cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cep telefonu
Veri girişine göre
Dokunmatik: Bu tür telefonlarda dokunmatik ekran ya da dokunmatik padlara parmaklar veya özel kalemlerle dokunarak veri girişi yapılabilir.
Bazı telefon modellerinde dokunmatik ekran ve tuş takımı bir arada bulunur.
Gövdesine göre
Kapaklı: Kapaklı cep telefonlarında (İngilizce: flip phone) tuş takımını, ekranı veya her ikisini birden kaplayan koruyucu bir kapak bulunur. Genellikle bir çift menteşe etrafında dönen kapak, elle veya bir düğme yardımı ile açılıp kapanır. Kapaklı cep telefonlarında ekran ve tuş takımı dış etkenlerden korunurken, tuş kilidi kullanımına da gerek kalmaz.
Simkart
Simkart, cep telefonlarının servis sağlayıcının telefon hizmetinden yararlanmasını sağlayan ve kimlik bilgilerini barındıran bir mikroçiptir. Simkart sözcüğü, İngilizce Subscriber Identity Module (Abone Kimlik Modülü) sözcüklerinin baş harfleri ile kart sözcüğünün birleşmesinden meydana gelmiştir. Simkart cep telefonunun içine yerleştirilir. Çıkarıldığında cep telefonundan normal aramalar yapılamaz. Sim kartsız bir cep telefonu ile sadece acil servisler aranılabilir. Simkart başka bir telefona takıldığında eğer yeni telefon farklı simkartlara kilitli değilse normal şekilde çalışır.
Pil
Günümüzdeki cep telefonlarında yaygın olarak şarj edilebilir lityum iyon piller kullanılır. Pilin ömrü telefon modeline, özelliklerine ve kullanıcının alışkanlıklarına göre farklılık gösterir. Cep telefonlarının şarj edilme ihtiyacını minimuma indirmek veya tamamen ortadan kaldırmak için güneş enerjisi ile çalışan cep telefonları üretimi konusunda yoğun çalışmalar yapılmaktadır.
Anten
Cep telefonlarında sinyalleri daha iyi yakalayabilmek için antene ihtiyaç vardır. İlk modellerde genellikle harici bir anten bulunurken, gelişmiş modellerde harici anten yerine dahili anten bulunur. Modern telefonlarda, SAR etkisini azaltmak amacıyla dahili antenler kullanıcının kulak hizasına gelmeyecek şekilde genellikle cihazın alt kısımlarında konumlandırılırlar.
Tarihçe
Cep telefonunun mucidi Amerikalı John Francis Mitchell ve Martin Cooper'dır. Motorola şirketinde mühendis olarak çalışırken 1973'te ilk cep telefonunu geliştiren Martin Cooper, "İlk cep telefonları bir kilodan ağırdı, bataryası 20 dakikadan fazla dayanmıyordu, ancak bu telefonların uzun süre elde tutulmaması açısından iyiydi" demiştir.
Zararları
Cep telefonlarının tüm zararları kapsamlı olarak incelenememiştir. Tüm zararlarının ve insanlar üzerindeki etkilerinin daha detaylı incelenebilmesi için daha uzun bir zaman dilimine ihtiyaç duyulmaktadır.
Kanser ve beyin hücrelerine etkisi
Finlandiya'da insan hücreleriyle ve canlı farelerle yapılan iki yıllık bir deneyin sonuçlarına göre cep telefonları zararlı maddelerin beyine kan yolu ile girmesini engelleyen kan bariyerlerine zarar vermektedir. Küçülen bariyerler beyne ulaşan zararlı molekülleri filtreleme görevini tam olarak yerine getirememektedir.
Selçuk Üniversitesi'nde yapılan bir araştırmanın sonuçlarına göre, cep telefonu kullanımı alzheimer ve parkinson gibi hastalıkların oluşma riskini artırmaktadır.
Baş ağrısı, görme ve işitmeye etkileri
Oyun, SMS gibi görsel öğelerinin uzun süre kullanımı göz yorulmasına ve baş ağrısına neden olabilir. Aynı şekilde sesli öğelerinin uzun süre, yüksek ayarda ve özellikle kulaklık ile kullanımı geçici ve kalıcı işitme kayıplarına ve baş ağrısına neden olabilir.
Zararlarından korunma yolları
Selçuk Üniversitesi'ndeki bir araştırmanın sonuçlarına göre, kulaklık ve mikrofon seti kullananların yaklaşık yüzde 80'inde, cep telefonundan kaynaklanan sorunların görülmediği ortaya çıkmıştır. Bir diğer sonuca göre ise telefondan tam sinyal alınamıyorsa, cihaz daha fazla elektromanyetik dalga yayacağı için konuşmanın kısa tutulması tavsiye edilmektedir.
2001 yılından itibaren vücut tarafından absorbe edilen elektromanyetik dalga miktarı birimi (Specific Absorption Rate [SAR]) Avrupa'da standart hale getirilmiştir. Birçok ülkede cep telefonu üreticileri SAR bilgisini tüketiciye vermek zorundadır. Düşük SAR'lı bir telefon modeli seçmek cep telefonlarının muhtemel kanserojen etkilerinden korunmada etkili olabilir.
Kimyasal maddelerin doğaya vereceği zararları minimuma indirmek için ömrünü tamamlayan cep telefonları doğaya terkedilmemeli, geri dönüşüm yapılmalıdır.
No Degree of Separation
"No Degree of Separation" İtalyan şarkıcı Francesca Michielin tarafından seslendirilen şarkı 2016 Eurovision Şarkı Yarışması'nda İtalya'yı temsil etmiştir. İtalya yarışmada 124 puanla 16. olmuştur.
Mezdavend
Mezdavend (Farsça: مزدآوند‎), İran'ın Razavi Horasan Eyaleti'nde şehir.
Eyaletin Serahs şehristanı'ndaki, Merzdaran bahşı'nın yönetim merkezi olan şehrin 2006 yılı resmî nüfusu 1.028 kişi ve 248 hanedir.
Coffee from Colombia
Coffee from Colombia, Aygün Kazımova'nın 2014 yılında Snoop Dogg'la birlikte çıkardığı single'dır. Şarkı ilk olarak Türkiye'de satışa sunuldu. Klip ABD'deki "Hollywood Studio"da çekildi. Yapımcı şirket basına klibi Snoop Dogg'un evinde çekildiğini duydurmuştur. Şarkını dünyanın birçok Dj-leri Remix etti. Sözleri Maria Andrei Tiberiu, Sprianu Stefan, Cazan Serban Ionut, Marcus Bell, Fotios Stefos, müziği ise Maria Andrei Tiberiu, Sprianu Stefan, Cazan Serban Lonut, Fotios Stefos aittir. Albüm ilk olarak, "Dokuz Sekiz Müzik" etkietiyle 16 Ağustos 2013 yılında satışa sunuldu. Daha sonra Dokuz Sekiz Müzik şirketiyle Aygün Kazımova arasında yaşanan anlaşmazlıklar sonucunda, Aygün Kazımova "Dokuz Sekiz Müzik" şirketiyle yollarını ayırdı. Albüm yeniden 21 Nisan 2014 yılında "Doğan Music Company" müzik şirketinin etiketliyle satışa sunuldu.
Şarkı hakkında
Şarkının sözleri Maria Andrei Tiberiu, Sprianu Stefan, Cazan Serban Ionut, Marcus Bell, Fotios Stefos, müziği ise Maria Andrei Tiberiu, Sprianu Stefan, Cazan Serban Lonut, Fotios Stefos aittir. Şarkıyı dünyanın ve Türkiye'nin en ünlü DJ-leri remix etti. Türkiye'den Suat Ateşdağlı ve Burak Yeter şarkıyı remix etmiştir.
