cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1970 Dünya Kadınlar Voleybol Şampiyonası
A Grubu
23 Eylül, 1970
24 Eylül, 1970
B Grubu
22 Eylül, 1970
23 Eylül, 1970
24 Eylül, 1970
C Grubu
22 Eylül, 1970
23 Eylül, 1970
24 Eylül, 1970
D Grubu
22 Eylül, 1970
23 Eylül, 1970
24 Eylül, 1970
Klasman Grubu Maçları
26 Eylül, 1970
27 Eylül, 1970
28 Eylül, 1970
30 Eylül, 1970
1 Ekim, 1970
2 Ekim, 1970
Final Grubu Maçları
26 Eylül, 1970
27 Eylül, 1970
28 Eylül, 1970
1 Ekim, 1970
2 Ekim, 1970
Umutsuz Ev Kadınları bölümleri listesi
Umutsuz Ev Kadınları, Medyapım tarafından Kanal D için yapılan drama, komedi türündeki Türk televizyon dizisi. Dizi, 3 sezon olup toplam 154 bölümden oluşmaktadır. Dizi, Desperate Housewives adlı ABD dizisinden uyarlanılmıştır. Dizinin başrollerinde Bennu Yıldırımlar, Songül Öden, Ceyda Düvenci,Özge Özder ve Deniz Uğur oynamaktadır. Dizi, 2 Ekim 2011'de Kanal D'de yayımlanmaya başladı. 1. sezonun ardından Handan karakterini canlandıran Melda Arat diziden ayrılmıştır. 2. sezon 11 Ekim 2012'de yayın hayatına geçmiştir. 55. bölümünden itibaren kanal değiştirip FOX'da yayına başladı. FOX'a geçtikten sonra yayın günü haftada 2'ye çıkarılmıştır. Her Cumartesi-Pazar 19.45'te yayınlanmaya başlamıştır. Ayrıca dizinin süresi de kısalmıştır. 90 dakikadan 45 dakikaya düşmüştür. FOX, Mayıs ayında dizinin 3. sezonu için 39 bölümlük bir anlaşma yapmıştır. 3.sezonda dizinin yayın tarihi ve saati değişmiştir. Çarşamba-Perşembe akşamları 22.15'te ekranlara gelmektedir. Ayrıca 3.sezonda diziye birçok yeni oyuncu katılmıştır. Evrim Solmaz'ın diziden ayrılmasıyla yerine Deniz Uğur katılmıştır. Ayrıca Erkan Bektaş, Rüzgar Aksoy ve birçok oyuncu diziye yeni sezonda dahil olmuştur. Dizi 130. bölümüne kadar Çarşamba-Perşembe 22.15'te yayınlanıyordu fakat alınan karar üzerine 131. bölümden itibaren yayın günü sadece Perşembe akşamı saati ise 20.30 olarak değiştirildi. Ayrıca 135. bölümde Hakan Eratik, 137. bölümde Didem Taslan kadroya dahil olmuştur.
1. sezon (2011-2012)
Ana madde: Umutsuz Ev Kadınları (1. sezon)
Dizinin ilk bölümü 2 Ekim 2011 tarihinde Türkiye'de Kanal D'den yayınlanmaya başlandı.
Nur Sürer
Nur Sürer (21 Haziran 1954, Bursa), Türk sinema, dizi ve tiyatro oyuncusu.
Kariyeri
1954 yılında Ahmet ve Rabia Sürer'in kızı olarak dünyaya geldi. Anne tarafından Arnavut, baba tarafından Dağıstan kökenlidir. Eğitimini Bursa Anadolu Kız Lisesinde tamamladı.
Sürer, 2007-2009 yılları arasında Kanal D'de yayımlanan Asi adlı dizide "Neriman Kozcuoğlu" karakterini canlandırmıştır.
Makam
Makam şu anlamlara gelebilir:
Isaac Cuenca
Joan Isaac Cuenca López (d. 27 Nisan 1991, Reus), orta saha olarak görev yapan İspanyol futbolcudur.
Futbol kariyeri
Reus doğumlu Cuenca 2003 yılında FC Barcelona'nın rezerv takımına transfer oldu. Çok geçmeden CF Reus Deportiu takımına kiralandı.
İlk profesyonel maçına 2010-11 sezonunda, henüz Katalonya kulübü Sabadell'deyken üçüncü ligde çıktı.
Cuenca Barça B ile ilk resmi maçına 4 Eylül 2011'de çıktı. FC Cartagena ile yapılan bu maçta son 29 dakika oynadı ve attığı golle 4-0'lık galibiyete katkısı oldu. 19 Ekim'de a takımdaki ilk resmi maçına UEFA Şampiyonlar Ligi rakibi FC Viktoria Plzeň karşısında çıktı. Uzaltmalarda David Villa'nın yerine oyuna girdi. Barcelona o maçı 2-0 kazandı.
25 Ekim 2011'de Cuenca La Liga'daki ilk maçına Granada CF karşısında çıktı ve 90 dakika oynadı. Dört gün sonra RCD Mallorca maçında yine ilk 11'de başladı ve Adriano'nun asistliğinde ilk golünü atarak 5-0'lık galibiyete katkı sağladı.
3 Aralık 2011'de Cuenca ligdeki ikinci golünü Levante UD'ye attı ve maçı 5-0 kazandılar.
7 Ağustos 2015 tarihinde, Bursaspor ile sözleşme imzaladı.
Kulüp istatistikleri
22 Ocak 2012'ye kadar
Sarıkaya, Of
Sarıkaya, Trabzon ilinin Of ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Yerleşimin eski adı "Sunus"'dur. 1530 yılı Osmanlı tahririnde 1681 yılı Avarız Defterinde o dönemki Of kazasına bağlı köyler arasında yerleşimden bahsedilmemektedir.
Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasından sonra, 1935 yılı nüfus sayımında Sunus, diğer nüfus sayımlarında Sünüs adıyla Of'un Hayrat bucağına bağlı görülmektedir. Yerleşimin Sunus olan adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Sarıkaya olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır. İlerleyen yıllarda Hayrat'tan ayrılarak Of'un ilçesine bağlanmıştır.
Coğrafya
Trabzon il merkezine 73 km, Of ilçesine 21 km uzaklıktadır.
Samsung Galaxy S6
Samsung Galaxy S6, Koreli telefon üreticisi Samsung tarafından tasarlanan, geliştirilen ve pazarlanan Samsung Galaxy S serisi'ne ait Android işletim sistemli bir Akıllı telefondur. Samsung Galaxy S7'nin selefi, Samsung Galaxy S5 ve Samsung Galaxy S5 Mini'nin halefidir. Samsung Galaxy S6 Active türü de vardır.
Galaxy Galaxy S6, 1 Mart 2015 tarihinde Barselona'da düzenlenen MWC 2015 konferansındaki bir etkinlikte tanıtılmıştır.
Galaxy S5'ten farklı olarak Galaxy S6'da 1440x2560 çözünürlük ile %78 daha yüksek çözünürlük, 577 ppi ile yazıları önceki nesilden %33 daha keskin görme, kablosuz şarj pedi ve metal kasaya ve cam kaplama gibi yenilikler mevcuttur. Samsung Galaxy S6, Super Amoled ekranıyla öne çıkmaktadır.
