cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marceli Nencki
Çalışmaları
Nencki'nin ana bilimsel ilgi alanı üre sentezi, pürinlerin kimyası ve aromatik bileşiklerin biyolojik oksidasyonu üzerineydi. Ayrıca proteinlerin yapısı, bağırsaktaki enzimatik süreçler ve bakteriyel biyokimya ile ilgilendi. Araştırma sonuçlarından biri, ürenin organizmada bir protein molekülünden oluşturulmadığını, amino asitlerden oluştuğunu, bu işlemde de karbondioksit bağlanmasının eşlik ettiğini göstermesiydi.
Kevin Tuite
Kevin Tuite (İrlandaca: Caoimhín de Tiúit; d. 3 Nisan 1954) Montréal Üniversitesi'nde tam zamanlı antropoloji profesörüdür. Hem Kanada hem de İrlanda vatandaşıdır. Özel ilgi alan Kafkas dil bilimi olan Tuite, ara sıra Gürcü mitolojisi ile konularda da makaleler yayımlamıştır.
Sendika
Çalışan tarafından yönetilen kuruluş
Bu anlamda terim, sendikaların hem ulus devlete hem de kapitalist şirketlere bir alternatif oluşturduğu anarşist teori, özellikle de anarko-sendikalizm ile de ilişkilidir. Anarşistler, sendikalistler ve diğer özgürlükçü sosyalistler "sendika" kelimesini işçiler tarafından yönetilen bir işletmeye atıfta bulunmak için kullanırlar. Böyle bir işletme, orada çalışan herkesin yüz yüze katıldığı ve her işçinin bir oy hakkına sahip olduğu bir toplantı ile yönetilir. Ya hiç yönetici yoktur ya da yöneticiler doğrudan seçilir ve geri çağrılabilirler. Her iki durumda da en önemli kararlar tüm işgücü tarafından kolektif olarak alınır. Bu, işçilerin kendi kendini yönetmesi olarak bilinir.
Marceli Nencki
Çalışmaları
1877'de Bern Üniversitesi'nde çalışırken, sudaki amonyum rodanid (modern kimyada amonyum tiyosiyanat) ve kloroasetik asit arasında gelişen reaksiyon yoluyla rodanini keşfetti.
Sendika
Suç sendikaları
Suç sendikaları, organize suçları koordine etmek, teşvik etmek ve yürütmek, ulus-altı, ulusal veya uluslararası ölçekte ortak yasa dışı işler yürütmek için kurulur. Sendikanın alt birimi, İtalyan mafyası ve İtalyan Amerikan mafyası suç ailelerinde (New York suç dünyasına hakim olan Beş Aile, yani Gambino suç ailesi, Genovese suç ailesi, Lucchese suç ailesi, Bonanno suç ailesi ve Colombo suç ailesi) görüldüğü gibi kan bağıyla örgütlenmiş bir suç ailesi veya klandır.
Marceli Nencki
Çalışmaları
Nencki'nin en büyük başarılarından biri, hemoglobinin kimyasal yapısı üzerine yaptığı çalışmadır. Hemoglobinin bozunma ürünleri arasında hemopirolü tanımladı ve bunu Leon Marchlewski'nin klorofilden elde ettiği ürünlerden biri aracılığı ile ispatladı.
Sendika
Medya sendikaları
Medyada, sendikalar isim ve krediye göre organizasyonlardır. Örneğin, BBC Radio International bir radyo sendikasıdır. Televizyon ekran görüntüsünün alt üçte birlik kısmında yer alan bir haber ticker'ı genellikle sendikasyon haberlerini gösterir.
Marceli Nencki
Çalışmaları
Kuşkonmaz yedikten sonra idrarda oluşan kokunun metanitiyol nedeniyle oluştuğunu düşünen ve analiz eden ilk kişi oldu. 1886'da Fenil salisilat veya salol imal etti ve bunu hafif bir bağırsak antiseptik olarak tanıttı (aslında böyle bir özelliği yoktur).
Sendika
Medya sendikaları
Basılı sendikasyon, haber makalelerini, köşe yazılarını, karikatür bantlarını ve diğer özellikleri gazetelere, dergilere ve internet sitelerine dağıtır. Yeniden basım hakları sunarlar ve telif haklarına sahip oldukları/temsil ettikleri içeriğin yeniden yayınlanması için diğer taraflara izin verirler.
İş sendikaları
Bir pazarda ortak çıkarları paylaşan ancak genellikle doğrudan rakip olmayan şirketler veya kurumlar gibi çeşitli ticari kuruluşlardan oluşan bir gruptur. Daha büyük şirketler veya kurumlar, pazardaki konumlarını güçlendirmek için sendikalar oluştururlar. Çeşitli internet girişimlerine odaklanan internet şirketleri, doğrudan rakiplerin de dahil olduğu kendi grupları içinde sendikalar oluşturma eğilimindedir. Bu gibi durumlarda, marka yönetimi veya arama motoru optimizasyonu gibi belirli bir pazar türünü paylaşırlar ve genellikle bir holding sendikası oluştururlar. Ulusal ya da uluslararası sendikalar olabilirler.
Crosscanonby
Crosscanonby, İngiltere'nin Cumbria kontluğunda bulunan bir civil parish.
Sendika
Finans sendikaları
Finans alanında, genellikle basitçe sendika olarak adlandırılan bir banka (veya kredi birliği) sendikası, geleneksel olarak belirli bir amaç için ve tek bir borçluya genellikle büyük miktarda borç veren bir grup bankadır (veya kredi birliğidir). Sendikasyon kredileri, bir banka sendikası tarafından yazılan kredilerdir ve Avrupa veya Güney Amerika'daki gibi özel sermaye piyasalarından ziyade finansal piyasaların şirket mülkiyetinde olduğu ABD'de daha yaygındır. Sendikalarda krediyi veren bir lider kredi kuruluşu ve krediye katılan sermaye benzeri kredi kuruluşları bulunur. Hizmet, tahsilat vb. genellikle lider kredi veren tarafından yürütülür.
Sigorta sendikaları
İş organizasyonunun sendika formu altında işlenen sigorta sözleşmeleri (tazminat sözleşmeleri) Hammurabi Kanunları'na kadar uzanmaktadır. Tazminat sağlamaya yönelik bir süreç olarak sigorta sendikası kavramı ilk olarak Lex Rhodia'da kodifiye edilmiş ve bugün hala Denizcilik Müşterek Avarya Kanunu olarak kullanılmaktadır.
Kurumsal sigortacıdan farklı olarak sigorta sendikası
Sigorta sendikasının işleyişinde, ihtiyaç fazlası tedarikçilerinin sorumluluğunun müşterek değil müteselsil olması esastır. Bu, sigorta sendikalarındaki üyelerin veya abonelerin kendilerini müşterek bir sorumluluktan ziyade kesin bir bireysel ayrı ve müteselsil sorumluluğa tabi tuttukları anlamına gelir. Sigorta sendikaları "anonim şirket" değildir ve anonim şirket olamazlar: ABD Yüksek Mahkemesi Roby v Lloyd's davasında sigorta sendikalarının ayrı bir varlığı olmadığına karar vermiştir.
Bugün, sigorta sendikaları üç şekilde mevcut görünmektedir:
İngiltere merkezli Lloyd's of London Insurance Exchange Modeli
Lloyd's of London gibi bazı sigorta piyasaları, herhangi bir tazminat talebinin masraflarını karşılamak için tüm sorumluluğu üstlenen yatırımcı sendikaları tarafından sigortalanan sigorta teminatı sağlar. Sendikanın her bir üyesi, sendika tarafından girilen sigortanın sonuçlarına ilişkin masraf ve harcamalar için tam ve sınırsız bir sorumluluk olan müteselsil sorumluluğa sahiptir.
