cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cleveland
Göçmenlik
1920'de Cleveland, %30'luk yabancı doğumlu bir nüfusa sahipti ve 1870'te bu oran %42 idi. Bugün Cleveland'ın yabancı doğumlu nüfusu bir zamanlar olduğu kadar büyük olmasa da Cleveland Cultural Gardens'ta yansıtıldığı gibi şehrin çeşitli etnik toplulukları arasında kimlik duygusu güçlüdür. Cleveland'da en yüksek yabancı doğumlu mahalleler Asiatown/Goodrich – Kirtland Park (%32,7), Clark – Fulton (%26,7), West Boulevard (%18,5), Brooklyn Center (%17,3), Downtown (%17,2)), University Circle (%15.9, Little Italy'de %20) ve Jefferson (%14.3).
Ekonomi
Cleveland'ın Cuyahoga Nehri ve Erie Gölü üzerindeki konumu büyümesinin anahtarı olmuştur. Ohio ve Erie Kanalı, demiryolu bağlantılarıyla birlikte şehrin önemli bir iş merkezi haline gelmesine yardımcı oldu. Çelik ve diğer birçok mamul mal, önde gelen endüstriler olarak ortaya çıktı. Şehir, o zamandan beri imalat sektörünün yanı sıra ekonomisini de çeşitlendirdi.
1914'te kurulan Cleveland Federal Rezerv Bankası, 12 ABD Federal Rezerv Bankası'ndan biridir. Doğu 6. Cadde ve Superior Avenue üzerinde bulunan şehir merkezi binası, 1923 yılında Cleveland mimarlık firması Walker and Weeks tarafından tamamlandı. Federal Rezerv Sisteminin Dördüncü Bölgesinin genel merkezi olan banka 1000 kişiyi istihdam etmekte ve Cincinnati ve Pittsburgh'da şubeleri bulunmaktadır. CEO ve başkan Loretta Mester'dır.
Şehir aynı zamanda Aleris, American Greetings, Applied Industrial Technologies, Cleveland-Cliffs, Inc., Eaton, Forest City Enterprises, Heinen's Fine Foods, Hyster-Yale Materials Handling, KeyCorp, Lincoln Electric, Medical Mutual of Ohio, NACCO Industries, Nordson, OM Group, Parker-Hannifin, PolyOne, Progressive, RPM International, Sherwin-Williams Company, Steris, Swagelok, Things Remembered, Third Federal S&L, TransDigm Group, Amerika Seyahat Merkezleri ve Vitamix gibi birçok büyük şirketin şirket genel merkezine ev sahipliği yapar. NASA'nın Glenn Araştırma Merkezi olarak Cleveland'da bir tesisi vardır. ABD'nin en büyük hukuk firmalarından biri olan Jones Day Cleveland'da kuruldu.
Cleveland Clinic, 50,000'den fazla iş gücüyle Cleveland şehri ve Ohio eyaletindeki en büyük özel işverendir. Amerika'nın en iyi hastaneleri arasında U.S. News & World Report'a göre en yüksek değerlendirmelere sahip olma özelliğini taşır. Cleveland'ın sağlık hizmetleri sektöründe ayrıca Cleveland Üniversite Hastaneleri, MetroHealth tıp merkezi ve Medical Mutual of Ohio sigorta şirketi bulunmaktadır. Cleveland ayrıca Case Western Reserve Üniversitesi, Cleveland Clinic ve University Hospitals of Cleveland liderliğindeki biyoteknoloji ve yakıt hücresi araştırma alanlarında da dikkat çeker. Şehir, biyoteknoloji girişimleri ve araştırmaları için en çok yatırım alan ülkeler arasında yer alıyor.
Teknoloji, Cleveland'da büyüyen bir başka sektördür. 2005 yılında şehir teknoloji şirketlerini şehir merkezindeki ofis pazarına almak için bir "teknoloji çarı" atadı ve Euclid Bulvarı'na odaklanan çeşitli "yüksek teknoloji ofislerinde" şehir merkezindeki sokakların altında çalışan yüksek hızlı fiber ağlara bağlantılar sağladı. Cleveland State Üniversitesi, CSU araştırmalarından Cleveland bölgesindeki pazarlanabilir fikirlere ve şirketlere teknoloji transferlerini geliştirmek için bir teknoloji transfer görevlisi tuttu. Yerel gözlemciler, şehrin üretime dayalı bir ekonomiden sağlık teknolojisine dayalı bir ekonomiye geçiş yaptığını kaydetti.
İlk ve orta öğretim
Cleveland Metropolitan Okul Bölgesi, Ohio eyaletinin en büyük ikinci K – 12 bölgesidir. Ohio'da bir okul kurulu atayan belediye başkanının doğrudan kontrolü altındaki tek bölgedir. Shaker Square mahallesinin bitişiğindeki Cleveland'ın yaklaşık kadarı Shaker Heights City Okul Bölgesi'nin parçasıdır. 1920'lerden beri Shaker okul bölgesinin bir parçası olan bölge, bu Cleveland sakinlerinin Shaker sakinleriyle aynı okul vergilerini ödemelerine ve Shaker okul yönetim kurulu seçimlerinde oy kullanmalarına izin verir.
Cleveland'daki uygun özel ve sınırlı okullar arasında Benedictine Lisesi, Birchwood Okulu, Cleveland Merkez Katolik Lisesi, Eleanor Gerson Okulu, Montessori Lisesi Üniversite Çevresindeki Okul, St. Ignatius Lisesi, St. Joseph Akademisi, Villa Angela-St. Joseph Lisesi, Kentsel Toplum Okulu, St. Martin de Porres ve The Bridge Avenue Okulu sayılabilir.
Halk kütüphanesi sistemi
1869'da kurulan Cleveland Halk Kütüphanesi, 2018 itibarıyla 10,559,651 parçadan oluşan bir koleksiyonla ülkedeki en büyük halk kütüphanelerinin listesinden biridir. John G. White Özel Koleksiyonu, dünyadaki en büyük satranç kütüphanesinin yanı sıra Orta Doğu ve Avrasya ile ilgili folklor ve nadir kitapların önemli bir koleksiyonunu kapsar. Baş kütüphaneci William Howard Brett yönetiminde kütüphane kullanıcıların kütüphanenin kitaplıklarına açık erişime izin veren "açık raf" felsefesini benimsedi. Brett'in halefi Linda Eastman, dünyadaki büyük bir kütüphane sistemini yöneten ilk kadın oldu. Walker ve Weeks tarafından tasarlanan ve 6 Mayıs 1925'te açılan Superior Avenue'daki kütüphanenin ana binasının yapımını denetledi. Eski İngiliz Başbakanı David Lloyd George binanın temel taşını attı. Louis Stokes Wing ilavesi Nisan 1997'de tamamlandı. 1904 ile 1920 arasında şehirde Andrew Carnegie fonlarıyla inşa edilen Carnegie kütüphanesi'nin 15 kütüphanesi açıldı. "Halk Üniversitesi" olarak bilinen kütüphane şu anda 27 şubeye sahiptir. Greater Cleveland Metropolitan Area ve Northeast Ohio'da 40'ın üzerinde halk kütüphanesi sistemini içeren CLEVNET kütüphane konsorsiyumu için merkez olarak hizmet vermektedir.
Gösteri sanatları
Cleveland, New York City'nin Lincoln Center arkasında Amerika Birleşik Devletleri'nin ikinci en büyük sahne sanatları merkezi olan Playhouse Square'e ev sahipliği yapar. Playhouse Meydanındaki State, Palace, Allen, Hanna ve Ohio Cleveland Tiyatro Bölgesi olarak bilinen yerdeki tiyatrolardır. Merkez, yıl boyunca Broadway müzikalleri, özel konserler, konuşma toplantıları ve diğer etkinliklere ev sahipliği yapar. Yerleşik sahne sanatları şirketleri arasında Cleveland Balesi, Cleveland Uluslararası Film Festivali, Cleveland Oyun Evi, Cleveland Eyalet Üniversitesi Tiyatro ve Dans Bölümü, DANCECleveland, Great Lakes Tiyatro Festivali ve Tri-C Caz Festivali vardır. tiyatro ve vodvilde güçlü geleneklere sahip bir şehir olan Cleveland, en ünlü komedyen Bob Hope gibi pek çok tanınmış sanatçı çıkardı.
