cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Görünmeyen Misafir
Olay örgüsü
Virginia, Adrián'ın bütün bu olanları planlayan Laura'ymış gibi gösterdiğini ancak yalan söylediğini düşündüğünü söyler. Ancak Virginia, otelde olanların Tomás'ın planlamış olabileceğini söyler. Çünkü Tomás'ın karısı Elvira otelde çalışıyordur. Elvira, kocasının Laura'yı öldürdükten sonra kaçması için pencerenin kilidini kolayca açabilirdi. Sonra pencereyi tekrar kilitleyebilir ve sanki kimse içeri girmemiş gibi görünebilirdi. Virginia, Tomás'ın Adrián'ı, Félix'i ve hatta kendisini bile gizlice takip ettiğini söyler ve caddenin karşısındaki pencereyi gösterir. Tomás içerdedir. Virginia Adrián'ı konuşması için zorlar ve Adrián sonunda Laura'yı öldürdüğünü kabul eder.
Virginia ile görüşmeleri bittikten sonra Adrián, Félix ile telefonda konuşurken tiz bir ses telefon konuşmasını etkiler. Adrián, Virginia ile yaptığı konuşmanın kaydedildiğini fark eder. Caddenin karşısındaki daireye bakar ve Tomás'ı yanında Elvira Garrido ile görür. Elvira aslında az önce dairesinde onunla konuşan kişidir ve kılık değiştirerek kendisini Virginia olarak tanıtmıştır. Tomás, Elvira'nın Adrián'dan aldığı itirafın kaydını vermek için polisi arar ve bu sırada gerçek Virginia, Adrián'ın evine randevu için gelir.
Çekimler
Film, 2015 yılında İspanya'nın Katalonya bölgesindeki Terrassa şehrinde çekildi. Çekimlerin bir kısmı Barselona şehri ile Biskay ve Vall de Núria bölgelerinde yapıldı.
Görüşler
Görünmeyen Misafir, film incelemelerinin toplandığı web sitesi Rotten Tomatoes'da %67 eleştirmen ve %86 seyirci puanına sahip.
Kuruyaka, Tatvan
Kuruyaka, Bitlis ilinin Tatvan ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı, 1848 yılı kayıtlarında Ermenice kökenli Oğvants, 1916 kayıtlarında ise Vağvans olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Bitlis il merkezine 67 km, Tatvan ilçe merkezine 42 km uzaklıktadır. Tatvan'ın güneydoğusunda olup, numaralı Bitlis-Van (Tatvan-Gevaş) devlet yoluna 2,5 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Kocabıyıklar, Savaştepe
Kocabıyıklar, Balıkesir ilinin Savaştepe ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Daha önceleri Muhtan köyüne bağlı bir mahalle iken, 30 Mart 1946'da yine aynı köye bağlı Kölederesi mahallesi ile birleşerek köy statüsü kazandı. 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle oldu.
Coğrafya
Balıkesir il merkezine 37 km, Savaştepe ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır.
Gemi Makina İşletme Mühendisleri Odası
Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği Odası, üniversitelerin Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği programından mezun olmuş mühendisleri bir çatı altında toplamayı amaçlayan TMMOB çatısı altında yer alan, kamu tüzel kişiliğine sahip bir odadır.
Gael Acosta
Gael Acosta (d. 26 Mart 1992), Meksikalı futbolcudur. Liga MX ekiplerinden CF Monterrey'de oynuyor.
Akçasusurluk, Karacabey
Akçasusurluk, Bursa ilinin Karacabey ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
1400'lu yıllarında bulunan akçasıgırlık burasıdır.Akçasığırlık Osmanlı sarayına büyük baş hayvan yetiştiriyordu.
Coğrafya
Bursa il merkezine 66 km, Karacabey ilçesine 12 km sayfiye yeri olan Yeniköye 20 km uzaklıktadır.
Şanghay Stadyumu
Şanghay Stadyumu, Çin'in Şanghay kentinde bulunan bir stadyumdur. Stadyum, 1999 yılında tamamlanmış olup Congguo Cuçio Şiehui Çaoci Liensai takımlarından Shanghai International Port Group FC'nin ana stadyumudur. Stadyum, 56,842 kişilik oturma kapasitesine sahiptir.
Stadyum, 2008 Yaz Olimpiyatları'nda futbol elemelerine ev sahipliği yapmıştır.
Çin'de resmî olarak tanınmayan etnik gruplar
Çin'de resmî olarak tanınmayan birçok etnik grup vardır. Bu gruplar kolektif olarak 730.000'den fazla kişiden ibaret. Bütün bu gruplar tek bir grup olarak sayılsa, nüfus açısından Çin'deki en büyük 20. grubunu oluştururlardı. Bazı araştırmacılar, Çin'de ikamet eden 200'den fazla etnik grubun var olduğunu savunur. Ayrıca resmî olarak tanınan gruplarla aynı kategoriye sınıflandırılmış daha küçük, farklı etnik gruplar vardır. Sincan Huileri ile Fujian Huileri, ikisi de İslam dinine mensup olmaları haricinde hem coğrafi hem de kültürel açıdan farklılar. Han Çinlileri de Dünya'nın en büyük etnik grubu olup, aralarında büyük oranda çeşitlilik mevcuttur; ör. Kansu eyaletindeki Hanların asimile olmuş Tangut medeniyetinden genetik özelliklere sahip oldukları düşünülmektedir. Hainan Adası yerlileri olmalarına ve herhangi bir Çin dili konuşmamalarına rağmen ada başkentine yakınlarındaki Limgao (Ong Be) halkı (Hainan nüfusunun %8'i) Han Çinlileri olarak sınıflandırılır.
Kayda değer tanınmamış etnik gruplar şunlardır:
Resmî olarak tanınan 56 etnik grup listesindeki gruplarla aynı kategoriye sınıflandırılmış etnik gruplar:
Çöteli
Çöteli aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Gerald Whent
Sir Gerald Arthur "Gerry" Whent, CBE (1 Mart 1927; Ferozepur, Hindistan - 16 Mayıs 2002; Chilton Foliat, Wiltshire), Vodafone'un kurucusu ve ilk genel müdürü.
Kariyeri
1980 yılında Sir Ernest Harrison (OBE) ile birlikte kurduğu Racal Elektronik'in askeri telsiz teknolojisi İngiltere'nin en büyük üreticisinin başkanı CEO oldu. Daha sonra Racal Elektronik, taktik savaş radyo teknolojisinin bazı erişmesine izin vermesi için General Electric Company'nin kurucusu Lord Weinstock ile bir anlaşma sağladı. Aynı yıl ABD Virginia'da bulunan General Electric fabrikalarını ziyaret etti.
1982 yılında, Racal Elektronik'in yeni oluşturulan iştiraki Racal Stratejik Radyo Ltd ile, CEO olarak gitti iki UK hücresel telefon şebekesi lisanslardan biri satın alarak; Diğer ismi British Telecom'u kurdu. Aynı yıl içerisinde Racal-Vodafone olarak network(ağ yapıları) bağlantılarının %80'ine sahip oldu. Millicom ve Hambros Teknoloji sırasıyla %15 ve %5'ine sahip oldu. Vodafone 1 Ocak 1985 tarihinde resmi olarak kuruldu ve faaliyetleri başlatıldı. Racal Strategic Radio was renamed Racal Telecommunications Group Limited in 1985. 29 Aralık 1986 yılında 110 milyon sterline azınlık hissedarların hisselerini satın aldı.
16 Eylül 1991 tarihinde 1.7 milyar sterlin değerine ulaşan Racal Telekom, aynı yıl ismini Vodafone Group olarak değiştirdiğini bildirdi.
