cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Skor çizgisi (Amerikan futbolu)
Eğer topun bir kısmı ya da tamamı, top saha içindeyken ve aynı zamanda oyun devam ederken, bir oyuncunun kontrolünde ya da bir oyuncu tarafından bu çizginin arkasında saha içinde kalacak şekilde tutulmuşsa, bu touchdown olur ve topun kontrolünü yapan-yapmış oyuncunun takımı 6 puan kazanır. Bu futbol ve buz hokeyindeki kale çizgisiyle aynıdır, gol olabilmesi için topun tamamının bu çizgiyi geçmesi gerekmektedir.
1796 İran Seferi
1796 İran Seferi, Rus tarih yazımında Büyük Katerina'nın İran Seferi, 1796 yılında arasında Rus İmparatorluğu ile Kaçar Hanedanı arasında gerçekleşen bir savaştır. Savaş, herhangi bir kalıcı sonuç doğurmamış olup Çariçe II. Katerina'nın ölümünün ardından yeni Çar I. Pavel'in geri çekilme kararı almasıyla sona erdi.
Skor çizgisi (Amerikan futbolu)
Eğer bir hücum takımı oyuncusu, topu kendisindeyken, kendi skor çizgisinin arkasında ve saha sınırları içinde kalacak şekilde düşürülürse buna safety denir ve savunma takımı bundan 2 puan kazanır.
Eğer oyun sırasında bir top skor çizgisinin arkasına kadar gider ve daha sonra saha sonunda aynı takımın bir oyuncusu tarafından tutulursa, bu touchdowndır, eğer top sayı çizgisini geçtikten sonra bir savunma oyuncusu tarafından tutulmuşsa ve bu oyuncu burada düşmüşse bu bir touchbacktir.
Eğer oyunda bir vuruş varsa, touchback olabilmesi için topun saha içinde kalması ve tamamıyla skor çizgisini geçmesi gerekir, eğer top çizgiyi tamamıyla geçmemişse oyun topun durduğu noktadan devam eder.
OPC
OPC İngilizce bir kısaltma olup şu manalara gelebilir:
Kanada'da insan hakları
Kanada'da insan hakları, 1948 yılında İnsan Hakları Evrensel Bildirisi'ni imzalamasından sonra Kanada hükûmetinin bu bildirinin Kanada yasalarının bir parçası olması için çalışmaları. Kanada'da insan haklarını korumak için dört temel mekanizma bulunmaktadır: Canadian Charter of Rights and Freedoms, Kanada İnsan Hakları Yasası, Kanada İnsan Hakları Komisyonu ve Kanada'nın eyaletleri ve bölgelerindeki insan hakları yasaları ile mevzuatı. Kanada'nın kültürel çoğulculuk ve LGBT hakları gibi karşı-ayrımcı uygulamalar konusundaki tartışılmaz başarılarına rağmen, ırkçılık önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Gelişmiş ülkeler sıralamasında altıncı olan Kanada'da günümüzde Kanada yerlilerine karşı sistemik ırkçılık (systemic racism) hâlâ uygulanmaktadır. . Kanada'daki engellilik v engelli hakları da eleştirilen diğer bir insan hakları ihlalleridir.
Etnik ihlâller
Kanada hükûmetinin Indian Act denen Kızılderili Yasasına dayanarak Kanada yerlilerinin (Kanada İnuitleri, Kanada Kızılderilileri ve Métisler) atlı polis gücüyle zorla tehcir (relocation) ettirilmesi ırkçı asimilasyon (racist assimilation) politikaları olarak görülmektedir. Bütün Kanada yerlileri binlerce yıldır avcı ve toplayıcı geleneğini sürdüren, parayla değil değiş tokuş yöntemiyle doğal ticaret yapan, yarı göçebe halklardır ve bunlar geleneksel toprakları dışında mülteci durumuna düşürüldükleri gibi geleneksel ekolojik bilgi ve lokal şive kaybı da gözlenmiştir. Ayrıca, radyoaktivite bilgisi olmayan yerlilere de iş olarak radyoaktif maddelerin taşınması görevi verilmesi de aynı biçimde etnik insan hakları ihlalleri olarak görülmektedir. Günümüzde Kanada yerlilerine karşı sistemik ırkçılık (systemic racism) hâlâ devam etmektedir.
Yatılı okullar
Finansmanı Kanada hükûmeti'ne bağlı Aboriginal Affairs and Northern Development Canada tarafından sağlanan ve Kanada Katolik Kilisesi ile Kanada Anglikan Kilisesi tarafından yönetilen yatılı okullarda yakın zamana kadar Kanada İnuitleri, Kanada Kızılderilileri ve Métisler'den oluşan Kanada yerlilerine dinî-asimilasyon ağırlıklı eğitim-öğretim verilmiştir. Kökeni Kanada Konfederasyonu öncesine dayansa da 1876'da Indian Act yasasının kabul edilmesinden sonra etkinleşmiştir ve yirminci yüzyıla kadar açık kalan bu okulların sonuncusu ancak 1996 yılında kapatılmıştır. Anadillerinden mahrum büyüyen çocuklar ayrıca öğretmenlerin ve diğer öğrencilerin fiziksel, ruhsal ve cinsel istismarına maruz kalmışlardır. 1922 yılında Kızılderili, Eskimo ve Métislerden oluşan binlerce yerli çocuk bu okullara kapatılmıştır. Çoğu Katolik Kilisesi tarafından işletilen bu okullarda işlenen cinsel istismar ve şiddeti 1990 yılında kendisi de Anişinabelerden Kanada Kızılderilisi olan Manitoba lideri Phil Fontaine ortaya koymuştur. Fontaine'e göre bu yatılı okullarda erkek ya da kız çocuklarına uygulanan cinsel istismar (taciz ve tecavüz) oldukça yaygın bir uygulamaydı. Kanadalı yazar ve sanatçı Michael D. O'Brien Katolik okullarında çocuk ve gençlere yönelik cinsel istismarın salgın (epidemic) olduğunu belirtmiştir
Kızılderili Kütüğü
Kızılderili Kütüğü'ne kaydı olmayan Kızılderililer (diğer adlarıyla Kızılderili statüsü olmayan Kızılderililer), kayıtlı Kızılderililerinin haklarına sahip değildir. Ayrıca, kayıtlıların bu hakları ırkçı ve ayrımcı maddelerle ellerinden alınabilmektedir: Kızılderili statüsü alan Kızılderili erkekleri Kızılderili statüsü almayan Kızılderili kadınla evlenirse statüsüz duruma düşer ve hakları gaspedilir; statülü bir anneyle statüsüz babanın çocuğu haklardan mahrum edilir; evlilik öncesi statüsüz bir anne ya da baba tarafından büyükanneye sahip kişilerin hakları gaspedilir; seçme ve seçilme hakkı (1960 yılına kadar, federal seçimlerde oy verebilmek için Kızılderili statüsünü reddetmesi gerekiyordu). Sivil haklar ya da siyasi haklara sahip olabilmek için etnik Kızılderili yasal kimliğinden vazgeçmeleri gerekmektedir.
Becayiş
TDK sözlüğüne göre becayişin kelime anlamı "karşılıklı yer değiştirme"dir. Becayiş, Türkiye'de farklı bir anlam kazanmış ve memuriyet ile ilgili bir kavram haline gelmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 73. Maddesinde becayiş, "Aynı kurumun başka başka yerlerde bulunan aynı sınıftaki memurları, karşılıklı olarak yer değiştirme suretiyle atanmalarını isteyebilirler. Bu isteğin yerine getirilmesi atamaya yetkili amirlerince uygun bulunmasına bağlıdır." şeklinde tanımlanmış ve açıklanmıştır.
Dönemi
657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu becayiş için herhangi bir dönem öngörmemiştir.