Cleveland, Playhouse Meydanı'nın dışında 1920'lerde kurulan, ülkenin en eski Afrika kökenli Amerikalı tiyatrosu olan Karamu House'a ev sahipliği yapar. Batı Yakası'nda, Detroit-Shoreway'deki Gordon Meydanı Sanat Bölgesi, Capitol Tiyatrosu, Yakın Batı Tiyatrosu ve bir Off-Off-Broadway Playhouse, Cleveland Halk Tiyatrosu vardır. Cleveland'ın tramvay banliyöleri Cleveland Heights ve Lakewood, sırasıyla Dobama Theatre ve Beck Center for the Arts'a ev sahipliği yapar.
Cleveland, dünyanın en iyi orkestralarından biri olarak kabul edilen ve genellikle ülkenin en iyisi olarak anılan Cleveland Orkestrası'na ev sahipliği yapar. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki "Big Five" büyük orkestralarından biridir. Cleveland Orkestrası kışın University Circle'daki Severance Hall'da ve yazın Cuyahoga Falls'daki Blossom Muzik Merkezi' inde çalar. Şehir aynı zamanda Cleveland Pops Orkestrası, Cleveland Gençlik Orkestrası, Çağdaş Gençlik Orkestrası, Cleveland Gençlik Rüzgar Senfonisi ve Geçmişte sık sık The Cleveland Orchestra'ya yer veren bienal Cleveland Uluslararası Piyano Yarışması'nın yuvasıdır.
Şu anda Cleveland'ın kamu yayıncıları merkezi olan One Playhouse Square, başlangıçta disk jokeyi Alan Freed'in "rock and roll" terimini ilk kez popüler hale getirdiği WJW'nin (AM) yayın stüdyoları olarak kullanıldı. Cleveland, 1960'larda ve 1970'lerde ulusal olarak desteklenen eylemler ve sanatçılar için önemli bir çıkış pazarı olarak rock müziğinde güçlü bir ün kazandı. Şehirdeki popülaritesi o kadar büyüktü ki WMMS radyo istasyonundaki program direktörü Billy Bass, Cleveland'dan "Dünyanın Rock and Roll Başkenti" olarak bahsetti. 1974'ten 1980'e kadar şehir, Cleveland Belediye Stadyumu'nda World Series of Rock' a ev sahipliği yaptı.
Caz ve R&B'nin Cleveland'da uzun bir geçmişi vardır. Louis Armstrong, Cab Calloway, Duke Ellington, Ella Fitzgerald, Dizzy Gillespie, Benny Goodman,Billie Holiday ve Don Redman şehirde sahne aldı ve efsanevi piyanist Art Tatum 1930'larda Cleveland kulüplerinde düzenli olarak çaldı. Gypsy jazz gitarist Django Reinhardt 1946'da Cleveland'da ABD'deki ilk performansını verdi. Tanınmış caz sanatçısı Noble Sissle Cleveland Merkez Lisesi mezunuydu, Artie Shaw kariyerinin başlarında Cleveland'da çalıştı ve sahne aldı ve grup lideri Phil Spitalny Cleveland'daki ilk orkestrasını yönetti. Tri-C Caz Festivali 1979'dan beri Cleveland'da Playhouse Meydanı'nda her yıl düzenlenir ve Cleveland Caz Orkestrası 1984'te kuruldu. Joe Siebert'in Cleveland sokak saksafoncusu Maurice Reedus Jr. hayatını konu alan The Sax Man adlı belgesel filmi 2014 yılında gösterime girdi.
Cleveland'da önemli bir hip hop müziği sahnesi vardır. 1997'de Cleveland hip hop grubu Bone Thugs-n-Harmony, "Tha Crossroads adlı şarkısıyla Grammy kazandı.
Şehir aynı zamanda hem geçmişte hem de günümüzde popüler olan polka müziğinin geçmişine sahiptir, hatta şehrin adını taşıyan Cleveland tarzı polka adlı bir alt türe sahiptir ve Polka Onur Listesi'nin evidir. Bu kısmen, "Amerika'nın Polka Kralı" olarak kabul edilen bir Cleveland yerlisi olan Frankie Yankovic'in başarısından kaynaklanır. Waterloo Yolu ile Cleveland'daki Doğu 152. Caddenin kesişme noktasındaki onuruna Yankoviç'in büyüdüğü yere çok uzak olmayan meydana kendi adı verildi.
Mutfak
Cleveland'ın etnik topluluklardan oluşan mozaiği ve onların çeşitli mutfak gelenekleri, yerel mutfağın tanımlanmasında uzun süredir önemli bir rol oynamıştır. Bunların örnekleri özellikle Little Italy, Slavic Village ve Tremont gibi mahallelerde bulunabilir.
Cleveland mutfağının yerel dayanak noktaları arasında kielbasa, lahana dolması ve pierogiler gibi çok sayıda Polonya ve Orta Avrupa katkısı vardır. Cleveland'da ayrıca, yakın Doğu Yakasında, ulusal olarak tanınan Slyman'la birlikte, 2008'de "Esquire Magazine"den çeşitli övgüler alan ve Amerika'da en iyi konserve sığır eti sandviçi de dahil olmak üzere pek çok konserve sığır eti vardır. Diğer ünlü sandviçler arasında birçok BBQ ve Soul food restoranında bulunan yerel bir favori olan Cleveland orijinali Polonyalı Çocuk sayılabilir. mavi yakalı kökleri bozulmamış ve bol miktarda Erie Gölü levreği var olduğundan, özellikle kilise temelli ortamlarda ve Lent mevsimi (paskalya öncesi perhiz) boyunca cuma gecesi balık kızartması geleneği Cleveland'da yaşıyor ve gelişiyor. Ohio City, Great Lakes Brewing Company (Ohio'nun en eski mikro bira fabrikası) dahil olmak üzere büyüyen bir bira fabrikası bölgesine ev sahipliği yapar; Market Garden Brewery, tarihi West Side Market ve Platform Beer Company yanında. Cleveland, ünlü yemek kültürü dünyasında dikkat çeker. Ünlü yerel figürler arasında, mutfak dünyasına yaptıkları katkılardan dolayı yerel ve ulusal düzeyde ilgi gören şef Michael Symon ve yemek yazarı Michael Ruhlman bulunur. Symon, 11 Kasım 2007'de Food Network'te "The Next Iron Chef" olarak adlandırıldığında dikkatleri üzerine çekti. 2007'de Ruhlman, Cleveland'ın restoran ortamına odaklanan "Anthony Bourdain: No Rezervasyon" un bir bölümünü yapmak için Anthony Bourdain ile işbirliği yaptı.
Gourmet, Food & Wine, Esquire ve "Playboy" yayınları da dahil olmak üzere ulusal yemek basınında 'en iyi yeni restoran', 'en iyi et lokantası', 'çiftlikten sofraya en iyi programlar', 'harika yeni mahalle restoranları' da dahil olmak üzere birçok Cleveland mekanı da övgü topladı. 2008'in başlarında Chicago Tribune, 'Seyahat' bölümünde Amerika'nın "yeni sıcak yemek şehri" Cleveland'ı ilan eden seçkin bir makale yayınladı. 2015'te şehir Time dergisi tarafından ülkede 7. en iyi yemek şehri seçildi.
