cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sex shop
Tarihçe
Dünyanın ilk sex shop işletmesi pilot Beate Uhse AG tarafından ilişkide hijyen sloganı ile 1962 yılında Flensburg'da açıldı.
2017 İslami Dayanışma Oyunları'nda halter
2017 İslami Dayanışma Oyunları'nda halter, 13-17 Mayıs 2017 tarihleri ​​arasında Azerbaycan'ın Bakü kentinde düzenlenen bir halter yarışmasıdır.
Çamköy, Kozlu
Çamköy, Zonguldak ilinin Kozlu ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Daha önceleri Çamköy köyü iken, 8 Aralık 1988 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüşen Sivriler'e mahalle olarak bağlandı ve Çamlık adını aldı. 12 Kasım 2012 tarihinde kabul edilen 6360 sayılı yasa çerçevesinde Sivriler Belde Belediyesi'nin kapatılması üzerine 2014 yılında yeniden "Çamköy" adıyla köy statüsü aldı.
Coğrafya
Köy, Kozlu ilçe merkezine 26 km uzaklıktadır.
Expo '98
Expo '98 (tam adı, 1998 Lizbon Dünya Fuarı) 22 Mayıs ile 30 Eylül 1998 tarihleri arasında Portekiz'in başkenti Lizbon'da düzenlenen Dünya Fuarı organizasyonudur.
Fuarın teması Portekiz'in okyanus keşiflerinin başlamasının 500. yılı anısına "Okyanuslar, gelecek için miras" olarak seçilmiştir. 132 gün boyunca fuar tüm dünyadan 11 milyon civarında konuk çekmiştir. 143 ülke ve organizasyon temsil edilmiştir.
Öncesi
Portekiz'de bir Dünya Fuarı düzenleme fikri 1989'da Vasco da Gama'nın 1498'de Hindistan'a gelişinin 500. yıldönümünü kutlamaktan sorumlu iki Portekizli, António Taurino Mega Ferreira ve Vasco Graça Moura tarafından düşünüldü.
Expo '98'in ilk organizatörü António Cardoso e Cunha idi. Fakat genel seçim hükûmette bir değişiklikle sonuçlandıktan sonra 1997'de José de Melo Torres Campos organizatör olarak atandı.
Expo '98 için seçilen alan, Tejo Nehri yanında Lizbon'un doğu ucunda 50 hektar (0.19 metrekare) kaplayan 5 kilometrelik bir şeritti. Fuar sırasında kullanılacak her bina, daha fuar başlamadan önce satıldığı için binalar çürümeye terk edilmedi.
Fuar anı
22 Mayıs 1998'de bireysel çadırlarla yer alan 143 ülke ve 14 uluslararası kuruluşla açıldı. Fuarın ana teması olan "Okyanuslar: Gelecek İçin Bir Miras" temasına hemen hemen tüm katılımcılar saygı duydu.
Lizbon’un Expo 98’indeki beş ana temalı stant içerisinden Ütopya stantı en popülerler arasındaydı.
Logo, maskot ve müzik
Expo maskotu Portekizli ressam António Modesto ve heykeltıraş Artur Moreira tarafından tasarlandı ve 309 tasarım arasından seçildi. İsimini ise Portekizli denizci Gil Eanes'tan almıştır.
Müzik ise Nuno Rebelo tarafından yazılıp "Pangaea" adıyla tanıtılmıştır.
Sonrası
Expo '98, 30 Eylül 1998'de kapılarını kapattı. Son gün, 300 binden fazla ziyaretçi kapanış törenini izlemeye geldi. Expo sonrası bazı binalar aşağıdaki gibi tekrar tasarlandı ve kullanıma sunuldu:
Sanal Gerçeklik çadırı ise 31 Ağustos 2002'de kapatıldı ve daha sonra yıkıldı.
Caprie
Caprie, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Torino ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2017 tarihi itibarıyla 2.091'dir.
Isabella Rossellini
Isabella Fiorella Elettra Giovanna Rossellini (18 Haziran 1952, Roma), İtalyan oyuncu, yapımcı, yazar, model. Rossellini 14 yıl boyunca Lancôme modelliği ve aktris olarak oynadığı Mavi Kadife ve Death Becomes Her filmleri ile tanınır. Rossellini İtalya ve Amerika Birleşik Devletleri çifte vatandaşıdır. . Elettra Rossellini Wiedemann (1983 doğumlu) bir kızı ve Roberto (1993) isimli bir oğlu olmak üzere iki çocuğu vardır.
Osmanlı, Alaplı
Osmanlı, Zonguldak ilinin Alaplı ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1903 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Zonguldak il merkezine 63 km, Alaplı ilçe merkezine 4 km uzaklıktadır.
MTV Avrupa Müzik Ödülleri 2004
MTV Avrupa Müzik Ödülleri 2004, Roma, İtalya'da sunuldu. MTV Avrupa Müzik Ödülleri'nin on birincisidir.
Adaylar ve kazananlar
Kategorinin kazananı koyu renkte gösterilmiştir.
Bölgesel adaylar ve kazananlar
Kategorinin kazananı koyu renkte gösterilmiştir.
Necdet Aral
Prof. Dr. Necdet Aral (d. 5 Şubat 1949, Eldeş, Ilgın, Konya - ö. 8 Haziran 2010, Yeniçağa, Bolu) Türk akademisyen.
Akademik Kariyeri
1974 yılında da daha sonra Yıldız Teknik Üniversitesi İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi İnşaat Mühendisliği Bölümü'nde asistan olarak göreve başlamış, 1984 yılında Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Bölümü'nde yardımcı doçent, 1987 yılında doçent olmuştur. 1987-1989 yılları arasında Libya Brack Yüksek Teknoloji Enstitüsü'nde 2 yıl Çevre Mühendisliği ve Belediye Mühendisliği dersleri vermiştir. 1989 sonundan itibaren tekrar Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü'nde kariyerine devam etmiş, bölüm başkan yardımcısı olarak görev yapmış, 1993 yılında profesör olmuştur. Çeşitli dönemlerde Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi'nde, Fakülte Kurulu ve Fakülte Yönetim Kurulu Üyeliği ile Çevre Teknolojisi Anabilim Dalı Başkanlığı yapmıştır.
Yerel Yönetimler Kariyeri
Akademik çalışmaları ile beraber belediyelere danışmanlık yapmıştır. 1999 Türkiye yerel seçimlerinde Fazilet Partisi'nden Beşiktaş belediye başkan adayı olmuştur. 4 Şubat 2000-15 Ekim 2001 tarihleri arasında İGDAŞ Genel Müdürü olarak görev yapmıştır.
Bürokrasi Kariyeri
1997 yılında Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nda Teknik Araştırma ve Uygulama Genel Müdürü olarak görev yapmıştır.
Mesleki Kariyeri
1973-1974 yıllarında özel bir mühendislik bürosu yöneticiliği ve 2001-2010 yıllarında ise bir inşaat şirketinin yönetim kurulu başkanlığı görevini üstlenmiştir.
İnşaat Mühendisleri Odası, National Geographic Society ve New York Bilimler Akademisi üyeliği bulunmaktadır. Evli ve iki çocuk babasıdır. 2010 yılında Bolu'da trafik kazasında vefat etmiştir.
Exo diskografisi
Güney Koreli grup Exo'nun diskografisi iki stüdyo albümü, dört EP ve dokuz tekliden oluşmaktadır. Exo, SM Entertainment tarafından kurulmuştur. Aynı şarkıları Korece ve Çince söyleyen iki alt gruba sahiptir. EXO-K Korece, EXO-M Çince söylemektedir. Grubun ilk albümleri 2012 Nisan'da yayınlanan EP Mama 'dır. 2012 yılından beri grup dünya çapında 5.1 milyondan fazla albüm ve 11.3 milyondan fazla dijital tekli (sadece Korece tekliler) satmıştır.