Sağlık Bakanlığı
Bazı kurumların becayiş şartları özel olarak belirlenmiştir. T.C. Sağlık Bakanlığı da bu kurumlardan biridir. "Sağlık Bakanlığı Atama ve Nakil Yönetmeliği"nin 29. Maddesinde "Bakanlık kadrolarına ilk defa sınav sonunda veya Yönetmelikteki düzenlemelere göre kur’a ile aynı unvan ve branşta kadrolara atanan personel, sınav ve kur’a sonuçlarının ilanından itibaren 5 gün içinde Bakanlığa şahsen veya il müdürlükleri vasıtası ile müracaatları halinde karşılıklı olarak yer değiştirebilirler. Aynı hizmet bölgesi illerde aynı unvan ve branşta görev yapan personel, il müdürlükleri vasıtası ile müracaatları ve Bakanlığın uygun görmesi halinde karşılıklı olarak yer değiştirebilirler." denilmektedir.
Aynı Bakanlığın "Sözleşmeli Sağlık Personeli Atama ve Nakil Yönetmeliği"nin 8. Maddesinin f Bendinde "Sözleşmeli personel pozisyonları arasında kura veya sınavla yapılacak nakillerde, nakledilecek sözleşmeli personelin istihdam edildiği hizmet biriminde en az 1 yıl çalışmış olması şarttır." g Bendinde ise "Sözleşmeli personelin, aynı unvanda istihdam edilmek kaydıyla, üstleri vasıtasıyla sözleşmenin bitimine bir ay kala ilgili İl Sınav ve Kura Komisyonlarına karşılıklı yer değiştirme talebinde bulunması halinde görev yerleri, talepleri doğrultusunda değiştirilir. Bu şekilde yapılacak bir yer değiştirmede, sözleşmeli personelin, istihdam edildiği hizmet biriminde en az 1 yıl çalışmış olması şartı aranmaz. Ancak, sözleşme yapıldıktan sonraki karşılıklı yer değiştirmeler yeni sözleşme döneminin başlangıcında uygulanır. Ayrıca, görev yerleri kura ile belirlenen personelden, kura sonuçlarının ilanından itibaren bir hafta içinde Merkez Sınav ve Kura Komisyonuna birlikte başvurarak yer değiştirme talebinde bulunanların yerleri, talepleri doğrultusunda değiştirilir." denilmektedir.
En İyi Enstrümantal Beste Grammy Ödülü
En İyi Enstrümental Beste Grammy Ödülü, Grammy Ödülleri kapsamında, yılın en iyi enstrümantal bestesine sahip olduğu belirlenen besteciye verilen ödüldür. 1959'deki 1. Grammy Ödülleri töreninden beri sahiplerini bulmaktadır. Ödül, 1959'dan günümüze çeşitli adlarla dağıtıldı.
Tarihi
Akademi, 1959 yılında gerçekleştirilen ilk Grammy Ödülleri'nden beri enstrümantal besteleri ödüllendirmektedir.
Kategori; ilk törende 1958'de Kaydedilmiş ve Yayımlanmış En İyi Beste (5 dakikadan uzun), ikinci törende 1959'da Kaydedilmiş ve Yayımlanmış En İyi Beste (5 dakikadan uzun), 1960'taki dördüncü törende En İyi Enstrümantal Jenerik Müziği veya Bir Şarkının Enstrümantal Versiyonu, 1963'ten 1964'e kadar En İyi Enstrümantal Jenerik Müziği, 1965'te En İyi Enstrümantal Beste (Caz dışı), 1967'den 1970'e kadar En İyi Enstrümantal Jenerik Müziği ve 1971'den günümüze En İyi Enstrümantal Beste adıyla dağıtılmaktadır.
BMW Sauber
BMW Sauber, BMW'nin Sauber F1 Takımı'nı satın almasıyla kurulmuş Formula 1 takımıdır. 'dan 'a kadar yarışan takım, 2009'da tekrar Peter Sauber'a satılarak yeniden Sauber adını almıştır.
Alman Standart Almancası
Almanya Standart Almancası, Alman dilinin üç biçimden biridir. Diğer biçimler Avusturya Standart Almancası ve İsviçre Standart Almancası dır.
{| border="0" cellpadding="5" cellspacing="0"
Apiksaban
Apiksaban, kan pıhtılarını tedavi etmek ve önlemek ve valvüler olmayan atriyal fibrilasyonu olan kişilerde inmeyi doğrudan inhibe edici faktör Xa yoluyla önlemek için kullanılan antikoagülan bir ilaçtır. Özellikle kalça veya diz replasmanını takiben ve önceden pıhtı öyküsü olanlarda kan pıhtılarını önlemek için kullanılır. Varfarine alternatif olarak kullanılır ve kan testleri veya diyet kısıtlamaları ile izleme gerektirmez. Ağızdan alınır.
Yaygın yan etkiler arasında kanama ve mide bulantısı bulunur. Diğer yan etkiler, omurga çevresinde kanama ve alerjik reaksiyonları içerebilir. Hamilelik veya emzirme döneminde kullanılması önerilmez. Hafif böbrek problemleri olanlarda kullanım nispeten güvenli görünmektedir. Varfarine kıyasla diğer ilaçlarla daha az etkileşimi vardır. Direkt faktör Xa inhibitörüdür.
Apiksaban, Mayıs 2011'de Avrupa Birliği'nde ve Aralık 2012'de Amerika Birleşik Devletleri'nde tıbbi kullanım için onaylanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır.
Music&NEW
Music&NEW (stilize olarak MUSIC&NEW, Hangul:뮤직앤뉴) 2012 yılında Next Entertainment World'un bir yan kuruluşu olarak kurulan Güney Kore merkezli şirkettir.
2. Kolordu (Almanya)
2. Kolordu (II. Armeekorps), II. Dünya Savaşı sırasında Alman Ordusu’na bağlı bir kolordudur.
Ayhan Sakallıoğlu
Ayhan Reyhan Sakallıoğlu, (1931, Adapazarı) - 17 Ağustos 1999), Türk siyasetçi.
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Hukuk Müşavirliği, Serbest Avukatlık, Adapazarı Belediye Meclis Üyeliği, Serbest Ticaret, Hür Demokrat Parti Kurucu Üyeliği, TBMM XVII. ve XVIII. Dönem Sakarya Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve üç çocuk babasıdır.
Mustafa Kılıçaslan
Mustafa Kılıçaslan (d. 1949, Kozluk, Kocaali, Sakarya), Türk siyasetçidir.
Ester Dean
Ester Renay Dean (doğum 15 Nisan 1982) is an Amerikalı şarkıcı, şarkı sözü yazarı ve kayıt prodüktörü. 2009'da yayımladığı ilk single'ı "Drop It Low"'da Chris Brown ile düet yaptı. Christina Aguilera, Katy Perry, Keri Hilson, Beyoncé, Priyanka Chopra, Mary J. Blige, Nicki Minaj, Kelly Clarkson, Ciara, Nicole Scherzinger, Usher, Kelly Rowland, Girlicious, Rihanna, R. Kelly, Britney Spears, Soulja Boy Tell 'Em, Pia Toscano, Tinie Tempah, Lil Wayne ve Machine Gun Kelly gibi birçok şarkıcı ile çalıştı.
Pitch Perfect 2 filminde rol almıştır.
Given (manga)
Given, Natsuki Kizu tarafından yazılan bir manga serisidir. Seri, Nisan 2013 tarihinden bu yana Shinshokan'ın Chéri+ dergisinde yayınlanmaktadır. Seri, amatör bir rock grubundaki dört kişilik bir öğrenci grubunu ve aralarında oluşan ikili romantik ilişkileri konu almaktadır.
Konusu
Seri kabaca iki ana hikâye yayına ayrılmaktadır. Öncelikle Ritsuka ve Mafuyu arasındaki ilişkiye odaklanan ilk arc, grubun oluşumunu ve ilk canlı performanslarına giden yolu takip etmektedir. Öncelikle Akihiko ve Haruki arasındaki ilişkiye odaklanan ikinci arc ise grubu ilk müzik festivallerine hazırlanırken takip etmektedir. Bu iki arcdan sonra bir üçüncü arc ise Hiiragi ve Shizusumi'nin ilişkisi takip etmektedir.
