cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mavi balina
Adlandırma
Türe özgü ad olan "musculus" Latince'dir ve temelde "kas, kaslı" anlamlarını taşırsa da "küçük fare" olarak da yorumlanabilir. Bu türü 1758'deki önemli çalışmasında adlandıran Linnaeus büyük olasılıkla bunun farkındaydı ve esprili bir insan oluşu da göz önünde bulundurulursa, ironik ikili anlamı nedeniyle bilerek "musculus" adını seçmişti.
Baş ve boyun bölgesi
Yandan bakıldığında yassı, üstten bakıldığında ise U şekilli ve geniş olan başın yassı ve üst kısmında, soluk deliği bölgesinden üst dudağın tepesine uzanmak üzere, çok belirgin bir kabarık çizgi vardır.Baş ve boyun bölgesi çok yumuşak olduğundan çok kolay darbe alabilir.
Soluk delikleri ikizdir ve önde ve yanlarda, oldukça büyük, kabarık çıkıntılarla su girişi ya da sıçramasına karşı korunurlar. Bu deliklerden soluk verme sırasında oluşan püskürtü tek ve dikey bir sütun halindedir; genellikle 6–9 m'ye kadar yükselse de 12 m'ye kadar çıkabilir ve durgun bir günde kilometrelerce uzaktan görülebilir.
Ağzın alt çenesinin ön kısmı, üst çeneden aşağıya sarkan balina çubukları nedeniyle, görece kalındır. Siyah renkli olan balina çubuklarının uzunlukları üst çenedeki yerleşim yerlerine göre değişir: ön kısımlarda bulunanlar yaklaşık 50 cm, arkalarda bulunanlar ise yaklaşık 1 m kadardır. Üst çenenin her iki yanında 260-400 kadar (tüm üst çenede toplam 520-800) bulunan ve hayvanın beslenmesinde çok önemli işlevi olan bu yapılar ağız içinde, geriye doğru, yaklaşık yarım metre kadar uzanır (bakınız, Beslenme).
Boyun kısmındaki 60 ila 90 kadar oluk gövdeye paralel olarak uzanır. Boyunca katlantılı olan ve alt çene bölgesinden neredeyse karına kadar uzanan bu oluklar, beslenme sırasında gök balinanın boğazının olağanüstü genişlemesini ve hayvanın besin dolu deniz suyunu büyük miktarlarda ağzına alabilmesini sağlar (bakınız, Beslenme). Bu olukların bir diğer işlevi de gök balinanın yüzerken karşılaştığı su direncini azaltmaktır. Hayvanın boyun bölgesi soluk, beyazımsı bir renge sahiptir.
Gövde
Biçim: Mavi balinanın başından kuyruğuna doğru incelen, uzun bir gövdesi vardır ve diğer balinaların çok daha tıknaz görünümü ile karşılaştırıldığında, daha ince görünmektedir.
Renk:
Yüzgeçler
Sırt yüzgeci genel olarak küçüktür ve daha çok hayvanın dalışa geçtiği sırada ve kısa bir süre için izlenebilir. Bu yüzgecin şekil ve büyüklüğü bireyden bireye değişkenlik gösterebilir; kimisinde ancak fark edilebilecek bir çıkıntı şeklindeyken, kimisinde oldukça belirgin ve orak şekilli olabilir. En belirgini bile en fazla 30 cm yüksekliğe sahip olan sırt yüzgeci oldukça arkaya doğru yerleşimlidir: kuyruktan itibaren, hayvanın boyunun dörtte biri kadar mesafede bulunur.
Göğüs yüzgeçleri 3–4 m kadar uzundur ve uçlara doğru incelir. Bu yüzgeçlerin alt tarafı beyazdır ve bu beyazlık genellikle gri olan üst tarafın kenarlarını ince bir sınırla çevreleyecek kadar üst tarafa uzanır.
Kuyruk yüzgeci de göğüs yüzgeçleri gibi, genellikle düz gridir. Geniş ve üçgen biçimli olan kuyruk yüzgecinin arka kenarı düzgündür ve bu kenarın kuyruk kanatlarından gelen iki yarısı ortadaki bir belirgin girintide birleşir. Kuyruk kanatlarının uçları arasındaki mesafe 7.5 m kadar olabilir. Genel olarak alacalı renkli olan gövdenin aksine, göğüs ve kuyruk yüzgeçlerinin rengi nadiren alacalıdır.
Büyüklük
140 tonu geçebilen ağırlığı ile mavi balinanın gelmiş geçmiş en büyük hayvan olduğuna inanılmaktadır. Dinozorlar çağında yaşadığı bilinen en büyük canlı Argentinosaurus'dur ve Mesozoik devirde yaşamış olan bu canlının ağırlığının bile ancak 90 tona ulaşabildiği tahmin edilmektedir.
Ağırlık ve boy:
Mavi balinaların ağırlığının ölçülmesi, dev boyutları göz önünde bulundurulduğunda, oldukça güç bir iştir. Balina avcılarının öldürdüğü çoğu gök balina bir bütün olarak değil, tartılabilir parçalara ayrıldıktan sonra ölçülmüştür ki, parçalama işlemi sırasında kaybolan kan ve diğer sıvıların ağırlığı dikkate alındığında, elde edilen sonuçların toplam ağırlık hakkında olması gerekenden düşük tahminlere yol açmış olması kaçınılmazdır. Buna karşın, 45 m'ye kadar uzunluğu olan gök balinalar hakkında 300-450 tonluk ölçümlere ait kayıtlar vardır. Yine bu dönemlerden gelen veriler söz konusu olduğunda, kayıtlara geçmiş en uzun bireyler 33.6 ve 33.3 m boyundaki iki dişidir ama bu verilere şüpheyle yaklaşılmaktadır.
Amerikan Ulusal Deniz Memelileri Laboratuvarı (UDML) bilimcileri 30 m'lik bir bireyin 250 tondan fazla olacağına inanmaktadır. UDML'nin bugüne kadar yapabildiği en kesin ağırlık ölçümü 177 tondur ve bir dişi gök balinaya aittir. Aynı laboratuvarın bugüne dek ölçebildiği en uzun mavi balina ise 29.9 m'dir. Bu uzunluk, yaklaşık olarak, bir Boeing 737 yolcu uçağının ya da arka arkaya duran üç belediye otobüsünün uzunluğuna eşittir.
Tüm alt türler dahil edilerek konuşulacak olursa, gök balinaların uzunluk ortalamasının yaklaşık 25 m ve ağırlık ortalamasının da yaklaşık 115 ton olduğu söylenebilir. 29 m'ye ulaşabilen boyuyla Antarktik B. musculus intermedia en büyük, en fazla 24 m'ye ulaşabilen B. musculus brevicauda ise en küçük alt türdür. Kuzey yarı kürenin hakim alt türü olan B. musculus musculus ise ortalama 25 m'ye ulaşır. Diğer balina çubuğu balinalarında olduğu gibi, gök balinalarda da aynı yaştaki bireylerden dişi olanlar daha büyüktür.
Diğer ölçüm ve karşılaştırmalar:
Üreme
Yeni doğan mavi balina yaklaşık 2-3 ton ağırlığında ve 7–8 m boyundadır. Anne yavrusunu 7-8 ay boyunca, yavru ortalama 16 m boya ve 20-21 ton ağırlığa ulaşıp da sütten kesilme dönemine girene kadar emzirir. Emzirme dönemindeki yavru mavi balina annesinin yağdan %40-50 oranında zengin sütünden her gün 380-400 litre emer; ağırlığı günde 90 kg (yaklaşık 4 kg/saat) kadar artarken, boyu da günde yaklaşık 4 cm uzar.
