cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reuleaux üçgeni
Diğer ölçüler
Bu yarıçapların toplamı Reuleaux üçgeninin genişliğine eşittir. Daha genel olarak, sabit genişliğe sahip her eğri için, en büyük iç teğet çember ve en küçük çevrel çember eş merkezlidir ve yarıçaplarının toplamı eğrinin sabit genişliğine eşittir.
Reuleaux üçgeninin düzlemdeki en ideal sıkıştırma yoğunluğu kanıtlanmamıştır, ancak aşağıdaki gibi olduğu tahmin edilmektedir:
bu da, şekiller için olası bir çift kafes sıkıştırmanın yoğunluğudur. Sıkıştırma yoğunluğunun kanıtlanmış en iyi üst sınırı yaklaşık 0,947275'tir. Reuleaux üçgenlerinin sabit genişliğe sahip herhangi bir eğri içinde en yüksek sıkıştırma yoğunluğuna sahip olduğu varsayılmış ancak kanıtlanmamıştır.
Kare içinde dönme
Sabit genişlikte herhangi bir eğri, kare içinde bir rotor oluşturabilir; kare içinde kalırken ve her zaman karenin dört kenarına dokunarak tam bir dönüş gerçekleştirebilen bir şekildir. Bununla birlikte, Reuleaux üçgeni, mümkün olan minimum alana sahip rotordur. Dönerken ekseni tek bir noktada sabit kalmaz, bunun yerine dört elips parçasının oluşturduğu bir eğri izler. 120° açıları nedeniyle dönen Reuleaux üçgeni, karenin köşelerinde daha keskin açıların yakınında bazı noktalara ulaşamaz, bunun yerine yine eliptik yaylardan oluşan hafif yuvarlatılmış köşeli bir şekli kaplar.
Bu dönüş sırasında herhangi bir noktada, Reuleaux üçgeninin iki köşesi karenin iki bitişik kenarına temas ederken, üçgenin üçüncü köşesi karenin zıt tepe noktasına yakın bir eğri çizer. Dönen Reuleaux üçgeninin izlediği şekil, karenin yaklaşık% 98,77'sini kaplar.
Bir karşı örnek olarak
Reuleaux'nun Reuleaux üçgenini incelemeye yönelik orijinal motivasyonu, bir karşı örnek olarak, üç tek noktalı bağlantının düzlemsel bir nesneyi tek bir konuma sabitlemek için yeterli olmayabileceğini gösteriyordu. Reuleaux üçgenlerinin ve sabit genişliğe sahip diğer eğrilerin varlığı, çap ölçümlerinin tek başına bir nesnenin çembersel bir kesite sahip olduğunu doğrulayamayacağını göstermektedir.
Kirişler karesi problemi ile bağlantılı olarak, Reuleaux üçgeninin, düzgün altıgen dışında, dört kenardan daha fazla düzgün çokgenin kirişler çokgeni olamayacağı sabit genişlikte bir şekil örneği sağladığını gözlemledi ve bu şekle, sabit genişliğini koruyan ancak aynı zamanda düzgün altıgenlerin kirişler çokgeni olmasını engelleyen  küçük bir değişiklik yaptı. Kesiti ile aynı şekle sahip bir silindiri kullanarak bu sonucu üç boyuta genelleştirdi.
Köşelere ulaşmak
Bir kare içinde dönebilme özelliğine bağlı olarak, çeşitli makine türleri Reuleaux üçgeni şeklini alır.
Yuvarlanan silindirler
Reuleaux üçgeninin başka bir uygulama sınıfı, Reuleaux üçgen kesitine sahip silindirik nesneleri içerir. Daha geleneksel yuvarlak veya altıgen variller yerine bu şekilde birkaç kurşun kalem üretilmiştir. Genellikle daha rahat oldukları veya doğru tutuşu teşvik ettikleri ve masalardan yuvarlanma olasılıkları daha düşük olduğu (ağırlık merkezi dönen bir altıgenden daha fazla yukarı ve aşağı hareket ettiği için) şeklinde tanıtılırlar.
Bir Reuleaux üçgeni (diğer tüm sabit genişlikli eğrilerle birlikte) yuvarlanabilir, ancak sabit bir dönme merkezi etrafında dönmediği için zayıf bir tekerlek oluşturur. Reuleaux üçgen kesitine sahip silindirlerin üstündeki bir nesne düzgün ve düz bir şekilde yuvarlanır, ancak Reuleaux üçgen tekerleklerine takılan bir aks, devir başına üç kez yukarı ve aşağı seker. Bu kavram, Poul Anderson tarafından "Üç Köşeli Tekerlek (The Three-Cornered Wheel)" adlı kısa bir bilimkurgu öyküsünde kullanıldı. Yüzer akslara sahip bir bisiklet ve Reuleaux üçgeni şeklindeki tekerleğinin kenarıyla desteklenen bir çerçeve, 2009 yılında aynı şekle sahip kalemlerden ilham alan Çinli mucit Guan Baihua tarafından yapıldı ve gösterildi.
Mekanizma tasarımı
Reuleaux üçgeninin başka bir uygulama sınıfı, onun sabit bir eksen etrafında dönüşünü ileri geri harekete (öteleme hareketine) dönüştürebilen mekanik bağlantının bir parçası olarak kullanmayı içerir. Bu mekanizmalar Franz Reuleaux tarafından incelenmiştir. Gustav Voigt şirketinin yardımıyla Reuleaux, birçoğu Reuleaux üçgenini içeren yaklaşık 800 model mekanizma inşa etti. Reuleaux bu modelleri, hareketlerinin öncü bilimsel araştırmalarında kullandı. Reuleaux–Voigt modellerinin çoğu kaybolmuş olsa da, 9'u Reuleaux üçgenine dayalı olmak üzere 219'u Cornell Üniversitesi'nde toplandı. Bununla birlikte, mekanizma tasarımında Reuleaux üçgenlerinin kullanılması Reuleaux'nun çalışmasından önce gelir; Örneğin, bazı buhar motorları kam bir Reuleaux üçgeni şeklinde 1830 gibi erken bir zamanda vardı.
Bu ilkenin bir uygulaması, bir film projektöründe ortaya çıkar. Bu uygulamada, filmi sarsıntılı, kademeli bir hareketle ilerletmek gerekir, burada her film karesi projektör merceğinin önünde saniyenin bir kısmı için durur ve ardından çok daha hızlı bir şekilde bir sonraki çerçeveye geçer. Bu, bir Reuleaux üçgeninin bir kare içindeki dönüşünün, filmi hızla her yeni kareye çeken ve ardından çerçeve yansıtılırken filmin hareketini duraklatan bir aktüatör için bir hareket modeli oluşturmak amacıyla kullanıldığı bir mekanizma ile yapılabilir.
Wankel motorunun rotoru, genellikle bir Reuleaux üçgeni örneği olarak gösterilen eğrisel bir üçgen şeklindedir. Bununla birlikte, kıvrımlı kenarları bir Reuleaux üçgeninden biraz daha düzdür ve bu nedenle sabit genişliğe sahip değildir.
Mimari
Gotik mimaride, 13. yüzyılın sonlarından veya 14. yüzyılın başlarından başlayarak, Reuleaux üçgeni pencereler, pencere oyma ve diğer mimari süslemelerde sıklıkla kullanılan eğrisel biçimlerden biri haline geldi. Örneğin, İngiliz Gotik mimarisinde bu şekil, hem 1250–1290 geometrik üslubu hem de 1290–1350 eğrisel üslupla devam eden süslü dönemle ilişkilendirilmiştir. Milano Katedrali'nin bazı pencerelerinde de görülür. Bu bağlamda, şekil daha çok küresel üçgendir, ancak küresel üçgenin daha genel matematiksel anlamı bir kürenin yüzeyindeki bir üçgendir (aynı zamanda mimaride yaygın olarak kullanılan pandantif bir şekil). Gotik kilise mimarisinde kullanımda, Reuleaux üçgenin üç köşeli şekli, hem teslisin bir sembolü, ve hem de "çember şeklinde karşı bir hareket" olarak görülebilir.