Müzeler ve turizm
Her iki müze de, şehir merkezinin doğusunda bulunan kültür, eğitim ve tıp kurumlarının yoğunlaştığı bir  olan Cleveland's University Circle'ın bir parçasıdır. Sanat müzelerine ek olarak, mahallede ayrıca Cleveland Botanik Bahçesi, Case Western Reserve Üniversitesi, Üniversite Hastaneleri, Severance Hall, Cleveland Doğa Tarihi Müzesi ve Western Reserve Tarih Derneği bulunmaktadır. Ayrıca University Circle'da, Cleveland Sanat Enstitüsü'ndeki Cleveland Cinematheque, ülkenin en iyi alternatif sinema salonlarından biri olduğu The New York Times'da yazıldı.
Sağlık
Cleveland, birçoğu University Circle'da bulunan bir dizi önde gelen hastane sistemine ev sahipliği yapar. Bunlardan en önemlisi, şu anda Hırvatistan doğumlu başkan ve CEO Tomislav Mihaljeviç tarafından yönetilen dünyaca ünlü Cleveland Clinic'tir. Şehirdeki bir diğer büyük ve önemli hastane, Üniversite Hastaneleri ve onun Rainbow Bebek ve Çocuk Hastanesi'dir. Şehrin Batı Yakası'nda, şehirdeki iki Birinci Seviye travma merkezinden birini işleten ve Greater Cleveland'da çeşitli konumlara sahip MetroHealth System'in ana kampüsü bulunur. Cleveland'ın Global Center for Health Innovation, dünya çapındaki sağlık şirketleri için sergileme alanıyla açıldı. Cleveland'daki üniversitelerin ve diğer tıp merkezlerinin yakınlığından yararlanmak için Veterans Administration bölgenin VA hastanesini banliyöden Brecksville University Circle'daki yeni bir tesise taşıdı. 1865 yılında kurulan St. Vincent Charity Tıp Merkezi şehrin en eski hastanesidir.
Fırınlı, Bayındır
Fırınlı, İzmir ilinin Bayındır ilçesinde bulunan bir mahalle.
Tarihçe
Kuruluş tarihi 1500 yılıdır. Adı halk dilinde Furunlu olarak söylenmektedir.
Tekzen
TEKZEN, yapı malzemeleri ve mobilya satışı yapan uluslararası bir yapımarket zinciridir. 1995 yılında Türk-Alman iş ortaklığında Götzen adıyla kurulan şirket, 1999 yılından itibaren TEKZEN adıyla faaliyetlerini sürdürmektedir. Türkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Romanya'da şubeleri bulunmaktadır. Türkiye'de 46 ilde, 80 şubesiyle hizmet veren yapımarket zinciridir. 102 kendin yap, 22 açık
TEKZEN, 2013 yılında Etkileşimli Basın Ödülleri (Interactive Media Awards, IMA) yarışmasında internet kategorisinde tasarım, içerik ve uygulama alanlarında ödül kazanmıştır.
NGC 5623
NGC 5623, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Çoban takımyıldızı yönünde bulunur. E3 tipi bir eliptik galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1785 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
David Graf
Paul David Graf (16 Nisan 1950 - 7 Nisan 2001), Amerikalı oyuncudur.
Paul Graf, Polis Akademisi (film) serilerinde her türlü silahı iyi kullanan, silahlara çocuk gibi düşkün ve takıntılı Tackleberry rolüyle tanınırdı. Kısa ömürlü Polis Akademisi: The Series'de konuk olarak son kez Tackleberry rolünü oynadı.
1972 yılında mezun olduğu Ohio'da okudu. Oyunculuk kariyeri için terk ettiğinde, 1975 yılına kadar Ohio State Üniversitesi'nde yüksek lisans okuluna gitti.
Sinema Oyuncuları Birliği
Graf, oyunculuğunun yanı sıra Sinema Oyuncuları Birliği'nin saygın bir temsilcisiydi. Hollywood sendika temsilcisi olarak görev yapmanın yanı sıra, Sinema Oyuncuları Birliği'nin ulusal yönetim kurulunda, TV-tiyatro yönlendirme komitesinde ve ulusal disiplin inceleme komitesindeydi. Graf, oyuncu arkadaşları ve aktrisler için, oyunculuk topluluğu için daha iyi çalışma koşulları için çabalar da dahil olmak üzere, adil muamele istemişti.
Özel hayatı
Graf, 1983 yılında Kathryn Graf ile evlendi. İki oğulları oldu.
Ölümü
Graf, eşi ve iki oğluyla birlikte Phoenix, Arizona'da kayınbiraderinin düğününe katılırken, 51. doğum gününden dokuz gün önce 7 Nisan 2001'de ani bir kalp krizinden öldü. Cenazesine Polis Akademisi filmlerinden çok sayıda oyuncu katıldı. Akabinde, Lancaster, Ohio'daki Forest Rose Mezarlığı'na gömüldü. Graf'ın babası ve dedesi daha önce benzer bir yaşta kalp krizi nedeniyle ölmüştü.
Kishiwada
Kishiwada ( Kishiwada-shi), Japonya'nın Osaka prefektörlüğünde bulunan bir şehirdir. Şehir 1 Kasım 1922 tarihinde kurulmuştur. Yüzölçümü 72.24 km² olan şehrin nüfusu 1 Ocak 2010 tarihi itibarıyla 199,422'dir.
Kishiwada'ya JR West'in Hanwa ile Nankai Electric Railway'in Nankai Ana hatları hizmet vermektedir.
Thomas Couture
Thomas Couture (21 Aralık 1815 – 30 Mart 1879), Fransız ressam ve resim öğretmeni.
Trevor Linden
Trevor John Linden, C.M., O.B.C. (d 11 Nisan 1970), Kanadalı emekli profesyonel hokey oyuncusu, şimdiki hokey harekâtının başkanı ve alternatif Vancouver Canucks idarecisi. National Hockey League (NHL)'de 19 sezon geçirmiştir ve Centre ve Winger pozisyonlarında 4 takımda oynamıştır:  Vancouver Canucks, New York Islanders, Montreal Canadiens ve Washington Capitals. NHL'ye katılmadan önce 1988 yılında Linden,  edicine Hat Tigers of the Western Hockey League (WHL) takımlarının şampiyon olmalarına katkı sağlamıştır.
Şeytanın Oteli
Şeytanın Oteli (Norveççe: Fritt Vilt), 2006 yılı, Norveç yapımı sinema filmi. Korku ve gerilim öğelerini barındıran film sırayla öldürülen gençler temasını içeren "teen slasher" tarzı filmlere Avrupa sinemasından bir örnektir.
Konusu
Beş genç paskalya tatili amacı ile kayak yapmak için dağlara doğru yola çıkarlar. Ne var ki herkesin gittiği ve kalabalık olan yerlerden ziyade aralarından birinin bildiği bakir bir yöreyi seçerler. Vardıklarında hemen snowboard'a başlarlar ancak birinin ayağının kırılması üzerine eğlenceleri yarım kalır. Arabalarından da uzak düştükleri için sığınacak yer ararlar. Bir süre sonra da terkedilmiş bir otel bulurlar.
Başlarda işler iyi gitmesine ve hatta eğlenceli olmasına karşın otelde ortaya çıkan birinin sırayla öldürme olayına başlaması ile gerilim dolu bir macera başlamış olur.
Katrilyon
Katrilyon şu şekilde değerlere sahiptir:
Thomas Couture
Fransa'da Senlis Oise'de doğan Couture on bir yaşındayken ailesiyle birlikte Paris'e taşındı. Bu şehirde endüstriyel sanat okulu olan École des Arts et Métiers ve École des Beaux-Arts isimli güzel sanatlar okulunda eğitimine devam etti. École des Beaux-Arts'ta düzenlenen ve kazananın büyük prestij sahibi olduğu Prix de Rome yarışmasında altı kez başarısız oldu. Fakat, problemin kendisinde değil okulda olduğuna inanıyordu. 1837 yılında ödülü kazanmayı başardı.
