cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Toplumsal hareket
Toplumsal hareket ya da sosyal hareket; sosyal bilimlerde farklı düzenleme biçimlerini içeren, farklı harekete geçirme ve davranış stratejileriyle toplumsal değişimi hızlandırmak, engellemek veya tersine çevirmek için uğraşan kolektif eylemler bütünüdür. Bu haliyle toplumların ve sorunların şekillenmesinde ortak bir rol oynayıcı olarak görülebilir. Toplumsal hareketler, ortak amaç için bir araya gelen insanları barındırır. Bu insanların eylemlerini inceleyen toplumsal hareket analizleri, siyaset bilimciler, sosyologlar, psikologlar, tarihçiler tarafından yapılabilmektedir. Charles Tilly, Sidney Tarrow, Donatella della Porta, Alain Touraine, Alberto Melucci gibi isimler bu alanda çalışan önemli akademisyenlerdir. Bu çerçevede oluşan sosyal hareket teorisi, yeni örnek olayların getirdiği karşı-çıkışlar ve taleplerle gelişmeye devam etmektedir.
Genel anlamda toplumsal hareket
Sosyal Hareketler, talep ettikleri değişimi yaratmak ya da bir değişime direnmek için örgüt dereceleri, büyüklükleri, seçtikleri stratejiler gibi ölçütler açısından fark gösterebilmektedir. Hareketler oluşum sürecinde çeşitli aşamalardan geçmektedir:
Bu süreçte var olana alternatif bulan, günlük hayata yerleştirmeye çalışan birkaç ya da daha fazla karizmatik öncü, lider olarak sahneye çıkmaktadır. Devamında ya durum istenildiği gibi sonuçlandığı için veya en azından toplum tarafından önemli bir problem olduğu kabul edildiği için, ya da diğer sorunlar baskın çıktığı için sosyal hareketin sonuçlanması uzun sürmektedir.
Yeni yapıların kurulması ve eskinin değişimi bir sosyal hareketin farkını göstermektedir: Radikaller ılımlıları, kariyerciliği veya ihaneti fazlasıyla kınamaktadırlar, karşıt ithamlar da ütopyacılık ya da diktatörce hırs olmaktadır. Kurulan yapıların değişimi tekil amaçtan vazgeçişin bir göstergesidir aynı zamanda. Ancak, reel politikaya geçişle birlikte, çıkış durumdaki hedeflerden sapma kaçınılmaz olarak meydana gelir; buna bağlı olarak ödünler söz konusu olur ve sonuçta, aktivist bir hareketliğin özünü karşılayan çoğulculuk kurumsal düzeyde ya korunamaz hale gelir ya da kısmi olarak örselenir.
Burada söz etmeye değer olan şey de Amerika’dan Bill Mayer’ın geliştirdiği (1933–2002) Hareket Planı’dır. Mayer politik amaçlarla sosyal hareketlerin ideal sürecini tasarlamıştır. Ayrıca burada devrimlerin oluşumu ve seyri için Crane Brinton’dan sonra en azından ilgili analize dönük standartlaştırma denemeleri bulunmaktadır.
Toplumsal hareketin nasıl anlaşılacağı konusunda farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren toplumsal hareketler, öncelikle irrasyonel-kontrol dışı kalabalıklar olarak anlaşılırken özellikle 1960'larla birlikte hareketlerin rasyonel bir içerikte olduğu yorumları artmıştır. 1968 öğrenci hareketleri bu açıdan belirleyici olmuştur. Dolayısıyla hareketler, kolektif davranış boyutundan kolektif eylem boyutuna doğru bir geçişle anlaşılmaktadır. Amerikan ekolü, işlevselci bir çizgide, hareketlerin nasıl ortaya çıktığıyla ilgilenir. Kaynakların mobilizasyonu, siyasal süreç, siyasal fırsat yapısı gibi başlıklar bu yaklaşımın alanına girmektedir. Avrupa'da ise hareketler daha çok Marksizm çerçevesinde, sınıfsal analizler ve devrim süreci içerisinde hareketlerin nedeni ele alınmıştır. Yakın zamanda medyanın ve özellikle sosyal medya araçlarının rolü de hareketin oluşumu, gelişimi ve etkisi açısından dikkat değer bir parametre olarak devreye girmektedir.
Tarihsel örnekler
18. ve 19. yüzyıllardan örnekler;
20. yüzyılın ikinci yarısında Yeni Toplumsal Hareketler olarak anılan, özellikle 1970'li yıllardan itibaren yükselen bazı hareketler vardır. Özellikle;
2010 sonrası gelişen güncel hareketler,
Eşitlik ve Özgürlük Talebi
Modern siyasal ilişkileri kuran 1789 Fransız Devrimi'nden bu yana toplumsal hareketlerin ana talebi, eşitlik ve özgürlük vurgusu olmuştur. Çeşitli gruplar daha fazla özgürlük ya da diğer gruplar karşısında eşitlik taleplerini ifade etmeye başlamıştır.
Eşitlik, Latince emancipare’den gelmektedir: “Mancipium”, bir köle veya genç erkeğin “direnme ile kutlu hak kazanımı” sayesinde özerklik kazanması anlamını taşımaktadır. Kavramda 17. ve 18. yüzyılda bir anlam değişikliği olmuştur: Bağımsızlığı elde etme eylemi sayesinde toplumsal ve siyasi bir özgürleşme hareketini içermektedir. Bu çabaların amacı özgürlük ve eşitlik kazanmaktır. Bu çoğunlukla ayrımcılığa veya egemenlik odaklı, yani ataerkil yapılara karşı çıkma ya da aileye olan ruhsal ve ekonomik bağımlılığın azaltılması ile gerçekleşmektedir. Çoğunlukla bu kavram “kadın eşitliği” ile eşanlamda kullanılmaktadır.
Eşitlik genellikle ırkları, etnik kimlikleri, cinsiyetleri, sosyal sınıfları yüzünden ayrımcılığa uğrayan ve politik kararları kabul görmeyen (örneğin Yahudi Eşitliği veya Katolik Eşitliği) grupların özgürleşmesi anlamına gelmektedir.
Politik eşitliğin yeni kavramları için Amerika’da dilsel olarak empowerment (güçlendirme) kelimesi kullanılmaktadır.
Tarihte eşitlik
Antik Roma’da emansipasyon (eşitlik) bir kereye mahsus, daha yüksek konumdakinin kendisinden aşağıdakine verdiği bir hak sunumu iken, Ortaçağ’da emancipatio canonica (genel eşitlik) söz konusuydu. Bu eşitlik anlayışına göre örneğin şeytan işleri ile suçlanan kişilerin çocukları söz konusu suçluların velayetinden alınıp manastırlara yerleştirilmeleri olanaklı kılınıyordu. Yeniçağ’ın başlarında ise eşitlik kavramının kendine dönük, yani bireye bağlı kullanımı devreye girmektedir, daha somut bir ifadeyle: Tekil kişiler artık vesayet yapılarından kurtulabiliyordu, ancak belli başlı zan altında kalma durumlarına da açıktılar. Aydınlanma döneminde ise genel toplumsal bir eşitlik hedeflenmekteydi, öncelikli olarak hukuk alanında söz konusuydu bu, ancak bu hukuksal eşitlik taleplerinin sosyal ve kültürel gerçeklikte karşılanması hala tam sağlanmış değildir.
Eşitlik kadınlar, siyahlar, işçiler, çiftçiler veya homoseksüeller gibi ayrımcılığa maruz kalanların veya azınlıkların eşit hukuki haklara tabi kılınması anlamına gelmektedir.
