cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Édith Piaf
Hayatı
Kendisini keşfeden Louis Leplée öldürüldükten sonra derin ve şüpheli sorgulamalara tâbî tutulur. O dönem Piaf için oldukça zorlu geçer; tüm popülaritesi yok olmuş, halkın nefretini kazanmış bir şekilde kabarelerde şarkı söylemiştir. Yeni meşhur olduğu dönemde tanıştığı Raymond Asso'yu araması sonucunda Küçük Piaf' olarak bilinirken, profesyonel müzik hayatına dönmüş, eğitim almış ve eski ününe Edith Piaf'' olarak kavuşmuştur.
Alkolü aşırı derece kullanmaktaydı. Fransız orta siklet boks şampiyonu, evli ve üç çocuk babası Marcel Cerdan ile tanıştı ve ikisi de birbirlerine deli gibi âşık oldular. Hayatında en çok sevdiği erkek orta siklet dünya şampiyonu boksör Marcel Cerdan’dı. Cerdan başkasıyla evliydi, Fransa’da zaten tanınan bir insandı. Marcel Cerdan, Fransa'dadır ve Édith Piaf’la buluşmak üzere Ekim 1949’da Paris'ten New York'a uçarken uçağı düştü. Bu kazadan kurtulan olmadığı bilinmektedir. Piaf'ın hayatı hayatının erkeği olarak tanımladığı Marcel Cerdan öldükten sonra tamamen değişir, ağrı kesici, alkol ve morfine bağımlı hale gelir. Sonrasında yağmurlu bir günde geçirdiği trafik kazası sebebiyle hayatı boyunca omuriliği iyileşmemiş, yarı kambur bir şekilde yürümek zorunda kalmıştır.
Édith Piaf Fransız rivierasındaki Plascassier’de 10 Ekim 1963’te karaciğer kanserinden ölür. Eşi Theo Sarapo’nun aynı gece cenazesini gizlice Paris’e getirdiği, böylece hayranlarının “Édith Piaf’ın kendi evinde öldüğünü” düşüneceğini umduğu söylenir. 11 Ekim günü Édith Piaf’ın öldüğü açıklandıktan kısa bir süre sonra (aynı gün içinde) çok sevgili dostu Jean Cocteau da hayata veda etti. Cocteau’nun Piaf’ın acısına dayanamadığı için kalp krizi geçirdiği söylenir.
Katolik kilisesi Paris Başpiskoposu –sürdüğü hayat nedeniyle- Édith Piaf’ın cenaze törenini yapmayı reddetti. Tabutu Père-Lachaise mezarlığına götürülürken on binlerce hayranı korteje katıldı. Mezarlıktaki törende hazır bulunanların sayısı ise 100.000’i geçti. Ünlü şarkıcı Charles Aznavour, Édith Piaf’ın cenaze törenini anlatırken “İkinci Dünya Savaşı sona erdiğinden beri bütün Paris’in trafiğini tamamen kilitleyen başka bir olay yoktur.” sözleriyle durumu açıkladı.
Ölümden korkmamaktadır yalnızlıktan korktuğu kadar ve son röportajında şöyle der:
"- Bir kadına öğüt verecek olsaydınız, bu ne olurdu?
- Sev.
- Peki bir çocuğa?
- Sev."
Kariyeri
Yine Momone ile sokakta şarkı söylerken, Fransa'nın ünlü müzikhollerinden birinin sahibi olan Louis Leplee ile tanışır. Louis Leplee, sesini dinler ve hayran kalır. Piaf'ın lâkabını "Küçük Serçe" yapacaktır, ancak bu lâkap kullanıldığı için "Kaldırım Serçesi" adına karar verilir.
Artık Édith Piaf'ın kariyeri başlamıştır. Kısa süre içinde tüm Fransa tarafından bir "gurur" olarak kabûl edilir..
Hakasya
Hakas Cumhuriyeti veya Hakasya (Hakasça: Хакас Республиказы; Hakas Respublikazı) Rusya Federasyonu'na bağlı Türk soylu Hakas Türklerinden adını alan özerk bir cumhuriyet.
Silezya (voyvodalık)
Silezya Voyvodalığı (Lehçe: Województwo śląskie), Polonya'nın güney kesiminde voyvodalık.
Hakasya
Konumu
Orta Sibirya'nın güneyinde yer alır. Güney ve doğusunda Tuva Cumhuriyeti, batısında Altay Cumhuriyeti ve Şorya, kuzeydoğusunda Kızılyar yer ile çevrilidir.
Silezya (voyvodalık)
Polonya'daki en yoğun nüfuslu voyvodalıktır. 12.300 kilometrekarelik alanda yaklaşık 5 milyon kişi yaşar. Aynı zamanda Orta ve Doğu Avrupa'daki en büyük kentleşmiş bölgedir.
Hakasya
Tarihçe
Günümüz Hakasya toprakları 6. yüzyılda Yenisey Kırgızları' nın egemenliği altında bulunmaktaydı. 13. yüzyılda, Moğol işgallerinin ardından Kırgız Türkleri'nin büyük çoğunluğu bulundukları yerden Orta Asya'ya güneybatısına göç ederek günümüz Kırgızistan'a yerleşti. Güney Sibirya'da geride kalan Kırgızlar ise Hakas, Altaylar ve Tıva Kırgısları olarak günümüzde bilinir. Bu sebepten Hakaslar kendilerini Sibirya'da kalan bu Kırgızların torunları olarak görmektedir. Hakasya toprakları Çar Petro döneminde Rus İmparatorluğu'nun işgaline uğramıştır. Bu işgal 1729 yılında Rusya ve Çin arasındaki anlaşma ile teyit edildi. Sibirya'daki diğer bölgelere benzer olarak Hakasya topraklarına da Rusya'nın batı bölgelerinden hüküm giymiş suçluların tutulduğu kaleler yapılmış olup, serbest kalan mahkûmların çoğu Hakasya topraklarında kaldı. Yerli Hakas halkının çoğu Rus Ortodoks dinine geçirilmiş ve göçmen yaşam tarzını bırakmaya başlar. 1917 Rus Devrimi zamanında Hakasya nüfusunun yarısını Ruslar oluşturmaktaydı. 1930 yılında Sovyet Rusya tarafından günümüz Hakas Cumhuriyeti topraklarıyla aynı olan "Hakas Özerk Oblastı" kuruldu. 1920-1930 yılları arasında bölgeye Hakas Türkleri'ni azınlıkta bırakacak kadar çok sayıda Rus nüfus daha yerleştirildi. II. Dünya Savaşı sırasında 10.000 civarında Volga Almanı bölgeye zorunlu göç ettirildi. Gerçekleştirilen bu yerleştirme politikası sonucunda 1959 nüfus sayımına göre, Hakaslar' ın nüfusu toplam nüfus içerisinde % 10 oranına kadar düşmüştür. 1991 yılına kadar Krasnoyarsk Krayı' na bağlı kaldıktan sonra, 1992 yılında Hakasya Cumhuriyeti oldu.
Silezya (voyvodalık)
Polonya'nın gayri safi yurtiçi hasılasının (GSYİH) %13'ünden fazlası burada üretilir ve bu nedenle Silezya Voyvodalığı ülkenin en zengin eyaletlerinden biridir.
Hakasya
Tarihçe
Hakasların iki bin yılı aşan tarihleri onların bir Kırgız grubu olduğunu göstermektedir. Tanrı Dağı Kırgızlarının dünyaca ünlü büyük destanları Manas da bu tarihi olaydan bahsetmektedir. Manas Destanı'nın anlattığına göre Tanrı Dağı Kırgızları Yenisey bölgesinden bugünkü vatanlarına Manas Han önderliğinde göç etmişlerdir. 9. yüzyıl Çin kaynakları Kırgızlardan Hakas sözcüğünün telaffuzuna yakın olarak "Heges" veya "KieKiaSe" adıyla bahsetmektedir. Sonraki yıllarda Tanrı Dağı Kırgız boylarının Müslümanlaşma ve yaşanılan bölgeler arasındaki mesafenin uzak olması nedeniyle Yenisey Kırgızlarının ayrı bir kimlik benimsemesini ve Hakas adını kabullenmeleri sonucunu doğurmuştur.
