cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mantarlar
Yetiştiriciliği
Avrupa, Amerika, Çin ve Japonya'da gıda olarak mantar yetiştirme bir endüstri hâlini almıştır. Çin'de mantar yetiştiriliciği 600 yıl öncesine kadar dayanır. Avrupa'da ise 1650'li yıllarda Fransa'da kültür mantarı yetiştiriciliği başlamıştır. Şili gibi bazı Güney Amerika ülkelerinde Aztekler zamanından beri bilinen mısır rastığı (Ustilago maydis), bazı mısır tarlaları özellikle bu mantar ile enfekte edilerek üretimi yapılmakta ve yenilmektedir. Mantarlar gelişmek için; nem, sıcaklık, 4-7 arası pH, oksijen, az miktarda ışığa ihtiyaç duyarlar.
Zararları ve zehirlenme
Birçok yabani mantar doğadan toplanıp yenebilir ve çoğunun kültür türlerinden daha lezzetli olduğu söylenir. Fakat doğal yetişmiş mantarları toplayan kişi bu konuda uzman olmadığı takdirde zehirlenme ve ölümlerle karşılaşılabilir. Çünkü bazı mantarların çok küçük bir miktarı bile insanı öldürecek kadar zehirlidir. Zehirli mantarları zehirsizlerden ayırmak için genel bir kural yoktur.
Yenebilen ve zehirli, mantarlar yan yana yetişebilirler. Bazı yenebilen ve zehirli türler birbirine o kadar benzer ki bunu ancak bir mantarbilimci ayırt edebilir. Zehirli mantarların tadı yenebilen mantarlarınkinden farklı değildir. Rengi, kokusu ve tadı ile bir mantarın zehirli olup olmadığı anlaşılamaz.
Mantarların insan ve hayvanlarda oluşturduğu hastalıklara genel anlamıyla "mikoz" denir. Tropikal ülkelerde mikozlar yaygındır. AIDS, kanser, şeker hastalıkları, organ nakli gibi durumlarda doğal veya yapay olarak bağışıklık sistemi baskılandığı için mantar enfeksiyonları ortaya çıkabilir. Mantar sporları havaya karışarak insanda alerji ve astıma sebep olabilirler. Bitkilerde parazitik mantarlar hastalıklara neden olurlar. Bazı mantar türleri bitkiler üstünde yaşar ve besinini bitkilerden sağlar. Bitki öldüğündeyse kendi besinini üreterek yaşamını sürdürür. Özellikle tek cins ürüne dayalı tarımda (patates, pirinç gibi) büyük kayıplara yol açabilirler. Örneğin 1840'lı yıllarda İrlanda'da baş gösteren kıtlığa patates mildiyösü (Phytophthora infestans) neden olmuştur. Bu felâketten dolayı bir milyondan fazla insan ölmüştür. 1943'te ise Bangladeş'te Helminthosporium oryzae diye bilinen tür, pirinç ürününü yok ederek kıtlığa neden olmuştur.
Ayrıca, mantarlar hakkındaki yanlış inançlar da zehirlenme olaylarını arttırıcı etki yapar. Zehirli mantarları salyangozların yemediği, ağaçlarda yetişen mantarların zehirsiz olduğu, mantarı yoğurtla yemenin zehirlenmeyi önlediği, zehirli mantarların iç kısmının koparılınca mavileştiği ve kurutulmuş mantarların zehirlemediği gibi bilgiler yanlıştır. Bu bilgilere güvenerek mantar yemek kesinlikle doğru değildir.
Mantarlar, ılıman iklimlerde elbiselerin, kameraların, teleskopların, mikroskopların ve diğer optik malzemelerin küflenerek zarar görmesine neden olurlar. Petrol ürünleri, deri gibi organik maddeler de mantarların besin olarak kullandığı ürünlerdir. Çürükçül mantarlar aynı zamanda tomruk ve kerestelerin, ağaçtan yapılmış eşyaların çürüyerek kullanılamaz hale gelmesinden de sorumludurlar. Ayrıca evlerde, marketlerde besinleri bozarak milyarlarca dolarlık zarara neden olurlar. Gıdalarda oluşturdukları mikotoksinlerle toksik zehirlenmelere yol açabilirler. Özellikle okratoksinler ve aflatoksinler, böbreklerde ve karaciğerde hasarlara neden olurlar. "Çavdar mahmuzu" diye bilinen mantar, çavdarın ununa karışıp yenmesiyle ergotizm denilen hastalığa neden olmaktadır. Bu hastalık hayvanlarda ve insanlarda yavru düşüklüğüne neden olmakta ve ölümlerede yol açabilmektedir. Bazı mikotoksik mantarlar Vietnam ve Afganistan'da biyolojik silah olarak kullanılmıştır.
Su Mantarları
Suda yaşayan mantarlar eşeysiz olarak kamçılı zoosporlarla ve eşeyli üreme izogami, aniogami, oogami, gametagogami veya soma-togami ile olur.
Sümüksü Mantarlar :
Algsi Mantarlar :
Sınıflandırılmaları
Sınıflandırmada bitkiler âlemi içinde ele alınmaları bilim adamları arasında uzun yıllar tartışma konusu olmuştur. Her ne kadar Uluslararası Botanik Nomenklatür Kodunun kurallarına göre adlandırılıp sınıflandırılsa da, bitkilerden farklı bir âlem olarak ele alınmışlardır. İlk taksonomik gruplandırılma eşeysel sporlarına göre yapılmıştır. Günümüze kadar mantarlar, gamet, gametangia, sporokarp ve sporlarının özelliklerine, hayat döngülerindeki sitolojik ve morfolojik özelliklerine göre sınıflandırılmıştır.
Türkiye siyasi tarihi
Türkiye siyasi tarihi, Mustafa Kemal Atatürk'ün Türk ulus devletini ihdas etmesine giden yolda bir evre olan Türk Kurtuluş Savaşı ile başlar.
Kurtuluş Savaşı dönemi: 1919-1923
Türk Kurtuluş Savaşı, I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkan Osmanlı Devleti'nin İtilaf Devletleri'nce işgali sonucunda Mîsâk-ı Millî sınırları içinde ülke bütünlüğünü korumak için girişilen çok cepheli siyasi ve askeri mücadeledir. 1919-1922 yılları arasında gerçekleşmiş ve 11 Ekim 1922'de imzalanan Mudanya Mütarekesi ile fiilen, 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması ile resmen sona ermiştir.
Shane McMahon
Shane Brandon McMahon (d. 15 Ocak 1970), Amerikalı iş insanı, profesyonel güreşçi ve YOU On Demand şirketinin sahibi ve başkanıdır. McMahon ailesinin üyelerinden biridir. Babası; WWE'nin sahibi ve başkanı Vince, annesi ise; ABD Senatosu adayı Linda'dır. Kız kardeşi ise; WWE'nin başkan yardımcısı olan Stephanie'dir. WWE'de 20 yılı aşkın bir sürede çalıştıktan sonra 2010 yılının başında oradaki işini bırakmıştır. WWE'de güreştiği süre boyunca birer kez Avrupa Şampiyonluğu ile Hardcore Şampiyonluğu'nu kazandı. 2000 yılında Insurrextion ve King Of The Ring mücadelesinde WWF Şampiyonluğu maçlarına çıktı. WrestleMania 2000'de ise, yine WWF Şampiyonluğu mücadelesinde Big Show'a köşede destek verdi. Bitirici hareketleri; Coast to Coast ile Leap of Faith 'dir.22 Şubat 2016 tarihinde WWE'ye geri döndü. Babası Vince McMahon'a meydan okudu ve pazartesi gecesi olan Raw maçlarını kontrol altına almak istediğini söyledi. Vince McMahon ise bir şartla bu isteğini kabul etti. Şart, Wrestlemania 32'de The Undertaker ile "Hell in a Cell" maçını yapmasıdır. Bu maçı kaybetmiştir. Şu an ise Smackdown dan sorumlu olan kişidir
Dışişleri Bakanlığı (İsrail)
İsrail Dışişleri Bakanlığı (İbranice: מִשְׂרַד הַחוּץ Misrad HaHutz; Arapça: وزارة الخارجية الإسرائيلية‎‎) İsrail hükûmetinin en önemli bakanlıklarından biridir. Bakanlığın rolü, İsrail’in dış politikasını uygulamaktır ve diğer ülkelerle ekonomi, kültür ve bilim alanlarında ilişkiler kurmaktır. Dış İşleri Bakanlığı, Kudüs’ün Givat Ram adlı muhitinde bulunan hükûmet yerleşkesindedir. Yisrael Katz şu anki Dışişleri Bakanıdır.