Devrik cümle
Devrik cümleler, öğeleri bir dilin yaygın kullanım kurallarına göre sıralanmamış cümlelerdir. Türkçede devrik cümleler, yüklemi cümle sonunda olmayan cümlelerdir. Devrik cümleler edebî sanat yapmak için, yüklemi vurgulamak için veya pratik amaçlarla kullanılırlar. Hatalı veya bozuk cümleler değillerdir. Devrik olmayan (yüklemi sonda olan) cümlelere kurallı cümle denir. Aşağıdaki devrik cümle örneklerinde yüklemlerin altı çizilidir:
Samsung Galaxy S6
Teknik Özellikler
Galaxy S6'da:
Tasarım
Galaxy S serisinden farklı olarak metal kasa, dahili batarya, cam kaplamaya sahiptir ve hafızası arttırılamaz. Bir önceki modeldeki IP67 su ve toza dayanıklılık sertifikası bu modelde bulunmamaktadır.
Devrik cümle
Edebî dilde devrik cümlelere sıkça başvurulur:
Vurgu
Türkçede yüklem çoğunlukla cümle sonunda bulunur. Özne, tümleç gibi diğer öğeler ise vurguya bağlı olarak sıralanır. Genellikle cümlede en fazla vurgulanmak isteyen öğe yükleme en yakın olandır. Aşağıdaki kurallı cümlelerde vurgulanmak istenen öğeler büyük harfle, yüklemler ise kalın harfle yazılmıştır:
Samsung Galaxy S6
Donanım
Snapdragon 810 çipindeki aşırı ısınma sorunlarından dolayı bu nesildeki tüm modellerde Exynos 7420 kullanılmıştır. Önceki modellerdeki hafıza kartı desteği kaldırılmıştır. Samsung'un, hafızada UFS standardını kullandığı ilk cep telefonu modelidir.
Devrik cümle
Gizli özne
Türkçede gizli özne yaygın olarak kullanılır. Gizli özneler hem kurallı cümlelerde hem de devrik cümlelerde bulunabilir:
Bir cümlede belirtisiz nesne özneden, her zaman yüklemin önünde yer almasıyla ve yüklemin aldığı kişi ekiyle ayırt edilir. Örneğin: "Kalem aldım." cümlesinde kalem belirtisiz nesnedir. Yüklemin almış olduğu -m kişi ekinden anladığımız üzere cümlenin görünmeyen öznesi "ben"dir. Yüklemin üçüncü şahısla çekimlendiği cümlelerdeyse anlatım bozukluğu olmasını engellemek için gerçek özne kullanılması gerekebilir.
Samsung Galaxy S6
Yazılım
S6 ve S6 Edge başlangıçta Android Lollipop (Android 5.0.2) çalıştırarak piyasaya sürüldü. S6 Edge+ ilk olarak Samsung'un TouchWiz yazılım paketi ile Android 5.1.1 "Lollipop" çalıştırarak piyasaya sürüldü. Daha sonra Touchwiz 6.0 ile Android Marshmallow (Android 6.0), Samsung Experience 7.0 ile Android Nougat (Android 7.0) güncellemesi geldi. TouchWiz, yenilenmiş, minimal bir tasarım ve daha az sayıda paket uygulama ile S6'da modernleştirildi. Samsung, yeni kullanıcıların özel temaları indirmesine izin veriyor. OneDrive, OneNote ve Skype dahil olmak üzere birçok Microsoft uygulaması paket halindedir.
Devrik cümle
Eksiltili cümle
Devrik cümleler, eksiltili cümleler ile karıştırılmamalıdır. Türkçede eksiltili cümle, yüklemi "olmayan" cümledir. Bu tür cümlelerde metnin veya konuşmanın geneline bakarak yüklemin ne olduğu tahmin edilir:
Anlatım bozukluğu
Zaman zaman devrik cümle kavramı -hatalı olarak- anlatım bozukluğu ile eş anlamlı olarak kullanılır. Anlatım bozuklukları yanlış sözcük seçimi, yapım ve çekim eklerini yerinde kullanmama gibi dilbilgisi hataları sonucu ortaya çıkar:
Mikrogeophagus
Mikrogeophagus, Cichlidae familyasına bağlı bir balık cinsidir.
Svyaşçennaya voyna
Marşın bestesinin ve ilk icrasının koşulları aceleye getirildi; sözler 24 Haziran 1941'de yayınlandı ve Aleksandrov, onlar için hemen bir beste yazıp müzisyenlerin kendileri kopyalamaları için notaları bir tahtaya yazdı. Marşın ilk icrası 26 Haziran'da Moskova'daki Belarus Garı'nda yapıldı ve görgü tanıklarına göre arka arkaya beş kez çalındı.
1990'larda Rus medyası, sözlerin Lebedev-Kumaç tarafından çalındığı ve aslında I. Dünya Savaşı sırasında (1865 – 1939) tarafından yazıldığı iddiasını yayınladı. Bu iddialar mahkemeye götürüldü ve Haziran 2000'de Nezavisimaya Gazeta gazetesi, iddianın geri çekildiğini yayınlamak zorunda kaldı. Prof. Evgeniy Levaşev (2000), yazarın kim olduğu ve mahkeme kararının makul olup olmadığı konusundaki şüphelerini hâlâ devam ettirmektedir.
En ünlü Sovyet yurtsever şarkılarından biri olan Kutsal Savaş; Rusça, Ukraynaca, Fince, Macarca, Çince, Korece, Japonca, Vietnamca, Hintçe, Almanca, Fransızca ve İngilizce dahil olmak üzere birçok dile uyarlanmıştır.
Kaynakça
<references group="" responsive="1">
Eçmiyazin
Eçmiyazin  ya da bazen kullanılan şekliyle Eçmiadzin , Erivan'dan batıya doğru 20 kilometre mesafede bulunan Ermenistan'ın Armavir İdari Bölgesi'ne bağlı bir şehirdir, 52.757 kişilik nüfusu vardır. Belediye Başkanı Karen Emena Grigorian'dır.
Şehir en eski Hristiyanlık mabedlerinden biridir. 1700 yıl boyunca birçok defa onarılan mabed alanı içinde katolikosluk binaları, ruhani okul ve kilise konukevi bulunmaktadır. Burada aralarında Ermeniler için çok kıymetli olan altından Ermeni harflerinin de bulunduğu Eçmiyazin Hazine Dairesi'ni görmek de mümkündür.
Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu
Adını Meksika Devrimi'nin (1910-1920) lideri olan Emiliano Zapata'dan alır. Kendilerini Zapata'nın ideolojik mirasçıları ve emperyalizme karşı beş yüz yıldır süren yerli direnişin vârisleri olarak görürler.
Yaşadıkları toprakları hükûmetten bağımsız ve kendi özerk bölgeleri olarak görürler. "Topraklar halkındır" şiarındadırlar ve "Halk emreder hükûmet uygular" derler. En önemli sloganları "Artık Yeter" manasındaki Ya Basta! (Enough is Enough) ve "Adalet! Özgürlük! Demokrasi!"dir. Kendilerine destek bulabilmek için interneti, uydu teknolojilerini kullanmaktadırlar.
Örgütün sosyal yapısı genelde yerlilerden oluşmakla birlikte diğer şehirlerde destekçileri ve uluslararası destek ağı vardır.
Zapatista hareketinin görünen yüzü Subcomandante Marcos'tur. Diğer Zapatista komutanlarının aksine Marcos, Maya yerlisi değildir.
Organizasyon
Zapatistalar kendilerini adem-i merkeziyetçi bir örgüt olarak tanımlıyor. Sözde Subcomandante Marcos, grubun tek bir lideri olmadığını iddia etmesine rağmen lideri olarak kabul ediliyor. Siyasi kararlar, topluluk konseylerinde görüşülür ve karara bağlanır. Askeri ve örgütsel meseleler Genel Komutanlığı (Devrimci Yerli Gizli Komitesi - Genel Komuta veya CCRI-CG) oluşturan Zapatista bölge büyükleri tarafından kararlaştırılır.