NGC 5624
NGC 5624, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Çoban takımyıldızı yönünde bulunur. S? tipi bir sarmal galaksidir. Amerikan astronom Lewis A. Swift tarafından 1887 yılında 40,64 cm (16 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Thomas Couture
1840 yılında, tarihi ve tür resimlerini Paris Salonu'nda sergilemeye başladı. Çalışmalarıyla pek çok madalya kazandı. Özellikle 1847 yılında yaptığı Les Romains de la décadence isimli başyapıtı büyük beğeni kazandı. Bu başarıdan kısa bir süre sonra Couture bağımsız bir atölye açarak resim eğitimi vermeye başladı.
Gelişmiş tekniği ilgi çeken ressam, 1840'ların sonu 1850'lerin başlarında, hem devletten hem de kiliseden duvar resimleri yapması için siparişler aldı. İlk iki siparişi hiçbir zaman tamamlayamayan sanatçının üçüncü çalışması eleştiriler alınca büyük üzüntü yaşadı ve 1860'ta Paris'i terk ederek doğduğu şehir olan Senlis'e döndü. Burada, genç ressamlar yetiştirmeye devam etti. 1867 yılında, fikirlerini ve metotlarını anlattığı akademik bir kitap yazdı.
Villiers-le-Bel, Val-d'Oise'de 30 Mart 1879'da vefat eden sanatçının cenazesi Paris'teki Père Lachaise Mezarlığı'na defnedildi.
Ressamın ünlü öğrencileri arasında Édouard Manet, Henri Fantin-Latour, John La Farge ve Pierre Puvis de Chavannes yer alıyordu.
Eliran Atar
Eliran Atar (d. 17 Şubat 1987, Tel Aviv); Stade de Reims'de forma giyen İsrailli profesyonel futbolcu.
Kulüp kariyeri
Bnei Yehuda'nın altyapısında futbol başlayan oyuncu 2004'te A takıma çıkmıştır. A takım forması ile 112 maçta 26 gol kaydedince 2010'da Maccabi Tel Aviv'e 1,2 milyon $'a transfer olmutur. Burada 95 maçta 53 gol kaydederek en iyi sezonunu çıkarmıştır. 2013'ten bu yana Ligue 1'de Stade de Reims'de forma giymektedir.
Uluslararası kariyeri
28 Ağustos 2010'da EURO 2012 elemelerinde Malta ve Gürcistan maçlarıyla millî takım formasını giymeye başlamıştır.
Kızıldağ Millî Parkı
Kızıldağ Millî Parkı, Isparta'nın Şarkikaraağaç ilçesi sınırları içerisinde yer alan millî park.
Coğrafya
Kızıldağ Millî Parkı, Isparta merkeze 120, Şarkikaraağaç ilçesine ise 5 km uzaklıktadır.
Bitki örtüsü ve hayvan varlığı
Kızıldağ Millî Parkı, öncelikle bir dağdır. Karaçamıyla, sedir ağaçlarıyla, meşe ve ardıç ağaçlarıyla örtülüdür. Mavi yapraklı sedir ormanının bulunduğu tek bölgedir.
Tilki, sansar, kurt, çakal, kartal, akbaba, şahin, doğan, ve baykuş türlerine ev sahipliği yapar.
Tarihçe
20 Şubat 1993'te Bakanlar Kurulu kararı ile millî park ilan edildi. 27 Kasım 2018'de Mada Adası'ndaki Kumluca Mahallesi millî parkın sınırları dışında bırakıldı ve Dedegöl Dağı park içerisine alındı.
Naughty Girl
Naughty Girl ile şu maddeler kastedilmiş olabilir:
Vedat Tek
Mehmet Vedat Tek (1873, İstanbul - 1942, İstanbul), Türk mimar. 20. yüzyılın başlarındaki çalışmalarıyla tanınmakta ve Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın Mimar Kemalettin Bey ile birlikte en önde gelen iki isminden biridir.
Türkiye’nin formel eğitim görmüş ilk Türk mimarı olarak tanınır. Sirkeci Büyük Postane'den Ankara'da İkinci Meclis binası ve Ankara Palas'a; Kastamonu Hükûmet Konağı’ndan Haydarpaşa Vapur İskelesi’ne kadar Osmanlı’nın son dönemi ve Cumhuriyetin ilk yıllarının pek çok önemli yapısına imza atmıtır. Sanayi Nefise Mektebi'nin ilk Türk hocalarından biridir. Şair ve bestekâr Leyla Saz Hanım’ın oğlu, eski bakan İsmail Hakkı Arar'ın dayısıdır.
Ailesi ve öğrenim hayatı
1873 yılında İstanbul'da “Sırrı Paşazade Mehmet Vedad” olarak dünyaya geldi. Annesi, şair ve bestekâr Leyla Saz Hanım, babası Trabzon, Diyarbakır, Adana ve Bağdat valiliği yapan ünlü vezir Giritli Sırrı Paşa'dır. Üç kardeşinden, Yusuf Razi (Bel) Paris'te inşaat mühendisliği okumuş, İstanbul Şehreminliği, "Posta Telgraf Nazırlığı" ve "Nafia Nazırlığı" yapmıştır. Piyanist olan kızkardeşi Nezihe (Beler), batı musikisi besteleri yapmıştır. Üçüncü kardeşi ise elektrik mühendisiydi.
Vedat Bey, orta öğrenimini Mekteb-i Sultanî'de yaptıktan sonra eğitimine Fransa'da devam etti. Önce École Monge'u bitirdi; ardından Julian Akademisi'nde resim ve heykel kurslarına katıldı. Bir süre École Centrale'da mühendislik derslerini izledikten sonra Paris Güzel Sanatlar Yüksekokulu'nun sınavına girdi. 300 kişi arasından 9. olarak, 1893 yılında, ünlü mimar Moyaux'un atölyesinde mimarlık eğitimine başladı. Mimarlık eğitimini tamamladıktan sonra ünlü ve geleneksel Roma Ödülü bursuna başvurmak istedi. Fransız olmadığı için kabul edilmediği yarışmaya, katılmak için 1895'te Fransa Devlet Başkanı'nın özel izni ile katılabildi ve çalışması Légion d'honneur Nişanı ile ödüllendirildi; bir yıl Roma'da öğrenim gördü.
Meslek hayatı
1897'de Türkiye'ye döndü. Sirkeci'de bir yazıhane açtı;Mimar Kemalettin Bey ile birlikte Türk mimarisine yeni bir milli kimlik kazandırma çabalarına girişti. O güne kadar mimarlık hizmeti yerli gayri-müslüm azınlık ile İtalyan ve Fransızların elinde olduğundan, bir Türk’ün mimarlık bürosu açması toplumda hayretle karşılanmıştı. . Vedat Bey, Türklerin mimarlık mesleğini beceremeyeceği koşullanmasını yok etmek için özel bir çaba harcadı.
Serbest mimarlığı sürdürürken 1899'da İstanbul Şehremaneti mimarlığına getirildi, Cemil Topuzlu Paşa'nın şehreminliği süresince “Heyet-i Fenniye Reisi” olarak çalıştı. Ertesi yıl Sanayi-i Nefise Mektebi'nde mimarlık tarihi dersleri verdi.
O yıllarda II. Abdülhamit'in 25. tahta çıkma yıldönümü dolayısıyla imparatorlukta büyük bir yapım faaliyeti başlamıştı. Bu kapsamda Zeynep Hanım Konağı’nın “Darü’l Hayr” olarak yeniden düzenlenmesi işi Vedat Bey’e verildi. Yapılacak okula, 93 Harbi’nde şehit düşen askerlerin çocukları alınacak ve bir sanat sahibi olmaları sağlanacaktı. Vedat Bey, konağın dönüşümünü gerçekleştirdi.
Darü’l Hayr’ın düzenlenmesinin ardından geçmişte babasının da valilik yaptığı Kastamonu’da Hükümet Konağı’nı tasarladı. Bu yapı, Mimar Vedad'ın "milli mimari" olarak adlandırılan üslubun özellikleri atfedilebilecek ilk yapısıdır.
