cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antik Yunan komedyası
Gelişimi
Aristoteles, komedyanın ilk şeklini Megara'da ve Sicilya'da aldığını belirtir. Oranın insanları kaba mizaçları ve komik davranışlarıyla ünlüdürler. En eski komik şiir Megara kentinde ortaya çıkmıştır. Tragedya, dithyrambostan ortaya çıktığı gibi komedya da phallus alayından ortaya çıkmıştır. Şehirde bağ bozumu şenlikleri yapılırdı ve insanlar geleneksel olarak köy köy dolaşırlardı. Bazıları arabalarda kaba espriler yaparlardı, bazıları ise havada phallus simgesi taşıyarak yürürlerdi. Phallus alayları Aristoteles'e (MÖ 384-322) kadar sürmüştür. Demosthenes'in söylevlerinden Atina sokaklarına zarar verip kargaşa çıkaran gençlerin kendi komik soytarılıklarından zevk aldıklarını öğreniyoruz. Son derece müstehcen olan taşlama (hiciv) gösterilerin bir parçasıydı. Komedya resmen Dionysos festivallerinin, Lenea ve Dionysia şenliklerinin bir parçası olmuştur. Platon kahkahaya neden olan tüm gösterileri komedi olarak tanımlar. Onun gelişimi başlıca Atina'nın sosyal ve politik durumlarına bağlıydı. Sonuç olarak komedya, Atina demokrasisinin bir aynasıydı. Komedya üç bölüme ayrılmaktadır.
Eski komedya
Eski komedya, Kleisthenes demokrasisinin kuruluşuna dayanır. Eski komedyanın kaynağı Ocak ayındaki Lenaia şenliğindeki fallik ezgilerdi. Belki de komedyanın en belirgin özelliği taşlamaydı. Komedya yazarı, herkesi ve her şeyi alaya alacak özgürlüğe sahipti. Taşlanması gerektiğine inandığı her şey onun hedefi olurdu: Atina'yı yönetenler, o dönemin eğitimi, halkın bazı töreleri, devletin siyasi tutumu vb... Eski komedyanın temsilcisi Aristophanes, Atina'nın en güçlü kimselerini, adlarını ederek alaya alırdı. Atina'da devlet bu özgürlüğü kısıtlamaz hatta bu oyunların oynanması için ödenek ayırırdı. Komedya, tragedyanın bazı özelliklerini yapısında bulundurur: koronun sahne üzerindeki görevi, maskelerin kullanılışı, şarkı ve dans tragedyada olduğu gibiydi. Böylece, komedya dramanın bir dalı olmuştur.Çoğu kez diyaloglarda mükemmel bir pırıltı ve koroya ait kısımlarda ise şiirsel bir güzellik sunulur.
Orta komedya
MÖ 404 yılında Atina'nın Peloponez Savaşı'ndaki yenilgisi ve ekonomik çöküşü, demokrasinin geçici bir süre devrildiği dönemde iç ayaklanmaların neden olduğu yıkımlarla Atina toplum yapısının radikal bir şekilde değişmesiyle eski komedyayı, yeni komedyadan ayıran farklılıkların ortaya çıktığı MÖ 4. yüzyılın ilk yarısında orta komedya denen bir tür gelişti. Komedyanın birinci evresi (eski komedya) ile ikinci evresini (orta komedya) birbirinden kesinlikle ayıran bir sınır yoktur. Orta komedya, eski komedyanın sadece bir dalıdır. Fakat eski komedyadan farklı üç temel özelliğe sahiptir: Orta komedyada koro önemini yitirmiştir, çünkü devlet bu oyunlara artık koroyu besleyecek ödeneği ayıramayacak duruma gelmiştir. Orta komedyanın eserlerinde kişisel ve siyasal taşlama hemen hemen yok gibidir. Alay konusu kişiselden daha ziyade geneldir.
Neapolis, Pisidya
Neapolis. Antalya'nın Doyran yerleşimi arkasında yükselen Kel Dağ'dadır.
Nevzat Çevik ve ekibi tarafından yapılan araştırmalar sonucu arkeoloji dünyasına tanıtılmıştır. Termessos antik kenti territorium'unda ona bağlı askeri bir yerleşim olarak kurulmuştur. Hellenistik, Roma ve Bizans dönemlerinden kalıntılar barındırmaktadır. En önemli eserler arasında bir Bizans bazilikası, 3 Roma tapınağı, Roma kamu meydanı anıtları, Roma nekropolü ve özellikle sağlam korunmuş konutlar sayılabilir. Akdeniz Üniversitesi arkeoloji bölümü araştırma ekibi tarafından toplu kitabı yayına hazırlanmaktadır.
André Malraux
André Malraux (3 Kasım 1901 - 23 Kasım 1976) Fransız romancı, sanat tarihçi, direnişçi ve devlet adamı.
Hayatı
1922'de bir Khmer tapınağını görmek amacıyla Kamboçya'ya gitti.Tapınağın kabartmalarını sökmek suçundan bir süre hapis yattı. Burası, Malraux'nun sömürge karşıtı düşüncelerinin geliştiği yer oldu. Güneydoğu Asya'da L'lndochine Enchainee adlı gazeteyi kurdu. Daha sonra Çin'e geçerek Devrimci eylemlerde bulundu.
1929'da Afganistan ve İran'da, 1934'te Arabistan Yarımadası'nda incelemelerde bulundu. İspanya iç savaşına pilot olarak katılıp, cumhuriyetçi cephede savaştı. 1945'te Roman yazmayı bırakarak Sanat Tarihine yöneldi. Çağın felsefi ve ideolojik yapısını sorgulayan Malraux'nun yapıtlarında, burjuva toplumuyla ve bu toplumda yaşayan bireylerin varoluşsal sorunlarıyla bir hesaplaşmasını görürüz.
En önemli eseri Dünya klasikleri arasında bulunan (La Condition Humaine) İnsanlık Durumu (1933), (L'Espoir) Umut (1937), (Les Noyers de l'Altenburg) Altenburg'un Ceviz Ağaçları (1947).
Ülkesinin Nazi işgali altında olduğu dönemde Fransız Direnişi içinde bulunmuştur. 1945-1946 yıllarında Enformasyon Bakanı, 1958 yılında kısa bir süre Basından sorumlu Bakan, 1959-1969 arasında Fransa'da Kültür Bakanı olarak görev yaptı. 1974 Fransa cumhurbaşkanlığı seçimlerinde eski başbakan Jacques Chaban-Delmas'ı destekledi.
Kümeler teorisi
Kümeler teorisi, matematiğin, matematiksel nesneler olan kümeleri inceleyen dalıdır. Neredeyse bütün matematik kümeler kuramının kendi dilinde ifade edilebilir. Alman matematikçi Georg Cantor tarafından 1874 ile 1895 yılları arasında geliştirilen ve daha sonrasında, Ernst Zermelo, Kurt Gödel gibi 20. yüzyılın oldukça tanınmış matematikçileri tarafından aksiyomatikleştirilen teoridir.
Aslen, küme kavramının matematiksel varlığı daha eskilere dayansa da, küme dediğimiz bu yapıların incelenmeye başlaması ve bu yapıların anlaşılıp kümeler teorisinin aksiyomatikleştirilmesi 19. yüzyılın sonlarında, 20. yüzyılın başlarında gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Küme kavramı her ne kadar çok uzun zamandır bilinse de, matematikte, kümenin ne olduğunun bir tanımı yoktur. Sadece belirli aksiyomatik sistemlerdeki aksiyomları sağlayan yapılara küme diyebiliriz. Kümeler teorisinin ZFC ve Von Neumann-Bernays-Gödel olmak üzere farklı aksiyomatik tanımları vardır.