Sigorta Teftiş Kurulu
Sigorta Teftiş Kurulunun görev merkezi Ankara'dır. Bu merkez, sigorta müfettişlerinin de görev merkezidir.
Ülke genelinde teftiş, kontrol ve denetleme yetkisini koordine eden Kurul Başkanlığı, denetimde etkinliği sağlamak amacı ile Adana, Ankara, Bursa, Diyarbakır, İstanbul, İzmir ve Trabzon illerinde çalışma merkezleri oluşturmuştur.
Ülkü Aker
Ülkü Aker (d. 1946; İstanbul), Türk şarkı sözü yazarıdır. Türkçe sözlerini yazdığı onlarca şarkıyı Türk pop müziği ve Türk halk müziğine kazandırmıştır. Şarkıları büyük ilgi görmüştür.
Kariyeri
Sezen Cumhur Önal ve ilk Türk kadın söz yazarı Fikret Şeneş'ten sonra 70'li, 80'li yıllarda yabancı şarkılara aranjman şarkılar yazmış, yine aranjmanlarının yanı sıra alaturka ve arabesk şarkılarda yazmıştır. Ferdi Özbeğen, Ayten Alpman, Ajda Pekkan, Seyyal Taner, Nilüfer, Nil Burak, Selda Bağcan, Gülden Karaböcek ve Sezen Aksu gibi şarkıcılara da söz yazarlığı yapmıştır.
Son olarak da 2011 yılında şarkılarının toplandığı ve ünlü seslerin yorumladığı ''35 Yılın Şarkıları isimli bir anı albümü çıkarmıştır.
Şarkıları
Ülkü Aker eğlenceli ve feminizm içerikli şarkılar yazmaktadır.
Philippe Berthelot
Philippe Berthelot (d. Sevr, Hauts-de-Seine 9 Ekim 1866; ö. Paris, 22 Kasım 1934) önemli bir Fransız diplomattır. Marcellin Berthelot'ın oğludur. Berthelot Fransız Cumhuriyetçi Parti'dendir.
Fransız diplomatlık servisine 1899'da girdi ve yabancı şubeye 1904'te katıldı. 1920 yılında, Dışişleri Bakanı sekreteri oldu. 1922-1925 yılları arasında kardeşinin kontrolü altındaki Banque Industrielle de Chine batması skandalına adı karıştığından bir kenara itildi.
Paul Claudel ve Saint-John Perse'in arkadaşıydı ve onların diplomatik kariyerlerinde önemliydi.
Jimmy Greenspoon
Jimmy Greenspoon (d. 7 Şubat 1948; Beverly Hills, Kaliforniya - ö. 11 Mart 2015; North Potomac, Maryland), Amerikalı keyboardcu ve besteci. Amerikalı rock müzik topluluğu Three Dog Night'ın kurucu üyelerindendi.
1963'te başladığı müzik yaşamında, grubuyla birlikte birçok esere imza atmıştır. Sanatçı Maryland'de 11 Mart 2015'te kanserden öldü.
Sinan Ayrancı
Ali Sinan Ayrancı (d. 9 Temmuz 1990, Stokholm) İsveç doğumlu Türk genç Millî futbolcudur.
Boyu, fiziği ve oyun stiliyle özellikle İsveç'te yeni Zlatan Ibrahimović denilmektedir.
2011 yılında Hammarby IF'de attığı gol İsveç'te yılın golü seçilmiştir.
Kâzım Özalp
Kâzım Paşa Hazretleri Özalp (1882, Köprülü, Kuzey Makedonya - 6 Haziran 1968, İstanbul), Türk asker ve siyasetçi. 1924 ve 1935 yılları arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı görevini sürdürmüştür.
Askerlik hayatı
Süvari Miralay İsmail Nazmi Bey'in oğludur. Üsküp Askerî Rüştiyesi, Manastır Askerî İdadisi'ni bitirdikten sonra 14 Mart 1897 tarihinde girdiği Harp Okulu'ndan 6 Aralık 1902 tarihinde Teğmen rütbesiyle, devam ettiği Harp Akademisi'nden 5 Kasım 1905 tarihinde Yüzbaşı olarak mezun oldu.
İlk görev yeri olan Selanik'te 36. Alay'da görev yaparken İttihat ve Terakkî Cemiyeti'ne girdi. Selanik-Karasulu istasyonları arasındaki demir yolu hattını korumakla görevlendirildi. Bu görevde iken Gevgili ve Menlik yakınlarında Bulgar çeteleri ile çatışmalara girdi. Hareket Ordusu ile 31 Mart İsyanı'nın bastırılmasında görev aldı. 9 Ağustos 1910 tarihinde Menlik İlçe Kaymakamı olarak atandı. 1911 yılında kurmaylığı onandı.
8 Kasım 1911 tarihinde 5. Kolordu Kurmay Heyeti'nde görevlendirildi. 29 Kasım 1911 tarihinde Selanik Jandarma Alayı Takip Taburu Komutanı olarak atandı.
Balkan Savaşları
Balkan Savaşları sırasında 23 Eylül 1912 tarihinde Edremit Redif Tümeni Kurmay Başkanı, 29 Eylül 1912 tarihinde Vardar Ordusu kuruluşundaki 5. Kolordu Kurmaylığına, 25 Haziran 1913 tarihinde Çatalca Ordusu Sol Cenah Komutanlığı Kurmay Heyetinde görevlendirildi. 9 Kasım 1913 tarihinde 1. Kolordu Kurmayı, 17 Mart 1914 tarihinde Van Jandarma Alay Komutanı olarak atandı.
I. Dünya Savaşı
I. Dünya Savaşı başlayınca 26 Mart 1915 tarihinde Seyyar Jandarma Tümen Komutanı olarak görevlendirildi. Bu tümen ile Dilmen, Urumiye, Hoy, Saray ve Van yakınlarında Ruslarla muharebelere girişti. 15 Ağustos 1915 tarihinde 36. Tümen Komutanı olarak atandı. 11 Ocak 1918 tarihinde 37. Kafkas Tümen Komutanı olarak atandı. Bu görevdeyken 10. ve 3. Kafkas Tümenleri de emrine verilerek Trabzon ve Batum'un işgaliyle görevlendirildi. 31 Aralık 1918 tarihinde 60. Tümen Komutanı olarak atandı.
Türk Kurtuluş Savaşı
6 Nisan 1921 tarihinde Kocaeli Bölge Komutanı ve sonra Mürettep Kolordu Komutanı olarak atandı. Bu görevdeyken İzmit ile Adapazarı'nı Yunan kuvvetlerinden geri aldı. Sakarya Meydan Muharebesi'ne katıldı. Gösterdiği başarıdan ötürü 12 Eylül 1921 tarihinde mirliva rütbesine terfi etti ve paşa oldu.
7 Eylül 1921 tarihinde 3. Kolordu Komutanı olarak atandı. 1921 yılı sonunda 3. Kolordu Komutanlığı görevinden ayrılarak 14 Ocak 1922 tarihinde TBMM Millî Müdafaa Vekilliği görevini üstlendi. Büyük Taarruz ve Dumlupınar Meydan Muharebesi'nden sonra 25 Eylül 1922 tarihinde ferik rütbesine terfi etti.