Posta Telgraf Nezareti mimarlığı
Gerek Darü'l Hayr kurulması için gösterdiği çabalar, gerekse Kastamonu Hükümet Konağı için gerçekleştirdiği proje sayesinde gözde bir mimar haline geldi ve 1905'te Posta Telgraf Nezareti mimarlığı görevine getirildi. Postane-i Amire'nin yapım işi kendisine verildi. 1905-1909 arasında inşası süren bu bina, hayatının en önemli projesi idi. Kendisine "Legion d'Honneur"; "Mecidi" ve "Osmani" nişanları ve "Sanayi madalyası" kazandırdı. Postane binasına bağlı olarak Hubyar Mescidi’ni inşa etti.
Postane inşaatı devam ederken Sultanahmet'te “Defter-i Hakani” (Tapu ve Kadostro Müdürlüğü) binasının yapım işi de kendisine verildi.
Meşrutiyetin İlanı üzerine harap durumdaki Meclis-i Mebusan binasının yenilenmesi ile görevlendirildi. Mimar Fossati tarafından eski Darülfünun için yapılmış olan bu yapıyı da büyük bir başarı ile yeniledi.
Saray başmimarlığı
Ertesi sene Sultan Abdülhamit tahttan indirilmiş; Mehmet Reşat’ın sultan olmuştu. Yeni sultanın tahta geçtiği gün Mimar Vedat, Sermimar-ı Hassa (sarayın başmimarı) olarak görevlendirildi. Bu görevi boyunca yirmi adet sarayın bakım ve yenileme işleri ile ilgilendi. Vedat Bey, 1914'te istifa ederek ayrıldığı sermimarlık görevinin ardından yine saray yapıları ile ilgilenmek üzere Emalk-i Hakani mimarı (padişah binaları mimarı) olarak çalışmaya başladı. Ancak ertesi sene Vahdettin'in tahta çıkması üzerine saltanat değişim kuralları gereği bu görevinden alındı. Böylece altı yıl süren saray görevi son buldu.
Harbiye Nezareti başmimarlığı
I. Dünya Savaşı sırasında ise Harbiye Nazırı Enver Paşa tarafından Harbiye Nezareti başmimarlığına atandı ve bu görevi üç yıl sürdürdü. O yıllarda Sirkeci’deki Mesadet Hanı’nı (şimdiki Liman Hanı) Sultanın çocukları için yaptırdı; Haydarpaşa Vapur İskelesi’ni, Cemil Topuzlu Köşkü'nü, Moda İskelesi'ni, Fatih’teki Tayyare Şehitleri Anıtı’nı yaptı.
Cumhuriyetin ilk kamu yapıları
Cumhuriyet’in ilanından sonra Ankara’ya çağrıldı. Anıtsal bir yapı olan Cumhuriyet Halk Fırkası Mahfelini inşa etti (bu yapı sonraları ikinci T.B.M.M binası olarak kullanıldı); Atatürk için Gazi Köşkü’nü düzenledi. Sıhhiye Vekaleti için Ankara Palas planlarını hazırlarken bu işin Mimar Kemaleddin'e devredilmesi ve parasının ödenmemesi onun için bir hayal kırıklığı oldu. Siparişlerinin elinden alınması üzerine tüm resmi görevlerinden ayrılarak Ankara’yı terk etti; İstanbul’a dönüp 1942’ye kadar serbest mimar olarak çalıştı.
Serbest mimarlık dönemi ve ölümü
1925'te Sanayi-i Nefise Mektebi'ndeki ilk Türk öğretim görevlisi oldu; bir yandan da Yüksek Mühendis Mektebi'nde ders verdi. 1930’lu yıllarda çoğu Nişantaşı’nda olmak üzere pek çok apartman yaptı. Kendisi de Teşvikiye'de 1928'de kendisi için yaptırdığı apartmanda yaşadı.
Zaman zaman güncel mimarlık ve kent tasarımı sorunlarını konu edinen yazılar da yazdı.
1942 yılında İstanbul'da öldü. Edirnekapı Şehitliği’ne defnedilmiştir.
Karabayır, Dargeçit
Karabayır, Mardin ilinin Dargeçit ilçesine bağlı bir mahalledir. 2019 nüfus sayımına göre mahallenin nüfusu 1.042 kişidir. Bu nüfusun 505'si Erkek, 537'si Kadındır. KARABAYIR mahallesinin bağlı olduğu belediyenin niteliği BÜYÜKŞEHİR İLÇE'dir.
Coğrafya
Mardin iline 119 km, Dargeçit ilçesine 14 km uzaklıktadır.
Orhan Veli Kanık
Orhan Veli Kanık (13 Nisan 1914, İstanbul – 14 Kasım 1950, İstanbul), daha çok Orhan Veli olarak tanınan Türk şairdir. Melih Cevdet ve Oktay Rifat ile birlikte yenilikçi Garip akımının kurucusu olan Kanık, Türk şiirindeki eski yapıyı temelinden değiştirmeyi amaçlayarak sokaktaki adamın söyleyişini şiir diline taşıdı. Şair otuz altı yıllık yaşamına şiirlerinin yanı sıra hikâye, deneme, makale ve çeviri alanında birçok eser sığdırdı.
Yeni bir zevk ortaya çıkarabilmek için eski olan her şeyden uzak duran Orhan Veli, hece ve aruz ölçülerini kullanmayı reddetti. Kafiyeyi ilkel; mecaz, teşbih, mübalağa gibi edebi sanatları gereksiz bulduğunu açıkladı. "Geçmiş edebiyatların öğrettiği her şeyi, bütün geleneği atmak" amacıyla yola çıkan Kanık'ın bu arzusu şiirinde kullanabileceği teknik olanakları azaltsa da şair, ele aldığı konular, bahsettiği kişiler ve kullandığı sözcüklerle kendine yeni alanlar oluşturdu. Yalın bir anlatımı benimseyerek şiir dilini konuşma diline yaklaştırdı. 1941 yılında, arkadaşlarıyla birlikte çıkardıkları Garip adlı şiir kitabında bu fikirlerinin örnekleri olan şiirleri yayınlandı ve Garip akımının doğmasına sebep oldu. Bu akım özellikle 1940-1950 yılları arasında Cumhuriyet dönemi şiirinde büyük etki bıraktı. Garip şiiri hem yıkıcı hem de yapıcı özelliği ile Türk şiirinde bir mihenk taşı kabul edilir.
Kanık, şiire getirdiği bu yenilikler yüzünden önceleri büyük ölçüde yadırgandı, çok sert eleştiriler aldı ve küçümsendi. Geleneklerin dışına çıkan eserleri, önce şaşkınlık ve yadırgama, daha sonra eğlenme ve aşağılamayla karşılansa da hep ilgi uyandırdı. Bu ilgi ise kısa zamanda şaire duyulan anlayış, sevgi ve hayranlığın artmasına yol açtı. Sait Faik Abasıyanık da Orhan Veli'nin bu yönüne dikkat çekerek onu "üzerinde en çok durulmuş, zaman zaman alaya alınmış, zaman zaman kendini kabul ettirmiş, tekrar inkâr, tekrar kabul edilmiş; zamanında hem iyi hem kötü şöhrete ermiş bir şair" olarak tanımladı.
Her ne kadar Garip döneminde yazdığı şiirleriyle öne çıksa da Orhan Veli "tek tür" şiirler yazmaktan kaçınmıştı. Durmadan arayan, kendini yenileyen, kısa yaşamı boyunca uzun bir şiir serüveni yaşayan Kanık'ın edebiyat hayatı farklı aşamalardan oluşmaktadır. Oktay Rifat bu durumu "Orhan Fransız şairlerinin birkaç nesillik şiir macerasını kısacık ömründe yaşadı. Türk şiiri onun kalemi sayesinde Avrupa şiiriyle atbaşı geldi." ve "Birkaç neslin belki arka arkaya başarabileceği bir değişmeyi o birkaç yılın içinde tamamladı." sözleriyle açıkladı.
