cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yalçın Granit
Koçluk
Basketbolu bıraktığı gibi A millî basketbol takımı tarihinin ilk asistan koçu olmaya layık görülen Yalçın Granit, 1961'in Şubat ayında ay-yıldızlıların başantrenörlüğüne terfi etti. 1962’de İstanbul’da oynanan Balkan Şampiyonası'nda finalde Yugoslavya'ya kaybedip ikinci olan, bir yıl sonra uzun bir hasreti dindirip Wroclaw'da Avrupa Şampiyonası'na katılma hakkı elde eden A millî takımların başında o vardı. 1963-64 sezonunda Galatasaray’a bu kez koç olarak geri döndü ve sarı-kırmızılı ekiple bir Türkiye şampiyonluğu daha kazandı. Uluslararası çapta da takdir topladı. 1962'de Balkanların En İyi Antrenörü seçildi, Almanya ve İsviçre millî takımlarını çalıştırmak için teklifler aldı.
1971'de Şakir Eczacıbaşı'nın teklifini kabul edip basketbol şubesini kurmaya çalışan Eczacıbaşı'nın başına geçti. Mahalli kümede devraldığı takımı 1974 baharında en üst lige taşıdı ve birinci ligdeki ilk sezonun ardından görevini Aydan Siyavuş'a devretti.
Spor yöneticisi ve yazarlık
1984-85 ve 1985-86 sezonlarında şampiyon olarak 16 yıllık bir şampiyonluk hasretini bitiren ve yeniden "Yenilmez Armada" olarak anılmaya başlayan Galatasaray takımlarında Basketbol Şube Sorumlusu olarak görev yaptı. Doksanlı yıllarda Turgay Demirel'in başkanlığındaki federasyonların yönetim kurulunda yer aldı ve millî takım genel koordinatörlüğü görevini üstlendi. 2002'de kapanmak üzere olan Galatasaray basketbol şubesini özerk hale getirerek kulüpten ayırdı ve şube başkanlığını üstlendi. Galatasaray o sezonu üçüncülükle bitirdi ve yarı final oynama başarısı gösterdi.
50 seneye yakın bir süre Milliyet ve Hürriyet gazetelerinde spor yazarlığı yaptı. 1970'te Basketbol Tekniği adında ücretsiz bir basketbol dergisi yayımladı. İlk sayısı 1991’de yayımlanan Fast Break dergisinin kurucu yazarları arasındaydı. Ülkenin çeşitli yerlerinde bedava basketbol okulları açtı, yüzlerce seminer verdi. Sponsorlar bularak basketbol sahaları inşa edilmesini sağladı.
Türkiye'nin en büyük basketbol kütüphanesine de sahip olan Yalçın Granit, ömrünün son zamanlarına değin gününün tamamına yakınını basketbolla iç içe geçirmiş, köşe yazılarına çeşitli internet mecralarında devam etmiştir. Yaşamı 2016 yılında Can Yayınları tarafından "Adanmak: Bir Hayalin Peşinde Yalçın Granit ve Türk Basketbolunun Hikâyesi" ismiyle kitaplaştırılmıştır.
Ölümü
1 Kasım 2020 günü hayatını kaybeden Granit, 3 Kasım günü Ayhan Şahenk Spor Salonu ve Türk Telekom Stadyumu'nda yapılan törenlerin ve Zincirlikuyu Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Kilyos Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Besigheim
Besigheim, Almanya'da Baden-Württemberg eyaletinde yer alan bir şehir.
Chisamba Lungu
Chisamba Lungu (d. 31 Ocak 1991), Zambiyalı millî futbolcudur.
2012 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm - Erkekler 100 metre
2012 Yaz Olimpiyatları'nda 100 metre erkekler yarışı Londra'da gerçekleştirildi. 4-5 Ağustos tarihlerinde Londra Olimpiyat Stadyumu'nda koşulan yarışta kısa mesafe koşucuları yer aldı.
Müsabaka formatı
100 metre yarışları ön elemelerle başlar. Her seride ilk üç sırayı alanlar ile sonraki en hızlı on atlet ikinci tura yükselir. Müsabaka bu elemelerden sonra çeyrek final yarışları ile devam eder. Ayaklarını birinci bitirenlerin yanı sıra ikinci, üçüncü dereceler ile en iyi 4. derece yarı finale yükselir. Yarı final yarışmalarının ardından finalde yarışacak 8 atlet belirlenir.
Ön elemelerden sonra seribaşı isimler derecelere göre belirlenir. Bu sayede çeyrek finalde seribaşı isimlerin aynı ayakta yarışmaları engellenir. İlk turda kulvarlar kura ile belirlenir. Sonraki turlarda ise atletlerin derecelerine göre belirlenir. En iyi seribaşları orta kulvarlarda yarışırlar.
Rekorlar
Yarışma öncesinde, mevcut dünya ve olimpiyat rekorları aşağıdaki gibidir.
Aşağıdaki rekorlar 2012 Yaz Olimpiyatları'nda kırılmıştır.
Takvim
(TSİ)
Ön eleme
Bir üst tura çıkmak için ilk iki sırayı almak gereklidir ve (Q) simgesi ile gösterilmiştir. İlk iki sırayı alanlar dışında, en hızlı iki sporcu bir üst tura çıkmaya hak kazanır ve (q) simgesi ile gösterilmiştir.
Birinci tur
Bir üst tura çıkmak için ilk üç sırayı almak gereklidir ve (Q) simgesi ile gösterilmiştir. İlk üç sırayı alanlar dışında, en hızlı üç sporcu bir üst tura çıkmaya hak kazanır ve (q) simgesi ile gösterilmiştir.
Yarı final
Bir üst tura çıkmak için ilk iki sırayı almak gereklidir ve(Q) simgesi ile gösterilmiştir. İlk iki sırayı alanlar dışında, en hızlı iki sporcu bir üst tura çıkmaya hak kazanır ve (q) simgesi ile gösterilmiştir.
Türkiye erkek millî golbol takımı
Türkiye Erkek Milli Goalball Takımı, Türkiye Cumhuriyeti'ni uluslararası arenada temsil eden Erkek Goalball takımıdır.
Kesme, Divriği
Kesme, Sivas ilinin Divriği ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1707 yılı kayıtlarında Gasma olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Sivas il merkezine 223 km, Divriği ilçe merkezine 45 km uzaklıktadır.
Burhanettin Tepsi
Burhanettin Tepsi, (7 Haziran 1882, İstanbul - 20 Şubat 1947, İstanbul), Türk tiyatro ve sinema oyuncusu ve tiyatro yönetmeni.
II. Meşrutiyet'ten itibaren başlayan tiyatro çalışmalarını Cumhuriyet döneminde de sürdürmüş bir tiyatrocudur. Muhsin Ertuğrul, İsmail Galip Arcan, Afife Jale, Bedia Muvahhit, Kemal Emin Bara, Şadi ve Behzat Emin Budak gibi tiyatrocuların yetişmesinde emeği geçti. Türk sinemasındaki ilk tarihi sinema denemesi olan Alemdar Mustafa Paşa (1918) adlı filmde başrol oynadı. 1922'de Türkiye'den ayrılan ve Fransa'ya yerleşen sanatçı, 1940 yılında Türkiye'ye dönerek Burhanettin Tiyatrosu'nu kurdu.
Yaşamı
1882 yılında İstanbul'un Fatih ilçesinde Kabasakal Mahallesi'nde doğdu. Babası Tarsus eşrafından Mısrîzâde Ali Rıza Efendi'nin oğlu Yusuf Neyyir; annesi ise Osmanlı Sultanı Abdülmecid Efendi'nin kahvecibaşısı Ali Bey'in kızı Farhande Hanım idi. Üç çocuklu ailenin en küçük çocuğu idi.