30 Ağustos 1926 tarihinde birinci ferik rütbesine terfi etti. 6 Temmuz 1927 tarihinde kendi isteğiyle askerlikten emekliye ayrıldı.
Siyasi hayatı
TBMM'deki yerini 1920 yılından siyasal yaşamdan çekildiği 1954 yılına kadar aralıksız korudu. 1924-1935 yılları arasında TBMM Başkanı, 1923-1924 ve 1935-1939 yılları arasında iki kez Millî Savunma Bakanı olarak görev yaptı. I. ve II. Dönem Karesi, III., IV., V., VI., VII., VIII. Dönem Balıkesir, IX. Dönem Van milletvekili seçildi.
6 Haziran 1968 tarihinde İstanbul'da Suadiye'deki evinde öldü. Ankara'ya nakledilen cenazesi Cebeci Askeri Şehitliği'ne defnedildi. Naaşı 1988 yılında Devlet Mezarlığı'na nakledildi.
Millî Mücadele adlı anılarını anlatan bir kitap yazdı.
Åland Denizi
Åland Denizi (Fince: Ahvenanmeri; İsveççe: Ålands hav), Baltık Denizi'nde yer alan Botniya Körfezi ile Åland adaları arasında kalan bir iç denizdir. Bothnian Denizi'ni Baltık Denizi'ne bağlar. Burada denizler genellikle dalgalıdır. En dar kısım Güney Kvarken olarak adlandırılır. Åland Denizi'nin dibinde uzanan siper, Baltık Denizi'nin en derin ikinci noktasını, 301 metre derinlikte, sadece Landsort derinliğine ikinci sırada yer alıyor.
Finlandiya ve İsveç arasında hareket eden birçok feribot Åland Denizi'ni geçiyor.
Kaynakça
<references group="Lasse Jansson (19 Haziran 2014). https://www.aftonbladet.se/resa/a/a28WJ7/vad-hande-sen-med-ostersjons-gamla-farjor " responsive="" />
Philadelphia Hikâyesi
Philadelphia Hikâyesi, 1940 ABD yapımı romantik komedi filmidir.Yönetmenliğini George Cukor'un üstlendiği filmin başrollerinde James Stewart,Cary Grant ve Katharine Hepburn oynamaktadır. Philip Barry'nin aynı adlı Broadway oyunundan uyarlanmıştır.
Film 6 Oscar adaylığı getirmiştir.James Stewart'a En İyi Erkek Oyuncu ve Donald Ogden Stewart'a En İyi Uyarlama Senaryo Oscar ödüllerini kazandırmıştır.
Ödüller ve Onurlar
1940'ta Akademi Ödül Töreni'nde The Philadelphia Story 6 adaylık aldı:
James Stewart ve Donald Ogden Stewart Akademi Ödülü kazandı.
1995'te, The Philadelphia Story "kültürel,tarihi ve estetik açıdan önemli" olarak nitelendirilerek Kongre Kütüphanesi tarafından ABD Ulusal Film Arşivi'ne eklendi.
Dış bağlantılar
Streaming audio
Korkunç Bir Film (film)
Korkunç Bir Film (Scary Movie), 2000 yılı çıkışlı komedi filmi. Çığlık (1996), Geçen Yaz Ne Yaptığını Biliyorum (1997), Cinnet (1980) ve Altıncı His (1999) filmlerinin bir parodisi olup çeşitli gişe rekortmeni korku filmlerini tiye alan 5 filmlik serinin ilk filmidir. Diğerleri 2001, 2003, 2006 ve 2013 yıllarında vizyona sırası ile girmişlerdir.
Noam Chomsky
Avram Noam Chomsky (, ; ; 7 Aralık 1928), Amerikalı dilbilimci, filozof, bilişsel bilimci, tarihçi, sosyal eleştirmen ve politik aktivist.
Philadelphia'da Aşkenazi Yahudi göçmenlerin çocuğu olarak dünyaya gelen Chomsky, New York City'deki alternatif kitapçılardan anarşizme erken bir ilgi duydu. Pennsylvania Üniversitesi'nde okudu ve 1955'te Harvard Society of Fellows'taki yüksek lisans çalışması sırasında, doktorasını kazandığı dönüşümsel gramer teorisini geliştirdi. Kendi ismiyle adlandırdığı Chomsky Hiyerarşisi’ni geliştirmiştir. Dilbilimine olan katkısı Davranışçılık kuramının eleştirisinde çok etkili olmuştur. Ayrıca bilişsel biliminin popülaritesini artırmıştır. Dilbilimsel çalışmalarının yanı sıra Kuzey Amerika’nın en önemli sol politikacı entelektüellerinden biri sayılır. Vietnam Savaşı’ndan itibaren ABD’nin dış ve ekonomik politikalarında Dünya'ca tanınan katı bir eleştirmendir. 1992 yılında gerçekleşen Sanat ve İnsan Hakları Takdirnamesi’nde, 1980 ve 1992 yılları arasında Dünya'nın en çok alıntı yapılan yaşayan insanı seçilmiştir. Noam Chomsky Anarko-sendikalizm ile liberter sosyalizm ile aynı hizada görmektedir. Ve Dünya Endüstri İşçileri Vakfının bir üyesidir.
Babası İbranice öğretmeniydi, ve Ortaçağ İbranice dil bilgisi üzerine hazırlanan bilimsel bir dergiyi çıkarmaktaydı. İlk eğitimini Philadephia'daki Oak Lane Country Day Okulu'nda ve Central Lisesi'nde aldı. 1940 ile 1945 yılları arasında New York şehrinin anarşist-sosyalist Yahudi entelektüel cemaatinin çalışmalarıyla haşır neşir oldu ve Arap-Yahudi işbirliği için çalışmak üzere İsrail'e göç etmeyi planladı.
Eğitimine dil bilimi, matematik ve felsefe çalışacağı Pensilvanya Üniversitesi'nde devam etti. 1945-50 yılları arasında Pensilvanya Üniversitesi öğrencisiydi ve dil bilimi öğrenimine başladı. Bu süre zarfında, Zellig Harris'in "Yapısal Dil Biliminin Yöntemi" adlı kitabının düzeltmeleri üzerine çalıştı ve Harris'in siyaset üzerine görüşlerine karşı sempati duymaya başladı. Radikal-empirist bir felsefeci olan Nelson Goodman'ın öğrenciliğini de yaptı. 1951 yılında Goodman'ın Genç Araştırmacı Bursu önerisini kabul ederek Harvard Üniversitesi'ne gitti.
1953 yılında Chomsky, Avrupa'ya seyahat etti. Bu gezi sırasında, yapısal dil bilimini şekillendirme girişiminin işe yaramayacağına karar verdi; çünkü dil oldukça soyut, doğuştan edinilen (İngilizce: generative) bir olguydu. Bundan sonraki çalışmalarının bu olgunun modellenmesi ile ilgili olması gerektiğine karar vermişti. 1955 yılında Pensilvanya Üniversitesi'nden doktora derecesini aldı; ancak bu dereceyi elde etmesini sağlayan araştırmaların çoğunu 1951-55 yılları arasında Harvard Üniversitesi'nde gerçekleştirdi. Doktora derecesini almasından bu yana Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde çalışmaktadır; şu anda Modern Diller ve Dil bilimi bölümündeki Ferrari P. Ward Başkanlığı görevinde bulunmaktadır. Noam, 24 Aralık 1949'da (şu anda Harvard Üniversitesi'nde profesör olan) Carol Schatz ile evlendi. Çiftin iki kız ve bir erkek çocukları vardır.
