cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chelsea FC-Leeds United FC rekabeti
Chelsea ve Leeds United rekabeti, Londra merkezli Chelsea ve Yorkshire merkezli Leeds United arasındaki bir futbol rekabetidir. Rekabet 1960'lardan itibaren, iki takımın çeşitli yarışmalarda karşı karşıya gelmesiyle başladı. İngiliz futbol tarihinin en kirli ve sert maçlarından biri olarak kabul edilen 1970 FA Cup Finali, rekabetin doruk noktası olarak kabul edilmektedir.
Türkmenistan'da turizm
Türkmenistan, genişletilmiş turizm endüstrisi için büyük potansiyele sahip bir ülkedir. Orta Asya şehirlerinin birçoğu, Doğu ve Batı medeniyetlerini birbirine bağlayan İpek Yolu üzerinde ana ticaret noktalarıydı. Birçok komşu ülke (Kazakistan, Özbekistan ve İran dahil), ülkelerini Büyük İpek Yolu üzerindeki konumlarına dayanarak tanıtır. Turizm son yıllarda hızla büyümüştür. Yurtdışından gelen turistler, dünyanın bütün ülkeleriyle yapılan kısıtlayıcı vize rejimi tarafından caydırılmaktadır. Turizm Türkmenistan Turizm Komitesi tarafından düzenlenmektedir.
Chelsea FC-Leeds United FC rekabeti
2003 Futbol Taraftarları Sayımı'nda Leeds taraftarları Chelsea'yi Manchester United'ın ardından ikinci en büyük rakipleri olarak ilân ederken, Chelsea taraftarları ise Arsenal'i en büyük rakipleri olarak görürken, onu Tottenham Hotspur FC ve Manchester United izledi.
Türkmenistan'da turizm
Tarihi siteler
Türkmenistan'da üç dünya mirası alanı bulunmaktadır.
Nisa (ayrıca Parthaunisa) Aşgabat'ın 18 km güneybatısında günümüz Bağir köyü yakınlarında bulunan antik bir şehirdi. Nisa, bazıları tarafından Partilerin ilk başkentlerinden biri olarak tanımlanıyor. Geleneksel olarak Arsac I tarafından kurulduğu varsayılır (M.Ö. 250 M.Ö. 211 yıllarında hüküm sürdü) ve Nisa'daki kalenin bir kraliyet ikametgâhı veya mozole.
Merv daha önce Margiana’nın Achaemenid Satrapy’i, daha sonra Margiana’daki İskenderiye ve Antiochia, Orta Asya’da, bugünkü Mary’nin yakınında bulunan tarihi İpek Yolu’ndaki büyük bir vaha kentiydi. Kültür ve siyasetin büyük bir stratejik değere sahip bir alanda değişimi için önemli olan bu sitede çeşitli şehirler var. Merv'in 12. yüzyılda dünyanın en büyük şehri olduğu iddia ediliyor.
Tatil Yerleri ve Doğa Turizmi
Türkmenistan'ın sıcak Hazar Denizi kıyısı, Awaza gibi çok sayıda popüler deniz beldesinin yeridir.
Çölde ve diğer cazibe merkezlerinde doğal yaşam alanları
Karakum Çölü faunası pek çok nadir hayvan içerir. Amu Darya'nın sular altında bıraktığı taşkın arazisinde Karakum tabiatı bulunmaktadır.
Karakum Çölü'nün ortasındaki Derweze köyü yakınlarında Darvaz Çukuru adlı doğal bir gaz çukuru bulunmaktadır. 1971'de sondaj yaparken Sovyet jeologları, doğal gazla dolu bir mağaraya girdiler. Sondaj kulesinin altındaki zemin çöktü, Darvaza gazı krateri, 40 ° 15′10 ″ N 58 ° 26′22 ″ E'de 70 metre (230 ft) çapında büyük bir delik yarattı. Zehirli gaz boşaltımını önlemek için en iyi çözümün onu yakmak olduğuna karar verildi. Jeologlar yangının birkaç gün içinde tüm yakıtı kullanacağını umuyorlardı, ancak günümüzde gaz halen yanmaktadır. Yerliler mağaraya "Cehenneme Kapısı" adını verdiler.
Ülkenin Erişilebilirliği
Türkmenistan'a yapılan çoğu gezi başkent Aşkabat'a ya da sahil kasabası Türkmenbaşı'na varışla başlar. Aşkabat, Türkmen Hava Yolları'nın üssü olan modern bir uluslararası havaalanına sahiptir. Havaalanı Lufthansa, S7 Havayolları, Türk Hava Yolları, Flydubai, Belavia ve China Southern Airlines tarafından sunulmaktadır. Türkmenistan'daki diğer üç havalimanı (Türkmenabat, Meryem ve Türkmenbaşı) uluslararası statüye sahiptir. Mevcut kısıtlamalar nedeniyle, iç hat uçuşları için biletler kalkıştan 14 günden önce rezerve edilemez veya satın alınamaz.
Müzeler
Müzelerin çoğu Aşkabat, Türkmenabat, Balkanabat, Meryem ve Dazoguz gibi Türkmenistan'ın belli başlı şehirlerinde bulunmaktadır. Bunlardan bazıları:
2007'deki turistler
2007 yılında Türkmenistan, 8 bin 200 turist tarafından ziyaret edildi. Bu sayı yerel nüfusa göre düşüktür. 2007 yılında Türkmenistan nüfusu 4.750.000 nüfusa sahiptir. Bu, 579 yerel vatandaşa 1 turist oranı vermektedir.
2011'de yabancı ziyaretçi girişi
Aşağıdaki üç ülke, 2011 yılında Türkmenistan'ı en çok ziyaret eden turistlere sahipti:
Ne ver', ne boysya
Ne Ver, Ne Boysia (Kiril: "Не верь, не бойся"; Türkçe: "Güvenme, korkma"). 2003 Eurovision Şarkı Yarışması'nda 3. olan şarkıdır. t.A.T.u. tarafından seslendirilmiştir. İnanma Korkma anlamına gelir.
Şarkının tanıtımının cinsel görüntülerle yüklü bir şovla yapılacağı sanılmıştır (EBU yetkilileri grubu bu konuda uyarmıştır)ancak tanıtım gayet sade olmuştur.
Şarkı 26 Mayıs 2003'teki İngilte'rede çıkan 200 km/h in the Wrong Lane albümüne eklendi. Daha sonra şarkı ve şarkının remiksleri 25 Kasım 2003'te piyasaya sürülen t.A.T.u Remixes albümüne eklendi. Şarkı 2006 yılında The Best isimli derleme albüme de konuldu.
Video klibi
Şarkının klibinde gerçek savaş ve kaza görüntüleri kullanılmıştır. Ayrıca Lena ve Julia da klipte görülmektedir. Şarkının ve videonun Youtube ve Myspace'de resmi sayfaları bulunmakta.
Lurtz
Lurtz, Peter Jackson ve yardımcı arkadaşlarının Yüzüklerin Efendisi film üçlemesi için uydurdukları bir karakterdir. Bu isim Tolkien tarafından hiç kullanılmamıştır. J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde Lurtz adında bir karakter yoktur.
Lurtz, bir uruktur. Uruk ırkı, orklar ve insanlar karışımından oluşmuş olan melez bir ırktı, bu sayede orklar gibi güneş ışığından rahatsız olmuyorlar, insan gibi her vakit yeryüzünde dolaşabiliyorlardı. Saruman, Lurtz'u yüzüğü bulması için görevlendirdiği uruk topluluğunun başına geçirir. Saruman'ın Lurtz'u baş ork olarak seçmesinin nedeni kibri, öfkesi, hırçınlığı ve çok güçlü olmasıydı. Lurtz'u ilk gördüğü yerde büyücü olduğundan dolayı içindeki hırçınlığı ve öfkeyi anladı. Lurtz bu görev sırasında Amon Hen tepesinde Boromir adlı karakteri hunharca katleder. Daha sonra olaya Aragorn müdahil olur ve Lurtz ile kıyasıya kapışırlar, ancak Lurtz'un kibiri ölmesine yol açar. Lurtz daha güçlü olmasına karşın, Aragorn daha hızlıdır. Lurtz belki yüzüğü bulamamıştır ama yüzük kardeşliğinin bozulmasına neden olmuştur.