ABD merkezli Sigorta Değişim Modeli
Amerika Birleşik Devletleri'nde dört büyük sigorta sendikası vardır ve bunlar, abone üyeler olarak adlandırılan sendika isimlerinin çeşitli sorumlulukları yoluyla tazminat sağlamaktadır.
Bu tür sigorta sendikaları Gerçek Avukatlar tarafından işletilmektedir.
Düzenlenmemiş kamu ve endüstriyel sigorta sendikaları
Bu düzenlemeler ne kamuya açık ne de düzenlemeye tabi olduğu için tanımlanmaları ve nitelendirilmeleri zordur. Ancak bilgi ve inanca göre, dünya çapında risklerin yakınlık/devlet/sanayi grupları tarafından çeşitli sorumluluk esasına göre paylaşıldığı bu tür binlerce düzenleme mevcuttur.
Piyango sendikaları
Piyango sendikaları biletleri bir havuzda toplamak ve böylece kazanma şansını artırmak için kurulur. Piyango sendikaları genel olarak Birleşik Krallık ve Avrupa'da daha yaygındır. ABD'de yasaldırlar, ancak düzenli olarak yasal sorunlar bildirilmektedir.
Kitle fonlaması
Kitlesel fonlamada başarısızlık, yaratıcıların çevrimiçi platformlar aracılığıyla birçok farklı yatırımcıdan projeler için fon toplamasına olanak tanıyan bir yöntemdir. Özkaynak kitlesel fonlaması, yaratıcıların projeye yatırım yaptıklarında yatırımcılara özkaynak ihraç etmelerine olanak tanır. Özkaynak kitlesel fonlamasında, yaratıcı ve yatırımcı arasındaki bilgi asimetrisi çeşitli sorunlara ve bazı durumlarda piyasa başarısızlığına neden olabilir.
Bir sendika, bir birey, melek yatırımcı veya risk sermayedarı tarafından başlatılabilir. Sendika kurmak isteyen kişi bir yatırım stratejisi oluşturur ve bunu bir kitlesel fonlama platformunda açıklar. Diğer yatırımcılar, lider olan bireyi desteklemeyi seçebilir. Destekleyen yatırımcılar liderin yatırım stratejisini takip etmeli ve onlara bir ücret ödemelidir. Sendikalar tüm hisse senedi kitle fonlaması platformlarında mevcut değildir.
Balazar (Guimarães)
Balazar, Portekiz'in Braga ilçesindeki Guimarães belediyesinde bir bucaktı. 2013 yılında Sande Saint Lawrence ve Balazar bucağı kuruldu.
Brachyogmus
Brachyogmus Curculionidae familyasına bağlı bir böcek cinsidir.
Carman (şarkıcı)
Yaşamı
Carman, 19 Ocak 1956 tarihinde Trenton, New Jersey'de doğdu. 1982'de başladığı müzik kariyerini 2021'deki ölümüne kadar devam ettirdi.
1987-1989 yılları arasında Charisma dergisinin okuyucuları tarafından favori erkek yorumcu seçildi. Ayrıca 1990 ile 1992 yıllarında Billboard dergisi tarafından "Yılın En İyi Gospel Şarkıcısı" olarak gösterildi.
Batı Cermen dilleri
Batı Cermen dilleri, Cermen dillerinin üç kolundan en büyüğüdür ve Almanca, İngilizce, Felemenkçe, Afrikaanca, Frizce ve Yidiş gibi dilleri içerir. Cermen dillerinin diğer iki kolu ise Kuzey Cermen dilleri ve Doğu Cermen dilleridir.
Süleymanlar, Ödemiş
Süleymanlar, İzmir ilinin Ödemiş ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Süleymanlar; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Elene Virsaladze
Elene Virsaladze, veya ayrıca bilinen adıyla E. B. Virsaladze (Gürcüce: ელენე ვირსალაძე; 3 Ocak 1911 - 1977) önde gelen Gürcü halkbilimci. Kapsamlı yazıları ve saha çalışmalarıyla tanınmıştır. Çalışmaları Rusça, Fransızca, Almanca ve İngilizce'ye çevrilmiştir.
Carnarimelita
Carnarimelita, Melitidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Talismanic shirt
Tılsımlı gömlek, giyilebilen bir tekstil ürünü olan tılsımlı bir nesnedir. Tılsımlı gömlekler tüm İslam dünyasında bulunur. Gömlekler, stil ve kullanılan semboller bakımından farklılık gösteren dört tipte gruplandırılabilir. Bunlar Osmanlı, Safevi, Babür ve Batı Afrika tarzlarıdır.
Geriye kalan en eski örnekler, yaklaşık olarak 15. yüzyılda yapılmıştır ancak tılsımlı gömlek geleneği çok daha eski olduğu varsayılıyor. Kurandaki Yusuf suresinde Yusuf peygamberin gömleğinin ona bir koruma ve hatta mucizeler verdiği söylenir. Babası Yakub'un körlüğünü gidersin diye gömleği verir ve " Bu gömleğimi götürün de babamın yüzüne koyun ki, gözleri açılsın" der. Gömlekte yazılı Kuran ayetleri, Allahın ve Peygamberlerin isimleri ve sayıları olabilir. Görüntüler veya semboller taşıyabilirler, örneğin astrolojik olanlar. Yazılı isimlerin, taşıyıcıya koruma ve rehberlik sununacağına inanılıyor. Tılsımlı gömlekler birçok kötülüğe karşı korunmak için giyilebilse de, çoğu savaşta bir kalkan olarak tasarlanmıştır.
Brachysomus
Brachysomus Curculionidae familyasına bağlı bir böcek cinsidir.
Anamaera
Anamaera, Melitidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Barco (Guimarães)
Barco, Portekiz'in Braga ilçesindeki Guimarães belediyesinde bir bucaktır.
Castelões (Guimarães)
Castelões, Portekiz'in Braga ilçesindeki Guimarães belediyesinde bir bucaktır.
Dean, Cumbria
Dean, Cumbria, İngiltere'nin Cumbria kontluğunda bulunan bir civil parish.
Antes
Castelões, Portekiz'in Mealhada belediyesinde bir bucaktı. 2013 yılında Ventosa do Bairro ve Antes bucağı kuruldu.
1978-1979 Dönemi Sanat Kurumu Ödülleri
1978-1979 Dönemi Sanat Kurumu Ödülleri, Sanat Kurumu Derneği (o zamanki adıyla Sanat Sevenler Derneği) tarafından 1978-1979 döneminde tiyatro alanında verilen ödüllerdir.
Seçici Kurul
Anıl Çeçen, Cihat İleri, Ö. Atilâ Sav, Ayşegül Yüksel, İlber Ortaylı, Nurhan Karadağ
Aristillus
Aristillus (İskenderiye'den Timocharis ile birlikte) sabit yıldızları bulmaya çalışan ilk Yunan astronomdu. Kayıp çalışması "Sabit Yıldızlar Hakkında", Hipparchus ve Ptolemy tarafından kullanılmıştır.
Ay'ın bir krateri olan Aristillus'un adı buradan gelmektedir.
Ahaggar Dağları
Ahaggar Dağları, Berberice: idurar n Ahaggar), Cezayir'in güneyinde, Orta Sahra'da, Yengeç Dönencesi boyunca uzanan bir dağlık bölgedir. Dağlık alan yaklaşık 550.000km²'lik bir alanı kaplamaktadır.