Noam ününü dil bilimi alanında kazandı. Dilbilimin bâzı tarihsel ilkelerini İbranice uzmanı olan babası William'dan edinmiştir. Aslında, yüksek lisans derecesi için gerçekleştirdiği ilk araştırmaları konuşulmakta olan modern İbranice hakkındaydı. Pek çok başarısının arasında en ünlü olanı, modern mantığa ve matematiksel temellere olan ilgisinden kaynaklanan üretici dil bilgisi (ing. generative grammar) üzerine olan çalışmalarıdır. Bunun sonucunda, bunu üretici dil bilgisini doğal dillerin tanımlamasına uygulamıştır. Öğrenci olarak, Noam Pennslyvania Üniversitesi dil bilimi profesörü olan Zellig Harris'ten oldukça etkilenmiştir. Zellis'in siyasi görüşlerine olan sempatisi, onu dil bilimi alanında yüksek lisans eğitimi görmeye yönlendirmiştir.
Chomsky, akademik alanda saygı görmüş ve pek çok defa onurlandırılmıştır. Londra Üniversitesi ve Chicago Üniversitesi tarafından Onursal Doktorluk ile ödüllendirilen Chomsky, aynı zamanda Dünya'nın birçok yerinde konferanslara davet edilmiştir. 1967'de Berkeley'deki California Üniversitesi'nde Beckman Konferansı'nı vermiştir. 1969'da ise Oxford Üniversitesi'nde John Locke Konferansı'nı ve Londra Üniversitesi'nde de Sherman Anma Konferası'nı vermiştir.
Kasım 2005 ve Haziran 2008 tarihlerinde ABD'den Foreign Policy ve İngiltere'den Prospect dergilerinin internet üzerinden okuyucu anketleri ile oluşturduğu Dünya'nın ilk 100 entelektüeli listelerinde, 2005 yılında 1., 2008 yılında 11. sırada yer almıştır.
Yaşamı
Chomsky 7 Aralık 1928’de William Chomsky ve Elsie Simonofsky’nin oğlu olarak Dünya'ya gelmiştir. 1945 yılında Pensilvanya Üniversitesi’nde felsefe ve dil bilimi alanında eğitim almaya başlamıştır. Hocaları arasında önde gelen dil bilimciler Zellig S. Haris ve felsefeci Nelson Goodman’dır. Chomsky’nin anarşist çalışmaları 1940'lı yıllardan sonra şekillenmeye başlamıştır. En önemlilerinden birisi İspanya İç Savaşı sırasındaki karşıt anarşist beyanlarıdır.
1950'li yılların başında birkaç yıl Harvard Üniversitesi’nde eğitim almıştır. 1955 yılında ise Pensilvanya Üniversitesi’nde dil bilimi alanında doktora unvanı elde etmiştir. ‘The Logical Structure of Linguistic Theory’ (Dilbilim Teorisinin Mantıksal Yapısı) isimli doktora çalışmasında düşünceleri geliştirmeye yönelik araştırmalar yapmıştır. Bunu 1957 yılında Linguistik alanında en çok tanınan kitabı ‘Syntactic Structures’da (Sentaktik Yapılar) belirtmiştir.
Doktorasından sonra asistan profesörlüğüne atanmıştır. 1961’den sonra Massachusetts Teknoloji Enstitüsü, Dilbilimi ve Felsefe alanında ordinaryüs olmuştur. 1960'tan bu yana dil bilimi alanındaki çalışmaları Dünya'ca tanınmaktadır. Bununla birlikte bu alanda en önemli kuramcılardan birisi olarak kabul edilmektedir. Noam Chomsky 1949 yılından beri Dilbilimci Carol Chomsky ile evlidir.
Noam Chomsky’nin dil bilimine akademik etkileri
Noam Chomsky doğal dilleri anlamlarına göre kategorize etmiştir. Kategorize etme eylemini, özel dil ifadelerini meta dil yardımı ile adlandırarak yapmıştır. Meta dilden ayrılarak gelişen gramer sınıfları bir hiyerarşide bölümlere ayrılabilir; bu, günümüzde Chomsky Hiyerarşisi olarak adlandırılır. Chomsky’nin bu çalışmaları dil biliminin temel yapı taşlarını oluşturur. Resmî diller ve Chomsky Hiyerarşisi bilişim evresinde, özellikle karmaşa teorisi ve derleyici yapıların oluşumunda, önemli bir rol oynamıştır. Steven Pinker gibi modern araştırmacılar Chomsky’nin yöntemleri üzerine kendi çalışmalarını yürütmüşlerdir.
Alan Turing’in çalışmalarıyla beraber doğal dillerin matematiksel bir bakış açısıyla ulaşılabilir olduğu yapısal bir alan ve biçimlendirme yöntemi meydana getirilirken makine çevirisi esas itibarıyla mümkün kılınmıştır.
Doğal dillerin matematiksel olarak formüllendirilmesi işlemi, Bilgisayar Dilbilimi adı altında oluşan yeni araştırma alanının ortaya çıkmasını sağlayan Chomsky, doğal dillerin matematiksel yollarla tanımlandığı teorileri ile Turing’in üretici dönüşümlü gramer teorisinin eksiksiz oluşunun kanıtlanmasından sonra dil bilimciler tarafından eleştirilere maruz kalmış ve bilişsel olarak benimsenmiştir. Eleştirilere maruz kalan Chomsky, sözde engellerle kendi dil bilgisi özelliklerini sınırlandırmıştır. Bu ve Goverment, Binding ve Minimalist Program gibi sonraki gramer teorileri, gerçi kusursuz olarak formüllendirilmemiştir ve birleşmeye dayalı LFG (Lexical Functional Gramer) ve HPSG (Head-Driven Phrase Structure Gramer) kuramlarının yanında Bilgisayar Dilbilimi için hâlâ ikinci derece rol oynar.
Chomsky, Edward S. Herman ile birlikte kitle iletişim araçları vasıtasıyla kapitalist ortamı haberlerle biçimlendirerek, yönetim ve üst tabakanın onları önemsemesinde rol oynayan propaganda modeli üzerine çalışmıştır.
Dilbilimine olan katkıları
Chomsky’nin ilk kitabı ‘Syntactic Structures’, onun doktora çalışması olan ‘Logical Structure of Linguistic Theory’nin kısaltılmış, yeniden düzenlenmiş bir özetidir. Bu kitapta Chomsky dönüşümsel gramer teorisini okuyucusuna takdim etmiştir. Bu teoride anlam ifadelerini (kelime, cümle grubu ve cümlelerin) kullanmıştır ve bu ifadelerin yüzeysel metinlerde kurduğu bağlantının, metinlerde soyutsal anlam derinliği yarattığını belirtmiştir. (Yüzeysel ve anlamsal derinlik yapıları arasındaki açık olarak görünen fark bugün şimdiki benzer teorilerde artık kullanılmamaktadır). Kuralları yapılandırırken, ifadelerin oluşumu ve yorumlanması, deyim yapılarının oluşumunda etki sağlar. Dolayısıyla sonu belli dilbilgisel kurallarla ve sözcüklerle sınırsız sayıda, önceden hiç söylenmemiş cümlecikler oluşturulabilinir. Cümleleri bu şekilde oluşturma yeteneği insanoğlunun doğuştan gelen bir yeteneğidir ve insanoğlunun genetik yapısının belli bir kısmıdır. Bunu da Chomsky ‘Evrensel Dilbilgisi’ olarak adlandırmıştır. Bu bizim biyolojik ve bilişsel bir özelliğimizdir ve bu özelliğimizden tam olarak haberdar değilizdir ve çok azımız bu özelliği bilir.
