cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
I. Maximinus
Gücünü pekiştirmesi
Maximinus soylulardan nefret ederdi ve kendisine karşı plan yapanlara karşı acımasızdı. Düşmanlarını bertaraf etmeye Alexander'ın danışmanlarından başladı. Şüphelerinde haklı çıkmıştı; Maximinus'a karşı iki plan engellendi. İlki, sefer sırasında Ren Nehri'ni geçerkendi; etkili senatörler tarafından desteklenen bir grup subay, nehir üzerindeki köprüyü yıkarak Maximinus'u karşı kıyıda zor durumda bırakmayı planladılar. Ardından senatör Magnus'u imparator olarak seçmeyi kararlaştırdılar ancak plan açığa çıkartıldı ve komplocular idam edildi. İkinci komplo Alexander'a sadık Mezopotamyalı okçular tarafından tasarlandı, Quartinus'u seçmeyi planlamışlardı ancak liderleri Macedo taraf değiştirerek kendi hayatını kurtarmaya yetmeyeceği halde Quartinus'u öldürdü.
Motif (anlatım)
Motif, bir anlatım düzeni içindeki en küçük birimdir. Epizottan daha dar bir vaka boyutudur. Tek başına anlam içermez. Bir fikir, bir yer, bir obje, motif olabilir.
I. Maximinus
Sınırların savunması
Maximinus'un ilk seferi, bugünkü Baden-Württemberg yakınlarındaki bataklıkta verdikleri çok sayıda Romalı zayiatına rağmen bozguna uğrattığı Alamanlar'a karşıydı. Zaferden sonra Maximinus Germanicus Maximus unvanını aldı ve oğlu Maximus Sezar ve gençliğin prensi derecesine yükseltildi, sonraki karısı Paulin tanrılaştırıldı. Cermenya sınırının güvenliğinin bir süre için sağlanması üzerine Maximinus Pannonia'daki Sirmium'da kışlık ordugahını kurdu ve bu destek üssünden 235–236 kışında Daçyalılar ve Sarmatlar ile savaştı.
I. Gordianus ve II. Gordianus
238 başlarında, Afrika eyaletinde, hazine memurlarının bazı yerel toprak sahiplerinin mallarını rüşvetçi mahkemelerdeki yanlı yargılamara bağlı olarak gasp etmeleri, eyalette tam bir isyanın fitilini ateşledi. Toprak sahipleri müşterilerini ve tarım işçilerini silahlandırdılar ve suçlu memurları ve muhafızlarını öldürerek girdikleri Thysdrus'da (şimdi El Cem), eyaletin yaşlı valisi Marcus Antonius Gordianus Sempronianus'u (I. Gordianus), ve oğlu II. Gordianus'yi müşterek imparator ilan ettiler. Roma Senatosu taraf değiştirerek her iki Goardian'a da Augustus unvanı verdi ve eyaletlerde ikisine karşı yükselen desteği teşvik etti. Maximinus, hemen ordusunu topladı ve Pannonia Lejyonları öncülüğünde Roma'ya doğru ilerledi.
Aynı anda, Afrika'da, isyan planlandığı gibi gitmiyordu. Afrika eyaleti, batıda Goardian'lara karşı uzun soluklu bir kin besleyen ve bölgedeki tek lejyon olan III Augusta'yı kontrol eden Capellianus'un valisi olduğu Numidya ile sınır komşusuydu. Capellianus Kartaca'ya hareket etti ve kenti savunan milisleri kolayca bastırdı. II. Gordianus savaş sırasında öldü ve bunu duyan I. Gordianus kendini kemeri ile astı.
Pupienus, Balbinus, ve III. Gordianus
Afrika isyanı bastırıldığında, senato kendini büyük bir tehlikenin içinde buldu. Gordianus'lara karşı göstermiş oldukları açık destek nedeniyle, Roma'ya ulaştığında Maximinus'tan merhamet bekleyemezlerdi. Bu zor durumda, Maximinus'a meydan okumaya karar verdiler ve iki üyeleri Pupienus ve Balbinus'u müşterek imparator seçtiler. Ayak takımı senatonun Patrici sınıfından iki adamı imparator seçtiğini duyunca saygı göstermediler ve imparatorluk kortejini taş ve sopa yağmuruna tutarak tepkilerini gösterdiler. Roma'da bir grup I. Gordianus'un torunu III. Gordianus'u tercih etti ve bu yüzden sert sokak kavgaları oldu. İmparatorların uzlaşmaktan başka seçeneği yoktu ve yaşlı Grodian'ın torununu sezar olarak atadılar.
Bozgun ve Maximinus'un ölümü
Senato on üç yaşındaki III. Gordianus'u imparator seçti.
Nehcü'l-Ferâdîs
Nehcü'l-Ferâdîs (Türkiye Türkçesi: Cennetlerin Açık Yolu), 14. yüzyıl Harezm Türkçesi ile yazılmış bir eserdir. Yazarının kim olduğuna dair kesin bir bilgi yoktur. Fuat Köprülü'ye göre "Kelderli Mahmut"a ait olduğu düşünülmektedir. Şehabettin Mercanî'nin verdiği malumata göre müellifi, kendisini "Mahmud bin 'Ali bin es-Serayî menşe'en ve'l-Bulgarî müvelleden ve'l-Kürdarî" diye tesmiye etmektedir. Eser, Altın Orda sahasında yazılmış olup 18 Ocak 1358 Pazartesi veya 20 Ocak'ta tamamlanmıştır.
Eser, başlıca dört baptan oluşmakta ve her bap ise onar fasıldan meydana gelmektedir. Yazar, seçtiği kırk tane hadisi açıklamaya çalışmaktadır. Bu hadislerin açıklanmasında, tefsirlerden ve eski kaynaklardan yararlanılmıştır. Eserin günümüze kadar gelen birkaç yazması mevcuttur. Bu yazmalardan en eskisi, 1365 yılında yazılmış olan Süleymaniye (Yeni Cami) yazmasıdır. Bu nüsha, harekelidir. Bu nüsha, Mısır'dan gelmiş olup Ebû Sa'id Çakmak'ın oğlu Muhammet Bey'in kütüphanesinde bulunmuş, sonradan İstanbul'a getirilmiştir. Tarihî Altın Orda-Memlûk ilişkileri göz önüne alındığında eserin Altın Ordu sahasında yazılmış olma ihtimali güçlenmektedir. Bir diğeri, 1389 yılında yazılmış olup Yalta Doğu Müzesi'nde bulunmaktadır.
Nehcü’l-Ferâdîs, iki defa Eski Oğuz Türkçesine de aktarılmıştır. Bu aktarımlardan biri, Kastamonu'da Halit Holtacı'nın şahsi kütüphanesindedir. Bu aktarım, Eyüp Akman ve Tuncay Sakallıoğlu tarafından 2013 yılında yayımlanan bir makaleyle tanıtılmıştır. Diğer aktarım ise Riyad’daki Kral Faysal Araştırma ve İslami Çalışmalar Merkezi Kütüphanesinde bulunmaktadır. Bu aktarım da Samet Onur tarafından tespit edilip tanıtılmıştır.
Rüppel papağanı
Rüppel papağanı (Poicephalus rueppellii), papağangiller (Psittacidae) familyasından bir papağan türü.
Gelin (folklor)
Gelin veya Rumca Nife Heybeliada halkının inanışında Rum mezarlığında geceleri beyaz bir ata binerek ortaya çıkan olağanüstü güzellikte genç bir kadın formunda dişi bir iblisin adı olup, beyaz bir gelinlik giymekte, kendisiyle göz göze gelen erkekleri cazibesiyle mezarlığın içerisine çekerek öldürmektedir. .