Toplumsal yapı
Mavi balinaların toplumsal bir yaşamı pek yoktur; tek başlarına ya da çiftler (daha çok anne ve yavrusu) halinde yaşarlar. Buna mukabil, başlıca beslenme bölgelerinde bir ya da birkaç düzinelik, kendi içlerinde dağınık topluluklar halinde bir araya gelebilirler.
Çeşitli sesler çıkararak haberleşmek bireyler arasındaki çok önemli bir iletişim yoludur. Bunun dışında, görece seyrek de olsa su yüzüne sıçramak ya da kuyruk çıkarmak gibi davranışlar da sergileyebilirler.
Sesleniş
Mavi balina dünyadaki ikinci en yüksek sesli hayvan türüdür; birincilik ispermeçet balinasına aittir. Bir metrelik ölçüm uzaklığında ve bir mikropaskallık başvuru basıncı üzerinden yapılan ölçümlerle, gök balinaların kaynak seviyesinde 155-180 desibellik (dB) ses çıkarabildikleri gösterilmiştir (Cummings ve Thompson, 1971; Richardson ve arkadaşları, 1995). Bunun, farklı standart başvuru basınçlarına göre ölçümler ve hava ve suyun farklı ses öz dirençlerini dikkate alan hesaplar sonucunda, havadaki 89-122 dB'lik bir ses aralığına denk olduğu bulunmuştur. Karşılaştırmak gerekirse, bir havalı matkap yaklaşık 100 dB'lik ses çıkarır.
Bu kadar yüksek düzeyli sesler çıkarabilmelerine karşın, insanların gök balinaları ikinci en yüksek sesli hayvan olarak algılamaları pek olası değildir:
Bilimciler mavi balinaların niye seslendiklerini henüz çözememişlerdir. Richardson ve arkadaşları (1995) altı olası neden üzerinde durmaktadır:
Beslenme
Mavi balinalar hemen hemen tamamen kril ile beslenir ve bu zooplanktonların hangi türlerini avladıkları okyanustan okyanusa değişir.: Beslenme mevsimindeki mavi balinaların denizlerdeki dağılımını belirleyen temel unsur besinin bulunabilirliğidir. Bireyler bir bölgede çok uzun kalmazlar ve tekil ya da çiftler halinde dolaşırlar. Bu arada hem kıyıya yakın sularda, hem de açık denizde izlenebilirler.
Daima bulabildikleri en yüksek yoğunluktaki kril sürüleri ile beslenmeyi tercih ettikleri için, gök balinaların gündüzleri tipik olarak beslendikleri derinlikler 100 m'den fazla olabilir ve ancak geceleri yüzeye yakın beslendikleri izlenir. Çünkü kriller fitoplanktonla beslenmek için gece 100 m derinlikten yüzeye doğru günlük göç ederler. Balinalar da krilleri avlamak için bu göçü izlerler. Beslenme için ortalama dalış süresi 10 dakikadır ama 30 dakikaya varabilen, daha kısa süreli (15-20 saniyelik) yüzeye çıkmalar ile bölünen, uzun seriler halinde süren dalışlar da kaydedilmiştir. Bugüne dek kaydedilmiş en uzun dalış süresi ise 36 dakikadır (Sears, 1998). Nefes almak için yüzeye çıkan gök balina soluk deliği ve omuz bölgelerini suyun üstüne diğer büyük balinalara (örneğin, uzun balina) göre daha çok çıkarır. Bu da denizdeyken tür belirlemede kullanışlı bir ipucu olabilir.
Diğer çubuklu balinalar gibi mavi balinalar da genişçe açtıkları ağızları ile ileri hamle yaparak beslenirler: Ted Dewan'ın "Balina ve Diğer Hayvanların İçinde" (Inside the Whale and Other Animals) adlı kitabına göre, kril yanında küçük balıklar ve mürekkep balıkları da mavi balina tarafından süzülebilir; hatta, kril ile beslenen başka kimi canlılar bile yutulabilir.
Bahsi geçen bu tarzı beslenme sezonu boyunca sürdüren gök balina, deyim yerindeyse, kendini besin ile tıka basa doldurur ve günde 2-4 ton kadar kril tüketir. Bu kadar ağırlık günde ortalama 40 milyon krile denktir.
Göç
Gök balinalar mevsimsel olarak göç ederler: Genel olarak izlenen seyir hızları yaklaşık 20 km/saat'tir. Ancak, güçlü ve hızlı yüzücülerdir ve gerekirse 50 km/saat'e yaklaşan hızlara çıkabilirler.
Ömür
Bilimciler mavi balinaların en az 80 yıl yaşayabileceklerini öngörmektedirler ancak bireylerin izlenmesine ilişkin kayıtlar balina avcılığı dönemine kadar ulaşmamaktadır. Dolayısıyla da bu öngörünün doğrulanması için henüz çok erkendir. Bugün için, bir gök balina hakkındaki en uzun kayıtlı çalışma kuzeydoğu Büyük Okyanus'ta izlenen bir bireye aittir ve 43 yılı kapsamaktadır (Sears, 1998).
Balinaların tek doğal düşmanı katil balinalardır. Katil balina sürülerinin özellikle genç bireylere saldırdığı bilinmektedir. Erişkin mavi balinalar üzerinde yapılan gözlemlerde, katil balina saldırılarını gösteren yara izleri taşıyan bireylerin oranının %25'lere vardığı saptanmıştır (Calambokidis ve arkadaşları, 1990). Böyle saldırılara bağlı ölüm hızının ne olduğu bilinmemektedir.
Mavi balinaların karaya vurması çok nadir bir olaydır ve toplumsal yaşam tarzları nedeniyle de örneğin yunuslarda gözlenen toplu karaya vurmalar hiç görülmemiştir.
Fildişi Sahili devlet başkanları listesi
Fildişi Sahili devlet başkanı, Afrika ülkesi Fildişi Sahili'nin bağımsızlığını kazandığı 1960 yılında bu yana ülkenin en üst makamında yer alan kişiye verilen unvandır. Ülkede bu görevde bulunan kişilerin listesi şu şekildedir:
Mavi balina
Balinacılık dönemi
Güçleri ve hızları nedeniyle, mavi balinaları yakalamak, alıkoymak ya da öldürmek kolay bir iş değildir. Bundan dolayı da mavi balinalar balina avcılığının erken dönemlerindeki avcıların hedefi olmaktan uzak kalmıştır. Ancak, daha küçük ve yakalaması kolay olan ispermeçet balinaları gibi türlerin bu erken dönemlerde yaygın olarak avlanması ve nüfuslarının ciddi bir şekilde azalması sonucunda, balina avcılarının gözleri de giderek daha büyük türlere dikilmeye başlamış ve sonunda mavi balinalar da hedef haline gelmiştir. 1864'te, Norveçli Sven Foyn bir buharlı gemiyi büyük balinaları avlamak için özel olarak tasarlanmış zıpkınlarla donatınca, etkin bir balina avcılığı dönemi başlamış ve 19. yüzyılın sonuna gelindiğinde de Kuzey Atlantik'teki gök balina nüfusu tükenmiştir.
NGC 500
NGC 500, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Balıklar takımyıldızı yönünde bulunur. E-S0 tipi bir merceksi, eliptik galaksidir. İngiliz astronom William Parsons tarafından 1850 yılında 182,88 cm (72 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Fildişi Sahili devlet başkanları listesi
Rakipsiz seçildi
Mavi balina
Balinacılık dönemi
Maavi balinaların avlanması dünya çapında hızla artmış ve 1925'e gelindiğinde, ABD, İngiltere ve Japonya da Norveç'e katılmışlardır. Yakalama botları ile avlanan balinaların işlenmek üzere dev fabrika gemilerine devredildiği bir sistem kurulmuş ve 1930-1931'de, bu gemilerce ve yalnızca Antarktika'da öldürülen gök balina sayısı 29,400'ü bulmuştur. II. Dünya Savaşı'nın sonuna gelindiğinde, mavi balina nüfusları anlamlı ölçüde azalmıştır. Bunun sonucundaysa, 1946'da, balinaların uluslararası ticaretini sınırlayacak ilk kısıtlamalar devreye girmiştir. Ancak, bu kısıtlamalar yetersiz kalmıştır çünkü türler arası ayırıcı tanımlamanın yetersiz olması nedeniyle, nadir görülen türlerin de görece bol bulunan türlerle birlikte avlanılmasına devam edilmiştir. Uluslararası Balinacılık Kurulu mavi balinaların avlanmasını 1960'larda yasaklayana kadar, toplam olarak 350,000 kadar mavi balina avlanmış ve küresel nüfusları da 100 yıl önceki nüfuslarının %1'inin altına inmiştir.