Klib hakkında
Şarkıya klibi yönetmen Harris Hadoviç Amerika'da ve Romanya'da çekmiştir. Aygün Kazımova klib için Rihannanın, Beyonce'nin dansözü Hamza'dan dans dersleri almıştır.
Eleştiriler
Türkiye'nin "Gazetemsi" sitesi Aygün Kazımova, ülkesindeki popülaritesinin yanında Snoop Dogg ile düet yaparak Azeri popunu uluslararası boyutta temsil etme şansını elde etti. “Coffee from Colombia” şarkısının versiyonlarından oluşan albümün, Azeri kardeşlerimizin “as bayrakları as” modunda gezmelerini sağladığı kesin. Kazımova’nın uluslararası boyutta ülke organizasyonlarında boy gösterdiğini de vurgulayalım.
NGC 4305
NGC 4305, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir cüce sarmal galaksidir. Gökyüzünde Başak takımyıldızı yönünde bulunur. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1829 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Kariz
Kariz (Farsça: كاريز‎), İran'ın Razavi Horasan Eyaleti'nde şehir.
Eyaletin Taybad şehristanı'nın Merkezî bahşı'nda bulunan şehrin 2006 yılı resmî nüfusu 9,565 kişi ve 1.988 hanedir.
Zurgena
Zurgena, İspanya'nın on yedi otonom bölgesinden en kalabalık ikinci bölge olan Endülüs'e bağlı; İspanya'nın güneyinde bulunan Almería eyaletine bağlı belediye. 2009 yılındaki nüfusu; 3.066 kişidir. Belediye, 72 km²'lik bir alanı kaplamaktadır.
Nüfus
Kaynak: INE (Spain)
Kemal Ganzuri
Kemal Ganzuri (Arapça: سمال الجنزورى, IPA: [kæˈmæːl elɡænˈzuːɾi]; 12 Ocak 1933, Minufiye, Mısır – 31 Mart 2021, Kahire, Mısır), Mısırlı bir politikacı. 7 Kasım 2011 - 2 Ağustos 2012 tarihleri arası Mısır Başbakanı olmuştur. Daha önce de 1996 yılından itibaren 1999 yılına kadar Başbakan olarak görev yaptı. Atıf Sıdkı'nın yerine 1996 yılında iktidara geldi ve 1999 yılında yerine Atıf Ebeyd geçti. Başbakan olmadan önce, Planlama ve Uluslararası İşbirliği Bakanı olarak görev yaptı. 24 Kasım 2011 tarihinde Mısır Silahlı Kuvvetler Yüksek Konseyi askeri yöneticileri tarafından Başbakan olarak atandı.
Yapılan seçimlerde Muhammed Mursi'nin Mısır Cumhurbaşkanı olarak seçilmesinden sonra 26 Haziran 2012 tarihinde istifa etti.
Ölümü
Ganzuri 31 Mart 2021 tarihinde Kahire, Mısır'da COVID-19 nedeniyle 88 yaşında öldü.
Omurga
Omurga (Spinal kolon), yani columna vertebralis vücudu destekleyen servikal, torasik, lumbar, sakral ve koksiks olarak gruplanan 26 kemikten 33 vertebradan oluşan ana yapıdır. Omurga, vücudu desteklemek üzere torasik ve pelvik uzuvların arasında bir köprü oluşturur.
Yapısı
Beyin gibi omurilik de meninksler ismini alan (pia, arachnoidea ve dura) zarlar tarafından çevrilmiştir. Bu zarlar, beyin zarlarının devamıdır. Pia ve arachnoidea zarları arasında, beyin omurilik sıvısı bulunur. Bu sıvı, beyindeki özel boşluklarda bulunan koroid ağla iskeletin esasını ve vücûdun eksenini teşkil eden yapılardır.
Omurlar ligamentler ve eklem çıkıntıları sayesinde birbiriyle eklemleşir. Omurga sütunu çok kuvvetli bir destek olmasına rağmen, aynı zamanda eğilebilir bir yapıdadır. Omurga uzun ekseni boyunca üç büyük kıvrım yapmaktadır:
Görevi
İnsanların ve hayvanların çatısını, duruşunu, destek yapısını meydana getiren temel sistem. Kasların tutunduğu, iç organların muhafaza edildiği organik yapı. İskelet; kireç şeklinde kalsiyum, silis, kıkırdak veya kemikten meydana gelebilir. Hareketli veya hareketsiz olabilir.
Başın, gövdenin, göğüs ve karın boşluğundaki birçok iç organın ağırlığını taşımak ve bunlara sağlam bir destek olmaktır. Ayrıca baş ve gövdenin hareketlerini de sağlar. Bu arada omurga kanalı içindeki omurilik gibi çok ehemmiyetli bir organa sağlam ve emniyetli bir kılıf teşkil eder.
Omurganın çeşitli parçalarına ait omurlar arasında büyüklük ve şekil bakımından bazı farklılıklar göstermekle beraber benzer ve hepsinde olan ortak özellikleri de vardır. Omurların benzerliği, yeni doğanlarda daha fazladır. Gelişme sırasında gittikçe artan ağırlık, hareket, gövdenin durumunda meydana gelen farklılıklar ve omurgaların çeşitli kısımlarına yapışan kasların tesirleri, omurganın bütün kısımlarında aynı olmadığından, omurlar arasında şekil farklılıkları ortaya çıkar. 1. ve 2. boyun omurları, başın değişik ve fazla hareketleri yüzünden diğer omurlara nazaran daha çok farklılaşmışlardır ve sırasıyla “atlas” ve “aksis” isimlerini alırlar. Omurganın, önden veya arkadan bakıldığında yana doğru eğrilmiş olması durumuna tıpta “skolyoz” denir.
İnsan omurgası
Omurgalılarda, omurilik beyin sapından başlayıp, omurga içinde ikinci bel omuruna kadar uzanan ve bundan sonra fibröz (bağdokusu) bir kordon şeklindeki filum terminale denen kısımla devam eden merkezi sinir sisteminin önemli bir parçasıdır. Omurga 70 cm uzunluğundadır, içindeki omurilik ise 43–45 cm arasında değişir; yani omurilik columna vertebralis'ten daha kısadır. Omurga, kemikten, kıkırdaktan ya da her ikisinden oluşan iskeletin en önemli bölümü ve temel eksenidir. Omurların üst üste sıralanması ve birbirine bağlanmasıyla gövdenin arkasında orta çizgide yer alır ve gövdenin ağırlığını taşır.
İnsan vücudundaki yeri
Omur, omurgayı oluşturan 33-34 kemikten her birine verilen addır. Kafatasının hemen altından başlayıp kuyruk sokumuna dek uzanırlar. Omurgada 7 adet boyun omuru (servikal vertebra), 12 adet sırt omuru (torakal vertebra), 5 adet bel omuru (lomber vertebra), 5 sakral vertebrasakral ve 4 de koksal vertebra bulunur. Bu 33 vertebranın ilk 24 tanesi birbirine eklemler aracılığıyla bağlanmıştır. Bunlara presakral vertebralar denilir.
Diğer canlılarda omurga
İlkel balıklarda omurga kıkırdak hâlindedir. (Bakınız: Kıkırdaklı balıklar) Köpekbalıkları ve mersinbalıklarında ise omurga yarı kıkırdak, yarı kemiktir. Kemikli balıklardan itibaren bütün omurgalılarda omurga kemikten yapılıdır. Balıkların omurları tek parçadır. Aralarında eklem yoktur. Bu yüzden omurgaları, ancak esnek bir çubuk gibi bükülebilir.