Rüppel papağanı
Özellikleri
Kafa ve vücudun üst bölümü zeytuni-kahverengi'dir. Kuyruk sokumu ve kuyruk altı örtüsü mavi, göğüs zeytuni-kahverengi, baldırı sarıdır. Kanatlar zeytuni-kahverengi, kanat altı örtüsü ve omuz sarıdır. Gaga siyahımsıdır. Boyu 24 cm'dir.
Yaşam alanı
Rüppel papağınına, anavatanı olan Angola'nın kuzey batı kesimleri ile Namibya'nın orta kesimlerinde rastlanır.
Ses
Sesi hoştur ve çok fazla yüksek değildir.
Dış bağlantılar
https://web.archive.org/web/20070311173925/http://www.papageienatrium.de/Moni/meine_Papageien/Langflugelpapageien/Ruppel_lexikon/ruppel_lexikon.html]
Ağılköy, Bismil
Ağılköy, Diyarbakır ilinin Bismil ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Diyarbakır iline ? km, Bismil ilçesine 28 km uzaklıktadır. Ilısu Barajı ile sular altında kaldı.
Scandinavium
Scandinavium, İsveç'teki ana kapalı spor salonu ve etkinlik alanı. Göteborg kentindeki Scandinavium'un inşaatı, uzun süre ertelendikten sonra 1969 yılında başladı. Göteborg şehrinin 350. yıl dönümü kutlamaları için yapılan bina, 18 Mayıs 1971 tarihinde açıldı.
Spil Dağı Millî Parkı
Spil Dağı Millî Parkı, Türkiye'nin Manisa ve İzmir il sınırları içerisinde yer alan bir millî parktır. Spil Dağı'nı ve çevresini kapsayan park, 22 Nisan 1968'de ilan edildi. Manisa İl Çevre ve Orman Müdürlüğü'ne bağlıdır. Ayrıca, zirveye yakın "Atalanı" mevkisi de bu park içinde yer almaktadır. Osmanlı Devleti'nden beri var olan atların mevsimlik olarak veya ihtiyarlamaları nedeniyle burada yılkıya bırakılmasıyla atların doğal yaşam sahası hâline gelmiştir.
Flört (albüm)
Flört, Kim Bunlar? (müzik grubu)'nun isim değiştirerek Flört (müzik grubu) adını aldıktan sonra çıkardığı, 13 şarkıdan oluşan ilk stüdyo albümüdür. Grup Kim Bunlar? olan isimlerini Flört olarak değiştirerek aynı isimle yayımladığı albümdür. Cover parçalardan oluşan ilk iki albüme nazaran grup üyelerinin etkilendiği gruplar olan Beatles ve MFÖ etkileşimleri vardır. Ayrıca albümde bulunan Rasta Baba şarkısı Patlak Sokaklar Gerzomat filminde soundtrack olarak kullanılmıştır.
Kotasyon
Kotasyon ya da geçer değer , menkul kıymet borsalarında sürekli işlem görmesi talep edilen sermaye piyasası araçlarının ilgili şartları (kotasyon kriterleri) taşımaları durumunda ilgili pazar listesine kayıt edilmesi ve işlem görmesinin kabul edilmesidir. Şirket hisse senetlerinin ilk kez borsa kotuna alınmasına ilk kotasyon, hisse senetleri borsa kotunda bulunan şirketin sermaye artırımı nedeniyle ihraç ettiği yeni hisse senetlerinin kotasyonuna ilave kotasyon denir.
Kotasyon Dışı
Hisse ve alım satımlar’da sıkça duyulan Kotasyon Dışı terimi piyasada fiyatlandırmaların oluşma esnasında anlık görülebilir. İşlem görülebilecek hisse fiyatı olmadığı zamanlarda kotasyon dış uyarıları göze çarpar.
Zilla
Zilla, Araneidae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.
Yelbeyi, Bozkır
Yelbeği, Konya'nın Bozkır ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Rakımı 1.000 m olan köyün doğusunda Taşbaşı köyü, 3 km kuzey batısında Hisarlık kasabası 10 km kuzey de Işıklar köyü, 8 km güneyin de  Bolat deresi yer alır.
Tarihçe
Yelbeği kelime anlamı ile rüzgâr manasındaki yel kelimesi ile zengin, ileri gelen, efendi veya boy, aşiret gibi insan topluluklarını yöneten kimse manasına gelen beğ kelimelerinden oluşan birleşik kelimedir. Köy, tahminen 1700 yıllarında çevrede yerleşik birkaç ailenin şu anda köyün bulunduğu yere toplanmalarıyla kurulmuştur.
Deniz Pıtır
Deniz Pıtır (d. 11 Haziran 1987, Ereğli), Türk futbolcudur. 1. Lig ekiplerinden Karşıyaka'da oynamaktadır.
Kulüp takımları kariyeri
Futbola Ereğli SK altyapısında başladı ve 2005 yılında 2. Lig ekiplerinden Şanlıurfaspor'la profesyonelliğe geçiş mukavelesi imzalayarak buraya transfer oldu. Şanlıurfaspor için ilk resmî karşılaşmasına 8 Aralık 2005 tarihinde Cizrespor'la oynanan 2. Lig karşılaşmasında çıktı. Burada iki buçuk sezon forma giydi ve 2007-08 sezonunun ara transfer döneminden sezon sonuna kadar Konya Şekerspor'da kiralık olarak forma giydi. Sezon sonu Şanlıurfaspor'la sözleşmesinin bitimiyle takımdan ayrıldı ve 2008-09 sezonunun başında 2. Lig ekiplerinden Elazığspor'a transfer oldu. Elazığspor'la 2010-11 sezonunda 2. Lig şampiyonluğu yaşayarak 1. Lig'e yükselmeyi başardı.Sonraki sezonda ise 1. Lig'i hedefleyen Fethiyespor'a transfer oldu.
Atakan Ekiz
Atakan Ekiz (d. 6 Kasım 1996), Türk futbolcudur. 2. Lig takımlarından Ofspor'da forma giymektedir.
Kariyeri
2013'te Adanaspor A2 forması ile 17 maça çıkan oyuncu 2014'ten itibaren Adanaspor U-21 takımına yükselmiştir. Adanaspor U-21 forması altında 5 maçta 1 gol kaydetmiştir. 2014'te A takımla profesyonel sözleşme imzalamıştır.
Ağıllı, Bismil
Ağıllı, Diyarbakır ilinin Bismil ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Mahallenin gerçek adının nereden geldiği belli değil çevrede (bırik) olarak bilinir. 1993 yılyında güvenlik bahanesi ile boşaltılmıştır...
İngiltere'de Yılın Futbolcusu
İngiltere'de Yılın Futbolcusu Ödülü (İngilizce: The Professional Footballers' Association Players' Player of the Year) İngiliz futbolunda yılın en iyi oyuncusu olarak kararlaştırılan futbolcuya verilen ödüldür. Ödül 1973-74 sezonundan beri verilmekle birlikte kazanan kişi Profesyonel Futbolcular Derneği Futbolcular Sendikası üyelerinin oyları ile belirlenir. Ödülün ilk kazananı Leeds United'ın savunma oyuncusu Norman Hunter olmuştur. Ödülü son kazanan oyuncu Luis Suárez'dir. 2014 yılı itibarıyla ödülü sadece Mark Hughes, Alan Shearer, Thierry Henry, Cristiano Ronaldo ve Gareth Bale iki kez kazanabildiler ve bir sonraki yıl ödüllerini sadece Henry ve Ronaldo korumayı başarabildiler. Bu dörtlüden sadece Shearer ödülü iki farklı takımda kazandı. Bununla birlikte 23 yaş altı oyuncular için bir de İngiltere'de Yılın Genç Futbolcusu Ödülü bulunmaktadır.