Nimet Karakuş
Nimet Karakuş, (d. 23 Ocak 1993, Antalya), Türk atlet.
11 yaşında atletizme başladı ve 100 ile 200 metre dallarında yarıştı. Fenerbahçe'de spor yaptı.
2009 yılında 6. Dünya Gençler Atletizm Şampiyonasında ilk kez ulusal formayı giydi. 21-22 Haziran 2012 tarihlerinde Eskişehir'de düzenlenen Balkan Atletizm Şampiyonası'nda 100 metrede 11.33 ile Türkiye rekorunu kırdı ve olimpiyat barajını geçerek Londra 2012 Yaz Olimpiyatları'na katılmaya hak kazandı.
Helsinki'de gerçekleştirilen 2012 Avrupa Atletizm Şampiyonası'nda 100 metrede yarı finalde elenirken, 200 metre yarı finalinden sakatlığından dolayı çekildi. Bu Şampiyona'nın hemen ardından Barselona'da gerçekleştirilen Dünya Gençler Atletizm Şampiyonası'nda 100 metre'de 11.36'lık derecesiyle ikinci olarak gümüş madalya kazandı.
OpenSolaris
Sun Microsystems şirketi tarafından geliştirilmiş Solaris işletim sistemi 2005 yılında açık kaynak hâle dönüştürülmeye başlanmıştır. Açık kaynak koda tamamen dönüştürülmesini ve bu bağlamda bir topluluk oluşturmak üzere OpenSolaris tasarısı başlatılmıştır. OpenSolaris işletim sistemi değil; Solaris işletim sisteminin açık kaynak koda dönüştürülmesini sağlayacak tasarının ismidir.
Alpaslan Kavaklıoğlu
Alpaslan Kavaklıoğlu (d. 10 Mart 1962, Bor, Niğde), Türk siyasetçi. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 24. dönem ve 25. dönem Adalet ve Kalkınma Partisi Niğde milletvekilidir.
Biyografi
Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İşletme Bölümü'nden 1985'te mezun olduktan sonra birçok ilçede kaymakam olarak görev yaptı. Erzincan ve Sakarya illerinde vali yardımcılığı yaptı. 12 Haziran Milletvekilliği seçimlerinde aday olmak için en son görev yaptığı Başbakanlık Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü görevinden istifa etti ve bu seçimlerde 24. dönem Niğde milletvekili seçildi. TBMM İçişleri Komisyonu üyesi olarak görev yaptı. 18 Kasım 2014 tarihinde TBMM Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu Başkanı olarak seçildi. 10 Ağustos 2018 tarihinde Millî Savunma Bakan Yardımcısı olarak atandı.
Wrs
Andrei-Ionuț Ursu (d. 16 Ocak 1993), profesyonel olarak Wrs lakabı ile bilinir, Rumen şarkıcı ve dansçı. Wrs, 	Selecția Națională 2022 yarışmasını kazanmasından dolayı 2022 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Romanya'yı "Llámame" adlı şarkısıyla temsil edecektir.
2008 Yaz Olimpiyatları'nda güreş
2008 Yaz Olimpiyatları'nda güreş müsabakaları, 12-21 Ağustos 2008 tarihleri arasında Çin'nin Pekin kentinde düzenlenmiştir. Serbest ve grekoromen kategorilerinde toplam 18 altın madalya dağıtılmıştır.
Katılımcı ülkeler
Güreş müsabakalarına 59 ülkeden 344 sporcu katılmıştır.
İzmir Suikastı
İzmir Suikastı, Türkiye Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa'ya 14 Haziran 1926 tarihinde, İzmir'de yapılması planlanan suikast girişimidir. Aralarında eski bakanlar, milletvekilleri ve valiler de bulunan bir grup tarafından planlanmış ancak hayata geçirilmeden engellenmiştir.
Suikastın İzmir'in Kemeraltı semtinde yapılması planlanmıştı. Buradaki kavşakta dönmek için yavaşlayacak olan Mustafa Kemal Paşa'nın otomobiline; Ziya Hurşit Bey'in kaldığı Gaffarzâde Oteli ve Gürcü Yusuf ile Laz İsmail'in bulunduğu otelin altındaki berber dükkânından ateş edilecek ve bomba atılacaktı. Bu sırada yan sokaktaki otomobilde bekleyecek olan Çopur Hilmi ve Giritli Şevki ile birlikte olay yerinden kaçılması ve daha sonra bir motorla Sakız Adası'na geçilmesi planlanmıştı. Ancak 14 Haziran günü İzmir Valisi Kâzım Bey tarafından Mustafa Kemal Paşa'ya çekilen telgraf sonrasında kendisinin İzmir'e seyahatini ertelemesi üzerine plan gün yüzüne çıkarıldı. 15 Haziran 1926'da Giritli Şevki'nin İzmir Valiliğine yazdığı mektupta ise suikastın kimler tarafından düzenleneceği bilgisi yer aldı. Bir müddet sonra dört kişi yakalandı ve suçlarını itiraf ettiler.
Bu olaydan sonra İzmir'e gelen istiklâl mahkemesi heyetince yapılan duruşmalarda, olayın arkasında daha geniş muhalif grupların olduğu belirlendi. İzmir'de 26 Haziran-13 Temmuz günleri arasında yargılanan kırk kişiden, ikisi gıyabında olmak üzere on beşi idamla, biri ise sürgünle cezalandırıldı. Birkaç hafta sonra, 2-26 Ağustos günleri arasında Ankara'da gerçekleştirilen duruşmalarda yargılanan elli yedi kişiden dördü idam, altısı sürgün, ikisi ise hapis cezasına çarptırılırdı. Bu iki aşamada toplam yüz otuz bir sanık hakkında sorgulama yapılırken, bunların otuz dördü yargılamaya gerek kalmadan serbest bırakıldı.
Arka plan
Merkezî yönetime karşı Şubat 1925'te başlatılan ve 1925 ilkbaharında bastırılan Şeyh Said İsyanı sonrasında, 4 Mart 1925'te çıkarılan Takrir-i Sükûn Kanunu'na dayanılarak muhalif basın susturulmuş, 17 Kasım 1924'te kurulan ve bünyesinde bazı eski İttihat ve Terakki Cemiyeti üyelerini barındıran Kâzım Karabekir Paşa başkanlığındaki Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası da "dinî hislere gönderme yaparak isyanı desteklediği" gerekçesiyle 3 Haziran 1925'te kapatılmıştı. Ancak parti milletvekilleri, bağımsız olarak Türkiye Büyük Millet Meclisindeki varlıklarını sürdürmeye devam etti. Partinin kapatılmasının ardından eski İttihat ve Terakki Cemiyetinin Cumhuriyet Halk Fırkası'na katılmayan bazı üyeleri, gizli bir muhalif hareket olarak İstanbul'da bulunmaktaydı.
Diğer taraftan 7 Mayıs 1926'da Ankara'dan ayrılarak ülkenin çeşitli yerlerine trenle ziyaretler düzenlemeye başlayan Mustafa Kemal Paşa, 8 Mayıs'ta Eskişehir ve Afyonkarahisar'dan geçerek Akhisar'a, oradan da Konya'ya vardı. 9 Mayıs'ta Tarsus'a, 10 Mayıs'ta Mersin'e, 16 Mayıs'ta Adana'ya, 18 Mayıs'ta tekrar Konya'ya, 20 Mayıs'ta Bursa'ya, 13 Haziran'da ise Balıkesir'e uğramış; 14 Haziran'da ise İzmir'e geçmeyi planlamıştı.
