cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ronnie McNutt intihar olayı
31 Ağustos 2020'de 33 yaşındaki Amerikalı bir erkek olan Ronnie McNutt, sosyal medya platformlarında viral olan bir Facebook canlı yayını sırasında kendini başından vurarak intihar etti. Olay, hem bazı internet kullanıcıları tarafından McNutt'ın ölümüne karşı ifade edilen duygusuz tavırla hem de Facebook'un birçok başka platformda paylaşılan ve nihayet yayından kaldırılmadan önce büyük bir görüntüleme sayısı toplayan videoya yavaş yanıt vermesiyle dikkat çekici hale geldi. Video platformu TikTok, birçok kullanıcının akışında görülen ve platforma sürekli yeniden yüklenen videoya yanıt vermekte yavaştı ve birçok kullanıcının platformu boykot etmeyi seçmesine neden oldu. Olay, hem intiharı önleme hem de sosyal medya platformlarının, grafik içerik söz konusu olduğunda çevrimiçi kullanıcıları ve mağdurların itibarlarını korumak için ne gibi bir görev borcu olduğu konusunda farkındalık yarattı.
Biyografi
Ronald "Ronnie" Merle McNutt (23 Mayıs 1987 - 31 Ağustos 2020) Amerika Birleşik Devletleri'nin Mississippi eyaletinde ikamet ediyordu ve Irak'ta orduda görev yapmıştı. McNutt, New Albany'deki bir Toyota fabrikasında çalışıyordu ve görünüşte istikrarlı bir yaşam sürdü, ancak depresyon ve Irak Savaşı'nda görev yaptığı sürenin doğrudan sonucu olan travma sonrası stres bozukluğu gibi bazı çeşitli zihinsel sağlık sorunlarından muzdarip olduğu biliniyordu. Buna ek olarak, yakın zamanda kız arkadaşından ayrılığıyla da uğraşıyordu; Bazı basında çıkan haberler, Rolling Stone buna itiraz etse de, McNutt'ın COVID-19 salgını sırasında işini kaybettiğini söyledi. McNutt, düzenli olarak kiliseye giden bir Hristiyandı.
İntihar
31 Ağustos 2020'de McNutt, sosyal medya web sitesi Facebook'ta bir canlı yayına başladı. En iyi arkadaşı Joshua Steen yayınla karşılaştı. McNutt geçmişte rutin olarak canlı yayınlar yaptığı için başlangıçta bunu olağandışı bulmadı, ancak McNutt'un sarhoş olduğunu ve bir tek atışlık tüfek tuttuğunu fark ettiğinde alarma geçti. Steen, iddiaya göre, özellikle McNutt tüfeği yanlışlıkla ateşlediğinde, Steen polis müdahalesi ararken insanların McNutt'ın evini görmesini engellemek için Facebook'un yayını kapatması umuduyla araya girmeyi defalarca denedi. Facebook, yayının platform yönergelerini ihlal etmediğini iddia ederek yayını kesmeyi reddetti. Yayın devam ederken, McNutt'ın cep telefonu sık sık çaldı. Aldığı son telefon eski kız arkadaşından geldi ve McNutt yanıtladıktan sonra ikisi arasında kısa bir tartışma oldu ve McNutt, tartışma sırasında "Şimdi mi benimle konuşmak istiyorsun?" ve "Böyle mi davranacaksın?" gibi sözler sarf etti. McNutt telefonu yüzüne kapattıktan hemen sonra son söz olarak "Hey arkadaşlar, sanırım bu kadar" dedi ve arkadaşının evcil köpeğinin odaya gelmesine sebep olacak şekilde tüfeği çenesine dayadı ve ateş ederek intihar etti. Telefonu, tam ateş ettiği anda yeniden çaldı. Yayın, birden fazla katılan taraf tarafından kaydedildi. New Albany Polis Departmanı canlı yayın sırasında olay yerine çağrıldı, ancak McNutt öldükten sonraya kadar dairesine girmedi. Polis Şefi Chris Robertson çevreyi güvenlik altına aldı, yakındaki sakinleri tahliye etti ve McNutt ile hoparlör aracılığıyla iletişim kurmaya çalıştı, ancak boşunaydı.
Ronnie McNutt tarafından daha sonra Facebook'ta keşfedilen son bir mesaj, "Hayatınızdaki birinin önemli olduğunu duyması gerekiyor. Sevildiklerini. Bir gelecekleri olduğunu. Onlara bunu söyleyen siz olun." diyordu.
Viral yayılma
McNutt'ın intihar videosu, Facebook, YouTube, TikTok ve Instagram gibi sosyal medya platformlarındaki kullanıcılar tarafından, genellikle şüphelenmeyen kullanıcıların akışlarında ortaya çıkacak ve bazen şok amaçlı olarak kısa bir video klip olarak yüklendi. McNutt, viral yayılmanın gerçekleşmesi için herhangi bir niyet ifade etmemişti. Videonun çeşitleri TikTok'un "FYP"sinde (Sizin İçin Sayfası) göründü, böylece intihar otomatik olarak oynatılırken, bir trolleme biçimi olarak korkutma veya üzme niyetiyle paylaşılan videolara kullanıcılar habersizce rastladı. #ronniemcnutt hashtag'i, intihardan sonraki ilk birkaç gün içinde TikTok'ta 15.6 milyon kez görüntülendi. Platformlar videoları kaldırmak için çalışsa da, videonun yeni yüklemeleri ayrı hesaplardan görünürken, videoya bağlantılar da Reddit'in gerçek suç topluluklarında ve Discord'da kullanıcılar arasında trolleme amaçlı ve bazen de mem olarak görünmeye başladı. TikTok, algoritmalarıyla videoyu yakalarken, yükleyiciler, videoyu alakasız, zararsız içeriğin arkasına yerleştirerek tespit edilmekten kurtuldu.
Tepkiler
Olay, haber spikeri Christine Chubbuck ve politikacı Budd Dwyer'ın videoya alınan intiharlarıyla karşılaştırıldı. Çevrimiçi yanıtın büyük bir bölümü, McNutt'a duyulan sempatiydi, kullanıcılar olayı ruh sağlığı ve intiharı önlemeyi tartışmak için bir fırsat olarak kullanmanın yanı sıra videonun çevrimiçi yaygınlığı konusundaki endişelerin belirtilmesiydi. Bazı TikTok kullanıcıları intihar videosu tamamen yayından kaldırılıncaya kadar platformu boykot edeceğini duyururken, diğer kullanıcılar video yüklemelerinin yorum bölümlerinde McNutt için dualar, saygı ve anma mesajları göndermeye başladı.
Yükümlülük
Olay, grafik ve rahatsız edici görüntüleri derhal kamuoyundan kaldırmayan internet platformlarının hangi yasal sorumluluğun borçlu olduğu konusunda bir tartışmaya yol açtı ve suç genellikle ilk intihar girişimi sırasında canlı yayını kesmediği için Facebook'a yüklendi. Josh Steen, Facebook'u defalarca aramış ve polisi aramıştı, ikisi de McNutt intihar etmeden önce yayını durdurmamıştı. Steen, "Bir kadın üstsüz bir fotoğraf yayınlarsa, yazılımları bunu algılar, kaldırır ve hesaplarını yasaklar. Görünüşe göre bu, arkadaşımın kendini öldürmesinden daha saldırgan." dedi. İki platform tarafından, videonun devam eden dolaşımından "karanlık ağ"ın sorumlu olduğu iddia edildi.
