cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Berlin Muharebesi
Oder-Neisse Muharebesi
Güneyde ise Mareşal İvan Konev, emrindeki 1. Ukrayna Cephesi kuvvetlerinin büyük kısmını Yukarı Silezya'nın dışına, kuzeybatı yönünde Neisse Nehri'ne kaydırdı. Mareşal Jukov'un kuvvetleri, Seelow Tepeleri'nde Alman kuvvetleriyle çarpışırken Mareşal Konev'in 1. Ukrayna Cephesi kuvvetleri de Alman 9. Ordusu'ndan arta kalanları Halbe kenti yakınlarındaki Spree Ormanı'nda tuzağa düşürerek kuşattı. Alman 9. Ordusu'nun kuşatmayı yarıp çıkma yönünde ilk girişimi yaklaşık olarak 5 bin tutsak vermesiyle sonuçlandı ve ayrıca 200 parça top ile 40 tank da Kızıl Ordu'nun eline geçti. Bu sonuca karşın, 1. Ukrayna Cephesi kuvvetlerinin hatları zayıf tutuyor olması, ikinci kez çıkış denememelerine yol açmıştır. Bu seferki girişim, 9. Ordu'dan kalan birliklerin büyük bir kısmının kuşatmadan kurtulmasıyla sonuçlandı. Mareşal Konev'in karargâhının hatasını fark ederek sevk ettiği birlikler, 9. Ordu'nun artçı unsurlarını açıkta yakaladı. Alman birliklerinin üçüncü girişimi ise büyük kayıplarla sonuçlanmakla birlikte 25 bin askerin, cephenin 12. Ordu kesimine ulaşabilmelerini sağlamıştır. Alman birlikleri buradan batı yönünde Elbe Nehri kıyılarına çekildiler. Niyetleri Kızıl Ordu'dan kaçıp Birleşik Devletler Ordusu'na teslim olmaktı.
Berlin yaklaşımlarına yönelen Kızıl Ordu genel taarruzunun tümünde, en sert çatışmalar Seelow Tepeleri kesiminde yaşanmıştır. Ayrıca bu kesim, Berlin dışındaki son önemli savunma hattıydı. Dört günden biraz fazla süren (16 - 19 Nisan) Seelow Tepeleri Muharebesi, II. Dünya Savaşı'nın son meydan muharebesidir. STAVKA'nın Berlin Harekâtı açısından Seelow Tepeleri Muharebesi, "Berlin'in kapısı" sayılıyordu. Kızıl Ordu, 1 milyon civarında asker, 20 bin tank ve topu, bu kapıyı kırmak için muharebeye sürmüştür. Bu Kızıl Ordu gücünün karşısında 100 bin Alman askeri ve 1.200 tank ve top, mevzileri savunmuştur. Mareşal Jukov komutasındaki taarruz, sonuç olarak Alman kuvvetlerini mevzilerinden atmayı başardı. Muharebenin sonu itibarıyla Kızıl Ordu kayıpları 30 bin, Alman kayıpları ise 12 bin olarak gerçekleşmiştir.
Muharebenin dördüncü günü olan 19 Nisan'da 1. Belarus Cephesi kuvveleri Seelow Tepeleri'ndeki son savunma hattını da yardı. Bu andan itibaren Kızıl Ordu birlikleriyle Berlin arasında sadece dağılmış Alman birlikleri kalmıştır. Bir sonraki gün Forst'u ele geçiren 1. Ukrayna Cephesi geniş bir araziye yayıldı. Sovyet kuvvetleri iki kol halinde ilerlediler. Bir kol, General Gordov komutasındaki 3. Muhafız Ordusu, General Pavel Rybalko komutasındaki 3. Muhafız Tank Ordusu ve General Lelyuşenko komutasındaki 4. Muhafız Tank Ordusu olarak, Berlin'in kuzeydoğusu yönünde ilerledi. Esasen Berlin'e yönelen ana taarruz kolu buydu. İkinci kol ise batıya, Elbe Nehri yönünde Berlin'in güneybatısına, Amerikan birlikleriyle temas için ilerledi. Bu iki kol halinde taarruz için Sovyet kuvvetleri, kuzeydeki Alman Vistül Ordular Grubu ile güneydeki Merkez Ordular Grubu arasındaki artık açılmış olan sınır kesiminden ilerlediler. Günün sonunda Alman Doğu Cephesi hattı, Frankfurt'un kuzeyinde Seelow kesiminde ve güneyde Fors civarında yarılmıştı. Cephe hattındaki bu yarılmalar, Kızıl Ordu birliklerinin Alman 9. Ordusu'nu Frankfurt'un batısında geniş bir bölgede kuşatmasına olanak verdi. Alman 9. Ordusu'nun kuşatmayı yarıp batı yönünde çekilme girişimi, Halbe Muharebesi olarak bilinir. Bu harekâtlar sırasında Sovyet kuvvetlerinin tank kayıpları yüksektir. Seelow Tepeleri Muharebesi'nin en azından 727 kaybıyla birlikte, 1 - 19 Nisan tarihleri arasındaki tank kayıpları 2.807'dir.
Berlin Kuşatması
Hitler'in doğum günü olan 20 Nisan'da 1. Belarus Cephesi topçusu, Berlin'in merkezini ateş altına almaya başladı ve kent Kızıl Ordu birliklerinin eline geçene kadar da bu ateşi sürdürdü. Savaştan sonra Sovyetler Birliği, bu savaş boyuca kullanılan topçu mühimmatı tonaj olarak Batılı Müttefiklerce kente bırakılan bombalardan fazla olduğunu açıklamıştır. 1. Belarus Cephesi kuvvetleri ise Berlin'e doğu ve kuzeydoğu yaklaşımlarından ilerlerken, Berlin'in güneyinde 1. Ukrayna Cephesi kuvvetleri, Juterbog'un kuzeyinde General Ferdinand Schörner komutasındaki Alman Merkez Ordular Grubu'nun en kuzey kanattaki son dağınık birlikleri geri atmış, bir kısım kuvvetleriyle Elbe kıyılarındaki Magdeburg yakınlarındaki Amerikan - İngiliz cephe hattına yürümüştür. Bu Cottbus'un güneyinden başlayan ve kuzeybatı yönünde sürdürülen ileri hareket, Berlin'in güneyine gelindiğinde bir kısım kuvvetleriyle kuzeye yönelerek Berlin üzerine ilerlemiştir. Cepheye bağlı 4. Muhafız Tank Ordusu ise Berlin'in güneybatısına kadar ilerlemiş ve buradan kuzeye çark etmiştir. Kuzey yönünde ilerleyen bu Kızıl Ordu birlikleri, Berlin'in batısındaki Potsdam'a ulaşarak Mareşal Jukov'un ileri unsurlarıyla temas sağlayarak kentin kuşatılmasını tamamladılar. (Kroki için: )
Her iki Sovyet cephesi, 23 Nisan'da kent etrafındaki kuşatmayı daraltmaya ve 9. Ordu ile kent arasındaki bağlantıyı zorlamaya devam ettiler. Güneyde 1. Ukrayna Cephesi unsurları batı yönünde harekete devam ettiler. Bu kesimde Berlin yönünde ilerlemekte olan Alman 12. Ordusu ile muharebeler başladı. Aynı gün Hitler, General Helmuth Weidling'i, General Reymann yerine Berlin Savunma Sahası Komutanı olarak atadı. Ertesi gün, 24 Nisan 1945'te 1. Belarus Cephesi ve 1. Ukrayna Cephesi kuvvetlerine bağlı ileri unsurların Berlin'in batısında temas kurmasıyla Berlin'in kuşatılmasını, muharebenin ilk dokuz gününde tamamladılar. Öte yandan 1. Ukrayna Cephesi'ne bağlı 5. Muhafız Ordusu'nun 58. Muhafız Tümeni, Birleşik Devletler 1. Ordusu'nun 69. Piyade Tümeni ile Elbe Nehri kıyısındaki Torgau yakınlarında temas kurmuştur. Bu manevralar, Berlin'in güneyindeki Alman kuvvetlerini üçe bölmüştür. Alman 9. Ordusu Halbe Muharebesi'nde kuşatılmıştı. General Wenck'in 12. Ordusu, Hitler'in 22 Nisan tarihli emrine uyarak güneybatıdan Berlin yönünde taarruz ediyordu. Fakat Potsdam civarında Sovyet 1. Ukrayna Cephesi'ne bağlı unsurların sert direnciyle karşılaştı. General Schörner'in Merkez Ordular Grubu, Berlin Muharebesi'ni bırakarak Çekoslovakya'ya uzanan ulaşım hatları üzerinden geri çekilmek zorunda kaldı.