Coğrafya
Dağlık bölge başkent Cezayir'in yaklaşık güneyinde yer almaktadır. Bölge, ortalama yüksekliği deniz seviyesinden yükseklikten fazla olan büyük ölçüde kayalık bir çöldür. En yüksek tepe olan Tahat Dağı yüksekliğindedir. Daha yeni volkanik aktivitenin çok daha yeni kayalar oluşturduğu alanlar olmasına rağmen, dağlar esas olarak yaklaşık 2 milyar yıllık metamorfik kayalardan oluşur. Ilamen gibi zirvelerin birçoğu, sönmüş volkan kubbelerini aşındıran erozyonun sonucudur.
Assekrem, Charles de Foucauld'un 1911'de bir inziva yeri inşa ettiği, ünlü ve sık sık ziyaret edilen bir noktadır. Ahaggar Dağları yakınlarındaki ana yerleşim yeri, bir çöl vadisinde veya vadide inşa edilmiş olan Tamanrasset'tir.
Kültürel önem
Bölgede tarih öncesinde de yerleşim görüldüğü, MÖ 6000'e tarihlenen kaya resimlerinden anlaşılmaktadır. Ahaggar Masifi, Kel Ahaggar Tuareglerinin topraklarıdır. Tuareglerin lideri olduğuna inanılan Tin Hinan'ın mezarı, Tamanrasset yakınlarındaki bir vaha olan Abalessa'da bulunmaktadır.
Birkaç Katolik keşişin ikamet etmeye devam ettiği Charles de Foucauld inziva yeri, Ahaggar Dağları'ndaki Assekrem platosunun zirvesinde yer almaktadır.
Abludomelita
Abludomelita, Melitidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Carroll, Arkansas
Caroll ilçesi veya Carroll County, Amerika Birleşik Devletleri'nin Arkansas eyaletinde yer alan bir ilçedir. İlçenin nüfusu 2010 yılı itibarıyla 27,446'dır. İlçenin merkezleri Berryville ve Eureka Springs şehirleridir.
Tekke, Ödemiş
Tekke, İzmir ilinin Ödemiş ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Tekke; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Kabak sütlüsü
Kabak sütlüsü, malez veya kabak sütlacı, kabak, süt ve undan yapılan bir tatlı çeşididir. Kabak sütlüsü genellikle Rize, Sakarya ve Bayburt illerinde üretilmektedir.
Yapımı
İlk önce kabağın kabuğu soyulur, çekirdekleri çıkarılır ve çekirdek yuvası temizlenir. Ardından kabak parça parça doğranır ve parçalar su dolu tencereye atılır ve pişirilir. Kabak yeterince pişince kabak parçaları kepçe veya büyük tahta kaşıkla ezilir ve kaymaksız süt tencereye dökülür. Karışıma un da eklendikten sonra karışım soğuması için bırakılır. Kabak sütlüsünün geç soğumasına hitaben Rize'de "Trabzon'a kadar gitti geldi yine soğumadı" denir.
Dearham
Dearham, İngiltere'nin Cumbria kontluğunda bulunan bir civil parish.
Demokratik Toplum Partisinin kapatılma davası
Demokratik Toplum Partisi (DTP) hakkında 2007-2009 yılları arasında açılan kapatma davası, ülkenin bütünlüğüne karşı çıkmak ve PKK ile bağlantılı olmakla suçlanan Türkiye'deki Kürt yanlısı bir siyasi partiye karşı açılmıştır. Dava Eylül 2007'de açılmış ve Aralık 2009'da partinin kapatılmasıyla sonuçlanmıştır. DTP, 1962 yılından bu yana Türkiye Cumhuriyeti'nde yasaklanan 25. siyasi partidir.
Arka plan
Türkiye Cumhuriyeti'nin bir dizi Kürt yanlısı partiyi kapatma geçmişi vardır. Demokrasi Partisi (DEP), Halkın Emek Partisi (HEP) ve Halkın Demokrasi Partisi (HADEP) daha önce kapatılmıştır. DTP kapatma davası ile aynı dönemde Recep Tayyip Erdoğan'ın Adalet ve Kalkınma Partisi de kapatma davası ile karşı karşıyaydı.
Gereksinimler
Bir partinin kapatılması için Anayasa Mahkemesinin nitelikli çoğunluk kararı alması gerekmektedir ki bu Demokratik Toplum Partisinin (DTP) kapatılması davasında 11 yargıçtan 7'sinin çoğunluğu anlamına gelmektedir.
İddianame
16 Eylül 2007 tarihinde, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya, DTP'nin kapatılması talebiyle Anayasa Mahkemesine bir iddianame sunmuştur. İddianamede savcı, partinin söylem ve eylemlerinin devletin bütünlüğüne karşı olduğunu, bunun da Türkiye Anayasası ve Siyasi Partiler Kanunu'na aykırı olduğunu belirtmiştir. DTP'nin anadilde eğitim ve federal bir yönetim talep etmesi, partinin PKK'nın hapisteki lideri Abdullah Öcalan'dan emir aldığının kanıtı olarak görülmüştür. Savcılık ayrıca DTP'nin 221 parti üyesi için siyasi yasak talep etti. Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya, Haziran 2008'de partinin kapatılması talebini yinelemiştir.
Savunma
DTP yazılı savunmasını Haziran 2008'de sunmuş ve savcılık tarafından sunulan 141 delilin 129'unun ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savunmuştur. DTP'nin sözlü savunma için ek süre talep etmesi üzerine mahkeme, sözlü savunmanın 16 Eylül 2008 tarihine ertelenmesine karar verdi. Sözlü savunmada DTP Genel Başkanı Ahmet Türk, mahkemenin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Venedik Komisyonunun değerlerini dikkate alması gerektiğini savunmuş ve ülke sorunlarının silahla çözülmesine karşı çıkarak demokratik çözüm çağrısında bulunmuştur.
Gelişmeler
DTP'nin sözlü savunmasının ardından mahkeme heyeti sunulan delil ve savunmaları incelemeye başladı. Mahkeme Başkanı Haşim Kılıç, DTP'li siyasetçilerle ilgili incelenmesi gereken yaklaşık 150 dava olduğunu belirterek, kararın 2009'daki yerel seçimlerden sonra verilebileceğini açıkladı. Milliyetçi Hareket Partisinden (MHP) Lideri Devlet Bahçeli 2008 yılında partinin yargılanmasını desteklemiş, Türkiye'nin üye olmak istediği Avrupa Birliği ise davaya karşı çıkmış ve Türkiye'deki Kürt nüfusu için daha fazla hak talep etmişti. DTP'nin PKK-Türkiye çatışmasına çözüm bulmak amacıyla Güneydoğu Anadolu'da özerklik önerisi getirmesinin ardından, savcı Kasım 2009 başında partinin kapatılması için Yargıtaya baskı yapmıştır. Karardan birkaç gün önce Türkiye İnsan Hakları Derneği, Türkiye Büyük Millet Meclisinde Kürt Sorunu'na demokratik bir çözüm bulunmasını talep etti.
Buchananius
Buchananius Curculionidae familyasına bağlı bir böcek cinsidir.
Demokratik Toplum Partisinin kapatılma davası
Karar
11 Aralık 2009 tarihinde Haşim Kılıç başkanlığındaki Anayasa Mahkemesi, on bir oyla ve oybirliğiyle partinin kapatılmasına karar vermiştir. Kılıç, PKK ile DTP arasında bir fark olmadığını ve dünyanın hiçbir yerinde bir terör örgütünün kendini özgürce ifade etme hakkı olmadığını belirtti. Kapatma kararına ek olarak otuz yedi siyasetçiye beş yıl süreyle siyasi faaliyet yasağı getirildi. Siyasi yasağın hedefindeki önemli siyasetçiler arasında partinin eş başkanları Ahmet Türk ve Aysel Tuğluk ile Nurettin Demirtaş, Hüseyin Kalkan, Leyla Zana, Musa Farisoğulları ve Selim Sadak bulunuyordu.