Çocukluğu ve eğitimi
Orhan Veli Kanık, 13 Nisan 1914'te Beykoz'a bağlı Yalıköyü'nde bulunan İshak Ağa Yokuşu'ndaki Çayır Sokağında 9 numaralı konakta dünyaya geldi. Babası İzmirli tüccar Fehmi Bey'in oğlu Mehmet Veli, annesi ise Beykozlu Hacı Ahmet Bey'in kızı Fatma Nigar Hanım'dır. Nüfus tezkeresi suretine göre asıl ismi Ahmet Orhan olan şairin babasının adı Veli olduğu için, sanatçı Soyadı Kanunu'ndan önce Orhan Veli olarak tanındı. Orhan Veli'nin babası evlendiği sırada Mızıka-yı Hümâyun'da klarnist idi. Cumhuriyet'in ilanından sonra ise Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'nın şefi oldu. Veli Kanık, hem bu yeni görevi hem de Musiki Muallim Mektebinde (Ankara Konservatuvarı) armoni profesörü olması dolayısıyla 1923-1948 yılları arasında Ankara'da yaşadı. Bu dönemde bir süre Ankara Radyosu'nda müdürlük de yapan Veli Bey, daha sonraki yıllarda İstanbul Konservatuvarında ilmî kurul üyesi ve İstanbul Radyosu'nda ses uzmanı olarak çalıştı. Orhan Veli'nin kendisinden küçük iki kardeşi vardı. Bunlar Vatan Gazetesi muhabirlerinden Adnan Veli Kanık ve Füruzan Yolyapandır. Şairin ayrıca, bir yaşında iken Ankara'da ölen Ayşe Zerrin isminde bir kız kardeşi de vardır.
Orhan Veli'nin çocukluğu Beykoz, Beşiktaş ve Cihangir'de geçti. Mütareke sırasında Akaretler'de bulunan Anafartalar İlkokulunun ana sınıfına devam etti. Bir sene sonra ise bu okuldan alınarak Galatasaray Lisesi'ne yatılı olarak verildi. Yedi yaşındayken Halife Abdülmecit'in Yıldız Sarayı'nda düzenlediği bir düğünde sünnet edildi. 1925'te dördüncü sınıfı tamamladığında babasının isteği ile Galatasaray Lisesi'nden ayrılarak annesiyle birlikte Ankara'ya taşındı. Orada, Gazi İlkokulu'na yazıldı. Bir yıl sonra Ankara Erkek Lisesi'ne (bugünkü adıyla Ankara Atatürk Lisesi) yatılı girdi. Kanık, çocukluğunda bazı hastalıklar ve tehlikeler de yaşadı. Örneğin, beş yaşında yanma tehlikesi geçirdi ve uzun süre tedavi gördü. Şair dokuz yaşında kızamık, on yedi yaşında ise kızıl hastalığına tutuldu.
Kanık'ın edebiyata olan merakı ilkokul sıralarında başladı. Bu dönemde Çocuk Dünyası isimli dergide bir hikâyesi basıldı. Ortaokulun yedinci sınıfındayken Oktay Rifat Horozcu ile tanıştı. Birkaç yıl sonra ise bir müsamere sırasında halk evinde Melih Cevdet Anday ile arkadaş oldu. Lisenin ilk yılında edebiyat öğretmeni Ahmet Hamdi Tanpınar'dı. Tanpınar, öğretmeni olduğu sürece Kanık'a öğütler verdi ve onu yönlendirdi. Şair, lise döneminde arkadaşları Oktay Rıfat ve Melih Cevdet'le birlikte Sesimiz isimli bir dergi çıkardı. Sanatçının yaşamının bu evresi Aruz vezni kurallarını ve ahengini kavradığı ve ilk şiirlerini yazdığı dönem oldu.
Kanık, yine lisede tiyatro çalışmalarına katıldı. Örneğin, Raşit Rıza'nın oynadığı Aktör Kin oyununda rol aldı. Ankara Halkevi'nde Ercüment Behzat Lav'ın sahnelediği Ahmed Vefik Paşa'nın Molière'den uyarladığı Zor Nikâh ' ta Üstâd-ı Sanî'yi, Maurice Maeterlinck'in Monna Vanna ' sında ise baba rolünü üstlendi. Kanık, sonraki yıllarda tiyatro alanındaki çalışmalarına çevirmen olarak devam etti ve pek çok oyunu Türkçeye çevirdi.
Sonraki yaşamı ve sanat hayatı
Kanık, daha sonra, Ankara'ya giderek PTT Umum Müdürlüğü, Telgraf İşleri Reisliği, Milletlerarası Nizamlar bürosuna girdi. Şair, Ankara'ya döndükten sonra eski arkadaşları Oktay Rifat ve Melih Cevdet'le tekrar bir araya geldi ve bu üçlü, benzer tarzda şiirler yazmaya başladı. 1936 yılında, Nahid Sırrı Örik'in şiirlerini yayınlatmaları önerisinin ardından, Varlık dergisinde Orhan Veli'nin, Oaristys, Ebabil, Eldorado, Düşüncelerimin Başucunda isimli şiirleri yayınlandı. Dergide, Orhan Veli ve arkadaşları edebiyat dünyasına şöyle tanıtılmıştı:
Bu ilk şiirlerini, bir kısmı Mehmet Ali Sel mahlasını taşıyan diğer şiirleri takip etti. 1936 - 1942 yılları arasında Varlık 'ın yanı sıra İnsan, Ses, Gençlik, Küllük, İnkılâpçı Gençlik dergilerinde şiirleri ve yazıları basıldı. Orhan Veli, bu dönemin ilk yıllarında yazdığı şiirlerin şekli, yapısı ve içeriği dolayısıyla hece şairi olarak kabul edildi. 1937 yılından sonra ise hem Kanık hem de Anday ve Horozcu yeni tarzda şiirlerini yayınlamaya başladılar.
1939 yılında, arkadaşı Melih Cevdet Anday'la birlikte araba kazası geçirdi. Bu olayın sonucunda yirmi gün komada kaldı. Kazanın sebebi, Anday'ın sürdüğü arabanın Çubuk Barajı tepesinden aşağı yuvarlanmasıydı. 1941 yılının Mayıs ayında Garip seçkisi yayınlandı. Bu kitapta şairin yirmi dört şiirinin yanı sıra Melih Cevdet'in on altı, Oktay Rifat'ın ise yirmi bir şiiri yer aldı. Kitabın içindeki şiirler kadar ses getiren önsözünü ise Orhan Veli yazdı. Bu kitap sonradan Birinci Yeni olarak da anılacak Garip akımının başlangıcı oldu. Garip akımının kurucuları olan Kanık, Horozcu ve Anday, radikal bir tutumla kendilerinden önce gelen hececilerin ve Ahmet Haşim'in şiirleriyle, Nâzım Hikmet'in toplumcu-gerçekçi şiirlerini reddettiler. Kitaptaki şiirler ve önsöz edebiyat dünyasında büyük tartışmalara sebep oldu. Özellikle Orhan Veli'nin yazdığı "Yazık Oldu Süleyman Efendi'ye" mısrası üzerinde duruldu. Bu mısrayı kimileri tenkit ederken, kimileri çalıntı olduğunu iddia etti. Bir diğer grup ise Türkçede yazılmış en güzel dizelerden biri olduğunu söyledi. Bu münakaşalar sonucunda mısra çok popüler oldu, hatta Nurullah Ataç'ın deyişi ile "vapurlara, tramvaylara, kahvehanelere kadar" girdi ve bir deyim niteliği kazandı. Orhan Veli'nin "Yazık oldu Süleyman Efendi'ye" kadar meşhur olarak gündelik dile giren bir diğer dizesi ise Ahmet Haşim'in "Göllerde bu dem bir kamış olsam" mısrasını hicvetmek için yazdığı "Rakı şişesinde balık olsam" idi.