Chomsky’nin çocukların dil öğrenimi ile ilgili araştırmaları da vardır. Bir dil öğrenmeye başlayan bir çocuk, öncelikle dilin sözcüksel yapılarını ve morfemlerini edinir.
Chomsky’nin yaklaşımları birden çok gözlemlerle beslenmiştir. Ona hayret verici gelen, çocukların dil öğrenme hızıdır. Devamında, Dünya'nın her yerinde çocukların benzer bir şekilde dil öğrendiğini fark etmiştir. Buna bağlı olarak da yine Dünya'nın her yerinde çocukların dil öğrenirken benzer hatalar yaptığını tespit etmiştir.
Chomsky’nin düşünceleri çocuk dilleri üzerine araştırma yapan alanlarda çok büyük bir etkiye sahiptir. Yine bu alanda araştırma yapan bilim insanalarını her ne kadar bazen zıt düşünceler olsa da etkilemiştir.
Üretici gramer
Chomsky’nin genellikle üretici gramer olarak adlandırılan sözdizimi teorisi, özellikle Amerika Birleşik Devletleri dışında yer alan bilim insanları tarafından tartışılmıştır Chomsky’nin sözdizimsel analizleri son derece soyut ifadelerdir. Bu analizler somut dillerdeki dilbilgisel olan ve olmayan modellerin sınırlarının özenli bir şekilde incelenmesine dayanır. Bunun gibi dilbilgisel hükümler anadil konuşucusunda bulunur. Dolayısıyla dil bilimciler anadil üzerine yoğunlaşır veya Dünya'da akıcı bir şekilde hüküm süren İngilizce, Fransızca, Almanca, Hollandaca, İtalyanca, Japonca veya Çince gibi dillere odaklanırlar. Bazen üretici dil analizleri bir dil üzerine uygulandığında ve önceden üzerinde çalışılmamışsa, beklenildiğinin tam tersine başarısızlıkla sonuçlanabilir. Yeni bir dil araştırılırken, Üretici Gramer’in taslağı üzerinde sayısız düzeltmeler yapılabilinir.
Evrensel dile yönelik (bütün dillerde olan ifadeler) talepler zamanla artmaktadır. Örneğin 1990'lı yıllarda Kayne’nin büyün dillerde ortak özne, fiil, nesne düzeninin olması önerisi, 1960'lı yıllarda akla uygun olmayan bir öneriydi. İşlevsel – tipolojik anlayış veya dil tipolojilerine yönelik görüşler, dillerin çeşitliliğine yönelik araştırmaların odak noktası olmuştur.
Chomsky’nin başlangıcını sağladığı bu teori zamanla yeni araştırmalarla genişletilerek bu metodu takip etmek için ana dilde araştırmalar yapılmış ve zamanla kullanılan dillerde imgeler bulunmuştur.
Chomsky Hiyerarşisi
Chomsky her ne kadar insan dillerini anlamada anahtar kişi olarak görünse de, aslında biçimsel diller üzerindeki çalışmalarıyla tanınmıştır. Onun hiyerarşisi, biçimsel dil bilgisinde oluşan ifade güçlüklerini kategorize eder. Her sınıf, biçimsel dillerde söz öbekleriyle başka cümlecikler oluşturabilir. Chomsky, hiyerarşisinde dilin bâzı yönlerinin sınıflandırılması için daha zorlayıcı ve karmaşık dil bilgisi yapılarının olması gerektiğini savunmuştur. Örneğin; düzenli bir dil, İngilizce morfolojisini (biçimbilim) tanımlayabiliyor iken, İngilizce söz dizimini tanımlamakta yetersiz kalmıştır. Chomsky Hiyerarşisi dil biliminde teorik bilgiler sağlaması yönünden ön plana çıkması ile beraber şekil benzerliği ve dil bilimindeki bu tür konularla ilgili bilgisayar teorilerinde de büyük önem taşır.
Chomsky’nin dil bilimi teorilerine karşı oluşan görüşler
Chomsky dil bilimi alanında görüşleriyle en gözde kuramcı olmasına rağmen, bu alanda yaptığı araştırmalar ve görüşleri ile sürekli eleştiri almıştır. Chomsky’nin görüşlerine alternatif olarak önde gelen dil bilimciler George Lakoff ve Mark Johnson’dur. Bu iki dil bilimcinin bilişsel dilbilimsel çalışmaları, Chomsky’nin öncülüğünü yaptığı teorilerin ilerlemesinde önemli rol oynamıştır, ancak bâzı çizgilerde belirgin bir şekilde Chomsky’nin görüşlerinden uzak kalmıştır. Lakoff ve Johnson özellikle Chomsky’nin teorilerindeki yeni kartezyenci eklemeleri reddetmişlerdir ve teorilerde ne kadar algı sunulmuşsa da Chomsky’nin tarafında bulunmamayı tercih etmişlerdir.
Buna benzer olarak filozoflar Chomsky’nin soyut, akılcı görüşlerini görüngüsel, varoluşçu ve yapısal terimlerle kabul etmemişlerdir. Chomsky’e karşı oluşturulan zıt kutupların başında Hubert Dreyfus’dur. Dreyfus yapay zekâ kavramına karşı bitmez tükenmez eleştirileri ile tanınır.
Chomsky’nin psikolojiye katkıları
Chomsky’nin dilbilimsel eserleri 20. yüzyılda psikoloji alanındaki gelişmeleri de etkilemiştir. Onun Evrensel Dilbilgisi teorisi, yaşadığı dönemdeki davranışçı teorilere karşı meydan okuma olarak ve çocukların dili öğrenme evresi, dile karşı olan dil yetisini anlamaya yönelik bir teori olarak kabul edilmiştir.
1959 yılında B. F. Skinner’in kitabı olan Verbal Behaviour’a karşılık bir kitap yazmış ve görüşlerini ortaya koymuştur. Bu kitapta önde gelen davranış bilimcilerden ve dilsel davranışlardan bahsedilmektedir.
Chomsky’nin Skinner’in çalışmalarına yönelik eleştirileri psikolojide bilişsel olarak bir dönüm noktası olmuştur. Kitabı ‘Cartesianische Linguistik’te (Kartezyenci Linguistik) ve sonraki çalışmalarında Chomsky insanların dil yetisini anlamaya ve geliştirmeye yönelik çalışmalar yaptı ve bu çalışmalar psikolojinin diğer alanlarında model olarak kullanılmış, geliştirilmiştir. Günümüzde kullanılan çoğu kavram Chomsky’nin öncülüğü sayesinde elde edilmiştir.
Öncelikle burada üç ayrı çekirdek düşünce vardır: Birincisinde Chomsky aklın bilişsel olduğunu ileri sürmektedir. Bu demek oluyor ki zihinsel durumlar, örneğin kanı ve şüphe gibi duygular içermektedir. Chomsky’nin görüşünden önce ortaya konulan teorilerde bu tür düşünceler tartışmalarla reddedilmişti. Sebep, etki ve ilişki bağlamında bu tür düşüncelerin boşuna olduğu belirtildi. Örneğin ‘sen bana X isteyip istemediğimi sorarsan, ben sana Y söyleyeceğim’ diyerek bunu somutlaştırmıştır. Burada Chomsky eylemlerin inanç ve bilinçsizlikle yapılmasından çok aklı anlamanın önemine dikkat çekmiştir.