Reuleaux üçgeni diğer mimari tarzlarda da kullanılmıştır. Örneğin Leonardo da Vinci, bu şekli bir sur planı olarak çizmiştir. Reuleaux üçgeni şeklindeki bir kat planı kullandığı iddia edilen modern binalar arasında MIT Kresge Oditoryumu, Kölntriangle, Donauturm, Torre de Collserola ve Mercedes-Benz Müzesi bulunmaktadır. Ancak çoğu durumda bunlar, Reuleaux üçgeninden farklı geometriye sahip, yalnızca yuvarlak üçgenlerdir.
Harita yapımı
Reuleaux üçgeninin bir başka erken uygulaması, yaklaşık 1514 tarihli olan da Vinci'nin dünya haritasıdır, dünyanın küresel yüzeyinin her biri bir Reuleaux üçgeni şeklinde düzleştirilmiş sekiz oktana bölündüğü bir dünya haritasıydı.
Reuleaux üçgenine dayanan benzer haritalar 1551'de Oronce Finé ve 1580'de John Dee tarafından yayınlanmıştır.
Diğer nesneler
Reuleaux üçgeni, bir yangın musluğu vanası somununun enine kesiti için şekil olarak kullanılmıştır. Bu şeklin sabit genişliği, standart paralel çeneli anahtarlar kullanılarak yangın musluğunun açılmasını zorlaştırır; bunun yerine özel şekilli bir anahtar gereklidir. Bu özellik, yangın musluklarının (özel anahtarı olan) itfaiyeciler tarafından açılmasına izin verir, ancak musluğu diğer faaliyetler için su kaynağı olarak kullanmaya çalışan diğer kişiler tarafından açılamaz.
bir önerisini takiben, Hawaii'deki Mauna Kea'da bir radyo dalgası astronomik gözlemevi olan Submilimeter Dizisinin antenleri, iç içe geçmiş dört Reuleaux üçgeni üzerinde düzenlenmiştir. Anteni sabit genişlikte bir eğri üzerine yerleştirmek, gözlemevinin tüm yönlerde aynı uzaysal çözünürlüğe sahip olmasına neden olur ve dairesel bir gözlem ışını sağlar. Sabit genişliğe sahip en asimetrik eğri olan Reuleaux üçgeni, diziden gelen sinyalin Fourier dönüşümü için düzlemin en düzgün kapsamına götürür. Antenler, her bir gözlemin istenen açısal çözünürlüğüne göre farklı gözlemler için bir Reuleaux üçgeninden diğerine hareket ettirilebilir. Antenlerin bu Reuleaux üçgenleri üzerindeki hassas yerleşimi bir sinir ağı kullanılarak en ideal hale getirildi. Bazı yerlerde, inşa edilen gözlemevi, tercih edilen Reuleaux üçgen şeklinden ayrılıyor çünkü bu şekil verilen alan içinde mümkün değildi.
İşaretler ve logolar
Birçok işaret ve kurumsal logo için kullanılan kalkan şekillerinde yuvarlak üçgenler bulunur. Ancak, bunlardan sadece bazıları Reuleaux üçgenleridir.
Avrupa, Kuzey Amerika ve Afrika'da büyük operasyonları yapan Belçikalı bir petrol şirketi olan Petrofina'nın (Fina) kurumsal logosu, 1950'den Petrofina'nın 2000'de Total SA ile birleşmesine kadar Fina adıyla bir Reuleaux üçgeni kullandı. Bavyera Brewery'nin güneyi gösteren pusulası olan Reuleaux üçgeninde çerçevelenen bir diğer kurumsal logo, SAN 2010 Yılın Reklamvereni ödülünü kazanan tasarım şirketi Total Identity tarafından yapılan bir makyajın parçasıydı. Reuleaux üçgeni, Colorado Maden Okulu'nun logosunda da kullanılmıştır.
Amerika Birleşik Devletleri'nde, Ulusal Yollar Sistemi (National Trails System) ve Amerika Birleşik Devletleri Bisiklet Güzergâh Sistemi (United States Bicycle Route System) yolları tabelada Reuleaux üçgenleriyle işaretler.
Doğada
Plateau yasalarına göre, iki boyutlu sabun köpüğü kümelerindeki dairesel yaylar, bir Reuleaux üçgeninin köşelerinde bulunan aynı açı ile 120°'lik açılarda buluşur. Bu gerçeğe dayanarak, baloncukların bir kısmının bir Reuleaux üçgeni şeklini aldığı kümeler oluşturmak mümkündür.
Şekil ilk olarak 2014 yılında Reuleaux üçgen diskleri olarak kristal formda izole edildi. Reuleaux üçgen şeklindeki temel bizmut nitrat diskleri, 2,3-bis (2-piridil) pirazin varlığında bir etanol-su sisteminde bizmut nitratın hidrolizi ve çökelmesinden oluşturulmuştur.
Genellemeler
Reuleaux üçgeninden sabit bir mesafede noktaların konumu olarak, keskin köşelerden daha düzgün, sabit genişlikte üçgen eğriler elde edilebilir. Reuleaux üçgeninin diğer genellemeleri arasında üç boyutlu yüzeyler, üçten fazla kenarı olan sabit genişliğe sahip eğriler ve genişlik, çap ve yarıçap arasındaki eşitsizliğin en uç örneklerini sunan Yanmouti kümeleri bulunur.
Reuleaux çokgenleri
Reuleaux üçgeni, sabit yarıçaplı dairesel yaylardan oluşan sabit genişlikte bir eğri olan bir Reuleaux çokgeni oluşturan tek sayıda kenara sahip düzgün veya düzgün olmayan çokgenlere genelleştirilebilir. Bu şekillerin sabit genişliği, bozuk parayla çalışan makinelerde kullanılabilecek madeni para olarak kullanılmalarına izin verir. Genel dolaşımda bu tür madeni paraların genellikle üçten fazla kenarı olmasına rağmen, bir Reuleaux üçgeni Bermuda'da bir hatıra parası için kullanılmıştır.
Benzer yöntemler, genişliği belirli bir çokgenin çapına eşit olan sabit genişlikte bir eğri içine rastgele bir basit çokgeni dahil etmek için kullanılabilir. Elde edilen şekil dairesel yaylardan oluşur (en fazla çokgenin kenarları kadar), doğrusal zamanda algoritmik olarak oluşturulabilir, pergel ve cetvel ile çizilebilir. Reuleaux çokgenlerinin hepsinde tek sayıda dairesel yay kenarı olmasına rağmen, değişen yarıçaplara sahip çift sayıda dairesel yay kenarı olan sabit genişlikte şekiller oluşturmak da mümkündür.
Yanmouti kümeleri
Yanmouti kümeleri, bir eşkenar üçgenin üç dairesel yay ile birlikte dışbükey örtü (zarf) olarak tanımlanır, üçgenin köşelerinde ortalanır ve üçgenin kenar uzunluğuna en fazla eşit olan eş yarıçaplarla üçgenle aynı açıyı kapsar. Böylece, yarıçap yeterince küçük olduğunda, bu kümeler, eşkenar üçgenin kendisine dejenere olur, ancak yarıçap mümkün olduğunca büyük olduğunda karşılık gelen Reuleaux üçgenine eşittirler. Genişliği w, çapı d ve yarıçapı r (şeklin içerdiği olası en büyük dairenin yarıçapı) olan her şekil aşağıdaki eşitsizliği sağlar:
ve bu eşitsizlik, artık iyileştirilemeyeceğini gösteren Yanmouti kümeleri için bir eşitlik haline gelir.
