cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kareem Abdul-Jabbar
Kolej kariyeri
Lew Alcindor, NCAA’in düzenlediği, "çaylaklık yılında oynamama" kuralı yüzünden ilk senesinde çaylak takımında forma giydi. 1967-1969 yılları arasında, koç John Wooden'ın yönetimi altında, takımının yapılan 90 maçın 88'ini kazanarak ve sadece 2'sini kaybederek üç yıllık takım rekorunu kırmasını sağladı. Oynadığı ilk kolej maçında 56 sayı atarak UCLA okul rekorunu kırdı. Kolej kariyeri boyunca üç kez All-American İlk takımında yer alan Lew Alcindor, üç kez NCAA Turnuvası En Seçkin Oyuncu (1967, 1968, 1969), iki kez Yılın Kolej Oyuncusu (1967,1968), ilk defa 1969 yılında Naismith Yılın Kolej Ligleri Oyuncusu seçildi ve üç defa NCAA Erkekler Basketbol Şampiyonluğu (1967, 1968, 1969) elde etti. Ayrıca 1967 ve 1968 yılında USBWA Yılın Kolej oyuncusu (sonradan Oscar Robertson Trophy oldu) ödülüne layık görüldü. Alcindor Helms Vakfı Yılın oyuncusu ödülünü üç kez üst üste alan tek basketbol oyuncusu oldu. 1965-66 sezonunda UCLA Bruin takımı sezon öncesi 1. sıradaydı. Fakat 17 Kasım 1965 tarihinde Alcindor tarafından yönetilen çaylak takımı Pauley Pavilion arenasında yapılan ilk maçta üniversite takımına 75-60 yenildi. Alcindor bu maçta 31 sayı ve 21 ribaund ile oynadı. Şutlarını genellikle smaç basarak attığından Okul yönetimi tarafından 1967 sezonundan sonra Kolej Basketbol maçlarında smaç basmak yasaklandı. 1976-1977 sezonunda bu yasak devam etmiştir. 12 Ocak 1967 tarihinde bir maç sırasında Tom Henderson tarafından Alcindor'un sol Korneası çizildi. Bu sakatlığından dolayı Stanford ve Portland takımlarına karşı oynanacak iki maçı kaçırdı. Profesyonel kariyeri sırasında tekrar korneası çizilmiştir. Sonradan gözü zarar görmesini önleyebilmek amacıyla Koruma gözlüğü takmaya başladı. 1968 yazında, UCLA takımında oynadığı sırada, iki defa Kelime-i şehadet getirerek Sünni Müslüman oldu. Alcindor, ABD'de Afroamerikan'lara uygulanan ırçılığı protesto etmek amacıyla 1968 Yaz Olimpiyatları'nda ABD'nin Basketbol takımına katılmama kararı adı.
Yüzyılın maçı
29 Ocak 1968 tarihinde Alcindor ve UCLA Bruins, Guy Lewis'in koçluk görevini üstlendiği Houston Cougars takımı ile yüzleşti. Bu maç televizyonlarda yayınlanan ilk normal sezon Kolej basketbol maçı oldu ve maçın yapıldığı Houston Astrodom stadyumuna 52,693 katılım oldu. Elvin Hayes 39 sayı ve 15 ribaund ile oynadı-Alcindor sakatlığına rağmen 15 sayı atabildi-ve Houston, UCLA'yı 71-69 yendi. Yüzyılın maçı ismiyle anılan bu maçta UCLA'nın 41 maçlık galibiyet serisi son buldu. Alcindor iyileştiği zaman yapılan maçta UCLA, Houston takımını 101-69 yendi ve Ulusal Şampiyonluğu kazandı.
Saldidae
Saldidae, Saldoidea üstfamilyasına bağlı bir hayvan familyasıdır.
Kareem Abdul-Jabbar
Okul rekorları
Yıllar geçmesine rağmen birçok okul rekorunu hala elinde tutmaktadır:
Çaylak sezonu (1969-1970)
NBA kariyerine başlamadan önce Harlem Gezginleri, kendisine onlarla beraber oynaması karşılığında $1 milyon dolar (koşullar göz önünde bulunduruluğunda $6,5 milyon dolar) önermiş olsa da bu teklifi reddetti ve 1969 NBA Seçmeleri'nde Milwaukee Bucks tarafından 1. tur 1. sıradan draft edildi. 1969 yılında ayrıca American Basketball Association takımlarından New York Nets takımı tarafından da 1. turda seçildi. Fakat Alcindor bu teklifi reddetti. Milwaukee Bucks'un $1.4 milyon dolar (koşullar göz önünde bulundurulduğunda $9 milyon dolar) teklifini kabul etmesinin ardından Nets, Alcindor'a  $3.25 milyon dolar (koşullar göz önünde bulundurulduğunda $21 milyon dolar) teklif etti. Fakat Alcindor "Bir teklif savaşı, buna katılan insanları alçaltır; bu beni 'Flesh Peddler' gibi hissettirir ve böyle bir şey olmak istemem" diyerek bu teklifi reddetti.
Alcindor’un önderliğinde Bucks, NBA Eastern Division’da 56-26’lık seri (bir önceki yıl 27-55'ti) ile 2. sıraya yerleşti. İlk yıl oldukça başarılı bir performans gösteren ve kısa bir sürede ünlü olan Alcindor, sayı (ortalama 28.8) sıralamasında ikinci ve ribaund (ortalama 14.5) sıralamasında üçüncü sırada yer aldı. Bu başarılarından dolayı NBA Yılın Çaylağı Ödülü'ne layık görüldü.
Yükselişi ve ilk şampiyonluğu (1970-1974)
Sonraki sezon Bucks, Cincinnati Royals takımından 31 yaşındaki guard Oscar Robertson'u kadrosuna ekledi. 1970-71 sezonunda 66 galibiyet ile Tek sezonda en çok galibiyet alma rekorunu kıran Milwaukee, art arda 20 maç kazanarak bir rekor daha kırdı. Bu sezon 31.7 sayı ortalaması yakalayan Alcindor, ilk defa NBA En Değerli Oyuncu Ödülü'ne layık görüldü. Ayrıca toplam 2,596 sayı atarak bu sezon en çok sayı atan oyuncu oldu. Playofflarda Bucks, 12-2'lik seri (NBA Finalleri'nde Baltimore Bullets takımı ile oynadığı 4 maç da dahil) ile NBA Şampiyonu oldu. Mayıs 1971 tarihinde, Bucks NBA Şampiyonluğunu kazandığından bir gün sonra, ismini Kareem Abdul-Jabbar (Arapça: كريم عبد الجبار, Karīm Abd al-Jabbār‎‎) olarak değiştirdi. İsminin anlamı "cömert/soylu (Kareem), Allah'ın kulu (Abdul-Jabbar)" Önceden UCLA'da forma giyerken de Müslümandır.
1971-72 sezonunda 34.8 sayı ortalaması ve toplam 2,822 sayı atarak skor şampiyonluğunu pekiştirerek ikinci defa NBA En Değerli Oyuncu Ödülü'ne layık görüldü. Boston Celtics ile 10 Aralık 1971 tarihinde oynanan karşılaşmada attığı 55 sayı kendi kariyer rekoru oldu. Milwaukee de yine sezonu 1. olarak bitirdi. 1974 yılında NBA'deki 5. yılında Abdul-Jabbar, üçüncü kez NBA En Değerli Oyuncu Ödülü'nü kazandı. Aynı sezon 27.0 sayı ortalaması ile üçüncü, 14,5 ribaund ortalaması ile dördüncü, 283 blok ile ikinci ve  0.539 saha içi isabet oranı ile ikinci oldu. Milwaukee'deki başarısına rağmen Abdul-Jabbar, kendi kültüründen fazla kişi olmaması nedeniyle takımından ayrılmak, Los Angeles Lakers ya da New York Knicks'e katılmak istediğini açıkladı.