TikTok, "Sistemlerimiz intiharı görüntüleyen, öven, yücelten veya teşvik eden içeriğe yönelik politikalarımızı ihlal ettiği için bu klipleri otomatik olarak algılıyor ve işaretliyor. Kişiye ve ailesine olan saygımızdan dolayı, içerik bildiren ve diğerlerini bu tür videoları herhangi bir platformda izlememeleri, bunlarla ilgilenmemeleri veya paylaşmamaları konusunda uyaran topluluk üyelerimize teşekkür ederiz." Facebook da benzer şekilde kamuoyuna şöyle dedi: "Geçen ay, yayınlandığı gün orijinal videoyu Facebook'tan kaldırdık ve o zamandan beri kopyaları ve yüklemeleri kaldırmak için otomasyon teknolojisini kullandık. Bu zor zamanda düşüncelerimiz Ronnie'nin ailesi ve arkadaşlarıyla birlikte."
Backlash (2020)
Backlash, WWE tarafından planlanan on beşinci Backlash profesyonel güreş izle ve öde etkinliği. 14 Haziran 2020'de gerçekleşmesi planlanıyor. 2018'den bu yana düzenlenen ilk Backlash olacaktır.
Arka plan
Etkinlikte yer alan maçlar, Raw ve SmackDown brand'lerinde sonucu önceden WWE tarafından belirlenen maçlar ve senaryolarla oluşturulmaktadır. Senaryolar, WWE'nin haftalık programları olan Monday Night Raw, SmackDown Live 'da yaşananlara göre şekillenmektedir.
Faddeev-Popov hayaleti
Alanını fiziğe giren, Faddeev-Popov hayaletleri (olarak da adlandırılır Faddeev-Popov ölçü hayaletleri veya Faddeev-Popov hayalet alanları) gereksiz alanlar girilen ölçü kuantum alan teorileri tutarlılığını korumak için yol integral formülasyonu. Adlarını Ludvig Faddeev ve Victor Popov'dan alırlar.
Hayalet kelimesinin daha genel bir anlamı teorik fizik tartışılıyor Hayalet (fizik).
Feynman yol integrallerinde fazla sayma
Faddeev-Popov hayaletlerinin gerekliliği şu gereklilikten kaynaklanmaktadır: kuantum alan teorileri kesin, tekil olmayan çözümler verir. Bu mümkün değil yol integral formülasyonu zaman ölçü simetrisi ölçü dönüşümü ile ilgili fiziksel olarak eşdeğer çözümler arasından seçim yapmak için bir prosedür olmadığından mevcuttur. Yol integralleri, aynı fiziksel duruma karşılık gelen alan konfigürasyonlarını aşar; ölçü Yol integrallerinin% 'si, doğrudan çeşitli sonuçların elde edilmesine izin vermeyen bir faktör içerir. aksiyon.
Hook Me Up
Hook Me Up, Avustralyalı The Veronicas grubunun ikinci stüdyo albümü.
Faddeev-Popov hayaleti
Faddeev-Popov prosedürü
Ana makale: BRST niceleme
Hayaletlerin kesin şekli veya formülasyonu, belirli ölçü Hesaplamaları yapmak için seçilen ölçü keyfi bir seçim olduğundan, tüm göstergelerle aynı fiziksel sonuçların elde edilmesi gerekmesine rağmen seçilmiştir. Feynman –'t Hooft göstergesi genellikle bu amaç için en basit ölçüdür ve bu makalenin geri kalanında varsayılmıştır.
Spin-istatistik ilişkisi ihlal edildi
Faddeev-Popov hayaletleri, spin-istatistik ilişkisibu da onların genellikle "fiziksel olmayan" parçacıklar olarak görülmelerinin bir başka nedenidir.
Örneğin, Yang-Mills teorileri (gibi kuantum kromodinamiği) hayaletler karmaşık skaler alanlar (çevirmek 0), ancak onlar işe gidip gelme karşıtı (sevmek fermiyonlar).
Genel olarak, işe gidip gelmeyi önleme hayaletler ile ilişkili bozonik simetriler işe gidip gelme hayaletler ile ilişkili fermiyonik simetriler.
Alanları ve ilişkili hayalet alanları göster
Her gösterge alanının ilişkili bir hayaleti vardır ve gösterge alanı, gösterge alanı aracılığıyla bir kütle elde eder. Higgs mekanizmasıilişkili hayalet alan aynı kütleyi elde eder (Feynman –'t Hooft göstergesi yalnızca, diğer göstergeler için doğru değildir).
Feynman diyagramlarında görünüm
İçinde Feynman diyagramları Hayaletler, her 3 köşede bir ölçü parçacığı aracılığıyla diyagramın geri kalanına bağlanan, tamamen 3 köşeden oluşan kapalı döngüler olarak görünür. Katkıları S matrisi tam olarak iptal edildi (içinde Feynman –'t Hooft göstergesi), diyagramın geri kalanına yalnızca 3 köşe bağlantıları veya gösterge ekleri olan benzer bir ölçü parçacıkları döngüsünün katkısıyla. (Tamamen 3 köşeli birleşimlerden oluşmayan bir gösterge parçacığı döngüsü, hayaletler tarafından iptal edilmez.) Hayalet ve gösterge döngülerinin katkısının ters işareti, zıt fermiyonik / bozonik doğalara sahip olmalarından kaynaklanmaktadır. (Kapalı fermiyon döngüleri kendileriyle ilişkili fazladan bir −1'e sahiptir; bozonik döngüler yoktur.)
Hayalet alan Lagrangian
Hayalet alanlar için Lagrangian  içinde Yang-Mills teorileri (nerede  eş zamanlı gösteriminde bir indekstir gösterge grubu) tarafından verilir
İlk terim, düzenli karmaşık skaler alanlar gibi kinetik bir terimdir ve ikinci terim, ölçüm alanları yanı sıra Higgs alanı. Unutmayın değişmeli gösterge teorileri (örneğin kuantum elektrodinamiği) hayaletlerin hiçbir etkisi yoktur  ve sonuç olarak hayalet parçacıklar, gösterge alanları ile etkileşime girmez.
Brusimpiano
Brusimpiano İtalya'nın Lombardiya bölgesine bağlı Varese ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 28 Şubat 2017 tarihi itibarıyla 1,215'tir.
Exposed... The Secret Life of The Veronicas
Exposed... The Secret Life of The Veronicas, Avustralyalı The Veronicas grubunun konser albümü.
Larissalı Domninus
Larissalı Domninus (MS. 420, Larissa (şimdiki Şayzar/Suriye) - 480 dolayları) eski bir Helenistik Suriyeli matematikçi.
Hayatı
Domninus, Asi Nehri (Orontes) kıyısındaki Larissa'da doğmuş Suriyeli bir Yahudiydi. (Larissa'nın Suda Sözlüğü'ndeki girişinde Laodikeia ile özdeş olarak sayılmış, ancak ayrı şehirler gibi görünmektedir.) Larissalı Domninus, Proclus'la eşzamanlı olarak Syrianus'un bir öğrencisiydi. Bu nedenle, Hıristiyanlık döneminin beşinci yüzyılında yaşadığı söylenebilir. Neoplatonik okulun müdürü oldu. Domninus'un, Platon'un doktrinlerini kendi özel fikirleriyle karıştırarak bozduğu söylenir. Bu nedenle Proclus, Platonizmin gerçek ilkelerinin bir ifadesi olarak tasarlanması için bir inceleme çağrısı yaptı. Marinus, Platon'un çalışmasının nasıl yorumlanması gerektiği konusunda Domninus ve Proclus arasındaki bir rekabet olduğunu yazar:
Atina akademisi sonunda Domninus yerine Proclus'un yorumunu seçti ve Proclus daha sonra Akademi'nin başına geçecekti. Proclus'un terfisinden sonra Domninus Atina'dan ayrıldı ve Larissa'ya döndü.
Bir zamanlar Domninus'un hasta olduğu ve kan öksürdüğü zaman, Yahudi olmasına rağmen bol miktarda domuz eti yemeye başladığı, çünkü bir doktorun bunu tedavi olarak reçete ettiği söylenir. Ayrıca, Asklepiodotus öylesine tartışmalı hale gelinceye kadar, Domninus'un onu topluluğa kabul etmemesine kadar Asklepiodotus'a öğrettiği de söylenir.