İkincisinde ise Chomsky zamanla gelişen aklın büyük bir kısmının doğuştan gelen bir yetiyle donanımlı olduğunu savunmaktadır. Hiçbir bebek dil bilerek Dünya'ya gelmemiştir, ancak doğuştan gelen bir dil öğrenme yetisiyle doğar ve zamanla bu yeti birkaç dil öğrenme seviyesine yükselir. Dilbiliminde Chomsky’nin bu tezleri dilbilimsel zekâ olarak da tanımlanır. Psikologlar sonradan bu tezleri dilin farklı alanlarında uygulamaya koymuşlar ve geliştirmişlerdir.
Harvard Üniversitesi’nde psikolog olan Marc Hauser, Chomsky’nin görüşlerini temel alarak insanın dil güdüsüyle beraber benzer olarak ruh güdüsünü de doğuştan kazandığını iddia etmiştir. Yeni doğan birinin aklı bugün tanımlanamaz bir yapraktan başka bir şey değildir.
Chomsky ve onun görüşlerini benimseyen, takip eden bilim insanları uzun bir süre deneye dayalı tezler aracılığıyla ortaya konulan görüşleri reddetmişlerdir. ‘Önceden anlam da olmayan şeyin akılda da olmadığını’ ileri süren tezler insanların doğumdan sonra işlenmemiş bir beyne sahip olduklarını ileri sürmektedir.
Son olarak Chomsky birimsellik kavramından aklın bilişsel mimarisi üzerine bâzı kesin şemalar geliştirmiştir. Aklın özel yanılgı sistemleri yığıntılarından bir araya geldiğini savunmuştur. Bu tanımla Chomsky beyindeki her bilginin farklı bilişsel işlemlerle geri geldiğini savunan eski görüşlerden farkını ortaya koymuştur.
Chomsky’nin siyasî profili
1960'lı yıllardan itibaren Chomsky Dünya politikalarındaki görüşlerini açıkça ifade etmeye ve yazıya dökmeye başladı. 1964 yılında ilk olarak Amerika Birleşik Devletleri’nin Vietnam’daki müdahalesine karşı çıkarak politik görüşlerini belirtti. 1969 yılında Vietnam Savaşı’na karşı oluşumların yapılanmasında etkili olan bir yazı dizisi olan derleme şeklindeki kitabı ‘Amerika und die neuen Mandarine’yi (Amerika ve Yeni Mandarin) yayımladı. Bununla beraber Chomsky’nin savaşlara ve Amerika’nın dış politikasına olan karşıt tutumu Küba’da, Haiti’de, Nikaragua’da, Arap – İsrail çatışmalarında ve Körfez ve Kosova Savaşları’nda yapılan kıyımı, insan haksızlığı durumunu gözler önüne serdi. Bu tutum ayrıca küreselleşmeye ve yeni oluşan liberalleşme akımlarına da karşı çıkmıştır.
Chomsky bugün dil bilimindeki yadsınamaz katkılarıyla beraber Amerika’nın dış politikalarında zamanın en önemli muhaliflerinden birisidir ve haksız politik düzenlemelere ve medyanın, yönetimi destekleyen tutumuna her daim karşı çıkmıştır. Chomsky'ye göre medyayı anlamak için önce medyanın toplumsal yapı içerisindeki yerine bakmak gerekir. Chomsky, kendisinin kişisel görevini aydınlanma ve klasik liberalizmden kökenini alan geleneksel anarşist olarak tanımlar. Anarşist sendikalarına ve işçi haklarını önemseyen ‘Dünya'nın Endüstri İşçileri’ sendikalarına eğilim göstermiştir ve bu işçi sendikasının bir üyesidir.
Saygın kişilere verdiği ödülleriyle adını duyuran New York Times Book Review’de Chomsky bir kez ‘Günümüzün önemli entelektüeli’ seçildi. Noam Chomsky bununla ilgili bir konuşma yaptı: ‘Alıntı bir yayınevi tarafından yayınlandı, tabiî ki insan çok iyi bir şekilde okumalı’ der ve sözlerine şöyle devam eder: ‘Eğer bu çöküntü durumu olmasaydı, insan Amerika’nın dış politikaları ile ilgili saçmalıklar hakkında nasıl yazabilirdi?’ Bu eklemeleri kimse asla alıntı yapmaz, ama dürüst olmak gerekirse: ‘O olmasaydı inanıyorum ki yanlış bir şeyler yapardım.’
Diğer eleştirmenler siyah ve beyaz renklerin oluşturduğu ve baskıların olduğu bir Dünya resmî çizdiği için Chomsky’i acımasız bir şekilde suçlamışlardır. Onlar Amerika ve İsrail’in haksız yere barışı sağladığını öne sürmüşlerdir. Ancak Chomsky her zaman Amerika ve İsrail’in Dünya'ya adalet ve barışı tam olarak sağlamadığını savunmuştur.
2001 yılında Chomsky Dünya'ca bilinen grup olan Rage Against the Machine ile politika konusunda Meksika’da bir röportaj yaptı. Bu röportajın kayıtları Konzert The Battle of Mexico’da DVD ve VHS formatında yayınlandı.
2008 yılında ise Chomsky seçimlerde bağımsız başkan adayı Ralph Nader’i destekledi. Ayrıca Barack Obama’yı desteklemeyen kesimlerdeki insanları John McCain’e karşı Barack Obama’ya oy vermeleri için yöneltme çalışmaları yaptı. Tabii ki Chomsky bu davranışları ile anarşist kesimden büyük bir tepki aldı.
Ayrıca Chomsky İran ve Türkiye'de Kürt ayrılıkçılığını destekliyor ve üzerinde duruyor.
Chomsky, Türkiye'nin güneydoğu illerinde süregelen sokağa çıkma yasaklarının ve şiddetin bir an önce son bulmasını talep eden akademisyen ve araştırmacılardan oluşan bir inisiyatif olan Barış İçin Akademisyenler inisiyatifinin bildirisine imza atan 1128 akademisyen arasındadır.
Faurisson tartışması
1980'li yılların başında Fransa’da bir tartışma ortamı doğdu. Sebep olarak Chomsky’nin 1978 yılında gerçekleşen Yahudi soykırımı ve Fransız edebiyat profesörü Robert Faurisson’nun konuşma özgürlüğünün savunmasını talep etmesi ile ilgili 1979 sonbaharında Serge Thion’dan gerekçe istemesi görülmektedir. Faurisson 1978 ve 1979 yılında Le Monde’de soykırımda kullanılan gaz ocaklarının varlığını inkâr eden makaleller yayınlamıştı. Sonrasında iftira ve yabancı ırklara duyulan nefrete çağrı niteliğindeki yazılarından dolayı üç aylık bir cezaya çarptırıldı ve 21.000 frank değerinde para cezasına mahkûm edildi.
Yahudi soyundan gelen Chomsky, soykırım ile ilgili görüşleri Faurisson’un görüşleri ile zıt olmasına ve Faurisson’un Yahudi düşmanı ve Neonazi olduğunu bilmesine rağmen onun, konuşma özgürlüğü için çaba sarf ettiğini biliyordu. Sonradan Chomsky şunu fark etti ki insan özgür demeçler için bazen ‘en çirkin düşünceler’ için çaba sarf edebilir ve bu yüzyıllık eski bir prensiptir. Aşağıda da kitabından bu düşünce ile ilgili küçük bir kesit verilmiştir.