Fildişi Sahili devlet başkanları listesi
Görevdeyken öldü
Mavi balina
Güncel nüfus ve dağılım
Uluslararası Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği'nin oluşturduğu Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi'nde (UDKB'nin Kırmızı Listesi) yer aldığı günden bu yana, mavi balinaların tehdit altındaki türlerden olduğu kabul edilmektedir.
Küresel mavi balina nüfusunun balinacılık yasağından bu yana arttığına ya da sabit kaldığına ilişkin kesin bir bilgi yoktur. Küresel nüfusun 10,000 kadar olması olasıdır ama bu konuda yıllardır yapılan öngörüler hakkında ciddi şüpheler bulunmaktadır: Alaska'dan Kosta Rika'ya uzanan bir bölgede bulunan ve yaklaşık 2,000 bireyden oluşan Kuzeydoğu Büyük Okyanus nüfusu en büyük gök balina topluluğudur. Yazın en iyi Kaliforniya'da gözlenebilen bu topluluğa uzun dönemdeki gök balina nüfusu artışınının en umut vadeden kaynağı olarak bakılmaktadır. Bu topluluk bazen Kuzeybatı Büyük Okyanus'a doğru kayar ve nadir de olsa Japonya'nın kuzey ucu ile Kamçatka Yarımadası'ndan izlenebilir.
Kuzey Atlantik'te iki ayrı nüfus bulunur. Grönland, Newfoundland, Yeni İskoçya ve Saint Lawrence Körfezi'nin açıklarında bulunanda yaklaşık 500 birey bulunur. Daha doğuda bulunan ise ilkbaharda Azor Adaları'ndan yazın İzlanda'ya kadar olan bir bölgede gezinir. İzlanda'nın daha kuzeyindeki Spitzbergen ve Jan Mayen'e kadar olan bölgelerde de mavi balinalara, nadiren de olsa, rastlanmıştır ve bilimciler bu balinaların kışı nerede geçirdiklerini bilmemektedirler.
Güney Yarıküre'de iki ayrı alt tür bulunur: biri, 1996 yılı sayımına göre yaklaşık 1,700 bireylik nüfusuyla, 'Antarktik mavi balinası' (Güney Okyanusu'ndaki B. musculus intermedia); diğeriyse, güvenilir veri olmasa da 5,000 kadar olduğu tahmin edilen nüfusuyla, Hint Okyanusu'ndaki cüce mavi balina (B. musculus brevicauda). Bu alt türlerin göç yolları iyi bilinmemektedir. Örneğin, cüce mavi balinaların Hint Okyanusu'nun kuzeyinde (Umman, Maldivler, Sri Lanka) yerleşik, kendi başlarına bir nüfus olduğu tahmin edilmektedir. Güney Okyanusu nüfusundan bazı toplulukların Hint Okyanusu'nun kuzeyine ve Avustralya'nın batısına, bazı toplulukların ise Peru ve Şili açıklarına kadar çıkabildikleri gözlenmiştir. Bu son bahsedilen topluluğun da kendi başlarına bir nüfus olabileceği üzerinde durulmaktadır. Şili'deki Balina ve Yunus Koruma Merkezi adlı sivil toplum kuruluşu, Şili Donanması'nın da yardımıyla, Şiloe Adası açıklarında beslenmek için biriktiği keşfedilmiş türün araştırılması ve korunması için yoğun emek harcamaktadır.
İnsan tehdidi
Mavi balinaların avlanması küresel olarak yasaklanmıştır ama mavi balina nüfuslarının geri kazanılmasının önünde yine de olası tehditler bulunmaktadır:
III. Saadet Giray
'''III. Saadet Giray''' (d. 1645 - ö. 	1695), 1691'de bir sene Kırım hanı olarak unvanını sürdürmüştür.
1691'de I. Selim Giray'ın Mekke'ye yapacağı hac yolculuğu nedeniyle feragat etmesi sebebiyle tahta çıktı. O dönem Osmanlılar, Avusturya Arşidüklüğü'ne karşı Salankamen Muharebesi'nde karşı karşıya geldi. Çatışmada Köprülü Fazıl Mustafa Paşa öldü. III. Saadet, Tatar birliğinin başında savaş meydanına gitmek istedi ancak geç kaldı. Aralık 1691'de bu sorumsuzluğundan ötürü görevden alındı.
Önce Balıklava'ya, sonra Rodos'a sürgün edildi.
Haliç Konferansı
Haliç Konferansı, 19 Mayıs 1924 tarihinde şu an Kuzey Saha Deniz Komutanlığı olan Bahriye Nezareti binasında, Musul meselesinin ve Türkiye ile Irak arasındaki sınırının çözüme kavuşturulması için Türkiye ile İngiltere arasında yapılan toplantılar silsilesidir.
Bu konferansta İngiltere Türkiye'den Hakkâri'ye kadar uzanan toprakları talep etmiştir.
Toplantılara Türkiye Cumhuriyeti adına Meclis Başkanı Ali Fethi Bey, Diyarbakır Mebusu Fevzi Bey, Ordu Mebusu Faik Bey, Hâricîye Hukuk Müşaviri Nusret Bey ve Yarbay İshak Avni Bey katılmış, İngiliz heyetine ise Sir Percy Cox başkanlık etmiştir.
2001 Dünya Halter Şampiyonası
Madalya tablosu
Büyük (Toplam sonuç) madalyalara göre sıralama
Tüm madalyaların sıralaması: Büyük (Toplam sonuç) ve Küçük (Koparma ve Silkme)
Katılımcı ülkeler
53 Ülkeden toplam 267 halterci katıldı:
Jonglör
Jonglör, belirli bir sayıdaki nesneyi havaya atıp tutan, bu esnada en az bir adet nesnenin seyahat halinde (havada) olmasını sağlayan sirk veya sahne sanatçısı. Türkçeye Fransızca Jongleur sözcüğünden geçmiştir.
Kara Mehmet Paşa
Kara Mehmet Paşa (d. ? - ö. 10 Ağustos 1684), Osmanlı İmparatorluğu'nda devlet adamı.
Jonglör
Top, lobut, halka, kumaş, sopa, ateş, ip gibi bir ya da daha çok objeyi havaya atıp tutarak, çeşitli beceriler sergilemek bir jonglörün işidir. Açılışlar, fuarlar, festivaller, şenlikler, düğünler, şirket organizasyonları gibi oluşumlarda gösteriler yapan jonglörler, "gösteri sanatları/sanatçıları" kavramı içinde yer alırlar. Tarihte (örneğin Mısır) jonglörlük bir spor dalı olarak görülmekteydi. Geçmiş dönemler sürecinde tiyatro sanatı içinde yer almıştır. Tarihten gelen anlamla jonglörlük tüm bu aktiviteleri içerse de ; zaman içinde hobi olarak amatör alanda farklı gruplara ilerlemiştir.