Suikastın ortaya çıkması ve tutuklamalar
Balıkesir'de bulunduğu sırada Mustafa Kemal Paşa, İzmir Valisi Kâzım (Dirik) Bey tarafından gönderilen ve kendisine karşı İzmir'de suikast düzenleneceği bilgisini içeren bir telgraf aldı. Bu telgrafta bahsi geçen suikast planını ortaya çıkaran mektup, planda görev alan isimlerden biri olan Giritli Şevki adlı bir motorcu tarafından yazılmıştı. Telgraf üzerine 15 Haziran gecesini Balıkesir'de geçirmesinin ardından Mustafa Kemal Paşa, yarım kalan gezisine devam etmek ve yaşananlar hakkında daha detaylı bilgiye sahip olmak için 16 Haziran günü İzmir'e geldi. Diğer taraftan 14 Haziran günü Başbakan İsmet Paşa da, İzmir'den aldığı telgraflarla suikast olayını öğrenmişti. İsmet Paşa'nın istiklâl mahkemesi savcı ve yargıçlarına kendisine gelen telgrafları göstermesinin ardından ilk iş olarak kapatılmış olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası milletvekillerinin tümünün tutuklanmasına, evlerinin aranmasına ve bulunan belgelerin İzmir'e gönderilmesine karar verildi. İstiklâl Mahkemesi heyeti ise İzmir'e hareket etti ve 17 Haziran günü İzmir'e vardı.
İzmir yargılamaları ve suikast planı
Duruşmalar 26 Haziran günü, Elhamra Sineması salonunda başladı. İstiklâl Mahkemesi heyetinin başkanlığını Afyonkarahisar milletvekili Kel Ali yaparken, üyeliklerini Gaziantep milletvekili Kılıç Ali ve Aydın milletvekili Reşit Bey, yedek üyeliğini Rize milletvekili Laz Ali, savcılığını ise Denizli milletvekili Necip Ali Bey yapmaktaydı. Mahkeme üyelerinin dördünün adının Ali olması sebebiyle mahkeme, "Aliler Mahkemesi" olarak da adlandırılmıştı. Zanlılar, doğrudan suikastta görev alanlar, suikastı hazırlayıp kışkırtanlar, suikasta doğrudan katılmayan ancak Türk inkılabına ve Mustafa Kemal Paşa'ya karşı olan eski İttihatçılar ve kapatılan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası üyeleri ve paşalar olmak üzere dört gruba ayrılarak yargılandı.
Yapılan yargılamalar sonucunda, savcı Necip Ali Bey'in hazırladığı iddianamede suikast girişiminin kimler tarafından, nasıl ve ne zaman planlandığı sanıkların ifadelerine göre yer aldı. Bu iddianameye göre suikast ilk önce Ankara'da yapılmak istenmiş ve Türkiye Büyük Millet Meclisi I. dönem Lazistan milletvekili olarak görev yapan Ziya Hurşit Bey, hırsızlıktan sabıkalı Laz İsmail ve Gürcü Yusuf'un bu amaç doğrultusunda, İzmit milletvekili Ahmet Şükrü Bey'in maddî yardımlarıyla Ankara'ya hareket ederek buradaki Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası genel merkezinde misafir olarak kalmıştı. Daha sonra Ahmet Şükrü Bey'in evinde yapılan konuşmalarda suikastın yeri için önce Eskişehir milletvekili Arif Bey'in Çankaya yolu üzerindeki köşkünün yolu üzerindeki bahçesi ve dolayları, sonra da Türkiye Büyük Millet Meclisi binası ve bakanlar kurulunun toplandığı bina ile Anadolu Kulübü düşünülse de Ziya Hurşit Bey'in kardeşi olan Ordu milletvekili Faik Bey durumdan haberdar olarak kendilerini engelledi. Erzincan milletvekili Sabit Bey'in de kendilerini ihbar ile tehdit etmesi üzerine bu plandan vazgeçildi. Suikastın daha sonra Bursa'da yapılması düşünüldüyse de Laz İsmail dikkat çekmemek için yanına Naciye Nimet isimli bir kadını alarak burada yaptığı incelemeler sonucu şehrin böyle bir plan için uygun olmadığını tespit etti. En sonunda suikastın İzmir'de yapılması kararlaştırıldı. İstanbul'daki Ahmet Şükrü Bey'den gerekli cephane ve parayı alan Ziya Hurşit Bey, Laz İsmail ve Gürcü Yusuf, 15 Haziran'da Gülcemal vapuruyla İzmir'e geldi ve suikast için gerekli hazırlıkları yapmaya başladı. İzmir'e gelindiğinde Ziya Hurşit Bey Gaffarzâde Oteli'ne, Laz İsmail ile Gürcü Yusuf ise Ragıp Paşa Oteli'ne yerleşti.
Ziya Hurşit Bey'e Ahmet Şükrü Bey tarafından verilen ve Miralay Rasim Bey tarafından imzalanıp Sarı Efe Edip Bey'e hitaben yazılan mektup sayesinde üç suikastçı, Sarı Efe Edip Bey ile tanıştı. Sarı Efe Edip Bey'in çiftlik kâhyası Çopur Hilmi'nin de katılımıyla önce Karşıyakalı İdris'in bahçesinde, sonra da Giritli Şevki isimli motorcunun evinde toplanan grup, suikast planını konuştu. Hazırlanan plana göre suikastın Mustafa Kemal Paşa'nın İzmir ziyareti sırasında, İzmir'in Kemeraltı semtinde yapılması belirlenmişti. Baş Durak Caddesi (günümüzdeki adı Anafartalar Caddesi) ile Hükûmet Caddesi'nin (günümüzdeki adı 853. Sokak) kesiştiği kavşakta dönmek için yavaşlayacak olan Mustafa Kemal Paşa'nın otomobiline, Gaffarzâde Oteli'nin altındaki berber dükkânından Ziya Hurşit Bey, Gürcü Yusuf ile Laz İsmail tarafından ateş açılacak ve bombalar atılacaktı. Bu sırada yan sokaktaki otomobilde bekleyecek olan Çopur Hilmi ile Giritli Şevki ile birlikte olay yerinden kaçılacak ve daha sonra Giritli Şevki'nin kullanacağı bir motorla Sakız Adası'na geçilecekti. Tüm bu suikast planı, Sarı Efe Edip Bey'in İstanbul'a gitmesinin ardından şüphelenen Giritli Şevki'nin suikast girişimini haber veren ihbar mektubunu Mustafa Kemal Paşa'ya iletmesi için, 14 Haziran günü İzmir Valisi Kâzım Bey'e vermesiyle bu plan gün yüzüne çıktı.
İzmir yargılamalarındaki sorgulamalar
İddianamenin okunmasının ardından ilk sorgulama Ziya Hurşit Bey'e yapıldı. Suikastı eski Ankara valisi Abdülkadir Bey ile planladıklarını, paraları olmadığından kendilerine destek sağlamak için İzmit milletvekili Ahmet Şükrü Bey ile görüştüklerini, daha önce Ankara ve Bursa'da da suikast planladılarsa da gerçekleştiremediklerini belirterek suikast için yapılan tüm hazırlıkları anlatan Ziya Hurşit Bey'in ifadeleri; daha sonra sorgulanan Laz İsmail, Gürcü Yusuf ve Çopur Hilmi'ninkilerle paralellik göstermekteydi. Çopur Hilmi'den sonra sorgulanan Sarı Efe Edip Bey, suikasttan bir gün önce İstanbul'a gidiş sebebini durumu Celâl Bey'e bildirecek olması olarak açıklamış; suikast için kendisini Ahmet Şükrü Bey'in kışkırttığını ve gerekli olan paraları kendisine onun verdiğini söylemişti. Sonradan sorgulanan Miralay Rasim Bey ile Abidin Bey ise, suikastla olan ilişkilerini reddetti. Bu sorgulamalarla birlikte suikastta birinci derecede suçlu olanların sorgusu tamamlanmış oldu.
