche'nin orgcusu olarak işe alındı. Bach ailesi Erfurt'ta (neredeyse tüm orgcuların daha sonra "Bachs" olarak anılacağı) çok iyi tanınıyordu, bu yüzden Pachelbel'in onlarla dostluğu burada devam etti. Pachelbel, Johann Ambrosius'un kızı Johanna Juditha'nın vaftiz babası oldu, Johann Sebastian'ın en büyük erkek kardeşi Johann Christoph Bach'a (1671–1721) öğretmenlik yaptı ve Johann Christian Bach'ın (1640–1682) evinde yaşadı.
Pachelbel, 12 yıl Erfurt'ta kaldı ve kaldığı süre boyunca dönemin önde gelen Alman org bestecilerinden biri olarak ün kazandı. Koral prelüd, Erfurt döneminin en karakteristik ürünlerinden biri oldu, çünkü Pachelbel'in sözleşmesi özellikle kilise ayinleri için prelüdler bestelemesini gerektiriyordu. Görevleri arasında org bakımı ve daha da önemlisi, besteci ve orgcu olarak ilerlemesini ispatlaması için her yıl büyük bir eseri bestelemesi vardı çünkü bu türden her eserin bir önceki yıl bestelenenden daha iyi olması gerekiyordu.
Pachelbel, Erfurt'ta kaldığı süre boyunca iki kez evlendi. Erfurt Belediye Başkanı'nın kızı Barbara Gabler, 25 Ekim 1681'de ilk karısı oldu. Evlilik, gelinin babasının evinde gerçekleşti. Hem Barbara hem de tek oğulları Ekim 1683'te bir veba sırasında öldü. Pachelbel'in yayınlanan ilk çalışması, Musicalische Sterbens-Gedancken ("Ölüm Üzerine Müzikal Düşünceler", Erfurt, 1683) adlı koral varyasyonlar seti muhtemelen bu etkinlikten etkilenmiştir.
On ay sonra Pachelbel, 24 Ağustos 1684'te bir bakırcının, kızı Judith Drommer (Trummert) ile evlendi. Beş oğlu ve iki kızı oldu. Oğullardan ikisi Wilhelm Hieronymus Pachelbel ve Charles Theodore Pachelbel de org bestecisi oldular. Charles Theodore Pachelbel 1734'te Amerikan kolonileri'ne taşındı. Diğer oğlu Johann Michael, Nürnberg'de enstrüman yapımcısı oldu ve Londra ve Jamaika'ya kadar seyahat etti. Kızlardan biri Amalia Pachelbel ressam ve oymacı olarak tanındı.
1690–1706: Son yılları (Stuttgart, Gotha, Nuremberg)
Pachelbel, Erfurt'ta olağanüstü başarılı bir orgcu, besteci ve öğretmen olmasına rağmen, görünüşe göre daha iyi bir iş arayarak ayrılmak için izin istedi ve çalışkanlık ve sadakatini öven bir referansla 15 Ağustos 1690'da resmen serbest bırakıldı.
İki haftadan kısa bir süre içinde işe alındı: 1 Eylül 1690'dan itibaren, Düşes Magdalena Sibylla’nın himayesinde Stuttgart'daki Württemberg sarayında müzisyen-orgcuydu. Bu iş daha iyiydi ama ne yazık ki Fransızların Büyük İttifak Savaşı saldırılarından kaçmadan önce orada sadece iki yıl yaşadı. Bir sonraki işi, 8 Kasım 1692'den başlayarak iki yıl boyunca Gotha’da görev yaptığı kasaba orgculuğuydu. 1693'te orada ilk ve tek liturjik müzik koleksiyonu olan Acht Chorale zum Praeambulieren ("Erster Theil etlicher Choräle")’yi yayınladı.
Gotha'da geçirdiği üç yılda, Almanya, Stuttgart'ta ve İngiltere'de Oxford Üniversitesi'nde olmak üzere iki kez makam teklif edildi; ikisini de reddetti. Bu arada, Nürnberg'de, Aziz Sebaldus Kilisesi orgcusu Georg Caspar Wecker (ve olası eski öğretmeni) 20 Nisan 1695'te öldüğünde, olağan iş sınavına girmeden veya daha küçük kiliselerden önde gelen orgcuların başvurularını davet etmeden görevi üstlenmesi için şehir yetkilileri Pachelbel'i (o zamanlar ünlü bir Nürnberg'li) resmi olarak davet ettikleri pozisyona atamak için çok hevesliydi. Görevi kabul etti, 1695'te Gotha'dan serbest bırakıldı. Yazın Nürnberg'e geldi ve belediye meclisi günlük masraflarını karşıladı.