Diğerlerinin (örneğin Siyahilerin) kurtulması ve özgürleşme talebi olarak eşitlik talebi Karl Marx’ın “Başkalarını özgür kılabilmek için önce kendimizi özgür kılmalıyız” cümlesinde oldukça iyi açıklanmıştır. Bu cümlede her bir bakış açısıyla kadının eşit kılınması hakkındaki doğa sorunu değil de, özellikle burjuvazi ve işçi sınıfı arasındaki sınıf sorunu vurgulanmıştır.
Eşitlik özgürlük hakkı halen tam anlamıyla gerçekleşmemiştir ama 1789 sonrasındaki hareketlerde ilk defa bilinçli olarak farkına varılmış ve bir durum haline gelmiştir.
Yahudi eşitliği
Yahudi eşitliğinin öncüsü Prusya, Dessau’dan filozof Moses Mendelssohn’dur. Prusya’daki azınlıklar toplumsal gücün eşit şekilde paylaşımından uzaktır, ancak diğer yerlerdeki azınlıklardan da daha az baskı altındadırlar. Dini sebebiyle Mendelssohn Prusya-Kraliyet Bilim Akademisi’ne üye olmamıştır. Prusyalı Jurist Christian Wilhelm von Dohm 1781 yılında Mendelssohn’dan esinlenerek “Yahudiler’in Vatandaşlığının İyileştirilmesi Üzerine” (1781) (Über die bürgerliche Verbesserung der Juden) eserini kaleme almıştır.
Kadın eşitliği
Kadınların eşitlik hareketleri kabaca üçe ayrılır.
Siyahların eşitliği
Bağımsızlık ve kuruluşu sürecindeki kölelik tartışmasına kadar uzanan bir arka planda ABD'de siyahların beyazlar karşısındaki önemli bir tartışma konusu oldu. 1960'lar bu konu sivil haklar hareketi bağlamında gelişti.
Yeni toplumsal hareketler
20. yüzyılın son çeyreğinde, değişmez olarak görülen modern toplumsal normların ve süreçlerin ve liberal demokrasiler içinde yerleşik hale gelen partili-kurumsal sistemin değişmesi için çaba gösteren toplumsal eğilimler ve gruplaşmalar, yeni toplumsal hareketler olarak nitelendirilmektedir. Bu tanımlama çoğunlukla 1968 hareketinden sonra kullanılmaya başlamıştır. Siyasi iktidarı değiştirmek veya ona yönelik kitlesel taleplerin dışında kimlik, kültür ve yerel eksenli talepler bu ekolde öne çıkmaya başlamıştır.
Oluşum
Yeni toplumsal hareketler 1960’ların sonlarında ilk olarak Batı Avrupa ve Kuzey Amerika’da öğrenci hareketi ve parlamento dışı muhalefetin içinde oluşmaya başlamıştır. Frankfurt Okulu teorisyenleri ve eleştirel teori, bu hareketlere çerçeve çizen en önemli eksendir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde 1990’lı yılların ortasında bu hareketler uluslararası küreselleşme karşıtı hareketlerin hızlanmasıyla gelişmiştir. Değişikliklere ulaşmak için yaptıkları eleştirel yaklaşımları ve girişimleri nedeniyle ve seçtikleri yöntemleri yüzünden bu hareketler bazen direnişle karşılaşmışlardır. Yeni toplumsal hareketlerin bir kısmı günümüzde sadece azınlık hareketi olarak kalmıştır veya diğerleri zaman zaman kitle hareketi olarak büyürken kısa bir zaman için gündemde kalmışlardır. Ekoloji hareketi veya yeni kadın hareketleri gibi yeni toplumsal hareketlerin savunduğu konular ve durumlar günümüzde her bir toplumda sayısız toplumsal uzlaşma oluşturmaktadır. Bu uzlaşmalarla da bu hareketler meydana gelir ve sonra da kalıcı olur.
1960’lı yılların protesto harekeleri genç kültür ve alt kültürlerle (çiçek çocuklar veya hippi hareketi vb.) birlikte yeni politik ve sosyal bir bilincin oluşmasını ve yeni kültürel bir kimliğin oluşmasını sağlamıştır. İlk olarak yeni hareketler özellikle orta sınıfın gençleri tarafından gerçekleştirilmiştir. Büyüklerin geleneksel, kültürel, ahlaki ve toplumsal değerleri karşısında kimi zaman ikiyüzlülük suçlaması ile karşılaşmışlardır.
68 kuşağı adlandırılan 1960’lı yıllardaki öğrenci hareketlerindeki gibi analiz ve rasyonel sistem eleştirisi yeni hareketlerde ilk olarak arka planda yer almıştır, ön planda ise yoğun duygusallık yüklü siyasi odaklı eylemcilik söz konusu olmuştur. Bireyselliğin ve bireyin anlamı önceki sosyal hareketlerdekilerden daha da büyük olmuştur.
Özellikleri
Politik yeni toplumsal hareketler kurallar çerçevesinde parlamento dışı muhalefet olarak hareket etmektedirler ve yerel, ulusal ve uluslararası politika, kültür veya ekonomi alanlarında etki etmeye çalışmaktadırlar.
Bazı yeni toplumsal hareketlerde ahlaki değerleri korumak ortak amaçtır. Bu ortak amacın dışında bir de doğal kaynakların israfı ve ekonomik büyümenin sınırları da vardır. Bu hareketler genel bir kapitalizm karşıtı toplumsal eleştiriyle bağlantılıdır. Siyasal ideoloji bakımından bu hareketler dünya görüşü olarak geniş bir yelpazede yer alır; anarşik görüşlerden sosyalist görüşlere, hatta Alman ekoloji ve nükleer karşıtı hareketinde olduğu gibi sağ popülist ve aşırı sağ (azınlık) duruşlara da rastlamak mümkündür.
Bu hareketler, yerleşik medyadaki eksik temsil edilmeleri nedeniyle zamanla kurdukları kendi muhalif medyalarında kendilerini ifade ederek, kamusal düzen karşıtlığını sağlamayı kısmen başarmışlardır.
Organizasyon Türleri
Yeni toplumsal hareketlerinin çeşitli türleri olmuştur. Gayri resmi olarak kurulan küçük yerel ve bölgesel topluluklar, zamanla bölgeler üstü ve uluslararası kurum ve kuruluşlar haline gelmişlerdir. Özellikle küreselleşme karşıtı hareketler veya ekoloji hareketleri (örneğin: Greenpeace) bu durumu yaşamışlardır.
Günümüzde yeni toplumsal hareketlerin dışındaki resmi kurumlardan bağımsız olan organizasyonlardan sayılan diğer hareketler için, Türkçe'de sivil toplum kuruluşu olarak ifade edilen, İngilizce “Non-Governmental” (NGO), yani “hükümet-dışı” kavramı yaygınlaşmıştır.
Çoğu grup ve organizasyon, etkinliklerinde kısmen farklı şartlara göre kullanılan güç özgürlüğü ilkesine atıfta bulunmaktadırlar. Bazı aktivistler sabotaj yaparken militan tavırlar sergilemektedirler. Ancak olaylar sırasında saflar birbirine karışıp şiddetin kaynağı belirsiz hale gelmiştir. Zaman zaman devleti temsil eden polisler yeni sosyal hareketlerin eylemleri karşısında aşırı güç kullanmayla insanların yaralanmasına neden olmuştur.