Tarih
1948 yılının ilk aylarında, İsrail Devleti kurulurken, Dış İşleri Bakanlığı, Tel Aviv’deki terkedilmiş Sarona köyündeki bir binadaydı. İsrail Yahudi Ajansı’nın eski başkanı, Moshe Sharett, Dış İşlerini yönetmekle görevlendirildi. Kasım 2013’te, Dış İşleri Bakanlığı’nın kuruluş tarihinden beri en uzun sendikal tartışmalarından birini, diplomatların, maaşlarını artıran ve yaşama koşullarını geliştiren bir anlaşmayı imzalamarıyla sona erdirdi. Sonrasında Dış İşleri Bakanlığı çalışanlarının çıkarlarını gözetecek, İsrail Diplomasi Birliği kuruldu, Birliğin gündeme getirdiği sorunlara cevap olarak, Knesset üyelerinden Ronen Hoffman, Knesset’te, dış işleri ve İsrail diplomasisini geliştirmek üzere bir genel toplantı organize etti ve bu toplantı Aralık 2014’te gerçekleşti. Bütün parti ve görüşlerden katılan politikacıların bulunduğu toplantıda, Hoffman ‘Güvenlik güçleri ve ordunun, diploması yerine seçildiği her an, milli güvenliğimiz tehlikededir. Diplomasinin öncelikli olmadığı bir ülke, kendisi için en iyi olanı yapmamaktadır ’ dedi,
Diplomatik İlişkiler
İsrail 159 ülkeyle diplomatik ilişkiye sahiptir. İsrail ayrıca 77 elçiliğe, 19 konsolosluğa ve 5 özel misyona sahiptir. Bu misyonlar: Birleşmiş Milletler misyonu (New York), Cenevre’deki Birleşmiş Milletler kurumları için görevlendirilmiş misyon, BM Paris misyonu, BM Viyana misyonu ve Avrupa Birliği’ne gönderilen elçilik misyonudur. Ekim 2000’de Fas, Tunus ve Umman, ülkelerindeki İsrail temsilciliklerini kapadılar ve İsrail’le ilişkilerini kestiler. Nijer Kasım 1996’da İsrail’le ilişkilerini yeniledi ve Nisan 2002’de tekrar kötüleştirdi. Venezula ve Bolivya 2009 Ocağında İsrail’in Gazze’deki [[Hamas’a karşı operasyonlarından sonra İsrail’le ilişkilerini kötüleştirdi.
Dış işleri Bakanlığı Binası
İsrail Dış İşleri Bakanlığı’nın yeni binası, Kiryat Ben Gurion’daki Knesset cıvarinda bulunan hükûmet yerleşkesindedir. Bina Kudüs’lü mimarlar Kolker ve Epstein tarafından tasarlandı. Binanın üç kanadı vardır: Birinde bakanın ofisi, diğerinde bakanlık çalışanlarının ofisleri ve kütüphane ve üçüncü binadada resepsiyonların yapıldığı bölüm bulunmaktadır. Haziran 2001’de, binanın tasarımı, Kanada Royal Tasarım Enstitüsü tarafından, mükemmellik ödülüne layık görüldü.
Bakanların Listesi
İsrail Dış İşleri Bakanı (İbranice: שר החוץ‎‎, Sar HaHutz ) İsrail Dış İşleri Bakanlığının politik başkanıdır. Başbakan ve Savunma Bakanı’ndan sonra İsrail kabinesindeki en önemli pozisyona sahiptir.
Bursa Devlet Tiyatrosu
Bursa Devlet Tiyatrosu, Bursa'da 1957'den bu yana Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü'ne bağlı olarak faaliyetlerini sürdüren yerleşik bölge tiyatrolarından biridir. Devlet Tiyatroları bünyesinde açılmış ilk bölge tiyatrosudur.
Tarihçe
Vali İhsan Sabri Çağlayangil'in sinema olarak kullanılan eski Halkevi binasını tiyatro haline getirip 1957'de Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü'ne devretmesi ile kuruldu. 1957-1971 tarihleri arasında bir turne tiyatrosu olarak hizmet verdi. 1971'de Ali Cengiz Çelenk'in müdürlüğü ile yerleşik düzene geçti ve kendi kadrosu ile repertuvarını oluşturdu.
Bursa Devlet Tiyatrosu’nun kullandığı tiyatro binası, adını Bursa'da ilk Türk tiyatrosunu kuran Vali Ahmet Vefik Paşa’dan alır. Ahmet Vefik Paşa, 1879-1882 yılları arasında Bursa’da valilik yapmış ve valiliği döneminde şehirde bir tiyatro kurmuştu. Ahmet Vefik Paşa’nın kurduğu ilk tiyatro, bugünkü Heykel'de, Ziraat Bankası merkez şubesi olan binanın yerinde idi ve ilk olarak Ahmet Vefik Paşa'nın adapte ettiği Moliere'in Meraklı adlı oyunu sahnelenmişti. Bugün kullanılan tiyatro binası ise 1935 yılında Vali Şefik Soyer tarafından Halkevi binası olarak yaptırılmıştır. Bina, 1950-1951'de Dr. Edip Akyürek tarafından genişletilerek bugünkü şeklini aldı ve sinema (Marmara Sineması) olarak kullanıldı. Bursa Devlet Tiyatrosu'na tahsis edilen bu bina, 28 Eylül 1957'de "Ahmet Vefik Paşa Tiyatrosu" adıyla perdelerini açtı. Açılışta Rossini’nin Sevil Berberi sahnelendi. 30 Eylül 1957’de Celal Esad Arseven’in yazdığı, Behzat Butakʼın sahneye koyduğu “''III. Selim''” oynandı. Tiyatro müdürü olarak Ragıp Haykır görevlendirildi.
Lillian Helman imzalı “Küçük Tilkiler”, 1 Ekim 1971 tarihinde Bursa Devlet Tiyatrosu’nun yerleşik kadrosu ile Ahmet Vefik Paşa Tiyatrosu'nda sahnelediği ilk oyun oldu. İlk müdür, Ali Cengiz Çelenk idi. Daha sonra tiyatro müdürlüğünü Adnan Açıkdüşünenler, Yalın Tolga, Feyha Çelenk, Selim Gürata, Mehmet Gökçer, Halil Balkanlar, Arzu Tan Bayraktutan ve Ömer Naci Topcu gibi tiyatro sanatçıları üstlendi.
Bina içinde bir salon 1985 yılında oda tiyatrosu olarak düzenlenerek "Feraizcizade Mehmet Şakir Oda Tiyatrosu" adıyla hizmete girdi; böylece Bursa Devlet Tiyatrosu ikinci bir sahneye sahip oldu.