Ağıllı, Bismil
Coğrafya
Diyarbakır iline 70 km, Bismil ilçesine 16 km uzaklıktadır.
İngiltere'de Yılın Futbolcusu
Her ilkbahar mevsiminde derneğin her bir üyesi iki futbolcu için oy kullanır. Adayların kısa bir listesi Nisan'da yayımlanır ve ödülün kazananı Profesyonel Futbolcular Derneği'nin diğer ödüllerinin kazananlarıyla birlikte birkaç gün sonra Londra'da bir gala etkinliğinde açıklanır. Ödül, oyuncuların kendileri tarafından çok saygın görülmektedir. Teddy Sheringham'ın 2001 yılında yaptığı "bu oyunda kazanabileceğiniz en büyük bireysel ödüldür" açıklaması bunu doğrular niteliktedir.
Judd Apatow
Judd Apatow (d. 6 Aralık 1967), Amerikalı senarist, yapımcı ve yönetmen.
Zaozhuang
Zaozhuang, Çin'in Shandong eyaletinde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Yüzölçümü 4,563.22 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 3,729,140'tır.
İdari bölümler
Zaozhuang şehri beş semt ve bir ilçe düzeyi şehre ayrılmaktadır.
Üçgöl, Almus
Üçgöl, Tokat ilinin Almus ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1916'dan beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Merkez ilçesine bağlıyken, 19 Temmuz 1989'da Almus ilçesine bağlandı.
Coğrafya
Köy, Tokat il merkezine 65 km, Almus ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır.
Türkiye'deki hastaneler listesi
Bu liste Türkiye'de bulunan hastanelerin listesidir. Türkiye'de dağılımı aşağıdaki tabloda verilen 1514 hastane vardır.
Ardahan
Ardahan Devlet Hastanesi
Batman
Batman Bölge Devlet Hastanesi
Çankırı
Çankırı Devlet Hastanesi Özel Karatekin Hastanesi
Eskişehir
Eskişehir Yunusemre Devlet Hastanesi
Eskişehir Yunusemre Ek Bina (Eski Hava Hastanesi)
Çifteler İlçe Devlat Hastanesi
Alpu İlçe Devlet Hastanesi
Mihallıççık İlçe Devlet Hastanesi
Acıbadem Hastanesi
Ümit Hastanesi
Gürlife Hastanesi
Anadolu Hastanesi
Fizyomer Fizik Tedavi Hastanesi
Fora Fizik Tedavi Hastanesi
Eskişehir Osmangazi Üniversite Hastanesi (ESOGÜ)
Kahramanmaraş
Afşin Devlet Hastanesi Elbistan Devlet Hastanesi Göksun Süreyya Adanalı Devlet Hastanesi
Kütahya
Evliya Çelebi Devlet Hastanesi
Tavşanlı Doç. Dr. Mustafa Kalemli Devlet Hastanesi
Yoncalı Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi
Malatya
Malatya Devlet Hastanesi
Mersin
Özel Mersin Ortadoğu Hastanesi
Şırnak
Dr selahattin cizrelioğlu cizre devlet hastanesi
Tokat
DCDC
Van
Van Bölge ve Eğitim Araştırma Hastanesi
Van Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Akdamar Hastanesi
Lokman Hekim Hastanesi
Kruvazör tank
Kruvazör tank (ya da diğer adları süvari tankı veya hızlı tank) Birleşik Krallık tarafından I. Dünya Savaşı ile II. Dünya Savaşı yılları arasında geliştirilen yeni bir tank sınıfıydı.
Aynen Kruvazör sınıfı gemiler gibi, kruvazör tankları da daha hızlı ve hareketliydi. Diğer ağır ve yavaş piyade tanklarından bu özellikleri ile ayrıldılar.
Ara dönemde üretilen A-9, A-10, A-13 Mk I ve A-13 Mk II tankları Fransa, Yunanistan ve Kuzey Afrika Cephesinde kullanıldı. A-13 (Mk I ve Mk II) tanklarında ise ilk kez İngiliz yapımı Christie süspansiyon sistemi kullanıldı. Bu süspansiyon sistemi Kursk Manevrasına katılan İngiliz askeri gözlemciler tarafından Sovyet yapımı BT Serisi Tanklar üzerinde görülmüştü. II. Dünya Savaşının ilk dönemlerinde Crusader tankı çöl savaşlarının en başarılı tankıydı. Iı. Dünya savaşında kullanılan diğer kruvazör tankları sırayla Covenanter, Centaur, Cromwell, ve Cometti. Centaur ve Cromwell modelleri Normandiya Çıkarması sırasında, Comet ise 1945 yılı başlarında cephede görev aldı. Savaş sırasında silah ve zırh koruması bakımında kruvazör tankları ile orta sınıf tanklar arasıdan pek bir fark yoktu.
Gelişen teknolojiler sonucunda savaşta kullanılan ağır sınıf tankların da kruvazör tankların süratlerine erişmesi ile bu tank sınıfının modası geçti. Son geliştirilen tank Centurion oldu. Centurion modeli "Ağır Kruvazör" sınıfı olarak tasarlandı. Bu tank piyade tankı şasesi ile kruvazör tak hareketliliğinin buluştuğu bir modeldi. Bu düşünce ileride her türlü işi yapabilecek "Genel amaçlı tank" düşüncesini doğuracaktı. Aslına bakılacak olursa Centurion tankı için ilk Ana muharebe tankıdır diyebiliriz.
Kruvazör tank düşüncesi ayrıca 1930 lu yıllarda SSCB tarafından BT tank serisinin (Rusça (Быстроходный танк, Bystrokhodny tank Türkçesi (Hızlı Tank)) yapılışındaki amaçtı.
Poem to a Horse
"Poem to a Horse" Kolombiya doğumlu şarkıcı Shakira tarafından sözleri yazılmış ve sahnelenmiş bir rock şarkısıdır. Şarkı Shakira'nın 2004 yılında çıktığı turnenin albümü olan Live & Off the Record dan tekli olarak çıkmıştır.
Armutalan, Almus
Tarihçe
Eski adı Elpittir.
Coğrafya
Tokat iline 53 ;km, Almus ilçesine 17 ;km uzaklıktadır.
Douglas Melton
Douglas Melton, Harvard Kök Hücre Enstitüsü müdür yardımcısı olan Amerikalı bilim insanı. Kök hücre terapileri hakkındaki araştırmalarının kısmi ilham kaynağı oğlunun diyabetidir. Pankreasın gelişimsel biyolojisi hakkındaki öncü çalışmalarıyla tanınır. Betatrofin ile fare adacık hücre proliferasyonu arasındaki bağlantı 2013 yılında Douglas Melton ile Peng Yi tarafından yapılmıştır.
Melton Genetics Policy Institute'te Bilimsel Danışma Kurulunda yer almaktadır. Bunun yanı sıra National Academy of the Sciences'ın bir üyesi ve International Society for Stem Cell Research'ün kurucu üyesidir.
Birleşik Devletler başkanı George W. Bush'un 2001 yılında embriyo üzerinde kök hücre araştırmaları yapılmasıyla ilgili federal fonları kesmesiyle birlikte Melton özel bağışlar yardımıyla 100'den fazla kök hücre dizisi üretmiş ve bunları tüm ülkedeki araştırmacılara ücretsiz olarak dağıttı.
