cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cep bilgisayarı
Cep bilgisayarı - PDA (Personal Data Assistant - Kişisel Veri Yardımcısı), taşınabilir küçük cep bilgisayarları.
Küçük boyutlu bu bilgisayarlarda isim ve adreslerin saklanabildiği bir veritabanı, not defteri ve iletişim kurmayı sağlayan bölümler yer alır. Gelişen elektronik ve bilgisayar teknolojisi cihazların boyutlarını küçültmüş ve özelliklerini arttırmıştır. Cep telefonu, video ve fotoğraf çekimi, GPS gibi özellikleri olan örneklerinin üretilmesi ile cep bilgisayarlarının kullanımı yaygınlaşmıştır.
Tarihçe
PDA kelimesi ile ilk kez 1993 yılında Apple şirketi tarafından üretilen Newton OS sistemli MessagePad cihazı için kullanılmıştır. Ancak Message Pad'dan önce de PDA özelliklerine sahip olduğu söylenebilecek cihazlar bulunmaktaydı (Psion ve Sharp Wizard gibi). PDA'ların yaygınlaşması Palm tarafından 1996'da üretilen Palm Pilot'la birlikte başladı. Palm'in ilk modeli, kısa sürede PDA pazarının en popüler ürünü haline geldi. 90'lı yılların sonunda Microsoft tarafından üretilen modeller ise Pocket PC (Cep Bilgisayarı) adı ile anılmaya başladı. Microsoft için ilk Pocket PC 2000 yılında HTC tarafından tasarlandı ve üretildi.
İlk Örnekler
Cep bilgisayarlarının ilk örneklerinde; renksiz ekran, sınırlı işlem gücü ve düşük enerji tüketimleri sayesinde uzun pil ömrü özellikleri öne çıkar. Bu tür cihaz üretiminin öncülerinden Japon şirketi Casio'yu daha sonra birçok üretici takip etmiştir.
İşletim sistemi basit ve alete özeldir. Genelde telefon defteri, adres defteri olarak ya da hesap makinesi olarak kullanılır. Casio FX-880P, PB-1000 ve PB-2000C gibi BASIC, Prolog, CASL, Assembler ve C dillerinde programlanabilir örnekleri de üretilmiştir. PB-2000C farklı ROM modülleri takılarak programlama dilinin değiştirilebildiği tek Casio ürünü olmuştur. PB-2000C sonrasında üretilen FX-890 modelinde tüm diller ROM'un içinde hazır halde bulunmaktadır. PB-1000 ve PB-2000C modellerinde hafızadaki programlar, diğer ürünlerden farklı olarak bir dosya sistemi içinde saklanırlar. Böylelikle programların içinden dosya üretmek, ekran görüntülerini hafızada saklamak ve hafızadan geri okumak mümkün olmuştur. Bu özellikleri ile Casio zamanının ötesinde ürünler ortaya çıkarmıştır.
Palm ve türevleri
Monokromik ile başlayan renkli ekranlar, artan işlem gücü, görece uzun pil suresi ile karakterize edilir. Pocket PC'lerin piyasaya girmesi ile rekabet sonucu ekran renklenmiş, işlem gücü artmıştır. Doğal olarak da pil ömru azalmıştır. PalmOS denilen özel bir işletim sistemi kullanmaktadır. Palm'dan sonra birçok firma da bu tarz cep bilgisayarı üretimine yeltenmiş ama başarılı olamamıştır. En son Sony bu tür cihazların üretimini durdurduğunu duyurmuştur
Pocket PC
Microsoft'un PocketPC işletim sisteminin desteği ile piyasada yer bulmuştur. Renkli ekran ve güclü işlemci, multimedya işlemlerine (video gösterme müzik çalma) navigasyon ve cep telefonu olarak kullanılabilmesi nedeni ile yoğun ilgiyle karşılanmıştır.
İletişim
Cep bilgisayarları, masa üstü bilgisayarlar veya diğer birimler ile USB üzerinden kablolu iletişim yapabilirler. Yeni nesil cihazlar Bluetooth veya Wi-Fi üzerinden ya da dahili GSM birimleri sayesinde bu protokol üzerinden kablosuz olarak da iletişim kurabilmektedir.
Cep bilgisayarları; Wi-Fi, GSM veya Bluetooth üzerinden internet bağlantısı kurabilirler. Dosya, doküman ya da e-posta alıp gönderme, internet sayfalarını görüntüleme gibi işlemleri yababilirler.
3G (3. Nesil) Görüntülü telefon görüşmeleri, EDGE, HSDPA 'da yeni teknoloji ile orataya konulmuş bağlantı seçenekleridir.
İşletim Sistemi
Cep bilgisayarları yaygın olarak Windows Mobile işletim sistemleri ile çalışırlar. Android, iOS, PalmOS gibi diğer mobil işletim sistemlerini kullanan cihazlar için tam bir Pocket PC tanımlaması yapılamamakla beraber farklı bir kategoride değerlendirilmektedir. 16 Şubat 2009'da Microsoft CEO'su Steve Ballmer Barselona'daki Mobile World Congress'de yaptığı açıklamada bu tarihten sonra Windows Mobile olarak geçen işletim sistemi isminin cihazlar ile bütünleştirilerek Windows Telefonu (Windows Phone) olarak anılacağını açıkladı.
Windows Mobile işletim sistemi sürümleri;
İşlevler
Cep bilgisayarlarında, uygun yazılım kullanarak neredeyse bir masa üstü bilgisayarında yapılabilen her işi yapabilmek olasıdır.
Sıradan bir cep bilgisayarında standart olan özellikler; not defteri, kelime işlemci (Pocket Word vb.), hesaplama tablosu (Pocket Excel vb.), hesap makinesi, zamanlayıcı, çoklu ortam oynatıcı (Windows Çoklu Ortam Oynatıcı vs.), resim gösterici olarak sıralanabilir.
Programlama
Büyük işletmeler üretimlerini stoklarını müşteri ilişkilerini rahatlıkla takip edebilmektedir.
Bu tip cihazlara program hazırlamak için Appforge firmasının üretmiş olduğu visual studio.net ile birlikte çalışan crossfire kullanılabilir.
Not : Appforge firmasının sitesi oracle'a gitmektedir. http://www.appforge.com
Kaynakça
Windows Telefonları Resmi Sitesi
Microsoft Windows Telefonu Resmi Blogu
Windows Phone Uygulama Geliştiricileri Sitesi
Torricella Verzate
Torricella Verzate, İtalya'nın Lombardiya bölgesine bağlı Pavia ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 31 Aralık 2004 tarihi itibarıyla 829'dur.
Luis Ernesto Michel
Luis Ernesto Michel (d. 21 Temmuz 1979, Jalisco, Meksika), kaleci mevkiinde görev yapan Meksikalı futbolcudur. Liga MX ekiplerinden Dorados de Sinaloa'da forma giymektedir.
Instaşiir
Instaşiir veya Instapoetry, sosyal medya şiir'idir. Bu şiir türü, Instagram, Facebook, Twitter, Pinterest ve Tumblr'da paylaşmak için özel olarak yazılır. Form genellikle estetik açıdan doğrudan kısa satırlardan oluşur. Bazen ifade, özdeyiş ile karikatür, resim veya çizim eşlik eder. Konu olarak şiddet, savaş, aşk, kültür, feminizm, ırkçılık, LGBTQ ve diğer siyasi ve sosyal adalet konuları olabilir. "Instapoetry" terimi, dijital çağda "anlık" şiirin yeni uzantısını tanımlamaya ve anlamaya çalışan diğer yazarlar tarafından yaratıldı.
Heiligendamm
Heiligendamm (Almanca söyleniş: haɪ̯lɪɡn̩̩ˈdam), Almanya'da kökleri 1793 yılına dayanan bir sayfiye yeridir. Baltık Denizi kıyısında yer alan bu küçük yerleşim biriminde hâlâ ayakta kalan az sayıda tarihî yapı, buranın geçmişte Avrupa aristokratlarının mevsimlik tatil yöreleri olduğunu göstermektedir. Almanya'nın en eski sayfiye yerlerinden olan Heiligendamm, Mecklenburg-Vorpommern eyaletine bağlı olan Bad Doberan ilçesinin bir parçasıdır.