Pachelbel hayatının geri kalanını oda müziği koleksiyonu Musicalische Ergötzung ‘u ve en önemlisi varyasyonlarla altı klavye aryasından oluşan seti Hexachordum Apollinis ‘i (Nürnberg, 1699) yayınladığı dönemde Nürnberg'de geçirdi. En çok İtalyan ve güney Alman bestecilerden etkilenmiş olsa da, Hexachordum Apollinisi Dieterich Buxtehude'ye adadığı için kuzey Alman ekolünü biliyordu. Ayrıca son yıllarda İtalyan etkisindeki concertato Vespers ve doksandan fazla Magnificat füg seti besteledi.
Johann Pachelbel, 1706 Mart'ının başlarında 52 yaşında öldü ve 9 Mart'ta gömüldü. Mattheson, ölüm tarihi olarak 3 Mart veya 7 Mart 1706'yı aktarır, ancak cesedin altı gün kadar uzun süre gömülmeden kalmasına izin verilmesi pek olası değildir. Çağdaş gelenek, ölüleri ölümden sonraki üçüncü veya dördüncü günde gömmekti yani 6 veya 7 Mart 1706 daha olası bir ölüm tarihidir. St. Rochus Mezarlığı'na gömülüdür.
Kırgızistan ekonomisi
1998 Rusya Krizi'nin olumsuz yansımaları giderek azalmakla birlikte hâlen yaşanmaktadır. Halkın % 23’ünün uluslararası standartlara göre yoksulluk sınırları altında yaşadığı uluslararası kuruluş raporlarında belirtilmektedir. Gelir dağılımındaki adaletsizlikler sosyal yaşamı da etkilemektedir. Ekonomideki sıkıntıların kısa vadede giderilmesi beklenmemektedir.
Kullanılan paralar
Kırgızistan'ın tamamında günlük yaşamda her türlü alışverişte resmi para birimi olan “Som” kullanılmaktadır. Araba alımı, elektronik eşya satan bazı firmalar ile büyük oteller ve bazı restaurantlar dışında Amerikan doları ile alışveriş yapılmamaktadır.
Bişkek’te hemen her yerde sıkça rastlanan döviz bürolarında döviz bozdurma imkânı bulunmaktadır. Döviz bürolarında ABD Doları, Euro, Rus Rublesi, Çin Yuanı, Özbek Sumu ve Kazakistan Tengesi bozdurabilmekte ve alınabilmektedir.
Oswaldo Sánchez
Oswaldo Javier Sánchez Ibarra (d. 21 Eylül 1973, Guadalajara), Meksikalı eski futbolcudur.
Kulüp kariyeri
1993 yılında Atlas takımında profesyonel olan Sánchez, oradaki başarısıyla 1996 yılında CF América'ya transfer oldu. 1999 yılında Guadalajara takımına transfer oldu. 2000 yılında Copa Merconorte turnuvasında Ekvador takımı Club Deportivo El Nacional'e karşı bir gol attı. Sánchez, takımda 2007 yılına kadar kaptanlık yaptıktan sonra 2007 yılında Santos Laguna'ya transfer oldu ve kaptanlığa getirildi.
Millî takım kariyeri
Sánchez, Meksika forması altındaki ilk maçına 1996 yılında Bolivya karşısında çıktı. Ayrıca 1996 CONCACAF Altın Kupa, 1996 Yaz Olimpiyatları, 1997 FIFA Konfederasyonlar Kupası, 1998 FIFA Dünya Kupası, 2001 FIFA Konfederasyonlar Kupası, 2001 Copa América, 2002 FIFA Dünya Kupası, 2003 CONCACAF Altın Kupa, 2004 Copa América, 2005 FIFA Konfederasyonlar Kupası, 2006 FIFA Dünya Kupası, 2007 CONCACAF Altın Kupa ve 2007 Copa América turnuvalarında da mücadele etti. Sánchez, Meksika ile 2006 FIFA Dünya Kupası'na hazırlanırken babası, oğlunu turnuvada desteklemek ve yalnız bırakmamak amacıyla 7 Haziran 2011 tarihinde uçağa bindi ancak babası kalp krizi nedeniyle 56 yaşında öldü. Sánchez, bu acı haberi almasına rağmen turnuvada 11 Haziran 2011 tarihinde Meksika'nın İran ile oynanan maçta kaleye geçti ve Meksika maçı 3-1 kazandı. Sánchez, 11 Ekim 2011 tarihinde Brezilya ile oynanan millî maçta ve Brezilya'nın 2-1 kazandığı maçta millî formaya veda etti. Sánchez, veda ettiği millî takım formasını 99 kez giyme başarısı gösterdi.