Kişisel yaşamı
Telekomünikasyon alanında yapmış olduğu hizmetlerden dolayı Büyük Britanya Kraliçesi II.Elizabeth tarafından Britanya İmparatorluk Nişanı ile taltif edildi ve şövalye ilan edilerek onurlandırıldı. 1996 yılında emekli oldu. İki kez evlendi. İlk eşinden bir oğlu ve bir kızı oldu. At yarışları ve golf hobileriydi. Hatta Vodafone 1995-2005 yılları arasında, Epsom Derby at yarışlarının sponsoru oldu.
Mengi Oorjak
Mengi Oorjak (tam adı: Meñgi Nagaan-ool Oorjak) (Tıva Türkçesi: Меңги Нагаан-оол Ооржак) (8 Ocak 1975 -) Baytayga bölgesinde Baytal'da doğmuştur. Tıvalı şair, manzum ustası. Tıva Cumhuriyetinin Turan şehrinin 2 No'lu okulunda Tıva dili ve edebiyatı öğretmeni, Tıva Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonunun Yazarlar Birliği üyesi.
Yaşamı
Mengi Oorjak 8 Ocak 1975'te Baytayga kojununda Baytal beldesinde doğmuştur. 1999 yılında Tıva Devlet Üniversitesinden mezun olmuştur. 1992-1993 yıllarda "Sodeystviye-Detkimçe" (Содействие-Деткимче) adlı gazetesinin muhabiri, 1993-1996 yıllarda "Tıva Cumhuriyeti" adlı gazetenin muhabirliğini, 1999-2000 yıllarında Biy-Hem bölgesinin Uyuk beldesinin orta öğrenimine Tıva dil ve edebiyatı öğretmenliğine atanır. Şimdi ise 2000 yılından beri  Turan'ın 2 numaralı okulunda Tıva dil ve edebiyatı öğretmeni olarak görevini sürdürmektedir.
Yazarlığa 1990'lı yılların sonunda başlamıştır. 1999 yılında kendisinin şiirler güldestesi olan "Çöpşül den" adında kitabı yayınlanmıştır. Onun yazdığı şiirleri, yazdığı makaleleri, edebi eserleri ülkenin birçok gazetesinde yayınlanmıştır. 2008 yılında "Mengi" adlı kitabı da yayınlanır. Biyhem kojununda "Erester" adlı öğretim gazetesinin 2005 yılında yayınını kurmuş, editörlük yapmaktadır.
Tuva dili ve edebiyatı
Tıva Dili ve Edebiyatı bölümü hem geçmiş dönemlerdeki hem de günümüzdeki durumu açısından Tıva (Tuva) dilini ve Tıva edebiyatını ele alır ve tanıtır. Tıva dilinin yapısı, gelişmesi ve diğer dillerle olan bağlantısını inceler. Bölümün iki temel amacı vardır: Birincisi, sahasında temel eğitim almış uzmanlar yetiştirmek ve onları lisansüstü eğitim için hazırlamak; ikincisi öğrencileri Tıva Cumhuriyeti ve diğer ülkelerdeki Tıva dili konuşanlara öz dilini öğretmektir.
Solanum violaceum
Solanum violaceum, Solanum cinsine bağlı bir bitki türüdür.
Ahmed Şubeyr
Ahmed Abdülaziz Şubeyr (d. 28 Eylül 1960), kaleci pozisyonunda görev yapmış Mısırlı millî futbolcu ve teknik direktör.
Kulüp takımları kariyeri
Profesyonel kariyerine 1980 yılında El-Ehli kulübünde başladı. 1997'de futbolu bırakana kadar aynı kulüpte forma giydi.
Millî takım kariyeri
2006 yılında Afrika Futbol Konfederasyonu tarafından "Son 50 Yılın En İyi 200 Afrikalı Futbolcusu" arasında gösterildi.
Guillermo Madrigal
Guillermo Madrigal (d. 10 Şubat 1993), Meksikalı futbolcudur. Liga MX ekiplerinden Querétaro FC'de kiralık oynamaktadır.
Sınıf (programlama)
Sınıf, nesne yönelimli programlama dillerinde nesnelerin özelliklerini, davranışlarını ve başlangıç durumlarını tanımlamak için kullanılan şablonlara verilen addır. Bir sınıftan türetilmiş bir nesne ise o sınıfın örneği olarak tanımlanır. Sınıflar genelde şahıs, yer ya da bir nesnenin ismini temsil ederler. Sınıflar metotları ile nesnelerin davranışlarını, değişkenleri ile ise nesnelerin durumlarını kapsül ederler. Sınıflar hem veri yapısına hem de bir ara yüze sahiptirler. Sınıflar ile nasıl etkileşime girileceği bu ara yüzler sayesinde sağlanır. Örneğin bir sınıf şablonu ile renk özelliğine, tekerleklere ve sür metoduna sahip olan bir araba temsil edebilir.
Sınıf kullanılmasının başlıca nedenleri
Sınıflar ve kodlar düzenli bir biçimde saklanarak zaman kaybı yaşanmaz.
Harmanlı, Karacabey
Harmanlı, Bursa ilinin Karacabey ilçesine bağlı bir mahalledir.
Sınıf (programlama)
Sınıf kullanılmasının başlıca nedenleri
Nesne yönelimli programlamada herhangi bir projede kullanılmak üzere yaratılan bir sınıf başka projelerde tekrar kullanılabilir.
Harmanlı, Karacabey
Mahallenin bilinen eski adı Kirmikir'dir. Bursa il merkezine 60 km, Karacabey ilçesine 7 km uzaklıktadır.
Sınıf (programlama)
Sınıf kullanılmasının başlıca nedenleri
Düzgün arabirimlerle birleşen sınıflar yaratabilir ve bu sınıfların birbirlerini minimum düzeyde etkileyecek şekilde programlar tasarlanarak birimsellik özelliğinden faydalanılabilir.
Veriler
Verileri de metotlar da olduğu gibi üç erişim kuralı ile tanımlanabilir.
Yapıcı ve yıkıcı metotlar
Yapıcı ve yıkıcı metotlar (constructor, destructor) otomatik olarak sistem tarafından çağrılır. Yıkıcı metotlar, nesnelerin bellekten silinmesi sırasında çağrılır. Böylece işi biten nesne için bellekte ayrılmış olan kısım, yeni nesneler için tekrar kullanılabilir. Yıkıcı metotlar hiçbir parametre almaz ve değer döndürmez.
Arayüz ve metotlar
Nesneler, dış dünya ile etkileşimlerini metotlar aracılığı ile tanımlarlar. Metotların içinde bulundukları nesnenin verilerine özel erişim hakları vardır. Nesnenin verilerini işleyen ve görevlerini yerine getiren bu metotlar, o nesnenin davranışı olarak kabul edilir. Metotlar, dış dünya ile nesnenin arayüzünü oluşturur. Örneğin televizyonun önündeki düğmeler, televizyonun içinde bulunan elektrik tesisatı ve kullanıcı arasındaki arayüz olarak kabul edilir. Bu düğmeye basarak televizyonu açıp kapatabilir veya başka bir işlev yerine getirilebilir. Bu örnekteki her metot bir düğme tarafından temsil edilmektedir ve birlikte bütün butonlar televizyon nesnesinin arayüzünü içerirler.
Bilgi gizleme ve kapsülleme
Nesneye yönelik programlama dillerinin çoğu kapsülleme ve bilgi gizleme kavramını aşağıda sıraladığımız üç özel bilgi erişim belirteçleri ile desteklerler.
Sınıflararası ilişkiler
Nesne yönelimli programlamada ve Birleşik Modelleme Dilinde (UML) sınıflararası ilişkiler dört başlık altında toplanabilir:
Tekstil Mühendisleri Odası
Tekstil Mühendisleri Odası, anayasa'nın 135. maddesinde tanımlanan, kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşudur.