2007 ve 2009'da Melton Time Dergisi'nin Dünyanın En Etkili 100 Kişisi listesinde yer aldı.
Erkan Aydoğan Oflu
Erkan Aydoğan Oflu (20 Mayıs 1972, İstanbul - 6 Mart 2011, İstanbul), Türk oyuncudur. Almanya'da tiyatro eğitimi almıştır. 1999 yılında bir boksörü canlandırdığı Turkcell'in reklam filmiyle oyunculuğa başladı. Çeşitli reklam filmlerinde rol almasının ardından yönetmen Reha Erdem'in yönettiği film Korkuyorum Anne'de canlandırdığı Aytekin karakteri ile başarılı bir oyunculuk sergiledi, çeşitli projelerde çalışma fırsatı buldu. Asıl ününü ise atv kanalında yayınlanan TV dizisi Aşk Oyunu adlı yapımda Kurti tiplemesiyle elde etti. Kısık Ateşte 15 Dakika sinema filminde de başarılı bir iş çıkaran sanatçı 6 Mart 2011 tarihinde Ortaköy'deki evinde kalp krizi sonucu öldü. Eyüp Sultan Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Trentino-Alto Adige/Südtirol
Trentino-Alto Adige (İtalyanca resmi ismiyle: Regione otonoma Trentino Alto Adige-Sudtirol, Almanca: Sudtirol, ladino: Trentin-Sudtirol) kuzey-doğu İtalya'da 1948 Anayasası ile kısmi bölgesel özerklik verilmiş 20 bölgesinden birisidir.
Trentino-Alto Adige tarihsel-kültürel-idari gerçeklere bağlı olarak iki alt-bölgeden oluşur. Kuzeyde özerk Bolzano (il)'ne tekabül eden "Alto Adige" bulunur ve Alto-Adige'nin merkez şehri ise Bolzano'dur. Güneyde özerk Trento (il) iline tekabül eden "Trentino" vardır ve bu idari ilin merkezi ve Trentino-Alto Adige özerk bölgesinin başkenti Trento'dur
Trentino-Alto Adige'de İtalyanca ve Almanca resmî dillerdir.
Trentino-Alto Adige bölgesinin güneyinde Veneto Bölgesi, kuzey ve kuzey batısında Avusturya'ya ait Tirol ve Salzburg eyaletleri, güney-batısında Lombardiya Bölgesi ve kuzey-batısında İsviçre (Grioni kantonu) bulunur.
Bölgedeki iller ve beldeler
Trentino - Alto Adige - Südtirol özerk bölgesinde şu iki özerk il bulunur:
Trentino-Alto Adige-Sudtirol özerk bölgesinde bulunan nüfusu yaklaşık 20.000 ve üstünde bulunan beldelerin listesi şudur:
<div style="font-size:90%; border:0px; padding:0px; margin-left:1em; margin-right:0px;margin-bottom:0px; text-align:center">
Resimler
Trentino-Alto Adige
Trento Campanile.jpg|Trento, "Torre Civico" kulesi Dom Maria Himmelfahrt Bozen.jpg|Bolzano, şehir merkezi ve Katedral St-magdalena st-justina-rosengarten.jpg|Bolzano yakınlarında üzüm bağları Trafoi 01.jpg|Stifs köyü yakınında bir Alp manzarası Schloss Tirol 02.jpg|Meran yakınlarında bir Tirol Şatosu AbbaziaMonteMaria2.JPG|Monte Maria Manastırı Castello Buonconsiglio Back Trento Italy.JPG|Trento, Buonconsiglio Şatosu Castello-sabbionara.jpg|Sabbionara Şatosu </Gallery>
Soxhlet ekstraktörü
1: Karıştırma çubuğu 2: İmbik (Pot fazla doldurulmamalı ve hala pottaki çözücünün hacmi, soxhlet ekstraktörünün hacminin 3 ila 4 katı olmalıdır.) 3: Damıtma yolu 4: Yüksük 5: Katı madde 6: Sifon başı 7: Sifon çıkışı 8: Genişletme adaptörü 9: Geri soğutucu 10: Soğutma suyu çıkışı 11: Soğutma suyu girişi]] Soxhlet ekstraktörü, 1879 yılında Franz von Soxhlet tarafından icat edilmiş bir laboratuvar cihazıdır.
Kullanımı
Katı bir deney numunesinden yağ elde etmek için tasarlanmış olmasına rağmen bir bileşiği bir katıdan ekstrakte etmenin zor olduğu her şartta kullanılabilir. Genellikle, kuru deney numunesi, Soxhlet ekstraktörüne yerleştirilmiş, filtre kağıdından yapılmış yüksük şeklinde bir ekstraksiyon tüpüne konur. Ekstraktöre, çözücüyü (genellikle dietil eter ya da petrol eteri) içeren şilifli bir cam balon ve yoğunlaştırıcı takılır. Çözücü ısıtılır ve buharlaştırılır. Çözücünün sıcak buharı yoğunlaştırıcıya ilerler, yoğunlaşarak katı numunenin üzerine düşer. Numuneyi içeren ekstraksiyon tüpünün bulunduğu yüksük yoğunlaşan çözücü ile tam dolduğunda, bypass kolunun seviyesine ulaşır ve sifon oluşarak çözücü tekrar cam balona boşalır. Bu yoğunlaşma, yükselme ve sifon döngüsü, ‘geriakım’ olarak adlandırılır ve sürekli tekrar eder. Her döngü sırasında, katının içerdiği bir miktar yağ çözücüde çözünür. Ama çözücünün ısıtılan cam balonuna ulaştığında orada kalır, döngüye tekrar katılmaz. Bu durum, bu ekstraksiyon metodunun en önemli avantajıdır, sadece saf çözücü katıyı ekstrakte etmek için buharlaşır ve yoğunlaşır, döngüye katılır. Bu nedenle, bir cam balonda katıyı çözücü içerisinde ısıtarak ekstrakte etme yöntemiyle karşılaştırıldığında Soxhlet ekstraktörü ile uygulanan bu yöntemin verimi daha yüksektir. Bir ekstraksiyonun sonunda arta kalan çözücü, ekstrakte edilen yağı bırakarak rotary buharlaştırıcısı ile uzaklaştırılabilir.
Sütlüce, Pınarhisar
Sütlüce, Kırklareli ilinin Pınarhisar ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya
Köy, Kırklareli il merkezine 48 km, Pınarhisar ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır. Köy Pınarhisar'ın güneydoğusunda ve numaralı Pınarhisar-Muratlı il yolu üzerindedir.
Ahmetli, Bismil
Ahmetli, Diyarbakır ilinin Bismil ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Diyarbakır il merkezine 85 km, Bismil ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır.
I. Şeşonk
I. Şoşenk (Mısırca: ššnq), Mısır'ın yirmi ikinci hanedanının kurucusu olan firavun. MÖ 943-922 yılları arasında hüküm sürmüştür. Ma kabilesi yöneticilerinden Nimlot A'nın oğludur. Tanah'da adı geçen Şoşenk'in yontma heykellerine Karnak'ta rastlanmaktadır.
Akbaş, Bismil
Akbaş (eski adı: Sergewra), Diyarbakır ilinin Bismil ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Diyarbakır iline 100 km, Bismil ilçesine 46 km uzaklıktadır.
Bakımlı, Almus
Bakımlı, Tokat ilinin Almus ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1928 kayıtlarında Mamu olarak geçmektedir.