Tiyatroya ilgisi 1890'lı yıllarda başladı. Ağabeyi Seyfeddin Bey'in Marsilya'ya elçi tayin edilmesi üzerine eğitimine onun yanında devam etti. İki yıl sonra İstanbul'a dönerek Mektebi Sultani'nin son sınıfına devam etti ve bu okuldan 1903 yılında mezun olarak Hariciye Nezareti'nde memuriyete başladı. Memuriyet hayatı sırasında tiyatroya ilgisi devam etti, bazı geceler Tepebaşı Bahçesi'ndeki dram kumpanyalarında takma isimle sahneye çıktı.
İstanbul'da tanıştığı Fransız oyuncu Eugène Silvain'in daveti üzerine tiyatro eğitimi görmek üzere 1906'da Fransa'ya gitti. Silvain'den ve trajedi oyuncusu Segond-Weber'den dersler aldı. 1908'de konservatuvara girdi. Üç ay sonra final sınavlarına girerek mezun oldu. 1908 yılında Osmanlı Devleti'nde Meşrutiyet'in ilanı üzerine Fransa'dan ayrıldı.
İstanbul'a döndükten sonra kendisini “Silvain’in Şakirdi” şeklinde tanıtan Burhanettin Tepsi, bir tiyatro kurmak için çalışmaya başladı. İstanbul şehremini, kumpanyanın merkezi olmak üzere kendisine Şehremânet bahçesindeki üç odayı tahsis etti. Müze müdürü Osman Hamdi Bey ve Recaizade Mahmut Ekrem başkanlığında bir edebî heyeti oluşturuldu. Hüseyin Rahmi, Hüseyin Cahit, Halit Ziya gibi devrin önemli yazarları bu edebi heyette yer aldı. Sonradan Sahne-i Osmaniye adını alacak heyet, Abülhak Hamit'in Tarık piyesinden Hazineler perdesi ve Marquis Priola'dan bir sahneyi temsile hazırladı. İlk temsil 29 Ekim 1908'de Tepebaşı Tiyatrosu'nda gerçekleşti. Burhanettin Tepsi, Tarık bin Ziyad rolünde sahneye çıktı.
Sahne-i Osmaniye, İstanbul'un çeşitli semtlerinde 1909 yılına kadar Burhanettin Tepsi yönetiminde sahne alarak o devirde kurulan ve devam eden en uzun ömürlü tiyatro heyeti oldu. Heyet, çoğunlukla Abdülhak Hamit'in manzum eserlerini sahneledi. 1909 yılında ''Burhanettin Bey ve Kumpanyası adını aldı. 1910'da Reşad Rıdvan'ın Milî Osmanlı Tiyatrosu ile birleşerek Sahne-i Milliye-i Osmaniye adını aldı ve 1914 yılına kadar ortak çalışmalar yaptı. Bu dönemde Burhanettin Tepsi, Ahmet Fehim'in tiyatro topluluğu ile de ortak sahne aldı. 1911 yılında İstanbul'a gelen hocası Silvain'i ağırlama ve onunla birlikte klasik yazarların oyunlarını sahneleme imkanı buldu.
Burhanettin Tepsi, 1913 yılında yeniden Fransa'ya giderek oyunlar izledi. Folies Bergére Tiyatrosu'nda Sans-Culottes oyununda oynadı. Bordeaux'daki Royal Tiyatrosu'nda teklif aldı, Fransızca kaleme aldığı Boğaziçi Geceleri adlı oyunu sahneledi. 1914'te İstanbul'a dönerek Şehzadebaşı'ndaki Ferah Tiyatrosu'nu kiralayarak oyunlar sahneledi. Belediye bünyesinde bir okul olarak açılan Darülbedayi-i Osmani'nin ilk öğretmenleri arasında yer aldı. Kurum, 1916'da bir tiyatro topluluğu halini aldı ve Burhanettin Tepsi sahnelenecek oyunlarda rejisörlük görevini üstlendi.
Burhanettin Tepsi, 1918 yılında Müdafaa-i Milliye Cemiyeti adına çekilen Alemdar Mustafa Paşa adlı tarihsel filmde yönetmen ve başrol oyuncusu idi; ancak film kurgulanmadı ve vizyona girmedi. İstanbul'da tiyatro ve sinema yaşamının durgunlaştığı işgal ve mütareke yıllarında zor şartlar altında çalışmalarını sürdüren Burhanettin Tepsi, 1922'de Moliere'in 300. doğum yılı sebebiyle Ferah Tiyatrosu'nda yazarın L'avare adlı oyunundan uyarlanmış Pinti 'yi sahneledi.
Berlin'de eğitim almış oyuncu ve dansçı Seniye Hanım ile 1922 yılında evlendi. Evliliklerinin ilk yılında Türkiye'den ayrılan çift Suriye, Mısır, İtalya, Almanya, Macarsitan ve Kuzey Afrika'ya turneler düzenledikten sonra Fransa'ya yerleşti. 18 yıl sonra II. Dünya Savaşı nedeniyle Fransa'dan ayrılarak Türkiye'ye döndü. İstanbul'da bir tiyatro kurma hayalini gerçekleştiremedi; ikinci hayali olan Abülhak Hamit'in heykelini diktirmek için çalıştı ancak başaramadı. Burhanettin-Seniye Tepsi Tiyatrosu adlı topluluğu kurarak Anadolu'nun kent ve kasabalarında kısa oyunlardan oluşan temsiller verdi.
Langa
Langa, İstanbul ili Fatih ilçesinde semt adı.
Burhanettin Tepsi
Yaşamı
20 Temmuz 1947'de İstanbul'da kalp hastalığından öldü. Zincirlikuyu Mezarlığı'nda Abülhak Hamit'in mezarının yanına gömülmeyi vasiyet eden Tepsi, yer bulunamadığı için biraz uzağına defnedilmiştir.
Gündoğdu, Bulancak
Gündoğdu, Giresun ilinin Bulancak ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, uzun zamandır aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Giresun il merkezine 42 km, Bulancak ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Köy, Bulancak'ın güneyinde olup, numaralı Bulancak-Kovanlık-Aydındere il yoluna, Muratlı, Küçükada, Kayadibi köyleri üzerinden, 13,4 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Deli (şarkı)
Şarkının seçimi
TRT, Türkiye'yi 2008 Eurovision Şarkı Yarışması'nda temsil etmesi için 5 grup ya da sanatçı tespit etmişti. Bunların arasında Tarkan da bulunuyordu. Görüşmeler sonunda, TRT Genel Müdür Yardımcısı Ali Güney Mor ve Ötesi ile anlaşma sağlandığını açıkladı. Güney, "Şarkı ve şarkıcının tespiti konusunda bu yıl da yöntem olarak, doğrudan bir sanatçıya siparişe gidilmesi benimsenmiştir. Yine sanatçı tarafından 3 eser TRT kurumuna sunulacaktır. Kurumumuz bu yıl dil konusunda belirleyici olmamıştır. Bu konuda sanatçılarımız serbesttir."'' dedi. Mor ve Ötesi grubunun solisti Harun Tekin ise yarışmanın heyecanına çok özel bir tat katabilecekleri belirtti. Tekin, "Bizim için bu öneri geldikten sonra heyecanlı ve güzel zamanlar geçti. Çok da zorlanmadık karar verirken. Güzel bir hikâye olacağına inanıyoruz, bizim hikâyenin içinde güzel bir yeri olacağına inanıyoruz bu deneyimin. Bizim eğilimimiz şarkının Türkçe olması yönündedir." diye konuştu. Mor ve Ötesi 7 Ocak'ta stüdyo kayıtlarına başladı ve şarkının Türkçe olmasına kendileri karar verdiler. Daha sonra Mor ve Ötesi tarafından hazırlanan 3 eser, 21 Ocak 2008 tarihinde grup üyelerinin de içinde bulunduğu ve aşağıda isimleri belirtilen kurul tarafından belirlendi.