Tolkien'in yazmış olduğu kitapta Boromir, Uglúk liderliğindeki bir uruk okçu birliği tarafından öldürülmüştür.
Arcturella
Arcturella Arcturidae familyasına bağlı bir cinstir.
Meclis başkanı
Meclis başkanı, herhangi bir meclise başkanlık eden kişidir. Şu anlamlara gelebilir;
Kazuki Someya
Kazuki Someya (d. 13 Ekim 1986), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2009 yılında FC Gifu kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Fagiano Okayama, Oita Trinita kulüplerinde oynadı.
Çocukluk amnezisi
Çocukluk amnezisi (bellek yitimi/hafıza kaybı) aynı zamanda bebeklik amnezisi yani unutkanlık olarak da bilinir. Yetişkinlerin 2-4 yaşına kadar olan dönemde olaysal belleklerinde bulunan belirli anılarının zamanını, mekânını, yaşadığı duyguyu ve kimle, nasıl, nerede olduğunu hatırlayamamalarıdır. Bunun yanı sıra 10 yaşından önceki süreçte de olması gerekenden daha az anıya sahip olmaları beklenir. Aynı zamanda bilişsel benlik gelişiminin de kodlama ve ilk anıların saklanması üzerinde etkisi olduğu düşünülür. Araştırmalara göre çocuklar 1 yaşından önce oluşan anılarını hatırlayabilir fakat büyüdükçe ve yaşlanmaya başladıkça bu anıların hatırlanma oranı azalmaya başlar. Çocukluk amnezisi psikologlar tarafından farklı şekillerde tanımlanmıştır. Bazılarına göre ilk anıların hatırlanmaya başlandığı 2-8 yaş aralığında oluşan anıları kodlama, saklama ve geri alma sırasında oluşan değişikliklerin çocukluk amnezisi için çok önemli olduğu düşünülür. Bu bellek yitiminin nedenleri konusunda başlıca üç teori ortaya atılmıştır. Psikanalistler bunun bastırmadan kaynaklandığını ileri sürerken; bilişsel psikologlar dilin gelişmesiyle birlikte bellek kodlamada ortaya çıkan değişikliklerin bu ilk anıların bellek izlerini canlandırmayı imkânsız kıldığını; nöro-psikologlar ise uzun süreli bellek için gerekli sinir mekanizmalarının bu ilk yıllarda işlevsel anlamda yeterince olgunlaşmamış olabileceğini savunmaktadır. Çocukluk amnezisi özellikle sahte anı durumlarında ve beynin erken yaşlardaki gelişimi açısından dikkate alınmalıdır. Çocukluk amnezisi için önerilen açıklamalar Freud’un delillerle desteklenmeyen ve genellikle güvenilmeyen travma teorisi, nörolojik gelişim, bilişsel benlik gelişimi, duygu gelişimi ve dil gelişimidir.
Tarih
Çocukluk amnezisi kavramı resmi olarak ilk kez 1893 yılında psikolog Caroline Miles’ın makalesinde yer almıştır. Kavramın ortaya atılışından 5 yıl sonra yapılan araştırmada katılımcıların çoğunluğunun anımsadıkları ilk anılarının 2 ve 4 yaşları arasında olduğu belirtilmiştir. G. Stanley Hall 1904 yılında paylaştığı Adolescence: Its Psychology and Its Relations to Physiology, Anthropology, Sociology, Sex, Crime, Religion and Education kitabında çocukluk amnezisi kavramına yer vermiştir. Bunun yanı sıra, 1910 yılında Sigmund Freud, çocukluk amnezisi konusunda gelecekte çok tartışılacak tanım ve açıklamaları yapmıştır. Psikoanalitik teoriden hareketle erken yaştaki yaşantılarımızın uygunsuz cinsel içeriklerinden dolayı bastırıldığı varsayımını öne sürmüştür. Sigmund Freud, çocukluk amnezisinin, kendisinin yetişkin hastalarında gördüğü histerik amnezi ya da bastırma duygusunun bir öncüsü olduğu fikrini savunmuştur. Hastalarından hayatlarında hatırladıkları ilk anılarını geri çağırmalarını istediğinde, hastalarının 6-8 yaş öncesindeki olayları hatırlamakta güçlük çektiklerini görmüştür. Freud, çocukluk amnezisi kavramını kendisinin Three Essays on the Theory of Sexuality adlı kitabında ele almıştır. 1972 yılında, Camphell ve Spear çocukluk amnezisi hakkında paylaştıkları ufuk açıcı araştırmada çocukluk amnezisi kavramını nörolojik ve davranışsal açıdan hem insan hem de hayvan modelleri kullanarak anlamaya çalışmış ve yeniden özetlemiştir.
Geri alma metodları
Kullanılan geri alma metodu, neyin geri alınabileceği konusunda etkiye sahiptir. Özellikle, unutulan belli bir olay hatırlanmaya çalışılırken daha genel bilgiler verilmesi ya da akla gelen ilk anının anlatılmasının istenmesi gibi farklı ipuçlarının kullanılması alınan sonucu değiştirmektedir.
İpucuyla hatırlama
Yapılan birçok araştırmada anıların geri çağrılması için ipucuyla hatırlama metodu kullanılır. Temel olarak, araştırmacı katılımcıya bir kelime verir ve katılımcı bu kelimeyle ilişkilendirdiği ilk anısını anlatır. Bu metot genellikle yaklaşık olarak 3-5 yaşlarının daha kolay hatırlanacağını varsayar fakat değişiklik de gösterebilir. Aynı zamanda bu metot için birçok itiraz da bulunmaktadır. İpucuyla hatırlama sürecinde, bir anı, ipucu olarak verilen kelime başına kaydedilir, bu yüzden bu hatırlanan anının kişinin hayatındaki ilk anısı ya da o an aklına gelen ilk anı olup olmadığını anlamak zor olabilir. Eğer araştırmacı kişilerden verilen ipucuyla ilişkili olarak özellikle çocukluk anılarını ya da ilk anılarını hatırlamalarını istediyse, hatırlanan anının yaş aralığı genellikle 2-8 yaş arasındadır. Bu ölçme şekli kullanılarak ipucuyla geri alma yöntemi sadece kelimenin kişilere söylenmesinden aylar sonra tekrar hatırlanması durumlarında kullanışlıdır. Bauer ve Larkina tarafından 2013 yılında yapılan çalışmada katılımcı olan çocuklara ve yetişkinlere, gösterilen kelime ile ilgili kişisel bir anılarını belirtmeleri ve sonrasında bunun oluştuğu ilk zamanı söylemeleri istenerek ipucuyla geri alma metodu kullanılmıştır. Bu araştırma sonucunda daha küçük yaştaki çocukların daha fazla ipucuna ihtiyaç duydukları saptanmıştır. Fakat hem çocuklarda hem de yetişkin bireylerde, hayatlarındaki çağırabildikleri ilk anılarının 3 yaş civarında olduğu belirlenmiştir. Bu duruma 3 yaş öncesindeki anıların sözsel olmayan ipuçlarıyla kodlanması fakat 3 yaş sonrasındaki anıların daha çok sözel ipuçları içeren anılarla kodlanmış olması neden olabilir. Sözel olmayan ipuçlarıyla kaydedilmiş anıların aradan yıllar geçtikten sonra sözel ipuçlarıyla geri alınmaya çalışılması bu konudaki başarısızlığın temeli olarak nitelendirilmektedir.