Alman 9. Ordusu, 24 Nisan - 1 Mayıs tarihleri arasında gözü kara bir mücadele içine girerek 12. Ordu'yla bir temas kurabilmek için kuşatmadan çıkma girişimlerinde bulundu. Hitler, 9. Ordu'nun kuşatmadan başarıyla çıkabilmesi durumunda 12. Ordu'yla birleşerek Berlin'e yürüyebileceğini, kenti kurtarabileceğini düşündü. Ancak General Heinrici, General Busse ve General Wenck'in bu yönde düşündüklerini gösteren herhangi bir kanıt yoktur. Hitler'in 9. Ordu'nun Sovyet hatlarını yarmak için taarruz etmesine izin vermesiyle, çok sayıda Alman birliği batıya çekilebildi ve Birleşik Devletler Ordusu'na teslim olabildi.
Sovyet kuvvetlerince Berlin'in kuşatılması, S-Bahn raylı ulaşım çemberindeki Alman savunma hatlarına 25 Nisan'da sızılmasıyla pekiştirildi. Ertesi gün itibarıyla, Sovyet kuvvetleri taarruzlarına devam ettikleri sürece, Berlin savunmasındaki Alman kuvvetlerinin artık yapabileceği hiçbir şey yoktu. Savaşın belirleyici aşamaları zaten geçilmişti ve Almanlar tarafından kentin dışında kaybedilmişti.
Berlin'in kuzeyinde 2. Belarus Cephesi kuvvetleri, Stettin ile Schwedt arasıda Vistül Ordular Grubu'nun kuzey kanadına saldırdı. Bu kesim, General Hasso von Manteuffel'in 3. Panzer Ordusu tarafından tutulmaktaydı. Oder Nehri'nin doğu kıyılarında 2. Belarus Cephesi kuvvetleri ile 3. Panzer Ordusu arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Kızıl Ordu kuvvetleri 22 Nisan'da burada 15 km. derinlikte bir köprübaşı elde ettiler. Sovyet birlikleri 25 Nisan'a kadar süren çatışmaların sonucunda 3. Panzer Ordusu'nun cephe hattını Stettin'in güneyindeki köprübaşı civarında yardılar ve Randowbruch Bataklığı'nı aştılar. Bu durumda 2. Belarus Cephesi kuvvetlerinin önünde hem batı hem de kuzey istikametleri açılmış oldu. Batı yönünde, General Bernard Montgomery'nin İngiliz 21. Ordular Grubu ve kuzeye yönünde Baltık Deniz kıyısındaki Stralsund Limanı. Alman 21. Ordu ve 3. Panzer Ordusu, Mareşal Rokossovski'nin 2. Belarus Cephesi kuvvetlerinin amansız baskısı altında batı yönünde geri çekilmek zorunda kaldılar ve sonuçta, Elbe kıyılarından sahile uzanan 32 km. genişlikteki bir cepte kuşatıldılar. Bu Alman ordularının batısında, 1 Mayıs'ta Elbe köprübaşından Wismar ve Lübeck'i almak için taarruza geçecek olan İngiliz 21. Ordular Grubu, doğusunda Sovyet 2. Belarus Cephesi kuvvetleri, dahası güneyinde ise Amerikan 9. Ordusu vardır. Amerikan 9. Ordusu, Ludwigslust ve Schwerin'e kadar uzanan bir girme sağlamış bulunuyordu. Aynı gün General Bogdanov'un 2. Muhafız Tank Ordusu Berlin'in kuzeyine 50 km. kadar yaklaştı ve Werneuchen'in güneybatısından taarruz etti. STAVKA planı, öncelikle kenti ve ardından Alman 9. Ordusu'nu kuşatmaktı.
Güney kesimde Forst'un kuzeyinde, 9. Ordu ve 4. Panzer Ordusu'ndan ordu emrine verilmiş olan 5. Kolordu, birlikte kuşatıldı. Kolordu hâlen cephe hattının Berlin - Cottbus anayolunu kesimini tutmaktaydı. Yerel bazı Alman başarıları 4. Panzer Ordusu'nun eski güney kanadı tarafından 1. Ukrayna Cephesi kuvvetlerinin kuzey kanadı karşısında sağlanmıştı. Bu aşamada Hitler'in verdiği emirler, askeri durumun böylesini kavrama yeterliliğini kaybettiğini göstermektedir. Hitler 9. Ordu'ya, Cottbus'u savunması ve bu arada batıya dönük bir cephe oluşturmasını emretmiştir. Daha sonra kuzey yönünde ilerleyen Sovyet kollarına taarruz edeceklerdir. Böylece güney yönünden doğru çekilmekte olan 4. Panzer Ordusu ile birleşerek bir kuzey kıskacı oluşturulacak ve 1. Ukrayna Cephesi kuvvetleri, 4. Panzer Ordusu'nu imha etmeden kuşatılacaktı. Aslında, 3. Panzer Ordusu'nun güneyden bir taarruz başlatacağını, bu kuşatma harekâtının güney kıskacı oluşturacağını ve 1. Belarus Cephesi kuvvetlerinin, Berlin'in kuzeyinden ilerleyen SS Generali Felix Steiner'in operatif grubu tarafından imha edileceğini umuyorlardı. Steiner Ordu Müfrezesi, Hitler'in 21 Nisan tarihindeki emriyle, takviyeli bir kolordu düzeyinde kurulmaya çalışılmıştı. Günün ilerleyen saatlerinde General Steiner taarruz planını yaptı, fakat böyle bir planı uygulamaya koymak için gereken tümenler elinde yoktu. Tüm gün ve gece ve izleyen gün, Hitler Steiner'in karşı taarruzu hakkında haber bekledi. Gerçekte "Steiner taarruzu diye bir şey yoktu. Böyle bir taarruza girişilmemişti bile." Sığınakta 22 Nisan öğleden sonraki toplantıda Hitler, General Steiner'in taarruzundan umudu kesti. Hiç kimsenin bu konuda bir bilgisi yoktu. Hatta Luftwaffe'nin sığınaktaki irtibat subayı General Koller'in keşif uçakları bile böyle bir taarruz hakkında bilgi veremiyordu. Ancak sığınağa, konuyla ilgisi olabilecek başka haberler gelmekteydi. General Steiner'in taarruzu için Berlin'in kuzey kesiminden birlik alınması, bu bölgede savunmayı zayıflatmış ve Kızıl Ordu birlikleri cepheyi yarmıştı. Artık Rus tankları kentin sınırlarını aşmaktaydı. Aynı toplantıda General Krebs, Steiner'in üst komutanı General Heinrici'nin kendisiyle görüştüğünü, taarruzun uygulanabilir olmadığını söylediğini anlattı. General Heinrici, Hitler'le görüşmek istemişti ama, çok meşgul olduğu gerekçesiyle görüştürülmemişti. Hitler, önceki günkü planının uygulanabilir olmadığını, bu durumda savaşın kaybedildiğini kabul etti. Bütün bunlardan generallerini suçladı ve kendisinin sonuna kadar Berlin'de kalacağını ve sonunda intihar edeceğini açıkça belirtti. Kısa süre sonra sekreterleri, sığınaktaki evraklardan bazılarını Hitler'in emriyle imha ettiler.
