cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sülüklü, Narman
Tarihçe
Ağsor, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Aksor" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 153 kişiden oluşuyordu. Ağsor veya Aksor Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Sülüklü olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Sülüklü köyünde 231 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 28 kişi okuma yazma biliyordu.
Coğrafya
Erzurum il merkezine 107 km, Narman ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.
Gerdel cevizi
Gerdel cevizi, bir halatın bir ucundaki kolların açılıp birbirlerine bağlanmasıyla elde edilen bir düğüm çeşididir.
En önemli cevizler Gerdel cevizi ve Fener cevizi olarak adlandırılır. Bunlarda halatın ucu 15–20 cm açıldıktan sonra daha fazla açılmaması için piyanlanır (gırcala ile bağlanır).
Gerdel cevizi (piyan cevizi de denir; İng. wall knot) fener cevizine çok benzer; halat kolları birbirlerinin ilmiklerinden (rodalarından) geçerken uçları "yukarı" (halat ucu ile aynı yöne) çevrilmiş olarak düğüm tamamlanır. Uçlar sıkıca çekildikten sonra artan kısımlar kesilebilir, veya yukarıda anlatıldığı biçimde, kollar gittikçe inceltilerek halatın bedenindeki diğer kolların arasına sıkıştırılabilir. Fener cevizinde olduğu gibi Gerdel cevizi de halat sonladırmada tek başına faydalı değildir, ya kolların geriye doğru dikilmesi gerekir veya başka cevizlerle (Arap cevizi, mevlana cevizi, vs.) birlikte kullanılır. Gerdel cevizinin adı, gerdel adı verilen tahta kovalara takılan halatların, kovanın deliğinden çıkmaması için ucuna yapılan düğümden kaynaklanır.
Ceviz yapmakta amaç halatı sonladırmaksa, artan kollar kesilmez, bunlar halat ucundan geriye doğru kolların aralarından kavalye kullanılarak geçirilir. Bu halat dikişi yönteminde her dikişten sonra kolun kalınlığı yarıya indirilirek kolların düzgün çekilde halatın bedeni ile bütünleşmesi sağlanır. Bu şekilde dikilen ipin ucu açılmaz. Dikme yoluyla halat sonladırmanın avantajı, ilmik yapıp bağlamaktan daha pratik olmasıdır, eğer piyanlama yapmak için gırcala gibi bir malzeme elde yoksa.
NGC 4115
NGC 4115, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir yıldızdır. Gökyüzünde Berenis'in Saçı takımyıldızı yönünde bulunur. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1826 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Paris (Paris Hilton albümü)
Paris, Paris Hilton'un ilk ve tek stüdyo albümü. Albümün prodüksiyonunu kendi şirketi olan Heiress Records ve Warner Bros. Records birlikte yapmıştır.ABD'de 22 Ağustos 2006'da piyasaya çıkmıştır.AOL Music adlı internet sitesi ise albümü 13 Ağustos 2006'da, çıkış tarihinden önce internette yayınlamıştır.Bu albümdeki şarkıların türü pop rock ve dans müziğidir, hip hop ve reggae unsurları da içerir.
Konakkuran, Malazgirt
Konakkuran Muş ili Malazgirt ilçesine bağlı bir beldedir.
Tarihçe
20 Ağustos 1998 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü.
Allagelena gracilens
Allagelena gracilens (daha önceleri Agelena gracilens), Agelenidae familyasından Orta Avrupa - Akdeniz'den Orta Asya'ya kadar uzanan bölgede yayılmış bir örümcek türü.
Tarihçe
İlk kez 1841 yılında Alman entomolog (böcek bilgini) ve araknolog (örümcek bilgini) Carl Ludwig Koch (1778-1857) tarafından Agelena gracilens adıyla tanımlanan tür 2006 yılında Zhang, Zhu & Song tarafından Allagelena gracilens adıyla revize edilmiştir.
Morfoloji
Dişi 7–10 mm, erkek 5–8 mm boyundadır. Prosoma kızıl kahverengi. Ön sıra gözler hafif, arka sıra gözler daha kuvvetli dış bükey. Karapaks baştan pedicele kadar uzanan iki geniş ve koyu kahverengi şeritli. Keliserler koyukahverengi. Sternum kahverengi, kenarlarda renk daha koyu kahve. Bacaklar sarı renkli. Opisthosoma koyu ya da siyahımsı renkte. Epijin, orta yerinden boyuna kesilmiş bir elma görünümündedir.
Habitat
Bir kenarına çekilip, içinde avlarını bekledikleri büyük çarşaf şeklindeki ağlarını kısa vejetasyon ve çalılıklar arasına kurarlar.
Yayılımı
Orta Avrupa - Akdeniz'den Orta Asya'ya kadar uzanan bölgede yayılmıştır. Avrupa'da yaygındır. Büyük Britanya'dan kayır yoktur.
Türkiye'deki durumu
Türkiye'de cinsinin tek türüdür. Marmara, İç Anadolu, Doğu Akdeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinden kayıt vardır.
Bafa, Milas
Bafa, Muğla ilinin Milas ilçesine bağlı, Bafa Gölü kıyısında bir mahalledir. Beldede 1972'de belediye kurulmuştur. Nüfusu 1980'de 2110, 1985'te 2947, 1990'da 3610, 1997'de 2036, 2000'de 2001 olarak tespit edilmiştir. 2007 sayımlarına göre nüfusu 2000'in altında olduğu için 2009 yerel seçimlerinden itibaren belediyenin kaldırılması için çıkarılan kanunun ilgili maddeleri diğer birçok belde yanı sıra Bafa için de Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. 29 Mart 2009 yerel seçimlerinde CHP adayı belediye başkanı olarak seçilmiştir. Bafa'nın 2009 yerel seçimlerinde belediye başkanı Zühra Dönmez seçilmiştir. O dönemde seçilebilen Türkiye'deki çok az sayıdaki kadın belediye başkanından birisi olmuştur. Bafa mahallesinde 30 Mart 2014 yapılan yerel seçimlerde mahalle muhtarlığına Ahmet Özkaya seçilmiştir.
Bafa, güneyinde Ilbıra dağı ve kuzeyinde Beşparmak dağı ile çevrilidir. Bafa Gölü'ne doğru uzanan çayırın sağladığı düzlük arazi sayesinde Söke Ovası ve Ege Denizi ile hava bağını kurar ve yazın bu boşluktan gelen rüzgarla serinler. Söke-Milas arasında Milas'a 28 km. kala Bafa'nın içinden geçersiniz. Bodrum'a gidenler için Bodrum'dan önceki son mola yeri olabilir. Sular akan çay bahçeleri ve lokantalarından birinde, arkanızda veya karşınızda duran dağların zeytinlerinden sıkılmış doğal yağlarla pişmiş yemekler yiyebilirsiniz. Sebzeleri Bafa Gölü'ne açılan çayırında yetişmiştir mutlaka. Meyvecilik gelişmemiştir. Son yıllarda pamuk üreticilerinin fiyatlardan memnun kalmamaları mahalledeki pamuk üreticiliğini oldukça azaltmıştır.
Marş (anlam ayrımı)
Marş sözcüğü ile şunlardan biri kastedilmiş olabilir:
Jonas Brothers: The 3D Concert Experience
Jonas Brothers: The 3D Concert Experience, Jonas Brothers'ın 3 boyutlu çektiği ilk konser filmi.
Yeşilköy, Salıpazarı
Yeşilköy, Samsun ilinin Salıpazarı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Samsun iline 55 km, Salıpazarı ilçesine 5 km uzaklıktadır.