Deniz kıyısı boyunca klasik mimari tarzda yapılmış beyaz evler nedeniyle bu kasaba ayrıca (Türkçe: Deniz kıyısındaki beyaz kent) olarak da anılmaktadır. Kasaba kıyısında günümüzde büyük bir beş yıldızlı otel de yer almaktadır. Heiligendamm, içinden geçen bir demiryolu hattıyla Kühlungsborn ve Bad Doberan'a bağlanır.
13 Temmuz 2006 tarihinde, dönemin Amerika Birleşik Devletleri Başkanı George W. Bush, Stralsund'ta buluşacağı Alman şansölyesi Angela Merkel ile görüşmeden önce Heiligendamm'da kalmıştır. Kasaba ayrıca 6 - 8 Temmuz 2007 tarihlerinde, kasabanın büyük otelinde 33. G8 Zirvesi'ne ev sahipliği yapmıştır. Bu nedenle binlerce kapitalizm karşıtı gösterici Heiligendamm'a giden yolları kapama girişiminde bulundu. Böylece küçük kasabanın adı dünya basınında duyulmuş oldu.
Kâğıt uçak
Uçak şekline katlanan kâğıtlardan oluşan oyuncak maketlere kâğıt uçak denilir. Japon kâğıt katlama sanatı origaminin bir dalı olan aerogaminin belki de en yaygın biçimidir. Japoncada kami hikoki diye adlandırılır (kami= kâğıt, hikoki=uçak).
Origami türleri arasında en basiti olan bu sanat, acemilerin kolayca ustalaşmasını sağlar. En basit kâğıt uçak bile altı katlamadan sonra doğru bir şekil alabilir. Son zamanlarda mukavvadan yapılanlara da kâğıt uçak deniliyor.
Tarihçe
Kâğıt kullanarak yapılan oyuncakların başlangıcının 2000 yıl önce Çin'de olduğu sanılıyor. O zamanlarda uçurtmalar popüler bir eğlence kaynağı sayılıyordu. Buna rağmen kâğıt uçakların tamamen ne zaman icat edildiğini belirlemek pek mümkün değil. Sürat, yükseliş ve moda tasarımları seneler geçtikçe gelişmiştir.
Tahminlere göre kâğıt uçaklar ilk olarak 1909 yılında yaratılmıştır. Ancak en çok kabul edilen uyarlaması 1930 yılında Lockheed Corporation kurucularından biri olan Jack Northrop tarafından yaratılmıştır. Northrop kâğıt uçakları test aletleri olarak kullanarak gerçek uçakların tasarımlarını keşfetmeye çalışmıştır.
Dünya rekoru
Senelerce kâğıt uçakları havada en uzun zaman tutmayı deneyen birçok kişi olmuştur. Guinness Rekorlar Kitabında 13 sene (1983-1996) yerini alan Ken Blackburn, 8 Ekim 1998 tarihinde kendi rekorunu kırıp kapalı alanda kâğıt uçağını 27.6 saniye havada tutmayı başarmıştır. Bu rekor Guinness görevlileri ve CNN tarafından da onaylanmıştır.
Obelisk Kapısı
The Obelisk Gate (Türkçe: Dikilitaş Kapısı ya da Obelisk Kapısı), N. K. Jemisin tarafından 2016 senesinde yazılmış olan, Broken Earth serisinin The Fifth Season’dan (Beşinci Mevsim) sonraki ve The Stone Sky’dan (Taştan Gökyüzü) önceki, bilim fantazisi türündeki ikinci kitabıdır. Obelisk Kapısı, güçlü eleştiriler ile yayımlanmış ve elefi gibi en iyi roman için Hugo Ödülü'nü kazandı.
Konu
Obelisk Kapısı, birkaç yüzyılda bir ("The Fifth Season" (Beşinci Mevsim) olarak adlandırılan) felaketli iklim değişikliğinden muzdarip olan, tek bir süperkıtada yer almaktadır. Kitap, kıyamet olabilecek, özellikle kötü olan bir ‘’Beşinci Mevsim’’’den devam ediyor. Hikâye, en sonki Beşinci Mevsim’de birbirinden ayrılmış, “orojenler” denen büyü yetenekleri olan anne ve kızını takip etmektedir. Konu, bir kez daha birbirlerini bulmak için yolculuklarını ve Beşinci Mevsimlerin neden var olduğunu keşfetme çabaları etrafında dönüyor.
Tepkiler
Obelisk Kapısı’nın yayımlanması bekleniyordu, ve eleştiriler çoğunlukla olumluydu. NPR için şiir yazan şair Amal El-Mohtar, “Sadece onu sadece elimden bırakamadım, bitirmek için yemek yemekten ve uyumaktan vazgeçerken üzerine yorum yapacak kadar zamanım olmadı.” Diyor ve şöyle devam ediyor “Epik fantezinin nasıl olması yönündeki beklentilerimi sırıkla atlamış ve nasıl olabilceğinin muhteşem bir örneği.” Daha sonra on The Verge'ün 2016'nın en iyi bilimkurgu ve fantezi romanları listesinde yer aldı. Kitabın, "selefinin görkemliliği üzerine inşa etmeye devam eden" ve “son derece iddialı ve önemli bir roman” olduğunu yazmışlardır. Wiredda kitabın Beşinci Mevsimden daha iyi olduğunu düşünmektedir.
Buna karşın, Tor.com'daki Niall Alexander, Obelisk Kapısı'nın “orta kitap sendromu” adını verdiği yere düştüğü için eleştirildi ve kitabın Öte yandan Wired ortada bulunan kitapların tipik "durak" olarak adlandırdığı kitabı, bu sendromdan kaçtığı için övdü.
Ödüller
Obelisk Kapısı, 2017'de En İyi Roman Hugo Ödülü'nü kazandı. Bu ödül, Jemisin'in olan Broken Earth serisinin (2016 yılı Beşinci Mevsim kitabı ile kazandığı ödülle birlikte) ikinci ödülü oldu ve Jemisin iki yıl üst üste En İyi Roman Hugo Ödülü’nü kazanan ilk yazar oldu. Dahası, Obelisk Kapısı’nın zaferi, 2017 Hugo Ödülleri'nde, en iyi roman, en iyi novelette, en iyi uzun roman ve en iyi kısa hikâye ödüllerini kazanan diğer bayan yazarların büyük bir başarısının bir parçası olarak geldi.
Hugo Ödülleri'nin dışında Obelisk Kapısı, En İyi Roman için Nebula Ödülü’ne aday gösterildi, ancak Charlie Jane Anders'in All the Birds in the Sky (Gökyüzündeki Bütün Kuşlar) adlı romanına kaybetti. En iyi epik fantezi romanı dalında RT Book Reviews’in 2016 ödülünü kazandı.
Hasta (mızrak)
Hasta, Latince mızrak anlamına gelen sözcük. Hastae erken dönem Roma Lejyonerleri tarafından kullanılmış bir mızrak türü olup bu mızrağı taşıyan askerler Hastati adıyla çağrılmıştır. Ancak Cumhuriyet döneminde hastatiler pila ve gladius ile yeniden teçhiz edildi ve hasta sadece triariler tarafından kullanılmaya devam edildi.
Pilum, verutum ya da lancea'dan farklı olarak hasta fırlatılmaz ancak dürtmek için kullanılırdı.
Tasviri
Hasta yaklaşık 2 m uzunluğunda olup gezağacından yapılma bir gövdeye ve demir bir uca sahipti.