Serbest hatırlama
Serbest hatırlama belleğin psikolojik çalışması içerisinde belirli bir yaklaşımla ilgilidir. Bu yaklaşımda katılımcılar belirli bir denemede bir öğe listesine odaklanır ve ardından katılımcılardan aralarında belli bir sıra olmaksızın bu kelimelerin hatırlaması istenir. Çocukluk amnezisi ile ilgili olarak serbest hatırlama metodu, araştırmacıların, kişilerin hatırlayabildikleri ilk anılarını araştırması ve bu süreçte kendilerinin yanıtlarının serbest olmasına imkân verilmesidir. Serbest hatırlama ve ipucu göstererek hatırlama metotları kullanılarak yapılan, kişilerin oluşturdukları ilk anıları geri alma denemelerinde anıları geri alma miktarı açısından anlamlı bir fark bulunmamaktadır, fakat serbest hatırlamanın büyük faydalarından biri de daha erken yaşlardan anılar ortaya çıkarabilecek her sorunun cevaplanabilmesidir. Carole Peterson’a göre çocukluk amnezisine direnebilen ve öncü bir işaret ya da yemleme olmaksızın çocukluğumuzdan hatırladığımız öne çıkan anılarımız genellikle fazlaca duygu içerenler ve yer, zaman, sonuç ilişkisi içerisinde tutarlı görünenlerdir.
Ayrıntılı geri alma
Bu metotta, katılımcılardan belirlenmiş bir yaştan önce erişebildikleri tüm anılarını kaydetmeleri istenir. Serbest çağrışım metoduyla benzer olarak, bu metot, katılımcıların belli bir ipucu olmaksızın ortaya çıkardığı anılarına dayanır. Ayrıntılı hatırlama metodu diğer iki metotla karşılaştırıldığında öncü çocukluktan geri alınılabilen anıların miktarı hakkında daha fazla fikir sağlar. Fakat bu süreçte katılımcılardan beklenenler fazlaca çaba gerektiren durumlar olabilir çünkü katılımcılar bu süreç içerisindeyken çocukluklarındaki olayları hatırlayabilmek için çok fazla zaman harcarlar. Yapılan araştırmalarda ipucuyla geri alma, karşılıklı söyleşi ya da ayrıntılı geri alma metotları arasında dikkate değer bir farklılık bulunmamıştır.
Erişilebilir ve erişilemez anı
Kişinin geri çağırabileceği çocukluk anısı miktarı birçok faktöre bağlıdır. Yaşanan olayla ilgili hissettikleri, olayın yaşandığı yaş, olayın hatırlanması istenen yaş bu faktörlerden bazılarıdır. İnsanlar çocukluk anılarını hatırlayamamalarının onları unutmalarından kaynaklandığını düşünseler de anıların erişilebilirliği ve kullanılabilirliği arasında farklar vardır. Anıların kullanılabilirliğinde anılar dokunulmamış ve bozulmamış aynı zamanda da anı hafızasında depolanmıştır. Anıların erişilebilirliği ise içinde bulunulan durumda kişinin anıyı geri çağırabilmesi durumudur. Böyle olunca, ulaşılamayan birçok kullanılabilir anı olsa bile, herhangi bir zamanda verilen ipuçları anıların erişilebilirliğini etkileyebilir. Aynı zamanda bazı araştırmalar insanların ilk anılarının 3 ya da 4 yaşından önce bile hatırlandığını göstermektedir. J.A Usher ve Neisser 1993 yılında yaptıkları araştırmada bazı olayların örneğin kardeşinin doğması ve hastane hazırlıklarının yapılmasının kişi 2 yaşında olsa bile hatırladığını söylemişlerdir. Fakat araştırmalarının sonucunda elde edilen bu tip anılar olaysal belleğin gerçek bir belirleyicisi olmayabilir. Bunlara karşılık alternatif bir hipotez olarak da bu belirgin anılar bilgiye dayalı tahminin, genel bilgilerin ne olması gerektiğinin ya da 2 yaşından sonra elde edilen dış bilgilerin sonucu olabilir.
West ve Bauer’in araştırmalarına göre ilk anılar sonraki anılara göre daha az duygusal tatmin, kişisel anlamlandırma, özellik ya da yoğunluk içerirler. Aynı zamanda daha eski anılar perspektif açısından büyük farklılıklar göstermezler. Fakat belirli hayati olaylar diğer anılara oranla daha net ve öncelikli anılar olabilirler. Yetişkinler çocukluk dönemindeki kişisel olayları hatırlamayı geneli ilgilendiren olayları hatırlamaya kıyasla daha kolay bulurlar. Örneğin; çocukken aynı yıl içeresinde aldığın köpekle görünen güneş tutulması olaylarında köpek aldığın olayı daha çabuk hatırlanır çünkü kişisel bir olaydır.
Psikologlar yetişkinlerin hatırlayabildikleri ilk anıların yaşları üzerine tartışmaktadırlar. Bugüne kadar tahmin edilen yaş 2 ve 6 veya 2 ve 8 yaş aralığındadır. Bazı araştırmalara göre 4 yaşın altındaki çocuklar durumsal ve konusal olarak zengin anılar oluşturamazlar. Daha fazla kanıta ihtiyaç olunmasına rağmen, erken çocukluk dönemindeki göreceli olaysal bellek eksikliği prefrontal korteksin gelişmesiyle ilgili olabilir. Araştırmalara göre, yetişkinler parça parça olan anılarına ulaşabilmekte ve olaylarla ilgili anıların diğer anılarına oranla daha sonra hatırlamaktadırlar. Benzer bir araştırma da kişisel anımsama ve bilinen olaylar arasında fark olduğunu göstermiştir. Bilinen anılar yaklaşık olarak 4,7 yaşlarındayken kişisel anımsamalara göre değişebilir.
Anıların solması/zayıflaması
Çocuklar yetişkinlerin anıları geri çağırabilecekleri yaşın daha öncesinde anı oluşturmaya başlarlar. Kodlama ve depolama süreçlerinin etkin olma durumu daha büyük yaşlardaki çocukların daha çok hatırlamasına olanak verirken, aynı zamanda daha küçük yaşlardaki çocuklarda da büyük bir anı kapasitesine sahip olmalarını sağlar. 4 yaşından küçük çocukların olan olayların sırasını, objeleri üretmek için kullanılan nesneleri ve eylemlerin hangi sırayla ortaya çıktığını hatırlayabilmesi de otobiyografik hafıza için gerekli öncüllere sahip olduğunu göstermektedir. Çocuklarda 2 yaşından önceki olayları eksiksiz olarak geri alma oranı %50 iken yetişkinler de bu oran neredeyse 0’dır. 2 yaşından küçük çocukların anılarını birkaç hafta sonra geri alabiliyor olması bu anıların diğer anılara oranla daha kalıcı hale gelebilmesini ve neden bazı insanların bu kadar küçük yaştaki anılara sahip olduğunu açıklayabilir. Aynı zamanda çocuklar henüz karşılaştıkları olayları, olguları veya nesneleri tanımlayacak kelime bilgisine sahip olmadan önce yaşadıkları olayları geri alabilme kabiliyetine sahipken yetişkinler bunu yapamazlar. Bunun gibi bulgular insanların önceki erişilebilir anılarını ne zaman ve nasıl kaybettiğinin araştırılmasına öncülük eder.