Ziya Hurşit Bey'in ağabeyi Faik Bey'in ifadesine göre; Rauf Bey kendisine, kardeşi Ziya Hurşit Bey'in bir suikast girişiminde olduğunu ve bunu Sabit Bey'den öğrendiğini, buna engel olunmasını istediğini söyledi. Faik Bey ayrıca, Ziya Hurşit Bey'in bunu reddetmesi üzerine kendisinin yatıştığını; ancak yine de Arif Bey'in Çankaya'daki evine giderek bilgi almak istediğini ve orada Ahmet Şükrü Bey'e rastladığını ifade etti. Daha sonraları ise Rauf Bey'in, Kâzım Karabekir Paşa ile Rıfat Paşa'ya da olayı anlattığını; ancak bunların uydurma olduğunu düşünerek sessiz kaldıklarını sözlerine ekledi. Faik Bey'in ardından sorgulanan Ahmet Şükrü Bey; suikastla ilişkisi olmadığını, Ziya Hurşit Bey'i ara sıra gördüğünü ve Laz İsmail'i hiç tanımadığını söyleyerek bütün suçlamaları reddetti. Ziya Hurşit Bey, Sarı Efe Edip Bey'e iletmesi için verdiği mektubun tütün ticaretiyle ilgili olduğunu söylemesinin ardından Miralay Rasim Bey ve Sarı Efe Edip Bey ile yüzleştirildi. Sarı Efe Edip Bey suikastı birlikte hazırladıklarını ve gelen mektubun suikastla alakalı olduğunu söylese de Ahmet Şükrü Bey bunları kabul etmedi. Miralay Rasim Bey ise, sarhoş olan Ahmet Şükrü Bey'in isteğiyle Sarı Efe Edip Bey'e mektup yazdığını kabul etmişti. Sonrasında sorgulanan Arif Bey ise Ziya Hurşit Bey'i gazinoda görerek tanıştığını, Laz İsmail'in evinde kalmadığını ve suikastla bir ilgisinin olmadığını söylese de yapılan yüzleştirmede Laz İsmail, Arif Bey'i kendisini özel otomobiline alarak evine getirdiğini söyledi. Arif Bey'in şoförü ve hizmetçisi Ayşe'nin de bu yöndeki ifadelerine rağmen bu anlatılanlar Arif Bey tarafından reddedildi.
Diğer taraftan suikast olayıyla ilişkisi bulunmadığına karar verilen Bursa milletvekili Osman Nuri Bey, Trabzon milletvekili Ahmet Muhtar Bey, Erzurum milletvekili Münir Hüsrev Bey, İzmit milletvekili Mustafa Bey, Kastamonu milletvekili Halit Bey, Kars milletvekili Ömer Bey ve Sarı Efe Edip Bey'in kayınbiraderi Doktor Mustafa Şevket serbest bırakıldı.
Savcı Necip Ali Bey'in 30 Haziran günü yayınlanan iddianamesi, suikastın esas suçluları dışındaki paşalar ve diğer sanıklarla ilgili olarak hazırlanmıştı. Bu iddianamede adı geçen isimler, suikastın düşünce ve planlama aşamasında katılımları ve haberleri bulunmakla suçlanmaktaydı. 3 Temmuz günü paşaların sorgusuna geçildi.
Sabit Bey'in eski ifadesini tekrarlamasının ardından sorgulanan Rüştü Paşa, suikastla ilgisi olmadığını, Sabit Bey'den Şükrü Bey'in suikastla ilgilendiğini duyduğunu ve sonradan da bunu yalanladığını belirtti. Kâzım Karabekir Paşa sorgusunda, suikasttan haberi olmadığını, haberi olanların da hükûmete haber vermesi gerektiğini ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası üyelerinden katılımcı varsa partiyi dahi kapatabileceğini söyledi. Sonrasında sorgulanan Ali Fuat Paşa da suikastla ilgisi olmadığını, içki sofrasındaki suikast konuşmalarını gerçek olarak yorumlamadığını söylerken, Refet Paşa ve Cafer Tayyar Paşa da aynı şekilde suikast hazırlıkları hakkında bilgi sahibi olmadığını belirtti.
Voyageurs Ulusal Parkı
Voyageurs Ulusal Parkı, Amerika Birleşik Devletleri Minnesota eyaletinin kuzeyinde, International Falls(en:International Falls, Minnesota) şehri yakınlarında bulunan, 882 km² yüzölçümünü kapsayan, ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen bir ulusal parktır.
İzmir Suikastı
İzmir yargılamalarındaki sorgulamalar
Paşaların ardından sorgulanan Halis Turgut Bey'in suikast olayıyla hiçbir ilgisinin olmadığını ileri sürmesi üzerine kendisi, Ziya Hurşit Bey ile yüzleştirildi. Bu yüzleştirmede Ziya Hurşit Bey'in İstanbul'da Ahmet Şükrü Bey ile buluştuklarını ve suikastı konuştuklarını, Halis Turgut Bey'in kendisine vermeyi vadettiği silahları vermediğini açıklamasına rağmen Halis Turgut Bey, tüm bunların yalan olduğunu söyledi. 6 Temmuz'da sorgulaması yapılan eski Maliye Nazırı Cavid Bey de suçlamaları reddetti. Bu sorgulamanın ardından savcı Necip Ali Bey, elde ettiği bulgulara dayanarak olayın, İzmir'de planlanan suikast ve karışıklık çıkartarak hükûmetin devrilmesi olmak üzere iki yüzlü olduğunu ileri sürerek bu ikinci kısmın Ankara'da görüşülmesini istedi. Böylece dokuz sanığın yargılanması Ankara'ya sevk edildi. Akabinde sorgulanan İstanbul milletvekili İsmail Canbulat Bey, Cavid Bey'in evinde yapılan toplantının Mustafa Kemal Paşa'ya sunacakları teklifle ilgili olduğunu, sonraki toplantının da Kara Kemal Bey'in Mustafa Kemal Paşa ile yaptığı görüşmeyi öğrenmek için düzenlendiğini ve suikasttan haberi olmadığını söyledi. 8 Temmuz'da savcı Necip Ali Bey, Tokat milletvekili Bekir Sami Bey, Afyonkarahisar milletvekili Kâmil Bey, Dersim milletvekili Feridun Fikri Bey, Mersin milletvekili Besim Bey, eski Erzurum milletvekili Necati Bey, Gaziantep milletvekili Hafız Mehmet Bey, eski Sivas milletvekili Kara Vasıf Bey ve eski Isparta milletvekili Cemal Paşa'nın suikast olayını duyduktan sonra Refet Paşa'nın evinde toplandıkları için, olayın başlangıcını hazırlayarak Avrupa'ya gittiklerini ileri sürdüğü Rauf Bey, İstanbul milletvekili Adnan Bey ve eski İzmir Valisi Rahmi Bey'in gıyabında yargılanmasını istedi. Bu isteğin ardından adı geçen kişilerin sorgulamasına geçildi.
Yaşlı bir adam olduğundan iktidar hırsına sahip olmadığını söyleyen Bekir Sami Bey'in ardından konuşan Feridun Fikri Bey, gerçekleştirdikleri toplantının bir amacı olmadığını ve Ahmet Şükrü Bey'in milletvekili olmasına rağmen tutuklanışını görüştüklerini söyledi. Besim Bey, Gümüşhane milletvekili Zeki Bey ve Canik milletvekili Ahmet Nafiz Bey'in sorgularında da kendilerinin konuyla bir ilgisi olmadıklarını belirtmelerinin ardından eski Mersin milletvekili Selâhattin Bey'in sorgusuna geçildi. Muhalif bir parti olmadan demokrasi olamayacağı fikrini savunan Selâhattin Bey, Kara Kemal Bey ile kurduğu ilişkinin yalnızca kendisinin siyasi tecrübesinden yararlanmak için olduğunu belirtti. Eski Erzurum milletvekili Hüseyin Avni Bey, kendi programına uygun bulduğu için Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'na katıldığını, İttihatçılarla yalnızca bilgi edinmek için görüştüğünü ve partinin kapatılmasını zamanın şartları içinde doğal karşıladığını belirttikten sonra suikast konusu hakkında bilgi sahibi olmadığını söyledi. Olayla ilişkisi olduğunu itiraf eden Hafız Mehmet Bey, Ziya Hurşit Bey'e rastladığı bir gün Sabit Bey, Rauf Bey ve Halis Turgut Bey'in de kendilerine yardımcı olduklarını belirtti.