İlgili şekiller
Üç kümeli bir Venn diyagramının üst üste binen üç çember olarak klasik sunumunda, merkezi bölge (üç kümenin tümüne ait öğeleri temsil eder) bir Reuleaux üçgeni şeklini alır. Aynı üç çember, Borromean halkalarının standart çizimlerinden birini, ancak geometrik çemberler olarak gerçekleştirilemeyen karşılıklı bağlantılı üç halkayı oluşturur. Aynı çemberlerin bu parçaları, ortasında yine bir Reuleaux üçgeni bulunan, üst üste binen üç yarım daire şeklindeki (her ikisi bir vesica piscis sembolü oluşturur) Triquetra'yı oluşturmak için kullanılır; Venn şemasının üç çemberi Borromean halkalarını oluşturmak için iç içe geçirilebildiği gibi, triquetranın üç dairesel yayı da bir yonca düğümü oluşturmak için iç içe geçirilebilir.
Dairesel üçgenler, Reuleaux üçgeni ve diğer şekiller de dahil olmak üzere dairesel yay kenarlı üçgenlerdir. Deltoid eğrisi, eğrisel üçgenin başka bir türüdür, ancak eşkenar üçgenin her iki tarafını değiştiren eğrilerin dışbükey değil içbükey olduğu bir eğridir. Dairesel yaylardan oluşmaz, ancak bir çemberin diğerinin üç katı yarıçap içinde yuvarlanmasıyla oluşturulabilir. Üç eğimli kenarı olan diğer düzlemsel şekiller arasında, eş doğrusal uç noktalara sahip üç yarım daireden oluşan arbelos ve Bézier üçgeni bulunur.
Reuleaux üçgeni, 120° açılı bir küresel üçgenin uyumlu görüntüsü olarak da yorumlanabilir. Bu küresel üçgen, (3/2, 3/2, 3/2 parametreli) Schwarz üçgenlerinden biridir, bir kürenin yüzeyinde yansıma yoluyla kaplayabilen büyük çember yaylarıyla sınırlanmış üçgenlerdir.
Peter Andreas Blix
Peter Andreas Blix (4 Kasım 1831 - 31 Ocak 1901) Norveçli mimar ve mühendis.
Stavern yakınlarındaki Frederiksvern'de doğdu. Blix Hannover Politeknik'te ve Karlsruhe'de eğitim gördü. İlk işi Norveç'te kanal işiydi. Kanalı kendisi tasarladı. Ayrıca Skien'de vergi dairesi binası yapımında çalıştı.İlk mimari deneyimini Bergen'de çalışırken kazandı. İsviçre sitilinde konutlar ve oteller inşa etti. Blix ayrıca demir yolu istasyonlarının çizimlerini yaptı. Restorasyon projelerinde de çalışmıştır. Blix, Norveç Politeknik Derneği üyesiydi ve 1874'te Norveç Mühendis ve Mimarlar Birliğini kurdu.
Blix Sogn'daki Vix köyünde hayatını kaybetti.
Kara Şövalye Yükseliyor
Kara Şövalye Yükseliyor (İngilizce özgün adı: The Dark Knight Rises), Christopher Nolan'ın yönetmenliğini üstlendiği, 2012 yapımı süper kahraman filmi.
Filmin senaryosu, kardeşi Jonathan Nolan ve David S. Goyer tarafından yazılmıştır. DC Comics'in kurgusal karakteri Batman'den uyarlanan 2005 tarihli Batman Başlıyor (Batman Begins) ve 2008 tarihli Kara Şövalye (The Dark Knight) film serisinin, son filmidir. Film 2008 yapımı The Dark Knight filmi'nin devamı niteliğindedir.
Başlıca oyuncu kadrosu; Christian Bale Bruce Wayne/Batman olarak başrolde yer almakta, Michael Caine Alfred Pennyworth rolünde, Gary Oldman James Gordon rolünde, Morgan Freeman Lucius Fox rolünde, Cillian Murphy Dr. Jonathan Crane rolünde olmak üzere ana kadro bu şekildedir.Yeni rollerde ise Anne Hathaway Selina Kyle rolünde ve Tom Hardy Bane rolünde yer almıştır.
Christopher Nolan bu film ile serinin üçüncü filmini tamamlamış oldu. Her ne kadar başlarda tereddüt olsa da Nolan bu tereddüte rağmen, kardeşi ve Goyer ile birlikte, üçüncü filmin senaryo hikâye kısmını geliştirmeye başladılar. Ayrıca Nolan filmde yer alan Bane karakterini oluştururken 1993 yılına ait Knightfall adlı çizgi romandan ilham almıştır. Filmin Çekimleri ise, çeşitli yerlerde gerçekleştirildi. Jodhpur, Londra, Nottingham, Glasgow, Los Angeles, New York, Newark ve Pittsburgh'da dahil olmak üzere. Nolan resim kalitesini optimize etmek için The Dark Knight gibi filmde IMAX kameraları fazla kullanmıştır.
Aynı zamanda filmin müzikleri ise Hans Zimmer tarafından yapılmıştır.
Micah Sanders
Micah Sanders, Heroes dizisinde yer alan kurgusal karakter. Micah, Niki Sanders ve D.L. Hawkins'nin çocuğudur. Elektronik eşyalara hükmetme yeteneği olmasına karşın dizinin uzun bir bölümünde bu yeteneği ile ilgili olaylara yer verilmemiştir.Ayrıca Elektronik eşyalarla konuşabilir. Karakter dizide, Noah Gray-Cabey tarafından canlandırılmıştır.
2016 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri - H Grubu
Bu madde 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri H eleme Grubu eşleşmelerini ve sıralamalarını göstermektedir
Ermenistan
Ermenistan veya resmî ismiyle Ermenistan Cumhuriyeti, Avrasya'nın Güney Kafkasya bölgesinde bulunan, denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Batı Asya'daki Ermeni Yaylaları üzerinde yer alan ülke, batısında Türkiye, kuzeyinde Gürcistan, doğusunda Azerbaycan ve Rus barış gücünün yer aldığı Laçın Koridoru, güneyinde ise İran ve Azerbaycan'ın bir parçası olan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ile sınır komşusudur.
2016 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri - H Grubu
Maçlar
<div id="Hırvatistan v Malta">
<div id="Norveç v İtalya">
Ermenistan
Ermenistan üniter, çok partili, demokratik bir ulus devlettir. Urartu MÖ 860 yılında kurulmuş ve MÖ 6. yüzyılda yerini Ermenistan Satraplığı almıştır. Ermenistan Krallığı MÖ 50. yüzyılda Büyük Dikran hükümdarlığı altında yüksekliğine ulaştı. Sonra da, Hristiyanlığı resmî din olarak kabul eden dünyadaki ilk devlet oldu. Hristiyanlığın devletin resmî dini olarak kabul edilme tarihi 301'dir. Eski Ermeni krallığı, 5. yüzyılın başlarında Bizans ve Sasani İmparatorlukları arasında bölündü. 9. yüzyılda Pakratuni Hanedanlığı döneminde Ermeni Bagratuni Krallığı restore edildi. Bizanslılara karşı yapılan savaşlar nedeniyle gerileyen krallık 1045 yılında düştü ve Ermenistan kısa süre sonra Selçuklu'nun bir parçası oldu. 11 ve 14. yüzyıllar arasında Akdeniz kıyısında bir beylik ve sonrasında da krallık olan Kilikya Ermeni Krallığı kuruldu.