Hakkında
Tüm zamanların en iyi oyuncularından biri kabul edilen Abdul-Jabbar; UCLA'de 1965-89 yıllarında basketbol literatüründe 5 numara ile tabir edilen merkez pozisyonda oynadı. Kariyeri boyunca 38.387 sayı kaydetti, ki bu sayı NBA'de bir oyuncunun kariyeri boyunca ulaşabildiği en yüksek sayıdır. 6 defa "en değerli oyuncu" (MVP) olma başarısını göstermiş, NBA'de 20 sezon geçirip 1989'da profesyonel basketboldan ayrıldıktan sonra basketbol antrenörlüğü, yazarlık ve oyunculuk yapmıştır.
Ayrıca, Bruce Lee'den dövüş dersleri aldığı da bilinir.
1975 yılında Los Angeles Lakers'a geçen yıldız oyuncu; takıma 1979'da Magic Johnson'ın da dâhil olmasıyla beraber NBA'de iyice öne çıkmış ve 6 şampiyonluktan sonra profesyonel basketbol hayatına veda etmiştir.
Mirası
Abdul-Jabbar, kariyeri boyunca 38.387 sayı atarak NBA tarihinde en çok sayı atan ikinci oyuncudur.
Metaltella
Metaltella, Amphinectidae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.
Kestane şekeri
Kestane şekeri, kestane ve şekerli şerbet karışımı bir tatlı. Bursa'nın meşhur tatlılarından bir tanesidir. Kestane şekeri Bursa ili sınırları içindeki Uludağ'da yetişen kestanelerden yapılmaktadır. Kestane şekeri haşlanmış kestane soyulduktan sonra tülbentlere bağlanarak kaynayan şerbet içine batırılarak yapılır. Kestane şekerinin çikolata vb tatlarla kaplı türleri de vardır.
Tarihi
Birçok dünya dilinde Fransızcadan geçen Marron glacé adıyla bilinen kestane şekerinin günümüzdeki hâliyle ilk 16. yüzyılda üretildiği sanılmaktadır. İlk olarak nerede üretildiği ise Lyon ve Cuneo şehirleri arasında ihtilaflıdır. Bilinen ilk yazılı tarifi 17. yüzyılın sonlarında XIV. Louis'nin saray mutfağına aittir.
Bursa Kestane Şekeri
Bursa Kestane Şekeri; kestane meyvesinin kabuklarının soyulması ve şurup içinde pişirilerek şekerlendirilmesi ile elde edilen bir üründür. Bursa’da 1900’lü yılların başından itibaren meşhur Şekerciler Çarşısında kestane şekeri üretilmeye başlanmıştır. O dönemde Ankara’dan Bursa’ya gelen heyetlerin dönüşte Atatürk’e kestane şekeri götürdükleri bilinmektedir. Kestane şekerinin üretim merkezi uzun yıllar Bursa olmuştur. Bu sebeple Bursa Kestane Şekerinin coğrafi sınır ile ün bağı bulunur. Bursa Kestane Şekerinde meyve oranı en az %63-71 ve şuruplu kestane şekerinde meyve oranı en az %60 olmalıdır. pH değeri ise 5-5,8 arasındadır. Bursa Kestane Şekerinin yapımında kolay soyulabilen, ince kabuklu kestaneler kullanılır. Meyvede kabuk oranı % 25 ve altında olmalıdır. Kabuk renginin çok koyu olmaması tercih edilir.Bursa Kestane Şekerinin rengi kehribar ve sarımsıdır. Çok koyu renkli ve karamelize olmamalıdır. Bursa Kestane Şekeri Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Bozdağ Kestane Şekeri
Bozdağ Kestane Şekeri Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Grönland buzul karotu projesi
Grönland Buzul Karotu Projesi çok uluslu, bir Avrupa araştırma projesidir. Avrupa Bilim Vakfı tarafından organize edilmiştir. Fon, 8 ülke (Belçika, Danimarka, Fransa, Almanya, İzlanda, İtalya, İsviçre ve İngiltere) ve Avrupa Birliği'nden gelmiştir. 1989 yılında Grönland buzul tabakasının zirvesi sondaj alanı olarak seçilmiş, ve 1992 yazında yapılan çalışmalarda ana kayaya kadar ulaşan 3029 metre derinliği esas alınmıştır. Bu çalışmanın amacı, elde edilen buz karotunu analiz etmek buzda depolanan çevresel ve özellikle iklimsel değişiklikler hakkında geniş spekturumlu bilgileri ortaya çıkarmaktır.
Gerçek sondaj çalışmaları, 1992 yılında tamamlanmış olsa da Grönland’ın zirvesinde, buz tabakası gerilim parametrelerini ölçmek ve GRIP deliğini yukarı doğru uzatarak sıcaklık ve deformasyon ölçümlerini ayrıntılı bir şekilde ortaya koyacak son bir saha çalışması yapılmıştır. Grönland Buzul Karotu Projesi ve bu son çalışmanın deneyimleri kullanılarak Antarktika Buzul Çekirdeği Avrupa Projesi (EPICA) için özel bir tatbikat başarılı bir şekilde gerçekleştirildi. Bu tatbikat sayesinde çalışmada kullanılan araçların Antarktika'daki Dome Concordia'da bulunan daha sert çevre şartlarında çalışabileceği tespit edildi.
1990 yılında yapılan ilk sondaj çalışmasında 770 metreye ulaşıldı ve buzun 3840 yaşında olduğu anlaşıldı.1991 yılında, sondaj 2521m derinlikte 40.000 yıllık buzla devam etti ve 12 Ağustos 1992’de yüzeyin 3029 metre altında 200.000 yaşında olduğu tahmin edilen buz kütlesine ulaşıldı. Buzul karotu Kopenhag Üniversitesi'nde saklanmaktadır.
Buzul karotlarından elde edilen izotop oranları 100.000 yıl geriye ulaşan iklimsel varyasyonların ayrıntılı bir kaydını ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, Holosen iklimi son derece istikrarlı olduğuna işaret etmektedir. Yapılan sondajlar neticesinde 8 defa soğuk dönem yaşandığı belirlenmiştir. Buzul karotunda gözlenen Delta-O-18 varyasyonların, Eemian evresinden kalma olduğuna ve, NGRIP dahil olmak üzere diğer kayıtlar tarafından doğrulanmadığına ve şu anda iklim olaylarını temsil etmediğine inanılmaktadır: Eemian evresinin buzullar arası iklimi Holosen kadar istikrarlı görünmektedir.
Grönland’da gerçekleştirilmiş olan buzul sondajları aracılığıyla buzun içinde hapsolmuş bulunan hava kabarcıklarının içerdiği gazlar ile duraylı izotop oranlarının, metan yoğunluklarının ve buz tabakalarının içerdiği toz ve polen gibi malzemelerin incelenmesi sayesinde son 800 by’a ait çok önemli ve detay iklim bilgilerine ulaşılabilmiştir. Çalışmalar son buzul çağı boyunca hızlı iklim değişikliklerini doğrulamıştır. “Greenland Ice Core Project (GRIP)” ile yeni iklim ve diğer coğrafi ortam değişikliklerine ait tarihleme ve ortam tayini verilerine ulaşılmıştır.
Acanthuriformes
Acanthuriformes Percomorpha kladına bağlı bir takımdır.
Taksonomi
Acanthuriformes takımı sınıflandırması:
Privoljsk
Privoljsk, Rusya'nın İvanovo Oblastı'na bağlı Privoljsk rayonunun merkezi olan şehirdir. Şehir, Şaça Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 16 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 16,747'dir.
Bir Ali
Doğu Yemen'de bir köy. Şabva (Arapça: شبوة‎, Šabwa) iline bağlıdır. Arapça'da "Ali'nin Kuyusu" anlamına gelmektedir. İslam öncesi dönemdeki ismi "Qanīʻ" limanı'dır.