Şahin Tepesi
Şahin Tepesi (Falcon Crest), Gioberti ailesinin maceralarını konu alan bir dizidir. Lorenzo Lamas, bu dizi ile ünlenmiştir. 1981-1990 yılları arasında yayınlanmıştır. Bölüm sayısı 227'dir. Ayrıca bu dizinin başrollerinde eski ABD başkanı Ronald Reagan'ın eski eşi Jane Wyman, Lana Turner, Gina Lollobrigida Rod Taylor, Cesar Romero, Mel Ferrer, gibi ünlüler paylaşmıştır.
Şimendifer
Şimendifer, Fransızca chemin de fer (demir yolu) kavramından Türkçeye geçmiş bir sözcük. Sözcük zamanla demir yolu taşımacılığı ile ilgili bazı diğer sözcüklerin de yalancı eşdeğeri hâline gelmiştir. Şimendifer ile şunlardan biri kastedilmiş olabilir:
Markenplein
Markenplein Hollanda'nın başkenti Amsterdam'ın merkezindeki meydandır. 1970 yılına kadar meydanın ismi Markenpleintje idi. II. Dünya Savaşı öncesinde meydan, Amsterdam'daki Yahudi mahallesinin bir parçasıydı. Meydan Amerikalı sanatçı Sol LeWitt tarafından tasarlanmıştır.
Horasan (anlam ayrımı)
Horasan şu anlamlara gelebilir:
Patrisa cevizi
Patrisa cevizi, bir halatın bir ucundaki kolların açılıp birbirlerine bağlanmasıyla elde edilen bir düğüm çeşididir.
Gerdel cevizinin bir diğer kullanımı iki halat ucunun birleştirilmesinde patrisa cevizi yapılmasıdır. Patrisa cevizinde (İng. Shroud knot), uçları birleştirilecek iki halatın kolları açılır ve uç uca getirilir. Bir halatın kolların rodalarının (bükümlerinin) içinden öbürünün kolları geçer. Bu şekilde birbirine tutturulan iki halat ucu, uç birleştirme dikişleri kadar dayanıklı değildir, çünkü kollar örülmek yerine birbiriyle düğümlenmiştir, ama iki halatın birbirine sarılarak düğümlenmesinden daha sağlamdır. Düğüm iyice gerildikten sonra kalan kollar inceltilir ve halatların içine dikilebilir. Bu düğüm genelde patrisa gibi sabit armaların kesilen kısımlarını birbirine eklemekte kullanılır.
Anna Dıbo
Anna Vladimirovna Dıbo (Rusça: Анна Владимировна Дыбо) (d. 4 Haziran 1959), Rus dilbilimci. Rusya Bilimler Akademisi üyeliği de bulunmaktadır.
Moskova Devlet Üniversitesi'nden 1981'de mezun olan Dybo "Semantic Reconstruction in Altaic Etymology" başlıklı doktora çalışmasını 1991'de tamamlamıştır.
Ömer Gülen
Futbol kariyeri
Ömer Gülen'in ilk önemli takımı 1976-77 sezonunda oynadığı İskenderunspor'dur.
Beşiktaş JK
1979-1981 yılları arasında Beşiktaş'ta forma giymiştir. Ömer Gülen Beşiktaş'taki ilk sezonunda 29 maçta forma giymiş 1 gol kaydetmiştir. İkinci sezonunda Beşiktaş formasıyla 18 maça çıkmıştır.
Sakaryaspor
1981-1985 yılları arasında Sakaryaspor'da forma giymiştir. Ömer Gülen Sakaryaspor'un Super lig de ilk defa liderliğe oturduğu efsane kadrosunda yer almaktadır.
Ardından Üsküdar Anadolu, Antalyaspor ve Kasımpaşa spor formaları giymiştir. 1992 senesinde Beşiktaş-Kasımpaşa özel maçıyla Jubilesini yapmıştır.
Nişantaşı Spor Kulübü
Teknik direktörlük kariyerine 1992-1993 sezonunda Nişantaşıspor ile başlamıştır.
Kasımpaşa Spor Kulübü
1993-1994 sezonunda Kasımpaşa teknik direktörü olarak görev yapmıştır.
Beşiktaş JK
Ömer Gülen 1994-2016 yılları arasında Beşiktaş'ta futbol öz kaynak düzeninin çeşitli kategorilerinde 22 yıl görev yapmıştır. 2011 yılında Beşiktaş teknik direktörü Bernd Schuster'in istifası ile yerine getirilen teknik direktör Tayfur Havutçu'nun yardımcısı olarak göreve başlamıştır. Beşiktaş'la bu sezon Türkiye kupasını kazanmıştır.
Adana Demirspor
Ömer Gülen 2016 yılında Teknik direktör Tayfur Havutçu'nun yardımcısı olarak Adana Demirspor klubünde göreve başlamıştır. 2016 PTT 1. lig playoffları sırasında takımdaki görevinden ayrılmıştır.
Oniks
Oniks (İngilizce onyx) veya damarlı akik, yarı değerli bir taş türüdür. Oniks ismi Asur dilinde "yüzük, halka" anlamına gelen sözcükten türemiştir. Kuvars'ın kriptokristalin bir türü olan oniks, farklı renklerde birçok katmana sahip olan bir taştır. Katmanların renkleri oldukça değişkendir ve beyazdan siyaha kadar birçok farklı renkte olabilir. Bir oniks türü olan Sardoniks (Sardonyx) ise renkli şeritler kırmızının tonlarıdır. Saf siyah oniks pek yaygın bulunsa da renkli oniksler kadar yaygın bulunmaz. Bazen kalsit gibi farklı taşlara da hatalı bir şekilde oniks dendiği olmuştur. Oysa örneğin kalsit, onikse oranla çok daha yumuşaktır ve daha yaygın bulunur. Kimyasal formülü SiO2, silikon dioksit, olan oniksin Mohs skalasına göre sertliği 7'dir.
Ekler
Ekler, yumuşak hamurlu bir tatlıdır. Genel olarak içinde vanilyalı krema vardır ve üstü çikolata kaplıdır. Bazen kahve, rom aromalı muhallebi, meyveli dolgular veya kestane püresi ile de doldurulur.
Eklerin kaynağı
Ekler hakkında bilinen çok az şeyden biri, 19. yüzyılın sonlarında Fransa'da çıktığıdır. Birçok yemek tarihçisi eklerin ilk olarak Fransız kraliyet ailesinin ünlü hamur işi aşçısı Marie-Antoine Carême tarafından yapıldığını ileri sürmektedir.
"Éclair", Fransızca'da şimşek patlaması anlamına gelmektedir. Adını bir lokmada kolayca yenilmesinden almıştır.
Sütpınar, Narman
Sütpınar, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Sütpınar köyünün eski adı Koçkans veya Kockansi'dir. Nitekim 1835 nüfus defterinde "Koçkansi" ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Kockansi" (قوجقانسی) olarak geçer.
Koçkansi köyü, Orta Çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Köyde varlığı bilinen kilise buranın eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.
Koçkansi, Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Çıldır Eyaleti'ne bağlı Mamirvan sancağının köylerinden biriydi. Bu tarihte köyde 32 hanede 109 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 218 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Koçkansi, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Kockans" (قوجقانس) adıyla Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Koçkans" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 477 kişiden oluşuyordu. Koçkans Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Sütpınar olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Sütpınar köyünde 736 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 122 kişi okuma yazma biliyordu.
Sütpınar'ın Hristiyan nüfusuna ait kilisesi tamamen ortadan kalkmıştır. Bununla birlikte haç figürlü mezar taşları günümüze ulaşmıştır. Ancak bu mezar taşlarının köyde taş duvarlarda kullanılmış olması, eski mezarlığın da ortadan kaldırıldığını göstermektedir.
