cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Galya Savaşları
Britanya adası üzerine birinci sefer
Fakat tam bu sırada Manş Denizi'nde büyük bir fırtına çıktı. Sezar'ın denizde bulunan at gemilerine ve erzak ile tedarik taşıyan yük gemilerine büyük ziyan verdi. Sezar'ın Romalı ordusu süvari desteksiz kaldı. Daha ciddi olarak lejyon askerleri yeterli erzak taşımadıkları için, erzak ve iaşe olmadan açlık tehlikesi ortaya çıktı. Bu yeter değilmiş gibi, Britanya'daki Romalıların durumu daha da kötüleşti. Gelgit olayından pek haberli olmayan Romalı denizciler piyade taşıyan gemilerini güya emniyetli olarak karaya çekmişlerdi. Ama gel olayı ile deniz yükseldi ve çıkan fırtına bu sahilde çok az sayıda muhafız mürettebatla bırakılmış yüzen gemilere de büyük zayiat verdi. Gemileri tamir edecek malzeme Romalılar'ın ellerinde bulunmamaktaydı. Romalılar Britanya adasında yeter ve uygun askerî güç olmadan ve ellerinde erzak ve iaşe bulunmadan mahsur kalmışlardı. Fazla erzak ve malzeme stoku elinde bulunmadığı için Sezar iki Romalı lejyon için nispeten küçük sayılabilecek bir korunaklı ordugah inşa ettirdi.
Romalılar'la barış müzakereleri için birçok Britanya adalı kabilenin elçi ve temsilcileri bu ordugah/karargaha gelmişlerdi ve barış müzakereleri hemen bitmişti. Ama Romalılar deniz güçlerin zayiatlarından bu Britanya kabileler elçileri hemen haberdar oldular. Bunlar aralarında görüşerek yapılan yeni barış anlaşması şartlarına uymamaya; Sezar'ın ordularının adadan erzak, iaşe, kereste ve malzeme toplamalarına engel olmaya karar verdiler. Romalılar'ı kuşkulandırmadan elçiler küçük gruplar halinde çeşitli bahanelerle Romalılar karargâhından ayrılmaya başladılar. Romalılar'dan kaçan Britanyalı ileri gelenler Britanyalı kabilelere haberciler göndererek Romalıları adadan atmak üzere büyük bir ordu hazırlandığını bildirip buna katkı yapmalarını talep ettiler.
Sezar bu duruma göre tedbirlerini almıştı. Fazla erzak ve malzeme stoku elinde bulunmadığı için nispeten küçük sayılabilecek bir korunaklı ordugah inşa ettirmişti. Deniz üzerinden Galya'ya haberciler göndererek yeni gemiler yapılmaya biran evvel başlanmasını; erzak, iaşe malzemelerin ve gemi tamir edavatının gayet ivedilikle elde bulunan her türlü nakliye gemisi ile Britanya adasına gönderilmesini emretmişti.
Ordugahın yakınlarına lejyoner iaşe toplayıcı birlikleri göndererek bunları Romalılar için zahire toplamakla ve özellikle gemileri tamir için kereste bulmakla görevlendirdi. Bu görevle tüm Lejyon VII Claudia birliklerini toplama misyonu ile ordugah yakınlarında bulunan bir Britanyalılar köyüne gönderdiği zaman tekrar barış resmen bozuldu. Bu lejyoner birliği mensupları sistematik şekilde Britanyalılar'a ait bulunan tarlalara girip Romalılar'a bedava zahire sağlamak için ekinleri hasat etmeye başladılar. Britanya köylüleri yakında bulunan süvari ve at arabalı Britanyalı savaşçı birliklerini çağırdılar. Bu birlikler Romalı askerlere hücuma geçtiler ve Romalı birliğe önemli zayiat verdiler. Sezar bu durumdan hemen haberdar olunca tüm Romalı ordusu ile çarpışma yerine vardı. Ama Romalıların tüm ordusunu gören Britanyalılar bir meydan savaşına girmeyip geri çekilmeye karar verdiler. Sezar da Romalı birlikleri ile korunaklı ordugaha geri çekildi.
Britanyalı adalıların yerli ordusu gün be gün yeni katılan savaşçılarla büyümeye başladı. Britanyalılar ordusu idarecileri kabile liderleri Sezar'ın Romalı ordugahına hücum etmeye karar verdiler ve bu ordugah üzerine yürüyüşe geçtiler. Sezar ordusunu ordugahtan dışarı çıkardı ve gayet düzgün saflar halinde ordugah kapısı önünde harp düzenine soktu. Ordugah üzerine doğru ilerleyen Britanyalılar bu ihtişamlı ve düzgün Roma ordusunu bir muharebeye hazır bir şekilde görünce yine bir meydan muharebesine girmeme kararı aldılar ve geri çekildiler.
Yeni yapılan müzakerelerle yeni bir barış antlaşması imzalandı. Romalılar adına Jül Sezar Britanya adasına savaş için hücum etmeyeceklerine yemin etti. Britanyalı adalıların Romalılara vermesi gereken rehineler sayısı iki misline katlandı. Bu rehineler Avrupa kıtasına gönderildiler. En sonunda kış aylarının ortasında Romalılar önemli bir kısmının kaybettikleri gemilerinin zarar görmüş ama tamir edilebilir olanlarını tamir edip asker nakledebilir hale getirdikten sonra, Sezar tüm Romalılar ordusunu Britanya adasından çekip kıtasal Galya'ya geri getirdi.
Böylece Sezar'ın Britanya adasına birinci askeri seferi büyük bir bilgi noksanlığı, komutanının gayet temkinsizliği ve ordunun Britanya'ya sefer için gayet hazırlıksız olması dolayısıyla düşman güçlerinin yeteneklerini tahmin edilmemesi, gayet geç mevsimde hava şartlarının ve deniz geçişinin zorluklarının hiç planlara katılmaması yüzünden felaketin tam ucundan birkaç defa kurtulduktan sonra, belki de şans eseri olarak, Galya'da Romalıların ve Jül Sezar'ın tarihten silinmesi gerçekleşmeden sona ermiş oldu.
Menapiler ve Morinler üzerine sefer
Ana kaynak: Jül Sezar, Gallia Savaşı Kitap IV. Bölüm. 37-38
Manş Denizi karşısında bulunan Britanya Adası'na karşı yapılan birinci seferden sonra Romalılar ordusu gemilerle dönmekte iken 300 kadar Romalı asker taşıyan gemi çeşitli sebeplerle esas filodan ayrıldı. Bu birlik Galya'ya diğer birliklerden sonra geldiler ve kışlık ordugahlarına gitmeye koyuldular. Bu Romalı birlikten çok daha büyük sayıda savaşçıları olan Morinler kabilesi bu sayı üstünlüğünü fırsat bilip bu gecikmiş Romalı birliğine hücum etti. Bu gecikmiş birlik 4 saat kadar Morinler süvarilerine karşı koydu ve ancak Sezar'ın gönderdiği süvari birliği gelince Morinler'den kurtulabildiler. Fakat bu direnme sırasında birçok Romalı savunmacı asker öldü ve yaralandı ve bu çarpışma Romalılar için bir katliam oldu.
Bu hücum Sezar tarafından Morinler'in ayaklanması olarak kabul edildi. Merkezi Bretonya'da bulunan Romalı lejyonlar Titus Labienus komutası altına verilerek ona bu ayaklanmayı bastırma görevi verildi. Bir önceki yıl Sezar Morinler'i bastırmak için epeyce zorluklar çekmişti. Fakat bu sefer, mevsim kış olmasına rağmen, hava şartları askerî harekât için elverişli oldu ve Sezar'ın ikinci komutanı olan Titus Labienus Morinler ayaklanmasını kolayca bastırdı ve bu hücumu planlayıp organize edenleri yakalayıp cezalandırdı.