Hasta pura
Hasta pura, demir ucu olmayan gümüşten yapılma bir mızraktı ve Tacitus ve diğer Romalı yazarların aktardığına göre ödül olarak verilirdi. Bu tür ödüller genellikle Romalı generaller tarafından vatandaşların ya da müttefiklerin hayatlarını kurtaran askerlere verilirdi. Bu mızrak aynı zamanda görev süresi dolan Primus piluslara da hediye olarak verilirdi.
Hastarium
Hasta aynı zamanda geleneksel Roma kültüründe bir mezat ilan işareti olarak anlaşılırdı. Bu yüzden Müzayede hasta, Müzayede salonuda hastarium olarak adlandırılırdı.
Figueira da Foz
Figueira da Foz, Portekiz'in Centro bölgesine bağlı Baixo Mondego alt bölgesinin belediyelerinden biridir.
Bucaklar
Belediyede 18 bucak (Por.: freguesia) yer almaktadır.
Togo (film)
Togo, Ericson Core tarafından yönetilen ve Walt Disney Pictures tarafından üretilen 2019 Amerikan tarihi macera drama filmidir. 20 Aralık 2019'da Disney+ 'da yayınlandı.
Yayımlanma
Togo'nun başlangıçta 13 Aralık 2019'da Disney+ 'ta yayınlanması planlanıyordu, ancak sonunda taşındı ve bir hafta sonra 20 Aralık 2019'da yayınlandı.
Give It Up to Me
Give It Up to Me, Kolombiyalı söz yazarı, besteci, Grammy ödüllü sanatçı Shakira'nın She Wolf adlı stüdyo albümü için seslendirdiği şarkıdır. Albümden çıkan 3. singledır. Amerikalı rapçi Lil Wayne ile düet yapılan şarkının prodüktörlüğünü Timbaland yapmıştır. Şarkı albümün sadece Amerika Standart ve Brezilya Deluxe versiyonunda yer almıştır. 22 Mart 2010'da RIAA tarafından Altın sertifika almıştır.
Müzik Video
Şarkının full video klibi 16 Kasım 2009'da Shakira resmi Facebook sayfasında yayınlanmıştır. Video Sophie Muller yönetmenliğinde çekildi.
Şarkı Listesi
Standard Dijital İndirme
Australia digital download bundle EP
Official remix download
Altıkırkbeş Yayın
Altıkırkbeş Yayın, 1989 senesinde yayın hayatına başlayan yayınevidir. Genel Yayın Yönetmenliği ve editörlüğünü Kaan Çaydamlı'nın 2016'ya dek Şenol Erdoğan'la birlikte yürüttüğü yayınevi. Yayınevi çok sayıda kitap ve dergi yayımlamıştır. William Burroughs’un ‘Çıplak Şölen’ kitabı Sel Yayıncılık ile bir anlaşmazlık konusu oldu.
Yayınevinin kuruluş süreci Kaybedenler Kulübü filmine konu oldu. Filmin öyküsünün kitabı da yine yayınevi tarafından basıldı. Aralıklı ve düzensiz olarak faaliyet gösteren yayınevi pek çok yazarın Türkçede ilk kez yayımlanmasını sağlamıştır. Yayınlanan kitapların girişine önsöz yerine yazılan notlar KTN Kişisel Toplantı Notları adı altında kitaplaştırıldı.
6:45 olarak da tanınan ekip; radyo programı, film yapımı ve yayıncılığın yanı sıra mekân işletmeciliği de yapmıştır.
Yayınevi kurulduktan 23 yıl sonra, mekânı kitabevi olarak açıldı. Açılış gününde Emrah Serbes, Murat Menteş ve Alper Canıgüz kitaplarını imzaladı.
Ebonit
Ebonit, yüz kısım kauçuğun otuz iki kısım kükürtle işlenmesinden elde edilen plastik madde.
IMAX
IMAX (Image Maximum) yüksek boyutta ve netlikte görüntü kapasitesine sahip olan bir film gösterim sistemidir. Kanadalı bir eğlence teknolojisi firması olan IMAX Corporation tarafından bulunmuş ve geliştirilmiştir. Normal bir film karesi 35 mm formatındayken, IMAX filmleri 70 mm'dir. Imax teknolojisinde 2 boyutlu veya 3 boyutlu olmak üzere akan film 7 katlı bina yüksekliğinde ve bir basketbol sahası büyüklüğünde olan dev perdeye yansıtılır. IMAX sistemi bugüne dek yapılan en güçlü, 15 bin watt'lık projeksiyon lambasıyla yansıtılmaktadır. Bu ışığın Ay'dan bile görülmesi mümkündür. Görüntüye 6 kanallı dijital surround ses sistemi eşlik etmektedir. Standart IMAX ekranı 22 metre genişliğinde ve 16 metre yüksekliğindedir.
Ayrıca omni-max olarak isimlendirilen bir IMAX türünde görüntü, balıkgözü mercekler yardımıyla küre biçimindeki perdeye yansıtılır ve yatay eksende 180 derecelik bir görüntü sağlar. IMAX dünyada büyük format halinde özel mekanlarda sunulan en başarılı film izletme sistemidir. Bazı dezavantajları da vardır. Örneğin IMAX çekim yapan kameralar en az bir insan ağırlığındadır.Bu da filmlerde zor sahnelerin çekiminde sıkıntı yaratır. Ayrıca film standart sinema filmlerine göre en az 5 kat daha pahalıdır ve 1 dakikalık çekim binlerce dolara mal olmaktadır.Bu nedenle IMAX çekimde hataya yer olmadığından genelde belgesel filmler, doğa görüntüleri gibi çekimlerde kullanılırlar.
Philodromus vagulus
Philodromus vagulus, Philodromus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Mira, Portekiz
Mira  belediyesi, Portekiz'in Centro bölgesine bağlı Baixo Mondego altbölgesinin belediyelerinden biridir.
Bucaklar
Belediyede 4 bucak (Por.: freguesia) yer almaktadır.
Yevgeniya Rodina
Yevgeniya Sergeyevna Rodina (d. 4 Şubat,1989) Profesyonel Rus tenis oyuncusu.Kariyerinde ulaştığı en yüksek tekler sıralaması dünya seksen yedinciliğidir.Bu sıralamaya 7 Temmuz 2008'de ulaşmıştır. 4 Mayıs 2009 itibarıyla dünya 128 numarasıdır.
Şeyda Çilden
Şeyda Çilden (d. 1953, Aydın), Türk Keman Eğitimcisi ve Akademisyen
İlk ve orta öğrenimini Aydın’da tamamladı. Sınavla 1967 yılında girdiği Muğla Kız İlköğretmen Okulu’ndan 1970’yılında öğretmen olarak mezun oldu.
Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Müzik Bölümü’ne yetenek sınavını kazanarak 1970 yılında girdi. Profesör Sadettin Ünal’ın öğrencisi oldu. 1973’te “Müzik Öğretmeni” olarak mezun olduktan sonra, 1974 yılında bir yıl süreyle Belçika'lı keman pedagoğu Profesör J. Higny ile keman çalıştı.
Altı yıl orta dereceli okullarda müzik öğretmenliği yaptı.
Armoni Kentet – Kuartet Grubu üyesi olan Prof. Şeyda Çilden, 1991’de özel çabalarla ve Şinasi Çilden şefliğinde kurulan “Gazi Oda Orkestrası” ile 2006’ya kadar Ankara ve Ankara dışındaki üniversitelerde konserler verdi.
Gazi Akademik Oda Orkestrası’nda baş kemancı olarak sanatsal çalışmalarının yanı sıra; keman eğitimi alanında “lisans” ve “Lisansüstü”öğrenci yetiştirmeye devam etmektedir.