Casal Comba
Casal Comba, Portekiz'in Mealhada belediyesinde bir bucaktır.
Leylâ ile Mecnun (Fuzûlî)
Leylâ ile Mecnun, (Azerice:Leyli və Məcnun; Arap harfleriyle: داستانِ ليلى و مجنون; Dastan-ı Leyli və Məcnun) Azeri 16. yüzyıl şairi Fuzûlî tarafından yazılmış ve "Mecnun" ("Deli") lakabıyla tanınan Kays adlı genç oğlanın Leylâ adlı güzele sevgisinden bahseden lirik-epik şiirdir. Şiir, 1536'da Azerbaycan dilinde yazılmıştır. Bu şiir Fuzûlî'nin şaheseri sayılır. 3 bin 96 beyitlik olan şiir, Bağdat'ın Osmanlı hakimi Üveys Paşa'ya adanmıştır. Azeri bestekar Üzeyir Hacıbeyov, 1907'de Fuzûlî'nin "Leyla ve Mecnun" şiirinin motiflerini esas alarak ilk Azerbaycan Operası olan Leyla ve Məcnun'u yazmıştır.
Demokratik Toplum Partisinin kapatılma davası
Sonrası
Kararın bir sonucu olarak, partilerin malları Türkiye hazinesine devredilmiştir. Parti kapatma, siyasi çözümü destekleyen Adalet ve Kalkınma Partisi hükümetinin amaçlarına aykırıydı. Türkiye'nin üye olmak istediği Avrupa Birliği geçmişte davaya karşı çıkmıştı. DTP'nin kalan siyasetçileri Türkiye Büyük Millet Meclisinden çekildiklerini açıkladılar, ancak PKK lideri Abdullah Öcalan'ın isteği üzerine siyasetçiler meclise geri döndüler.
Leylâ ile Mecnun (Fuzûlî)
Bazı edebiyat otoriteleri tarafından sadece Azerbaycan sahasının ve Alevi-Bektaşi edebiyatının değil tüm Türk edebiyatının en büyük klasik şairi olarak gösterilen Fuzûlî, Kanunî Sultan Süleyman'ın 1534'teki Bağdat Seferi'nden sonra padişaha beş kaside takdim edip himayesine girmeye çalışmıştır. Fuzûlî’nin İstanbullu birtakım şairlerin kendisinden bir Leylâ ile Mecnun hikâyesi yazmasını istemeleri üzerine kaleme almaya başladığını söylediği Leylâ ile Mecnun, Divan edebiyatındaki en önemli lirik yapıtlardan biri olarak kabul edilmektedir.
Demokratik Toplum Partisinin kapatılma davası
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nezdinde temyiz
Ocak 2010'da eski bir DTP üyesi olan Hasip Kaplan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurmuştur. 2016 yılında AİHM, DTP eş başkanlarının PKK'yı terör örgütü olarak nitelendirmeyi reddetmelerine rağmen, DTP'li siyasetçilerin konuşma ve eylemlerinin Abdullah Öcalan'a veya PKK'ya destek olarak görülmediğine hükmetti ve Türkiye'nin iki eş başkanın her birine 30.000 Euro maddi tazminat ödemesine karar verdi.
Leylâ ile Mecnun (Fuzûlî)
İçeriği
Leylâ ile Mecnun'un aşkı okulda başlar. Onlar birbirini yalnız medresede görür ve burada aşkları, karşılıklı ilişkileri daha da yakınlaşır. Mecnun'un ızdırabı ve hasreti, Leylâ'nın okuldan gitmesiyle başlar. Hem Mecnun, hem de Leylâ aynı sosyal statüye sahiptir. Yani her ikisi de kabile reislerinin biricik evladırır, servet yönünden de aynı zenginliktedirler. Ama Leyla'nın babası kıznı böyle imkanlı bir ailenin oğluna vermek istemez. Burada esas mesele Kays'ın insan ilişkilerine aşk, aile kurumuna dair tuhaf fikirleri olmasıdır. Onu anlamadıkları ya da kabul etmedikleri için Kays, Mecnun'a dönüşür. Bu "mecnunluk" insan sevgisinden, inansın insana aşkından ileri gelir, bu yüzden de o, kendisini çölde, hayvanlar arasında daha iyi hissederdi.
Mecnun'a gönderdiği bir mektupta Leylâ, söz hakkı olmamasını; köle ya da eşya gibi alınıp satıldığını bildirerek yazar:
Leylâ'nın Mecnun'a aşkını işiten anne, heyecan ve korku hisseder ve o, bunu Leyla'ya ettiği nasihatlerde açıkça bildirir:
Kadının özgürlüğü, haya, ar, namus, ırz dizginleriyle bağlanmış olur. Eserde kadının kendi istediğini dile getirmesi, serbest aile kurma arzusuyla yaşaması bile edepsizlik sayılır. Esas facia şudur ki, Leylâ kendi hakları uğruna kısmen de olsa mücadele ettiği hâlde çevresinde hiç saygı görmediği için sonuç alamaz. O, çevresindekilerce anlaşılmadığı için derdini çamla, kelebekle, ayla, bulutla, deveyle paylaşır. Leylâ kendini, dizgini başkasının elinde olan deveye benzetir.
Leylâ ava giderken İbni Selam onu görür, aşık olur ve derhal evine döner. İbni Selam saygın adamdır, soylular arasında meşhurdur, bahtiyardır, zengindir, beceriklidir. Şair, onu, baş kahramanı Mecnun'la kıyaslar. O, Leylâ'ya koca olabilecek en akıllı, en uygun adama benzer. Leylâ, İbni Selam'ı sevmese de, ondan uzaklaşmak istese de, İbni Selam efendiliğini bozmaz. Leylâ, düğün gecesinde derdini ona anlattıktan sonra kızın bütün ızdıraplarına inanır, asil davranır, fikrini tamamen değiştirir, onunla yakınlaşmaz, "vasldan" (kavuşma, buluşma ) vazgeçer ve kendini ayrılığa razı eder.
Şiirin sonlarına yakın Leylâ ile Mecnun'un yüz-yüze geldiği yerde beklenmedik bir hadise gerçekleşir, biraz evvel çölde kervanını yitiren, kaybolup avare gezen Leylâ, Mecnun'la karşılaşınca onu tanıyamaz. Şimdiyse Mecnun, Leylâ'sını tanıyamaz veya tanımak istemez. Leylâ, her türlü baskıdan uzak olduğunu, Mecnun'un kucağına girmeye hazır olduğunu söyleyince Mecnun kenara çekilir, böyle bir vuslata gücünün kalmadığını söyler:
Mecnun, talihsiz bir aşkın mücessemi (vücut bulmuş hâli ) olarak kalmak, Leylâ'nın bakir hayaliyle yaşamak ve ölmek ister:
Mecnun
Fuzûlî, Mecnun'u toplumdan uzak, bağımsız koşullarda duyduğunu, gördüğünü ve istediğini yazmıştıır. Mecnun, birçok bakımdan Fuzûlî'nin “Rindü-zahid” şiirindeki Rind karakterinin halefidir. O da eski kafalı, hain, şöhret ehtiraslı babasına karşı çıkar. Rind de Mecnun gibi yeni dünyanın oğludur. Fuzûlî, babayla oğlun görüşleri, ilişkileri ve iletişimleri arasındakı zıtlığın daha da derinleştiğini, onların hayatlarında ve sosyo-politik olaylara yaklaşımlarında göstermiştir.