Tunçalp Özgen
Tunçalp Özgen, (d. 30 Mayıs 1946, Kütahya, Türkiye - ö. 09 Mart 2019, Ankara, Türkiye), Türk tıp akademisyeni.
Eğitimi
Eğitimini TED Ankara Koleji ve 1963'te yeni kurulan Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde tamamlamıştır. İhtisas alanı nöroşirurji'dir (beyin ve sinir cerrahiliği).
Mesleki Kariyeri
1988'de profesör olmuştur. 1999'da cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından Hacettepe Üniversitesi rektörlüğüne getirilen Özgen, 2003 yılında cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından tekrar aynı göreve getirilmiştir. 2005 Temmuz'unda da YÖK üyeliğine atanan Özgen, 2007 yılında kurulan Kırşehir Ahi Evren Üniversitesi kurucu rektörlüğü görevini yapmış ve 2007 yılında rektörlük, 2009 yılında da YÖK üyeliği görev süresi dolarak bu görevlerden ayrılmıştır. 2011 yılında Hacettepe Üniversitesi'nden emekli olmuştur. 9 Mart 2019 tarihinde ölmüştür.
Uluslararası üyelikleri
Özgen'in yurtdışında yayımlanmış 74 makalesi vardır. Ayrıca 1996-2001 yılları arasında Türkiye Barolar Birliği başkanlığını yapan merhum Eralp Özgen'in kardeşidir. İstanbul Kemerburgaz Üniversitesi Mütevelli Heyeti üyesi olmuştur.
Şenyamaç, Ardeşen
Şenyamaç, Rize ilinin Ardeşen ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün Türkçeleştirilmeden önceki adı Kanteva'dır
Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 55 km, Ardeşen ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.
Urrós (Torre de Moncorvo)
Urrós Portekiz'de Torre de Moncorvo belediyesine bağlı olan, 57,43 km² yüzölçümüne sahip, 325 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: freguesia).
Rafet Angın
Fatma Rafet Angın (d. 18 Mart 1915, Gelibolu, Çanakkale - ö. 30 Ocak 2010, İstanbul), Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ilk kadın öğretmenlerinden.
Gelibolu'da Emmiyet Amiri Hafız Şerif Bey'le Halime Hanım'ın üç çocuğundan en büyüğü olarak 1915'te dünyaya geldi. Babası bir Kuvâ-yi Milliye üyesidir. Mustafa Kemal'in arkasından Anadolu'ya gidip orta cephede üç yıl savaşmıştır. İlk okul denemesini mahalle mektebinde yaşayan Angın, bu sistemdeki eğitime ancak iki gün dayanabilmiştir. Okuma yazmayı annesinden öğrenen Refet Angın, Cumhuriyetin ilanı ve Tevhid-i Tedrisat Kanunu'ndan sonra Gelibolu'da açılan iki okuldan biri olan Cumhuriyet Okulu sınavını kazanarak okula üçüncü sınıftan başlamış, henüz küçük bir çocukken öğretmen olmaya da karar vermişti.
Mustafa Kemal Atatürk ile yolları birçok kez kesişen Refet Angın, birinci karşılaşması olan ilk okul yıllarında Atatürk'ün "Büyüyünce ne olacaksın çocuk?" sözüne, "Öğretmen" diye cevap verir. İkinci karşılaşmalarında ise Öğretmen Okulu öğrencisidir ve Atatürk'e "Bakın sözümü tuttum Paşam. Öğretmen olacağım işte" dediğinde, Atatürk onun Gelibolu'daki küçük kız olduğunu derhal hatırlar ve bunu belirterek, ne öğretmeni olmak istediğini sorar. 'Matematik' cevabını alınca "Hayır tarih öğretmeni olacaksın. Çünkü nesillere tarihlerini öğretmek en önemli vazifedir" sözü üzerine Refet Angın, tarih öğretmeni olmaya karar verir.
Viskozite
Viskozite, akmazlık veya ağdalık, akışkanlığa karşı direnç. Viskozite, bir akışkanın, yüzey gerilimi altında deforme olmaya karşı gösterdiği direncin ölçüsüdür. Akışkanın akmaya karşı gösterdiği iç direnç olarak da tanımlanabilir. Viskozitesi yüksek olan sıvılar ağdalı olarak tanımlanırlar.
Rafet Angın
1955 - 1975 yılları arasında Ankara'da görev yapan Angın, Ankara Bahçelievler Deneme Lisesi Müdüreliğini de yürütür. Daha sonraki meslek hayatını İstanbul'da sürdüren Angın, Atatürk'ün 100. yaş kutlamalarında görevlendirilir. İlk Öğretmenler Gününde ise yılın öğretmeni seçilir. Tarih öğretmenliğinden 1982'de emekli olan Refet Angın, Yıldız Teknik Üniversitesi senatosunun 29 Haziran 2006 tarihinde aldığı kararla onursal doktora unvanını, yapılan bir törenle almıştır. Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı'nda Bakanlık Danışmanı olarak görev almıştır. Ayrıca İstanbul Kağıthane'de adına bir okul yapılmıştır ama bu okul 2015'te yıkılıp yerine başka isimde bir okul yapılmıştır. Ayrıca Hayat Bilgisi dizisinin bir bölümünde - dizide - Afet Güçverir'in öğretmeni olarak karşımıza çıkmıştır. Cumhuriyetin ilk kadın öğretmenlerinden Rafet Angın tedavi gördüğü İstanbul Bahçelievler Özel Hizmet Hastanesi'nde 30 Ocak 2010 Çarşamba günü 95 yaşındayken hayata gözlerini yummuştur. Ortaköy mezarlığında toprağa verilmiştir.
Viskozite
Süper akışkanlar hariç tüm gerçek akışkanlar yüzey gerilimine karşı direnç gösterirler. Öte yandan, yüzey gerilimine hiç direnç göstermeyen bir akışkan "ideal akışkan" olarak adlandırılır.
Newton kuramı
Genellikle herhangi bir akış esnasında akışkanın tabakaları farklı hızlarda hareket ederler ve akışkanın akmazlığı, uygulanan kuvvete karşı direnç gösteren tabakalar arasındaki yüzey gerilimlerinden dolayı ortaya çıkar.
Isaac Newton'un öne sürdüğü üzere, laminer ve paralel bir akışta, tabakalar arasındaki yüzey gerilimi (τ) bu tabakalara dik yöndeki hız gradyeni (∂u/∂y) ile orantılıdır.
Pek çok durumda akmazlık kuvvetlerin eylemsizlik kuvvetlerine olan oranı ile ilgilenilir. Atalet kuvvetlerinin akışkanın yoğunluğu (ρ) ile karakterize edildiği bilindiğinden bu oran kinematik akmazlık olarak adlandırılır ve gösterimi:
şeklindedir.
Viskozite genellikle farklı viskozimetrelerle ve 25 °C'de ölçülür. Bazı akışkanların viskozitesi, geniş bir yüzey gerilimi aralığında sabittir. Viskozitesi sabit olmayan akışkanlar Newtonyen olmayan akışkanlar olarak adlandırılır.
Akmazlık (dinamik akmazlık): {\mu}
Dinamik akmazlığın SI birimi (Yunan sembol: {\mu}) pascal-saniye (Pa·s) olup 1 kg·m−1·s−1 ye eşdeğerdir.
Kinematik akmazlık: \nu = {\mu} / {\rho}
Kinematik akmazlığın (Yunan sembol: {\nu}) SI birimi (m2·s−1) dir. Kinematik akmazlığın cgs birimi George Gabriel Stokes'un adına ithafen stokes olup S veya St şeklinde kısaltılır. Bazen centistokes (cS veya cSt) şeklinde de kullanılabilir.