Omurgalılarda, omurlar arasında eklemler meydana gelmiştir. Bu sûretle omurganın çeşitli yönlerde hareketi mümkün olur. Kurbağagillerde omurga bölgelere ayrılmaya başlamıştır. Boyun bölgesinde halka şeklinde tek bir omur, göğüs bölgesi omurlarında ise güdük kalmış kaburga çıkıntıları vardır. Kuyruksuzlarda, tek bir kuyruk sokumu omuru bulunur.
Kuşlarda sırt, bel ve sağrı bölgeleri omurları kaynaşarak yekpare bir hâl almışlardır. Kaplumbağada ise, bu üç bölgenin omurları ile kaburgalar, bağaya yapışmıştır. Memelilerde omurga beş bölgeye ayrılmıştır. Bunlar, boyun, göğüs, bel, sağrı ve kuyruk sokumu bölgeleridir.
Tom Selleck
Thomas William Selleck (d. 29 Ocak 1945, Detroit, Michigan), Altın Küre ve Emmy Ödülü kazanmış Amerikalı oyuncu, oyun yazarı ve film prodüktörüdür. En çok, uzun süre televizyonda oynamış Magnum P.I. rolü ile tanınmıştır. 1,93 m boyu ve klasik bıyığı belirgin özellikleridir.
Biyografi
Detroit'te Rus bir babanın ve İskoç bir annenin oğlu olarak doğmuş, Tom gençken aile Sherman Oaks'a taşınmıştır. Tom 1962'de Los Angeles, Kaliforniya'daki Grant Lise'sinden mezun olmuştur.
Mankenlik yapmış basketbol bursu ile University of Southern California'ya girmiştir. İş yönetiminde okurken, drama hocasının tavsiyesi ile Beverly Hills Playhouse'da oyunculuk okumuştur.
Stjepan Bobek
Stjepan Bobek (3 Aralık 1923, Zagreb - 22 Ağustos 2010, Belgrad), Yugoslavyalı futbolcu, teknik direktör. Forvet mevkiinde oynayan futbolcu, kariyerinde Admira Wacker Mödling, Građanski Zagreb ve Partizan takımlarının formasını giymiştir. atmış üç kez forma giydiği Yugoslavya millî takımında otuz sekiz gole imza atmıştır.
Nişantaşı, Şenkaya
Nişantaşı, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı mahalledir.
Tarihçe
Nişantaşı köyünün eski adı yaygın olarak Kevank olarak bilinir. Oysa 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Keyğvank (كیغوانك) olarak geçer. 1886 nüfus sayımında ise Keyvank (Кейванкъ) ve Erkan-i Harbiye-i Umumiye'nin 1914 tarihli haritasında da Keyvank (كیوانق) olarak geçer. Bu yerleşimin adı halk arasında "Kevenk" olarak bilinir.
Keyğvank köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü köyün sınırları içinde bulunan megalit yapı ve kilise kalıntısı da buranın çok eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.
Keyğvank köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlıydı. Bu defterde köy boşalmış olarak kaydedilmiştir. Oysa Keyğvank'ta 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine 67 Hristiyan hane yaşıyordu. Köyün bu iki tarih arasında bir nedenle boşalmış olduğu anlaşılmaktadır.
Keyğvank köyünün yeniden meskun hale geldiği 1835 tarihli nüfus defteriden anlaşılmaktadır. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla bu tarihte yaptığı nüfus tespitinde bu yerleşim Çıldır Eyaleti'nin Penek sancağına bağlıydı ve bu tarihte köyü oluşturan 25 hanede 87 erkek kaydedilmişti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Keyğvank köyünün nüfusunun yaklaşık 202 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Keyğvank köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresince Keyvank (Кейванкъ) adıyla kaydedilmiş olan köy Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 nüfus sayımında köydeki 45 hanede, 203'ü erkek ve 149'u kadın olmak üzere 352 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Türkmenlerden oluşuyordu. Keyvank köyünün nüfusu 1896 yılında 470 kişiye, 1906 yılında ise 548 kişiye yükselmiştir.
Keyvank köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de "Keyvank" (كیوانك) olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte köy Erzurum vilayetinde Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Kevank" adıyla aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 914 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kosor nahiyesi ve Kevank köyü bu kazaya bağlandı. Keyğvank veya Kevank Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Nişantaşı olarak değiştirilmiştir. Nişantaşı köyünün 1965 yılındaki nüfusu 1.237 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 211 kişi okuma yazma biliyordu.
Nişantaşı sınırları içinde bulunan megalit yapı tamamen yıkılmış ve günümüzde taş yığınına dönüşmüştür. Köyün Hristiyan nüfusundan kalan Kevank Kilisesi, bugünkü yerleşimin 2 kilometre güneybatısında bulunmaktadır. Bugüne ulaşan duvarların yüksekliği 1 metreyi bulur. Kilisenin duvarlarının kırmızı taşlarla kaplı olduğu bugüne kalan kalıntılardan anlaşılmaktadır.
Coğrafya
Nişantaşı köyü Erzurum il merkezine 165 km, Şenkaya ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır.
Metin & Kemal Kahraman
Metin & Kemal Kahraman, Alevi ve Dersim müziğini icra eden müzisyen kardeşler. Berlin'de yaşayan kardeşler, seslendirdikleri Zazaca, Türkçe ve Kurmanci türkülerde saz, cura ve gitar çalmaktadırlar.
Özgeçmişleri
Metin ve Kemal Kahraman kardeşler Tunceli'nin Pülümür ilçesine bağlı üç haneli bir dağ köyünde dünyaya geldiler. İlkokul, ortaokul ve lise eğitimlerini Erzincan'da tamamladılar.
Metin Kahraman, 1984'te Marmara Üniversitesi Basın Yayın Yüksek Okulu Radyo Televizyon bölümüne girdi. 1985'te Grup Yorum'un kurucuları arasında yer aldı.
Kemal Kahraman, 1983'te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümüne girdi. 1984'te Orta Doğu Teknik Üniversitesi Felsefe bölümüne geçti. Ankara'da okurken İsrail karşıtı bir eyleme katıldı ve tutuklandı. Dev-Genç örgüt üyeliğinden 10 yıl 4 ay hapis cezası aldı. 3 yıl 2 ay cezaevinde yattıktan sonra çıktı ve Almanya'ya iltica etti. 22 yıl sonra konser vermek için Türkiye'ye döndü.
Kardeşler, iki yıllık çalışmanın ardından 1993'te ilk albümleri Deniz Koydum Adını yayınladılar.
My Prerogative
Liste performansı
Şarkı ABD listelerinde orta derecede başarı gösterdi. Billboard Hot 100 listesine girmeyi başaramazken, "Bubbling Under Hot 100 Singles" listesinde bir numaraya ulaşmayı başardı. Buna rağmen şarkı "Hot Digital Tracks" listesinde iki numaraya kadar yükselirken, pek çok ülkede de ilk ona girmeyi başardı.