Soundtrack ve solo performanslar
Not: Billboard Korea K-Pop Hot 100 Ağustos 2011'de başlamış ve Temmuz 2014'te durdurulmuştur.
Notlar
<references group="upper-alpha"/>
Postyapısalcı felsefe
Felsefi konum
Postyapısalcılıkta fenomenolojinin ya da varoluşçu felsefenin ya da analitik okulun etkilerini ve iç-tartışmalarını görmek mümkündür. Buna rağmen bu teorik eğilimi yapısalcılık sonrası olarak görüp adlandırmanın sebebi, temelde bu alandaki düşüncelerin esas olarak yapısalcılıgın açtığı alan içinde oluşmuş olması dolayısıyladır. Disiplinler boyutunda ise birçok disiplin buraya akmaktadir: Dilbilim, Antropoloji, Psikanaliz, Sosyoloji özellikle belirtilebilir. Yapısalcılığın oldugu gibi, bu akımın da kaynağı Fransa'daki çalışmalardır asıl ve öncelikli olarak. Ve yine yapısalcılığın doğuşunda Dil sorununun oynadığı rol gibi, postyapısalcılığın köken tartışmasında da dil meselesi, yani Dil'in yapısı sorunu vardır. Ancak, bir akım demekle birlikte, postyapısalcılığın belirli bir anlamda indirgenebileceği belirli bir yorumu ya da konumunun olmadığı da belirtilmelidir.
Kalp krizi
Kalp krizi, kalp enfarktüsü ya da akut myokard enfarktüsü (Sıklıkla MI (myocardial infarction) veya AMI (acute myocardial infarction) şeklinde kısaltılır), kalbin koroner arterlerinde gerçekleşen bir bozukluk sonrası (sıklıkla koroner arterlerdeki tıkanıklık sonucu kalp kasının ilgili bölümünün beslenememesi ve oksijensiz kalması ile) meydana gelen yetersizlik sonucu şiddetli göğüs ağrısıyla ortaya çıkan ve ölümle sonuçlanması olası patolojik duruma denir. Her 5 ani ölümün biri kalp krizinden dolayı gerçekleşmektedir. Kalp krizi yetişkinlerdeki ani ölümün başlıca nedenlerinden biridir. Dünyada en başta gelen ölüm sebeplerindendir.
Postyapısalcı felsefe
Postyapısalcı felsefeciler
Genel olarak Roland Barthes, Jacques Lacan, Jean-François Lyotard, Michel Foucault, Jacques Derrida, Jean Baudrillard, Gilles Deleuze, Félix Guattari gibi isimlerle fark kuramsal kollardan ve disiplinlerden gelerek oluşturulmuş olan ve modernizmin temellerini ve geleneksel felsefeden devraldığı felsefi öncüllerini geçersizleştirerek yeniden değerlendirmeye alan felsefe akımıdır. Postmodern felsefe'nin başlıca ve etkin kuramsal örneklerinden biridir. Başka bir adlandırmayla yapısalcılık sonrası teori olarak da ifade edilir. Hemen hemen bütün düşünce alanlarını ve disiplinleri etkilemiş ve artık onlarsız olamayacak birçok kavram ve kategorileri teorik alana katmıştır.
Kalp krizi
Nedenleri
Kalp, insanlarda dinlenme ânında dakikada 60-80 kez tüm vücuda kan pompalayan güçlü bir pompadır. Tüm vücudun kan ihtiyacını karşılarken kendisinin de beslenmesi için kan kullanması gerekir. Kalbin kendini besleyen damarların (koroner arterler) dolaşım bozukluğunda koroner yetersizlik meydana gelir. Koroner yetersizlik durumları koroner damarlardaki darlıkların tipine, derecesine ve yerine göre değişir. Bazıları anjina seviyesinde kalırken diğerleri krize dönüşebilir. Ölümle sonuçlanabilir.
Genelde fiziksel aktivite sırasında ortaya çıkan ve dinlenmekle geçen göğüs ağrıları (anjina) ilk uyarılardandır. Eforlu EKG ile kalp damarlarının fonksiyonelliği değerlendirilebilir. Anjinasız da kalp krizleri sık görülmektedir. Kalp damarları ânî olarak tıkanırsa kalp krizi ortaya çıkar.
Aynı zamanda, koroner damarların dışında başka damarlarda oluşabilecek plaklardaki kırılmalar sonucu kana karışan parçalarda pıhtı oluşturarak kalp damarlarını tıkayabilir.
Belirtileri
Bazı belirtileri bulunmakta ve dikkat edildiğinde hayat kurtarıcı olabilmektedirler. Bunlardan başlıcaları;
== İnfarktüsün evreleri == İskemik olay: Koroner oklüzyon başladıktan sonraki 0-4 saatlik dönemdir. Koroner kan akımı kesildikten birkaç vuru sonra iskemik myokardın kasılması durur, kısa bir süre sonra ise iskemik bölge elektriksel olarak sessizleşir (ST değişiklikleri), yaklaşık 40 dakika sonra subendokardiyal bölgedeki miyositlerde geri dönüşümsüz morfolojik değişiklikler başlar. Reperfüzyon bu dönemden önce gerçekleşirse enfarktüs oluşmaz, ilk 4 saat içerisinde gerçekleşirse miyokardın epikardiyal ve lateral kısımlarında nekroz önlenir.
Koagulasyon nekrozu: Koroner oklüzyondan 4-48 saat sonra gerçekleşir. Koagulasyon nekrozu oluşmuş ve akut inflamasyon başlamıştır. Ne bu, ne de bundan sonraki evreler reperfüzyon sağlansa da önlenemezler.
Nedbeleşme evresi: İskeminin oluşmasından yaklaşık bir hafta sonra başlar, genellikle infarktüsün ikinci haftasında tamamlanmış olur. Bu dönemde ventriküler anevrizmanın genişlemesi yavaştır. Rüptür durumu ise son derece enderdir.
Tespiti
Tanıda 3 önemli bulgudan yararlanılır: 1. Hastanın şikâyeti: bunu esas itibarıyla göğüs ağrısı oluşturur. 2. EKG (elektrokardiyogram): kalp krizlerinin büyük çoğunluğunda EKG’de kalp krizine özgü değişiklikler olur. Bu değişiklikleri saptamak için sık aralıklarla EKG alınır. 3. Laboratuvarda yapılan kan testleri: bununla infarktüsle birlikte kana karışan bazı enzimlerin (CPK, CPK-MB, Troponin T ve I, myoglobin) düzeyi ölçülerek tanı kesin olarak konur. Kalp krizi tanısı koymak için yukarıdaki bulgulardan en az 2’si olmalıdır. Dolayısı ile 1 bulgu tek başına tanı koymak için yeterli değildir.
Tedavisi
Kalp krizi geçiren bir kişiye kesinlikle epinefrin (adrenalin) ve diğer sempatomimetikler verilmemelidir. Aksi halde kalbe yüklenen iş daha da artacağı için durumu daha da kötüye götürür.
Korunma yolları
Öncelikle damar tıkanıklığını önlemek için doğru şekilde beslenmeli, obeziteden kaçınmalı, ldl türü kolesterolü normal sınırlarda tutulmalı, tansiyon kontrol altında tutulmalı, tuz ve yağ tüketimini düşürmeli, şeker normal sınırlarda kalmalıdır ve sigara içilmemelidir. Eğer damarda tıkanıklık oluşmuşsa tıkanıklığın büyümesini önlemek için çeşitli ilaçlar verilmeli ve pıhtı oluşumunu engellemek için kan sulandırıcılar kullanılmalıdır.