Türkmenistan'ın vize politikası
Dışişleri Bakanlığı'ndan önceden onay alan Türkmenistan'da kayıtlı bir şirket veya acente tarafından düzenlenen davet mektubu sahipleri konsolosluktan yapılan başvurularda 3 aylık vize alabilirler.Davet mektubu olup konsolosluklardan vizeye başvurmayan kişiler ise varışta 10 gün süreli vize alabilir ve sonrasında vizelerini kalacakları süre boyunca uzatabilirler.
Tüm ülkelerin vatandaşları Aşkabat Havalimanı'nın uluslararası transit geçiş alanı ile vizesiz geçiş hakkına sahiptir.
Ziyaretçiler, Atamurat, Hazar, Daşoğuz, Serahs ve Serhetabat şehirlerini sadece önceden Dışişleri Bakanlığı tarafından verilen özel bir izin ile ziyaret edilebilirler.
Özel pasaportlar
Ermenistan, Azerbaycan, Belarus, Bulgaristan, Çin, Çek Cumhuriyeti, Gürcistan, Macaristan, İran, Kazakistan, Kırgızistan, Makedonya, Malezya, Moldova, Romanya, Rusya, Slovakya, Tacikistan, Türkiye, Ukrayna, Özbekistan, diplomatik ve hizmet pasaportu sahipleri ile Hindistan ve Güney Kore diplomatik pasaport hamillerinin Türkmenistan'ı ziyaret etmeleri için vize almaları gerekmez. Kanada, Yeni Zelanda, Birleşik Krallık ve Birleşik Devletler'in diplomatik pasaport sahipleri varışta ücretsiz vize alabilirler.
İstatistikler
Türkmenistan, dünyanın en kapalı ülkelerinden biridir. Çok az sayıda yabancıya Türkmenistan vizesi verilir. Bağımsızlıktan hemen sonra, 1990'larda, Türkmenistan dışarıya şimdi olduğundan daha açık bir ülkeydi. Örneğin, 1998 yılında 300.000 civarında yabancı ülke vatandaşı Türkmenistan'ı ziyaret etmiş bulunmaktaydı. Bununla birlikte, 2000-2013 arasında verilen vize sayısı, önceki yıllara göre, izolasyon politikası, Türkmenistan'ın tarafsız statüsü ve ülkedeki diktatörlük politikası sayesinde azaldı. .
Gaetano Mosca
Gaetano Mosca (1 Nisan 1858, Palermo, İtalya – 8 Kasım 1941, Roma, İtalya), İtalyan siyaset bilimci, gazeteci ve bürokrat. Yönetici Sınıflar (Political Class) teziyle elitizm teorisinin gelişmesine yardımcı olmuştur. Vilfredo Pareto ve Robert Michels ile birlikte elitizmin İtalya'da savunucularından biridir.
Hayatı
Mosca, Sicilya Palermo'da doğdu. Palermo Üniversitesi'nde hukuk öğrenimi gördü. Sonra Roma ve Torino Üniversitelerinde anayasa hukuku öğretim üyeliği yaptı. 1908-1919 arasında milletvekilliği yapan Mosca, 1919'da kral tarafından ömür boyu senatörlüğe yükseltildi. 1926'ya kadar bu görevi aktif olarak sürdürdü. Faşizmin yükselişi sırasında emekli oldu ve 1936'ya kadar Roma Üniversitesi'nde siyasal kuramlar tarihi üzerine dersler verdi.
Politik düşünceleri
Mosca, elit sözcüğünü kullanmamakla birlikte, elitlerle kitle arasında ilk kez sistemli bir ayrım yapan düşünürdür. Mosca, siyaset bilimini bu ayrım üzerinden yeni bir temele oturtmaya çalışmıştır. Bu ayrımı yaptığı eserine de "Yönetici Sınıf" (The Ruling Class, 1896) adını vermiş ve bu kavram yerine sıklıkla "siyasal sınıf" deyimini de kullanmıştır. Mosca'ya göre bütün düzenli toplumlarda "hükümet" denilen bir otorite vardır. Toplumlar "yönetici sınıf" ve "yönetilen sınıf" olmak üzere ikiye ayrılır. Yönetici sınıflar azınlıkta olmalarına karşın örgütlü oldukları için ve daha üstün bireylerden oluştuğu için toplumu yönetebilmektedir. Elitler toplumu sadece kaba güç ve aldatmaca ile yönetmezler, tersine toplumdaki önemli nüfuz kümelerinin temsilciliğini de yaparlar. Toplumun bütünü ile, devlet görevlileri, yöneticiler ve beyaz yakalı işçiler, bilim adamları, mühendisler, bilginler ve aydınlar gibi yeni orta sınıfın tümünü kapsayan bir alt-seçkinler tabakası aracılığıyla güçlü ilişkiler kurarlar. Bu orta sınıf hem "yönetici sınıf"a yeni üyeler sağlar, hem de bizzat toplumun yönetimine katılır.