Dış bağlantılar
Şeyda Çilden kişisel sitesi
II. Charles (Kutsal Roma imparatoru)
Kardeşlerine karşı mücadelesi
Karl 13 Haziran 823 yılında Frankfurt'ta doğdu. İmparator Dindar Ludwig'in en genç oğlu olarak kendinden cok büyük olan ağabeyleri babaları tarafından kendi hükümdarlıkları veya alt krallıklarına atanmışlardı. Dindar Ludwig'in Karl'ı bir alt krallığa ilkin Alemannia ve daha sonra Meuse ve Pireneler arasındaki ülkeye atama denemeleri başarısız oldu. İsyan eden Lothar, Pepin ve onların kardeşi Ludwig ile birçok uzlaşmalar Karl'ı Akitanya'ya ve İtalya'ya sedece geçici ortak yaptı. Fakat babası Karl'ı tüm toprakların hükümdarı yapma isteğini bırakmadı. 837 yılında Crémieux yakınında ulusal meclis toplantısında Dindar Ludwig, asilzadelerin Karl'a onların hükümdarı olarak saygı göstermelerini emretti. Bu durum diğer oğullarının ona karşı olmaların yol açtı ve Pepin (Akitanya) 838 yılında öldü. Bunun üzerine Karl İtalya Krallığı'nı aldı. Ama Pepin'in oğlu II. Pepin kendisi için sürekli bir diken olacaktı.
İmparatorun 840 yılında ölümü oğullar arasında savaşın başlamasına neden oldu. Karl ile kardeşi Ludwig (Alman), yeni imparator olan I. Lothar)'ın haksız iddialarına karşı direnmek için) birleştiler. Bu iki kardeşin birleşik orduları I. Lothar'ı 25 Haziran 841 yılında yapılan Fontenay-en-Puisaye Savaşı'nda yendi. Takib eden yılda, iki kardeşin birlik oluşu Strasburg Yemini kutlamasında teyit edildi. Kardeşler arasındaki savaşa 843 yılı Ağustos ayında yapılan Verdun Antlaşması ile son verildi. Antlaşma ile Karl'a Batı Frank Krallığı verildi. Ludwig, Karolenj İmparatorluğu'nun doğu kısmı olan Doğu Frank Krallığı 'nı aldı. Lothar imparatorluk unvanını ve İtalya Krallığı'nı elinde tuttu. Ayrıca Flandra'in orta bölgesini ve Burgonya'yı Orta Frank Krallığı'nın kralı olarak aldı.
Saçsızlık
Gerçekte Karl'ın dazlak olmadığı ileri sürülür. Fakat onu bu lakabı alaycı bir uygulama olarak takılmıştır. Gerçekte kendisi tamamıyla saçlıydı. Buna karşın sarayının değerli üyelerinin hiçbiri onun saçlı olduğunu yorumlamaz. 869 yıllarına tarihlenebilen bir eser olan Genealogy of Frankish Kings onu Karolus Caluus ("Charles the Bald") (Dazlak Karl) olarak isimlendirir. Onuncu yüzyılın sonunda, Richier (Reims) ve Adhemar (Chabannes) onu çok ciddi bir şekilde "Charles the Bald" (Dazlak Karl) olarak tanımlarlar.
Bir alternatif veya ek yorum Karl'ın krallığındaki zayıflığa dayanır. "Dazlak" lık, kardeşlerinin bir alt krallığa sahip olduğu zamanda onun topraksız oluşunun bir durumu olacaktır.
Evlilikleri ve çocukları
Karl, 842 yılında I. Odo, Orléans Kontu'ın kızı Ermentrude ile evlendi. Bu hanımı 869 yılında öldü. 870 yılında Karl bir asilzade soyu olan Lorraine soyundan gelen Richilde Provenceli (Bivin'in kızı) ile evlendi.
Ermentrude ile:
Richilde ile:
Melen Çayı
Melen Çayı, Düzce ilinin bir akarsuyudur. Havzasının %80'i Düzce ili sınırlarında kalır. Havza genişliği 2317 km²'dir. Aşağı kesimlerinde Düzce-Sakarya sınırını oluşturur. İsmini bulunduğu köyden alır.
Özellikle 2001 yılında şehrin Kocaali ilçesi Ortaköy beldesinde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından başlatılan Büyük Melen Projesi ile büyük önem kazanmıştır. Bu projeyle Melen Çayı'nın İstanbul'a su sağlaması hedeflenmektedir. Bu amaçla yapılacak, 50 yıl ömür biçilen Melen Barajı Kocaali ilçesinin 5 yerleşmesi (Ortaköy, Cuma Mahallesi, Beyler, Karalar, Köyyeri) sular altında bırakacaktır. Baraj ve tüm işletmeler Sakarya ili Kocaali ilçesinde olması, Düzce'den sular altında hiçbir köy kalmamasına rağmen İSKİ projenin Düzce'de bulunduğunu işlemektedir.
Melen çayı Yığılca ilçe sınırları içinden Küçük Melen adıyla doğar Efteni Gölüne dökülür. Güneyden gelen Uğur suyu, Sığırlık, Samandere ve Torkul, doğudan Asar Deresi, batıdan da Adapazarı-Akyazı yönünden gelen Aksu Deresi de Efteni Gölü'ne dökülür. Efteni Gölü'nde birleşen bu sular gölden çıkarak Melen Çayı adı ile kuzeye yönelir. Çay, Kocaali Ortaköy yakınlarında Lâhna (Çamdağı) Deresi'ni de aldıktan sonra Karadeniz'e ulaşır. Baraj alanında yıllık ortalama akım 1 599,42 hm³/yıldır. Bu suyun %67'si proje kapsamında İstanbul'a kanalize edilecek, 2040 yılına kadar kentin su ihtiyacını karşılayacaktır. Melen suyunun Avrupa yakasına ulaştırmak için İstanbul Boğazının altında Boğaziçi Su Tüneli yapılmıştır.
Melen Çayı, Akçakoca'nın Melenağzı köyü ile Kocaali'nin Caferiye köyü sınırından denize dökülür. Bu akarsu üzerinde Düzce-Yığılca arasına Hasanlar Barajı kurulmuştur. Bu baraj sulama amaçlı yapılmış olup sonradan hidroelektrik üretimine geçilmiştir.
Ayrıca çay üzerinde rafting etkinlikleri de yapılmaktadır.
Lop Nur Çölü
Lop Nur Çölü, (, Lopnur Çöli) Tarım Havzasıın doğu kısmı, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde, büyüklüğü tahminen 100.000 km² alanı kaplar. Doğu kısmı bir tuz çölü'dür. 1971 yılından beri kurumuş olan Lop Nur tuz gölünden geriye kalan bölgedir.
Yüzölçümü
Büyüklüğü tahminen 100.000 km² alanı kaplar.
İklimi
2006 yılında yapılan Madde (Kütle) Analizi sonucunda bu bölgede 4 İklim döneminin olduğu anlaşılır:
Şimdiki dönemde Kışın soğuk ve Yazın Hava ısısı 41 °C ve taban ısısı 80 °C geçer.
Bitki örtüsü
Çok aşırı kuraklık ve sıcaklıktan ve kum fırtınalarından (yerel halkın Kara Buran dediği) dolayı hiçbir bitki örtüsü olmaz.
Coğrafi yapısı
En son Buzul Çağı'nda Tarım Havzası, Taklamakan Çölü ve Lop Nor Çölü ile birlikte bir Glazial ismindeki göl ile kaplıydı. 2003 yılında Lop Nor Environmental Science Drilling Project matkap burgu ile 160-250 Metre derinden örnek toprak alındı, Institute of Earth Environment of the Chinese Academie of Sciences kurumundan Fang Xiaomin'ın fikrine göre, Lop Nor Gölü 1,8 - 2,8 Milyon Yıl önce çok çok büyük ve çok derin bir tatlı su Gölü idi. Yardang, İsveçli kâşif ve coğrafyacı Sven Hedin'in 1902 yılında Türkistan'a yaptığı keşif gezisinden sonra 1903 yılında yazdığı Asya'nın kalbinden adlı kitabında ortaya attığı bir terimdir. Yardang (Türkçe kökenli sözcük olup Yar kelimesinden türemiştir.), jeomorfoloji biliminde, kil ya da kumtaşı gibi gevrek malzemelerde rüzgârın aşındırmasıyla oluşan biçimlenmeye verilen ad. Yardang'ların üstünde ölü kavak, omurgasız hayvan ve çürümüş kamış kalıntıları bulunur, Lop Nur Çölünün eski nehir vadileri boyunca sık sık rastlanır.
