cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tom Kenny
Thomas James Kenny (d. 13 Temmuz 1962, Brooklyn, New York), Amerikalı seslendirme sanatçısı, müzisyen, oyuncu ve komedyen. En ünlü seslendirdiği karakter Sünger Bob'tur ve bazen Gary'i de seslendirir. 1990'dan beri 49 film, 8 seslendirme ve 3 ses danışmanlığı yapmıştır. 1998'de bir film çekti. 2000 tarhinde Good Siblings filmini çekti. 2001 yılında Good Friends filmini çekti. 2014 yılında The Cola tanıtıldı. 2015 yılında Next Network kuruldu. 2016 yılında Next Plus kuruldu. 2020 yılında Asya Cumhuriyeti ülkesi kuruldu.
Seslendirmeler
Rocko's Modern Life (1993-1996)
Catdog (1998-2001)
Powerpuff Girls (1998-2007) ve 2008 Özel
SüngerBob (1999-günümüz)
Johnny Bravo (1999-2001)
I. Vranitzky Hükûmeti
16 Haziran 1986'dan 21 Ocak 1987'ye kadar I. Vranitzky Hükûmeti Avusturya federal hükûmetiydi.
Tom Kenny
Seslendirmeler
The Mummy: The Animated Series (2001-2003)
Xiaolin Showdown (2003-2006)
Genç Titanlar (2003-2006)
Foster'ın Hayali Dostlar Mekanı (2004-2009)
6Teen (2005-2010)
Arkadaşım Maymun (2005-2008)
Sincap Çocuk (2006-2007)
Transformers: Animated (2007-2009)
El Chavo (2010-Sürüyor)
Generator Rex (2010-2013)
Kamp Lazlo (2006-Sürüyor)
Adventure Time (2010-günümüz)
Future simple
Future simple veya simple future, İngilizcedeki zaman yapılarından biri. Türkçeye sıklıkla basit gelecek zaman olarak çevrilir. Öncelikli olarak bir durum veya eylemin gelecekte gerçekleşeceğini belirtmekte kullanılır.
Future simple yapısında "will" yardımcı fiili ve fiillerin birinci hâli (infinitive) kullanılır:
Subject + will + infinitive
Will sözcüğü "ll" şeklinde kısaltılabilir:
Olumsuz
Olumsuz hâli "will not" (kısaca "won't") ile oluşturulur:
Köpekler (film)
Köpekler (Orijinal ismi Straw Dogs) yönetmeni Sam Peckinpah olan 1971 tarihli bir filmdir. Başrollerini Dustin Hoffman ve Susan George paylaşmaktadır. Film, Gordon Williams'ın The Siege of Trencher's Farm isimli romanından uyarlanmıştır.
Konusu
Film, Amerikalı matematikçi David Sumner (Dustin Hoffman) ve İngiliz karısı Amy'nin (Susan George), Birleşik Devletlerdeki suç ve şiddetten kaçmak için Amy'nin memleketi olan Cornwall, Birleşik Krallık'a taşınmalarını sonrasında olanları anlatır. Aslında kaçtıkları şiddet onları bu küçük İngiliz kasabasında bulur.
Yeni taşındıkları evlerine bir garaj yaptırmak için Amy'nin eski erkek arkadaşı olan dört kişiyle anlaşırlar. Ancak, zaman içinde bu grup çiftin başına bela olurlar.
Köpekler filminin içerdiği şiddet sahneleri nedeniyle oldukça yankı uyandırmıştır. 1984 yılından beri Birleşik Krallık'ta yayınlanması yasak olan filmin DVD olarak yayınlanmasına 2002 yılında izin verilmiştir.
Dofus
Dofus, Flash tabanlı ağırlıklı olarak multiplayer online rol yapma oyunudur. (MMORPG) Fransız bilgisayar oyunu üreticisi Ankama Games tarafından geliştirilip sunulmuştur. Aslında yalnızca Fransa'da piyasaya çıksa da, günümüze dek birçok dile çevirilmiştir. Hala bazı sınırlı içerikleri ücretsiz olarak sunsa da temel olarak (Pay to Play) ücretli bir oyundur.
Oynanış
Dofus dünyasını yöneten 12 tanrı mevcuttur. Bu tanrılar oyunda "12'nin Dünyası" adı altında yer alır. Oyuncular 2 boyutlu (2D) avatar tarzında karakterleri 3. kişi görüşünden kontrol ederler. Karakterlerin kullanabileceği evler, binalar, şehir ve mekan sınırları, binek hayvanları mevcuttur. Dofus diğer MMORPG oyunlarından farklı olarak dünyada ilk olarak kullanılmış bir flash oyun tabanına sahiptir ki; bu sistem belirli kareler üzerinde hareket etme (cell) sistemiyle oluşmuştur.
Karakter sınıfları
Dofus'ta şu anda 16 adet karakter sınıfı bulunur. Her sınıf kendine özgü büyü güçlerine sahiptir ve diğer sınıflar bu büyü güçlerini kullanamaz.
Edward Weston
Edward Henry Weston (d. 24 Mart 1886 - ö. 1 Ocak 1958) bir 20. yüzyıl Amerikan fotoğrafçısı. Weston, Amerika'nın en etkili ve yenilikçi fotoğrafçılarından biri ve 20. Yuzyilin fotograf ustalarindan biri olarak anılmaktadır. Kırk yıllık kariyeri boyunca Weston; manzara, natürmort, portre, tarz sahnelerini fotoğraflandı. Söylenir ki onun kadrajinda Batı Amerika'nın insanları ve mekanlarinin bulunmasiyla o modern fotoğrafçılığa özünde Amerikan hatta Kaliforniyalı bir yaklaşım getirmiştir. 1937 yılında Weston, Guggenheim Bursunu alan ilk fotoğrafçı oldu ve iki yıl içinde 8x10 görüşlü fotograf makinesiyle 1,400 civarında negatif uretmistir. Onun en ünlü fotoğraflarından bazıları uzun yıllar yaşadığı yere yakın olan Point Lobos, Kaliforniya'daki, ağaçlar ve kayaların fotoğraflaridir.
Weston Chicago'da doğdu ve 21 yaşındayken Kaliforniya'ya taşındı.
1947 yılında kendisine Parkinson hastalığı konmuş ve kısa bir süre sonra fotoğraf çekmeyi bırakmıştır. Hayatının kalan on senesini en ünlü 1000 fotoğrafını yeniden inceleyerek geçirmiştir.
1886-1906: Gençliği
O dokuz yaşındayken babası yeniden evlenmiş ama ne kendisi ne de ablası yeni üvey anneleri ve üvey kardeşiyle iyi geçinebilmişlerdir. Mary 1897 yılında evlendi ve evleriniden ayrıldıktan sonra babası zamanının çoğunu yeni eşi ve onun oğluna adadı. Edward'ı kendi başına bırakmışlar ve o da artık okula gitmeyerek, kendi odasına çekilmiştir.
Edward'ın babası ona 16. doğum gününde hediye olarak basit bir kutu kamerası olan Kodak Bull's-Eye #2'yi vermiştir. Tatile gittiği Midwest'e fotoğraf makinesini de götürmüş ve geri döndüğü zaman fotoğrafa olan ilgisi ona 5x7 inç görüşlü kamera aldıracak kadar artmıştı. Fotoğrafçılığa Chicago'daki parkları ve teyzesinin çiftliğini fotoğraflayarak başladı ve kendi film ve baskılarını geliştirdi. Daha sonraları genç yaşına rağmen eserlerinin güçlü sanatsal değerlerinin olduğunu hatırlayacaktı.