Labienus'ün Morinler'e karşı seferi sırasında Quintus Titurius Sabinus ve Lucius Aurunculeius Cotta onlara müttefik olan Menapiler üzerine gönderildiler ve bu sefer de başarı oldu. Böylece Jül Sezar kış mevsimi içinde bütün lejyonlarını nispeten barışçıl olan Belçika Galyası'nda kışlık ordugahlarda geçirmesini sağladı. Aynı zamanda Bretonya'da yerleşik olan ve devamlı başıbozukluk gösteren iki kabileyi de elinde birçok rehine tutarak kontrolü altına aldı.
O yıl Jül Sezar'ın askeri seferlerinde gösterdiği üstün başarılar dolayısıyla, yani ilk defa Ren Nehri'ni geçen bir askeri komutan olup bu nehrin her iki yakasındna yerleşik German asıllı kabileleri bastırması ile ve ilk defa Manş Denizi'ni geçip Britanya adasına ayak basan Romalı askeri komutan olarak, Roma'da bulunan [Roma Cumhuriyeti'nin en yüksek yasa organı olan Roma Senatosu, onun şerefine 20 gün sürecek etkinlikler yapılması için bir özel kanun çıkarttı. Appian Tarihi Wayback Machine sitesinde. "Celtique" bölümü  ve  Wayback Machine sitesinde. Parça: 1,5 ..
Modern tarihçiler Sezar'ın bu iki "su geçişi"ne (yani Ren Nehri'ni kurduğu köprü ile geçişine ve Manş Denizi'nin kurduğu gemiler filosu ile geçişine) gayet tenkitçi görüşlerle bakmaktadırlar. Bu tarihçiler baş tenkit olarak Sezar'ın birçok araziyi kabile idarecilerinin elinden alıp Romalı idaresi altına geçirmekle beraber buralarda yaşayan kabile halklarının gönlünü kazanıp onların kendilerini Romalı olarak görmelerinin sağlamadığını vurgulamaktadırlar. Buna iyi bir örnek, Jül Sezar'ın hayatının en iyi modern Fransız tarihçisi olarak bilinen "Carcopino"'nun görüşüdür. Carcopino Sezar'a genel olarak tenkitçi gözlerle bakmaktadır. Carcopino'ya göre Sezar İtalyan yarımadası merkezli Roma dünyasının kendi başarılarından şaşırtıcı olarak etkilenmesini istemekte idi. Roma hukuku ve kanunları Sezar'a Galya arazilerini Romalılar adına fethetmeye ve bunun Galyalılar ülkesini devamlı harp atmosferine getirmesine hiçbir hukuki hak tanımamakta idi. Carcopino onun pratikte Galyalılara nispeten bağımsız idare bağışlaması onun Galyalıların savunmacısı olduğunu anlamına gelmediğine de işaret etmektedir. Sezar yine Galyalılara zarar veren bir Galya fatihi idi ve bu fetihler için Galyalılar Sezar'ın Roma lejyonlarının yaptıkları yüksek zarar ve harcamaları yüklenmeleri gerekmişti. Fakat Carcopino, yine de Sezar'ın bu askeri seferlerinin ve inanılmaz galibiyetlerinin kendi lejyoner askerlerinin Sezar'a karşı şahsi psikolojik bağlarını çok güçlendirdiğini kabul etmekte ve Sezar'ın bu dönemde kendi askerleriyle kurduğu bu bağların sonraki siyasal hayatında onun Roma diktatörü (hatta imparatoru) olmasına önemli şekilde etkide bulunduğunu belirtmektedir.
Jül Sezar o yıl sona ermeden sahil ve gemi işleyebilir nehirler kenarında kışlak ordugahlarda bulunan komutanlarına (o yıl (MÖ 55) büyük emekler sarfederek yeni gemiler yapmalarına ve eski gemileri de devamlı bakım ve tamir ile istenirse hemen kullanılabilir bir halde tutmaları için emirler verdi. Bundan sonra Sezar önce her yıl yaptığı gibi Roma Cumhuriyeti'nin başkenti olan Roma'ya gitti. Orada bir müddet kaldıktan sonra İtalya'dan kendinin valisi olduğu "Cisalpina Galya" ve "İllirya" eyaletlerine geçti. İllirya'da iken Adriyatik Denizi sahillerini ve hatta Akdeniz'i kasıp kavuran korsanları kovalama ve yakalama ile uğraşması gerekti. Bu korsanları ortadan kaldırmaya çok önem vermişti. Bu uğraşta kendine ve Roma devletine devamlı karşı olan korsanları yakalatıp, astırıp öldürüldü ve kendinden aman ve özür dileyen korsanları ise af etti.
Triumvirliğin ve Sezar'ın idari ve askeri yetkilerinin uzatılması
MÖ 56'dan itibaren Roma Cumhuriyeti'nin en yüksek siyasi görevi olan konsüllük için aday olan Lucius Domitius Ahenobarbus, Senato'da ileri gelen üyelerden olan Genç Cato ve Marcus Tullius Cicero desteği ile Sezar'ın kendine verilen iki eyalet valiliği ve buralardaki lejyonlar komutanlığını içeren yüksek devlet görevinden azledilmesini ve yerine bir başkasının Senato tarafından tayin edilmesini içeren bir siyaset programı önermeye başladı. Görevleri Galya'da bulunan ve buralarda gayet iyi tutunmuş bulunan Sezar, Senato'da önemli hiziplerin liderleri olan ve böylece Roma Cumhuriyeti'nin idaresini ellerinde tutan Marcus Licinius Crassus ve Gnaeus Pompeius Magnus'la Lucca Konferansı'nda görüşüp "Birinci Triumvirliği" yenileyip birleşik desteklerini alıp bu önerilere karşı durmayı başardı.
Ünlü antik Romalı biyografiler yazarı Plutarkhos'un Paralel Yaşamlar adlı ünlü eserinin Pompey'in hayatı hakkındaki bölümünde bunu takip eden sonuçları şöyle açıklamaktadır: ".. Ahenobarbus ve Cato açık forum'da saldırılara maruz kaldılar ve siyasi kampanyalarına devam etmeleri imkansız oldu. Sezar'ın desteği ile MÖ. 55 yılı için Konsüllük seçimlerini Pompey ve Crassus kazandı ve ikinci kez konsüllük görevine atandılar.." Cicero'nun Pompey'e nakdi borçları bulunmaktaydı ve Pompey biraz ihtar ve biraz tehdit ile Cicero'yu kardeşi olan Quintus aracılığı ile bu borçları dolayısıyla kendine karşı olmaması gereğine uyardı. Böylece Cicero, Sezar'ın Galya'daki idari ve askeri yetkilerinin yeniden 5 yıl daha uzatmak için geçirilen kanuna Senato'da hiçbir itirazda bulunmadı.
Britanya'ya ikinci sefer için hazırlıklar
Ana kaynak': Jul Sezar, Gallia Savaşı Kitap V. Bölüm. 2-7
Sezar İllirya'da "Pirustes" ile ilgili sorunları hallettikten sonra tekrar Galya'ya geçerek Belçika Galyası'ndaki lejyonların ordugahlarına döndü. Burada Manş Denizi sahillerinde "Portus İtibus (günümüzde Boulogne)" limanında bulunan 600 parça irili ufaklı gemiden oluşan yeni Romalı deniz filosunu da gördü ve bu filo ile çok ilgilendi.