Omaniidae
Omaniidae, Leptopodoidea üstfamilyasına bağlı bir hayvan familyasıdır.
When My Baby Smiles at Me (film)
When My Baby Smiles at Me, Walter Lang'ın yönettiği ve Betty Grable ile Dan Dailey'nin oynadığı 1948 yapımı müzikal filmidir. 20th Century Fox tarafından yayınlanan film, popüler 1927 Broadway oyunu Burlesque'e dayanan üçüncü filmdir. Diğerleri The Dance of Life (1929) ve Swing High, Swing Low (1937) filmlerdir. When My Baby Smiles at Me, bu oyunun ilk (ve şu anda tek) tam Technicolor film versiyonudur; The Dance of Life'nın technicolor çekilen birkaç sahnesi vardı, ancak bunlar artık mevcut değildir.
Dan Dailey performansıyla En İyi Erkek Oyuncu dalında Akademi Ödülü adaylığı aldı.
El-Meliha Muharebesi
El-Meliha Muharebesi, Suriye İç Savaşı sırasında, Suriye hükûmetine bağlı askerî birimler ve müttefikleri ile muhalifler arasında, 3 Nisan-14 Ağustos 2014 tarihleri arasında, el-Meliha kasabasında gerçekleşen muharebe. Suriye hükûmetine bağlı birimler ve müttefiklerinin zaferiyle sonuçlanmıştır. El-Meliha'nın kontrolünün ele geçirilmesi sonrasında hükûmete bağlı birimler ve müttefikleri tarafından Rif Şam'da yeni bir taarruz başlatıldı.
Kızılötesi multifoton ayrışma
Kızılötesi çoklu foton ayrışması (Infrared multiple photon dissociation-IRMPD), genellikle orijinal (ana) molekülün yapısal analizi için gaz fazındaki molekülleri parçalamak amacıyla kütle spektrometrisinde kullanılan bir tekniktir.
Nasıl çalışır
Bir kızılötesi lazer, iyonların bulunduğu kütle spektrometresi boşluğuna bir pencereden yönlendirilir. Parçalanma mekanizması, belirli bir çoklu kızılötesi foton iyonu tarafından absorpsiyonu içerir. Ana iyon, bir bağı (veya bağları) kırılıncaya ve iyon gaz fazı fragmanlarına ayrılıncaya kadar daha enerjik titreşim durumlarına heyecanlanır. Güçlü lazer darbeleri uygulanması durumunda, ayrışma iç değerlik elektronlarının iyonlaşması yoluyla ilerler.
IRMPD, çoğunlukla Fourier dönüşümü iyon siklotron rezonansı kütle spektrometrisinde kullanılır.
Hesco bariyerleri
Hesco bariyerleri sel ve askeri saldırılara karşı 1980'lerde Britanyalı bir şirket tarafından üretilmeye başlamış içi kum veya toprakla dolu sepetlerdir. Katlanabilir tel örgü ve astardan oluşan Hesco'lar, sel, patlama ve silahlı saldırılara karşı bariyer olarak kullanılır. Özellikle Irak ve Afganistan'da askeri üslerin korunmasında yoğun olarak kullanılmaktadır.
İlk olarak plaj ve bataklıklarda erozyon kontrolü için tasarlanmış Hesco'lar, 1990'larda güvenlik amacıyla sıklıkla kullanılan bir bariyer olmuştur. Hesko beriyerleri halen doğal felaketlere karşı da kullanılmaktadır. Katrina Kasırgası ve Rita Kasırgası'da setleri güçlendirmek için kullanılmıştır.
Geliştirilmesi
Hesco bariyerleri ilk olarak Britanyalı bir girişimci ve eski bir kömür madencisi olaran Jimi Heselden tarafından 1989 yılında Hesco Bastion Ltd. isimli bir şirket tarafından üretilmeye başlandı.
Montajı
Hesco bariyerleri kum, çamur veya çakıl ile doldurulur. Yerleştirilmesi kum bariyerlere benzer. Hesco bariyerlerinin yerleştirilmesi için iş aracı gerekir ve kum torbası bariyerlere göre çok daha hızlı kurulur. İçi boşaltılıp başka bir yere kolaylıkla taşınabilir.
Farklı boyutlarda üzeritilir. Tipik boyutları 1.4m x 1.1m x 9.8m ile 2.1m x 1.5m x 30m arası değişir.
Koruma
60 santimetre genişliğindeki bir bariyer tüfek mermilerine ve şarapnellere karşı koruma sağlar. 1,2 metre genişliğinde bir Hesco bombalı araç saldırılarına 1,5 metre genişliğinde bir Heco da roket ve el bombası saldırılarına karşı tam koruma sağlar. Kum torbası bariyerlerine göre suya karşı çok daha dayanıklıdır.
Algonkince
Algonkince (kendilerince Anicinàbemowin; İngilizce Algonquin, Algonkin, Anissinapek, Fransızca Algonquin), Kanada'nın Québec ve Ontario eyaletinde yaşayan Algonkinler tarafından konuşulan Algonkin dilleri ailesinin Anişinabe dilleri grubundan bir Kızılderili dilidir. 2006 sayımına göre 2.680 konuşanı vardır ve bunların % 10 kadarı tekdillidir.
Moskova Muharebesi
Moskova Muharebesi veya Moskova Meydan Muharebesi (Alman ordusunun harekât koduyla: Unternehmen Taifun / Tayfun Harekâtı), II. Dünya Savaşı’nın Doğu Cephesi’nde, 1941 yılında Alman ordularının, bir duraklamanın ardından Moskova yönünde yeniden başlattıkları genel taarruzlarıdır. Moskova Muharebesi bazı tarihçiler tarafından II. Dünya Savaşı'nın dönüm noktalarından biri olarak kabul edilmektedir. Sovyet savunması, Hitler'in Barbarossa Operasyonu'nun önemli stratejik hedeflerinden biri olan Moskova'nın ele geçirilmesini engelleyerek savaşın uzamasına ve Barbarossa harekâtının başarısızlıkla sonuçlanmasına neden olmuştur.
Kod adı Tayfun Harekâtı olan Alman stratejik taarruzu, ikili bir kıskaç manevrası olarak planlandı. Moskova'nın kuzeyinden gelen kıskaç kolu (sol kıskaç), 3. Panzer Grubu ve 4. Panzer Grubu tarafından, Moskova - Leningrad demiryolunu kesecek şekilde Sovyet Kalinin Cephesi'ne karşı, kıskacın güney kolu ise 2. Panzer Ordusu tarafından Sovyet Batı Cephesi'ne karşı Tula'nın güneyinden yapılacaktı. Aynı anda 4. Ordu da batıdan doğruca Moskova üzerine ilerleyecekti. Kod adı Wotan Harekâtı olan ayrık bir operasyon, Alman genel taarruzunun son evresine dahil edildi.
Sovyet planı ise iki evreli bir plandı, önce savunma yapılacak, Alman taarruzu durdurulduktan sonra stratejik ihtiyatlarla, stratejik karşı taarruzlara girişilecekti. İlk olarak Sovyet kuvvetleri üç savunma kuşağı ile Moskova Oblastı'nın stratejik savunmasını düzenledi. Bu savunma kuşaklarında yeni teşkil edilen ihtiyat orduları ile Sibirya ve Uzakdoğu Askeri Bölgesi'nden getirilen birlikler mevzilendirildi. Alman saldırısı durdurulduktan sonra Sovyet stratejik karşı taarruzları ve daha küçük ölçekli taarruz operasyonları başlatıldı. Bu karşı taarruzlarla Alman ordularını gerideki Oryol, Viyazma ve Vitebsk'e çekilmeye zorlamak amaçlanmaktaydı. Bu operasyonlarla neredeyse üç Alman ordusu kuşatıldı.