Asklepion
Asklepion, Antik Yunanistan'da tıp tanrısı Asklepios adına kutsanmış şifa tapınağıydı. Bu tapınaklar, hastaların ister tedavi ister bir çeşit şifa olsun, ister ruhsal ister fiziksel olsun, ziyaret edeceği bir yerdi.
Asklepion adını Sağlık Tanrısı Asklepios’tan almıştır.Asklepios, Sağlık Tanrısı Apollon ile Koronis adlı bir perinin çocuğuydu. Zamanla Asklepios ünlü bir doktor olur ve ölüleri bile dirilttiği düşünülür. Zeus buna çok kızar ve Asklepios’u öldürür. Asklepios adına pek çok tapınak yapılmıştır.Bu tapınaklara Asklepion adı verilmiştir.Bunlar; Titan-Trika, Rodos, İstanköy, Epidauros, Atina ve Bergama’da olanlardır. Günümüze kadar ayakta kalan tek Asklepion Bergama’dakidir.
İzmir‘in Bergama ilçesinde yer alan bu Asklepion’un MÖ 4.yy’de kurulduğu düşünülüyor. 9 yüzyıl boyunca şifa dağıtmaya devam etmiştir. Geyikli Dağı’ndaki bir vadi içinde konumlanan, şifalı su kaynakları bulunduğu düşünülen bir konuma sahiptir. Bu şifalı sular ile insanların iyileştirilmesi sağlanmıştır. Bergama Asklepion ‘u Galenos gibi ünlü hekimlerinin yetiştiği bir tıp okuludur ve dünyanın ilk psikiyatri hastanesidir.
Bergamalı doktorların hastaların rüyalarını yorumlayıp psikoterapiyi kullandıkları görülmüştür.Ayrıca ağrıları dindirmek amaçlı ilk kez afyon maddeli ilaçlar Asklepion’daki bu doktorlar tarafından kullanılmıştır.
Asklepeionlardaki hekimlere “Asklepiad” ya da Rahip-Hekim deniliyordu. Asklepion’un hastaları ve hastalıkları çeşitliydi .En çok kadınlar buraya iyileşmeye gelirdi.Felç, göğüs darlığı, mide ağrıları, delilik gibi ağır hastalarla, en hafif yarası, beresi olanlar da gelmekteydi.Ölüm riski olan hastalar bu sağlık merkezine giremezdi yoksa merkezin iyileştirici gücünün kaybolacağına inanılırdı.
Madran Dağı
Madran (Baba) Dağı. 1792 metre yüksekliğe sahip olup, batısında Çine ilçesi, güneydoğusunda Bozdoğan ilçesi, kuzeydoğusunda Yenipazar ilçesi, kuzeyinde Aydın Dalama kasabası bulunmaktadır. Dağ adını zirvesinde bulunan Madran Baba yatırından almaktadır.
Aydın'ın en yüksek dağlarından biri olan Madran Dağı'nın en yüksek yeri 1792 metrelik Madranbaba veya Topçambaba denilen zirvesidir. Dağda metamorfik kayaçlar yaygındır. Fıstık çamı, kızılçam karaçam, dağ karaağacı, akkavak ormanları, makilikler dağdaki hakim bitki örtüsüdür.
Üzerinde ve eteklerinde 150 civarında köy bulunmaktadır ve köylerin çoğunluğu dağ köyü olmasına rağmen köy halkları hayvancılık, meyvecilik (kestane, elma, keçiboynuzu, ceviz, zeytin vs.) ve orman (kesim, yangın ilk yardım, dikim vb.) işleri ile uğraşır. Kış aylarında karlarla kaplı Madran dağının ormanlarının topraklarından çıkan suyun şişelenip pazarlaması yapılmaktadır.
Aziz Yorgi Bazilikası, Prag
Aziz Yorgi Bazilikası Çekya'nın başkenti Prag'da, Prag Kalesi içerisinde, günümüzde hâlen duran en eski kilise binasıdır. 920 yılında Bohemyalı Vratislaus I tarafından yaptırılan bazilika, Aziz Yorgi'ye adanmıştır.
Premyslid Hanedanı'nın birçok üyesinin mezarı bu kilisededir. Aziz Vitus Katedrali'nin hemen yanındaki kilise, 1975'ten bu yana Prag Ulusal Galerisi'nin bir parçasıdır.
Geçmiş
Bazilika, 973 yılında bir Benediktin manastırı olan Aziz Yorgi Manastırı'nın eklenmesiyle büyük ölçüde genişletildi. 1142'de çıkan büyük bir yangının ardından yeniden inşa edildi.
Yapının barok cephesi, 17. yüzyılın sonlarından kalmadır. Bohemyalı Aziz Ludmila'ya adanmış Gotik tarzda bir şapel, azizin mezarını barındırır. Bohemya Vratislav ve Boleslaus II türbeleri de bazilikada bulunmaktadır. Bu cemaatin başrahibesi, Bohemya konsort kraliçelerine taç giydirme hakkına sahipti.
Demet Tuncer
Demet Tuncer Tanrıöver (d. 1975, İstanbul), Türk oyuncu.
Lise eğitiminden sonra 1993-1997 yılları arasında Amerika'nın New Mexico eyaletinde oyunculuk eğitimini tamamladı. atv'de yayımlanan Çocuklar Duymasın adlı dizide Jessica rolunu oynayan Tuncer, Orhan Pamuk'un Benim Adım Kırmızı adlı eserinde geçen Ester karakterini BBC radyosunda seslendirdi. Demet Tuncer birçok müzikalde oynamış olup sanatçının seslendirdiği bazı şarkılar da bulunmaktadır. Sanatçı 2009 yılında Gogol Bordello şarkısı olan ve Türkçesi Müfide İnselel tarafından bestelenen "Dur Bakalım" şarkısına klip çekmiştir. 2010 yapımı sinema filmi Yahşi Batı'da ise İngiliz bir kadını canlandırdı.
El Salvador bayrağı
El Salvador bayrağı, El Salvador devletinin resmi ulusal bayrağı.
Günümüzdeki hâli ile 1912 yılında kullanılmaya başlamış, geçirdiği birkaç küçük değişiklik neticesinde güncel hâlini 27 Kasım 1972 tarihinde almıştır.
Bayrak sırasıyla mavi, beyaz, mavi renklerden oluşan üç yatay eşit çizgiye sahip bir üçrenklidir. Bayrağı yatay olarak üç eşit parçaya bölen bu sıralama gökyüzünü, barışı ve okyanusu sembolize etmektedir.
Devletin resmî kurumları tarafından kullanılan bayrağın tam ortasında ülkenin arması gözükmektedir.
Tarihçesi
1824'ten önce El Salvador eyaleti veya cumhuriyeti yoktu. Sadece San Salvador ve tüm Orta Amerika’yı Meksika’ya karşı bir güç olarak birleştirmek için mücadele vardı.
11 Ocak 1822’de San Salvador ve San Vincente’nin yetkilileri Meksika ve İspanya’dan bağımsızlıklarını ilan ettiler. Santa Ana ve Sonsonate bu duruma katılmadılar ama kendilerini Meksika’nın bölgeleri olarak ilan ettiler. 20 Şubat 1822’de Salvador, Meksika’ya karşı bağımsızlık savaşı için askere yemin ettiğinde “celeste-blanco-celeste” bayrağını kabul etti. Güney Amerika’da başarılı olan Belgrano ve San Martin’in renklerini benimsediler.
1 Temmuz 1823’te Orta Amerika Federal Cumhuriyeti’nin bağımsızlığı ilan edildi. 13 Kasım 1823’te “Alcadia mayor de Sonsonate” ve “Intendencia de San Salvador” 22 Aralık’ta yürürlüğe giren “bölünmez bir birim” için birleşti. 7 Şubat 1824'te Ahuachapán, eski Sonsonate eyaletinden ayrılarak San Salvador’a katıldı. 5 mart 1824'te Sonsonate ve San Salvador’dan delegeler bir araya geldiler, 12 haziranda “El Salvador”, “birlik içinde federal bir devlet” in anayasasını yayınladılar. Bu gerçekler El Salvador’un federasyonun kurucu üyesi olmadığını, ancak sadece ilk yıl boyunca birlikte büyüdüğünü gösteriyor.