Coğrafya
Sütpınar köyü Erzurum il merkezine 111 km, Narman ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır.
Konuksever, Çermik
Konuksever, Diyarbakır ilinin Çermik ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Mahallenin eski ismi Xelilandır. ismi Osmanlı Döneminde mahallede oturan mahallenin ağasından (Xelil) gelmektedir.
Coğrafya
-Diyarbakır il merkezine 101 km, Çermik ilçesine 7 km uzaklıktadır. -Konuksever ve yakınlarında çıkarılan beyaz toprak evlerde taban kısımların da alçı niyetine kullanır. - Konuksever de tarımda genel olarak pamukculuk, buğdaycılık yapılır. - Hayvancılıkta ise kümes hayvancılığı, buyukbaş hayvancılık ve nadiren kücukbaş hayvancılık görülür.
Kumaş
Kumaş, ipliklerin, çeşitli yöntemlerle bir araya getirilerek oluşturduğu kaplayıcı yüzeylerdir. Pamuk, yün, ipek, keten vb maddelerden elde edilir.
Birbirlerine dik ve paralel konumda bulunan ipliklerin birbirlerinin altından üstünden geçirilmesi ile kumaş oluşturulur.
Kumaşın tarihçesi
Giyinmek insanın temel ihtiyaçlarındandır. İlk olarak kumaş üretimi keten ile başlanmıştır. Daha sonrasında yün kullanılmaya başlanmıştır. Daha sonraları pamuklu kumaşlar yaygınlaşmıştır. Bu sayılanlara ipeği eklemek yanlış olmayacaktır.
Türkiye, Konya ili Çumra kazasında 9 bin yıllık neotilik yerleşim alanı Çatalhöyük'te bebek iskeletine sarılmış dünyanın ilk, kendirden dokunmuş keten kumaş parçası bulunmuştur.
XVII. yüzyılda Fransa'da, sonra İngiltere'de merinos yünüyle imal edilen kumaşlar yayıldı. Pamuk ise başlangıçta Kuzey Amerika'da XVII. yüzyıldan beri ekiliyordu. Fakat diğerlerinin aksine ipek daha yavaş bir yayılım göstermiştir. Genel olarak lüks sembolüydü ipek. İpek üretimine başlıca Lyon' da başlanıldı.
Kumaşın üretimi
Kumaş dokuma veya örme metodu ile üretilir.
Örme kumaşlar
İpliklerin iğneler vasıtasıyla ilmekler haline getirilerek oluşturulan esnek, elastik, dolgun ve yumuşak tekstil yüzeyleridir. Örme kumaşlar örgü yapısını oluşturan ilmeklerin özel şekil bağlantıları nedeni ile elastik yapıya sahiptirler.
Dokuma Kumaşlar
İpliklerin bir çözgüden veya bobinden gelerek tahar veya cağlıkğın geçerek ve çözgü ipliğinin tahar yukarı aşağı hareket ederken arasından geçmesiyle oluşan harekete dokuma denir.
Nonwoven (Dokusuz) Kumaşlar
Liflerin çeşitli yöntemlerle birbirine tutturularak oluşturulmuş yüzeylerdir.
Su geçirmez kumaşlar
Gore adı verilen bu kumaşlar, santimetrekaresinde 1,4 milyar adet gözenek içeren çok ince bir kumaş çeşididir. Gore, naylon veya polyester gibi yüksek performanslı sentetik kumaşlar üzerine lamine edilerek (ısıl işlemle yapıştırma) su ve rüzgâr geçirmez fakat bunun yanında nefes alabilir giysiler elde edilir.
Kumaşın çekmesi
Kumaş ıslanınca lifler şiştiğinden boyunun az bir miktar uzaması gerekir ama bükümlerin açılarındaki deformasyonun yarattığı çekme kuvveti daha fazla olduğundan sonuçta kumaş boydan kısalır. Çekme miktarı ipliklerin boyutlarına, miktarlarına, dokunma şekillerine, kıvrımlarına ve kumaşın geçmişine bağlıdır.
Fener cevizi
Fener cevizi, bir halatın bir ucundaki kolların açılıp birbirlerine bağlanmasıyla elde edilen bir düğüm çeşididir.
Meşkan
Meşkan (Farsça: مشكان), İran'ın Fars Eyaleti'nde şehir.
Fener cevizi
En önemli cevizler Gerdel cevizi ve Fener cevizi olarak adlandırılır. Bunlarda halatın ucu 15–20 cm açıldıktan sonra daha fazla açılmaması için piyanlanır (gırcala ile bağlanır).
Meşkan
Eyaletin Neyriz şehristanı'ndaki, Poştkuh bahşı'nın yönetim merkezi olan şehrin 2006 yılı resmî nüfusu 4.630 kişi ve 1.196 hanedir.
Fener cevizi
Fener cevizinde (İngilizce crown knot), birinci kol kendi üzerine katlanır, ikincisi birincinin üzerine katlanır, üçüncü kol ise önce ikinci üzerinden katlnır sonra birincinin rodasının içinden geçer. Sonuçta üç kol "aşağı" (halat ucunun tersi yöne) çevrilmiş olur. Uçlar çekilir, kolların rodaları da düzgün şekilde itilerek sıkı bir düğüm oluşturulur. Kolları artan kısımları kesilir. Ancak bu düğüm tek başına çok güçlü değildir, ya sadece halatı sonladırmak için kullanılır ya da daha karmaşık düğümlerin bir parçasını oluşturur.
Ceviz yapmakta amaç halatı sonladırmaksa, artan kollar kesilmez, bunlar halat ucundan geriye doğru kolların aralarından kavalye kullanılarak geçirilir. Bu halat dikişi yönteminde her dikişten sonra kolun kalınlığı yarıya indirilirek kolların düzgün çekilde halatın bedeni ile bütünleşmesi sağlanır. Bu şekilde dikilen ipin ucu açılmaz. Dikme yoluyla halat sonladırmanın avantajı, ilmik yapıp bağlamaktan daha pratik olmasıdır, eğer piyanlama yapmak için gırcala gibi bir malzeme elde yoksa.
Aynen Öyle
Aynen Öyle, Türk şarkıcı Ajda Pekkan'ın on yedinci stüdyo albümü. Albüm yıl sonu itibarı ile 70.000 satış rakamını geride bırakmıştır.
Yapım aşaması
Ajda Pekkan, 2006'daki Cool Kadın albümünden sonra, 20 Nisan-20 Haziran 2008 arasında yeni albümü için çalışmalara başladı. Bu albüm için kendisiyle daha önce; Ajda 90, Seni Seçtim, Diva albümlerinde ve Sen İste single'ında çalıştığı söz yazarı ve besteci Şehrazat ile çalışmıştır.
2008 yılı Haziran ayında, Polisan sponsorluğunda, İstanbul, Ankara ve İzmir'de konserler veren sanatçı, albümden "Flu Gibi" ve "Gerisi Hikaye" adlı iki şarkıyı ilk olarak bu konserlerinde seslendirdi ve büyük beğeni topladı. Ayrıca İzmir konserinde, albümü 1 Temmuz'a yetiştirmeye çalıştıklarını, yetişmezse de yine aynı ay içerisinde piyasaya süreceklerini açıkladı. 28 Haziran'da Ajda Pekkan'ın Official Fan Grubu'nda yapılan açıklamaya göre, çıkış parçası "Aynen Öyle", 25 Haziran 2008 Çarşamba günü itibarıyla radyolara gönderildi. Albüm ise 21 Haziran 2008 Cumartesi günü piyasaya sürüldü. Albüm çoğunlukla tekil başarılar elde etti ve Aynen Öyle,Flu gibi ve Yan adlı şarkılar büyük başarı elde etti
Şarkı listesi
1-2-3-4-5-7-8 Düzenlemeler: Volga Tamöz 6 Düzenleme: Mustafa Ceceli 9 Düzenleme: Emre Irmak
Cameron, Missouri
Cameron, Amerika Birleşik Devletleri'nin Missouri eyaletinde yer alan ve Clinton ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2020 tarihinde toplam nüfusu 8.513'tür.