Selçuk Ergişi
Selçuk Ergişi (d. 1 Eylül 1957, Yeşilyurt, Çay - ö. 30 Eylül 2012, Ankara ) Eski Yargıtay üyesi.
Bakımlı, Almus
Coğrafya
Köy, Tokat il merkezine 26 km, Almus ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.
Selçuk Ergişi
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 1982 yılında mezun olmuştur. Ankara hakim adayı olarak mesleğe başlamış; çeşitli il ve ilçelerde hakimlik yapmış, Osmaniye Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığı görevinde bulunmuştur. Ankara Hakimi iken 22 Aralık 2011 tarihinde Yargıtay üyeliğine seçilmiştir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi üyesi iken, 30 Eylül 2012 tarihinde kalp krizi geçirerek ölmüştür. Evli ve üç çocuk babası idi.
Ayrıca CHP'nin hesaplarındaki usulsüzlüğe dair davaya bakmıştır.
Pedro Reinel
Pedro Reinel (? - ö. 1542), Portekizli kartograf. Yaklaşık 1492 yılında yapıldığı düşünülen Portekiz'in en eski imzalı deniz haritasını çizenlerden biridir.
Pedro Reinel'in 1492 yılında imza attığı harita, Batı Avrupa ile Afrika'nın bir kısımını kapsayan portolan haritası olup Diogo Cão'nun 1482 - 1485 yılları arasında gerçekleştirdiği keşif seferinin sonuçlarını aktarmaktadır.
Nuh Arslantaş
Nuh Arslantaş (1972, Konya), Türk ilahiyatçı ve tarih araştırmacısı. Evli ve iki çocuk babası olan yazar Arapça, İngilizce ve İbranice bilmektedir.
Pedro Reinel
1519 yılında kendi oğlu Jorge Reinel ve diğer kartograf Lopo Homem ile birlikte iyi tanınan Miller Atlasu'nun yapımına katıldı.
1504 yılında yapıldığı düşünülen Atlas Okyanusu deniz haritası, enlem ölçeğinin kullanıldığı en eski haritalardan olup ilk defa rüzgâr gülü denilen rüzgâr yönü rüzgâr hızını gösteren bir tablonun kullanıldığı deniz haritasıdır.
Nuh Arslantaş
Eğitimi
Bu ödülden başka "Sonpeygamber.info Web Portalı" tarafından düzenli olarak tertip edilen "2013 Yılı Hadis ve Siret Ödülleri"nden “Hz. Peygamber’in Çağdaşı Yahudilerin Sosyo-Kültürel Hayatlarına Dair Bazı Tespitler” adlı makalesi ile Birincilik ödülüne layık görülen Nuh Arslantaş, Türkiye Yazarlar Birliği'nin (TYB) “Yılın Yazar, Fikir Adamı ve Sanatçıları Ödülleri” adı ile her yıl düzenli olarak verildiği ödüllerden 2015 yılında araştırma dalında birincilik ödülünü “Mısır’da Türkler, Araplar ve Yahudiler, Yahudi Tarihçi Yosef Sambari’nin Sefer Divrey Yosef İsimli İbranîce Kroniği Bağlamında Bir İnceleme” çalışması ile almıştır. Arslantaş'ın Hz. Muhammed Döneminde Yahudiler (KURAMER yayınları: İstanbul 2016:ISBN 9786059437035) isimli çalışması ise Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA-TESEP) 2017 yılı “Kayda Değer (Mansiyon) Eser Ödülü”ne layık bulunmuştur.
João Luiz Ramires Vieira
Joao Luiz Ramires Vieira (d. 20 Aralık 1989), Brezilyalı futbolcudur.
İlk Maritimo Dönemi
2007'de Maritimo'ya transfer olmuştur.2007-08 sezonunda 13 maçta 1 gol kaydetmiştir.2008-09 döneminde ise 15 maça çıkan oyuncu 2009-10 sezonunda ise 5 maça çıkmıştır.
Beira-Mar Dönemi
2010-11 sezonunda Beira-Mar'a tranfser oluştur.Taça da Liga'nda 2, Taça de Portugal'nda 2 ve Primeira Liga'inde ise 24 maça çıkmıştır.
İkinci Maritimo Kariyeri
2011'de tekrar Maritimo'ya dönen oyuncu 2011-12 sezonunda 12 maça çıkmıştır.2012-13 sezonunda ise 8'i UEFA Avrupa Ligi, 10'u ise Primeira Liga'i olmak üzere 10 maça çıkan oyuncu 2013-14 sezonunda 14'ü Primeira Liga, 2'si Taça da Liga ve 3 maçta da Maritimo B forması ile 2. Ligde de mücadele etmiştir.
Adanaspor
2014'te 1. Lig'de Adanaspor'a transfer olmuştur.
Miyako
Miyako ( Miyako-shi), Japonya'nın Iwate prefektörlüğünde bulunan bir şehirdir. Şehir 1 Nisan 1972 tarihinde kurulmuştur. Yüzölçümü 1,259.15 km² olan şehrin nüfusu Eylül 2015 tarihi itibarı ile 55,041'dir.
Bağışıklık sistemi
Geçmiş çağlardaki ökaryotik canlılarda diğer basit bağışıklık mekanizmaları gelişmiş ve günümüzdeki bitkiler, balıklar, sürüngenler ve böcekler gibi torunlarına miras kalmıştır. Bu mekanizmalar, defensinler olarak adlandırılan antimikrobiyal peptidleri, fagositleri ve kompleman sistemi kapsar. Daha tecrübeli sistemler omurgalıların evrimiyle, nispeten yakın zamanda gelişmiştir. İnsan gibi omurgalılardaki bağışıklık sistemleri dinamik işleyiş sırasında birbirlerini etkileyen, seçilmiş proteinlerin, hücrelerin, organların ve dokuların bazı çeşitlerinden oluşur. Daha karmaşık bağışıklık yanıtının bir parçası olan omurgalıların sistemi, zamanla patojenleri daha etkili tanımaya uyum sağlamıştır. Uyum süreci bağışıklık belleğini yaratmış ve bu da patojenlerle gelecek karşılaşmalarda daha etkili bir koruma sağlamaya izin vermiştir. Edinilmiş bağışıklığın bu süreci aşılamanın temelini oluşturmaktadır.
Bağışıklık sistemindeki bozukluklar hastalıklara neden olabilir. Bağışıklık yetmezliği hastalıkları, bağışıklık sistemi normalden daha az etkin olduğunda meydana gelir, tekrarlayan ve yaşamı tehdit eden enfeksiyonlarla sonuçlanır. Bağışıklık yetmezliği ayrıca X-SCID gibi genetik hastalıkların bir sonucu ya da farmosötikler veya HIV retrovirüsünün neden olduğu AIDS gibi bir enfeksiyonun sonucu olarak da görülebilir. Buna zıt olarak, kendinebağışık (otoimmün) hastalıklar, normalden fazla etkin olan bir bağışıklık sisteminin, vücudun kendi dokularını yabancı olarak algılayıp, onlara saldırmasıyla sonuçlanır. Yaygın kendine bağışık hastalıklar; romatoid artrit, diyabet tip 1 ve sistemik lupus eritematozus'dur.
Bağışıklık sistemi, eski çağlardan bu yana ilgi çeken bir konu olmuş, insanlar tarih boyunca bazı bağışıklık yöntemleri bile geliştirilmiştir.