1904 yılında Mary ve ailesi California'ya taşınarak Edward'ı Chicago'da tamimiyle yalnız bırakmışlardır. Bir alışveriş merkezinde işe başlayarak kendi geçimini sağlamaya başladı. Fakat hala boş vakitlerini fotoğraf çekerek geçirdi. İki yıl içinde kendi fotoğrafçılığına Camera and Darkroom adlı derginin Nisan 1906 sayısına "Spring, Chicago" ismindeki fotoğrafının tam sayfa kopyasını gönderecek kadar güveniyordu. Bu bilinen ilk yayınlanmış fotoğrafıdır.
1906–23: Fotoğrafçı Oluyor
Kız kardeşinin ısrarıyla, Weston 1906 baharında Chicago'yu bırakarak Tropico, Kaliforniya'ya (şimdi Glendale'nin bir mahallesi) kız kardeşinin evine yakın bir yere taşındı. Burada kalmak ve fotoğrafçılık alanında kariyerini sürdürmeye karar verdi ama bir süre sonra daha profesyonel bir eğitim alması gerektiği fark etti. Bir yıl sonra Illinois Fotoğrafçılık Okulu'na kayıt yaptırabilmek için Effingham, Illinois'a taşındı. Illinois Fotoğrafçılık Okulunda dokuz aylık bir eğitim veriyorlardı ancak Weston altı ayda derslerini tamamlamıştır. Fakat okul Weston'a dokuz aylık eğitimin parasını vermeden diplomaya vermeyeceklerini söylediler; Weston bunu kabul etmedi ve 1908 senesinin baharında Kaliforniya'ya taşındı.
George Steckel'in Los Angeles'taki fotoğraf stüdyosunda kısa süreli negatif rötuşçusu olarak çalıştı. Birkaç ay içinde Louis Mojonier'in daha büyük ve köklü stüdyosunda çalışmaya başladı. Sonraki birkaç yıl boyunca Mojonier'in idaresi altındabir fotoğraf stüdyosunun nasıl işletildiğini ve fotoğraf tekniklerini öğrenmiştir.
1908 yazında Weston kızkardeşinin en iyi arkadaşı, Flora May Chandler ile tanıştı. Chandler Weston'dan yedi yaş büyük ve sınıf öğretmeniydi. Aynı zamanda o seneler Güney Kaliforni'yanın en önemli ailesinin başı olan Harry Chandle'ın da kuzeniydi. Flora'nın babası öldüğünde Chandler ona bir miktar para miras bırakmıştı ve ne kadar kuzenleri kadar zengin olmasa da Weston onda kendisini tam gün fotoğrafçı yapacak kadar para olduğunu fark etti.
30 Ocak 1909 tarihinde, Weston ve Chandler sade bir törenle evlendi. Dört oğullarından ilki, kısaca Chandler olarak bilinen Edward Chandler Weston (1910-1993), 26 Nisan 1910 tarihinde doğdu. Weston ve eşinin adını alan Edward, ileride portre fotoğrafçısı oldu.
1911 yılında Weston, Tropico'da "Küçük Stüdyo" adlı kendi işyerini açtı. Çok sonraları ablası ona Los Angeles gibi büyük bir şehirde iş yeri açmaktansa neden Tropico'da stüdyosunu açtığını sorduğunda o "Abla, ben ismimi o kadar ünlü yapacağım ki nerede yaşayacağımın hiçbir önemi kalmayacak" şeklinde cevapladı.
Sonraki üç sene boyunca çocuklarının ve arkadaşlarının portrelerini çekerek atölyesinde tek başına çalıştı. Kariyerinin ilk senelerinde dahi çalışmaları hakkında son derece titiz davranıyordu: bir röportajta "Fotografik plakalardan istediğimi alamadıktan sonra onlar benim için bir hiçtir. Bana uygun efekti güven altına almak için gerektiğinde bir oturuşta otuz tanesini kullanmışımdır."
Onun titiz gözleri ününün kısa sürede artmasıyla hakkını verdi. Ulusal yarışmalarda ödüller kazandı, Photo-Era and American Photography gibi dergilerde hem fotoğrafları hem de makaleleri yayınlandı.
16 Aralık 1911 tarihinde, Weston'ın ikinci oğlu olan Theodore Brett Weston (1911-1993) doğdu. Uzun süre babasının sanatsal işbirlikçisi oldu ve ileride kendi başına çok önemli bir fotoğrafçı olabilmeyi başardı.
1913 sonbaharında Los Angeles'lı fotoğrafçı Margrethe Mather Weston'ın artan ünü nedeniyle stüdyosunu ziyaret etti ve birkaç ay içinde aralarında yoğun bir ilişki gelişti. Mather gayet sosyal, gösterişli biriydi ve cinsel ahlakı muhafazakâr olan Weston'dan çok ama çok farklıydı- Mather eşcinsel ve eskiden de hayat kadınıymış. Weston, Mather'e kendisinin asistanı olmasını teklif etti ve sonraki on yılı birlikte Carl Sandburg ve Max Eastman gibi armatürlerin bireysel ve müşterek imzalı portrelerini yaparak geçirdiler.
Karaalikaçağı
Karaalikaçağı, Yozgat ilinin Akdağmadeni ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Yozgat il merkezine 84 km, Akdağmadeni ilçe merkezine 38 km uzaklıktadır.
Halil Gülbeyaz
Halil Gülbeyaz (d. 1962, İskenderun, Hatay), Türk-Alman televizyon gazetecisi, belgesel film yönetmeni, romancı. 1979 yılından beri Almanya'da yaşıyor.
Frankfurt Main'de Televizyon ve Sinema Bölümü mezunudur. Yüksek eğitimden sonra ARD, ZDF ve ARTE gibi Almanya resmî kanallarında yönetmen olarak belgesel filmler hazırladı.
Besleti Köprüsü
Besleti Köprüsü Kraliçe Tamar Köprüsü olarak bilinen  Abhazya'nın başkenti Sohum'da bulunan Orta Çağ kemer taş köprüsü. Şehir merkezinden 6 km uzaklıkta Besletka Nehrinde bulunan köprü 12. yüzyılda inşa edilmiştir.
2011 Simav depremi
2011 Simav depremi veya Kütahya depremi, 19 Mayıs 2011 günü TSİ 23:15'te Türkiye'nin Kütahya iline bağlı Simav ilçesi merkez üssünde 5.9 Mw büyüklüğünde gerçekleşen ve İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Ankara, Çanakkale, Bilecik, Bursa, Balıkesir, Yalova, Afyonkarahisar,Isparta,Eskişehir, Uşak, İzmir, Manisa ve Edirne'de de hissedilen tektonik deprem.
Büyüklüğü
Depremin büyüklüğü Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü tarafından 5.9, Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Deprem Dairesi Başkanlığı tarafından 5.7 , ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu tarafından ise 5.8 (ilk olarak 6.0) Mw olarak açıklandı. İlki büyük depremden 8 dakika sonra olmak üzere büyüklükleri 2.3 ile 4.6 aralığında olan ve merkez üsleri Kütahya'nın Simav, Şaphane, Hisarcık ve Pazarlar ilçeleri olan 450'den fazla artçı daha yaşandı.