Kara Mehmet Paşa
Mehmet Paşa, Bostancı Ocağı'nda büyümüştür. Rumeli Beylerbeyi görevindeyken, Saint Gotthard Muharebesi sonrasında imzalanan Vasvar Antlaşması dolayısıyla, 1665 yılında Avusturya İmparatoru'nun huzuruna çıkan Osmanlı heyetinin başkanlığını yapmıştır. Elçiliğinden hem Osmanlı hem de Avrupa kaynaklarında bahsedilmiştir. Klasik anlamda düzenlenen ilk sefâretnâme, Kara Mehmet Paşa tarafından yazılmıştır. Elçilik alayının Viyana'ya girişi, korteje tanık olan Johann Martin Lerch tarafından yapılan bir gravürde ele alınmıştır.
Jonglör
Jonglörlüğün, top çevirme (ball juggling), lobut çevirme (club juggling), ipe bağlı ağırlık çevirme (poi) ve bir ipte makara yönlendirme (diabolo) iki kısa çubuk yardımı ile bir uzun çubuğu çevirme (devil stick) gibi çeşitleri bulunur.
Kara Mehmet Paşa
Mehmet Paşa, 1682-1683 yılları arasında Diyarbakır Beylerbeyi olarak görev yaptı. Bu görevdeyken Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın idaresindeki Avusturya seferine katıldı. İkinci Viyana Kuşatması'nda yaşanan bozgundan sonra Merzifonlu Kara Mustafa Paşa tarafından Osmanlı Ordusu'nu takip eden düşmanın önünü kesebilmesi için Ciğerdelen (Štúrovo)'e gönderilmiş, burada yapılan Ciğerdelen Muharebesi'nde ilk düşman saldırısını püskürttükten sonra ikinci saldırıda yenilmiştir. Daha sonra Budin Beylerbeyi görevine getirilen Mehmet Paşa, 1684 yılındaki Budin Kuşatması'nda ölmüştür.
Ayrıca bakınız
Kara Mehmet Paşa'nın tafsilatlı biyografisi ve sefaretnamesinin geniş değerlendirmesi için ayrıca bakınız: A. Çağrı Başkurt, Vallâhî canım, ben Rumeli Beylerbeyiyim!, Avrupa’da İlk Muhteşem ve Mükemmel Elçilik Alayının Hikâyesi: Kara Mehmed Paşa ve Viyana Elçiliği(1665) İstanbul, 2020
Safa Giray (Kırım hanı)
Safa Giray (d. ? - ö. ?) 1691–1692 yılları arasında III. Saadet Giray'dan sonraki Kırım Hanı'dır.
Kültür sosyolojisi
Kültür toplumbilimi, sosyal hayatın yorumlanmasında kültür çözümlemesi kullanılmasına dayanan bir toplumbilim yöntemidir. Özellikle ABD toplumbiliminde yaygın olarak kullanılır.
Kültür toplumbilimcileri, pek çok sosyal ve kültürel kuramdan etkilenmiştir. Toplumbilimin diğer yöntem ve sahalarında göre, kültür toplumbiliminde sosyal ve kültürel disiplinler arası yaklaşım daha çok kullanılır. Bu yaklaşımlara postmodern ve yapısalcılık sonrası kuramlar dahildir. Buna karşın, pek çok kültür toplumbilimcisi, klasik bilimsel araştırmadan, yani deneysel olarak sınanabilir kuram ve çözümlemelerden uzak durur.
İncelediği konuyla tanımlanan toplumbilim türlerinden (hukuk toplumbilimi gibi) farklı olarak, kültür toplumbilimi, bir paradigmalar bütünüdür. Amerikan Toplumbilim Derneği'ne göre, kültür toplumbilimi, "maddi ürünleri, fikirleri ve simgesel araçları inceleyen bir bakış açısıdır".
Lethe
Lethe, Yunan mitolojisinde yeraltı dünyasında (Hades) akan nehirlerden biri. Bu nehrin suyundan içen gölgeler (ölülerin ruhları) dünyada yaşamış oldukları geçmiş fâni hayatlarına dair her şeyi unuturlardı.
Ayrıca, Eris'in kızı bir Naiad perisi (Naiad nemfi yani su perisi) olan Lethe vardır. Bu peri büyük ihtimalle unutkanlığın sembolleşmiş hâli olarak kabul görüyor ve Lethe nehrinden ayrı tutuluyordu.
Lethe ifadesine ve motiflerine birçok önemli edebi eserde rastlanır. Her ne kadar farklı eserlerde hem birbirinden hem de mitolojideki tasvirinden farklı bir biçimde yer alsa da temel özelliği olan unutkanlık vermesi pek değişikliğe uğramaz. Örnek olarak Dante'nin İlahi Komedya adlı eserinde yer alır. Dante, Araf'ta bulunan bir ırmağa adını vermiştir. Dante'ye göre, suyunu içenlere geçmişlerini unutturan bir ırmaktır.
Dark Tranquillity adlı melodik death metal grubu da Lethe adlı parçasında bu efsaneden yararlanır.
Kaz Ana
Kaz Ana veya Anne Kaz, kendisine pek çok geleneksel çocuk şarkısı ve tekerlemesi atfedilen, kurgusal yaşlı bir kadın. Genellikle karga burunlu, sivri çeneli ve uçan bir erkek kaza binmiş, yaşlı bir kadın olarak resmedilir. "Kaz ana ile çocuk tekerlemeleri bağlantısı ilk olarak "Büyük Britanya'daki eski çocuk bakıcılarının en sevilen şarkı ve ninnilerinin" erken dönem bir koleksiyonunda, 1781 tarihli Kaz Ana'nın Melodisi ya da Beşik Soneleri kitabında görülür. Bu kitap ilk çocuk kitabı yayıncılarından biri olan John Newbery'nin varisleri tarafından bastırılmıştır.
Kitabın elde mevcut en eski nüshası 1791 tarihlidir; ancak en geç 1765 tarihinde planlandığı veya bu tarihli bir sürümünün mevcut olduğu düşünülmektedir. Bu sürüm muhtemelen Oliver Goldsmith tarafından düzenlenmiş ve bazı beyitler eklenmiştir. Newbery firması "Kaz Ana" adını muhtemelen Charles Perrault'un 1697 tarihli Fransızca masal kitabı Contes de ma mère l’oye (Kaz Ana'nın Öyküleri)'dan almıştır. Kitabın adı Fransızca halk ağzında yaklaşık olarak "kocakarı hikayeleri" anlamına gelir.
Kaz Ana'nın Bostonlu bir kadın olan Elizabeth Goose (Vergoose veya Vertigoose da olabilir) olduğu konusundaki ısrarcı efsaneler yanlıştır. Goose'un 1719'da yazdığı iddia edilen kitaba veya bu kitaptaki tekerlemelere dair hiçbir delil yoktur. Buna rağmen Goose'un Boston'daki Old Granary Mezarlığındaki mezarı günümüzde turistik bir mekana dönüşmüştür. Kaz Ana tekerlemelerinin ABD'deki ilk baskısı, 1785'te Isaiah Thomas tarafından tekrar yayımlanan Newbery sürümüdür.
Tesadüfen
Asya'nın 19 Ağustos 2007'de çıkardığı 5. stüdyo albümü Aşktır Beni Güzel Yapan'ın Temmuz 2008'de çıkan 3. single'ıdır. Bu single diğer iki single, Gittin Gideli ve Git Güle Güle'den farklı olarak piyasada single olarak da yer almıştır.
video
NGC 501
NGC 501, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Balıklar takımyıldızı yönünde bulunur. E0 tipi bir merceksi, eliptik galaksidir. İngiliz astronom William Parsons tarafından 1856 yılında 182,88 cm (72 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Büyükalan, Çavdır
Büyükalan, Burdur ilinin Çavdır ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya
Burdur il merkezine 101 km, Çavdır ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır.
Gemeentemuseum Den Haag
Gemeentemuseum Den Haag (Hollandaca: Lahey Belediye Müzesi), Hollanda'nın Lahey kentinde bulunan sanat müzesi.