Daha sonra General Heinrici, Hitler'e 9. Ordu derhal geri hatlara çekilmeyecek olursa Sovyet kuvvetleri tarafından kuşatılmaktan kurtulamayacağını açıkça anlattı. Bunların yanı sıra, birliğin Berlin'in kuzeyine kaydırılması için zaten artık çok geç olduğunu ve batıya çekilmek zorunda kalınacağını özellikle belirtti. General Heinrici son olarak Hitler'in batı yönünde harekete geçmesine izin vermemesi durumunda komutanlık görevinden affını isteyeceğini bildirmiştir.
Genelkurmay Başkanı General Alfred Jodl Hitler'in öfkesini yatıştırmaya çalışarak, Amerikan kuvvetleri karşısındaki 12. Ordu'nun Berlin'e getirilebileceğini ileri sürdü. Çünkü Amerikan kuvvetleri zaten Elbe Nehri'ne ulaşmışlardı ve daha doğuya ilerlemeleri pek olası görünmüyordu. General Jodl'un bu kanısı, Almanya'nın müttefikler arasında bölüşülmesine ilişkin, ele geçen bazı belgelere dayanmaktaydı. Hitler bu görüşü derhal benimsedi ve birkaç saat içinde Ordu Komutanı General Walther Wenck'e, Amerikan birlikleriyle muharebeyi kesip Berlin savunmasını takviye etmek üzere kuzeydoğu yönünde harekete geçmesi emredildi. Sonra fark edildi ki 9. Ordu batıya hareket edecek olursa 12. Ordu ile temas sağlayacaktır. Aynı akşam General Heinrici'ye bağlantı kurmak için izin verildi.
Luftwaffe'nin Hitler'in sığınağındaki irtibat subayı General Koller, 22 Nisan'daki toplantıya katılmamıştı. Ancak, toplantı hakkında aynı akşam bilgi aldı. Olaylar kendisine, "Führer mahvoldu" diye anlatıldı. Bunun üzerine saat 03:30'da bir avcı uçağıyla, üst komutanına durumu rapor etmek için Münih'e uçtu. (Mareşal Goering, Hitler'in 20 Nisan'daki doğum günü toplantısının hemen ardından, malikanesindeki değerli eşyaları kamyonlara yükletmiş, uzun bir araç konvoyuyla Berlin'den ayrılmıştı. ) Mareşal Goering, bu bilgiyi alınca, Hitler'in 29 Haziran 1941'de imzaladığı kararnameyi yeniden inceledi. Bu belgede, Führer çalışamayacak duruma gelirse yerine Goering'in vekalet edeceği, ölecek olursa da yerine onun geçeceği yazılıydı. Bunun üzerine Goering Hitler'e bir telgraf göndererek vekalet için onayını istedi. Hitler'in tepkisi Goering'i "vatan haini" olarak tanımlayan, ancak tüm görevlerinden çekildiği takdirde hayatının bağışlanacağını bildiren bir telgraf olmuştur. Martin Bormann ise SS Karargâhına bir radyo mesajı göndererek Goering'in tutuklanması emrini verdi. Tutuklama işlemi ertesi sabah gerçekleştirildi. Hitler daha sonra Bormann'ın bu emrini onaylamıştır.
Berlin Muharebesi
General Weidling'in kenti savunmak için elindeki kuvvetler, ağır biçimde hırpalanmış birkaç Alman Ordusu'nda, aşağı yukarı 45 bin asker ve birkaç Waffen-SS Panzer tümenini kapsamaktadır. Bu tümenlere, polis kuvvetleri, çoğu cebren askere alınmış olan Hitler Gençliği birliklerinin çocuk-askerleri ve Yurt Muhafızları'nın unsurları eklendi. Yurt Muhafızları'nın 40 bin askerinden çoğu ileri yaştaydı ve gençken orduda görev yapmışlardı. Bazıları ise 1. Dünya Savaşı'nın deneyimli askerleriydi. General Weidling savunmayı sekiz bölge halinde düzenledi. Bu bölgelere A'dan H'ye kadar kod verilmiştir. Her bir bölge, bir albay ya da generalin komutasındadır. Fakat bu komutanların yeterli muharebe deneyimi yoktur. Bu bölgeler ve savunan birlikler şu şekilde düzenlenmiştir.
Mareşal Jukov'un 1. Ukrayna Cephesi'ne bağlı General Nikolay Berzarin'in 5. Vurucu Ordusu ve General Mihail Katukov'un 1. Muhafız Tank Ordusu, 23 Nisan 1945'ta Berlin'e güneydoğudan taarruza başladı. Alman 56. Panzer Kolordusu'nun geliştirdiği bir karşı taarruzu püskürten bu kuvvetler 24 Nisan akşamı banliyöler arası demiryolu hattı olan S-Bahn hattına Teltow Kanalı'nın kuzeyinde ulaştılar. Bu arada tüm Alman kuvvetlerine Hitler tarafından Berlin iç savunmasını desteklemek üzere emir verildi. Sadece Brigadeführer Gustav Krukenberg komutasında bir Fransız SS gönüllü küçük bir birlik Berlin'e gelmiştir. Krukenberg, 25 Nisan'da kente yönelen ağır bir Kızıl Ordu baskısının olduğu C bölgesinin komutanlığına atandı.
Mohinder Suresh
Mohinder Suresh, Heroes dizisinde kurgusal karakter. İnsan Genom Projesi ışığında DNA değişimlerini inceleyen babası Chandra Suresh'in ölümü üzerine New York'a gelen Mohinder babasının cinayetinin ardında kalanları ve yaptığı çalışmaları inceleyecektir. Mohinder Suresh yetenek almak için kendine bir ilaç enjekte eder Özel güçlere sahip olur. Refleksleri mükemmeldir. Ama ilaç'ın yan etkisi sureshi canavara dönüştürür. Ancak 3. sezonun son bölümünde Pinehearst firmasında yaptığı çalışmalar sonucu mükemmelleştirdiği förmülle ıslanır ve ilacın bütün yan etkileri geçer. Volume 4 de samuel tarafından öldürülmüştür ancak hiro geçmişe geri dönüp onu kurtarmıştır.
Berlin Muharebesi
Taktikler
Sovyet muharebe grupları, yakın sahra topçusu desteğinde 6 - 8 kişilik taarruz gruplarından oluşan yaklaşık 80 kişilik bir askeri birimdir. Ev ev muharebeye uyarlanabilen bu taktik birimler, Stalingrad Muharebesi'nden Berlin'e kadar karşılaşılan her müstahkem kentte geliştirilmiş ve rafine edilmiş muharebe birimleriydi.
Berlin'deki sokak çatışmalarında kullanılan Alman taktikleri, üç etmen tarafından şekillendirilmiştir. Bunlar: Almanların beş yıllık savaş boyunca kazanmış oldukları deneyim, Berlin'in kentsel özellikleri ve karşılarındaki, boşa çıkarılması gereken Sovyet taktikleridir. Berlin'in merkez semtlerinin çoğu, büyük bina blokları, düz ve geniş caddeler, birkaç suyolu, parklar ve geniş demiryolu manevra alanlarıyla kaplıdır. Kentin bu kesimi büyük bölümüyle düz arazi üzerine kuruludur, fakat Kreuzberg (deniz seviyesinden 66 m. yükseklikte) gibi bazı alçak tepeler de bulunmaktadır. Konutlar çoğunlukla 19. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilmiş apartman blokları şeklindedir. Bunların çoğu konut yönetmelikleri ve birkaç asansör sayesinde beş kat yükseklikteydi. Sokaktan bir koridorla ulaşılabilen bir avlu çevresinde inşa edilmişti. Bu avlular, kömür getirmede kullanılmak üzere, bir at ve at arabası ya da küçük bir kamyonu alabilecek genişlikteydi. Birçok yerde bu apartman blokları birbiri arkasında birkaç avlu etrafında inşa edilmişti. Her bir avlu, zemin seviyesinde bir koridorla, ilk avlu ile yol arasındaki dış avluya ulaşıyordu. Daha pahalı ve daha geniş evler doğrudan sokağa bakıyordu. Daha az pahalı ve geniş olanların bir iç avlusu bulunabiliyordu.