Etkileri
Biri kalp krizi geçiren, biri de enkaz altında kalan 2 kişinin hayatını kaybettiği ve 122 kişinin de yaralandığı bildirildi. Yaşanan deprem ve artçılardan dolayı bölgede elektrik kesintileri ve telefon hattı problemleri yaşandı. Deprem sebebiyle bazı binalarda hasar oluştuğu, bölgede bulunan iki caminin minaresinin yıkıldığı bildirildi. Deprem bölgesinde bulunan ve panik yaşayan birçok vatandaş geceyi evlerinden dışarıda geçirdi. 20 Mayıs'ta da devam eden artçılar sebebiyle evlerine giremeyen ve bölgeden ayrılmak isteyen kişiler otogarlara yöneldi. Cuma namazı vaktinde artçıların ve tehlikenin devam etmesi sebebiyle namaz, camiler yerine belirlenmiş meydanlarda kılındı. Halkın yoğun olarak bulunduğu ve kentten ayrılmak için beklediği otogarda depremde hayatını kaybedenler için gıyabi cenaze namazı kılındı. Dumlupınar Üniversitesi (DPÜ) Rektörü Prof. Dr. Ahmet Karaaslan, deprem sebebiyle şehri terkeden öğrencilerin mağdur olmaması için final sınavlarını erteleyeceklerini açıkladı. Simav ilçesinde Mayıs ayı boyunca eğitime ara verildi.
Yaşanan depremler
Deprem bölgesi civarında yaşanan büyük depremden, yaklaşık 15 dakika öncesinden yaklaşık 5 saat sonrasına kadar meydana gelen orta büyüklükteki depremler:
Christopher Robert
Christopher Robert New York'lu olup, Amerika Birleşik Devletleri sınırları dışında açılan en eski Amerikan okulu olan Robert Kolej'in kurucusudur. Tam adı Christopher Rheinlander Robert'tir. Robert Kolej'in kurucusu Cyrus Hamlin olarak bilinse de, Robert Kolej ismini Christopher Robert'ten alır. Zengin yatırımcı Christopher Robert Kırım Savaşı sırasında tanıştığı inşaat mühendisi, mimar Cyrus Hamlin'e Robert Kolej'i kurmak için gerekli mali yardımı sağlar. Bunun üzerine Hamlin hayallerindeki okulu açar ve Christopher Robert'in anısına okula Robert Kolej ismi verilir.
Robert Kolej'in bugün sahibi olduğu arazi de Christopher Robert'in araya girip, maddi olarak fedakarlık etmesi sayesinde Ahmet Tevfik Paşa'dan alınmıştır.
Kösrelik göleti
Kösrelik göleti Ankara'nın Keçiören ilçesi Bağlum'da bulunan içme kullanma ve sulama amaçlı inşa edilmiş alanı 28 ha olan bir gölettir. Gölet Uludere deresi ve gölet alanına düşen yağışlarla beslenmektedir.Depolama hacmi 0,253 hm³ ve aktif hacim 0,207 hm³'tür. Ölü hacim 0,046 hm³ ve yükseklik talvegden 15 m yükseklik temelden 17 m dir. Sulama alanı 28 ha dır. Ortalama derinliği 1 m olan göletin en derin yeri 2 m dir. Göletin yakınında Kösrelik mahallesi bulunmaktadır. 1968 yılında içme kullanma ve sulama amaçlı inşa edilmiş bir gölettir. Gölette yakın zamanda balıklandırma çalışması yapılmış olup bol miktarda Sazan balığı ve Aynalı sazan balığı vardır. Gölet özellikle hafta sonları kentin boğucu ve sıkıcı ortamından kurtulmak isteyen insanların doğa ile baş başa kalabileceği ayrıca ailece olta balıkçılığı yapabileceği bir ortamdır. Küçük, güzel manzaralı göletin etrafı çam ağaçları ve yeşil alanlarla kaplıdır. Doğayı ve yürüyüşü sevenler için ideal bir yerdir.Sahip olduğu gölet manzarası ve doğal yapısıyla ankaralılara yaz, kış günübirlik, piknik ve dinlenme imkânı sunmaktadır.
Gölet tepelerle çevrili olduğundan, gürültüden ve kirlilikten uzaktır.Kösrelik göleti kuş gözlemciliğine, yelken sporlarına ve sağlık turizmine uygundur.Kösrelik göleti 2014 yılında en yüksek su seviyesine ulaşmıştır. Daha sonra buharlaşma ve sulama amaçlı su kullanımından dolayı su seviyesi düşmüştür. Kösrelik göletinde en çok görülen kuş türleri sakarmeke, yeşilbaş, elmabaş patka, dikkuyruk, Macar ördeği ve bahridir. Gölette ayrıca Yarı sucul yılan ve Fırat kaplumbağasıda yaşar.
Kösrelik göletinde piknik alanları, otoparklar, büfeler, kır kahveleri, kafeterya, çocuk oyun alanı ve izcilik kamp alanı, su üzeri kayık, sandal, kano binme, su bisikleti, tırmanma alanları, su deposu, yağmur barınakları, göl feneri, güvenlik, wc, çeşmeler, seyir terasları vardır ve gölette birçok aktivite yapılabilmektedir.
Keçiören belediyesi gölet çevresine son zamanlarda 2 bin 200 adet sedir, 550 adet karaçam, 70 adet sarı çam olmak üzere 2 bin 820 adet ağaç dikti.716 bin metrekarelik kullanım alanına sahip Kösrelik Göleti Projesinde, 33 bin metrekarelik yeşil alana 20 bin ağacın dikilmesi planlanıyor. Keçiören Belediyesi daha önce yaptığı çalışmalarda gölet çevresine, bin 250 adet sarı çam, 800 adet kara çam, 70 adet piramit mazı, bin adet sedir olmak üzere toplam 3 bin 120 adet ağaç dikmişti.
Baba
Biyolojik olarak baba, anneye sperm vererek bir çocuğun dünyaya gelmesinde rol alan erkek. Genlerin yarısı babadan gelir. Bununla birlikte "baba" tanımı sosyolojiden hukuka, farklı alanlarda farklı şekillerde açıklanır.
Biyolojik babası tarafından terkedilen insanların genellikle kendilerini yetiştirenleri baba olarak kabul ettiği gözlenir. Anne ve baba boşandıktan sonra annenin yeni eşini baba olarak kabul edenler de olabilir. Dolayısıyla her birey kendi görüşleri yönünde insanları baba olarak kabul edebilir.
Pek çok ülkenin yasalarında çocuk babasını hiç tanımamış olsa bile, evlatlık verme gibi istisnalar dışında, biyolojik babanın sorumlulukları tanımlanmıştır. Ülkeden ülkeye değişecek şekilde her ay anneye nafaka ödeme, çocuğun bakımını üstlenme gibi sorumluluklar biyolojik babaya mahkeme kararı ile verilebilir. Korunmadan tek gecelik cinsel ilişkiye giren insanlar da bu tür sorumlulukları yasalar çerçevesinde almak zorundadır.
Babalık
Babalık, erkeklerin çocuk sahibi olması durumunu ifade eden 'baba olmak' ile, erkeklerin somut ebeveynlik davranışlarını içeren 'babalık yapmak' olgusuna karşılık gelen şemsiye bir kavramdır. Türk Dil Kurumu (TDK) ise babalığı "baba olma durumu" biçiminde tanımlamaktadır.