Bölgede 1821’ten önce İspanyol bayrağı kullanıldığı düşünülüyor. Guatemala’nın bağımsızlık beyannamesi İspanyol mühürü ile mühürlendi. Salvador, ne Guatemala ne de Meksika’nın bir parçası olmak istemedikleri için kendi bağımsızlığını ilan etti. Meksika’ya karşı savaşa hazırlanırken, ilk bayraklarını, celeste-blanco-celeste’yi kabul ettikleri için bu tarihten önce herhangi bir bayrakları olmadıkları düşünülmekte.
Mevcut bayrak 1822’de kabul edildi, 1841 yılında küçük değişiklikler yapıldı ve 1865 iptal edildi. 1912’de küçük değişiklikler yapılarak tekrar tanıtıldı, 1916’da hafif bir değişiklik yapıldı ve son mevzuat ya da onay 1972’de verildi.
Tasarım
Ulusal bayrakta kullanılan renk kodları ve ölçüler aşağıdaki gibidir.
Theodora Kroeber
Theodora Covel Kracaw Kroeber Quinn (24 Mart 1897-4 Temmuz 1979), daha çok Kaliforniya'daki birçok yerli kültüre dair açıklamalarıyla bilinen Amerikalı yazar ve antropologdur. Denver, Colorado'da doğan Kroeber, lisans ve lisansüstü eğitim için Berkeley'deki Kaliforniya Üniversitesi'ne kaydolmadan önce maden kasabası Telluride'de büyüdü. İlk evliliğini 1921'de yaptı ve 1923'te dul kaldı. 1926'da antropolog Alfred Louis Kroeber ile evlendi. İlk evliliğinden iki, Kroeber'den de iki çocuğu oldu. Kroeberler, Peru'daki arkeolojik kazı da dahil olmak üzere Alfred'in birçok saha alanına birlikte gitti. Alfred'in 1960'taki ölümünden dokuz yıl sonra Theodora Kroeber sanatçı John Quinn ile evlendi.
Theodora Kroeber, çocukları büyüdükten sonra profesyonel olarak geç yaşta yazmaya başladı. 1959'da çevrilmiş Kızılderili geleneksel anlatılarından oluşan bir koleksiyon yayımladı ve 1911-1916 yılları arasında Alfred Kroeber'ın arkadaş olduğu ve birlikte çalıştığı Kuzey Kaliforniya'daki Yahi halkının son üyesi olan İşi'nin biyografik anlatılarına dayanan bu çalışmayı 1961'de Ishi in Two Worlds adıyla piyasaya sürdü. Çalışma oldukça iyi sattı ve eleştirmenlerden övgü aldı. Kroeber sonraki yıllarında birkaç eser daha yayımladı. Bunlar arasında kızı Ursula K. Le Guin ile yaptığı iş birliği ile birkaç antropolojik metin de yer almıştır. 1979'daki ölümünden önce bir yıl boyunca Kaliforniya Üniversitesi'nin naipliğini yaptı.
1905-07 Ermeni-Tatar katliamları
Ermeni – Tatar katliamları (aynı zamanda Ermeni-Tatar savaşı, Armeno-Tatar savaşı ve daha yakın zamanda Ermeni-Azeri Savaşı olarak da bilinir), 1905 – 1907’de Rus Kafkasyası'nın tamamında Ermeniler ve Azerbaycan halklarını (o zamanlar "Kafkas Tatarları" veya "Kafkasya Tatarları" olarak bilinirdi)  ve daha sonra gelen halklar arasındaki kanlı etnik çatışmaları ifade etmektedir.
Katliamlar 1905 Rus Devrimi sırasında başladı ve yüzlerce can aldı. En şiddetli çatışmalar 1905 yılının Şubat ayında Bakü'de, Mayıs ayında Nahçıvan'da, Ağustos ayında Şuşa'da ve Kasım ayında Elizavetopol'da gerçekleşti ve şehirlere ve Bakü petrol sahalarına ağır hasar verdi. Daha küçük çapta da olsa şiddet eylemlerinin küçük ölçeklisi Tiflis'te de patlak verdi.
Bakü'de
Van Der Leeuw'a göre, 1905 Şubatı'nın başlarında Tatar bir okul çocuğu ve esnafın Ermeniler tarafından öldürülmesi üzerine çatışmalar başladı. Bakü'de dört gün süren çatışmalarda 126 Tatar ve 218 Ermeni öldürüldü. Dasnabedian veya Walker gibi diğer kaynaklar, tatarların Ermeni toplumuna güçlü bir cevap vermek için bir neden sağlayan çatışmayı başlattığını iddia ediyor; Bakü'deki Tatarlar Şubat 1905'te çok sayıda silahsız Ermeniyi öldürmüştü. Walker, "Tatarlar cezasızlıkla katliam yapmakta özgürdü" demiştir.
Bakü İstatistik Bürosu'na ve Saint Petersburg'da yapılan açıklamalara göre, 7'si kadın, 20'si çocuk, 13'ü yaşlı 205 Ermeni öldürüldü, 121'i yaralandı; buna ek olarak, 2 kadın, çocuk veya yaşlı olmayan 111 tartar öldürüldü ve 128 kişi yaralandı.
Nahçıvan ve Şuşa'da
25 Mayıs'ta silahlı Tatar çeteleri Nahçıvan ilçe başkentindeki pazar alanına saldırdılar, Ermeni işyerlerini yağmalayıp yaktılar ve bulabildikleri Ermenileri öldürdüler. Yaklaşık 50 Ermeni öldürülmüş ve esnaflardan bir kısmı dükkanlarında diri diri yakılmıştır. Aynı gün, kırsal kesimden Tatar köylüleri, Ermeni komşularına saldırmaya başladı. Villari, "Ermeni veya karma Ermeni-Tatar nüfuslu toplam 52 köyden 47'sinin saldırıya uğradığını ve 47 köyden 19'unun sakinleri tarafından tamamen tahrip edildiğini ve terk edildiğini" belirten resmi raporlara atıfta bulunmaktadır. "Nahçıvan kasabasındakiler de dahil olmak üzere toplam ölü sayısı 239'du. Daha sonra bir intikam saldırısında Ermeniler bir Tatar köyüne saldırarak 36 kişiyi öldürdü".
Şuşa'daki durumla ilgili olarak, Thomas de Waal'a göre, "Ölen ve yaralananların sayısı yaklaşık 300'dü, bunların yaklaşık üçte ikisi Tatar idi, çünkü Ermeniler daha iyi savaşçıydı ve konum avantajından da yararlandılar."
Gence'de
Ermeni-Tatar katliamlarından önce Gence'de hatırı sayılır bir Ermeni nüfusu vardı. Ermeniler arasında şehir Gandzak (Գանձակ)  olarak da bilinir. Gandzak adı, hazine veya zenginlik anlamına gelen Eski İrancadan alıntı bir kelime olan gandz (Arm. - գանձ) kelimesinden gelmektedir.
Sorumluluk
Profesör Firuz Kazemzadeh'e göre, "Katliamların her iki tarafa da yüklenmesi imkansız. Görünüşe göre bazı durumlarda (Bakü, Elizavetpol) Tatarlar, diğer durumlarda (Şuşa, Tiflis) Ermeniler ilk ateşi açmıştı."
Ölçü aleti (elektrik)
Ölçü aleti, bilim ve teknolojide çeşitli nicelikleri (büyüklük, quantity) ölçmek için kullanılan alet ve araçlara verilen genel bir addır.
