cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Olimpiyat Oyunları'nda karma takımlar
Karma takımlar toplam 25 madalyaya sahiptir. Bu uygulama yalnızca 1896, 1900 ve 1904 Yaz Olimpiyatları'nda geçerli olmuştur.
Henk Sneevliet
Ölümü
Savaşın başlamasının hemen ardından Nazi işgaline karşı küçük bir direniş grubu kurar. Willem Dolleman ve Ab Menist ile birlikte kurdukları yapının adı Marx-Lenin-Luxemburg-Cephesi olur. Grup genelde işgale karşı sosyalizm propagandası yapmaktaydı. Grubun dahil olduğu en önemli eylem 1941’daki Şubat Grevidir. Sneevliet ülkede tanınan bir kişi olduğu için yeraltına çekilmek durumunda kalır. İki yıl boyunca direniş mücadelesi verir, Nisan 1942’de cephenin diğer üyeleriyle birlikte tutuklanacaktır. 12 Nisan 1942 günü infaz edilecektir, yoldaşlarıyla beraber ölüme giderken Enternasyonali söylemekteydiler.
Virginia Kolonisi
Virjinya kolonisi 1607'den Amerikan Devrimine kadar bütün bir 17. yüzyıl boyunca İngiltere'nin (1707'den sonra da Britanya'nın ) Kuzey Amerika'daki kolonilerinden biridir. Virjinya adı (İngilizce:Virginia ) 1584 yılında Sir Walter Raleigh tarafından, hiç evlenmemiş olan Kraliçe I. Elizabeth'e ithafen verilmiştir. 17. yüzyılın ortalarındaki İngiliz İç Savaşı'ndan sonra II. Charles, koloninin kraliyete ne kadar sadık olduğunu vurgulamak için başına Eski Dominyon (İngilizce: Old Dominyon) eki koymuştur.
Koloni, 1776 yılında Birleşik Krallıktan bağımsızlığını kazanınca Birleşik Devletleri oluşturan 13 koloniden birisi oldu ve Eski Dominyon tanımlamasını resmi slogan olarak kullanmaya devam etti. Bugünkü Batı Virginia, Kentucky, Indiana ve Illinois eyaletlerinin tamamı ile Ohio eyaletinin belli kısımları bir zamanlar Virjinya eyaletine ait olan topraklarda ortaya çıktılar.
Tarih
Virjinya adı İngiltere'nin, Kuzey Amerika'daki en eski hak iddialarını da gösterir. Sir Walter Raleigh, 1584 yılında Philip Amadas ve Arthur Barlowe'yi şimdiki Kuzey Karolina bölgesini keşfetmeleri için bölgeye gönderir. İkili geri döndüklerinde burada Wingandacoa denilen bir ülke olduğu ve bu ülkenin de Wingina adında bir kralının olduğu bilgisini getirirler. Kraliçe I. Elizabeth'in daha sonraları Virgin Quenn (Türkçesi: Bakire Kraliçe) adını kullanmasını bu sözcük de esinlemiş olabilir. Raleigh, bölgeye ikinci bir sefer yaptığında, bölgedeki yerli Secotan kabilesinin liderinin adının gerçekten de Wingina olduğunu, fakat Wingandacoa sözcüğünün yerlilerin dilinde "Ne güzel elbiseleriniz var!" anlamına geldiğini, ülkeyi ifade etmek için kullanılmadığını anlar.
Başlangıçta Virjinya terimi 14. enlemden 48. enleme kadar, yani neredeyse Kuzey Amerika'nın doğu sahillerinin tamamına yakınını ve Kanada'nın iç topraklarının önemli bir kısmını kapsıyordu. İspanya, Fransa, İsveç ve Hollanda gibi bu bölgede yayılmayı isteyen ve deneyen devletler olmasına karşın, hiçbiri İngiltere'nin Kuzey Atlantik sahillerinde güçlenmesini önleyemediler. İngiltereden önce İspanya Georgia'da (San Miguel de Gualdape, 1526–27; yine Georgia'da 1568 ve 1684 arasında çok defa yerleşme denemesi), Güney Karolina'da (Santa Elena, 1566–87), Kuzey Karolina'da (Joara, 1567–68) ve Virjinya'da (Ajacán Mission, 1570–71), Fransa Güney Karolina'da(Charlesfort, 1562–63) yerleşkeler oluşturdu.
Roanoke Adasına Yerleşim
Sir Walter Raleigh, Roanoke (şimdiki Kuzey Karolina bölgesinde) adasına 1584'te ilk keşif grubunu, 1585'te de ilk göçmen grubunu gönderdi. Buraya giden göçmenler hayatta kalamasalar da, belli askeri amaçlar doğrultusunda kıtaya yerleşen ilk İngiliz grubu oldular. Bu grubun içinde yer alan Joachim Gans adındaki Yahudi bilim insanı, adada yaşayan yerlilerin bakır dökme tekniklerinden yararlanarak, Avrupalıların 16 hafta süren bakır döküm süresini 4 güne indirmeyi başardı. Bu teknik, özellikle savaş gemileri için top dökme işinde, İngilizlere, diğer Avrupalı gruplar karşısında önemli bir avantaj sağladı. Joachim Ganz'a bu keşif gezisine katılması için izin verilmesi ilginçtir. Çünkü 1290 yılında I. Edward'ın Yahudileri ülkeden kovmak için çıkardığı sürgün kanunları (İngilizce:Expulsion Laws) ancak 1655'te Oliver Cromwell tarafından kaldırıldı. Böylece Ganz bu kanunun işletilmediği bir kişi olmakla birlikte Amerika kıtasına giden ilk İngiliz Yahudi unvanını da kazandı.
Raleigh 1587'de adada kalıcı bir yerleşim sağlamak için 150 kişilik ikinci bir göçmen grubu gönderdi. Grubun lideri John White idi. White'ın kızının doğurduğu Virginia Dare yeni dünyada doğan ilk İngiliz oldu. John White erzak ve takviye getirebilmek için aynı yıl İngiltere'ye döndü, ancak patlak veren İngiliz-İspanyol savaşından dolayı tekrar koloniye dönemedi. 1590 yılında geri dönebildiğinde koloniyi terkedilmiş durumda buldu. Evler olduğu gibi duruyor fakat yerleşimciler ortadan kaybolmuştu. Koloninin akıbetine ilişkin çeşitli teoriler ileri sürülmüş olsa da, gerçekte ne olduğu bir sır olarak kaldı ve koloni "Kayıp Koloni" adıyla anılır oldu. Kaybolan göçmenlerin arasında yer alan bebek Dare'in adı sonradan Dare County bölgesine verildi. White'in bir ağacın üstüne kazınmış olarak bulduğu "CRO" hafleri ve yakınlardaki bir adada yaşayan Crotoan kabilesi üzerine de çeşitli teoriler geliştirildi. Koloni ahalisinin Croatan'lara katılmış olup olmadıklarına dair araştırmalar yapılmaktadır. The Lost Colony Center for Science and Research adındaki bir kuruluş Crotoan kabilesinin yaşadığı yerdeki kalıntılarda DNA testi yaparak Crotoan kabilesinin ataları arasında İngiliz yerleşimcilerin olup olmadığını bulmaya calışmaktadır.