Babaların babalık yapma biçimlerini etkileyen, yeniden üreten ve değişmesine sebep olan toplumsal, kültürel ve ekonomik birçok faktör bulunmaktadır. Sosyologlar geçmişten günümüze babalığı anlamak için yerleşik yaşama geçişten itibaren üç tarihsel durağa bakılması gerektiğini vurgulamaktadır: Tarım toplumlarında yer alan ve oldukça otoriter babalık pratikleri sergileyen babalığa geleneksel babalık, sanayi devriminden sonra babaların zamanların çoğunu ev dışında geçirmesiyle meydana gelen mesafeli babalığa modern babalık, son olarak toplumsal cinsiyet eşitliği fikrinin benimsenmesiyle birlikte eşitlikçi ve katılımcı rolleri benimseyen babalığa ilgili babalık denmektedir. Özellikle günümüz modern toplumlarında kadının iş hayatında aktif yer alması gibi değişen sosyolojik bağlamlar erkeklerin eşitlikçi ebeveynlik pratiklerine sahip olmasına ve ilgili babalık örüntülerini sergilemesine neden olmuştur.
İnsan türünde görülen pek çok babalık biçimi diğer hayvan türlerinde de gözlemlemek mümkündür. Özellikle imparator penguenleri, denizatları, Darwin kurbağası ve Jakana kuşları hayvanlar aleminde ilgili babalık örüntüleri gösteren başlıca önemli türlerdendir. Örneğin erkek imparator penguenler kuluçkaya yatar, erkek Darwin kurbağaları yumurtaları ses keselerinde taşır veya baba kurtlar yavrularını besleme, koruma ve onlarla oynama görevlerini üstlenir. Tıpkı insan türünde olduğu gibi insan dışı hayvanların da evlat edinerek babalık yapması mümkündür. Örneğin bir grup antropoloğun Batı Afrika'nın Taï Millî Parkı'nda yapmış olduğu çalışmalar sonucu 18 ailesiz kalmış genç şempanzenin evlat edinilmesinin yarısını erkek şempanzeler tarafından gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
Anne Çocuk Eğitim Vakfı'nın (AÇEV) öncülüğünde 2015-2017 yılları arasında yürütülen nitel ve nicel araştırmalar sonucu Türkiye'de Babalığı Anlamak Serisi oluşturulmuştur. Türkiye'de babalığın kapitalizm ve ataerkillikle ilişkisini incelemek amacıyla 40 babayla derinlemesine görüşmeler sonucu oluşturulan ikinci seride, kapitalist ekonomik sistemin doğurduğu çalışma koşulları özellikle erkeklerin ilgili babalık pratiklerini gerçekleştirmesini olumsuz yönde etkilediği bulgulanmıştır. Son zamanlarda meydana gelen sosyal haklarda gerileme, sendikasız işçi olma, güvencesiz iş veya esnek çalışma gibi zorlu iş koşulları babaların ebeveynlik biçimlerini dramatik biçimde etkilemektedir. Türkiye'de Babalığı Anlamak Serisi'nin 3235 babaya ulaşarak elde ettiği nicel bulgulara göre katılımcı babalar haftanın 6 ile 7 gününü çalışarak geçirmekte, günlerinin 9 saat 20 dakikasını işte, 1 saat 10 dakikasını yolda ve ancak 2 saat 20 dakikasını çocuklarıyla birlikte geçirmektedir. Nitekim OECD ülkeleri içerisinde haftada 60 saatin üstünde çalışanların oranının en yüksek olduğu ülke Türkiye olarak belirlenmiştir. Bu durum Türkiye'deki babaların çocuklarıyla verimli ilgilenmesini ve ev içi rollerin her iki cinsiyete eşit biçimde dağılmasını engellemektedir. Bu konu hakkında Ebeveynlik, Erkeklik ve Çalışma Hayatı Arasında Türkiye'de Babalık başlıklı ikinci seride ifade edilen nitel bulgulardan biri şu şekildedir.
"...Artık sorumlulukları hep anneye bıraktık. Dersti, okuldu, ihtiyaçtı, daha ziyade hep anne ilgilendi. ...Çünkü işimiz gereği, sabah 6.30-7.00’de buraya geliyorduk, dükkanımıza, [akşam] 9:30’lara kadar dükkandaydık. ... Çocuklarımızla oynayabilecek 8-10 dakika, 20 dakika bir süre, o da oyun oynamak. Yani şu dersini yapamadın, yardımcı olayım, şunu yapalım, bunu yapalım gibi bir şey olmadı." (G.39, Trabzon, Lise mezunu, 52 yaşında, Tüp gaz bayii sahibi)
'Babalar çocuklarına anneler kadar iyi bakım verebilir mi?' sorusu modern toplumlarında cevabı aranan önemli sorulardandır. Babalar ve çocukları üzerine yapılan görgül araştırmalara göre babaların da anneler kadar ilgili, sorumlu ve duyarlı biçimde ebeveyn pratikleri sergileyebileceği bulgulamıştır. Örneğin Orta Afrika'da yaşayan Aka pigme kültüründeki babalar zamanlarının %47'sinde bebeklerinin yanında durup onlarla meşgul oldukları ve diğer toplumlardaki babalara kıyasla çocuklarıyla günde beş kat daha sık fiziksel temas kurdukları gözlenmiştir. Nitekim Aka babaları çocuklarına annelerinden daha çok sarıldıkları, kucakladıkları ve öptükleri bulgulanmıştır. Aristoteles'den Charles Darwin'e ve günümüze kadar varlığını sürdüren 'erkek meme uçları tam olarak ne içindir?' sorusuna Aka pigme babalarını tarafından cevaplandığı görülmektedir. Dünyanın en iyi babaları olarak nitelenen Aka babaları, eşleri yiyecek bulmaya gittiklerinde çocuklarını emzirdikleri bulgulanmıştır. Ayrıca Amerikalı antropolog profesör Barry Hewlett, bu toplulukla yaptığı alan araştırmaları neticesinde kadın ve erkek rollerinin neredeyse iç içe geçtiğini saptamıştır. Sonuç olarak erkeklerin oldukça şefkatli, ilgili ve aktif babalar olabileceği literatürde pek çok disiplinin yaptığı araştırmalarda bulgulanmasına rağmen birçok kültürden erkeklerin çeşitli nedenlerle (toplumsal cinsiyet rolleri, kapitalizm vb.) böyle bir seçim yap(a)madığı düşünülmektedir.