Doğuştan metabolizma bozuklukları
Doğuştan metabolizma bozuklukları metabolizma bozukluklarını içeren genetik hastalıklardan oluşan geniş bir tanı grubudur. Bunların çoğunluğu bir maddenin başka bir maddeye çevrilmesini kolaylaştıran enzimleri kodlayan tek gen hatalarından kaynaklanmaktadır. Bozuklukların çoğunda sorunlar toksik maddelerin birikmesi ya da normal işlev için gerekli maddelerin sentezlenememesi sonucu yeteneklerin azalması ile görülür. Doğuştan metabolizma bozuklukları konjenital metabolik hastalıklar ya da kalıtımsal metabolik hastalıklar olarak da adlandırılır.
Deli (şarkı)
Şarkının seçimi
Seçici Kurul:
Seçim sonrasında grup üyesi Harun Tekin: "Bu şarkı Mor ve Ötesi şarkısı dedirtecek cinsten. Aynı zamanda bazı yenilikleri de içinde barındıran bir şarkı oldu, ancak şarkıyı anlatmak zor; tam da bunu yapmamak için şarkı yazıyoruz zaten." dedi.
Türkiye'yi yarışmada temsil edecek şarkı, 15 Şubat'ta TRT ana haber bülteninde, TRT Tepebaşı Stüdyosuna bağlantı yapılarak canlı yayında açıklandı. Buna göre, Türkiye'yi yarışmada Mor ve Ötesi grubu, Deli adlı şarkıyla temsil edecek. Klasik Mor ve Ötesi tarzı olan bu şarkı ile grup Eurovision için tarzını bozmadığını gösterdi. TRT Genel Müdürü İbrahim Şahin, yaptığı açıklamada, Mor ve Ötesi grubunun 3 parçasını daha önce dinlediklerini ve çok da keyif aldıklarını belirterek, "Üzerinde çok ciddi çalışmalar yaptılar. Bildiğiniz gibi bu yıl bir güçlüğümüz var. İlk defa uygulanan bir yöntem. İki gruba ayrıldı, iki yarı final olacak. Bulunduğumuz grupta rakipler çok çetin. Her birinizden ayrı ayrı destek bekliyorum" dedi.
Yarışma öncesi
Bu yıl Eurovision'da Türkiye'yi temsil edecek olan Mor ve Ötesi yoğun bir şekilde çalışmalarını tamamlamıştır. Grubun fotoğraflarını Okan Bayülgen, Deli parçasının klibini Ezel Akay çekti. Koreografide Beyhan Murphy 'nin imzası var, kostümleri Ümit Ünal hazırladı. İlk başlarda ofiste çalışan grup yoğun provalara Mart sonunda başladı. 10 Mayıs 'ta Belgrad'a gidene kadar Türkiye'deki zamanlarını provayla geçirdi. Türkiye dışındaki zamanlarda da Eurovision'la ilgili bir turneye çıktı. Televizyon ve radyo programlarına çıkan grup klasik bir promo tur düzenledi. Verilen konserler şunlar: 14-15 Nisanda Yunanistan'ın başkenti Atina, 16-17 Nisanda Arnavutluk'un Tiran, 18-19 Nisan'da Makedonya'nın Üsküp, 20-21 Nisan'da Portekiz'in Lizbon, 5-6 Mayıs'ta Ukrayna'nın Kiev, 7-8 Mayıs'ta Azerbaycan'ın Bakü, 9-10 Mayıs'ta  Gürcistan'ın Tiflis şehirlerinde konserler verildi. Grup ayrıca Eurovision öncesi İstanbul'da geçireceği son haftada 1 Mayıs Perşembe akşamı İstanbul Sabancı Üniversitesi ve 3 Mayıs Cumartesi akşamı Garaj istanbul (Rock 'N Dark finali) olmak üzere iki tane konser verdi.
Mor ve Ötesi Eurovision için içinde bir blog bölümü de barındıran delirium.fm web sitesi hazırladı. Site Türkçe, İngilizce ve Fransızca olmak üzere 3 ayrı dilde hazırlandı. Sitede ayrıca Deli'nin şarkı sözlerinin İngilizce ve Fransızca çevirileri yer almıştır.
Eurovision Şarkı Yarışması öncesinde, internette en çok izlenen şarkı klipleri arasında, Türkiye adına yarışan Deli, adlı şarkı; İspanya'nın şarkısının ardından ikinci sırada yer aldı. İnternetteki bahislerde 43 şarkı arasında 10 ile 13. sıra arasında yer almıştır. Bahislerde şarkıya 1'e 17 veya 1'e 29 verilmiştir.
Yarışma
Finale kalan Türkiye'yi temsil eden Mor ve Ötesi grubunun solisti ve gitaristi Harun Tekin, basın toplantısında, ''Finale yükselmek başarı. İddialıydık. Finalde de iyi sonuç elde edeceğimize inanıyorum. Zaten Türkiye'nin finale yükselmesi, son 5 yıldır alışkanlık haline geldi'' dedi.
Daha sonra Türkiye, 24 Mayıs Cumartesi gecesi, 25 ülkenin katıldığı final yarışmasında, sahneye 12. sırada çıktı. 138 puan toplayan şarkı 7. oldu. Eurovision birincisi, Dima Bilan'ın seslendirdiği "Believe" adlı parçayla 272 puan toplayan Rusya oldu.
Betzdorf
Betzdorf, Almanya'da Renanya-Palatina eyaletinde yer alan bir şehirdir.
Betzenstein
Betzenstein, Almanya'da Bavyera eyaletinde yer alan bir şehirdir.
Praefectus urbi
praefectus urbanus ya da praefectus urbi, Roma şehri praefectusuve sonra Konstantinopolis'in bu görevlisi için kullanılmıştır. Makam Roma Krallığı döneminde ortaya çıkmış, cumhuriyet ve imparatorluk boyunca devam etmiştir ve İlk çağın yüksek önemli bir üvanı olmuştur. Makam Batı Roma İmparatorluğu çökene kadar ayakta kalmıştır ve Roma'nın son praefectus urbanus'unun 599 yılında Iohannes isimli birisi olduğu kaydedilmiştir. Doğu'da, Konstantinopolis'te, makam 13. yüzyıla kadar ayakta kalmıştır.
Cem Vakfı
Alevi İslam anlayışının öğretilmesi için çaba sarfeden Cem Vakfı, ilahiyatçılar ve bilim insanlarıyla yaptığı yüzlerce konferans ve toplantılarda Alevilik inancını günışığına çıkardı. Cem Vakfı’nın öncülük yaptığı çalışmalar sonucunda, Alevi İslam Din Hizmetleri Başkanlığı kuruldu.
Cem Vakfı, bu çerçevede, yıllardan beri, Alevilerin sorunlarına çözüm bulunması, Alevilerin haklarının verilmesi, cem evlerinin Alevilerin ibadet yeri olarak kabul edilmesi konusunda çalışmalarını sürdürüyor.
Yayınları
Vakfın yayın yönetmeliğine göre, yapılan yayınlar "Alevi İslam konusunda toplumu aydınlatmak, dinî tefekkürü geliştirmek, dinî ve millî birlik ve beraberliği temin etmek üzere" hazırlandıktan sonra basılmaktadır. Bu yayınlar arasında "Prof. Dr. İzzettin Doğan'ın Alevi İslam İnancı, Kültürü ile İlgili Görüş ve Düşünceleri", "Bektaşilik ve Bektaşi Dergahları", "Tarihi Belgeler Işığında Kızıldeli Sultan (Seyit Ali Sultan) Dergahı" ve "Hasan Dede'den Mevlana Sohbetleri" adlı kitaplar yer almaktadır.