Virjinya Şirketi: Plymouth ve Londra bölümleri
Kraliçe I. Elizabeth'in 1603 yılında ölümünden sonra I. James tahta çıktı. İngiltere, sonraki yıllar boyunca İspanya savaşının yarattığı maddi zorlukları yaşadı. Bunun dışında İngiltere'nin ormanları ve doğal kaynakları da yüzyıllardan beri artan nüfusu besleyebilmek için hor bir şekilde kullanılmıştı. İngilterenin sürekli artan ihtiyaçlarını giderebilmek için, diğer ülkelerle ticaretin yanı sıra, Ulster plantasyonları sayesinde Kuzey İrlandanın işgücü ve kaynakları da kullanıldı. 1698'e kadar Rusya ile İngiltere arasındaki ticarette tekel olan Muscovy Sirketi de bu konuda başarılı oldu. Fakat Avrupa çapındaki ticari ilişkilerin değişken ve istikrarsız koşulları İngiltere'yi Yeni Dünya'da yeni arayışlara zorluyordu. Ortadoğu ve Hindistan'daki altın ve diğer zenginlikleri getirmek için kullanılabilecek bir Kuzeybatı hattı açmak için yatırımlarda bulunma ihtiyacı da artmıştı. Kral James, bu amaçla yatırımcılar tarafından finanse edilen Virjinya şirketinin birbirine rakip iki bölümüne Kuzey Amerika'da kolonileşme faaliyetine girmeleri için birer yetki beratı çıkardı. Bu bölümlerin adı Plymouth Şirketi ve Londra Şirketi idi.
Berat hükümlerine göre, Plymouth şirketi 38. enlem ile 45. enlem arasında 160 km² alanda kendi kolonisini kurabilecekti. Londra şirketi ise 34. enlem ile 41. enlem arasında ve aynı zamanda Kanada'nın iç bölümlerinde koloni kurabilecekti. Kesişme alanı olan 100 km²lik bir alanda ise her iki şirkete de kolonileşme izni verilmedi. 1606 yılı boyunca her iki şirket de, kolonilerini kurma hazırlıkları yaptılar.
Virjinya şirketini konu ettiği düşünülen ve 1605 yılında İngiltere'de sahnelenen "Eastward Hoe" adlı tiyatro oyununda, İngiltere'de borçları biriken ve ardından Virjinya'ya kaçan suçluların hikâyesi eğlenceli bir dille anlatılır.
Popham Kolonisi
Plymouth Şirketinin ilk gemisi, Richard, 1606'da yeni dünyaya doğru yelken açtı. Ne yazık ki, Florida açıklarında İspanyolların eline geçti ve Virjinya'ya asla ulaşamadı. Bir sonraki deneme daha başarılı oldu. 120 civarında yerleşimci iki gemi ile 31 Mayıs 1607'de Plymouth limanından yola çıktı. Koloninin lideri George Popham Gift of God (Türkçesi: Tanrının hediyesi) adlı geminin kaptanlığını yapıyordu. İkinci kaptan Ralegh Gilbert idi. Mary ve John adındaki ikinci geminin kaptanlığını ise Robert Davies yapıyordu. Kaptan Davies'in tuttuğu günlük bugüne kadar korunmuş ve ilk Virjinya göçmenleri hakkındaki modern kaynaklardan biri olmuştur.
Jamestown
Londra Şirketi ilk seferi düzenlemek için kaptan Christopher Newport ile anlaştı. Kaptan Newport, sancak gemisi Susan Constant öncülüğünde, beraberinde Godspeed ve Discovery adlı daha küçük iki gemi, 39 denizci ve 105 yerleşimci ile 20 Aralık 1606'da yola çıktı. Normalden uzun süren 144 günlük bir yolculuğun ardından Chesapeake Körfezine vardılar, körfezin Atlantik okyanusunun en güneyindeki bölümünden karaya çıktılar ve orada Kral I. James'in oğlu Henry Frederick adına bir haç diktiler. Bu yere daha sonra Cape Henry, göçmenlerin kıtaya ayak basmalarına da "First Landing" (Türkçesi: Karaya Çıkış) adı verildi.
Göçmenlere verilen talimat karanın iç bölgelerinde, tatlı su kaynaklarının kenarında ve kendilerine yerleşim bölgeleri arayan İspanyolların ve diğer Avrupalıların olası saldırılarından korunabilecekleri bir yerleşim yeri bulmaktı. Önce körfez boyunca batıya doğru tekrar yelken açıp Hampton kayalıklarına geldiler ve Old Point Comfort denilen bölgede durdular. Sahili sağlarına alarak ilerleyince bir nehirle karşılaştılar ve bu nehre Kral James'in adını verdiler. Appomattox nehrinin James nehri ile kesiştiği yere kadar ilerlediler ve oradan Jamestown adasına doğru döndüler. Buradaki suyun derinliğinin, akıntı durumunun ve düşman gemilerine karşı pozisyonunun savunma için elverişli olduğunu anlayınca koloniyi burada kurmaya karar verdiler. 2 hafta içinde ilk kaleyi inşa ettiler ve bu yerleşime Jamestown adını verdiler.
Jamestown göçmenleri, bir taraftan buralarda buldukları altın ve değerli madenleri İngiltere'deki yatırımcılara göndermeye çalışırken, diğer taraftan hayatta kalabilmek için İngiltere'den sürekli destek temin etmek ve Amerika yerlileri ile ticaret yapmak zorundaydılar. Seçtikleri yerleşim yeri ana kıtadan uzaktaydı, avlanmak ve tarım yapmak için geniş bir alan sunmuyordu ve yeterli içme suyu temin edilemiyordu. Bu yüzden kaptan Newport, Discovery gemisini yerleşimcilere bırakarak 1608 yılında iki defa erzak temini için İngiltere'ye gitti. (Birinci Misyon ve İkinci Misyon) Buna rağmen hastalıklar ve yerlilerle yaşanan çatışmalar yerleşimcilere korkunç zararlar verdi. Değerli madenlerin, yetiştirilen ipeğin ve Virjinya tütünlerinin ihraç edilmesine rağmen, ihracat pek kar getirmiyordu ve koloninin finansal olarak desteklenip desteklenmeyeceği belirsizliğini koruyordu.
1609'da Plymouth Şirketi, kolonisini feshetti ve Londra Şirketinin yetki alanı 34. enlemden 39. enleme kadar genişletildi, böylece şirkete Pasifik Okyanusuna kadar, denizden denize (İng: "sea to sea") geniş bir faaliyet alanı bırakılmış oldu. Yani, en azından kâğıt üzerinde Virjinya, Virjinya kolonisinin olduğu Atlantik kıyılarından başlayarak Pasifik Okyanusu kıyısındaki Kaliforniya'ya kadar bütün bir enlemde bulunan bölgelere (şimdiki Kentucky, Missouri, Colorado, Utah vb.) verilen bir ad olmuş oldu. Aslında Virjinya göçmenleri, batıdaki Virjinya Vahşi Bölgesi (Ing: The Virginia Wilderness) dedikleri bu iç bölgelere gitmeye çok nadiren cesaret edebilseler de, bu süreç yatırımcıların ilgilerinin yeniden kazanılmasına ve Üçüncü Misyon denilen, yeni bir fon sağlanmasına yaradı.
Ücüncü Misyon o güne kadarkilerin en büyüğü oldu. Bunun için Londra şirketi yeni bir gemi inşa ettirdi. Sea Venture, yeni göçmenlerin ve takviye erzakın bölgeye gönderilmesi için özel olarak tasarlandı. Bu sancak gemisine 8 gemi eşlik ediyordu. Kaptan Sir George Somers, ikinci kaptan ise Christopher Newport idi. Gemiler yüzlerce yeni göçmenle birlikte yola çıktılar ancak hava koşulları bu seferi çok olumsuz etkileyecekti.
Bermuda: Somers Adaları
Üçüncü Misyon'un 9 gemisi Londra'dan ayrıldıktan bir süre sonra Atlas Okyanusunda şiddetli bir kasırgaya yakalandı. Kasırga yüzünden erzağın ve yardım malzemelerinin çoğunu taşıyan sancak gemisi Sea Ventura diğer gemilerden koptu ve kaptan Somers, geminin tamamen batmasını önlemek için Bermuda adalarına sığınmak zorunda kaldı. Fırtınadan ölen olmamasına karşın, artık gemi kullanılamaz hale gelmişti ve kurtulanlar, bu takımadaların üzerinde insan yaşamadığını keşfettiler ve takım adaların İngiltere'ye ait olduğunu iddia ettiler.