2010 Sayımı
15 Mart 2010 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 9.933 kişi, 300 ev ve, 203 aileden oluştuğu tespit edilmiştir.
Kahramanlar Destanı
Kahramanlar Destanı  (Özgün adı: The Four Feathers, Türkçe anlamı: Dört Tüy), 1939 İngiltere yapımı tarihi serüven filmidir.
Macar asıllı sinemacı Zoltan Korda'nın yönettiği bu film, İngiliz yazar A.E.W. Mason'ın 1902 tarihinde yayımladığı aynı adlı romandan uyarlanmıştır. "The Four Feathers" adlı bu roman Türkiye'de Dört Beyaz Tüy adıyla yayımlanmıştı. Bu film, O tarihe kadar iki kez sinemaya uyarlanmış olan romanın ilk renkli sinema uyarlamasıydı ve Technicolor renk sistemiyle filme çekilmişti. Günümüze kadar toplam yedi defa sinemaya aktarılan romanın aslına en sadık ve en iyi uyarlamasının Zoltan Korda'nın 1939'daki bu filmi olduğu konusunda genel bir kanaat vardır.
Zoltan Korda'nın ağabeyi Alexander Korda'nın yapımcılığını, küçük kardeşi Vincent Korda'nın da sanat yönetmenliğini üstlendiği filmin harici çekimleri konusunun geçtiği Sudan'da yapılmıştı. Film çevrildiği yıl Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye ödülüne, Venedik Film Festivali'nde "Mussolini Kupası"na, ertesi yıl da En İyi Sinematografi Akademi Ödülü'ne aday gösterildi.
1890'lı yıllarda Victoria devri İngilteresinde geçen filmde soylu bir asker ailesinden gelmesine rağmen kişisel bazı nedenlerle savaşa gitmeyi reddeden bir adamın subay olarak orduya katılan yakın arkadaşları tarafından korkaklıkla suçlanması, genç adamın da bu haksız suçlamayı boşa çıkartmak ve cesaretini kanıtlamak için gizlice arkadaşlarının savaştığı denizaşırı topraklara giderek olağanüstü başarılara imza atması anlatılmaktadır.
Konusu
Film 1895 yılında İngiltere'de başlar. Devir Kraliçe Victoria'nın hükümdarlığındaki Victoria devri'dir. Bir süre önce Mısır'ın boyunduruğuna girmiş olan Sudan'da 'Halife' Abdullah İbn Muhammed (John Laurie) sömürgeci Mısır yönetimine karşı bir isyan başlatmıştır. Mahdist Savaşı adı da verilen bu uzun savaşa sonradan İngilizler de katılmış ve Mısır'ın yanında yer almıştır.
İngiltere'de "Kraliyet Kuzey Surrey Alayı" da denizaşırı harekâta çağrılan birliklerden biridir. Nesillerdir asker olan soylu bir aileye mensup Teğmen Harry Faversham (John Clements) birliğinin yola çıkacağı gün ordudan istifa eder. Barışçıl bir kişiliğe sahip olan teğmen savaşa katılmayı istememiş, vicdanî ret hakkını kullanarak subaylıktan feragat etmiştir. Aynı zamanda asker arkadaşı da olan üç çocukluk arkadaşı, Yüzbaşı John Durrance (Ralph Richardson), Teğmen Peter Burroughs (Donald Gray) ve Willoughby (Jack Allen) bu davranışı bir korkaklık olarak görürler. Askerlik, üniforma, asalet, onur gibi kavramlara tartışmasız değer verilen o dönemde Faversham'ın ordudan istifası affedilmez bir ayıp olarak karşılanır. Subayların aynı zamanda birer 'centilmen' de oldukları bu ortamda arkadaşları Faversham'a tepkilerini ince bir biçimde iletirler: Üçü de kendi karvizitlerine korkaklığı simgeleyen birer beyaz tüy iliştirerek arkadaşlarına gönderirler. Nişanlısı Ethne Burroughs (June Duprez) da Faversham'a artık soğuk davranmaya başlamıştır. Faversham ısrarla bir tüy de ondan ister ama nişanlısı bunu reddeder. Bunun üzerine Faversham nişanlısının yelpazesinden bir tüyü koparıp alır. Şimdi elinde dört tüy vardır. Faversham kimseye haber vermeden Mısır'a gider. Orada babasının eski bir arkadaşı olan Dr. Harraz'ın (Henry Oscar) yardımıyla dilsiz bir yerli kılığına bürünerek savaş bölgesine, gizlice arkadaşlarına yardım etmeye gider. Amacı bir korkak olmadığını kanıtlamak ve aldığı tüyleri arkadaşlarına iade etmektir.
Sudan'daki harekâtta Durrance'ın bölüğü, daha önemli bir birliği rahatlatabilmek için genel komutanlıkça gözden çıkartılır ve yem olarak öne sürülür. Çatışmalar sırasında Durrance güneş çarpması sonucunda kör olur. Sudanlıların saldırısında birliği imha olan Durrance da öldü sanılarak çölde bırakılır. Peter Burroughs ve Willoughby de düşmana esir düşerler. Kılık değiştirmiş sözde dilsiz Faversham çölde baygın halde bulduğu Durrance'ı kurtarır. Kör olmuş ve hezeyan geçiren arkadaşını önce çölden geçirir ve Nil nehri kıyılarındaki bir İngiliz birliğinin yakınına bırakarak kaybolur. Gitmeden önce de ondan aldığı tüyü yine onun cüzdanına gizlice sokuşturur. Durrance hayatını kurtaran kişinin korkaklıkla suçladığı arkadaşı olduğunu bilmemektedir, yalnız kendisini kurtaran dilsiz yerlinin cüzdanından bir şeyler çaldığını sanır. Omdurman'da bir zindanda tutulan Peter Burroughs ve Willoughby'yi de, diğer tutsaklarla birlikte bir isyan başlatarak kurtaran Faversham bu kez bu iki arkadaşına gerçek kimliğini açıklar. Ethne acıdığı için Durrance'la nişanlanmıştır. Bir süre sonra Durrance Londra'da Ethne, babası ve aile dostları ile yemekteyken mucizevi kurtuluşuyla ilgili savaş anılarını anlattığı sırada cüzdanından beyaz bir tüyü masaya düşürür. Masadakiler hemen kurtarıcısının Harry Faversham olduğunu anlarlar ama halâ gözleri görmeyen Durrance'a bunu söylemeye cesaret edemezler. Başka bir gün Dr. Sutton'ın kendisine okuduğu bir gazete haberinden kurtarıcısının gerçekte Harry Faversham olduğunu öğrenen Durrance, Ethne'ye bir mektup göndererek nişanı bozduğunu bildirir. Aradan çekilmeye karar vermiştir. Almanya'ya gözlerinin tedavisi için giderken Ethne'yi yeniden Faversham'a bırakır.