Yakarım Canını
"Yakarım Canını", Ajda Pekkan'ın 2015 yılında yayınlanan single'ı.
Şandor Hadi
Şandor Hadi (d. 1931, Kastamonu-ö. 28 Mart 1986, İstanbul) Türk mimar. Türkiye’nin mimarlık tarihinde önemli bir yere sahip Milli Reasürans Kompleksi projesini Sevinç Hadi ile tasarlamıştır.
1931 yılında Kastamonu’da dünyaya gelen Şandor Hadi, İstanbul Teknik Üniversitesi’nden 1961 yılında mimar olarak mezun oldu. Bir süre başta Turgut Cansever olmak üzere birçok kişi ve firmada çalıştıktan sonra, 1963 yılından itibaren serbest mimarlık yapmaya başladı. 1964 yılından vefat ettiği 1986 yılına kadar da eşi Sevinç Hadi ile çalıştı. Sevinç Hadi ile birçok proje yarışmasına katıldı, birçok tasarımları da uygulanma fırsatını buldu. Ayrıca birçok üniversitede öğretim görevlisi olarak ders verdi. Mimarlık alanına ek olarak heykel, ahşap oymacılığı ve eşya tasarımı alanında da birçok tasarımları vardır. Şandor Hadi 1986 yılında İstanbul’da öldü.
Cavand ilçesi
Cavand ilçesi (Farsça: جوند ), Afganistan'ın Badgis Vilayeti'ne bağlı olan 7 ilçeden birisidir.
İlçe, bağlı olduğu Badgis Vilayeti'nin güneydoğusunda yer ailır. 2002 yılı toplam nüfusu yaklaşık olarak 186.000'dir. Badgis Vilayeti'nin hem alan hem de nüfus açısından en büyük ilçesi olan Cavand'ın yönetim merkezi aynı isimli Cavand şehridir.
İlçeye bağlı olan 380 köy bulunmaktadır. Bu köyler ulaşım, eğitim, sağlık, beslenme, barınma ile genel ve çevre hijyeni açısından oldukça kötü durumdadır.
Şereflikoçhisar
Şereflikoçhisar, eskiden Koçhisar, Ankara'nın bir ilçesidir. Ankara'nın güney sınırında yer alan, il merkezine en uzak ilçelerden biridir. Ankara merkeze yaklaşık 147 km uzaklıkta olan Şereflikoçhisar, 1885 yılında belediye olmuş; 1891 yılında ilçe olan Şereflikoçhisar Konya iline bağlanmış, 1920'de il olan Aksaray'ın ilçesi olan Şereflikoçhisar, 1933 yılında Aksaray'ın ilçe yapılması sonucu Ankara'ya bağlanmıştır. Aksaray'a bağlı olduğu dönemde Şereflikoçhisar Cumhuriyet İlköğretim Okulu 1931'de Aksaray Valisi Ziya Günar tarafından yaptırılmıştır. 1989 yılında Sarıyahşi 7 köyü, Ağaçören 27 köyü ile ilçe olup, Aksaray iline bağlanmıştır. Ayrıca Evren (Çıkınağıl), 9 köyü ile 9 Mayıs 1990 tarihinde ve 3644 sayılı 130 İlçe Kurulması Hakkındaki Kanunla ilçe haline getirilerek Ankara iline bağlanmıştır. Koçhisar olarak bilinen ilçenin adı cumhuriyet döneminde Şereflikoçhisar yapılmış, yöre halkının Çanakkale’de verdiği şehitlerden ve gösterdiği kahramanlıklardan dolayı Mustafa Kemal Atatürk ve TBMM tarafından Şerefli unvanı ile ödüllendirilmiştir. .