Kinematik ve dinamik akmazlık arasındaki dönüşüm ise şeklinde verilir ve eğer \nu = 1 St ise
Gazlar
Gazların viskozitesi, akış tabakaları arasında momentum taşınımını sağlayan moleküler difüzyondan kaynaklanır. Gazların kinetik teorisi, gazların viskozitesinin (teorinin uygulandığı rejim içinde geçerli olmak üzere) doğru olarak tahminine yardımcı olur:
Sıvılar
Sıvıların dinamik viskozitesi, gazların dinamik viskozitesinden on kat daha büyüktür.
Suyun akmazlığı
Suyun viskozitesi 8.90 × 10−4 Pa•s veya 8.90 × 10−3 dyne-sec/cm2 dir (25 °C'de).
Değişik türdeki malzemelerin akmazlığı
Dinamik viskozitenin sıcaklıkla değişimini hesaplamak amacıyla Sutherland formülü (Crane, 1988) kullanılabilir:
burada:
Bazı Newtonyen akışkanların dinamik viskozite değerleri aşağıda verilmektedir.
Gazlar (0 °C'de):
Sıvılar (25 °C'de):
a Kaynak: CRC Handbook of Chemistry and Physics, 73. basım, 1992-1993.
Daha detaylı bir tabloya buradan ulaşılabilir.
Akışkanlık
Viskozitenin tersi akışkanlık tır ve genellikle φ (= 1/μ) veya F (= 1/η) ile gösterilir. Birimi poise'ın tersi olup (cm·s·g−1), rhe olarak okunur. Mühendislik uygulamalarında nadiren kullanılır.
Kaynakça
ISO 3219 : 2021
Kuantum kütleçekimi
Kuantum kütleçekim kuramsal fiziğin bir dalı olup doğanın temel kuvvetlerinden üçünü (elektromanyetizm ve etkileşimleri) tanımlayan kuantum mekaniği ile dördüncü temel kuvveti kütleçekimin kuramı olan genel göreliliğini birleştireceği düşünülen bir kuramdır.
Dört temel kuvveti birleştirmede karşılaşılan güçlüklerin çoğu evrenin işleyişi hakkındaki bu teorilerin birbirlerinden tümüyle farklı kabullerinden doğmaktadır. Örneğin kuantum mekaniğinde mutlak bir zaman varken genel görelilikte her gözlemcinin kendisine göre ayrı birer zaman mefhumu vardır. Kuantum kütleçekim yolunda karşılaşılan bir başka güçlük de deneysel veri eksikliğidir. Kuantum kütleçekimini test etmek için gerekli enerji ve koşullar (Planck ölçeği) hal-i hazırdaki teknolojimiz için ulaşılamaz durumdadır. Şimdilik hiçbir deneysel gözlem tarzına ilişkin bir veri sağlayabilmiş değildir. Bu duruma tezat olabilecek bir durum ateşten set paradoksunda karşılaşılmıştır. O tartışmalarda kuantum kütleçekim etkilerinin daha önce öngörülemeyen büyük bir ölçekte, kara deliğin olay ufku ölçeğinde, tezahür ettiği iddia edilmektedir.
Kuantum kütleçekim teorileri bildiğimiz uzay-zaman kavramlarının ortadan kalktığı kuantum dalgalanmalarını öngörür. Bu dalgalanmalar uzay-zamanın Planck ölçeğinde adeta köpük gibi kabardığını ifade eder.
Kütleçekiminin şimdiki hali, Albert Einstein'ın genel görelilik teorisi baz alınarak oluşturulmuştur. Genel görelilik teorisi de, klasik fiziğin yapısına göre şekillendirilmiştir. Diğer bir taraftansa, kütle çekimsel olmayan kuvvetler, kuantum mekaniği taban alınarak açıklanabilir. Kuantum mekaniği, fiziksel fenomenleri tamamen farklı bir formda ele alır ve olasılık tabanlı çalışır. Kütle çekiminin kuantum mekaniği ile açıklanması gerekliliği, iki klasik sistemin, tek bir kuantum sistemine dönüştürmesi sorununu ortaya çıkarttı.
Genel göreliliği, kuantum mekaniği yasaları ile birleştirmek için, kuantum kütleçekim teorisine ihtiyacımız olmasına rağmen, kuantum alan yönergeleri, yerçekimi kuvveti ile bağdaştırılırken çeşitli problemler ortaya çıkmaktadır. Teknik bir noktadan bakılınca, teori uygulandığı noktada çalıştığı şeyi tekrar normalleştiremiyor ve bu da teorinin anlamlı fiziksel tahminler yapmasını engelliyor. Sonuç olarak, kuramcılar kuantum kütleçekim için daha radikal yaklaşımlar oluşturdular bunlardan en popülerleri sicim kuramı ve ilmek kuantum kütleçekimi. Son gelişmelerden Casual Fermion Systems adı verilen teori, kuantum mekaniği, genel görelilik ve kuantum alan teorisini kısıtlayarak oluşturuldu.
Kuantum kütleçekiminin tek amacı kütleçekimsel alanların kuantum davranışlarını açıklamaktır ve bu amaç geri kalan bütün etkileşimleri tek bir matematiksel çatı altına toplamaya çalışmak ile karıştırılmamalıdır. Yerçekiminin mevcut anlayışındaki herhangi bir gelişim, bütün etkileşimlerin birleştirilmesi için biraz daha çalışmaya ihtiyacımız olduğunu gösteriyor. Kuantum kütleçekim çalışması ise, içinde pek çok branş barındıran ve birleştirilme olayına çok farklı yaklaşımları olan bir çalışma alanı. Sicim teorisi gibi, yerçekimini diğer temel kuvetlerle açıklamaya çalışan kuantum kütleçekim teorilerine rağmen, loop kuantum kütleçekim gibi diğerleri ise, kuantum yerçekimini diğer kuvvetlerden ayrı tutarken, kuantlar haline getirmeye çalışır. Kuantum kütleçekim teorisi ya da diğer bir deyişle büyük birleşik kuram olarak bilinen bu olay, bazen de "her şeyin teorisi" olarak da bilinir.
Kuantum kütleçekiminin bir diğer zorluğu ise, bu kütleçekimsel etkilerin yalnızca Plank ölçeğine yakın değerlerde görünmesinin beklenmesidir. Bu ölçek, yüksek enerjili parçacık ivmelendiricilerin sınırlarında erişilebilir, ufak sınırlarda bir ölçektir. Sonuç olarak, her ne kadar kuantum kütleçekim genel anlamda teorik bir girişim gibi görünse de, hala kuantum kütleçekim etkilerinin bazı deneylerde görüntülenebileceğine dair spekülasyonlar vardır.
Anlam kayması
Anlam kayması, zaman kayması veya kip kayması: Türkçede kullanılan haber ve dilek eklerinin yanlış şekilde, yanlış anlamı veya işi anlatacak biçimde kullanılmasıdır.
Kuantum kütleçekimi
Genel bakış
Bu teorileri bütün enerji düzeylerinde kavramanın zorluk çıkartan tarafı genelde bu teorilerin evrenin nasıl işlediğine dair yaptıkları varsayımlardan kaynaklanır. Kuantum alan teorisi, özel göreliliğin düz uzay zamana gömülmüş parçacık alanlarına dayanır. Genel görelilik ise, yerçekimini uzay zamanla bükülen ve kütleye göre değişen bir kavram olarak modellemiştir. Tarihsel olarak, renormalizasyon problemi olarak bilinen yol iki durumu (örneğin yerçekimini diğer parçacık alanları gibi düşünmek) kolayca birleştirmek için en bariz yoldur. Renormalizasyon eski anlayışa göre, kütleçekimsel parçacıklar birbirlerini etkiler ve bu etkileşimlerin birbiriyle toplamı matematiksel olarak kolayca hesaplanamayacak kadar, pek çok sonsuz sonucu oluşturacaktır. Bu durum, kuantum elektrodinamiği ile çelişen bir durumdu. Bulunan bu seriler hala bir noktada toplanamadı, bu etkileşimler bazen sonsuz sayıda sonuçlar yaratıyor, ancak aralarında yeterli sayıda renormalizasyon aracılığı ile çıkartılabilenler var.