Kuzey Asya
Kuzey Asya, Asya kıtasının kuzeyinde kalan bölgesidir. Bölge batıda Ural Dağları doğuda Bering Boğazı, kuzeyde Kuzey Denizi, güneyde Moğolistan içlerine uzanır. Kuzey Asya bulunan tek ülke Rusya'dır. Kuzey Asya'da Rusya'ya ait Sibirya Federal Bölgesi, Uzak Doğu Federal Bölgesi ve Ural Federal Bölgesi bulunur. Bölgede Tundra iklimi hâkim olup geniş ormanlık alanlara sahiptir. Nüfusu tahminen 40 milyon civarındadır ve nüfusun büyük bölümünü Ruslar oluşturur. Yüzölçümü yaklaşık olarak 13.100.000 km²dir.
Gürcistan Millî Botanik Bahçesi
Gürcistan Milli Botanik Bahçesi  Gürcistan'ın başkenti Tiflis'in güneybatısında, Narikala kalesinin eteğinde yer alan Güney Kafkasya'nın en büyük botanik bahçesi. Eskiden Tiflis Botanik Bahçesi (Gürcüce : თბილისის ბოტანიკური ბაღი ) olarak bilinirdi.
Botanik bahçesinin tarihi 300 yıldan daha geriye gitmektedir. On yedinci ve on sekizinci yüzyıllarda, Gürcistan kraliyet sarayına ait olan bugünkü Botanik Bahçesinin farklı yerlerine üç küçük bahçe bulunuyordu. Burası ilk olarak 1671 yılında Fransız gezgin Jean Chardin'in yazılarında kraliyet bahçeleri olarak anlatıldı. Bu bahçeler Tiflis'i ziyaret eden Franzız doğabilimci Joseph Pitton de Tournefort'un 1701 yılına ait kayıtlarında ve Gürcü Prens Vahuşti'nin 1735 yılında hazırladığı haritada da yer almaktadır. 1795 yılındaki Krtsanisi Savaşında büyük zarar gören bahçe, 19. yüzyılın başlarında yeniden canlandırıldı.1 Mayıs 1845'te Kafkasya'nın Veliaht Prensi Mikhail Vorontsov'un emriyle bahçe "Botanik Bahçe" olarak yeniden adlandırıldı ve 100 yıldan fazla bir süredir Alman bilim adamları tarafından işletildi.
Tiflis Botanik Bahçesi, 19. yüzyılda Alman botanikçi ve peyzaj mimarı Heinrich Scharrer'in rehberliğinde, bahçe 1861 ile 1889 yılları arasında büyük ölçüde genişletildi. 1870'lerde İlk seralardan biri tropikal bitkiler, diğeri subtropikal bitkiler için oluşturuldu. 1886'da "Botanik Müzesi inşa edildi. 457 odunsu bitki türü ve otsu bitkiyi listeleyen ilk bahçe tohum kataloğu da yayınlandı.
Yuri Voronov ve diğer bazı önemli bilim adamları Bahçe için çalıştı. 1896 ve 1904 arasında Bahçe batıya doğru daha da genişletildi. 1932 ve 1958 yılları arasında, içinde Mirza Fetali Ahundov, Mirza Şefi Vazeh, Fetali Han Hoyski, Hasan bey Ağayev, Mehmet Hasan Hacınski ve Mehdigulu han Vafa gibi ünlü Azerbaycanlıların mezarlarının bulunduğu eski Müslüman mezarlığı ve etrafındaki bölge botanik bahçesine dahil edildi. 1960'larda Sovyetler Birliği zamanınında mezarlık büyük ölçüde ortadan kaldırıldı. Haydar Aliyev bu mezarlığın yok olmaması için çaba gösterdi. 1970'te ve 1996'da burasını ziyaret etti. Bu mezarlıkta bulunan, ünlü Azerbaycanlı yazar Mirza Fetali Ahundov'un (1812-1878 ) ki de dahil olmak üzere birkaç mezar günümüze kadar gelmiştir.
20. yüzyılda, Tiflis'teki botanik bahçesi, Tsavkisistskali Nehri boyunca üç açık köprü yapıldı. Bu köprülerden en önemlisi, ziyaretçilerin 42 metrelik şelalenin manzarasını rahatça görebileceği uzun kemer köprüdür. 1917 Ekim Devriminden sonra kaynak yetersizliğinden dolayı bahçe bir süre bakımsız kaldı. 1945'ten sonra yeniden düzenlendi.
Kocaören, Savaştepe
Kocaören, Balıkesir ilinin Savaştepe ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Köy halkı; BURSA bölgesinden 1862 yılında gelmiş BURSA valisi Ahmet Vefik Paşanın "herkes bulunduğu yerde iskan olcak"zorunlu iskan emri ile Osmanlı döneminde kurulmuş ve kayı boyundan gelen YÜNCÜ YÖRÜĞÜDÜR. köy eskiden Bizans ve Cenevizler döneminde çarşı ve büyük bir yerleşim yeri olarak kullanılmıştır.köyde yer alan büyük kayalar üzerinde bazı yazılar bulunmaktadır.Ve mahallesimüzde eskiden Bizans / Cenenviz dönemine ait eski yerleşim yerleri ve mezarları vardır.
Coğrafya
Balıkesir il merkezine 33 km, Savaştepe ilçesine 18 km uzaklıktadır.
Okul kültürü
Okul kültürünü etkileyen etmenleri dikkate alarak oluşturulan kültür güçlü ve etkili olacaktır. Güçlü ve etkin kültürlere sahip okullar ise öğrencileri öğrenmeye, öğretmenleri de öğretmeye daha çok teşvik etmekte isteklerini ve başarılarını artırmaktadır.
Ziraat Mühendisleri Odası
Ziraat Mühendisleri Odası. 1954 yılında kurulup, 'Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'ne bağlı olarak etkinlik gösteren TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası; TMMOB Yasası; 7472 sayılı ziraat mühendisliği yasası, oda tüzüğü ve ziraat mühendislerinin görev ve yetkilerine ilişkin tüzük hükümleri doğrultusunda mesleki etkinlikte bulunmaktadır.
Genel merkezi Ankara'da olan Ziraat Mühendisleri Odası'nın halen tüm ülke ölçeğine yayılan 28 Şubesi, 52 il temsilciliği vardır.
Peyzaj Mimarları Odası
Peyzaj Mimarlığı Örgütü süreci, ilk kez 1966 yılında Ankara'da kurulan "Peyzaj Mimarisi Derneği" ile başlamış; 13 Mayıs 1994 yılı TMMOB 33. Genel Kurulunda odalaşma kararının çıkması ile Peyzaj Mimarları Odası kurulmuştur. İzleyen süreçte; Adana, Antalya, İstanbul ve İzmir bölge şubeleri; Aydın, Balıkesir, Bartın, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Kahramanmaraş, Kayseri, Kocaeli, Konya, Malatya, Mersin, Muğla, Tekirdağ, Trabzon ve Yalova İl temsilcilikleri, Alanya ve Manavgat ilçe temsilcilikleri kurularak, hızlı bir örgütlenme dönemine girilmiştir.
Main
Main şu anlamlara gelebilir:
Peyzaj Mimarları Odası
Bugün, Peyzaj Mimarları Odası; 6235 (7303) sayılı yasa hükümlerine göre TMMOB topluluğu içinde kurulan ve Türkiye sınırları içinde meslek ve sanatlarını uygulamaya yasayla yetkili olup, mesleki etkinlikte bulunan peyzaj mimarlarını örgütü içinde toplayan, tüzel kişiliğe sahip olup, ülkedeki 5.000 dolayında peyzaj mimarının "Kamu Kuruluşu" niteliğindeki tek meslek örgütüdür ve PMO Yönetmelik hükümlerine bağlıdır. Oda merkezi Ankara'dadır. Kısa adı PMO'dur.