Tarihçe
Şereflikoçhisar'ın Hititler'den bu yana yerleşim birimi olduğu bilinmektedir. M.Ö. 334 yılında Pers orduları Makedonya İmparatoru Büyük İskender’e yenilince, İskender’e bağlı birlikler, Şereflikoçhisar üzerinden Kırşehir topraklarına girdiler. M.Ö. 275 yıllarında Keltler Ankara'ya kadar geldi ve Galatya'yı kurdu. Anadolu'ya yerleşen Keltlere Galatlar denildi. Anadolu'ya gelme amaçları tarlalarını sürüp hayvanlarını besleyecekleri, ekmek ve tuzlarını elde edebilecekleri ve etlerini tuzlayıp şaraplarını yapabilecekleri bir yurt edinmekti. Tuz Gölü ve çevresi bu amaca uygun olduğundan bölgeye yerleştiler. Tuzculuğu çok iyi bilen Tektosag boyundaki kabileler, Tuz gölü kıyılarında tuzlalar kurarak tuz üretimi ile uğraştılar. Hâlen ilçeye bağlı olan Karandere köyünün ilk kurulduğu yer olarak bilinen bölgeye Kelt denilmektedir. Son Galat kralı Amyntas'ın Tuz Gölü çevresinde 300'u askın sayıda koyun sürüleri olduğu bilinmektedir. Doğu Roma İmparatorluğu'nun Türklere yenildiği 1071 Malazgirt savaşının ardından, Doğu Roma (Bizans) ordusunun generallerinden Frank kökenli Roussel de Bailleul bölgede hala etkin olan Galat kültürüne dayanarak bir isyan başlatılma imkanını görmüş ve savaşın kaybedilmesiyle zayıflamış Doğu Roma-Bizans devletine karşı ayaklanarak Orta Anadolu'da bir devlet kurmuştur. Bizans bu devleti yıkmak için askeri birlikler gönderse de bunlar başarısız olmuştur. Bunun üzerine Türklere yardım için başvuran Doğu Roma-Bizans'ın bu çağrısına Selçuklu Devleti de ilerisi için bu Frank-Kelt karışımlı devletin Türklere de problem çıkarabileceğini hesaplayarak yardım etmiştir. Nihayetinde Roussel de Bailleul yakalandı ve idam edildi. Kurduğu devlet de ortadan kalktı böylece Şereflikoçhisar tarihine Türkler ilk adımını atmış oldu. Selçuklu Hanedanı ve Osmanlılardan beri yerleşim birimi olduğu muhakkaktır. Selçuklular zamanında ilçenin kuzeyinde Koçhisar Kalesi kurulmuştur. Kale, Fatih Sultan Mehmet tarafından yıktırılmıştır.
1891 yılında ilçe olan Şereflikoçhisar, Konya iline bağlanmış, 1920'de il olan Aksaray'ın ilçesi olan Şereflikoçhisar, 1933 yılında Aksaray'ın ilçe yapılması sonucu Ankara'ya bağlanmıştır. Aksaray'a bağlı olduğu dönemde Şereflikoçhisar Cumhuriyet İlköğretim Okulu 1931'de Aksaray Valisi Ziya Günar tarafından yaptırılmıştır. 1989 yılında Sarıyahşi 7 köyü, Ağaçören 27 köyü ile ilçe olup, Aksaray iline bağlanmıştır. Ayrıca Evren, 9 köyü ile 9 Mayıs 1990 tarihinde ve 3644 sayılı 130 İlçe Kurulması Hakkındaki kanunla ilçe haline getirilerek Ankara iline bağlanmıştır.
Coğrafi konum
İlçe, Ankara merkezine 145 km uzaklıkta ve güneyden en son ilçedir. Konya, Kırşehir ve Aksaray illeriyle komşudur. Yüzölçümü 1591 km². Güneyden ova, kuzeyden dalgalı arazi yapısına sahip, denizden yüksekliği 975 m'dir. Çıplak ve kıraç arazisinde hakim iklim, karasal iklimdir. Tuz Gölü ve Hirfanlı Barajı'nın arasında yer alan önemli akarsu yoktur. Sadece Peçenek Çayı zikredilebilir.
İdari durum
İlçede 65 mahalle bulunmaktadır. Yakın zamana kadar ilçeye bağlı olan köylerin Aksaray iline bağlanması ile köy sayısı azalmıştır.
Gelenek ve görenekler
Misafirperver ve yardımsever bir halkı olduğu söylenir. Düğün ve cenazelere katılım çok yüksek olur. İlçe merkezinde çömlek üretimi şu an çok azalsa da hala yapılmaktadır. Testide soğutulmuş su ve ayran ikramı adetlerindendir. Bugün köylerinin boşalması ile metrûk kalan köy odaları mevcuttur. Eskiden köylere gelen tanrı misafirleri özellikle yol üzeri köylerinde en iyi şekilde ağırlanır ve ihtiyaçları giderilirdi. Bu köy odaları kış aylarında köylülerin bir araya geldiği sosyal bir merkez ve eğitim yuvasıydı. Şu an için unutulan ama yakın zamanda oynanan yöreye has küçük baş hayvanın ayak kemiğinin bir parçasıyla oynan Aşık oyunu, çelik oyunu gibi oyunlar çocuklar tarafından oynanırdı. Tuz Gölünün kıyısında olması sebebiyle metal teller bükülerek göle bırakılır, birkaç gün bekletilerek tuz kristallerinin metale yapışmasıyla oluşan süs eşyaları yapılır.