Nasıl STAVKA, Kızıl Ordu askerleri ve subayları kent savaşını, yaşayarak öğrendiyse, Almanlar da aynı şekilde öğrenmişti. Waffen SS, sokak köşelerine yakın kurulmuş eğreti barikatlar kullanmadı. Çünkü bunlar, düz bir sokak üzerinde açık bir görüş sağladığından, topçu ateşiyle rahatlıkla taranabilirdi. Bunun yerine üst katlara ve çatılara keskin nişancılar ya da pusu nişancıları ve makineli tüfekler yerleştirdiler. Ayrıca mahzen pencerelerine, sokak boyunca ilerleyen Sovyet tanklarını pusuya düşürmek için panzerfaust ile silahlanmış adamlar yerleştirildi. Hitler Gençliği ve çoğu I. Dünya Savaşı'nda savaşmış deneyimli askerlerden kurulu olan Yurt Muhafızları (Volkssturm) birlikleri, bu taktiklere kolayca uyum sağladılar.
Bu taktiklere karşı Sovyet komutanlığı, herhangi bir pencereye ya da kapı aralığına ateş açmak üzere tanklara hafif makineli tüfekler yerleştirdi. Öte yandan bu yöntemin de bir handikabı vardı, tankın tareti yeterince hızlı dönemeyebiliyordu. Diğer bir çözüm, açık görüş olmayan durumlarda, savunulan binaları hedef alan ağır obüsleri (150 – 203 mm.) ve yüksek katlardaki Alman topçusuna karşı uçaksavar toplarını kullanmak olmuştur. Kızıl Ordu muharebe grupları, sokaklarda hareket etmek yerine daha yüksekten, evden eve muharebe etme yolunu seçtiler. Duvarlarda patlayıcılarla ya da yıkılarak açılan gediklerden bitişik apartman dairelerine, mahzenlere geçiş yaparak ve çatı katlarında, çatılardan ilerlediler. Almanlar tarafından terk edilmiş panzerfaustların bulunması, bu yöntemlerin çok etkili olduğunu göstermektedir. Bu taktikler, tankları yanlardan vurmak için pusuya yatan Alman askerlerini yan ateşine aldı. Alev makineleri ve el bombaları bu taktiklerin dayandığı ana silahlar olarak çok etkili oldu. Bu taktik ve bu silahlar, Berlin gibi sivil nüfusun tahliye edilmediği bir kentte kaçınılmaz olarak pek çok sivilin de ölümüne yol açmıştır.
Banliyöler
Savaşın belirleyici evreleri, kent dışında yaşanmıştı. Dolayısıyla, kent içinde hâlen direnme gücü varken bile, kentin sonunun ne olacağı belli olmuştu. Hitler, 23 Nisan'da topçu generali Helmuth Weidling'i, Berlin Savunma Sahası Komutanı olarak atamıştır. Bu tarihten sadece bir gün önce Hitler, aynı Weidling'in kurşuna dizilmesini emretmişti. Bu durum, 56. Panzer Kolordusu Komutanı olarak General Wedling'in bir geri çekilme emri vermesi konusundaki yanlış anlaşılmadan kaynaklanmıştı. General Weidling, 56. Panzer Kolordusu Komutanlığı'na 20 Nisan'da atanmıştı. Bu yanlış anlama ortadan kalkınca Weidling, General Ernst Kaether yerine atanmıştır. General Kaether, sadece bir ay bu görevde kalan General Helmuth Reymann yerine Berlin Komutanı olarak atanmıştı. O da görevde bir gün kaldı, yerine General Weidling geldi.
Mareşal Jukov'un kuvvetlerinden General Çuykov'un 8. Muhafız Ordusu'na bağlı bazı piyade unsurları 23 Nisan'da Spree Nehri ve Dahme nehirlerini Köpenick'in güneyinde geçtiler ve Britz ve Neukölln yönünde ilerlediler. Bu birlikleri, General Mihail Katukov'un 1. Muhafız Tank Ordusu'na bağlı bir kısım tank da desteklemektedir. Gece yarısını biraz geçe General Nikolay Berzarin'in 5. Vurucu Ordusu'nun bir kolordusu Spree Nehri'ni geçerek Treptow Park'a ilerledi. Hâlen General Weidling'in komutası altında olan 56. Panzer Kolordusu, 24 Nisan günü şafakta bir karşı taarruza girişti. Fakat gün ortasına kadar ileri harekâtını sürdürebilen 5. Vurucu Ordu karşısında ciddi biçimde hırpalandı. Bu arada kente ilk geniş çaplı Sovyet girmesi başladı. Sovyet topçusu, saat 06:20'de 3 top ve ağır havan ile bir bombardımana başladı. Alman savunmasının her kilometresine 650 namlu düşmektedir. General Mihail Katukov'un 1. Muhafız Tank Ordusu, saat 07:00'de harekete geçti. İlk taburlar ve onları izleyen tanklar Teltow Kanalı'ndan bir taarruz başlattılar. Kanal üzerindeki duba köprülerin kurulması saat 12:00'yi az geçe tamamlandı. Öğleden sonrasında Treptow Park, Kızıl Ordu birliklerinin elindeydi ve bu birlikler S-Bahn demiryolu hattına ulaştılar.
Kentin güneydoğusunda çatışmalar şiddetle sürerken 11. SS Panzergrenadier Tümeni "Nordland", SS generali Gustav Krukenberg komutasındaki 320 - 330 kişilik Fransız gönüllü ve Charlemagne Tümeni ile takviye edildi. Neustrelitz yakınlarındaki eğitim bölgelerinden hareket eden bu birlikler, batıdaki banliyöler üzerinden savunulmayan, boş barikatların olduğu kesimlerden geçerek Berlin merkezine ilerlediler. O gün için Berlin savunmasını takviye etmek yönünde emir almış olan birliklerden yalnızca Charlemagne Tümeni unsurları kent merkezine ulaştı.
General Vasiliy Çuykov'un 8. Muhafız Ordusu ve 1. Muhafız Tank Ordusu, 26 Nisan'da kentin güney banliyölerinde muharebe ederek ilerlediler. Templhof Havaalanı'na taarruz ederken de, S-Bahn savunma çemberine girdiklerinde Müncheberg Tümeni'nin kararlı direnişiyle karşılaştılar. General Krukenberg, Alman Kara Kuvvetleri (OKH) Kurmay Başkanı General Hans Krebs'e, Norland Tümeni'nin 24 saat içinde Z savunma bölgesine (Zentrum) çekilmek zorunda kalacağını bildirdi. Kent merkezine Sovyet birliklerinin ilerleme ekseni, güneydoğuda Frankfurter Allee (AlexanderPlatz'da sonlanan ve duran), güneyden Sonnen Allee (Belle Allianca Platz'ın kuzeyine kadar), güneyden Postdamer Platz civarı ve kuzeyden Reicstag civarı. Ev ev ve adam adama en şiddetli çatışmalar, Reichstag, Moltke köprüsü, Alexanderplatz ve Spandau'da Havel köprüleri bölgelerinde oldu. SS'in yabancı kökenli unsurları belirgin biçimde inatçı bir savunma sergilediler. İdeolojik olarak faşizme bağlıydılar ve Sovyet kuvvetleri tarafından ele geçirilirlerse hayatta kalamayacaklarını biliyorlardı.