Genç TV
Genç TV, Temmuz 1994 yılında iş insanı Vedat Yelkenci tarafından Üsküdar ilçesine bağlı Çamlıca frekans verici karasal yayın 37. kanalda yayın yapmaya başlamıştır. Türkiye'nin ilk müzik televizyon kanallarındandır. Kral TV ve Number One TV'den sonra yayına başlamıştır. Lisansı Gençlik ve Müzik Televizyonu olarak alınan Genç TV, programlı yayın yapmıştır. Ayrıca bu kanalla ilişkili bir de radyo istasyonu (Genç Radyo) vardır. Bu dönemde Ece Erken, Hande Kazanova, Fortuna Zafer, Beyaz, Esra Balamir, Melike Öcalan, Özlem Yıldız kanalın ekran yüzlerinden birkaçıdır. 24 şehirde karasal yayına başlayan ilk gençlik ve müzik televizyonu olan Genç TV izlenme oranlarında major kanallarla yarışmıştır. Smartcard dijital yayın sistemini Türkiye'ye ilk getiren kanaldır. 1998 yılında bir süre sonra brt'yi kurarak Bayındır Holding tarafından ulusal yayın haklarını sattı. 90'ların sonunda Karacan Ailesine satıldı. 2000'li yılların başında Entertainment Media Communication adlı gruba satıldı. Şu anda Raks Müzik bünyesindedir ve kanalın binası hâlen Rentaş Ticaret Merkezi'nde (Maslak) yer almaktadır. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından 19 Temmuz 2017 tarihindeki toplantıda alınan kararla yayın lisansının iptal etmesi sonucu Türksat uydusundaki yayını ve İnternet yayınının da kesilmesiyle kapanmıştır.
Lisa Sheridan
Lisa Sheridan (5 Aralık 1974 –25 Şubat 2019), Amerikalı oyuncu.
Yaşamı ve kariyeri
Sheridan, 5 Aralık 1974'te Macon, Georgia'da doğdu, burada Georgia Mount de Sales Akademisi'nden mezun oldu. Yüksek öğrenimini Pittsburgh, Pennsylvania'da bulunan Carnegie Mellon Üniversitesi'nde tamamladı.
Yan ve ana karakterleri canlandırdığı kısa süreli rol aldığı dört televizyon dizisi; Invasion, FreakyLinks, Legacy ve Journeyman ile tanındı. Sheridan'ın yer aldığı diğer yapımlar arasında ise CSI: Miami ve Still the King adlı televizyon dizileriyle 2018 yapımı film Strange Nature vb. sayılabilir.
Özel yaşamı ve ölümü
Amerikalı kadın oyuncu Lisa Sheridan 25 Şubat 2019'da New Orleans'daki evinde 44 yaşında ölü olarak bulunmuştur.
Mapinguari
Mapinguari. Amazon ormanlarında yaşadığı öne sürülen dev tembelhayvan. kar adamı yeti gibi bir mit olan mapinguari, yüzlerce amazon yerlisinin gördüğünü ya da sesini duyduğunu iddia ettiği bir yaratıktır. Megatherium cinsinden olduğu düşünülen bu dev tembelhayvan'ın mitini araştıran Mart 2011 tarihli Beast Hunter adlı program National Geographic kanalında yayınlanmıştır.
Derecikören, Sındırgı
Derecikören, Balıkesir ilinin Sındırgı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Balıkesir il merkezine 119 km, Sındırgı ilçesine 60 km uzaklıktadır.
Zil (çalgı)
Zil, Türk müziğinde ve diğer birçok Orta Doğu ülkesinin müzik kültüründe var olan bir usul vurma çalgısıdır. Yuvarlak biçimlidir ve genellikle pirinçten yapılır, ama imalatında başka alaşımlar da kullanılabilmektedir. Ortasında deriden ya da ipten yapılmış tutamaklar bulunur. Bu tutamaklarla iki zil birbirine çarpılarak çalınmaktadır. Oryantal müzik icrasında kullanılan küçük zillerin çapı 5 cm civarındadır. Ayrıca mehter müziğinde kullanılan çeşitli boylarda ziller de vardır.
Arap ülkelerinde Zil için sāgāt (صاجات) ya da zagat terimi kullanılmaktadır. Zile benzer bir başka çalgı da Tibetliler'in kullandığı tingşa adı verilen bir enstrümandır.
Brothers & Sisters
Brothers & Sisters ile ilgili olası maddeler:
Berkan Şal
Berkan Şal (d. 6 Mayıs 1970, Ankara) Türk oyuncu ve ses yönetmeni.
Hayatı
Berkan Şal, 6 Mayıs 1970 yılında Ankara'da terzi bir anne ve otobüs şirketi işletmecisi bir babanın oğlu olarak dünyaya geldi. 21 yaşına kadar çeşitli işlerle uğraştı daha sonra Altındağ Belediyesi'nin tiyatro kursları ile oyunculukla tanıştı. Daha sonra oyunculuğa bir süre ara verip hayatına çeşitli mekânlarda ses yönetmeni, DJ ve işletmeci olarak devam ederken, yolları Erdal Beşikçioğlu ile kesişti ve Erdal Beşikçioğlu'nun ısrarıyla bir tiyatro oyunuyla oyunculuğa geri döndü. Ankara'da doğup büyüdüğü ve Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi dizisinin de Ankara odaklı bir dizi olması sebebiyle teklif aldı ve profesyonel oyunculuk kariyeri bu dizide "Akbaba" karakteri ile başladı. Aslında ilk başta "Hayalet" karakteri için seçmelere gitmiş ancak Akbaba rolünü almıştır. Dizi ve Akbaba karakteriyle Türkiye'de tanınırlığı artmıştır. Behzat Ç.'nin ilk 3 sezonundan sonra çok fazla projede yer almayan Şal, son olarak Çekiç ve Gül: Bir Behzat Ç. Hikayesi dizisinde, adeta özdeşleştiği Akbaba karakterini bir kez daha canlandırmıştır. 2019'da arkadaşlarıyla birlikte Kök Sahne isminde bir tiyatro sahnesi açmıştır. Burada çeşitli oyunlar oynayıp yönetmektedir.
Philodromus v-notatus
Philodromus v-notatus, Philodromus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Ehl-i Keyf
Ehl-i Keyf, 2003 yılında İstanbul'da kurulmuş, rock müzik grubudur.
2003 yılının Ekim ayında çalışmalarına başlamış olan Ehl-i Keyf, 2008 yılı Nisan ayında "Yeraltından Notalar", 2011 yılı Kasım ayında ise "Hasar Tespiti" isimli iki albüm yayımlamıştır. Gürkan Akgün (gitar, vokal), Ali Fuat Başman (gitar), Akif Burak Atlar (gitar, geri vokal), Kerim Emre Türkoğlu (bas gitar) ve Arda Uyar'ı (davul) kadrosunda bulunduran Ehl-i Keyf, tamamı gruba ait şarkılardan oluşan her iki albümünü de dinleyicileri ile ücretsiz olarak paylaşmaktadır. Hard Rock/Rock'n Roll çizgisinde yürüyen ve Türkçe Sözlü şarkılardan oluşan albümlerini https://web.archive.org/web/20090709060519/http://www.ehlikeyf.org/ (grubun resmi web adresi)'den paylaşıma açan ve alternatif dağıtım yöntemleriyle dinleyicilerine ulaştıran grup, birçok konser ve festivalde sahne almıştır.