Habercem
Bahçeşehir Üniversitesinden Nilay Ulusoy'un "Habercem Anaakım Medyada Alternatif Olabildi Mi?" konulu makalesine göre, Habercem ana akım medya ile aynı haber kaynaklarını kullanması sebebi ile alternatif bir söylem geliştirememiştir. Bu makale Prof. Berrin Yanıkkaya ve Prof. Barış Çoban tarafından hazırlanıp yayınlanan "Kendi Medyanı Yarat Alternatif Kavramlar Tartışmalar Örnekler" adlı kitapta ele alınmış, habercem örneğinden alternatif medya örneği tartışılmıştır.
2008 Yaz Olimpiyatları'nda halter
2008 Yaz Olimpiyatları'nda halter yarışmaları 9 Ağustos - 19 Ağustos 2008 tarihleri arasında Pekin'in Beihang Üniversitesi Spor Salonu'nda düzenlenmiştir.
Katılımcı ülkeler
84 ülkeden 255 halterci katıldı:
Christopher Munthali
Christopher Munthali (d. 2 Şubat 1991), Zambiyalı millî futbolcudur. Nkana FC'de oynuyor.
Dilekçe hakkı
Dilekçe hakkı, bireylerin, kişisel veya kamusal konularla ilgili dilek ve şikayetlerini yalnız veya başkaları ile birlikte yargı organı dışındaki resmi kuruluşlara sunabilme hakkıdır.
Dilek şeklinde yapılan başvurularda resmi bir yerden ya doğrudan doğruya kendisi ya da kamusal bir iş için, yetkisi dahilinde olmak üzere bir eylem ya da bir karar istenmekte; şikayet şeklinde olanlarda ise genel anlamda haksızlığa uğrayan bir kişi ya da kurumun çıkarlarının zedelenmesi ya da hukuk düzenindeki aksaklıklar ortaya konmaktadır. Dilekçe hakkı, bireylerin kendileriyle veya kamusal işlerle ilgili olarak, tek başlarına veya topluca yargı dışında kalan devlet organlarına, dertlerini, sorunlarını, şikayetlerini, uğradıkları haksızlıkları ileterek çözüm bulmalarını istemelerinden ibaret bir insan hakkı olarak tanımlanmıştır. Dilekçe hakkı siyasi haklar bölümüne girer.
NGC 5907
NGC 5907 Ejderha takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 50 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan bir çubuksuz sarmal galaksi. Anormal derecede düşük metallik ve birkaç tespit edilebilen dev yıldızların dışında neredeyse tamamen cüce yıldızlardan oluşmaktadır.
Galaksi, 5 Mayıs 1788 yılında William Herschel tarafından keşfedilmiştir ve NGC 5866 Grubu'nun bir üyesidir. Süpernova 1940A bu galaksi içinde gözlenmiştir.
Danny Munyao
Danny Munyao (d. 2 Kasım 1987), Zambiyalı futbolcudur. Red Arrows FC'de oynuyor.
Uzaktan eğitim
Uzaktan eğitim öğrenenlerin zaman ve mekan bağlamında birbirlerinden ve öğrenme kaynaklarından uzak olduğu eğitim modelidir. Uzaktan eğitimin gelişim evreleri incelendiğinde geçmişinin sanıldığından daha eskiye dayandığı ; içeriğin sunumu ve kullanılan teknolojilere beş ana döneme ayrıldığı görülmektedir. Birinci dönem,1700'lü yılların ilk çeyreğinde ortaya çıkan yazışarak eğitimin sağlandığı ve özellikle posta hizmetlerinde yaşanan gelişmelerin önemli etkilerinin olduğu dönemdir. İkinci dönem ise 1900'lü yılların ilk çeyreğinde radyo ve televizyonun yaygınlaşması ile kitlesel eğitimin öne çıktığı dönemdir. Üçüncü dönem, 1960 ve 1970'li yıllarda açık üniversitelerin ortaya çıkmasıyla yaşanan gelişmeleri nitelemektedir. Dördüncü dönem 1980'li yıllarla beraber ortaya çıkan telekonferans teknolojileriyle yaşanmıştır. Son olarak beşinci dönem ise 1900'lü yıllarla başlayan ve bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler doğrultusunda özellikle bilgisayar, İnternet ve diğer iletişim araçlarının yaygın olarak kullanıldığı dönemi nitelemektedir. Uzaktan eğitim, disiplinler arası bir alandır ve öğrenen, öğreten ve öğrenme kaynaklarının birbirinden uzakta olmasından dolayı ortaya çıkan sınırlılığı ortadan kaldırabilmek için farklı teknolojileri kullanır. Uzaktan eğitimin bu özelliği kavramın bir çatı kavram olarak ortaya çıkmasına neden olmuş; yazışarak öğrenme, tele öğrenme, e-öğrenme, m-öğrenme, çevrimiçi öğrenme, esnek öğrenme gibi kavramları da nitelemek için kullanılmıştır. Çoğu zaman uzaktan eğitin ve açık ve uzaktan öğrenme kavramları birbiri yerine kullanılmaktadır. Günümüzde özellikle bilgisayar ve çevrimiçi teknolojilerle kullanılan hali en yaygın halidir ve sağladığı yaşam boyu öğrenme fırsatları ile eğitimde ana akımın bir parçası olmuştur.
Türkiye'de uzaktan eğitim
Türkiye'de uzaktan eğitimin tarihi cumhuriyetin ilk yıllarına dayanmaktadır. Uzaktan eğitim süreçlerinde kullanılan yaygın teknolojiler ve uzaktan eğitim alanında yaşanan gelişmeler dikkate alındığında Türkiye'de uzaktan eğitimin temelde 4 dönemde incelenebileceği görülmektedir.
1982 yılında Anadolu Üniversitesi, 2010 yılında ise Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi'nde kurulan Açıköğretim fakülteleri uzaktan eğitimin Türkiye'de gelişmesine büyük katkı sağlanmış, farklı üniversitelerde kurulan uzaktan eğitim merkezleri ise bu gelişimi desteklemiştir.
Koronavirüs salgınında uzun süreli olarak zorunlu şekilde uzaktan eğitim uygulanmıştır.
NGC 5879
NGC 5879 Ejderha takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak uzaklıkta bulunan bir çubuksuz sarmal gökada. 1788 yılında William Herschel tarafından keşfedilmiştir ve NGC 5866 Grubu'nun bir üyesidir. Maksimum parlaklığına (14,9m) 4 Ekim 1954 tarihinde ulaşan tip II süpernova SN 1954C gözlemlenmiştir.
Volkan Tokcan
Volkan Tokcan (d. 11 Ocak 1988, İzmir) Türk basketbolcudur.
Kemal Doğulu
Kemal Doğulu (d. 14 Ekim 1979, Mersin), Türk fotoğrafçı, kuaför ve şarkıcı. Oyuncu Kadir Doğulu'nun ağabeyidir.
Hayatı ve kariyeri
Uzun süre sanatçıların imaj makerlığını, makyözlüğünü, kuaförlüğünü, fotoğrafçılığını ve modelistliğini yaptı. 2006 senesinde tanıştığı Hande Yener'in Hande Maxi adlı maxi singleında sanatçının fotoğrafçılığını ve imaj makerlığını yaptı. Hande Maxi'den itibaren Hande Yener ile çok samimi olan Kemal Doğulu, sanatçının bundan sonraki albümlerinde sanat yönetmenliğini, fotoğrafçılığını ve kliplerinin de yönetmenliğini üstlendi.