Issız ada Bermuda'nın fatihleri iki küçük gemi yaptılar, adaları korumak üzere geride birkaç kişi bırakarak Jamestown'a doğru tekrar yola çıktılar. Bu yüzden Bermuda adaları Amiral Somers'in anısına Somers Adaları olarak da bilinir. Virjinya şirketinin hissedarları, Somers Adaları Şirketi adında yeni bir şirket kurdu ve bu yeni şirket 1615 ile 1684 arasında Bermuda'yı yönetti.
Sea Venture'dan kurtulanlar, 10 aylık bir gecikmeyle Jamestown'a ulaştıklarında koloniyi çok kötü durumda buldular. Üçüncü Misyon'un diğer 7 gemisinde erzak ve yardım malzemelerinin çok az bir kısmı olmasına karşın, göçmenlerin çoğu bu gemilerdeydi. O yıl yaşanan kuraklık ve yerlilerle olan düşmanca ilişkilere ek olarak, erzaklar da Sea Ventura ile birlikte kaybolup gidince 1609 sonu ile 1610 Mayısı arasında Jamestown'da büyük bir açlık başgöstermiş ve göçmenlerin yüzde 80'i hayatlarını kaybetmişti. Bu döneme Açlık dönemi (Ing: Starving Time) denildi. Bermuda kaşifleri yanlarında bir miktar erzak ve malzeme getirmişlerdi ama durum o kadar kötüydü ki, artık Jamestown'u terkedip İngiltere'ye dönmek zorunlu görünüyordu.
Tam Zamanında Varış: Lord De La Warr
Samuel Argall, 1600'da Jamestown'a varan Üçüncü misyonun diğer 7 gemisinden birinin kaptanıydı. Sea Ventura'nın başına ne geldiği bilinmiyordu. Argall, getirdikleri yolcuları ve beraberlerindeki az sayıda malzemeyi Jamestown'da bırakıp göçmenlere yeni yardım vaadi ile İngiltere'ye döndü. Kral daha sonra "Lord Delaware" olarak bilinen Thomas West'i yeni seferin lideri olarak atadı ve daha büyük bir güce sahip olmak isteyen Londra Şirketi yeni bir misyon daha oluşturdu. Misyon 1 Nisan 1610'da Londra'dan yola çıktı.
Lord Delaware'ın misyonuna ait gemiler, Açlık döneminden kalanların ve Bermuda'dan gelenlerin Jamestown'u terk etmelerinden hemen sonra, yiyecekler, yardım malzemeleri, bir doktor ve çok sayıda göçmenle birlikte James ırmağına girdi. Lord Delaware koloniden kalanları kurtarmak için gemileri gönderdi ve Jamestown'dan 10 mil kadar güneyde kötü durumdaki göçmenler bulundu. Göçmenler koloninin kurtarılmasını tanrının bir lütfu olarak gördüler.
Jamestown'u terkedip daha sonra kurtarılan göçmenlerden birisi, Sea Venture ile yola çıkan, Bermuda adasında karısını ve oğlunu kaybeden John Rolfe idi. Rolfe bir iş insanıydı ve bazı yeni tohum türleri ve tatlı tütün çeşitleri ile denenmemiş pazarlama teknikleri üzerine yeni fikirleri vardı. Rolfe'un bu fikirleri kolonininin ekonomik başarısının anahtarı oldu.
1612'de Rolfe'un yeni tütün türleri başarıyla üretilmeye ve ihraç edilmeye başlandı. Böylece ihraç edilecek bir tarım ürünü bulunmuştu ve James ırmağının her iki yönü boyunca, bulunan her sulak alanda ve diğer ırmak boylarında bu tütünün üretildiği plantasyonlar kurulmaya başlandı. Sonunda Jamestown kolonisi kalıcı olarak yerleşebilecekti.
İlişkiler
1620 yılında Plymouth Şirketinin yerine New England adında yeni bir şirket kuruldu ve Kral I. James bu şirkete Virjinya'nın kuzeyindeki topraklar için bir berat verdi. New England şirketi yeni dünyaya Mayflower gemisi ile yeni göçmenler gönderdi. Pilgrimler denilen bu göçmenler Massachusetts şehrini kurdular. Kaptan John Smith New England'a bir gezi yapmış ve kitabında bu bölgeleri de anlatmıştır.
1624 yılında Virjinya şirketinin beratı Kral James I. tarafından iptal edildi ve Virjinya kolonisi bir kraliyet kolonisi (İng: crown colony) haline getirilerek direkt olarak kraliyet otoritesi altına alındı. 1632 yılında Maryland Kolonisi ve 1665 yılında Carolina Kolonisi için yeni beratlar çıkarıldı. Daha güneyde kurulan bu yeni koloniler, Virjinya kolonisinin sahil şeridini bir miktar azaltsa da koloni Amerikan devrimine kadar varlığını sürdürdü.
Virginia adı ve unvanları
Kral II. Charles, Virjinya kolonisinin İngiliz İç Savaşında kraliyet yanlılarına bağlı kaldığını vurgulamak için ona "Eski Dominyon" unvanını verdi. Bu unvan bağımsızlıktan sonra kurulan Virjinya devleti tarafından da kullanılmaya devam etti. Virjinya üniversitesinin adı hala "Old Dominion University"dir, üniversitenin atletik takımı da "Şövalyeler" adını kullanır.
Eber, Çay
Eber, Afyonkarahisar ilinin Çay ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1968 yılı kayıtlarında Doğanköy olarak geçmektedir. 2 Kasım 1991 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye çevrilen köyün belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.
Coğrafya
Afyonkarahisar il merkezine 59 km, Çay ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır.
Anadolu tarihi
Anadolu tarihi, Batı Asya yarımadası Anadolu etrafında yerleşen birçok milleti, devleti ve uygarlığı kapsamaktadır. Ayrıca Latince adıdır. Asia Minor, Ön Asya olarak da isimlendirilir. Coğrafi olarak modern Türkiye'nin, batıda Ege Denizi'nden doğuda Ermenistan sınırındaki dağlara ve kuzeyde Karadeniz'den güneyde Akdeniz'e kadarki kısmını oluşturur.
Anadolu'daki ilk uygarlık izlerine Orta, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki arkeolojik bulgularda rastlamaktayız. Özellikle yakın zamanda Türkiye'nin Şanlıurfa ilinin sınırlarında bulunan  Göbeklitepe  yapısının keşfiyle birlikte Anadolu'nun hem arkeolojik hem de tarihi olarak ne denli önemli bir coğrafi bölge olduğu bir kez daha kanıtlanmıştır. Bunun yanı sıra; bazı eski halkların kökenlerindeki sırlar henüz bilinmemesine karşın, Hatti, Akad, Asur, Luvi ve Hitit uygarlıklarının kalıntıları, halklarının günlük yaşamları ve ticaret hayatları ile ilgili pek çok örnek sunmaktadır.
Hititlerin düşüşünden sonra Anadolu'nun Batı yakasında İyonyalılar, Lidyalılar ve Frigyalılar gibi medeniyetler sahneye çıktı. O dönemde onlar için tek tehdit olarak İran'daki Pers Krallığı görünüyordu. Lidyalıları yıkan Persler döneminde Anadolu'da da liman şehirleri gelişti ve zenginleşti. Zaman zaman isyanlar olsa da bu isyanlar çok büyük tehdit oluşturmadı.