2016 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri - H Grubu
Maçlar
<div id="İtalya v Azerbaycan">
<div id="Malta v Norveç">
Ermenistan
Ermenistan, gelişmekte olan bir ülkedir ve 2021 İnsani Gelişme Endeksi'nde 85. sırada yer almaktadır. Başkenti ve en büyük şehri Erivan'dır; Gümrü, Vanadzor, Eçmiadzin ve Hrazdan ülkenin diğer önemli şehirlerindendir. Ekonomisi büyük oranda endüstri ve madenciliğe dayanmaktadır. Ermenistan coğrafi olarak Güney Kafkasya'da yer alırken, genellikle jeopolitik bakımdan Avrupa devleti olarak kabul edilir. Ermenistan jeopolitik olarak Avrupa ile pek çok açıdan uyum sağladığından Avrupa Konseyi, Doğu Ortaklığı, Eurocontrol ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası dahil olmak üzere çok sayıda Avrupa kuruluşun; Asya Kalkınma Bankası, Toplu Güvenlik Anlaşması Örgütü, Avrasya Birliği, Karadeniz Ekonomik İşbirliği, Bağımsız Devletler Topluluğu ve Avrasya Kalkınma Bankası dahil olmak üzere Avrasya'daki belirli bölgesel grupların üyesidir. Ermenistan ayrıca dünyanın en eski ulusal kilisesi olan Ermeni Apostolik Kilisesi'ni ülkenin birincil dinî kurumu olarak kabul etmektedir. Resmî dili Ermenice olan devletin kullandığı alfabe MS 405 yılında Mesrop Maştots tarafından yaratılmıştır. Ülke 1991 yılından beri Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ bölgesini fiilen işgal etmekte ve de facto Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin varlığını desteklemektedir.
2016 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri - H Grubu
Maçlar
<div id="Hırvatistan v Azerbaycan">
Ermenistan
Etimoloji
Ermenistan'ın günümüzdeki Ermenice ismi Hayastan , Ermenilerin ülkeleri için eskiden kullanmış oldukları Հայք () kelimesine Farsça ülke anlamına gelen -stan ekinin eklenmesi ile oluşturulmuştur. Ancak Hayastan isminin kökeni çok daha eski tarihlere dayanmaktadır ve ilk olarak Agathangelos, Bizanslı Faustus,  Gazar Parpetsi, Koryun ve Sebeos'un eserlerinde bu isim geçmiştir.
2016 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri - H Grubu
Maçlar
<div id="Malta v İtalya">
<div id="Norveç v Bulgaristan">
Ermenistan
Etimoloji
Ad, Ermeni patrik ve MS 5. yüzyıl yazarı Horenli Musa'ya göre Babil kralını yenen ve Ararat bölgesinde kendi milletini kuran Nuh'un büyük torunu Hayk'tan türetilmiştir. İsmin daha ilerideki kökeni belirsizdir. Ayrıca, Hay adının Ermeni Yaylası'nda hüküm sürmüş iki krallıktan oluşan konfederasyon devleti Hayasa-Azzi'den (MÖ 1600–1200) geldiği ileri sürülmektedir.
2016 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri - H Grubu
Maçlar
<div id="Azerbaycan v Norveç">
C-Stoff
İçeriği
C-Stoff bileşenlerinin oranları, T-Stoff'un dekompozisyonunu katalize etmek, dekompozisyon ile birlikte açığa çıkan oksijen ile yanmaya neden olmak ve yeterli miktarda yüksek reaktif hidrazin vasıtasıyla homojen yanmayı sağlamak için formülize edilmiştir. Roket yakıtı olarak kullanıldığında, C-Stoff'un oksitleyici T-Stoff ile birleşimi spontane gelişen bir patlamaya sebebiyet vermekteydi, bu nedenle taşıma operasyonlarında katı kurallar gerekliydi. Bu yakıt sistemini kullanan pek çok Messerschmitt Me 163 roket itici uçağında katastrofik patlamalar oldu. Diğer bir tehlike ise, propellentlerin insana olan toksisitesiydi. Ek olarak, T-Stoff oldukça korozif, C-Stoff ise yanıcı ve kanserojendi, bu da bu ürünlerin elleçlenmesini son derece hassas ve zor hale getirmiştir.
C-yakıt
Savaştan sonra Müttefikler, C-fuel adı altında Armstrong Siddeley Beta gibi motorlarla itici yakıtı incelemeye devam etmişlerdir.
Ermenistan
Etimoloji
Bir coğrafi tanım olarak Arminiya veya Armaniya adına en erken Ahameniş İmparatoru I. Darius'un yaklaşık MÖ 510 tarihli Eski Farsça yazılmış Behistun Anıtı'nda rastlanır. Antik Yunan terimleri Ἀρμενία (Armenía) ve Ἀρμένιοι (Arménioi, "Ermeniler") ilk kez Miletli Hekataios (MÖ 550 - MÖ 476) tarafından anılmıştır. Bazı Pers seferlerinde görev yapan bir Rum general olan Ksenophon, MÖ 401 yıllarında Ermeni köy yaşamının ve misafirperverliğinin birçok yönünü anlatmıştır.
2016 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri - H Grubu
Maçlar
<div id="İtalya v Hırvatistan">
<div id="Hırvatistan v Norveç">
Anthony Daniels
Anthony Daniels (d. 21 Şubat 1946, Salisbury, İngiltere), İngiliz oyuncu. Yıldız Savaşları filmlerinde oynadığı karakter olan C-3PO ile tanınır. Bu rolü 1977'den 2019'a kadar serinin A Star Wars Story: Solo dışında tüm filmlerinde oynamıştır. C-3PO'nun gözüktüğü tüm filmlerde karakteri o canlandırmıştır. Star Wars Clone Wars'ta da C-3PO'yu seslendirmiştir.
Ermenistan
Etimoloji
Bazı bilim adamları, Armenia adını Erken Tunç Çağı eyaleti Armani (Armanum, Armi) veya Geç Bronz Çağı eyaleti Arme (Şupria) ile ilişkilendirmişlerdir. Bahsi geçen krallıklarda hangi dillerin konuşulduğu bilinmediği için bu bağlantılar kesin olarak kanıtlanamamıştır.
2016 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri - H Grubu
Maçlar
<div id="Bulgaristan v İtalya">
Ermenistan
Etimoloji
Hem Horenli Musa hem de İstanbullu Ermeni tarihçi Mikayel Çamçiyan'e göre Armenia ismi, Hayk'ın soyundan gelen Aram'ın adından gelmektedir.
2016 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri - H Grubu
Maçlar
<div id="Hırvatistan v İtalya">
<div id="Norveç v Azerbaycan">
<div id="Azerbaycan v Hırvatistan">
<div id="Bulgaristan v Norveç">
<div id="İtalya v Malta">
<div id="Norveç v Hırvatistan">
<div id="İtalya v Bulgaristan">
<div id="Azerbaycan v İtalya">
<div id="Norveç v Malta">
<div id="Hırvatistan v Bulgaristan">
<div id="İtalya v Norveç">
<div id="Malta v Hırvatistan">
Ermenistan
Etimoloji
Türkçe metinlerde eskiden Ermeniyye veya Ermen diyarı olarak bahsedilmiş bölge için bu adın ilk kullanımı 17. yüzyılda gözlemlenmiştir. Evliya Çelebi'nin Seyahatnâme eserinde de bu isim adı altında ele alınmıştır.