Birleşik Krallık'ta parça, rekabetin oldukça fazla olduğu bir ortamda, Usher ve Alicia Keys'in My Boo (5 numara), Christina Aguilera ve Missy Elliott'ın "Car Wash" cover'ı (4 numara), Destiny's Child'ın "Lose My Breath" (2 numara), ve Eminem'in tartışma yaratan "Just Lose It" (1 numara) parçalarına karşı, yayınlandı. Bu olay, Ekim 1998'den beri ilk defa listenin ilk beşi yeni girişlerden oluştuğu için ilgi topladı. Ayrıca ilk defa listenin ilk beş sırasında Amerikalı sanatçılar yer alıyordu. Tekli,Birleşik Krallık'ta 180.000 adet, dünya çapında ise 1.100.000 adet satıldı.
WAV
Yaygın olan dosya biçimleri arasında en basitlerinden biridir. Windows 3.1'den bu yana Windows ortamında ses dosyalarının ana biçimi olarak kullanılmaktadır. WAV (.wav) uzantısıyla tanımlanır. Öncelikle kişisel bilgisayarlarda kullanılmasına rağmen, internetteki küçük müzik dosyaları için de yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Apple ve Macintosh tarafından da geçerli ve kullanılabilir bir biçim olarak kabul edilmektedir. Yapısı çok basittir. MP3 ve diğer sıkıştırılmış dosya biçimlerinin aksine WAV'lar sadece sayısallaştırılmış seslerdir. Basittirler, sıkıştırma uygulamamasının etkisiyle sesin kalitesini düşürmezler, ancak çok yer kaplarlar.
WAV üç kısmdan oluşur. Bunlardan birincisi dosyayı WAV olarak adlandıran kısımdır. İkinci kısım değişkenlerin nitelendirildiği kısımdır. (örn: örnekleme frekansı). Uçüncü kısımdaysa asıl bilgi yani müzik parçası depolanır.
Kayıp Çocuk Masalları
Kayıp Çocuk Masalları, Cem Adrian'ın 2010 yılında çıkarmış olduğu, prodüktörlüğünü ve yapımcılığını kendisinin üstlendiği albüm. Şarkı sözlerinin, müziklerinin,aranjelerin ve düzenlemelerinin kendisine ait olduğu beşinci albümüdür.
Devi Gita
Hinduizm'in "Şakta" mezhebine ait bir kutsal kitaptır, kelime anlamı "Ana Tanrıça'nın şarkısı"dır. Şakta'lar ana Tanrıça'yı, aynı zamanda "kozmik enerji" olarak tanımlamaktadırlar.
Devi Gita, daha büyük bir kitap olan Srimad Devi Bhagavatam'ın yedinci bölümü, skandasıdır, Devi Bhagavatam'ın özü olarak bilinir. Yapısı, mistisizmi, yoga felsefelerini açıklaması, bilgeliği bakımından daha eski bir kitap olan Bhagavad Gita'ya benzemektedir, Upanişad özellikleri de gösterir. Şaktalar hem Bhagavad Gita'yı hem de Devi Gita'yı kutsal kabul etseler de teoloji ve işwara konusu nedeniyle Devi Gita'yı her zaman daha üstün görürler, daha "anlaşılabilir" olduğunu söylerler.
Panenteist bir metin olan Devi Gita'da, bütün Hint Tanrılarının aslında Ana Tanrıça'nın farklı görünümleri/tezahürleri olduğu söylenir:
"Hareket eden ve etmeyen ne varsa hepsi benim içimdedir, Maya bile benden ayrı değil, en yüce Hakikat'tir bu...Tüm dünya her yönde olmak üzere Ben'im içimde örülegeldi.Ben Rab'bim ve Kozmik Can'ım, ben kozmik bedenim, hem Brahma, Vişnu, Shiva hem de Gauri, Brahmi ve Vaişnavi'yim ben.
"Ben Güneş'im, yıldızlarım, ben hayvanlar ile kuşların her türlüsüyüm... Ben dişilim ve aynı zamanda cinsiyeti olmayanım, herhangi bir yerde hangi şeyi görür ya da duyarsan o şeye tümüyle nüfuz ederim ben, her daim onun içinde ve dışındayım çünkü. Hareket eden hiçbir şey yok ki benden yoksun olsun çünkü eğer yoksun olsaydı kısır bir kadının oğlu gibi bir hiçlik olurdu o. Bir halat parçası yılan ya da çelenk gibi çeşitli görünümlere bürünebiliyorsa ben de bürünebilirim." (Devi Gita 33:1-17)
İskender Bey
İskender Bey (,, Skënderbeu, Skënderbej; 1405 veya 1403-1404 - 17 Ocak 1468, Leş), Arnavutların ulusal kahramanı. Arnavutluk'un feodal hanedanlıklarından Kastriyota Hanedanı'ndandır. Babası Con, Gergi'yi Osmanlı sarayına rehin olarak gönderdi. Edirne'de II. Murad'ın hizmetinde bir içoğlanı eğitimi gören Gergi Müslüman oldu ve İskender adını aldı. Osmanlı sarayına alındığı zaman 18-19 yaşlarındaydı. Osmanlı'da önemli askerî hizmetlerde bulundu, Anadolu ve Rumeli seferlerine katıldı. 1443 yılında Morava Muharebesi sırasında kaçıp sancak beyi olduğunu ilan eden sahte bir fermanla Kroya kalesini ele geçirdi. 1468'de ölümüne kadar Osmanlı Devleti'nin Arnavutluk'ta yerleşmesine karşı mücadele etti.
İsmi
Osmanlıca kaynaklarda Yuvan oğlu İskender Bey olarak bilinirdi. İskender Bey, çok sayıda Latin ve Bizans kaynağında Georgius Castriotus Scanderbegh olarak anılmaktadır. Soyadı ise Kastrioti, Castriota, Castriottis veya Castriot olarak değişmektedir. Bu isim, Kuzey Arnavutluk'un Debre bölgesindeki Kastriot kentinden gelmektedir. Osmanlı döneminde kendisine verilen İskender Bey ismi çeşitli dillerde dönüşerek farklı şekillerde söylenmiştir.
Hayatı
Kastrioti İskender Bey 1468'deki ölümüne dek Osmanlılarla savaştı, kız kardeşi Mamitsa da bu savaşlarda hayatını kaybetti. Kastrioti İskender Bey'in naaşı 1468'de Leş'te bir kiliseye defnedildiyse de bu kilise Osmanlı ordularının bölgeye gelmesiyle yıkıldı. Naaşı da yıkanlarca parçalandı ve dağıtıldı (1970'de Arnavut hükümetince buraya bir müze inşa edildi). Ancak güçlü Osmanlı orduları karşısındaki Arnavut direnişi, Avrupa'dan yardım gelmeyişi nedeniyle Kastrioti'nin 1468'deki ölümünden sonra kırıldı, Venedik Cumhuriyeti, himayesindeki Arnavutluk'u Osmanlılara bıraktı. Bundan sonraki on yıl içinde Osmanlılar Arnavutluk'u tamamen ele geçirdiler. Osmanlı hakimiyeti 1912'ye kadar toplam 434 yıl sürdü.
Kastrioti İskender Bey yaşadığı dönemde Avrupa'da çok ünlendi. Papa kendisine 'İsa'nın Savaşçısı' anlamına gelen Athleta Christi unvanını verdi. Hayatı pek çok romana ve sanat eserine konu oldu. Bu arada Vivaldi'nin bir operasına adını verdi. Günümüzde Tiran ve Prishtine'nin en büyük meydanlarında heykelleri bulunur. 2006'da Üsküp'te bir heykeli açıldı. -->
Gençliği
Arnavutluk topraklarındaki Akçahisar bölgesini denetimi altında tutan Yuvan Kastrioti, 1421 yılında Osmanlı Padişahı II. Murad'a yenildikten sonra Osmanlı egemenliğini kabul eder. Bu dönemde Kastrioti ailesinin bağlılığını sağlayabilmek için ailenin oğulları rehine olarak Osmanlı Sarayı'na verilir. İskender Bey, en az üç yıl Osmanlı sarayında rehine olarak bulunmuştur. Arnavutluk topraklarındaki varlığına dair ilk yazılı bilgi 1426 yılına aittir.
