Türkiye'de_Mavi_Kart
Tarihçe ve Amacı
Türk Hukukunda çifte vatandaşlığa haiz olan kişilerin vatandaşlıklarından birinin Türk vatandaşlığı olması durumunda, bu kişilerin Türkiye’de bulundukları süre içerisinde ve yapacakları her türlü resmi işlemlerde Türk vatandaşlığı esas alınır. Ancak bükesilerin yurt dışında aynı zamanda vatandaşlık bağı ile bağlı oldukları diğer devlete karşı hak ve yükümlülükleri saklı kalmaktadır. Durum böyle olunca, birçok Türk vatandaşı yurt dışında daha iyi yaşam şartlarına kavuşmak, ekonomik, sosyal ve siyasal haklardan yararlanmak amacı ile aynı zamanda başka devletlerin vatandaşlığına da geçmek istemektedirler. Buna karşın Avrupa’daki bazı önemli ülkeler Türk vatandaşlarının Türkiye ile olan mevcut vatandaşlık bağlarını kesmeksizin aynı zamanda kendi vatandaşlıklarını kazanmalarını önlemek amacıyla çifte vatandaşlık yasağı getirmişler ve bu kişileri Türk vatandaşlığından çıkmamanın ve Türk vatandaşlığına tekrar geçmenin sonradan kazanılan mevcut yabancı vatandaşlığın kanun gereğince otomatikman kaybedilmesi ve bu kişilerin sınır dışı edilmesi gibi çok ağır bir yaptırıma tabi tutmuşlardır. Her ne kadar, Türk yetkilileri yabancı ülke vatandaşlığına geçildikten sonra, yeniden Türk vatandaşlığına geçenlerin bilgilerinin yabancı ülkelere verilmediğini birçok oturumda ve basın açıklamalarında belirtmesine rağmen, Almanya, Avusturya gibi ülkeler kendi vatandaşlığına aldığı kişilerin eski T.C. kimlik numaralarını sorgulamak ve pasaport veya kimlik çıkartma veya uzatma gibi işlemlerde eski Türk vatandaşı olan vatandaşlarından yinede Türk nüfus müdürlüklerine ya da konsolosluklarına gidip vukuatlı nüfus kayıt örneği getirmesini istemekte ve bu belgelere istinaden bu kişilerin Türkiye'deki vatandaşlık statüsünün aktif olup olmadığını, yeniden vatandaşlığa geçip geçmediklerini, nüfus kayıtlarının kapalı olup olmadığını, T.C. Kimlik numaraları ile kontrol etmek suretiyle tespit etmeye çalışmaktadır. Bu durumdan da en çok etkilenen kişiler ise, Almanya ve Avusturya vatandaşlığına geçen Türkler olmuştur. Durum böyle olunca, bazı nedenlerle ve yurt dışındaki ülkelerin dayatması ile Türk vatandaşlığından çıkma izni alarak çıkmak zorunda kalan kişilerin nüfus kütüklerindeki kayıtları kapatılarak yabancı muamelesine tabi tutulmakta, dolayısı ile ancak Türk kanunlarının yabancılara tanıdığı haklardan yararlanabilmekte idiler. Bu nedenle de vatandaşlarımız Türkiye'de kazanmış oldukları müktesep haklarını yitirmekteydiler. Bu nedenleri göz önünde bulunduran kanun koyucu 1995 yılında 403 sayılı Türk vatandaşlık Kanununda yapılan çok spesifik bir düzenleme ile hukuken çifte vatandaş olmayan ya da olamayan doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilere çok özel haklar tanınmıştır. İlk çıktığında pembe kart olarak adlandırılan ve söz konusu maddede belirtilen haklardan faydalanabileceklerini gösteren bu kart, daha sonra resmi şekilde Mavi Kart olarak tanımlanmış ve nitekim 2012, 2014 ve 2015 yıllarında yapılan son yasal düzenlemelerle hukuken çifte vatandaş olmayan ya da olamayan doğumla Türk vatandaşlığını kazanmış olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlere ve bunların 3 üncü dereceye kadar olan altsoylarına neredeyse çifte vatandaşlığa eşdeğer bir statü kazandırmıştır. Doktrinde bu statüye imtiyazlı yabancılık statüsü denilse de, birçok siyasetçi Mavi Kart hamili kişiler için vatandaş ifadesi kullanmış, nitekim yabancı basın yayın organlarında bu statüye Türkler için çifte vatandaşlığın light versiyonu tanımlamalarında bulunan kişiler de olmuştur.