Aziz Pavlus Kilisesi (Tarsus)
Aziz Pavlus Kilisesi veya Aziz Pavlus Anıt Müzesi, Mersin ilinin Tarsus ilçesinde yer alır. Geleneğe göre Aziz Pavlus Kilisesi'nin inşa tarihi 1102'dir, ancak mevcut yapı, kubbesiz bir bazilika, çok daha sonra Ortodoks Arap - Rum Cemaati tarafından 1862'de inşa edildi (veya yeniden inşa edildi). 1992-1993 yıllarında Vatikan tarafından Aziz Pavlus Sempozyumu ve Ayini düzenlenmiştir. Hristiyanlarca kutsal kabul edilen kilise, hac yeri olarak ziyaret edilmektedir. Bina toplam alanı 460 m2 dir. Yapı malzemesi genellikle kesme taş olup iç boyutlar 19.30 m × 17.50 m dir.
Aziz Pavlus Kilisesi, Aziz Pavlus Su Kuyusu ile birlikte, 25 Şubat 2010 yılında Dünya Mirası Listesine aday olarak sunulmuştur.
Çokran, Viranşehir
Çokran, Şanlıurfa ilinin Viranşehir ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Çokran; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Filistin'deki hastaneler listesi
Bu, Filistin Devleti'ndeki hastanelerin bir listesidir.
Friedmann denklemleri
Friedmann denklemleri, genel görelilik kapsamında homojen ve izotropik modellerde evrenin genişlemesini belirleyen denklemler. Evrenin yoğunluğu, yeterince büyük bir hacim göz önüne alınarak ve gözlenen kütle ölçülerek bulunur. Bu kütleyi belirlemek için, bu hacim içinde gözlenen parlak galaksiler sayılır ve bu sayı ortalama bir galaksinin kütlesiyle çarpılır. Bir galaksinin kütlesinin, galaksinin sarmal ya da elips biçiminde olduğu belirtildiğinde, ortalama olarak türünü temsil ettiği varsayılır. Bu yöntemlerden birinde, galaksi merkezi çevresinde dönen gaz bulutlarının yaydığı 21 cm hidrojen çizgisi ölçülür ve galaksi merkezinden itibaren ölçülen çeşitli uzaklıklar için dönme hızı, çizgi genişliklerinden çıkarılır. Buradan da merkezcil ve kütleçekim kuvvetinin eşit olduğu bilindiğinden kütle hesaplanabilir.
Montemor-o-Velho
Montemor-o-Velho  belediyesi, Portekiz'in Centro bölgesine bağlı Baixo Mondego altbölgesinin belediyelerinden biridir.
Bucaklar
Belediyede 14 bucak (Por.: freguesia) yer almaktadır.
İsveç'in İBBS'si
İsveç İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İsveç İBBS) (Fransızca: nomenclature d'unités territoriales statistiques, NUTS), Avrupa Birliği ülkelerinin kullandığı İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması içinde İsveç için kullanılan sınıflandırmadır:
2008'den önceki İBBS kodları
2008'den önceki, kodlar aşağıdaki gibidir:
İsveç Ulusal Arazileri istatistiki amaçlar için Avrupa Birliği tarafından oluşturulan İsveç'in 8 ikinci düzey alt bölümüdür (İBBS-2).
8 riksområden (Singular   : Riksområde) İsveç'in 21 ilini içermektedir. Yalnızca Stockholm (SE01) eşsesli ile karşılık gelmektedir.
Yerel İdare Birimleri
İBBS düzeylerinin altında, iki Yerel İdare Birimi (İngilizce: Local Administrative Units, LAU) düzeyi bulunmaktadır:
İsveç'in Alanlarına göre İBBS 1
Benzer olsa da, İBBS 1 İsveç Alanları ile uyuşmuyor.
Mikel Herzog
Mikel Herzog Herzog (d. 16 Nisan 1960 - Bergara, Guipúzcoa ili, Bask Bölgesi, İspanya), Bask pop şarkıcısı. 1998 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılmasıyla tanınır.
Herzog 1980'lerde birçok grupların üyesi olmuş her defasında gruplardan ayrılmıştır.
1998 yılında TVE kanalı tarafından İspanya'yı 43. Eurovision Şarkı Yarışması'nda "¿Qué voy a hacer sin ti?" adlı şarkıyla temsil etmek üzere görevlendirilmiş, Yarışmada 21 puanla On altıncı olmuştur.
Zekeriya (Michelangelo)
Zekeriya; Michelangelo tarafından Sistina Şapeli'nin tavanına resmedilmiş peygamber tasvirlerinden bir tanesidir. Eski Ahit ve Kur'an'da adı geçen peygamberlerden biri olan Zekeriya'ya adanan freskin yapımı 1508 yılında tamamlanmıştır.
Philodromus utotchkini
Philodromus utotchkini, Philodromus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Nesâyihü'l-Vüzerâ ve'l-Ümerâ
Nesâyihü’l-Vüzerâ ve’l-Ümerâ ya da Hüseyin Ragıp Uğural'ın adlandırmasıyla Devlet Adamına Öğütler, III. Ahmed döneminde yaşamış Defterdar Sarı Mehmed Paşa'nın dokuz bölümden oluşan ve nasihatname türünde sayılabilecek eseri. İsim konusunda farklı telifleri bulunan fakat yaygın olarak "Nesâyihü’l-Vüzerâ ve’l-Ümerâ" şeklinde bilinen bu eser Koçi Bey Risalesi ve Lütfi Paşa’nın Asafnâmesi gibi Osmanlı devlet teşkilatının bozulması üzerine yazılan ve birtakım çözüm önerilerinde bulunan bir eserdir. Dönem koşulları, bozulan siyasi düzen, Osmanlı modernleşmesinin geçirdiği zihniyet evrimleri ve devlet yöneticilerinin entelektüel zekâlarını göstermesi bakımından Türkiye'de çağdaş düşünce tarihi alanında önemli bir kaynaktır. İçeriği sadrazamın ahlak ve davranış biçimleri, rüşvetin zararları, yeniçeri ocağının, bazı memurlukların, makam sahibi kişilerin ve halkın anlık durumu üzerinedir. Ordinaryüs profesör Hilmi Ziya Ülken bu eseri ekonomik ve siyasi bir tenkit ürünü olarak görerek çağdaşı Thomas More'un Ütopya'sı ile olan karşıtlığına dikkat çekmektedir.
Arka planı ve içeriği
Osmanlılar yükselme dönemindeki etkinliklerini 16. yüzyılın son çeyreği ile kaybetmeye başladı. Bu dönemde Batının bilim ve teknik alandaki gelişmeleri sıkı bir şekilde takip edilemedi. Bu dönemlerde devlet ve toplum düzenindeki bozulmalar hükümdarların da dikkatini çekmekteydi. Bu bozulma veya çözülme durumu hakkında fikir üreten devlet yöneticileri, içinde bulundukları durumu kendilerince bir değerlendirmeye tabi tutup çözüm önerilerinde bulundular. Çözülmenin en başında gelen kurum ise Yeniçeri ocağıydı. Yeniçeri ocağı "ocak devlet içindir" anlayışını terk etmeye başlayarak gerileme sürecine girdi ve kuruluş ideolojisinden ayrılmaya başladı. Bununla beraber nicelikleri artarken nitelikleri zayıflıyordu. Siyasi ve askeri düzenin teminatı olarak görülen Yeniçeriler süreç içerisinde başıboşluğun ve karmaşalığın en büyük nedeni haline geldi. Hem ordunun hem de toplumsal düzenin çözülmeye başladığını gören yönetici üst sınıfı ve aydın kesimi 17. yüzyılda kuruluşu Kanun-ı Kadim'de bularak gelenekçi çözümler üretti. Bu düşünce ile hareket eden kişilerden birisi de Defterdar Sarı Mehmed Paşa'ydı. Mehmed Paşa yaşadığı dönemi iyi analiz ederek çözüm önerileri sundu ve 17. yüzyılın sonu ile 18. yüzyılın başına tekabül eden bir süre zarfında çözüm önerileri Kanun-ı Kadım'den üretti.