Romalılar tabiliğinden ayrılmaya karar vermiş olan Trevirler üzerine 4 Romalı lejyon ve 800 atlı süvari birliği ile yürümeye karar verdi. Bu kabile artık Sezar'ın gönderdiği emirleri uymamaya başlamıştı ve Sezar Galya'da yerleşik olan bu kabilenin Ren Nehri'nin karşı kıyısındaki German kabilelerden destek almış; hatta Ren Nehri'ni geçip savaşçılar ile takviye olduğundan çok şüphelenmekteydi. Bu kabilenin ileri gelenlerinden olan iki kişi, Indutiomaros ve ingetorix, kabilenin Romalılardan bağımsız olmasını istemekte ve bunu sağlamak için daha fazla savaşçı desteği sağlamaya çalışmaktaydılar. Bunu öğrenen Sezar her ikisinden de kendine biat etmelerini istedi. Cingetorix Sezar'ın bu isteğini hemen kabul etti; ama Indutiomaros bağımsızlık için savaşçı toplamaya devam etti. Fakat sonunda o da Sezar'a biat etmeyi kabul etti. Trevirler Roma ordusunun harekâta geçtiğini haber alır almaz Romalılara rehineler gönderip bir vasi kabile olduklarını kabul ettiler. Sezar Cingetorix'e bu kabilenin reisi olarak görev verdi. Ama bu rakibi olan Indutiomaros'u çok kıskandırdı ve onun yeni reisine düşman olmasına yol açtı.
Sezar Romalı ordusu ile yine Portus Itius'a döndü. Orada ordusuna çok değişik kabilenin genellikle soylu genç üyelerinden oluşan 4000 kadar Galyalı süvari katıldı. Bu sırada nerede ise bir aya yakın dönem uygun rüzgarların olmaması nedeni ile Romalı deniz filosu limanda kalmıştı. Galya'daki askeri ordugahlar bu sıralarda gayet sakin idi. Bu takviyeli ordu ile bu sefer Sezar, ayni bir ayaklanma çıkmasını önlemek için Bretonya'ya üzerine denizden gitmeye karar verdi. Sezar'a süvari olarak katılan Aedular arasında bulunan Dumnorix Galya dışında savaşmaktan çekinmekte idi. Sezar askerlerine gemilere yüklemeye başlayınca Dumnorix ve onun yandaşları Eduen'li süvariler Romalı ordugahından ayrılıp kendi kabilelerine geri dönme kararı aldılar. Fakat Sezar bunu verilen yemini bozarak askerlikten kaçma olarak değerlendirip bunları idam etmekle tehdit etti. Bunun üzerine Aedular kararların değiştirdiler.
Britanya'ya ikinci sefer
Ana kaynak: Jül Sezar, Gallia Savaşı Kitap V. Bölüm. 8-22
Aedular'le çatışmalar sona erdikten sonra Sezar, sulh sükunu korumak, limanları savunmak ve devamlı iaşe ve tedarik sağlamak üzere Titus Lebienus'u üç lejyon ve 2000 kişilik bir süvari birliği ile orada bıraktı. Sezar beraberindeki 5 lejyonu ve 2000 süvariyi gemilere bindirdi ve Büyük Britanya adası kıyılarına gitti. Britanya sahillerinde hiçbir direniş görülmedi. Sezar'in filosu bir nehre girdi. Sezar gemileri korumak için Quintus Atruius komutasında 10 kohort lejyoner ve 300 atlı süvariyi geride bırakıp kara içine yürüyüşe ve Britanyalılar'ı bir tepeye doğru kovalamaya başladı. Bu akarsu kıyısından Romalı süvari birliği Britanyalı piyade birliklerini ve savaşçı at arabalı birliğini su kenarına geriletti ve sonra geri çekilmeye başladı. Britanyalılar hazırlamış oldukları mevzilere çekilemediler. Romalı "Lejyon VII Claudia" askerlerinin kalkanları ile birbirini koruyan "kaplumbağa savunması (testudo)" düzeni ile karşılaşınca Britanyalılar geri çekildiler. Sezar geri çekilen Britanyalıları kovalamaktan kaçındı. Romalıların kurmuş olduğu korunaklı ordugahı pekiştirmek ile uğraşmayı tercih etti.
Ama bu sırada Roma filosunu korumakla görevli olan Quintus Atrius'dan kötü bir haber Sezar'a erişti. Şiddetli bir fırtına bir ırmak kenarında demirlenmiş olan Sezar'ın filosuna büyük zarar vermişti. Sezar gemi filosuna olan bu zararlarının ya gemilerin tamir edilerek veya yeniden yapılarak telafi edilmesi emrini verdi ve bu görevi "Titus Labienus"'a verdi. Bundan sonra filosunu daha korunaklı bir sahile çekilmesine emir verdi.
Korunaklı Roma kampına geri döndüğü zaman tüm Bretonyalıların, Britanya adasında Thames Nehri kuzeyindeki bir kabilenin lideri olan "Cassivellaunus"'un tek komutanlığı altında birleşmiş olduğu haberini aldı. Romalı süvari birlikleri ile karşılarında bulunan ve devamlı olarak atlı harp arabaları tarafından takviyeli Britanyalılar birlikleri arasında çıkan yeni çatışmalar Romalılara yerel askeri üstünlük sağlamaktaydı. Ama Britanyalılar'ın kullandıkları taktikler Romalılar'a bir sürpriz olmakta idi. Britanyalılar birdenbire bir sürpriz baskın taarruzuna geçmekte ve aynı hızla geri çekilebilmekte idiler. Böylece bazı Romalı süvari birliklerini sürprize alarak onlara asker zayiatı vermekte ve Romalı büyük bir süvari birliği desteği gelince Britanyalılar muharebeden hemen çekilmekteydiler. Britanyalılar küçük müfrezeler halinde harekât yapmakta ve büyük birlikler olarak çatışmaya girişmemekteydiler. Ancak bir kere Britanyalılar tüm askeri birlikleri ile yemek ve dinlenme molası almakta olan Romalı lejyonuna taarruza geçmişler, ama bu pozisyonda bulanan Romalılara karşı tutunamayarak taarruzları şiddetli geri püskürtülmüştü. .
Savaşmayı sona erdirmek için Sezar, Britanyalıların yeni tek komutanı olan Cassivellaunus'in kendi arazilerine hücumunu teksif etmeye karar verdi. Bu nedenle Thames Nehri'nden kuzeye geçmesi gerekmekte idi ve bu bölgede bu nehri yürüyerek ve atla geçecek tek sığ nehir geçişi bulunmakta idi. Bu nehir geçişi Romalılar için güç olmakla beraber bu geçişten sonra Romalı ordusu Britanyalıları bir muharebede tekrar hezimete uğrattı. Britanyalı savaşçı birliklerinin süvari desteğinde olan piyade lejyon birliklerine karşı çıkamayacağı bu sonuçtan iyice ortaya çıktı. Bir meydan muharebesinde Romalılara karşı duramayacağını anlayan Cassivellaunus tekrar küçük müfrezelerle Romalılara baskınlar yapma; Sezar'a iaşe sağlamak için araziye yayılan küçük Romalı iaşe tedarik birliklerine hücumlara ve Sezar'ın geçebileceği her yörede zahire ve diğer iaşe stoklarını tahrip etme taktiklerine geri döndü. Ama Britanyalılar arasında çıkan iç mücadeleler Romalıların iaşe eksikliğini ortadan kaldırdı. Çünkü Britanyalı Trinovantlar Romalılar biat etti ve onlara zahire ve hayat yemi sağladı. Bu kabileyi Cénimagneler, Segontiaklar, Ancalitler, Bibroklar ve Casslar da bu kabileyi takiben Romalılara biat edip Romalılara iaşe desteği sağlamaya geçtiler.