Anlam kayması
Bir cümlede kullanılan zaman kelimesi ile zaman eki birbirine uygunluk göstermiyorsa, bu durumda anlam kayması olur. Cümlede ifade edilen durum ile dilek eki uygun olmuyorsa, bu durumda da anlam kayması meydana gelir.
Kuantum kütleçekimi
Etkili alan teorileri
Kuantum kütleçekimi, etkili bir alan teorisi olarak görülebilir. Etkili kuantum alan teorileri yüksek enerji kesintileri ile gelir. Bu bizim, teorinin doğanın işleyişini güzelce açıklamasını beklememizden daha ötesinde. Böylece sonsuzluklar, bu yüksek enerji kesikliklerine bağlı olarak çok geniş fakat sonlu niceliklere dönüşür ve temel kesintileri çok yakınında gerçekleşen olaylara karşılık verebilecek hale gelirler. Bu nicelikler sonsuz sayıda bağlanma katsayılarına dönüşebilirler ve enerjileri teorideki kesilme enerjisinin altında kalır. Aynı mantık, kuantum kütleçekimindeki düşük enerjili piyonlar için de bayağı başarılı bir şekilde çalışır. Hatta, kütleçekim serpintileri ve Newton'ın yerçekim kanunu dahi belirgin olarak tahmin edilmiştir. (neredeyse bizim ölçemeyeceğimiz kadar sonsuz küçüklükte olmalarına rağmen). Aslında yerçekimi pek çok yönden bir kuantum alan teorisi olarak Standart Model'den daha iyi. Çünkü şimdiye kadar Planck Skalasının her ölçüsünde geçerli gibi görünüyor.
Anlam kayması
Yarın Ankara'ya gidiyorum. (gideceğim)
Kuantum kütleçekimi
En yüksek enerji skalaları için kuantum kütleçekim
Kuantum kütleçekim teorisini türetme fikri ile ilgili genel tutum, en yüksek enerji seviyelerinde bile geçerli olan, basit, elegant simetriler ve öbür ip uçları üzerinde çalışmaya yatkın ve bunları kombinlemek için yollar gösterebilecek bir şey arayışıdır. Bu tutumla ilgili sorunlardan biri kuatum kütleçekiminin dahi basit, elegant ve tek bir teori olup olamayacağı sorusudur. Çünkü özel görelilik ve ivme ve kütleçekim birleşmezliğindeki ikilem ya da genel görelilik ve uzay zamanın bükülmesi gibi çıkmazları olabilirdi.
Anlam kayması
Halam yangın çıkınca beni kundağa sarıp dışarı fırlıyor. (fırlamış)
Kuantum kütleçekimi
En yüksek enerji skalaları için kuantum kütleçekim
Bu tarz teoriler, yüksek enerjilerin ve evrenin çok küçük boyutlarının kombinlenmesi de dahil, evrenin merkezi veya karadeliklerin davranışları gibi problemleri anlamak için gereklidir.
Graviton
Günümüzde, teorik fiziğin en köklü problemlerinden biri, yerçekimini açıklayan, yıldızlar ve gezegenler gibi büyük ölçekli cisimlerin uygulamasını yapan genel görelilik ile atomik boyuttaki temel kuvvetleri açıklayan kuantum mekaniğinin kaynaştırılmasıdır. Bu problem uygun bir bağlama sokulmalıdır. Özellikle, gene kültürün kuantum mekaniği ve genel göreliliğin uyumsuzluk içinde olduğu düşüncesine rağmen, kuantum mekaniğinin teorik spini iki kütlesiz parçacığın (gravitonlar) etkileşimi ile oluştuğu ve genel göreliliği takip eder olduğu gerçeğini rahatlıkla kanıtlayabilir.
Anlam kayması
Fatih, İstanbul'u fetheder. (fethetti)
Çocuğu bulmak için çok uğraşır; ama bulamaz. (uğraştı, bulamadı)
Kuantum kütleçekimi
Graviton
Gravitonların varlığa dair somut bir kanıt yokken, maddenin kuantlaşmış teorileri, bu parçacıkların varlığını gerekli kılmaktadır. Bu teoriyi, Messenger parçacıkları denen ve temel kuvvetlerden yerçekimi hariç hepsinde bulunan bu parçacığın gözlemi, araştırmacıları en azından bir taneciğin var olması gerektiği inancına sevk eden şey oldu. Böylece, bu varsayımsal parçacıklara, graviton unvanı verilmiş oldu. Elektromanyetik alandaki fotonlar gibi, bu parçacık da kuvvet parçacığı sınıfına konulmuş oldu. 1970'lerde ve sonrasında varsayılmış pek çok fiziksel kavram, gravitonların varlığına dayandırılarak hesaplandı, oluşturuldu. Bu teorilerden bazıları, sicim kuramı, süper sicim kuramı, M-teorisi ve ilmek kuantum kütleçekimidir. Gravitonların tespiti, bu nedenle kuantum mekaniğinde ve görelilik teorilerindeki pek çok araştırma alanına öncülük etmiştir.
Ömer Küyük
Gazi Ömer Küyük (d. 1898 - ö. 12 Ocak 2006, Çorum), İstiklal Savaşı Gazisi. Gazi ömer küyük, son mülakatında, “Bu vatanın kıymetini iyi bilin, bundan sonrası size düşüyor” demişti. Türk Kurtuluş Savaşı’nın son tanık gazileri; Ömer Küyük, Yakup Satar ve Veysel Turan'ın günlük yaşamları ve savaş yıllarına dair anıları “son buluşma” adlı belgesel türündeki filmde anlatıldı.
Kuantum kütleçekimi
Dilaton
Bu yüzden, eğer birisi yerçekimini, kuantizasyonu ve hatta elektromenyetik alan etkileşimlerini kombinleyen bir teoriye sahipse, bu teori temel fiziğin teorisi için gelecek vadeden bir teori olacaktır. Hatta, bu "icadın" genel görelilik ve kuantum mekaniği arasında çoktandır var olan ancak hala keşfedilememiş doğal ilişkiyi ortaya çıkartacağını söylemekte de yarar var. Ancak bu teori (2+1) ve (3+1) boyut genellemesinin eksikliğini yaşayacaktır. Prensip olarak, alan eşitlikleri bu tarz genellemelerin sorumluluğunu alır ve Newton Mekaniğindeki " d " kadar boyut kısıtlamasının doğruluğunu gösterir ancak bu sadece dilaton hesaplamalara dahil edildiğinde gerçekleşir. Dahası, dilatonun (3+1) boyutlarında hükmedilmesi gerektiğini anlatan alan teorilerinin genelleştirilmesi tamamen netleştirilmemiştir. Dilatonların (3+1) boyutlarında çoğalabildiği gerçeği, gravitonların ve dilatonların gerçek dünyada da var olması gerektiğini kanıtlamaktadır. Mamafih, dilatonun varlığı, garavitonların varlığından çok daha anlaşılmazdır. Fakat, yerçekimini, elektromanyetik ve kuantum etkilerinin kombinlenebileceğine dair yaklaşımlar basitleştirildiklerinde, bu birleşim teorinin doğruluğunun kanıtlanabileceği bir potansiyele sahip olacak. Hem kozmolojik olarak hem de deneysel olarak.