Voyageurs Ulusal Parkı
Bu ulusal parka verilen isim (yani "Voyageurs") 17. yüzyıl ortalarından itibaren Doğu Kanada'dan çıkıp su üzerinden kanolarla şimdiki ABD'nin kuzey ve batısına yerli Amerikalılarla ticaret yapmak için gelen ilk beyaz Fransız asıllı kürk tüccarlarına ve bunlara finans sağlayan ve malları için toptan tedarik-alım ve pazarlama desteği veren Montrealli Fransız asıllı Kanadalılara atıf yapılmaktadır.
İzmir Suikastı
İzmir yargılamalarındaki sorgulamalar
11 Temmuz günü savcı Necip Ali Bey tarafından okunan iddianamede, suikast hakkında Ali Fuat Bey ve arkadaşlarının bilgisi olduğu ve Ankara'da yapılması planlanan suikast girişimini yalnızca Sabit Bey'in engellemeye çalıştığı ileri sürüldü. İddianamede Ahmet Şükrü Bey, Miralay Rasim Bey, Ziya Hurşit Bey, Laz İsmail, Gürcü Yusuf, Çopur Hilmi, Hafız Mehmet Bey, Kara Kemal Bey ile Abdülkadir Bey'in idamı; Halis Turgut Bey, İsmail Canbulat Bey, Rahmi Bey, Sürmeneli Vahap, Adnan Bey, Rauf Bey ve Rüştü Paşa'nın küreğe konulması; Kâzım Karabekir Paşa, Cafer Tayyar Paşa, Ali Fuat Paşa, Refet Paşa, Cemal Paşa, Sabit Bey, Münir Hüsrev Bey, Faik Bey, Bekir Sami Bey, Kâmil Bey, Zeki Bey, Besim Bey, Feridun Fikri Bey, Halit Bey, Necati Bey'in beraati istendi.
Voyageurs Ulusal Parkı
By ulusal park su ile ilgili turizm hizmetleri ile iyi bilinmektedir. Parkya yüzeyi 890 km²'yi aşkın su alanı bulunmaktadır. Her yıl, kış ayları haricinde, kano ve Eskimo kayığı ("kayak") sporcuları; diğer otomobil çekişli motorbot kullanıcılar ve tatlı su balıkçılarından oluşan büyük sayıda ziyaretçi çekmektedir. Her yani park arazisi içinde bulunan ve gayet ilgi çeken vahşi doğası bulunan Kabetogama Yarımadası ancak su vasıtaları ile ziyaret edilebilmektedir. Ulusal parkın doğusunda "Sınır Suları Kano Bölgesi Vahşi Alanı" bulunmaktadır. Parkta oto ile çekilen motorbotları suya indirmek ve sudan çıkartmak için birkaç özel rampa bulunmaktadır.
İzmir Suikastı
İzmir yargılamalarındaki savunmalar
Yapılan sorgulamaların ve hazırlanan iddianamenin ardından sanıklar, savunmalarını yapmaları üzere 12 Haziran günü mahkeme salonuna getirildi. İlk olarak savunmasını yapan Ziya Hurşit Bey suikast yapmayı planladığını ve bu planı uygulamaya koyduğunu kabul ederken, anayasayı değiştirmek ve hükûmeti devirmek suçlamalarını kabul etmeyerek Türk Ceza Kanunu'nun 46. maddesine göre sürgün cezasına çarptırılması gerektiğini söyledi. Suikast teşebbüsüne katıldığını belirtse de suçluluğunu reddeden Sarı Efe Edip Bey, İstanbul'a gelip Celâl Bey'i suikast planından haberdar edeceğini söyledi ve kendisine ceza verilirken bu durumun göz önünde bulundurulmasını istedi. Gürcü Yusuf ile Laz İsmail, kendilerinin cahil olduklarını ve aldatıldıklarını ileri sürerek affedilmelerini talep etti. Çopur Hilmi, suikast teşebbüsünü önce vatan hizmeti sandığını, bu duruma alet edilecek bir adam olmadığını ve planı haber vermeye karar verse de Giritli Şevki'nin kendisinden önce davrandığını belirterek cezasının hafifletilmesini istedi. Ahmet Şükrü Bey iddiaların asılsız olduğunu belirterek, kendisi gibi bir adamın suikastla işi olmayacağını söyledi. Kendisi hakkındaki tüm suçlamaları reddeden Arif Bey, suikast toplantılarından haberi olmadığını, Laz İsmail'in kendi evinde kalmadığını ve bu konuda şoförü ile hizmetçisinin yanlış ifadeler verdiğini savundu. Masum olduğunu ve hiçbir işe karışmadığını söyleyen Abidin Bey, kendisinden istenilen parayı vermediğini ve Rüştü Paşa ile olan konuşmaları hasta olduğu gerekçesiyle hatırlamadığını söyledi. Hafız Mehmet Bey önceleri suikasta dahil olduğunu; ancak sonraları bundan vazgeçtiğini belirterek suçsuz olduğunu dile getirdi. Miralay Rasim Bey ek bir savunma yapmazken, Sürmeneli Vahap, amcası Hafız Mehmet Bey'e iş bulma amacıyla müracaat ettiğini, onun da kendisini Ziya Hurşit Bey'e gönderdiğini ve cahil birisi olduğundan hiçbir şey anlamadığını ileri sürerek suçlamayı reddetti. Karşıyaka'daki bahçesinde yapılan toplantının neden yapıldığını bilmediğini söyleyen İdris, olayla ilgisinin bulunmadığını söyleyen Naciye Nimet Hanım, İsmail Canbulat Bey ve Halis Turgut Bey suçsuz olduklarını savundu. Herhangi bir savunma yapmayan Rüştü Paşa, mahkemenin "insaf ve adaletine" sığındı. Kâzım Karabekir Paşa, Ali Fuat Paşa, Refet Paşa, Cafer Tayyar Paşa ve Bekir Sami Bey ise savunma yapmayacaklarını belirttiler.
Voyageurs Ulusal Parkı
Bu faaliyet mevsimseldir. Bu parkta çok soğuk geçen ve kar yağışlı kış mevsiminde suların çoğu buz tutup su vasıtaları kullanmaya uygun olmamaktadır. 20. yüzyıl sonlarında ise park arazilerinde kış sporları pistleri, kayak, kızak veya kar ayakkabısı kullanarak trekking ve gezi ve kar-mobil vasıtası kullanma sporları geliştirilmiştir.
İzmir Suikastı
İzmir yargılamaları sonuçları
İzmir yargılamaları 13 Temmuz 1926'da son buldu. Yargılanan 49 kişiden; suikast hazırlıklarına doğrudan karışan ve bu planlardan haberi olup da resmî makamlara ihbarda bulunmayan on beş kişinin idamına, bir kişinin 10 yıl kalebentlik cezasına çarptırılmasına ve cezası Konya'da sürgüne çevrilmesine, dokuz kişinin duruşma dışı tutulup, yargılamalarının Ankara'da görülecek İttihatçılar davası ile birleştirilmesine ve geri kalan yirmi dört kişinin beraatına karar verildi. Ancak mahkemeye katılmayan ve hakkında gıyaben idam kararı çıkanlardan Abdülkadir Bey Bulgaristan'a kaçmak üzereyken yakalanarak, daha sonra Ankara'da yargılanması kararlaştırıldı. Yine duruşmalara katılmayan Kara Kemal Bey ise 27 Temmuz günü İstanbul'da yakalanmak üzereyken intihar etti. İnfazlar, 13 Temmuz'u 14 Temmuz'a bağlayan gece İzmir'in çeşitli yerlerinde gerçekleştirildi. Gerçekleştirilen idamların sonrasında cenazeler önce Merkez Hastanesi'ne götürüldü, üzerindeki eşyaların alınmasının ardından da Kadifekale yakınlarındaki Kokluca Mezarlığı'na defnedildi. İzmir'de yapılan duruşmalarda tutuklu bulunanlar ve haklarında alınan kararlar aşağıdaki gibidir:
Ankara yargılamaları
İkinci davayı görmek üzere 16 Temmuz'da İzmir'den yola çıkan İstiklâl Mahkemesi heyeti, ertesi gün Ankara'ya vardı. 21 Haziran günü başlayan sanıkların ilk hazırlık soruşturmaları 31 Temmuz'da tamamlanmış, 28 Temmuz günü Denizli'den Ankara'ya gelmek için yola çıktığını belirten savcı Necip Ali Bey'in iddianamesi ise 31 Temmuz günü tamamlanmıştı. Ankara'da yargılanmalarına karar verilen eski İttihatçıların yargılaması eski Meclis Encümenler Binası'nda, 2 Ağustos'ta başladı. İddianameye göre suikast kin ve nefret dışında hükûmeti devirip iktidarı ele geçirmek amacıyla gizli bir komite tarafından da desteklenmiş, söz konusu gizli komite üyelerini bazı Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası mensupları ile İttihat ve Terakki Cemiyetinin eski yöneticilerinin bir kısmı oluşturmuş ve komitenin başkanlığını ise Kara Kemal Bey yürütmüştü.