Harekât Öncesi
II. Dünya Savaşı, Alman kuvvetlerinin 1 Eylül 1939 günü Polonya'ya saldırmasıyla resmen başladı. İngiltere 3 Eylül'de, ardından da Fransa Almanya'ya savaş ilan etti. Polonya'ya saldırı öte yandan Almanya'nın Doğu'daki savaşının da başlangıcı olmuştur. Diğer deyişle Almanya, II. Dünya Savaşı'na Doğu'da bir harekâtla başlamıştır. Almanya'nın Batı'daki savaşı 9 Nisan 1940 tarihinde Norveç ve Danimarka'ya yapılan saldırılarla başladı. Alman orduları kısa sürede Norveç ve Danimarka'da kontrolü sağladılar. Wehrmacht 10 Mayıs 1940 tarihinde de Fransa Seferi ile Fransa'ya saldırmıştır. Batı Avrupa'daki en geniş kapsamlı ve en parlak Alman başarısı bu harekât oldu. Fransa'nın neredeyse yarısının işgali ve Alman ordularının Paris'e girmesinden sonra Fransa teslim oldu. Bir sonraki savaş Alman Hava Kuvvetleri Luftwaffe'nin 10 Temmuz 1940 tarihinde İngiliz topraklarına akınlarıyla başladı. İngiltere'nin teslim olmasını sağlamaya yönelen bu hava akınlarında istenen sonuç elde edilemedi. Avrupa'daki bir sonraki savaş, 28 Ekim 1940 - 1 Haziran 1941 tarihleri arasında Balkanlar'da yaşanmıştır. Alman panzer kuvvetleri Balkan topraklarında hızla ilerlediler ve Balkan devletleri birbiri ardına işgal edildi.
Güneyde kuzeyde ve batıda güvenliği sağlayan Hitler, Barbarossa Harekâtı kod adı verilen bir planla Sovyetler Birliği'nin istilasına 22 Haziran 1941 tarihinde başlamıştır. Wehrmacht orduları üç koldan, Kuzey Ordular Grubu, Merkez Ordular Grubu ve Güney Ordular Grubu olarak teşkil edilmiş olarak, müttefiki Rumen ve Slovak ordularının oluşturduğu dördüncü kolla birlikte Sovyet topraklarına taarruz ettiler. Taarruz, Sovyet savunması için tam bir sürpriz oldu, Stavka bu kadar erken bir tarihte saldırı beklemiyor, Molotov-Ribbentrop Paktı'nın getirdiği güvencenin bir süre daha süreceğini varsayıyordu. Luftwaffe, Sovyet Hava Kuvvetleri'nin büyük bir kısmını yerde imha ederken kara kuvvetleri, yıldırım savaşı tekniklerini kullanarak Sovyet topraklarında hızla derinlemesine, zırhlı birliklerse ikili kıskaç manevrasıyla ilerlediler. Özellikle Sovyet Hava Kuvvetleri'nin kayıpları çok ağırdır. Alman taarruzunun ilk günlerinde uçak kayıpları 3.922 olmuştur.
Cephenin merkezinde Temmuz ayı itibarıyla Merkez Ordular Grubu Minsk yakınlarında Bialistok-Minsk Muharebesi'nde birkaç Sovyet ordusunu kuşatmayı başardı. Sovyet hatlarında çok geniş bir gedik oluştu. Sovyet kuvvetlerinin bu gediği kısa sürede kapatma olanağı yoktu, Batı Cephesi kuvvetleri imha edilmiş, Cephe, düzenli bir kuvvet olmaktan çıkmış ve Stavka'nın muharebeye sürebileceği ihtiyatı kalmamıştı. Ağustos ayında, Moskova yaklaşımında önemli bir müstahkem mevki olan Smolensk alındı. Smolensk tarihsel olarak da, Dvina, Dinyeper ve birkaç diğer nehir arasında yer alan bir kara köprüsü olması dolayısıyla Moskova yaklaşımının anahtarı sayılmaktadır. Kara birliklerinin, geniş nehirler üzerinde büyük köprüler inşa edilmesine gerek kalmadan hızla ilerleyebilmelerine olanak sağlamaktadır. Smolensk civarındaki Sovyet savunmasının durumunun umutsuz olmasına karşın 10 Temmuz'dan 10 Eylül'e kadar iki ay süreyle direnmeyi sürdürdüler. Bu şiddetli çatışmalar Smolensk Muharebesi olarak bilinir.
Kuzey kanattan taarruz eden 4. Panzer Grubu Leningrad üzerine ilerlerken birinci haftanın sonunda bölgedeki Sovyet zırhlı birliklerinin % 90'ını imha etmişlerdir. Kuzey Ordular Grubu kuvvetleri Baltık Devletleri'ni hızla geçerek ilerlediler ve Leningrad yakınlarındaki Luva savunması önünde neredeyse bir ay boyunca saplanıp kaldılar. Daha sonra 30 Ağustos'ta Neva Nehri'ne ulaşarak Leningrad'ın son demiryolu bağlantısını kestiler. Son kara bağlantısı ise 8 Eylül'de Lagoda Gölü'ne ulaşılarak kesildi.
Merkezde 2. Panzer Grubu ve 3. Panzer Grubu, Bialistok çevresindeki Kızıl Ordu birliklerini kuşatarak Minsk'te birleşmek üzere ilerlediler. Bu panzer grupları 27 Haziran'da Minsk'in doğusuna temas kurarak geniş bir bölgedeki Kızıl Ordu birliklerini kuşattı ve bu birliklerin büyük bir kısmı geriden gelen piyade kolordularının katılımıyla Bialistok-Minsk Muharebesi sırasında imha edildi. Bialistok ve Misnk civarınaki bu kuşatma ve çatışmalarda Kızıl Ordu birliklerinin ölü, yaralı, tutsak olarak 600 bin kayıp verdiği kabul edilmektedir.
Cephenin güney kanadında Sovyet kuvvetleri daha sert bir direnme gösterdiler. Sovyet mekanize kuvvetleri 26 Haziran'da Alman 1. Panzer Grubu'na bin tanktan oluşan bir kuvvetle taarruz etti. Doğu Cephesi'nin en kanlı çatışmalarından biri olan Brodi Muharebesi sonunda Sovyet tanklarının 800 kadarı imha oldu. Bu yenilgi üzerine bölgedeki Kızıl Ordu birllikleri bir stratejik geri çekilmeyle durumlarını korumaya çalıştılar.
General Guderian'ın 2. Panzer Grubu ileri panzerleri 10 - 11 Temmuz'da Dinyeper'i önemsiz sayılabilecek bir, hızla ilerleyerek 3. Panzer Grubu'yla birlikte 26 Temmuz'da Smolenk'i kuşatmıştır. On gün süren çatışmalar sonunda 180 bin Sovyet askeri tutsak alınmıştır. Guderian ilerlemesine devam ederek 20 Temmuz'da Yelnya'yı, hemen ardından 1 Ağustos'ta Roslavl'ı aldı.
Harekâtın Smolensk'den sonraki operatif hedefleri daha önce revize edildi. Hitler, 19 Temmuz'da çıkardığı bir emirle beklenen hedef olan Moskova yerine Kiev'i gösterdi. Merkezden iki panzer grubu alınarak biri güneye, Kiev bölgesindeki, diğeri de Smolensk - Leningrad arası bölgedeki Kızıl Ordu birliklerini kuşatmak üzere sevk edildi.