Alexander von Kluck
Alexander Heinrich Rudolph von Kluck (20 Mayıs 1846 – 19 Ekim 1934) I. Dünya Savaşı sırasında bir Alman generaliydi.
Gençliği
Kluck, 20 Mayıs 1846'da Münster'de doğdu. Mimar Karl von Kluck'un ve karısı Elisabeth'in (evlilik öncesi soyadı Tiedemann) oğluydu. Memleketi Münster'de Paulinum adında bir okulda öğrenciydi.
1874'te Fanny von Donop (1850-1938) ile evlendi; üç oğulları ve bir kızları vardı.
Askeri kariyeri
7 haftal Prusya ordusunda görev yaptı. 1866 tarihli Avusturya-Prusya Savaşı ve Colombey-Neuilly Muharebesinde iki kez yaralandığı Fransa-Prusya Savaşı'nda görev yaptı ve cesaretinden dolayı Demir Haç (ikinci sınıf) aldı. 1906'da bir piyade generali oldu ve 1913'te Yedinci Ordu Bölgesi Genel Müfettişi olarak atandı.
Birinci Dünya Savaşı
Birinci Dünya Savaşı'nın patlamasıyla Kluck, Alman Birinci Ordusunun komutasına girdi. Schlieffen Planının Moltke revizyonlarına göre, İlk Ordu güçlü sağ kanadın bir parçasıydı ve Almanya'nın Belçika ve Fransa üzerinden ilerlemesi için dış batı kenarında konumlandı. Bu batı kanadı Karl von Bülow'un İkinci Ordusunun yanında Paris'e ilerleyecekti. Paris'e ulaştıktan sonra, Birinci ve İkinci ordular Paris'i hem batıdan hem de doğudan tehdit ediyorlardı.
İngilizler Mons ve Le Cateau'da savaştıktan sonra, Birinci Ordu büyük bir geri çekilme sırasında Lanrezac'ın Fransız Beşinci Ordusunu takip etti. Bununla birlikte, Paris'ten otuz mil uzakta bulunan ve Fransız Beşinci Ordusu (Lanrezac komutasında) ile karşılaşmayı öngören ihtiyatlı Bülow, İkinci Ordusunun ilerlemesini durdurdu ve Kluck'a doğrudan destek emri verdi. Kluck kısa süre önce Alman sağ kanadına kumanda etmek üzere atandığında Bulow'un emrinde olmuştu. Kluck, Lanrezac'ın sol kanadını geçmeyi tercih ettiği için bu emri Bulow ve Moltke'ye karşı protesto etti, ancak reddedildi ve Bülow'un Lanrezac'a saldırısını desteklemek için emir aldı. Bu zamana kadar agresif olan Kluck, Birinci Ordusunu von Bülow'un konumunun güneyinde, Paris'in 13 mil kuzeyinde ilerletti. 30 Ağustos'ta Kluck, birliklerini Paris'in doğusundan çekmeye karar verdi ve tamamen Schlieffen Planını uygulamadı. Bülow'un uyarısıyla hüsrana uğramasına rağmen, 31 Ağustos'ta Kluck, İkinci Orduyu desteklemek için ordusunu güneydoğuya çevirdi. Kluck, bunu yaparken, Alman hattında Bülow'un durakladığı İkinci Ordusu'na doğru 30 mil boşluk bıraktı. Kritik olarak, hamle ile Kluck'un sağ kanadını Paris yönünde gösterdi (General Michel-Joseph Maunoury'nin yeni Altıncı Ordusunun konuşlandırıldığı yer). Fransızlar, Kluck’un 3 Eylül’deki gidişatını Müttefik uçaklardan gelen raporlar sayesinde öğrendiler ve bu, radyo telsiziyle bağımsız bir şekilde onaylandı.
Almanlar, Aisne Nehri'nin kırk mil arkasına yerleştirmek için iyi bir şekilde geri çekildi. Orada, cephe, I. Dünya Savaşı devam ederken yerleşik pozisyonlar şeklinde yıllarca kalacaktı.
Kluck ve Bülow'un koordinasyon eksikliği ve bunun sonucunda etkili bir saldırı çizgisinin sürdürülememesi, Fransa'ya belirleyici bir darbe vermesi amaçlanan Schlieffen Planının başarısızlığına birincil katkı oldu. Bunun yerine, siper savaşının uzun çıkmazı başlamaya hazırdı. Birçok Alman uzman Kluck'u ve özellikle Genelkurmay Başkanı Hermann von Kuhl'u en yüksek saygı ile anmaktadır.
Emekliliği ve daha sonraki yaşamı
General von Kluck, Führung ve Taten der Erste (1920) başlıklı ciltte Savaşa katılımını yazdı. Savaş sonrası hatıraları, Paris'teki Mart ve Marne Savaşı adlı kitabı 1920'de yayınlandı. Kluck, Ekim 1934'te Berlin'de öldü.
2019 New York kızamık salgını
2019 New York kızamık salgını, 2019 yılında başta New York City ve civarındaki Rockland County olmak üzere New York eyaletini etkileyen salgındır.
Tarihçe
Salgın özellikle Brooklyn'de Ortodoks Yahudilerin yoğun olarak yaşadığı Williamsburg ve Borough Park mahallelerinde baş gösterdi. New York Belediye Başkanı Bill de Blasio acil sağlık durumu ilan etti. Tam o sırada Brooklyn ve Queens bölgesine Ekim 2018'den bu yana 285 kızamık vakası bildirildi. Mayıs 2019'un başından itibaren New York'ta 423 doğrulanmış kızamık vakası rapor edilmiştir. De Blasio, 11205, 11206, 11211, ve 11249 posta koduna karşılık gelen mahallelerde zorunlu aşı gerektiğini beyan etti. Bu mahallelerde yaşayan veya çalışan kişilerin 6 ay içinde aşı yaptırması gerektiği aksi takdirde 1000 dolar para cezasına çarptırılacağı bildirildi. Bu bildiriden önce sağlık müdürü, hastalığın daha fazla yayılmasını önlemek adına bölgedeki kreş ve okulların aşısız öğrenciler hizmet vermemesini teklif etmişti. Nisan ayında bir anaokulu şehir yetkililerinin aşı taleplerini yerine getirmemekten dolayı kapatılmıştır.
Mart 2019'da bir uçuş personeli New York'tan Tel Aviv kentine uçtu. 43 yaşındaki kadın personelin birkaç gün sonra kızamık geçirdiği ve yoğun bakım ünitesinde solunum cihazına bağlandığı bilgisi uçaktaki diğer yolculara bildirildi. İsrail Sağlık Bakanlığı, görevli personelin New York'ta veya İsrail'de kızamığa maruz kalmış olabileceğini açıkladı.
2019 yılının Mayıs ayı ortalarına dek Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kızamık vakaları 800'ü geçmişti ve New York 274 vaka ile en fazla vak'aya sahip olan eyalet idi.
3 Eylül 2019'da New York Sağlık Departmanı, şehirde yeterli bir süredir vaka bildirilmemesi nedeniyle salgının bittiğini ilan etti. Kent yetkilileri Williamsburg'da 473 ve Borough Park'ta 121 vaka olmak üzere toplam 649 vaka bildirdi. Bu iki mahallede 19 yaşından küçük kişilere 33.805 kızamık aşısı uygulandı.
Yanıtlar
Dönemin Başkanı Donald Trump, aşı konusunda ailelerin çocuklarını aşılaması gerektiğini "Aşıların yaptırılması gerekiyor. Aşılar çok önemli" ifadeleriyle belirterek aşı kampanyasına destek oldu.
Haziran 2019'da New York yönetimi, aşı için dini ve felsefi muafiyeti kaldıran yasayı onayladı. Bu yasadan önce dini muafiyetler kabul ediliyordu. Salgının Yahudilerle ilişkilendirmesi New York'ta antisemitizm vak'alarında artışa yol açmıştır.