Babalık izni
Annelik izniyle karşılaştırıldığında Türkiye'de babalık izninin kullanım sıklığı oldukça düşüktür. Türkiye'de Babalığı Anlamak Serisi'nin verilerine göre katılımcı babaların %28'i babalık izni gibi bir hakları olduğunu bilmediğini ve %21'i iş yerlerinin izin vermemesinden dolayı bu izinden faydalanmadığını bildirmiştir. Türkiye’de İlgili Babalık ve Belirleyicileri Ana Raporu’nun bulgularına göre babalık iznini kullanan babalar ilgili babalık örüntüleri sergilemekte, ev içi iş paylaşımı ve çocuk bakımında sorumluluk alma konularında istekli olmakta ve çocuklarıyla erken dönemde olumlu bağ ve ilişki geliştirmektedir. Tüm bu olumlu etkilerine karşın Türkiye'de babalar babalık iznini çeşitli sebeplerden dolayı verimli kullanamamaktan yakınmaktadır. Bu konuda Ebeveynlik, Erkeklik ve Çalışma Hayatı Arasında Türkiye'de Babalık çalışması aracılıyla katılımcılardan babalık izni hakkında edinilen nitel bulgulardan biri şu şekildedir:
Yasal olarak baba tanımı
Türk Medeni Kanunu'nda çocuğun yasal babasının kim olacağı madde olarak tanımlanmıştır. Medeni Kanuna göre bir babanın çocuğuyla soybağı olması için biyolojik baba olmak zorunda değildir, evlatlık edinme gibi durumlarda yasal olarak baba ve çocuk arasında soy bağı olduğu kabul edebilir. Türk Medeni Hukuku'nda evlatlıktan reddetme hükmü yoktur. Hiçbir koşulda ebeveynler, çocuklarının anne ve babası olmaktan vazgeçemezler ve mahkeme kararı olmadıkça miraslarından mahrum edemezler.
Akdamla, Şavşat
Tarihçe
Akdamla'ın eski adı Türkçe kaynaklarda Çıkta / Çıhta olarak geçer. Bu ad Gürcüce Çihta (ჩიხთა) veya Çihvta'dan (ჩიხვთა) gelir. Bir Gürcü köyü olan Çihta'da Gürcü dili ve Gürcüce mevki adları bugüne kadar korunmuştur.
Rus idaresi sırasında Çihta, Artvin sancağının Şavşet-İmerhevi kazasında yer alıyordu. 1886 nüfus sayımında Çihta (Чнхта) adıyla Cinali köyünün bir mahallesiydi. Bu tarihte Cinali köyünde 91 hanede 664 kişi yaşıyordu. Büyükçe bir yerleşim olan Çihta’da ise, 18 hane bulunuyordu. Köyde hane başına düşen ortalama kişi sayısı üzerinden mahallede yaklaşık 130 kişinin yaşadığı söylenebilir. Köyün nüfusu bu tarihte Gürcüler ve Türklerden oluşuyordu.
Çihta köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Bu durum, Artvin ve Batum sancaklarını Gürcistan'ın parçası sayan Moskova Antlaşması'yla da Sovyet Rusya tarafından kabul edildi. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca köy Türkiye'ye bırakıldı.
Çihta, uzun süre Cinali (Ilıca) köyünün bir mahallesiydi. 1944 yılında "Çıkta" adıyla ayrı bir köy haline getirildi ve Şavşat kazasının Mirya nahiyesine bağlandı. Nitekim Çihta 1945 genel nüfus sayımında “Çıkta” adıyla Çoruh vilayetinin Şavşat ilçesinin Mirya bucağının köylerinden biriydi ve nüfusu 384 kişiden oluşuyordu. Çihta veya Çıkta "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında Akdamla olarak değiştirildi. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte uzun süre "Akdamla (Çıkta)" biçiminde resmî kayıtlarda kullanılmıştır.
Akdamla köyünde günümüze ulaşan tek tarihsel yapı, Çihta Kulesi'dir. Kare planlı yapı (6x4 m), köyün kuzeyinde, deniz seviyesinden 2.210 metre yükseklikte, bir tepede yer alır. Günümüze yıkıntısı ulaşan yapının güneydoğu kısmında yuvarlak bir forma sahip olması, duvardan dışarı taşan bir kule veya kilisenin bir parçası olduğunu göstermektedir. Nitekim 1890'ların başında Şavşeti bölgesini dolaşan Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze Çihta'da küçük bir kilisenin kalıntısından söz etmiştir.
Coğrafya
Akdamla, Artvin il merkezine 105 km, Şavşat ilçe merkezine 37 km uzaklıktadır.. Köyün ortalama rakımı 2.000 metredir. Köyün başlıca geçim kaynağı tarımdır. Köyde mısır, fasulye, patates ve korunga ekilmekte, hayvancılık ve arcılık yapılmaktadır. Orman köyü olan Akdamla’nın çevresi sarıçam göknar ladin ormanları ile kaplıdır. Akdamla köyü güneyinden Zuvareti Sırtı, kuzeyinden Zelketi Ormanı ve doğudan Sapacık Yaylası'yla çevrilidir.
Martín Demichelis
Martín Gastón Demichelis (d. 20 Aralık 1980, Córdoba), libero mevkisinde oynamış Arjantinli eski futbolcu ve teknik direktör. Primera División (Arjantin) ekiplerinden River Plate'in teknik direktörüdür.
2003'ten 2011'e kadar Bayern Münih'te forma giymiş, 2011 yılının Ocak ayında transfer döneminde İspanya'nın Málaga kulübüne - kulüp ligde kalırsa bonservisi alınmak üzere- kiralık olarak transfer olmuştur. Transfer sezonunun başında Atlético Madrid'e bedelsiz transfer olan Demichelis transfer sezonunun sonlarına yakın 5 milyon € bedelle Manchester City'ye transfer olmuştur. Ayrıca 2010 FIFA Dünya Kupası'nda Arjantin millî futbol takımı nda da yer almıştır.
Kasım 2022'de River Plate ile teknik direktör olarak sözleşme imzaladığı kulüp tarafından duyurulmuştur.
Málaga CF
2016-17 sezonunda 17.01.2017 tarihinde eski kulübüne olan Málaga CF'ya geri dönmüştür..
Tiangong 1
Tiangong 1 (Çince: 天宫一号, pinyin: Tiāngōng yīhào; kelime anlamı: Cennet gibi saray), ilk Çin uzay istasyonudur. Daha büyük bir uzay istasyonu kompleksi için gereken buluşma ve kenetlenme yeteneğini geliştirmek için bir deneme aracı olması amaçlanmıştır. Chang Zheng 2F/G roketiyle 29 Eylül 2011 tarihinde fırlatılmıştır. 2020 yılına kadar tamamlanmış, yarı-kalıcı bir mürettebata sahip bir uzay istasyonu oluşturmayı amaçlayan Tiangong projesinin bir parçasıdır.
Tiangong 1, 10,4 metre uzunluğunda, 3,35 metre çapındadır ve basınçlı bölmesinin hacmi 15 metreküptür. Kütlesi ise 8506 kilogramdır.
İnsanlı olmayan Shenzhou 8 görevinin Tiangong 1 ile 2011 yılı sonlarında kenetlenmesi ve bunun Çin'in yörüngedeki ilk kenetlenmesi olması planlanmaktadır. Bunun ardından ise insanlı Shenzhou 9 ve Shenzhou 10 görevlerinin 2012 yılında istasyonla kenetlenmesi beklenmektedir.
Birçok gözlemcinin uzun süredir Çin'in Tiangong 1 uzay istasyonu üzerinde kontrolünü kaybettiği şüpheleri yer almaktadır. 2016 yılı Eylül ayında yapılan bir basın toplantısında Çinli resmi yetkililer, uzay istasyonunun 2017 yılı sonlarında yeryüzüne belli bir noktada düşmesini beklediklerini açıklamışlardır.
Kablo kanalı
Kablo kanalı, yapıların enerji dağıtımı veya haberleşme için kullanılan tesisatlarında, izole elektrik kablolarının güvenli bir şekilde taşınması, sabitlenmesi ve desteklenmesini sağlayan birbiriyle uyumlu birimlerden oluşan sistemlerdir. Kablo kanalı sistemleri genellikle ticari ve endüstriyel yapılarda kablo yönetimi için kullanılan sistemler olup kullanım yerine göre farklı tipleri mevcuttur. Türkçede yaygın olarak kablo kanalı olarak bilinse de tiplerine göre kablo tavası, kablo taşıyıcısı, kablo tepsisi, kablo merdiveni isimlendirmelerine de rastlanır.