Şarkıcılığa başlaması ise bir gün Hande Yener'in konserine kendi vokalisti gelmeyince Kemal Doğulu'nun yer almasıyla başladı. Hande Yener ve Erol Temizel, Kemal Doğulu'yu çok beğenip proje yapmaya karar verdiler. Bunun sonuncunda da Kemal Doğulu 2008 yılının Ocak ayında "1 Yerde" adını verdiği verdiği elektronik müzik tarzındaki maxi singleını çıkardı. Maxi single'ın ilk klibi olarak albüm ile aynı ismi taşıyan "1 Yerde" adlı şarkıya çekildi. Şubatın başlarında MTV Türkiye'de yayınlandı. Mart başında ise MTV'nin bütün dünyada yayınlanan kanalında yayınlandı ve kısa süre sonra World Chart Exskpress (World Top 10) listesine girdi ve Nisanın başında ise 1 numaraya kadar yükselerek tam 4 hafta üst üste 1 numarada yer aldı. Maxi single'ın 2.klibi ise "Nedense, Nedense?" adlı şarkıya çekildi. Klip Temmuz sonunda çekildi ve 3 Ağustos 2008 günü de ilk kez Kral Tv'de yayınlandı.
Bu şarkıların ardından hemen yeni bir single hazırlığına giren Kemal Doğulu, İkinci single'ının ismi Kemal Doğulu 2 olarak açıklandı. Single fotoğraflarını Hande Yener çekti. Single kapak fotoğrafı ilk kez sanatçının resmi sitesinde gösterildi. Aynı zamanda Habertürk gazetesi yazarı Esin Övet'in köşesinde yer aldı. Bu single'da biri yeni, diğeri cover olmak üzere 2 şarkı bulunmaktadır. Bu single'da yer alan Uzayda Aşk Var adlı yeni şarkının müzik ve düzenlemeleri Erol Temizel'e, sözleri Soner Arıcı'ya ait olan bu şarkı aynı zamanda bu single'ın çıkış şarkısıdır. İlk kez 11 Temmuz 2009 gecesi sezon finalini yapan Disko Kralı programında "Kemal Doğulu" şarkısını paylaştı. Uzayda Aşk Var adlı şarkıya 2009 yılının Eylül ayının başlarında klip çekilmiştir. Klip ise 30 Eylül 2009 günü ilk kez Kral TV'de gösterilmiştir. Klipte Kemal Doğulu, ünlü arkadaşlarıyla kamera karşısına geçmiştir. Klipte Hande Yener gibi birçok ünlü rol almıştır. Klibin yönetmenliğini sanatçının kendisi üstlenmiştir.
Kemal Doğulu 2 single'ının başarısından hemen sonra yeni albüm çalışmalarına başladı. Yeni albümüne Ters Köşe ismini verdi. Albümün prodüktörlüğünü Hande Yener ile Alper Narman üstlenmiştir. Bu ikili prodüktörlükle kalmayıp, Kemal Doğulu için söz ve müziklere de imza atmışlardır. Ters Köşe albümünde Hande Yener, Alper Narman, Ertuğ Ergin, Sıla ve Erol Temizel gibi birçok ünlü müzisyenle çalıştı.
Aşk (şarkı)
"Aşk", Demet Akalın'ın Aşk albümünün ilk teklisidir.
Şarkı hakkında bilgi
Şarkının söz ve müziği Ceyhun Çelikten'e,düzenlemesi de Erdem Kınay'a aittir.
Video klip hakkında bilgi
Demet Akalın, ‘Aşk’ şarkısı konserlerde çok beğenilince, albümün ilk klibini de bu şarkıya çekmeye karar verdi. Demet Akalın iki konser arasında çekilen klip için “''Ardı ardına konserler alınmıştı. Arada bir gün boşluk vardı onu da hemen çekimle doldurduk. Çekerken çok keyif aldık, umarım herkes beğenir''” diye konuştu. Mustafa Uslu’nun yönetiminde 19 saatte çekilen klipte, Akalın şehir hayatından bunalıp tatile çıkan bir kızı canlandırıyor. Şarkıcıya, bol bol dans ettiği klipte üç erkek model eşlik ediyor.
Listeler
Daha klip çekilmeden birçok listede başarı göstermiş bir şarkıdır. Radyolardaki başarısı devam etmektedir.
Mango
Mango, kapalı tohumlulardan Anacardiaceae familyasının Mangifera cinsine ait tropik, astropik ağaçlarının verdiği etli meyveye denir. Bu meyve, anavatanı olan Hindistan'dan dünyaya yayılmıştır.
At mangosu (Horse mango) olarak adlandırılan M. foetida türü gibi yerel bazda yetiştirilen türlerin yanında; Mangifera indica – bilinen mango ya da Hint mangosu olarak adlandırılan tür dünyada pek çok tropik, subtropik bölgelerde yaygın olarak yetiştirilip dünyaya dağıtılan tek türdür. Bir kısım kültürlerde mangifera meyveleri düğünlerde dekorasyonda, halk kutlamaları ve dinsel ayinlerde kullanılır.
Etimoloji
İngilizce ve Türkçe "mango" kelimesi Tamil kelimesi olan māṅgai ya da mankay kelimesinden türetilmiştir. Portekizce mangonun karşılığı olan manga sözcüğüde muhtemelen malaya dilindeki māṅṅa'dan gelmektedir. Bu kelimeye Avrupa’da ilk defa İtalya’da 1510 yılında Ludovico di Varthema adlı bir yazarın bir eserinde manga adıyla rastlanmaktadır. Fransızca ve post-klasik Latinceye de bu İtalyan metninden bu kelimenin geçtiği sanılmaktadır. Fakat İngilizcede ve Türkçede, birkaç dilde nasıl olup da bu kelimenin "a" ile biten kısmının "o" ile biter hale gelmesi hususu ise tam olarak belli değildir.
Mango ilk olarak ihraç edildiği 13 Amerikan kolonisinde 17.yüzyılda soğutma eksikliği sebebiyle salamura olarak saklanmakta idi. Diğer bir kısım biber türleri de mango olarak sehven salamura edildiklerinden adlandırılmakta idi. İngilizce 18.yüzyılda Mango kelimesi fiil olarak “salamura yapmak anlamında kullanılıyordu.
Tanımı
küçükresim|sol|Filipinlerdeki yerel yeşil mangolar [[Dosya:Mango Rezowan.jpg|küçükresim|sağ|[[Bangladeşden bir sepet olgunlaşmış mango|alt= Rezowan ‘dan Bangladeşte  tatlı  Misridana mangosu]]
Mango ağacı (Mangifera indica L.) 35-40 metre yüksekliğe ulaşan 10 metreye kadar taçlanabilen uzun ömürlü bir ağaçtır. Öyle ki 300 yıldır meyve verebilir türlerine de rastlanmaktadır. Derin toprakta kazık kökleri 6 metre derinliğe ulaşıp ayrıca yana belli bir alana doğru yayılan yan kökleri bulunmaktadır. Yaprakları her daim yeşil basit 15–35 cm uzunluğunda ve 6–16 cm genişliğindedir. Genç yapraklar portakal-pembemsi bir renkte iken giderek koyularak kırmızı sonrasında yaşlandıkça koyu yeşil bir hal alırlar. Çiçekleri 10–40 cm uzunluğunda bileşik salkımlı uçlardadır. Salkımlardaki her bir çiçek küçük 5–10 mm uzunluğunda beyaz 5 taç yapraklıdır. Çiçekler zambaklara benzer keskin bir koku yayarlar. Meyvelerinin olgunlaşması 3 ila 6 ayı bulabilir. Meyveleri genelde türlerine göre değişiklik gösterir.Kültüre alınmış türler sarı,portakal,kırmızı ya da yeşil dikdörtgen çukurlu tüylü tekli yüzeye sahiptir ve yüzeyi meyve etinden kolay ayrılmaz. Olgunlaşmış meyvelerde kabuğu soyulmuş meyve eti reçineli tatlı bir koku verir. Her meyvenin iç kısmında 1-2mm çapında tohumu koruyan bir kabuk ve bu kabuğun altında bitkinin embriyosunu taşıyan bir tohum bulunur.
