Knidos
Geç Antik Dönem
Geç Klasik – Helenistik Dönem boyunca, dörtgen planlı mütevazı bir dükkân ve Roma İmparatorluk Döneminde görkemli bir Heroon olarak kullanılan Mekan 4, Geç Antik Dönem de bazı plan değişiklikleri ile dükkân ve/veya atölyeye dönüştürülmüştür. Öncelikle distyle in-antis planlı ve Korinth düzenindeki cephe değiştirilmiştir. Her iki köşe plasteri ile hemen yanlarındaki sütunun arasındaki 1.35’er metrelik aralık, örülerek kapatılmış ve caddeye bakan yeni bir dış duvar meydana getirilmiştir. Köşe plasterleri ve sütunlar, kireç harcı ile örülen yeni duvarın içinde kalmıştır. Kazılar sırasında mekanın hemen önüne ya da yakınına düşmüş olarak, cadde üzerinde bulunan arşitrav, friz, konsollu geison – sima gibi mimari bloklardan oluşan cephenin üst yapı unsurları da yeni duvarın içinde kalmış olmalıdır. Bu süslemeli blokların, kazılar sırasında cadde üzerindeki buluntu pozisyonları ve in-situ kuzey plasterin alt kısmı ile sütün kaidelerinin duvarın içinde olarak bulunmuş olmaları, ön cephenin Geç Antik Dönem de büyük ölçüde ayakta olduğunu göstermektedir. Böylece Geç Antik Döneme dek ayakta kaldığı anlaşılan Heroon‘un görkemli cephe mimarisi, mekanın yeni örülen dış duvarının içinde kalmış ve bu duvarın bir parçası haline getirilmiş olmalıdır. Mekana giriş, iki sütun arasında kalan boşluktan sağlanmıştır. Böylece mekana giriş, 1.60 metre genişliğinde, pervazları Heroon ‘un sütunlarından meydana getirilmiş, yeni bir kapı aracılığı ile olmuştur. İki sütun arasında kalan aralığın zeminine, yekpare mavimsi gri renkli mermer bir eşik (genişlik; 1.55 metre, derinlik; 0.52 metre, yükseklik 0.26 metre) yerleştirilmiştir. Heroon ‘un cephe mimarisinin yerleştirildiği stylobatın üzerine konulan bu eşik taşı ile mekana giriş eski zemin seviyesinden 0.26 metre yükseltilmiştir. Mekanın hemen dışında, duvarın dibinde ve kapı eşiğine birleşik olarak, kuzeyden güney doğru döşenmiş pişmiş toprak borulardan meydana getirilmiş bir temiz su hattı bulunmaktadır. Kireç harcı ile meydana getirilmiş bir yuva içine yerleştirilmiş olan boru hattı, Liman Caddesi’nin doğusunda yer alan mekanların hemen dışında ve bunların kapılarının önünden paralel olarak geçerek güneye doğru devam etmektedir. Bu boru hattı cadde zemin seviyesinden, tüm mekanların önünde ve bu mekanların kapı eşiği seviyesine dek kireç harcı ile oluşturulan bir yuva aracılığıyla 0.45 ile 0.22 metre arasında değişen bir şekilde yükseltilmiştir. Böylece Heroon’un plasterlerinin ve sütunlarının alt kısımları ile kaideleri bu hattın gerisinde kalmıştır. Geç Antik Dönem kullanımı sırasında, Heroon‘un mermer duvar plakaları, ancak en alt köşelerde ve çok küçük parçalar halinde korunabilmiştir. Mekanın ara duvarları ve doğu yüzdeki podyumun mermer kaplama plakalarının yerini günümüze sadece küçük bir noktada ulaşabilmiş olan beyaz damarlı mavimsi plakalar kalabilmiştir. Heroon’un eksedrasına ait mermer oturma bankı, kuzey duvarındaki insitu aslan pençe kabartmalı başlangıç kenar bloğu haricinde tamamen sökülmüştür. Mekanın doğusunda yer alan podyumun üzerindeki olasılıkla lahdin yerleştirildiği ikinci podyum da fonksiyonunu tamamen yitirmiştir. Heroon’un mermer plakalarla kaplanmış zemin döşemesi, kenarlarda korunabilen birkaç plaka haricinde tamamen sökülmüştür. Mermer zemin plakalarının blokajını altında bulunan kireç, çakıl, kiremit ve seramik parçaları katkılı sert ve kalın harçlı tabaka oluşturmaktadır. Mermer plaka kaplamalarının alt seviyesinde olan yeni zemin, yaklaşık 0.05 metre kalınlığındadır. Bu tabakanın altında orta boyutlu moloz taşların kireç harç ile birleştirilmesiyle oluşturulmuş blokaj da görülmektedir.