Çocuklarda artan erken dönem anılarını hatırlayabilme kabiliyeti çift haneli yaşlara ulaşana kadar solmaya başlamaz. 11 yaşına geldikleri zaman, çocuklar genç yetişkinlik seviyesinde çocukluk amnezisi sergilemeye başlarlar. Bu bulgular ergen beyninin bazı yönlerinin ya da ergenlikteki nörobiyolojik süreçlerin çocukluk amnezisine sebep olduğunu gösteriyor olabilir.
Bunların yanı sıra bazı istisnalarda olabilir. Örneğin; yazar Ray Bradburry kendi doğumuyla ilgili tüm detayları hatırladığını iddia etmiştir.
Aynı zamanda Lancaster Üniversitesi’nden Mark Howe, kendi varlığımızın ayırdına varma duygusu olarak tanımlayabileceğimiz bilişsel benliğin ortaya çıkmasıyla birlikte çocukluk amnezisinin sona erdiğine inanmaktadır.
Hayvan modelleri
Çocukluk amnezisine yalnızca insanlar üzerinde rastlanmaz. Fareler üzerinde yapılan araştırmalarda daha genç olanların şok ile şartlandırıldıkları kaçınma davranışlarını yaşlı olanlara göre daha çabuk unuttukları görülmüştür. Bu bulgular farklı öğrenim yaklaşımları uygulanmış birçok farklı tür üzerinde tekrarlanmıştır. Hayvan modelleri üzerinde yapılmış çalışmalar azımsanamayacak düzeyde önem taşımaktadır çünkü bu çalışmalar çocukluk amnezisi konusundaki nörobiyolojik bulguların temelini oluşturmaktadırlar ve bu tür çalışmaları insanlar üzerinde yürütmek etik sebepler dolayısıyla neredeyse imkânsızdır. Çocukluk amnezisine hayvanlar üzerinde de rastlanıldığı için bu durum yalnızca insanlara özgü olan dil ve benlik anlayışı gibi bilişsel faaliyetlerle açıklanamamaktadır. Bu yaklaşıma gelen eleştiriler ise insan ve hayvanların gelişim ve bilişinin birbirinden kesin çizgilerle ayrı olduğu savına dayanmaktadır. Araştırmacılar hayvanların gelişimini, öğrenme ve hafıza yeteneği, beyin gelişimi ve hormon seviyesindeki değişimlere dayanan bir zaman çizelgesi oluşturarak bu sorunu gidermeye çalışmaktadır.
Bireysel farklılıklar
İnsanların hafızasını cinsiyet ve kültür de dâhil olmak üzere birçok faktör etkiler. Gruplar arası erken dönem anılarının farklılıkları çocukluk amnezisi hakkında olası neden ve sonuçlar hakkında fikir verir. Aşağıda belirtilen bireysel farklılıklar, çocuk yetiştirme tarzları ve kültürel tarihin, ilk çocukluk anılarının çağrılmasında etkili olduğunu göstermektedir. Anlaşılacağı üzere çocukluk amnezisi ebeveynlik ve eğitim tarzıyla değişebilmekte yani sadece biyolojik nedenlere dayanmamaktadır.
Cinsiyet
Genellikle ilk hatıraların anımsanmasında cinsiyet farklılığı bulunmaktadır. Kadınlar erkeklerden daha erken hatıralarını hatırlayabilir. Annelerin kızlarıyla oğullarına kıyasla daha detaycı, değerlendirici ve duygusal anımsatıcı tarza sahip olmaları kadınların daha zengin bir çocukluk hafızasına sahip olmasının nedeni olabilmektedir. Bütün kültürlerde kadınlar erkeklere gore daha detaylı bir çocukluk hafızasına sahiptir ve kadınlar bu anılarda kendilerinden çok başkalarıyla ilgili detayları hatırlamaktadırlar. Bunun aksine erkekler çocukluk anılarında kendileri odaklı anıları hatırlarlar. Erkeklerin kadınlara göre kötü anılar hakkında bahsetmeye meyilli oldukları bulunmuştur. Yapılan bazı araştırmalara göre kadınlar daha travmatik anıları hatırlamaya meyilliyken, erkekler oyun anılarını hatırlamaya meyillidirler. Ayrıca ilk anımsanan anıların, erkekler için daha arkadaşlık odaklı iken kadınlar için daha çok nüfuz odaklı olduğu bulunmuştur.
I'm Into You
"I'm Into You", Amerikalı şarkıcı ve oyuncu Jennifer Lopez'in şarkısıdır. 1 Nisan 2011 tarihinde şarkıcının yedinci stüdyo albümü Love?'ın ikinci single'ı olarak yayınlandı. Şarkı orta tempolu pop ve r&b özellikleri taşımaktadır. Şarkının sözleri Taio Cruz, Mikkel Eriksen, Tor Hermansen, Dwayne Carter tarafından yazılmıştır. Lopez'e şarkıda en sevdiği rapçi Lil Wayne'de eşlik etmiştir. Şarkıya ilk yorumlar, şarkının akılda kalıcı ve eğlenceli sözlerinin olduğu söylenmiş genel olarak da olumlu yorumlar almıştır. Şarkının ilk hali Lopez'in Facebook sayfasında yayınlanmış ve orijinal versiyonu ise 5 Nisan 2011'de yayınlanmıştır.
Çocukluk amnezisi
Etnik köken, kültür ve toplum
MacDonald’ın bulgularına göre Çinli katılımcılar Yeni Zelandalı yerlilerine ve Avrupalı Yeni Zelandalılara göre daha geç erken dönem anılarına sahiptirler. Bu bulgu, ilk anı yaş ortalaması 6.1 olan kadınlara dayanmaktadır; Çinli kadınlar dünya genelinin aksine erkeklere göre daha geç anıları hatırlamaktadır. Tahminlere göre Çinlilerin erkek çocuklarına kızlara göre daha çok değer vermesinden dolayı onlara daha detaycı, değerlendirici ve duygusal anımsatıcı bir tavırla davranıyor olabilirler. Amerikan katılımcılar arasında ise siyahi kadınlar, siyahi erkekler ve beyaz kadınlara göre daha geç anılara sahiptirler. İlk anıların geç yaşlarda olmasından bağımsız olarak siyahi kadınlar kişisel deyenimlerinin küçük bir kısmını aktarmaya eğilimlidirler. Bu durum Afro-Amerikan kültüründe yetiştirilen kız çocuklarına karşı detaylı anılar yerine talimatların kullanmasından kaynaklanıyor olabilir. Korelilerin Amerikanlara oranla daha geç anılara sahip olmasının sebebi ise Asyalıların kollektivist bir toplum yapısına sahip olmalarından kaynaklanmaktadır. Yeni Zelandalılar ve Çinliler arasında bir yaş farklılığının olmaması bu teoriyi şüpheli kılmaktadır. Buna ek olarak, Afro-Amerikan nüfusu daha kollektivistik bir yapıya sahip olmasına rağmen kollektivistik olmayan toplumlarla karşılaştırıldığında daha geç ilk anılara sahip olmadıkları görülmüştür. Ayrıca Batı kültürlerinden katılımcıların Doğu kültüründenkilere oranla daha detaylı ve duygusal hikâyeler anlattıkları fark edilmiştir.
George Ramsay
George Burrell Ramsay (1 Mart 1855 - 7 Ekim 1935 ), Aston Villa Futbol Kulübü'nün en başarılı dönemlerinde görev yapmış futbolcu ve teknik direktördür.
Çocukluk amnezisi
Etnik köken, kültür ve toplum
Yetişkin Yeni Zelanda yerlileri Avrupalı Yeni Zelandalılara ve Çinlilere göre daha erken anılar aktarmaktadır. Yeni Zelanda yerlilerinin geçmişindeki kültür vurgusu erken yaşlarda zamanın doğasını anlamada ve erken dönemdeki anıların geri çağrılmasında etkili olabilir. Ayrıca Yeni Zelanda yerlilerinin, Avrupalı Yeni Zelandalılara ve Çinlilere göre hafızalarının kaynağının aile geçmişi olduğunu belirtmeye eğilimlidirler.