Kamuoyun gözünde algılanışı
Kamuoyunda yeni sosyal hareketler, ideolojik çeşitliliğe rağmen çoğunlukla sol politikaların ürünü olarak görülmüştür. 80’li yılların sonuna kadar olan Soğuk Savaş döneminde tutucu birçok vatandaş tarafından kışkırtma olarak görülen farklı grupların kutuplaşma tavırları olmuştur. Bu tavırlar bazen tek tek bireylerin bedenen saldırıları şeklinde düşmanlık halini almıştır. Düşman olarak görülmek için saçlarının uzunlukları, kıyafetleri veya diğer dış görünümler yeterli olmuştur. Sıklıkla Amerika karşıtı, Doğu Avrupa’nın gizli servisi veya benzeri şeyler, karşıt hareket olarak görülmüştür. Bu hareketlerin taraftarları da en azından politik taraflılık veya basit bir şekilde milliyetçilik/sadelik kısmen de “iş devrimi odaklılık” veya “iş gösterimi” ve benzer şeyler ile suçlanmışlardır.
Eleştirmenler yeni sosyal hareketleri Narsizme eğilim olarak yorumlamışlardır. Onlara göre bireysel “duygu hali” ön planda görülen politik varlıktır ve sözlü parolalar aracılığıyla bunları gizlemeye çalışmışlardır.
Marksist eleştiriler ise yeni toplumsal hareketleri, iktidar mücadelesinden vazgeçtikleri için sınıf ve devrim mücadelesine zarar vermekle suçlamışlardır.
Alternatif yaşam ve ekonomi şekilleri
Yeni sosyal hareketlerin dâhilinde alternatif olarak birlikte yaşama şekilleri konusunda yeni deneyimler kazanılmıştır. Kimi gruplar, ülkede daha basit bir yaşam anlamına gelen anlam dolu bir var oluşu gerçekleştirmek istemiştir. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde eyalet belediyeleri kurulmuştur. Bu eyalet belediyelerinde doğa ile iç içe bir yaşam kurmak isteği belirleyici rol oynamıştır. Böylelikle yeni bir ruhun, yani düşüncenin gelişiminde sihir dolu ve duyulara seslenen doğa dinlerinin veya her bir kuzey Amerikalı Kızılderilileri kültürlerine yönelme büyük rol oynamıştır. Bunlar 70'li yıllarda Kızılderili–Amerikan hareketine politik ve kültürel bir karşı çıkma hareketi şeklinde olmuştur. Ek olarak da Budist ve Hint elementlerinin yabancılaşan batı görünümüne katkıda bulunmuştur. Onların anlam arayışlarında 70'li ve 80’li yılların yeni sosyal hareketlerin parçası, farklı eğilimlerin giz bilim ile ilgili içeriğine yönelmiştir. Bu da hareketlerin kutuplaşmasına katkıda bulunmuştur.
Sadece ülkede değil, aynı zamanda şehirlerde de belediyeler kurulmuştur. Bunların sayesinde sosyal topluluğun geleneksel biçimleri için geleneksel küçük ailemsi oluşumlardan bağımsız olarak alternatif modeller geliştirilmiştir. Böylece cinsiyetin tabulaştırılmasında önemli değişiklikler olmuştur. Farklı cinsel yönelimleri daha açık bir şekilde yaşanmış ve bu hoşgörü ile karşılanmıştır. En azından yeni sosyal hareket çevresinde bunlara benzer istekler göz önünde tutulmuştur. Ancak yeni cinsel serbestlik, genellikle muhafazakar medyanın öncülüğünde çeşitli tepkilerle karşılaşmıştır.
Alternatif hareket kavramı yeni sosyal hareketler ile eşanlamlı olarak kullanılmıştır. Bu hareketlerin büyük bir kısmında sosyoloji, psikoloji, pedagoji, tıp, din, politika ve diğer toplumsal alanların etkisi olmuştur. Bu etki kültürel değişim sürecinde batıdaki endüstri toplumlarını etkilemiştir.
Alt hareketler
Kendini özel bir konuya adamış olan büyük, küçük, kısa süreli, uzun süreli kurum ve kuruluşlarla birlikte farklı alt hareketler oldukça hızlı oluşmuşlardır. Her birinin arasında özellikle de Ekoloji Hareketi, Atom Enerjisi-Karşıtı Hareket ve Yeni Özgürleşme Hareketi’nin arasında bir bağ ve konuları arasında da bağlantı vardır.
Yeni kadın, gay ve lezbiyen hareketleri
Toplumsal alanda örnek olarak yeni kadın hareketi ile gay ve lezbiyen hareketi bugüne kadar hiç görülmeyen bir açıklıkla ortaya çıkmıştır. Toplumdaki eski rol belirleme şeklini kıramasalar bile, gittikçe artan bir başarıyla mevcut ayrımcılık tablosunu yenmeyi başarmışlardır. Bu başarı, kendilerinin bulunduğu çevre konumunu açıkça ve daha serbestçe savunmaları ve kabullenmeleri sayesinde gerçekleşmiştir. Bu durumlar sayesinde akademik tartışmaların kalıcı olmasına ve yeni cinsiyet çalışmaları ile eşcinsellik çalışmalarının oluşumlarına katkıda bulunan, Queer teori gibi yeni teoriler geliştirilmiştir.
Yeni kadın hareketi toplumdaki kadınların gittikçe artan bir bilince sahip olmasını sağlamıştır. Kadınlar bu sayede politika, kültür ve ekonomi alanlarında kendi kaderlerini daha çok tayin edebilmişlerdir ve bu alanlara katılım için daha çok fırsat elde etmişlerdir. Almanya’daki Emma dergisi ile Alice Schwarzer ve diğerleri tarafından kadın hakları için savaş veren ve rol dağılımındaki basma kalıplığa karşı direnen yeni ve anlamlı bir araç oluşturulmuştur. 218. Madde olan kürtaj yasasının kaldırılması reformu ile de uğraşmıştır ve özellikle de genelev çevreleri, pornografi, reklâm ve diğer medyada yaşanan kadın vücudunun sömürülmesi ve pazarlanmasına karşı “Pornoya Hayır Kampanyası”nı başlatmıştır. Kadınların erkeklere karşın birçok alanda hala dezavantajlı olmasına rağmen yıllardır süregelen salt erkeklerin egemen olması durumu hafifletilmiştir.
Ekoloji hareketi ve Nükleer karşıtı hareket
Alt Hareketlerin dışında gittikçe artan, ekoloji konulu yeni bir bilinç oluşmuştur. 70'li yıllardan sonra, ekoloji hareketi sayesinde teknolojik gelişmeler yüzünden oluşan doğal geçim kaynakları su, toprak ve hava kirliliği ve tahribatı kamunun gözleri önüne serilmiştir. Atom enerjisi gibi tehlikeli teknolojilerin artışının ardından güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi, biyogaz teknolojisi, su gücü ve benzeri doğa dostu ve yenilenebilir enerjiler talep edilmeye başlanmıştır.
80’li yıllarda ekoloji hareketinin dışında uluslararası alanda hareket eden Greenpeace veya Almanya’da kurulan Robin Wood sivil toplum örgütü gibi organizasyonlar oluşturulmuştur. Bu sivil toplum kuruluşları heyecan verici tanıtım eylemleriyle bazen engellenmelerine rağmen çevre skandallarını açığa çıkarmışlardır.