Müze, Hollandalı mimar H.P. Berlage tarafından 1935'te inşa edildi. Müzede, dünyanın en geniş Mondrian koleksiyonu yer alır. Ressamın tamamlanmamış son eseri Victory Boogie-Woogie de bu müzede sergilenmektedir. 1999'da özelleştirilen müze, bu tarihten itibaren bir vakıf tarafından yönetilmektedir.
Modern sanat
Modern sanat koleksiyonunda güzel sanatlarda 19. yüzyıl başlarından bu yana ortaya çıkan gelişmeleri yansıtacak eserler vardır. Picasso ve Monet'nin eserlerinin yanı sıra, Alman Dışavurumculuğu'na ait eserler de bulunur. Bu uluslararası eserler, Hollanda'daki gerçekçi ve sembolist ekole ait eserlerle ve De Stijl hareketiyle birlikte sergilenir. Müzedeki geniş Mondrian koleksiyonu, ressamın karamsar manzara resimlerinden, son eseri Victory Boogie Woogie kadar uzanır.
Baskı odası
Modern sanat birimi kapsamındaki baskı odasında, 19. ve 20. yüzyıllara ait çizimler, baskılar ve posterlerden oluşan geniş bir koleksiyon vardır. Eserlerin çoğu Hollandalı sanatçılara ait olmakla birlikte, yabancı sanatçıların eserleri de bulunur. Bunların arasında, 19. yüzyıl Fransız grafik sanatına ait eserler, özellikle de Rodolphe Bresdin, Odilon Redon ve Henri de Toulouse-Lautrec'in eserleri yer alır. Alman Dışavurumculuğu'na ait eserlerin de yer aldığı koleksiyon yaklaşık 50.000 eserden oluşur.
Moda
Müze dünyanın önemli moda eşyaları koleksiyonlarından birine sahiptir. Koleksiyonda tarihî kıyafetlerin yanı sıra çağdaş tasarımlar bulunur. Hollanda'da ve dünya değişmekte olan modaya dair sergiler düzenlenir. Aksesuarlar, mücevherler, moda çizimleri gibi parçalar da koleksiyonda mevcuttur.
Müzik
Müzenin müzik koleksiyonunda çeşitli çalgılar, görsel malzemeler ve Avrupa müzik tarihine ait belgeleri içeren bir müzik kütüphanesi vardır.
Güneş yanığı
Güneş yanığı, derinin güneş ışığına kısa sürede ve aşırı miktarda maruz kalması sonucunda meydana gelen bir rahatsızlık. Dalga boyu 300 nanometre civarında olan ultraviyole ışınları buna sebep olur. Işığa maruz kalan deri önce en dış tabakasını kalınlaştırarak ışığın tesirinden kendini korumaya çalışır. Hemen ardından deriye rengini veren bir pigment olan Melanin yapımını arttırır. Derinin rengi bu pigmentin artmasından dolayı koyulaşır. Işığa maruz kalma daha da uzarsa 1-24 saat içinde rahatsızlık belirtileri kendini göstermeye başlar. Belirtiler hafif bir kırmızılıktan derinin balonlaşmasına kadar değişir.
Yazın ilk defa güneşlenmeye çıkanlar 30 dakikadan fazla kalmamalıdır. Sabah saat 10.00'dan önce, akşamüstü saat dörtten sonra güneş ışınlarının en az zararlı oldukları zamanlardır. Bulutlar güneşin ultraviyole ışınlarının büyük kısmını zaptederlerse de, bir kısmını bıraktıklarından gölgede de yanma olmaktadır. Atmosferin üst kısmında bulunan ozon tabakası, güneşin öldürücü şualarının büyük bir bölümünü tutmaktadır. Güneş yağları ve kremleri mutlak koruyucu olarak bilinmemelidir. Bunların içinde % 5 amino benzoik asit ihtiva edenleri en faydalı olanlardır.
Güneş yanığının tedavisinde ilk yapılacak olan soğuk komprestir. Ağrı giderici pomatlara rağbet etmemelidir. Şiddetli yanıklarda steroit ihtiva eden haplar doktor tavsiyesine göre kullanılabilir.
Deride kabarıklık, aşırı kızarıklık, su toplama, baş ağrısı, titreme ve kusma gibi şikayetleriniz varsa güneş yanığı tedavisi için hekime başvurmalısınız. Bu şikayetler durumunuzun ciddi olduğunu ve uzman müdahale gerektirdiğini gösterir.
Ğuaze
Ğuaze ("Rehber"), Türkiye'de yayın yapan Çerkes gazetesi. Türkçe ve Çerkesçe yayın yapmaktadır. 1911'de İstanbul'da yayın hayatına başlayan gazete günümüzde internet üzerinden yayın yapmaktadır. Gazete, daha çok politik, tarihi ve kültürel içerikli yazılara yer vermiş, yeniden Kafkasya'da bir araya gelme olanaklarını araştırmıştır.
Kuruluş
Osmanlı Devleti'nde Jön Türk İhtilali'nden sonra Çerkes kültürel faaliyetleri başladı. Her ikisi de Çerkesya'nın bağımsızlığını amaçlayan ve İttihak Terakki Cemiyeti tarafından desteklenen Şimalî Kafkas Cemiyeti ve Kafkas İstiklâl Komitesi gibi siyasi cemiyetler de kurulmuştu.
Özgürlüklerin genişletildiği bu yeni durumda Çerkesler hemen örgütlenmeye başladılar. Ağustos 1908'de Çerkes İttihat ve Cemiyeti'nin ilk üyeleri, İstanbul-Koska'da İmam Şamil'in oğlu Gazi Mehmet Paşa'nın konağında temellerini attılar. Genel olarak, cemiyetin ana hedefi, Çerkes ulusunu kurtarabilecek, Osmanlı İmparatorluğu'na sadık, yüksek eğitimli, dindar, milliyetçi Çerkesler yetiştirmek için yüksek kaliteli eğitim ve araştırma yapmaktı. 1911 tarihinde cemiyetin gazetesi Ğuaze kuruldu.
Måns Zelmerlöw
Måns Petter Albert Sahlén Zelmerlöw (d. 13 Haziran 1986 - Lund, İsveç), İsveçli şarkıcı, sunucu, dansçı.
Zelmerlöw, Avusturya'nın başkenti Viyana'da yapılan 2015 Eurovision Şarkı Yarışması'nda İsveç'i "Heroes" şarkısı ile temsil etmiş ve yarışmayı 365 puanla kazanmıştır.
Idol ve Let's Dance
2005 yılında Zelmerlöw Idol yarışmasının İsveç versiyonuna katılmış, 8 hafta sonra 11 Kasım'da elenerek 5. olmuştur. Yarışmada son 3'e kalmış fakat elenmiştir.
2006 yılında Let's Dance adlı yarışmaya partneri Maria Karlsson ile katılmış ve yarışmayı kazanmıştır. Aynı zamanda Grase müzikalinin İsveç versiyonuna katılmış, bu katılımdan sonra M&L plak şirketiyle antlaşma imzalamış, daha sonra Warner Music Sweden ile antlaşma imzalayarak yeni albümünü yayımlamıştır.
Melodifestivalen 2007 ve Stand by For
2006 yılının kasım ayında Melodifestivalen'e katılacağını duyuran Måns, Helsinki'de düzenlenen Eurovision Şarkı Yarışmasına katılmak üzere yarışmaya katıldı. Örnsköldsvik'da düzenlenen 3. yarı finalde sahne alan Måns yarı final birincisi olarak Stockholm'de düzenlenecek büyük finalde yarışma hakkı kazandı. Sanna Nielsen, Sarah Dawn Finer, Sonja Alden'in de bulunduğu finalde seyirci oylarında en fazla ikinci oyu alarak 171 puanla yarışmayı 3. olarak bitirmiştir.