Anlam kayması
Bunu alır, anneme verirsin. (al, ver)
Ömer Küyük
“''Geçen yıllarda bir ağaca çıkmış ama inememiş. Ahali de uzaktaymış, bağıra bağıra bitap düşmüş, 'Karılar beni indirin' diye! son üç dört yıla kadar ava çıkan, odun kesen bir insandı.''” diye bahsediyor Gazi Ömer dedenin yakınları. Film boyunca, Gazi Ömer dedenin etrafındakilerle olan samimi diyalogları ve sempatik tavırları ile saygı duyulan sevilen biri olduğunu görüyoruz.
Kuantum kütleçekimi
Kütleçekiminin yeniden normalleştirilememesi
Genel görelilik, elektromanyetizma gibi, klasik bir alan teorisidir. Dolayısıyla, kuantum alan teorisinde, kütleçekimsel kuvvetlerin de bir karşılığının olması beklenebilir.
Anlam kayması
Söylediklerimi hemen yapacaksın. (yap)
Ömer Küyük
8 çocuk ve 36 torun sahibi Ömer Küyük’ün son görüntüleri bu filmde yer alıyor. Filmin yönetmeni Nesli Çölgeçen, Küyük için: “''Yaşamı boyunca her yıl Zafer Haftası'nda memleketinden kalkıp Ankara'ya gelerek, Anıtkabir'i, Gaziler Derneği'ni ziyaret etmiş. O, kahramanlığını hayatı boyunca devam ettirdi, bu filmde de bir kahramanlık yaptı.''” diyor.
Kuantum kütleçekimi
Kütleçekiminin yeniden normalleştirilememesi
Ancak kütleçekim, kaygı verici bir şekilde renormalizasyona uygun değildir. Kuantum alan teorisinin iyi tanımlanmış olması anlaşılabilirliği açısından önemlidir. Asimtotik olarak özgür ya da güvenilir olmalıdır. Pek çok sonlu seçenek tarafından karakterize edilebilmeli ve deneysel olarak kurgulanabilmelidir. Örneğin kuantum elektrodinamiğinde bu tarz parametreler yük ve elektronun kütlesidir ve belirli enerji skalalarında ölçülebilirdirler.
Fakat diğer taraftan, teoride, kütleçekimini kuantize edebilmek için pek çok sozsuz ve bağımsız parametreler (katsayılar), teoriyi tanımlayabilmek için gereklidir. Bu parametrelerden verilenler arasında, sozsuz deneylerle her parametrenin değerine ulaşmak fikri ile ilgili, herhangi anlamlı bir fiziksel teoriye sahip değiliz. Eğer kuantum kütleçekim teorisini, etkili bir alan teorisi kabul edecek olursak, bu problemde bir yol vardır.
Anlam kayması
Annem yarın teyzeme gidiyor. (gidecek)
Kuantum kütleçekimi
Kütleçekiminin yeniden normalleştirilememesi
Bu yol, kuantum kütleçekim teorisinin mantığını çok köklü bir prensiple açıklar (bu prensip bütün enerji seviyelerinde gözlemlenebilr) ve bu prensip sonsuz sayıda bilinmeyen pek çok parametreyi, sonlu pek çok parametreye, ölçülebilir bir hale çevirir.
Etkili bir alan teorisi olarak kuantum kütleçekim
Etkili bir alan teorisinde, renormalize edilemeyen teorideki sonsuz parametre setlerinin tamamı olmasa da bir kısmının yüksek enerji skalalarında bastırılmıştır. Bu nedenle, düşük enerji seviyelerinde yok sayılabilirler. Düşük enerji rejimlerinde bu model öngörülebilir bir kuantum alan teorisi olarak düşünülebilir. Dahası, pek çok teorik fizikçi Standart modelin etkili bir alan teorisi olarak düşünülmesi gerektiğine inanıyor.
Son çalışmalar, genel görelilik teorisinin etkili bir alan teorisi olarak değerlendirildiğinde, kuantum kütleçekim hakkında en azından düşük enerji skalalarında tahminlerde bulunabileceğini gösterdi. İlk dereceden kuantum mekaniği hesaplamaları, klasik Newton Mekaniğinin iki kütle arasındaki yerçekim potansiyelini doğruladığı örneği, çok iyi bilinen bir gerçektir.
Uzayzaman arka plan bağımlılığı
Diğer bir yandan, kuantum mekaniği başlangıcı belirlenmiş bir arka plana (dinamik olmayan) bağlıdır. Kuantum mekaniği durumunda, dinamik olmayan Newton Mekaniği gibi düşünülebilir. Gerçekçi kuantum alan teorisinde, klasik alan teorisinde olduğu gibi, Minkowski Uzayzaman teorisi, belirlenmiş arka planlı bir teoridir.
Sicim teorisi
Sicim teorisi, kuantum alan teorisinin genellemesi olarak görülebilir. Bu teoride, sicim benzeri objeler fikslenmiş bir uzayzaman arka planına sahiptirler. Gözlemlenebilen yakın sicimler arasındaki etkileşimler, uzay zamanın dinamik kısımlarında meydana gelmiştir. Her ne kadar sicim teorisinin kökeni kuantum kütleçekime değil de kuark sınırlandırmasına dayansa da, sicim spekturumlarının gravitonları barındırdığı sonunda keşfedildi. Bu yoğunlaştırma, sicimlerin belirli titreşim mollerinde, orijinal arkaplanda değişime gidilmesine neden oldu. Bu anlamda, Sicim perturbasyon teorisi, pertubasyon teorisinden beklenen şekilde pek çok asimptotik dayanaklarının olduğunu göstermiş oldu.
Arka plandan bağımsız teoriler
Topolojik kuantum alan teorisi arka plandan bağımsız kuantum teorileri tarafından doğrulanmış bir kuantum alan teorisidir. Fakat herhangi bir yerel bağımsızlık derecesi yoktur. Yalnızca, sonsuz sayıda global bağımsızlıklara sahiptir. Kütleçekimini (3+1) lik bir boyutta tanımlamak yetersiz olacağından, yerel dereceleri genel göreliliğe göre bağımsız olan sisteme dayandırılmıştır. (2+1) boyutlarında ise, kütleçekim, topoğrafik alan teorisidir. Ayrıca, pek çok farklı yaklaşımla, başarılı bir şekilde kuantize edilebildiği görülmüştür.
Kısmen klasik kuantum kütleçekim
Bükülmüş arka planlardaki kuantum alan teorisi (Minkowskian olmayan) tam bir kuantum kütleçekim teorisi olmasa dahi önceki sonuçlarla umut vadedecek bir şekilde örtüşen yanları vardır. Yirminci yüzyılın ilk yıllarındaki kuantum elektrodinamiğinin gelişiminde önemli bir yoldur. Bükülmüş arka planlardaki kuantum alan teorilerinin kara deliklerden salınan radyasyonlarla ilgili de pek çok tahmini vardır.
Unruh Etkisi olarak da bilinen olayda, bazı ivmeli düzlemler yer alır. Ancak sabit olanlar, bükülmüş arka plan düşüncesinde herhangi bir zorluğa neden olmaz. Vakum seviyeleri düşüktür. Bükülmüş uzay zaman arka planında kuantum alan teorisi başlığına bakarak daha ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz.
Çekişme noktaları
Kuantum Mekaniği ile Genel görelilik arasında başka çekişme noktaları da vardır.
Aday teoriler
Pek çok gelecek vadeden kuantum kütleçekim teorisi vardır. Son zamanlarda ise, hala tamamlanmamış ve kesin olmayan kuantum kütleçekim teorisi ve konseptsel ve büyük problemlerin üstesinden gelmesi gereken modellemelere ihtiyaç duyuyoruz. Bu teoriler aynı zamanda ortak problemlerle de yüzleşiyor. Kuantum kütleçekim öngörülerini deneylere tabi tutmak mümkün olmasa da, ilerleyen zamanlarda kozmolojik veriler ve gözlemler sayesinde, parçacık fiziğinde deney yapabilmeyi umuyoruz.