Ekoloji hareketinin diğer uğraş alanlarında çöpler yüzünden yaşanan kirlilik ve iklim koruması yanında bir de tüketiciyi koruma vardır. Tüketiciyi koruma konusunda da gıda maddelerinde katkı maddelerinin kullanılması tartışılmaktadır. Besin maddelerinin içeriğine dair işaretlerin kullanılması istenmektedir. Bu kullanım 1998 ve 2005 yılları arasındaki örneğin Almanya’da Sosyal Demokratlar ile Yeşiller grubunun koalisyon iktidarı sırasında değiştirilmiştir. Ekoloji hareketi biyolojik tarımın kullanılması için uğraş vermiştir. Büyük çaplı hayvancılığın sona ermesi ve onun yerine türün doğal ihtiyaçlarına uygun hayvancılığın yaygınlaşmasını istemiştir. Bunların yanında hayvan yeminde hormonel katkı maddelerinin kullanımını reddetmiştir. Diğer yandan da on binlerce hayvanın Avrupa çapında öldürüldüğü BSE (Deli Dana) skandalı ve diğer hayvan salgınları sayesinde söz konusu olan isteklerine 21. yüzyılın başına kadar ulaşmışlardır. Sonraları da hayvanları korumak için bir hareket başlatılmıştır. Bu hareketlerin içinde özellikle türleri tükenme tehlikesi altında olan hayvanların denek hayvanı olarak kullanılmasına karşı ve balinaların avlanılmasına karşı sıkı önlemler alınmıştır. 1990’ların sonundan itibaren de tartışılan başka konulara, genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO) ile üretilmiş besin maddeleri ve gen teknolojilerine karşı protestolar eklenmiştir.
Ekoloji hareketinin bir parçası olan Nükleer karşıtlığı hareketi de sadece askeriyenin değil, aynı zamanda sivillerin de atom enerjisini kullanmasıyla ortaya çıkan sonuçların çevre ve insanı tehdit etmesini konu almaktadır. Geniş halk kitleleri tarafından yapılan teşvik ve destekleme örneğin Amerikan nükleer santrali Three Mile adası, 1979 yılında Harrisburg’da ve özellikle Ukrayna nükleer santralinin 1986 yılında Çernobil’de büyük bir nükleer kazası gibi bazı atom tesislerinde ses getiren kaza ve felaketlerin olmasını engellemektedir.
1970'lerden itibaren her şeyden önce Avrupa’da nükleer santrallerin, geri dönüşüm tesislerinin veya radyoaktif ve zehirli maddeler için kullanılan son depoların olduğu ve kurulması planlandığı yerlere karşı yapılan kitlesel eylemler gittikçe artan bir başarıya ulaşmıştır. Söz konusu olan yerlerde özellikle de 1982 yılında Brokdorf’taki ve 1986 yılında Wackersdorf’taki tartışmalarda çoğu kez göstericiler ve devletin güvenlik güçleri arasında büyük meydan savaşları yaşanmıştır. Şimdiye kadar Castor Taşımacılığın kullanılmış yanıcı radyoaktif maddeleri Fransız geri dönüşüm tesisi La Hague’den alınıp Gorleben’e aktarılması bazen atom gücü karşıtları tarafından engellenmektedir. Hâlbuki bu aktarmanın gerçekleştirilmesi güvenlik güçlerinin eşliğinde tekrarlanmaktadır.
Aster delectus
Aster delectus Aster cinsine bağlı bir türdür.
Aslan
Rakip erkeklerle sürekli olarak savaşmaktan kaynaklanan yaralanmalar ömürlerini büyük ölçüde azalttığından, vahşi ortamda nadiren 10 ila 16 yıl arasında yaşamaktadırlar. Esaret altında 25 yıldan fazla yaşayabilirler. Aslanlar diğer kedilere kıyasla alışılmadık biçimde sosyaldirler. Gün boyunca ağırlıklı olarak uyumayı tercih eden aslanlar, nadiren alacakaranlıkta sıklıkla gece (Gececil hayvanlar) aktiftir.
Tipik olarak aslanlar otlaklarda ve savanlarda yaşar, ancak yoğun ormanlarda bulunmazlar. Antik tarihi zamanlarda, Kuzey Afrika dahil olmak üzere Afrika'nın büyük bölümünde, Yunanistan ve Balkanlar'dan Hindistan'a kadar Avrasya'da etkin olarak yaşamaktaydılar. Yaklaşık 10.000 yıl önceki geç dönem Buzul Çağı'nda (Pleistosende), aslan insanlardan sonra en yaygın kara memelisiydi: Mağara aslanı (Panthera leo spelaea) Kuzey ve Batı Avrupa'da, Amerika aslanı (Panthera leo atrox) ise Amerika'da Yukon ile Peru civarında yaşıyordu. Ancak günümüzde Sahra Altı Afrika'da parçalanmış popülasyonlara ve Batı Hindistan'da kritik olarak tehlike altındaki bir nüfusa indirgenmiştir. Aslan, Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) tarafından savunmasız bir tür olarak sınıflandırılmıştır ve yirminci yüzyılın ikinci yarısında 20 yılda Afrika'daki aslan nüfusunda % 30-50 aralığında önemli bir nüfus azalması görülmüştür. Nüfuslarının azalmasının nedeni tam olarak anlaşılmasa da, yaşam alanlarının işgal edilmesi ve insanlar tarafından zarar görmeleri en başlıca sebepler olarak ön görülmektedir. Afrika'da, özellikle Batı Afrika aslanı nüfusu tehlike altındadır.
Erkek aslan, oldukça ayırt edici olan yelesinden kolayca tanınır ve yüzü insan kültürünün en çok bilinen hayvan simgelerinden biridir. Heykellerde, resimlerde, ulusal bayraklarda ve çağdaş sinema ve edebiyatta geniş bir biçimde tasvir edilmiştir. Aslanlar Roma İmparatorluğu zamanından beri insanlar tarafından tutulmuş ve on sekizinci yüzyılın sonlarından bu yana hayvanat bahçelerinde sergilenmek üzere aranan önemli hayvan türünden biri olmuştur. Hayvanat bahçeleri, nesli tükenmekte olan Asya kökenli alt türleri için hazırlanan ıslah programlarında dünya çapında işbirliği yapmaktadır.
Etimoloji
Modern Türkçede kullanılan aslan, Osmanlı Türkçesinde ارسلان‎ (arslan) olarak kaydedilmiştir ve kökeni Eski Türkçeye dayanmaktadır. Bir Türkî dilde tespit edilmiş olduğu ilk kaynak 900 yılından önce yazıldığı düşünülen, Alman arkeolog Albert von Le Coq tarafından derlenmiş ve "Huastuanift: Manihaist Tövbe Duası" (özgün Almanca adıyla Chuastuanift, ein Sündenbekenntnis des manichäischen Auditores: gefunden in Turfan (Chinesisch-Turkistan)) adı altında bilinen Eski Uygurca metinlerdir. John Krueger sözcüğün Türkî dillere Moğolcadan alıntı olduğunu savunur. Moğolca "diş göstermek" manasındaki arzai- kelimesinden türetilmiş olabileceği de öne sürülmüştür; ancak bu kesin değildir. Hayvan adlarında görülen +lan ekinin yapısı belirsizdir.
Türün bağlı olduğu cins olan Panthera ismi Latinceye dayanmakta olup, bu dile Grekçede benekli kedigilleri tanımlamak için kullanılmış πάνθηρ kelimesinden girmiştir. Bilimsel isminin ikinci kısmı olan leo, Latince ve Grekçede yer alan aslan manasındaki leo ve λέων (leon) kelimelerine dayanmaktadır. Leo kelimesi ve türevleri, pek çok Avrupa dili ile muhtemelen İbranicede (לָבִיא; lavi) aslanları tanımlamak için kullanılan bir isimdir.