Sonrasında Makedonya kralı Büyük İskender sahneye çıktı. İskender, Ahameniş hükümdarı III. Darius'a karşı kazandığı zaferlerle Anadolu ve İran'ın kontrolünü ele geçirdi. Ölümünden sonra kazandığı topraklar, güvendiği generallerinden birçokları ve ayakta kalmayı başaran Galya, Pergamon, Pontus ve Mısır'daki diğer güçlü hükümdarlar arasında bölüşüldü. Büyük İskender'in payından en fazla dilimi alan Selevkos İmparatorluğu, Romalıların iştahını kabarttı ve Romalılar bölgeyi parça parça ele geçirdiler. Romalılar yerel yönetimlere büyük yetkiler tanıdılar ve askerî güç sağlayarak bölgeyi güçlendirdiler.
Antik Çağ'ın en güçlü imparatorluklarından biri olan Roma İmparatorluğu, giderek gücünü ve birliğini kaybetti ve 395 senesinde Doğu ve Batı olmak üzere ikiye ayrıldı. Başkenti Roma olan Batı Roma İmparatorluğu 476'da yıkıldı. I. Konstantin tarafından Konstantinopolis'te (günümüzde İstanbul) kurulan Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu ise, Türklerin İstanbul'u ele geçirdiği 1453 yılına kadar varlığını sürdürdü.
Türklerin Anadolu'ya girmesinden sonra Türkler, Haçlılar, Bizanslılar ve Moğollar, bu toprakları ele geçirmek için yoğun bir mücadele vermişlerdir. Haçlı Seferleri düzenlenmiş, çeşitli Moğol istilaları gerçekleşmiş ve Bizans ile Türkler arasında savaşlar yapılmıştır. 1243 yılında Anadolu Selçuklu Devleti ile Moğollar arasında gerçekleşen Kösedağ Muharebesi sonucunda Anadolu, Moğol hakimiyetine girmiştir ve Selçuklu Devleti zayıflayıp yerini Türk beyliklerine bırakmıştır. Bu beylikler arasında, Söğüt ve Bilecik çevresinde kurulu olan Osmanoğulları Beyliği, 13. yüzyılın sonlarına doğru bağımsızlığını ilan etmiştir.
1453 yılında Osmanlı Devleti padişahı II. Mehmed komutasındaki Osmanlı birlikleri Konstantinopolis'i fethetti ve 1058 yıllık Bizans İmparatorluğu, hem Anadolu hem de tarih sahnesinden silindi.
Osmanlı İmparatorluğu, 1453'ten sonra uzun yıllar boyunca çok başarılı oldular ve ülkenin sınırlarını Kuzey Afrika'dan Orta Avrupa'ya kadar genişlettiler. 1683'te en geniş sınırlarına ulaştılar, 19. yüzyılda da duraklama sürecine girdiler. En sonunda Almanya ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun yanında I. Dünya Savaşı'na katıldı. Savaştan yenilgiyle ayrıldıktan sonra devletin elinde sadece Anadolu toprakları kalmıştı. 1919 tarihinde başlayan Türk Kurtuluş Savaşı, 1922'de Türklerin zaferiyle sonuçlandı. Yunanları yendikten sonra 1 Kasım 1922'de Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 623 yıllık Osmanlı saltanatı kaldırıldı, 29 Ekim 1923 tarihinde ise cumhuriyet ilan edilerek yeni Türk devleti kuruldu. O zamandan beridir Türkiye Cumhuriyeti, Anadolu topraklarında varlığını modern bir ülke olarak sürdürmektedir.
Yontma Taş Devri (Paleolitik Dönem)
Bu çağ buzul devrin olduğu, insanların henüz üretime geçmedikleri, mağaralarda ve ağaç kovuklarında barındıkları bir dönemdir. Bu dönemin Anadolu'daki izlerini, günümüzde Göbeklitepe, Karain, Beldibi ve Belbaşı mağaralarında bulmak mümkündür.
Cilalı Taş Devri (Neolitik Dönem)
Asya ve Avrupa'nın stratejik kesişme bölgesinde olmasından dolayı Anadolu, tarih öncesi Prehistorya çağlardan beri pek çok uygarlıklar için beşik olmuştur. Çatalhöyük, Çayönü, Hacılar, Göbeklitepe ve Yumuktepe bu uygarlıklardan bazılarının ilk yerleşim yerleri olmuştur.
Göbeklitepe'nin Keşfi
Göbeklitepe, Türkiye'nin Şanlıurfa il merkezinin 18 km kuzeydoğusunda, Örencik köyü yakınlarında yer alan dünyanın bilinen en eski kült yapılar topluluğudur. Bu yapıların ortak özelliği, T biçimindeki 10-12 dikilitaşın yuvarlak planda dizilmiş, aralarının ise taş duvarla örülmüş olmasıdır. Bu yapının merkezinde daha yüksek boyda iki dikilitaş karşılıklı olarak yerleştirilmiştir. Bu dikilitaşların çoğu üzerinde insan, el ve kol, çeşitli hayvan ve soyut semboller, kabartılarak veya oyularak betimlenmiştir. Söz konusu motifler yer yer bir süsleme olamayacak kadar yoğun olarak kullanılmıştır. Bu kompozisyonun bir öykü, bir anlatım veya bir mesaj ifade ettiği düşünülmektedir. Hayvan motiflerinde boğa, yaban domuzu, tilki, yılan, yaban ördeği ve akbaba en sık görülen motiflerdir. Bir yerleşim yeri değil, kült merkezi olarak tanımlanmaktadır. Buradaki kült yapıların tarım ve hayvancılığa yakın olan son avcı grupları tarafından inşa edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Diğer anlatımla Göbeklitepe, çevredeki oldukça gelişmiş ve derinlik kazanmış bir inanç sistemine sahip olan avcı-toplayıcı gruplar açısından önemli bir kült merkezidir. Bu durumda, bölgenin en erken kullanımının Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ’ın A evresine (MÖ 9.600-7.300), yani günümüzden en az 11.600 yıl öncesine dayandığı ileri sürülmektedir.
Göbeklitepe, 1963 yılında İstanbul Üniversitesi ve Chicago Üniversitesince yürütülen “Güneydoğu Anadolu Tarih Öncesi Araştırmaları Projesi” (Prehistoric Research in Southeastern Anatolia) yüzey araştırmaları sırasında tespit edilmiştir.
Bütün bunlar ve kazılarda ortaya çıkarılan anıtsal mimari, Göbeklitepe'yi eşsiz ve özel yapmaktadır. Bu bağlamda UNESCO tarafından 2011'de Dünya Mirası geçici listesine alındı ve 2018'de kalıcı listeye girdi.
Buradaki kazılarda çıkartılan bazı heykel ve taşlar, Şanlıurfa Arkeoloji ve Mozaik Müzesi'nde sergilenmektedir. Göbeklitepe, popüler kaynaklarda "tarihin sıfır noktası" nitelendirmesiyle de anılır.
İlk Tunç Çağı
Anadolu'da tunç un metal olarak kullanılması, MÖ 4. binyılda Karaz Kültürü etkisiyle oldu. Bölgeye Akadlar gelene kadar Anadolu, tarih öncesi çağlarını yaşıyordu. Üretim için çeşitli malzemeleri buradan sağlama amacındaki Akad İmparatorluğu, MÖ 2400 yılında Büyük Sargon liderliğinde bölgeyi etkisi altına aldı. Anadolu'nun çok zengin bakır rezervleri olduğu halde tunç için gerekli kalay yeterli miktarda bulunamıyordu. Akadlar, Mezopotamya'daki iklim değişiklikleri ve ticareti olumsuz etkileyen insan gücünün azalması sonucu zayıfladı. Yaklaşık MÖ 2150'de Gutlar, Akkad İmparatorluğu'na son verdi.