İlçede özel tahinli ramazan pideleri vardır. Her aile ramazan'da iftar davetleri verir. Zenginler fakir halka gıda yardımında bulunur. Kış aylarında arabaşı denilen bir toplu ziyafet vardır. Acılı, özel hindi, tavuk gibi kanatlı hayvan etinden çorba, bir de çok özel olarak yapılan hamuru vardır. Önce hamur kaşıkla alınır, çorba ile çiğnenmeden içilir. Saya gezileri, kış yarılandığında mahalle veya köyün yeni delikanlıları çeşitli kıyafet değişiklikleri ile ev ev gezer, taklitler yaparak eski dönemlerde ziyaret için gerekli gıdaları, şimdilerde ise gönlünden geçen paraları alırlar. Aziz Mahmud Hüdayi gibi Anadolu'yu aydınlatan ilim irfan sahibi büyükler yetiştirmiştir
Metin Sözen
Metin Sözen (d. 24 Mayıs 1936, Harput, Elazığ) Türk bir mimar, öğretim görevlisi. Hâlen ÇEKÜL’ün (Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı) başkanlığını yürütmektedir. Türkiye’deki, başta tarihi yapılar olmak üzere, kültürel mirasın korunması üzerine yaptığı çalışmalarla tanınmış bir mimar, öğretim görevlisi ve sivil toplum kuruluşu yöneticisidir.
Hayatı
Mehmet Muhsin Sözen ve Ülfet Sözen’in çocukları olarak Elazığ’ın Harput şehrinde 24 Mayıs 1936’de dünyaya gelen Metin Sözen, babasının devlet memuru olması nedeniyle ilk ve orta öğretiminin Türkiye’nin farklı şehirlerinde yaptı. İlkokulu Malatya ve Konya’da okuduktan sonra; orta ögrenimine Konya’da başladıysa da Antalya, Adana, İzmit ve Kabataş’ta devam etti.
Yüksek eğitime İstanbul Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi’nde başladı ve aynı üniversitesinin Tarih Kürsüsü'ne 1960 yılında asistan olarak kabul edildi. 1967 yılından itibaren ise İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü’nde Tarih ve Restorasyon Kürsü’sünde asistanlığa devam etti. Aynı üniversitede 1973 yılında doçentlik, 1979 yılında ise profesörlük unvanını aldı.
Hâlen İTÜ’deki öğretim üyesi görevine ek olarak, Türkiye'nin doğal ve kültürel mirasını korumak amacıyla 1990 yılında vakıf statüsünde kurulmuş sivil toplum kuruluşu olan ÇEKÜL’ün başkanlık görevini yürütmeye devam etmektedir.
Ayrıca TBMM'ye bağlı olan saray, köşk ve kasırların ve içindeki tarihi eşyaların daha iyi korunması için oluşturulan ve de Millî Saraylar Daire Başkanlığı bünyesinde olan Bilim ve Değerlendirme Kurulu başkanıdır.
Basılı yayınları
Metin Sözen’in İstanbul Üniversitesi’nde asistanlığa başladığı dönemden günümüze kadar birçok alanda basılı yayınları vardır.
Anestezi
Anestezi (Yunanca ek an-, "-siz, -sız anlamında" ve aesthētos, "hissetmek"), genellikle cerrahi müdahalelerden önce uygulanan, bedenin tümünün ya da belli bir bölümünün ağrıya duyarsız hâle gelmesini sağlayan işleme verilen addır. Vücudun sadece belirli bir bölgesini uyuşturan anestezi türü ise lokal anestezidir. Anestezi yaratan maddelere anestezikler, ilgilenen uzmanlık dalına ise anestezibilim (anesteziyoloji) denir.
Anestezi, duyumsama yokluğudur. Genel anestezi, geçici bilinç kaybı ile birlikte duyu fonksiyonlarının ortadan kalkmasıdır. Bu tür anestezi Alman tıbbında ve Türkiye’de bazı insanlar arasında genel anestezi deyimi yerine “Narkoz” da denilmektedir. Narkoz, anestezi ile eş anlamlı gibi görülüyor olsa da, tam bilinç kaybı olmadan, duyarlılığın ileri derecede ortadan kalkmasıyla oluşan belirgin uyuşma halidir.
Fosil
Fosil veya taşıl, yer kabuğunun en üst bölümünü oluşturan tortul kayaçların çoğunda, bazen iyi korunmuş, bazen de erozyon ve sedimantasyon sırasında tahrip olmuş, ölü organizma kalıntılarıdır.
Latince "yerden çıkarma, yerden çıkartılan, yerden çıkarılmış" anlamındaki fossilis sözcüğünden gelmektedir. Bir terim olarak fosil; jeolojik zamanlarda yaşamış canlıların tanınabilir artıklarına denir; bir başka ifadeyle fosiller, geçmişte yaşamış varlıkların jeolojik formasyonlar içinde günümüze kadar korunabilmiş kalıntı ya da izleridir. Fosiller kalıntıdır.