Leş Birliği
2 Mart 1444 tarihinde İskender Bey, bölgedeki tüm Arnavutluk prenslerini bir araya getirerek Leş Birliği'ni kurmayı başarır. Arnavutlar arasında bu dayanışma sayesinde İskender Bey hem bölgedeki egemenliğini artıracak, hem de nispeten büyük bir ordu meydana getirip kaleler inşa edebilecektir. İskender Bey, Osmanlılara karşı gerilla taktikleriyle saldırarak dağlık bölgeyi kendisi için bir avantaja çevirir. Hakimiyetinin ilk yıllarında yaklaşık 10.000 ila 15.000 askere komuta etse de tüm Arnavut topraklarında sarsılmaz bir denetimi bulunmaktadır.
29 Haziran 1444 Debre bölgesinde yaşanan Torvioll Muharebesi'nde İskender Bey komutasındaki Leş Birliği ordusu 25.000 kişilik Osmanlı ordusuyla karşı karşıya gelir. İskender Bey bu muharebede kazandığı zaferle hem bölgedeki varlığını sağlamlaştırdı, hem de Osmanlı tehdidiyle karşı karşıya olan Avrupa devletlerine kendisini tanıtmış oldu. İzleyen iki yıl boyunca Leş Birliği orduları 1445 yılında Prizren yakınlarında savaşılan Mokra Muharebesi'nde ve 1446 yılında savaşılan Otonete Muharebesi'nde Osmanlı Ordularını yenecektir.
Venedik ile ilişkiler
Arnavutluk ayaklanması sırasında Venedik Cumhuriyeti İskender Bey'i desteklemiştir. Venediklilerin desteğinin ardındaki sebep, Arnavutluk bölgesinin Osmanlılarla aralarında tampon bölge olması ve Venedik topraklarına saldırıları engellemesidir. Leş Birliği'nin kurulduğu topraklar eskiden Venedik denetiminde olmasına rağmen birliğin varlığı Venedik tarafından onay görmüştür. Ancak İskender Bey'in giderek güçlenmesi ve Venedik topraklarını tehdit etmesi, iki ülke arasındaki ilişkileri gerginleştirir. Danye Kalesi'nin mülkiyeti üzerine çıkan çatışma, 1447-1448 Arnavutluk-Venedik Savaşı'nın patlak vermesine yol açar. Venedikliler, İskender Bey'i tahttan düşürmeye veya öldürmeye çalışsalar da başarılı olamazlar. Aynı zamanda iki cephede hem Venedik, hem de Osmanlılarla savaşmak zorunda kalan İskender Bey yenilmez ve Venedik, barış önermek durumunda kalır.
4 Ekim 1448 tarihinde imzalanan antlaşma sonrasında Danye Kalesi Venediklilerde kalsa da Drin Nehri çevresindeki bölgeler Arnavutluk topraklarına katılır. Ayrıca antlaşmaya göre Venedik, İskender Bey'e 1400 düka altın vergi verecektir. Bu dönemin ardından İskender Bey, Kosova bölgesindeki Hünyadi Yanoş birliklerine destek vermek üzere yola çıkar. Venedik ile mücadelesi sırasında İskender Bey, kendisi gibi Venedik düşmanı olan Aragon kralı V. Alfonso ile yakın ilişkiler kurar.
Osmanlılara karşı
İskender Bey, 1448 yılındaki II. Kosova Muharebesi'ne katılmamıştır. Bu dönemde II. Murad ile müttefik olan Yorgo Brankoviç tarafından engellenmiştir. Kaybedilen muharebenin ardından İskender Bey kuvvetleri, Osmanlı tarafında yer alan Brankoviç'in topraklarını yağmalamıştır.
Napoli Krallığı
1448 yılında V. Alfonso, hakimiyeti altındaki Napoli Krallığı'nda çıkan ayaklanmayı bastırmak için güvenilir birliklerine ihtiyaç duyar. Bunun üzerine yardım için İskender Bey'e başvurur. İskender Bey, Demetrios Reres komutasında bir Arnavut birliğini bölgeye gönderir. Ayaklanmayı kolayca bastıran Arnavut kuvvetleri İtalya'ya yerleşir. Reres ise Kral Alfonso tarafından Calabria bölgesine vali olarak atanır. Bir yıl sonra 1449 yılında başka bir Arnavut birliği, adanın işgal edilmesine karşı Sicilya'ya gönderilir.
Yakıp yıkma taktiği
1448 yılında Osmanlı padişahı II. Murad ve oğlu II. Mehmed komutasındaki ordu, Kocacık (Svetigrad) kalesini kuşatır. Kaledeki Arnavut garnizonu Osmanlı saldırılarına dayanırken İskender Bey komutasındaki diğer birlikler de kuşatmayı sürdüren birlikleri rahatsız etmeye çalışır. Uzun süren kuşatma ve düşman topraklarındaki Osmanlılara karşı başarıyla uygulanan yakıp yıkma taktiği sonucu savaşan taraflar yenişemez. Sonuçta yapılan antlaşmaya göre kale Osmanlılara terk edilecek, ancak kaledeki birliklerin Arnavut topraklarına geçmesine izin verilecektir.
Svetigrad'ın alınmasından iki yıl sonra 1450 yılı Temmuz ayında II. Murad, yine oğlu II. Mehmed ile birlikte bölgeye gelerek 100.000 kişilik bir orduyla Akçahisar'ı kuşatır. İskender Bey, yine yakıp yıkma taktiğiyle Osmanlıları erzaksız bırakır ve levazım birliklerine saldırır. Kuşatma altındaki Arnavut kalesi başarıyla Osmanlı saldırılarını püskürtür ve büyük kayıp verilmesine sebep olur. Kuşatma sırasında Osmanlı ordusuna yiyecek ve iaşe sağlayan Venedikli tacirlere yapılan Arnavut saldırısı, iki ülke arasındaki ilişkileri daha da gerer. Venediklilerden iaşe sağlayamayan Osmanlılar, Eylül ayına gelindiğinde hâlâ kaleyi ele geçirememiş durumdadır. Kaleyi düşüremeyeceğini anlayan II. Murad Ekim ayında kuşatmayı kaldırarak Edirne'ye döner. Birkaç ay sonra Şubat 1451'de ölecek ve yerine 1481 yılına kadar tahtta kalacak olan II. Mehmed geçecektir.
Egemen
İskender Bey, Osmanlı hükümdarı II. Murad'ın saldırılarını püskürtmüş olsa da yakıp yıkma taktiği ve hasadın verimsiz olmasından dolayı Arnavut topraklarında açlık baş göstermekteydi. İskender Bey bu durum karşısında V. Alfonso'dan yardım talep edecek ve iki taraf arasında 26 Mart 1451 tarihli Gaeta Antlaşması imzalanır. Antlaşmaya göre Osmanlı tehlikesine karşı Alfonso'nun desteğini alan İskender Bey Aragon hanedanının bir vâsalı olur. İskender Bey Arnavutluk toprakları üzerinde ailesinden gelen ayrıcalıklarını koruyacak ve Alfonso'dan yıllık 1500 düka altın almaya devam edecektir.