Orta Tunç Çağı
Gutları yenen Asurlular, gümüş başta olmak üzere bölgedeki maden kaynaklarına sahip çıktı. Asurluların Kaniş'te bulunan çivi yazısı tabletlerinden, gelişmiş ticaret hayatına sahip oldukları anlaşılıyordu. Orta Tunç Çağının sonlarına doğru I. Hattuşili önderliğindeki Eski Hitit Krallığı, Hattuşaş'ı ele geçirdi ve başkent yaptı. (M.Ö 17nci YY)
Knossos'da yapılan arkeolojik kazılar Anadoludaki Tunç çağının Girit'teki Minos Uygarlığı'nı da etkilediğini gösterdi.
Son Tunç Çağı
MÖ 14. yüzyılda Hitit İmparatorluğu gücünün zirvesine ulaştı; Orta Anadolu, Suriye'nin kuzeybatısı ve yukarı Mezopotamya'ya kadar yayıldı. Kizzuvatna Krallığı, ticaret yolları açısından önemli bir bölge olan Hatti'yi Suriye'den ayırarak ele geçirdi. İki devlet arasında barış anlaşmaları imzalandı, sınırlar korundu, ta ki Hitit Kralı I. Şuppiluliuma, Kizzuvatna'yı tamamen ele geçirinceye kadar. Her ne kadar Kizzuvatna Uygarlığı bitse de Hititler, Comona ve Kilikya'da onların kültürlerini korumalarına izin vermiştir.
MÖ 1180'den sonra Levant bölgesine deniz kavimlerinin gelmesiyle imparatorluk dağıldı ve bir kısmı MÖ 8. yüzyıla kadar ayakta duracak olan küçük şehir devletleri (Geç Hititler) ortaya çıktı.
Demir Çağı
Hititlerin parçalanması sırasında Balkanlardan Anadolu'ya gelen Frigyalılar kısa bir süre içinde Anadolulaştılar, büyük oranda Hitit etkisi altında kalsalar da kendilerine özgü bir kültür oluşturdular. Başkentleri Gordion idi. En tanınmış kralları olan Kral Midas hakkında üretilen birçok efsane oldu; "eşek kulak"larıyla ya da "dokunduğu her şeyi altına çevirmesiyle" ünlendi. Asur kaynaklarında Frigyalılardan Muşkiler, Midas'dan da Mita olarak bahsedilir. Asurlular, Midas'ı tehlikeli bir rakip olarak kabul ettiler ve Frigya ile MÖ 709'da barış anlaşması imzaladılar. Ancak bu anlaşmanın Kimmerler için bir anlamı yoktu ve Kimmerler, yaptıkları akınlarla Frigya Krallığı'nı yıkıp Kral Midas'ı da öldürdüler (MÖ 696).
Lidya Krallığı
Hint-Avrupa kökenli bir kavim olan ve doğudan Anadolu'ya gelen Lidyalılar, önce Hititlerin daha sonra da Friglerin egemenliği altında yaşadılar. Dilleri, Hitit dili ile benzerlik gösterir.
Lidyalılar, Batı Anadolu bölgesindeki Lidya‘da yaşayan Anadolu insanlarıydı. Dil tarafından tanımlanan ve MÖ 2. binyıla kadar uzanan kökenleri hakkında ortaya atılan sorular, dil tarihçileri ve arkeologlar tarafından tartışılmaya devam ediyor. Lidyalıların başkenti “Sfard” veya Sardis idi.
Lidyalıların parayı bulan ilk uygarlık olduğu iddiaları olmakla birlikte, para kullanımı daha eski medeniyetler olan Sümerler'de ve Antik Mısır'da da vardır. Resmi makamlarca onaylanmış gümüş gibi değerli metallerin ve belirli ölçekteki arpa gibi tahılların kullanımı ilk parasal ögeler sayılabilir. Ancak günümüzdeki anlamına yakın kullanım, Lidyalılara atfedilir. Yunan tarihçi Herodot, Lidyalıların gümüş ve altın madeni parayı ilk defa kullandığını yazar. Başka bir deyişle Lidyalılar, zaten var olan para sisteminin aracı olarak altın ve gümüşü tercih eden ilk uygarlıktır.
MÖ 546 yılında Ahameniş İmparatorluğu, Lidya Krallığı'nın başkenti Sardes'i ele geçirip Lidya Krallığı'na son vermişlerdir. Böylelikle Anadolu, 200 yıllık Pers egemenliği dönemine girmiştir.
Ahameniş İmparatorluğu
MÖ 550'de, bir yüzyıl zor bela ayakta durmayı başaran Med İmparatorluğu, ani bir Pers isyanıyla yıkıldı. Serveti çok fazla olan Lidya Kralı Krezüs, bu serveti Pers Kralı Büyük Kiros'a saldırmak için kullandı. Bu hareketiyle ülkesinin sonunu getirdi ve Persler, MÖ 546'da Lidya başkenti Sardes'i yerle bir etti. İyonya Krallığı ve Lidya'dan arta kalan şehirler, Pers buyruğuna girmeyi reddettiler, savaşmak için hazırlık yaptılar ve Sparta'dan yardım istediler. Sparta beklenilen yardımı yapmadı, Kiros'a sadece bir elçi göndererek onu uyardı. Sonuç olarak daha fazla direnemediler; Phokaia'dakiler Korsika'ya, Teos'dakiler de Trakya'daki Abdera kentine kaçtılar. Geri kalanlar da Perslere teslim oldu. Kiros'tan sonra tahta geçen I. Darius yönetiminde de imparatorluk genişlemeye devam etti. Genişleyen toprakları etkin idare için I. Darius, satraplık sistemini kurdu.
MÖ 502'de Girit Adası'nda Perslere karşı başlayan İyonya İsyanı'na Milet satrapı Aristagoras, önce Perslere yardım etmek üzere Girit (Nakse) Adası'na hücum etmekle başladı; fakat isyanı bastırmada başarılı olamayınca o da isyancılara katıldı ve hatta daha sonra onlara liderlik de etti. Atinalıların da yardımlarıyla bir süre Anadolu'ya yayılan isyancılar, Efes Savaşı'nda yenildiler. Bu yenilgiyi MÖ 493'te Lade'deki yenilgi takip etti ve Persler isyana son noktayı koydular. Her ne kadar Karya, Pers İmparatorluğu'na bağlı bir satraplık olsa da, oraya atanan Hekatomnus kendine avantaj sağlamayı bildi. Bir taraftan Perslere düzenli haraç verirken diğer taraftan bölgeyi kontrolü altına aldı. Hekatomnus'un oğlu Mosolus başkenti Milas'tan Halikarnas'a taşıdı. Güçlü bir donanma kurdu ve bu gücünü kurnazca bir plan dahilinde Sakız, Kos ve Rodos adalarını Atina'dan ayırmak için kullandı. Daha sonra bu adalar bağımsızlıklarını ilan ettiler. Mosolus planının başarıya ulaştığını göremeden öldü ve ülke yönetimini eşi Artemis devraldı. Büyük İskender'in sahneye çıkışına kadar bir yirmi yıl daha Karya Hekatomnus'un ailesi tarafından yönetildi.