Silezya (voyvodalık)
Şehir ve kasabalar
Voyvodalık, 71 şehir ve kasabadan oluşmaktadır. Voyodalıkta bulunan şehir ve kasabalar 2006 nüfus sayımlarına göre aşağıda sıralanmışlardır:
Hakasya
Coğrafi yapı
Hakasya'nın kuzeyden güneye kadar olan bölgenin uzunluğu 460 km, batıdan doğuya (en geniş kısımda) 200 km'dir.
Silezya (voyvodalık)
Ekonomi
Eyaletin gayri safi yurtiçi hasılası (GSYİH) 2018'de 61 milyar € idi ve Polonya ekonomik çıktısının %12,3'ünü oluşturdu. Satın alma gücüne göre kişi başına GSYİH, aynı yıl 22.200 € veya AB27 ortalamasının %74'ü idi. Çalışan başına düşen GSYİH, AB ortalamasının %83'ü kadardı. Silezya Voyvodalığı, Polonya'da kişi başına en yüksek dördüncü GSYİH'ya sahip eyalettir.
Hakasya
Coğrafi yapı
Hakasya, Yenisey Nehri'nin yukarı kesimindeki geniş Minusinsk Havzasının batı yarısında yer alır. Yenisey Nehri'nin kollarından, Abakan Irmağı bölgenin ortasından geçer. Irmak vadisinin güneyinde, Karagoş Dağında 2.930 m'ye kadar yükselen Batı Sayan Dağları bulunur. Kuzeyindeki Akaban ile Kuznetsk Aladağ Dağlarının en yüksek noktasıyla 2.178 m yüksekliğindeki Verhni Zub'dur. Kapalı havuzda kurak ve sert bir kara iklimi egemendir. Bu nedenle alçak kesimler bozkırlar ve ormanlık alanlarla kaplıdır. Ama 1954'ten sonra özellikle de bakir ve boş toprakların çoğu tarıma açılmıştır. Dağlar çam, köknar ve ladin ormanlarıyla kaplıdır. Yenisey Nehri, Hakasya Cumhuriyetinin en uzun akarsuyudur. Çulım, Tom ve Abakan Nehri|Abakan]] diğer önemli nehirlerdir. Cumhuriyet topraklarında üç yüzün üzerinde tuzlu ve tatlı su içeren göller bulunmaktadır. Doğal kaynaklar olarak; demir, altın, gümüş, kömür, petrol ve doğal gaz bulunmaktadır. Rusya' daki en büyük molibden yatakları bölgede bulunmaktadır.
Silezya (voyvodalık)
Ekonomi
Silezya voyvodalığı çoğunlukla sanayi bölgesidir. Madenciliğin çoğu, dünyanın en büyük bitümlü kömür sahalarından olan Yukarı Silezya Sanayi Bölgesi'ndeki (Górnośląski Okręg Przemysłowy)'de ve Rybnik, Jastrzębie-Zdrój, Żory ve Wodzisław Śląski büyük şehirleri ile Rybnik kömür bölgesindeki (Rybnicki Okręg Węglowy) birinde yapılır.
Hakasya
Akarsular
Akarsular ve kolları:
Silezya (voyvodalık)
Ekonomi
Kurşun ve çinko, Bytom, Zawiercie ve Tarnowskie Góry yakınlarında, demir cevheri ve inşaat için hammaddeler – Częstochowa yakınlarında bulunabilir.
En önemli bölgesel sanayiler şunlardır: madencilik, demir, kurşun ve çinko metalurjisi, enerji endüstrisi, mühendislik, otomobil, kimya, inşaat malzemeleri ve tekstil.
Bölgede iki Özel ekonomik bölge vardır: Katowice ve Częstochowa.
Voyvodalığın ekonomisi, 3 milyondan fazla kişiyi istihdam eden, çoğu küçük ve orta ölçekli yaklaşık 323.000 işletmeden oluşur.
Polonya'nın en büyük çelik fabrikası "Huta Katowice" Dąbrowa Górnicza'dadır.
Hakasya
İdari bölümler
Bu alt başlığın ana maddesi: Hakasya İdari Yapılanması
Aymaklar (ilçeler)
6 Ekim 2003 tarihli No: 131-FZ «Rusya Federasyonu yerel özyönetimin genel ilkeleri» kanununa göre Hakasya'da: Yeni belediyelik 8 şehir yerleşimi ve 77 kır yerleşimi bulunmaktadır.
Nüfus
Cumhuriyete adını veren Hakaslar eskiden göçebe olan Sibiryalı bir Türk halkıdır. Ancak günümüzde Cumhuriyet nüfusunun büyük çoğunluğunu Ruslar oluşturmaktadır. 2010 yılı verilerine göre Hakas Cumhuriyetinin nüfusu 532 403 kişidir. Nüfusun %67,3 kadarı şehirlerde yaşamaktadır. 2010 yılı nüfus verilerine göre nüfusun; %81,7' sini Ruslar, %12,1' sini Hakaslar, %1,1' ini Almanlar, %1' ini Ukraynalılar, %0,6' sını Tatarlar, %0,2' sini Şorlar ve %3,3' ünü diğer etnik unsurlar oluşturmaktadır. Yıllara göre Hakasya Cumhuriyetinde yaşayanların etnik dağılımı;
İdari Yapı
İdari merkezi başkent Abakan'dır. Güney Doğu Sibirya'da bulunan bu bölge, Rusya'nın Krasnoyarks eyaletine bağlıdır. Rusya'nın oluşumunda ve 18. yüzyılda Rusya'ya katılmış, 1930'da Muhtar Bölge olarak yer almıştır.
Ekonomik Yapısı
Hakas Muhtar Bölgesi, ekonomik kaynaklardan kömür, demir, altın, mermer vs. sanayi bakımından zengindir. Ayrıca kereste işletme sanayi gelişmiştir. Ekonomi tarım ve hayvancılığa (özellikle küçükbaş) dayanmaktadır. Bitki üretimi de yeterli düzeydedir.
Müzdat Yetkiner
Müzdat Yetkiner(1922, İstanbul - 23 Kasım 1994, İstanbul), eski Fenerbahçeli ve millî Türk futbolcudur.
Hakasya
Enerji
1980'lerin başında Yenisey Nehri üzerindeki Sayanagorsk'ta yapılan 6.400 megavat kapasiteli hidroelektrik santralından Minusinsk Havzasındaki sanayi için gerekli enerjinin sağlanması planlanmış ve elektrik enerjisi gereksinimini karşılamaktadır.
Müzdat Yetkiner
Asıl adı "Müzdat" olmasına rağmen "Müjdat" olarak tanınmıştır. 1938 yılında Fenerbahçe genç takımına girmiş, orada yetişmiş ve yıldız gibi parlayarak 1941'de A takımının santraforluğuna geçmiş ve takım kaptanlığına kadar yükselmiştir. Fenerbahçe'de 1941 - 1956 yılları arasında futbol oynamıştır. A takımda 15, genç takımda da 3 sene olmak üzere toplamda 18 sene sarı lacivertli formayı giymiştir.
Hakasya
Eğitim ve Kültür
Hakasya'da 269 ortaokulda (91 bin öğrenci), 7 Anaokulunda (770 öğrenci), 1 üniversitede (6500 öğrenci) bulunmaktadır. Eğitim sistemi devletin mülkiyetindedir. Burada yılda 15.000 kitap, 1 dergi (2200 tiraj), 1 gazete bulunmaktadır. 250 kütüphane, 1 müze, 1 tiyatro, 280 kulüp vardır.
Osmanlı Arabistanı
Osmanlı Arabistanı, Arap Yarımadası'nın 1517-1918 yılları arasında Osmanlılar tarafından yönetildiği dönemdir. Osmanlı'nın bu bölgedeki kontrol gücü, 4 asır boyunca devlet otoritesinin gücüyle orantılı olarak değişmiştir.
Hakasya
Eğitim ve Kültür
Hakaslar örf ve adet bakımından Altay Türklerine benzerler. Erkek elbiseleri Ruslarınki gibidir. Kadınlarınki daha farklıdır. Saçlarına süs esyaları takarlar. Genç kızların yörüklerdeki gibi 15-20 örgülü belikleri vardır. Evlenmelerde kız beğenme, kız isteme, düğün ve düğün ziyaretleri merasimleri vardır.