I'm Into You
Arka plan ve kompozisyon
Lopez, 30 Mart 2011 günü Ryan Seacrest'ın radyo programı On Air with Ryan Seacrest'da yer aldı. Orada yakında çıkacak olan yedinci stüdyo albümü "Love?" hakkında konuştu ve "I'm Into You" şarkısını tanıttı. Daha sonra, aynı gün şarkının bir versiyonu Rap-Up dergisinin web sitesi ve blogosphere'de online olarak sızdırılmıştır. Şarkı Lopez'in resmi Facebook sayfasında tanıtım olarak kullanıldı ve beğenildi. Böylece şarkı iTunes Store'da planlanandan dört gün önce 1 Nisan'da satışlara sunuldu. Lopez şarkıya eşlik etmesi için şimdiki favori rapçi ve MC(Seremoni Ustası) olarak gördüğü Lil Wayne'i seçtiğini söyledi.
George Ramsay
Başarıları
FA Cup: 1887, 1895, 1897, 1905, 1913, 1920
Çocukluk amnezisi
Kişilik
İnsanların ilk anıları kişilik öz elliklerini yansıtmaktadır. Anılarını daha detaylı aktaran insanlar günlük hayatlarında açık olmaya ve diğerlerine çeşitli kişisel bilgilerini aktarmaya eğilimlidirler. Ilk anılar erkekler için arkadaşlık odaklı iken kadınlar için nüfuz odaklıdır.
I'm Into You
Video klip
Lopez klibi çekmek için 2 Nisan 2011 tarihinde Meksika'daki Chichen Itza'ya gitti. Lopez sosyal ağ sitesi Twitter aracılığıyla video çekiminden birden fazla fotoğraf paylaştı. Şarkının video klibi ise 2 Mayıs'ta yayınlanmıştır.
Çocukluk amnezisi
Unutulan Anılar
Çocukluk anıları direkt olarak olay örgüsü şeklinde hatırlanmasa da dolaylı bir biçimde hatırlanabilir. İnsanlar otobiyografik olayları hatırlayabilecek düzeye gelmeden önce anılar ateşlenebilir ya da dolaylı olarak öğretilebilir. Bu en çok duygusal travmalar açısından önemlidir. Yetişkinler genellikle 3-4 yaşlarındaki olayları çağırabilir ve genellikle deneyimsel anıları çağırmaya yaklaşık olarak 4.7 yaşında başlarlar. Fakat, bazılarına göre travmatik olaylara ve tacize mahruz kalınmış bir çocukluk geçirenler çocukluk amnezisinin bitimi olarak 5-7 yaşlarını belirtmektedir. Bunun sebebi stresli anıların hafıza merkezine zarar vermesi olduğu ve büyük ihtimalle anı kurmayı engellediği düşünülmektedir. Ateşlemenin erken yaşlarda başlaması tacize maruz kalmış çocukların tacize tepki olarak dolaylı anılar oluşturmuş olabileceği ihtimalini artırmaktadır. Bu bastırılmış anıların insanları etkileyip etkilemediği ise psikolojide tartışmaya açık bir konudur.
Sahte Anılar
Çok sayıda yetişkin 2.5 yaşındaki anılarına sahiptir. Bu yaştan önceki anılarını aktaranlar ise genellikle kişisel anılarla, başka kaynaklardan öğrendikleri bilgileri birbirine karıştırmaktadır. 10 yaşından sonra yaşanan olaylar genellikle daha kolay bir şekilde doğru hatırlanmaktadır. Fakat 2 yaşına ait olan anılar sahte resimlerle ve anılarla karıştırılmaktadır. Erken çocukluk dönemi (2 yaş civarı) anıları sahte yönlendirmelere elverişlidir, bu da onların güvenilirliğini azaltmaktadır. Özellikle ciddi sonuçlara sebep olacaksa bu duruma şüpheyle yaklaşılmalıdır. Sahte bir olayın ayrıntılarını hayal etmek, sahte anılar üretmemize neden olabilir. Çalışmalar gösteriyor ki insanlar nadiren hayal ettikleri çocukluk anılarına hayal etmediklerine oranla daha çok inanmaya meyillidirler. Bu durum hayal gücü şişliğini ortaya çıkarmıştır ve bu da bir olayı nadiren hayal etmek, o olayı gerçek zannetmek için olası olabilir. Örneğin, kendilerinin doktorda çekilmiş bir fotoğrafı gösterilen insanlar bir sure sonra o fotoğrafla ilgili sahte anılar üretebilirler. Ayrıca, bu durum gösterir ki insanların mahkemelik olaylar hakkında dahi sahte anılar üretebilirler. Bu endişe Amerikan Psikoloji Birliği(APA)’ni, 2 yaşından önceki fiziksel ve cinsel istismar olayları konusunda şüpheci yaklaşılması gerektiği konusunda bilgilendirmede bulunmaya itmiştir. Fakat, Amerikan Psikoloji Birliği bu duruma suç olaylarının doğası nedeniyle tamamıyla güvenilmemesi gerektiğini de tavsiye etmektedir.
Freud’un travma teorisi
Sigmund Freud, insanların kişilik özelliklerinin erken çocukluk dönemlerinde yaşadıkları deneyimlerinin geliştirdiği libidodan kaynaklandığını savunmasıyla çok ünlüdür. Freud’un orijinalinde “Bastırılma Teorisi” olarak isimlendirdiği travma teorisi, çocukluk amnezisinin her çocuğun psikoseksüel gelişiminde yaşadığı travmatik olayı (örneğin: bakıcısı tarafından cinsel istismar)  bastırmaya çalışmasından kaynaklandığını varsaymaktadır. Teoriye göre; çocuk kendi cinselliğini keşfetmeye takıntılıyken, hayatının ilk yıllarına ait anılarının çoğunluğunu bastırmaya çalışması buna yol açmıştır. Özellikle, Freud’un kendisi 1800'lerin sonunda bu teoriden vazgeçmiştir. Freud’un kendisine ait, çocukluk amnezisi hakkındaki açıklamalarını içeren freudyan teoride; bilimsel araştırmalar ve çoklu yorumlara açık olan gözlemler yerine, yaygın olarak anekdotlara dayalı kanıtları kullanması eleştirilmiştir.
“Freudyan psikoseksüel teori” acımasızca çürütülürken, bazı içe bakış çalışmaları, çocukluktaki duygusal istismarın hafıza üstündeki etkisini göstermektedir. Duygusal travmanın etkisi ve çocukluk amnezisinin açıklaması göstermiştir ki; stresli deneyimler hafızanın bozulmasına ayrıca hipokampüs ve amigdala gibi hafıza sisteminin merkezi bölgelerinde zararlar oluşmasına sebep olabilmektedir. Çocukluğunda istismar veya travmaya maruz kalmış yetişkinler, kendi anılarını genel popülasyondan 2-3 yıl sonra şekillendirir. Ayrıca, bu yetişkinler travma yaşamamış bireylere oranla önemli ölçüde görsel, resimli ve yüzle alakalı hafızalarını saklama ve geri çağırmada problemler yaşarlar. Bu belirtiler, travmanın, erken dönemdeki çocukluk anılarınıın oluşumunu bozduğunu ima eder ama Freud’un bastırma teorisi için gerekli kanıtı vermez.