Çalışmaları
Domninus, Boissonade tarafından düzenlenen ve hakkında Tannery'nin iki makalesi bulunan yazdığı Aritmetiğe Giriş El Kitabı  adlı eserle hatırlanıyor. Aritmetiğe Giriş El Kitabı, sayılar teorisine kısa ve iyi düzenlenmiş bir genel bakıştı. Sayıları, oranları ve ortalamaları kapsıyordu. Nicomachus'un İnsttio arithmetica’sına karşı bir tepki ve Öklid doktrinine geri dönüş olduğu için önemlidir.
Domninus'un, oranların başka biçimlere dönüştürülmesini inceleyen, bir oranın başka bir orandan nasıl alınabileceğine dair bir broşür yazdığına inanılıyor. Bulmer-Thomas, en azından kısmen Domninus tarafından yazıldığına inanıyor, ancak Heath, Domninus tarafından yazılmadıysa, en azından kendisiyle aynı dönemden geldiğini belirterek yazar hakkında biraz şüphe uyandırıyor. Domninus ayrıca, bu kitabı yazıp yazmadığı bilinmese de, Aritmetiğe Giriş El Kitabı’nın sonlarına doğru atıfta bulunulduğu üzere Aritmetiğin Öğeleri  başlıklı bir çalışma yazmış olabilir.
Revenge Is Sweeter Tour (albüm)
Revenge Is Sweeter Tour, Avustralyalı The Veronicas grubunun konser albümü.
Mahmutlu, Silopi
Mahmutlu, Şırnak ilinin Silopi ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Horisyan olarak geçmektedir. 2013'te köy statüsü almıştır.
Coğrafya
Köy, Şırnak il merkezine 61 km, Silopi ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır. Köy, Silopi'nin batısında olup, /numaralı Cizre-Silopi devlet/uluslararası yoluna 1,2 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Arap milliyetçiliği
Arap milliyetçiliği (, el-Kavmiyye el-Arabiyye), Arap medeniyetini yücelten ve Arap dünyasında siyasi bir birlik hedefleyen bir milliyetçi ideolojidir. Arap milliyetçiliğin ana amacı Arap Denizi'nden Atlantik Okyanusu'na kadar tüm Arap dünyası halklarını birbirlerini ortak dilsel, kültürel, dini ve tarihi miras ile bağlayarak tek bir ulus yaratmaktır. Arap milliyetçiliği Osmanlı İmparatorluğu'nun 20. yüzyılın başlarında zayıflaması ile gelişmiş olup Altı Gün Savaşı'nda Arap ordularının yenilgisinden sonra gözden düşmüştür.
AFC Chindia Târgoviște
AFC Chindia Târgoviște, Romanya'da kurulan futbol kulübüdür. Liga I'de mücadele etmektedir.
Complete (The Veronicas albümü)
Complete, Avustralyalı The Veronicas grubunun toplama albümü.
Şemikan
Şemikan, Adıyaman ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Şemikan, 2015 yılında köy statüsüne kavuştu.
Azerbaycan Cumhuriyeti'nde devlet malı ilan edilen filmlerin listesi
Azerbaycan Cumhuriyeti'nde devlet malı ilan edilen filmlerin listesi — bu liste Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'nun 7 Mayıs 2019 tarih ve 211 sayılı Kararı ile onaylanan belgeye göre hazırlanmıştır. .
Liste
Bunlar Azerbaycan Cumhuriyeti'nde devlet malı ilan edilen filmlerdir:
Jozef Lenárt
Jozef Lenárt, Slovak siyasetçi. 1963 ila 1968 yılları arasında Çekoslovakya başbakanlığı yapmıştır.
Berna Başer
Berna Başer (d. 23 Ocak 1969, Ankara), Türk seslendirme sanatçısı, seslendirme eğitmeni, oyuncu. Özellikle Julia Roberts, Catherine Zeta-Jones, Charlize Theron, Meg Ryan, Nicole Kidman seslendirmeleriyle bilinir. 1983'ten bu yana sayısız aktris seslendiren sanatçı, çeşitli televizyon dizilerinde ve tiyatro oyunlarında da rol almıştır. Sandra Bullock'un özdeş sesidir.
118 Peitho
Peitho (küçük gezegen tanımı: 118 Peitho) bir ana kuşak asteroididir. Muhtemelen S-tipi bir asteroittir ve silisli bir mineralojiye sahip olduğu düşünülmektedir. 15 Mart 1872'de R. Luther tarafından keşfedilmiş ve adını Yunan mitolojisindeki iki Peitho'dan birinin adıyla anmıştır. Sönük bir yıldızın iki gözlemlenmiş Peitho örtülmesi vardır: biri 2000'de, diğeri 2003'te gözlemlenmiştir.
Jozef Lenárt
Jozef Lenárt Çekoslovakya komünist hiyerarşisinde liderlik içinde farklı görevlerde bulunarak çeyrek yüzyıldan uzun bir zaman geçirmiştir. Özellikle kariyerinin zirvesinde iken rejim değişiklikleri ve politikada keskin değişiklikler yaşanmıştır.
Will Brill
Yaşamı
Brill, 11 Temmuz 1986'da İngiliz kökenli bir ailede Menlo Park, Kaliforniya'da doğdu. Palo Alto, Kaliforniya yakınlarındaki Gunn Yüksek Okulu ile ardından gittiği Carnegie Mellon Üniversitesi Oyunculuk Bölümü'nden mezun oldu.
2008'de oyunculuğa başladı. Yer aldığı bazın yapımlar arasında; Not Fade Away (2012), The OA (2016), Test Pattern(2019) ve The Scottish Play (2020) sayılabilir.
119 Althaea
Althaea (küçük gezegen tanımı: 119 Althaea), Kanadalı-Amerikalı astronom J. C. Watson tarafından 3 Nisan 1872'de keşfedilen ve Yunan mitolojisindeki Meleager'in annesi Althaea'nın adını taşıyan bir ana kuşak asteroididir. 2002'de Althaea tarafından yalnızca bir ay arayla iki örtülme gözlemlendi.
Spektrumuna bağlı olarak, bu bir S-tipi asteroit olarak sınıflandırılır. 1988'de Félix Aguilar Gözlemevi'nde yapılan fotometrik gözlemler, 11,484 ± 0,010 saatlik bir periyoda ve 0,365 ± 0,010 kadirlik bir parlaklık değişimine sahip bir ışık eğrisi üretti.
Şişe burunlu balina
Hyperoodon (veya Hyperoödon) gagalı balinagiller (Ziphiidae) familyasına ait balina cinsidir. Türleri: Kuzey şişe burunlu balinası ve Güney şişe burunlu balinasıdır Pasifik gagalı balinası türü, fisiksel görünüşleri nedeniyle tropikal şişe burunlu balinası olarak adlandırılır ve sınıflandırılır. Cins, Bernard Germain de Lacépède tarafından 1804 yılında tanımlanmıştır.
Bütün diğer gagalı balinagiller gibi kafadan bacaklılar ile beslenir
Popülasyon ve yayılım
Kuzey şişe burunlu balinası yayılımı Atlas Okyanusu'nun kuzeyi, Güney şişe burunlu balinası yayılımı ise Güney okyanuslarıdır.
4ever (The Veronicas şarkısı)
"4ever", Avustralyalı The Veronicas ikilisinin The Secret Life of... albümünden bir şarkı.
Sen Kaybı
"Sen Kaybı", Burcu Güneş'in 12 Şubat 2013'te GNL tarafından yayınlanan altıncı albümü Gül Kokusu'nun ikinci video klip şarkısıdır.