Müzdat Yetkiner
Takımın 11 farklı mevkiinde de başarıyla oynamış olmasından dolayı eşine çok az rastlanır bir rekora sahiptir. 15 senelik Fenerbahçe futbol hayatında sol iç, orta saha, sağ bek ve sol bek olarak, takımın her yerinde başarıyla oynamıştır. Ayrıca Fenerbahçe futbol tarihinde, Fenerbahçe genç takımdan yetişip A takımda uzun yıllar forma giydikten sonra yine Fenerbahçe’de futbola veda eden az sayıdaki futbolculardan biridir.
Hakasya
Eğitim ve Kültür
Kalın (gelin) kaçırma ve karşılığında kız tarafına "kalın ödeme" adeti vardır. Evli kadınların kocalarını terketmesi halinde "kalın" erkek tarafına geri ödenir. Doğan çocuklara eski adetlere göre ad verilir. Çocuklar altı aylık olduğunda resmi olarak hristiyan gözüktükleri için vaftiz edilirler ve bir hristiyan adı alırlar; ancak bu ad günlük yaşamda kullanılmaz. Şaman dininin kurallarına göre hareket ederler.
Osmanlı Arabistanı
İlk dönem
Suudi Hanedanlığı'nın ortaya çıkışı, 1744'te hanedanın kurucusu olan Muhammed ibn Suud'un Necid'de kendi güçleriyle Muhammed bin Abdülvahhab'ın güçlerini birleştirmesiyle olmuştur. Bu ittifak, şu anki Suudi Arabistan'ı yöneten hanedanın temeli olmuştur.
Hakasya
Eğitim ve Kültür
Tahta sandıklara kotydukları ölülerine elbise giydirip atının eğeri ile birlikte kurganlara gömerler. Gömülmeden sonraki üç, yirmi, kırk ve yüzüncü günlerde çeşitli törenler yapılır ve yemek verilir. Kırkıncı gün töreninde ölenin atı kesilir, eti yenir; atın başı bir mızrak ucunda mezarın başına dikilir.
Müzdat Yetkiner
1946 yılında 38 golle İstanbul gol krallığını kazanmıştır. Gol krallığının saptanmadığı yıllarda çok başarılı yıllar geçirmiştir. Fenerbahçe’nin kazandığı İstanbul Ligi ve Millî Küme şampiyonluklarında attığı kritik gollerle büyük rol oynamıştır.
Osmanlı Arabistanı
Suudi Devleti'nin ortaya çıkışı
İlk Suudi Devleti, 1744'te Riyad'da kurulduktan sonra hızla genişledi ve günümüz Suudi Devleti'nin çoğunu kontrol eder hale geldi. Muhammed bin Abdülvahhab 1773'te imamlık görevinden çekilince, Suudilerin güney ve merkezi Necid'e yayılması tamamlanmış oldu. 1780'lerde, kuzey kısımlar da Suudilere geçti. 1792'de Lahsa, 1802'de Taif, 1804'te de Medine Suudilerin eline geçti.
Müzdat Yetkiner
Bir Beşiktaş maçında kaleci Selahattin'in sakatlanması sonucu kaleye geçmiş ve sarı-lacivertli kaleyi başarıyla korumuştur. Tatlı sert bir futbol tarzı olan Müjdat Yetkiner'in iki ayağıyla aynı oranda mükemmel şut atabilmesinin yanı sıra önemli diğer bir özelliği de kafa şutlarının neredeyse ayakla atılan şutlar kadar isabetli ve sert olmasıydı. Bir Kasımpaşa maçında ceza alanının dışından kafayla gol atmışlığı vardır.
Hakasya
Dil
Hakasça, Uygurcaya yakındır. Bugün bir yazı diline sahip olan Hakasların dil ve edebiyat enstitüleri mevcuttur. Hakaslar Çarlık döneminde zorla kabul ettirilen Kiril alfabesini Sovyet Devriminden sonra bırakıp Latin alfabesine geçmişler, ama 1939'dan sonra yeniden Rus alfabesini kullanmak zorunda kalmışlardır. Moğolca ve Çince öğelerin de rastlandığı Hakasça'nın sözcük dağarcığı daha çok ortak Türkçenin sözcüklerinden oluşur. Belli başlı ses değişimlerine örnek olarak b->p- (bar "var" / par, biz / pis). d/z (adak "ayak" / azah), y/c (yahşi "güzel" / cahsı, yıl / çıl), z/s (yüz / çüs) gösterilebilir. Hakaslar zengin bir halk edebiyatı geleneğine sahiptirler. Türkolog W. Radloff'un Hakas lehçesi edebiyatı ve etnografyasıyla ilgili geniç çalışmaları vardır.
Osmanlı Arabistanı
Suudi Devleti'nin ortaya çıkışı
Bu devlet, 1818'de Kavalalı Mehmet Ali Paşa tarafından yıkıldı. 1824'te Necid'de, daha küçük olan, ikinci Suudi Devleti kuruldu. 18. yy boyunca Arap Yarımadası'nın iç kısımları, Suudilerle Raşit Hanedanı arasındaki çekişmelere sahne oldu. 1891'de, Raşit Hanedanı galip geldi ve Suudiler Kuveyt'e sürgüne gönderildi.
Hakasya
Dil
= Hakasya Alfabesi =
Müzdat Yetkiner
Fenerbahçe formasıyla 394 maç yapmış ve 120 de gol atmıştır. Gol krallıkları da olan Müjdat Yetkiner'in, futbol hayatının yarısından fazlasında defansta yer aldığı halde bu kadar gole imzasını atmış olması da yine övgüye değer nitelik taşımaktadır. 29 kez a millî formayı giymiş ve 7 Ekim 1956' da halen millî takım kaptanlığı yapmaktayken Fenerbahçe'nin Dinamo Moskva maçında futbola veda etmiştir.
Hakasya
Dil
A (A), Б (B),Ӌ (c), Ч (Ç), Д (D), Э (E), Е (E; kelime başlarında ise YE olarak okunur), Ф (F), Г (G),Ғ (Ğ)Х (H), Ы (ı), И (İy), İ (i), Ж (J) К (K), Л (L), М (M), Н (N); Нь(ñ Damaktan N harfi Türk Ortak Latin Alfabesi’nde “ñ” olarak belirlenmiştir), O (O), Ö (Ö), П (P), Р (R), С (S), Ш (Ş), Т (T), У (U), ÿ (Ü), В (V), Й (Y), З (Z), Ë (yo), Ц (ts), Щ (şç), Ю (yu), Я (ya), Ъ (kesme işareti), Ь (inceltme işareti)
Osmanlı Arabistanı
Osmanlı'nın dağılışı
20. yy'nin başında Osmanlı, göstermelik de olsa yarımadanın çoğunu kontrol etmeye devam ediyordu. Mekke Şerifliği Hicaz'da, kabilerlerse iç kısımlarda egemendi.
Hakasya
Dil
Hakas Alfabesi:
Müzdat Yetkiner
Fenerbahçe Spor Kulübü'nde yönetim kurulunda da yer almıştır.
Hakasya
Dil
1929 yılına kadar - Latin Alfabesi:
с 1939 - Rus Alfabesi:
Таблица соответствия букв хакасских алфавитов
Kaynakça
http://www.pdx.edu/turkish_studies_center/books
Müzdat Yetkiner
1990 yılında geçirdiği beyin kanaması sonrasında dört yıl felçli kalmıştır. Tedavi de başarı sağlanamadığından dolayı bu dört yılın sonunda, 1994 Kasım'ında ölmüştür.
Osmanlı Arabistanı
Osmanlı'nın dağılışı
1902'de, Suudiler Riyad'da geri döndü ve Necid'i tekrar ele geçirdi. İhvan'ın desteğini alan Suudiler, 1912'de örgütün kurulmasından sonra hızlı bir şekilde yayıldı. 1913'te Lahsa tekrar Suudilerin eline geçti.