SS generali Krukenberg, C Kesimi savunması komutanlığına atandı. Bu bölgede Nordlan Tümeni görevliydi ve Komutanları General Joachim Ziegler, o gün görevden alınmıştı. Fransız SS gönüllülerinin gelişi, Norveç ve Danimarkalı Nazi yandaşlarından oluşan Norland Tümeni birliklerini takviye etmek içindir. Bu birliklerin büyük bir kısmı çatışmalarda imha olmuştu. General Krukenberg öğleüzeri komuta yerine ulaştığında Teltow Kanalı'nın güneyindeki son Alman direnek noktası da terk edilmekteydi. Gece, General Krukenberg Alman Üst Komutanlığı OKH'den Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanı General Hans Krebs'e, Norland Tümeni'nin 24 saat içinde Berlin'in merkez kesiminden geri atılacağı konusunda rapor verdi.
S-Bhan savunma çemberi içine nüfuz etmiş olan Sovyet 8. Muhafız Ordusu ve 1. Muhafız Tank Ordusu'nun muharebe grupları, Neukölln'ün dış mahallilerinin güneyi üzerinden Tempelhof Havaalanı yönünde ileri hareketlerini sürdürdüler. D kesimi olarak tanımlanan bölge, Müncheberg Panzer Tümeni tarafından savunulmaktaydı. Tank sayısı bir düzineye, zırhlı personel taşıyıcı sayısı ise 30'a düşen bu tümene bütünleneceği sözü verilmişti. Ancak sadece birliğini kaybetmiş askerle ve Yurt muhafızları ile desteklendi. Sovyet ilerlemesi, savunma mevzilerinin üstesinden gelebilmek için alev makinelerini ustalıkla kullandı. Gece karanlığında Sovyet T-34 tankları, Hitler'in sığınağından sadece 8 km. ötedeki havaalanına ulaşarak bu bölgedeki Alman direncini yokladı. Müncheberg Tümeni, mevzilerini bir gün sonra öğleden sonraya kadar tutmayı başardı. Ancak Sovyet ilerlemesini ancak birkaç saat daha durdurmayı başarabileceklerdi.
Sovyet muharebe gruplarının Neukölln'deki derin girmesinin ardından 26 Nisan'da General Krukenberg, Hermannplatz civarındaki C savunma bölgesine çekilmek için hazırlıklara başladı. Karargâhıyla opera binasına yerleşti. Güneydoğu kesimini savunan iki zayıf Alman tümeni, şu anda beş Sovyet ordusu karşısındaydı. Bu Sovyet orduları doğudan batıya, Treptow Park üzerinden ilerleyen 5. Vurucu Ordu, Neukölln üzerinden ilerleyen 8. Muhafız Ordusu ve 1. Muhafız Tank Ordusu, Tempelhof Havaalanına yönelmişti. 1. Ukrayna Cephesi'ne bağlı olan General Pavel Rybalko'nun 3. Muhafız Tank Ordusu, Mariendorf'tan ilerliyordu. Norland Tümeni Hermannplatz yönünde çekilirken, bu birliğe katılan Fransız SS ve 100 kadar Hitler Gençliği unsuru, panzerfaustlarla 14 kadar Rus tankını imha etti. Öte yandan Halensee köprüsündeki bu birliklere bağlı bir makineli tüfek mevzii, bölgedeki Sovyet ilerlemesini 48 saat süreyle durdurmayı başardı. Nordlands Tümeni'nin sağlam kalan 8 Tiger tankı ve birkaç taarruz topu, Tiergarten'de mevzilenme emri aldı. Çünkü General Weidling'in 56. Panzer Kolordusu'na bağlı bu iki tümen, Sovyet ilerlemesini yavaşlattıysa da durdurmayı başaramamıştı.
Hitler, Mareşal Robert von Greim'i Alman Hava Kuvvetleri Luftwaffe'nin komutasını Mareşal Hermann Goering'ten devralmak üzere Münih'ten Berlin'e çağırdı. Mareşal, Berlin üzerinde bir Fieseler Storch'la uçarken, Sovyet uçaksavar ateşinde birkaç yara aldı. Metresi ve deneme pilotu Hanna Reitsch, von Greim'in uçağını Tiergarten'de Brandenburg Kapısı gerisindeki bulvara indirmeyi başarmıştır. Hitler, General von Greim'i aynı gün, 26 Nisan'da Luftwaffe Komutanı olarak atadı.
Mareşal Jukov General Nikolay Berzarin'i, kontrol altına aldıklarında Berlin'in sivil yönetimini düzenleme için gerekli hazırlıklara başlamakla görevlendirdi. Berlin kamu yönetiminin başı olmak üzere kurmay heyetinden önce gelmesi istendi. Ertesi gün, 27 Nisan'da Tempelhof Havaalanı enkazının toplanması için 2 bin kadar Alman kadın toplanıp görevlendirildi. Havaalanının, Kızıl Ordu Hava Kuvvetleri'nce kullanıma hazırlanması amaçlanıyordu.
1. Belarus Cephesi ve 1. Ukrayna Cephesi orduları kentin merkezinde birleşirken, Sovyet topçusunun ateşiyle (dost ateşi) zaman zaman kayıplar verilmiştir. Ateş gözetleme uçakları ve farklı Sovyet cephe topçusu arasında yeterince eşgüdüm sağlanamadı. Bu yüzden taarruz grupları zaman zaman düşman birliği sanılarak sıklıkla Sovyet topçusunun ateşini yediler. Gerçekten de Sovyet cepheleri arasında kent merkezini ele geçirmek yönünden rekabet şiddetlenmişti. Askeri tarihçi Antoy Beevor, rekabetin şakadan da öteye gittiğini ifade etmektedir. Beevor'un belirttiğine göre, 1. Belarus Cephesi komutanlarından General Çuykov, 8. Muhafız Ordusu sol kanadına, 1. Ukrayna Cephesi kuvvetlerinden 3. Muhafız Tank Ordusu cephesini geçerek Reichstag yaklaşımını kesmeleri yönünde kasten emir verdi. Dahası General Çuykov verdiği bu emir konusunda 3. Muhafız Tank Ordusu Komutanı General Rybakov'u bilgilendirmedi. Emirleri konusunda Rybalko'yu sekizinci kezdir bilgilendirmiyordu. Bu manevra için emir alan asker, dost ateşi yüzünden aşırı kayıplar verdi.
Güneybatıda General Luçinski'nin 28. Ordusu ile desteklenen 3. Muhafız Tank Ordusu, Grunewald'ın dışına ve orman parkında ilerledi, Charlottenburg'a girerek doğu kanadında kalan 18. Panzergrenadier Tümeni'ne taarruz etti. Güneyde General Çuykov'un 8. Muhafız Ordusu ve General Katukov'un 1. Muhafız Tank Ordusu, 27 Nisan'da Landwehr Kanalı'nı geçti. Böylece Hitler'in sığınağı ve Reich Başbakanlık binası (Reichskanzlei) ile aralarındaki son büyük engeli de geçmiş oldular, bu bölgeye iki kilometreden daha az bir uzaklık kalmıştır. Güneydoğuda General Berzarin'in 5. Vurucu Ordusu Friedrichshain uçaksavar kulesini geçerek Frankfurteralee ile Spree Irmağı güney kıyıları arasına ulaştı. Bu bölgede, Ordu'ya bağlı 9. Kolordu muharebe halindeydi.
Sovyet orduları, 27 Nisan'da Alman S-Bahn dışındaki savunmasında her yönünde girme sağlamışlardı. Alman kuvvetleri, her yönden geri çekilmek zorunda kalarak doğudan batıya uzanan 25 km.lik ve 3 km. genişlikte, çok dar bir bölgede kuşatıldılar. Bu bölge eski kent merkezinin hemen batısında, Tiergarten yakınlarındaydı. Kuzeybatıda, General Gusev'in 47. Ordusu Spandau'ya ilerlemekteydi. Bu birlik, Yurt Muhafızları ve Luftwaffe Harp Okulu öğrencilerince savunulan Gatow Havaalanına yapılan taarruza katıldı. Alman savunması, 88 mm.lik uçaksavar toplarını (8,8 cm FlaK 18/36/37/41) taksavar olarak kullanıştır. Kuzeyde General Semyon Bogdanov'un 2. Muhafız Tank Ordusu, Siemensstadt'ın güneyinde ilerleme sağlayamadı. General Kutznetsov'un 3. Vurucu Ordusu, Humboldthain uçaksavar kulesini arkadan gelen kuvvetlere bırakarak Tiergarten'in kuzeyine Prenzlauerberg'e ilerledi.