Antik çağ
Efsanelere göre Ermenistan'ın kurucusu Hayk'ın hikâyesine göre, MÖ 2107 dolaylarında Hayk, Babil'in Savaş Tanrısı Belus'a karşı Engil nehri kıyısındaki Çavuştepe'de ilk Ermeni devletini kurmak için savaşmıştır. Tarihsel olarak bu olay, Akad'ın MÖ 2115'te Sümer Guti Hanedanı tarafından yok edilmesiyle aynı zamana denk gelir. Bu, Hayk'ın efsanede anlatıldığı gibi "300'den fazla aile üyesi" ile birlikte ayrıldığı bir zaman ve ayrıca MÖ 2154'te Akad İmparatorluğu'nun düşüşü nedeniyle bir Mezopotamya Karanlık Çağı yaşanırken bu, efsanedeki Mezopotamya'yı terk etmesine neden olan olaylara zemin oluşturmuş olabilir.
Büyük Ermenistan bölgesinde Trialeti-Vanadzor kültürü, Hayasa-Azzi ve Mitanni (tarihî Ermenistan topraklarının güneybatısında yer alır) dahil olmak üzere birçok Tunç Çağı kültürü ve devleti gelişti ve bunların hepsinin Hint-Avrupalı nüfusa sahip olduğuna inanılıyor. Nairi konfederasyonu ve halefi Urartu, Ermeni Yaylaları üzerinde art arda egemenliklerini kurdular. Adı geçen ulusların ve konfederasyonların her biri Ermeni etnogenezine katıldı. Erivan'da bulunan büyük bir çivi yazılı taş yazıt, Ermenistan'ın modern başkentinin MÖ 782 yazında Kral I. Argişti tarafından kurulduğunu ortaya koydu. Erivan, dünyada sürekli yerleşimin olduğu en eski şehirlerinden biridir.
MÖ 6. yüzyılın sonlarında, komşu halklar tarafından Ermenistan olarak adlandırılan ilk coğrafi varlık, Ahameniş İmparatorluğu'nun topraklarının bir parçası olarak Orontid Hanedanlığı altında kuruldu. Krallık, MÖ 190 yılında Kral I. Artaksias yönetiminde Seleukos İmparatorluğu'nun etki alanından tamamen bağımsız hâle geldi ve Artaksiad Hanedanı yönetimi altına girmeye başladı. Ermenistan, MÖ 95 ile MÖ 66 arasında Büyük Tigran döneminde altın çağına ulaştı ve Roma Cumhuriyeti'nin doğusunda zamanının en güçlü krallığı haline geldi. Sonraki yüzyıllarda Ermenistan, Part İmparatorluğu'na bağlı Arşak Hanedanı'nın kurucusu I. Tiridates döneminde Ahameniş İmparatorluğu'nun etki alanı içine girmişti. Tarihi boyunca Ermenistan Krallığı, hem bağımsızlık dönemlerini hem de çağdaş imparatorluklara bağlı olarak özerklik dönemlerini yaşadı. İki kıta arasındaki stratejik konumu, bölgenin tarih boyunca Asur (Asurbanipal yönetiminde, MÖ 669-627 civarında, Asur'un sınırları Ermenistan ve Kafkas Dağları'na kadar uzanıyordu.), Medler, Ahameniş İmparatorluğu, Yunanlılar, Partlar, Romalılar, Sasani İmparatorluğu, Bizans İmparatorluğu, Araplar, Selçuklular, Moğollar, Osmanlı İmparatorluğu, Safevîler, Afşar ve İran'ın Kaçar hanedanları ile Ruslar tarafından işgal edilmesine sebep oldu.
Antik Ermenistan'da din, tarihsel olarak İran'da Zerdüştlük inancının ortaya çıkmasına yol açan bir dizi inançla ilişkiliydi. İnançlar özellikle Mitra'ya tapınmaya odaklanılıyor ve ayrıca Aramazd, Vahagn, Anahit ve Astğik gibi bir tanrılar panteonunu da içeriyordu. 12 aydan oluşan güneş esaslı Ermeni takvimi kullanılıyordu.
Hristiyanlık ülkede MS 40 gibi erken bir tarihte yayılmaya başladı. Ermenistanlı III. Tiridates (238-314) 301'de Hristiyanlık inancını devletin resmî dini yaparak Ermenistan'ı tarihte Hristiyanlığı resmî din olarak kabul eden ilk devlet yaptı. Bu, Roma İmparatorluğu'nun Galerius yönetiminde Hristiyanlığa resmî olarak bir hoşgörü tanımaya başlamasından on yıl önce ve Büyük Konstantin'in vaftiz edilmesinden 36 yıl önce gerçekleşti.
428'de Ermenistan Krallığı'nın düşüşünden sonra, Ermenistan'ın çoğu bir marzpanat olarak Sasani İmparatorluğu'na dahil edildi. 451 yılındaki Avayr Savaşı'ndan sonra Hristiyan Ermeniler dinlerini devam ettirdiler ve Ermenistan özerklik kazandı.
Ortaçağ
Sasani döneminden (428-636) sonra Ermenistan, daha önce Bizans İmparatorluğu tarafından alınan Ermeni topraklarını yeniden birleştirerek Emevi Halifeliği altında özerk bir prenslik olan Arminiya olarak varlığını sürdürdü. Ermenistan Prensi tarafından yönetilen prenslik, Halife ve Bizans İmparatoru tarafından tanındı. Araplar tarafından oluşturulan, Gürcistan ve Albanya'nın bazı kısımlarını da içeren ve merkezi Ermeni şehri Divin olan Arminiya idari bölümünün/emirliğinin bir parçasıydı. Arminiya, Ermenistan Kralı I. Aşot altında zayıflamış Abbasi Halifeliğinden bağımsızlığını yeniden kazandığı 884 yılına kadar sürdü.
Yeniden ortaya çıkan Ermeni krallığı, Bagratuni Hanedanı tarafından yönetildi ve 1045 yılına kadar sürdü. Zamanla, Bagratuni Ermenistan'ının çeşitli bölgeleri bağımsız krallıklar ve beylikler olarak ayrıldı. Bunlar arasında güneyde Artsruni hanedanlığı tarafından yönetilen Vaspurakan, doğuda Sünik Krallığı veya günümüz Dağlık Karabağ topraklarındaki Artsah Krallığı bulunmaktadır. Bu krallıklar bağımsız olsalar da Bagratuni krallarının üstünlüğünü tanımaktaydılar.
1045 yılında Bizans İmparatorluğu Bagratuni Ermenistanı'nı topraklarına kattı. Kısa süre sonra diğer Ermeni devletleri de Bizans kontrolüne girdi. Ermeni toprakları üzerindeki kısa süreli Bizans yönetimi, 1071'de Selçuklu'nun Bizanslıları mağlup edip Malazgirt Savaşı'nda Ermenistan'ı ele geçirmesiyle sona erdi. Akrabası olan Ani Kralı II. Gagik'i öldürenlerin elinde ölümden veya köle olmaktan kaçmak için I. Ruben, bazı hemşerileriyle birlikte Toros Dağları'nın vadilerine ve ardından Kilikya'da yer alan Tarsus'a gitti. Sarayın Bizans valisi onlara, Prens Ruben'in soyundan gelen Ermenistan Kralı I. Levon yönetiminde 6 Ocak 1198'de Kilikya Ermeni Krallığı'nın kurulduğu yerde sığınmalarını sağladı.
Kilikya, Avrupalı Haçlıların güçlü bir müttefikiydi ve kendisini Doğu'da Hristiyan âleminin kalesi olarak görüyordu. Kilikya'nın Ermeni tarihi ve devleti açısından önemi, Ermeni halkının ruhani lideri olan Ermeni Apostolik Kilisesi Gatoliğosluğu'nun bölgeye taşınmasıyla da kanıtlanmıştır.