1916'da Hüseyin bin Ali, birleşik bir Arap devleti kurmak amacıyla Britanyalıların desteğiyle Arap İsyanı'nı başlattı. Her ne kadar 1918'e kadar isyan istenilen sonuca ulaşamasa da, Osmanlı'nın 1. Dünya Savaşı'ndan mağlup ayrılması nedeniyle Arap Yarımadası, İtilaf Devletleri kontrolüne girdi.
Cam Minaresi
Cam Minaresi Batı Afganistan'da yer alan bir UNESCO Dünya Mirası Alanıdır. Gor ilinin Şahrak ilçesi sınırları içinde bulunan yapı, Hari Irmağı'nın hemen yanındadır. Kızarmış taştan yapılmış olan 65 metre yüksekliğindeki minarenin çevresi 2400 m'ye varan dağlarla çevrilidir. Yapı; girintili çıkıntılı taşları, dış kaplaması ile Küfi ve Nesih el yazmaları, geometrik desenler ve Kur'an ayetleriyle (Meryem sûresi) süslenmiş taşlarıyla ün yapmıştır.
Keşfi
Minare 1886 yılında o sırada Afgan Sınır Kurulu'nda görevli olan Sir Thomas Holdich tarafından yeniden bulgulanıncaya dek dış dünyaya kapalı kalmıştır. Ne var ki, yapının dünya kamuoyu tarafından tanınması Fransız arkeologlar André Maricq ve Wiet'nin 1957 tarihli çalışmalarına dayanmaktadır. Minare, Herberg'in 1970'li yıllarda yaptığı küçük çaplı araştırmaların ardından 1979 Sovyet işgaliyle kapılarını yeniden dış dünyaya kapatmıştır.
Cam'daki arkeolojik alan 2002 yılında Afganistan'ın ilk Dünya Mirası Alanı adayı gösterilmiştir. Yapı, minarenin çökme riski taşıması ve bölgedeki yağmacılıktan ötürü UNESCO'nun Tehlike altındaki Dünya Mirası Alanları listesine de alınmıştır.
Alan
Sekizgen bir taban üzerine kurulmuş olan dairesel minare, tahtadan yapılmış iki balkona sahip olmasının yanı sıra tepe noktasında bir de fener bulundurmaktaydı. Yapının Delhi'de bulunan ve yine Gurlular tarafından yapılmış olan Kutub Minar'dan doğrudan esinlendiği düşünülmektedir. Cam Minaresi, Kutub Minar'ın ardından dünyanın en yüksek taş minaresidir.
Cam Minaresi, 11. ve 13. yüzyıllar arasında Orta Asya, İran ve Afganistan'da yapılmış olan 60 minare ve kule arasında yer almaktadır. Gürgenç'te bulunan Kutluk Timur Minaresi (uzun süre dünyanın en yüksek minaresi olduğu düşünülmüştür) ve Gazne'deki kule bu yapılara örnek olarak gösterilebilir. Minareler İslam'ın yengisini simgelerken kuleler daha çok gözetleme amacıyla yapılmışlardır.
Cam çevresindeki arkeolojik kalıntılar arasında yer alan saray, çömlek fırını ve Yahudi mezarlığının Turkuaz Dağ antik kentine ait olduğu düşünülmektedir.
Tehditler
Cam Minaresi, Hari ve Cam ırmaklarına olan yakınlığı nedeniyle toprak kayması, su sızıntısı gibi tehditlerle karşı karşıya bulunmaktadır. Bölgede sıklıkla meydana gelen depremler de yapıyı tehdit eden bir diğer ögedir. Yağmacılar ve kuraldışı kazılar minare çevresindeki arkeolojik alanı büyük zarara uğratmıştır. Kule eğilmeye başlamıştır ancak süregelen dengeleme çalışmaları ile bu sorunun üstesinden gelinebilmektedir.
David Thomas, "Cam'da Yağmacılık, Kalıt Yönetimi ve Arkeolojik Stratejiler" adlı kitabında bu tarihi alanın yüz yüze olduğu tehditleri şöyle sıralamaktadır:
"Anıtın farklı açılardan önem taşıyor olması ve karşılaştığı tehditler 2002 yılında Afganistan'ın ilk Dünya Mirası olarak kabul edilmesiyle uluslararası kamuoyu tarafından izlenmeye başlamıştır."
"...Bölgede son 25 yıldır süregelen karışıklıklar arkeolojik çalışmaların önünü kesmiş ve zararlı etkilere neden olmuştur. Yapı her ne kadar savaş alanı dışında kaldıysa da, asırlardır sürmekte olan ırmak kaynaklı toprak kaymaları minarenin tehdit edici ölçüde eğilmesine yol açmıştır. Tüm bunlara karşın, Cam hak ettiği ilgiyi görmeye başlıyor. Minare eğikliğini düzeltmeye odaklanan bir mimari koruma projesi başlatılmış durumda ve Istituto Italiano per L’Africa e L’Oriente tarafından yürütülen Cam Minaresi Arkeoloji Projesi Temmuz 2003'ten bu yana etkin."
"...Cam benzeri alanlardaki yağma, önceliği boşaltmaktan çok korumak olan UNESCO ve benzer örgütleri büyük bir soruyla karşı karşıya getirmekte: En gerçekçi koruma biçimi, yapıya zarar veren arkeolojik boşaltmalarla ne ölçüde bağlantılı?"
Geçmiş
Cam Minaresi'nin Gurluların yazlık başkenti Firuzkuh'ta yer aldığı düşünülmektedir. Gurlular 12. ve 13. yüzyıllarda Afganistan'ın yanı sıra Doğu İran, Kuzey Hindistan ve Pakistan'ın bir bölümünü de ellerinde tutmuşlardır.
Minarenin tam olarak ne zaman yapıldığı bilinmemektedir. Yapının, Gur Sultanı Gıyasüddin'in Gaznelileri 1192 yılında Delhi'de yenilgiye uğratmasının ardından ya da Oğuz Türklerinin 1173 yılında Gazne'de aldıkları yenilginin ardından yapıldığı düşünülmektedir. Minarenin Firuzkuh'taki Cuma Camii'ne eklendiği ve Moğol kuşatmalarından hemen önce ani bir su taşkınına maruz kaldığı öne sürülmektedir. Cam Minaresi Arkeoloji Projesi bulgularına göre minarenin hemen yanında büyük bir avlu bulunmakta ve taş döşeme üzerinde ırmak tortularına rastlanmaktadır.
Gurlu Krallığı Gıyasüddin'in 1202'de ölümüyle sonlanmış ve Firuzkuh, Moğollar tarafından 1222'de ortadan kaldırılmıştır.
Fotoğraflar
<Gallery> Dosya:Qasr_Zarafshan.jpg|Kasr Zarafshan, Ağustos 2005 Dosya:Jam_Minaret_decoration.jpg|Cam Minaresi'nin süslü dış kaplaması, Ağustos 2005 Dosya:Paving_near_Jam.jpg|Cam Minaresi yakınındaki avlu, Ağustos 2005 </Gallery>
Fırıldak Galaksisi
Fırıldak Galaksisi (ayrıca Messier 101 veya NGC 5457 olarak da bilinir) 27 milyon ışık yılı uzaklıkta Büyük Ayı yönünde bulunan ve tam karşıdan görülen sarmal galaksi.
Pierre Méchain tarafından 27 Mart 1781 tarihinde keşfedilmiş ve Charles Messier, konumunu doğrulayarak kataloğuna eklemiştir.
28 Şubat 2006'da NASA ve ESA, Hubble Uzay Teleskopuyla bu zamana kadar olan en büyük ve detaylı Fırıldak Galaksisi fotoğraflarını yayımladı. Fotoğraf, 51 ayrı pozdan ve ayrıca yer temelli fotoğraflardan oluşmaktadır.
Keşfi
Messier 101'i keşfeden Pierre Méchain, onu, Bootes'un sol eli ile Büyük Ayı'nın 'kuyruğu' arasında, "yıldızsız, çok belirsiz ve oldukça büyük, 6 ila 7 çapında bir bulutsu" olarak tanımladı. Izgara tellerini ne zaman döşediğini ayırt etmek zordur. William Herschel 1784'te "... 7, 10 ve 20 fit odak uzaklığına sahip reflektörlerimde, çözülebilir diye adlandıracağım benekli bir bulutsu türü gösterdi; böylece mevcut teleskopumun belki de işleyeceğini umuyorum. (Oluşacaklarını düşündüğüm, görünen yıldızlar.)"