İskender Bey 21 Nisan 1451 günü Ortodoks Ardenitsa Manastırında Donika Kastrioti ile evlenir. Donika, önemli Arnavut asillerinden Cerc Arianiti'nin kızıdır.
Berat Kuşatması
1455 yılında yaşanan Berat Kuşatması yeni Osmanlı sultanıyla İskender Bey arasındaki ilk karşılaşma olarak değerlendirilebilir. Kuşatma Leş Birliği için mağlubiyetle sonuçlanacaktır. İskender Bey Berat Kalesini aylarca kuşatmış ve Osmanlı garnizon komutanıyla teslim şartları üzerinde anlaşmıştır. Bundan sonra İskender Bey kuşatmayı gevşetecek ve bölgeden ayrılacaktır. Osmanlılar kuşatmanın zayıflatıldığını görünce İshak Bey komutasında bir destek süvari birliği gönderecektir. Bu taktik hata sonrasında Arnavut kuşatmacıların neredeyse tamamı öldürülecektir.
Berat başarısızlığı bazı Arnavut asillerinin Leş Birliğine dair olumsuz tutum almalarına yol açmıştır. Bunlardan Moisi Arianit Golemi Osmanlı tarafına geçmiştir. 1456 yılında 15 bin kişilik bir Osmanlı Ordusunun başında Arnavutluk'a dönse de Oranik Muharebesi'nde mağlup olur. İskender Bey'den af dileyen Moisi Arianit Golemi yeniden Arnavutluk saflarına geçer.
Albulena Muharebesi
1457 yılında diğer bir Arnavut asili ve İskender Bey'in yakın akrabası olan Hamza Kastrioti Osmanlı saflarına geçer. Aynı yıl 70 bin Osmanlı Ordusu Arnavutluk ayaklanmasına tamamen son verme umuduyla harekete geçer. İshak Bey komutasındaki Osmanlı Ordusunda Hamza Kastrioti de bulunmaktadır. Osmanlı Ordusu günümüzde Kurbin ilçesinde bulunan Laç kenti yakınlarında kamp kurar. Sürekli geri çekilen ve düşmanın Arnavut topraklarını yağmalamasına izin veren İskender Bey Osmanlı kampına 2 Eylül günü baskınla saldırır. Osmanlılara ağır zayiat verdiren bu saldırı sonucunda yaklaşık beş yıl boyunca sürecek barış dönemine girilir. Hamza Kastrioti esir edilerek Napoli'ye gönderilir.
Avrupa sahnesinde
Albulena Muharebesindeki zaferden sonra İskender Bey ile Papa III. Callixtus arasındaki ilişkiler yakınlaşır. Osmanlılara karşı verilen mücadelede Kutsal Makam komutanı ilan edilir. Ayrıca Athleta Christi payesine layık görülür. 27 Haziran 1458 tarihinde V. Alfonso ölünce yerine tahta geçen oğlu I. Ferdinand'a bağlılığını bildirir. Ancak kraldan destek almaktan çok onun iktidarda kalmasına yardım edecektir. Sürekli ayaklanmalarla boğuşan kral Ferdinand 1460 yılında İskender Bey'den yardım talebinde bulunur. İskender Bey, kendisini krala karşı kendi saflarına çekmek isteyen Otranto Prensi Giovanni Antonio Orsini'nin teklifini geri çevirir ve Aragon ailesine sadakat yemini ettiğini vurgular. 1461 yılı Ağustos ayında 1000 süvari ve 2000 piyade ile Puglia'ya çıkartma yapar. Barletta ve Trani kentlerinde Giovanni Antonio Orsini birliklerini mağlup eder. Bu sayede kral Ferdinand'ın tahtını güvenceye aldıktan sonra Arnavutluk'a döner. Kral Ferdinand, İskender Bey'e bu dönemdeki başarılarından sonra Trani Kalesini ve Monte Sant'Angelo ile San Giovanni Rotondo kentlerinde toprak verir.
Son yılları
İskender Bey Arnavutluk’a döndüğünde topraklarına doğru üç Osmanlı Ordusunun yaklaşmakta olduğunu öğrenir. Sinan Paşa komutasındaki ilk orduyu Mokra’da, Hüseyin Bey komutasındaki ikinci orduyu Ohri’de ve üçüncü orduyu da Üsküp yakınlarında yener. Bu durumda İskender Bey Leş Birliği üyelerinin de baskısıyla II. Mehmed ile 10 yıllık bir barış antlaşması Üsküp'te 1463 yılı Nisan ayında imzalanır.
Bu dönemde 1463-1479 Osmanlı-Venedik Savaşı başladığından dolayı Venedik’in İskender Bey’e bakışı ve tutumu tamamen değişir. İskender Bey’i çok değerli bir müttefik olarak gören Venedikliler 20 Ağustos 1463 tarihinde iki ülke arasında barış antlaşması imzalarlar. Antlaşmaya göre Arnavutluk karasularında Venedik donanmasının bulunmasına izin verilirken, Venediklilerin Osmanlılarla yapacakları herhangi bir antlaşmada Arnavutluk bağımsızlığının garanti edileceği karar altına alınır.
Osmanlılara karşı yeni bir haçlı seferi girişiminde bulunan Papa II. Pius 1464 yılı Ağustos ayında ölünce Ohri’de Osmanlılara saldırmış olan İskender Bey yalnız kalır. 1465 yılı Nisan ayındaki Vaikal Muharebesi’nde Balaban Paşa İskender Bey’e karşı pirus zaferi olarak tanımlanabilecek bir galibiyet alır. Savaşta yenilen Osmanlılar çok önemli Arnavut asillerini ele geçirmeyi başarır. Esir edilen asiller arasında Moisi Arianit Golemi, Vladan Gjurica başta olmak üzere 19 asil subay bulunur. Bu kişiler derhal Kostantiniyye’ye gönderilir. İskender Bey’in II. Mehmed’e yaptığı rehine değişimi veya fidye önerileri geri çevrilir, asiller işkencelerle öldürülür.
Her yıl yenilenen Osmanlı saldırıları sonucu Arnavut halkı çok büyük kayıplar vermektedir. Ülkenin ekonomisi ise çökmüş durumdadır. Bu sorunların yanı sıra asillerin topluca öldürülmeleri İskender Bey’in Arnavut asilleri arasında yeni bir toplantı çağrısı yapmasına yol açar. Leş Birliğinin yeni stratejisinin belirleneceği bu dönemde İskender Bey sıtmaya yakalanacak ve 17 Ocak 1468 günü ölecektir.
Sonrası
İskender Bey sayesinde Napoli Kralı olarak kalabilen Ferdinando İskender Bey’in ölümünü ardından ailesine koruma sağlamış ve Arnavut asillerine İtalyan topraklarında barınma imkânı vermiştir. Osmanlılardan kaçan Arnavutlar bugün İtalya’daki Arbıreş toplumunun kaynağı olarak gösterilmektedir.
Osmanlılar eline geçen son Arnavut kalesi bir yıllık kuşatmanın ardından 25 Nisan 1479 tarihinde düşen İşkodra olur. Osmanlı egemenliğine karşı direniş İskender Bey’in oğlu II. Con Kastrioti tarafından sürdürülse de başarısız olur. 1492 yılında Labırya’daki ayaklanma yeni Osmanlı padişahı II. Bayezid tarafından bizzat bastırılır. 1501 yılında İskender Bey’in torunu II. Cerc Kastrioti ile Progon Dukagin yaklaşık 200 silahlı askerle Lezhë’de bir ayaklanma başlatmaya çalışsalar da başarısız olurlar.