Cassivellaunus, Manş Denizi'nin öte yakasında Bretonya sahillerinde bulunan, kabile reisleri "Cingetorix", "Carvilios", "Taximagulos" ve "Segovax" komutasi altında bulunan Galyalı savaşçılardan kendine destek vermelerini istedi. Fakat buralardan gelen sahillere gelen savaşçılardan oluşan bir büyük bir birlik Romalı filosunu muhafaza ile görevli olan Romalı kohortları tarafından geri püskürtüldüler. En nihayet Cassivellaunus ülkesinin arazilerinin Romalı lejyonları tarafından tamamıyla yakılıp yıkılıp tahrip edileceğinden korktuğu için "Commios" aracılığı ile Sezar'a biat edeceğini bildiren bir mesaj gönderdi. Sezar, Britanyalılar'ın verecekleri yüksek tazminat ve Romalılara gönderecekleri yüksek sayıda uygun rehineler karşılığında bir barış antlaşması isteklerini kabul edeceğini hemen bildirdi. Sezar kışın yaklaştığını görüp lejyonlarının Manş'ı geçip Galya'ya geri dönmesini çok istemesinden dolayı bu barışı gayet acele olarak kabul etmişti. Britanyalılar istenilen rehineleri gönderir göndermez Sezar hemen lejyonlarını filosunun gemilerinin bulunduğu sahillere çekti. Bu arada filonun gemilerine istenilen tamirat yapılmış ve su ve yiyecek kumanyaları hazırlanmıştı. Lejyonlar hemen hazır olan filo gemilerine doldurularak Manş Denizi üzerinden Galya'ya geçirildiler.
Sonuç olarak Jül Sezar Britanya adasına yaptığı bu ikinci seferde de Britanyayı fethedip işgal ederek Roma'nın bir eyaleti haline dönüştürmekten kaçınmıştı. Fakat yaptığı bu seferle Britanya'da yerleşik olan Kelt kavimlerine büyük gözdağı vermiş ve Britanyalılar'ın yaşadığı adanın Roma'nın etki alanı içinde olduğunu vurgulamıştı. Aynı zamanda bu sefer Romalı lejyonlarının Kuzey Denizi kıyılarında gayet büyük zaferler kazandığını açıkça göstermişti. Bu seferden sonra Britanyalılar ile Romalılar arasında gayet çoğalan diplomatik ve ticaret ilişkiler meydana çıkmış ve bu yakın bağlantılar MS 43'te Romalıların bu adanın fethedilmesini gayet kolaylaştırmıştır. .
Galya'da genel ayaklanmalar
Ana kaynak: Jul Sezar, Gallia Savaşı Kitap V. Bölüm.23-55
Jül Sezar Galya'ya geri döndüğünde Galyalıların "Samarobriva"'da toplanmış olan kabileler genel meclisine katıldı. Ayrıca önceki yıllarda yaptığının aksine, lejyonları bir merkezde toplamayıp değişik kışlık ordugahlara değişik lejyonları gönderdi. Buna sebep o yılın çok kurak geçip zahire hasadının çok kötü olması ve birçok Galya bölgesinde kışın açlık tehlikesi doğması idi.
Hidrolik
Hidrolik kelimesi (hydraulics) Yunan dilindeki ὑδϱαυλικός (hydraulikos) kelimesinden gelir. Bu kelime de kök olarak su (ὕδωϱ) ve boru (αὐλός) kelimelerinden gelmektedir.
Galya Savaşları
Galya'da genel ayaklanmalar
O kış için Galya'da Romalı lejyonlar; komutanları ve kışlık ordugah yerleşkeler yerleri şunlar oldu: Galya'da Romalı lejyonların kışlık yerleşkelerine yerleşmelerinden sonra Sezar İtalya'ya Roma'ya geri gitti.
Sezar'a karşı gayet sadık davranan Carnutlar kabilesinin reisi olan "Tastegois" bir komplo ile suikasta uğrayıp öldürüldü. Bu suikastı organize edenleri bulup cezalandırmak için "Lucius Munatius Plancus" bu kabile üzerine gönderildi.
Hidrolik
Hidrolik, sıvıların mekanik özelliklerini inceleyen bir mühendislik dalıdır. Sıvı gücünün faydalı bir şekilde disipline edilmesini konu edinmiştir. Akışkanlar mekaniği, hidrolik için akışkan özelliklerinin mühendislik kullanımına yönelik olarak teorik temeller sağlar. Kısaca hidrolik, akışkanlar mekaniğinin mühendislik yaklaşımıyla ele alınıp günlük hayata uygulanmasından ibarettir.
Tarihçe
En eski hidrolik bilimciler Ctesibius ve İskenderiyeli Heron'dur. Bu Antik Çağ mühendisleri daha çok hidroliğin dinsel ayin, tören vb. konulardaki pratik kullanımları ile ilgilenmişlerdir. Modern hidroliğin kurucusu ise Galileo Galilei'nin öğrencisi olan Benedetto Castelli'dir.
Galya Savaşları
Galya'da genel ayaklanmalar
Ambiorix ve Catuvolcos komutaları altında olan Eburonlar önce Belçika Galyası'ndaki kendi arazilerine kışlık ordugah kurup yerleşmiş olan Romalı lejyonlara erzak sağlayarak destek vermişlerdi. Fakat Romalılar kışlağa girdikten iki hafta sonra bu kabile savaşçıları ve onlara destek veren diğer kabileler Quintus Sabinus Titurius ve Lucius Cotta Aurunculeius komutası altında bulunan Romalı kışlık ordugahına bir hücumda bulundular. Ama buradaki Romalı lejyon ve kohortları bu hücumu geri püskürttüler. Romalı komutanlar Ambiorix'e bir elçi göndererek bu hücumun tek bir kabilenin hücumu olmadığını anlayabilineceğini; bu hücumun Galyalı kabilelerinin bir koalisyon olarak genel olarak Galyadaki Romalılara karşı bir ayaklanması olarak kabul edileceğini; ve bu genel ayaklanmaya karşı koyup bastırmak için Sezar'ın Galya'da bulunan tüm Romalı birliklerini birleşip Romalılara karşı hücuma geçenlere karşı durup sonunda onları tepeleyecekleri tehdidini Ambiorix'e açıkça bildirdiler. Eburonlar arazisinde kışlık ordugahta bulunan Romalı komutanları aralarında yapılan toplantılarda bu konu ve German kabilelerini Ren Nehri'ni geçip Eburonlar'a destek sağlayabilecekleri tehdidini uzunca olarak tartıştılar. Bu toplantı sonunda Quintus Sabinus Titurius ve Lucius Cotta Aurunculeius komutasındaki 1 Romalı lejyon ile 5 kohortun böyle bir genel ayaklanma tehdidine karşı bu kışlık ordugahta tutunamayacaklarına karar verildi. Bu Romalı ordusu Eburonlar arazilerinde kurduğu korunaklı kışlık ordugahı terk edip diğer Romalı kışlık ordugahına geçiş için yürüyüşe başladı.