Fosiller, içinde bulundukları sedimanter kayaçların oluştukları jeolojik zamanları gösterirler. Ayrıca paleobiyocoğrafya, paleoklimatoloji, paleoekoloji ve sedimanter fasiyesler hakkında bilgiler verirler. Bunların yanı sıra jeolojik devirlerde yaşamış ancak günümüze kadar gelmemiş pek çok canlıyı bize tanıttıkları gibi, canlı türlerinin ortaya çıkışlarından günümüze kadar geçirmiş oldukları evrim hakkında değerli bilgiler verirler.
Büyük boyutlu olanları makrofosil, küçük boyutlu olup mikroskop altında incelenenlerine mikrofosil olarak adlandırılır. Her iki grubun da önemi, sahadan toplanması ve incelenmesi kendine özgü farklılıklar gösterir.
Fosil nasıl oluşur?
Yaşamını yitiren canlılar fosilleşme denilen olay sonucu fosil özelliğini kazanırlar. Canlı artıklarının günümüze kadar fosil olarak gelebilmeleri için fosilleşme denilen bir takım fiziksel, kimyasal ve biyolojik olaylar geçirmeleri gerekmektedir. Fosilleşme, canlı artıklarının fiziksel, kimyasal ve biyolojik olaylar geçirmesini ifade eder. Organizmanın ölümünden sonra kalan kısımlar mekanik, kimyasal ve biyolojik etmenlerle bozulmaya başlarlar. Eğer bu kalıntılar uygun bir ortama rastlarsa fosil haline gelebilirler. Fosilleşme için en uygun ortam tortul kayaçların oluşumudur. Ancak çok ender durumlarda bazen magmatik ve metamorfik kayaçlarda da fosil bulunabilir. Canlı artıkları uygun ortamlarda fosil haline gelebilir.
Fosilleşme bir dizi olaylar ve evreler sonucu gerçekleşir. Ölen her türlü canlının et ve deri gibi yumuşak kısımları kısa zamanda çürüyerek ortadan kalkar. Ancak bileşiminde anorganik maddeler bulunan kavkı, kemik ve diş gibi sert kısımları gerekli koruyucu ortamlarda kalınca fosilleşme olanağı bulur Canlı kalıntılarının ancak uygun bölümleri fosil haline gelebilir. Bazen de organik madde silisi, karbonat ve pirit halini alabilir. Bu değişme o kadar yavaş ve küçük parçalar halinde olur ki fosilleşecek kalıntı orijinal şeklini kaybetmeden sertleşerek olduğu gibi kalır. Bir canlı kalıntısının fosilleşebilmesi için her şeyden önce atmosfer etkisinden korunması gerekir. Bunu da kireçtaşı, çamurtaşı gibi gözenekliliği en az olan ince taneli sedimanter kayaçlar, buz ve hatta kehribar dediğimiz fosil reçine sağlar (Şekil Kehribar (reçine) içinde canlı kalıntıları bütünüyle korunabilir. Denizlerde yaşayan canlıların fosilleşme olanakları, karada yaşayanlara oranla fazladır. Çünkü canlının ölümünden sonra deniz dibine inen kalıntısı sedimanlar tarafından örtülerek bozulmadan kalması sağlanır. Denizel ortamlarda fosilleşme daha kolaydır. Karalarda yaşayan canlıların fosilleşebilmeleri ise, aktif atmosferik etkilerden dolayı çok daha özel koşulları gerektirmektedir. Bu canlı artıkları en çok bataklıklara düştüklerinde, akarsu ya da seller tarafından belli bir yere yığıldıklarında veya buzlar tarafından örtüldüklerinde fosilleşme olanağı bulurlar. Karasal ortamlarda fosilleşme bataklıklarda daha kolaydır. Bitkilerin fosilleşmeleri ise yaprak, kök, dal, gövde, spor ve polen denilen çiçek tozlarının fosilleşmeleriyle olur. Organizmaların kemik, kabuk, diş, ahşap kısımlar gibi sert parçaları, kas, deri, iç organlar gibi yumuşak parçaları yanında daha fazla fosilleşme şansları vardır. Canlı organizmaların fosilleşmeye uygun ortamlarda yaşamaları, onların fosilleşme şanslarını artırır. Bu nedenle karasal ortamlardaki canlılara oranla denizel ve geçiş ortamlarında yaşayan canlıların, bu ortamlarda tortulanma süreçleri açısından daha uygun şartların bulunması nedeniyle, fosilleşme olasılıkları daha yüksektir.