Moskova yönünde bir ilerleme, cephenin merkezinde çok geniş ve derin bir çıkıntı yaratacaktı ve bu çıkıntının her iki yanı, Kızıl Ordu'nun kanatlardan girişeceği karşı taarruzlar karşısında savunmasız olacaktı. Öte yandan Hitler, Almanya'nın Ukrayna'dan gelecek maden - mineral ve gıda maddelerine gereksinmesi olduğunu düşünüyordu. Bu nedenlerle Wehrmacht'a ilk hedefin Don Havzası olduğu, Moskova'ya bu bölgenin kontrol altına alınmasından sonra yönelineceği yönünde emir verildi. General Guderian'ın 2. Panzer Grubu, General Gerd von Rundstedt'in büyük bir Kızıl Ordu kuvvetinin bulunduğu Kiev'e yapacağı taarruzu desteklemek üzere güneye döndürüldü. Stavka'nın 29 Haziran'daki bir toplantısında Jukov, Kiev'deki kuvvetlerin daha doğudaki bir hatta çekilmesini önermiş ve bu öneri Stalin tarafından geri çevrilmişti. Bu durum gerek Aleksandr Vasilevski'nin gerek Georgi Jukov'un anılarında belirtilmektedir. Neticede Kiev Muharebesi ile birkaç Sovyet ordusu Wehrmacht tarafından, çok geniş bir kıskaç manevrasıyla kuşatıldı ve imha edildi. Kuşatmanın 16 Eylül'de tamamlanmasıyla Kızıl Ordu 450 binin üzerinde askerini kaybetmiş oldu. Kuşatma dışında kalan Sovyet kuvvetleri,19 Eylül'de çekilmek zorunda kaldılar. Kiev'den çekilme önerisi Jukov'a, Genelkurmay Başkanlığı görevinden alınmasına mal olmuştu, fakat Alman kuşatması konusundaki öngörüsü doğru çıkmıştı. Alman kuvvetlerinin cephenin güney kesiminde ileri hareketleri önündeki en büyük engel bu şekilde kalkmış oldu. Kiev Muharebesi'nin sonuçlanmasından sonra Hitler Moskova üzerine genel bir taarruzun başlatılması emri vermiştir.
Haziran - Ekim ayları arasında Sovyet kuvvetleri yaklaşık 3 milyon tutsak vermişlerdi. Kızıl Ordu mevcudu 4,7 milyondan 2,3 milyona düşmüştü. Tüm savaş boyunca Kızıl Ordu'nun en zayıf olduğu dönemdir bu dönem. Açıktır ki Kızıl Ordu'nun Tayfun Harekâtı arifesine kadar uğradığı zayiat sadece bu değildir. Ölü, yaralı ve kayıp olarak uğranılan zayiat da (Eylül ayı başları için) 2,4 milyon rakamına eklenmelidir. Öte yandan Barbarossa Harekâtı'nın ilk haftalarında büyük miktarda ikmal malzemesi, başta mühimmat, akaryakıt, gıda maddeleri olmak üzere elden çıkmıştı ve çok sayıda nakliye aracı ile nakliye hayvanı kaybedilmişti.
İşgalin yol açtığı tablo ise en az bu derecede kötü bir tablodur. Alman işgali altındaki Sovyet nüfusu 80 milyondur, toplam nüfusun yüzde kırkı. İşgal edilen bölgelerle Sovyet ekonominisi, endüstriyel kapasitesinin üçte birini, kömür üretiminin yüzde altmış üçünü, çelik üretiminin yüzde elli sekizini, demir cevheri rezervlerinin yüzde yetmişini, alüminyum rezervlerinin yüzde altmışını ve tarım alanlarının yüzde kırk yedisini kaybetmiş durumdadır.
Planlama
Hitler için Moskova en önemli askeri ve politik hedefti, kentin teslim olmasının kısa sürede Sovyetler Birliği'nin genel bir çöküşe sürüklenmesine yol açacağına inanıyordu. Alman Genelkurmay Başkanı General Franz Halder daha 1940 yılında güncesine şunları yazmıştır. "En iyi çözüm, Moskova üzerine doğrudan bir saldırı olacaktır." Bu nedenle hacim olarak daha büyük ve iyi teçhiz edilmiş Merkez Ordular Grubu için birincil hedef Moskova'ydı. Hitler, Tayfun Harekâtı ile ilgili emrini (35 Sayılı Emir ) 6 Eylül 1941 tarihinde çıkardı.
Tayfun Harekâtı'na katılacak Alman kuvvetleri üç ordu, 2. Ordu, 4. Ordu 9. Ordu ve onları destekleyen üç panzer grubu, 2. Panzer Ordusu, 3. Panzer Grubu, 4. Panzer Grubu ile hava unsuru olarak Luftwaffe'nin hava filosu Lufttlotte 2'den oluşmaktadır. Bu kuvvetler, Kuzey Ordular Grubu'ndan 4. Panzer Grubu ve 2. Ordu ile, Güney Ordular Grubu'ndan da iki panzer, bir mekanize kuvvetle takviye edilmiştir.
Bu takviyeler sonucunda Merkez Ordular Grubu, 22 Haziran 1941 tarihindeki orijinal durumuna göre 20 tümenlik ek bir kuvvet almış oldu. Netice olarak Tayfun Harekâtı'nın kuvvetleri, 50 piyade tümeni, 14 panzer tümeni, 8 mekanize tümen ve 4 güvenlik tümeninden oluşmaktadır. Diğer yönden bu kuvvetler, Doğu Cephesi'nde muharebeye giren tüm Alman birliklerin yüzde 43'ünü ve tüm zırhlı kuvvetlerin ise yüzde 74'ünü kapsamaktaydı. Güç olarak ise bu kuvvetler, toplamda 1.800.000 kişilik bir kuvvettir. Ağır silahlar ise 14 bin parça top ve havan ile 1.700 tanktan oluşmaktadır.. Merkez Ordular Grubu bünyesinde ayrıca özel polis birlikleri ve SD unsurları da katıldı. Bu teşkil "Moskova Grubu" olarak adlandırıldı. Görevleri devlet ve parti otoritesini yıkmak, önde gelen sendika liderlerini, sosyal, ekonomik, kültürel ve bilimsel alanlarda etkili olan kişileri tutuklamaktır.
Muharebeye sürülen hava gücü esasen zayıflamıştı. Harekâtın başladığı 22 Haziran'dan itibaren Alman Hava Kuvvetleri, 1.603 uçak kaybetmiştir ve 1.028 uçak da hasar görmüştür. Neticede Luftflott 2'nin elinde muharebe edebilecek durumda 549 uçak vardır. Bu uçaklar, 158 bombardıman ve pike bombardıman uçağı ile 172 avcı uçağıdır.
Alman planı, Moskova'nın kanatlardan kuşatma manevrasıyla ele geçirilmesi prensibine dayandırılmıştır. Ancak Moskova batısındaki Viyazma ve Bryansk bölgelerinde büyük Sovyet kuvvetlerinin bulunması nedeniyle ikili kanatlardan kuşatma planı geliştirildi. Viyazma ve Bryansk'taki Kızıl Ordu birliklerinin kuşatılması görevi, Alman taarruz gruplarının iç kanatları tarafından yapılacaktı. Bu kuşatmalar da ikili bir manevra olarak planlandı. Viyazma bölgesi, Alman taarruzunun merkez kesimindeki kuvvetler tarafından kuşatılacak, güney kesimdeki kuvvetlerin sağ kanadı kuzeye doğru geniş bir çark hareketi yaparak bu kuvvetlerle birleşecek ve böylece Bryansk bölgesindeki Sovyet birliklerini de kuşatmış olacaktır. Moskova'nın kuşatılması ise, Alman taarruz gruplarının dış kanatları tarafından yapılacaktı. Kuzeyde Kalinin, güneyde Tula yönünde daha derinlemesine ilerlemeyle kent kuşatılacak, bu kuvvetler kentin doğusunda Noginsk'de birleşerek kenti çevirecekti.
Taarruz tertiplenmesi
Tayfun Harekâtı'nın esas olarak Merkez Ordular Grubu sorumluluğunda olmasına karar verildikten sonra ordular grubu kadrosu özellikle zırhlı kuvvetler yönünden takviye edilmiştir. En büyük takviye, Kuzey Ordular Grubu emrinden aktarılan 4. Panzer Grubu'dur.