Andrew Wells
Andrew Wells, Tom Lenk tarafından canlandırılan, Buffy the Vampire Slayer ve Angel televizyon dizilerinin bir kurgusal karakteridir. Karakter ayrıca daha sonra Buffy dizisinin devam serisi olan Buffy the Vampire Slayer Sezon Sekiz çizgi romanlarında da belirir.
Charles Gerard
Charles Gérard (doğum adı: Gérard Adjémian ; 1 Aralık 1922 -19 Eylül 2019), Ermeni kökenli Fransız oyuncu, senarist ve film yönetmeni. 1957'de başladığı kariyerinde 100'ün üzerinde yapımda yönetmen ve oyuncu olarak yer almıştır. Özellikle yönetmen Claude Lelouch ile yaptığı ortak projeler ile dikkat çekmiştir. Tanınmış Fransız oyuncu Jean-Paul Belmondo ile 60 yılı aşan dostlukları vardı. Gérard aslen İstanbul doğumlu olup ailesi Ermeni kökenlidir.
Penbe Nesrin Bayazıt
Penbe Nesrin Bayazıt Türk büyükelçi.
Eğitimi
Darüşşafaka Lisesi (1971-1979), Gazi Üniversitesi Yönetim Bilimleri Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü (1979-1983) mezunudur. Durham Üniversitesi'nde Batı Avrupa’nın Ekonomik ve Siyasi Entegrasyonu alanında master yapmıştır.
Maad İbrahim
Maad İbrahim Mecid (d. 30 Haziran 1960), defans pozisyonunda görev yapmış Iraklı millî futbolcudur.
Penbe Nesrin Bayazıt
Eğitimi
Darüşşafaka mezunu ilk kadın büyükelçidir.
Mesleki kariyeri
1984 yılında Dışişleri Bakanlığı'na girmiş, çeşitli görevlerde bulunmuştur. 2007-2009 yılları arasında Salzburg Başkonsolosu olmuş, 2014-2019 yılları arasında Gana Büyükelçisi olarak görev yaptı. İngilizce ve Almanca bilmektedir.
Maad İbrahim
Kulüp takımları kariyeri
Profesyonel kariyerine 1983 yılında Al Tijara kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Al Tayaran, Al Rasheed, Al Shorta, Al Quwa Al Jawiya ve Al Naft kulüplerinde oynadı.
Millî takım kariyeri
Irak millî futbol takımının 1986 FIFA Dünya Kupası kadrosunda yer aldı.
Ali Musevi
Ali Musevi (d. 22 Nisan 1976), forvet pozisyonunda görev yapmış İranlı millî futbolcudur.
Kulüp takımları kariyeri
Profesyonel kariyerine 1996 yılında PAS kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Esteghlal, Fortuna Köln, Bayer Leverkusen, Esteghlal, Foolad, Bargh Tehran, Homa ve Aboumoslem kulüplerinde oynadı.
Millî takım kariyeri
İran millî futbol takımı ile birlikte 1996 AFC Asya Kupası üçüncülük elde etti.
Modon
Modon veya Motun ( Methoni) Yunanistan´da Mesinya periferisinin güneybatı kıyılarında bir kasabadır. Geçmişte etrafında bulunan köylerin olduğu alanları da içine alan antik bir kentti.
Modon Orta çağ'da Venedik Cumhuriyetine ait küçük fakat önemli bir deniz üssüydü. Şehir 10 Ağustos 1500'de bizzat II. Bayezid'in kumanda ettiği Osmanlı ordusu tarafından 4 aylık bir kuşatma sonucunda fethedildi. 3 asır kadar Osmanlıların idaresinde kalan Modon, Edirne Antlaşması ile bağımsızlığını kazanan Yunanistan'a bırakıldı.
Groupama
Türkiye pazarına Başak Sigorta, Başak Emeklilik, Güven Sigorta ve Güven Hayat şirketlerini satın alarak girmiştir. Fransa’nın en büyük mütüel sigorta şirketi olan Groupama, tarım ve sağlık sigortalarından evde bakım sigortalarına uzanan pek çok alanda lider konumdadır. Groupama; Fransa dışında, İtalya, Slovakya, Türkiye, Yunanistan, Macaristan, Romanya, Bulgaristan, Çin ve Tunus olmak üzere 9 ülkede faaliyet göstermektedir. Groupama’nın 12 milyon müşterisi ve 32.000 çalışanı bulunmaktadır.
Tarih
Groupama Şirketi 19. yüzyılın başlarında Fransa'da yaşayan çiftçilerin kendi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulmuştur. Karşılıklı yarar esasını benimseyen şirket bireysel ve kurumsal tüm sınıfları içinde barındırıyordu.
Groupama'nın Türkiye pazarına açılması
Groupama şirketi önce Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından satışa sunulan Başak Sigorta & Başak Emeklilik şirketlerini 2006 yılında, ardından da 2008 yılında Güven Sigorta & Güven Hayat şirketlerini satın alarak Türkiye pazarına girmiştir.
Şirketin Türkiye'deki genel müdürlüğü Maslak, İstanbul'dadır.
Groupama Türkiye şirketinin İstanbul'da Kadıköy ve Merkez Bölge Müdürlüğü; İstanbul dışında da İzmir, Ankara, Adana, Bursa, Antalya, Samsun ve Trabzon'da bölge müdürlükleri; Lefkoşa'da ise şube müdürlüğü bulunmaktadır.
Başak Sigorta & Başak Emeklilik
1959 yılında T.C. Ziraat Bankası iştirakı ile İstanbul'da kurulmuştur. 2006 yılında özelleştirilerek Fransız Groupama şirketine dahil olmuştur.
Güven Sigorta & Güven Emeklilik
Türkiye'nin cumhuriyet yasalarına göre kurulan ilk sigorta şirketlerinden biridir. 1924 yılında kurulmuştur. 2000 yılında özelleştirilmiş ve Tarım Kredi Kooperatifleri Birliği'ne dahil edilmiştir. Özellikle tarım sektöründeki çalışmaları ile dikkat çeken şirket 2008 yılında Fransız Groupama şirketi bünyesine dahil edilmiştir.
Lenin Çocukları
Lenin Çocukları (Macarca: Lenin-fiúk), 1919'da kısa süreli Macaristan Sovyet Cumhuriyeti'ni desteklemek amacıyla kurulmuş Kızıl Terör olayında başrol oynamış komünist örgüttü. Grup, deri ceket giymiş yaklaşık 200 genç adamdan oluşuyordu. Tibor Szamuely, askeri komiser iken birlik komutanı József Cserny'dir. Lenin Çocukları, komünist hükûmete muhalif olan sesleri bastırmak için kullanıldı.
Komünist lider Bela Kun, Haziran 1919'da gerçekleşen başarısız karşı-devrimci darbeden sonra, Lenin Çocuklarının, muhalif unsurların ortadan kaldırılmasına yönelik yapılacak girişimlerde acımasız olabileceklerini belirtti. Terörün kurbanları sayısında farklılıklar vardır. Albert Vary'nin 1922'de yayınladığı "Macaristan'da Kızıl Terör Mağdurları" başlıklı bir kitabında, Tibor Szamuely ve József Cserny'nin ekipleri tarafından 590 kişi idam edildiğini belgeledi.
Komünistler kaybediyordu. Fransızların desteğiyle Rumen birlikleri 6 Ağustos 1919'da Macaristan'a girdi ve Budapeşte'yi komünistlerin elinden aldı. Bela Kun ve arkadaşları Sovyet Rusya'ya kaçtı. Miklós Horthy'nin karşı devrimci Macar kuvvetlerinin üç ay sonra Budapeşte'ye gelmesiyle, komünistlere karşı Beyaz Terör adı verilen katliamlar başladı. Lenin Çocukları bu terörün ana hedefiydi.