Sovyet topçu ateşi 27 Nisan'da da şiddetle devam ederek kentin iç kesimlerini hedef almıştır. 8. Muhafız Ordusu ve 1. Muhafız Tank Ordusu'na, Norland Tümeni'nin Fransız SS gönüllüleri tarafından savunulan Belle-Alliance-Platz'ı almaları emredildi. O gece General Weidling, Hitler'e bir durum raporu vermiştir. Bu raporun yanı sıra General Weidling, ayrıntılı bir kuşatmadan çıkma manevrası planını da Hitler'e sundu. Bu plana göre 40 tank bu manevraya öncülük edecekti ki, zaten Berlin'de Alman kuvvetlerinin elindeki tüm tanklar bu kadardı. Hitler bu planı kabul etmedi. Kendisi sığınakta kalacaktı ve General Weidling, Berlin'i savunmaya devam edecekti.
Merkez kesimde (Z sektörü) General Krukenberg Norland tümen karargahı şimdi Stadtmitt U-Bahn istasyonundaki bir vagondaydı. Norland Tümeni'nin elinde zırhlı olarak sadece ele geçirilmiş olan Sovyet yapısı dört zırhlı personel taşıyıcı vardı. Bu durumda General Krunebberg'in adamlarının ana silahı artık panzerfaustlardı ve hem Sovyet zırhlılarına karşı hem de ev ev sürdürülen çatışmalarda Sovyet muharebe gruplarına karşı, her durumda yakın mesafeli çatışmalarda kullanıldı.
Scharnhorst Tümeni, Theodor Körner Tümeni ve yeni teşkillenen Clausewitz Panzer Tümeni, 28 Nisan günü şafakta güneybatıdan Berlin yönünde taarruza başladılar. Bu birlikler, General Wenck'in 20. Kolordusuna dahil birliklerdi ve askerî okul subaylarından oluşmaktaydı. Ayrıca, Alman ihtiyat birliklerinin en iyi unsurlarıydı. Schwielow Gölü'nün kenarında, Potsdam'ın güneybatısında durdurulana kadar yaklaşık 24 km. ilerlemeyi başardılar. Fakat Berlin'e hâlen 32 km. uzaktaydılar. General Wenck gece Fuerstenberg'deki Alman Üst Komutanlığı'na, emrindeki 12. Ordu'nun tüm cephesi boyunca geri çekilmek zorunda kaldığını bildirdi. General Wenck'e göre Berlin'e taarruz etmesi artık olanak dahilinde değildi. Bu noktadan ileriye, 9. Ordu'nun desteği olmadan yapılabilecek fazla bir şey yoktu. Bu arada 9. Ordu'nun yaklaşık 25 bin askeri, yanlarında birkaç bin sivil, Kızıl Ordu'nun Halbe Kuşatması çemberini aşarak 12. Ordu hatlarına ulaşmayı başardılar. Bu mücadelede her iki tarafın da kayıplar oldukça ağırdır. Halbe'deki mezarlıkta yaklaşık 30 bin Alman gömülüdür. Yaklaşık 20 bin Kızıl Ordu askeri de Alman kuvvetlerinin huruç hareketini önleme mücadelesinde ölmüştür. Bu askerlerden daha fazlası da Mark - Zossen yolu üzerindeki diğer bir mezarlıkta gömülüdür. These are the known dead, but the remains of more who died in the battle are found every year so the total of those who died will never be known. Nobody knows how many civilians died but it could have been as high as 10,000. Bunlar bilinen kayıplardır. Savaştan sonra her yıl yeni mezarlar bulunuyordu. Dolayısıyla bu çatışmalarda ölenlerin toplam sayısı, tarihin bilinmezlerinden biri olarak kalacaktır. Sivil kayıplar hakkında da kesin bilgiler yoktur, muhtemelen 10 bin dolaylarındadır.
Berlin yönündeki başarısız taarruzu durdurulan General Wenck'in 12. Ordusu, ters yüz edip, geri çekilme muharebesi vererek Elbe yönünde harekete geçti. 9. Ordu'nun kalan fazla nakil araçlarıyla Amerikan hatlarına ulaşmaya çalıştılar. Bu birlikler ve birliğini kaybetmiş askerler, 6 Mayıs 1945 günü Elbe Nehrini geçerek Amerikan 9. Ordusu'na teslim oldular. Bu arada 12. Ordu'nun köprübaşı ve karargahı, Schönhausen'in parkında yoğun Sovyet topçu ateşi altında kalmıştı. Bu bölge 8x2 km.lik dar bir alandır.
Hitler, 28 Nisan'da Heinrich Himmler'in, İsveç Kızılhaç Örgütü Başkanı ve insan hakları savunucusu Kont Folke Bernadotte ile, Almanya'nın Batılı Müttefiklere kayıtsız şartsız teslim olması fakat Sovyetler Birliği'ne karşı direnmeyi sürdürmesinin kabulü konusunda görüştüğünü öğrendi. Himmler, öneriyi Birleşik Devletler Generali Dwight D. Eisenhower'e iletmesini Bernadotte'den istemişti. Himmler'in ikili oynamasına öfkelenen Hitler, von Greim ve Reitsch'ın Amiral Dönitz'in karargahına gitmelerini emretti. Ayrıca von Greim'e, "hain" Himmler'i tutuklaması emredildi.
Reichstag Muharebesi
Esasen Reichstag, 28 Şubat 1933 akşamı çıkan Reichstag Yangını'ndan sonra kullanılmıyordu. Bir hükûmet binasından çok bir harabeye benziyordu. Zaten, Hitler şansölye atandıktan kısa bir süre sonra parlamentoyu etkisiz hale getirmişti. Reichstag, ilginçtir ki Sovyetler için 3. Reich'ın başlıca sembolü idi. Bu bağlamda Reichstag'ı, Moskova'daki 1 Mayıs İşçi Bayramı kutlamalarından önce almak istiyorlardı. Bununla birlikte Reichstag taarruzu kolay bir saldırı olmayacaktı. Almanlar binanın çevresinde karmaşık bir siper ağı kazdılar ve Spree Nehri'nden gelen bir tüneli çökerterek oluşan hendeğin su dolmasını sağladılar. Böylece Königsplatz çevresinde bir tür hisar hendeği oluşturdular.
Sovyet 3. Vurucu Ordusu 29 Nisan'ın erken saatlerinde Moltke Köprüsünü geçti ve yayılarak sokak ve binaları kuşatmaya başladı. Bakanlıkların da aralarında olduğu binalara yönelik saldırılar, topçu desteği olmadığından başlangıçta başarılı olmadı. İlk Sovyet piyade taarruzu, Königsplatz'ın batı yanındaki Kroll Opera Binası'ndan ve Reichstag'dan açılan çapraz ateşle kırıldı. Sovyet istihkamcılar, 29 - 30 Nisan gecesi Spree üzerinde köprü onarımlarını iyi kötü yoluna koydular ve böylece taarruz edecek olan kuvvetlerine topçu, zırhlı desteği sağlar duruma gelindi.
Bu arada Hitler, sığınağında saat 16:00'da vasiyetini imzaladı ve bundan kısa bir süre sonra da Eva Braun'la evlendi.