Öte yandan ordular grubu içinde de birlik kaydırmalarına gerek duyuldu. General Guderian'ın emrindeki 46. Panzer Kolordusu 4. Panzer Grubu emrine verildi. Bunların yerine daha önce Grup emrinden alınmış olan 1. Süvari Tümeni ile 48. Panzer Kolordusu, 34. Kolordu ve 35. Kolordu General Guderian emrine verildi.
Taarruz genel hatlarıyla, Merkez Ordular Grubu'nun üçlü gruplanmasına dayandırılmıştır.
Merkezde kuzeyden güneye 6. Kolordu, 41. Panzer Kolordusu, 56. Panzer kolordusu, 5. Kolordu ve 7. Kolordu olarak taarruz edilecektir. 41. Panzer Kolordusu derinlemesine bir ilerleme yaparken 56. Panzer Kolordusu geniş bir kavis çizerek Viyazma yönünde taarruz edecek, 5. Kolordu ise Viyazma batısına çekilecek olan Sovyet kuvvetlerini kuzey yanından saracaktır.
General Guderian kuvvetlerini, Gloçov - Oryol genel istikametinde taarruz etmek üzere tertiplemiştir. Merkezde 24. Panzer Kolordusu, sağda (Putivl bölgesi) 48. Panzer Kolordu, solda ise (Şostka civarı) 47. Panzer Kolordusu şeklinde taarruz düzeni alındı. Piyade kolorduları ise panzer kolordularının gerisinde 34. Piyade Kolordusu sağda, 35. Piyade Kolordusu solda olmak üzere geriden ilerleyeceklerdir. Harekât öncesinde Guderian emrine 100 panzerlik bir takviye gönderildi. Ancak bu panzerlerden 50 tanesi yanlışlıkla Orşa'da trenden indirildiği için harekâta çok daha geç tarihlerde katılabilmiştir.
Hazırlıklar
Alman kuvvetlerinin karşısında, üç Sovyet Cephesine bağlı, birkaç aydan beri yoğun çatışmalara katılmış olan ve bu yüzden muharebe yorgunluğu içindeki kuvvetler bulunmaktadır. Moskova savunması için toplanmış olan kuvvetler, 1.250.000 kişilik bir kuvvet olup bin tank ve 7.600 topu bulunmaktadır. Sovyet Hava Kuvvetleri de çok büyük kayıplara uğramıştı, bazı kaynaklara göre 7.500, bazı kaynaklara göre ise 21.200 uçak kaybetmişti. Sovyet ekonomisi olağanüstü endüstriyel başarıları ile kayıpları karşılamaya başladı ve Sovyet Hava Kuvvetleri, 578 adeti bombardıman olmak üzere 936 uçağı, başkentin savunması için harekete geçirdi. Bununla birlikte takviyelerle bile Sovyet hava gücü, savaş öncesindekinin dörtte birine düşmüştü. Sadece sayısal üstünlükle Alman kuvvetleri için büyük bir tehdit oluştursa da Sovyet birliklerinin yerleşimi yetersizdi. Birliklerin çoğu, tek bir hat üzerinde mevzi almışlardı ve geride ihtiyat ya çok azdı ya da hiç yoktu. General Vasilevski anılarında bu duruma işaret etmektedir. Başlangıçta Sovyet savunmasının iyi hazırlanmış olduğunu, birliklerin yerleşimi konusundaki handikapta, önceki evrelerdeki Alman başarısının büyük payı olduğunu ifade etmektedir. Bundan başka bazı Sovyet birlikleri, muharebe deneyimi konusunda oldukça zayıftı. Bazı önemli silahlar da yetersiz sayıdaydı, örneğin tanksavar silahları. Üstelik tankların çoğu da eski modeldi.
Stavka kent çevresinde geniş ölçüde ve yaygın bir savunma kurmaya başladı. En ileride Rijev - Viyazma savunması düzeni, Rijev - Viyazma - Bryansk hattında, kentten yaklaşık 200 km ileride kuruldu. İkinci hat, Mozhaisk savunma hattı, çift hat olarak Kalinin - Mozhaisk - Kaluga hattına yayılmıştı. Bu savunma hattı, Moskova'nın 112 km kuzeyindeki, Moskova'nın kullanma suyu gereksinmesini karşılamak üzere oluşturulmuş Volga kıyısındaki göletten başlayıp kentin yaklaşık 90 km güneyinde Oka Nehrine kadar kabaca bir yarım daire oluşturmaktadır. Üçüncü savunma kuşağı Moskova Savunma Bölgesi olarak kenti etrafını çevreleyen bir savunma kuşağı olarak inşa edildi. Bu tahkimatların inşasına, çoğu kadın ve genç kız olmak üzere sivil halktan da 500 bin kişi katılmıştır. Bu çalışmalarda 30 km ejder dişleri, 19 bin taşınabilir bir engel türü olan "kirpi engel", 26 km dikenli tel ve 10 km barikat oluşturuldu. Ayrıca sivillerin katıldığı bir iç savunma düzeni organize edildi. Tüm semtlerde, sokak savaşı koşullarına göre eğitilen tank imha taburları düzenlendi. Hava savunma taburlarında 24 bin Moskovalı görev aldı. Birçok ev, topçu mevzi ve makineli tüfek yuvası haline getirildi. Açıkçası şehrin tümü müstahkem mevkiye dönüştürülmüştü. Kente Alman taarruzu başlatıldıktan sonra 19 Ekim'de Moskova'da kuşatma durumu ilan edilmiştir. Bu aşamadan itibaren de Moskovalılar savunmada görev üstlendi ve muharebe alanlarının hemen gerisinde tertiplendiler. Tüm bu savunma hatlarının inşa çalışmaları Temmuz ayı ortalarından itibaren sürdürülmektedir. En önemli savunma hattı olan Mozhaisk Savunma Hattı, Eylül ayı sonlarında ancak yarı yarıya tamamlanmış durumdadır. Diğer üç tahkimat olan Volokolamsk, Maloyaroslavets ve Kaluga'nın durumu da yaklaşık olarak aynıdır.
Alman ilerlemesinin hızlı olması nedeniyle Moskova taarruzu başladığında bu savunma düzeni henüz tam olarak hazır değildi. Dahası Alman saldırı planından oldukça geç haberdar olundu. Sovyet birlikleri, genel bir savunma alarmına ancak 27 Eylül'de geçebildi. Öte yandan yeni Sovyet tümenleri Volga'da, Asya'da ve Urallar'da teşkil ediliyordu, ancak muharebeye sürülmeleri birkaç aylık bir süre gerektirecekti.
Taktik tertiplenme
Eylül ayı başlarında Moskova savunmasında yer alan Kızıl Ordu tümenlerinin ortalama mevcudu 3 bin kadardır.
Ancak savaşın bu devresinde Kızıl Ordu'nun ikmal sorunları daha da ağırlaşmıştı. Mühimmat, benzin, uçak yakıtı ve nakliye araçları, önceki muharebelerde büyük ölçüde harcanmıştır. Öte yandan Alman generallerin tanıklık ettiklerinin tersine, belirgin bir kışlık giysi açığı vardır.
Moskova savunmasına katılan Kızıl Ordu askerleri, ülkenin batısındaki askerlerin yüzde kırkını oluşturmaktadır. Bu birlikler, 193 bini yeni silah altına alınan askerler olmak üzere toplamda 1.250.000 kişidir. 83 piyade tümeni, 2 mekanize tümen, 9 süvari tümeni ve toplam 13 tank tugayı. Tümenlerin savunmadaki yerleri ise, 66 piyade tümeni cephe hattında, 17 piyade tümeniyle 7 tank tugayı ikinci kademededir. Diğer birlikler, 12 piyade tümeni ve 6 tank tugayı ihtiyat olarak tutulmaktadır. Tüm bu birliklerde 990 tank, 7.600 top ve havan ile 863 uçak bulunmaktadır.