Türkiye Amatör Futbol Şampiyonası
Türkiye Amatör Futbol Şampiyonası, Türkiye Amatör Takımlar Birinciliği ya da Türkiye Amatör Takımlar Şampiyonası Türkiye'de ülke çapında yapılan eski amatör futbol şampiyonasıdır. 1952 yılından 1996 yılına kadar sadece kulüplerin amatör takımları arasında oynandı.
Tarihçe
TFF, eski Türkiye Futbol Şampiyonası'nın yerine turnuvayı yalnızca amatör takımlar için devam ettirmeye karar verdi. 1952'de Helsinki Yaz Olimpiyatları nedeniyle düzenlenmeyen turnuva 1953 yılında ilk kez yeni formatında icra edilip kupayı Galatasaray Amatör takımı kazandı. Bu turnuvanın en ilginç hikâyelerinden biri 1958 yılında yaşandı. Trabzon'da düzenlenen kupanın son maçında Trabzon İdman Ocağı ve Ankara Havagücü arasında oynanan son maç berabere bitti. İdman Ocağı Trabzon'da oynanacak tekrar bir maç isterken, Havagücü ise maçın tarafsız sahada oynanmasında ısrar etti. İki taraf anlaşamayınca ise kupa Sanat Lisesi'nde ikiye bölünüp, iki takıma da verildi. 1966'da Başbakanlık Kupası yeniden oynatılmaya başlandı. Kupanın yeni formatında ise Amatör Şampiyona birincisi ile 2. Lig birincisi karşı karşıya geldi. Ahmet Suat Özyazıcı'lı, Necmi Perekli'li İdman Ocağı, Başbakanlık Kupası'nda mücadele eden ilk amatör şampiyon oldu. 1967 ve 1968 yıllarında şampiyon olan İzmir Denizgücü ikinci denemesinde İzmirspor'u uzatmalarda 2-0 yenerek Başbakanlık Kupası'nı kazanan tek amatör takım oldu. 1970'te kupanın formatı tekrar değişti ve amatör şampiyonlar bu kupaya katılma hakkını yitirdiler. Öte yandan bir süre Amatör Futbol Şampiyonu, bir sonraki sezon Türkiye Kupası'na katılmaya hak kazandı.
Şampiyonluk sayıları
24 Eylül 1951'de Türkiye'de futbolda profesyonelliğe geçildikten sonra kazanılan kupaların takımlara dağılımı (1952-1996):
1982 Dünya Erkekler Voleybol Şampiyonası
1°/4° Maçları
14 Ekim 1982
23°/24° Maçı
15 Ekim 1982
21°/22° Maçı
15 Ekim 1982
19°/20° Maçı
15 Ekim 1982
17°/18° Maçı
15 Ekim 1982
15°/16° Maçı
15 Ekim 1982
13°/14° Maçı
15 Ekim 1982
11°/12° Maçı
15 Ekim 1982
9°/10° Maçı
15 Ekim 1982
7°/8° Maçı
15 Ekim 1982
5°/6° Maçı
15 Ekim 1982
Bronz Madalya Maçı
15 Ekim 1982
Şampiyonluk Maçı
15 Ekim 1982
Georges Seurat
Hayatı
Resim kuramını renklerin bölünmesine ve optik karışıma dayandıran yeni izlenimciliğin kurucularından olan Georges Seurat yedi yıl içinde olağanüstü yapıtlar ortaya koymayı başardı. Kurumsal ve plastik araştırmalara büyük ilgi duyan Seuret, 1876‘dan başlayarak Chevreul‘un bulduğu renklerin eş zamanlı karşıtlığı yasalarını ve Eugène Delacroix kuramlarını inceledi. Seurat, izlenimciliğin kurallarına tepki duyanlardandı. Seurat gibi ard izlenimciliğin temsilcileri olan sanatçılar da sanat yaşamlarına İzlenimcilikle başlamışlardır. Ancak bu akımın kimi sınırlamalarını aşmak ve resimlerine kişiselliklerini katmak istiyorlardı.
Seurat, öğrencilik yıllarının başlangıcında resme ilgi duymuş ve ilk derslerini; Justin Lequien adında Roma Ödülü’nde ikincilik kazanmış bir heykeltıraşın yönetimindeki belediye resim okuluna devam ederek almıştır. Bu öğrenciliği sırasında uzun süreli bir arkadaşlık geliştireceği ressam Edmond Aman-Jean ile tanışmış ve kısa bir süre sonra Paris’te ortak bir atölye açmışlardır. Aman-Jean ile birlikte 1887-1888 yılında Paris Güzel Sanatlar Yüksekokulu’na (École Nationale Supérieure Des Beaux-Arts de Paris) kayıt olarak Henri Lehmann’ın derslerine katılmışlardır. Seurat, akademik resim geleneğine bağlı kalmış, müzelerde eski ustaların eserleri üzerinde çalışmalar yapmıştır. Bu çalışmalar, onun olgunluk dönemine ait eserleri üzerinde etkili olacaktır.
1879’da izlenimcilerin dördüncü sergisinden çok etkilendi. Bağımsız olarak çalıştı. İyi bir desenci olduğunu ortaya koyan yapıtlar verdi.
1891 Bağımsızlar salonunun açılışından sonra Seurat, iltihaplı anjinden yaşamını yitirdi. Anlaşmazlıklar sonucu uzaklaştığı yeni izlenimciler grubu sanatçının ölümünden büyük üzüntü duydu.
Noktacılık Sanatı
Georges Seurat, Zıt renkleri yan yana noktalar halinde koyarak Noktacılık tekniğini geliştirdi. Paul Signac (1863 - 1935) ile birlikte Pointilism (Noktacılık) akımınında gelişimini sağladı. Resimlerini küçük noktalar kullanarak mozaik gibi boyadı. Renklerin beynimizde kaynaşacaklarını savunuyordu. Bu tarza sonradan noktacılık dendi. Tüm hatlar kaldırılmış ve düzeni korumak için resim basitleştirilmişti
Pamplona
Pamplona (Baskça: Iruñea ya da Iruña), İspanya'da Navarra Özerk Bölgesinin başkenti olan şehir. Nüfusu 196.000 kişi San Sebastián şehrine uzaklığı 92 km, Madrid 'e uzaklığı ise 407 km'dir. Şehrin Baskça ismi olan Iruña şehir anlamına gelmektedir. Bask Milliyetçiler Pamplona şehrini tarihi Başkentleri olarak kabul etmektedirler.
Georges Seurat
Noktacılık Sanatı
Noktalama tekniğinin öncüsü Seurat noktaların beynimizde birleşip bütünlük oluşturacağını savunuyordu. Buna rağmen hacimsellik hissi alınamamaktadır.
Pamplona
Pampolona tarihsel Navarre Krallığı'nın başkentidir. Kent her yıl 6 Temmuz-14 Temmuz döneminde özel bir şekilde kutlanan San Fermin Festivali ile ün yapmıştır. Bu festivalde her gün kentin belirli sokaklarından oluşan bir parkurda kontrol edilmeyen boğalar koşturulmakta ve bu koşan boğalar önüne çıkıp onlardan kaçan cesur gençler böylelikle kendilerini cesaretlerini gösterebilmektedirler. Bu festival 1926'da yayımlanan Ernest Hemingway'in çok dile çevrilmiş klasik Güneş de Doğar romanında önemli rol oynamış ve bu roman bu festivale uluslararası ün kazandırmıştır. Pamplona ve San Fermin festivali görüntüleri 1967'de bu romandan uyarlanan Güneş de Doğar filminde izlenebilmektedir.