Fakat Ambiorix Eburonlar'ı Romalıların takip edecekleri yol üzerinden ilerletti ve Romalıların geçecekleri dar bir vadi olan "Geer Nehri" vadisinde (günümüzde Glons ile Boirs arasında) bir pusu kurdu. Romalılar buraya gelince Aduatica Muharebesi adı verilen muharebeyi başlattı. Romalılar ordusu, benzer sayıda ama daha iyi mevzilenmiş olan düşman askeri tarafından tuzağa düşürülüp dört bir taraftan sarıldılar. Muharebede çatışmalar bütün gün sürdü. Sonunda Romalılar'a sarılma altına alındılar ve bu Romalı askerlerinin hemen hepsi öldürüldü. Bu Romalı birliğinin komutanlarından olan Quintus Sabinus Titurius ve bir müzakere heyeti Amfrionix'le teslim olmak için müzakerelere gitmişti ve müzakereler başlamadan Galyalı komutan isteği ile silahlarını atttılar ve böylece silahsız iken saldırıya uğrayıp öldürüldüler. Lucius Cotta Aurunculeius ise elinde sılanı ile Galyalılarla savaşmakta iken öldürüldü.
Hidrolik
Endüstriyel hidrolik
Hidrolik biliminin sanayideki uygulamalarına güç hidroliği ya da endüstriyel hidrolik adı verilir. Makine mühendisliğinin ilgi alanına giren bu kısım güç ve kuvvet ihtiyacının olduğu endüstrinin hemen her kolunda kullanılır. Hidrolik enerji ile doğrusal, dairesel ve açısal hareket üretmek için hazırlanan sistemlere hidrolik sistem denmektedir.
Galya Savaşları
Galya'da genel ayaklanmalar
Ancak birkaç Romalı asker bu muharebeden öldürülmeden kaçmayı başardı. Rolak'ta lejyonlarının korunaklı ordugahına yetişerek olanı kamp komutanı Titus Labienus'a bildirmeyi başardılar. Titus Labienus ordugahtaki askerleri toplayıp Romalıların silah arkadaşlarının başına gelen felaketi onlara açıkladı: Eborunlar kabile reisi tarafından komuta edilen Eboronlar savaşçıları bu tuzak kurarak bir lejyon (Lejyon XIII Gemmina) ile 5 Romalı kohort, tamamıyla öldürülüp elimine edilmiş; komutanlar Quintus Sabınus Titurius; Lucius Cotta Auruncüleius ile 2 yüksek rütbeli subay öldürülmüştü.
Eburonlar ve Ambriorix'in Aduatica Muharebesi 'nde Romalıları yenik düşürüp bir Romalı lejyonnu elimine etmeleri haberi Galya'da yayılmaya başlayınca Galya'nın tümünde bulunan kabilelerin Romalılara karşı hislerini açığa çıkartıp onlara karşı çeşitli direnmeler uygulamaya başladılar. Ambiorix'in Romalılara karşı galibiyeti üzerine Galyalıların ayaklanmaları başında "Quintus Tullius Cisero'nun kışlık ordugahları bulunduğu arazilerde yaşayan Aduatuclar ve Nerviler kabilelerinin ve ayrıca Eburonlar'ın vasalı olan "Ceutronlar", "Grudiler", "Levaklar", "Pleumoxiler" ve "Geidumnlar"'in ayaklanma harekâtları gelmektedir. Bu kabileler birleşip Quintus Tullius Cisero'nun kışlık ordugahlarına hücuma geçtiler. Cicero bu hücumlara karşı koyup onları geri püskürttü ve ordugahın mevzilerini daha da pekiştirdi. Bu koalisyon yine de devamlı her gün ordugaha hücuma devam etti. Bu arada bu Galyalılar Sabinus ve Cotta'ya karşı uygulanan kandırma ve tuzak kurma taktiğini de uygulamaya koyuldular. Fakat Cicero Galyalıların, ordugahtan ayrılacak ordusunun barışçıl olarak diğer ordugahlara gitmeye izin verme vaatlerine uymadı ve kışlık ordugahından ayrılmaya yanaşmadı.
Hidrolik
Endüstriyel hidrolik
Hidrolik devrelerde su, korozif olması sebebiyle çok nadir durumlar dışında tercih edilmemektedir. Güç hidroliğinde akışkan olarak petrol türevli yağlar (hidrolik akışkanlar) kullanılmaktadır. Bu yağlardan beklenen en önemli özellik sıkıştırılamaz olması ve sistem elemanlarını korozyondan korumasıdır.
Galya Savaşları
Galya'da genel ayaklanmalar
Nerviler Tribün Titus Pullo ve Lucius Vorenus komutasında kışlık ordugahta bulunan Lejyon VII Claudia'yı kuşatma altına aldılar. Lejyon gün be gün direnişte bulunmakla beraber direnme gücü zayıflamakta idi. Quintus Cicero'nun Sezar'a gönderdiği haberleri taşıyan bir Galli köle ulak Nerviler tarafından yakalanıp Roma mevzilerinde bulunan askerlerin gözü önünde öldürüldü. En sonunda gönderilen bir Galli köle ulak kuşatmacılar arasından yakalanmadan geçip Sezar'a bir yardım isteyen mektubu ulaştırabildi. Sezar "Marcus Crassus" ve "Caius Fabius" emir vererek VII. lejyonun kurtarılması için kendinin komuta edeceği birliklerle yürüyüşe geçmelerini emrini verdi. Kendi yardımcı komutanı olan Titus Labienus'a da haber göndererek mümkün olan ivedilikle bu birliklere katılmasını istedi. Titus Labienus Trevirler tarafından kuşatma altında bulunduğu için Sezar'a katılamadı. Fakat Nerviler'e karşı savaşıp elimine edilmiş olan Sabinus ve Cotta'nın Romalı lejyonu ve diğer birlikleri hakkında öğrenip bildiklerini Sezar'a gönderdi. Bunun üzerine Sezar başında bulunduğu iki lejyonu cebri yürüyüşe geçirip biran evvel Nervi'lerin Lejyon VII'yı kuşatmasına destek vermeye karar verdi.
Nerviler bu Romalı birliğinin üzerlerine geldiği haberini alır almaz kışlık ordugah kuşatma mevzilerinden ayrılarak Sezar komutası altındaki lejyonlara taarruza geçtiler. Sezar'ın bildirdiğine göre bu Galyalı ordusu mevcudu 60.000 kişi idi ve kendi emri altında bulunan Romalı lejyoner sayısı 7.000 kişi idi. Sezar, Quintius Cicero'nun ordugahına karşı tehdidin ortadan kaldığına pek memnun oldu. İki Roma lejyonu için yeni bir korunaklı kamp yaptırdı ve askerlerini bu kamp içine çekti. Sayı üstünlüğü dolayısı ile Galyalılar fütursuzca bu korunaklı kamp mevzilerine hücuma geçtiler. Fakat Romalılar kampı gayet iyi savunarak hücum eden Galyalıları hezimete uğratıp gayet büyük zayiata verdirdiler. Sezar ilerleyerek Lejyon VII ile buluştu.
Diğer taraftan "İndutiomarus" komutası altında bulunan Trevirler Titus Labienus'ün lejyonun bulunduğu kışlık ordugaha uyguladıkları kuşatmadan çekildiler. Sezar "Samarobriva" kenti civarında üç lejyon ile birlikte Galya'da kışı geçirmek için kışlık korunaklı ordugaha geçti.