Wehrmacht
Moskova genel taarruzuna katılacak Alman kuvvetleri 2. Panzer Ordusu, 3. Panzer Grubu, 4. Panzer Grubu, 4. Ordu ve 2. Ordu'dur.
Kızıl Ordu
Moskova savunmasında üç Sovyet Cephesi yer almıştır. Batı Cephesi, Bryansk Cephesi ve İhtiyat Cephesi. Batı Cephesi Mareşal Semyon Timoşenko komutasında idi. Ancak 10 Ekim'de Stalin'in emriyle Georgi Jukov komutayı devralmıştır. Bryansk Cephesi Andrey Yeryomenko, İhtiyat Cephesi ise Mareşal Semyon Budyonni komutasındadır. Bu üç Cephenin toplam kuvveti 1.250.000 erat ve subay, 7.600 top ve havan, 990 tanktır.
Viyazma
Alman taarruzu sol kanatta 3. Panzer Grubu ve 9. Ordu ile Duhovşçina bölgesinden, 19. ve 30. ordular arasından vurdu. Kısa bir süre sonra, 49. Ordu cephesini de yararak 20–30 km ilerleme sağlandı ve harekâtın dördüncü gününde, 6 Ekim'de 56. Panzer Kolordusu'yla Viyazma'ya ulaştı. Aynı sırada taarruzun merkez kesiminde 4. Panzer Grubu ve 4. Ordu, 24. Ordu ve 43. Ordu savunmasını, ardından 33. Ordu cephesini yardı. Kuzeye keskin bir dönüş yapan 40. Panzer Kolordusu 3. Panzer Grubu'yla Viyazma yakınlarında birleşti. Bu kuşatma çemberi Sovyet 19., 20., 24. ve 32. Orduları çok geniş bir bölgede kuşatmış oldu. Söz konusu Sovyet orduları, kuzeylerindeki ve güneylerindeki Alman yarmasıyla kuşatılmamak için geri çekilmişlerdi. Viyazma batısındaki bu kuşatma 10 Ekim'de tamamlandı. Bu sırada 3. Panzer Grubu Komutanı General Hoth, Güney Ordular Grubu'nun 17. Ordu'su Komutanlığına atandı, yerine general Hans Georg Reinhardt atandı.
Sovyet Batı Cephesi ve İhtiyat Cephesi kuvvetlerinden kuşatma dışında kalanlar, Mozhaisk civarına çekilmeyi ve bu kesimde hatlarını pekiştirdiler. Alman kuvvetlerince kuşatma altına alıınan bölge başlangıçta kabaca 75 km'ye 35 km'lik bir alandı. Muharebenin ilk üç günü geçtiğinde 20 km'ye 20 km'lik bir alan olarak daraldı. Bununla birlikte kuşatılan Kızıl Ordu birlikleri tümüyle imha olmadılar. Müfrezelerden tüm bir piyade tümenine kadar değişen büyüklükte birlikler gruplar halinde kuşatmadan sıyrılmayı başardılar. Örneğin ilk birkaç günlük süre içinde General Boldin, beraberinde 85 bin kişilik bir kuvvetle, fakat tüm ağırlığını geride bırakarak çemberi yarıp çekilmeyi başardı. Daha önceki kuşatmalarda olduğu gibi burada da Kızıl Ordu birlikleri kuşatıldıkları için silah bırakmadılar. Tam tersine Alman kuvvetlerine inatla karşı koydular. Alman Komutanlığı bu kesimdeki Sovyet birliklerini imha edebilmek için, esasen Moskova yönündeki ilerlemeleri için şiddetle gerek duydukları 28 tümenlik bir kuvveti burada kullanmak zorunda kaldı. Öte yandan Viyazma civarındaki uzun süren direnme, Stavka'ya Moskova yönündeki savunmayı takviye etmek üzere dört orduyu hızla bölgeye getirmek ve Uzakdoğu'dan üç piyade tümeni ile iki tank tümeni sevk etmek için zaman kazandırmıştır. Bölgeye getirilen ordular 5. Ordu, 16. Ordu, 43. Ordu ve 49. Ordu'dur. Bazı kaynaklarda "Viyazma Cebi Muharebesi" olarak geçem bu muharebede Sovyet Batı Cephesi ve İhtiyat Cephesi kuvvetleri 25 piyade tümeni ve 5 tank tugayı yitirdiler.
3. Panzer Grubu'nun 9. Ordu'dan piyade birlikleriyle desteklenen sol kanatı Viyazma'dan Kalinin yönünde bir taarruza girişti ve duraksamadan kenti 14 Ekim'de aldı. Böylece Moskova'nın uzak kuzeyden kuşatılması için elverişli bir durum oluştu. Stavka bu ilerlemeyi durdurmak için 17 Ekim'de General İvan Konev komutasında Kalinin Cephesi'ni kurmuştur. Bu yeni Cephenin faaliyetleri Alman 9. Ordusu'na bağlı kuvvetleri durdurmayı başardı ve doğrudan Moskova yaklaşımına yönelmelerini engelledi.
Cephenin kuzey kesimindeki Alman başarıları, Sovyet komutanlığını birliklerini Volokolamsk - Dorohov - Narofominsk hattındaki yeni bir savunma durumuna çekmeye zorladı. Bu yeni savunma durumunda Sovyet birliklerinin yerleşimi şöyledir. Volokolamsk yönü General Rokossovski'nin 16. Ordusu, Mozhaisk yönü General Dmitri Leluşenko'nun 5. Ordusu, Maloyaroslavets yönü General İvan Golubyev'in 43. Ordusu, Kaluga General Konstantin Zaharkin'in 49. Ordusu ve Narofominsk General Mihail Yefremov'un 33. Ordusu. En şiddetli çatışmalar Volokolamsk kesiminde oldu. Alman kuvvetleri 27 Ekim'de bu kesimde durduruldular. Rokossovski'nin anılarını topladığı kitabı, Bir Askerin Görevi: "16 Ekim sabahı düşman zırhlı ve motorize birlikleriyle ordumuzun sol kanadına yüklendi. Tam buradan bekliyorduk ve çok dikkatli hazırlanmıştık. Sadece bu kesimde düşman dört tümen -iki zırhlı ve iki motorize- toplamıştı, toplamda 200 den fazla tank. Esas taarruz General İvan Panfilov'un 316. Tümen'i üzerine yüklendi. O'nun ileri hatları Volokolamsk yolundan 12 - 15 km ilerideydi. Naziler sık düzende piyade avcı hatlarının önünde 30 - 50 tanklı güçlü gruplarla, topçu ve hava desteğiyle saldırdılar. İyi düzenlenmiş savunmayla karşılaşan düşman, yeniden saldırmak için geri çekildi. Ağır kayıplara uğradı ve ihtiyatlarını savaşa sürmek zorunda kaldı. Çatışmalar yavaş yavaş tüm 16. Ordu cephesi boyunca yayıldı."
Sovyet savunmasının aşılamaması üzerine Luftwaffe kenti yoğun biçimde bombalamaya çalıştı. Ancak son derece başarılı bir hava savunması tüm hava akınlarını püskürtmeyi başardı. 2. Hava Kolordusu sadece Ekim ayında 31 hava akını düzenlemiştir. Bu hava akınlarının 2 bin çıkışından sadece 72 uçak Moskova üzerine bomba bırakmayı başarabilmiştir.