Büyük İskender
MÖ 336'da Makedonya kralı II. Filip, beklenmedik bir şekilde öldürülünce Makedonya tahtına, o dönem çok meşhur olan ve bayağı genç olan oğlu İskender geçti. Perslerle savaşmaya yetecek büyüklükte bir ordu ve onların güçlü donanmaları karşısında dayanacak bir donanma kurmak için hemen çalışmaya koyuldu. Perslerle ilk olarak Biga Çayı'nın yakınlarındaki Granicus Savaşı'nda karşılaştı ve onları bozguna uğrattı. Zaferin ivmesiyle Batı kıyılarına yöneldi, Lidya ve İyonya'yı sırayla bağımsızlıklarına kavuşturdu. Milet'in de alınması, Makedon donanmasının işini diğer şehirler alınırken kolaylaştırdı. Bu bölgedeki kontrolü sağladıktan sonra İskender, Anadolu içlerine yöneldi; Frigya, Kapadokya ve en son Kilikya'ya kadar ulaştı. Ardından, gerçekleşen İssos ve Gaugamela muharebelerinde Ahameniş İmparatorluğu hükümdarı III. Darius'u perişan etti. Daha sonra Pers Kralı III. Darius'u devirdi ve Ahameniş İmparatorluğu'nu tamamen fethetti. Büyük bir yenilgiye uğrayan III. Darius, Fırat'ın doğusuna kadar sürüldü ve böylece Anadolu'daki Pers hakimiyeti son bulmuş oldu.
Gelinen son noktada Büyük İskender'in imparatorluğu, bilinen dünyanın çok büyük bir bölümünü elinde bulunduruyordu. Büyük İskender, yaptığı bu seferlerle adını tarihe altın harflerle yazdırdı.
Büyük İskender'in İmparatorluğu'nun Parçalanması
İskender, MÖ 326'da Hydaspes Muharabesi'nde önemli bir zafer kazanarak Hindistan'ı işgal etti. Sonrasında, vatan hasreti çeken birliklerinin yoğun talepleri üzerine buradan geri döndü ve MÖ 323'te başkent olarak ilan etmeyi planladığı Babil'de, Arabistan'ın işgalini tasarladığı seferlerini hayata geçiremeden hastalandı ve öldü.
İskender'in ani ölümü, ardında geniş bir imparatorluk ve yönetim boşluğu bıraktı. Tahtın varisi, yarı üvey kardeşi Arrhidaeus, ülkeyi yönetecek bir güce sahip değildi. Toprakları paylaşmak için generalleri arasında savaşlar çıktı. Süvarilerin başındaki Pertikas, ardından Frigya satrapı Antigonus bir süre topraklara egemen oldular. Mısır Valisi Ptolemi ile İskender'in güçlü generalleri, Lysimakhos ve Selevkos, İpsus Savaşı'ndan sonra ortak düşmanları Antigonus'a karşı güç birliğine gittiler. Çekişmeler sonucu İskender'in İmparatorluğu dört parçaya bölündü. Ptolemi Mısır, Levant'ın büyük bir kısmı ve Anadolu'nun güneyini; Lysimakhos Anadolu ve Trakya'yı; Selevkos ise Anadolu'nun geri kalanını aldı ve Selevkos İmparatorluğu'nu kurdu. Bu arada Pontus Kralı Mitriates de ülkesinin bağımsızlığını ilan etti.
Selevkos İmparatorluğu
İmparatorluğun kurucusu I. Selevkos Nikator, babası Antiokus'un adını vererek Antakya şehrini kurdu ve burayı başkent yaptı. Orduya çok önem veren Selevkos, yönetimi kolaylaştırmak için ülkeyi 72 ayrı satraplığa böldü. Eski arkadaşı Lysimakhos'la aralarında anlaşmazlık çıkınca M.Ö 281'de Selevkus ona karşı savaş açtı ve Korupedyon Savaşı'nda Lysimakhos'u yenerek topraklarını ele geçirdi. Ancak gelecekteki Makedon Kralı Ptolemi Keranus tarafından suikastle öldürüldü.
Selevkos'un ölümünden sonra, imparatorluk içerden ve dışarıdan birçok saldırıya maruz kaldı. Selevkos'un oğlu I. Antiokus Galatların saldırılarını savuşturduysa da Pergamon Kralı Eumenes'i yenemedi ve M.Ö 262'de Pergamon'a bağımsızlık vermek zorunda kaldı.
İslam'ın Yayılışı
Orta Çağ'da Anadolu'ya çoğunlukla Bizans İmparatorluğu hakim olmuştu. 632 yılında, Peygamber Muhammed'in ölümünün ardından gerçekleşen Müslüman Arap fetihleri Anadolu'ya da sıçramıştır. Halife Ömer döneminde Suriye, Mısır, Irak ve İran gibi önemli bölgeler İslam İmparatorluğu'na dahil olmuş ve bu bölgelerle komşu durumunda olan Anadolu da, bu fetihlerden kültürel ve dini açıdan etkilenmiştir. Daha sonraki yıllarda Anadolu'ya yapılan Müslüman Türk akınları ve burada kurulan devletler, Anadolu'nun İslamlaşma sürecini başlatacaktı. Özellikle Selçuklu Hanedanı döneminde Anadolu, hem kültürel hem de mimari yönden bir İslam diyarı haline gelecekti.
Türklerin Anadolu'ya Gelişi
Türkler, çeşitli sebeplerden ötürü ana vatanları olan Orta Asya’dan göç etmek zorunda kalmışlar ve kendilerine yeni bir vatan aramaya başlamışlardır. Bu yüzden Selçuklu Türkleri, çevre bölgelere akınlar düzenlemeye başlamışlardır. Örneğin Anadolu’ya yapılan ilk akınlar, 1015-1018 yılları arasında gerçekleşmiştir. Büyük Selçuklular, 1040 yılındaki Dandanakan Muharebesi ile Gaznelileri mağlup etmiş ve bağımsız olmuşlardır. Selçukluların bağımsız olmasıyla beraber çevre bölgelere yapılan akınlar daha sistemli hale gelmiştir. Nitekim bu akınlar sonucunda Anadolu’nun uygun bir bölge olduğu anlaşılmıştır. Anadolu hakimiyeti için, Büyük Selçuklu Devleti ile Anadolu’yu elinde bulunduran Bizans İmparatorluğu arasındaki ilk savaş, 1048 yılında gerçekleşmiş ve Pasinler Muharebesi olarak bilinen bu savaşla beraber Anadolu hakimiyeti için yapılan ilk savaş, Selçuklu zaferiyle noktalanmıştır.
Büyük Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey'in ölümünün ardından Büyük Selçuklu tahtına Alp Arslan oturmuş ve Anadolu üzerine yapılan akınları hızlandırmıştır. Bu dönemde Bizans İmparatoru olan Romen Diyojen ise, Anadolu toprakları için oluşan bu büyük tehlikeyi bertaraf etmek için yaklaşık 200.000 kişilik ordusuyla başkenti Konstantinopolis’ten ayrılmış ve bugünkü Türkiye’nin Doğu Anadolu Bölgesi’ne doğru ilerlemeye başlamıştır. Sultan Alp Arslan, Bizans’ın büyük bir orduyla Doğu Anadolu’ya geldiğini öğrenince bu orduyu karşılamak için aynı bölgeye bir orduyla ilerlemiştir. Daha sonra iki ordu, 26 Ağustos 1071 tarihinde Muş'un Malazgirt Ovası'nda karşılaşmış ve Malazgirt Meydan Muharebesi, kesin Selçuklu zaferiyle sonuçlanmıştır. Bu zaferle beraber İran, Azerbaycan, Horasan gibi bölgelerde bulunan Türkler, kitleler halinde Anadolu’ya göç etmeye başlamıştır. Alp Arslan'dan sonra Büyük Selçuklu tahtına geçen oğlu Melikşah, babasının izinden giderek devletin sınırlarını genişlettirdi ve bir imparatorluk durumuna geldi. Melikşah, devlete en parlak günlerini yaşattı. İslam ilmi açısından da zirvede olan bu dönemde, vezir Nizamülmülk tarafından devletin farklı yerlerinde kurulan Nizamiye Medreseleri sayesinde de birçok ilim adamı, filozof ve müderris yetişmiştir. Bu medreselerin merkezi ve en büyüğü, Bağdat'taki Nizamiye Medresesi olup Amul, Basra, Belh, Herat, İsfahan, Musul ve Nişabur'da da benzerleri vardı. Nizamiye Medreseleri'nde esas olarak din, hukuk ve dil öğretimi yapılmıştır. Ancak bunların yanında astronomi, matematik, kimya ve felsefe eğitimleri de mevcuttu. Nizamiye Medreseleri, devlet parasıyla yaptırılmıştır. Bu medreselerde okuyup mezun olan filozof ve ilim adamlarının en meşhuru, daha sonradan Bağdat'a müderris olarak atanan Gazzâli'dir.