Faversham, Ethne, Ethne'nin babası General Burroughs (C. Aubrey Smith), Peter Burroughs, Willoughby ve diğer dostları bir akşam yemeğindeyken General, müstakbel damadına tüylerden üçünü sahiplerine geri vermeyi başardığını ama dördüncüsünü, Ethne'nin tüyünü halâ geri vermediğini hatırlatır. Ethne de tüyü geri alabilmesi için Faversham'dan kendisi için de bir cesaret gösterisinde bulunmasını ister. Bunun üzerine Faversham, General Burroughs'un her zaman anlattığı eski bir savaş anısına müdahele eder ve onun bir hatasını ortaya çıkartır ve bunu da kabullenmesini sağlar. Bu saygın ve sert mizaçlı generalin abartılı hikâyesine itiraz etmeye, hele hele bir hatasını ortaya çıkarmaya o güne kadar kimse cüret edememiştir. Bu da bir cesaret gösterisidir.
Uyarlandığı roman
"Kahramanlar Destanı" (The Four Feathers), İngiliz yazar, politikacı ve asker A.E.W. Mason'ın 1902 tarihinde yazdığı aynı adlı serüven romanından uyarlanmıştır. Roman yazarın en tanınmış eseridir ve İngiltere'de Macmillan Publishers tarafından basılmıştı.
"The Four Feathers" adlı roman, Türkiye'de 1964 yılında Nil Yayınevi tarafından Betül Öztoprak'ın Türkçe çevirisiyle 'Dört Beyaz Tüy adıyla yayımlandı.
Cafer Erçakmak
Cafer Erçakmak (d. 1939, Sivas – ö. 10 Temmuz 2011, Sivas) kapatılan Refah Partisi'nin eski Sivas Belediye meclisi üyesi. 33 yazar, ozan, düşünür ile 2 otel çalışanının öldürüldüğü Sivas Katliamı'nın bir numaralı sanığıdır. 2 Temmuz 1993'te Sivas'ta meydana gelen Madımak Oteli'nin kundaklanıp yakılması olayının faili olarak Interpol Bülteni'yle aranmasına rağmen yeri ancak 10 Temmuz 2011 tarihinde saklandığı Sivas'ta kalp krizi sonucu öldüğünün ihbar edilmesiyle tespit edilebilmiş, bir gün sonra da Yukarı Tekke Mezarlığı'na gizlice defnedildiği ortaya çıkmıştır. Savcılık kararıyla mezarı açılıp yapılan DNA incelemesi sonucu cenazenin ona ait olduğu anlaşılmıştır.
Zulüm (film, 1972)
Zulüm, yönetmenliğini Atıf Yılmaz'ın yaptığı 1972 tarihli Türk filmi.
Ilıca
Ilıca, sıcak su çıkan yerdir.
Zulüm (film, 1972)
Dış bağlantılar
''
NGC 4117
NGC 4117, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Güneyhaçı takımyıldızı yönünde bulunur. S0 tipi bir merceksi galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1788 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Someone's Watching over Me
"Someone's Watching over Me" Kara DioGuardi ve John Shanks tarafından yapılan ve Hilary Duff tarafından seslendirilen bir pop şarkısı.
Şarkı, Duff'ın kendi ismini taşıyan albümünde de bulunmaktadır. Ayrıca, Jeff Rothschild ve J. Shanks şarkıyı tekrar düzenlemiştir. Şarkı, Hilary Duff albümünden çıkan ikinci single'dır. Avustralya'da Top 50'de dokuz hafta listede kalmayı başarmıştır.
2012 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Norveç
Norveç, 2012 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılacak kişiyi belirleyecek "Melodi Grand Prix 2012" kamusal yayın kurumu olan NRK tarafından yapılmaktadır.
Tsunami
Tsunami [ Japoncada liman dalgası anlamına gelen "津波" (つなみ) sözcüğünden] ya da dev dalga, okyanus ya da denizlerin tabanında oluşan deprem, gök taşı düşmesi, deniz altındaki nükleer patlamalar, yanardağ patlaması ve bunlara bağlı taban çökmesi, zemin kaymaları gibi tektonik olaylar sonucu denize geçen enerji nedeniyle oluşan uzun periyotlu deniz dalgalarıdır. Ayrıca kasırgalar da tsunamiye neden olabilir. Önceleri tsunami dalgalarına gelgit dalgaları da denmiştir. Tsunamilerin %80'i Pasifik Okyanusu'nda gerçekleşir.
Yunan tarihçi Thukididis, tsunamilerin denizaltı depreminden kaynaklandığını Peleponnes Savaşı'nın Tarihi adlı kitabında öne sürdü. Tukididis'in, bu öneriyi ileri süren ilk kişi olarak bilinmesine karşın tsunaminin oluşumu hakkında 20. yüzyıla dek pek bir şey bilinmemekteydi. Konu, hâlâ araştırılmaktadır. İlk jeolojik, coğrafik ve oşinografik makaleler, tsunamileri "depremsel deniz dalgaları" olarak adlandırdı.
Tropikal kasırga gibi bazı hava koşulları, büyük alçak basınç alanlarını oluşturarak fırtına dalgalanması denilen fırtınalarda denizin çok yükselmesi olgusuyla meteotsunamilere neden olabilir. Meteotsunamiler de deniz seviyesini gelgit normalin birkaç metre üstünde çıkartabilir. Bu değişim, alçak basınç alanındaki düşük atmosfer basıncından kaynaklanır. Bu fırtına dalgalanması kıyıya erişince çevreyi suya boğarak tsunamiye benzetilebilirler.
Tsunami
"Tsunami" (津波) Japoncada liman dalgası anlamına gelir. Türkçe karşılık olarak "dev dalga" önerilmiştir.
Gelgit dalgası
Tsunamiler bazen gelgit dalgası olarak adlandırılır. Bir zamanlar popüler olan bu terim, tsunaminin en yaygın görünümünden, yani olağanüstü yüksek bir gelgit deliğinden kaynaklanmaktadır. Tsunamiler ve gelgitler, iç kısımda hareket eden su dalgaları üretir, ancak bir tsunami durumunda, suyun iç hareketi çok daha büyük olabilir ve inanılmaz derecede yüksek ve güçlü bir gelgit izlenimi verir. Son yıllarda gelgit dalgası terimi gözden düştü, özellikle bilim camiasında, çünkü tsunamilerin nedenlerinin, suyun yer değiştirmesinden ziyade ayın ve güneşin yerçekimi çekmesi ile üretilen gelgitlerle ilgisi yoktur. "Gelgit" anlamları gelgite "benzeyen" veya gelgit biçimine veya karakterine sahip olsa da, gelgit dalgası teriminin kullanımı jeologlar ve okyanus bilimciler tarafından vazgeçirilmektedir.
Tarih
Japonya tsunami tarihinin en uzun tarihine sahip olsa da, 2004 Hint Okyanusu depremi ve tsunami olayının neden olduğu saf yıkım, modern zamanlarda türünün en yıkıcısı olarak işaret ediyor bu olayda yaklaşık 230.000 insan ölmüştür. Endonezya'nın Sumatra bölgesi de adanın kıyılarında meydana gelen çeşitli depremler ve tsunamilere alışkındır.
Tsunamiler Akdeniz'de ve Avrupa'nın bazı bölgelerinde sıklıkla hafife alınan bir tehlikedir. Tarihsel ve güncel (risk varsayımlarına ilişkin), 1755 Lizbon depremi ve tsunamisi (Azorlar-Cebelitarık Dönüşüm Fayı'nın neden olduğu), her biri onbinlerce ölüme neden olan 1783 Calabrian depremleri ve 1908 Messina depremi ve tsunamisi önemlidir. Tsunami Sicilya ve Calabria'da 123.000'den fazla can aldığı iddia ediliyor ve bu onu Avrupa'nın en ölümcül doğal felaketlerinden biri yapıyor. Norveç Denizi'ndeki Storegga Heyalanı ve Britanya Adaları'nı etkileyen bazı tsunami örnekleri, toprak kayması ve meteotsnamis ağırlıklı olarak deprem kaynaklı dalgalara işaret ediyor.