Sistemi oluşturan elemanlar tek tek ele alındığında fiziksel özellikleri ve üretim teknikleri açısında çok karmaşık ürünler değildir. Fakat parçası olacakları tesisatın güvenlik riskleri ve çok uzun yıllar kullanılma hedefleri göz önüne alınırsa hammaddeden montaj hizmetine kadar titiz ve kaliteli bir üretim sürecine sahip olması gereken ve ciddi mühendislik gerektiren ürünlerdir.
Kablo Kanalı Çeşitleri
Kablo kanalı sistemleri genellikle ticari ve endüstriyel yapılarda kablo yönetimi için kullanılan sistemler olup kullanım yerine göre farklı tipleri mevcuttur. Kablo kanalları üretim ve kullanım özelliklerine göre ana olarak;
şeklinde sınıflandırılabilir.
Delikli tip kablo kanaları taban ve yanlarındaki delikleri sayesinde taşıdığı kablolar için bir miktar havalandırma oluşmasını sağlar. Bu yüzden daha çok tesisatta ısının oluştuğu ısıların fakat ortalamayı geçmediği alanlarda tercih edilir. Çok uzun destek aralığı gerektirmeyen tesisatlarda kullanımı uygundur.
Merdiven tipi kablo kanalları üzerinde merdiven basamağını andıran düzenli aralıklarla kaynatılmış barlar sebebiyle böyle adlandırılırlar. Basamak aralarında havalandırmanın yükselliği nedeniyle tesisatta ısının oluştuğu ve yüksek seviyelere erişebildiği alanlarda kullanımı yaygındır. Daha uzun destek aralıklarında da yeterli taşıma kapasitesi sağlar ancak basamak aralıkları, kiriş formu ve et kalınlıklarının doğru bir şekilde hesaplanmış olması gerekir.
Deliksiz tip kablo kanalları tamamen kapalı olup haberleşme ve bilgisayar kabloları gibi kabloların korunmasının önemli olduğu ve ısınmanın problem oluşturmadığı durumlarda tercih edilir.
Tel tipi kablo kanalları kısa destek aralarının bulunduğu bina içlerinde ve alçak gerilim, haberleşme ve fiber optik kabloları gibi hafif ama çok sayıda kablonun bulunduğu tesisatlarda yaygın olarak kullanılır. Tozlanmanın problem oluşturacağı ve hijyenin önemli olduğu yapılarda genellikle tercih edilen ürünlerdir.
Kablo kanaletleri az miktarda haberleşme ve enerji kablolarının kullanılacağı ve boru tipi kanalların uygun olmadığı durumlarda tercih edilir.
Standartlar
Türkiye'de bu ürünler için “Kablo Tava Sistemleri ve Kablo Merdiven Sistemleri TS EN 61537:2007” standardı mevcuttur. Standart elektriksel ve/veya haberleşme sistem tesislerinde kabloların ve muhtemel diğer elektriksel teçhizatın desteklenmesi ve yerleştirilmesi için amaçlanmış, kablo tava sistemleri ve kablo merdiven sistemlerinin özelliklerini ve deneylerini kapsamaktadır. Bu şartlara uygunluk deney ve testler ile kontrol edilmelidir. Deneyler için genel şartlar standarda belirtilmiştir. Standartta, kablo tava sistemleri ve kablo merdiven sistemleri içerisinde yer alan sistem bileşenleri;
olmak üzere 9 ana sınıfa ayrılmıştır. Korozyona karşı dayanıklılık ve sıcaklığa göre sınıflandırmalar için detaylı bir ölçüt tablosu da verilmiştir.
Taksim Gezi Parkı
Osmanlı dönemi
Bugünkü Gezi Parkı'nın bir bölümünden başlayarak Harbiye'ye doğru ilerleyen bir arazi, 16. yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman'ın aşçısı Manuk Karaseferyan aracılığıyla Ermeni cemaatine mezar yeri olarak tahsis edilmişti. Pangaltı Ermeni Mezarlığı veya diğer adıyla Surp Agop Ermeni Mezarlığı, 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında artan Türk milliyetçiliği ve Ermeni karşıtlığı sebebiyle Türk hükûmeti yetkilileri ve belediyeler tarafından hedef alındı. 1872'de belediye mezarlığa el koymak istese de Sultan Abdülaziz arazinin Ermeni cemaatine ait olduğunu gerekçe göstererek bunu reddetti. Ardından 1912'de mezarlığın bir kısmı yol genişletmek için belediye tarafından Ermeni cemaatinden satın alındı.
İngiltere 21 yaş altı millî futbol takımı
İngiltere 21 yaş altı millî takımı, İngiltere Futbol Federasyonuna bağlı 21 yaş altı millî futbol takımı.
Kablo kanalı
Malzeme Tipi ve Kaplama Türü
Kablo kanalları genel olarak çelik, paslanmaz çelik, PVC, alüminyum veya cam elyaf takviyeli plastikten yapılır. Kaplama türü olarak pre-galvaniz, sıcak daldırma galvaniz, elektro galvaniz, galvaniz üzerine boya, plastik kaplama gibi yöntemler uygulanır. Malzemenin ve kaplama yönteminin seçilmesinde ürünü kullanılacağı bina ya da tesisin konumuna göre ihtiyaç duyulan korozyon direnci dikkate alınır.
Taksim Gezi Parkı
Topçu Kışlası
Beyoğlu'nun giderek Şişli yönüne doğru gelişmesiyle şehir içinde kalan ve işlevini kaybetmeye başlayan Taksim Kışlası, 1922 yılında içindeki alana tahtadan tribünlerin inşa edilmesiyle Taksim Stadı adıyla stadyuma çevrildi. Türkiye millî futbol takımı ilk resmî futbol maçını Romanya ile, Gezi Parkı'nın bugün bulunduğu, bu statta 26 Ekim 1923'te oynadı ve maç 2-2 berabere sonuçlandı.
Kablo kanalı
Doğru Kablo Taşıyıcısı Seçimi
Öncelikle kablo taşıyıcı sisteminin seçimine baz oluşturacak aşağıdaki bilgiler tespit edilmelidir.
Taksim Gezi Parkı
Cumhuriyet dönemi
1930'larda süren çeşitli davaların ardından sonunda 1939'da Türk hükûmeti mezarlığı istimlak etti. Bu bölgedeki Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi yıkıldı, mezartaşlarının birçoğu Gezi Parkı'nın merdivenlerinin yapımında kullanıldı.
İngiltere 21 yaş altı millî futbol takımı
UEFA'nın gençlik turnuvalarını yeniden düzenlemesinden sonra 1976 yılında İngiltere U-21 adıyla kuruldu. İlk resmî maçını 15 Aralık 1976 tarihinde Galler U-21 ile oynadı. Avrupa 21 Yaş Altı Futbol Şampiyonası'ndaki ilk şampiyonluğunu 1982 yılındaki turnuvada Batı Almanya'yı toplamda 5-4 yenerek kazandı. Bir sonraki organizasyon olan 1984'te ise finalde İspanya U-21 takımını toplamda 3-0 yenerek mutlu sona bir kez daha ulaştı.