Video klip hakkında bilgi
45 kişilik teknik ekip ve 15 kişilik bir oyuncu ekibinin rol aldığı video klip Murad Küçük yönetmenliğinde ve Soykut Turan görüntü yönetmenliğinde, on sekiz saatte, Kısırkaya Köyü Plajı'nda çekilmiştir. Güneş video klipte 3 farklı kostüm kullanmıştır. Video klip ilk kez 30 Mayıs 2013'te müzik kanallarında yayına girmiştir.
56 Melete
Melete (Küçük gezegen tanımı: 56 Melete), büyük ve karanlık bir asteroit kuşağı asteroididir. Muhtemelen organik olarak zengin silikatlar, karbon ve susuz silikatlardan oluşan ve olası iç su buzu olan, oldukça sıra dışı bir P-tipi asteroiddir. Asteroit 4,18 yıllık bir süre ile Güneş'in etrafında dönmektedir.
Melete, Hermann Mayer Salomon Goldschmidt tarafından 9 Eylül 1857'de Paris'teki gözlemevinde keşfedildi. Yörüngesi, Yunan mitolojisindeki İlham perisi Melete'nin adını veren E. Schubert tarafından hesaplandı. 27 Ağustos 1871'de ikinci kez görülmesine kadar 41 Daphne olup olmadığı konusunda şüphelenildi. 1861'de 56 Melete'nin parlaklığının değişken olduğu Alman astronom Friedrich Tietjen tarafından gözlemlendi.
Melete radar astronomisi tarafından incelenmiştir.
When It All Falls Apart
"When It All Falls Apart", Avustralyalı The Veronicas ikilisinin The Secret Life of... albümünden bir şarkı.
Mısır tarihi
Mısır tarihi, verimli Nil Nehri kıyıları ve deltası ile Mısır'ın yerli halkının başarıları ile uzun ve zengin olmuştur. Mısır hiyeroglifleri Rosetta Taşı'nın keşfi ve yardımıyla deşifre edilene kadar Mısır'ın eski tarihinin çoğu bir gizemdi. Antik Dünyanın Yedi Harikası arasında yer alan Keops Piramidi bu coğrafyada bulunmaktadır.
Tarih Öncesi
Mısır’daki insan varlığı Paleolitik çağa kadar uzanır. Mısır’daki Paleolitik insanlar avcı ve toplayıcıydı. Göçebe yaşam uzun süre Mısır’da devam etti. Mısır MÖ 5000 ila 3800 yılları arasında Neolitik çağ yaşandı. Neolitik çağda tarım, dokumacılık, çömlek yapımı gibi birçok konudan geliştiler. Tarım Nomları, Nomlarda Krallıkları oluşturdu.
Erken Hanedanlık Dönemi ,Eski Krallık
Aşağı Mısır ve Yukarı Mısır’ın siyasi olarak birleşmesi ile oluşmuştur. İlk firavun Menes ya da Narmer olduğu düşünülmektedir. İlk Firavundan sonra yerine Hor-Aha geçti. Firavun Djer döneminde Libyalı kabilleler Mısır’dan atıldı. Eski Krallık döneminde Imhotep tarafından ilk ameliyat gerçekleştirilmiştir. Piramitler ve Sfenks bu dönemde yapıldı. Nil nehrinin taşkınlarından dolayı matematik geliştirilmiştir. Baş tanrı olarak Ra benimsenmiştir. Nubye istilası ile son bulmuştur.
Orta Krallık
Nubye istilası ile başlamıştır. Bu dönemde Ra rahiplerinin gücünü kırmak için Amon baş tanrı yapılmıştır. Ahmesosis’in isyanı ile son bulmuştur.
Oplurus
Oplurus, Oplurinae altfamilyasına bağlı bir sürüngen cinsidir.
Mısır tarihi
Yeni Krallık
18. hanedanlık ile başlamıştır. Bu dönemde Mısır emperyal bir politika benimsemiştir. IV. Amenhotep Akhenaton döneminde resmî din olarak Aten dini benimsenmiştir ölümünden sonra oğlu Tutankhamun tarafından kaldırılmıştır. I. Seti döneminde Mısır en zengin dönemini yaşamıştır. II. Ramses döneminde Mısır altın çağına girmiştir. Mezopotamya için Hitit ve Mısır uygarlığı arasında Kadeş savaşı gerçekleşmiştir. Savaş bir çözümüme ulaşamayınca tarihin ilk yazılı antlaşması olan Kadeş antlaşması imzalanmıştır. III. Ramses döneminde tarihin ilk deniz savaşı yaşanmıştır.
İşgal Dönemi
Mısır ilk başta Asurlular tarafından işgal edildi sonrasında Babil ardından Ahameniş ve en sonda Makedon imparatorluğu işgaline uğradı. Makedon imparatorluğu Mısır halkı tarafından kurtarıcı olarak karşılanmış. Mısır’da Büyük İskender kendini Amon’nun oğlu ilan edip İskenderiye kentini kurmaya başlamıştı. Bir generalini Mısır’a vali olarak atadı.
Ptolemaios
Ptolemaios hanedanlığı Büyük İskender’in hanedanlıkla aynı isimli bir generali tarafından kuruldu. Ptolemaios hanedanlığı İskenderiye kütüphanesini tamamlamıştır. Helenistik dönem krallıklarındandır. Son firavunu VII. Kleopatra’dır intiharı ile birlikte hanedanlık son bulup Roma kontrolüne geçmiştir.
Roma ve Bizans döneminde Mısır
Agustus döneminde Mısır Roma eyaleti olmuştur. Roma döneminde Mısır İmparatorluk ve ailesinin özel mülküdür. Ayrıca Sfenks tekrar onarılmıştır. Bilim çalışmaları hala devam etmiştir. Hristiyanlık dini Roma döneminde kiptiler tarafından benimsenmiştir. Roma İmparatorluğu ikiye bölündükten sonra Mısır Doğu Roma’ya yani Bizans’a geçmiştir. Mısır sayesinde Bizans barbar akınlarından Batı Roma’ya göre daha az etkilenmiştir. Halife Ömer tarafından Mısır alınmıştır. Mısır'ın VII. Kleopatra en son firavun olarak ve en son Roma kökenli firavun kabul edilir.
İslam’ın Mısır’a girişi
Halife Ömer döneminde Mısır İslam İmparatorluğına katılmıştır. Sonra Emmevi hanedanlığı kontrolüne geçmiştir en sonunda ise  Abbasi hanedanlığı kontrolüne girmiştir.
Tolunoğulları
Bir Abbasi kumandanı olan karluk türkü Ahmet bin Tolun tarafından kurulmuştur. Uzun süreden sonra ilk defa Mısır bağımsız olmuştu. Tolunoğulları devleti Abbasiler ile çok fazla çekişmişti. 50 yıl boyunca var olup Abbasiler tarafından yıkıldı. Tolunoğulları yıkıldıktan sonra Abbasiler Mısır’ı çok sıkı denetim altına aldı.
İhşidoğulları
Devletin kurucusu Muhammed bin Tunç bir Karluk türküydü. İhşidoğulları hep Abbasiler ile çekişmiştir. Abbasiler tarafından yıkılmıştır.
Fatimiler
Fatimiler, Mısır’ı ele geçirince başkentini Mısır’a taşıdı. Fatimiler, Kahire kentinin kurucularıdır. Kahire kenti dönemlerinde Bağdat ile yarışır hale gelmişti. Fatimiler kendilerini Şiilerin lideri olarak tanımlamıştır ve Abbasiler’in tersine farklı İslam mezheplerine iyi davranmıştır.
57 Mnemosyne
Mnemosyne (Küçük gezegen tanımı: 57 Mnemosyne), büyük bir ana asteroit kuşağı asteroididir. S-tipi bir asteroittir. 22 Eylül 1859'da Karl Theodor Robert Luther tarafından Düsseldorf'da keşfedildi. Adı, Utrecht Gözlemevi'nin yöneticisi Martin Hoek tarafından Yunan mitolojisinde bir Titan olan Mnemosyne'den esinlenilerek konuldu.