Naftali Blumenthal
Naftali Blumenthal (İbranice: נפתלי בלומנטל; d. 1 Mart 1922 – ö. 1 Mayıs 2022), İsrailli siyasetçi. 1981-1984 yılları arasında Knesset Meclisi'nde Finans Komisyonu Üyesi olarak görev aldı.
Yaşamı ve kariyeri
Blumenthal, 1 Mart 1922'de Stanisławów, Polonya'da (günümüzde: Ivano-Frankivsk, Ukrayna) doğdu. Ailesiyle 1934'te zorunlu olarak işgal kuvetlerinin yönetimindeki Filistin Mandası'na taşındılar. Bnei Akiva'nın gençlik hareketine üye olduktan sonra 16 yaşında Haganah'a katıldı. 1948 Arap-İsrail Savaşı sırasında Carmeli Tugayı'nda bölük komutanı olarak görev yaptıktan sonra yüzbaşı rütbesiyle ordudan terhis edildi.
Savaştan sonra bir süre muhasebeci olarak çalıştıktan sonra 1951'de Solel Boneh'e katıldı. 1958-1982 yılları arasında çalıştığı Koor Endüstri firmasında Sanayi Bölümü Denetçisi, Finans Bölümü Başkanı ve Genel Müdür olarak görev yaptı.
Siyasete 1950'de Mapai Partisi'nde adım atarak partinin saymanı oldu. Partisi 1968'de İşçi Partisi ile birleştikten sonra merkez komite, büro ve sosyo-ekonomik komite'de hazır bulundu. 1981'de Alignment İttifakı (İşçi Partisi ve Mapai ittifakı) listesinde Knesset Meclisi'ne girerek 1984 seçimlerinde koltuğunu kaybedene kadar Finans Komitesi Üyesi olarak görevde bulundu.
Son görevi 1986'da Histadrut'un denetçiliği oldu.
Ölümü
Blumenthal, 1 Mayıs 2022 tarihinde 100 yaşını geçmiş olarak vefat etti.
Kehanet (film)
Kehanet (İngilizce: The Omen), Richard Donner tarafından yönetilen ve David Seltzer tarafından yazılan 1976 çıkışlı İngiliz-Amerikan doğaüstü korku filmi. Filmde Gregory Peck, Lee Remick, David Warner, Harvey Spencer Stephens, Billie Whitelaw, Patrick Troughton, Martin Benson ve Leo McKern yer almaktadır. Filmde, Amerikan Büyükelçisi Robert Thorn'un eşine göre çocukları oğlu ölü doğduktan sonra doğumda yerini alan küçük bir çocuk -Damien- ele alınmaktadır. Damien'ın deccal olduğunun farkında olmayan ailenin etrafı gizemli ve uğursuz ölümlerle çevrilidir.
Haziran 1976 yılında 20th Century Fox tarafından sinemalarda gösterilen Kehanet, eleştirmenlerden beğeni aldı ve toplamda 60 milyonluk hasılat elde ederek ticari bir başarı elde etti ve 1976'nın en yüksek hasılat yapmış filmlerinden biri haline geldi. İki dalda Akademi Ödülleri'ne aday gösterilen film, En İyi Özgün Müzik dalında Jerry Goldsmith ödülü kazandı.
Kuşluca, Tatvan
Kuşluca, Bitlis ilinin Tatvan ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Ermenice'de "burun" anlamına gelen Küt, 1928 yılı kayıtlarında ise Ermenice'de "kaleburnu" anlamına gelen Pertoküt olarak geçmektedir. Köy, terör nedeniyle 1993 yılında boşaltılıp, 2009 yılında tekrar yerleşime açılmıştır.
Hamidiye, Karacabey
Hamidiye, Bursa ilinin Karacabey ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
1910'ların başında Bulgar yerleşimiydi. Civarda Bulgarlar ismiyle bilinen köyün ahalisi Bulgar Kilisesine tabi olduğu için köyü terk edip Bulgaristan'a iskan edildi. Hamidiye kuruluşunda 7 haneden oluşmaktaydı. Hacı Bursalı, Kara Mehmet, Hacı Veysel, Hacı Raşit ve Hafız Bey'dir. Bu kişiler tarafından kurulmuştur. Soy adı kanunu olmadığından dolayı lakapla anılmaktadır. Köy üç kere göç almıştır. İlkinde Tatarlar, ikincisinde (1893) Yugoslavya'dan muhacir olarak göçmenler gelmiştir. Üçüncü göçte (1960) ise Bulgaristan-Şumnu 7 hane göç almıştır ve böylece köyün hane sayısı 150'ye ulaşmıştır. Yaklaşık 500 kişi yaşamaktadır. Son yıllarda yaşanan şehre göç nedeniyle köyün nüfusu azalmaktadır.
Köyün mezarlığı çok eskiye dayanmaktadır. Daha önce mezarlıkta sarıklı taşların olduğu görülmektedir ama zamanla korunmadığından bu taşlar yok olmuştur. Şu an mezarlıkta 7 ya da 8 adet, eski zamanlardan kalma, üzerinde Osmanlıca yazılar olan mezar taşları bulunmaktadır. Mezarlığın karşısında köyün ilk yer altı su kuyusu bulunmaktadır, şu anda da sağlamdır. Köyün girişinde yapılan su borusu kazısında çok eski mezarlar bulunmuştur. 1964 yılında yaşanan deprem sonucu köyde yıkım olmuştur ve camisi yıkılmıştır. 1970 yılında yerine yenisi yapılmıştır.
Coğrafya
Bursa il merkezine 89 km, Karacabey ilçesine 19 km uzaklıktadır.
Yukarıyeniköy, Yavuzeli
Yukarıyeniköy Gaziantep ilinin Yavuzeli ilçesine bağlı bir mahalledir.
Spearhead from Space
Spearhead from Space, Büyük Britanya bilimkurgu dizisi Doctor Who'nun klasik serisinin yedinci sezonunun birinci öyküsü. Dört bölümden oluşan öykünün ilk bölümü 3 Ocak'ta, son bölümü 24 Ocak 1970 tarihinde yayınlanmıştır. Renkli olarak yayınlanan ilk Doctor Who öyküsüdür. Jon Pertwee, Üçüncü Doktor rolüyle ilk kez görünmüştür. Autonlar ilk kez yer almıştır. Ayrıca Caroline John Doktor'un yol arkadaşı Liz Shaw rolünü ilk kez oynamıştır. Tuğgeneral Alistair Lethbridge-Stewart rolünü oynayan Nicholas Courtney düzenli olarak oynamaya başlamıştır.
Konu
Yeni rejenerasyon geçiren Doktor 20. yüzyılda Dünya'ya sürgün edilir. Aynı zamanda, Oxley Woods'a bir meteor sürüsü düşer. Doktor plastik bir nüfusun insanları değiştirmeden önce Autonları yok etmek için bir yol bulmak zorundadır.
Kara Ölüm
Kara Veba olarak da bilinen Kara Ölüm, insanlık tarihinde kaydedilen en ölümcül salgındır. Avrasya ve Kuzey Afrika'da 75-200 milyon  kadar insanın ölümüne yol açtığı düşünülmektedir. 1346-1353 yılları arasında Avrupa'da zirveye ulaşan salgın, insanlık tarihinde kaydedilen en ölümcül salgındı. Hastalığın sebebi Yersinia pestis bakterisidir. Genellikle hıyarcıklı veba görülse bile, pnömonik veba ve septisemik veba da görülebilinir.
Kara Ölüm, ikinci veba salgınının başlangıcıydı. Veba, Avrupa tarihinin seyri üzerinde önemli etkisi olan dini, sosyal ve ekonomik çalkantılar yarattı.