Kablo kanalı
Doğru Kablo Taşıyıcısı Seçimi
Bu bilgiler doğrultusunda yukarıda bahsedilen taşıyıcı tipi özellikleri dikkate alınarak taşıyıcı tipi seçilmeli, ortamın korozyon direnci ihtiyacı dikkate alınarak kaplama türü seçilmeli ve taşıma kapasitesi içinde üreticinin kataloglarında yer alan mukavemet değerlerine göre uygun genişlik, kenar yüksekliği ve et kalınlığına sahip uygun ürünler belirlenmelidir.
Taksim Gezi Parkı
Cumhuriyet dönemi
Şehircilik uzmanı Henri Prost imar planını hazırlarken, Dolmabahçe'den Nişantaşı'na yükselen Kadırgalar Vadisi'ni (Harbiye Kongre Vadisi) büyük bir park haline getirme planı dahilinde, Taksim Gezisi'ni de yetkililere önerdi. İnönü Stadyumu'nun inşaatının başlamasıyla işlevini kaybeden stadyum ve harâbe hâlindeki kışlanın, 1940 yılında dönemin İstanbul Valisi Lütfi Kırdar tarafından, Henri Prost'un hazırladığı imar planı çerçevesinde istimlak edilerek yıktırılmasından sonra, İstanbul'un Cumhuriyet döneminde yapılan ilk parkı oldu. Mermer parmaklıklı mermer merdivenler, Boğaziçi'ne bakan oturma mekanları, banklar, çim sahaları, Gezi'yi halkın sık sık gelip dolaştığı bir yer hâline getirdi. Parkın merdivenlerinin yapımında, o yıllarda yıkılan Pangaltı Ermeni Mezarlığı'nda yer alan bazı mezar taşları da kullanıldı.
1944'te Taksim Gezisi'nin Taksim Meydanı'na bakan ön (güney) kısmına, dönemin cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün at üzerindeki heykelinin kaidesi inşa edildi ancak heykel hiçbir zaman dikilmedi. 1950'de Demokrat Parti iktidara geldikten sonra da, atlı heykel uzun süre bir depoda bekletildi, sonunda kaide söktürüldü, heykel bu parka değil, Maçka'daki Taşlık Parkı'na dikildi. Taksim Gezi Parkı uzun bir süre "İnönü Gezisi" olarak adlandırıldı.
Kışlanın yıkılması sonrası, çevrede yapılan otellere tahsis edilen alanlar ve düzenlemeler ile parkın kapladığı alan zaman içinde küçüldü. Buna rağmen İstanbul'un merkezinde önemli bir dinlenme alanı oldu ve sık sık düzenlemelerle görünümü değişti. 38.000 m² yüzölçümüne sahip olan Taksim Gezisi, 1991-92 arasında revizyondan geçirildi; dikdörtgen planlı parkın ortasına fıskiyeli büyük bir havuz inşa edildi.
Gezi Parkı'nın kuzeyinde, eskiden Taksim Bahçesi ve Taksim Belediye Gazinosu'nun bulunduğu yerde halen Ceylan Intercontinental Oteli vardır. Asker Ocağı Caddesi'nin karşı tarafında ise Divan ve Hyatt Regency Otelleri yer alır. 1967 yılında Gezi Parkı'nın altına Cumhuriyet Caddesi tarafına, kot farkından yararlanılarak dükkânlar ve bir dizi kapalı mekan inşa edildi. 2013 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin başlattığı Taksim Yayalaştırma Projesi kapsamında buradaki mekanlar yıkıldı.
Joachim Wach
Joachim Wach, Yahudi asıllı Alman din bilimci. Eserlerinde Joachim Wach adını kullanan Wach'ın tam adı Joachim Ernst Adolphe Felix Wach şeklindedir.
Wach hem ana hem baba tarafından filozof Moses Mendelssohn ve kompozitör Felix Mendelssohn Bartholdy'nin de üyeleri arasında bulunduğu Mendelssohn ailesinden gelmektedir. Dresden'de okuduktan sonra 1916'da Alman ordusuna kayıt oldu. I. Dünya Savaşı'ndan sonra Münih, Berlin, Freiburg ve Leipzig üniversitelerinde çalıştı. 1922'de Leipzig Üniversitesi'nden felsefe doktoru unvanını aldı ve aynı üniversitede öğretim görevlisi olarak ders vermeye başladı. Yahudi kökenli bir hristiyan olan Wach Nazilerin döneminde ABD'ye göç etti ve Brown Üniversitesi'nde Biblical Literature alanında misafir profesör olarak çalıştı daha sonra doçent oldu (1939-1946). Luteran olarak büyümüş olmasına rağmen ABD'ye geldiğinde Episkopalyan oldu. 1946'da ABD vatandaşlığına kabul edildi.
Süperiletkenlik tarihi
Süperiletkenlik bazı maddelerin elektrik direncinin belli bir sıcaklığın altında sıfır olması ve manyetik akıyı dışarı itmeleri olgusudur. Süperiletkenliğin tarihi Hollandalı fizikçi Heike Kamerlingh Onnes’in 1911’de cıvada süperiletkenliği keşfetmesiyle başlamıştır. O zamandan günümüze diğer birçok süperiletken madde keşfedilerek süperiletkenlik teorisi geliştirilmiştir. Bu konular yoğun madde fiziği alanında aktif çalışma alanları olmaya devam etmektedirler.
Ultra-soğuk olgunun keşfi (1908’e kadar)
Düşük sıcaklıklarda elektrik direnci hakkındaki araştırmaları James Dewar başlatmıştır. Zygmunt Florenty Wroblewski düşük sıcaklıklarda elektriksel özellikler konusunda araştırma yapmış, ancak kaza sonucu ölmesi nedeniyle araştırması sona ermiştir. 1864 yılında, Karol Olszewski ve Wroblewski ultra-soğuk sıcaklıklarda direnç seviyelerinin düşmesi hakkındaki elektrik olgusunu öngörmüştür. Olszewski ve Wroblewski bu olguya ilişkin kanıtları 1880’de ortaya çıkarmıştır.
Dewar ve John Ambrose Fleming saf metallerin mutlak sıfırda mükemmel elektromanyetik iletkenler haline geldiklerini öngörmüştür (daha sonra, Dewar, her zaman bir parça iletkenliğin var olacağına inanarak, direncin kaybolması hakkındaki fikrini değiştirmiştir). Walther Hermann Nernst, termodinamiğin üçüncü yasasını geliştirmiş ve mutlak sıfırın erişilmez olduğunu ifade etmiştir. Her ikisi de ticari araştırmacılar olan Carl von Linde ve William Hampson, hemen hemen aynı zamanda gazların sıvılaşmasında Joule-Thompson etkisi için patent başvurusunda bulunmuşlardır. Linde’nin patenti rejeneratif ters akış kullanılarak, kanıtlanmış olguların 20 yıllık sistematik araştırılmasının dönüm noktası olmuştur. Hampson’un tasarımları da bir rejeneratif yöntemdi. Birleşik süreç Hampson-Linde sıvılaştırma yöntemi olarak bilinmektedir.