Mısır tarihi
Fatimiler
Fatimiler bir iç savaş yaşamış ve sonrasında Abbasi halifeliğine bağlılığını bildirip yıkılmıştır.
Eyyubiler
Eyyubiler, Sellahatin Eyyubi tarafından kurulmuştur. Eyyubiler Kürt, Arap ve Türk olduğu ile ilgili tartışmalar var. Eyyübiler Haçlı seferlerine karşı başarılı bir savunma göstermiştir. Türk kölelerin isyanı ile yıkılmıştır.
Memlükler
Memlükler köle isyanı ile kurulmuştur bir Türk hanedanı olan Bahri Memlüklü hanedanı tarafından kurulup Haçlı seferleri ve Moğol istilasına karşı çok iyi direnmişlerdir özellikle 5. Haçlı seferi Mısır’a doğru gerçekleşmiş ve kısa süre durup Nil taşkınından dolayı sefere son verilmiştir. Memlüklerin yöneten ikinci hanedanlık bir Çerkez hanedanı olan Burci hanedanlığıdır. Burci hanedanlığı Yavuz Sultan Selim tarafından yıkılmıştır.
Osmanlı Dönemi
Yavuz Sultan Selim tarafından Mısır,Osmanlı bünyesine katılmıştır. Napolyon, Mısır’a işgal girişiminde bulunmuş ama başarısız olmuştur.Arnavut bir paşa olan Mehmet Ali paşa tarafından Mısır’da bir isyan çıkartıp Mısır valisi olmuştur. Fransızlar tarafından Süveyş kanalı açılıp Akdeniz ve Kızıldeniz’i bağlamışlardır. II. Abdülhamit döneminde Mısır, Osmanlı’nın elimden çıkıp Britanya kontrolüne girmiştir.
Britanya Dönemi
Mısır, Britanya sömürgesi olduktan sonra Sudan ile birleştirilip Mısır-Sudan oldu sonradan tekrar Mısır oldu. Britanya Süveyş kanalı sayesinde doğu sömürgelerine daha hızlı ulaştı. I. Dünya savaşı sırasında Almaya ve Osmanlı’nın açtığı Kanal cephesi ile Mısır’ı almaya çalıştı Almanya ve Osmanlı. Mısır’ı Avustralya ve Yeni Zelanda,Britanya için savundular kazanan taraf Britanya oldu. II. Dünya savaşında Mihverler, Mısır’ı almak için Kuzey Afrika cephesini açtılar ve kaybettiler.
Modern Mısır
I. Fuad tarafından tek taraflı olarak bağımsızlık ilan edilerek Mısır Krallığı kuruldu. Britanya, Sudan’dan çekilince Sudan sorunu oluştu. Bu sorunu BM çözdü. 1953 yılında Mısır cumhuriyeti ilan etti. 1. Arap-İsrail savaşında ağır bir yenilgi aldı. Suriye ile Mısır’ın birleşmesi sonucunda Birleşik Arab Cumhuriyeti kuruldu. Mısır’ın fetih yapmış gibi davranışlarından dolayı Suriye birliği bozdu. Bu olaydan sonra Mısır Arab Cumhuriyeti kuruldu. 2011 yılında Mısır’ın durumu kötüye gittiği için Hüsnü Mübarek istifaya zorlandı. 2013 yılında askerî darbe ile Sisi başa geçirilmiştir
Kargı Oğuz Camii
Kargı Oğuz Camii, Çorum'un Kargı ilçesinde bulunmaktadır.
16.yüzyılda Çoban Mustafa Paşa tarafından yapıldığı düşünülmektedir. Camii bulunduğu köyden ismini almaktadır. Dikdörtgene yakın plana esas ile oluşmaktadır. Caminin inşası hakkında kesin bir bilgi ve tarih bulunmamaktadır.
Everything I'm Not
"Everything I'm Not", Avustralyalı The Veronicas ikilisinin The Secret Life of... albümünden bir şarkı.
Leave Me Alone (The Veronicas şarkısı)
"Leave Me Alone", Avustralyalı The Veronicas ikilisinin The Secret Life of... albümünden bir şarkı.
Chalarodon
Chalarodon, Oplurinae altfamilyasına bağlı bir sürüngen cinsidir.
1896-97 Football League
1896-97 Football League, Football League'in 9. sezonudur.
Revolution (The Veronicas şarkısı)
"Revolution", Avustralyalı The Veronicas ikilisinin The Secret Life of... albümünden bir şarkı.
Nataša Pirc Musar
Nataša Pirc Musar (9 Mayıs 1968) Sloven avukat ve yazar, eski Bilgi Komiseri (2004–2014), gazeteci ve Slovenya Kızılhaçı'nın eski başkanıdır (2015–2016). Daha çok, bilgi edinme özgürlüğü, hukuki görüş ve yüksek profilli yasal davalar hakkındaki kararları ve kitaplarıyla tanınır. Kasım 2022'de yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunda, Slovenya'nın ilk kadın cumhurbaşkanı seçildi.
Lubomír Štrougal
1959 ila 1961 yılları arasında Tarım bakanlığı, sonrasında da 1965'e kadar İçişleri bakanlığı görevlerinde bulunmuştur.
1968 yılında başbakan Oldřich Černík'in yardımcılığına getirilmiştir. Önceleri Prag Baharında Varşova Paktı ülkelerinin Çekoslovakya'yı işgaline karşı çıkmış ancak daha sonradan Gustáv Husák rejiminin en önde gelen destekçilerinden biri olmuştur.
6 Şubat 2023 tarihinde 98 yaşında hayatını kaybetti.
Singapur tarihi
Singapur tarihi, 19. yüzyılın başlarına kadar uzanır. Ancak bazı kanıtlar, 14. yüzyılda Singapur Adası'nın önemli bir ticaret merkezi olduğunu göstermektedir.
Britanya Dönemi
Stamford Lawres İngiliz limanı kurması ile Singapur tarihi başladı. Singapur ilk başlarda Hollanda ve Britanya’nın ortak sömürgesiydi sonraları Hollanda çekildi. Britanya tarafından adaya Çinli,Hint ve Arablar adaya işçi olarak getirildi.
Başka Devletlerin Kontrolünde Olduğu Dönem
II. Dünya savaşı sırasında Japonya tarafından ele geçirildi. II. Dünya savaşı bitikten sonra Birleşik Krallık Singapur gibi küçük bir kolonin dayanamayacağını iddia edip Singapur’u, Malezya’ ya bıraktı. Singapur, Malezya’dan ayrıldı.
Singapur
Singapur bağımsızlığını kazandıktan sonra ekonomik atılımlar yaparak ekonomik olarak gelişme sağladı. Singapur bir şehir devletiydi. Günümüzde 5.000.000 nüfusa sahip olup iş seyahati yapanlar için en pahalı şehir statüsündedir.
Oplurinae
Oplurinae, Opluridae familyasına bağlı bir hayvan altfamilyasıdır.
Taksonomi
Oplurinae familyasına bağlı cinsler (2022):
Hook Me Up (şarkı)
"Hook Me Up", Avustralyalı The Veronicas ikilisinin aynı adlı albümünden bir şarkı.
Ekrem Afif
Ekrem Afif (d. 18 Kasım 1996), El-Sadd takımında orta saha pozisyonunda görev yapan Katarlı millî futbolcudur.
FCV Farul Constanța
FCV Farul Constanța, Romanya'da kurulan futbol kulübüdür. Liga I'de mücadele etmektedir.