Şair, şiirinde bir takım ilişkiler kompleksi yaratmıştır, ki onlar da psikolojik-manevi dünyada meydana gelen zıtlıkların tecessümüdür. Bu durum, şiirde Mecnun suretinde ifade edilmiştir. Mecnun, his adamıdır. O, dünyaya göz açtığı ilk anlardan hayatla karşı karşıya durur, gelecekte geçireceği eziyetli günler için ağlar. Mecnun, ilk günlerde bile sosyal çevreye uyum sağlayamaz, onun hassas iç dünyası bu hayat tarzıyla tezata düşer. Hakim sosyal normlarla manevi mücadeleye girişen Mecnun, aşk ve sadakati gerçek amel, kemal ve kahramanlık seviyesine çıkarır. O, fikrinin dürüstlüğüne, inancının saflığına inandırğı kişilere çağdaşı olduğu toplumun yozlaşmışlığını da fark ettirir. Mecnun, bunu sıradan romantik hislerin bağımlısı olmuş bir genç gibi değil de, Doğu felsefesini ve medeniyetini mükemmel bilen bir şair gibi anlamıştır.
Fuzûlî'nin ideal kahramanı, her şiirsel karakter gibi dikkate değer özelliklere sahiptir. Mecnun karakterinde şairane genellemelerden çok bireysel çizgiler vardır. Bu nitelik Nizami'nin Mecnun'unda da mevcuttur.
Fuzûlî, döneminin önemli sosyal olaylarına Mecnun karakteriyle ilgili bölümlerde detaylı bir şekilde değinmiştir. Fuzûlî'nin yarattığı Mecnun karakterini inceleyen Profesör M. Quluzadə “bu karakter, şairin bir çağdaşı gibi karşımızda canlanır” demiştir. Q. Cahani ise, ''“...şair, Mecnun'un tasvrini döneminin canlı karakteri seviyesine çıkarmıştır, çok yönlü hayat dramı ilk kez bu tasvir aracılığıyla yansıtılmıştır. Büyük sanatkâr, çağdaşı olduğu toplumun bütün tezatlarını bu karakter aracılığıyla yansıtmaya, sosyal çevrenin kusurlarına yaklaşımını bildirmeye çalışmıştır.”''
Leylâ
Nizami'nin Leylâ'sından farklı olarak Fuzûlî'nin Leylâ'sı döneminden daha çok şikayet eder, itirazlarını istikrarlı bir şekilde beyan eder. Bu bakımdan o, Nizami'nin Mecnun'uyla kıyaslanabilir. Fuzûlî'nin, lirik şair gibi yeni ek ricatlarla Leyla karakterinin eylemlerine geniş yer verdiğini kendisi de belirtmiştir. Eserin bir yerinde Leylâ ile Mecnun'un aşk ateşinde daha çok yandığını ve tene okuna artık giriftar olduklarını söyler. Ancak şunu da ekler ki, sevgilisi hiç olmazsa “hicab məhbusu, ağzı bağlı deyil, başqaları ilə danışmaq, səhralara üz tutmaqla dərdini azaldır.” O ise iç dünyasını açıklamak, çöllere kaçmak haklarından da mahrum edilmiştir. Leyla'nın dört duvar arasında ağlamaktan başka olanağı yokdur. Leyla, çırağını kendisinin bu vaziyetine uygun gördüğü için ona hitap eder:
Leylâ, tedbirliliğini, sadakatini ve aklıselimini İbni Selam'ın evinde de gösterir. Nizami'de, Leylâ, İbni Selam'a tokat atarak onu kendinden uzaklaştırır. Fuzûlî'yse şiirde çatışmanın zirve noktalarından olan bu parçayı kendine has bir inandırıcılıkla tasvir eder. Fuzûlî'nin Leylâ'sı İbni Selam'a tokat atmaz. Burada Leylâ, İbni Selam'ı hurafelerle aldatır ve ona şöyle der:
Konular
Nizami'nin edebi gelenek ve fikirlerine yeni bir perspektiften bakan, onu yeni bir açıdan yorumlayan Fuzûlî'ye topluluk ve kişilik problemi o kadar güncel görünmüştü ki şair, bu meseleye iki eser adamıştı. Şair, “Leylâ ile Mecnun” şiirinde yarım bıraktığı ve tam aktaramadığı filirlerine “Rind ü zahid” eserinde noktayı koymuştur. Toplum ve kişilik ya da ahlak ve maişet problemleri, Fuzûlî'nin “Leyla ve Mecnun” şiirinde şairin dehasına has geniş kapsam ve derinliğiyle şairane çözüme ulaşmıştır. Şair, şiirin giriş bölümünü oluşturan fasılların birinde dünya hakkında görüşlerini böyle ifade etmiştir: Bu misralar, Fuzûlî'nin din bilginlerince seslendirilen “bu dünya murdarlar meskenidir, o, ayıplarla doludur” gibi hurafe dolu fikirlerine karşı çıktığını gösterir ve bu muhalefet ruhu “Leyla ve Mecnun” şiirine tamamen hakimdir.
Nizami'nin "Leyla ile Mecnun"unun etkisi
Fuzûlî'nin şiiri poeması sadece içerik olarak değil, biçim olarak da Nizami'nin eserine benzer. Her iki şiir de aynı ölçüde, aruz vezninin hezeç behrinde yazılmıştır.
Fuzûlî, Nizami'nin esas konu hattını korusa da, selefinin birçok bölüm ve kişiliklerine yeni anlam ve içerik vermiştir. Filoloji bilimleri doktoru Azadə Rüstəmova'ya göre, “şair, bazen olayların ayrıntısına kadar esas büyük öğretmenin yolundan gider.” Fuzûlî, eserde olayların gelişimi, tezatların tasviri ve onlara yaklaşımında da Nizami'nin etkisinde kalır. Ama bu durum taklitçilik sayılamaz. Öyle ki Fuzûlî, bu konuya seleflerinden farklı olarak kendine has güdüler, yeni fikir ve içerik getirmiş, döneminin etik ve estetik prensiplerinden eleştirel bir şekilde bahsetmeyi de unutmamıştır. Hem de eserin giriş bölümünde bazı değişiklikler yapmış, içerisine yeni bölümler eklemiş, Nizami'nin bazı bölümlerini ve hikâyelerin açıklamalarınıysa kısaltmıştır.
Şiirin yapısı ve giriş bölümündeki bu değişiklikler, yazarın duruşu ve dönemin sosyal olaylarına yaklaşımından doğmuştur. Burada şair, bir takım yaklaşımlar kompleksi yaratmıştır ki, onlar da karakterlerin psikolojik ve manevi dünyalarındaki tezatların tecessümüdür.
Nizami, ideal kahramanlarını – Hüsrev'i, Behrâm'ı ve başkalarını her zaman dünyayı görmüş hocaların ve alimlerin himayesine verir, ideal kahraman tasvirini o zaman tam olarak ortaya sürerdi ki o, halk bilgeliğiyle zenginleşsin. Ama Mecnun tasvirinde bu prensip değişir. Burada toplum, bir filozofun himayesine verilir. Fuzûlî de kendi eserinde bu presipe sadık kalır.
Fuzûlî'nin şiirinde babalarla oğullar, yeni nesillerle eski toplum arasındaki tezat, Nizami'nin eserine nispeten daha detaylı anlatılmıştır. Fuzûlî, o tezadı selefinin yaptığından daha çok aile içerisinde anlatmış, daha da derinleştirmiş ve ona daha ciddi bir karakter vermiştir.
Süleyman Kazmaz
Süleyman Kazmaz (2 Mart 1915, Rize - 22 Şubat 2013, Ankara), Türk halkbilimci, yazar ve hukukçu. Rize kültürüyle ilgili çalışmalarıyla tanınan Kazmaz, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu üyesiydi.