Sınıflandırma
Carl Linnaeus 1758'de, aslanı Systema Naturae adlı eserinde tanımladı ve ona bilimsel olarak Felis leo adını verdi. Cins adı Panthera, 1816'da Alman doğa bilimci Lorenz Oken tarafından türetildi. 18. yüzyılın ortaları ile 20. yüzyılın ortaları arasında, 26 aslan örneği, alt tür olarak tanımlanmış ve önerilmiştir; bunların 11'i 2005 yılında geçerli kabul edilmiştir. Onlar yele rengi ve boyutuna göre ayırt edildi. Bu özellikler bireyler arasında çok fazla çeşitlilik gösterdiğinden, bu formların çoğu muhtemelen gerçek alt tür değildi, özellikle de çoğunlukla "çarpıcı, ama anormal" morfolojik özelliklere sahip müze materyallerine dayandıkları için.
Nazan Azeri
Nazan Azeri, feminist ressam, 1975 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. Bir süre avukatlık yaptıktan sonra 1989 yılında Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakultesi Resim bölümüne girdi. 1994-1996 yılları arasında Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler  Enstitüsü’nde  “Batılılaşma Hareketleri İçerisinde İlk Kadın Ressamlar” konulu master tezini bitirdi. 1996-2000 yılları arasında ise “Görsel Sanatlarda Oyunsallık: Rönesans-Dada-Sürrealizm” isimli tezi ile doktorasını tamamladı. 1993-1994 yılları arasında Unesco-AIAP, UPS Derneğinde yönetim kurulu üyesi olarak yer aldı, sanatta telif hakları üzerine çalıştı. 2004 yılında 20. İFSAK fotoğraf günlerinin davetlisi olarak, işlerinde fotoğraf kullanan sanatçıların yer aldığı “Dönüşüm” sergisinin organizasyonunu gerçekleştirdi ve sergide yer aldı.
Aslan
Alt türleri
19. ve 20. yüzyıllarda, birkaç aslan tipi örnek ve alt tür olarak tanımlandı ve bir düzine, 2017 yılına kadar geçerli takson olarak kabul edildi. 2008 ve 2016 arasında, IUCN Kırmızı Listesi değerlendiricileri, yalnızca iki alt-özel isim kullandı: Afrika aslan popülasyonları için P. l. leo ve Asya aslan popülasyonu için P. l. persica. 2017'de, Kedi Uzman Grubu'nun Kedi Sınıflandırma Görev Gücü, aslan taksonomisini gözden geçirdi ve aslan evrimi üzerine yapılan filocoğrafik çalışmaların sonuçlarına dayanarak iki alt türü tanıdı:
Etiyopya Yükseltileri'nin bazı bölgelerinden gelen aslan örnekleri, genetik olarak Kamerun ve Çad'dakilerle birlikte kümelenirken, Etiyopya’nın diğer bölgelerinden gelen aslanlar Doğu Afrika'dan örneklerle birleşmektedir. Bu nedenle araştırmacılar, Etiyopya'nın iki alt tür arasında bir temas bölgesi olduğunu varsaymaktadır.
Nazan Azeri
1998 yılından itibaren ise Beykent Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakultesi’nde Yard. Doç. olarak görev yapmaktadır.
Aslan
Fosil kayıtları
Tarih öncesi çağlarda aslanın çeşitli ek alt türleri mevcuttu:
Nazan Azeri
Kişisel Sergiler
1998: "Cennetin Elmaları", Altanay Sanat Evi, Ankara
Aslan
Gelişimi
Aslanın en yakın akrabası Panthera cinsinin diğer türleri, kaplan, kar leoparı, jaguar ve leopardır. 2006 ve 2009'da yayınlanan filogenetik çalışmaların sonuçları, jaguar ve aslanın yaklaşık 2.06 milyon yıl önce ayrılan bir kardeş gruba ait olduğunu göstermektedir. Daha sonra yapılan çalışmaların sonuçları, leoparın ve aslanın, 3.1-1.95 milyon yıl önce ayrılan kardeş gruba ait olduğunu göstermektedir. Panthera'nın coğrafi kökeni büyük olasılıkla Orta Asya'nın kuzeyidir. Leopar-aslan soyu, en azından Erken Pliyosen'den bu yana Asya ve Afrika Palearktik'inde dağıtıldı. Aslan ve Avrasya mağara aslanından oluşan soyun Holarktik Asya'da, 2,93-1,23 milyon yıl önce ayrıldığı düşünülmektedir. Bununla birlikte, aslan ve kar leoparı ataları arasındaki melezleşme, yaklaşık 2.1 milyon yıl öncesine kadar devam etmiş olabilir. Avrasya ve Amerikan mağara aslanlarının, diğer kıtalardaki mitokondri soyları olmadan, son buzul döneminin sonunda soyları tükendi.
Nazan Azeri
Kişisel Sergiler
1996: "Oynamak ya da Bebek Evi", Devlet G.S.G. Beyoğlu,İstanbul
Aslan
Gelişimi
Modern aslan muhtemelen Orta Pleistosen döneminde Afrika'da yaygın olarak dağılmış ve Geç Pleistosen döneminde Sahra altı Afrika'da ayrılmaya başlamıştır. Doğu ve Güney Afrika'daki aslan popülasyonları, 183.500-81.800 yıl önce ekvator yağmur ormanları genişlediğinde, Batı ve Kuzey Afrika'daki popülasyonlardan ayrıldı. Sahara'nın 83.100-26.600 yıl önceki genişlemesi, Batı ve Kuzey Afrika'daki nüfusun ayrılmasına neden oldu. Yağmur ormanları azaldıkça, daha açık habitatlara yol açan aslanlar Batı'dan Orta Afrika'ya taşındı. Kuzey Afrika'dan aslanlar 38.800-8.300 önce güney Avrupa ve Asya'ya dağıldılar. Güney Avrupa, Kuzey Afrika ve Orta Doğu'daki aslanların yok olması, Asya ve Afrika'daki aslan popülasyonları arasındaki gen akışını kesintiye uğrattı. Genetik kanıtlar, Doğu ve Güney Afrika'daki aslan örneklerinde çok sayıda mutasyon olduğunu ortaya koydu; bu, bu grubun, Asya ve Batı ve Orta Afrika'dan genetik olarak daha az farklı aslan örneklerinden daha uzun bir evrimsel geçmişe sahip olduğunu göstermektedir. Filocoğrafik araştırmaların sonuçları, yaşayan iki aslan alt türünün yaklaşık 245.000 yıl önce ayrıldığını göstermektedir.
Nazan Azeri
Kişisel Sergiler
1995: "Yerleşmek/Yerleş-e-me-mek" performans, İstanbul
Siyasi mahkûm
Siyasi mahkûm, bir hükûmete karşı olmak veya eleştirmekten dolayı hüküm giyen bir mahkûmdur.
Aslan
Melezler
Hayvanat bahçelerinde aslanlar, ziyaretçilerin merakı veya bilimsel amaç için melez oluşturmak için kaplanlarla yetiştirilmiştir. Liger bir aslan ve bir kaplandan daha büyüktür, oysa çoğu tigon, karşılıklı gen etkileri nedeniyle ebeveynlerine kıyasla nispeten küçüktür. Leopon ise, bir aslan ve leoparın bir melezidir.
Siyasi mahkûm
Terim, mahkûmların tutukluluklarının meşruiyetini sorgulayan kişiler veya gruplar tarafından kullanılmaktadır. Terimin destekçileri siyasi mahkûmları siyasal faaliyetlerden dolayı hapsedilen biri olarak tanımlarlar. Mahkûmun tutuklanmasının resmi nedeni siyasi bir suç değilse, bu terim tutukluluğun mahkûmun siyasi düşünceleri tarafından motive edildiğini ima edilmektedir.