Taarruzun güney kanadının Tula önlerinde durdurulması Tayfun Harekâtı'nı Ekim ayı sonlarında çıkmaza sokmuştur. Bu durum üzerine Alman komutanlığı, Volokolamsk yönündeki esas taarruz ekseninde kuvvetlerini yeniden tertiplemek için taktik duraklama kullandı. Volokolamsk - Klin ekseni üzerinde ilerlemek için 3. Panzer Grubu'nu bölgeye kaydırıldı. Bu duraklama Sovyet komutanlığının da geriden ihtiyatları getirmek ve mevzileri pekiştirmek için zaman kazandırdı. Bu kısa süre içinde yoğun bir istihkam çalışması yürütüldü. Ağır bir topçu ateşi ve hava bombardımanı ardından 15 Kasım'da 3. Panzer Grubu unsurları Klin yönünde ilerlemelerine yeniden başladılar. Ertesi gün 4. Panzer Grubu Rokossovski'nin 16. Ordu'sunun aynı kanadına yüklendi. Taarruz, General Panfilov'un 316. Piyade Tümeni ve General Lev Dovator'un operatif grubu'nun mevzilenmiş olduğu bölgeye yönelmiştir. Özellikle General Panfilov tümeni kesiminde son derece inatçı bir direnme sergilendi. Panfilov'un Siyasi Komiser'i Vasili Kloçkov'un ifadesiyle "Rusya büyük, fakat çekileceğimiz bir yer yok. Arkamız Moskova." sözleri, tüm ordu ve ülke tarafından slogan edinildi. Kloçkov ve hemen hemen tümü ölen 28 adamı, 18 Kasım'da 18 panzeri savaş dışı bırakarak Alman ilerlemesini bir süre için durdurmayı başardılar. Tüm bunlara karşın 3. Panzer Grubu şiddetli çatışmaların sonucunda Klin'i 19 Kasım'da, Istra'yı da 27 Kasım'da aldı.
Bryansk
Genel taarruz güneyde General Guderian'ın Gluçov - Şostka hattından çıkan taarruzuyla 30 Eylül'de başladı. Ancak bundan önce Guderian, asıl taarruzuna başlamadan önce sağ yanını emniyete almak için 48. Panzer Kolordusu'nun bazı birlikleriyle Summy - Nedrigailov yönünde bir taarruz girişiminde bulunmuştur. Ancak bu girişim, bölgedeki Kızıl Ordu savunmasını atmakta başarılı olamadı ve 29 Eylül'de taarruz çıkış hatlarına geri çekilmek zorunda kaldı.
Güneyde Bryansk civarında Sovyet savunması Viyazma'ya göre biraz daha başarılıydı. Kuşkusuz bunda, taarruzun daha erken başlamış olmasının etkisi vardır ancak, Stavka bu kadar geç bir tarihte böylesi bir genel taarruz beklemiyordu. General Guderian'ın taarruzu, tüm Sovyet savunmasını bir bakıma gafil avlamıştı. General Guderian'ın asıl taarruzu Glukhov üzerinden Orel genel istikametinde başlamıştır. 2. Panzer Ordusu, kuzey kanatta 47. Panzer Kolordusu, merkezde 24. Panzer Kolordusu, Sovyet 13. Ordusu ile Ermakov Grubu arahattını vururken sağ kanatta da 48. Panzer Kolordusu Ermakov Grubu mevzilerine yüklendi. General Guderian emrindeki iki piyade kolordusu, 34. Piyade Kolordusu sağ kanattan, 35. Piyade Kolordusu ve 1. Süvari Tümeni ise sol kanattan taarruza ikinci kademe olarak katılmışlardır. Sisli ve yer yer yağmurlu bir gündü, Luftwaffe'nin hava desteği çok sınırlı kaldı. Bu yüzden gerek Cephe Komutanlığı, gerek Üst Komutanlık, sınırlı bir taarruz olduğu izlenimine kapılmıştır. Yine de iyi düzenlenmiş topçu hazırlık ateşi ve kitlesel olarak saldıran panzer grupları, tek kat Sovyet savunmasını kolayca yardılar. Taarruzun ana darbesi, 47. Panzer Kolordusu ve 24. Panzer Kolordusu'ya Sevsk yönünde geliştirildi. Taarruzun sağ kanadında 48. Panzer Kolordusu, hazırlıksız yakalanan beş tümenlik Ermakov Operatif Grubu'nu kısa sürede dağıttı ve 13. Ordu ile arasında yaklaşık 20 km'lik bir gedik oluşturdu. Her ne kadar General Ermakov kendini toparlayıp ertesi gün bir karşı taarruza giriştiyse de, elinde çok az sayıda tank vardı ve hava desteği yoktu, başarı elde edemedi.
General von Weichs'in 2. Ordusu, Sovyet 50. Ordu'sunun kanatlarında gerçekleştirdiği yarmalarla bir kuşatma manevrasına girişmişti. Ordunun sağ kanadı Bryans üzerinden, Guderian'un 48. Panzer Kolordusu'nun katılımıyla devam ederek 50. Ordu'yu Bryansk kuzeyinde 8 Ekim'de kuşattı. General Mihail Petrov, ertesi gün, 18. Panzer Tümeni kesiminde hayatını kaybettiği kısmen başarılı bir yarma hareketini kuzeydoğu yönünde başlattı. Bu birliklerden bir kısmı Suşa Nehri gerisinde mevzi aldılar.
Harekâtın baskın etkisi sonucunda General Guderian'ın panzer ileri unsurları 1 Ekim günü, hafif kayıplarla 135 km ilerlemeyi başardılar. Baskın etkisi izleyen günlerde de kendini hissettirmeye devam etmiştir. Orel yönünde ilerleyen iki panzer kolordusundan 47. Panzer Kolordusu 3 Ekim'de, geniş bir çark hareketiyle Bryansk'a yönelmek üzere emir aldı, 24. Panzer Kolordusu ise aynı gün Orel'e girmiştir. Orel kenti bütünüyle hazırlıksız bir biçimde Alman kuvvetlerinin eline geçti. 4. Panzer Tümeni 3 Ekim 1941 günü kente girdiğinde elektrikli tramvaylar hâlen çalışmaktaydı ve fabrikalar sökülmüş ama henüz taşınmamıştı, sökülmüş makineler ve çeşitli malzeme yığınları tren istasyonunda ve yol kenarlarında bulunmuştu. Bu kolordu 11 Ekim'de Orel'in 49 km kuzeydoğusunda Oka Nehri'nin bir kolu olan Zuşka kıyısındaki Mtsenk önlerinde 1. Muhafız Piyade Kolordusu tarafından durduruldu. 47. Panzer Kolordusu'nun 9 Ekim'de Bryansk'a ulaşarak 2. Ordu birlikleriyle temas kurmasıyla Sovyet 3. Ordu'su ve 13. Ordu'su kuşatılmış oldu.
Luftflotte 2, 3 Ekim'de 984 çıkış yağarak 679 araç imha etti. Bir araya getirilen pike bombardıman ve bombardıman uçaklarından oluşan 100 uçaklık bir hava kuvveti 4 Ekim'de demiryolu hattını imha etti ve Sumy - Lgov - Kursk bölgesindeki Sovyet birliklerinin manevralarını engelledi, Sovyet Bryansk Cephesi ve Güneybatı Cephesi arasındaki iletişimi kesti. General Guderian, Kızıl Ordu'nun taarruz tekniğinde, sonuçları itibarıyla etkili bir değişiklik olduğunu anlatmaktadır. Kızıl Ordu karşı taarruzlarda, cepheden piyadeyle, kanatlardan da kitlesel olarak muharebeye sokulan zırhlı araçlarla taarruz etmeye başlamıştır.
İlk kar 6 Ekim gecesi yağmaya başladı. General Guderian yeniden kışlık giysi isteğinde bulundu ve "bu türden gereksiz isteklerde bulunmamaklığı…" emredildi. Hava 3 Kasım'da dona dönmüştü, 7 Kasım'da şiddetli don yaptı ve sıcaklık hızla düştü. 12 Kasım'da - 15 derece iken bir sonraki gece 7 derece birden düştü.
Kış koşullarının yanı sıra giderek sertleşen Kızıl Ordu savunması ve karşı taarruzları Alman orduları üzerinde yıpratıcı bir etki yaratmaya başladı. General Guderian anılarında durumu "Son muharebelerin eni iyi subarylarımızı bile nasıl etkilemiş olduğunu görmek insanı ürkütüyor" şeklinde ifade etmektedir.