1999-2000 PAF Ligi
1999-2000 TFF PAF Ligi, organizasyon tarihindeki 4. sezondur. Karşılaşmalar sonunda 80 puanla lider olan Beşiktaş PAF ilk şampiyonluğunu kazandı.
Dundraw
Dundraw, İngiltere'nin Cumbria kontluğunda bulunan bir civil parish.
Caecossonus
Caecossonus Curculionidae familyasına bağlı bir böcek cinsidir.
The Good Place
The Good Place, NBC'de yayınlanan ABD fantastik komedi televizyon dizisi.
Konusu
Dizi, insanların öldükten sonra "İyi Yer"e veya "Kötü Yer"e gönderildiği bir ölüm-sonrası hayatı ele alıyor. Tüm insanlara, hayattaki davranışlarının ahlakî değerlendirmesine göre bir puan verilmekte ve yalnızca en yüksek puana sahip olanlar, Janet adlı yapay bir zeka tarafından yönetilen, her dileklerinin yerine getirilmesiyle sonsuz mutluluğun tadını çıkardıkları 'İyi Yer' ' e gönderilir. Yanlışlıkla buraya gönderilen ve burada kalmaya kararlı olan Eleanor Shellstrop (Kristen Bell), daha iyi bir insan olmaya çalışır.
Dizideki felsefi konular
'The Good Place', ahlak felsefesi profesörü Chidi Anagonye'nin karakteri sayesinde birçok farklı ahlak felsefesi ve etik teorisine değinir. Dizide John Locke, Tim Scanlon, Peter Singer ve Derek Parfit'e atıfta bulunuluyor ve "Jonathan Dancy'nin ahlaki tikelcilik teorisinden Aristotelesçi erdem etiğine, kantçı deontolojiye ve ahlaki nihilizme kadar her şeyi kapsıyor." UCLA felsefe profesörü Pamela Hieronymi ve Clemson felsefe profesörü Todd May dizinin danışmanlığını yapıyorlardı. Her ikisi de son bölümde küçük rollerde yer aldı.
The Good Place'in ana konusunda ilhamını Jean-Paul Sartre'ın Gizli Oturum oyunundaki "Cehennem başkalarıdır" deyiminden alır. Oyunda bir oda olarak temsil edilen Cehennem'de üç kişi sıkışıp kalırlar ve kendilerini oraya getiren günahları düşünürken birbirlerine psikolojik olarak işkence ederler. "Cehennem diğer insanlardır" kavramı, "Cehennem diğer insanlardır çünkü siz, bir anlamda sonsuza kadar onların içinde hapsolmuşsunuz ve onların sizi algılamasına tabîsiniz" ifadesini yansıtmak için sıklıkla yanlış anlaşılan bir felsefi deyimdir.
İkinci sezonun felsefesi en çok Aristoteles'inkiyle yakından ilişkilidir, dizinin yaratıcısı Michael Schur özellikle Aristoteles'in etik davranmaya yönelik "pratik yapmak mükemmelleştirir" tutumunu vurgulamaktadır. Chidi'nin anlaşılmaz 4.000 sayfalık etik incelemesi, "tüm etik teorilerin büyük bir birleşik teorisini önermeye" çalışan Parfitt'in 'On What Matters' ' ından esinlenmedir. Schur, uzunluğu nedeniyle kitabı ('On What Matters') okumayı bitiremedi. Schur'a göre Tim Scanlon'nun What We Owe to Each Other "tüm gösterinin omurgasını oluşturuyor". Kitap, sözleşmecilik fikrini öne sürer: Buradaki fikir, "ahlaki olarak hareket etmek, kimsenin makul bir şekilde reddedemeyeceği ilkelere uymaktır". Dizi ve karakterler arasındaki ilişkiler, dört ana insan ile kendi toplumlarını oluşturan sözleşmecilik üzerine bir soruşturma görevi görür; Michael ve Janet karakterleri, daha yüksek güçlerin kurallarına ve ilkelerine aykırı olsa bile, kimsenin makul olarak reddedemeyeceği şekillerde hareket etmeleri gereken kendi toplumlarını oluşturuyorlar. Dizinin sözleşmeci teoriden büyük ölçüde etkilenen kapsayıcı tezi şudur: "ahlakın amacı ... İyi Yer ve buna karşılık gelen Kötü Yer'in organizatörlerinin ayrıntılı puan sisteminde olduğu gibi iyilik puanlarını biriktirmek değildir. Ahlakın amacı, birbirimize karşı görevlerimizi yerine getirmektir."
Subrahmanyan Chandrasekhar
Subrahmanyan Chandrasekhar (19 Ekim 1910, Lahor - 21 Ağustos 1995), Hint asıllı Amerikalı astrofizikçi. A. Fowler ile birlikte 1983'te kara deliklerin yüksek kütleli yıldızların evrimlerinin son aşamalarından biri olduğunu matematiksel teori haline getirdiklerinden dolayı Nobel Fizik Ödülünü kazanmıştır. 1930 Nobel Fizik Ödülü sahibi Chandrasekhara Venkata Raman'ın yeğenidir. Chandrasekhar limiti olarak bilinen astrofizik kavramını ortaya atmıştır.
Chandrasekhar, hayatının belirli aşamalarında yıldızların yapısı, beyaz cüceler, genel görelilik, kuantum mekaniği, hidrodinamik, fiziksel olaylarda denge gibi pek çok farklı alanda çalışmalar yapmıştır. Cambridge Üniversitesi'nde kendi ismi ile anılacak olan beyaz cüce yıldızların merkezindeki bozunmuş maddenin hızı ve yapısı hakkında teorik bir model geliştirmiştir. Buna göre hiçbir Beyaz Cüce, Güneş'in 1,44 katından daha büyük bir kütleye sahip olamaz; aksi takdirde kara deliğe dönüşebilir. Teorinin yaratılması için Chandrasekhar, Jan Oort'un yarattığı yıldız alanlarını inceledi ve bunlar kozmolojinin içindeki 20 farklı denklemi birleştirerek teorileştirdi. Jan Oort'un yarattığı sisteme ek olarak Chandrasekharı'ın teorisi tüm evrene uyarlanabilir durumdaydı.
Çocukluk ve Eğitim
Chandrasekhar, 19 Ekim 1910 yılında Pencap'ta dünyaya geldi. 10 kardeşli bir ailenin en büyük dördüncü üyesiydi. On iki yaşına kadar evde özel eğitim gören Chandrasekhar, toprak sahibi bir aileden geliyordu. Lise eğitimini 1922-25 yılları arasında Madras'ta bir Hindu Orta Okulunda yaptı. Subrahmanyan, Madras Üniversitesi'nde eğitim gördü. Bitirme tezi, Compton Olayı üzerine idi. Doktora eğitimine Hindistan Devlet Bursu ile Cambridge Üniversitesi'nde devam etti. Akademik çalışmaları İstatistiksel mekanik üzerineydi.
Chandrastesekhar'ın astrofizik ile tanışması Royal Astronomical Society Profesörü Edward Arthur Milne ile tanışmasıyla yaşandı. İstatistiksel mekanikte incelediği fenomenlerin yıldız gözlemlerinin verileriyle denkleştiğini gören Chandrasekhar, bu alana yönelmeye karar verdi. Dejenere olmuş yıldızların veri analizleri üzerine yaptığı çalışmalardan dolayı Cambridge Üniversitesi'nden madalya aldı.
Başlangıç kariyeri
Ocak 1937'de Chandrasekhar, Chicago Üniversitesi'nde Dr. Otto Struve tarafından asistan olarak işe alındı. Sonrasında tüm akademik hayatını Chicago Üniversitesi'nde geçiren Chandrasekhar, Princeton gibi pek çok prestijli üniversitesinden gelen teklifleri reddetmiştir.