Günümüzde bağışıklık sisteminin çok geniş ölçüde aydınlatılabildiği söylenebilir, bu sistemi oluşturan unsurlardan, hastalıkların tanı ve tedavisinde geniş ölçüde yararlanılmaktadır. Günümüzde "bağışıklık bilimi" olarak bilinen "immünoloji", Eski Roma’da askerlikten muaf (korunmuş) asillere denilen immunitas sözcüğünden gelmektedir. İmmünoloji günümüzdeki rolüyle bilimsel çalışmalarının oldukça önemli alanlarını oluşturmaktadır.
Bağışıklık sistemi organları
Bağışıklık sisteminin organları lenfoid dokulu organlardır. Bu organlar, birincil lenfoid organlar ve ikincil lenfoid organlar olarak iki grup halinde incelenseler de birbirleriyle sürekli ilişki halindedirler. Birincil lenfoid organlarda, lenfositlerin üretim işleri yapılırken; ikincil organlarda lenfositler ilk defa antijenlerle yüzleşirler.
Bağışıklık sisteminin işleyişi
Yüzey bariyerlerini aşan bir madde karşısında, doğuştan gelen sistemin elemanlarından kemik iliği, timus, lenf bezleri ve dalak gibi özelleşmiş merkezlerde yer alan fagositler, makrofajlar, lenfositler gibi savunma hücreleri ve molekülleri devreye girerler. İlk aşamada, öncü hücreler olan fagositler ve makrofajlar antijenleri yok etmeye çalışırlar. Kendinden-olmayan yapıların vücut tarafından bu şekilde yok edilmeleri sürekli devam eden bir olaydır, vücudun açıklıklarından girebilen birçok molekül bu şekilde yok edilir.
Antikor molekülünde ağır ve hafif zincirler, farklı DNA bölümlerinden meydana gelmiş genler tarafından kodlanır. Bu gen parçaları, her B hücresinde farklı olan zincirleri meydana getirecek genleri yapmak üzere, yeniden düzenlenir. Gen parçalarının düzenlenmesi değişkendir ve bu nedenle vücudun yapabildiği 100 milyon kadar farklı antikor, az sayıda gen parçası tarafından oluşturulur. Yani bağışıklık sisteminin başarısının temeli, immünoglobulinin ağır ve hafif zincirlerindeki değişken bölgelerin, çok çeşitli sayıda üretilebilmesidir. Bu çeşitliliğin üretimi, çoğul genlerin varlığı, (vücut hücrelerini içeren) somatik hipermutasyonlar, somatik rekombinasyonlarla (kromozomlar arası gen değiş-tokuşuyla) sağlanır, ki tüm bu olaylar B hücre gelişimi sırasında ortaya konur. Böylece B hücreleri, vücuda giren antijenleri durduracak antikorları, antijenik özelliklerine göre ayrı ayrı sentezler.
Bağışıklıkta tabakalanmış savunma
Bağışıklık sistemi, gittikçe artarak özelleşen katmanlı savunmalarla canlıları enfeksiyonlardan korur. En basitiyle; fiziksel engeller bakteri veya virüs gibi patojenlerin vücuda girmelerini engeller. Eğer bir patojen bu engellerden birini aşarsa, doğuştan gelen bağışıklık sistemi hemen devreye girer fakat özgül bir yanıt oluşturmaz. Doğuştan gelen bağışıklık sistemi bütün bitki ve hayvan gruplarında bulunur. Bununla beraber, patojenler doğuştan gelen yanıttan kaçabilirler. Omurgalılarda üçüncü bir koruma engeli olarak doğuştan gelen yanıtla etkinleştirilen edinilmiş bağışıklık sistemi gelişmiştir. Burada bağışıklık sistemi, bir enfeksiyon sırasında patojeni tanımasını geliştirecek cevaplara uyum sağlar. Bu gelişmiş yanıt, patojen ortadan kaldırıldıktan sonra da bir bağışıklık belleği şeklinde hatırlanır ve bu, aynı patojenle bir daha karşılaşıldığında daha hızlı ve güçlü bir yanıt verilmesini sağlar.
Bağışıklık sistemi genelde iki bölüm halinde incelenir:
Doğuştan ve edinilmiş bağışıklıkların her ikisi de kendinden olan ve kendinden olmayan moleküllerin ayrımına bağımlıdır. İmmünolojide kendinden olan moleküller, bir canlının vücudunda bulunan ve bağışıklık sistemince yabancı moleküllerden ayrılabilen bileşenlerdir. Kendinden olmayanlar ise yabancı moleküller olarak tanımlanabilir. Kendinden olmayan moleküllerin bir sınıfı antijenler olarak bilinir ve özgül bağışıklık almaçlarına bağlanıp bir bağışıklık yanıtının oluşmasına neden olan maddeler olarak tanımlanabilirler.
Yüzey engelleri
Mekanik, kimyasal ve biyolojik engeller gibi bazı bariyerler canlıları enfeksiyonlardan korur. Bitkilerin mumlu yaprakları, böceklerin dış iskeletleri, yumurtaların koruyucusu yumurta kabukları ve deri, enfeksiyon karşısında ilk hatta bulunan mekanik engellerin örnekleridir. Bununla birlikte canlılar etraflarındaki çevreye karşı tamamen korunamazlar; canlılar diğer sistemlerini ve vücudun akciğerler, bağırsak ve idrar deliği gibi açıklıklarını korumak zorundadırlar. Akciğerlerde öksürük ve hapşırma, solunum yollarını tehdit oluşturan patojenlerin ve diğer maddelerin dışarı atılmasını sağlayan mekanik korumalardandır. Gözyaşıyla yıkama, idrar, solunum ve sindirim yolundaki mukus salgıları da mikroorganizmaları mekanik olarak dışarı atma yollarındandır.
Kimyasal engeller de enfeksiyona karşı koruma yaparlar. Deri ve solunum alanı, ß-defensinler olarak bilinen antimikrobiyal peptidleri salgılar. Tükürükteki lizozim, fosfolipaz A2 gibi enzimler, gözyaşı ve göğüs sütü de antibakteriyal vücut salgılarındadır. Vajinal salgılar hafif asidik özellikteyken; meni patojenleri öldürmek üzere çinko ve defensinleri içermektedir. Midede gastrik asit ve proteaz salgıları, yutulmuş patojenlere karşı oldukça güçlü koruma yapan kimyasallardandır.
Bağırsaklarda ve gastrointestinal alanlarda bulunan kommensal flora da, ortama yerleşmek isteyen patojenik bakterilerle mücadeleye girerek, bazı hallerde ortamın pH ve ulaşılabilir demir miktarı gibi şartlarını değiştirerek biyolojik bir engel olarak görev görür. Bu, patojenlerin hastalığa neden olacak kadar yeterli sayıya ulaşma ihtimalini azaltır. Bununla beraber antibiyotiklerin çoğu bakterilere özgül olarak hedeflenmezler, bu yüzden kullanıldıklarında bu florayı yok edebilirler, ayrıca mantarlara karşı da işlev görmezler bu yüzden bakterileri florasının azalmasıyla vajina gibi bazı bölgelerde mantarların çoğalmasına yol açabilirler. Burada, normalde yoğurtta bulunan Lactobacillus gibi canlılardaki probiyotik floranın tekrar gündeme gelmesinin iyi bir kanıtı bulunmaktadır; bu flora çocukların intestinal enfeksiyonlarındaki mikrobiyal populasyonların sağlıklı bir şekilde dengelenmesine yardımcı olur ve bakteriyal gastroenteritis, enflamasyonlu bağırsak hastalığı, idrar yolu hastalıkları ve ameliyat-sonrası enfeksiyonlar için yapılan çalışmalarda öncü olan verilerdendir.