Şair, PTT'deki görevinden askerlik sebebiyle 1942 senesinde ayrıldı. 1945 yılına kadar Gelibolu'nun Kavak Köyü'nde askerliğini yaptı. Bu dönemde sadece altı şiiri yayımlandı. 1945 yılında teğmen rütbesiyle terhis oldu ve Millî Eğitim Bakanlığı'nın Tercüme Bürosu'nda çalışmaya başladı. Fransızcadan yaptığı çeviriler bakanlığın klasikler serisinden yayınlandı. Şair Şubat 1945'te Vazgeçemediğim isimli şiir kitabını, Nisan 1945'te ise Garip ' in sadece kendi şiirlerini içeren ikinci baskısını çıkardı. Bu kitapları 1946 yılında yayımlanan Destan Gibi ve 1947'de basılan Yenisi takip etti.
Bakanlıktaki değişimin ardından kendisiyle benzer durumda kalan Bedri Rahmi Eyüboğlu, Abidin Dino, Necati Cumalı, Sabahattin Eyüboğlu, Oktay Rifat ve Melih Cevdet gibi arkadaşlarıyla buluşmaları sonucunda 1948 yılı sonunda bir dergi çıkartmaya karar verdiler. Masraflarını Mahmut Dikerdem'in karşıladığı Yaprak isimli bu dergi on beş günde bir yayınlanıyordu. Dikerdem'in yardımlarına rağmen derginin sahibi ve yazı işleri müdürü Orhan Veli'ydi. Bu yüzden zaman zaman ortaya çıkan para problemleriyle kendisi ilgilendi ve dergiye devam edebilmek için paltosunu satmak zorunda bile kaldı. Son sayıyı yayınlayabilmek için ise Abidin Dino'nun kendine hediye ettiği resimleri elden çıkardı. İlk sayısı 1 Ocak 1949'da çıkan, Cahit Sıtkı Tarancı, Sait Faik Abasıyanık, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Cahit Külebi gibi yazar ve şairlerin eserleri yayınlanan Yaprak, 1 Haziran 1950'ye kadar 28 sayı yayınlandı. Yaprak ' la birlikte Orhan Veli'nin şairliğinin yanı sıra fikir adamlığı yönü de ortaya çıktı. Şairin yaklaşan seçimlerle ilgili fikirleri bu dergide yayınlandı. Ayrıca, Melih Cevdet ve Oktay Rifat'ın toplumsal şiirleri de Yaprak'ta yer buldu. Aynı günlerde Orhan Veli, Oktay Rifat ve Melih Cevdet, Nâzım Hikmet'in hapishaneden çıkartılması için açılan kampanyaya katılarak üç gün açlık grevi de yaptılar. Orhan Veli, Yaprak'ın yayınlandığı 1949 yılı boyunca Nasreddin Hoca hikâyelerini şiirleştirdi, Karşı isimli son şiir kitabını yayınladı ve Charles Lamb'ın uyarladığı Shakespeare'in Hamlet ve Venedik Taciri isimli eserlerini Şehbal Erdeniz'le birlikte Türkçeye çevirdi.
Ölümü
Orhan Veli, Yaprak ' ın kapanmasının ardından İstanbul'a geri döndü. Aynı yıl 10 Kasım'da bir haftalığına geldiği Ankara'da belediyenin kazdığı bir çukura düştü ve başından hafifçe yaralandı. İki gün sonra İstanbul'a döndü. 14 Kasım günü bir arkadaşının evinde öğle yemeği yerken fenalık geçiren şair hastaneye kaldırıldı. Beyinde damar çatlaması yüzünden başlayan rahatsızlığın sebebi doktor tarafından anlaşılamadı ve Kanık'a alkol zehirlenmesi teşhisiyle tedavi uygulandı ancak beyin kanaması geçirdiği sonradan anlaşıldı. Aynı akşam sekizde komaya giren şair gece 23.20'de komadan çıkamayarak Cerrahpaşa Hastanesi'nde hayata veda etti.
Lisedeki edebiyat hocası Ahmet Hamdi Tanpınar, Kanık'ı hastanede ziyaret etme fırsatı buldu ve bu olayı şöyle anlattı:
16 Kasım günü morgda yapılan otopsiden önce Sanat Dostları Cemiyeti tarafından Orhan Veli'nin yüzünün mulajı alındı. 36 yaşında ölen şairin cenazesi 17 Kasım 1950'de, Bayezid Camii'nden kaldırıldı. Cenaze, akademisyenler, yazar ve sanatçılardan oluşan kalabalık tarafından Sirkeci'ye kadar taşındı, oradan bir otomobil ile Aşiyan Mezarlığı'na götürülerek defnedildi. Rahatsızlandığı sırada üstünde bulunan ceketin cebinden bir diş fırçasının sarılı olduğu kâğıda yazılmış Aşk Resmi Geçidi isimli şiiri çıktı. 1 Şubat 1951'de arkadaşları tarafından anısına Son Yaprak çıkarıldı. Tek sayı olarak basılan bu dergide Orhan Veli'nin daha önce yayınlanmamış Aşk Resmi Geçidi şiiri de yer buldu.
Ölümünden sonra
Ölümünden sonra, kardeşi Adnan Veli Kanık, Orhan Veli hakkında yazılanları ve onu tanıyanların ona dair söylediklerini derlediği Orhan Veli İçin ismiyle bir kitap yayımladı.
Orhan Veli'nin çevirdiği Jean Anouilh'ten Antigone ve Jean-Paul Sartre'dan Saygılı Yosma ölümünden önce yayınlanamamıştı. Bu eserlerden Antigone şairin vefatından sonra İstanbul Devlet Tiyatrosu'nca sergilendi. Saygılı Yosma ise 1950 sonunda "Saat 6 Tiyatrosu" tarafından bir kez temsil edildi.
1988 yılında yapılan Orhan Veli heykeli Rumelihisarı sahilindeki ufak bir parka kondu. Bu heykelde şairin elinde bir kitap, hemen arkasında ise bir martı durmaktadır. Orhan Veli ise Boğaziçi'ni seyretmektedir.
Mezarı 2020 yılında aslına uygun biçimde İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından restore edildi.
Kişiliği ve fiziksel özellikleri
Orhan Veli'nin kişiliği ve fiziki özelliklerinin şiirleri ve sanat anlayışı ile bağlantılı olduğu düşünülmektedir. Cemal Süreya, Kanık'la ilgili olarak "Yeni şiirimizin, işlev olarak kurucusu olan bu adam kuramını yazılarıyla değil, başka iki şeyiyle yaptı: Hayatıyla (yaşam biçimiyle) ve şiirleriyle" açıklamasını yaptı. Orhan Veli, Garip akımını sadece şiirleriyle değil, günlük hayatıyla, gönül ilişkileriyle, çevresinde kendisi ile ilgili çıkan dedikodularla, fiziği ile yeni bir şair tipi yaratarak oluşturdu.
Kardeşi Adnan Veli'nin "Vücudu oldukça kemikli, kollarıyla bacakları epey uzundu. Göğsünü öne doğru eğerek hafifçe yaylanarak yürürdü. Elleri gayet ince, beyazdı. Parmakları adam akıllı uzun, tırnakları pembe, uzun ve yuvarlaktı. Geniş bir alnı, sivri bir çenesi vardı. Dudakları eni konu etliydi. Burnu tümsekliydi. Yüzü gençlikte çıkardığı ergenlik sivilceleri sebebiyle pürtüklüydü." olarak anlattığı Orhan Veli'yi, yazar arkadaşı Sait Faik ise bir röportajında şöyle betimledi:
Herkesle iyi geçinen, kimsenin kalbini kırmayan, çevresindeki insanlara saygı gösteren Orhan Veli'nin yakın arkadaşları arasında Oktay Rifat, Melih Cevdet, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Sait Faik, Suat Taşer, Fikret Adil, Agop Arad gibi isimler yer alıyordu. Son günlerinde en yakın olduğu isim ise Sabahattin Eyüboğlu'ydu. Garip akımını yalnız yazdıklarıyla değil, hayata karşı duruşuyla açıklayan şair, fiziğini bile bu uğurda kullanmaktan çekinmedi. Bu yüzden şiirinin hayatının sonucu olduğuna değil, aksine hayatını şiirine göre yaşadığına inanılır.