2007 yılının mart ayında yayınlanan Stand by For adlı albüm İsveç'te 1 numaraya ulaştı. Albüm toplamda 48.000 sattı. Aynı zamanda albüm aynı yılın eylül ayında Polonya' da da yayınlandı.
Melodifestivalen 2009 ve MZW
2008 yılında solo albümü MZW için stüdyoya girdi. Daha sonra 2009 yılında İsveç' i temsil etmek için Melodifestivalen 'e katıldı. Hope & Glory adlı şarkı ile 2. yarı finalde yarışan Zelmerlöw en fazla seyirci oylarını alan sanatçı oldu ve finalde yarışma hakkı kazandı. Sarah Dawn Finer, BWO, Alcazar, Molly Sanden'in de bulunduğu finalde en yüksek jüri oyunu alsa da seyirci oylarında yeterince oy alamaması sebebiyle yarışmayı 144 puan ile 4. olarak bitirdi.
Melodifestivalen 2010
10 Kasım 2009'da Dolph Lundgren ve Christine Meltzer ile birlikte 2010 yılında düzenlenecek Melodifestivalen'i sunacağı açıklanmıştır. İkinci şans turunda "A View to a Kill" aldı şarkıyı, finalde ise "Eye of the Tiger" adlı şarkıyı seslendirdi.
Barcelona Sessions (2013-14)
Mart 2013 'te "Broken Parts" adlı single'ı yayınladı. Bu single aslında yayınlayacağı Barcelona Sessions için ilk adımdı. Daha sonra SVT 'de "Run For Your Life" adlı bir diğer parçayı seslendirdi. Eylül ayında "Beautiful Life" adlı parçayı seslendirdi. Son olarak seslendirdiği Paralells adlı parça ise Şubat 2014' te yayınlanacak albümün son tanıtımı oldu.
2015-günümüz: Eurovision Şarkı Yarışması ve Perfectly Damaged
2015 yılında düzenlenen 2015 Eurovision Şarkı Yarışması'nda İsveç'i temsil etmek için Heroes adlı şarkı ile Melodifestivalen 2015 yarışmasına katılmış, yarışmada birinci olduğu için 2015 Eurovision Şarkı Yarışması'nda İsveç'i temsil etmeye hak kazanmıştır. Yarışmada 365 puanla birinci olarak İsveç'e Eurovision Şarkı Yarışması tarihinde 6. birinciliği kazandırmıştır.
14 Aralık 2015 tarihinde Sveriges Television (SVT) tarafından 2013 Eurovision Şarkı Yarışması sunucusu Petra Mede ile birlikte 2016 Eurovision Şarkı Yarışması'nı sunma görevi verilmiştir.
Özel hayatı
Bir kız kardeşi vardır. Hobileri futbol, tenis ve golftür. 2008 ile 2011 yılları arasında Marie Serneholt ile ilişkisi olmuştur.
1461 Trabzon
1461 Trabzon, Geçmişte Trabzonspor'un pilot kulübü olan Türk futbol kulübü. En son Bölgesel Amatör Lig'de mücadele etmiştir.
2008 yılına kadar Değirmenderespor adını taşımış, daha sonra Trabzonspor'un yedek takımı olmasıyla Trabzon Karadenizspor adını almıştır. 2010-11 sezonu başında, kulübün adı "1461 Trabzon" olarak değiştirilmiştir.
Tarihçe
1998 yılında, Aydın Pişiren başkanlığında mavi-beyaz renklerine sahip Değirmenderespor adıyla kurulan kulüp, 2004-2005 sezonunda 3. Lig'e yükselmiştir. Bu ligde 2 yıl oynadıktan sonra 2006-2007 sezonunda 2. Lig'e çıkma başarısı göstermiştir.
Haziran 2008'de yapılan genel kurul sonrası Trabzon Karadenizspor ismini alarak Trabzonspor'un pilot takımı hâline gelen ve fiilen yeniden kurulan kulübün ilk başkanı Fikret Yavuz, ilk teknik direktörü İhsan Derelioğlu idi.
14 Ocak 2009 tarihinde takımın adı 1461 Trabzon olarak değiştirildi. 1461, Fatih Sultan Mehmet'in Trabzon'u fethettiği yıldır. Takımın renkleri Bordo-Mavi-Beyaz'dır. Kulüp 2009-10 sezonu 2. Lig 3. Kademe Grubunda, 2010-11 sezonu 2. Lig Kırmızı Grup'ta ve 2011-12 sezonunda 2. Lig Kırmızı Grup'ta mücadele etti. 2011-2012 sezonu sonunda grup şampiyonu olarak 1. Lig'e yükseldi. 2012-2013 sezonunu 1. Lig'de 3. sırada tamamladı, fakat Trabzonspor'un pilot kulübü olması sebebiyle play-off mücadelesine kulübün yerine 7. sıradaki Adana Demirspor katıldı. Bunun yanında, aynı sezon Türkiye Kupası 5. Tur'da Galatasaray'ı eleyerek kupada gruplara kalma başarısını gösterdi. 2013-2014 sezonu sonunda 2. Lige düşmüştür. 2014-15 sezonu Spor Toto 2. Ligini 4. bitirerek play-off turuna gitmeye hak kazanmıştır. 2014-15 sezonu sonunda play-off şampiyonu olarak 1 yıl aradan sonra tekrar 1. Lig'e yükselmiştir. 2015-16 sezonunda 1. Lig'i 16.sırada bitirerek tekrar 2. Lig'e düşmüştür. 2016-17 sezonunda 2. Lig'i 17.sırada bitirerek 3. Lig' e düşmüştür.
2018-19 3. Lig 3. grupta yer alan 1461 Trabzon, Hamdi Zıvalıoğlu ile başladığı sezonda ve 20. haftanın ardından Mehmet Birinci yönetiminde ligde mücadele etti. 34 maçta 8 galibiyet, 13 beraberlik ve 13 mağlubiyet aldı. 37 puan toplayarak grubunu 16. tamamlayan 1461 Trabzon profesyonel liglerde geçirdiği 14 sezonun ardından Bölgesel Amatör Lige düştü. Tarihinde ilk kez Bölgesel Amatör Lig'de mücadele eden 1461 Trabzon 2019-2020 sezonunu 22. Haftaya kadar 36 puan toplayarak 5. sırada yer aldı Covid-19 sebebiyle kalan maçları oynatılmayan sezonu 5. sırada tamamlayarak ligde kaldı. Ertesi sezon ise grup kuralarına katılmasına rağmen ligler 9 Hazirana ertelenince yönetim lige katılmama kararı almış, yeni sezonda ise fikstüre girmesine rağmen ligden çekildi.
Lig mücadeleleri
2012-2014, 2015-2016 2008-2012, 2014-2015, 2016-2017 2005-2008, 2017-2019 2019-2021 1998-2005
Habeşi
Habeşi, aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Tınaztepe Mağarası
Tınaztepe mağaraları, Seydişehir, Konya'da yer alan mağaradır. Dünyanın üçüncü, Türkiye'nin en büyük mağarasıdır. Toplam uzunluğu 22 km, gezilebilen bölümü 1580 metredir. Sonundaki 64 metrelik iniş dışında tamamen yatay özellikte bir mağaradır. 2004 yılında da Mağara Dinlenme Tesisleri olarak hizmete açılmıştır.
Keşfedilmesi
1968 yılında Fransız bilim insanı Michel Bakalowichz tarafından bulunmuştur ve mağaraların tıbbi araştırmasını yaparak astım hastalığı için doğal bir tedavi ortamı olduğunu belirtmiştir. 1970 yılında başka bir araştırma grubu; kaptan Jacques-Yves Cousteau ve ekibi Alman Reinhold Messner ve arkadaşları Suğla Gölü ve onu besleyen su altı kaynaklarını araştırmak için bölgeye gelmişlerdir. Fasıl Boğazı ve Tınaztepe mağaralarının irtibatlarını keşfetmişler ve buranın yer altı göllerinin 22 km uzunluğunun olduğunu tespit etmişlerdir.