Erken Modern dönem
1230'larda Moğol İmparatorluğu, Zakaryan Ermenistanı'nı ve ardından Ermenistan'ın geri kalanını ele geçirdi. Moğol istilalarını kısa süre sonra, 13. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar devam eden Karakoyunlu, Timur hanedanı ve Akkoyunlu gibi diğer Orta Asya kabilelerinin istilaları izledi. Ardı arkası kesilmeyen her biri ülkeyi yıkıma uğratan istilaların ardından Ermenistan zamanla zayıfladı.
16. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu ve İran'ın Safevi Hanedanı Ermenistan'ı böldü. 16. yüzyılın başlarından itibaren hem Batı Ermenistan hem de Doğu Ermenistan Safevi İmparatorluğu'nun eline geçti. Batı Asya'da yüz yıl sürecek olan Türk-İran jeopolitik rekabeti nedeniyle, Osmanlı-İran Savaşları sırasında bölgenin önemli bölümleri için iki rakip imparatorluk arasında sık sık savaşlar gerçekleşti. Batı Ermenistan Kasr-ı Şirin Antlaşması ile Osmanlı egemenliğinde kalırken Doğu Ermenistan sırasıyla Safevi, Afşar ve Kaçar hanedanları tarafından yönetildi.
Sırasıyla Rus-İran Savaşı (1804-13) ve Rus-İran Savaşı'nın (1826-28) ardından 1813 Gülistan Antlaşması ve 1828 Türkmençay Antlaşması ile Kaçar Hanedanı, Revan ve Karabağ hanlıklarından oluşan Doğu Ermenistan'ı geri dönülmez bir şekilde Rus İmparatorluğu'na vermek zorunda kaldı. Bu döneme Rusya Ermenistanı adı verilir. Batı Ermenistan hâlâ Osmanlı yönetimi altında kalırken Ermenilere kendi anklavları içinde çeşitli özerklikler verildi ve Türkler de dahil imparatorluktaki diğer gruplar ile uyum içinde yaşadılar. Ancak katı bir Müslüman toplum yapısı altındaki Hristiyanlar olarak Ermeniler yaygın bir ayrımcılığa maruz kaldılar. Osmanlı İmparatorluğu içinde daha fazla hak için isyan etmelerine karşılık olarak Sultan II. Abdülhamid, 1894 ile 1896 yılları arasında Ermenilere karşı devlet destekli katliamlar düzenledi ve tahmini olarak 80.000 ila 300.000 kişinin ölümüne neden oldu. Hamidiye Katliamları olarak geçen katliamlar sonrası Abdülhamid, Batı tarafından "Kızıl Sultan" ve "Kanlı Sultan" isimleri ile anılmaya başladı.
1890'larda, yaygın olarak Taşnaktsutyun olarak bilinen Ermeni Devrimci Federasyonu, imparatorlukta reformu savunan çeşitli küçük grupları birleştirmek ve "imparatorluğun Ermeni nüfuslu bölgelerini katliamlardan korumak" amacıyla Osmanlı İmparatorluğu'na karşı faaliyete geçti. Taşnaktsutyun üyeleri ayrıca Ermeni sivilleri silahlı direniş yoluyla savunan Ermeni fedai grupları kurdu. Ayrıca Taşnaklar, "özgür, bağımsız ve birleşik" bir Ermenistan yaratma gibi daha geniş bir hedef için de faaliyetlerini yürütseler de bazen bağımsızlık yerine özerkliği savunmak gibi daha gerçekçi bir yaklaşım lehine bu hedefi bir kenara bırakıyorlardı.
Osmanlı İmparatorluğu çöküş dönemimde 1908'de Jön Türk Devrimi Sultan Abdülhamid hükûmetini devirdi. Nisan 1909'da Osmanlı İmparatorluğu'nun Adana Vilayeti'nde 20.000-30.000 kadar Ermeni'nin ölümüyle sonuçlanan Adana Katliamı meydana geldi. İmparatorlukta yaşayan Ermeniler, İttihat ve Terakki'nin ikinci sınıf statülerini değiştirmesini umuyorlardı. Yeniköy Antlaşması (1914) ile Ermeni meseleleri üzerine bir genel müfettiş atanarak çözümler sunuldu.
Birinci Dünya savaşı ve Ermeni Kırımı
Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesi, Kafkasya ve İran cephelerinde Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında çatışmaya yol açtı. İstanbul'daki yeni hükûmet, Rus İmparatorluk Ordusu'nda bir grup Ermeni gönüllü olması sebebiyle Ermenilere güvensizlik ve şüpheyle bakıyordu. 24 Nisan 1915'te Ermeni aydınları Osmanlı yetkilileri tarafından tutuklandı ve Tehcir Kanunu (29 Mayıs 1915) ile Anadolu'da yaşayan Ermenilerin büyük bir bölümü yaşadıkları şehirlerden başka yerlere sürüldü. Tehcir ve katliamlar ile Osmanlı hükûmeti tarafından Ermenilere karşı etnik temizlik gerçekleştirildi.
Ermenistan ve Ermeni diasporası, 30 yılı aşkın süredir olayların resmî olarak soykırım olarak tanınması için kampanya yürütmektedir. Bu olaylar geleneksel olarak her yıl 24 Nisan Ermeni Şehitler Günü veya Ermeni Soykırımı Günü'nde anılır.
Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti
Nikolay Yudeniç komutasındaki Rus Kafkas İmparatorluk Kuvvetleri, gönüllü birliklerdeki Ermeniler ve Andranik Ozanyan ile Tovmas Nazarbekyan liderliğindeki Ermeni milisleri Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Ermenistanı'nın çoğunu ele geçirmeyi başarsa da, kazanımları 1917 Bolşevik Devrimi ile kaybedildi. O zamanlar, Rusya kontrolündeki Doğu Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan, Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti olarak bir araya gelmeye çalıştı. Ancak bu federasyon, Şubat 1918'den üç partinin de feshetme kararı aldığı Mayıs 1918'e kadar sürdü. Sonuç olarak, Doğu Ermenistan'ın Taşnaktsutyun hükûmeti, Aram Manukyan liderliğinde 28 Mayıs'ta Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti olarak bağımsızlığını ilan etti.
Demokratik Cumhuriyet'in kısa ömürlü bağımsızlığı savaş, toprak anlaşmazlıkları, büyük çaplı isyanlar ve beraberinde ülkeye salgın hastalıklar getiren ve açlık sorununun ortaya çıkmasına sebep olan Osmanlı Ermenistanı'ndan gelen kitlesel bir mülteci akınıyla uğraşmakla geçti.
Savaşın sonunda galip gelen güçler Osmanlı İmparatorluğu'nu bölmeye çalıştılar. İtilaf Devletleri ile Osmanlı İmparatorluğu arasında 10 Ağustos 1920'de imzalanan Sevr Antlaşması, Ermeni cumhuriyetinin varlığını sürdürmeyi ve eski Osmanlı Ermenistanı topraklarını ona bağlamayı taahhüt ediyordu. Ermenistan'ın yeni sınırları Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Woodrow Wilson tarafından çizildiğinden, Osmanlı Ermenistanı "Wilson Ermenistanı" olarak da anılıyordu. Antlaşmanın imzalanmasından birkaç gün önce, 5 Ağustos 1920'de, Kilikya'daki de facto Ermeni yönetimi olan Ermeni Ulusal Birliği'nden Mihran Damadyan, Kilikya'nın -Fransız himayesi altındaki özerk bir Ermeni cumhuriyeti olarak- bağımsızlığını ilan etti.
Ermenistan'ın Amerika'nın himayesinde bir manda hâline getirilmesi bile düşünülse de antlaşma, Türk Ulusal Hareketi tarafından reddedildi ve yürürlüğe girmedi. Hareket antlaşmayı, kendisini Türkiye'nin meşru hükûmeti ilan etmek için fırsat olarak kullandı ve İstanbul merkezli monarşiyi Ankara merkezli bir cumhuriyetle değiştirdi.