II. Dünya Savaşı sırasında dönemdeki fizikçiler gibi o da savaş alanına yönelik araştırmalar yapmış, Balistik savaş araçları hakkında laboratuvar çalışmasında bulunmuştur.
Balistik çalışırken 1943 yılında Chandrasekhar, şok dalgaları ve yok edici etkileri üzerine iki makale yayımladı. Sonrasında buradaki tecrübesini astrofizikte kullanacaktı. Robert Oppenheimer, Chandrasekhar'ı Mannhattan Projesi'ne davet etti. Chandrasekhar bu teklifi uzmanlık alanı olmadığı gerekçesiyle reddetti. Ancak Calutron makinesinin yapılmasını desteklemiş ve projede kullanılmasını önermiştir. Chandrasekhar, Mannhattan Projesi sırasında oluşturulan parçacık hızlandırıcılarının atom çekirdeği hakkındaki fikirleri tamamıyla değiştireceğini ve Beyaz Cüce gibi çekirdeğin temel özelliklerini yitirdiği uç koşullarda da insan bilgisini arttıracağını düşünüyordu.
Öğrencileriyle Yaptığı Çalışmalar
Chandra, Chicago Üniversitesi'nde akademisyen olarak çalıştığı 50 yılı aşkın süre boyunca (kabaca 1930-1980 yılları arası) 100 kadar akademik makalede yardımcı olarak ismi geçti. Kendi altında çalışan doktora öğrencilerinin kendisine "Chandra" demesini söylerdi. Emekli olana kadar Chandra, 50 doktora öğrencisi yetiştirdi ve tezlerinde rehber oldu.
Dİğer Çalışmaları
Chandrasekhar, 1952-1971 yılları arasında The Astrophysical Journal dergisinin yayın editörlüğünü yaptı.
1990-1995 yılları arasında Chandrasekhar, Isaac Newton'ın yazdığı fizik kitaplarının günümüz matematiği ve fiziği ile anlaşılabilir bir hale getirip yayınlamak için bir proje başlattı. Projenin de ürünü olarak Isaac Newton'un Philosophiae Naturalis Principia Mathematica kitabını "Newton's Principia for the Common Reader" (Sıradan Okuyucu için Principia) adında yeniden yayımlayarak bir popüler bilim kitabı olarak düzenlemiştir.
Ölümü
Chandrasekhar, 21 Ağustos 1995'te Chicago Üniversitesi'nde verdiği bir ders sırasında kalp krizinden hayatını kaybetti.
Ölümünün Ardından
Ölümünün ardından NASA, Dünya yörüngesindeki X ışını gözlemevine profesörün anısına Chandra X-ışını Gözlemevi adını vermiştir. 1999 yılında bulunan ve boyutu olmayan ve yeni keşfedilen bir sayıya Chandrasekhar Sayısı adı verilmiştir. Astrofizikçi ve popüler bilim yazarı Carl Sagan, kitabı Karanlık Bir Dünyada Bilimin Mum Işığı'nda "Matematiğin ardındaki temel estetiği Profesör Subrahmanyan Chandrasekhar'ın kitaplarından öğrendim" demiştir''. ''
Kişisel hayatı
Chandrasekhar yaptığı hemen hemen her konuşmada pek çok defa ateist olduğunu dile getirmiştir.
Bir keresinde Hinduizm hakkında içinde bulunduğu bir tartışmada şöyle demiştir: "Düşüncelerimi dolandırmadan açıkça ve cesurca söylüyorum, ben bir ateistim."
Nobel ödülü
Profesör Chandrasekhar, 1983 yılında yıldızların evrimi ve yapısı ürettiği matematiksel yapıdan ötürü Nobel Fizik Ödülü'ne layık görülmüştür.
Ceresara
Ceresara İtalya'nın Lombardiya bölgesine bağlı Mantova ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 31 Aralık 2004 tarihi itibarıyla 2,544'tür.
Kinder Joy
Kinder Joy (İtalya'da Kinder Merendero) İtalyan şirketi Ferrero tarafından sunulan Kinder Surprise benzeri bir ürün idi. İki parçaya ayrılan plastik yumurta şekilli ambalajı vardır; Mühürlü bir yarısı, bir kaşıkla yenmek için iki kakao gofret küresi ile doldurulmuş kakao ve süt aromalı kremler içerir. Diğer yarısı ise oyuncak içeriyor. Kinder Joy 2001 yılında İtalya'da lanse edildi ve 2014 itibarıyla 100'den fazla ülkede satıldı.
Mayıs 2017'de, Kinder Joy'un 2018'de Amerika Birleşik Devletleri'nde başlatılacağı duyuruldu. Kinder Surprise, ABD'de federal bir yasa tarafından yasaklandı: Federal Gıda, İlaç ve Kozmetik Yasası, besleyici olmayan nesneler içeren tüm gıda ürünlerini yasaklıyordu.
Mealhada (freguesia)
Mealhada, Portekiz'in Mealhada belediyesinde bir bucaktır.
Spyfall (Doctor Who)
"Spyfall", Birleşik Krallık bilimkurgu dizisi Doctor Who'nun on ikinci sezonunun ilk ve ikinci bölümü. Hikâyenin ilk parçası 1 Ocak 2020 tarihinde ve ikinci parçası 5 Ocak 2020 tarihinde BBC One kanalında yayınlanmıştır. Baş yazar ve yürütücü yapımcı Chris Chibnall'ın yazdığı bölümün yönetmenliğini ilk parçada Jamie Magnus Stone, ikinci parçada Lee Haven Jones üstlenmiştir.
Bölümün başrolleri On Üçüncü Doktor rolüyle Jodie Whittaker ve onun yol arkadaşları Graham O'Brien rolüyle Bradley Walsh, Ryan Sinclair rolüyle Tosin Cole ve Yasmin Khan rolüyle Mandip Gill olmuştur. "The Doctor Falls" (2017) bölümünden sonra Usta geri dönmüştür.
1. Parça
Dünyanın dört bir yanındaki istihbarat ajanlarının öldürülmesi üzerine ve bu ölümlerin insanlardan kaynaklı olmaması nedeniyle Doktor, Yaz, Graham ve Ryan, MI6 başkanı C tarafından bu olayı araştırması için çağrılır. Kurbanların DNA'sının dünya dışı bir şeye dönüştüğü anlaşılır. Tek liderleri arama motoru medya şirketi olan VOR CEO'su Daniel Barton'dır. Ayrıca Doktor, C tarafından atılmadan önce, dünya dışı faaliyetlerin izlenmesi ile görevlendirilen bir ajan olan Ajan O ile iletişime geçer. Daha sonra C, gizemli yaşam formları tarafından öldürülür. Doktor ve yol arkadaşları oradan kaçar.
Yaz ve Ryan, ertesi gün doğum gününe davet edilecekleri Barton'ı (DNA'sının sadece %93'ünü insan olarak belirlerler) araştırmaya giderken Doktor ve Graham, Avustralya'daki O'yu bulur. Araştırmalarını ayrı ayrı sürdüren iki grup, aynı yaşam formlarının Barton ile çalıştığını görür. Avustralya'da Doktor, yaşam formlarından birini yakalar. Ryan ile VOR merkezine gizlice giren Yaz, yaratıklardan birine yakalanır ve kendisini garip bir ortamda bulunur. Her nasılsa, Doktor'un yakaladığı uzaylı Yaz ile yer değiştirir ve Yaz, Doktor ile tekrar buluşur. Ryan'ın da Avustralya'ya dönmesiyle grup yeniden bir araya gelir.