Sicim teorisi
Diğer sıradan kuantum alan teoriler için önerilen bir diğer başlama noktası ise, diğer üç temel kuvveti doğruca açıklayabilen yeni başlayanlar için parçacık fiziğindeki Standart Model'in başarılı bir şekilde açıklanabilmesidir. Fakat bu, düşük enerjilerdeki kütleçekimsel ve etkili kuantum teorileri kabul edilmesine yardım ederken, kütleçekim yüksek enerjilerde sıkıntılı bir hal almaya başlamıştır. Kuantum elektrodinamiği, renormalizasyon tekniği olarak bilinen integralle yüksek enerji seviyelerini türetmek gibi diğer sıradan alan teorileri için çalışırken, kütleçekim renormalize edilemez bir hale gelmektedir.
Kuantum alan teorisinin neden olduğu sınırlamaların üstesinden gelmek için bir başka yolsa, klasik noktasal parçacık fikrinden geçer. Bu teoriyle beraber bir boyutsal sicim teorisi de kullanılmalıdır. Son deneylerde ulaşılan yüksek enerjilerde, bu sicimler noktasal parçacıklardan ayrılamaz bir haldedir ancak, salınımın farklı modelleri ve aynı şekildeki temel sicimler diğer yüklerden farklı olarak görünürler. Bu metod ile, sicim teorisi parçacıklar arasındaki etkileşimlere birleştirilmemiş bir açıklama getirir. Gravitonu her zaman karşılayacak, bir model sunmada başarılırdır. Messenger parçacıkları ise, alışılmamış nicelikler 6 boyutlu uzay zaman gibi durumlarda ancak geçerlilik görebilirler.
İkinci süpersicim devrimi denen, hem sicim teorisinin hem de genel göreliliğin birleşimi zannedilen ve "supergravity" olarak bilinen süpersimetrinin, M-teorisi olarak da bilinen 11 boyutlu teorinin bir kısmına dayandırılarak, açıklanabileceği düşünülüyordu. Günümüz anlayışı ile, sicim teorisinin 10^500 gibi sayılarda olduğu kabul edildi. Bütün bu değişik çözümler ve problemler, çok ciddi bir meydan okuma olarak hâlâ geçerliliğini koruyor.
Loop kuantum kütleçekim
Loop kuantum kütleçekim genel göreliliği uzayzaman içgüdüsünde, kuantum cismi olarak değerlendirilebileceğini iddia eder. İkinci fikri ise, kuantumun açıklığının parçacık gibi olan objelerin diğer alan teorilerindeki davranışlarının açıklanmasına yardımcı olacağı görüşüdür.
Loop kuantum kütleçekiminin en önemli sonucu, Planck aralığında uzayın tanecikli bir iskelete sahip olmasından türetilmiştir. Elektromanyetik açıdan bakılınca, kuantum operatörleri her frekanstaki enerjinin gizli olmayan bir spekturumu bulunduğunu söyler. Bu nedenle, her her enerji frekansı kuantize edilmiştir. Bu kuantalara da foton adı verilir. Kütleçekim açısından bakılırsa, alan ve hacmi temsil eden operatörler, yüzey ve uzay gibi gizli olmayan spektrumlara sahiplerdir. Bu nedenle herhangi bir porsiyonun alan ve hacimleri de kuantize edilmiştir. Bunlar uzayın kuantalarıdır. Bu da uzay zamanın başlangıç için Planck Skalasında tanecikli olduğu fikriyle takip edilir.
Uzayzamanın kuantum boyutları Spin Network adı verilen bir matematiksel tabanla açıklanır. Spin Networkler ilk başta Roger Penrose tarafından açıklanmıştır daha sonra da Carlo Rovell, ve Lee Smolin tarafından doğal formuna türevlenmiştirler. Spin networkleri uzayda bir alanın kuantum seviyesini belirtmez. Direkt olarak uzayzamanın kuantum seviyesini belirtir.
Teori, genel görelilik teorisinin olan ve Ashtekar değişkenleri olarak da bilinen teorinin reformalizasyonunu taban alır. Ashtekar değişkenleri, geometrik kütleçekimini elektrik ve manyetik alanların matematiksel analoglarıyla temsil eder. Kuantum teorisinde, uzay, spin networkleri denilen networklerle temsil edilir.
Teorinin bugünkü dinamikleri ise yapısal olarak pek çok değişkenlik gösterir. Bu versiyonlardan biri, genel göreliliğin kanonikal kuantizesi ile başlar. Schrödinger eşitliklerinin analogları bir Wheeler-DeWitt eşitliğidir ve bu eşitlik teori ile açıklanabilmektedir. Eş değişkende veya spinfoam denen bir topolojik modellemede, teorinin formülüzasyonuyla, kuantum dinamikleri, uzayzamanın ayrık versiyonlarının toplamı olarak elde edilir bunlara da spinfoam denilir. Spin networklerin geçmişleri, bu spinfoamlar tarafından temsil edilir.
Diğer yaklaşımlar
Kuantum kütleçekim ile ilgili pek çok sayıda farklı yaklaşım bulunmaktadır. Bu yaklaşımlar, genel göreliliğin ve kuantum teorisinde değiştirilmediği kabul edilen hangi özelliğe bağlı olduklarına bakılarak farklılık gösterir. Bazı örnekler ;
Weinberg–Witten Teorisi
Kuantum alan teorisinde, Weinber-Witten teorisi, kütleçekim ve yeni kütleçekim algısının karışımından oluşan bir takım teoriler barındırır. Fakat, son gelişmeler, lokalleşme eğer tek yaklaşımsa ve holografik prensip doğruysa, Weinberg-Witten teoreminin gerçerli olamayacağını destekler niteliktedir.
Deneysel testler
Yukarıda daha önce de belirttiğimiz gibi, kuantum kütleçekimsel etkiler ziyadesi ile zayıf ve bu nedenle teste tabii tutulması zor kuvvetlerdir. Bu nedenle, kuantum kütleçekimini test etme ihtimali, 1990'lardan önce çok da cezbedici bir alan değildi. Fakat, geçtiğimiz zamanda fizikçiler, kuantum alan teorisinin etkilerinin teoriyi geliştirebileceğe güvenmeye başladı. Teorik gelişimler yavaş olduğundan, fenomenolojik kuantum kütleçekim alanı, bu deneylerin yapılabilme ihtimali üzerinde çalışıyor ve gittikçe dikkat çekmeye devam ediyor.
Kuantum kütleçekim fenomenoloji tarafından açık ara olasılıklar, Lorentz değişmezlikleri de dahil olarak, takip ediliyor. Kuantum kütleçekiminin parmak izlerinin kozmik arka plan ışımasında da yer aldığı düşünülüyor.
BICEP2 deneyi, ilk çağlardaki B-Mod Polarizasyonun kütleçekimsel dalgalardan, evrenin ilk yaşlarında oluştuğunu düşünüyordu. Eğer doğru ise, bu dalgalar kütleçekiminde var olan dalgalanmaların ta kendisiydi. Kozmolog Ken Olum (Tufts Üniversitesi) : " Bence kütleçekiminin kuantize olabildiğine dair sahip olduğumuz tek gözlem budur, ve muhtemelen sahip olabileceğimiz tek kanıt da bu olacak" demiştir.
Şakrak kuşu
Serçe iriliğinde, güçlü gagalı, siyah başlıklı, dişisi al ya da kırmızı gerdanlı, tohumcul meyve bahçelerine büyük hasar veren bir kuş.