Yapısı
Tınaztepe Mağarası şimdiki durumuna yapılan araştırmalara göre yaklaşık 230 milyon yıl gibi uzun bir süreçte meydana gelmiştir. Mağaranın iç kısımlarında ayrıca taban tavan arası yükseklik farkının 65 metreye çıktığı yerler görülmektedir.
Aşağışehirören, Taşköprü
Aşağışehirören, Kastamonu ilinin Taşköprü ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Aşağı Şehirviran olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Kastamonu il merkezine 59 km, Taşköprü ilçe merkezine 27 km uzaklıktadır.
Ravalpindi Antlaşması
Rawalpindi Antlaşması, 6 Mayıs - 8 Ağustos 1919 tarihleri arasında Afganistan Emirliği ile Britanya İmparatorluğu arasında gerçekleşmiş olan III. İngiliz Afgan Savaşı'nın sonunda imzalanan antlaşmadır. 8 Ağustos 1919 tarihli bu antlaşma ile Britanya, Afganistan'ın tam bağımsızlığını tanıyarak bu ülkeden çekilme kararı almıştır.
NGC 502
NGC 502, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Balıklar takımyıldızı yönünde bulunur. S0 tipi bir merceksi galaksidir. Alman astronom Heinrich d'Arrest tarafından 1862 yılında 27,94 cm (11 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Dayı (unvan)
Dayı, tarihsel bakımdan Osmanlı döneminde 1671 yılından itibaren seçilerek göreve getirilen Cezayir Eyaleti, Trablusgarp Eyaleti ve Tunus Eyaleti yöneticilerinin unvanıdır.
1671'den son Cezayir Dayısı olan Hüseyin Dayı'nın Fransa tarafından görevden uzaklaştırıldığı 1830 yılına kadar toplam 28 dayı hüküm sürmüştür. Bunlardan 14'ü seleflerinin katledilmesi üzerine, iktidar mevkiine geçmişlerdir.
Dayılığın ortaya çıkışı ve gelişimi
1591'de bu 40 dayı, ağa ile birlikte, ordunun kumandanlığını yapmak üzere içlerinden birini seçmişlerdir. Bu suretle seçilen dayı, çok geçmeden, hükûmetin yegane reisi oldu ve nüfuzu Bab-ı Ali'nin mümessili (vekili) olan paşanın nüfuzunu gölgede bıraktı. Fakat 17. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, ordunun ikinci derecedeki kumandanları olan beyler, dayıların yerini almaya başladılar. 18. yüzyılın başlangıcında İbrahim Bey dayı unvanını aldı; sonraları bu unvan 1705'te, Husayn bin Ali tarafından kaldırıldı.
Cezayir'de ortaya çıkışı
Dayılık için hiçbir ehliyet ve menşe şartı aranmazdı. En aciz ve cahil yeniçeri bile bu makama göz dikebilirdi. Dayı nazırlarını kendi seçer, eyalet beylerini istediği gibi tayin eder, adaleti yerine getirir ve ecnebi devletler ile müzakerelere girişirdi. Dayılar yeniçerilerin aldıkları aylıktan (ayda 50 sağ akçe ve tayın) başka, para almazlar; fakat beylerden ve diğer memurlardan tevcih (yöneltmek) hakkı ile korsanların aldıkları ganimetlerden hisse alırlar, vazifeye başlayan konsoloslardan ve barış anlaşmalarının imzası veya yenilenmesi halinde, ecnebi devlet reislerinden hediyeler kabul ederlerdi. Sonra Müslüman ve Yahudi tüccarlar ile ortak olarak para kazanabilirlerdi. Dayıların, devlet hazinesinden ayrı, hususi hazineleri vardı. Birçok dayılar muazzam servetler toplamışlardı; fakat bu servetler, dayılar idama mahkûm olurlarsa devlet hazinesi hesabına geçirilirdi.
Yaşamları
Dayılar makamlarından indirilmek ve katledilmek korkusu ile, yeniçerilerin istediklerini yapmak mecburiyetinde idiler. Özel hayatları da gayet sıkı kurallara bağlı idi. Göreve kabul edildikten sonra, ailelerinden ayrılırlardı ve saraylarına resmi kabullerden başka hiçbir kadın giremezdi. Yalnız perşembe öğleden sonra ve cuma günleri evlerine gitme hakları vardı.
Deadpool 2
Deadpool 2; Marvel evreninden Deadpool adlı karakterin 18 Mayıs 2018'de çıkan, ikinci Amerikan komedi - süper kahraman filmidir.
Önceki Deadpool (film) filminde olduğu gibi karakteri ve başrolü, Ryan Reynolds canlandırdı.
Deadpool (film)'un devamı için planlar ilk filmin yayınlanmasından önce başlamış ve Şubat 2016'da devam filmi çekilmesi kesinleşmişti. Reynolds, Reese, Wernick ve yönetmen Tim Miller'ın yaratıcı ekibi hızla ikinci film için çalışmalara başlamışlardır. Ancak Reynolds ile fikir ayrılıkları yaşadıkları için Miller projeden ayrılmış ve Ekim 2016'da yerine David Leitch'in ekibi gelmiştir.
Cable rolünü doldurmak için kapsamlı bir oyuncu araştırması yapılmış ve sonunda Josh Brolin seçilmiştir. Çekimler Haziran-Ekim 2017 arasında British Columbia'da gerçekleşmiştir. Film, çekim sırasında bir motosiklet kazasında ölen dublör Joi "SJ" Harris'e ithaf edilmiştir.
Deadpool 2, 18 Mayıs 2018'de Amerika Birleşik Devletleri'nde 20th Century Fox tarafından piyasaya sürülmüştür. Dünya çapında 785 milyon doların üzerinde hasılat yaptı ve 2018' in dokuzuncu en yüksek hasılat filmi, tüm zamanların en yüksek hasılat yapan X-Men filmi ve en yüksek hasılatlı R dereceli film olmuştur. Film, oyunculuk (özellikle Reynolds, Brolin ve Beetz'nin performansları), hikâye ve aksiyon sahneleri konusunda eleştirmenlerden olumlu eleştiriler almıştır. Bazı eleştirmenler bu filmin, ilk filmden daha iyi olduğunu düşünürken, diğerleri tonunu ve senaryosunu eleştirmiştir. Filmin 12 Aralık 2018'de yayınlanan Once Upon a Deadpool başlıklı PG-13 dereceli versiyonu karışık incelemelerle açıklanmıştır. 21st Century Fox'un Disney tarafından satın alınmasıyla, serinin üçüncü filmi için Marvel Studio çalışmaya başlamıştır.
Konu
İki yıl boyunca paralı asker olan Deadpool (Wade Wilson), organize suçla savaştıktan sonra, kız arkadaşı Vanessa ile yıl dönümünde hedeflerinden birini öldüremez. O gece, çift birlikte bir aile kurmaya karar verdikten sonra, öldüremediği hedef Wilson'u bulur ve onun yerine Vanessa'yı öldürür. Wilson adamı intikam için öldürür ve altı hafta sonra kendini havaya uçurarak, Vanessa'nın ölümü yüzünden intihar eder. Wilson, öbür dünyada Vanessa'nın bir vizyonunu görür, ancak vücudunun parçaları hayatta kalır ve Colossus tarafından bir araya getirilir. Wilson, Vanessa'nın son hatırası olarak yalnızca bir yıldönümü hediyesi olan Skee-Ball jetonuyla kalır.