Nazan Azeri
Kişisel Sergiler
1994: 31. Antalya Altın Portakal Film Festivali kapsamında sergi, Antalya Müzesi
Aslan
Tanım
Aslan, kısa, yuvarlak başlı, kısık boyunlu ve yuvarlak kulaklı, kaslı, derin göğüslü bir kedidir. Kürk rengi açık buffdan (devetüyü rengi) gümüş gri, sarımsı kırmızı ve koyu kahverengiye kadar değişmektedir. Alt kısımların renkleri genellikle daha açıktır. Yeni doğmuş bir aslan, yetişkinliğe ulaştığında solmaya başlayan koyu lekelere sahiptir, ancak soluk noktalar genellikle bacaklarda ve alt kısımlarda görülebilir. Aslan, kedi ailesinin bariz cinsel dimorfizm gösteren tek üyesidir. Erkek bireyler daha geniş kafaya sahiptir ve baş, boyun, omuz ve göğsün çoğunu kaplayan aşağı ve geriye doğru büyüyen belirgin bir yele vardır. Yele tipik olarak kahverengimsidir ve sarı, pas ve siyah tüylere sahiptir.
Tüm aslanların kuyruğu, yaklaşık uzunluğunda tüylü bir tutam ile biter. Fonksiyonları bilinmemektedir. Tutam doğumda yoktur ve yaklaşık 5-1 aylıkken gelişir. Yedi aylıkken kolayca belirlenebilir.
Nazan Azeri
Kişisel Sergiler
1994: Ayvalık Sanat Galerisi, Ayvalık
Aslan
Tanım
Aslan, yaşayan canlı türlerden, omuz uzunluğu, ağırlık ve boy bakımından yalnızca kaplan ile rakip olur. Kafatası, kaplanınkine çok benzer, ancak frontal bölge genellikle daha depresif ve düzdür ve postorbital bölgeden biraz daha kısadır ve kaplandan daha geniş burun açıklıkları vardır. İki türdeki kafatası varyasyon miktarı nedeniyle, genellikle sadece alt çenenin yapısı, türlerin güvenilir bir göstergesi olarak kullanılabilir.
Nazan Azeri
Kişisel Sergiler
1993: “Oyun”, enstelasyonAcıbadem Eski Köşk, İstanbul
Aslan
Tanım
Yetişkin aslanların büyüklüğü ve ağırlığı, küresel alana ve habitatlara göre değişmektedir. Ortalamanın üzerinde birkaç bireyden oluşan hesaplar, Afrika ve Hindistan'dan gelmektedir.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2008: “Çoklu bağlantılar”, İstanbul, Viyena
Aslan
Yele
Aslanın yelesi, türün en tanınabilir özelliğidir. Aslanlar bir yaşındayken büyümeye başlar. Yele rengi yaşla birlikte değişir ve koyulaşır; araştırmalar, renginin ve boyutunun, ortalama ortam sıcaklığı gibi çevresel faktörlerden etkilendiğini göstermektedir. Yele uzunluğu, görünüşe göre erkek-erkek ilişkilerinde, dövüş başarısını göstermektedir. Koyu yeleli bireyler, yılın en sıcak aylarında acı çekmelerine rağmen, daha uzun üreme hayatlarına ve daha yüksek yavru sağkalımlarına sahip olabilir. Yelenin varlığı, yokluğu, rengi ve büyüklüğü genetik önkoşul, cinsel olgunluk, iklim ve testosteron üretimi ile ilişkilidir; temel kural, daha koyu, dolgun bir yele daha sağlıklı bir hayvanı gösterir. Serengeti Millî Parkı'ndaki dişi aslanlar, yoğun ve koyu yeleli erkekleri eş olarak tercih eder. Yelenin asıl amacı, rakip erkek aslanlarla yapılan bölgesel kavgalarda, boyun ve boğazın korunması olduğu düşünülmektedir. Avrupa ve Kuzey Amerika hayvanat bahçelerinde, serin ortam sıcaklığı daha ağır bir yeleye neden olabilir. Asya aslanları, genellikle Afrika aslanlarından daha seyrek yelelere sahiptir.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2008: 1.Çanakkale Bienali, Çanakkale
Aslan
Yele
Pendjari Ulusal Parkı'ndaki hemen hemen tüm erkek Batı Afrika aslanları, ya yelesizdir ya da çok kısa yelelere sahiptir. Senegal'de, Sudan'ın Dinder Millî Parkı'nda ve Kenya'nın Tsavo Doğu Millî Parkı'nda da, yelesiz aslanların olduğu rapor edildi. Güney Afrika'da, Timbavati'den gelen orijinal erkek beyaz aslan da yelesizdi. Testosteron hormonunun, yelenin büyümesiyle doğrudan ilişkisi olduğu düşünülmektedir. Kısırlaştırılmış aslanlar, çoğu zaman çok az yeleye sahiptir ya da hiç yeleleri yoktur, çünkü gonadların çıkarılması testosteron üretimini inhibe eder. Artan testosteron, Kuzey Botsvana'da rapor edilen, yeleli dişi aslanların nedeni olabilir.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2008: Marmara Üniversitesi, 50 yılın tasarımcıları, 50 yılın sanatçıları sergisi, CKM, İstanbul
2008: Buluşma noktası, Çanakkale,Türkiye
Purullena
Purullena, İspanya'nın on yedi özerk bölgesinden, ülkenin en çok nüfusa sahip olan ve güney sınırında bulunan, Endülüs otonom bölgesine bağlı sekiz eyaletinden Akdeniz'e kıyısı bulanan Granada'ya bağlı 170 belediyeden biridir. Purullena belediyesinin nüfusu 2013 yılı nüfus sayımlarına göre 2453 kişidir.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2007: Adana Bienali, Türkiye
2007: Taşkent Bienali, Özbekistan
Aslan
Renk değişimi
Beyaz aslan, çift resesif alelinin neden olduğu lösizm denilen genetik bir durumla nadir görülen bir morfdur. Albino olmamakla birlikte; gözlerde ve deride normal pigmentasyona sahiptir. Zaman zaman Kruger Ulusal Parkı içinde ve çevresinde, Güney Afrika'nın doğusunda bulunan bitişik Timbavati Av Hayvanları Koruma Alanı'nda beyaz aslanlarla karşılaşıldı. 1970'lerde vahşi yaşamdan uzaklaştırıldılar, böylece beyaz aslan gen havuzunu azalttılar. Bununla birlikte, 2007-2015 yılları arasında beş ayrı doğumla beraber 17 doğum kaydedildi. Beyaz aslanlar esaret altında üreme için seçilir. Güney Afrika'daki kamplarda, konserve avları sırasında öldürülecek kupa olarak kullanılmak üzere yetiştirildikleri bildirildi.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2007: “Görme Zamanı”, Galeri Eskonsept, İstanbul
Aslan
Dağılım ve yaşam alanı
Afrika aslanları, Sahra Altı Afrika'da dağınık popülasyonlarda yaşar. Aslanlar, çimenli ovaları ve savanları tercih eder, nehirleri sınırlayan ovalarda ve çalılı açık ormanlıklarda yaşar. Yağmur ormanlarında yoktur ve nadiren kapalı ormanlara girer. Elgon Dağı'nda, yüksekliğe kadar ve Kenya Dağı'ndaki kar hattına yakın bir yerde aslanın yaşadığı kaydedilmiştir. Aslanlar, gölgelik olarak kullandıkları dağınık akasya ağaçlarına sahip, savan otlaklarda yaşamlarını sürdürürler. Asya aslanı, artık yalnızca Batı Hindistan'ın Gucerat kentindeki Gir Ulusal Parkı içinde ve çevresinde hayatta kalabilmektedir.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2007: "Sınır Çizgisi", Çanakkale-Türkiye
Aslan
Tarihsel aralığı