Şafakta Sovyet kuvvetleri güneydoğudaki taarruzlarıyla baskıyı arttırdılar. İçişleri Bakanlığı'nda muharebe eden Sovyet 150. Piyade Tümeni, 30 Nisan günü saat 06:00'da henüz üst katlara ulaşamamıştı, fakat buradaki çatışmalar sürerken Tümen'e bağlı bazı unsurlar da 400 metre ilerdeki Königsplatz'a, Reichstag yönünde bir taarruz başlattılar. Kızıl Ordu'nun Reichstag'a taarruzu bu saat itibarıyla başlamış oldu. Saat 10:00'da 150. Piyade Tümeni'nin askerleri hendeğe ulaştılar. Fakat Berlin Hayvanat Bahçesi'ne 2 km. mesafedeki uçaksavar kulesinin 12.8 mm. lik iki topu ve siperlerdeki savunma, Sovyet birliklerinin gün ışığında daha fazla ilerlemelerini ve binaya girmelerini önlemiştir. Bazı birlikler gün içinde, Prinz-Albrechtstrasse'deki Gestapo Karargâhı'nı, çok yoğun bir topçu desteğiyle ele geçirdiler. Ancak SS birliklerinin giriştiği bir karşı taarruz Sovyet birliklerini Gestapo Karargâhı'ndan atmıştır. Güneybatıda 8. Muhafız Ordusu Landwehr Kanalı'nı kuzeyden geçerek Tiergarten'e taarruz etti. Günün kalan kısmında doksan parça top, 203 mm.lik howitzer toplar ve katyuşa roketatarlar, Reichstag ve onun savunma siperlerini ateş altına aldı. Albay A. P. Negoda'nın 171. Piyade Tümeni, 150. Piyade Tümeni'nin sol yanından, Königsplatz'ın kuzeyindeki diplomatik konutları işgal etmek üzere taarruz etti.
Hitler ve artık eşi olan Eva Braun intihar ettiği 30 Nisan gecesi, duman nedeniyle karanlık erken çöktü. Saat 18:00'de General Weidlin ve kurmayları, Bendlerbolck'taki karargahlarında çıkış harekâtının planlarını tamamladıklarında, Sovyet 150. Piyade Tümeni'nin üç alayı, yoğun bir baraj ateşi örtüsü altında ve tankların yakın desteğinde Reichstag'a taarruza geçti. Tüm pencerelerin üstü tuğla ile örülmüştü, fakat Sovyet kuvvetleri ana kapıları zorlamayı başardılar ve binanın ana salonuna girdiler. Binadaki Alman savunması yaklaşık bin kişi kadardır. Bunlar, denizciler, SS, Hitler Gençliği'nin çocuk askerleri, Sovyet askerlerine yukarıdan ateş açtılar ve ana girişi Orta Çağın katliam alanlarını andırır bir duruma çevirdiler. Sovyet kayıplarının büyük bir kısmı, giriş salonunun devamında, bina içinde ilerleme sırasında olmuştur. Başlangıçtaki topçu ateşinin ve savaşın daha önceki evrelerinin bina içinde yarattığı yıkım, binanın içini bir labirente çevirmişti. Bu enkaz yığını, savunma için bir bakıma siper görevi gördü. Zaten içerideki Alman birlikleri binayı savunma yönünde oldukça güçlü bir biçimde tahkim etmişlerdi. Binada oda oda sert çatışmalar yaşandı. Sovyet piyadesi, her olanaktan yararlanmaya çalışarak fanatik bir biçimde dövüşen bu savunma karşısında zorlandı, her koridordaki, her odadaki direncin üstesinden gelmek güç oldu. Sovyet birlikleri, 1 Mayıs günü saat 01:30'da çatışarak çatıya ulaştı ve çatıya Kızıl Bayrak çekti. Ancak bu anda bile alt katlarda hâlen kalabalık bir Alman kuvveti çatışmaya devam etmekteydi. Alman birliklerinin yeterli gıda maddesi ve mühimmat stokları vardır. Ardından Reichstag içinde, adam adama sürdürülen bir Alman karşı taarruzu başlamıştır. Reichstag içindeki çatışmalar, sağ kalan yaklaşık 300 Alman savunmacının teslim olduğu bir gün sonranın öğleden sonrasına kadar, bütün gece de şiddetle devam etmiştir. Bazı Alman askerleri binanın dışına çıkabildi ve kuzey yönünde kaçmaya çalıştı. Savunmacılardan 200 asker çatışmalarda ölmüştü. Bu süre içinde yaklaşık 300 Alman askeri teslim olmuştur. Beş yüz asker, zaten son Sovyet taarruzu başlamadan önce yaralı olarak bodrum katında yatmaktaydı.
Nihayet 2 Mayıs'ta Kızıl Ordu binanın tümünde kontrolü sağladı. İki Kızıl Ordu askerini binanın çatısına Kızıl Bayrak çekerken canlandıran ünlü fotoğraf, binanın alınmasından bir gün sonraki yeniden canlandırmadır.
Kent merkezindeki muharebe
Mareşal Konev'in Berlin'deki muharebelere katılan birliklerinin çoğu (1. Ukrayna Cephesi), aldıkları emir üzerine muharebeyi keserek güneye, Prag Taarruzu'na katılmak üzere Berlin'den ayrıldı. Prag Taarruzu, Avrupa savaş sahnesindeki son genel taarruz harekâtı olmuştur. Bu onların Berlin merkezini alma onurundan alıkonulmaya gösterdikleri kırgınlığı yatıştırmadı. Bu onuru, tek başına Mareşal Jukov'a ve onun 1. Belarus Cephesi'ne bırakmışlardı.
General Hans Krebs, 28 Nisan'da, Hitler'in sığınağıyla son telefon görüşmesini yaptı. Bu görüşmeyi, Alman Silahlı Kuvvetler Yüksek Komutanlığı (OKW) Kurmay Başkanı Mareşal Wilhelm Keitel ile yapmıştır. General Krebs Mareşal'e, 48 saat içinde takviye ulaşmazsa her şeyin kaybedileceğini söylemiştir. Keitel, 9. Ordu Komutanı General Teodor Busse ve 12. Ordu Komutanı General Walther Wenck'a baskı yapmak konusunda en büyük gayreti göstereceğine söz verdi. Bu arada Nazi Partisi genel sekreteri ve Hitler'in özel sekreteri Martin Bormann, Amiral Karl Dönitz'e, Başbakanlık Binası'nın (Reichskanzlei) bir yıkıntı halinde olduğunu telgrafla bildirdi. Telgrafta, yabancı basının yeni ihanet olaylarını duyurduğunu ve "General Schörner hariç, General Wenck ve diğerleri, Hitler'in yanında yer alarak sadakatlerinin gereğini yerine getirmelidir" ifadeleri de yer almıştır.
General Wenck, 28 Nisan akşamı Mareşal Keitel'e, emrindeki 12. Ordu'nun tüm cephesinde geri çekilmek zorunda kaldığını bildirmiştir. Bu haber, Postdam garnizonuyla geçici olarak temas kurmuş olan 2. Kolordu için özellikle doğruydu. General Wenck'e göre, ordusu yönünden, Berlin için yapılabilecek hiçbir şey yoktu. Bu durumda 9. Ordu'dan da destek olarak beklenebilecek fazlaca bir şey yoktu. Mareşal Keitel General Wenck'e, Berlin'e yardım girişiminden vazgeçmesi yönünde izin vermiştir.
Zübük
Zübük ya da tam adıyla Zübük - Kağnı Gölgesindeki İt, Aziz Nesin'in romanlarından biridir.
Berlin Muharebesi
Kent merkezindeki muharebe
Alman Başbakanlık Binası'nın altındaki Hitler'in sığınağında, 29 Nisan saat 04:00'da General Wilhelm Borgdorf, Mareşal Goebbels, General Krebs ve Bormann, Hitler'in vasiyetnamesinin altına tanık olarak imza attılar. Bu belgeler Hitler'in sekreteri Traudl Junge tarafından kaleme alınmıştı. Daha sonra Hitler ve Eva Braun evlendiler. Nikâh memuru, Başbakanlık Binası'nda çarpışmakta olan Yurt Muhafızları arasından bulunan bir nikâh memuruydu.