Otokton Fosil
Eğer bir canlı yaşadığı yerde ölmüş ve fosilleşmiş ise bu tip fosiller otokton fosil denir.
Allokton Fosil
Canlı bir organizma, yaşamını kaybettiği yerde kalmaz ve akıntı, rüzgâr vb. diğer etkenler ile başka yerlere taşınabilir. Fosilleşme organizmanın yaşadığı ortamdan başka bir yerde gerçekleşirse buna da allokton fosil adı verilir..
Yaşadıkları ortamlarda tortullara giren fosil topluluklarına yaşam topluluğu ya da biyosönoz denir.
Akıntılarla yaşadığı ve öldüğü yerden uzaklara sürüklenip yaşam ortamları dışında tortullara girerek oluşturdukları topluluklara tanatosönoz denir.
İz Fosil
Organizmaların kemik ya da kabuk şeklindeki kalıntıları fosilleşebileceği gibi, canlıların yuva, oyuk, yol vb. izleri de fosil izler halinde tortullar içinde korunup saklanabilir. Buna göre iz fosil, çamurlu bir zemin üzerinde yürüyen canlının bıraktığı ayak izi, sürünme izi, zeminde oluk açarak yaşayan canlıların açtıkları oyukların izleri gibi fizyolojik fosiller halindedir. İzler, fasiyes yorumlarında kullanılırken dünyada en iyi bilinen ve tanınan izlerin bile olumsuz yönlerinin olduğunu unutmamak gerekir. Örneğin; Bu etmenler çok ciddi sıkıntılara neden olabilir ve her zaman güvenilir olmayabilirler.
Karakteristik Fosil
Şimdiki canlılarda olduğu gibi, jeolojik zamanlarda yaşamış olan canlıların da bir doğum, gelişme ve yayılma, ölüm olaylarını içine alan bir hayat devreleri olmuştur. Belli bir zaman içinde hayat devresini tamamlamış olan fosillere karakteristik fosil adı verilir.
İndeks Fosil
Dar bir jeolojik zaman aralığında ortaya çıkıp, geliştikten sonra aynı zamanda yok olan bu karakteristik fosillere indeks fosilde denir. Fosil türlere ait bu yaşam, dönemi ne kadar kısa, coğrafi yayılışları ne kadar geniş, özellikleri ne kadar belirgin olursa karakteristik fosiller o derecede önemli ve yararlı olurlar.
Koprolit
Jeolojik devirlerde Dinosaurus gibi büyük sürüngenlerin besinlerini iyi sindirebilmeleri için besin maddeleri ile birlikte yuttukları çakıllar vardır. Sonradan dışarı atılan bu çakıllar cilalı yüzeyleri ile diğerlerinden kolaylıkla ayırt edilebilirler ki, bunlara gastrolit denir. Gastrolitler, otobur dinozorların besinlerini sindirmede yardımcı olması için yuttukları taşlardır. Bunun gibi taşlaşmış dışkıları da bulunabilir. Bu tür canlıların taşlaşmış dışkı kalıntılarına koprolit (fosil dışkı) denir.
Fosilleşme Olayları
Permineralizasyon
Fosil hale geçen organik kalıntılar çeşitli etkilerle değişikliğe uğrar. İçinde eriyik halinde çeşitli maddeler bulunan sular boşluklara, organizmanın süngerimsi doku gösteren kemik boşluklarına sızar ve mineraller bu boşlukları doldurur. Bu olaya permineralizasyon adı verilir.
Karbonizasyon
Bazı canlılar ve özellikle bitkiler su içine düştükleri zaman bunların yüzeylerinde ince bir kömür (karbon) tabakası oluşur. Bu tabaka canlıyı dış etkilerden koruyacağından, organizmanın en ince ayrıntısına kadar korunmasına yardım eder. Kömür havzalarında en ufak detaylarına kadar korunmuş yaprak çiçek, tohum gibi kısımlara rastlanır. Bu olaya da karbonizasyon denir.
İnkrustasyon
Karbondioksitli suların tortulanmaları sonucunda canlılar bir kalker kılıfı ile kaplanır ve korunurlar ki, bu olaya da inkrustasyon adı verilir.
Yalancı Fosiller
Karbondioksitli suların tortulanmaları sonucunda canlılar bir kalker kılıfı ile kaplanır ve korunurlar ki, bu olaya da inkrustasyon adı verilir. Bunlar özellikle çatlak yüzeylerde meydana gelen bitkiler benzeyen mangan oksitleridir. Yalancı fosiller, biyolojik süreçler yerine jeolojik olarak oluşur. Doğadaki bu şekil ve cisimler ilk görünüşlerinde bir canlı kalıntısı izlenimini verirler. Bunlardan en çok rastlanılanları şunlardır:
Dendritler