Gezici ve yerleşik bir kuş olan şakrak kuşu, Büyük Britanya'dan Japonya'ya kadar Avrasya'nın bütün ılıman kuşağına yayılır. Çiftler oluşturarak yaşar. Tohumlarla beslenir, kış için yuvasına tohum depolar, ilkbaharlarda depoladığı yiyecekler bitince, meyve ağaçlarının tomurcuklarını yer. Yılda üç kez yavrular ve yavrularını küçük omurgasızlarla besler.
Fringillidae (ispinozgiller) familyasının Pyrrhula cinsi:
Osmanlı, Şefaatli
Osmanlı, Yozgat ilinin Şefaatli ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1831 yılından 2011 yılına kadar Deliler ismini taşımıştır. Daha sonra bugünkü adını almıştır.
Eski Dünya kunduzu
Eski Dünya kunduzu (Castor fiber), Avrupa kunduzu olarak da bilinir, kunduzgiller (Castoridae) familyasından vücudu yüzmeye uyum sağlamış, su civarında yaşayan bir kemirici türü.
Özellikleri
Kunduz, Avrupa’nın en büyük kemirgenidir, arka ayak parmaklarının arasında palet gibi bir yüzme derisi gelişmiştir. Postları gri renkli, sık ve yumuşak kıllar ile daha uzun yapılı kahverengi, oldukça sert kıllardan oluşmuştur. Kulakları ve gözleri küçüktür. Gözlerinde üçüncü bir perde vardır. Kulakları ve burunlarında da su kaçmasını önleyen kapaklar vardır. Kesicidişleri portakal renginde olabilir ve 12 cm.’ye varabilir. Boyları 75–100 cm., dümen görevi yapmak üzere yassılaşmış kuyrukları 30–40 cm. kadar olur, ağırlıkları 13–30 kg. arasında değişir.
Dağılımı
Eskiden Avrupa’nın tamamından Orta Asya’ya kadar yaygın iken bugün Avrupa’da bölge bölge kalmıştır. Türkiye’de soyu tükenmiş olabilir. Geçmişte Fırat, Yukarı Kızılırmak, Ceyhan ve Kahramanmaraş yakınında Körsulu Çayı dolaylarında yakalanmış ya da görülmüşlerdi
Yuva yapma
Kunduzların yuvaları ortada tünellerle ulaşılan bir yaşama odasının bulunduğu bir galeri şeklindedir ve yerden 1.5 metre kadar yüksekliğe ulaşır. Dal ve çamurlarla inşa edilen bu yuvalar bir insanın ağırlığını taşıyabilecek kadar sağlamdır. Birçok galeri aracılığıyla yuvaların su yüzeyinin altıyla bağlantısı sağlanmıştır ve bir havalandırma bacası da yukarıya açılır.
Yaşam şekli
Genellikle gece işlektirler, çok ürkektirler. Tehlike sırasında kuyruklarını suya vururlar. Nadiren homurtu, tıslama, çığlık gibi sesler çıkarırlar. Derelere, 30–60 cm. yüksekliğinde yuvalarını korumaya yönelik bentler yaparlar. Güçlü dişleriyle bir ağacı kemirmek suretiyle devirirler. 8 cm. çapındaki bir ağacı yere (su yüzeyine) yıkmaları en fazla 5 dakika sürer. Daha büyük ağaçlar için, günler, haftalar boyunca ve birkaç birey birlikte çalışırlar. 80 cm. çapında bir ağacı dahi devirebilirler. Baraj yapmaktaki amaçları insanlarınkinden pek de farklı değildir. Su düzeyini ve akışını düzenlemeye çalışırlar. Erkek ve dişi bir yaşama alanı belirleyerek birlikte yaşar. Kış uykusu yoktur. Kışı dinlenme odalarında geçirirler.
Beslenme
Kemirmeye uygun dalları suyun dibine taşırlar. Burada görece soğukta saklanan dallar tazeliğini koruyarak kışlık gereksinimlerini karşılar. Bazen buzları delerek besin aradıkları da olur. Ağızlarında boğazlarına su kaçmasını engelleyen bir deri tabakasını (salgılanan bir maddeyle) mühürlemek suretiyle sualtında da su yutmaksızın kemirebilirler. Sadece bitkilerle beslenirler. Otlar, yapraklar, yumuşak ve ince dallar, ağaç kabuklarını tercih ederler.
Ömrü
Ortalama 35-50 yıl yaşarlar.
Üreme
Gebelik 15 hafta sürer. Bu süre sonunda 1-5 yavru, gözleri açık ve kürklü olarak doğar. Birkaç günlükken yüzmeyi ve dalmayı becerirler. 2 ay kadar emzirilen yavrular, 2-3, bazen 4 yaşına kadar anne ve babasıyla yaşar. Daha sonra aile kurmak üzere yuvadan ayrılırlar.
Korunma durumu
Kırmızı listede R/Ex statüsündedir. Eskiden yaşadıkları pek çok bölgede soyları tükenmiş, yaşadıkları yerlerde de birbirinden kopuk populasyonlar halinde varlıklarını sürdürmektedirler. Avlanma (kürkleri için), çevre bozulması gibi etkenlerin tehdidi altındadırlar.
Urrós
Urrós adını taşıyan Portekiz'de yerleşim birimleri:
Maide Arel
Maide Arel (1907, İstanbul - 1997), Türk ressamdır.
Kübizmden hareket eden ve geometrik soyutlama getiren bir sanatçıdır. Eserlerinde kadınların günlük uğraşlarını, eğlence ortamlarını, kendilerine ayırdıkları özel zamanları, modern ve sade bir anlatımla sergilemiştir. Türkiye'de kadın sanatçıların örgütlenmesinde etkili görevler üstlenmiştir.
Yaşamı
1907 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi'nde Nazmi Ziya ve Hikmet Onat Atölyelerinden ders aldı. 1930 yılında Akademi'den mezun oldu. 1935'te ressam Şemsi Arel ile evlendi. Eşinin resim öğretmenliği yaptığı Erzincan'da Fransızca ve müzik öğretmenliği yaptı.
1948'de Ankara Halkevi'nin açtığı yarışmada ikincilik ödülü kazandı. Eşiyle birlikte Paris'e giderek Andre Lhote, Fernand Leger ve Jean Metzinger Atölyelerine devam etti. İlk kişisel sergisini Paris'ten döndükten sonra 1951 yılında eşi ile birlikte İstanbul'da Beyoğlu Fransız Konsoloshanesi Salonu'nda açtı. 1956'da eşi Şemsi Arel ile yurt resimleri yapmak üzere Hatay'a giderek TBMM için bu ili görüntüleyen resimler yaptı.
Kendisinin de görev aldığı Uluslararası Sanat Eleştiricileri Kongresi'nin 1954'te İstanbul'da düzenlenmesi nedeniyle açılan sergiye, 1957 yılındaki Edinburgh Festivali'ne katıldı. 1959'da eşi ile Paris’te ortak bir sergi düzenledi. 1960 yılında Kadın Haklarını Koruma Derneği'nin sanat kolu sergisini Paris'e taşıdı ve 1964'te "Arte Moderne" müzesinde açılan "Clup İnternational Feminen" yıllık sergisinde "Türk Hamamı''" adlı eseriyle bronz madalya kazandı. "Çiftetelli" adlı eseri 1974 yılında Fransa'da Wichy Bienali'nde Uluslararası Büyük Ödül'e, 11. Clermont-Ferrand Çağdaş Sanat Sergisi'nde Kent Özel Ödülü'ne layık görüldü.