Ölçü aleti örnekleri evde duvar saati ve termometre, okulda cetvel ve iletki, tıpta tansiyon aleti, iş yerinde bakkal terazisi, terzi mezürü ve duvarcı çekülü, taşıt aracında da hız göstergesidir. Bilimde ise sıvıların asit baz oranını ölçen pH metrelerden, radyoaktif bozunum ölçen Geiger sayacına kadar yüzlerce örnek sayılabilir. Ama burada sadece elektrik ve elektronik devrelerinde kullanılan ölçü aletlerinden bahsedilecektir.
Elektrik devrelerinde kullanılan ölçü aletleri
Elektrik devrelerinde kullanılan ölçü aletleri bir ekranda dalga şekli gösteren ya da sayısal değer gösteren ölçü aletleri olarak sınıflandırılabilir. Dalga şekli gösteren ölçü aletlerine osiloskop denilir. Osilaskopların (filtre karakteristiği vb. için geliştirilmiş) özel türleri de vardır. Sayısal değer gösteren geleneksel ölçü aletleri ise bir skala ve bu skala üzerinde hareket eden ibreden oluşur. Bu tür ölçü aletlerine analog ölçü aleti denilir. Analog ölçü aletleri ibreyi çalıştıran mekanizmaya bağlı olarak, döner demirli, döner mıknatıslı, döner bobinli, elektrostatik, elektrodinamik gibi adlarla bilinir. Ancak günümüzde analog ölçü aletleri yerlerini sayısal ölçü aletlerine bırakmışlardır. Sayısal ölçü aletlerinde değerler bir LED ekranda gösterilmektedir.
Multimetre (avometre) çok amaçlı bir ölçü aleti türüdür. Bu aletler akım (amper), gerilim (volt) ve direnç (ohm) gibi nicelikleri ölçebilirler. Aletin esas ismi multimetre olup, avometre adı bir firma tarafından, amper, volt ve ohm kelimelerinin baş harflerinden yararlanılarak oluşturulmuştur. Multimetreler, elektrik ve elektronik sektöründe kullanılırlar, analog ve dijital olarak imal edilirler. Üzerindeki komutatörle istenilen ölçme değeri seçilip ölçme yapılır. Günümüzde avometreler oldukça gelişmiş ve birçok yeni özellik eklenmiştir. Standart parametreler olan akım gerilim ve direnç dışında, frekans, sıcaklık, kapasitans, duty cycle, buzzer, hfe ve birçok parametrenin daha ölçümünü yapabilmektedir. Günümüzde pek çok firma multimetre üretimi yapmaktadır ve sektörde yoğun rekabet oluşmaktadır. Agilent, Fluke, Gossenmetrawatt, Hioki, Meterman, Kyoritsu, HT Italia, Brymen, Lutron, Sew, Simpson, BK Precision, Yokogawa, Extech, Amprobe, Chauvin Arnoux, Keithley, TTI, National Instruments, Tektronix, Lutron, Cırcutor gibi firmalar Multimetre üretimi yapan firmaların başlıcalarıdır.
Count
Temelde bir multimetrenin ekran yeteneğini ifade eder. Örneğin 6.000 count olan bir multimetre ile 50.000 Count olan multimetreyi karşılaştıralım. Count bir multimetrenin ekranda yazabileceği en büyük rakamı ifade eder. Bu rakam ne kadar yüksek olur ise ölçüm yapılan değer o denli hassas gösterilir. Örneğin 6.000 Count olan bir multimetre ile 500 volt ölçtüğümüzde ekranda 500.0 V görürüz. Yani noktadan sonra bir hane görebiliriz.
50.000 Count bir multimetre ile aynı ölçümü yaptığımızda ise ekranda 50.00 V Görürüz. Yani noktadan sonra iki basamak görebiliriz. Bu bize on kat daha hassas bir ölçüm imkânı verir. Birinci cihazda 0,1 Volt çözünürlük verilirken ikinci cihazda 0,01 Volt çözünürlük verilir. Ölçüm doğruluğu da çözünürlükle dorudan ilintilidir. Pek çok üretici multimetrenin ölçüm doğruluğunu şu şekilde belirtir %2+5 Bu ifade şu anlama gelmektedir. Toplam hata ölçülen değerin %2 si ve çözünürlüğün 5 katının toplamı ile bulunur. Bu hesaplama yönteminden de anlaşılacağı üzere, çözünürlük ne kadar düşük ise ölçüm hatası o kadar büyük olacaktır. Çözünürlük ne kadar yüksek ise ölçüm hatası o kadar düşük olacaktır ve daha doğru bir ölçüm yapılacaktır.
Çözünürlük
Count konusunda da açıklandığı gibi çözünürlük bir multimetrenin yapabildiği en hassas ölçüm değerini ifade eder. Pek çok kullanıcı bu konuda şu hataya düşer. Kullanıcı büyük değerler ölçmektedir ve küçük değerleri de gösterebilen bir multimetreye ihtiyacı olmadığını düşünür. Örneğin Çoğunlukla 380 V, 220V, 500V gibi değerler ölçen bir kullanıcı cihazının 1mV ya da 0,1mV hassasiyete sahip olmasını önemsemez. Bu değer ölçtüğü değerler içinde dikkate alınmayacak seviyededir. Oysaki yukarıda hata hesaplama bölümünde de anlattığımız gibi burada önemli olan cihazın ne kadar hassas ölçüm yaptığının yanı sıra ne kadar doğru ölçüm yaptığıdır. Çözünürlük ölçüm doğruluğunu doğrudan etkileyen bir parametre olduğu için 1mV çözünürlüğe sahip bir cihaz ile 0,1mV ölçüm doğruluğuna sahip iki cihaz arasında 10 kat hatalı ölçüm farkı oluşabilir ve bu durum da yaptığınız ölçümlerin tamamının hatalı oluşuna sebep verebilir.
Doğruluk
Doğruluk bir cihazın ekranda gösterdiği değerin gerçeğe ne kadar yakın olduğunu ifade eder.
Günümüzde belirli standartlar gereğince ölçü aletinin doğruluğu Kalibrasyon Sertifikası ile belgelendirilmektedir. Bu konu kalibrasyon başlığı altında detaylandırılacaktır. Kullanmakta olduğumuz ölçü aleti ne kadar çok fonksiyonlu, teknolojik ve pahalı olursa olsun ölçüm doğruluğu düşük ise tüm değerini ve önemini yitirir. Unutmamak gerekir ki yapmış olduğumuz ölçümler sistemimiz hakkında bilgi edinmek içindir. Hatalı ölçümlere dayanarak alınan kararlar sistemimizi iyileştirmek yerine daha da kötü sonuçlar doğurabilir.
Sağlamlık
Sağlamlık bir multimetre için önemli parametrelerden biridir. Günümüzde çalışma koşullarının iyileştirilmesi için detaylı çalışmalar yapılmasına rağmen her zaman pek çok güçlük ile karşılaşırız. Zorlu çalışma koşullarına dayanıklı bir ölçü aleti her zaman avantaj sağlayacaktır. Yüksek sıcaklık, nem, toz, manyetik alan gibi etkenler hem ölçüm doğruluğunu hem de cihazın ömrünü olumsuz etkiler. Çok müsait koşullarda çalışırken dahi çeşitli aksilikler oluşabilir.
Örneğin çalışma masamızın üzerinden cihazımızı düşürebiliriz. Bu durumda sağlam bir cihaz ile dayanıksız bir cihaz arasındaki fark yerden cihazımızı alık hiçbir şey olmamız gibi cihazı kullanmaya devam etmek ile bir daha kullanılmayacak hale gelen cihazı çöpe atmak kadar keskindir. Günümüzde multimetreler üretilirken, Düşme testi, Titreşim testi, Şok Testi gibi testlere tabi tutulmaktadır.