Afrika'da, aslan menzili aslen merkezi yağmur ormanları bölgesinin ve Sahra Çölü'nün çoğunu kapsıyordu. 1960'larda, Sudan'ın güneyi hariç, Kuzey Afrika'da nesli tükendi.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2007: “Kervansaray” Karşı sanat, İstanbul
Aslan
Tarihsel aralığı
Aslan, Güney Avrupa ve Asya'da, bir zamanlar iklim koşullarının av bolluğunu desteklediği bölgelerde değişiyordu. Yunanistan'da, Herodot'un MÖ 480'de bildirdiği gibi yaygındı; M.Ö. 300 yılında, nadir olarak kabul edildi ve MS 100'de yok edildi. 10. yüzyıla kadar, Avrupa'nın son karakolu olan Kafkasya'da da bulunuyordu. Filistin'de Orta Çağ'a kadar ve Güneybatı Asya'da 19. yüzyılın sonlarına kadar yaşadı. 19. yüzyılın sonlarına gelindiğinde, aslan nüfusunun çoğu Türkiye'de yok olmuştu. İran'daki son canlı aslan 1942'de, Dezful'un yaklaşık kuzeybatısında görüldü. 1944'te Huzistan Eyaleti'ndeki Karun nehrinin kıyısında, bir dişi aslan cesedi bulundu. Daha sonra, İran'dan hiçbir güvenilir kayıt gelmemiştir. Pakistan ve Hindistan'daki aslan nüfusu, bir zamanlar Sind ve Pencap'tan Bengal'e ve Orta Hindistan'daki Narmada Nehri'ne kadar uzanıyordu.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2007: “My land My body”, Arcola  galeri, Londra, İngiltere
Aslan
Davranış ve ekoloji
Aslanlar zamanlarının çoğunu dinlenerek geçirirler; günde yaklaşık 20 saat pasif bir haldedirler. Aslanlar herhangi bir zamanda aktif olabilse de, faaliyetleri genellikle sosyalleşme, tımar etme ve dışkılama dönemi ile alacakaranlıktan sonra zirveye çıkar. Aralıklı faaliyet patlamaları, sıklıkla avlanma gerçekleştiğinde şafağa kadar devam eder. Günde ortalama iki saat yürüyüş yaparlar ve 50 dakika yemek yerler.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2007: Taşkent Fotograf Bienali, Fotoğraf Evi, Taşkent, Ozbeksitan
Aslan
Grup organizasyonu
Bazı aslanlar, yaygın olarak değişen ve çiftler halinde ya da tek başına düzensiz olarak hareket eden "göçebelerdir". Çiftler, doğum sürülerinden dışlanan ilgili erkekler arasında daha sık görülür. Bir aslan yaşam tarzını değiştirebilir; göçebe veya tam tersi olabilir. Sürüler ve göçebeler arasındaki etkileşimler düşmanca olma eğilimindedir, ancak östrustaki sürüde yer alan dişiler, göçebe erkeklerin onlara yaklaşmalarına izin verir. Erkekler, göçebe bir şekilde yıllarca yaşadıktan sonra, sürüyle yerleşik bir düzene geçerler. Serengeti Ulusal Parkı'nda yapılan bir araştırma, göçebe koalisyonların 3.5 ila 7.3 yaşlarında bu düzene geçtiklerini ortaya koydu. Kruger Ulusal Parkı'ndaki dağınık erkek aslanlar, kendi bölgelerini aramak için kendi sürülerinden mesafeden daha uzağa giderler. Dişi aslanlar, doğum sürülerine daha yakın kalırlar. Bu nedenle, bir bölgedeki dişi aslanlar, aynı erkek aslanlara göre daha yakından ilişkilidir.
Bir sürünün işgal ettiği alana "sürü alanı" denir, bir göçebe tarafından işgal edilen alan ise "menzil" olarak adlandırılır. Bir sürüyle ilişkili erkekler, bölgesini devriye gezerek marjinal kalma eğilimindedir. Dişi aslanlarda sosyalliğin gelişmesinin nedenleri - herhangi bir kedi türünde en belirgin olanı - çok tartışma konusudur. Artan avlanma başarısı bariz bir sebep gibi gözükse de, bu inceleme sırasında belirsizdir; koordine avcılık, daha başarılı bir avlanma sağlar ancak avcı olmayan üyelerin kişi başına kalori alımını azaltmasını sağlar. Bununla birlikte, bazı dişiler, uzun süre yalnız bırakılabilecek yavruları büyütme rolünü üstlenir. Sürü üyeleri, avlanma esnasında düzenli olarak aynı rolü oynama ve becerilerini geliştirme eğilimindedir. Avcıların sağlığı, sürünün hayatta kalması için birincil ihtiyaçtır; avcılar, alındıkları yerde avını ilk tüketenlerdir. Diğer faydalar, olası akraba seçilimi; ailede yiyecek paylaşımı; gençlerin korunması, bölgenin korunması, yaralanma ve açlığa karşı bireysel sigortadır.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2006: 12 eylül, 26. yıldönümü etkinlikleri, Tütün deposu, İstanbul
Aslan
Grup organizasyonu
Hem erkekler hem de dişiler, davetsiz misafirlere karşı sürüyü savunurlar, ancak erkek aslan, keskin ve daha güçlü bir yapıya sahip olması nedeniyle bu amaç için daha uygundur. Bazı bireyler, sürekli olarak davetsiz misafirlere karşı savunmaya öncülük ederken, diğerleri geride kalmaktadır. Aslanlar, sürü içinde belirli roller üstlenme eğilimindedir; yavaş hareket eden bireyler gruba başka değerli hizmetler sağlayabilirler. Alternatif olarak, davetsiz misafirleri uzak tutan bir lider olmanın getirdiği ödüller olabilir; sürüdeki dişi aslanların sırası bu tepkilere yansır. Sürüyle ilişkilendirilen erkek veya erkekler, grupla olan ilişkilerini, onları rahatsız etmeye çalışan yabancı erkeklerden savunmakla görevlidir.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2005: "Hayat Ve Kör Talih", Karşı Sanat Çalışmaları, İstanbul
Aslan
Grup organizasyonu
Asya aslan sürüleri, grup halinde farklılık göstermektedir. Asya erkek aslanları yalnızdır veya en fazla üç erkekle birleşerek gevşek bir sürü oluşturur. Dişiler ise yavrularıyla birlikte daha güçlü bir sürü oluştururken, en fazla 12 diğer dişi bireyle birliktedir. Dişi ve erkek aslanlar sadece çiftleşirken birleşirler. Erkeklerin koalisyonları, yalnız aslanlardan daha uzun süre topraklarını tutmaktadır. Üç veya dört bireyden oluşan koalisyonlardaki erkekler, bir erkeğin diğerlerine hükmettiği ve daha sık eşleştiği açık bir hiyerarşi sergiler.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2005: “Sır Zaman” Çankaya Sanat Galerisi, Ankara
Aslan
Avlanma ve beslenme
Aslan, genelci bir hiperkarnivordur ve geniş av spektrumundan dolayı hem süper hem de kilit taşı avcısı olarak kabul edilir. Avları, esas olarak ağırlığındaki memelilerden oluşur - özellikle toynaklılar mavi antilop, bayağı zebra, Afrika mandası, gemsbok ve zürafa gibi hayvanları tercih eder. Aslanlar, türlerin tercih edilen ağırlık aralığının altında olmasına rağmen, mevcudiyet durumuna bağlı olarak ortak yaban domuzu avlamaktadır. Hindistan'da, sambar geyiği ve benekli geyik en yaygın olarak avladıkları av hayvanlarıdır,  evcil hayvanların beslenmesinde önemli katkıları olabilir. Genellikle yetişkin filler, gergedanlar ve su aygırlarının yanı sıra, dikdik, kırsıçanımsıgiller, kır tavşanı ve vervet maymunu gibi küçük avlardan kaçınırlar. Olağan dışı avları arasında, kirpiler ve küçük sürüngenler bulunur. Aslanlar, Pars (leopar), çita ve benekli sırtlan gibi diğer avcıları öldürürler ancak nadiren tüketirler.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2005: “Sürüklenme”, Billboard, 22. Dünya Mimarlık Kongresi, İstanbul