Georges Seurat
Noktacılık Sanatı
Courbevoie (1886) < noktacılık örneği olan resmi hakkında
Pamplona
Coğrafi konum
Pamplona Navarre bölgesinin ortasında Ebro Nehri'nin bir kolu olan "Arga Nehri" sol kenarında ve bu nehrin açtığı "Pamplona Vadisi" adı verilen kenarları pek yamaçlı olmayan bir büyük vadide kurulmuştur. Diğer önemli İspanya şehirlerinden uzaklıkları şunlardır: San Sebastián'dan 82 km, Vitoria-Gasteiz'den 97 km, Zaragoza'dan 180 km, Barselona'dan 487 km ve Madrid'den 448 km.
Demografi
1.000 Kişi
Spor
CA Osasuna futbol takımı İspanyol 1. Liginde mücadele eden tek Navarra takımıdır. Ayrıca hentbol takımı olan Portland San Antonio 'da Pamplona şehrinin takımıdır. (2001 Avrupa Şampiyonu). Belki de spor deyince akla Navarra'da Miguel Indurain her zaman ilk sırada yer alır. Indurain Fransa Bisiklet Turu 'nu tam 5 kez kazanmıştır.
Kardeş şehirler
Pamplona'nin şu kardeş şehirleri bulunmaktadır:
Resimler
Pamplona
Faye Dunaway
Çekici fiziği ile genelde evhamlı, sinirli, başarıya şartlanmış ve azimli kadınları canlandırmış olan Faye Dunaway 1965 yılında başladığı sinemada şöhreti 1967 yılında başrolünü Warren Beatty ile paylaştığı Arthur Penn filmi Bonnie and Clyde filmi ile yakalamıştı. Sinemadan önce de tiyatroda Elia Kazan'la çalışmıştı.
Biyografisi
14 Şubat 1941'de ABD'nin Florida eyaletinin Bascom şehrinde dünyaya geldi, doğumunda verilen ismi Dorothy Faye Dunaway'di. Babası orduda subay olan Faye Boston Üniversitesinde "tiyatro sanatları" bölümünde okuduktan sonra Elia Kazan ve Robert Whitehead'in yönetimindeki "Lincoln Merkez Repertuvar Kumpanyası"na katıldı. Burada 1962 ve 1967 yılları arasında aralarında "A Man for All Seasons" ve Arthur Miller'ın "After the Fall"unun da olduğu birçok önemli oyunda rol aldı. Arthur Miller'ın oyununda Marilyn Monroe'yu canlandırıyordu. Broadway dışı bir oyun olan "Hogan's Goat"da gösterdiği olağandışı performans onun için bir çıkış oldu ve yönetmen Otto Preminger'le bir sözleşme yapmasını sağladı. 1967'de birlikte ilk filmi olan Hurry Sundown'ı çektiler, ancak Preminger'le araları çabuk bozuldu ve Dunaway yönetmenin "Skidoo" adlı filminde oynamayı reddetti ancak ortada bir sözleşme vardı. Yasal mücadele sonunda gerekli ödemeyi yapan Dunaway sözleşmesini yırttı ve 1967'de bu kez Elliot Silverstein'ın yönettiği The Happening'de oynadı.
Ama hâlâ kitleler tarafından tanınmıyordu. Ta ki aynı yıl başrolünü Warren Beatty ile paylaştığı, Arthur Penn'in yönettiği destansı suç filmi Bonnie and Clyde'da kötü şöhretli ganster Bonnie Parker'ı canlandırıncaya kadar. Bu film onun sanat hayatında bir dönüm noktası oldu. Dunaway bir gecede şöhret olmuştu. En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü'ne ve aynı dalda Altın Küre'ye aday gösterildi, BAFTA ödülünü aldı. Film mutlak bir başarı kazanmış ve devrinin en etkili filmlerinden biri olmuştu. Ertesi yıl 1968'de yine çok önemli bir film olan Kibar Soyguncu'da (The Thomas Crown Affair) Steve McQueen'le birlikte oynadı ve çok ses getirdi. Ancak bundan sonra yer alacağı birkaç proje tökezledi, bu filmler arasında Marcello Mastroianni'yle oynadığı Amanti ve Elia Kazan'ın yönettiği The Arrangement da vardı. 1970'te oynadığı Little Big Man büyük başarı kazandı ama nişanlısı Jerry Schatzberg'in yönettiği Puzzle of a Downfall Child bir felaketti. Durumu fark eden Dunaway hemen profil küçülttü ve 1971'de çok fark edilmemiş bir gerilim olan La Maison Sous Les Arbres ile bir western olan Çirkin Kahraman'da (Doc) rol aldı. Bunların da gişede başarısız olmaları üzerine bir süreliğine sinemadan uzaklaşarak tiyatroda Harold Pinter'ın "Old Times" adlı oyununda rol aldı ve televizyon için çekilen "The Woman I Love"ın başrolünde oynadı.
Los Angeles'ta Arzu Tramvayı'nın (A Streetcar Named Desire) bir sahne uyarlamasında Blanche du Bois rolünde oynadıktan sonra Stanley Kramer'ın 1973 tarihli filmi Oklahoma Crude ile tekrar sinemaya döndü. Aynı yıl Richard Lester'in Üç Silahşörler'inde (The Three Musketeers) gözüktükten sonra Amerikalı rock müzisyeni Peter Wolf'la yaptığı evlilik manşetlere taşındı. Ertesi yıl 1974'te Roman Polanski'nin ünlü kara filmi Chinatown'da oynadı. Klasikler arasına giren bu filmdeki Evelyn Cross Mulwray rolü "Bonnie ve Clyde"dan beri gösterdiği en iyi performanstı ve ona Oscar, Altın Küre ve BAFTA adaylıklarını getirdi. Aynı yıl oynadığı The Towering Inferno'nun çok iş yapması da Dunaway'in eksiksiz bir star olarak da sinemada var olduğunu ispatladı. 1975'te Akbabanın Üç Günü'nde (Three Days of the Condor) Robert Redford'la başrolü paylaştı, bu politik gerilim filmi çok iyi eleştiriler almıştı.
1976 yılında hırslı bir televizyon yapımcısını canlandırdığı Sidney Lumet'in iğneleyici kara komedisi Network geldi ve ona üçüncü girişiminde nihayet Oscar'ı kazandırdı. Hemen akabinde bir İngiliz yapımı olan Voyage of the Damned'de oynadı. İki yıl sonra 1978'de bir gerilim filmi olan Eyes of Laura Mars'ta rol aldı.
1979'da çevirdiği Şampiyon'dan(The Champ) bir yıl sonra The First Deadly Sin'de Frank Sinatra ile başrolü paylaştı. 1981 yılında ise neredeyse bir çılgınlık yaparak Joan Crawford'un hayatını didik didik edip gizli yönlerini ortaya döken bir biyografik film olan Mommie Dearest'te oynadı, sonuç felaket oldu ve ona En Kötü Oyuncu Ahududu Ödülü şeklinde geri döndü. Hemen ardından televizyon için çekilen başka bir biyografik film Evita Peron'da oynadı. Kariyerinde tekrar bir düşüş başlamıştı.
Kırkpınar, Susuz
Nüfus
Köyde 1886 yılında 153 Türk yaşamaktaydı.
Hüseyindede Höyüğü
Hüseyindede Höyüğü, Çorum İl merkezinin güneybatısında, Sungurlu İlçesi'nin kuzeybatısında Yörüklü beldesinin 2,5 km. güneyinde yer alan bir höyüktür. Tepe, Hüseyindede Tepesi olarak da bilinmektedir. Kazılar sonucunda höyüğün bir Eski Hitit kült merkezi olduğu, kült yapılarının dışında başkaca yapı bulunmadığı ve Hüseyindede'nin geniş bir yerleşim olmadığı anlaşılmıştır.