M. Ö. 426 gibi erken bir tarihte Yunan tarihçi Thukididis, Mora Yarımadası Tarihi adlı kitabında tsunami nedenleri hakkında sorular sordu ve ilk neden okyanus depremlerinin olması gerektiğini savunuyordu. "Bence bu doğal olayın nedeni depremde aranmalıdır. Şokun en şiddetli olduğu noktada deniz geri çekiliyor ve aniden tekrarlanan kuvvetle geri tepme, su baskınına neden olur."Roma tarihçisi Ammianus Marcellinus, MS 365 tsunami İskenderiye'yi harap ettikten sonra yeni başlayan bir deprem, denizin ani geri çekilmesi ve ardından gelen devasa bir dalga da dahil olmak üzere bir tsunaminin oluşumunu tarif etti.
Nedenleri
Bir tsunaminin ana üretim mekanizması, önemli miktarda suyun yer değiştirmesi veya denizin bozulmasıdır. Suyun bu yer değiştirmesi genellikle depremlere, toprak kaymalarına, volkanik patlamalara, buzul buzağılamalarına veya daha nadiren göktaşları ve nükleer testlere bağlıdır.
Sismisite
Tsunamiler, deniz tabanı aniden deforme olduğunda ve üstteki suyu dikey olarak yer değiştirdiğinde oluşabilir. Tektonik depremler, Dünya'nın kabuk deformasyonu ile ilişkili belirli bir deprem türüdür; bu depremler denizin altında meydana geldiğinde, deforme olmuş alanın üzerindeki su denge konumundan çıkar. Daha spesifik olarak, yakınsak veya levha tektoniği sınırları ile ilişkili itme hataları aniden hareket ettiğinde, ilgili hareketin dikey bileşeni nedeniyle su yer değiştirmesine neden olduğunda bir tsunami oluşturabilir. Normal (Genişlemeli) faylar üzerindeki hareket de deniz tabanının yer değiştirmesine neden olabilir, ancak bu tür olayların sadece en büyüğü (tipik olarak dış hendekte şişme ile ilgili) 1977 Sumba ve 1933 Sanriku olaylarıdır.
Tsunamiler denizde küçük bir dalga yüksekliğine ve çok uzun bir dalga boyuna sahiptir (genellikle yüzlerce kilometre uzunluğunda, normal okyanus dalgalarının dalga boyu sadece 30 veya 40 metredir), bu yüzden genellikle denizde fark edilmeden geçerler ve normal deniz yüzeyinin genellikle yaklaşık 300 milimetre (12 inç) üzerinde hafif bir şişlik oluştururlar. Herhangi bir gelgit durumunda bir tsunami meydana gelebilir ve gelgitlerde bile kıyı bölgelerini sular altında bırakabilir.
1960 Büyük Şili depremi (Mw 9.5), 1964 Alaska depremi (Mw 9.2), 2004 Hint Okyanusu depremi (Mw 9.2) ve 2011 Tōhoku depremi (Mw 9.0) tsunamiler(teletsunami olarak bilinir) üretene güçlü megathurst depremlerine örnektir tüm okyanusu geçebilir. Japonya'daki daha küçük (Mw 4.2) depremler, kıyı şeridinin parçalarını tahrip edebilen ancak bir seferde sadece birkaç defa meydana gelebilen tsunamileri tetikleyebilir.
Heyelanlar
1950'lerde, daha önce mümkün olduğuna inanılandan daha büyük tsunamilerin dev denizaltı heyelanlarından kaynaklanabileceği keşfedildi. Enerji suyun emebileceğinden daha hızlı bir oranda aktarıldığı için, bunlar büyük su hacimlerini hızla yer değiştirir. Alaska'daki Lituya Körfezi'ndeki dev bir heyelanın 524 metre (1.719 ft) yüksekliğe sahip kaydedilen en yüksek dalgaya neden olduğu 1958'de doğrulandı.
Başka bir heyelan-tsunami olayı 1963 yılında Monte Toc'tan devasa bir heyelanın İtalya'daki Vajont Barajı'nın arkasındaki rezervuara girmesiyle meydana geldi. Ortaya çıkan dalga 262 metrelik (860 ft) yüksek barajın üzerinden 250 metre (820 ft) yükseldi ve birkaç kasabayı yok etti. Yaklaşık 2.000 kişi öldü. Bilim adamları bu dalgaları megatsunami olarak adlandırdılar.
Bazı jeologlar volkanik adalardan gelen büyük heyelanların,örn. Kanarya Adaları'ndaki La Palma'daki Cumbre Vieja, okyanusları geçebilen mega tsunamiler üretebilir, ancak bu birçokları tarafından tartışılır.
Genel olarak, heyelanlar esas olarak kıyı şeridinin daha sığ kısımlarında yer değiştirmeler meydana getirir ve suya giren büyük heyelanların doğası hakkında bir varsayım vardır. Bunun daha sonra kapalı koylarda ve göllerdeki suyu etkilediği gösterilmiştir, ancak kaydedilmiş tarih içinde bir transokeanik tsunamiye neden olacak kadar büyük bir heyelan meydana gelmemiştir. Bu olay için müsait konumların Hawaii'nin Büyük Adası, Cape Verde Adaları'ndaki Fogo, Hint Okyanusu'ndaki La Reunion ve Kanarya Adaları'ndaki La Palma adasındaki Cumbre Vieja olduğu düşünülmektedir; diğer volkanik okyanus adalarıyla birlikte.
Bromtimol mavisi
Bromtimol mavisi, zayıf asit ve bazlar için kullanınan bir kimyasal pH indikatörüdür.
Bromtimol mavisi karışımda zayıf bir asitmiş gibi davranır ve bununla birlikte sırasıyla sarı veya mavi olarak gözükerek karışımda bulunan maddenin asit ya da baz olduğunu gösterir. Nötr çözeltilerdeki hali yeşil renktedir. Genelde bir sodyum tuzu olarak katı halde satılır. Laboratuvarlarda biyolojik boya maddesi olarak işlev görür. Mikroskop altında hücre duvarlarını ve çekirdeklerini tanımlamak amacıyla da kullanılır. Bromtimol mavisinin pH renk skalası
Kullanım
Bromtimol mavisi genellikle havuzların, akvaryumların sularında bulunan karbondioksit miktarını hesaplamak amacıyla kullanılır (Karbondioksit zayıf bir asit özelliği gösterir). Bu kimyasal ayrıca bitkilerin fotosentetik aktivitelerini ve solunum hareketlerini incelemek amacıyla kullanılır. Laboratuvarlarda ise biyolojik boya maddesi olarak işlev görür. Mikroskop altında hücre duvarlarını ve çekirdeklerini tanımlamak amacıyla da kullanılır.
Bromtimol mavisi için en çok kullanılan deney, içerisinde bromtimol mavisi bulunan bir tüpe üf-lemektir. Tüpe üflendiği zaman, ağızdan çıkan karbondioksit asitlik özelliği gösterdiğinden dolayı bromtimol mavisi yeşilden sarıya döner.