Yetiştirilmesi
Mango çoğunlukla dondan korumalı, tropik ve ılıman subtropik iklimlerde yetişir.Dünya’daki mangoların üçte biri sadece Hindistan’da yetiştirilir.İkinci olarak bunun ardından Çin gelir.
Mangolar ayrıca Avrupa kıtasında tropik bitki ve meyvenin üretimi imkânı olan birkaç sayılı yerden İspanya’da Andalusya bölgesinde (çoğunlukla Málaga ili )de yetişir. 1,000 den fazla mango çeşidinin kolaylıkla tarımı aşılı fidanlar üstünde yapılır. Bu çeşitler Diğer türler kuzey, güney ve Orta Amerika’dan,Karaibler’e,güney,batı ve orta Afrika, Avustralya, Çin, Pakistan,Bangladeş ve Güneydoğu Asya’da terebentin gibi kuvvetli bir tadı olduğundan “terebentin mangosu”olarak anılan bir tür ile ) boğa uzvuna benzetilen huevos de toro ("boğa yumurtası) "’na kadar değişim gösterir.
Hindistan en büyük Mango üreticisi olarak kabul edilse de %1'den daha az olarak dünya ticaretinde pay sahibidir zira Hindistan çoğunlukla üretimini kendi iç tüketiminde kullanmaktadır.
Bodur ve yarıbodur varyeteleri ise süs bitkisi olarak dünyada konteynarlarda yetiştirilmektedir. Bununla birlikte çeşitli hastalık türleri mangolara etki yapmaktadır.; bkz. Mango hastalıkları listesi.
Genel olarak türlerine göre bazı farklılıklar gösterse de en dayanıklı mango türleri bile genç fide halindeyken 4 derecede (40 Fahrenheit) geçici uyku moduna geçer ve 0 derecede (32 Fahrenheit) ölür. Buna karşın en dayanıklı mango türlerinde dahi yaşlı ağaçlar 0 ile -1,11 derece de (32-30 Fahrenheit) hasar görürken; ısı düşüşü geçici birkaç saat için olması kaydı ile en fazla -3,8 dereceye (25 Fahrenheit) kadar dayanabilirler. Mango ağaçları yüksek ısı ve kuraklığa dayanıklıdırlar; ancak 30 derecenin üstü sürekli olarak süren çok aşırı ısılar ağacının meyvelerinin erken olgunlaşmasına ve meyvelerinin tadının bozulmasına neden olabilir. Bu koşullarda ağacın Türkiye’de daha çok Akdeniz Bölgesi’nin Antalya,Alanya,Mersin gibi kıyı kesimlerinde soğuktan korumalı yerlerde yetiştirilmesi mümkündür.
Dermatite neden olma potasiyeli
Mango kabuğu ve özsuyu urushiol içerir, zehirli sarmaşık ve zehirli sumakda bulunan bu kimyasal temas halinde bazı kimselerde dermatite neden olmaktadır. Mango alerjenleri ve urishiol ile temas halinde teması arasında çeşitli reaksiyonlar gözlenmiştir. Urushiol ayrıca mango yaprakları ve gövdesinde de bulunmaktadır bu sebeple hayvanlara yapraklarının yedirilmesi tehlikelidir. Özellikle mangonun ilk olgunlaşma döneminde mesela Hawaii'de bitkilerden kaynaklanan dermatitin başlıca kaynağı budur.
Yiyecek
Mango her ne kadar tad ve dokusu türden türe değişirse de bazıları sulu olgunlaşmış erik'e bazıları avokado veya kavun’a bazıları lifli bir dokuya sahip olduğunu belirtse de genelde tatlı bir tada sahiptir. Olgunlaşmamış, salamura edilmiş veya pişirilmiş meyve tüketilebilir. Olgunlaşmamış meyve derisi de rahatça tüketilebilir fakat belli alerjisi olan kişilerde dudaklarda, dilde,diş etinde dermatit’e neden olabilir. Olgunlaşmamış meyveler kahverengi kâğıt kutulara konularak olgunlaştırılabilir. Sonrasında plastik bir kutuda buzdolabından 4-5 gün tutulabilir. Olgunlaşmış meyveler ise taze olarak tüketilebilir ancak meyve derisi kalın ve acı tatlı olduğu için tipik olarak yenmez.
Mutfaklarda Kullanımı
Mango geniş şekilde mutfaklarda kullanılabilir, ekşi, olgunlaşmamış mangolar chutney adlı baharatlı hint salçalarında,’’ athanu’’ da mango salamurasında,mezelerde kullanılabilir veya acı biber ya da soya sosu,tuz ile çiğ olarak da yenebilir. Serinletici bir yaz içeceği olarak panna ya da panha adlı bir içecekce üretildiği güney asyada mangodan yapılır. Mango pulpundan yapılan mamidi thandralu adlı Mango jölesi Telugu’da ve Tamil’de ambazha vettu adıyla çok popülerdir. Bezelye,mercimek ve fasulye ile yapılan “Dhal” adlı yemeğin yanında pişirilen mangolar pişmiş pirinç ve yeşil biber ve açık tereyağı ile servis edilerek Telugu’da mamidikaya pappu Tamil’de mangai paruppu adlı yemek yapılır.
Olgunlaşmış mangolar taze olarak tüketilse de yine mutfaklarda pek çok kullanımı vardır. Mango lassi,Güney Asya boyunca popüler bir içecektir. Olgunlaşmış mango,mango pulpu, ayran ve şeker ile karıştırılarak yapılır. Olgunlaşmış mangodan körilerde yapılır. Aamras adlı popüler bir meyve pulpu/koyu içecek olup bu içecekte mango,şeker,süt ile yapılıp; pirinç, ekmek veya ‘’pooris’’ ile tüketilir. Yine olgunlaşmış mango pulbundan mangada adlı bir reçelde yapılır.
Mangolar ayrıca moramba, amchur (kurutulmuş ve toz haline getirilmiş olgunlaşmamış mango) ve baharat, hardal yağlı turşu da dahil çeşitli turşular gibi konserve olarak kullanılır. Olgunlaşmış mango ince tabakalar halinde kesilir,kurutulur katlanır ve tekrar kesilir. Bu şekilde hazırlanan barlar çeşili ülkelerde kurutulmuş guava meyvesi gibi satılır.Ayrıca meyve müsli ve yulaf ezmesi gibi ürünlerde tahıllara eklenerek kullanılır. Olgunlaşmış mango bagoong (kısmen veya tamamen fermente edilmiş balık veya karides ile ortaya çıkan bir tür balık sosu) yanında ve/veya tuz ile birlikte özellikle Filipinlerde servis edilir. Kurutulmuş kesilmiş tatlı olgunlaşmış mango (tohumsuz demir hindi ile birleştirilip bazen” mangorind” olarak da adlandırılarak da kullanılır) ayrıca popülerdir. Mango ayrıca meyve suyu yapımı, mango nektarı ve dondurma ve sorbe yapımında da kullanılır. Mango meyve suları, smoothiler,dondurmalar,meyve barları,kar şerbeti,tatlı su,kekler;tatlı veya ekşi soslar,chamoy adlı tatlı baharatlı kırmızı biberli ezme de de kullanılır. Yine acı kırmızı biber sosu,tuz veya ana taze meyve kombinasyonları ile de çubuklara daldırılarak kullanılır. Orta Amerika'da mango yeşil olarak tuz,sirke,karabiber,acı sosla yenilerek veya çeşitli formlarda olgunlaştırılarak yenir. Tost halinde yer kabağı tohumu ve yeşil limon tuz ile birlikte yeşil mangolar yenilebilmektedir. Bazı insanlar bunun yanında soya veya kırmızı biber sosu da kullanmaktadır.