Doğuştan gelen bağışıklık sistemi
Bir canlıya başarıyla girebilen mikroorganizmalar doğuştan gelen bağışıklık sisteminin mekanizmaları ve hücreleriyle karşılaşırlar. Doğuştan olan yanıt genellikle mikroorganizmaların geniş gruplarında saklı olan bileşenleri tanıyan örnek tanıma reseptörlerince mikroplar tanımlandıklarında tetiklenir. Doğuştan gelen bağışıklık sistemi özgül değildir; yani bu sistem patojenleri soysal olarak tanır ve yanıtlar. Sistem, bir patojen karşısında uzun süreli bağışıklık kazandırmaz. Doğuştan gelen bağışıklık sistemi, çoğu canlıda konağın korunmasında baskın olan sistemdir.
Yangı (Enflamasyon)
Yangı, bağışıklık sisteminde enfeksiyona karşı gösterilen ilk tepkilerden birisidir. Enflamasyonun belirtileri, dokudaki kan artışı sonucu olan kızarıklık ve şişmedir. Yangı, yaralanmış ya da enfekte olmuş hücrelerce salınan eikosanoidler ve sitokinlerce oluşturulur. Eikosanoidler, ateşi üreten, yangıyla ilişkili olarak kan damarlarının genişlemesine neden olan prostaglandinleri ve beyaz kan hücreleri lökositleri çeken lökotrienleri kapsar. Yaygın sitokinler; beyaz kan hücreleri arasında iletişimden sorumlu olan interlökinleri, kemotaksiyi ilerleten kemokinleri ve konak hücrede protein sentezini kapatmak gibi anti-viral etkileri olan interferonları kapsar. Büyüme faktörleri ve sitotoksik faktörler de ayrıca salınabilir. Bu sitokinler ve diğer kimyasallar bağışıklık hücrelerini enfeksiyon alanına toplar ve patojenlerden kurtulma sonrasında hasarlı dokunun iyileşmesini ilerletirler.
Kompleman sistemi
Kompleman sistemi, yabancı hücrelerin yüzeylerine saldıran bir biyokimyasal kaskaddır. 20 farklı protein içerir ve patojenleri antikorlarla öldürmesini "tamamlayıcı" (komplemanter) yeteneğinden dolayı bu şekilde isimlendirilmiştir. Tamamlayıcı sistem, doğuştan gelen bağışıklık yanıtının ana humoral bileşenidir. Bitkiler, balıklar ve bazı omurgasızlar gibi memeli olmayan bazı türler de kompleman sistemleri bulundururlar. Bu yanıt insanlarda, bu mikroplara ilişmiş antikorların tamamlanıp bağlamasıyla veya kompleman proteinlerinin mikropların yüzeylerindeki karbonhidratlara bağlanmasıyla etkinleştirilir. Bu tanıma sinyali bir hızlı öldürme yanıtını tetikler. Bu yanıtın hızı, ayrıca proteazlar olan kompleman moleküllerinin bir dizi proteolitik etkinleşmesini izleyen sinyal büyümesinin bir sonucudur. Kompleman proteinlerinin ilk olarak mikroba bağlanmalarından sonra, sırayla diğer proteazları tamamlayan ve devam eden proteaz aktivitelerini etkinleştirirler. Bu üretim pozitif geribeslemeyle kontrol edilen ilk sinyali yükselten katalitik bir kaskaddır. Kaskad bağışıklık hücrelerini çeken peptidlerin üretimiyle sonuçlanır, damarsal geçirgenliği arttırır ve patojenlerin yüzeylerini kaplayarak (opsonizasyon) onları yıkım için işaretler. Komplemanın kalıntıları ayrıca hücre zarlarını yırtmak suretiyle hücreleri de doğrudan öldürebilir.
Doğuştan gelen sistemin hücresel engelleri
Lökositler (beyaz kan hücreleri) tek hücreli canlılar gibi bağımsız davranabilirler ve doğuştan gelen bağışıklık sisteminin ikinci kollarıdırlar. Doğuştan gelen lökositler; fagositleri, makrofajları, nötrofilleri, dendritik hücreleri, mast hücrelerini, eozinofilleri, bazofilleri ve doğal öldürücü hücreleri kapsar. Bu hücreler bütün patojenleri hatta büyük patojenleri bile tanımlar, yutarak ya da temasa geçerek onları öldürürler. Doğuştan gelen hücreler ayrıca edinilmiş bağışıklık sistemini etkinleştiren aracı moleküller olarak da önemlidirler.
Fagositler doğuştan gelen hücresel bağışıklığın önemli biçimleridir; patojenleri veya parçacıkları yutmalarından (fagosite etmelerinden) ya da yemelerinden dolayı böyle isimlendirilmişlerdir. Fagositler genellikle patojenleri arayarak vücutta dolaşırlar ve özelleşmiş bölgelere sitokinler tarafından çağırılabilinirler. Bir patojen bir fagosit tarafından yutulduğunda, hücre içinde bir kümeye konur ve bu küme fagozom olarak isimlendirilir, fagozom sonradan hücre içinde bulunan lizozom denilen bazı kümelerle birleşir ve "fagolizozom" olarak isimlendirilir. Patojen, fagolizozom içinde sindirim enzimlerinin etkinliğiyle ya da solunumsal (oksidatif) tepkimeyi izleyen serbest radikallerin fagolizozom içine bırakılmasıyla öldürülür. Fagositler gerekli besinlerini bu şekilde almak için evrilmişlerdir fakat bu rolleri fagositlere patojenleri bir savunma mekanizması şeklinde yutmalarını da sağlamıştır. Fagositler ev sahibi savunmasındaki muhtemelen en eski şekilleri teşkil ederler ve omurgasızların ve omurgalıların her ikisinde de bulunurlar.
Nötrofiller ve makrofajlar da vücutta saldırgan patojenleri takip eden fagositlerdir. Nötrofiller normalde dolaşım sisteminde bulunurlar ve fagositlerin en çok bulunan tipleridir; toplam kanda dolaşan lökositlerin %50-60'ını oluştururlar. Kısmen bakteriyal enfeksiyonun sonucu olan yangının akut fazlarında, nötrofiller yangının olduğu bölgeye doğru kemotaksi olarak bilinen süreçle göç ederler ve genellikle enfeksiyon bölgesine ilk ulaşan hücrelerdir.
Makrofajlar ise, dokularda bulunan ve çok yönlü hücrelerdir, enzimler, kompleman proteinleri ve interlökin 1 gibi düzenleyici faktörleri kapsayan kimyasalların geniş çeşitliliğini üretirler. Makrofajlar ayrıca çöpçüler gibi de davranıp, etkin edinilmiş bağışıklık sisteminin antijen sunan hücrelerinin atıklarını veya vücudun parçalanmış hücreleri gibi döküntülerini de temizlerler. Dendritik hücreler, dış çevreyle ilişkide bulunan dokularda bulunan fagositlerdir; bu yüzden ana olarak deride ("Langerhans hücreleri" olarak isimlendirilirler), burunda, akciğerlerde, midede ve bağırsaklarda bulunurlar. Sinir hücreleri nöronların dendritlerine benzemelerinden dolayı böyle isimlendirilmiş olsalar da, sinir sistemiyle ilgileri yoktur. Dendritik hücreler antijen sunumu sürecinde doğuştan gelen ile edinilmiş bağışıklık sisteminde arasında T hücrelerine antijen sunmaları gibi bir rolle bağlantı oluşturduklarından edinilmiş bağışıklık sisteminin anahtarlarından biridirler.