X-Mansion'da toplanan Wilson, X-Men'e katılmayı gönülsüzce kabul eder çünkü Vanessa'nın onu isteyeceğini düşünür. O, Colossus ve Negasonic Teenage Warhead, yetkililerle, "Mutant Reucation Center" etiketli bir yetimhanedeki kararsız genç mutant Russell Collins / Firefist arasındaki bir çekişmeye karşılık verir. Wilson, Collins'in yetimhane personeli tarafından istismar edildiğini fark eder ve personelden birini bu yüzden öldürür. Colossus başkalarını öldürmesini engeller ve hem Wilson hem de Collins tutuklanır. Güçlerini bastıran yakalarla sınırlandırılmışlar, mutant suçlular için izole bir hapishane olan Buz Kutusuna götürülürler. Bu arada, geleceği eski bir Collins tarafından öldürülen sibernetik bir asker olan Cable, Collins'i katil olmadan önce öldürmek için zamanda geriye gider.
Cable, Buz Kutusuna girer ve Collins'e saldırır. Yaklaşan yakın dövüşte tasması kırılan Wilson, Collins'i savunmaya çalışır. Cable Vanessa'nın jetonunu aldıktan sonra, Wilson kendini ve Cable'yi hapishaneden çıkarır, ancak Collins Wilson'ın genç mutantı önemsediğini inkâr etmesinden önce değil. Tekrar ölüme yakın olan Wilson, Vanessa'yı Collins'e yardım etmeye ikna ettiği başka bir Vanessa vizyonuna sahiptir. Wilson, Collins'i hapishane transfer konvoyundan ayırmak ve onu Cable'den korumak için X-Force adlı bir ekip organize eder. Ekip konvoydaki saldırısını paraşütle başlatır, ancak Wilson ve şanslı Domino hariç tüm üyeler iniş sırasında ölür. Kablo ile savaşırken Collins, Collins'in küfürlü yetimhane müdürünü öldürmesine yardım etmeyi kabul eden mahkûm Juggernaut'u serbest bırakır. Juggernaut konvoyu yok eder, kendisi ve Collins'in kaçmasına izin verir.
Cable, Collins'in ilk cinayetini durdurmak için Wilson ve Domino ile birlikte çalışmayı teklif eder ve Wilson'a Collins'i konuşma fırsatı vermeyi kabul eder. Yetimhanede, Collins ilk kez Wilson'un öldürücü yollarından dolayı Wilson'a yardım etmeyi reddeden Colossus'un Juggernaut'u dağıtmak için gelene kadar Collins müdüre saldırır ama Juggernaut onlara karşı üstünlük kurar. Wilson Collins'den bahsetmediğinde, Cable genç mutanta ateş eder. Wilson, Buz Kutusu yakasını giyerken merminin önüne atlar ve ölür, öbür dünyada Vanessa ile tekrar birleşir. Bu fedakarlığı gören Collins, müdürü öldürmez; bu geleceği değiştirir, böylece Cable ailesi artık hayatta kalır. Cable, ailesine geri dönmek için ihtiyaç duyduğu zaman yolculuğu cihazındaki son yükü birkaç dakika geri dönmek ve Vanessa'nın jetonunu Wilson'un kalbinin önüne bağlamak için kullanır. Wilson, Collins için mermiyi aldığında, jeton tarafından durdurulur ve her ikisi de hayatta kalır ve Collins'in hala kalp değişikliği olur. Daha sonra müdür, Wilson'un taksi şoförü arkadaşı Dopinder tarafından yönetilir.
Kredi ortası bir dizide, Negasonic Teenage Warhead ve kız arkadaşı Yukio, Cable'nin Wilson için zaman yolculuğu cihazını onarır. Vanessa ve X-Force üyesi Peter'ın hayatını kurtarmak için kullanıyor ve Green Lantern filminde oynamayı düşünürken hem X-Men Başlangıç: Wolverine'in Deadpool ve aktör Ryan Reynolds versiyonunu öldürüyor.
Gelişme
Yapımcı Simon Kinberg, Eylül 2015'te, Şubat 2016'da piyasaya sürülecek olan Deadpool'un devamı için fikirler hakkında tartışmaların başladığını açıkladı. Ondan önceki ilk film Deadpool ve X-Men: Geçmiş Günler Gelecek (2014). Cable potansiyel devam filmine dahil edilmesi, ilk filmin kredi sonrası sahnesinde dördüncü duvarı kırırken Deadpool karakteri tarafından doğrulandı. Çizgi romanlarda Cable ile bağlantısı olan bir karakter olan Domino'nun da devam filminde yer aldığına inanılıyordu. İlk filmin çıkışında 20th Century Fox, yazarlar Rhett Reese ve Paul Wernick'in senaryoyu yazmaya geri döndükleri bir devam filmi aydınlattı. Yönetmen Tim Miller ve yapımcı / yıldız Ryan Reynolds o zamanlar devam filmi için onaylanmadı, ancak Fox "yaratıcı ekibi bir arada tutmaya niyetliydi". Miller ve Reynolds'un katılımı 2016 CinemaCon'da Nisan ayında onaylandı. Ancak Miller devam filmi yönlendirmek için hala resmi olarak imzalamamıştı. Senaryoyu yazarlarla geliştirmeye başladı, Reynolds ona “döküm onayı ve diğer yaratıcı kontroller” veren yeni bir sözleşme imzaladı.
Haziran 2016'da Kinberg, çekimlerin 2017 başında başlamasını bekledi. Ağustos ayına kadar, Kyle Chandler'un Cable'ı canlandıracağına inanılıyordu. Domino için aktrislerin testi de Ekim ayında başlamıştı; Lizzy Caplan, Mary Elizabeth Winstead, Sienna Miller, Sofia Boutella, Stephanie Sigman, Sylvia Hoeks, Mackenzie Davis, Ruby Rose, Eve Hewson ve Kelly Rohrbach gibi isimler aktrislerin kısa listesi. Yapımcılar özellikle rolde siyahi veya Latina aktrisini yayınlamakla ilgileniyorlardı.
Ekim sonunda Miller, filmi Reynolds ile "karşılıklı yaratıcı farklılıklar" üzerine bırakmıştı, Reynolds'un devam filmi üzerindeki genişletilmiş yaratıcı kontrolünü içeren çeşitli faktörlere dayandığı bildirildi; Miller'ın ilk filmden daha stilize bir takip isteği, Reynolds'a 'ilk filmi R derecesini kazanan şehvetli komedi stiline odaklanması'; ve Miller'ın amacı Chandler'ı Reynolds olarak karşı koyduğu Kablo olarak yayınlamaktı. Fox, ilk filminde ilk yönetmenlik denemesini yapan Miller'ın üzerine "pazarlanabilir yıldızı" destekledi. Miller bu raporu reddetti, Reynolds sadece "Onu filmden gördüğüm için üzgünüm. Tim'in zekice ve hiç kimse Deadpool'da olduğundan daha fazla çalışmadı" diyebileceğini söyledi. Miller'ın film için planları dahil genç mutant Rusty ve Cable'nin çizgi romanını doğru bir şekilde tanıtan, Vanessa'nın Copycat kişisini çizgi romanlardan kucaklaması ve Juggernaut ile Şey arasında bir kavgaya sahip olması. İkincisi Fantastik Dörtlü'nün bir üyesidir ve stüdyo, Miller'ın çıkışından önce karakteri bu franchise'dan geçmeyi onaylamıştı. Miller'ın ayrılmasından bir hafta sonra Fox, David Leitch, Drew Goddard, Magnus Martens ve Rupert Sanders'a yönetmenin yerine geçecek bir yer olarak bakıyordu. Leitch bu rolün “güçlü öncüsü” idi ve bir ay sonra imzalandı. John Wick hayranı olan Reynolds, yönetmenin "bu Deadpool hassasiyetlerini ve franchise'ı nereden almamız gerektiğini gerçekten anladığını" söyledi ve "son derece dar bir bütçeyle bir filmi 10-15 kez çekilmiş gibi gösterebilir maliyeti ".