Ankara yargılamalarındaki sorgulamalar
Sorgulamalar Talât Bey ile başladı. Talât Bey, İttihat ve Terakki Cemiyeti üyesi olduğunu; ancak cemiyetin hükûmet ve iktisadî konulardaki çalışmalarına karışmadığını söyledi. Daha sonra sırasıyla İttihat ve Terakki genel sekreteri Mithat Şükrü Bey, polis müdürü Azmi Bey, eski hariciye nazırı Ahmet Nesimi Bey, doktor Hüseyinzâde Ali Bey, Eyüp Sabri Bey, doktor Rasuhi Bey ve Hamdi Baba sorguya çekildi.
Cartago (il)
Cartago, Kosta Rika'nın ortasında yer alan bir ildir. Doğusunda Limón, batısında San José ili bulunmaktadır. İlin başkenti Cartago şehridir. İlin nüfusu 490,903'tür.
İzmir Suikastı
Ankara yargılamalarındaki sorgulamalar
İttihat ve Terakki Cemiyetinin sekiz ay boyunca sekreterliğini yapan Doktor Nâzım Bey, bu dönemde halk tarafından yapılan bağışların akıbetinin ne olduğunu bilmediğini ve I. Dünya Savaşı sonrasında Kırım'a, oradan da Almanya'ya kaçarak İslam İhtilalleri Cemiyetinin kuruluşunda yer aldığını söyledi. Mustafa Kemal Paşa'ya muhalefet imkânı olmadığından, herhangi bir siyasi parti kurma girişiminde bulunmadığını ve suikastla hiçbir ilişkisi olmadığını da sözlerine ekledi. Cavid Bey sorgusunda, Kara Kemal Bey ve İsmail Canbulat Bey ile görüştüğünü, Kara Kemal Bey'in Mustafa Kemal Paşa ile görüşmesinden sonra kendi evinde İttihatçılarla bir toplantı yapıldığını ve bu toplantının konusunun anayasa değişikliği olduğu, gizli bir amaçlarının bulunmadığını belirtti. Hüseyin Cahit Bey de Cavid Bey'in evindeki toplantıya katıldığını ve bu toplantının gizli bir amacı olmadığını, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kuruluşunda kendisinin İstanbul milletvekili adayı olarak partiye çağrıldığını ancak bunu kendisinin kabul etmediğini söyledi.
Sonraki günlerde yapılan duruşmalarda Salâh Cimcoz Bey, Mithat Şükrü Bey, Ahmet Nesimi Bey, Doktor Rasuhi Bey, Hüseyinzâde Ali Bey, Eyüp Sabri Bey, Azmi Bey, Hamdi Baba, Nail Bey, Said Bey, İbrahim Bey, Naim Cevad Bey, Hasan Fehmi Bey ve Hamal Ferid'in ileri sürülen suçlarla olan ilişkileri araştırıldı. 16 Ağustos'ta Naim Cevad Bey, Mithat Bey, Nasib Bey ve Nail Bey yargılandı. Daha sonra Rıza Bey ile Nasib Bey serbest bırakılırken, 19 Ağustos günü Selâhaddin Bey, Kara Vasıf Bey ve Hüseyin Avni Bey yargılandı. Velid Bey ile Ahmet Emin Bey'in 21 Ağustos'ta sorgulanmasının ertesi günü, Savcı Necip Ali Bey'in dört kişinin idamını istediği iddianamesi tamamlandı. İddianamede İttihat ve Terakki Cemiyetinin halkı soyan bir parti olduğu, sırf Almanya'nın çıkarları doğrultusunda ülkenin I. Dünya Savaşı'na sokulduğu, yenilgi sonrasında yönetici kesimin ülkeden kaçtığını ve bir müddet sonra, iktidarı tekrar ele geçirmek arzusuyla İzmir Suikastı'nı planladığı anlatıldı. İhsan Bey'in ifadesine göre, Kara Kemal Bey ve Şükrü Bey'i suikast işine Cavid Bey sokmuştu.
Ankara yargılamalarındaki savunmalar
Sanıkların savunmaları 25 Ağustos günü yapıldı. Birçok sanık, sorgulamalar sırasında söylediklerinden farklı bir savunma yapmadı. Yurt dışında olduğundan sorgulaması ve savunması yapılamayan Rauf Bey, 12 Ekim'de Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na gönderdiği mektupta, milletvekili olması sebebiyle dokunulmazlığı kaldırılmadıkça kendisi hakkında yargılama yapılamayacağını ve yurt dışında olduğundan suikastla ilgisi olmadığını belirtmişti.
Altay Martı
Altay Martı (d. 28 Şubat 1963, Kilis - ö. 5 Aralık 2017, İstanbul), Türk hekim, karikatürist ve yazar.
İzmir Suikastı
Ankara yargılamalarındaki savunmalar
Cavid Bey'in davası sürerken, İzmir'deki duruşmalarda gıyabında idam cezası verilen Abdülkadir Bey, Bulgaristan'a kaçmak üzereyken yakalandı ve Ankara'daki duruşmalar sırasında yargılandı. Kaçmasında kendisine kimlerin yardım ettiğini ve nasıl kaçtığını söyleyen, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nı desteklediğini de belirten Abdülkadir Bey'in ilk duruşması 29 Ağustos'ta yapılmıştı. 31 Ağustos'ta ise mahkeme, hükûmeti devirerek cumhurbaşkanını öldürmek ve iktidarı ele geçirmek suçuyla kendisini idama mahkûm etti.
Ankara yargılamaları sonuçları
26 Ağustos günü okunan mahkemenin kararına göre Kurtuluş Savaşı sonrasında iktidarı ele geçirme çabasında olan Cavid Bey'in evinde, Lozan Barış Konferansı sırasında yapılan toplantılardaki amaç, eski İttihat ve Terakki Cemiyeti üyelerinin milletvekili olarak meclise girmesi, bunun gerçekleşmemesi durumunda eski cemiyeti yeniden kurmaktı. Bunların başarısızlıkla sonuçlanması durumunda ise Rauf Bey'in de aracılığıyla Halk Fırkası'nın bölünmesi için girişimde bulunulacak ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurulması için uygun zemin oluşturularak iktidar ele geçirilecekti. Karardan dört idam, altı sürgün, iki hapis cezası çıkarken diğer sanıkların beraatine karar verildi. İdama mahkûm edilen dört kişinin cezası 26 Ağustos'u 27 Ağustos'a bağlayan gece, Cebeci'deki Umumi Hapishane önünde infaz edildi. İdam edilenler, hapishanenin avlusuna defnedildiler. Ankara'da yapılan duruşmalarda tutuklu bulunanlar ve haklarında alınan kararlar aşağıdaki gibidir:
Hoverla
Etimoloji
Hoverla adının nereden geldiği konusunda farklı bilgiler bulunmaktadır. Ukraynalı dilbilimcilerin çoğu, Hoverla'nın Rumence dik yamaç anlamındaki hovârla sözcüğünden geldiğini belirtir. Bazı kaynaklar ise kökenin Macarca "kardan kale" manasına gelen hóvár kelimesi olduğu iddiasındadır. Ancak Macarca adın Ukraynacadan geçmiş olması daha olasıdır.