Tsunami
Meteorolojik
Bazı meteorolojik koşullar, özellikle berometrik basınçtaki hızlı değişiklikler, bir cephenin geçişi ile görüldüğü gibi, sismik tsunami ile karşılaştırılabilir dalga boylarına sahip dalga trenlerine neden olacak kadar su kütlelerini yerinden edebilir, ancak genellikle bu düşük enerjilidir. Bunlar esasen dinamik olarak sismik tsunami ile eşdeğerdir, tek fark, meteotsunamisin önemli sismik tsunamilerin transokean erişiminden yoksun olması ve suyu yer değiştiren gücün, meteotsunamisin anında yaratıldığı şekilde modellenemeyeceği bir süre boyunca sürdürülmesidir. Düşük enerjilerine rağmen, rezonansla çoğaltılabilecekleri kıyı şeritlerinde, bazen lokalize hasara ve insan hayatı kaybına neden olacak kadar güçlüdürler. Büyük Göller, Ege Denizi, İngiliz Kanalı ve yerel bir isme sahip olacak kadar yaygın olan Balear Adaları da dahil olmak üzere birçok yerde belgelendi. Yıkıcı meteotsunamilerin bazı örnekleri Nagasaki'de 31 Mart 1979 ve Menorca'da 15 Haziran 2006,
Meteotsunamiler fırtına dalgalarıyla karıştırılmamalıdır, Tropikal siklonların düşük barometrik basıncı ile ilişkili deniz seviyesinde yerel artışlar, ne de güçlü kıyı rüzgârlarından kaynaklanan deniz seviyesinin geçici olarak yerel olarak yükselmesi durumuyla karıştırılmamalıdır. Fırtına dalgalanmaları ve yerleşimi şiddetli havalarda kıyı taşkınlarının tehlikeli nedenleridir, ancak dinamikleri tsunami dalgalarıyla tamamen ilgisizdir. Dalgaların yaptığı gibi, kaynaklarının ötesine yayılamazlar.
İnsan yapımı veya tetiklenen tsunamiler
Tektonik bir silah olarak en az bir tsunami dalgası yaratma potansiyeli üzerine çalışmalar yapılmıştır.
İkinci Dünya Savaşı'nda Yeni Zelanda Askeri Kuvvetleri, bugünkü Shakespear Bölge Parkı alanında patlayıcılarla küçük tsunamiler yaratmaya çalışan "Project Seal'ı" başlattı; girişim başarısız oldu.
Bir düşman kıyı şeridinin yakınında tsunamiye neden olmak için nükleer silah kullanma olasılığı konusunda önemli spekülasyonlar oldu. İkinci Dünya Savaşı sırasında bile geleneksel patlayıcıların kullanıldığı fikrinin incelenmesi araştırıldı. Amerika Birleşik Devletleri tarafından Pasifik kanıtlama alanındaki nükleer testler kötü sonuçlar doğurmuş gibi görünüyordu. Crossroads Operasyonu, biri hava diğeri sualtı olmak iki adet 20 kiloton TNT (84 TJ) bomba ateşlendi, Bikini Atolü lagününün sığ (50m(160 ft)) sularının üstünde ve altında. En yakın adadan yaklaşık 6 km (3.7 mil) mesafedeki kıyı şeridene dalgalar ulaştığında 3–4 m'den (9,8-13,1 ft) daha yüksek değildi. Diğer sualtı testleri, başta Hardtack I /Wahoo (derin su) ve Hardtack I/Umbrella (sığ su) sonuçları doğruladı. Sığ ve derin sualtı patlamalarının etkilerinin analizi, patlama enerjisinin kolayca derinlik üretmediği, tsunami olan tüm okyanus dalga formları; Enerjinin çoğu buhar oluşturur, suyun üzerinde dikey çeşmelere neden olur ve sıkıştırma dalga formları oluşturur. Tsunamiler, patlamalarda meydana gelmeyen çok büyük miktarlarda suyun sürekli büyük dikey yer değiştirmeleri ile ayırt edilir.
Özellikleri
Tsunamiler iki mekanizma ile hasara neden olur: yüksek hızda hareket eden bir su duvarının darbe kuvveti ve araziden süzülen ve beraberinde büyük miktarda enkaz taşıyan büyük hacimli suyun yıkıcı gücü, büyük görünmeyen dalgalarda bile.
Günlük rüzgâr dalgalarının dalga boyu (tepeden tepeye) yaklaşık 100 metre (330 ft) ve yüksekliği yaklaşık 2 metre (6.6 ft), derin okyanustaki bir tsunami, 200 kilometreye (120 mil) kadar büyük bir dalga boyuna sahiptir. Böyle bir dalga saatte 800 kilometreden (500 mil/saat) daha fazla hareket eder, ancak muazzam dalga boyu nedeniyle herhangi bir noktadaki dalga salınımı bir döngüyü tamamlamak için 20 veya 30 dakika sürer ve sadece yaklaşık 1 metre (3.3 ft) genliğe sahiptir.) Bu, tsunamileri derin sularda gemilerin geçişlerini hissedemediği yerlerde tespit etmeyi zorlaştırır.
Bir tsunaminin hızı, suyun derinliğinin kare kökünün, yerçekimi nedeniyle hızlanma ile çarpılarak metre cinsinden (10 m/s2'ye yakın) elde edilmesiyle hesaplanabilir. Örneğin, Pasifik Okyanusu'nun 5000 metre derinliğe sahip olduğu düşünülürse, tsunaminin hızı \surd (5000 x 10) = \surd50000 = saniyede \thicksim 224 metre (saniyede 735 feet) karekökü olacaktır, bu da saatte \thicksim 806 kilometre veya saatte yaklaşık 500 mil hıza eşittir. Bu, sığ dalgalarının hızını hesaplamak için kullanılan formüldür. Derin okyanus bile bu anlamda sığdır, çünkü bir tsunami dalgası karşılaştırma ile çok uzun (tepeden tepeye).
Tsunami sahile yaklaştıkça ve sular sığlaştıkça, dalga sığlaşması dalgayı sıkıştırır ve hızı saatte 80 kilometrenin (50 mph) altına düşer. Dalga boyu 20 kilometreden (12 mil) daha az azalır ve genişliği Green yasasına göre muazzam bir şekilde büyür. Dalga hâlâ aynı çok uzun süreye sahip olduğundan, tsunaminin tam yüksekliğe ulaşması birkaç dakika sürebilir. En büyük tsunami hariç, yaklaşan dalga kırılmaz, daha ziyade hızlı hareket eden bir gelgit deliği gibi görünür. Çok derin suya bitişik açık koylar ve sahiller, tsunamiyi daha dik bir cepheye sahip basamak benzeri bir dalgaya dönüştürebilir.
Tsunaminin dalga zirvesi kıyıya ulaştığında, deniz seviyesindeki sonuçta ortaya çıkan geçici yükseliş koşulu olarak adlandırılır. Akma referans deniz seviyesinden metre cinsinden ölçülür. Büyük bir tsunami, saatlerce gelen birden fazla dalgaya sahip olabilir. Sahile ulaşan ilk dalga en yüksek akıntıya sahip olmayabilir. Tsunamilerin yaklaşık %80'i Pasifik Okyanusu'nda meydana gelir, ancak göller de dahil olmak üzere büyük su kütlelerinin olduğu her yerde mümkündür. Bunlara depremler, toprak kaymaları, volkanik patlamalar, buzul buzağıları ve bolidler neden olur.
Korudağ, Çermik
Korudağ, Diyarbakır ilinin Çermik ilçesine bağlı bir mahalledir.
Cevdet Sunay
Ahmet Cevdet Sunay (10 Şubat 1899, Erzurum - 22 Mayıs 1982, İstanbul), Türk asker ve devlet adamı. Türkiye'nin 5. Cumhurbaşkanı ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin 12. Genelkurmay Başkanıdır.