Buluntular
Kabartma bezemeli iki dini vazo, Çankırı İnandık Höyük kazılarında ele geçen ve halen Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sergilenen, İnandık Vazosu olarak bilinen benzer bir vazo ile, şu an için dünyadaki bu tür sağlam vazo örnekleri arasındadır. Çorum Müzesi'nde sergilenen Hüseyindede Vazoları'nda kabartma halinde bir Hitit dini ayininde (muhtemelen bahar ayininde), kullanılan çalgılar ve müzik eşliğinde yapılan dans betimlenmektedir. Çalgılar arasında bir tür saz, ziller, lir yer almaktadır. Bugün de Çorum'un bazı ilçelerinde yapılan kutlamalarda saz ve zilin birlikte kullanıldığı görülmektedir. Küçük vazoda el ele tutuşarak halay çeken iki Hititli kadın figürü, kollarını yukarı kaldırarak parmaklarını şıklatarak dans eden bir kadın figürü, hem giysileri hem de danslarıyla günümüz yöre kültürünün, yaklaşık 3600 yıla dayanan geçmişini göstermektedir. Aynı vazoda yer alan bir boğa üzerinde akrobatik hareketler yapan Hititli figürü de, MÖ II. binyılda Girit ve Yunanistan'da benzer betimlemeler görülmesi yönünden ilginçtir. MÖ II. binyıl için Girit ve Yunan uygarlıklarının simgesi olarak görülen bu figürlerin Mısır ve Suriye'de bulunan örnekleri de bugüne kadar aynı kültürlere bağlanmıştı. Ancak Hitit Dönemi'nde Anadolu'da ele geçen bu figürler, Hitit Fırtına Tanrısı Tarhun için yapılan bir törenle ilişkilidir ve böylece yerel özellikler göstermektedir.
Hüseyindede yerleşmesinde tapınak yapıları dışında günlük kullanıma yönelik bir mimari bulunmamıştır. Bununla birlikte ortaya çıkarılan yapılar Eski Hitit Dönemi'nin en belirgin ve sağlam örnekleridir. Bu bağlamda çevrede başka Eski Hitit yerleşmelerinin de olması gerektiği düşünülmüş, yüzey araştırmalarında saptanan Boyalı Höyük'de 2004 yılında kazılara başlanmıştır.
Tapınak ya da kült yapısının 22,5 x 16 metre boyutlarında bir yapı kompleksi oluşturduğu kazılar sonucunda anlaşılmıştır. Kült vazolarının bulunduğu bu yapıya kazı yönetimi tarafından I nolu yapı olarak tanımlanmıştır. Yapı kompleksinde teraslama yöntemiyle inşa edilmiş dört oda gün yüzüne çıkarılmış olup içten içe 13,5 x 9 metre boyutlarındaki 4 nolu odanın tören uygulamaları için kullanıldığı düşünülmektedir. Bu şekilde tümü kült yapısı olan 6 yapı, kazı çalışmalarında ortaya çıkarılmıştır.
Kazılarda ortaya çıkarılan bir diğer ilginç buluntu ise 1 nolu yapı'ya ait 3 nolu odanın kuzeydoğu köşesinde kazılan Roma Dönemi mezarıdır. Ana kayaya oyularak yapılmış kaya mezar küçük bir ön oda ile küçük bir kapıdan girilen mezar odası vardır. Geçişin, ön odada bulunan kare biçimli bir taşla kapatıldığı anlaşılmaktadır. Mezar ve çevresinde yapılan araştırmalarda herhangi başka bir mimari buluntu ortaya çıkmamıştır. Aslında çevrede yıllarca sürdürülmüş olan yüzey araştırmalarında Roma seramiği veren çok sayıda yerleşim tespit edilmişti. Hüseyindede'de bulunan kaya mezarın yakındaki bir Roma yerleşimine ait olduğu tahmin edilebilir.
Kazılar sırasında ele geçen çanak çömlek buluntularının, Boğazköy, Alacahöyük, Eskiyapar Höyüğü ve İnandık Höyük Eski Hitit tabakalarında bulunan çanak çömlek tiplerinde olduğu belirtilmektedir.
Değerlendirme ve tarihleme
Hüseyindede Höyükte ilk yerleşimin MÖ 1650 yılına dayandığı ifade edilmektedir.
Kudüs Hadassah Hastanesi
Filistin Mandası Dönemindeki Aktiviteler (1918 – 1948)
Hadassah, Hebron’da bir revir işletmeye başladı. Beit Hadassah kliniği, revirle birlikte üç kata sahipti. Diğer katlarda bir eczane ve Sinagog vardı. Ücretsiz tıbbi hizmet hem Yahudilere hem de Araplara verilmekteydi. Binanın Tarihi 1893 yılına gitmekteydi ve o zamanki adı Chesed L'Avraham kliniğiydi. 1929 yılında bina Hebron Katliamının en kötü sahnelerine ev sahipliği yaptı.
Peel Komisyonu olarak da bilinen, İngiliz Kraliyet Komisyonu, 1937 yılındaki raporunda, Hadassah’nın aktivitelerini övdü: “Hadassah Tıp Kurumu, Yahudi yerleşim merkezlerinde geniş ağa sahip olan klinikler ve büyük şehirlerde hastaneler kurdu. Doğal olarak Yahudi nüfusu daha çok yararlandı bu sunulan hizmetlerden fakat tıp merkezleri, Filistinin bütün toplumlarına açıktı ve arapların en fakirleri bu merkezlerden yararlandı. Hadassah’nın bu yardımseverliği farkındalığı ve övgüyü hak etmektedir. Yapılanlar iki toplumun arasında iyi iletişimi destekleyen girişimlerdi .” Scopus Dağı’ndaki Hadassah Hastanesi 1939 yılında açıldı ve 1948 yılında kapanmak zorunda kaldı.
1948 – 1967
1948 savaşı sonucu, Scopus Dağı’ndaki Hadassah Hastanesi, İsrail’in dışta kalan bir parçası olarak kaldı ve İsrail ordusundan birkaç personel tarafından korundu. Bu kampüsteki bütün çalışmalara son verilip, kampüs terkedildi. Batı Kudüs’te birkaç alternatif yer bulundu ve Scopus’u terk etmek zorunda kalan tıp ekibi tarafından bu yeni yerlerde tıbbi çalışmalara devam edildi. 1961 yılında, Kudüs’ün dışındaki Ein Karem’de yeni bir tıbbi merkez kuruldu.
1967 sonrası
6 Gün Savaşı esnasında, İsrail Scopus Dağı etrafındaki bütün alanı ele geçirdi ve eski tıbbi kampüs tekrar çalışmaya başladı. Günümüzde iki kampüste çalışmaktadır ama Ein Karem’deki binalar daha büyüktür.
2005 yılından itibaren
2005 yılında, Hadassah, bütün hastalara karşı, etnik ve dini farklılıkları gözetmeden, eşit davranmasından ve barışa olan katkısından dolayı Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterildi.
Fransız baritone David Serero, 2011, 2012 ve 2013 yıllarında, İsrailli ve Filistinli çocuklar için çeşitli konserler verdi. Yaklaşık 1 milyar Şekele varan bütçe açığından dolayı, tıbbi merkezin yönetimin isteği üzerine, İsrail mahkemesi, Şubat 2014 itibarıyla kurumun faaliyetlerini 3 ay durdurması kararını aldı.
Scopus Dağı Kampüsü
Scopus Dağı’ndaki hastane kampüsünün temeli, 1934 yılında atıldı ve beş yıl süren inşaatın ardından, mimar Erich Mendelsohn tarafından tasarlanan merkez, 1939 yılında kapılarını açtı.
Mart 1947’de Kudüs’teki arap güçlerinin lideri, Abd Al-Qadr Husayni, hastaneyi hava uçurma tehdidinde bulundu. Bu tehdit hayata geçmedi fakat hasteye gidiş gelişlerdeki trafikte saldırılar gerçekleştirildi. 13 Nisan 1948’de kalkanlı bir araç konvoyunda hemşireler, tıp öğrencileri ve diğer çalışanlar hasteneye doğru gidiyordu ve araç saldırıya uğradı. Hadassah Tıp Konvoyu Katliamı olarak anılan bu saldırıda 78 kişi öldürüldü.