21 Haziran 2021'de Farul ve Viitorul'un birleşmesinin duyurulmasıyla birlikte, Farul Stadyumu'nun saha zemininin ileri düzeyde bozulması nedeniyle Farul'un iç saha maçlarını Viitorul Stadyumu'nda oynayacağı belirtilmiştir. 2022-23 Sezonunda Romanya Liginde Tarihinde ilk kez Şampiyon oldu.
Hoşgörü paradoksu
Hoşgörü paradoksu, bir toplumun hoşgörüsüzleri de kapsayacak kadar geniş bir hoşgörüye sahip olması durumunda; toplumun hoşgörebilme yetisinin hoşgörüsüzler tarafından zarara uğratılacağını ya da yok edileceğini ve bu nedenle hoşgörüsüzlere karşı kararlı bir biçimde hoşgörüsüz olunması gerektiğini söyleyen mantıksal paradokstur.
Bu düşünce ilk kez Karl Popper tarafından 1945 yılında Açık Toplum ve Düşmanları adlı yapıtta Platon'un Aydınlanmacı mutlakiyetçilik savunusuna atfedilmiş ve yine aynı yapıtta tanımlanmıştır. "Sınırsız hoşgörü, hoşgörünün yok olmasıyla sonuçlanacaktır. Eğer hoşgörünün kapsamını hoşgörüsüzleri de kapsayacak biçimde genişletirsek, eğer hoşgörülü bir toplumu hoşgörüsüzlerin şiddetli saldırılarından korumaya hazır olmazsak; o zaman hoşgörülüler ve onlarla birlikte de hoşgörü, hoşgörüsüzler tarafından yok edilecektir.
Ancak bu dediklerimle, hoşgörüsüzlere hiçbir zaman hoşgörüsüz felsefelerini açıklama ve anlatma olanağı verilmemesi gerektiğini söylemeye çalışmıyorum. Onları mantık temelli tartışmalar ve kamuoyu yoluyla hizada tutabildiğimiz sürece doğrudan baskı uygulamak akıllıca olmayacaktır ancak taraftarlarına; bizimle uygar bir tartışmaya girmenin bile yanlış olduğunu, anlattıklarımızın aldatmacadan ibaret olduğunu söylemeye başladıklarını ve bizimle mantık zemininde buluşmayı değil de argümanlarımıza silahları ve yumruklarıyla karşılık vermeyi düşündüklerini fark edersek -gerekirse şiddet kullanarak- onları baskılama hakkımızı saklı tutmalıyız. Hoşgörünün selameti adına, hoşgörüsüzleri hoşgörmeme hakkımızı saklı tutmalıyız. Hoşgörüsüzlüğü savunan veya öven her hareketin yasadışı olduğunu söylemeli ve hoşgörüsüzlüğe ya da ayrımcılığa başvurmayı da tıpkı cinayet, insan kaçırmak ve köle ticareti yapmak gibi bir suç kabul etmeliyiz."
POCO
POCO, Redmi ile beraber Çinli elektronik şirketi Xiaomi'nin sahip olduğu bir yan kuruluştur. Poco markası ilk olarak Ağustos 2018'de orta sınıf bir akıllı telefon hattı olarak duyuruldu. Poco India, 17 Ocak 2020'de bağımsız bir şirket oldu ve bunu 24 Kasım 2020'de küresel muadili izledi. Poco, ilk akıllı telefonu Xiaomi Pocophone F1'i Ağustos 2018'de piyasaya sürdü.
58 Concordia
Concordia (Küçük gezegen tanımı: 58 Concordia), 4,44 yıllık bir periyotla, 2,7 AU'luk bir yarı ana eksene ve 0,043'lük düşük bir eksantrikliğe sahip oldukça büyük bir ana asteroit kuşağı asteroididir. C-tipi bir asteroit olarak sınıflandırılır, yani yüzeyi çok karanlıktır ve bileşimi muhtemelen karbonludur.
Concordia, 24 Mart 1860'ta Alman astronom Karl Theodor Robert Luther tarafından keşfedildi.
2017 Dünya Güreş Şampiyonası - Erkekler grekoromen 130 kg
Erkekler grekoromen 130 kg 2017 Dünya Güreş Şampiyonası'nda düzenlenen bir yarışmadır ve 20-25 Ağustos tarihlerinde Fransa'nın Paris kentinde düzenlenmiştir.
2019 Dünya Güreş Şampiyonası - Erkekler grekoromen 97 kg
Müsabakalar, ideal sayıda güreşçi, yani 4, 8, 16, 32, 64 vb. ile doğrudan eleme sistemi ile gerçekleşir. Bir kategoride ideal sayıda güreşçi yoksa seçme karşılaşmaları yapılır. Eşleştirme UWW tarafından yapılan kurada belirlenen numara sırasına göre yapılır.
2 Her iki finaliste karşı kaybeden tüm güreşçilerin repesaj maçları olacaktır. İki ayrı repesaj grubu vardır: birinci finaliste karşı kaybeden bir grup güreşçi ve ikinci finaliste karşı kaybeden bir grup güreşçi. İki finalistten biri için ideal sayı elde etmek üzere repesaj maçları ilk turda kaybeden güreşçilerle başlar ve yarı finallerdeki kaybedenlere kadar doğrudan eleme ile devam eder.
Bir siklette 8’den az sporcu olduğu zaman ‘Nordic Sistem’ uygulanacaktır ve sadece 1 bronz madalya verilecektir.
Crosier
Crosier veya crozier (aynı zamanda paterissa, pastoral asa veya piskopos asası olarak da bilinir), bir piskoposun veya başrahibin makamının sembolü olan ve Roma Katolikliğinin üst düzey rahipleri tarafından taşınan stilize bir asadır. Doğu Katolik, Doğu Ortodoks, Oryantal Ortodoks ve bazı Anglikan, Lutheran, Birleşik Metodist ve Pentekostal kiliseler tarafından da kullanılır.
Türk dilleri tarihi
Türk dili tarihi, çivi yazılı Sümerce tabletlerdeki alıntı kelimeler şeklinde bilinen ilk örneklerine rastlanan, coğrafya olarak Moğolistan ve Çin içlerinden Avrupa’nın ortalarına, Sibirya’dan Hindistan ve Kuzey Afrika sahasına kadar yayılmış olan Türk dilinin tarihidir. Günümüzde Asya ve Avrupa kıtalarında konuşulan ve yazılan Türk yazı dilleri ve bunların ağızlarının tarihî süreçlerini kapsar.
CS Mioveni
CS Mioveni, Romanya'da kurulan futbol kulübüdür. Liga I'de mücadele etmektedir.
Türk dilleri tarihi
Türk dilinin tarihî dönemleri, alt dönemleri dünya çapında çeşitli çalışmalarda anlatılmıştır. Altay dönemi, Türk dilinin kaynağı olarak belirtilir. Dilin ailesi de zaten bu sebeple aynı adla (Altay) anılır. Günümüz yazı dilleri ve onların ağızlarına gelinceye kadar birçok dönem yaşanmıştır. Bu dönemleri belirtmek üzere yapılan nitelikli çalışmaların toplamını da veren Ahmet Bican Ercilasun’un eserinde, Türk dilinin tarihten günümüze dönemleri tabloyla gösterilmiştir.
Türk yazı dilleri ve ağızları hakkında ilk bilgileri söz varlığı verileriyle ve sözlü edebiyat ürünleriyle sunan, Türk dilinin ilk sözlüğü ve dil bilgisi kitabı Divânu Lügati't-Türk’te, Kutadgu Bilig adlı ünlü eserde, Ali Şir Nevai’nin Muhakemetü'l-Lugateyn’inde, Harezm-Kıpçak, Anadolu ve Çağatay sahasında XIX. yüzyıla kadar bu dilin adı Türk tili, Türkî, Türkçe şekillerinde kaydedilmiştir.