Lord Rosse, 19. yüzyılın ikinci yarısında 72 inç çapındaki Newton reflektöründe M101'i gözlemledi. Spiral yapıyı kapsamlı bir şekilde not alan ilk kişi olarak kayda geçti ve birkaç eskiz yaptı.
Modern araçlarda spiral yapıyı gözlemlemek için oldukça büyük bir araç, çok karanlık bir gökyüzü ve düşük güçlü bir göz merceği gerekir.
Yapısı ve gözlem bilgileri
M101, boyutları Samanyolu kadar olmasına karşın kütlece sadece onun 10'da biri kadardır. Gökyüzünde geniş bir yer kaplamasına karşın, sönüklüğü nedeniyle dürbünle seçmek zor olabilir. Bunun için, dürbününüzü sabit bir yere dayamalı ya da üç ayak üzerine yerleştirerek kullanırsanız, bu galaksiyi gözleyebilirsiniz.
Yoldaş galaksiler
M101'e yoldaş beş tanınmış galaksi vardır: NGC 5204, NGC 5474, NGC 5477, NGC 5585, ve Holmberg IV. M101 ve uydu galaksiler arasındaki kütleçekim etkileşimi, büyük sarmal yapısının oluşumunu tetiklemiş olabilir. M101'in kütleçekim etkisi, muhtemelen uydu galaksi olan NGC 5474'ün yapısını bozmuş olabilir. M101 ve diğer komşu galaksiler büyük ihtimalle M101 Grubu'nu oluşturmaktadır.
Süpernova
24 Ağustos 2011'de, M101'de başlangıçta PTF 11kly olarak adlandırılan bir Tip Ia süpernovası, 'SN 2011fe' keşfedildi. Süpernova, keşifte görsel büyüklüğü 17.2 idi ve zirvede 9.9 büyüklüğüne ulaştı. Bu, M101'de kaydedilen dördüncü süpernovaydı. İlki 'SN 1909A', Ocak 1909'da Max Wolf tarafından keşfedildi ve 12.1 büyüklüğe ulaştı. 'SN 1951H', Eylül 1951'de 17,5 büyüklüğe, 'SN 1970G' ise Ocak 1970'te 11,5 büyüklüğe ulaştı. 10 Şubat 2015'te, Fırıldak Gökadası'nda M101 OT2015-1 olarak bilinen parlak kırmızı bir nova keşfedildi.
Gurullar
Gurullar (Gürcüce: გურულები / Gurulebi), Gürcülerin etnik boylarından biridir. Asıl olarak Guria bölgesinde, Ozurgeti, Lançhuti ve Çohatavuri ilçelerinde yaşarlar. Gurullar, Gürcüce'nin diyalektlerinden Guria diyalektiyle konuşurlar. Guria diyalekti, Acara diyalektine önemli ölçüde benzer. Hristiyan olan ve Gürcistan’ın başka bölgelerinde de yaşayan Gurullar, karakterleri ve kültürleriyle farklılık gösterirler.
Rusya’da 1897 yılında yapılan ilk genel nüfus sayımından iki yıl önce "Rus İmparatorluğu’nda Yaşayan Halkların Alfabetik Listesi" başlığıyla bir ön çalışma yapılmış. 1895 yılında Petersburg’ta yayınlanan bu listede Rusya halklarının değişik yayınlarda yer alan ve farklı yıllara ait nüfus bilgileri derlenerek dilleri, dini inançları ve yaşadıkları bölgeyle ilgili kısa bilgiler verilmiştir. Buna göre, Gürcüler (Грузины) ve Acarlar (Аджарцы) etnik gruplarından ayrı olarak tanımlanıp sayılan Gurulların (Гурийцы) 1885 yılındaki nüfusu 76.000 kişidir.
Orhan Atasoy
İlk yıllar
1949'da İstanbul'da doğdu. Özel bir kolejde okuduktan sonra İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'ne girip heykel bölümünden mezun oldu. Daha sonra çeşitli Avrupa ülkelerini dolaşıp, müzikle ilgilenmeye başladı. 1974 yazında Orhan Önemli adıyla Moğollar grubuna gitarist olarak girdi. O sırada Cem Karaca ile çalışan Moğollar'da geçirdiği kısa süre içinde Almanya'da yayınlanmak üzere çekilen bir klipte flütüyle yer aldı. Ancak üç ay sonra Cem Karaca ve Cahit Berkay'ı farklı yaşam tarzıyla rahatsız eden Atasoy, gruptan ayrıldı. Gruptan ayrılırken, grubun geri kalanı olan Taner Öngür ve Ayzer Danga ile İsveç'e gidip grup kurma kararı aldı. Ancak bu plan işlemedi ve Atasoy, iki gün kalıp iltica talebinde bulunduğu İsveç'ten geri gönderildi. Moğollar ise yeni elemanlarla müzik kariyerlerine devam etti. Uzun süre müzikten ayrı kalan Atasoy, 1989'da Seyyal Taner'in Nanay albümü ile müziğe geri döndü. Fahir Atakoğlu, Zeynep Talu ve Istvan Leel-Össy ile Taner için şarkı yazan Atasoy, albümde gitar da çaldı. Aynı yıl Sezen Aksu'nun Sezen Aksu Söylüyor albümünde Gamsız adlı bestesi yer aldı. Motosiklet ve otomobil tutkunu Atasoy bu dönemde ralli yarışlarına da katıldı.
1990'lar
1990'lar Atasoy için sıkıntılı başladı. 1991 yılının sonlarında daha çok ralliyle uğraşan Atasoy, kokainle yakalandı ve dört ay hapiste kaldı. Daha sonra Harun Kolçak da o dönemde Atasoy'un kokain kullandığını polise verdiği bir ifadede belirtti. Kötü günleri kısa sürede geride bırakan Atasoy, müzik kariyerine geri döndü. 1992 yılında Zerrin Özer ve Melis Sökmen kendi albümlerinde Atasoy'un sözlerini yazdığı ve Ercüment Vural'ın bestelediği Gemiler adlı şarkıyı okudu.
1993'te Atasoy'un ilk solo albümü Yanmışız'ı çıktı. Albümde Fuat Güner, Kerim Çaplı, Fahir Atakoğlu, Demir Demirkan, Özkan Uğur, Taner Öngür gibi ünlü müzisyenlerle çalıştı. Bu albümde yorumladığı Gemiler şarkısı büyük ün kazandı. Umur Turagay'ın tek planla çektiği, Cem Özer, Seyyal Taner, Fatih Erkoç, Zeynep Tunuslu ve Uzay Heparı'nın da gözüktüğü Gemiler klibi MTV'de gösterilen ilk Türk klibi oldu. Beş sene sonra Teoman bu şarkıyı kendi albümünde yorumlayıp kliple destekleyince, şarkı tekrar gündeme geldi. Gemiler dışında Satırlara Sığmadın, Motor Aşkı ve Sokakların Yıldızı şarkılarına da klip çekildi. Ancak albüm genel olarak büyük satış rakamlarına ulaşmadı. Albüm sonrası Lost Ghost adlı bir grup projesini yürüten sanatçı, 1994'te Tarkan'ın Biz Nereye? şarkısına yaptığı geri vokal performansından ve Atakoğlu'nun Notalar Savaşınca şarkısında çaldığı gitardan sonra müzik piyasasından çekildi ve ABD'ye yerleşti.
2000'ler
Atasoy, ölümüne dek Washington'da artistik möble ve heykeltıraşlıkla uğraştı. Son yıllarında müziğe dönüş yaptı. 2008'de Zafer Cınbıl'ın Organic Şarkılar albümündeki Kara Sevdalı şarkısına geri vokal yaptı. Aynı yıl Kalan Müzik, Yanmışız albümünü iki yeni şarkıyla birlikte 1980 & 2001 adıyla yayınladı. Albümde yer alan Yorgunum isimli parçası ilk kez Türk dinleyicisiyle buluştu. Şarkının müzik videosu yönetmen Cenk Özakıncı tarafından çekildi. Albümde, daha önce Sezen Aksu'nun söylediği Gamsız 'ın da daha önce yayınlanmamış bir versiyonu bulunmaktaydı. Aynı yıl, iki senedir savaştığı karaciğer kanseri ve Siroz hastalığına yenik düştü. İki kez evlenen Atasoy'un Cengiz ve Melodi isimlerinde iki çocuğu vardı.