Mantarlar
Yenilebilen mantarlar
Ölümcül seviyede zehirli olan mantar türlerinin sayısı tüm mantar türlerinin sayısına oranlandığında oldukça azdır. Diğer zehirli mantarların bir kısmı ise pişirildiklerinde bu niteliklerini kaybetmektedir. Doğadan toplanan yenilebilen mantar türlerinin sayısı ise hiç de az değildir. Bu türlere ekonomik değerleri ve lezzetleriyle ile köylülerin bütçelerine ciddi katkılar sağlayan Morchella (Kuzu Göbeği) Mantarları iyi bir örnek teşkil eder. Zehirli ve yenilebilen bazı mantar türlerinin ayırdedilmesindeki bazı zorluklar ve yaşanan ölüm olayları nedeniyle kültür mantarlarının yiyecek olarak tüketilmesi önerilmektedir. Mantarların yenilebilen bir türü olan parazitler bitkilerde de bulunur. Bu durumda ilişki tek yönlüdür. Bu parazit içine girdiği bitkiye anında bulaşır ve öldürür.
Kudüs Hadassah Hastanesi
Scopus Dağı Kampüsü
1949 yılındaki Ürdün’le yapılan ateşkeş anlaşmasıyla birlikte, hastane askersizleştirilerek, İsrail’in bir parçası olarak kabul edildi ve böylece hastanenin aktiviteleri devam etti. Çalışanlar Kudüs’teki geçici yerleşim alanlarına yerleşti ve daha sonra Ein Kerem’deki kampüs açıldı.
Altı Gün Savaşı sonunda, Doğu Kudüs’ün işgal edildiği dönemde, Scopus Dağı’ndaki Hadassah kampüsü oldukça büyük bir tamirat sürecine girdi ve 1975 yılında tekrar açıldı. 300’ün üzerinde yatak, 30 departman ve klinikle birlikte, hastane Kudüs’teki nüfusa ayrım yapmadan hizmet vermekte. Genelde hastaların yaklaşık 40% ı Araptır. 2011 yılında, Hadassah Scopus Hastane’sinda doğan, Yarı İsrailli ve yarı Amerikan oyuncu, Natalie Portman, hastane için yapılan bir bağış kampanyasında başrol aldı.
Ein Kerem Kampüsü
1948 ile 1962 yılları arasında, Hadassah Hastanesi, Kudüs’te kiralanan beş farklı yerde faaliyetlerine devam etti. 1961 yılında, kurumun dönemdeki direktörü, Kalman Mann’ın yönetiminde, Ein Kerem’de yeni bir hastane kampüsü inşa edildi. Amerika’daki Hadassah Örgütü finansmanda yine yardımcı oldu. Lokasyon, şehir merkezinde uygun yer bulunamadığı için seçildi. Hastane, uluslararası stilin İsrail’deki ilk temsilcilerinden biri olan Joseph Neufeld tarafından tasarlandı.
2012 yılındaki 19 katlık kulenin açılmasından önce, Hadassah Ein Kerem’in 700 yatağı vardı. Hastanenin 22 binası bulunmaktadır ve bu binaların içinde, Kudüs İbrani Üniversitesi tıp okulları, dişçilik ve hemşirelik okulları, eczacılık okulu ve halk sağlığı merkezi bulunmaktadır. Hadassah’nın direktörü Profesör Yuval Weiss’tir. Meşhur doktorlar arasında, Hastane Travma Merkezinin kurucusu Avraham Riykind, Karaciğer ve Böbrek nakli ünitesinin başkanı Ahmed Eid ve estetik ameliyatı ve yanık ünitesi başkanı, Arie Eldad bulunmaktadır. Mart 2007’de, Yahudi Amerikan milyarder William Davidson, hastaneye 75 milyon dolar bağış yaptı. 2012’de Sarah Wetsman Davidson Hastane Kulesi açıldı. İçinde 500 yatak ve 20 ameliyat odası bulunmaktadır.
2008 yılında, Yeni Zelanda Başbakanı John Key, hastaneye bağışta bulundu.
Nisan 2009’da, Puah Enstitüsü’nün bir girişimi olarak, hastane İsrail’de bir ilk olan, AIDS hastaları için bir üreme kliniği kurdu. Kliniği Profesör Doktor Shlomo Ma’ayan yönetmektedir.
Türkiye siyasi tarihi
Kurtuluş Savaşı dönemi: 1919-1923
Saltanatın kaldırılmasının ve Lozan Antlaşması'nın ardından TBMM'de en çok tartışılan konulardan biri olan yeni devletin niteliği sorunu Mustafa Kemal Paşa'nın 28 Ekim gecesi İsmet İnönü'yle, devletin niteliğinin cumhuriyet olduğunu saptayan bir yasa tasarısı hazırlaması ile son buldu. 29 Ekim 1923 günü,
Kudüs Hadassah Hastanesi
Chagall Pencereleri
Ein Kerem Hastanesi’nin içinde bulunan sinagoğun, 12 İsrail kabilesini temsil eden mozaik camları, Marc Chagall tarafından tasarlanmıştır. Chagall, sinagoğu Yahudi kraliçeye verilecek bir taç olarak kafasında tasarladı ve penceleri de tacın mücevherleri olarak gördü. Bu pencereler Şubat 1962’de yerleştirildi. İthaf töreninde, Chagall, kutsal topraklara ilk adım attığından beri, tasarımdaki fikirlerinin kafasında olduğunu ve bu mütevazı hediyesini, binlerce yıldır o topraklarda yaşamış olan Yahudilere armağan ettiğini belirtti.
Türkiye siyasi tarihi
Kurtuluş Savaşı dönemi: 1919-1923
esasına dayalı olarak Cumhuriyet ilan edildi ve yeni Türk Devleti'nin adı artık Türkiye Cumhuriyeti idi. Bu karar ise halka ilk kez 30 Ekim 1923 tarihli Anadolu'da Yeni Gün gazetesinde "Büyük Millet Meclisi Şekl-i Hükümetimizi Tesbit Eden Teşkilat-ı Esasiye Tadilatını Kabul ve Türkiye Cumhuriyetini İlan Eylemiştir” manşetiyle duyuruldu.
Tek partili dönem: 1923-1945
Atatürk, 24 Nisan 1920 ve 13 Ağustos 1923 tarihlerinde TBMM Başkanlığına seçildi. Bu başkanlık görevi, devlet-hükûmet başkanlığı düzeyindeydi. 29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyet ilan edildi ve Atatürk ilk cumhurbaşkanı seçildi. Anayasa gereğince dört yılda bir cumhurbaşkanlığı seçimleri yenilendi. 1927, 1931, 1935 yıllarında TBMM Atatürk'ü yeniden cumhurbaşkanlığına seçti.
Atatürk sık sık yurt gezilerine çıkarak devlet çalışmalarını yerinde denetledi. İlgililere aksayan yönlerle ilgili talimatlar verdi. Yurt dışına hiçbir resmî ziyaret için çıkmamakla birlikte, Cumhurbaşkanı sıfatıyla Türkiye'yi ziyaret eden yabancı ülke devlet başkanlarını, başbakanlarını, bakanlarını ve komutanlarını ağırladı.
Mustafa Kemal Atatürk: 1923-1938
Atatürk dönemi iç politikası devrimleri ve yapılan yenilikleri kapsar.