Onnes araştırması için bir Linde makinesi satın almıştı. 21 Mart 1900’de, daha önce Olszewski ve Wroblewski tarafından gözlemlenen bir olgu olan düşük direncin neden olduğu, sıcaklığın düşürülmesiyle elektrik salınımlarının yoğunluğunun artırılması yöntemi için Nikola Tesla’ya bir ABD patenti verilmiştir. Bu patentte düşük sıcaklıklı bir rezonans devresinin elektrik salınımlarının artan yoğunluk ve süresi tarif edilmektedir. Tesla’nın Linde’nin makinesini soğutucu maddeyi elde etmek için kullanma niyetinde olduğuna inanılır.
10 Temmuz 1908’de Heike Kamerlingh Onnes’in ilk kez Hollanda Leiden Üniversitesinde atmosferik basınçta 4.2 kelvin kaynama noktası olan sıvılaştırılmış helyum üretmesi bir kilometretaşı olmuştur.
Ani ve sürekli kayboluş
Heike Kamerlingh Onnes ve Jacob Clay, Dewar’ın düşük sıcaklıklarda direncin azalmasına ilişkin daha önceki deneylerini tekrar incelediler. Onnes incelemeye platinyum ve altınla başladı, sonra bunları cıvayla değiştirdi (daha kolaylıkla arıtılabilen bir madde). Onnes’in, kriyojenik sıcaklıklarda katı cıvanın direnci hakkındaki araştırması sıvı helyumun soğutucu olarak kullanılmasıyla başarıldı. 08 Nisan 1911, saat 16:00’da Onnes “cıvanın direnci hemen hemen sıfır” olarak tercüme edilebilecek “Kwik nagenoeg nul” notunu düştü. Onnes, 4.19 K sıcaklıkta direncin birdenbire kaybolduğunu gözlemledi (Onnes’in kullandığı ölçüm aleti herhangi bir direnç kaydetmemişti). Onnes araştırmasını 1911 yılında “Cıvanın direncinin kaybolduğu ani hız hakkında” başlıklı makalesinde ortaya çıkardı. Onnes bu makalesinde “özdirencin” olağan sıcaklıkta en iyi iletkene göre miktar olarak binlerce kat daha düşük olduğunu söyledi. Onnes daha sonra süreci tersine çevirdi ve 4.2 K’da direncin maddeye geri döndüğünü buldu. Ertesi yıl, Onnes bu olgu hakkında daha çok makale yayınladı. Başlangıçta, Onnes bu olguya “suprailetkenlik” (1913) adını verdi ve ancak daha sonra, “süperiletkenlik” terimini benimsedi. Onnes bu araştırması için 1913 yılında Nobel Fizik Ödülünü aldı.
Ekmek Otlak Muharebesi
Ekmek Otlak Muharebesi (Macarca: Kenyérmezei csata, Rumence: Bătălia de la Câmpul Pâinii), 13 Ekim 1479'da, Osmanlı Devleti ve Eflak ile Macaristan orduları arasında meydana gelen muharebe.
Süperiletkenlik tarihi
Ani ve sürekli kayboluş
Onnes, 1912’de süperiletkenliğin kullanılabilirliği üzerine bir deney yaptı. Onnes bir süperiletken halkaya elektrik akımı verdi ve bunu üreten pili çıkardı. Onnes elektrik akımını ölçtüğünde, yoğunluğunun zamanla kaybolmadığını buldu.. Akım, iletken ortamın süperiletken hali nedeniyle devamlılık göstermişti. Daha sonraki yıllarda, birçok diğer maddede de süperiletkenlik bulundu. 1913'te kurşunun 7 K’da süperiletken olduğu ve 1941’de de niyobyum nitrürün 16 K’da süperiletken olduğu bulundu.
Enigmalar ve çözümler (1933-)
Süperiletkenliğin kavranmasında ikinci önemli basamak, 1933'te Walther Meissner ve Robert Ochsenfeld’in, Meissner Etkisi olarak bilinen bir olgu olan süper iletkenlerin uygulanan manyetik alanları dışarı ittiğini keşfettiklerinde meydana gelmiştir. 1935'te Fritz London ile Heinz London kardeşler Meissner etkisinin süperiletken akım tarafından taşınan elektromanyetik serbest enerjinin minimizasyonunun bir sonucu olduğunu gösterdiler. 1950’de süperiletkenliğin fenomenolojik Ginzburg-Landau teorisi, Lev Landau ve Vitaly Ginzburg tarafından tasarlandı.
Landau’nun ikinci derece evre teorisini, Schrödinger-benzeri dalga denklemiyle birleştiren Ginzburg-Landau teorisi, süperiletkenlerin makroskopik özelliklerini açıklamada çok büyük bir başarı gösterdi. Özellikle, Alexei Abrikosov, Ginzburg-Landau teorisinin süperiletkenlerin şimdi Tip I ve Tip II olarak refere edilen iki kategoriye bölünmesini öngördüğünü göstermiştir. Abrikosov ve Ginzburg bu çalışmaları nedeniyle 2003 Nobel Fizik ödülünü almışlardır (Landau 1968’de ölmüştür). 1950’de de Emanuel Maxwell ile, neredeyse hemen hemen aynı anda, C.A.Reynolds et.al, süperiletkenliğin kritik sıcaklığının kurucu elementin izotopik kütlesine bağlı olduğunu bulmuşlardır. Bu önemli keşif, elektron-fonon etkileşiminin süperiletkenlikten sorumlu olan mikroskopik mekanizma olduğunu göstermiştir.
BCS Teorisi
Eksiksiz süperiletkenliğin mikroskobik teorisi nihayet 1957’de John Bardeen, Leon N. Cooper ve Robert Schrieffer tarafından önerilmiştir. Bu BCS teorisi süperiletken akımı, fononların değişimi yoluyla etkileşen elektron çifti olan Cooper Çiftinin süper sıvısı olarak açıklamıştır. Yazarlar bu çalışma için 1972’de Nobel Fizik ödülünü kazanmışlardır. 1958’de Nikolai Nikolaevich Bogolyubov, aslında bir varyasyonal argümandan elde edilen BCS dalga fonksiyonunun elektronik Hamiltonian’ın kanonik dönüşümü kullanılarak elde edilebileceğini gösterdiği zaman BCS teorisi daha sağlam bir temele oturtulmuştur. 1959’da Lev Gor’kov BCS teorisinin, kritik sıcaklık civarında Ginzburg-Landau teorisi ile uyumlu olduğunu göstermiştir. Gorkov,süperiletkenlik aşaması evrim denklemini ilk türeten kişidir. .
Little-Parks Etkisi
Little-Parks etkisi 1962’de paralel manyetik alana maruz boş ve ince duvarlı süper iletken silindirlerle yapılan deneylerde keşfedildi. Bu çeşit silindirlerin elektrik direnci silindirin içinden mıknatıssal akıyla periyodik bir salınım gösterir ve süre h/2e = 2.07x10-15V.s olur. William Little ve Ronald Parks direnç salınımının süperiletken kritik sıcaklığın (Tc) periyodik salınımı gibi daha temel bir olguyu yansıttığı açıklamasını yapmışlardır. Bu sıcaklıkta örnek süperiletken hale gelir. Little-Parks etkisi süperiletken elektronların toplu kuantum davranışının bir sonucudur. Bu, süperiletkenlerin içinde nicemlenenin akı değil akı kuantumu olduğu genel gerçeğini yansıtır. Little-Parks etkisi, vektör potansiyelinin gözlemlenebilir fiziksel miktara, yani süperiletken kritik sıcaklığa doğru ikiye katlandığını gösterir.