Kara Ölüm'ün kökeni tartışmalıdır. Pandemi ya Orta Asya'da ya da Doğu Asya'da ortaya çıktı. Ancak ilk kesin görünümü 1347'de Kırım'da olmuştur. Kırım'dan, büyük olasılıkla Ceneviz gemilerinde seyahat eden ve siyah farelerde yaşayan pireler tarafından taşınmıştır. Akdeniz Havzası'ndan yayılarak Konstantinopolis, Sicilya ve İtalyan Yarımadası üzerinden Afrika, Batı Asya ve Avrupa'nın geri kalanına ulaştı. Kara Veba'nın karaya çıktıktan sonra esas olarak kişiden kişiye pnömonik veba olarak yayıldığına ve böylece salgının iç bölgelere hızlı yayılmasını açıkladığına dair kanıtlar var; bu, birincil vektörün hıyarcıklı vebaya neden olan sıçan pireleri olması durumunda beklenenden daha hızlıydı.
Kara Ölüm, Geç Orta Çağ'da Avrupa'yı vuran ikinci büyük doğal afetti (ilk olanı 1315-1317 Büyük Kıtlığıydı) ve Avrupa nüfusunun yüzde 30 ila yüzde 60'ını öldürdüğü tahmin ediliyor. Vebanın 14. yüzyıldaki yaklaşık 475 milyon olan dünya nüfusunu 350-375 milyona düşürdüğü tahmin ediliyor. Geç Orta Çağ boyunca başka salgınlar da vardı ve diğer katkıda bulunan faktörlerle birlikte Avrupa nüfusu 1300 yılındaki seviyesini 1500 yılına kadar geri kazanmadı.
Köken
"Kara Veba" ismi, Türkçeye İngilizce olan "Black Death" isminden geçmiştir.
İngilizce iki kelimenin birleşimiyle oluşmuştur. Danimarkalı sözcük ögesi üstünde modellenmiştir.
Etimolojik Köken
Black (Kara) kelimesi Avrupa'da salgına atıfta bulunan salgın dönemi kaynaklarında (14 ve 15. yy) varlığı kanıtlanmamıştır.
Spesifik kullanım ilk kez 15 ve 16. yüzyıllarda İsveç ve Danimarka kroniklerinde görünür. İsveççe: '† swarta dödhen', Danca'da : 'den sorte død' tümleçleri kullanılmıştır. Muhtemelen Danca terimler Avrupa dillerine adapte edildi.
Daha önceki metinlerde salgına Salgın Hastalık (Pestilence), Veba (The Plague), Büyük Salgın (Great Pestilence), Büyük Ölüm (Great Death) ya da The Forste Moreyn veya İlk Veba (First Pestilence) denir. Latince Pestis veya Pestilentia; Epidemia; Mortalitas gibi adlarla anılır. 14. yüzyılın sonlarına doğru Avrupa'da diğer salgın hastalıklardan ayırt etmek için İlk Veba (The Forste Moreyn) adı kullanılır.
'Kara Ölüm' Terimi 1750'lere kadar bu salgını tanımlamak için kullanılmadı. İlk kez 1755'te kullanıldığı tanımlandı o da Danca'dan tercüme edildiği tahmin ediliyor. 'Kara Ölüm' ismi İlk kez İsveçli ve Danimarkalı tarihçiler tarafından 15 ve 16. yüzyıllarda popüler hale geldi ve 16 ve 17. yüzyıllar arasında diğer dillere aktarıldı.
Diğer Veba Salgınları
Araştırmalara göre vebanın ilk kez Avrupa ve Asya'da Erken Tunç Çağında görüldüğü öne sürüldü. Bu salgının M.Ö. 3000 civarında 'Neolitik Düşüş' ile ilişkili olabileceği tahmin ediliyor. Bu vebanın yanı sıra hayvan hastalıkları ve tarımsal kıtlık Neolitik Düşüşün sebepleri arasında.
Aşağıda tarihe adını yazmış veba salgınları bulunmakta.
Justinianus Veba Salgını
Doğu Roma ve Akdeniz kıyı kenarlarını etkileyen bir veba salgınıdır. İki asır boyunca (541-686) kendini yenileyip 25-100 milyon insanın ölümünde sorumlu olduğuna inanılsa da 2019 yılında yapılan araştırmaların bu veba salgınının ölüm oranı ve sosyal etkilerinin abartıldığı hakkında bir iddia ortaya atılmıştır.
San Cristóbal de La Laguna vebası
İspanya, Güney Afrika, İngiltere ve Mısır'da yakın tarihlerde (1582-1609) etkili olmuştur. 5000-9000 insanın ölümünden sorumludur.
1629-1631 İtalyan vebası
1629 ve 1631 yılları arasında İtalya'da etkisini gösteren bu veba salgını 280.000'e yakın kişinin ölümünden sorumludur.
Büyük Londra Vebası
İngiltere'de ortaya çıkan veba salgınının 100.000'e yakın kişiyi öldürdüğü tahmin ediliyor. Bu veba salgını Londra'da büyük çaplı karantinalara sebep olmuş. 1665 ve 1666 yılları arası etkisini göstermiştir.
1738'in Büyük Vebası
1738 yıllında Balkanlar'da ortaya çıkan bu veba salgınında 50.000'den fazla insan ölmüştür.
1770-1772 Rus Vebası
1770 ve 1772 tarihleri arasında Rusya'da etkisini gösteren bu veba salgını 50.000'den fazla insanı öldürmüştür.
Tarih boyunca etkisini gösteren vebanın etkileri sadece yukarıda belirtilenlerle kalmamış, daha onlarca salgın yaşanmıştır. Ancak bu salgınlar küçük ve yetersiz kaynaklardan dolayı göz ardı edile bilinir.
İlk Teoriler
Veba hastalığı ortaya çıktığında gerek Viyana’da ve gerek Avrupa’daki ilk tepki “Tanrı’nın insanları cezalandırdığı” şeklindeydi. Bu görüş 17. yüzyıla kadar devam etti, din adamlarına göre insanlar; insanlık dışı davranışlarda bulunmuşlar, Tanrı’yı unutmuşlar, O’nun emirlerine itaat etmemişler, etrafındakileri sevmeyi unutmuşlar ve bu yaptıklarının karşılığında da bu şekilde bir cezaya çarptırılmışlardı.
Vebanın ortaya çıkmasında diğer bir suçlu, farklı din mensupları olmuştur. Bu bağlamda özelikle Yahudiler suçlu görülmüş ve onların şehir halkı için hayat kaynağı olan kuyuları zehirledikleri iddia edilmiştir. Bu kuyulardan su içenlerin çoğu o gün ölmüştür. Bu kuyu zehirleme iddiaları öncelikle Güney Fransa’da yayılmaya başlamış sonrasında ise bir saman alevi misali bütün Avrupa’ya yayılmıştır. Öyle ki bütün kaynak ve çeşme sularına böyle bir zehir katıldığı böylece herkesin tehdit altında olduğu düşüncesi şeklinde bir panik havası oluşmuştur. Bu yüzden insanlardan kimse bu sulardan içmemiş sadece biriken yağmur sularını ve de nehir sularını içmişlerdir. Bu hastalığın yayılmasını kolaylaştırmıştır.
Özellikle 14. yüzyılda Yahudilere yönelik olan bu suçlamalar artmış ve birçok Yahudi’nin sorgusuz sualsiz öldürülmesine neden olmuştur. Yahudilere karşı uygulanan bu sert politikada ruhban sınıfının yanında eğitimli tebaa da önemli bir rol oynamış ve halkı onlara karşı kışkırtmışlardır. Yöneticiler ve Papa da; Yahudilerin kuyuları zehirlemesinin nedeni olarak, Yahudilerin Hristiyanları öldürerek Hristiyanlığı ortadan kaldırmak gibi bir amaç taşıdıkları konusunda halkı kışkırtmışlardır. Yine bir başka inanışa göre; Yahudiler kuyuları zehirlemek için gizli liderlerini Toledo’da karşılamışlar ve Asya’dan gelen vebanın zehrini ondan temin etmişler veya da zehirli örümceklerle, baykuşlarla ve diğer zehirli hayvanlarla bu hastalığı yaymışlardır. Bu konuda diğer bir iddia ise hastalığın Yahudi büyüsü ile yayılmasıdır.