Solo albümleri
<ul><li href="Kategori:Türkçe Vikipedi ve Vikiveride resmi olmayan maddeler">Yanmışız (1993) </li></ul>
Psikolojik eşik
Psikolojik eşik, psikolojik aşama, psikolojik sınır veya psikolojik bariyer, bir konuda psikolojik nedenlerle aşılması güç olan nokta. Aslında o noktanın aşılması veya aşılmaması için herhangi bir maddi neden yoktur. Ancak insan veya insanlar o noktayı zihinlerinde büyütmektedirler. Borsada tam rakamlar (40.000, 45.000 vb.) psikolojik sınır olarak görülür. Psikolojik bariyer veya sınır aşıldığında yeni psikolojik sınırlar oluşabilir.
Günlük yaşamda da kişiler kendi zihinlerinde kurdukları bariyerler nedeniyle bir işi yapar ya da yapmazlar.
NGC 1175
NGC 1175, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Kahraman takımyıldızı yönünde bulunur. S0-a tipi bir merceksi galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1786 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Türkiye Spor Yazarları Derneği Kupası
Türkiye Spor Yazarları Derneği (TSYD) tarafından 1963 yılında düzenlenmeye başlanan ve geleneksel bir hal almış bulunan İstanbul Şubesi'nin düzenlediği "Türkiye Spor Yazarları Derneği Kupası" İstanbul'un üç büyük kulübü Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaray arasında oynandı. Bu kupaya bir kez Trabzonspor, bir kez de Beyoğluspor'un katıldıkları görüldü.
Ayrıca 5 yılda 3 kere kazanan takımlara Çalenç Kupası verilirdi. Bu kupayı 2 kez Fenerbahçe, 1 kez de Beşiktaş kazandı.
Tarihçe
Ağustos 1975'te turnuva ikinci kez dört takım arasında düzenlendi ve turnuvaya ilk kez İstanbul dışında bir takım katıldı. 1974-75 sezonunda 1. Lig'e ilk kez çıkıp, iyi bir performans gösteren Trabzonspor, turnuvaya davet edildi. Trabzonspor, oynadığı üç maçta Galatasaray'ı yenmeyi başardı. O sezonun sonunda Trabzonspor, Anadolu'dan çıkan ilk şampiyon oldu. 1976'da da aynı dörtlü formatın devam edilmesine karar verilse de İngiltere turnesine çıkan Galatasaray turnuvaya katılmadı. Galatasaray yerine, 1975-76 sezonu dördüncüsü Adanaspor turnuvaya dahil edildi. Bir sonraki sezon turnuva klasik üçlü formatına döndü ve 1999'a kadar bu şekilde devam etti.
TSYD Kupası, İstanbul dışında da farklı illerde zaman zaman sezon önceleri düzenlendi. Günümüzde Ankara şubesinin düzenlediği turnuva devam etmektedir.
İzmir
1965 - 2021 yılları arasında TSYD İzmir Kupası (2011'den itibaren "TSYD Ege Kupası") toplam 47 kez düzenlenmiştir. Organizasyon, 1966, 1974, 2005, 2007, 2010, 2015, 2016, 2017, 2020 ve 2021 yıllarında çeşitli nedenlerle gerçekleştirilmemiştir.
Shamrock Rovers FC
Shamrock Rovers Football Club (İrlandaca: Cumann Peile Ruagairí na Seamróige) İrlanda'nın Dublin şehrinde kurulan futbol kulübü. League of Ireland'da mücadele etmekle birlikte İrlanda futbol tarihinin en başarılı takımı konumundadır. İrlanda Ligi'ni 17, FAI Cup'ı 24 kere şampiyon tamamlayan kulüp, bu alanlardaki rekoru elinde tutmaktadır.
1960'lı yıllarda 6 FAI Kupası şampiyonluğu yaşayan kulüp, 1967'de ABD'de kurulan Birleşik Futbol Federasyonu'nun da kurucu kulüpleri arasında yer aldı. Yaklaşık 20 yılın ardından 1983-84 sezonunda kazanılan lig şampiyonluğundan itibaren 4 sezon üst üste şampiyon olarak, liginde bunu başaran ilk ve tek takım oldu. 2005'te düştüğü 1.lig'de 2006 şampiyonu olarak İrlanda Premier Ligi'ne ertesi sezon geri dönmeyi başarmıştır.
Avrupa kupalarında yaptığı 66 maçta 14 galibiyet 41 mağlubiyet almıştır. Bunlardan 1982-83 sezonu UEFA Kupası 1. Tur rövanş maçında evinde ağırladığı İzlanda ekibi Fram karşısında aldığı 4-0'lık sonuç en farklı galibiyeti, 1994-95 sezonu UEFA Kupası Ön Eleme Turu ilk maçında konuk olduğu Gornik Zabrze karşısında aldığı 7-0'lık sonuç ise en farklı mağlubiyeti olmuştur.
Son olarak 2011-12 sezonunda Avrupa kupalarında mücadele etmiştir. UEFA Şampiyonlar Ligi 2. Ön Eleme Turu'nda Estonya ekibi Flora'yı geçmiş ancak sonraki turda Danimarka'nın FC København ekibine elenerek yoluna UEFA Avrupa Ligi'nde devam etmiştir. Partizan ile eşleştiği UEFA Avrupa Ligi Play-Off turunu uzatmalarda gelen penaltı golüyle geçerek PAOK, Rubin ve Tottenham Hotspur'la birlikte A Grubu'nda yer almıştır. Avrupa'da en başarılı sezonunu geçiren Rovers, grupta 19 gol yiyip ve 4 gol atarak puan alamadan turnuvaya veda etmiştir.
Kadro
2021 itibarıyla
Odlezly Gölü
Odlezly Gölü (Çekçe: Odlezelské jezero, bazen Mladotické- or Potvorovské-) Çekya'da bulunan en genç oluşumlu göldür. Gölün bulunduğu çevre bugün koruma altında tutulmaktadır. Göl, adını yakınında bulunan Odlezly adında bir köyden alır.
Yüzölçümü 4,5 hektar olan göl, deniz seviyesinden 413 metre yüksektedir. En geniş yeri 100 metre, en uzun yeri 500 metredir. Göl ve gölün çevresi Çek Hükûmeti tarafından koruma altına alınmıştır.
Drowned in Sound
Drowned in Sound (bazen DiS olarak kullanılır), müzikle ilgili paylaşımlarda bulunan Birleşik Krallık merkezli çevrimiçi dergi.
Floransa İsyanı
Floransa İsyanı, 1343 yılında Floransa'da çıkmış ekono-politik halk isyanı.
Floransa'da seçimle yönetime gelen Gualtieri di Brienne (VI. Walter)'ın ağır vergilendirme sistemi halkın hoşnutsuzluğuna sebep oldu. Halkın yaptığı darbe planlarından haberdar edilen lord, Toskana, Bologna gibi yerlerden gelen destekler sayesinde komploculardan 300 kişiyi yakalattı ve idam kararı verdi. Halk ise bu idamları engellemek için isyan başlattı. İsyancılar karşısında lordun destek birlikleri kendisini terk edince lord, sarayda hapis kaldı ve reform yapmayı kabul etti.
Reform kararı alınmasına rağmen öfkesi dinmeyen halk büyük bir saldırıya geçti ve binlerce lord destekçisi katledildi. Lord şehri terk etti ve Floransa'da yeni bir demokratik cumhuriyet ilan edildi.
Kıyıcak, Edremit
Kıyıcak, Van ilinin Edremit ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Mahallenin adı Su vatanı anlamına gelen bir Ermenice kelimeden türemiştir. Eski ismi Suvartan olan mahallenin yeni ismi Kıyıcak Mahallesi olmuştur.