İçeriği
Eser Defterdar Sarı Mehmed Paşa tarafından muhtemelen 1714-1717 yılları arasında bir tarihte yazılmış ve bir mukaddime, dokuz bölüm ve iki zeylden oluşturulmuştur. Bilinen diğer bir adı ise Kitâb-ı Güldeste'dir. Yazarı Mehmet Paşa toplamda yedi defa defterdarlık görevine getirilmiş tecrübeli bir devlet yöneticisidir. Eserini yazma amacını mukaddime kısmında açıklamıştır. Genel olarak sadrazamın ahlak ve davranış şekilleri, yeniçeri ocağının durumu, halkın durumu, halka eziyetin sonuçları, rüşvet, ikiyüzlülük, cimrilik, cömertlik, hırs, tamah, gıybet, bid’at-ı hasene ve bid’at-ı seyyie ve tımar tevcihi, zeamet ve tımar meslekleri gibi konular üzerine durmuştur. Mehmed Paşa eserini hazırlarken Lütfi Paşa'nın Asafnâme'sinden de yaralanmıştır.
Mehmed Paşa İmparatorluktaki gerilemeyi çevresindeki bozukluklar aracılığıyla fark etti ve bunu eleştirdi. Bu eleştirilerini öne sürerken eski ve parlak günleri düşünerek Kanuni Sultan Süleyman dönemiyle karşılaştırmalar yaptı. Aslında sistemden çok sistemin işleyişinden rahatsızdı. Risalesinin ise makam sahibi kişilerce okunmayacağı kanısındaydı fakat eserini kamuya hizmet amacıyla yayımladı. Böylelikle Osmanlı İmparatorluğu devlet yapısı hakkındaki güncel bilgiler günümüze kadar ulaştı. Eseri ile yaşadığı dönem hakkında önemli bilgiler aktaran Mehmed Paşa, döneminin mali ve siyasi olaylarına eleştirel bir üslupla yaklaşarak yeniçeri ocağını “Der-beyân-ı Keyfiyyet-i Ocağ-ı Bektâşîyye” başlığı ile anlattı. Yeniçeri ağalarının ve kul kethüdalarının güvenilir, disiplinli, savaş tecrübesi olan, hayırsever ve becerikli insanlardan seçilmesi gerektiğini dillendirdi. Ocaktaki bozulmaların sosyal, psikolojik ve ekonomik sonuçlarını açık bir şekilde ortaya koydu. İmparatorluktaki suistimallerin nasıl yapıldığını ortaya çıkarıp düzeltilmesi için çözüm önerilerinde bulundu. Düşündüğü standart düzen ise diğer risaleciler gibi gelenekçi çözümlerle ve Kanun-ı Kadim'e dönüş ileydi.
Kemah
Kemah, Erzincan'ın 9 ilçesinden biridir. Eski adı Gamakha olan Kemah; Doğu Anadolu Bölgesinin Yukarı Fırat Bölümünde kendi adını taşıyan bir boğazın güneybatısında yer alan engebeli bir arazide denizden 1053 metre yükseklikte kurulmuş olup, 2354 km2'dir.
İlçe, Erzincan şehir merkezine 50 km uzaklıktadır. Şehir merkezi ile bağlantı karayolu ve Demiryolu ile sağlanmaktadır. İstanbul - Kars arası demir yolu ilçe merkezinden geçmektedir. Fırat Nehri'nin bir kolu olan Karasu Nehri Kemah'ın yanı başından geçmekte olup her türlü su sporunun yapılmasına olanak sağlamaktadır. Kemah Kalesi'nin tarihte önemli bir yeri vardır. Doğal yapısı gereği savunmaya çok elverişli olduğundan, tarihte hep vazgeçilmez olmuştur. Kimler tarafından ve hangi tarihte yapıldığı kesin olarak bilinmemekle birlikte, Milattan Önce 205 yıllarında Arzaklılar tarafından yapıldığı kimi kaynaklarda dile getirilir. Son yıllarda Erzurum Atatürk Üniversitesi tarafından tarihi kale de arkeolojik kazı çalışmaları yapılmaktadır. Bazı bölümlerinin restorasyonu tamamlanan Kemah Kalesi ziyarete açılmıştır. Ünlü Türk seyyahı Evliya Çelebi Seyahatnamesinde (17. yüzyıl) Kemah Kalesine önemli bir yer ayırmış ve kalenin sağlamlığını dile getirmiştir. ilk çağlara ait açık hava tapınakları, kült merkezleri, ortaçağlara ait manastır, kilise, ayazma, şapel, gözetleme kuleleri, Selçuklulara ait kümbetleri, Osmanlı dönemine ait cami, mescit, medrese, han, hamam, türbe, çeşme, mezar taşları ve boyut evler gibi kültür varlıkları ile kadim bir yerleşim yeridir. Kemah bunların yanı sıra temiz havası, doğal güzellikleri, doğal tuzu, tulum peyniri, çiçek balı, cevizi ve Munzur dağı karlarından süzülüp gelen soğuk suları ile de meşhurdur.
Kemah kelimesinin kökeni
Tarihçi Horenli Movses kral Ardaşes (MÖ 2. yy) zamanında tanrı ve tanrıça heykelleriyle donatıldığını, onun oğlu II. Dikran'ın da Yunan heykeltıraşlarına tanrıça Anahit heykelini sipariş ederek bu kentteki tapınağa yerleştirdiğini anlatır. 3. ve 4. yüzyıllarda Arşaguni hanedanından olan kralların çoğu bu kentte gömülü idi. Erken kaynaklarda Ani ve Gamax/Kamax adları bir arada kullanılır. Erm Daranağik ve Yun Daranalia vilayet adıdır. Ermenice adı (Անի-Կամախ) Ani-Kamah iken Grekçe karşılığı Κάμαχα Kamaha dır.
Tarihçe
Kemah’ın Tarih öncesi çağları hakkında kesin bilgilere sahip değiliz. Ancak, Erzurum çevresi gibi komşu yörelerde yapılan bazı araştırmalar, bölge tarihinin umumi manada, insanlık tarihinin en eski devirlerine, yani “Paleolitik Çağ”a (Yontma Taş Devri) kadar götürmektedir. Müteakip devirlerde ise Kemah bölgesinin ön tarihi hakkında bilgilerimiz ilmi boyutlar kazanmaya başlar: “Son Kalkolitik” ve “İlk Tunç Çağ “ devrelerinde Doğu ve Güney-doğu Anadolu’da -Karaz türü çanak-çömlekleri adı ile tanımlanan- yaygın ve homojen, kendine has eserleriyle bir kültür grubu ortaya çıkar. Karaz Kültürü adının yanı sıra, buluntu yerlerine göre çeşitli isimler altında tarif edilen bu kültür, gerçekte çok mühim bir tarihi hadiseyi ve gelişmeyi yansıtmaktadır. Adı geçen arkeolojik materyal Hurrilere ait olup, dil yapısı bakımından Ural-Altay dil ailesi ile yakınlık gösteren bu kavmin çeşitli kollar halinde Trans-Kafkasya, Kura-Aras yöresinden Doğu Anadolu ve komşu bölgeler üzerine yaptıkları göç ve yayılmaları belgelemektedir.
Araştırmacılar Kemah’ın yer aldığı Erzincan yöresini de, bu kültürün gelişim bölgesi içinde zikrederler.“Tarihi Çağlar” da, Kemah ve çevresi hakkındaki aydınlatıcı bilgileri, Hittit ve Assur çivi yazılı kaynaklarından edinmekteyiz: MÖ 3. bindeki Hurri kabilelerinin ve Urartular gibi akraba boyların göçlerini müteakip, MÖ 2. binde Doğu Anadolu’da birtakım küçük feodal beyliklerin teşekkül ettiği görülür. Bunlardan birisi de Kemah yöresindeki beyliktir.