Ailesi
Castrioti Scanderbeg olarak adlandırılan İskender Bey’in ailesi Arnavut toprakları Osmanlılar tarafından işgal edilince Napoli Krallığı topraklarına göç eder. Burada vasal olan aileye Lecce bölgesinde Galatina ve Soleto toprakları verilir. İskender Bey’in oğlu II. Con Kastrioti, Sırp despotu Lazar Brankoviç’in kızı Irene Brankovic Palaiologina ile evlenir. Bu aile aynı zamanda Bizanslı Paleologos Hanedanının da son temsilcilerindendir.
Güney İtalya’da bulunan İskender Bey ailesinin iki kolu günümüze kadar gelmiştir. Bu kollar İskender Bey’in torununun çocukları Pardo Castriota Scanderbeg ve Achille Castriota Scanderbeg’den gelir. Aile İtalyan asilleri arasında kabul edilir ve Hospitalier Şövalyeleri Nişanına sahiptir. Kökenlerini bu aileye dayandıranlar arasında Arnavut lider Avlonyalı İsmail Kemal Bey bulunmaktadır.
Geleneği
İskender Bey tarihsel olarak Osmanlı İmparatorluğu'nun batıya doğru genişlemesini geciktiren en büyük engellerden birisi olmuştur. Bu sayede yaklaşan Osmanlı ordularına karşı Batı Avrupa devletleri önlem alabilmiştir. İskender Bey’in ayırt edici özelliği çok sınırlı bir ekonomik ve toplumsal kaynakla çok uzun bir süre (yaklaşık 25 yıl) 15. yüzyılın en büyük askeri gücüne direnmesindedir. Askeri alanın yanı sıra siyasi, diplomatik alanlarda da başarılı olmuştur. İskender Bey’in Osmanlı boyunduruğuna karşı mücadelesi 19. ve 20. yüzyıldaki Arnavut milliyetçiliğinin gelişmesinde ve ulusal bağımsızlık arayışında simge bir isim olmuştur. II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyasının işgali altında kalan ülkede destek arayışında olan Almanlar İskender Bey’in adı verilen 21. SS Waffen Dağcı Tümeni "Skanderbeg" Waffen-SS tümeni kurulmuştur. Günümüzde onun adını taşıyan birçok anıt, müze ve yerleşim yeri bulunmaktadır.
Popüler kültüre etkileri
İskender Bey özellikle 17. yüzyılın sonlarına doğru Osmanlıların ilerleyişi II. Viyana Kuşatması döneminde yaşamsal bir tehdit haline gelince Hristiyan direnişinin simgesi haline gelmiştir. Bu çerçevede kaleme alınan bazı eserler şunlardır: Ayrıca çok sayıda ünlü yazar İskender Bey hakkında yorumda bulunmuştur. Voltaire başarılarını olumlu olarak değerlendirecek, Sir William Temple ise onu taç giymemiş en önemli 7 liderden birisi olarak değerlendirecektir.
Sanat alanında kendisiyle ilgili çok sayıda eser verilmiştir. Bunlardan bazıları şunlardır:
Arnavutluk Görice'deki Skënderbeu takımı adını ondan almıştır.
Mephisto
Mephisto şu anlamlara gelebilir:
Sonora Cumhuriyeti
Sonora Cumhuriyeti, 1854 yılında bir maceraperest olan William Walker'in 45 kişi ile fethettiği ve bunun sonucunda kurulan Baja California Cumhuriyeti'yle Sonora'yı ele geçiremese de bu sefer esnasında elde edilen topraklar üzerine kurulan kısa ömürlü cumhuriyettir. Devlet iki bölgeden oluşmuştur. Bunlar; kontrolleri altındaki Baja California ile kontrolleri altında olmayan Sonora'dır. Devletin başkenti ise Laz Paz'dır.
NGC 4306
NGC 4306, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Yelken takımyıldızı yönünde bulunur. SB0 tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. Alman astronom Heinrich d'Arrest tarafından 1865 yılında 27,94 cm (11 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Acıpayam
Acıpayam eski ismi Garbikarağaç veya Karaağaç, Ege Bölgesinin güneydoğusunda bulunan, Denizli iline bağlı bir ilçedir. İlçe nüfusu, TÜİK verilerine göre 31 Aralık 2021 tarihi itibari ile 55.141 kişidir. 1628 km² yüzölçümü ile Denizli'nin en büyük ilçesidir.Bu bölgede tütün tarımı çoğunluklu olmakla beraber ismindeki "payam" sözcüğünü badem üretiminden de almaktadır. Ayrıca yöre "goku" isimli yemeği ile de ismini duyurmuştur.
İklim
Coğrafi yönden Ege Bölgesi içindedir. Ege Bölgesi ile Akdeniz Bölgesi geçiş noktasında olması nedeniyle değişken iklimi vardır. Kuzey kısımlarında göller Bölgesi'nin iklim özelliklerini taşır. Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlı, bazen de kışlar ılıman geçer. Güneye inildikçe Gireniz Vadisi boyunca Akdeniz iklimi hüküm sürer.
Tarım
Ovası yüksek olmasına karşın Akdeniz ikliminin ılımanlaştırıcı etkisi sayesinde iklimi, incir, pamuk, muz vb. yüksek sıcaklıklara gerek duyulan ürünler haricindeki diğer ürünlere gayet uygundur. Ovasının toprağı kumlu topraklardan oluşur ve oldukça bereketlidir. Ovanın tek sorunu, sulama kanalının bulunmayışıdır. Ovanın altında bol miktarda su bulunmaktadır. Bölgedeki çiftçilikle uğraşan halk, suyunu daha çok yer altından gelen sondaj suyu ile sağlamaktadır. Ovadaki sulama genellikle bu şekilde yapılmaktadır.
Buna rağmen bu ova, Denizli'deki en önemli tarım alanları arasındadır. İlçe kavunu ile meşhurdur ve bostan türü meyveler kolaylıkla yetişebilmektedir. Ovadan genellikle kavun, karpuz, lahana, ıspanak, domates, biber, elma ve daha akla gelebilecek pek çok ürün sağlanmaktadır.
TRT Trabzon Radyosu
Trabzon Radyosu 10:05-13:00 saatleri arasında gerçekleştirdikleri yayında, hitap ettikleri bölgenin ihtiyaç ve özelliklerine uygun konu, olay ve gelişmeleri aktarmakta, müziğe yer vermektedirler. Trabzon Radyosu, TRT Türkü kanalında gerçekleştirdiği yayınlarla da yöresel renklerini ülke geneline taşımaktadırlar.
1844 Elyazmaları
1844 Ekonomik ve Felsefi Elyazmaları (aynı zamanda Paris Elyazmaları olarak da bilinmektedir) Karl Marx tarafından 1844 yılı Nisan ve Ağustos ayları arasında yazılmış bir dizi nottur. Hayatta olduğu süre içerisinde yayımlanmayan bu notlar ilk kez 1932 yılında Sovyetler Birliği'ndeki araştırmacılar tarafından yayımlanmıştır.
Önemi
Elyazmaları Marx'ın ekonomik çözümlemelerinin ve Hegel eleştirisinin erken dönem ifadesidir. Notlar özel mülkiyet, komünizm ve para konuları da dahil olmak üzere geniş bir konu yelpazesini içermektedir. Bunlar en çok, Marx'ın, modern endüstri toplumlarının içinde bulunduğu şartların çalışanların kendi emekleri ile aralarında bir yabancılaşmanın (Marx'ın yabancılaşma teorisi) oluşmasına yol açacağı iddiası nedeniyle bilinmektedir.