Coğrafya
Van iline 23 km, Edremit ilçesine 5 km uzaklıktadır.
Asterias rubens
Asterias rubens, Asteriidae familyasından bir denizyıldızı türüdür. Atlantik Okyanusu'nun kuzeydoğusunda yaygın olarak bulunur. Beş kolludur ve ortalama 10 ila 30 cm arasında çapa sahiptir. Genellikle turuncu ve kahverengidir ancak mor renklileride görülür. Derinsularda yaşayanlar daha soluk renklidir.
Fredonia İsyanı
Fredonia İsyanı, 1826-1827 yılları arasında Meksika'da çıkmış bağımsızlık ayaklanması.
1821 yılında İspanya, Teksas'ı Amerikalı yerleşimcilere açtı ve bağımsızlığına yeni kavuşan Meksika hükûmetinin politikası burada da uygulandı. Bir Amerikalı olan Hayden Edwards, Meksika'dan imtiyaz alınca yaklaşık 200 Amerikalıyı Nacogdoches yakınlarına yerleştirdi. Buraya resmi olarak sahip olmasalar da, bu topraklar üzerinde hak iddia etmeye başladılar. Son derece gergin bir zamanda başlayan bu tartışma, Meksika hükûmetinin Edwards'a baskı uygulamasına ve sınır dışı etmesine sebep oldu. Edwards destekçileri daha sonra söz konusu bölgede bir isyan başlattılar ve birkaç Cherokee kızılderilisi ile birleşen isyancılar Meksika'da "Fredonia Cumhuriyeti" ilan ettiler. Bunun üzerine Meksika üzerlerine ordu gönderdi ve Ocak 1827 yılında mağlup edildiler.
Özlüce, Yozgat
Özlüce, Yozgat ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı 1907 yılı kayıtlarında Şeyhler ya da Siyah olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Yozgat il merkezine 45 km uzaklıktadır.
Late Show with David Letterman
Late Show with David Letterman, CBS kanalında yayınlanan David Letterman tarafından sunulan bir gece programı. İlk kez 30 Ağustos 1993'te yayımlandı ve CBS Late Show serisinin ilk halkasını oluşturdu.
160. Özel Harekât Havacılık Alayı (Hava İndirme)
160. Özel Harekât Havacılık Alayı (Hava İndirme) (İngilizce: 160th Special Operations Aviation Regiment (Airborne)) veya takma adıyla Gece Takipçileri (İngilizce: Night Stalkers), Amerika Birleşik Devletleri Kara Kuvvetlerine bağlı olan ve özel harekât kuvvetlerine hava desteği sağlayan özel harekât kuvveti. Saldırma, çatışma ve keşif görevleri yapan alay, genelde geceleri faaliyet göstermektedir. 16 Ekim 1981'de oluşturulan alayın merkezi Amerika Birleşik Devletleri'nin Kentucky eyaletindeki Fort Campbell'da yer almaktadır.
Ovidius
Publius Ovidius Naso (20 Mart MÖ 43, Sulmona - MS 17, Constanţa (bugün Köstence)) Romalı şair. Genelde aşk, terkedilmiş kadınlar ve mitolojik temalı şiirler yazan Naso, Publius Vergilius Maro ve Horatius ile beraber, Latin edebiyatının üç kanonik şairinden biriydi. Genelde hüzün beyitlerinin en büyük hocası olarak kabul ediliyordu. Şiirleri, orta çağ'ın sonuna kadar Avrupa sanatı ve edebiyatını önemli ölçüde etkilemiştir.
Aynı zamanda İstanbul'daki ünlü Kız Kulesi hakkında bir efsaneye sahiptir. Hero ile Leandros adlı iki gencin hüzünlü aşkını anlatan hikâyenin mekanı Türkiye'deki Kız Kulesi'dir.
En ünlü yapıtı, dünyanın oluşumunu ve yaratımını anlattığı 15 kitaptan oluşan Metamorfozlardır. Metamorfoz'un 6. cildinde Trakya kralı Tereus ile ilgili efsane anlatılır. Aşk Sanatı adlı eserinde ise genç Romalı erkeklere, kadınlara nasıl yaklaşmaları gerektiğine dair şiirsel bir dille ve çoğu zaman Roma mitolojisi'nden örneklerle öğütler verir.
Hayatı
Ovidius, diğer Romalı şairlere göre kendi hayatından daha çok bahseder. Biyografisi hakkındaki bilgiler genellikle şiirlerinden elde edilir, özellikle Tristia adlı eserinde kendi hayatına dair uzun bir otobiyografik içerik bulunur.
Ovidius, Roma'nın doğusundaki bir Apenin vadisinde bulunan Sulmo şehrinde, equites sınıfına mensup önemli bir ailenin çocuğu olarak 20 Mart MÖ 43'te doğmuştur. Kardeşiyle birlikte Roma'da ünlü Arellius Fuscus ve Porcius Latro tarafından eğitim görmüştür. Babası onun hukuk konuşma sanatını çalışmasını istemiştir. Kardeşinin 20 yaşında ölmesinden sonra, kanunlara karşı çıkmış ve Atina'dan Anadolu'ya birçok yerleri dolaşmış ve babasının hiç de onaylamadığı bir şekilde şiire yönelmiştir.
Edebiyat hayatının ilk 25 yılında elegia vezniyle erotik şiirler yazdı. Bu ilk çalışmalarının kronolojisi hakkında kesin bilgi olmamakla birlikte, uzmanlar tahminî sıralamalar yapmışlardır. İlk gerçek anlamda eseri olarak Heroides olarak gösterilir. Mitolojik kahramanların olmayan aşıklarına mektuplarından oluşan bu eserin MÖ 19'da yazıldığı tahmin edilmektedir. Amores'in beş ciltlik ilk yayınının MÖ 16-15'te gerçekleştiği düşünülür. Bununla birlikte, bu kitabın günümüze sadece MÖ 8-3 yıllarında yayımlandığı düşünülen üç ciltlik kısaltılmış hâli ulaşabilmiştir.
İlk eserlerinden sonra çok popüler olmuş fakat Augustus tarafından MS 8'de sürgüne gönderilmiştir.
30 yaşına geldiğinde 3 kere evlenmiş, 2 kere boşanmış birisiydi; fakat sadece bir kızı vardı.
Edebi üslubu
Ovidius'a dair edebiyat tarihçisi L.P. Wilkinson'ın genel değerlendirmesi şu şekilde aktarılmıştır:
Köklü, Edremit
Köklü, Van ilinin Edremit ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Van iline 22 km, Edremit ilçesine 40 km uzaklıktadır.
Keski
Keski, odun taş ve metal malzemelere şekil vermeye yarayan ve oymacılıkta, ahşap işlerinde, mobilya sektöründe kullanılan bir tür gereçtir.
Giovanni da Verrazzano
Giovanni da Verrazzano (bazen "Verrazano" olarak telaffuz edilir) (d. 1485, Floransa, İtalya – ö. 1528), İtalyan kâşif. Fransa kralı I. Fransuva'nın hizmetinde Kuzey Amerika'yı keşfetti.
1524'te Kuzey Amerika'nın Güney Karolina ile Newfoundland ve Labrador arasındaki Atlantik kıyılarını keşfeden ilk Avrupalı oldu. Son yolculuğuna 1528'de baharında yola çıktığı iki veya üç gemiden oluşan filo, Florida'dan Bahamalar'a, son olarak Küçük Antiller'e yelken açtı. Guadeloupe yakınlarında demir attılar, ancak gemileri karaya oturdu. Orada yakalanarak yamyam yerlilerin saldırısına uğradı.
Aytekin Akkaya
Aytekin Akkaya (1 Ocak 1946, Erzurum), Türk oyuncu, senaryo yazarı, yönetmendir.