Cumhuriyetin düşüşünden kısa süre sonra Şubat Ayaklanması, 1921'de gerçekleşti ve 26 Nisan'da Garegin Njdeh komutasındaki Ermeni kuvvetleri tarafından Zengezur'da hem Sovyet hem de Türk müdahalelerine karşı savaşan Dağlık Ermenistan Cumhuriyeti kuruldu. Sovyetlerin Sünik bölgesini Ermenistan sınırlarına dahil etmeyi kabul etmesinin ardından isyan sona erdi ve 13 Temmuz'da Kızıl Ordu bölgenin kontrolünü ele geçirdi.
Ermenistan SSC
Ermenistan, Kızıl Ordu tarafından ilhak edildi ve 4 Mart 1922'de Gürcistan ve Azerbaycan ile birlikte Transkafkasya SFSC'nin (TSFSC) bir parçası olarak Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'ne dahil edildi. Bu ilhakla birlikte, Gümrü Antlaşması'nın yerini Türk-Sovyet Kars Antlaşması aldı. Antlaşmada Türkiye Kars, Ardahan ve Iğdır şehirlerinin karşılığında, Sovyetler Birliği'nin liman kenti Batum ile Acara'nın kontrolünü ele geçirmesine izin verdi.
TSFSR, 1922'den üç ayrı birime (Ermenistan SSC, Azerbaycan SSC, Gürcistan SSC) bölündüğü 1936'ya kadar varlığını sürdürdü. Ermeniler, Osmanlı İmparatorluğu'nun çalkantılı son yıllarının aksine, SSCB içinde göreli bir istikrar dönemi yaşadılar. SSCB'nin seküler politikalarıyla mücadele eden kilise için durum zordu. Vladimir Lenin'in ölümünden sonra Komünist Parti genel sekreteri Josef Stalin yavaş yavaş kendisini SSCB'nin diktatörü olarak kabul ettirdi. Stalin'in saltanatı, SSCB'nin her yerinde milyonlarca hayata mal olan kitlesel baskılarla karakterize ediliyordu.
Ermenistan, İkinci Dünya Savaşı'nda herhangi bir muharebeye sahne olmadı. Savaş sırasında Kızıl Ordu'da tahminen 500.000 Ermeni (nüfusun yaklaşık üçte biri) görev yaptı ve 175.000 kişi öldü.
Josef Stalin'in 1953'te ölümü ve Nikita Kruşçev'in SBKP'nin yeni genel sekreteri olarak ortaya çıkmasının ardından bölgedeki özgürlük indeksinde bir iyileşme görüldüğü iddia ediliyor. Bunun etkisiyle de Ermenistan'ın SSC'sindeki yaşam da hızlı bir şekilde gelişmeye başlıyordu. Stalin döneminde sınırlandırılan kilise, 1955'te Katolikos I. Vazgen'in göreve geçmesiyle yeniden canlandı. 1967'de Erivan'daki Hrazdan vadisinin yukarısındaki Tsitsernakaberd tepesinde Ermeni Kırımı kurbanları için bir anıt inşa edildi.
1980'lerde Gorbaçov döneminde Glasnost ve Perestroyka reformları ile Ermeniler, Sovyet yapımı fabrikaların getirdiği kirliliğe karşı çıkarak ülkeleri için daha iyi çevre bakımı talep etmeye başladılar. O zamanlarda Sovyet Azerbaycanı ile çoğunluğu Ermenilerden oluşan özerk bölgesi Dağlık Karabağ arasında da gerilimler yaşanıyordu. 1970 yılında Azerbaycan'da yaklaşık 484.000 Ermeni yaşıyordu. Karabağ Ermenileri, Sovyet Ermenistanı ile birleşme talep ettiler. Ermenistan'daki Karabağ Ermenilerini destekleyen barışçıl protestolar, Azerbaycan'da Sumgayıt'ta olduğu gibi Ermeni karşıtı pogromlarla ve ardından Ermenistan'da Azerbaycan karşıtı şiddet olayları ile karşılandı. Bu sorunları Ermenistan'da 1988'de 7.2 büyüklüğündeki yıkıcı bir deprem takip etti.
Gorbaçov'un Ermenistan'ın herhangi bir sorununu hafifletememesi Ermeniler arasında hayal kırıklığı yarattı ve artan bir bağımsızlık talebini daha da arttırdı. Mayıs 1990'da, Sovyet Kızıl Ordusu'ndan ayrı bir savunma gücü olarak hizmet veren Yeni Ermeni Ordusu kuruldu. Ermeniler 1918'de Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti'nin yıldönümünü anmaya karar verdiklerinde, Yeni Ordu ile Erivan'daki Sovyet İç Güvenlik Kuvvetleri birlikleri arasında kısa süre sonra çatışmalar çıktı. Şiddetli olaylar tren istasyonunda İç Güvenlik Kuvvetleri ile bir çatışmada öldürülen beş Ermeni'nin ölümüyle sonuçlandı. Oradaki tanıklar, İç Güvenlik Kuvvetlerinin aşırı güç kullandığını ve çatışmayı kendilerinin başlattığını iddia etti.
Başkent yakınlarındaki Sovetaşen'de Ermeni milisler ile Sovyet birlikleri arasında daha fazla çatışma çıktı ve çatışmalar çoğu Ermeni olmak üzere 26'dan fazla kişinin ölümüyle sonuçlandı. Ocak 1990'daki Bakü Pogromu, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'deki 200.000 Ermeni'nin neredeyse tamamını Ermenistan'a kaçmaya zorladı. 23 Ağustos 1990'da Ermenistan topraklarında kendi egemenliğini ilan etti. 17 Mart 1991'de Ermenistan, Baltık devletleri, Gürcistan ve Moldova ile birlikte ülke çapındaki referandumu boykot etti ve referanduma katılan seçmenlerin %78'i Sovyetler Birliği'nin reforme edilmiş bir biçimde varlığını sürdürmesi için oy kullandı.
Ermenistan Cumhuriyeti
21 Eylül 1991'de Ermenistan, Moskova'daki başarısız darbe girişiminden sonra bağımsızlığını resmen ilan etti. Ermeni nüfuslu Dağlık Karabağ'ın ülkeyle birleşmesi için Karabağ hareketine liderlik ederek öne çıkan Levon Ter-Petrosyan, 16 Ekim 1991'de halk tarafından, yeni bağımsızlığını kazanmış Ermenistan Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı seçildi. 26 Aralık 1991'de Sovyetler Birliği dağıldı ve Ermenistan'ın bağımsızlığı tanındı.
Ter-Petrosyan, komşu Azerbaycan ile Birinci Dağlık Karabağ Savaşı'nı Savunma Bakanı Vazgen Sarkisyan ile birlikte yönetti. Sovyet sonrası ilk yıllar, Azerbaycan Halk Cephesi'nin Karabağ sorunundan dolayı Ermenistan'a karşı bir demiryolu ve hava ablukası başlatması için Azerbaycan SSC'ye yaptığı baskının başarılı olması sonucu yaşanan ekonomik zorluklarla gölgelendi. Bu hareket, kargo ve malların %85'inin demiryolu trafiğiyle ulaştığı Ermenistan ekonomisini ciddi bir şekilde zayıflattı. 1993 yılında Türkiye, Azerbaycan'ı desteklemek için Ermenistan ile diplomatik ilişkilerini kesip sınırı kapatarak ablukaya katıldı.