Mango parçaları, ayrıca dondurma tepelerine veya milk shakelerde kullanılabilmektedir. Yine tatlı pirinç, hindistan cevizi ve dilimlenmiş mango ile tatlı olarak servis edilebilmektedir. Güneydoğu Asya’nın diğer yerlerinde mangolar balık sosu ve pirinç sirkesi ile konserve yapılabilmektedir. Yeşil mangolar mango salatası olarak kurutulmuş karides ve balık sosu ile kullanılabilmektedir. Mango yoğunlaştırımış sütle kar şerbetlerinin üstüne de konulabilir.
Besin Öğeleri ve fitokimyasallar
Enerji değeri 100 g (3,5 oz) için 250 kJ (60 kcal) dir ama elma mango mangoda azda yüksektir.(100 g.79 kcal). Mango belli bir kısım fitokimyasallar ve besin öğeleri içerir. Meyve pulbunda yüksek oranda prebiyotik lif, C vitamini, farklı polyfenoller ve provitamin A, karotenoidler içerir. Mango pulbu antioksidan, A vitamini, C vitamini, B6 vitamini (piridoksin), folat (folik asit), diğer B vitaminleri ve potasyum, bakır, amino asitler gibi önemli besin öğelerini de içerir. Soyulmuş mango meyvesi ve pulbu bunlar yanında ayrıca antioksidan pigmentler-karotenid, polyfenol, omega 3 ve 6, çoklu doymamış yağ asitleri de içerir. Mango kabukları da karotenoidler, provitamin A, beta-karoten, lutein ve alpha karoten,quercetin, kaempferol, gallik asit, kaffeik asit, kateçinler, tannin, ve orijinal mango xanthonoidi, mangiferin, gibi antioksidan maddeler polyphenols   Bunlardan bazıları serbest radikalleri ortaya çıkarması nedinyle çeşitli hastalıklarda da tedavi prosedürlerinde kullanılabileceği öne sürülmektedir. içerebilir.Fitokimyasal ve besin içeriği mango çeşitlerine göre farklılık gösterebilir. 25 kadar farlı kartenoid mango pulbunda tespit edilmiş,ayrıştırışmıştır en yoğunu beta karotendir ve pek mango türlerinde sarı portakal pigmentlerinde rastlanmaktadır. Kabuk ve yapraklar ayrıca xanthonoidler, mangiferin ve gallik asidi de kapsayan polpenol içeriğe de sahiptir.
Kültürel Önemi
Mango yaprakları düğünlerde,Ganesh Chaturthi adlı kutlamalarda hint evlerinde yol kenarları ve kapılarda deokorasyonda kullanılır. Mango Motifleri ve Paisley dizaynları çeşitli hint nakışları,Keşmir şalları, Kançipuram ipek ve hint sareeleri (Hint kadın elbiseleri)nde v.s'de kullanılır.İran'da da İslam öncesi Zerdüştlük geçmişi nedeniyle Paisleyler bilindik bir sanattır.
Tamil Nadu da mango ekmek ağacı ve muz ile birlikte kraliyet meyvelerinden (Mukkani-முக்கனி) biridir, aroma ve tad bakımından ilk sıradadır. Ma-pala-vazhai (மா-பலா-வாழை)
Urdu şairi Mirza Asadullah Khan Galib mangoyu çok severmiş. . Rabindranath Tagore mangolar ve aamer monjori olarak adlandırılan çiçeğinden hoşlanırdı. Şair Sa'd Bin Ard'n mangolar hakkında şiirleri vardır.
Avustralya'da sezonun ilk mangoları geleneksel olarak yardım amaçlı açık arttırma ile satılır.
Üretim ve Tüketim
Mango üretimi yaklaşık dünya çapındaki bütün tropik bitkilerin yarsına denk gelmektedir. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) veri tahiminlerinde göre 2009'da 35 milyon ton mango üretimi yapılmıştır.Üretimin yaklaşık %80'i Mango üretiminde ilk 10'da bulunan ülkelerce yapılmıştır.
Alfonso, Benishaan ya da Benisha (Banginapalli Telugu ve diğer hint dilleri) and Kesar mango varyeteleri Hindistan'ın güneyinin en popüler varyeteleridir; kuzey hindistan eyaletlerinde ise Chausa, Dasheri and Langra varyeteleri popülerdir. Diğer Hindistan'daki varyetelerden önemlileri ise malgova, peethar, rumani, bangalura, rasalu, thothapari, neelam, sindhoora,ve salemdir.
Genelde, olgunlaşmış mangolar portakal-sarı ya da kırmızımsı bir kabuğa sahip olup yenmesi suludur ancak ihraç edilecek meyveler genelde olgunlaşmamış ve yeşil olarak gönderilir. Her ne kadar ihraç edildikleri ülkelerde etilen (karpit) ile olgunlaştırılsalar da olgunlaşmamış ihraç mangoların tadı; yetiştirildikleri ülkelerdeki olgunlaşmış mangolarla, aynı sululuk ve aromaya sahip değildir.
Kültür Türleri
Mangonun pek çok kültür varyeteleri vardır.Mango bahçelerinde, belli başlı kültür türleri polenlemenin artması için birbiri ile çağrazlanırlar.Genelde arzu edilen kültür türleri aşılama ile veya tohum hariç başka yollarla elde edilen Monoembriyotik türlerdir.Mesela Hindistan'da bilinen mono-embriyotik tür olan Alfonso Mangosu en önemli ihraç ürünlerindendir.
Buna karşın bir iklimde inanılmaz başarı gösteren bir kültür türü başka bir ülkede aynı başarıyı gösteremeyebilir. Örneğin "Julie" gibi hint mango türleri Jamaika'da üretken türlerdir ama Florida'da, bu tür aynı başarıyı gösterememiştir, zira her sene bakteri yaprak lekesi adlı bir hastalığa karşı ilaçlanmak zorunda kalınır. Oysaki Asya mangoları bakteri yaprak lekesi adlı bu hastalığa dayanıklıdır.
Diğer yandan polyembriyotik mangolar ise tohumdan kolayca üreyebildiklerinden ve belli oranda,belli koşullarda dayanıklılığa haiz olduklarından anaç olarak kullanılabilmektedirler. Örneğin Turpentine Florida'da daki mango türleri için anaç olarak kullanılmaktadır. Ancak soğuğa dayanıklığının az olması,aynı meyve verimine daha soğuk bölgelerde sahip olamaması sebebiyle aynı anaç mesela ispanya'da kullanılamaz. Küba ve Kanarya adaları kökenli Gomera-1 mango türü ise yenilebilir,tatlı,sulu ancak küçük lifli meyvelere sahiptir,ticari önemi bu sebeple azdır. Fakat tuzluluğa ve soğuğa diğer mango türlerinden daha dayanıklı olması sebebiyle İspanya,Kanarya adaları ve çeşitli akdeniz kıyı bölgelerinde anaç olarak kullanılan mango türlerindendir. Özellikle İspanya'nın Granada bölgesinde Osteen tipi monoembriyotic mango bu anaç üstüne aşılanarak yetiştirilmiş ve epey başarı kazanılmıştır. Buna karşın bu mango anacının dezavantajı fazla ancak daha küçük meyve oluşumuna sebebiyet vermesi ve bu küçük meyvelerinde ticari verimliliği etkilermesidir.
Yine Küba ve Kanarya adaları kökenli Gomera-3 mangosu daha büyük ve daha verimli meyve verimi sağlasa da soğuk ve tuzluluğa dayanıklılığı Gomera-1'den biraz daha azdır.
Bunun gibi Pakistan da dahil çeşitli bölgelerde iklim şartlarına göre değişik polyembriyotik mangolar anaç olarak kullanılabilmektedir. Diğer taraftan Gomera-4 gibi yeni mango türleri de anaç olarak melezleme ile elde edilmeye çalışılmaktadır.