Genç Marx'ı Anlamak İçin
1844 Elyazmaları Marx'ın düşüncesinin erken dönem oluşumunu gösterdiği için, yayımlanması, özellikle daha önceki çalışması olan Alman İdealizmi ile Marksizm arasındaki ilişki açısından, Marks ve Marksizm üstüne yapılan son akademik çalışmaları ciddi bir şekilde etkilemiştir. Genç Marx son zamanlara kadar hep göz ardı edilmişti, çünkü erken dönem çalışmaları Das Kapital'de olduğu gibi "ekonomik", yeterince "bilimsel" bulunmayıp çok "felsefi" olduğu düşünülüyordu. Ne var ki Marksist Hümanistler bu kitabı Marks'ın en önemli kitaplarından biri ve onun düşüncesini ve Marks'ın düşüncesine dayanan Marksizmi anlamak için çok gerekli görmektedirler.
Eser Hakkında Genel Bilgi
İlk elyazmasında, Marks, Feuerbach'ın Hristiyanlığın Özü (1841) kitabından uyarladığı yabancılaşma teorisini ortaya koymaktadır. Kapitalizm ortamında yaşamak için insanların her geçen gün daha fazla nasıl "iş"in egemenliğine girdiğini açıklamaktadır. Bu şu demektir:Daha önceleri doğal isteklerini karşılamak için insanlara doğanın bir parçası olmak yeterken, modern toplumlarda eğer bir kişi yemek istiyorsa çalışmak zorundadır:bir insanın hayatta kalması tamamen para sayesinde olmaktadır. Böylece, "ürettiği nesnenin kölesi olması doğrultusunda" eğer çalışan yabancılaşıyorsa, bu, çalışan iki kere yabancılaşma yaşıyor demektir: "birinci olarak, bir iş amacı vardır; bu iş bulmasıdır [kişi şöyle der: "Sonunda bir iş buldum!"] ve ikinci olarak, temel gereksinimlerini karşılamış olur. Kişi, işe, öncelikle bir çalışan daha sonra bir fiziksel varlık olarak varolabilme olasılığını bağlamış olmaktadır. Bu bağımlılığın [veya köleliğin] son noktası kendisinin bir fiziksel varlık olarak yaşamını sürdürebilmesi için ona izin veren çalışan olarak kendi kalitesi ve ancak fiziksel bir varlık olarak bir çalışan olmasıdır. Başka bir deyişle, çalışan yaşayabilmek için işe bağımlıdır; ancak gerçekte yaşamaz, bir çalışan olarak ancak hayatta kalabilir. İş, "insan doğası"nın gerçekleşmesi yerine sadece daha fazla zenginlik yaratmak içindir. Bu "insan doğası" kavramı da, çok fazla "hümanist" bulunması dolayısıyla liberalizm ve burjuva felsefesine yakın görüldüğü için (kelime anlamı olarak: 1789 İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi'nde ifade edilen İnsanın burjuva haklarına dayanan bir felsefe) bu metnin içinde uzunca bir süre görmezden gelinen önemli unsurlardan biri olmuştur.
Genel bakış
1844 Ekonomik ve Felsefi Elyazmaları (aynı zamanda Paris Elyazmaları olarak da bilinmektedir) Karl Marx'ın en erken yazılmış Ekonomi ve Felsefe yazılarıdır. Ancak 1930'larda, Sovyet Devrimleri gerçekleştikten çok sonra bulunmuş ve basılmıştır. Marx Hegel'in yabancılaşmayı nasıl anladığı kavradığını göstermektedir. O bir çalışanın dört biçimde yabancılaştığını kabul etmektedir: 1. Ürettiği üründen yabancılaşması
2. Emeğin kişiye özelliğinin kalmaması
3. İnsan ırkına yabancılaşma
4. Diğer insanlara yabancılaşma
Para ve Yabancılaşmış İnsan
Klasik siyasal ekonomide, Adam Smith gibi ekonomistler teorilerini gümüş ve altın gibi değerli metaller veya para ölçüleriyle belirlenen değer kavramına dayanarak ortaya koyarlar; üretim maliyetleri yani bir ürün içindeki emeğin tutarı ve Marx açısından, arz ve talebin karmaşık teorisi. Para gerçekte mal değiş tokuşunda yaşanan zorlukların üstesinden gelmek için icat edilmişti çünkü eskiden de ve hala beş portakal karşılığı yarım köpek alım satımı zordur. Bundan dolayı, deneyci John Stuart Mill'in dediği gibi, para sadece daha esnek olan bir değişim aracıdır. Marx için, para ile ilgili sorun bir değişim aracı olan paranın gerçek bir mal haline gelmesi gerçeğiydi. O belli bir veya birkaç malın değerini yansıtmıyordu ancak bu malların değeri belli bir miktar para ile temsil ediliyordu. Dolayısıyla paranın esnekliğine bağlı olarak yeterince var olabildiği sürece para her şeyi satın alabilirdi. Değişim için piyasa işleyişi değişti ve Marx piyasa mantığını tersine çevrimi olması adına geleneksel formül olan Mal-Para-Mal (C-M-C)'ın tam tersi pazar ilke formülü olan Para-Mal-Kar (M-C-M1)'a sahip çıktı. Aynen Aristo gibi, piyasa sisteminin saf bir değişim ihtiyacına değil kar isteğine hizmet ettiğini iddia eder. Kar etmek için, para biriktirilmelidir ve sonuç olarak bu, kapitalizmde, Marx'ın gerçek düşman diye nitelediği, sermaye birikimini oluşturmaktadır. Sermayeyi birikmiş emek olarak tanımlar. İnsanlar materyalist ölçülere göre değerlendirilmektedir. Bu aynı zamanda kendi ahlakları için ekonomik bir yargılama da oluşturmaktadır. Sonuçta insanın bireyselliği ve ahlakı para için bir araç olmaktadır. Temel insan idealleri tamamen değişmektedir. İnsanın ana hedefi, her şeyi bir kenara bırakarak olabildiğince çok para kazanmaya yönelmektedir. Bu kapitalist ve çalışan arasındaki farkları ve bunların içeriğini oluşturmakta ve varlıklı olana güç vermektedir. Bu aynı zamanda fakir olanın zengin olana daha da bağımlı olmasına neden olmaktadır çünkü onlar zenginin emrindeki çalışanlardır. Bu fakirler için daha da kötüdür çünkü onlar kapitaliste emeklerini satmak zorundadır ve bunun karşılığı da onlara bir maaş ödenmektedir. Öte yandan kapitalist çalışan tarafından katılan emeğin gerçek değerinin karşılığından daha azını ödemektedir. Ürünü piyasaya sürdüğünde çalışan kişi o ürünü gerçekte oransal olarak hakkettiğinden daha fazla bir fiyattan satın almak zorunda kalır. Dolayısıyla fakir için sermaye biriktirmek imkânsız hale gelmektedir ve öte yandan kapitalist için ise kendi sermayesini artırmak bir o kadar kolaylaşmaktadır. Fakirlere yönelik bir ikiyüzlülük ve boyun eğdirme ortamı yaratılmıştır. Bu düşünceyi daha da ileri götürerek, kredi ilişkisi gerçekte kötü amaçlı kullanım ve suistimal ticaretinin bir nesnesi haline gelmektedir. Bu süreç devlet seviyesine hızlıca ulaşarak devleti sermayedarların gücü haline getirir. Marx, kredi unsurunun bankacılıkta mükemmelleştirildiğini kabul etmektedir.