Zübük
1980 yılında Kemal Sunal'ın başrolde oynadığı Zübük filminin senaryosu bu kitaptan uyarlanmıştır.
Roman, 1992 yılında الدغري adıyla Suriye'de baş rolünü komedyen Dureyd Lahham'ın oynadığı 20 bölümlük bir televizyon dizisine çevrilmiştir.
Berlin Muharebesi
Kent merkezindeki muharebe
Mareşal Rokossovski'nin 2. Belarus Cephesi kuvvetleri, kendi köprübaşlarından taarruza geçtiklerinde General Gotthard Heinrici, Hitler'in emrine uymayarak General Manteuffel'in 3. Panzer Ordusu'nun kılıç artıklarını geri çekme isteğini kabul etti. General Heinrici'nin Vistül Ordular Grubu Karargâhı, 29 Nisan'da artık 9. Ordu ile temas kuramıyordu. Bu durumda General Heinrici'nin karargahının artık yapabileceği fazla bir şey yoktur. Hitler'in emrine aykırı olarak General Manteuffe'nin geri çekilmesine onay veren General Heinrici görevinden azledildi. Mareşal Keitel, Vistül Ordular Grubu Komutanlığı'nı üstlenmesini General Manteuffe'den istediğinde, Manteuffel bu görevi geri çevirdi. OKW Karargâhı'na gelip durumu rapor etmesi emredildiği halde General Heinrici bu emre uyup Karargâh'a gitmedi. Mareşal Keitel daha sonra anılarında olayı anlatmış ve 21. Ordu'nun daha kıdemli olan komutanı General Kurt von Tippelskirch'ün göreve getirildiğini ifade etmiştir. Diğer kaynaklar, General von Tippelskirch'in göreve atanmasının geçici bir atama olduğunu, General Kurt Student'in görevi devralması süresine kadar geçerli olduğunu ileri sürmektedir. Ne var ki General Student, İngiliz kuvvetlerine esir düştü ve görevi devralmaya gelemedi. Vistül Ordular Grubu Komutası ister von Tippelskirch, ister Student üzerinde olsun, durum hızla kötüye gitti. Savaşın son birkaç gününde, Vistül Ordular Grubu'nun birlikler üzerindeki komutası da artık pek önem taşımıyordu.
Sovyet 150. ve 171. Piyade Tümenleri, 29 Nisan'ın ilk saatlerinde Moltke köprübaşlarından taarruza geçerek yayıldı ve sokak ve evleri kuşatmaya başladı. Başlangıçta Sovyet topçusu ileri getirilemedi. Sovyet istihkamcılarının, köprüleri güçlendirmek ya da olmazsa yeni köprüler inşa etmek için yeterli zamanı olmamıştı. Taarruz birliklerinin kullanabildiği ağır silahlar, sadece "Katyuşa" roketatarlarıydı, demiryolu hatlarında nokta hedeflerde kullanıldı. General Şatilov'un 150. Piyade Tümeni, özellikle güçlü biçimde tahkim edilmiş olan İçişleri Bakanlığı Binası için şiddetle muharebe etmişti. Topçu desteğinin yetersiz olması nedeniyle oda oda, el bombaları ve makineli tüfeklerle muharebe ettiler.
Albay Antonov'un 301. Piyade Tümeni, 29 Nisan şafağında güneydoğudan taarruza geçti. Tümenin bir alayı, şiddetli çatışmaların ardından Prinz-Albrechtstrasse'deki Gestapo Karargâh Binasına girmeyi başardı. Fakat bir Waffen SS karşı taarruzuyla geri çekilmek zorunda kaldılar. Binada, 23 Nisan'daki katliamdan kurtulabilen sadece sekiz tutuklu bulunmaktaydı. Güneybatıda General Çuykov'un 8. Muhafız Ordusu Landwehr Kanalı'nı geçerek Tiergarten'e taarruz etti.
Nordland Tümeni artık SS Generali Mohnke'nin komutası altındadır. Tümenin tüm askerleri, günler ve geceler boyu süren çatışmalardan dolayı bitkin durumdadır. Bununla birlikte Fransız askerler tankları imha etmede parlak bir başarı gösterdiler. Merkezde 108 Sovyet tankını imha edilmişti. Aşağı yukarı bunların yarısı Fransız askerler tarafından imha edilmiştir. III. Reich'ın son iki Şövalye Demir Haçı o günün öğleden sonrası verildi. Biri, kendi başına sekiz tank imha etmeyi başaran Eugene Vaulot'ya ve diğeri 503. SS Ağır Panzer Alayı Komutanı Binbaşı Friedrich Herzig'e verildi. Başka iki kişi de beş tank imha etmek dolayısıyla, daha az prestijli ödüller kazandılar.
MSX
MSX, 16 Haziran 1983'te Microsoft ve ASCII Corporation tarafından geliştirilen bir standartlaştırılmış ev bilgisayarıdır. Sistem tak ve çalıştır olarak tasarlandığından dolayı uzantıları kurmak için donanıma veya yazılıma herhangi bir müdahalede bulunulmasına gerek duyulmadı.
Berlin Muharebesi
Kent merkezindeki muharebe
General Weidling 29 Nisan akşamında, tümen komutanlarıyla yaptığı görüşmede güneybatında yapılacak bir çıkış manevrasının başarı şansını tartıştı. Bu çıkış manevrasıyla, ileri unsurları Postdam civarında, Schwielowss Gölü kıyısındaki Frech'e ulaşmış olan 12. Ordu ile bağlantı sağlanması amaçlanıyordu. Bu toplantının yapıldığı General Weidling'in karargahı Bendlerblock, ateş hattının metrelerle ifade edilecek bir mesafede gerisindedir. Çıkış harekâtının bir sonraki gece, saat 22:00'de yapılmasına karar verilmiştir. Gece geç saat General Krebs, üst komutanı General Alfred Jodl ile radyo bağlantısı kurmuş ve şu konularda acil olarak bilgi istenmiştir. Öncelikle General Wenck'in ileri unsurlarının konumu, taarruz saati, 9. Ordu'nun konumu, 9. Ordu'nun yapacağı taarruzun kesin yeri, General Rudolf Holste öncülerinin konumu. General Jodl, 30 Nisan sabahı erken saatlerde yanıtladı. General Wenck'in öncülerinin Schwielow Gölü güneyinde çıkmaza girdiği, 12. Ordunun bu nedenle taarruzu sürdüremeyeceği, 9. Ordu'nun büyük bölümünün teslim olduğu, General Holste Kolordusu'nun savunma yaptığı bildirildi.
MSX
MSX tabanlı bilgisayarlar nadiren Amerika'da piyasaya sürüldü, ancak Asya, Güney Amerika ve Avrupa ülkelerinde oldukça popülerdi. Ayrıca Konami, Sega, Compile, Falcom ve Hudson Soft gibi büyük Japon oyun stüdyolarının önemli platformlarından biriydi.
Berlin Muharebesi
Kent merkezindeki muharebe
General Weidling, 30 Nisan gününün erken saatlerinde Hitler'e, savunmanın gece boyunca muhtemelen tüm cephanelerini harcamış olacaklarını bildirdi. Hitler, Kızıl Ordu hatlarını yararak çıkmak için generaline izin vermiştir. Hitler ve Eva Braun 30 Nisan 1945 günü öğleden sonra intihar ettiler ve cesetleri sığınağın bahçesinde yakıldı. Hitler vasiyetinde yeni kurulacak Flensburg Hükûmeti'nde Almanya Devlet Başkanı'nın Amiral Karl Dönitz, Almanya Şansölyesi'nin de Joseph Goebbels olmasını istemişti.