Şairliği
Orhan Veli Kanık'ın 1936 yılında başladığı şiir hayatı üç dönemde incelenebilir: Garip öncesi (1936-1941), Garip dönemi (1941) ve Garip sonrası.
Garip öncesi
Bu dönemdeki şiirleri eski ve yeni şiirleri olmak üzere iki devrede incelenebilir.
Eski şiirleri
Orhan Veli'nin ilk şiirleri 1 Aralık 1936 tarihinde Varlık Dergisi'nde yayınlandı. O günlerde Ahmet Hamdi Tanpınar, Ahmet Muhip Dıranas, Ahmet Kutsi Tecer, Necip Fazıl Kısakürek gibi şairler Ahmet Haşim'in Fransız sembolistlerinden ilham alarak oluşturduğu simgelerin gücünden yararlanan şiirlerinin takipçisiydi. Ahmet Haşim'in saf şiir anlayışını benimseyen bir diğer şair olan Cahit Sıtkı Tarancı ise diğer dönemdaşlarından aksine gündelik yaşamı da şiirlerinin içine almaya çalışıyordu. Nâzım Hikmet ve Ercüment Behzat Lav ise biçim ve özde yenilik yaparak vezinsiz, serbest ve toplumcu şiirler yazıyorlardı.
Kanık'ın ilk şiirleri, Necip Fazıl, Ahmet Muhip, Ahmet Hamdi ve Cahit Sıtkı kuşağına bağlıdır. Bu eserler, içerik, biçim, dil ve tarz olarak klasik ve geleneğe bağlı olarak yazıldılar. Daha sonraki çalışmalarının aksine şiirlerinde uyak da kullanan Orhan Veli ayrıca benzetmelere ve sıfatlara geleneksel bir şekilde yer verdi. Ölüm, doğa, rüya, zaman, aşk gibi temaların işlendiği bu dönem eserlerinde hiç ironiye rastlanmaz. Şair henüz kendine ait bir dil geliştiremediği için şiir anlayışı ve mısra yapısında Baudelaire'in; konu, işleyiş, dil ve üslupta ise Necip Fazıl'ın etkisi altındaydı.
Gün Doğuyor, Oaristys, Ebabil, Eldorado, Kurt, Zeval gibi eserlerini içeren ilk dönem şiirlerinde şair, yalnız ve mutsuz bir kişinin yaşamını anlattı, acılarını, isteklerini, aşklarını dile getirdi. Orhan Veli eski şiirlerinde akıldan çok duyguya, gerçeklikten çok romantikliğe, toplumsallıktan çok bireyselliğe önem verdi. Bu açıdan da Kanık'ın edebiyat dünyasına girişi okuduğu ve sevdiği yabancı şairlerin etkilenerek ve Türkiye'de onları takip eden şairlerin arasına katılarak oldu.
Yeni şiirleri
Şair, 1937 yılından sonra eski şiir anlayışından uzaklaşarak Garip akımının habercisi olan yeni bir tarz benimsedi. Kanık'ın bu yeni şiirleri 1937-1941 yılları arasında Varlık, İnsan, İnkılâpçı Gençlik gibi dergilerde ve ölümünün ardından Vatan (1952) ve Papirüs ' te (1967) yayınlandı. Sayıları 51'i bulan Garip'in ilk örnekleri olan bu eserler, abartılı bir dille yazılmıştır.
Kanık'ın bazı şiirlerinde oluşturmaya çalıştığı yeni tarzla ilgili acemiliği ortaya çıkar. Bu şiirlerde mısralar yan yana yazılınca bir nesir oluşur. Şairin bu dönemine ait eserleri arasında Fena Çocuk, Ağaç, Kuş ve Bulut, Tereyağı, Gangster, Pazar Akşamları gelir.
Garip dönemi
1941 yılında Orhan Veli, Melih Cevdet ve Oktay Rifat'la birlikte Garip adlı şiir kitabını yayınladı. Bu kitapla birlikte şairin tarzının önceki dönemine göre daha tutarlılaşmış ve gelişmiş olduğu düşünülür. Kanık, kitabın önsözünü kendi yazdı ve şiir hakkındaki düşüncelerini açıkladı. Bu önsöz Garip akımının manifestosu kabul edilir. Orhan Veli, o günlerin aydınlarının şiir anlayışı sebebiyle kendisine "garip" gözüyle baktıklarını açıklamıştır. Akımın adının da bu bakış açısından geldiği sanılmaktadır. Garip akımı kendisinden önceki şiir anlayışına bir tepki olarak doğdu. Kanık ve arkadaşları Ahmet Haşim'in eserlerini, Nâzım Hikmet'in toplumcu şiirlerini ve hececileri reddetmişlerdi.
Şair bu dönemdeki şiirlerinde klasik uyak düzenini ve vezni kullanmadı. Ona göre hakiki şiir için vezin ve kafiye mutlak gerekli olan şeyler değildi. Kanık, kafiyeyi reddetse de düzensiz ses yinelemelerine sık sık başvurdu ve onlara anlam vurgusunu oluşturan temel bir işlev yükledi. Eserleri incelendiğinde sanatçının ses yinelemeleri, sözcük öbeği yinelemeleri, söz dizimsel yinelemeler, ek yinelemeleri ve dizelerin aynen yinelenmesi gibi tekrarlara başvurduğu görülebilir.
Garip dönemi şiirlerinin bir diğer ortak özelliği ise Orhan Veli'nin konuşma dilinin doğallığını, sokak Türkçesini ve hatta halk argosunu eserlerine taşımış olmasıydı. "Kılıksız", "cıgara", "ıspanak", "rakı", "Hitler", "boyacı sandığı" gibi sözcükler kullanan şairin Kitabe-i Seng-i Mezar isimli şiirinde kullandığı "nasır" kelimesi büyük tartışmalara sebep oldu. Kanık, böylece hem divan hem de halk şiirinde egemen olan romantizm anlayışını da yıkmış oluyordu. Öte yandan teşbih ve istiareyi terk ettiği için şiirinde yalın bir dil ortaya çıktı. Orhan Veli'nin Garip hareketiyle getirdiği yeniliklerin diğer ikisi ise Türk şiirinde öteden beri soyut olarak dile getirilen evrensel hümanizmin yerine somut ve belirgin bir hümanizm koyması ve belirli kişileri hedef alan taşlama geleneğini ilk kez bir şair olarak kendisine yöneltmesiydi.
Orhan Veli, o günlerde kişisel şiirler yazdığı kadar sosyal konulara da eğildi ve dar görüşler ile törelerin gülünçlüğünü alaylı sözcükler kullanarak anlatmaya çalıştı. Ayrıca, şairin hece ve sözcük bakımından boyutunu ve şiirdeki sayısını azaltarak dizenin şiirdeki egemenliğini ortadan kaldırdığı da söylenir.
Garip sonrası
Orhan Veli, "Garip sonrası" olarak adlandırılan 1945-1950 yılları arasında dört kitap yayınladı: Vazgeçemediğim (1945), Destan Gibi (1946), Yenisi (1947) ve Karşı (1949). Ayrıca, şairin 1949-1950 yılları arasında yazılmış fakat vefatı sebebiyle yayınlanamamış şiirleri de mevcuttur. Kanık'ın garip sonrası dönemde yazdığı şiirler "garibin devamı" ve "garipten farklı" olarak iki ana grupta toplanabilir. Şair sanatındaki değişimi 1945 yılında ikinci baskısı yapılan Garip ' in önsözünde "Onları beş sene önce yazmıştım. Beş sene sonra da aynı şeyleri söyleyecek olduktan sonra neden yaşadım" diyerek açıkladı.