İlk dönem resimlerine peyzajlarla başlayan sanatçı, Avrupa'dan döndükten sonra soyutlamaya yöneldi. Sanat hayatı boyunca herhangi bir topluluğa bağlı kalmaksızın üslubunu geliştirdi. Resimlerinde insan figürlerini stilize ederken, kübizm felsefesinden yararlanmış fakat kompozisyonlarını geometrik soyutlama anlayışı ile yorumladı. Özel koleksiyon ve müzelerde eserleri bulunmaktadır. 1997 yılında ölmüştür.
Sylvia Hitchcock
Sylvia Louise Hitchcock-Carson (31 Ocak 1946 – 16 Ağustos 2015), Amerikalı model ve eski güzellik kraliçesi.
Haverhill, Massachusetts'de 31 Ocak 1946'da doğdu.
Alabama Güzeli olarak seçlip tescillendiktan sonra ve 1967'de katıldığı güzellik yarışmasında Miss Universe seçildi.
Hans Albert Einstein
Hans Albert Einstein (14 Mayıs 1904 - 26 Temmuz 1973), İsviçreli-Amerikalı mühendis ve öğretmen.
Mileva Marić ve Albert Einstein'ın ilk oğludur. Sıvının bekletilmesi veya santrifüj edilmesi sonucu dibe çöken maddeler, tortu taşınımı üzerine yaptığı araştırmalarıyla bilinir. Hans Albert Einstein'ın çalışmaları ve koleksiyonları Kaliforniya Üniversitesi'nin Riverside Kütüphanesi'nde tutulmaktadır.
Çocukluk dönemi
Hans Albert Einstein, 14 Mayıs 1904 tarihinde İsviçre'de dünyaya geldi. O zamanlar babası Albert Einstein, Bern patent bürosunda memur olarak çalışıyordu. Babası Alman-Yahudi asıllı, annesi Sırp asıllıdır. Küçük kardeşi Eduard Einstein 1910'da doğmuş, tıpkı babası gibi yüksek zekası ve müzik yeteneğiyle dikkat çekmiştir. Ancak 20 yaşında şizofreni tanısı konmuş ve 1965 yılında hayatının büyük bir kısmını geçirdiği klinikte felç geçirerek ölmüştür. Evlatlık olduğu düşünülen ve Hans'ın hiç görmediği ablası Lieserl Einstein ise çok küçük yaşta ölmüştür. Ölüm nedeni bilinmiyor. 5 yıl ayrı yaşayan Mileva Marić ve Albert Einstein çifti 14 Şubat 1919 tarihinde boşanmışlardır.
Kariyer
Anne ve babasının ayak izlerini takip ederek ETH Zürih (İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü) okulunda okudu. 1926 yılında inşaat mühendisliği alanında diploma aldı. 1926-1930 yılları arasında Almanya'nın Dortmund şehrinde köprü projesi için çelik tasarımcısı olarak çalıştı. 1936 yılında teknik bilim alanında doktora yaptı ve ABD’de Kaliforniya Berkeley Üniversitesi'nde profesörlük yapmaya başladı. Doçent ve Profesör unvanlarıyla kariyerine devam etti. Kendi alanında otoritesiyle, hidrolik mühendislik konferanslarına katılmak için dünyayı dolaştı.
Özel hayatı
1927'de Frieda Knecht ile evlendi. Ancak ilişkileri Frieda'nın ailesi tarafından onaylanmadı. Buna rağmen birlikteliklerini sürdürdüler. Hans ve Frieda çiftinin ilk çocukları Bernhard Caesar Einstein (1930-2008) fizikçi ve mühendis. İkinci çocukları Klaus Martin Einstein (1932-1938) Difteri hastalığı sebebiyle öldü. Sonraki iki çocukları doğumlarından birkaç gün sonra hayatlarını kaybetti. Ölümlerinden kısa bir süre sonra Evelyn Einstein (1941-2011) Evelyn adında bir kız çocuğu evlat edindiler. Frieda 1958 yılında öldü ve Hans Albert Elizabeth Roboz ile (1904 - 1995) evlendi. Einstein aynı zamanda iş arkadaşları ve ailesiyle geziler için sık sık San Francisco Körfezi üzerine hevesini almaya giden bir denizciydi. Akademik alanda gittiği gezilere dair binlerce fotoğraf biriktirdi. Birçoğunu kendi geliştirdi ve slayt gösterileri sundu. O da müziği severdi, piyano çalabiliyordu.
Ölümü
Hans Albert Einstein, Woods Hole Massachusetts ABD'de 26 Temmuz 1973 tarihinde (69 yaşında) kalp yetmezliği nedeniyle öldü.
Gümrük vergisi
Gümrük vergisi, dış ticaret yapan iki veya daha fazla ülke arasında ve hizmetlerin ülkeye girişlerinde o ülke ekonomisinin aldığı vergidir. Bir ülke başka ülkeye ihracat yaptığında karşı ülke malın ülkeye girişinde gümrük vergisi adında belli oranlarda ve mal çeşidine göre çeşitlenmiş para alır.
Gümrük vergisi uygulamasının faydaları ve sakıncaları vardır. Yapılması gereken ülke ve dünya şartlarına göre ne iç piyasayı tembelleştirici, ne de iç piyasayı dış piyasanın ezmesine müsaade edici olmayan bir politika ile gümrük vergilerinin ayarlanmasıdır. Dünya piyasasında rekabet artırıcı ve iç piyasayı güçlendirici düzenli ve devamlı politikaların uygulanmasında gümrük vergileri önemli bir araçtır.
Raks Müzik
Raks Müzik Yapım, 1964'te kurulan elektronik şirketi Raks'ın alt kuruluşu olan müzik yapım şirketi. Özellikle 90'lı yıllarda oldukça aktif olan firma, başka yapım şirketlerine bağlı olan, dönemin önemli şarkıcılarını kendi bünyesine katmakla beraber; İbrahim Tatlıses, Serdar Ortaç, Çelik, Sibel Tüzün, Bendeniz, Ebru Gündeş, Ahmet Kaya ve Kerim Tekin gibi önemli isimleri de müzik dünyasına kazandırmıştır.
Başlangıç ve Bölünme
Aslında bir kaset ve CD fabrikası olan Raks, 80'li yıllardan itibaren başladığı dağıtım işi boyunca birçok müzik yapım şirketinden çıkan kasetlerin dağıtımlarını üstlenmiştir. 1992 yılından itibaren Raks Müzik Yapım adıyla, faaliyetlerine müzik prodüksiyonlarını da eklemiş olup, ilk prodüksiyonu Zekai Tunca'nın Üzme Beni adlı kaseti olmuştur.
1995 yılının ikinci yarısından itibaren kendi içinde Marş Müzik, Plaza Müzik, Karma Müzik, S Müzik ve Neşe Müzik olarak beş prodüksiyon şirketine bölünmüştür. Albümlerini Raks Müzik'ten çıkarmaya devam eden sanatçılar, belli kıstaslar dahilinde bu prodüksiyon şirketlerine dağılmışlardır. Bu dönem içinde yayınlanan tüm albümlerde, Raks Müzik logosuyla birlikte prodüksiyon şirketinin logosu da yer almıştır. Ayrıca Şahin Özer Müzik, BMG, Klip Müzik, EMI, 1 Numara Plakçılık ve Kalan Müzik gibi daha pek çok şirketin de CD ve kasetlerinin dağıtımlarını üstlenmiştir. Bu dönemde Türkiye’nin ilk zincir mağazaları olan RAKSOTEK mağazaları kurulmuştur. Daha sonra bu mağazalar zincirlerinde gazete ve kitapların da satılmaya başlamasıyla Doğan ve Raks isimlerinin ilk harflerinden oluşan D&R zincirlerine dönüştürülmüştür.