1090 yılında Hasan Sabbah adındaki bir din adamının İran'daki Alamut Kalesi'ni ele geçirip Büyük Selçuklu topraklarına suikastler düzenlemesiyle devlet sarsılmıştır. 1092 yılında, sırasıyla vezir Nizamülmülk'ün suikaste uğraması ve Melikşah'ın da zehir aracılığıyla ölmesi, devlette ani bir şok etkisi yarattı. Daha sonraki yıllarda devlet, tekrar eskisi gibi toparlanamadı ve kısa sürede dağıldı. Ancak daha önceden Anadolu'da, Büyük Selçuklu Devleti'ne tabi olmak şartıyla kurulmuş olan Anadolu Selçuklu Sultanlığı, Selçuklu Hanedanlığı'nın izini sürdürmeye devam etti.
Anadolu Selçuklu Devleti Dönemi
Selçuklu Hanedanı'ndan olan Kutalmış oğlu Süleyman Şah, Marmara Bölgesi’ndeki askeri faaliyetleri sonunda İznik’i alıp başkent yaparak 1077 yılında Anadolu Selçuklu Devleti’ni kurmuştur. I. Haçlı Seferi başlarında İznik şehrinin düşmesi üzerine Selçuklular Anadolu içlerine çekilmiş ve sonunda Konya başkent olmak üzere ayakta kalmayı başarmıştır. 13. yüzyıl başlarında Sultan I. Alaeddin Keykubad ile Anadolu’nun en güçlü devleti haline gelen Anadolu Selçuklu, Anadolu üzerindeki hakimiyetini iyice sağlamlaştırdı. Bu dönemde Anadolu'da ortaya çıkan Moğol tehdidinden dolayı birtakım önlemler alan Alaeddin Keykubad, bir dizi fetih gerçekleştirdi. 1230'da, Yassıçemen Muharebesi ile Harezmşahlar Devleti hükümdarı Celaleddin Harezmşah'ı yenilgiye uğrattı ve Harezmşahların yıkılmasına neden oldu. Bu da Anadolu Selçuklu Devleti'ni Moğollar ile sınır komşusu haline getirdi. Sultan Alaeddin, 1237 yılında Kayseri'de zehirlenip aniden ölünce bunu fırsat bilen Moğollar, Anadolu içlerine kadar girdi.
Anadolu Selçuklu Devleti, 1243 yılındaki Kösedağ Muharebesi’nde Moğollara yenilmesiyle beraber İlhanlılara yıllık haraç ödeyen tabi bir devlet haline gelmiş ve bu vesileyle birlikte Anadolu'nun her tarafında kendince bağımsızlıklarını ilan eden çeşitli Türk beylikleri ortaya çıkmıştır. Moğolların Selçuklu'nun devlet yönetimine zaman içinde artan müdahalesi, devleti bir kukla durumuna düşürmüştür. Son Anadolu Selçuklu Sultanı II. Mesud’un 1308 yılındaki ölümüyle birlikte Anadolu Selçuklu Devleti de dağılmıştır.
Haçlı Seferleri
Hristiyan Haçlılar, Kutsal Topraklar'ı Müslümanlardan almak için belirli aralıklarla birtakım seferler düzenlemişlerdir. Bunlara Haçlı Seferleri denir. Toplamda 8 tane Haçlı seferi düzenlenmiştir. Bunlardan ilk dördü Anadolu toprakları üzerinde yapılmış, diğerleri ise farklı güzergahlar kullanılarak yapılmıştır.
I. Haçlı Seferi'nde (1096-1099) Haçlılar başarılı olmuş, 1099 yılında Kudüs ele geçirilerek şehirdeki Müslümanlar ve beraberinde Yahudiler kılıçtan geçirilmiştir. Anadolu Selçuklu Sultanı I. Kılıçarslan da seferde müdahale etmiş, bunun sonucunda da başkent İznik düşüp Konya içlerine kadar çekilmiştir. Kudüs'ün yanı sıra Haçlılar; Yafa, Urfa ve Antakya gibi önemli yerleri de ele geçirmiş ve buralarda devletler kurmuşlardır.
Anadolu Beylikleri
Anadolu Selçuklu Devleti'nin 1243 yılındaki Kösedağ Muharebesi'nde Moğollara yenilmesiyle birlikte Anadolu'da ikinci beylikler dönemi başladı ve Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde Türk beylikleri kuruldu. Bu beyliklerden birisi olarak ön plana çıkan Osmanoğulları Beyliği, Söğüt ve Domaniç civarında varlıklarını sürdürmekteydi. Beyliğin lideri olan Osman Bey, yaptığı birtakım fetihler sonucunda 13. yüzyılın sonunda, genel kabule göre 1299 yılında bağımsızlığını ilan etti.
Osmanlı İmparatorluğu Dönemi
13. yüzyılın sonlarından itibaren Batı Anadolu'daki Türk beyliklerinden biri olarak ön plana çıkan ve bağımsızlık kazanan Osmanlılar, 14. yüzyılda Balkan topraklarında gerçekleştiriği fetihlerle büyük bir güç ve devlet haline geldi ve Anadolu'daki diğer Türk beylikleri üzerinde de hakimiyet kurdu. I. Bayezid döneminde, 1402 yılında Timur ile gerçekleştirilen Ankara Muharebesi mağlubiyetinin ardından Yıldırım Bayezid'in Timur'a esir düşmesi ve akabinde ölmesi, devleti sıkıntılı günlere götürdü. Devlet, 11 yıl kadar padişahsız kaldı. En sonunda kardeşlerini teker teker bertaraf edip tahta geçen I. Mehmed sayesinde devlet toparlandı.
Anadolu'nun Türkler tarafından fethedilmesi ve Selçuklular İmparatorluğu'nun yükselmesi 11.nci yüzyılda başlar. Bu yavaş yavaş idi.Anadolu'nun tamamen fethi Osmanlı İmparatorluğu' nun İstanbul'u 1453 yılında elde etmesiyle kesinlik kazandı.Burada yaşayanlar pek çok farklı inancı destekliyordu.Musevilik,Hristiyanlık ve İslam.Özellikle İspanya ve Portekiz' den kovulan Yahudi 'ler ve 1492 yılında İspanyol'ların yeniden feth olayından sonra buradan kovulan Yahudi ve Müsliman göçmenler İstanbul'a yerleşti.
Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık
Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (kısaca BKEO; İngilizce: Regional Comprehensive Economic Partnership, kısaca RCEP) Asya-Pasifik bölgesinde on ASEAN ülkesi(Brunei, Kamboçya, Endonezya, Laos, Malezya, Myanmar, Filipinler, Singapur, Tayland ve Vietnam) ve beş adet diğer ülke - Avustralya, Çin, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore - arasında bir serbest ticaret anlaşmasıdır. 15 üye ülke, dünya nüfusunun ve GSYİH'nin yaklaşık %30'unu oluşturmakta ve bu da onu en büyük ticaret bloku yapmaktadır. 15 Kasım 2020'de Vietnam'ın ev sahipliği yaptığı sanal ASEAN Zirvesi'nde imzalandı ve üye ülkeler tarafından onaylandıktan sonra iki yıl içinde yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Yüksek gelirli, orta gelirli ve düşük gelirli ülkelerin bir karışımını içeren ticaret anlaşması Bali'deki 2011 ASEAN Zirvesi'nde tasarlanırken, müzakereleri resmen Kamboçya'daki 2012 ASEAN Zirvesi sırasında başlatıldı.