Attila Doğudan
Attila Doğudan (d. 1959, İstanbul), Türk iş insanı. Avusturya merkezli DO & CO Restaurants & Catering AG' nin kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı'dır.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2005: “Bu sizin için, 50 sanatçı 50 yapıt” İstanbul Modern Sanatlar Galerisi, İstanbul
Aslan
Avlanma ve beslenme
Aslanlar genellikle avın bulunduğu yerde avı tüketirler, ancak bazen büyük avları bir örtü içine sürüklerler. Özellikle erkek bireyler, öldürülen av için birbirleriyle kavga ederler. Yavrular, yiyeceğin az olduğu zamanlarda bundan en çok etkilenen üyelerdir. Tersi bir durumda ise, yaşlı ve sakat olmak üzere tüm sürü üyeleri, avdan kalanları yiyerek beslenirler. Büyük avlar, sürü üyeleri arasında daha yaygın olarak paylaşılmaktadır. Yetişkin bir dişi aslanın günlük ortalama et ihtiyacı iken, erkeklerin yaklaşık 'dir. Aslanlar bir seansta 'ye kadar et yiyebilir; eğer avın tamamını tüketemiyorsa, yemeye devam etmeden önce birkaç saat dinlenir. Sıcak günlerde, sürü üyeleri bir veya iki ayakta bekçilik yapan erkeklerin gözetiminde gölgede dinlenmeye çekilir. Aslanlar avlarını, akbaba ve sırtlan gibi leş yiyicilere karşı korurlar.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2005: 1. Rio de Janerio Elektronik Medya Festivali, Telemar Kültür Merkezi, Brezilya
Aslan
Avlanma ve beslenme
Fırsat olduğunda aslanlar leşi temizler; hastalanarak veya diğer avcılar tarafından, doğal sebeplerden ölen avları da temizlerler. Aslanlar, avlarını yemek için bekleyen akbabalara karşı sürekli bir gözcü tutarlar. Sırtlan ve aslanların beslendiği çoğu leş, aslanlardan ziyade sırtlanlar tarafından öldürülür. Leşlerin, aslanların besin ihtiyaçlarının büyük bir bölümünü sağladığı düşünülmektedir.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2005: “Sıradışı yaşamlar”, Artalan, Kadife sok. İstanbul
Aslan
Av rekabeti
Aslanlar ve benekli sırtlanlar benzer bir ekolojik nişe sahiptir ve bir arada bulundukları yerde av ve leşler için rekabet ederler; çeşitli çalışmalardaki verilerden elde edilen sonuçlar, % 58.6'lık bir beslenme örtüşmesini göstermektedir. Aslanlar, sırtlanlar tarafından taciz edilmedikçe tipik olarak benekli sırtlanları yok sayarlar, ikincisi ise yiyecek varlığında veya yokluğunda, aslan varlığına bariz bir şekilde reaksiyon gösterme eğilimindedir. Aslanlar, benekli sırtlanların leşlerini ele geçirir; Ngorongoro kraterinde aslanların büyük ölçüde sırtlanlardan çalınan leşlerle beslenmesi yaygındır; bu da sırtlanların öldürme oranlarını artırmasına neden olur. Botsvana'nın Chobe Ulusal Parkı'nda durum tersi şeklindedir; sırtlanlar sık sık aslanlara meydan okur ve leşlerini çalarlar, tüm aslan leşlerinin % 63'ünden yiyecek elde ederler. Aslanların yaptıkları avlanma esnasında, benekli sırtlanlar oradan ayrılabilir ya da aslanların işi bitene kadar mesafede sabırla bekleyebilirler. Sırtlanlar, aslanların yanında beslenebilecek ve aslanları öldürmeye zorlayacak kadar cesurdurlar. İki tür, görünürde bir sebep olmadan, ortada yiyecek bulunmadığında bile birbirlerine saldırırlar. Aslan predasyonu, Etosha Ulusal Parkı'ndaki sırtlan ölümlerinin % 71'ini oluşturur. Benekli sırtlanlar, bölgelerine giren, sık sık mobbing yapan aslanlar tarafından adapte edilmiştir. Kenya'nın Masai Mara Ulusal Koruma Alanı'ndaki aslan nüfusu azaldığında, tespit edilen sırtlan nüfusu hızla artmıştır. Esir benekli sırtlanlar üzerinde yapılan deneyler, aslanlarla önceden deneyim sahibi olmayan örneklerin, onların görüşüne kayıtsızca davrandığını, ancak aslan kokusuna korku içinde tepki vereceğini göstermektedir.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2004: “Dönüşüm/Methamorphosis” 20.ifsak Istanbul fotoğraf günleri davetli sanatçılar, Darphane-i Amire,İstanbul
Attila Doğudan
Babası Türk, annesi Avusturyalı bir ailenin çocuğu olarak 1959 yılında İstanbul’da doğan Attila Doğudan, Viyana İktisad Üniversitesi'de eğitimini sürdürdüğü sırada DO & CO şirketinin temeli sayılabilecek küçük bir şarküteri işletmesi açarak ticarete başladı. 1987 yılında eski Formula 1 pilotu Niki Lauda ile tanışması sonucu Lauda'ya ait Lauda Air 'de yemek ikramına başladı. Başta restoran, otel, organizasyon, tren ve uçak ikramı, ve perakende olmak üzere önemli ortaklıkları bulunmaktadır. Evli olan Doğudan'ın, Attila Mark Doğudan ve Marius Doğudan adında iki oğlu bulunmaktadır.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2004: "Turkish Delight - 27 april 2004" Video art gösterimi Rio Museu de arte moderna RJ, Brezilya
Aslan
Av rekabeti
Aslanlar çitalara ve leoparlara hükmetme eğilimi gösterir, avlarını çalarlar ve fırsat bulduklarında yavruları ve hatta yetişkinleri öldürürler. Özellikle çitalar, avlarını genellikle aslanlara veya diğer avcılara kaptırırlar. Serengeti ekosisteminde yapılan bir çalışma, aslanların 1987 ile 1990 arasında doğan 125 çita yavrusundan en az 17'sini öldürdüğünü ortaya koydu. Çitalar, rakiplerinden farklı zamansal ve habitat nişlerini kullanarak rakiplerinden kaçınırlar. Leoparlar ağaçlara sığınsa da, dişi aslanlar, zaman zaman ağaçlardan leoparın avını almaya çalışmaktadırlar. Aslanlar benzer şekilde Afrika yaban köpeğine de hükmederler. Onların avlarını çalıp, genç bireyleri ve nadiren de yetişkin köpekleri avlarlar. Aslanların daha bol olduğu bölgelerde yaban köpeklerinin popülasyon yoğunlukları düşüktür. Bununla birlikte, vahşi köpeklere av olarak düşen birkaç yaşlı ve yaralı aslan vakası da mevcuttur. Aslanlar Nil timsahlarıyla da rekabet ederler; timsahın ve aslanın büyüklüğüne bağlı olarak, avını ya da leşini kaybedebilir. Aslanların, karaya açılan timsahları öldürdüğü görülmüştür.
Nazan Azeri
Grup Sergiler
2003: "Aileye mahsustur", Karşı Sanat çalışmaları, İstanbul