Atatürk Halk Fırkası adıyla bir parti kurmak niyetini ve siyasi fırkaların gerekliliğini 7 Şubat 1923’te Balıkesir Paşa Camii’nde halka hitaben yaptığı, halkçılık temeline dayalı bir fırkanın kurulması üzerinde durduğu konuşmada
9 Eylül 1923’te Mustafa Kemal Atatürk tarafından kurulmuş olan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yasal siyasi partisidir. Başlangıçta adı "Halk Fırkası" olan parti 1924 yılındaki kurultayda adını "Cumhuriyet Halk Fırkası" olarak değiştirdi. 1927 yılında "Cumhuriyetçilik", "Halkçılık", "Milliyetçilik" ve "Laiklik" ilkelerini tüzüğüne ekledi. 1935 yılındaki kurultayda daha önceki dört ilkeye "Devletçilik" ve '"Devrimcilik" ilkeleri de eklenerek ilkeler altıya çıkarıldı ve partinin adı "Cumhuriyet Halk Partisi" oldu.
Cumhuriyetin ilanı, milletin yönetilme şeklinin belirlenmiş olduğu, Atatürk'ün siyasi devrimlerinden bir tanesidir. 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılışı ile millî egemenliğe dayalı yeni bir devlet kurulmuştu. Ancak Türk Kurtuluş Savaşı devam ederken, millî birlik ve beraberliğin bozulmaması için rejimin adı konulmamıştı. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) 25 Ekim 1923'te ortaya çıkan kabine bunalımı sonucunda, bu yönetim şeklinin kusurları daha net ortaya çıkmış ve 29 Ekim'de Anayasanın ilgili maddeleri değiştirilerek, ülkenin yönetim şekli cumhuriyet olarak belirlenmiştir.
Cumhuriyet’in ilanı Atatürk ve silah arkadaşları arasında görüş ayrılıklarına, dolayısıyla tepkilere yol açmıştı. Bu ayrılıklar Cumhuriyet Halk Fırkası (CHF)’na karşı ilk muhalefet hareketini doğurdu. Bu gelişmeden sonra Millî Mücadele döneminde M. Kemal Paşa’nın yakınında yer alan ve onu destekleyen Kazım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy, Refet Bele, Rauf Orbay ve Adnan Adıvar gibi önemli komutan ve şahsiyetler Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası adıyla yeni bir parti kurdular.
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, Şeyh Said İsyanı sonrasında, programındaki fırkamız itikad-ı diniyeye ve fıkriyeye hürmetkardır maddesinden dolayı isyandan sorumlu tutularak 5 Haziran 1925’te kapatıldı.
1923-1929 yılları arasında Teşvik-i Sanayi Politikası uygulanmışsa da dünyada yaşanan ekonomik kriz nedeniyle beklenen ölçüde yararlı olamamıştır. Bunun sonucunda 1932 yılında hükûmet devletin üretime yönelen temel yatırımları gerçekleştirmesini üstlenmesine karar vermiştir.
1930'lu yıllar dünya tarihi açısından son derece önemliydi. Avrupa'da faşizm yayılmakla birlikte Türkiye'nin doğu komşusu SSCB'de de sosyalist idare anlayışı totaliter ve merkeziyetçi bir şekilde yayılmaktaydı. Dünyada ekonomik buhran halklar üzerinde etkisini arttırarak sürdürmekteydi. Türkiye iktisadi buhranı atlatabilmek ve hızla kalkınabilmek maksadıyla devletçilik uygulamasına geçmişti.
1934 yılında I. Beş Yıllık Sanayileşme Planı devreye sokuldu. En büyük ağırlık dokuma sektörüne verilmekteydi. Fabrikaların büyük bir kısmı Sovyet kredisi ve teknolojisi ile kuruluyordu. Demiryolları yapımına önem verilmekteydi.
İsmet İnönü: 1938-1950
Atatürk'ün ölümü üzerine 11 Kasım 1938'de cumhurbaşkanlığına seçilen İnönü Cumhurbaşkanlığının yanı sıra CHP genel başkanlığına da getirildiğinden yönetim üzerinde geniş otorite sahibi oldu.
26 Aralık 1938’de toplanan CHP Üçüncü Büyük Kurultayı'nda İsmet Paşa değişmez genel başkan ve Millî Şef ilan edilmesiyle yaklaşık 12 yıl sürecek olan millî şeflik dönemi başlamış oluyordu.
Ocak 1939’a kadar Atatürk’ün son başbakanı olan Celal Bayar ile ve kurduğu 10. Hükûmet ile çalışmış Dahiliye Vekili Şükrü Kaya’nın yerine Refik Saydam, Hariciye Vekili Tevfik Rüştü Aras’ın yerine ise Şükrü Saraçoğlu getirilmiştir. Dış politika ilkeleri ve ekonomik politika farklılıkları yüzünden 25 Ocak 1939’da istifa eden Bayar yerine Refik Saydam yeni hükûmeti kurmuştur.
II. Dünya Savaşı (1939-1945) döneminde İnönü ülkeyi savaştan uzak tutmaya çalıştı. Savaş yıllarındaki ekonomik ve toplumsal sıkıntılar ise, dönemin unutulmayan mirası olarak kaldı. Gene bu dönemde Hasan Âli Yücel'in öncülüğündeki Köy Enstitüleri kuruldu ve geliştirildi.
Savaş nedeniyle çok sayıda gencin askere alınması ve temel ürünlerle ilgili olarak devlet stoklarının geniş tutulması nedeniyle iç piyasada büyük darlık yaşanmış ve ürünlerin fiyatları olağanüstü artmıştır. Aynı dönemde hükûmet stokçu, karaborsacı ve fırsatçılarla yoğun bir şekilde mücadele etmişse de, toplumun geniş kesmi tatmin edilememiştir.
1950 genel seçimlerinden sonra CHP iktidarı Demokrat Parti'ye (DP) bırakırken, İsmet İnönü ana muhalefet partisi genel başkanı olarak siyasal rolünü sürdürdü. On yıllık muhalefet dönemi sonunda 27 Mayıs sonrası yeni anayasa kabulü ile 15 Ekim 1961 genel seçimlerinden CHP birinci parti olarak çıkınca, İnönü yeniden hükûmeti kurmakla görevlendirildi. Bu dönemde CHP-AP, CHP-YTP-CKMP ve CHP-Bağımsızlar koalisyon hükûmetlerine başkanlık etti.
II. Dünya Savaşı
Amerikalı general Douglas MacArthur'la 1931 senesinde yaptığı bir konuşmada Atatürk şöyle demektedir:
II. Dünya Savaşı 20. yüzyılın iki topyekûn savaşından ikincisidir. Altı yıl boyunca, dünyanın çeşitli bölgelerinde süren kesintisiz savaşlarla süre giden II. Dünya Savaşı, Alman ordularının Polonya'ya saldırdığı 1 Eylül 1939'da başlamış kabul edilir. Ne var ki, birbirinden kopuk görünseler de bu tarihten önceki çatışmalar ve I. Dünya Savaşı sonrası yapılan ancak mağlup devletleri memnun etmemiş olan antlaşmaların geçersiz kılınması, savaşta birincil rol oynayan tarafların stratejik hedefleri arasında yer aldığından, savaşın başlangıcı tarihsel olarak daha geriye gitmektedir.
İnsan kaynakları yönünden ağır sonuçları yaşanan bir Kurtuluş Savaşı'nın hemen ardından yeni bir savaşa girmemek konusunda kesin olarak kararlı olan Türk yönetimi, sonuna kadar denge politikasını sürdürebilmiştir.
Kaçınılmaz görünen Avrupa savaşı dışında kalabilmeyi sağlamak üzere, İngiltere ve Fransa'yla 19 Ekim 1939'da Ankara'da bir ittifak anlaşması imzalandı.