1348 yılının Mayıs ayında Provence şehrinde Yahudiler halkın da destek verilmesiyle kurban edilmeye başlanmıştır. Elli binden fazla Yahudi öldürülmüştür. Zürich yönetimi de bu iddiaların neticesinde hiçbir Yahudi’yi ülkesine kabul etmemeye karar vermiş ve bu uygulamalar Basel, Freiburg, Strasburg gibi bölgelerde de geçerli olmuştur. Yahudilere uygulanan bu cezalar genellikle onların yakılması veya onların canlı canlı toprağa gömülmesi şeklinde olmuştur. Yahudilerin yakılmadığı yerlerde ise o yerleşim yerlerinin sakinleri öfkeden deliye dönmüş bir şekilde ellerinde kılıçlar ve ateşler ile Yahudileri ölüme zorlamışlardır. Bu korku o kadar yayılmıştır ki Yahudiler onlara gerek kalmadan kendileri bir yere toplanarak kendilerini yakmışlardır.
İlk Yahudi zulmü Salzburg ve Hallein şehirlerinde baş göstermiştir. Ardından Viyana’ya sıçramıştır. Kyburg kalesinde koruma altına aldığı birkaç yüz Yahudi, öfkeli bir halk grubu tarafından yakılmıştır.
Polonya Kralı Büyük Casimir, bu dönemde Yahudilere karşı koruma politikası gütmüş ve nereden gelirlerse gelsinler onları kendi ülkesinde korumuştur. Herzog Albrecht, Viyana dışındaki bölgelerde de Yahudilere uygulanan bu davranışların durmasını istemiş ve onlara kötü davrananların ve onları öldürenlerin Mautern şehrinde 600 Pfund; Krems ve Stein’de ise 400 Pfund ceza ödemeleri gerektiğini emretmiştir. Suikastçılar ise ya hemen öldürülmüş veya sonradan acı içinde ölecekleri hapishanelere atılmışlardır. Bu uygulamalardan sonra Albrecht “Yahudi dostu” olarak anılmaya başlanmıştır.
Baskın Modern Teori
Kuraklık sebebiyle kemirgenler, pireler ve keneler otlak alanlardan insanların daha kalabalık olduğu yerlere kaçmaya başladı. Bu yersina pestis basilini taşıyan hayvanların insanların yerleşim bölgelerine kaçması salgının hızını büyük ölçüde artırdı.
Yersina pestis basili 1894'te Hongkong'da bir hıyarcıklı veba salgınında öğrenci olan Alexandre Yersin tarafından keşfedildi. Ayrıca Yersin bu basilin kemirgenlerde bulunduğunu kanıtladı ve farenin bulaşma aracının ana kaynağı olduğunu öne sürdü. Yersina pestisin genel bulaşma mekanizması, 1898'de Paul-Louis Simond tarafından kurulmuş. Enfekte konakçı beslendikten birkaç gün sonra yerisna pestis konağın sindirim sistemini tıkamış. Bu tıkanıklık pireleri aç bırakır ve beslenmede daha agresif hale bürünmelerine neden olur. Bu binlerce basilisin beslenme bölgesine akın etmesine neden olur ve kurban enfekte olur.
Alternatif Açıklamalar
Hastalığın epidemiyolojik açıklaması, semptomlarının tanınması kadar önemlidir. Ancak salgın döneminden bu güne kalma sağlam temelli bir kaynak olmaması sebebiyle engellenmektedir. İngiltere'de hastalığın yayılması üzerine çoğu çalışma yapıldı ama genel nüfus tahminleri bile %100'ün üzerinde değişiyor çünkü İngiltere'de 1086 ile 1377 yılları arasında hiçbir nüfus sayımı yapılmadı. Veba kurbanlarının sayısı o dönemdeki din adamlarının dediklerinden yola çıkılarak tahmin ediliyor.
Hıyarcıklı Veba
Kurb anda ani bir şekilde ateş, titreme, baş ağrısı, halsizlik ve bir veya birden fazla olacak şekilde, bir elma boyutuna kadar büyüyebilen, lenf düğümlerinde ağrılı hıyarcık gelişir. Hastalık adını bu kendine özgü semptomundan alır. Bu semptomları sonradan akut ateş ve kan kusması izler. Bu hastalık genelde pire ve kemirgenlerden geçer ve bakteriler, bakterinin içeri girdiği en yakın lenf düğümüne saldırır. Bu hıyarcıklar daha sonradan iç kanama sebebiyle mor-siyah rengini alır. Tedavi edilmezse bu lenf düğümlerindeki hıyarcıklar büyür ve vücutta gelişigüzel bir şekilde yayılma gösterir. Hıyarcıklar genellikle kasık ve koltuk altından gözlene bilinir. Tedavi edilmediğinde kurbanların %80'i sekiz gün içinde ölür.
Giovanni Boccaccio'nun kalemiyle hıyarcıklı veba:
"Söz konusu yılın bahar başlarında veba, üzücü etkilerini gün yüzüne çıkarmaya başladı. Burun kanamasının kaçınılmaz ölüm anlamına gelen Doğu'daki şeklini almadı. Bu etkisini daha ziyade, kadın ve erkeklerde kasık ve koltuk altlarında oluşan şişlikler yoluyla gösterdi. Bir elma ile yumurta büyüklüğü arasında olan bu yumrulara gavoccioli (Baloncuk) adını verdiler. Ve vücudun bu iki bölümünde ortaya çıkan ölümcül gavoccioli vücuda, çok kısa bir süre içinde, gelişi güzel bir şekilde yayılmaya başladı; daha sonra hastalığın semptomları kollarda, uyluklarda ve vücudun geri kalan her yerinde siyah ve mor lekelere dönüştü - bazıları büyük iken bazıları küçük ve yayılmış şekildeydi. Ve gavoccioli yaklaşan ölümün kesin bir habercisi olduğu gibi, onlarla temas edenler için de aynı anlama geldi. Ne bir doktorun takviyesi ne de tıbbın gücü bu hastalığı tedavi etmek için bir şey yapamaz; ya hastalığın doğası hiçbir tedavi sağlanamayacak şekildeydi ya da doktorlar cahilliklerinden hastalığın çaresini bulamadılar. Her halükarda hastaların çok azı bu hastalığı atlattı ve hemen hemen hepsi önceden açıkladığım semptomların ortaya çıkmasından yaklaşık üç gün sonra öldü. Ölenlerin çoğu daha ateş veya başka herhangi bir yan etki göstermeden öldü." (...)
Pnömonik Veba
Kurbanlarda ateş, baş ağrısı, halsizlik, nefes darlığı, göğüs ağrısı, öksürük ve kanlı öksürük ile hızla pnömoni gelişir. Damlacık yoluyla yayılır ve akciğerlerde yayılım gösterir. Zatürre, solunum yetmezliği ve şoka sebep olabilir. Pnömonik veba, vebanın en tehlikeli ve havadan damlacık yoluyla yayılabilen tek cinsidir. Pnömonik veba %90 ile 95 arasında bir ölüm oranına sahiptir.
Septisemik Veba
Kurbanlarda ateş, titreme, aşırı halsizlik, şok ve iç kanama gelişir. Dokuda, özellikle el-ayak parmakları ve burunda, iç kanamaya bağlı olarak morluk ve siyahlıklar gelişir. Bu dokular sonradan ölebilir. Bu veba tedavi edilmemiş hıyarcıklı vebadan gelişebilir. Bu hastalık kemirgen ve pire yoluyla yayılır.