Ana Altay dili
Dilbilgisinde bir ‘dil ailesi’ veya ‘topluluğu’ için kullanılan Altay dilleri adıyla, dar olarak üç (Türk, Moğol, Tunguz), geniş olarak bunlarla birlikte Kore ve kısa bir süreden beri Japon dilinin de yeniden katılması ile, beş dil kastedilir. Bu teori; Türk, Moğol, Tunguz, Kore ve Japon dillerinin ortak bir kökten çıktığını ve bunların akraba olduğunu kabul eden teorinin adıdır. Teoriye göre bu diller ortak bir ata dilden iniyordu. Ortak ata dil, farazi bir dildi ve tabiatıyla bir adı yoktu. Akrabalık teorisine inananlar bu farazi dile Altay dili (Altayca) adını verdiler. Teorik olarak kurgulanan bu Altay dilinden ayrılmalar sonucunda ortaya çıkan Türk dili ile Türkiye Türkçesinin tarihi başlar.
Ana Türk dili
Ana Altay dilinden zamanla çıkan kollardan birisi Ana Türk dilidir. Bu dil, Altay özelliklerinin yanında artık kendisine has yapılar kazanmış bir hâlde düşünülmektedir. Türk dilinin bu ilk dönemine dair yazılı belgeler yoktur, görüşler ve belli dil ilkeleriyle dönem tarifi yapılmıştır.
Sümerce-Türkçe ilişkisi
Aşağı yukarı MÖ 3500-MÖ 1700 yılları döneminde bugünkü Mezopotamya bölgesinde konuşulmuş olan Sümerce, döneminde büyük bir medeniyetin temsilcisi, yazının kullanıldığı dil olmuştur. 1947-1948 akademik yılı sırasında İstanbul Üniversitesi Türkoloji Bölümünde öğrenci iken, eline geçen tercüme Eti Dili Sözlüğü’nde rastladığı gud “sığır, öküz” kelimesi Türkolog Osman Nedim Tuna’nın Sümerce ile derin ilgisini başlatmıştır. Bu kelime ile Eski Türkçe ud “öküz” kelimesi arasındaki benzerlik dikkatini çekmiştir. Bunun üzerine, Sümerce hakkında çok çeşitli okumalar yapan Tuna, “Sümer ve Türk Dillerinin Tarihî İlgisi ve Türk Dilinin Yaşı Meselesi” adlı eserinde, yaklaşık olarak son kırk yılda tespit ettiği 32 ses denkliğinin, karakteristik olan ve maksada yeter 16’sını sunmuştur. Türkoloji, Sümeroloji ve daha birçok bilim dalında büyük çığır açan bu çalışmadan çıkarılan sonuçlar şu şekilde verilmiştir:
<references group="Liste notu"/>
Hun dönemi
Huncanın Lir Türkçesi veya Şaz Türkçesi aidiyeti konusunda çeşitli çalışmalar vardır. Tabii, bu çalışmalar, tarihî vesikalardaki verilerin yorumlamalarındaki farklar ve verilerin çeşitliliğiyle alakalıdır.
Hunlara ait birçok kelime Çincede, bu dile özgü biçimleriyle tespit edilmiş ve bu kelime biçimleri farklı araştırmacılar tarafından Türkçe olarak açıklanmıştır. Türkolog Talat Tekin, sözü edilen kelimelerde 17’sini görüşleriyle beraber belirtmiştir:
Yukarıdaki sözlerden son dokuzu Tabgaç dönemine (MS 338-557) aittir. Çincede /r/ sesi bulunmadığı için Türkçe sözlerdeki /r/, ya /l/ ile gösterilir veya hiç gösterilmez: çeng-li / tengri, king-lu / kıngrak, wo-lu-to / ordu vb. Çin sülalesi tarihinde, MS 329’da geçen bir olay vesilesiyle, Çin karakterleriyle tespit edilmiş iki cümle vardır. Çin sülalesi tarihi- Çin-şu, 10 karakterden oluşan bu cümlelerin (beytin) Hunca olduğunu belirttiği gibi her karakterin Çince anlamını da vermiştir. Olay Çin-şu’da şöyle anlatılmıştır: “Hükümdar Şi Lo, Hsiung-nu’lara mensup Ho kabilesinden geliyordu. Başka bir Hsiung-nu lideri Liu Yao da Şi Lo’nun rakibi idi. Liu Yao, Kuangçu’nunu on birinci yılında (329) ordusu ile geldi ve Lo-yang’ı kuşattı. Şi Lo, hemen Liu Yao ile savaşmak istiyordu. Fakat buyruğu altındaki kumandanların hiçbiri bu fikri uygun bulmadı. Şi Lo, bunun üzerine çok sevdiği ve saydığı Hint rahip Fo-t’u-teng’e danıştı. Fo-t’u-teng daire biçimindeki bir çanı salladı ve çıkan sese göre Ho dilince şu kehanette bulundu:
Siu-k’i Ho dilinde “ordu”, t’i-li-kang da “çıkmak” anlamındadır; puh-koh Liu Yao’nun unvanıdır, kü-t’u-tang da “tutmak, yakalamak” demektir. Bu sözcükler toplu olarak ‘Ordu savaşmak için çıkacak ve Liu Yao’yu tutacak’ anlamına gelir.” Bu Çince karakterler, iki ünlü Sinolog tarafından aşağıdaki şekilde seslendirilmiştir:
Şiratori (1902), Ramstedt (1922), Bazin (1948), Gabain (1950), Tekin (1993) gibi Türkologlar, 10 karakterlik bu ibarenin Hun Türkçesindeki biçim ve anlamını bulmaya çalışmışlardır. Tamstedt’in bulduğu biçim ve anlam şöyledir:
Talat Tekin’in bulduğu biçim ve anlam şöyledir:
Gerek Ramstedt, gerek Tekin, Doğu Huncaya ait bu ibarenin l-r (Bulgar-Çuvaş) Türkçesine ait olduğu görüşündedirler; çünkü KökTürkçedeki taşıkmak (çıkmak) kelimesi burada talıkmak / tılıkmak biçiminde, yani ş yerine l ile geçmektedir. Türkler ve Türk dili için bu ibarenin önemi şöyle belirtilmiştir:
Lir Türkçesi
Lir Türkçesi veya Batı Türkçesi, Macar Türkologları, lehçeler tasnifi için z > r (=rhotacisme) ve ş > l (=lambdaisme) değişimlerini daha esaslı saydıklarından, Türk lehçelerini bu esasa göre ikiye ayırmışlar ve z-ş esaslı lehçeler grubuna “Doğu Türkçesi” (A. Zeki Velidi Togan’a göre: Şaz Türkçesi), r-l esaslı lehçelere de “Batı Türkçesi” (aynı müellife göre: Lir Türkçesi) demişlerdir. L-r paralelliğini çok basitçe anlatmak gerekirse Şaz Türkçesindeki kız kelimesi Lir Türkçesinde kır şeklindedir.
İdil diyalektleri
İdil bölgesinde yaşamış olan Türk boylarının 13. yüzyıl öncesi dil yapılarına dair bilgiler yoktur. Bunda bölgedeki Türk boylarının dağınık yapısı, göçler etkili olmuş olabilir. Yazılı belge kalmaması sebebiyle, o yüzyıllarda konuşulan ve muhtemelen yazılan dil hakkında bilgiler edinilememektedir.
İdil Bulgarcası
İdil (Volga) Bulgarcasını XIII. ve XIV. yüzyıldan kalma Arap harfli 90 kadar mezar kitabesindeki sınırlı dil malzemesi aracılığı ile bir dereceye kadar biliyoruz.