Hidrolik
Su hidroliği
Su hidroliği, inşaat mühendislerinin ilgi alanına girer ve inşaat mühendisliğinin alt dalları olan hidrolik ve su kaynakları mühendisliğinin ilgi alanı su yapıları, suyun taşınması, arıtılması gibi konulardır. Barajlar, su kanalları, su arıtma tesisleri, limanlar, kıyı yapıları, içme suyu, kanalizasyon işleri, yer altı suları, pompalama ve sulama işlemleri, nehir aşınmaları, drenaj çalışmaları gibi alanlar hidrolik mühendisliğinin başlıca ilgi alanlarını oluşturmaktadır.
Galya Savaşları
Galya'da genel ayaklanmalar
İnditiomarus'un reisi olduğu "Trevirler" Germanyalı kabilelerden askeri yardım için haberler gönderdi. Aynı sıralarda Romalılara daha önce ayaklanmış ve o zaman da yeniden ayaklanmaya hazır olan Senonslar, Carnuteler, Nerviler ve Aduatuclar'dan destek buldu. Bu kabileler koalisyonu Titus Labienus'ün komutası altındaki Roma ordusuna karşı yürümeye karar verdi. Titus Labienus içinde bulunduğu korunakalı ordugahın mevzilerini daha da pekiştirmişti. Aynı zamanda Romalılara sadık kalan Romalı Galyalı süvariler birliğini, özellikle Trevir "Cingetorix" komutasında bulunan Romalılara sadık süvari birliğini, Romalı lejyonlerle birlikte koordine ve komuta etmeye önem verdi. Üzerine gelen ayaklanmış Trevirlere karşı Titus Labienus bir meydan muharebesi yapıp tüm güçlerini tüm ayaklanmacılara karşı kullanmaktan sakındı. Birkaç kohort Romalı piyade birliği ile takviyeli Romalı süvarileri kullandı. Bu Romalı takviyeli süvari birliğine Trevir'lerien süvarilerine karşı gelip; onları yenip, elimine edilmelerini; çarpışmalardan kaçırılmalarını ve Galyalılara süvarileri arasında bulunduğu öğrenilen Trevirler komutanı İndutiomarus'u (onun Galyalı piyadelere hücum etme emrini vermesinden önce), öldürülmesi görevleri verdi. Labienus'ün bu planı Romalı ve Galyalı müttefik süvari birlikleri tarafından gayet ustaca uygulandı. Romalı süvari hücumu Galyalı süvarileri büyük bir hezimete uğrattı ve bu Galyalı süvariler içinde bulunan İndutiomarus da elemine edildi ve Trevirler ve müttefikleri süvarileri Romalı süvariler tarafından takip edilip onlara büyük zayiat verdirildi. Böylece komutansız kalan ayaklanmacı piyade Trevirler ve müttefikleri savaşçıları dağılıp kaçmaya başladılar. Bu Belçika Galyası eyaletinde ayaklanmaların asgari o sene sonuna kadar durması ile sonuçlandı.
Menapiler ve Treverler
Ana kaynak: Jül Sezar, Gallia Savaşı Kitap VI. Bölüm. 1-8.
Jül Sezar ile birlikte Roma Cumhuriyeti'ni fiilen idare etmek için kurulan üçlü siyasi ittifak olan "triumvirlik" idaresi MÖ 54 yılında biraz değişiklik gösterdi. Sezar yine önceki eyalet valiliklerini ve lejyon komutanlıklarının da görevlerinde devam etti ve Galya'yı Romalıların eline geçirme politikasını uygulamakta devam etti. Diğer iki triumvurlik üyesi ise daha önceki yıl yaptıkları "konsüllük" görevinden sonra kendilerine verilmiş bölgeler üzerine eğildiler. Diğer triumvirlik üyesi olan Crassus "Asya" eyaletini idare etmek için Anadolu'ya geçti. Bu eyaletten Güney Anadolu'dan İran ve Suriye üzerinde hüküm süren Partlar üzerine hücumlar yapıp; onları yenip; Suriye'yi fethedip orayı bir Roma eyaleti yapma planları ve istila hazırlıkları yapmaya başladı. Böylece Sezar'ın batıda Galya'da yaptığı fetihlere benzer zaferler kazanmayı hedef almıştı.
Pompey ise kendine verilmiş "Hispania" eyaletini ve "Romalı Afrika Eyaleti"ni idare etmeye, gönderdiği kendine yakından bağlı olan eyalet valileri ile devam etti. Kendisi Roma'da kalıp Roma Cumhuriyeti'nin iktidar merkezi olan başkentinde siyasi gelişmelerle yakından ilgilendi. Pompey emrine verilmiş olan 4 Romalı lejyonundan 2'sini bir isyan çıkması ile Galya'yi idare etmekte zorlanıp ve takviye isteyen Jül Sezar'a gönderdi. Sezar Galya ile uğraşmak zorunda olduğu için Roma'da siyasi ve merkezi idareyi Pompey'in eline bırakmak zorunda kalmıştı. Bu arada şuna da dikkati çekmek gerekir ki triumvirlik rejimin kuruluşunda Pompey ile Sezar arasında siyasi bağlantılar Pompey'in Sezar'ın kızı Julia ile evlenmesi ile pekiştirilmişti. Ama Julia MO 54 yılında doğum yaparken öldü. Buna rağmen Pompey ile Sezar arasındaki politik bağlar gayet sıkı olarak kaldı ve Pompey Sezar'ın Galya'da çıkan genel isyanlar ile uğraşırken karşılaştığı zor durumlarda devamlı olarak desteğini esirgemedi. MÖ 54 yılı kışında ortaya Galyalılar ayaklanmaları sonunda Sezar tüm bir Romalı Lejyonunu kaybetmiş ve diğer Romalı lejyonlarında da büyük zayiatlar olup bu lejyonların savaş güçlerinin zayıflaması gerçeği ortaya çıkmıştı. Ordusunda bu eksikleri telafi etmek için Sezar yeniden asker toplamaya başladı. Kaybettiği "VIII. Lejyon Gemma"'yi yeni askerle kurdu. Trimvur olan Pompey kendine bağlı olan iki Romalı lejyonunu ("XV. Lejyon Apollinaris" ile "İ. Lejyon Germanica") Sezar'ın emrine verdi. Böylece Sezar'ın zaten komutası altında bulunan üç lejyonu ile Sezar'in Romalı lejyoner askerî gücü, Aduatuca Muharebesi sırasındaki Roma lejyoner gücünün iki misline çıkartıldı. Böylece Sezar Galyalılar'a Romalılar'ın yeniden gayet hızla bir asker toplama gücünü olduğunu gayet pratik bir şekilde gösterdi ve böylece Galya'daki Romalılar idaresine karşı tedirgin olan Galyalılar'a bir gözdağı da vermiş oldu. Sezar bu gözdağını daha da pekiştirmek ve Galyalıların herhangi bir isyanını bastırma gücü olduğunu bir daha göstermek için ve iktidar inisiyatifini eline almak niyetiyle kuzey Galya'da bir cezalandırıcı sefere de çıktı.
Titus Labienus'un uyguladığı plana göre İndutiomarus'un öldürülmesine rağmen "Treverler" isyankar tutumlarında devam ettiler. Treverler, ayaklanmalarına Galyalılar'ın katılmalarını sağlamak için Galyalı kabilelere haber gönderdikleri gibi, Ren Nehri karşısında yaşayan German kabilelerinden de destek istediler. German asıllı Ambiorix önce onlara katıldı ve German kabilelerden önce "Nerviler", "Eduatuciler ve "Menapiler" sonra "Sénonlar" ile "Carnutlar" Treverler'e destek vermeyi kabul ettiler.