Duygu
Amigdala (beynimizin duygu ve anıların duygusal içeriğinden sorumlu kısmı) ve hipokampüs (beynimizin otobiyografik hafızadan sorumlu bölümü) genellikle birbirlerinden bağımsızlardır fakat duygular ve amigdalanın da, özellikle hipokampüsün bağlantılı olduğu anıların oluşumunda rol aldıkları bilinir. Araştırmalar ortaya çıkarmıştır ki; çocukluk döneminin sonrasında oluşan anılar, önce oluşanlara göre daha önerimsel ve duygusaldır ayrıca anlamlılık ve kuvvetlilik oranı yüksektir. Duygusal yaklaşım; bebeklik ve yetişkinlik anılarının farklılığının çocukluk amnezisine sebep olduğunu savunur. Her ne kadar yüksek duygusal olaylar güvenilir geri çağrımları canlandırabilir ve geliştirebilirse de bu konu hala tartışmalıdır.
Bazı çalışmalar, duygusal deneyimlerin daha hızlı geri çağrım zamanı ile bağlantılı olduğunu keşfetmiş ve duygusal olayların hafızamızda yer edinmesinin daha kolay olduğunu göstermiştir. Eğer olay özellikle şaşırtıcı ise, beynimiz tarafından ilk işleme alınan olaylardan olur ve bunun sebebini de büyük oranda evrimsel sebeplere bağlarlar. Evrimsel teori, eğer geçmiş olay korkutucu veya üzücü ise veya olay bir kişinin varlığı için tehlikeliyse, kişi benzer durumun gelecekte olmasından kaçınma yatkınlığı gösterdiğini savunur. Buna ek olarak, çok önemli olaylar, büyük etkiler yaratır ve tekrarlandıkça hafızaya alınışı kolaylaşır.
Çeşitli bulgulara göre; hastaneye yatırılma ve kardeşin doğumu gibi olaylar belki de çok duygusal anılar oldukları için çocukluk anmezisi ile bağlantılıdır. Fakat görünüşte duygusal anılar, aile bireylerinden birinin ölümü ya da taşınması gibi olaylar çocukluk amnezisine etki etmez, bunun sebebi de çocuk için çok anlamlı olmaması olabilir. Bu yüzden bazı anılar diğer anılara göre erken çocukluk dönemi için hatırlanmaya daha uygundur. Bu da çok duygusal anıların duygusal olmayan anılara göre daha çabuk kodlandığı ve geri çağrıldığı sonucunu destekler.
Nörolojik
Çocukluk amnezisi için bir olası açıklama da; uzun dönem veya otobiyografik hafıza oluşumundan sorumlu beyin bölgesinin bebeklerde gelişmemesidir. Hipokampüs ve alın korteksi hafızanın nöroanatomisi için iki anahtar yapıdır ve bu yapı 3-4 yaşlarına kadar gelişmez. Bu yapılar otobiyografik hafızanın oluşumunda etkili olması ile bilinir.
Fizyolojik yaklaşım, hafızasını yitirmiş ve hipokampüsü zarar görmüş diğer insanların hafızaları hakkında destekleyici bulgular gösterir. Bu insanlar etkili bir geçmiş anıları saklama ve geri çağırma işlemi gerçekleştiremeseler de hala bilişsel ve algısal becerilerini sergileyebilir, yeni bilgiler öğrenebilirler. Hippokampüsü içeren medyal şakak lobu (Medial Temporal Lobe/MTL)’nun gelişimi erken çocukluk dönemindeki anıların oluşturulması ve sürdürülmesinde özelleşmiştir.
Nörolojik açıklama çok genç çocukların hafızalarındaki boşluklar için açıklamalar yapmış olmasına rağmen, çocukluk amnezisi hakkında tam bir açıklama yapamamıştır çünkü 4 yaşından sonra da hafızalarda hatalar görülmüştür. Ayrıca hata yaşadıklarını belirten çocuklar daha önce çocukluk amnezisi göstermeyen çocuklardır. Çocuklar 2 yaşından 3 yaşına geçerken, kendileri daha 1-2 yaşlarındayken olan olayları hatırladıkları gözlemlenmiştir. Çocukların 3 yaşlarındayken hayatlarının daha erken dönemlerindeki anıları çağırabilmelerinin keşfi çocukların bütün gerekli nörolojik yapılarının yerinde olduğunu göstermiştir.
Serebral yarımkürelerin içindeki farklı bağlantıların, insanların hayatındaki çok erken periyodlarda oluşmuş olayları hatırlamalarında etkili olduklarına inanılmasına rağmen. Çocukların her iki elini de kullanma ve iki yönlü sekmeli göz hareketi (bilateral saccadic eye movement) gibi kabiliyetlerinin gelişmesi çocukluk amnezisinin erken yaşta son bulmasıyla ilişkilendirilmektedir, bunun sonucunda ise beynin iki lobu arasındaki bağlantı ile erken dönem hafızasının artmasının birbiriyle ilişkili olduğu bulunmuştur.
Nörobiyolojik
Hayvan modelleri kullanarak çocukların sinirsel alt katmanlarında yapılan çalışmalarda, büyük kısıtlayıcı sinir iletici Gamma-Amino Butyric Acid (GABA)’in yetişkinlerde, çocukluk anılarının geri çağırımında baskıcı bir etkisi olabileceği bulunmuştur. GABA’nın aktiviteleri sadece hayvanlarda değil, insanlarda da çocukluk döneminde yetişkinliğe oranla daha fazladır. Araştırmacılar GABA aktivitelerindeki gelişimin artmasının, hayatın sonraki zamanlarında anıların geri çağılımında etkisi olduğu hipotezini savunmuşlardır. Hayvanlarla yapılan eski araştırmalar GABA’nın çocukluktaki korku anılarını unutmaya yardımcı olduğunu ve belki genel çocukluk anılarının geri çağrılma mekanizmasında düzenleyici olduğunu göstermiştir. İlginç olan ise bu durumun insanlarda da görülebileceğidir. Benzodiazepines, GABA’nın etkisini arttıran bir psikiyatrik ilaçtır ve benzodiazepines’in ileriye dönük amnezi oluşumuna sebep olduğu veya ilaç alınımından sonra anıların kodlanmasında hatalar oluşturduğu bilinmektedir. Benzodiazepines alan denekler, ilaç almayanlara göre öğrenme ve hafıza testlerinde daha düşük sonuçlar almışlardır.
Önceden, hücre doğumu veya nöronların üretiminin bireyin gelişimden sonra durduğu varsayılıyordu. Fakat son bulgular, erken çocukluk döneminde hipokampüsteki yüksek seviye hücre doğumunun, yetişkinlikte azaldığını ama yavaş da olsa hala devam ettiğini ortaya çıkarmıştır. Bilindiği üzere hipokampüs hafıza oluşumunda hayati öneme sahiptir, bu yüzden çocukluk amnezisi üzerine yapılan çıkarımlar bu bölge üzerindedir. İlginç biçimde, hayvan çalışmaları göstermiştir ki yüksek hücre oluşumunun olduğu yaş, kalıcı anıların en az ihtimalle oluşturulduğu yaştır. Araştırmalar hippokompal hücre doğumu, anıların oluşumunu çözündürdüğünü ileri sürmüştür. Anıların çözünürlüğü, yeni ve daha önceden olan nöronların arasındaki artan rekabetten dolayı, daha önceden olan hafıza döngüsündeki sinapsların yer değiştirmesi tarafından takip edilebilir. Bu teori hücre oluşumu arttıkça unutma oranı artan bir fare modeli deneyi ile desteklenmiştir. Ek olarak, yeni anı oluşumundan sonra azalan hücre doğumunun sonucunda unutma oranında da azalma görülmüştür.