Mast hücreleri, bağ dokuda ve muköz membranlarda yerleşik olarak bulunurlar ve yangı yanıtını düzenlerler. Mast hücreleri, patojenlere karşı savunmayla ve sıcaklıkla yakından alakalı, fakat daha çok alerji ve anafilaksi ile ilişkilendirilen doğuştan gelen bağışıklık sistemi hücrelerinin bir çeşididir.
Bazofiller ve Eozinofiller nötrofillerle bağlantılı hücrelerdir. Bir patojence etkinleştirildiklerinde, parazitlere karşı savunmada ve (astım gibi) alerjik reaksiyonlarda önemli rolü olan histamini salarlar. Bu yüzden herhangi bir doku harabiyetinin önlenmesiyle oldukça ilişkilidirler.
Doğal öldürücü hücreler (NK ya da DÖH hücreler), tümör hücreleri veya virüslerce enfekte edilmiş hücrelere saldırıp onları yokeden lökositlerdir. İsimleri olan 'doğal öldürücü', etkinleştirilmeye ihtiyaç duymadan "kendini-kaybetmiş" hücreleri öldürdüklerinden verilmiştir.
Edinilmiş bağışıklık sistemi
Edinilmiş bağışıklık sistemi, ilkel omurgasızlarda evrimleşmiş, ve bağışıklık belleği gibi daha güçlü bir yanıtın verilmesine olanak sağlayan, her patojenin antijen imzasıyla hatırlandığı bir bağışıklık sistemidir. Edinilmiş bağışıklık yanıtı antijene özgüdür ve kendinden-olmayan antijenleri, "antijen sunumu" diye bilinen süreçte tanımayı gerektirir. Antijen özgüllüğü, özgül patojenler veya patojen-enfeksiyonlu hücrelere uydurulmuş yanıtların doğuşuna izin verir. Bu uygun yanıtların vücutta uygun şekilde kalması ise bellek hücreleriyle sağlanır. Eğer bir patojen vücuda tekrar girerse, bu bellek hücreleri sayesinde daha hızlı ve güçlü bir cevap alarak yok edilir.
Lenfositler
Edinilmiş bağışıklık sisteminin hücreleri lökositlerin özel tipleri lenfositler olarak isimlendirilir. Periferik kanda lenfositlerin %20-50'sini dolaşır, kalanı lenfatik sistemle hareket eder. B ve T hücreleri lenfositlerin kemik iliğindeki hematopoietik kök hücrelerinden köken alan iki temel tipidir. B hücreleri humoral bağışıklık yanıtını oluştururken, T hücreleri hücresel bağışıklığı oluştururlar. B ve T hücrelerinin her ikisi de özgül hedefleri tanıyan reseptör molekülleri taşırlar. "MHC" olarak bilinen 'kendinden olan' reseptör kombinasyonlarıyla antijenler işlenip, sunulduktan sonra T hücreleri, patojenler gibi kendinden-olmayan hedefleri tanırlar.
T lenfositler kanda dolaşan bütün lenfositlerin % 80'ini oluştururlar. T lenfositlerin iki ana alt tipi bulunmaktadır: yardımcı ve öldürücü T lenfositler. Öldürücü T lenfositler sadece MHC sınıf I ile eşlenmiş molekülleri tanırken, yardımcı T lenfositler MHC sınıf II ile ilişkili molekülleri tanır. Antijen sunumunun bu iki mekanizması T hücrelerinin iki tipinin farklı rollerde olmasıyla sonuç verir. Üçüncü bir alt grup olan γδ T hücreleri ise MHC reseptörlerine bağlı olmayan tam antijenleri tanır. Zıt olarak, B hücresinin antijene özgü reseptörü, B hücresi yüzeyinde bulunan bir antikor molekülüdür ve antijen işlemesine gerek duymadan bütün patojenleri tanır. B hücrelerinin her soyu farklı bir antikoru ifade eder, bu yüzden B hücresi antijen reseptörünün tüm takımları vücudun üretebildiği bütün antikorları sunarlar.
Yardımcı T hücreleri
Yardımcı T hücreleri doğuştan ve edinilmiş bağışıklık yanıtlarını düzenler ve belirli bir patojene vücudun bağışıklık yanıtı tiplerinden hangisinin verileceğine karar verirler. Bu hücrelerin öldürücü (sitotoksik) işlevselliği yoktur, enfekte hücreleri öldürmezler veya patojenleri doğrudan temizlemezler. Bunun yerine bu hizmetlerdeki diğer hücreleri yönlendirerek bağışıklık yanıtını kontrol ederler. Yardımcı T hücreleri, MHC sınıf II moleküllerine bağlanan antijenleri tanıyan T hücresi reseptörlerini ifade ederler. MHC-antijen kompleksi ayrıca, T hücresinin etkinleştirilmesinden sorumlu olan (Lck gibi) molekülleri T hücresinin içinde toplayan, yardımcı T hücresinin CD4 yardımcı reseptörü tarafından tanınır. Yardımcı T hücrelerini MHC-antijen kompleksleriyle, öldürücü T hücreleri için toplananlardan daha zayıf ilişkidedirler, yani öldürücü T hücreleri tekli bir MHC-antijen molekülüyle ilişkilenip etkinleştirilebilirlerken, T hücresi üzerinde bulunan bazı reseptörler (200-300 civarında) yardımcı hücrenin etkinleştirilmesi için MHC-antijeni tarafından bağlanmalıdırlar. Yardımcı T hücrelerinin etkinleştirilmesi ayrıca antijen sunan bir hücreyle ilişkilenmesi nedeniyle daha uzun süreye gereklilik duyar. Dinlenen bir T hücresinin etkinleştirilmesi, bazı hücre tiplerinin hareketlerini etkileyen sitokinlerin salınmasına neden olur. Sitokin sinyalleri makrofajların mikrobisidal fonksiyonunu ve öldürücü T hücrelerinin etkinliğini geliştiren yardımcı T hücreleri tarafından üretilir. Ek olarak, yardımcı T hücrelerinin etkinleştirilmesi, T hücresinin yüzeyinde ifade edilen, antikor üreten B hücrelerinin etkinleştirilmesinde tipik olarak gerek duyulan, fazladan uyarı sinyalleri sağlayan CD40 (CD154) zinciri gibi moleküllerin düzenlenmesine (upregülasyonuna) neden olur.
γδ T hücreleri
T hücreleri, CD4+ ve CD8+ (γδ) T hücrelerinden farklı bir T hücresi reseptörüne (TCR) sahiplerdir ve öldürücü T hücreleri, yardımcı T hücreleri ve doğal öldürücü hücrelerin özelliklerini paylaşırlar. γδ T hücrelerinden yanıt oluşturan şartlar henüz tam olarak aydınlanmamıştır. Diğer alışılagelmemiş T hücresi altkümelerindeki benzer olarak CD1d-bağlı doğal öldürücü hücreler gibi değişmeyen TCRler, γδ T hücreleri doğştan ve edinilmiş bağışıklık arasındaki hatta bulunurlar. Diğer taraftan γδ T hücreleri, edinilmiş bağışıklığın reseptör çeşitliliğini üretmek ve ayrıca hatırlanabilir bir fenotipi geliştirmek için TCR genlerini düzenleyen bileşenleridir. Öteki taraftan çeşitli altkümeler ayrıca doğuştan gelen bağışıklık sisteminin örnek tanıma reseptörleri gibi kullanılan TCRlerini ya da DÖH reseptörlerini bağlayan parçalarıdır. Örneğin insan Vγ9/Vδ2 T hücrelerinin büyük miktarları, mikroplar tarafından üretilen