Güvenlik
Bu durumda kullanmış olduğumuz ölçü aletinin anlık gerilim artışlarına nasıl tepki verdiği çok önemlidir çünkü o esnada sistemdeki gerilimi doğrudan ellerimizle tuttuğumuz probların ucundadır. Örneğin iyi güvenlik kategorisine sahip bir multimetre, normal koşullarda maksimum 1.000 V ölçüm yapmak için tasarlanmışken, anlık transientlerin oluşumu esnasında 6.000V değerine kadar dayanabilmektedir. Bir multimetrenin güvenlik seviyesini CAT. Parametresi belirler. CAT, kısaca kategori demektir ve hangi güvenlik kategorisine ait olduğunu belirtir.
Hız
Çalışma sürelerinin uzunluğu ve iş yoğunluğunun yüksek seviyelerde olduğu günümüzde hız da elbette ki bir multimetre için önemli bir parametredir. Bir voltaj kaynağının değerini okurken, Bir direnci okurken, kısa devre testi yaparken multimetremizin ölçüm değerini bize bir an önce göstermesini bekleriz. Özellikle hızlı değişimlerin olduğu noktalarda gerçek değeri bir an önce ekranda görmek çok büyük önem taşıyabilir. Bu parametre multimetrenin içinde kullanılan işlemcinin kalitesi ile eşdeğerdir. Multimetrenizin hızını test etmek için en kolay yol, multimetreyi buzzer konumuna alarak probları kısa büreli birbirine değdirip çekmektir. Multimetreniz ne kadar çabuk sesli uyarı veriyor ise hız seviyesi o kadar yüksektir.
Kalibrasyon
Kalibrasyon; bir ölçü aleti veya ölçme sisteminin gösterdiği veya bir ölçüt/ölçeğin ifade ettiği değerler ile, ölçülenin bilinen değerleri arasındaki ilişkinin belli koşullar altında belirlenmesi için yapılan işlemler dizisidir. Uzunluk, ağırlık, sertlik, elektrik direnç gibi herhangi büyüklüklerin ölçümlerini yapan aletlerin kabul edilen bir ölçüte göre ayarlarının yapılması ve hata sınırlarının belirlenmesi olarak anlaşılır. Kalibrasyon kavramı günümüzde önemini arttırmakta ve bu konuda hizmet veren kuruluşların sayısı hızla artmaktadır. Kullanmakta olduğumuz ölçü aletinin hata limitlerinin belirlenmesi, yapmış olduğumuz ölçümün doğruluğu için büyük önem taşır. Bir cihazı kalibrasyon laboratuvarına gönderdiğimizde sırasıyla şu işlemler yapılır. Cihazın fiziksel temizliği ve bakımı yapılır. Laboratuvar koşullarında ideal bir süre bekletildikten sonra referans üretim kaynağının ürettiği değer kalibrasyonu yapılacak olan cihaza bağlanır. Referans üretim kaynağının ürettiği değer ile ölçüm cihazının ekranında görünen değer karlışaştırılır ve aradaki fark hata olarak saptanır. Tabii ki gerçekte bu işlemle esnasında karmaşık matematiksel hesaplar ve parametreler kullanılır. Sonuç olarak bir multimetre üzerinden örnek vermek gerekirse, multimetrenin voltaj kademesinin kalibrasyonunu yapmak için referans bir voltaj kaynağına ihtiyaç vardır. Hatası önceden bilinen ve yüksek doğrulukta voltaj üreten bir kaynak. Bu voltaj kaynağından 100V gerilim uyguladığımızı düşünelim. Voltaj kaynağına bağlı olan multimetrenin de ekranında 98V gösterdiğini varsayalım. Bu durumda multimetremiz 100V da 2V hatalı ölçüm yapmaktadır. Bu hataya, Laboratuvarın genel ölçüm belirsizliği, kaynağın ve ölçüm koşullarının ölçüm belirsizliği de eklenecek ve toplam bir hata belirlenecektir.
Kalibrasyon hizmeti veren firmaların yaygınlaşması ve her sektörde olduğu gibi bu sektörde de suistimallerin engellenmesi için Kalibrasyon hizmeti veren firmalar için Akreditasyon koşulu getirtilmiştir. Aslında akreditasyon gönüllülük esasına dayanan ve zorunluluk gerektirmeyen bir durum olmasına rağmen hizmet Veren firmanın güvenilirliği açısından akredite bir firma tercih edilmesi son derece doğru olacaktır. Ölçüm laboratuvarlarının akreditasyon onay ve denetimlerini TURKAK (Türkiye Akreditasyon Kurumu) gerçekleştirmektedir. Verilmiş olan akreditasyon sertifikasının uluslararası geçerliliği mevcuttur. Tüm kalibrasyon işlemi belli prosedürlere bağlanarak ölçüm kalitesi ve güvenliği teminat altına alınmaktadır.
Ölçü aletinin ampermetre olarak kullanılması
Ölçü aletinin devre içinden geçen akımı ölçmesi için, devre açılır ve ölçü aleti devreye seri olarak bağlanır. Ölçü aletinin devreyi yüklememesi, yani üzerinde düşen gerilim nedeniyle, devre parametrelerini değiştirmemesi gerekir. Bu sebepten ideal ampermetrenin iç direnci sıfırdır. Seri bağlantıda sıfır iç direnç devre parametrelerinde bir değişikliğe yol açmaz. (Analog ölçü aletinde sıfır iç direnç olamayacağından, uygulamada ampermetre iç direncinin devre elemanları direncinden çok daha küçük olması yeterli sayılır.)
Ölçü aletinin voltmetre olarak kullanılması
Ölçü aleti bir devrede iki nokta arasındaki gerilimi ölçerken, devre yapısında hiçbir değişikliğe gidilmez. Sadece ölçü aleti iki nokta arasına bağlanır. Bu tür bağlantıya paralel bağlantı denilir. Ölçü aletinin devreyi yüklememesi, yani akım çekerek, devre parametrelerini değiştirmemesi gerekir. Bu sebepten ideal voltmetrenin iç direnci sonsuzdur. Paralel bağlantıda sonsuz iç direnç devre parametrelerinde bir değişikliğe yol açmaz. (Analog ölçü aletlerinde sonsuz iç direnç olamayacağından, uygulamada voltmetrenin iç direncinin devre elemanlarından çok daha büyük olması yeterli sayılır.)
Ölçü aletinin ohmmetre olarak kullanılması
Ölçü aleti ohmmetre gibi kullanıldığında, çalışma ilkesi ampermetre gibidir. Direnç değeri ölçülecek devre elemanı devreden çıkarılır ve ölçü aleti elamanın iki ucu arasına bağlanır. Ölçü aletinin içinde bulunan bir gerilim kaynağı devreye girer ve ampermetre gibi çalışan ölçü aleti Ohm yasasından yararlanarak direnç değerini gösterir.
Ölçü aletinin diğer görevleri
Bazı özellikli aletleri kapasitansmetre (kondansatör ölçen ölçü aleti) olarak da çalışabilir. İlke olarak bu alet de ohmmetre gibidir. Fakat, ölçü aleti içindeki gerilim kaynağının dalgalı akım üretmesi gerekir. Kimi ölçü aletleri diyot ölçümünde kullanılır. Bunun için diyot ölçü aletine iki farklı yönde bağlanır. Bir bağlantıda düşük, diğer bağlantıda yüksek direnç ölçülür.