Gelişimsel
Bilişsel benlik gelişiminin aynı zamanda erken dönem anılarının oluşumunda ve saklanmasında güçlü bir etki yarattığı düşünülür. Yeni yürümeye başlayan çocuğun büyümesi gibi, gelişen benlik duyuları sayesinde, biricik karakteristiğini, kendini diğer insanlardan ayıran bireysel duygu ve düşüncelerini fark eder. Çocuklar tıpkı benlik bilinci kazanması gibi, eski anıları geri çağırma ve otobiyografik deneyimlerini organize etmeye başlar. Bu durum ayrıca çocuğun kendi inanış, bilgi ve düşüncelerine başka kimsenin erişemeyeceğini kabul ettiği zihin kuramı olarak da bilinir.
Gelişimsel açıklama, çocukların anlamsal bilgileri anlamada iyi; fakat otobiyografik benliklerini yarattıkları geçmiş ve şimdiki olayları birleştirerek geri çağırmada eksik olduklarını ileri sürmüştür. Çocuklar bireysel insan varlığının farkındalığını geliştirene kadar, zaman üzerinde devam eden bir algı oluşturamazlar. Bazı araştırmalar 3 yaşındaki çocukların hala konseptleri kavramakta zorluk çekerlerken, 4-5 yaşlarındaki çocuklarda bu konseptlerin oluştuğunu gösterir, çocuklar bu zamanda eski olayların şimdiyi etkileyebileceğini anlayabilir.
Geçmiş ve gelecek algısı arasındaki bağlantı, zamanın devamlı olduğu algısına ve devamlı bir benlik oluşumuna sebep olur. Bu durum da çocukların yetişkinlerle konuşmaları için anılarının oluşumuna yardımcı olur. Yetişkinler, çocuklara onların kişisel geçmişlerini ve benliklerini oluşturmaları için anılarını kodlamada, çocukların deneyimlerini tekrar ve detaylandırma ile yardım eder.
Dil
Çocuklarda dil gelişiminin tamamlanmamasının, çocukluk amnezisinde çocukların otobiyografik anılarını kodlamak için dil yeterliliklerinin olmamasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Erken çocukluk dönemi (3-4 yaş) ve çocuklardaki dil gelişimi arasında çocukluk anılarının kaydedilmesi bakımından direkt bir ilişki görülür. İyi derecede dil yeteneği gösteren çocuklarda sözel ve sözel olmayan anı testlerinin, düşük dil yeteneği olan çocuklara oranla daha iyi yerine getirdiği görülmüştür. Eğer çocukların dil yeterliliği yoksa bebeklik anılarını tanımlamada yetersiz kalırlar çünkü anılarını açıklayabilecekleri kelimeleri ve bilgileri yoktur. Çocuklar ve yetişkinler genellikle hızlı dil gelişimlerinin olduğu 3-4 yaşlarındaki anıları hatırlarlar. Dil gelişiminden sonra, çocuklar genellikle sözel dönem öncesi anılarını akıllarında tutarlar ve anılarını aktarmak için semboller kullanırlar. Bu yüzden, dil aktif şekilde kullanılmaya başlandığı zaman, anılar da aktif bir şekilde tanımlanmaya başlar. Çocukların anılarının içerikleri yetişkinlerden ve bebeklerden farklıdır çünkü bebeklik dönemi boyunca dil gelişimi olmamıştır.
Dil, çocuklara kişisel geçmiş ve şimdiki deneyimlerini organize etme ve anılarını başka insanlarla paylaşma imkânı verir. Bu diyalog değişimi çocuklara, kendi kişisel geçmişlerinin farkına vararak kendi bilişsel benlikleri ve eski aktivitelerin şimdiyi nasıl etkilediği hakkında düşünmeleri için teşvik etmektedir. Birçok çalışma göstermiştir ki çocuklarla olaylar hakkında yapılan basit görüşmeler, anıların daha kolay hatırlanmasına yardımcı olur. Ayrıca otobiyografik bilgi saklanmasında, çocuklarla yapılan görüşmelerin içeriğinin hatırlamaya etkisinin önemi hakkında da çalışma yapılmıştır. Bu çalışma cinsiyet ve kültürel farklılıklar konusunda çıkarımlarda bulunmamızı sağlar. Otobiyografik hafıza ailelerin çocukları ile konuşması ve onları olayların neden oluştuğu hakkında düşünmeye sevk etmesi ile başlar. Anıların konuşulması, çocukların hafıza sistemlerinde genel ve özel olayları kategori etmelerine olanak sağlar.
Sosyo-kültürel gelişim bakış açısı, dil ve kültürün çocukların otobiyografik anı gelişiminde ortak rolleri olduğunu söyler. Bu teori çocukları ile onların anıları hakkında detaylı ve uzun görüşme yapan ve görüşme yapmayan aileler arasındaki farka odaklanır. Ailesi ile uzun ve detaylı görüşmeler yapan çocukların, yapmayanlara oranla daha fazla sayıda anılarını hatırladıklarını rapor etmiştir. Anıların geniş detaylarla tanımlanmasının kültürel farklılıklardan kaynaklandığı çıkarımı yapılır.
Gödekli, Canik
Gödekli, Samsun ilinin Canik ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Samsun merkezine 33 km uzaklıktadır.
Dernek Yaylası
Dernek Yaylası, Trabzon ilinin Maçka ilçesine 22 kilometre uzaklıkta konumlanmış bir yayladır. 6 kilometrekarelik bir alanı kaplayan yayla, en yakın idari birim olan Sındıran mahallesine 12 kilometre uzaklıktadır. Her yıl Mayıs ve Ekim ayları arasında hayvancılık için kullanılmaktadır.
Williamsburg, Brooklyn
Williamsburg, New York'un Brooklyn semtinde bulunan bir mahalledir. 1990'lı yılların sonlarından beri, Williamsburg, hipster kültürü, çağdaş sanat ve canlı gece hayatı özellikleri ile soylulaştırmaya uğradı. 2000'li yılların başında mahalle, indie rock ve electroclash için bir merkez haline geldi ve "Little Berlin" olarak adlandırılmaya başlandı.
İtalyanlar, Yahudiler, Hispanikler, Polonyalılar, Porto Rikalar ve Dominikler de dahil olmak üzere mahallede hala çok sayıda etnik grup bulunmaktadır.
Deyrizor
Deyrizor 1867 yılına kadar küçük bir kasabaydı. O yıldan sonra Osmanlı döneminde büyüdü. 1915 yılında Anadolu'dan tehcir edilen çok sayıda Osmanlı Ermenileri Deyrizor'a getirildi. Günümüzde Deyrizor'da 1991 yılında inşa edilen bir Ermeni Kırımı müzesi ve anıtı bulunmaktaydı, ancak IŞİD tarafından imha edildi.
Fırat Nehri kenarında bulunan kent bir tarım ve hayvancılık merkezidir. Civarda tahıl ve pamuk yetiştirilir. Kentin nüfusunun çoğunluğu Sünni Araplardan oluşur. Ayrıca kentte bir miktar Kürt, Ermeni ve Süryani de yaşamaktadır. 1915 Ermeni Kırımı'nda burada Deyrizor Konsantrasyon Kampı bulunmaktaydı.
Fransa, 1921'de Deir ez-Zor'u işgal etti ve onu büyük bir garnizonun haline getirtti. Bu arada bölge, aristokrat bir ailenin üyesi olan Hac-Fadel Abboud tarafından yerel olarak yönetiliyordu. 1941'de İngiliz liderliğindeki güçler, Deir'e karşı bir savaşı içeren Suriye-Lübnan seferi sırasında Vichy Fransası'nı yenmişler ve bölgenin idaresiyle Özgür Fransız güçlerine teslim ettiler. 1946'da bağımsız Suriye Cumhuriyeti'nin bir parçası oldu.