Karabağ Savaşı, 1994 yılında Rusya'nın aracılık ettiği ateşkesin yürürlüğe girmesiyle sona erdi. Savaş sonucunda Ermenistan Dağlık Karabağ'ın neredeyse tamamı da dahil olmak üzere Azerbaycan'ın uluslararası kabul görmüş topraklarının %16'sını işgal etti. Ermenistan destekli güçler, 2020 yılına kadar bu bölgenin neredeyse tamamının kontrolünü elinde tuttu. Tam bir çözüm bulunamadığı için hem Ermenistan hem de Azerbaycan ekonomileri zarar gördü ve Ermenistan'ın Türkiye ve Azerbaycan ile olan sınır kapıları da kapalı kaldı. Hem Azerbaycan hem de Ermenistan 1994'te ateşkesi kabul ettiğinde, tahminen 30.000 kişi çatışmalar sırasında ölmüş ve bir milyondan fazla kişi de yerinden edilmişti.
21. yüzyılda Ermenistan birçok zorlukla karşı karşıya kaldı. Ülke piyasa ekonomisine tam geçiş yapmıştır. Bir araştırma, Ermenistan'ı dünyanın en "ekonomik olarak en özgür" 41. ülkesi olarak sıralamıştır. Avrupa, Arap Birliği ve Bağımsız Devletler Topluluğu ile ilişkileri Ermenistan'ın ticaret hacmini artırmasına olanak sağlamıştır. Gaz, petrol ve diğer kaynaklar iki yoldan ülkeye ulaşıyor: İran ve Gürcistan. Ermenistan her iki ülke ile de samimi ilişkiler sürdürmektedir.
2018 Ermenistan protestoları, Sivil Sözleşme partisinden Ermenistan parlamentosu üyesi Nikol Paşinyan'ın liderliğinde, çeşitli siyasi ve sivil gruplar tarafından Nisan-Mayıs 2018 arasında düzenlenen bir dizi hükûmet karşıtı protesto idi. Protestolar ve yürüyüşler ilk olarak Serj Sarkisyan'ın üst üste üçüncü kez Ermenistan Devlet Başkanı olarak görev yapmasına tepki olarak başlasa da daha sonra genel olarak Cumhuriyetçi Parti hükûmetine karşı düzenlendi. Paşinyan bunu "kadife devrim" olarak ilan etti.
27 Eylül 2020'de çözülmemiş Dağlık Karabağ sorunu nedeniyle topyekûn bir savaş patlak verdi. Hem Ermenistan hem de Azerbaycan silahlı kuvvetleri askeri ve sivil kayıplar bildirdi. Ermenistan ile Azerbaycan arasında altı haftalık savaşı sona erdirmek için imzalanan Dağlık Karabağ Ateşkes Antlaşması, birçok kişi tarafından Ermenistan'ın yenilgisi ve teslim olması olarak görüldü. Bir yıl boyunca süren protestolar, erken seçimleri zorunlu kıldı.
20 Haziran 2021'de Paşinyan'ın Sivil Sözleşme partisi erken parlamento seçimini kazandı. Ermenistan Cumhurbaşkanı Armen Sarkisyan, Başbakan Vekili Nikol Paşinyan'ı resmen başbakanlığa atadı. Ocak 2022'de Ermenistan Cumhurbaşkanı Armen Sarkisyan, anayasanın artık cumhurbaşkanına yeterli yetki veya etki vermediğini belirterek görevden istifa etti. 3 Mart 2022'de Vahagn Haçaturyan, ikinci tur parlamento oylamasında Ermenistan'ın beşinci cumhurbaşkanı seçildi. Sonraki ay daha fazla protesto patlak verdi.
Coğrafya
Ermenistan jeopolitik Transkafkasya (Güney Kafkasya) bölgesinde, Güney Kafkas Dağları ve onların Karadeniz ile Hazar Denizi arasındaki ovalarında ve Ermenistan Yaylası'nın kuzeydoğusunda yer alan denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Batı Asya'da, Ermeni Yaylası'nda yer alan ülke; batıda Türkiye, güneyde Nahçıvan eksklavı ve İran'la, kuzeyde Gürcistan, doğuda ise Azerbaycan ve Rus barış gücünün bulunduğu Laçın Koridoru ile çevrelenmiştir. Ermenistan 38° ve 42 °K enlemleri ile 43° ve 47 °D meridyenleri arasında yer alır. İki karasal ekolojik bölge içerir: Kafkasya karma ormanları ve Doğu Anadolu dağ bozkırları.
Ermenistan bakır, demir, boksit, molibden, altın, kurşun ve çinkoca zengindir. Büyük ponza, mermer, tüf, perlit, kireç taşı, bazalt ve tuz yatakları da bulunmaktadır. Ermenistan, Arap ve Avrasya levhalarının yöneldiği bölgede yer almaktadır ve bundan dolayı tarih boyunca bölgede birçok büyük deprem meydana gelmiştir. 1988 Spitak Depremi, 25.000 kişinin ölümüne ve Spitak şehrin neredeyse tamamen yıkılmasına sebep olmuştur.
Topoğrafya
Ermenistan'ın karasal alanı olmakla beraber bu arazi çoğunlukla dağlıktır. Arazinin dağlık olmasının bir sonucu olarak bölgede hızlı akan nehirler ve tarıma uygun çok az toprak bulunmaktadır. Ülkenin en yüksek dağı Alagöz'ün zirvesi deniz seviyesinden yüksektedir ve hiçbir noktası deniz seviyesinin  altında değildir. Ülke ortalama yüksekliği bakımından dünyadaki en yüksek 10. ülke olup, İsviçre ve Nepal'den daha fazla (%85.9) dağlık alana sahiptir.
Ağrı Dağı, 5.137 metre (16,854 fit) ile bölgedeki en yüksek dağdır. Günümüzde Türkiye hudutları içerisinde yer alan dağ Ermenistan'dan açıkça görülebilmektedir. Ermeniler tarafından sembolik açıdan önem taşıyan bu dağa ülkenin ulusal ambleminde yer verilmiştir.
İklim
Ermenistan belirgin bir şekilde dağlık karasal iklim görülmektedir. Yazlar hazirandan eylül ortasına kadar sıcak, kurak ve güneşli geçer. Sıcaklık arasında değişmektedir. Bununla birlikte düşük nem seviyesi, yüksek sıcaklıkların etkisini azaltır. İlkbaharlar kısa, sonbaharlar uzundur.
Çevre
Ermenistan'ın geri dönüşüm ve atık işleme tesisleri gelişmemiştir. Yakın bir tarihte Hrazdan kenti yakınlarındaki 10 çöplüğünün kapatılmasına imkan verecek bir atık işleme tesisi kurulması planlanmaktadır.
Ermenistan'da bol miktarda yenilenebilir enerji kaynaklarının (özellikle hidroelektrik ve rüzgâr enerjisi) mevcudiyetine ve AB yetkililerinden Metsamor'daki nükleer santralin kapatılması çağrısına rağmen Ermeni Hükûmeti, yeni küçük modüler nükleer reaktörler kurma olasılıklarını araştırmaktadır. 2018 yılında, mevcut nükleer santralin güvenliğini artırmak ve enerji üretimini yaklaşık %10 artırmak için modernizasyon planlanmaları yapılmaktadır.
Ermenistan, 2018 Orman Peyzaj Bütünlüğü Endeksi'nde ortalama 5,46/10 puanla dünya genelinde 172 ülke arasında 99'uncu sırada yer almıştır.
Hükûmet ve siyaset
Ermenistan temsilî bir parlamenter demokratik cumhuriyettir. Ermeni anayasası, Nisan 2018'e kadar yarı başkanlık cumhuriyet sistemine bağlı kalmıştır.
Mevcut Ermenistan Anayasası'na göre cumhurbaşkanı büyük ölçüde temsilî görevler üstlenen devlet başıdır. Başbakan ise hükûmetin başıdır ve yürütme yetkisini kullanır.
Yasama yetkisi, tek meclisli bir parlamento olan Ulusal Meclis'e verilmiştir.