Duyarlılık sınıfı
Yukarıda, hiçbir analog voltmetrenin iç direncinin sonsuz, hiçbir analog ampermetrenin iç direncinin sıfır olmadığı belirtilmişti. Bu durum ölçü yapılırken, ölçü aletinin devreyi bir ölçüde yüklemesi anlamına gelir. (Ampermetre seri eşdeğer direnci artırmakta, voltmetre ise paralel eşdeğer direnci azaltmaktadır.) Duyarlı ölçüler için kullanıcının ölçü aletinin yüklemesi hesaplayabilmesi gerekir. Bu özelliğe duyarlılık sınıfı denilir ve bu sınıf ölçü aleti etiketinde Ω /V birimiyle verilir. Mesela bir voltmetrede 20 kΩ /V ile verilen duyarlılık, 100 V kademesinde ölçü aleti iç direncinin 2 MΩ olacağı anlamına gelir. Yani, böyle bir ölçü aleti devreye paralel bağlandığında 2 MΩ lık direnç kadar bir akım çeker. Osilaskoplarda ise iç direnç (ayrıca paralelleme devresi kullanılmadıkça) 1 MΩ'dur.
Gelin yakma
Gelin yakma, Hindistan Yarımadası ve çevresindeki ülkelerde uygulanan aile içi şiddet türüdür. Çeyiz cinayetinin bir biçimi olan gelin yakma, genç bir kadın ailesinin ek çeyiz ödemeyi reddetmesi nedeniyle kocasının ailesi veya kendi ailesi tarafından öldürülmesi olarak tanımlanır. Kadın, tipik olarak gaz yağı, benzin veya diğer yanıcı sıvılarla ıslatılır ve öldürme amacıyla ateşe verilir. Gaz yağı genellikle tehlikeli küçük benzin sobaları için pişirme yakıtı olarak kullanılır, bu da suçun bir kaza olduğu iddiasına açık kapı bırakır. En yaygın olduğu ülke Hindistan'dır ve 1993'ten beri bir sorun olarak gündeme gelmiştir.
Bu suç, genellikle ömür boyu hapis veya idamla cezalandırılır. Gelinin yakma, Hindistan'da yılda yaklaşık 2.500 ölüme neden olan önemli bir sorun olarak kabul edilmiştir. 1995'te Time, Hindistan'da çeyiz ölümlerinin 1980'lerin başında yılda yaklaşık 400'den 1990'ların ortalarında yaklaşık 5.800'e yükseldiğini bildirdi. Bir yıl sonra CNN, polisin her yıl 2.500'ten fazla gelinin yakıldığına dair rapor aldığını söyleyen bir haber yayımladı. Hindistan Ulusal Suç Kayıt Bürosuna göre, 2008'de çeyiz ölüm davalarında 1.948 mahkûmiyet ve 3876 beraat verildi.
Çeyiz cinayetleri
Başta Hindistan olmak üzere Güney Asya ülkelerinde kocası tarafından öldürülen veya intihara zorlanan genç kadınların ölümüne çeyiz cinayetleri denir. Bu; kocanın, gelinden veya ailesinden sürekli olarak daha ek çeyiz almaya çalışmasından kaynaklanır. Gelin yakma, çeyiz ölümünün sadece değişik bir şeklidir. Diğerleri arasında asit atma ve eve teasing bulunur. Çeyiz tipik olarak ekonomik sınıfa bağlı olup kişinin sosyoekonomik durumu hakkında ipuçları verdiğinden, kadınlar genellikle müstakbel kocalarının veya akrabalarının çeyiz baskılarına maruz kalırlar.
Gelin yakmanın kökenleri
Avnita Lakhani'nin "Odadaki Fil Kontrolden Çıktı" başlıklı gelin yakma raporunda anlattığı üzere, gelinin yakmanın neden başladığına ve Güney Asya ülkelerinde varlığının nasıl hüküm sürdüğüne dair en az dört bakış açısı vardır. Bu teoriler, bir bütün olarak çeyizin toplum nezdinde yükselişine katkıda bulunan ve sonuç olarak gelin yakmaya uzanan uygulamaları tanımlamaktadır.
Kültürel temelli teorilerden biri, Hindistan gibi oldukça ataerkil bir toplumda, kadının rolünün doğmadan önce tanımlandığını ve sonuçta onun toplumsal yaşama erkeklerden daha az yerleştirdiğini savunuyor. Bir yük ve "beslenecek fazladan bir ağız" olarak görüldüğünden kadının statüsü, fiziksel varlık olarak kabul edilen erkeklere ekonomik sorumluluğu gereği itaatkâr olarak davranabileceği fikrini desteklemektedir. Bir kadın evlendiğinde, kocasına ve iradesine bağlıdır çünkü "toplum kocasına itaat etmeyi zorunlu kılar".
Başka bir teori, gelişmekte olan ülkelere yeni ithal edilen ve öncelikle Batılı bir ideal olan tüketimciliğin Hindistan gibi ülkelerin açgözlü olmasına yol açtığını iddia ediyor. Bu nedenle çeyiz daha yüksek bir sosyoekonomik statü kazanma aracı olarak kullanılmaktadır. Sürekli statü kazandıkça, sosyal merdiveni tırmanmak için gelin çeyizine olan talep artmaktadır.
Lakhani ayrıca, tarihsel olarak, çeyiz sisteminin Müslümanları Hindu kültüründen ayırmanın bir yolu olarak düşünüldüğünü, kastlar arasında daha fazla bölünme yarattığını öne sürüyor. Daha yüksek bir çeyiz, daha yüksek bir statü ve İslam'dan farklılığı gösterir, böylece daha büyük bir çeyiz talep etme yönünde halkı teşvik eder.
Son olarak bazı bilim insanları, çeyiz uygulamasının İngiliz yönetiminden çıktığını ve Hindistan'daki kastlar arasında "farklı evlilik biçimlerini" ayırt etmek için icat edildiğini iddia ediyorlar. Çeyiz sistemi üst kastlar içinde kurulduğunda, İngiliz hükûmeti, daha ritüelleştirilmiş evliliklerini ortadan kaldırmak için alt kastlarda bunu güçlendirmeye çalıştı.
Pax Britannica
Pax Britannica (Latince "İngiliz Barışı", Pax Romana'dan türetilmiştir.), 1815 Waterloo Savaşı'ndan sonraki İngiliz emperyalizminden denizaşırı İngiliz yayılmasına kadar giden döneme atfedilir. Terim, bu dönemde Avrupa'da oluşan görece barış ve İngiliz İmparatorluğu'nun önemli deniz ticaret yollarını kontrol etmesini ve karşı konulamayan deniz gücünün keyfini çıkarmasını kapsar. İngiltere denizaşırı ticarete hâkimdi ve gayriresmî sömürgecilik stratejisi olarak, Çin gibi piyasaları doğrudan sömürge yönetimi kurmadan kontrol ediyordu.
İngiliz Ordusu'nun global üstünlüğü ve ticari egemenliği, Avrupa'da güçlü ulus devletlerin eksikliği ve İngiliz Kraliyet Donanması'nın tüm dünya okyanusları ve denizlerinde bulunmasıyla garanti altına alınmıştı. 1905'te Kraliyet Donanması dünyada birleşmiş herhangi iki donanmadan daha üstündü. Bu korsanlık ve köle ticaretini durdurmaya yardım ediyordu. İngiltere aynı zamanda denizlerin ötesine gitti ve Evrensel Posta Sistemi'ni geliştirdi ve kurdu.
Bu, İngilizce, parlamenter demokrasi, teknoloji, İngiliz İmparatorluk Ölçü Sistemi, İngiliz genel yasaları tabanlı emtia pazarları kurallarının yayılmasına neden oldu.
Pax Britannica, Viyana Kongresi'nde tesis edilen kıtasal düzenin bozulması ve Fransız-Prusya Savaşı'nın ardından İtalya ve Almanya'da yeni ulus devletlerin kurulması neticesinde zayıfladı. Almanya ve Birleşik Devletler'in endüstrileşmesi de aynı zamanda 1870'lerin ardından İngiliz endüstriyel üstünlüğünün zayıflamasına katkıda bulundu. I. Dünya Savaşı, sonu getirdi ve kesinlikle dönemin sonu oldu.