Diğer yandan polyembriyotik türler içinde de kısmende olsa ticari öneme haiz "Torbert" gibi mango türleri de bulunabilmektedir.
Buna karşın ticari varyetelerde hakimiyet monoembriyotik mango türleri üzerinedir. Mesela, ABD'de pazar hakimiyeti Tommy Atkins, Haden İspanya'da Osteen kültür türlerinin üzerindedir. ABD'de bu monoembriyotik türler ilk defa 1940'ta dikildikleri Güney Florida'da meyve vermişlerdir. Oysa başlangıçta ticari olarak üretimleri Floridalı araştırmacılar tarafından red edilmiştir. İngiltere pazarının %80'i ise Tommy Atkins kültür türünün elindedir. Lifli bir iç kısım ve ortalama bir tada sahip olsa da, bu tür iyi üretimi, hastalığa dayanıklılığı, iyi bir raf ömrü, taşınmada hasarın az olması,boyu ve rengi ile üreticilerce tercih edilen bir türdür. Tommy Atkins ABD'de hakim bir tür olsa da, Kent, Keitt, Haiti türü olan Madame Francis ve Meksika türü olan Ataulfo mango kültürleri de yetiştirme alanı bulabilmektedir.
Güney Florida'nın kentsel alanlarında ise bodur mango ağaçlarına talep bulunmaktadır, Fairchild Tropik Botanik Bahçesi Fairchild Mango gibi "condo (kondo) mangoları"nı teşvik etmektedir bu türler 2-2,5 metrenin altında boylanma yaparlar.
Condo (Kondo) mangosu Florida'da son yıllarda popüler hale gelen "bodur mango ağaçları" için kullanılan bir terimdir, bu ağaçlar bu boyları sayesinde konteynerlerde bile üretilebilecek hale gelirler. "Condo" (kondo) kelimesi ise bir ağacın daha kısa olan bodur yarı bodur doğal varyetesi olarak adlandırılabilir. Ice Cream (Dondurma) mangosuda aşılama ile bodur hale gelebilmektedir. Condo kelimesi her ne kadar mangolarla ilişkilendirilebilse de doğal bodur veya bonsai tekniğine benzer şekilde bodurlaştırılmış bütün ağaçları kapsar. Kondo yerine bu sebeple cüce veya bodur terimi de kullanılabilir.
Avustralya'da R2E2 adlı bir mango varyetesi de vardır, adı orijinal yetişrildiği bahçesinin konumundan gemektedir ve yayılan bu varyete 1 kilogramı bulan sarı kırmızı meyve verebilmekle bu varyetinin meyveleri Avustralya'da yüksek fiyata satılmaktadır.
Birlikte Evrim
Bir kısım evrim bilimciler Mango ağacının Pleistocene megafauna ile birlikte evrimleştiğini ve bu yönden Avokado'ya benzediğini iddia ederler. Mango ağacı genel olarak büyük hayvanlarca meyvelerinin yenmesi ve ardından çekirdeğinin hayvan dışkısından yararlanarak etrafa yayılması ile yabani ortamda çoğalabilir.Bu yönden bir zamanlar soyu tükenmiş Dev tembel hayvan ve fil'in ataları Gomphotherelerin bu bitkileri yaydıkları fakat sonrasında değişen duruma göre bitkinin ve meyvesinin kendini uyarlayarak günümüze kadar geldiği iddia edilmektedir.
İş süreci
İş süreci, belirli bir müşteri için hizmet veya ürün üreten belirli sırada kişiler veya ekipman tarafından yapılan ilgili faaliyetler veya görevlerdir. İş süreçleri tüm organizasyon seviyelerinde gerçekleşir ve müşteriler tarafından görülebilir veya görülmeyebilir.
Elde edilecek sonuç, işletmenin iç ya da dış müşterileri için değer yaratmalı ve onlar tarafından yararlı kabul edilmelidir. Gerçekleştirilecek görevler kimi zaman işletmenin birden çok departmanı ya da birimine aittir. Görevler birbirleri ile malzeme, para ve bilgi benzeri kaynak alışverişinde bulunur. Aralarında mantıksal ilişkiler vardır: Bazı görevler arka arkaya yerine getirilir. Bunlara seri bağlantılı görevler denir. Geri kalan ve eş zamanlı olarak gerçekleştirilebilen görevler paralel görevler olarak adlandırılır.
İş süreçleri bir kurum içerisinde gerçekleşebildikleri gibi, bazen birden fazla kurumu da kapsayabilir. Birinci türden süreçlere kurumsal, ikinci türden süreçlere kurumlararası iş süreçleri denilir.
Süreç yaklaşımı, Adam Smith'in iş bölümü ve Frederick Winslow Taylor'un optimize edilmiş görev yaklaşımlarının aksine, yapılacak işi bir sistem olarak ele alır. İş, birbirinden yalıtılarak her biri kendi içinde optimize edilmiş görevler yerine, belli bir amacı bulunan bir bütünü teşkil eden, birbirine bağımlı görevlerden oluşur. Böylelikle, görevleri birbirinden bağımsız olarak tek tek optimize etmek yerine, sürecin tümünün performansını optimize etmek hedeflenir.
İşin süreç olarak tanımlanması onun görünürlüğünü artırır ve denetimini kolaylaştırır. Gereksiz ya da yinelenen görevlere son verilmesine, israfın önlenmasine, süreç performansının iyileştirilmesine ve giderek optimize edilmesine olanak sağlar.
Genel Bakış
İş süreci, misyon hedefiyle başlar ve müşteriye değer sağlayan hedefi gerçekleştiren iş hedefine varılmasıyla biter. Süreç, sürecin belirli iç fonksiyonlarına sahip olan alt süreçlere bölünebilir. İş süreçlerinin, sürecin başından sonuna kadar sorunsuz çalışmasını sağlamaktan sorumlu bir süreç sahibi de olabilir.
Von Rosing ve diğerlerine göre genellikle iş süreçleri üç tiptir:
Bu üç tipe biraz farklı bir yaklaşım Kirchmer tarafından şöyle ifade edilir:
Karmaşık bir iş süreci, kendi özelliklerine sahip olan ancak aynı zamanda işletmenin genel hedefine ulaşılmasına katkıda bulunan birkaç alt sürece ayrılabilir. İş süreçlerinin analizi genellikle süreçlerin ve alt süreçlerin faaliyet/görev düzeyine kadar haritalanmasını veya modellenmesini kapsar. Süreçler çok sayıda yöntem ve teknikle modellenebilir. Örneğin İş Süreci Modelleme Gösterimi, iş süreçlerini görselleştirilmiş bir iş akışı içinde çizmek için kullanılabilen bir iş süreci modelleme tekniğidir. Süreçleri süreç türlerine ve kategorilerine ayrıştırmak faydalı olabilirken, konu atlaması olabileceğinden ayrıştırma yaparken dikkatli olunmalıdır. Sonunda, tüm süreçler "müşteriye değer yaratmak" hedefinin bir parçasıdır. İş süreçlerinin analizi, iyileştirme ve hayata geçirmeyi amaçlayan iş süreçleri yönetimi ile bu hedef hızlandırılmıştır.
Sinan Turhan
Sinan Turhan (d. 10 Şubat 1958, Bilecik), eski Türk futbolcu ve antrenör.
Kariyeri
Turhan, profesyonel futbola 1977 yılında Adana Demirspor takımı formasıyla başladı. Daha sonra sırasıyla Rizespor, Galatasaray, Sakaryaspor ve İçel Polisgücü takımlarında oynadı. Futbolu bıraktıktan sonra 1994-95 sezonunda Silifkespor, 2002-2003 sezonunda Çanakkale Dardanelspor, 2003 yılında Altay, 2004 yılında Gençlerbirliği ve 2005 yılında da Çaykur Rizespor takımlarında antrenörlük yaptı.