Seyfi Demirsoy
Seyfi Demirsoy, (d. 1920 - ö. 14 Ocak 1974), Türk sendikacı ve TÜRK-İŞ Konfederasyonu eski Başkanı.
İzmir Suikastı
Sonrası
Duruşmalar sonucunda Rüştü Paşa dışındaki tüm paşalar beraat etmişti. Bu paşalar tekrar orduya dönmedi ve 27 Ocak 1927 yılında emekliye sevk edildikleri kendilerine bildirildi. On yıllık sürgün cezasına çarptırılan; ancak karar sırasında yurt dışında olan ve ülkeye 5 Temmuz 1935'te dönen Rauf Bey'in bu cezası, 22 Ekim 1939 tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkan Vekili ve Başbakan Refik Saydam'ın imzasıyla yayınlanan bildiriyle kendisine yüklenen eylem ortadan kaldırılarak aklanarak Kastamonu milletvekili oldu. 23 Temmuz 1943 tarihinde Askerî Yargıtay'a yaptığı başvuru sonrasında, İzmir Suikastı davası evraklarının da incelenmesi suretiyle yargılanması gerçekleştirildi ve eski hizmetlerinden ötürü kendisine emekli maaşı da bağlanarak dava ile kendisinin ilişiği tamamen kesilmiş oldu.
Seyfi Demirsoy
Yunanistan ile yapılan mübadele antlaşması sonrasında Nasliç kentinden ailecek deniz yoluyla göç eden, Türklerden olan Demirsoy ailesi Elbasan köyüne iskân edilmiş, babası burada bulunan Şeytan Deresi'ndeki su değirmenini çalıştırırken, Seyfi Demirsoy, Elbasan köyündeki ilkokula başlamıştır. O zamanlar köy okulları üç yıl olduğundan, ilkokulu Büyük Çekmece’de bitirmek zorunda kalmış, sonra ortaokulu Silivri'de bitirmiş ve bir süre Silivri Toprak Mahsulleri Ofisi'nde kantar memuru olarak çalışmıştır.
Hoverla
Coğrafya
Hoverla, konik bir şekildedir. Yamaçlarda Pleistosen ve Buzul dönemi kaya düşmeleri mevcuttur. Çığ kalıntılarında kumtaşı ve konglomeralar görülür. Dağda alpin çayılar, çalılık araziler ve bazı alanlarda çarşaklara rastlanır. Zirvenin doğu yakasında Prut Nehri'nin kaynaklarından biri olan, yaklaşık 80 metre toplam yükseklikteki Prut Şelaleleri yer alır. Dağ, iki koruma alanı içerisinde yer alır; bunlar Karpat Ulusal Tabiat Parkı (İvano-Frankivsk) ve Karpat Biyosfer Rezervi'dir (Transkarpatya).
İzmir Suikastı
Sonrası
Suikastın 30. yılına yakın tarihlerde, 1956 Ağustos'unda gazetelerde yer alan bir ilanla, dava sonucu Ankara'da idam edilen Nail Bey, Cavid Bey, Hilmi Bey ve Dr. Nâzım Bey'in ruhlarına ithaf edilmek üzere 25 Ağustos 1956 tarihinde İstanbul'daki Şişli Camii'nde ikindi namazı sonrasında bir mevlit okutulacağı duyuruldu. Organizasyonu düzenleyen kişi ise Nail Bey'in oğlu Nadir Nail Keçili'ydi. Mevlit sonrası cami avlusunda gazetecilere demeç veren eski İttihat ve Terakki Cemiyeti üyelerinden Fahri Can, Rauf Orbay'ın dava ile ilişiğinin kesilmesine de atıfta bulunarak, diğer sanıkların yargılanmalarında da buna benzer hatalar yapılmış olabileceğini ileri sürdü. İdam edilenlerin ailelerini de temsil ettiğini ve yeniden mahkeme talebinde bulunmak istediklerini söyleyen Can, mahkûmların cenazelerini ise hak ettikleri yer olan Hürriyet-i Ebediye Tepesi'ne getireceklerini ekledi. Açıklamanın yapıldığı günlerde olay, dönemin basılı yayın organlarında yer bulsa da sonraları önemini yitirdi ve bu iade-i itibar girişimi hukukî mercilere ulaşmadan sona erdi.
Seyfi Demirsoy
Daha sonra İstanbul Bomonti Bira Fabrikası'na işçi olarak girmiş, burada çalışırken, bira fabrikaları işçileri sendikası kurucu üyeleri arasında yer almış, daha sonra da başkanı seçilmiştir. Üstün çalışmaları neticesinde 19–21 Nisan 1957 yılında yapılan TÜRK-İŞ genel kurulunda idare hayati üyeliğine getirilmiştir. Faaliyetlerine devam ederken 27 Mayıs 1960 askeri ihtilali olmuş, o sıralarda görevde bulunan TÜRK-İŞ başkanı Nuri Beşer, 3 Haziran 1960'ta istifa edince TÜRK-İŞ idare heyeti 13–17 Haziran günlerinde toplanarak icra heyetini yeniden oluşturmuş ve Başkanvekilliğine Seyfi Demirsoy ile Celal Beyaz'ı getirmiştir.
19–21 Kasım 1960'ta yapılan dördüncü TÜRK-İŞ genel kurulunda başkanlığa Seyfi Demirsoy seçilmiş, uzun süren başkanlığı döneminde TÜRK-İŞ yönetimiyle beraber işçi çalışma düzeni, sosyal güvenlik, işçi eğitimi ve parlamento ile müşterek ülke menfaati ön planda tutularak toplu sözleşme kanunlarını hayata geçirmiştir. Seyfi Demirsoy, 28 Mayıs-5 Haziran 1973 tarihleri arasında yapılan 9. genel kurulda son kez seçilmiştir. 14 Ocak 1974 tarihinde ölmüştür.
İzmir Suikastı
Popüler kültüre etkileri
1969 yılında Kemal Tahir tarafından yazılan Kurt Kanunu isimli romanda, suikast girişiminin arka planı, İttihat ve Terakki Cemiyeti üyelerinin gözünden anlatılmaktadır. Üç bölümden oluşan kitabın bu bölümleri, sırasıyla Abdülkadir Bey (kitapta Abdülkerim Bey olarak geçer), Kara Kemal Bey ve Kara Kemal Bey'in çocukluk arkadaşı Emin Bey tarafından anlatılmaktadır. Roman 1992 yılında aynı adla sinemaya, 2012 yılında ise yine aynı adla televizyon dizisi olarak uyarlandı.
Altay Martı
Hayatı
Kilis ilinde doğan Altay Martı, Diyarbakır Şair Sırrı Hanım İlkokulu'ndan 1974 yılında mezun oldu. 1981 yılında Diyarbakır Anadolu Lisesi'ni, 1987 yılında ise Diyarbakır Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni bitirdi ). Ömrünün 25 yılı Türkiye'nin Güneydoğu illerinde geçmiştir. 1987'den ölümüne dek hekimlik yaptı. Şişli Etfal Hastanesi'nden radyasyon onkolojisi uzmanlığını aldıktan sonra Kartal Devlet Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Kliniği'nde çalıştı.
Öykülerinde Dr. Martinez ve Hazım Ruhi imzalarını da kullandı. 1997'de haftalık mizah-kültür dergisi Fesat'ın (16 sayı) genel yayın yönetmenliğini üstlendi. Çalışmalarını İstanbul'da radyasyon onkolojisi uzmanı olarak sürdürdü.
İlk mizah öyküsü "Ödüllü Suç İşleme Yarışması", 1982'de Gırgır dergisinde yayınlandı. Diğer yazıları ve karikatürlerini Express, Söz, Gırgır, Leman, Öküz ve Dinozor dergilerinde yayımladı. Karikatür yarışmalarında dört ödül aldı.