BKEO; Çin, Japonya ve Güney Kore (Asya'daki en büyük dört ekonomiden üçü) arasındaki ilk serbest ticaret anlaşmasıdır ve Çin'i de içeren ilk çok taraflı serbest ticaret anlaşmasıdır. Anlaşmanın imzalandığı tarihte, analistler bunun COVID-19 salgını sırasında ekonomiyi canlandırmaya yardımcı olacağını, "ekonomik ağırlık merkezini Asya'ya doğru çekeceğini" ve Çin'in bölgedeki etkisini artıracağını tahmin ettiler.
Üyelik
ASEAN liderleri, Kasım 2019'da çıkmayı tercih eden Hindistan'ın daha sonra katılmayı seçmesi için kapının açık kaldığını belirtti.
Düzenleme, Orta Asya'daki ülkeler ve Asya-Pasifik'teki kalan ülkeler (Güney Asya, Doğu Asya, Güneydoğu Asya ve Okyanusya) gibi diğer tüm dış ekonomik ortaklara da açık olacak.
Tepkiler
2016'da Electronic Frontier Foundation, BKEO'nun fikri mülkiyet hükümlerinin ilk taslağının "bir ticaret anlaşmasında görülen telif hakkı ile ilgili en kötü hükümleri" içerdiğini açıkladı. Küresel sağlık aktivistleri anlaşmayı Hindistan'nın potansiyel olarak fakir ülkelere ucuz jenerik ilaç tedarikini sona erdirdiği konusunda eleştirdi.
Hindistan, Çin'den imal edilmiş malların ve Avustralya ile Yeni Zelanda'daki tarım ve süt ürünlerinin dampinginin potansiyel olarak kendi yerel sanayi ve çiftçilik sektörlerini etkilemesi ile ilgili endişeler nedeniyle Kasım 2019'da anlaşmadan çekildi. Hindistan'ın çekilmesi nedeniyle, Çin'in BKEO'ye hakim olabileceğine dair endişeler var.
BKEO imzalandığında, Çin başbakanı Li Keçiang anlaşmayı "çok taraflılığın ve serbest ticaretin bir zaferi" olarak ilan etti. Singapur başbakanı Lee Hsien Loong, anlaşmayı "bölgemiz için önemli bir adım" ve serbest ticaret ve ekonomik karşılıklı bağımlılığa verilen desteğin bir işareti olarak nitelendirdi.
Steatoda linzhiensis
Steatoda linzhiensis, Steatoda cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Kudurru
Kudurru, kadim Babil'de MÖ 16. yüzyıl ila 12. yüzyıl arası sınır taşı veya Kassitler tarafından tebaa'ya verilen arazi kayıtları bir nevi taşdan belge.
Kelime Akadca "hudut" veya "sınır" demekdir (Arapça جدر "cadr", جدار "cidar" 'duvar'; çoğul. جدور "cudûr"; İbranice גדר "gader", çit, sınır). Kudurrular Babil'deki Kassitler hükmü süresinden geride kalan tek sanat eserleridir. Örnekler, Louvre Müzesi, Britanya Müzesi ve Irak Ulusal Müzesi'nde bulunmaktadır.
Tünel (roman)
Tünel (İspanyolca özgün adıyla El túnel), Arjantinli yazar Ernesto Sabato'nun yazdığı psikolojik romandır. Kitap, Buenos Airesli sorunlu bir ressam olan Juan Pablo Castel'i ve onun bir kadına takıntısını konu almaktadır. Eserin başlığı, Castel hapishanedeki hücresinden, onu anlayabilme potansiyeli olan tek kişiyi öldürmesine yol açan olaylar dizisini anlattıkça gitgide belirginleşen, Castel'in toplumdan duygusal ve fiziksel olarak izolasyonunun simgesine atıf yapar. Varoluşçu temalarıyla bilinen El túnel, 1948'de yayımlanmasının ardından Albert Camus ve Graham Greene'den büyük destek görmüştü.
Olay örgüsü
Kadın sergiden ayrılmadan ona yaklaşma şansı bulamayan Castel, sonraki birkaç ayı ona takılmış hâlde geçirir; koskoca Buenos Aires'te onu bulmanın yollarını düşünmekte ve ona ne söyleyeceğini hayal etmektedir.
Sonunda bir gün kadını işyeri olduğunu düşündüğü bir binaya girerken görür. Nasıl gidip de ona tablodaki detayı soracağını düşünür. Kadının yanına gider ve adının María Iribarne olduğunu öğrenir. Tablo hakkındaki sohbetlerinin ardınından, Castel ve María tekrar görüşmek için sözleşir. Daha sonra kadının Allende adlı kör bir adamla evli olduğu ve şehrin kuzey kesimindeki Posadas caddesinde yaşadığı bilgilerini edinir. Ancak Castel María'yla görüşmeye devam ettikçe, ilişkileri Castel'in, kadının kocasıyla olan münasebeti, neden kocasının soyadını almadığı ve iç dünyasına ilişkin takıntılı sorgulamalarından ibaret olmaya başlar; María bu sorulara Castel'i tatmin eden cevaplar verememektedir. Bu anlaşmazlık yüzünden, Castel'in takıntılı düşünceleri, onu birbirlerine karşı beslediklerine inandığı aşk hakkında binbir türlü saçma şüpheye götürür.
Bu kaygı, María ile, kocası Allende'nin kuzeni Hunter'ın Mar del Plata'daki estancia'sına gittiğinde daha da ağırlaşır. Oradaki ortamın havası, gelen diğer akrabaların tavır ve davranışları ve Hunter'da kıskançlık hissetmesi, Castel'in paranoyasını besler ve Castel'i, çalışanlarından birine birkaç kelime etmekle yetinerek, çiftliği terk etmeye zorlar.
Bölgeden ayrılmak için bir istatsyonda bekleyen Castel, María'nın onun yokluğunu fark etmesini ve kendisini durdurmaya gelmesini umar. Kadının gelmemesi adamın olumsuz düşüncelerini doğrular. Buenos Aires'teki evine dönen Castel, ilk iş olarak María'yı Hunter'la yatmakla suçlayan ağır bir mektup yazar; mektubu gönderdikten hemen sonra yaptığından pişman olmuştur. Sinirle, yola çıkmış mektubu geri vermesi için postacıyı ikna etmeyi dener ama başarısız olur. Bunun üzerine, kaderin mektubun gideceği yere ulaşmasını istediği sonucunu çıkarır.
Neticede Castel eve girer; María'nın odasına giderek ona yaklaşır. Kadını, onu bu dünyada yalnız bırakmakla suçlar ve bıçaklayarak öldürür. Olaydan sonra Allende'nin işyerine giden Castel, María'yı Hunter'la beraber olduğu için öldürdüğünü anlatır ancak Allende'nin zaten durumdan bütünüyle haberdar olduğunu anlar. Defalarca Castel'e bir aptal olduğunu haykıran Allende üzüntüyle Castel'i dövmeye çalışsa da beceremez. Oradan ayrılan Castel gidip polise teslim olur.
Commessaggio
Commessaggio İtalya'nın Lombardiya bölgesine bağlı Mantova ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 1,108'dir.
Serdrud
Serdrud (Farsça:سردرود), İran'ın Doğu Azerbaycan Eyaleti'nde şehir.
Eyaletin Tebriz şehristanı'nın Merkezî bahşı'nda bulunan şehrin 2006 yılı resmi nüfusu 24.853 kişi ve 6.903 hanedir.
Serdrud, Tebriz şehristanı'da Tebriz'den sonraki en büyük şehridir.