O ile beraber dörtlü, doğum günü partisine katılır ve Barton'ı araştırmaya çalışır. Doktor, Barton'ı soruştursa da Barton, tüm suçlamaları reddeder. Buna kızan Barton, oradan uzaklaşır ve arabasıyla kaçmaya başlar. Doktor ve yol arkadaşları, Barton'ın motosikletleriyle onun özel uçağının bulunduğu yere kadar Barton'ı takip eder. Dörtlü uçağa girdikten sonra Doktor, O'nun koşma yeteneğiyle ilgili yaptığı yoruma şüphelenir. Ardından O, kendisinin Usta olduğunu itiraf eder ve Barton ile beraber uzaylıları kendisinin yönlendirdiğini söyler. Pilot koltuğundaki Barton kaybolur ve onun yerine geri sayımı başlayan bir bomba ortaya çıkar. Bomba patlarken usta kaçar ve Doktor, uzaylılardan biri tarafından yakalanır. Ardından Yaz'in yakalandığında bulunduğu çevrede kendisini bulurken bölümün ilk parçası sona erer.
2. Parça
Kendisini bulan uzaylının boyutunda bulan Doktor, ilk bilgisayar programcısı Ada Lovelace ile karşılaşır ve bir Kasaavin göründüğünde onun elini tutar, ardından 1834 yılındaki bir buluş sergisine ışınlanırlar. Daha sonra onları takip eden Usta ile karşı karşıya gelirler. Doktor, Usta'nın kendisine boyuttan nasıl kaçtığını sorunca onun Kasaavin'ler hakkında tam bilgi sahibi olmadığını anlar. Usta'dan kurtulduklarında Ada, Doktor'u mucit Charles Babbage'ın yaşadığı yere götürür. Doktor, Barton'ın ofisinde bulunan Kasaavin figürlü heykelciğin aynısının olduğunu fark eder ve bunu kullanarak Kasaavinlerden birini çağırıp 21. yüzyılda dönmeyi umar. Ancak Ada, Doktor'un elini tutar ve ikisi bir anda kendisini 1943 yılında II. Dünya Savaşı sırasında Paris'te bulur. Orada İngiliz casusu Noor Inayat Khan, algı filtresi aracılığıyla Nazi subayı kılığına giren Usta'dan ikiliyi kurtarır.
Yol arkadaşlarını uçak kazasından kurtarmak için kayıt yaptıktan sonra Doktor, Ada ve Noor'u kendi zaman çizelgelerine geri gönderir ve kendisi ile ilgili olan anılarını onların hafızalarından siler. Daha sonra Gallifrey'yi ziyaret eder ve Usta'nın dediği gibi Gallifrey'nin yıkıma uğradığını görür. TARDIS'e döndüğünde karşısına Usta'nın arayüzü çıkar ve Usta, Gallifrey'yi kendisinin yerle bir ettiğini itiraf eder, bunun nedenini ise Zaman Lordu tarihinin bir yalan olduğunu anlaması olarak açıklar ve "Zamansız Çocuk"tan bahseder. Bölümün sonunda yol arkadaşları, Doktor'dan kim olduğunu açıklamasını ister ve Doktor, onlara kendi bildiği hikâyesini anlatır.
Önceki bölümlerle bağı
"Zamansız Çocuk"tan, daha önceki sezonun "The Ghost Monument" bölümünde bahsedilmişti ve Kalıntılar, Doktor'un Çocuk hakkındaki bilgisiyle alay etmişti.
Gelişmeler
Spyfall, baş yazar ve yürütücü yapımcı Chris Chibnall tarafından yazılmıştır. The End of Time (2009-10) bölümünden sonra ilk kez iki parçalı aynı başlığı kullanan bölümlerdir.
Bölümün ilk parçası, Ağustos 2019'da ölen eski Doctor Who yazarı Terrance Dicks'e ithaf edilmiştir.
Ekip
Jodie Whittaker, On Üçüncü Doktor rolüyle tamamını geçirdiği ikinci sezona bu bölümle başlamıştır Ayrıca Graham O'Brien rolüyle Bradley Walsh, Ryan Sinclair rolüyle Tosin Cole ve Yasmin Khan rolüyle Mandip Gill yine yer almıştır.
Görünümü açıklanmayan Sacha Dhawan, O isimli rolle yer alsa da daha sonra Usta olduğu belli olmuştur. Dhawan, daha önce 2013 yılında An Adventure in Space and Time adlı Doctor Who belgeselinde ilk sezonun yönetmeni Waris Hussein rolünü oynamıştır. Dhawan, Ocak 2019'daki çekimlerde yer almadan yaklaşık bir hafta önce rolünden, Doktor'un önceki yüzünü oynayan Peter Capaldi ile beraber senaryolu bir oyunda çalıştığı sırada haberdar edildiğini ve rolünü gizli tutmak zorunda kaldığı için Capaldi'nin önünde duygularını yüzüne vurmamaya çalıştığını söyledi.
Çekimler
Daha önce "The Last Day" adlı ellinci yıla özel kısa bölümü yöneten Jamie Magnus Stone, sezonun ilk bloktaki birinci ve beşinci bölümün yönetmenliğini üstlenmiştir. Bölümün çekimleri 23 Ocak 2019 tarihinde başlamıştır. Lee Haven Jones, ikinci blokta yer alan ikinci ve üçüncü bölümlerin yönetmenliğini üstlenmiştir. Güney Afrika'da çekim yaparken birden fazla ülke tasvir edilmiştir.
Televizyon
"Spyfall" bölümünün ilk parçası 1 Ocak 2020 tarihinde, ikinci parçası ise Doctor Who'nun düzenli olarak yayınlandığı Pazar gününde 5 Ocak 2020 tarihinde yayınlanmıştır.
Sinema
"Spyfall" bölümünün tamamının 5 Ocak 2020 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri'nde sinemalarda gösterilmiştir.
Reytingler
"Spyfall, Part 1", yayınlandığı gece 4,88 milyon seyirci tarafından izlenerek Birleşik Krallık'ta o gün en çok izlenen ikinci program olmuştur. Bölümün Audience Appreciation Index skoru 82 olarak belirlenmiştir. "Spyfall, Part 2", yayınlandığı gece 4,60 milyon seyirci tarafından izlenerek Birleşik Krallık'ta o gün en çok izlenen beşinci program olmuştur. İkinci bölümün de Audience Appreciation Index skoru 82 olarak belirlenmiştir.
İki bölüm, tüm BK kanallarında toplam resmî olarak sırayla 6,89 ve 6,07 milyon seyirciye ulaşmıştır.
Eleştiriler
İlk bölüm, Rotten Tomatoes'den %93'lük bir skor elde etmiş ve 27 yorum içinde 7,54/10 puan almıştır. Web sitesinde baştaki yorumlardan biri şu şekilde yapılmıştır: "Yeni bir takım elbise, yeni yüzler ve bazı heyecan verici casusluklar yeterince eğlencelidir, ancak "Spyfall, Part 1'in" son anları kesinlikle yeni bir epik Doctor Who sezonu için umut veriyor."
İkinci bölüm, Rotten Tomatoes'den %82'lik bir skor elde etmiş ve 17 yorum içinde 7,18/10 puan almıştır.
Tılsımlı Gömlek
Tılsımlı gömlek, giyilebilen bir tekstil ürünü olan tılsımlı bir nesnedir. Tılsımlı gömlekler tüm İslam dünyasında bulunur. Gömlekler, stil ve kullanılan semboller bakımından farklılık gösteren dört tipte gruplandırılabilir. Bunlar Osmanlı, Safevi, Babür ve Batı Afrika tarzlarıdır.