"Yıllardır, hatta yüzyıllardır, özellikle de söz konusu olan, korkunç fikirler ise, düşüncenin özgürce ifade hakkının hiç şaşmadan sürekli savunulması bir zorunluluktur; özgür ifade hakkını, bunu hiç aramayanlar adına savunmak oldukça kolaydır". Chomsky bu cümleleri konuşma özgürlüğü ile ilgili metinlerinde kullanmıştır. Kitabı için önsöz olarak kullanacak herkese serbest kullanım iznini vermiştir. Bu tutumu yeni sansasyonlar yaratmıştır ve Faurisson tarafından kınamalar almıştır. Ayrıca tarihçi Pierre Vidal- Naquet ek olarak Chomsky’i suçlamıştır. Beraberinde Faurisson’u da Chomsky’nin iddialarına saygısız bir şekilde cevap verdiği için suçlamıştır.
Chomsky'nin Almanya'da Kabul Görmesi
Chomsky’nin devletlerarasında olup biten çekişmeler üzerine yazdığı politik yazıları Almanya’da ilk olarak Suhrkamp Yayınları’nda yayınlanmıştır; ancak Chomsky’nin yazıları 1980'li yıllardan itibaren orada bir daha yayınlanmamıştır. Chomsky, 1990'lı yılların sonlarına doğru tekrar ortaya çıkmak için Almanya’da politika eleştirmeni olarak baskın kültürün ufkundan tamamen ortadan kaybolmuştur. Chomsky, Amerika’da da Avrupa ile kıyaslanabilinir şekilde kabul görmüştür. Küreselleşmeye karşıt hareketleriyle tekrar medyada ilgi çekene ve kitapları bütün Avrupa’da yayımlanana kadar Schwarzer Faden, Dinge Der Zeit gibi bâzı küçük sol gazetelerde yazılar yazmıştır.
Chomsky’nin Dilbilimsel Çalışmaları, özellikle Cartesian dilindeki Wilhelm von Humboldt’a Çağrısı, yayımlanmasının hemen ardından felsefi ve tarihi otoritelerden yoğun eleştiri almıştır.
Chomsky, Dilbilimi çalışmaları ve Amerika’nın dış politikaları üzerine sergilediği muhalif görüşlerin yanı sıra Türkiye’de yayınlanan ve toplatılan “Amerikan Müdahaleciliği” isimli kitabından dolayı Türkiye ile yakın temaslarda bulunarak seminerler vermiştir.
Dil bilimi
(Daha fazla bibliyografya için Chomsky'nin MIT'teki sayfasına bakınız.)
Bilgisayar bilimleri
Chomsky (1956). Three models for the description of language. I. R. E. Transactions on Information Theory, vol. IT-2, no. 3: 113-24.
Siyaset
(1973). For Reasons of State
Alıntılar (çeviri)
“…Demokratik toplumların halkı, manipülasyon ve dıştan kontrol edilmeyi önlemek amacıyla aklî öz savunma için kurlar aramalı…” — NOAM CHOMSKY, IN MEDIACONTROL.
Penang
Penang, Malezya'nın kuzeybatısında yer alan bir eyalet. Eyalet hem Penang Adası ve Malay Yarımadası üzerindedir ve Penang Adası, Malay Yarımadası'na 13 km'lik bir köprü ile bağlıdır. Eyalet başkenti George Town, Penang adasındadır. Ayrıca George Town'da Malezya'nın ikinci en büyük üniversitesi olan, University Sains Malaysia mevcuttur.
Polo
Polo (Diğer adıyla: Çevgen), at üzerinde dörderli iki takım oyuncularının ellerindeki özel oyun sopalarıyla 10 cm çapındaki bir topa vurmalarıyla oynanan bir oyundur. Amaç rakip takımın kalesine gol atmaktır (topu menziline ulaştırmaktır). Biniciler atı sürerek bir küçük beyaz plastik veya ağaç topu uzun tutamaklı sopa yardımıyla rakip takımın kalesinden içeri atmaya çalışırlar. Geleneksel polo sporu 300 yarda (274,32 metre) uzunluğundaki çimen saha üzerinde oynanır.
Bir modern çeşidi arena polo olarak adlandırılır ve kapalı sahada veya daha çok açık havada oynanır. Burada oyun alanı daha küçük olup nadiren 100 yardayı (91.44 metre) geçer. Arena poloda sadece her bir takımda üç oyuncu vardır ve şişirilebilen deri top kullanılır. Arena polo maçı genellikle altışar dakikalık dört devre içerir (chukkas veya chukkers denir).
Diğer modern çeşidi buz polosudur. Bu oyun düz zeminde sıkıştırılmış buz üzerinde veya donmuş gölde oynanır. Her bir takım genellikle üç oyuncuya sahip olup, parlak renkli hafif plastik top tercih edilir. Diğer çeşitleri ise fil polo, bisiklet polo, Segway polo ve plaj polo'dur. Bu sporlar, takım kompozisyonları, kurallar ve oyun yetenekleri açısından ayrı sporlar olarak kabul edilirler.
Tarihi
Oyun ilk defa Pers ülkesi/İran'da MÖ 6. yüzyıl veya daha geç, M.S. 1. yüzyılda oynanıldığı tahmin edilmektedir. Polo, ilkin atlı süvarilerin ve genellikle kralın muhafızlarının veya diğer seçkin orduların eğitim oyunuydu. Savaşçı kabile üyeleri bu oyunu bir tarafta 100 er kişi olmak üzere oynuyorlardı. Bu bir minyatür savaştı. MÖ 2000'lerden itibaren Orta Asya Türkleri arasında Çevgan olarak oynanan oyun zamanla tüm Asyada oynanır olmuştur. 1800'lü yıllarda İngilizlerin Hindistan yolculukları sırasında görmeleri sonrasında Avrupa'ya taşınmıştır. Zamanla İngiliz soyluları arasında yaygınlaşmış ve İngilizlerin millî bir oyunu haline gelmiştir.
Dünya polo durumu
Polo Dünya Kupası ilk defa 1987 yılında yapıldı. Zafer için adil bir şans vermek açısından takımların oyuncuları 14 kişi ile sınırlandı. En başarılı uluslar altı madalya ile Brezilya ve Arjantin olup, Almanya bu paya ulaşamadı. Oyunlar genellikle üç yıllık bir ara ile organize edilmektedir.
Hezârfen Ahmed Çelebi
Hezârfen Ahmed Çelebi (Osmanlıca: هزارفنّ أحمد چلبی‎, d. 1609 - ö. 1640), Evliya Çelebi'nin Seyahatnâme isimli eserinde yer alan, 17. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşamış olduğuna inanılan efsanevi Müslüman Türk bilginidir. Hezârfen Ahmed Çelebi, Seyahatnâme'de geçen anlatısına göre 1632 yılında lodoslu bir havada Galata Kulesi'nden kuş kanatlarına benzer bir araç takarak kendini boşluğa bırakması ve İstanbul Boğazı'nda 3358 metre süzülerek Üsküdar'da yer alan Doğancılar Meydanı'na inmesi ile tanınır. Buna rağmen modern Osmanlı tarihçileri ve mühendisler tarafından hikâyenin bilimsel olarak tutarsız olması ve başka herhangi bir tarihsel kaynakta geçmemesi neden gösterilerek bir efsane olduğu savunulur.
Hezâr, Farsça kökenli bir sözcük olup 1000 (bin) anlamına gelir. Hezârfen ise "bin fenli (bilimli) , yani "çok şey bilen" anlamına sahiptir. Çelebi sözcüğü ise yüce kişi, efendi, rabb'' anlamlarına gelen, Osmanlı İmparatorluğu'nun neredeyse tüm dönemlerinde kullanılmış Süryanice kökenli bir unvandır.