Alman ordularının Balkanlar'ı istilasının hemen ardından Alman hükûmeti Türkiye'ye bir saldırmazlık anlaşması önermiştir. Hitler, devrin Türk cumhurbaşkanı İsmet İnönü'ye gönderdiği kişisel mektubunda, Alman ordularının Türk sınırlarına 85 km'den daha fazla yaklaşmayacağı güvencesini kişisel olarak verdiğini belirtmektedir.
Bu notada, Türkiye'nin toprak bütünlüğüne saygılı olunacağı ancak, Montrö Boğazlar Sözleşmesi gereği Türkiye'nin boğazları savaş gemilerine kapalı tutma taahhüdüne sadık kalmasının gereği belirtilmiştir.
İzleyen yıllar, Müttefikler'in Türkiye'nin kendi cephelerinde savaşa girmesi konusunda baskılarının giderek arttığı yıllar olmuştur.
2 Ağustos 1944 tarihine kadar Türk yönetimi bu baskılara direnmiş, savaşın kaderinin belli olduğu tespitiyle Müttefikler ile anlaşmaya yönelmiştir. Almanya ile ve hemen ardından Japonya ile tüm diplomatik ve ekonomik ilişkilerini kesme kararı alan Türk yönetimi, Müttefik liderleri Şubat 1945'te toplanan Yalta Konferansı'nda, yeni kurulacak Birleşmiş Milletler'e yalnızca 1 Mart 1945 tarihine kadar Almanya'ya savaş açmış ülkelerin katılmasını içeren bir karar almaları üzerine, 23 Şubat 1945'te Almanya'ya savaş ilan etmiştir.
Almanya'nın yenilmiş olmasından ötürü Türk Silahlı Kuvvetleri'nin bir çatışmaya girmesini gerektiren bir durum ortaya çıkmamış ve savaş kararı uygulamaya konulmamıştır.
Denebola
Gözlem bilgisi
Denebola, +14° olan sapma açısı ile kuzey yarımkürede yer alan bir yıldızdır. Göksel ekvatora yakın olan konumundan dolayı, Dünya'nın tüm yerleşim alanlarından görünür durumdadır. Sadece Antarktika kıtasının iç bölgelerinden görünmez. Görünen parlaklığı 2,13 kadir olan yıldız, ışık kirliliğinden orta derecede etkilenen bölgelerde bile kolayca fark edilebilir.
Türkiye siyasi tarihi
Dörtlü Takrir ve Demokrat Parti
II. Dünya Savaşı'nın bitmesiyle basında ve mecliste çok partili siyasal sistemi savunan bir anlayış oluştu. Buna CHP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı İsmet İnönü de yaptığı konuşmalarla destek verdi. Bunu takip eden gelişmelerde, meclisteki bütçe görüşmeleri sırasında, CHP içinde başını Adnan Menderes, Feridun Fikri Düşünsel, Yusuf Hikmet Bayur, Emin Sazak gibi bazı milletvekillerinin çektiği bir muhalefet oluştu. 11 Haziran'da kabul edilen Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu, parti içindeki muhalefetin güçlenmesine yol açtı. Bu yasanın görüşüldüğü sırada Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuad Köprülü ve Refik Koraltan, Parti Meclis Grubu'na Dörtlü Takrir olarak bilinen bir önerge verdiler. Ülke ve parti yönetiminde liberal düzenlemeler yapılmasını isteyen bu önerge, 12 Haziran'da reddedildi. Bu gelişmelerden sonra Menderes, Köprülü ve Koraltan partiden geçici olarak ihraç edildi. Bayar ise önce vekillikten sonra partiden istifa etti.
Denebola
Özellikler
Denebola, 8.500 K yüzey sıcaklığına sahip A3V tipi bir yıldızdır. Güneş'ten 1,75 kat daha fazla kütleye ve 15 kat daha fazla bir aydınlatma gücüne sahiptir. Tahminen 400 milyon yıldan daha az olan yaşıyla nispeten genç bir yıldız sayılır. Günde yaklaşık on kez parlaklık dalgalanmaları sergileyen Delta Scuti türü bir değişen yıldızdır. Parlaklığı, birkaç saatlik bir süre içerisinde çok hafif (0,025 kadir) değişkenlik gösterir. Saniyede 128 km'lik çok hızlı bir dönme hızına sahiptir ve çok hızlı dönen başka bir yıldız olan Achernar ile aynı büyüklük özelliklerini taşır. Güneş'in ekvatoryal dönüş hızı 2 km/sn'dir.
Türkiye siyasi tarihi
Dörtlü Takrir ve Demokrat Parti
7 Ocak 1946'da Dörtlü Takrir'e imza atanlar tarafından Demokrat Parti, kuruldu. Parti genel başkanlığına Bayar getirildi. DP, ekonomi ve siyasette liberal düzenlemeleri savunuyordu. DP'nin kuruluşu iktidar tarafından önceleri hoş karşılandı. Ama partinin gelişmesi, tavrın değişikliğine ve baskıların yoğunlaşmasına yol açtı. İktidar muhalefeti ihtilalcilikle suçlarken, muhalefet ise iktidarı tek parti özlemcisi olarak niteledi. Muhalefetin yasalarda ve seçim sisteminde değişiklik isteğinin iktidar tarafından kabul edilmemesi, çatışmaları arttırdı.
Demokrat Parti birinci iktidar döneminde (1950-54) liberalleşmede önemli adımlar attı. Yabancı yatırımlar desteklendi. Ezanın Arapça okunması ve radyoda dini program yapılması yasağı kaldırıldı ve okullara din dersi kondu. 1950 yılında Kore'ye asker gönderilmesinden sonra 1952'de NATO'ya girildi.
Denebola
İlkel gezegen oluşum diski
Denebola, etrafındaki yörüngede tozlu enkaz diski varlığı anlamına gelebilecek, güçlü bir kızılötesi ışınım fazlalığı göstermektedir. Güneş sistemi'nin de böyle bir disk dışında oluştuğu düşünülmektedir. Denebola ile benzer yıldızlar Vega ve Beta Pictoris, güneşdışı gezegenlerin oluşabileceği yerler için oldukça iyi adaydırlar. Denebola çevresindeki tozun sıcaklığı 120 K'dır (-153 °C). Herschel Uzay Gözlemevi ile yapılan gözlemler sonucu 39 AU yarıçapta yer alan diskin görüntüleri elde edilmiştir.
Türkiye siyasi tarihi
Dörtlü Takrir ve Demokrat Parti
DP'nin üçüncü ve son iktidar dönemi (1957-60), iktidar ile muhalefetin yer yer sokağa taşan sert çatışmaları ile sürdü. 23. Hükûmet döneminde Menderes Kıbrıs konusunda imzaladıkları ortaklık anlaşmasına garantörlük maddesini yerleştirerek uluslararası başarıya imza atmıştır
Denebola
Süper küme üyeliği
Kinematik çalışmalar Denebola'nın IC 2391 süper açık yıldız kümesinin bir parçası olduğunu göstermiştir. Bu yıldızlar kütleçekimsel olarak birbirlerine bağlı değildir ancak, yaklaşık olarak aynı ortak hareketi paylaşırlar. Bu, aynı yerde doğduklarını ve belki de başlangıçta açık küme oluşturduklarını düşündürmektedir. Bu kümenin dikkat çeken diğer yıldızları, Alfa Pictoris ve Beta Canis Minoris'dir. Grubun, toplam olarak altmıştan fazla üyesi tespit edilmiştir.
Türkiye siyasi tarihi
Dörtlü Takrir ve Demokrat Parti
Muhalefetin etkinliklerinin soruşturulması için DP tarafından TBMM içinde Tahkikat Komisyonu kuruldu. Komisyon, CHP lideri İsmet İnönü'nün TBMM'deki konuşmasını yasakladı.