Suriye İç Savaşı
Suriye iç savaşından bu yana kentte Suriye Silahlı Kuvvetleri ile Özgür Suriye Ordusu (Suriye Devrimci ve Muhalefet Güçleri İçin Ulusal Koalisyon'a bağlı) ve Irak İslam Devleti gibi diğer muhalefet örgütleri arasında silahlı askeri çatışmalar meydana geldi. ABD, Jabhat Al-Nusra'yı bombardıman kampanyalarına tepki olarak bir terörist örgüt olarak kara listeye aldı.
Deir Ez Zor bölgesi, Doğu Suriye'de kalan az sayıda Suriye Hükûmeti kalesinden iki yıldan fazla bir zamandı. Mayıs 2015'te İslam Devleti militanları, saldırı düzenleyerek Palmyra'yı ele geçirdi. Şehir daha sonra IŞİD tarafından etkin bir şekilde kuşatma altına alındı ve yalnızca nakliye helikopterleri tarafından tedarik edilecek erzaklar bırakıldı. IŞİD günlük olarak Deir ez-Zor Hava Üssüne saldırarak malzemeleri durdurmaya çalıştı. Bununla birlikte, Tuğgeneral Issam Zahreddine önderliğindeki 104. Hava Tugayının seçkin Cumhuriyet Muhafızlarının varlığı nedeniyle, bu girişimlerde başarısız oldu.
Kuşatma, şehirdeki sık sık durgunluk ve yiyeceklerin yetersiz kalmasına yol açtı. Ocak 2015'te Rus Korgeneral Sergei Rudskoi, Suriye II-76 nakliye uçakları üzerinde Rus paraşüt ekipmanı kullanarak Deir ez-Zor'a 22 ton (48.501 kilo) insani yardımın atıldığını söyledi. 2016 yılının sonlarında Suriye hükûmeti, Suriye Kızılayı topluluğu vasıtasıyla kent sakinlerine ücretsiz ekmek kaynakları dağıtmaktaydı. Kuşatılmış 100.000 sivilin çoğunluğu halen devam etmekte olan savaşlardan yoksul ve işsiz kalmaktadır.
17 Ocak 2016'da, şehre kanlı bir saldırıda bulunarak 400 sivili de kaçırdığı söylenen IŞİD'in, şehrin sivil nüfus katliamının yapıldığı bildirildi. Ancak asi aktivistler BBC muhabirlerine büyük ölçekte bir cinayet veya kaçırma yapılmadığını söyledi.
17 Eylül 2016'da, ABD uçakları Dayr Az Zawr'ın hedefini vurdu. Centcom, Rus yetkililer tarafından ABD uçaklarından vurulan hedefin Suriye Arap Ordusu hedefi olabileceği konusunda bilgilendirildiklerinde hava saldırılarını durdurdıklarını açıkladı. RT, 62 Suriyeli Ordu askerinin öldürüldüğünü bildirdi. Suriye Arap Haber Ajansı, ABD hava saldırısının hemen ardından Suriye Ordusu'na yönelik bir ISIS saldırısının başladığını söyledi.
18 Haziran 2017'de İran İslam Devrim Muhafızları Birlikleri (IRGC), Tahran'daki saldırılara karşı o ayın başlarında, Deir ez-Zor Valiliği'ndeki IŞİD kuvvetlerini hedef alarak İran'daki üslerden altı adet orta menzilli balistik füzeyi ateşledi. Operasyon sırasında şehir üzerinden uçan IRGC uçağı tarafından hazırlanan hava videoları, görevin başarısını doğruladı.
2 Eylül 2017'de el-Sukhnah'dan gelen SAA'nın ilk birlikleri kaleye ulaşmayı ve kuşatılmış bölgeye girmeyi başardı. Kısa süre sonra kuşatma resmen kaldırıldı. 3 Kasım 2017'de SAA şehri tamamen özgürleştirdi. Suriye Ordusu, Deyrizor'u ele geçirme operasyonlarıyla eşzamanlı olarak, Fırat'ın tüm batı yakasını güvence altına almak için 17 Aralık 2017'de sona eren bir mücadele başlattı.
8 Eylül 2017-23 Mart 2019 tarihleri arasında Fırat Nehri'nin doğusunda Suriye Demokratik Güçleri ve Birleşik Ortak Görev Gücü-Doğal Kararlılık Harekâtı liderliğinde Suriye'deki son İslam Devleti kalesine karşı askeri bir operasyon düzenlendi. Kampanya, QSD ve müttefikleri için kesin bir zaferle sona erdi ve Baghuz Fawqani Savaşı'nı bitirdikten sonra Deyrizor Valiliği'ndeki tüm IŞİD topraklarının ele geçirilmesiyle sonuçlandı.
Ekonomi
Şehir ve çevresi, hayvancılık, tahıllar ve pamuk mahsulleri ile verimli ve müreffeh bir tarım alanıdır. Birçok tarım işletmesi kurumu da orada çalışıyor.
Suriye çölünde hafif ham petrolün keşfedilmesinden bu yana, ülkenin petrol çıkarma endüstrisinin merkezi haline geldi. Ayrıca, geleneksel Fransız tarzı nehir kıyısı restoranları, 5 yıldızlı oteller, çöller arası seyahatler için bir merkez ve Al-Jafra banliyösündeki bir havaalanı (IATA kodu: DEZ) gibi birçok turistik tesis ile turizm için küçük bir merkezdir. Yakınlarda tuz madenleri bulunmaktadır.
Kültür
Deyr ez Zor, Ermeni tehcir kervanlarını ortadan kaldırmak için Deyr ez Zor Kampları için son toplama yeriydi. Fırat Nehri kıyısında, hayatta kalan on binlerce erkek, kadın ve çocuk sistematik olarak öldürüldü. Ermeni Soykırımı Anıtı kilisesi, hayatını kaybeden soykırım kurbanlarının anısına yapıldı, ancak 21 Eylül 2014'te IŞİD militanları tarafından yıkıldı.
Etraftaki ülke ve illerden gelen ardışık yeni yerleşimci dalgaları, 1950'lerin sonlarında ve 1990'ların sonundaki şiddetli kuraklıkla büyük ölçüde bağlantılıydı, çoğu standart işler arıyor ve çiftçilik ve çoban yaşam tarzlarından vazgeçiyordu. Şehirde Mezopotamya türü Arapça kullanılmaktadır; Halep lehçesinin hafif bir etkisi de fark edilebilir. Sünni Müslümanların hakim olduğu Deyr ez Zor'daki Hristiyanlık, farklı cemaatlere ait birkaç aktif kilise ve şapel ile Apostolik Çağ'a kadar uzanabilir.
Şehir aynı zamanda Fırat'ı kaplayan ve 2013 yılında iç savaş sırasında yıkılan Deyrizor Asma Köprüsü (Arapça: الجسر المعلق) ile ünlüydü. Deir ez-Zor Müzesi, Kuzey Mezopotamya'daki yakın arkeolojik alanlardan toplanan binlerce eseri saklıyor.
Al-Furat Üniversitesi ve Aljazeera Üniversitesi'nin ana kampüsleri de burada bulunmaktadır. Diğer birçok politeknik okul ve meslek enstitüsü de şehir merkezlerinde yüksek öğretim sağlar.
Yerel günlük gazete Al Furat ve birkaç başka yayın burada yayınlanmakta ve komşu El-Haseke ve Rakka vilayetlerinde dağıtılmaktadır.
Uluslararası ilişkiler
Deyrizor, Suriye'deki üçüncü Ermeni diplomatik misyonuna ev sahipliği yapıyor; Ermenistan Fahri Konsolosluğu 11 Şubat 2010'da açıldı.
Deyrizor Havaalanı, gelişmemiş bir iç ve dış hatlar terminali olup, çoğunlukla Şam ve Basra Körfezi bölgesindeki destinasyonlara bağlanan önemli bir merkezdir.