Jül Sezar kendine karşı yeni bir Galyalı ve German kabileler koalisyonun kurulmasını önlemek için daha yaz gelmeden bir askerî harekâta başladı. MÖ 53 Mart'ında düşük rakımlı arazilerde yerleşik olan Nerviler üzerine yürüdü ve onların arazilerini tahrip etti. Nerviler Romalılar'a teslim oldular.
Galyalı kabileler olan Senonlar ve müttefiklerinin ayaklanması bastırıldıktan sonra Sezar 5 lejyonu ile önde ve diğer Romalı ve müttefik Galyalı birlikleri ve ordu bagajı ile başlarında Sezar'ın ikinci komutanı olan Titus Libenus Galyalılara destek veren Ambroix komutasındaki German kabileler olan Treverler, Menapiler ve Eburonlar üzerine yürüdü. Önce Menapiler arazisine giren Romalı ordusu bu arazileri yakıp tahrip etti. Menapiler Sezar'dan aman dileyip teslim oldular. Sezar teslim olan Menapiler'i Atrepeler asıllı "Commios" muhafızlığı altına koydu ve Romalı lejyoner ordusu ile Treverler üzerine yürüdü. Treverler önceki kendi arazilerinde kışlık ordugahla ordusu ile kalmış olan ve bu seferde artçı birliklere komuta eden Sezar'ın ikinci komutanı Titus Labienus'a karşı hücuma geçmeye karar verdiler. Labienus bir akarsu kenarında yürüyerek German kabilelerinden Treverler sağladığı destek birlikler daha gelmeden bir korunaklı ordugah kurmayı başardı. İki ordugahı ayıran bir akarsu bulunmaktaydı. Labienus ertesi gün bir aldatmaca yapmaya karar verdi. Emrindeki Romalı ve Galyalı ana Romalı ordusunun artçı birlikleri ile ordugahtan çıkarak akarsu kenarında yürüyüşe geçti. Treverler birlikleri onları takibe başladı. Bir nehir kavisinde takip eden Treverler birliklerinin ileri görüşü imkânsız iken Labienus Romalı birliklerini geri döndürdü. Kavisi dönmekte olan ve pek ihtiyatlı ilerlemeyen Trevers'ler üzerine birden yüklendi. Bu beklenmedik taarruz üzerine dağılıp kaçmaya başlayan Treverler birliklerini üzerine Labienus Romalılara bağlı süvarilerle kovalamaya başladı. Trever'ler savaşçıları büyük zayiat verdiler ve birçoğu esir alındı. Bu muharebeden 10 gün sonra da ayaklanmacı Treverler Sezar'a teslim oldular. Sezar bu kabilenin reisi olarak Romalılar'a sadakatinden dolayıyla kabile reisliğinden atılmış olan "Cingetorix"'i tekrar kabile reisi olarak atadı ve onlara tekrar bağımsızlık sağladı.
İkinci defa Ren Nehri geçişi
Ana kaynak: Jül Sezar, Gallia Savaşı Kitap VI. Bölüm. 9-29.ı
İkinci komutanı olan "Titus Labienus"un Treverler'e karşı zaferinden sonra Jül Sezar ikinci bir defa olarak Ren Nehri'ni geçerek orada bulunan German kabilelerine hücum etmeyi kararlaştırdı. Bu surette hem Galyalı isyancılara destek sağlayan German kabilelerini cezalandırmayı hem de tüm bir Romalı lejyonunun kaybına sebep olan muharebede düşman komutanı olan Ambiorix'den bu kaybın intikamına almayı hedeflenmişti. Önce Romalı istikham subayları ilk defa Ren Nehri üzerinde inşa ettikleri köprünün bulunduğu aynı mevkide birkaç gün içinde yeni bir köprü inşa ettiler. Sezar köprüyü muhafaza etmek için köprünün her iki tarafında güçlü birer muhafız birliği yerleştirerek komutası altında bulunan lejyonlarla Ren Nehri'ni Treverler arazisinde bulunan Galya tarafından Germanya tarafına geçti. Komutası altında eskiden beri Romalıların müttefiki olan ve bu bağları yenilemiş olan "Ubiler"'in tüm savaşçıları da bulunmaktaydı. Elde edilen haberlere göre "Süebler" Germanya'nın orta kısmında bulunan bir mevkide ordularını toplamışlardı.
Jül Sezar bunu öğrenince bilinmeyen arazilerden bu toplu Süebler ordusu üzerine gitmenin hiç olmazsa iaşe ve levazım temin etme güçlüğü doğuracağını ve büyük olasılıkla düşmanın sürpriz baskınlar düzenleyeceğini; hatta bu baskınlarla ordusunun tümünü veya bir kısmını kaybedebileceğini düşündü. Bunların rizikosunu göze alamayacağına karar verdi. Bu nedenle ordusunu Germanya içine götürmekten sakınarak Ren Nehri kenarında yaptırdığı köprüye geri geldi. Tekrar Galya'ya geçip yaptırılan yeni köprüyü yıktırdı. Bundan sonra Ren Nehri kenarlarında "Gaius Volcacius Tullus" komutası altında 12 kohorttan oluşan güçlü bir Romalı muhafız birliği bıraktı ve Galya tarafındaki nehir kenarına birçok korunma mevzii yaptırılması için emir verdi.
Eburonlar'ın imha edilmesi
Ana kaynak: Jül Sezar, Gallia Savaşı Kitap VI. Bölüm. 29-44.
Germanya dönüşünde Jül Sezar German Ambiorix üzerine yapılan bir seferde Ardenler ormanları içerisinden geçerek yürümeye karar verdi. "Minucius Basilus" komutasında güçlü bir süvari birliğini ordusunun önünde baskın birliği olarak kullanarak German liderine sürpriz bir baskın düzenlemekle ve bu liderleri öldürmekle görevlendirdi. Fakat Ambiorix bu sürpriz süvari baskının gelişini yakın akrabalarının verdikleri ikaz üzerine öğrendi ve Romalı süvari birliği gelmeden hemen kaçarak kendini kurtarmayı başardı. Fakat kaçtığında toplamış olduğu savaşçı ordusu ile buluşamadı ve Romalı birlikleri ile çatışmaya giremedi. Bu nedenle Ambiorix Romalılarla çatışma yerine saklanmayı tercih etti. "Eburonlar"ın diğer bir kabile reisi olan ve Sezar'ın kitabına göre yaşlı bir kişi olan Catuvolcos bu baskın sırasında Romalılar tarafından yakalanacağına intihar etmeyi daha uygun gördü.
Jül Sezar askerlerini şu kısımlara ayırmaya karar verdi:
Jül Sezar karşısında birleşmiş tek bir vücut German ordusu beklemekteydi ve bu orduya karşı galibiyet beklemekteydi. Fakat Germanyalı'ları ordularının savaşçıları gayet dağınık olup küçük birlikler ve hatta savacı grupları olarak Germanya toprakları üzerinde çok yayılmış şekilde yerleşik idiler. Sezar Germanlara bir gözdağı verip onları korkutup savaştan yıldırmak hedefi ile dikkatini Aduatuca Muharebesi'nde Romalı lejyonlarını elemine eden Eburonlar üzerine teksif etti. Bu kabileyi tümüyle imha etme kararı aldı. Bu hedefe erişebilmek için Sezar kendi Romalı birliklerini ormanlar içinde düşman aramasını uygun bir strateji olarak görmedi. Çok yaygın ve dağınık olan Eburonlar savaşçılarını bulup onlarla ile doğrudan doğruya çarpışmak için çok daha büyük Roma orduları gerekmekteydi. Bunun için emri altındaki Romalı lejyonların yetişmediği aşikardı. Sadece Romalı lejyoner askerlerden oluşan Romalı ordusu yerine Eburonlar üzerine hücum etmeyi Galyalı savaşçılarla takviye edilmiş bir Romalı ordusu ile yapmak zorunda idi. Bu nedenle diğer Galyalı kabilelerden askeri destek istedi. Bu askeri desteği veren kabilelere kendi buldukları her ganimet kaynağından topladıkları çapulcu mallarının kendilerine kalacağını kabul ettiğini bildirdi ve toplanacak merkezi ganimetten de bir kısım vadetti.