Askerlik yaşamı
Tuğgeneral rütbesi ile 3. Zırhlı Tugay Komutanlığı ve Genelkurmay Harekât Daire Başkanlığı yapmıştır. 1952 yılında Tümgeneral rütbesine terfi etti. Tümgeneral rütbesi ile Genelkurmay Harekât Daire Başkanlığı ve 33. Tümen Komutanlığı görevlerinde bulundu. 1955 yılında Korgeneral rütbesine terfi etti. Korgeneral rütbesi ile 9. Kolordu Komutanlığı, Genelkurmay Harekât Başkanlığı ve Genelkurmay II. Başkanlığı görevlerinde bulunduktan sonra 1958 yılında Orgeneral rütbesine terfi etti. Orgeneral rütbesinde Genelkurmay II. Başkanlığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı görevlerini yürüttü. 2 Ağustos 1960 tarihinde Genelkurmay Başkanlığı görevine atandı. 15 Mart 1966 tarihinde kendi isteği ile emekli oldu ve aynı yıl kontenjan senatörü seçildi.
Cumhurbaşkanlığı (1966-1973)
Cemal Gürsel'in rahatsızlığı sebebiyle görevden ayrılması üzerine, 28 Mart 1966'da Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye'nin beşinci Cumhurbaşkanı seçildi. 28 Mart 1973 tarihine kadar devam eden Cumhurbaşkanlığı döneminde zaman zaman sıkıntılı günler geçirdi. Sırasıyla Süleyman Demirel, Nihat Erim ve Ferit Melen'in hükûmet kurdukları bu dönemde en uzun müddet hükûmet başında kalan (27.10.1965-19.03.1971) Süleyman Demirel'dir. Demirel bu dönem için Sunay'ın ölümünden sonra: "Beş yıl, Cumhurbaşkanı Sunay ile rahat çalıştık. Birbirimizi anlıyorduk. Çankaya ile hükûmet arasındaki bu uyum Türkiye'ye pek çok şey kazandırmıştır" demiştir.
Türkiye'de sol hareketin ivme kazanması, CHP'nin "Ortanın Solu" sloganı, Ecevit'in adının duyulmaya başlaması, öğrenciler arasındaki sağ-sol kavgası, Yassıda Mahkemesi'nde yargılanıp hapse mahkûm olan ve Kayseri Kapalı Cezaevinde kalan başta Celâl Bayar olmak üzere Demokrat Parti milletvekillerinin affı ile siyasi haklar verilmesi mevzusunda o günlerin partileri arasındaki mücadele, Suat Hayri Ürgüplü'nün başbakanlığa getirilip (29 Nisan 1972) kurduğu hükûmetin Sunay tarafından önce uygun görülüp sonra reddedilmesi, üniversitelerde zaman zaman arama yapılması, hatta bazen kapatılması, İsmet İnönü'nün irtica ve Nurculuk kelimelerini sık sık tekrarlaması, 1967 Kıbrıs olayları, ABD Başkanı Johnson'un mektubu, Yargıtay Başkanı İmran Öktem'in cenaze merasimindeki olaylar (1969) ve sonrasındaki gösteriler, Birinci Boğaz Köprüsü, İstanbul ve Ankara'da bazı resmî binaların bombalanması Genelkurmay Başkanı Cemal Tural'in Askeri Şûra'ya alınarak Orgeneral Memduh Tağmaç'ın Genelkurmay Başkanı olması (12 Mart 1969), Millî Nizam Partisi'nin kurulması (26 Ocak 1970), İsrail Başkonsolosu'nun kaçırılması ve daha sonra öldürülmesi, üç İngiliz teknisyenin kaçırılıp öldürülmesi, Boğaziçi adlı yolcu uçağının Bulgaristan'a kaçırılması, Deniz Gezmiş ve iki arkadaşının idamı, İsmet İnönü'nün önce CHP liderliğinden daha sonra CHP'den ve milletvekilliğinden istifası, birinci ve ikinci Nihad Erim hükûmetleri (1971-1972), sonra Ferid Melen'in başbakanlığı ve benzeri olaylar ve meşhur 12 Mart Muhtırası Cevdet Sunay'ın cumhurbaşkanlığı döneminde cereyan etmiştir.
Yedi yıllık görev süresini 28 Mart 1973 tarihinde tamamladı ve cumhurbaşkanlığından ayrıldı. Aynı gün Cumhuriyet Senatosu tabii senatörü olarak göreve başladı ve 12 Eylül Darbesine kadar görevini sürdürdü.
Halil Falyalı'nın iddiaları
Sedat Peker'in öne sürdüğü uyuşturucu iddialarıyla gündeme gelen Kıbrıs'lı iş insanı Halil Falyalı, 15 Ekim 2021 tarihinde tutuklanıp mahkemeye sevk edildi. Mahkemede mal varlığı hakkında bilgi veren Falyalı, Cevdet Sunay hakkında şu açıklamalarda bulundu; "Fly Oil adında Kıbrıs'ın üçüncü büyük petrol şirketine sahibim. Bu petrol firması Cevdet Sunay'a aitti ve 1974'ten beri faaliyettedir. 25-30 yıl önce ben satın aldım."
Tsunami
Dezavantajı
Dalgaların pozitif ve negatif bir zirvesi vardır; yani bir sırt ve bir çukur. Bir tsunami gibi yayılan bir dalga durumunda, ilk gelenler de olabilir. Kıyıya ilk ulaşılan kısım sırt ise, karada fark edilen ilk etki büyük bir kırılma dalgası veya ani sel olacaktır. Ancak ulaşılacak ilk bölüm bir çukur ise, kıyı şeridi dramatik bir şekilde azaldıkça, normalde batık alanları açığa çıkaracak bir dezavantaj meydana gelecektir. Dezavantajı yüz metreyi aşabilir ve tehlikeden habersiz insanlar bazen meraklarını gidermek veya maruz kalan deniz tabanından balık toplamak için kıyaya yakın kalırlar.
Zarar veren bir tsunami için tipik bir dalga süresi yaklaşık 12 dakikadır. Böylece, deniz 3 dakika sonra deniz seviyesinin çok altında kalan alanlar ile dezavantaj aşamasında gerilemektedir. Sonraki 6 dakika boyunca, dalga oluğu kıyaya taşabilecek bi sırt haline gelir ve yıkım başlar. Sonraki 6 dakika boyunca, dalga bir sırttan bir oluğa dönüşür ve sel suları ikinci bir dezavantaja dönüşür. Mağdurlar ve enkaz okyanusa sürüklenebilir. Süreç sonraki dalgalarla tekrarlanır.
Yoğunluk ve büyüklük ölçekleri
Depremlerde olduğu gibi, farklı olaylar arasında karşılaştırmaya izin vermek için tsunami yoğunluğu veya büyüklüğünde ölçekler oluşturmak için birkaç girişimde bulunulmuştur.
Yoğunluk ölçekleri
Burada en yakın sahil şeridi boyunca ortalaması alınan "tsunami yüksekliği" dir, tsunami yüksekliği, tsunaminin meydana geldiği sırada su seviyesinin normal gelgit seviyesinin üzerine çıkması olarak tanımlanır. Soloviev-Imamura tsunami yoğunluk ölceği olarak bilinen bu ölçek, NGDC / NOAA ve Novosibirsk Tsunami Laboratuvarı tarafından  tsunami büyüklüğünün ana parametresi olarak derlenen küresel tsunami kataloglarında kullanılmaktadır.
Bu formül şunları sağlar;
2013 yılında, 2004 ve 2011 yıllarında yoğun olarak çalışılan tsunamileri takiben, 12 puanlık yeni bir ölçek önerildi; Entegre Tsunami Yoğunluk Ölçeği (ITIS-2012), değiştirilmiş ESI2007 VE EMS deprem yoğunluğu ölçekleriyle mümkün olduğunca yakından eşleşmesi amaçlanmıştır. .