Hayatı
1964 yılında Erzurum'da çekilen bir filmin başrol oyuncusu yapımcı firmayla anlaşamayıp daha işin başında seti terk edince, yönetmen tarafından keşfedildi ve art arda iki filmde önemli roller üstlendi. Aktörlüğünü ilerletmek için İstanbul'a geldi. İngiliz yönetmen Peter Collinson'un 1969 yılında büyük bölümünü Türkiye'de çektiği Paralı Askerler filminin Şan Tiyatrosu'ndaki yardımcı oyuncu seçmelerine katıldı ve başarılı oldu. Charles Bronson ve Tony Curtis ile birlikte Ürgüp'ten başlayıp İstanbul'da sonlanan yaklaşık dört aylık bir çekim tecrübesi yaşayan Aytekin Akkaya bu filmde Bronson ve Curtis'in fedailerinden birini oynadı. Aynı yıl Malkoçoğlu Cem Sultan filminde oynadı. Asıl ününe Cüneyt Arkın ile birlikte oynadıkları Dünyayı Kurtaran Adam filmiyle kavuştu. 1983 yılında İtalyan yapımı “Yor” ve “İlahların Hazinesi” adlı iki yabancı filmde de görev alan Aytekin Akkaya'ya İngilizce öğrenmesi şartıyla ünlü yönetmen Anthony M. Dawson'dan Hollywood filmlerinde oynama teklifi geldi. Yeteri kadar İngilizce öğrenemediği için bu teklifi kabul edemedi. Oyunculuk dışında senaryo yazarlığı ve yönetmenlikte yapmıştır.
== Filmografisi ==
NGC 1177
NGC 1177, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Kahraman takımyıldızı yönünde bulunur. S tipi bir sarmal galaksidir. İngiliz astronom Lawrence Parsons tarafından 1874 yılında 182,88 cm (72 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Fries İsyanı
Fries İsyanı. 1799 yılında ABD'de çıkmış sosyo-ekonomik ayaklanma.
Temmuz 1798'de ABD kongresi, Fransa ile girilebilecek olası bir savaş için para toplamak amacıyla, özel bir vergi kanunu yayınladı. Bucks, Montgomery, Northampon gibi ilçelerde Pensilvanyalı çiftçiler, önemli bir seyahat mezatçısı olan John Fries önderliğinde, Şubat 1799 da vergi memurlarına karşı silahlı bir direniş başlattılar. Bucks ilçesindeki kadınlar vergi memurlarının üzerine kızgın su döktüler. Resmi görevliler, daha sonra Bethelem'de yakalanan ve iki kez hainlikle suçlu bulınan Fries komutasındaki isyancılar tarafından bölgeden uzaklaştırıldılar.
İsyan sonunda, Fries suçlu bulundu ve idam kararı verildi. Fakat daha sonra Başkan John Adams tarafından affedildi.
Uçalı (il)
Uçalı ili veya Uçalı ilçesi Başkurdistannin 54 idari biriminden biridir. Yönetim merkezi Uçalıdir.
Coğrafya
Bölge alanı — 4549 km². Yüzölçümü bakımından Başkurdistan'ın dördüncü büyük ilidir. İl Asya ile Avrupa'nın birleştiği bölgedir.
Nüfus
1 Ocak 2009 nüfus sayımına göre bölge nüfusu 71 963 kişidir. 2010 Rusya nüfus sayımına göre etnik yapı: Başkurtlar % 64.3, Tatarlar % 15.9, Ruslar % 18.2.
I. Carol
I. Carol, tam adı Hohenzollern-Sigmaringen Prensi Karl Eitel Friedrich (Sigmaringen, 20 Nisan 1839 - Sinaia, Romanya 27 Ekim/10 Ekim (Eski ve yeni tarihlemeye göre) 1914), Romanya prensi (1866-1881), daha sonra Romanya'nın ilk kralı (1881-1914).Uzun yönetimi sırasında askeri ve ekonomik alanlarda Batı'yı örnek alan önemli gelişmeler sağlamakla birlikte, büyük ölçüde kırsal özellikler taşıyan ülkenin temel sorunlarını çözmekte başarısız kalmıştır.
İlk yılları
Köken olarak bir Alman prensi olan Carol, Prens Hohenzollern-Sigmaringenli Karl'ın ikinci oğludur.Dresden ve Bonn'da öğrenim gördükten sonra, Danimarka'ya karşı yapılan Düklükler Savaşı'na (1864) Prusya subayı olarak katıldı. Romanya prensi Alexandru Cuza'nın Şubat 1866'da tahttan indirilmesinden sonra, kuzeni olan Fransa imparatoru III. Napolyon'un üstü kapalı desteğiyle, Romanya tahtına aday gösterildi. Nisan 1866'da yapılan Plebisitle prens oldu. Romanya prensi seçildikten sonra, Osmanlı Devleti'nin karşı çıkmasına, Avusturya ve Rusya'nın ise çekimser bir tavır almalarına karşın, III. Napolyon'un desteğiyle tahtı ele geçirdi.
Hükümdarlığı
Temmuz 1866 Anayasası ile kendisine önemli yetkiler sağladı. Reform yapmak istediyse de aristokrasinin feodal ayrıcalıklarının yarattığı engelle karşılaştı. Alman yanlısı tutumundan dolayı 1870-1871 Fransız-Alman Savaşı sırasında gözden düştü.1871'de çıkan yerel bir ayaklanmada, tahttan çekilmenin eşiğine geldi. 1877'de Rusya, Osmanlı Devleti'ne savaş açınca prens Carol çarla ittifak yaptı, 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı'nda, Plevne'deki çarpışmada ordunun başında yer alarak halkın sevgisini yeniden kazandı. 9 Mayıs 1877'de Osmanlı İmparatorluğu'na karşı bağımsızlığını ilan etti.Ayastefanos Antlaşması (3 Mart 1878) ile Romanya'nın bağımsızlığı ve egemenliği tanındı; ancak, Berlin Kongresi (Haziran-Temmuz 1878), çar II. Aleksandr'ın baskısıyla, Carol'u, Dobruca karşılığında (Rusya'nın ele geçirdiği) Güney Besarabya'yı vermek zorunda bıraktı. Carol, 22 Mayıs 1881'de krallık tacını giydi.
Çarın Berlin'deki tutumunu affetmedi, 1883'te Almanya ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ile gizli antlaşmalar yaptı. Bununla birlikte, I. Dünya Savaşı'nın başında (1914) Romanya, 1883 anlaşmalarına ve kralın isteğine karşın tarafsız kaldı.Tüm umutlarını yitiren Carol, iki ay sonra öldü.
Carmen Sylva takma adıyla şair olarak ün kazanan Prenses Wiedli Elisabeth ile 1869'da yaptığı evlilikten hayatta kalan çocuğu olmadığı için, tahta varis olmak üzere, yeğeni Hohenzollernli Ferdinand'ı evlat edindi.
Kentlerdeki sanayi ve finans çevrelerinin gelişmesine önem veren I. Carol bunda büyük ölçüde başarılı oldu. Ayrıca ülkede silahlı kuvvetleri kurup geliştirdi. Kırsal kesimdeki sorunlara aynı ilgiyi gösterememesi, özellikle de köylülerin toprak gereksinimini karşılayamaması, yaklaşık 10 bin kişinin hayatına mal olan kanlı bir köylü ayaklanmasına (1907) yol açtı. Devlet yönetimine saygın ve kararlı bir yapı kazandırdıysa da, siyasi partilere karşı fırsatçı yaklaşımı ülke yönetimindeki bazı olumsuz özelliklerin sürüp gitmesine neden oldu.
Altay Cumhuriyeti
Altay Cumhuriyeti (Rusça: Респу́блика Алта́й / Respublika Altay; Altay Türkçesi: Алтай Республика / Altay Respublika), Rusya'nın en güneyinde yer alan, federasyona bağlı bir özerk cumhuriyet.
Orta Asya'da Asya kıtasının coğrafî merkezinin hemen kuzeyinde ve Güney Sibirya'da yer almaktadır. Batı'da Kazakistan, kuzeyde Rusya, doğuda Tuva ve Hakas Cumhuriyetleri, güneyde Moğolistan, Doğu Türkistan ve Kazakistan ile komşudur.
Devlet Başkanı Olek Horohordin, Devlet Meclisi'nin (El Kurultay'ın) başkanı German Çepkin'dir.
Altay Cumhuriyeti 2003'ten beri TÜRKSOY (Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı) gözlemci üyesidir.
Nüfus
Son nüfus istatistiklerine göre Altay Cumhuriyetinin toplam nüfusu 213 703 kişidir (2015).