Sezar Eburonlar arazilerine girince ordusuna tüm köyleri yakıp evleri yıkmaları, tüm arazilerdeki ürünleri tahrip edip yakmaları, arazileri boş çorak hale döndürmeleri ve görülen insanları öldürmeleri için emir verdi. Roma ordusu Eburonlar'ın evlerinin arazilerini tahrip edip sanki hiç insan eli değmemiş boş araziye dönüştürdü. Bu yakıp yıkma harekâtında Roma ordusu iki "kohort" asker kaybetti. Sezar ordusuna Remiler merkez şehri olan "Durcortorum (günümüzde Reims)"e çekilme emri verdi. Burada Sezar bir Galyalılar halk meclisi toplantısı çağrısı yaptı. Bu toplantıda Senonlar ve "Carnuteler'i bir komplo hazırlamakla itham etti. Bunların reisi olan ve halk tarafından çok sevilip tutulan "Acco"'yu Roma tipi idama mahkûm ettirdi. Bu gereksiz ve hak hukuka uymayan idam kararı Galyalılar tarafından telin edildi.
Eburonlar'in çok vahşice imha edilişi ve Senonlar'a karşı ziyadesi ile ağır yaptırımların uygulanması yeni halk ayaklanmalarına yol açtı. Bunların başında Galya'nın tümünü Romalılara karşı birleştiren Vercingétorix ayaklanması oldu. Kendi kabilesi dışında bile gayet sevilip sayılan kabile reisi "Acco"'nun gayet korkunç bir şekilde idam edilmesi de Galyalılar'ın Sezar'ın idaresine karşı gelmelerine ve bir genel halk ayaklanmasına gönülden destek vermelerini ortaya çıkardı. Kabile reisleri gizli olarak ormanların en gizli yerlerinde toplanıp ayaklanma planları görüşmeye başladılar. Karnutlar Sezar ve Romalara karşı genel ayaklanmanın cezasını çekmeye başladılar.
MÖ 53 sonbaharında Sezar Keltlerin din adamları olan "druid"'lerin ana merkezi olan Chartres'da önemli Galyalı kabileler temsilcilerini bir "druid"ler genel meclis toplantısına çağırdı ve sonradan bu toplantıyı Lutetia'ya nakletti. Bellovaklar bu toplantıya iştirak etti. Parisiler, Senonlar, Autreicum'lu Carnutlar'a ve Belçika Galyalı Eburnlar ve Trevirler iştirak etmedi. Bu iştirak etmezliği bir bahane sayan Sezar bu hareketin bir savaş ilanı anlamına geldiğini iddia etti. Bu savaşı daha gelişmeden bastırmak hedefi olduğunu iddia edip lejyonlara bu iştirak etmeyip "güya" savaş ilan eden kabilelerden Senonlar üzerine yürüyüşe geçti. Senonlar ve ondan sonra Carnutlar hiçbir direniş göstermeden Sezar'ın lejyonları arazilerinde görününce. Aedular ve Remiler aracılığı ile, Sezar'dan aman dilediler. Bundan hemen sonra Belçika Galyalı Eberonlar ve Trevirler de Sezar'dan aman dilemekten geri kalmadılar.
Mevsim geçip kış mevsimi hemen gelmekteydi ve kışın askeri seferler yapılmamaktaydı. Sezar lejyoner Romalı askerlerini kışlık korunaklı ordugahlara gönderdi. İki lejyon Trevirler arazilerinde; 2 lejyon Lingonlar arazilerinde ve 6 lejyon da Senonlar arazilerinde kurulan korunaklı kışlık ordugahlarına gönderildiler. Sezar ise İtalya'ya dönüp başkentte kendine bağlı olan eyaletlerin bürokratik işleri ile uğraştı. Roma'da durum iyi değildi; bu sıralarda ortaya çıkan klikler arasındaki çatışmaların birinde "Publius Cladius Pulcher" öldürüldü ve bu birçok şehir içi isyanlar çıkmasına neden oldu.
MÖ 53'te Suriye'ye gitmiş olan triumvirlerden biri olan Crassus ve oğlu "Publius Crassus" Partlara üzerine Suriye'ye büyük bir askeri sefere çıktı. Bu seferde yapılan Harran Muharaebesi'nde Romalılar büyük bir mağlubiyete uğratıldılar ve baba oğul Crassus'lar her ikisi ve çok sayıda Romalı lejyonerler bu muharabede öldürüldüler.
Trimvirlerden diğeri olan Pompey'in karısı olan ve Jül Sezar'ın kızı olan Julia'da çocuk doğurmakta iken olmuştu. Böylece Sezar ve Pompey'in arasındaki aile akrabalık bağları kopmuş oldu. Sezar Pompey ile akrabalık bağlarını tekrar sağlamak için küçük yeğeni olan Octavia Minor Thurina" ile evlenmesini ve kendinin de Pompey'in kızı ile evlenmesini teklif etti. Fakat bu evlenmeler yapılmadı ve akrabalık yenilenmedi.
Ayaklanmanın başlaması ve Avaricum'un kuşatması ve fethi
Ana kaynak: Jül Sezar, Gallia Savaşı Kitap VII. Bölüm 1-33.
Jül Sezar tekrar İtalya'ya gitti. Burada taşra şehirlerinden yeni asker toplamaya koyuldu. Galya'da ise Galyalılar Sezar'ın Romalı idaresine karşı ayaklanmak üzere yeni bir kabileler koalisyonu kurmaya başladılar. Galyalıların bu yeni ayaklamasının ilk görüntüsü 23 Ocak'ta "Cenabum (günümüzde Orleans)" da Cotuatos ve Conconnetodumnos adlı reisleri altında Carnutlar'ın yaptığı bir pogrom ve katliam şeklinde oldu. Bu şehirde bulunan (ve çoğunluğu tüccar olan) tüm Roma tebalıların derhal şehri terk etmeleri istendi ve bunu hemen yerine getirmeyen tüm Roma tebaalılar öldürüldü.
Bunun haberi çok hızla tüm Galya'da yayılıp haber tüm Galya'yı isyankar hale soktu. Bu haber özellikle Arvernler in önemli bir ileri gelen genç soylu savaşçı olan Vercingetorix etrafından birleşerek isyan etmelerine neden oldu. Senonlar, Parisiler, Piktonlar, Cadurklar, Turonlar, Avlerkler, Lemovicler, Andecavlar ve Manş Denizi ve Atlas Okyanusu sahillerinde yaşayan diğer Galyalı Kelt kabilelerinin hepsi ayaklanmaya katıldılar. Ayaklanmaya katılan kabileler kendilerin Romalılar karşı savaşa götürecek Büyük Lider olarak genç Vercingetorix'i seçtiler. Bitruglar bile, German asıllı Aedular'a tabi bir kabile olmakla beraber, bu ayaklanmaya katılmaya karar verdiler