Hitit kaynaklarında, Erzurum ve Erzincan arasındaki bölge “Hayaşa/Hajaşa” olarak geçmektedir. Hititlerin amansız düşmanı olan Hayaşa beyliği’nin Kral I. Şuppiluliuma (MÖ 1375-1345) devrinde birçok çetin mücadelelerden sonra Hitit devletine tabi olduğu anlaşılmaktadır. Kaynaklara göre, bir ara durmuş olan Hitit-Hayaşa çekişmesi, Şuppiluliuma’nın ölümünden sonra tekrar alevlenmiştir. Bunun üzerine oğlu II. Murşillis, Hitit devletine karşı ayaklanan Hayaşalı’larla Kemah yakınlarında savaşmak zorunda kalmıştır. Anlaşıldığına göre Hititlerle mücadeleye devam eden Hayaşalılar, yeniden bağımsızlıklarını elde etmişlerdir.
MÖ 9. yüzyılın ikinci yarısında, Doğu Anadolu’ya yapılan Assur seferleri gittikçe yoğunlaşır. Bunun üzerine, Uriatri ve Nairi konfederasyonları, birleşerek Urartu devletini kurarlar. Bu sırada, Assur kralı III. Salmanassar’ın (MÖ 848-MÖ 824) Fırat’ın kaynaklarına kadar ulaşan seferleri sırasında Suhme bölgesini de fethederek yağmaladığı görülür. Urartu kralı II. Argişti (MÖ 714-MÖ 685) devrinde, Kemah ve Erzincan yörelerinin Urartu devletine ilhak edilerek batı sınırında güçlü bir eyalet merkezi haline getirildiği anlaşılmaktadır.
Medleri takiben Perslerin Doğu Anadolu’ya hakim olmaları ile- Kemah-Erzincan yöresi dahil-Doğu Anadolu'nun büyük bir kısmı, Pers Kralı I. Dareiros’un yeniden organizasyonu sonucunda -o çağlardaki adı ile- ”Armina/Arminyia” Satraplığına, yani XIII. Satraplık bölgesine dahil edilmiştir. Bilahare Roma İmparatorluğunun hakimiyeti altına giren bu bölge, Roma, Part krallığı ve yerli krallık arasındaki mücadelelerde, bir kilit noktası teşkil etmiştir. Bölgede, Roma hakimiyetinin zayıflaması üzerine birçok yeni prenslikler kurulmuştur. Birbirleriyle sürekli mücadele halinde olan bu prenslikler zaman zaman Doğu Roma'nın veya İran'ın nüfuzu altına girmiştir.
Kemah, eski çağlarda “Ani” ismiyle de bilinmektedir. I Theodosios (379-395) devrinde Kemah'ın bulunduğu bölgenin adı “Daranalis” olarak geçer. Yine onun zamanında şehre “Theodosiopolis” adı verilmiştir. Şehir daha sonraki devirde Anastasios tarafından yeniden kurulmuştur. İslamiyetin zuhurundan kısa bir müddet sonra, bu bölge Arapların akınlarına maruz kaldı. Araplar, burasını evvela H. 59 (MS 678/679)'da, sonra 710 senesinde, daha sonra H. 105 (MS 723/724)'te Mervan bin Muhammed kumandasında ve tekrar Mesleme bin Abdülmelik idaresinde zapt etmişlerdir. H.133 (MS 750/751)'de Bizans İmparatoru Konstantin tarafından kuşatılması üzerine, Abbasi halifesi Ebu Ca’fer el-Mensur, şehri Bizanslılara karşı tahkim etti. Bununla beraber 754/755'te Kemah, tekrar Bizanslıların hakimiyeti altına girdi. Bundan sonra burası, halifeler ile Bizanslılar arasında birkaç defa daha elden ele geçti. Sonraki asırlarda Bizanslılara tabi kaldı.
Arap tarihçisi Belazuri H.149-150(MS 766) yılında yapılan bir Kemah muhasarasını şöyle anlatır :”El-Mansur, H.149 da Bağdat’dan hareket edip,Hadisetü’l-Mavsıl (Musul) a geldi. İlk önce Hasan Bin Kahtebe’yi, onun arkasından da Muhammed bin Eş’as’ı kutsal savaşta (Bizans’a karşı cihad) bulunmak üzere gönderdi. İki komutanın emrindeki kuvvetlere Abbas bin Muhammed’i emir yaptı. Abbas’a onlarla beraber Kemh (Kemah) üzerine yürümeyi emretti. Muhammed bin Eş’as, Amid (Diyarbakır) de öldü. Hasan ile Abbas ilerlediler. Malatya’ya vardılar.Oradan yiyecek maddeleri yüklettiler. Oradan kalkıp, Kemah çevresine geldiler. Abbas, mancılıklar kurmayı emretti. Fakat kaledekiler mancılıklardan atılan taşlardan korunmak üzere, kalelerinin (duvarları) üstüne dikenli ardıç ağaçları yerleştirdiler, Müslümanları taşladılar. Bu taşların tesiriyle 200 müslüman şehid oldu. Müslümanlar Debbabe’ler (?) yaparak şiddetli bir surette savaştıktan sonra kaleyi fethettiler. Abbas bin Muhammed bin Ali ile birlikte Matar Varrak da, bu kutsal savaşlara katıldı.”
Kemah’ın Türklerin hakimiyeti altına geçmesi Malazgirt zaferinden (1071) kısa bir müddet sonra oldu. Alp Arslan, Malazgirt zaferini müteakib kumandanlarından Emir Saltuk’a Erzurum ve havalisini; Emir Artuk Bey’e Mardin, Amid, Malatya ve civarını; Emir Danişmend’e Kayseri, Sivas, Tokat, Niksar ve Amasya’yı; Emir Çavudur’a Maraş, Saros ve mülhakatını; Emir Mengücek’e ise Erzincan, Kemah, Şarki-Karahisar ve havalisini ıkta ederek bu memleketlerin fethedilmesini emretmiştir. Bunun üzerine Kemah, Erzincan ve mülhakatını zabteden Emir Ahmed Mengücek Gazi, Mengücek Beyliği’ni kurarak, müstahkem bir kaleye sahip bulunması dolayısıyla, Kemah’ı başkent yaptı.
Mengücek Gazi’nin ölümünden sonra yerine oğlu İshak geçti. İshak, Danişmend Ahmed Gazi’nin kızı ile evli idi. Artuklu emiri Belek Gazi’nin ülkesine saldırması üzerine ona karşı koyamayacağını anlayan İshak, Trabzon dukası Konstantinos Gavras’ın yanına giderek ondan yardım istedi (1119). Gavras, İshak’ın teklifini kabul etti ve her ikisi de, askerleri ile Belek’in karşısına çıktılar. Belek de bunlara karşı Danişmend Gazi ile ittifak yapmıştı. Her iki taraf Erzincan’a bağlı Şiran kalesi yakınlarında karşılaştılar. Burada yapılan savaşta Gavras ve Mengücek-oğlu ağır bir hezimete uğrayarak esir düşmüşlerdir (H.514/MS 1120). Gavras, fidye mukabilinde kurtulmuş, İshak ise Danişmend Gazi'nin damadı olduğundan serbest bırakılmıştır.
İshak'ın ölümünden (1142) sonra Mengücek ülkesi, oğulları arasında paylaştırıldı. Kemah, Melik Mahmud’a; Erzincan, Davud Şah’a; Divriği ise Süleyman Şah’a düştü. Mengücek devletinin Kemah kolunun, Melik Mahmud’un ölümünden sonra çökmesi üzerine Kemah, Erzincan beyliği idaresine geçti. Davud Şah’ın 1151’de öldürülmesini müteakip, Kemah ve Erzincan, Divriği hükümdarı Süleyman Şah'a tabi kılınmışsa da, çok geçmeden, Davud Şah’ın oğlu Fahreddin Behram Şah (1165-1125), babasının beyliğine sahip çıkmıştır (1165). Çok iyi bir hükümdar olan Fahreddin Behram Şah zamanında bilhassa Erzincan, mühim bir kültür ve ticaret merkezi haline gelmiştir. Burada, babası ve kendi adına basılmış paralar mevcut olduğu gibi, yine kendi ismini taşıyan bir medrese de bulunmaktadır.