Deyimin diğer kullanışları
Deyim Greg Costikyan'a ait 1985 Charles Roberts/Origins Ödülü-kazanan savaş oyunu adı olarak kullanılmıştır.
Endüstriyel müzik grubu Test Dept'in 1990'da çıkan albümünün adı Pax Britannica'dır.
Make Me
"Make Me", Amerikan R&B sanatçısı Janet Jackson'ın 2009 yılında yayımlanan ikinci derleme albümü "Number Ones"tan yayımlanan ilk ve tek tekli çalışmasıdır. Söz yazımı, Jackson, Rodney Jerkins, Thomas Lumpkins ve Michaela Shiloh tarafından yapılan şarkının yapımı yine Jackson ve Jerkins tarafından üstlenildi. Başta sanatçının resmî internet sitesinde 14 Eylül 2009 tarihinde ücretsiz olarak dinlenebilen şarkı, 22 Eylül 2009 tarihinde dijital yükleme olarak da yayımlandı. Şarkının daha sonra, Jackson'ın ikinci derleme albümü "Number Ones"taki tek yeni şarkı ve albümden çıkan ilk tekli olduğu duyuruldu.
Genel
13 Eylül 2009 tarihinde düzenlenen 2009 MTV Video Müzik Ödülleri töreninde Janet Jackson, 25 Haziran 2009'da ölen ağabeyi Michael Jackson'ın anısına "Scream" adlı şarkıyı seslendirdi. Ödül törenini izleyen süreçte de "Make Me" adlı şarkısını tekli olarak yayımladı. Başta kendi resmî sitesinde ücretsiz olarak dinlenebilen şarkı, sonrasında dijital yükleme olarak da satışa sunuldu. "Make Me", Michael Jackson'ın 1979 yılı şarkısı olan "Don't Stop 'Til You Get Enough" şarkısına atfen kaydedilen bir şarkıdır. Sanatçının önceki stüdyo albümü olan "Discipline" için de dört şarkı bestelemiş olan Rodney 'Darkchild' Jerkins'in ve Jackson'ın yapımını üstlendiği şarkı, sanatçının yeni bir stüdyo albümü öncesinde yayımladığı bir ara eser olarak nitelendirilmektedir.
Yayımlanma ve tanıtım
Albümden yayımlanan "Make Me", Jackson'ın resmî internet sitesinde 13 Eylül 2009 tarihinde ücretsiz dinlenebilir bir şekilde yayımlandı. 22 Eylül 2009'da ise şarkı satın alınabilir dijital yükleme formatında satışa sunuldu. MTV'den Gil Kaufman, "Janet, sevgili ağabeyine olan teşekkürünü bu şarkıyı internet sitesine koyarak verdi... Son albümlerindeki S&M temasını yıkarcasına, "Make Me", eğlenceli, neşeli tonda ve esnek bir disko şarkısı." şeklinde bir yorum yaptı.
Yapımcı Jerkins ise: "Son bir aydır stüdyodaydık. Amacımız Janet'ın özüne dönüp esas müzik tarzında şarkılar yapmaktı. Özellikle Janet'ın hayran kitlesini düşünerek, onlara kucak açan bir albüm yapmak istedik. Birçok yüksek tempolu şarkı sizi iyi hissettirebilir. Janet'ın birçok farklı yönü var. Ben bir hayranım, her zaman da Janet'ın hayranlarından biriyim. Rhythm Nation, Control, Janet... bunlar sizi kesin bir yolda hissetmenizi sağlıyor. Bunlar eğlenceli ve heyecan vericiydi."
Termal enerji
Termal enerji, ortam veya sistem sıcaklığı sonucunda ortamdaki veya sistemdeki bir cismin veya maddenin potansiyel ve kinetik enerjileri toplamını ifade eden bir enerji biçimidir. Sistemde sıcaklık olmadığı müddetçe bu niceliği tanımlamak zor ve hatta anlamsız olabilir. Bu durumda herhangi bir termal iş söz konusu değildir.
Make Me
Yayımlanma ve tanıtım
Bir ay sonra, 13 Ekim 2009 tarihinde UME, yayımladığı bir sayıda "Make Me" adlı şarkının Janet Jackson'ın ikinci stüdyo albümüne yer alacağı ve bu albümün toplamda otuz üç bir numaraya yükselen şarkısını içereceğini duyurdu. İki disklik albüm, Control (1986) ile Discipline (2008) arasında çeşitli listelerde zirveye yükselen şarkıları içermektedir.
Müzik videosu
Şarkı için hazırlanan bir müzik videosu, Robert Hales tarafından yönetildi. Klip ilk defa 20/20 adlı programda 20 Kasım 2009 tarihinde gösterime girdi. Digital Spy'dan Nick Levine, video hakkında "Çok fazla dans görüntüsü var, Janet burada çok güzel göründüğü gibi Jam & Lewis klasiklerinde olduğu gibi bir hava yakalamış. Kısaca? Baştan sona eğlenceli bir üç dakika. Doğru, bu bizim için Escapade'e dönüş gibi." yorumunu yaptı. E! Online'dan Jefferson Reid ve Lindsay Miller, videonun geleceğe dönük temalar içeren ve bu hâliyle ağabeyi Michael Jackson'a benzeyen bir görünüme sahip olduğunu belirtti.
Termal enerji
Termal enerji (maddenin gaz, plazma, katı, gibi bazı hâlleri), partiküllerin rastgele mikroskopik hareketi ile ilgili enerjidir. Örneğin, monoatomik gaz hâlinde gaz atomları hareketten dolayı yalnızca kinetik enerjiye sahiptir. Molekül hâlinde gazda dönme ve titreşim enerjisi oluşur. Sıvı ve katı hâllerinde de (atomların etkileşiminden dolayı) potansiyel enerji vardır.
Isıdaki değişim
Fizikte sıkça kullanılan ısı, yalnızca bir sürecin karakteristiğidir. Örneğin bir enerji alışverişinde sıcaklık farkı sonucu emilir veya yayılır. Isı, bir bölgeden veya maddeden diğerine aktarılma veya dönüşüm sürecinde oluşan termal enerjidir. Mühendislikte "ısı" ve "ısı aktarımı" terimleri çoğunlukla birbirleri yerine kullanılır (ısı aktarımı, ısının zamana bağlı olarak iletim miktarını ifade eder). Isının varlığı iletildiği sürece anlaşılır. Isı tarafından aktarılan enerji, termal enerji veya gizli enerji olarak adlandırılır. Bu enerji aktarılmazsa statik duruma geçer. Yani aktarılmayan enerji ısı değildir.
Tanımlar
Termal enerji, sistemin sıcaklığına neden olan bir sistemin integral (termodinamik) enerjisinin bir bölümüdür. Bir sistemin termal enerji, sistemin büyüklüğü ile ölçülür. Bu sistemin bir hâl fonksiyonu değildir.
Genel kapsam
Isı, termal enerjinin belirli bir yere yayılması olarak tanımlanır (örneğin sıcak bir cisme soğuk bir cisim yapıştığında yapışan yüzeyler arasında ısı alışverişi olur. Küçük iletişim için uygun eşitlik şöyledir:
Kinetik teori
İdeal gazı tanımlayan kinetik teorideki serbestlik derecesine göre termal enerji eşitliği şöyledir:
Burada df, serbestlik derecesi sayısı ve kB,Boltzmann sabitidir. Toplam termal enerji gazın toplam iç enerijine eşit olmalıdır. Fakat moleküller arası potansiyel enerji bu teoriye dahil değildir. kBT ifadesi, istatistiksel mekaniğinde çok sık kullanılır.