13. ve 14. yüzyıllarda Yukarı İdil (bugünkü Tataristan) sahasında bulunan mezar kitabelerinin dili İdil Bulgarcası idi. İkincisi Mısır ve kısmen Suriye idi. Buradaki yazı dili Harezm Türkçesine çok yakındı ve Kıpçak Türkçesi adını taşıyordu. Üçüncü saha Azerbaycan ve Anadolu sahasıydı. 13. yüzyılda bu alanda Oğuz ağzına dayanan yeni bir yazı dili doğmuştu. Bu yazı dili Balkanlar’a doğru sahasını genişleterek kesintisiz şekilde bugüne dek sürmüştür. Sadece mezar kitabelerinde gördüğümüz İdil Bulgarcası 14. asırdan sonra yerini Kıpçakçaya bırakır.
Çuvaşça
Çuvaşça, çağdaş dönem Türk yazı dillerinden biridir. Rusya'nın orta kesiminde, Ural Dağları’nın batısında konuşulan Çuvaşça, Lir Türkçesinin günümüzdeki tek temsilcisidir. Çuvaşça, Çuvaşların anadili ve Çuvaşistan’ın resmî dilidir. Yaklaşık iki milyon kişi tarafından konuşulur. 2002 verilerine göre Çuvaşistan’da bu dili konuşan nüfusun % 92 etnik olarak Çuvaş, % 8’i ise başka etnik kökenlidir.
Şaz Türkçesi
Şaz Türkçesi veya Doğu Türkçesi, Macar Türkologları, lehçeler tasnifi için z > r (=rhotacisme) ve ş > l (=lambdaisme) değişimlerini daha esaslı saydıklarından, Türk lehçelerini bu esasa göre ikiye ayırmışlar ve z-ş esaslı lehçeler grubuna “Doğu Türkçesi” (A. Zeki Velidi Togan’a göre: Şaz Türkçesi), r-l esaslı lehçelere de “Batı Türkçesi” (aynı müellife göre: Lir Türkçesi) demişlerdir. Şaz Türkçesi, günümüzde Türk yazı dillerinin Çuvaşça dışında kalan bütün kollarının çıktığı ana koldur. Nüfus ve yayılma alanı açılarından büyük kesimi oluşturur.
Kanarya Adaları bayrağı
Kanarya Adaları Bayrağı, Fas'ın batısında İspanya'ya bağlı, Atlas Okyanusu'nda yer alan takımadalar devleti olan Kanarya Adaları tarafından 16 Ağustos 1982 tarihinde kullanılmaya başlayan bayraktır. Üçrenkli şekilde tasarlanan bayrakta sırasıyla beyaz, mavi ve sarı şeritler bulunur. Ülke armasının bayrağın ortasına konularak kullanıldığı versiyonu da bulunur.
Türk dilleri tarihi
Hazar dönemi
Hazarca, Orta Çağda konuşulmuş olan bu tarihî dönemin, Türk dili tarihinde hangi kola ait olduğu kesinleştirilmemiştir. Türkçenin Eski Türkçe dönemi (6-10. yüzyıl) içinde değerlendirilen Hazarcanın eldeki en belirgin örneği 1912 yılında bilim dünyasına tanıtılan ve Cambridge Belgesi (ya da daha önceki adıyla Schlechter Mektubu) olarak bilinen mektubun kenarına Göktürk Alfabesinin Hazar versiyonuyla yazılmış tek kelimelik cümledir. İbranice mektubun sol alt köşesine yazılmış olan bu runik yazının sağdan sola transliterasyonu HWQWRWM olup transkripsiyonu hukurim anlamı da "ben onu okudum" demektir. Bu tek kelimelik cümle dışında Hazar Türkçesiyle elde kabile, kale, 12 Hayvanlı Takvimin ay adları kalmıştır. Bunların dışında Hazar şahıs adları da tespit edilmiştir.
Göktürkçe
Göktürkçe, Türk dilinin bilinen ve yazılı metinleri ele geçirilebilen en eski dönemine verilen isimdir. Eski Türkçe adlı dönemin ilk kısmını oluşturur. Devamında Eski Uygur dönemi yaşanmıştır. MS 7. yüzyılda Moğolistan'da yaşayan Göktürklerin konuşup yazdığı dildir. Göktürkçe yazılı belgeler 2. Göktürk Devleti döneminden kaldığından Göktürkçe kağanlığın resmî dili hâlinde olmuştur. Kısacası, bu dönem, Göktürk Kağanlığı’nın hüküm sürdüğü dönemin sonuna kadar süren evreyi kapsar.
Eski Uygur Türkçesi
Türk dilinin eski dönemlerinde konuşulmuş ve yazılmış olan Türk dilinin tarihî dönemlerinden biridir. Eski Türkçe adlı dil döneminin Göktürkçeden sonraki ikinci kısmını oluşturmuştur.
Eski Uygur Türkçesi dönemi için asıl fark, Göktürk metinlerinde bozkır yaşayışı, savaşçılık ve devlet düzeniyle ilgili kelimeler ağırlıktadır. Uygur metinlerinde ise Maniheizm ve Burkancılıkla ilgili kelimeler hâkimdir. Bunlar da Sanskritçe, Çince ve Soğdakçadan alınmıştır. Çok defa da kavramlara Türkçe karşılıklar bulunmuştur. Temel söz varlığı ise her iki dönem metinlerinde aynıdır.
Karahanlı Türkçesi
Türk dilinin tarihinde konuşulmuş ve yazılmış olan tarihî dönemlerinden biridir. Türk dilini, eski, orta, yeni olarak üç döneme ayıran Türkologlara göre Karahanlı Türkçesi, Orta Türkçenin ilk dönemini oluşturur. Böyle düşünen Türkologlara göre 10-15. yüzyıllar arası, Orta Türkçe dönemidir. 13. yüzyıldan itibaren Türk yazı dilinin (Kuzey-) Doğu ve (Güney-) Batı olarak iki ayrı kol hâlinde geliştiğini göz önünde bulunduran diğer bir kısım Türkolog, Karahanlı Türkçesini Eski Türkçe içine alır. Bugüne ulaşan metinleri 11. ve 12. yüzyıllara ait olan Karahanlı Türkçesi, Eski Uygur Türkçesiyle çağdaştır.
Harezm Türkçesi
Türk dilinin tarihinde konuşulmuş ve yazılmış olup Karahanlı Türkçesi sonrasında gelen tarihî dönemlerinden biridir. Ceyhun’un Aral Gölü’ne döküldüğü bölgede yer alan ve 12. yüzyılda bir kültür merkezi olarak sivrilen Harezm’in, Çengizliler ve Altın Ordu çağında da bu durumu devam etti. Altın Ordu çağında (1241-1502) Harezm, Aşağı Seyhun boyları, İdil’in Hazar’a döküldüğü yerde bulunan başkent Saray başlıca kültür merkezleriydi. Harezm Türkçesine ait eserler işte bu kültür muhitinde yazıldı.
Çağatay Türkçesi
Kuzey-Doğu Türkçesinin ikinci döneminin adıdır. 15. yüzyıl başlarında başlar, 20. yüzyıl başlarına kadar devam eder. Çağatayca yalnızca Orta Asya Türk devletlerinde yazı ve diploması dili olarak kullanılmakla kalmamış, Avrupa Rusya'sında Oğuzlar-Kayılar dışındaki Müslüman Türkler arasında da 19. yüzyıla değin kullanılmıştır. Harezm Türkçesinin devamı olarak Timurlular devrinde oluşmuştur.
Çağatayca yazılmış eserlerin hemen hemen tümü Arap kaynaklı alfabeyle olmuştur. Bununla birlikte Eski Uygur alfabesiyle yazılmış bazı metinlere de rastlanmıştır.
Özbekçe
Özbek Türkçesi Türkistan coğrafyasında Özbekistan dışına yayılmış olan Özbek Türkleri arasında; Kırgızistan, Kazakistan, Tacikistan, Afganistan, Türkmenistan cumhuriyetlerinde de kullanılır. Söz konusu bazı bölgelerde, bölgenin resmî dilinden de çok kullanılır.