cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alper Kömürcü
Alper Kömürcü, Türk besteci, aranjör ve müzisyen. Keman sanatçısı olarak bilinen müzisyen, besteci, orkestra şefi ve aranjör olarak da tanınır.
Biyografi ve kariyer
Alper Kömürcü 1980 yılında Ankara’da doğdu. 1991 yılında Çukurova Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Keman Bölümü'nü kazandı. 1998 yılında Bilkent Üniversitesi Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi'ne burslu olarak kabul edildi. 2005 yılında Emrehan Halıcı'nın kurmuş olduğu Halıcı Bilişim Şirketi'nin düzenlediği “Bilgisayarla Beste Yarışması”nda Mongol Çocuk ve Özgürlük eseriyle Türkiye 1.liği kazandı. 2007 yılında İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı yüksek lisans programını kazandı ve eğitimini tamamladı. 2011 yılında 19. Altın Güvercin Beste Yarışması'nda En İyi Beste ve En İyi Aranjör ödüllerini kazandı. 2014'ün Mart ayında ilk solo albümü MAT'ı çıkarttı. Birçok albümde besteci, söz yazarı ve aranjör olarak yer aldı. TRT Caz Orkestrası Şefi Kamil Özler ile caz armonisi ve orkestrasyon üzerine çalışmalar yaptı. Birçok senfoni orkestrasında aranjmanları seslendirildi. Ünlü Azeri Orkestra Şefi Prof. Ramiz Malik Aslanov ile orkestra şefliği üzerine özel çalışmalar yaptı. 2018 yılında eşi İpek Açar Kömürcü ile Elma Şekeri Prodüksiyon şirketini kurdu. Kömürcü çalışmalarına prodüktör, kompozitör, keman sanatçısı ve orkestra şefi olarak devam etmektedir.
Dumitroescoella
Dumitroescoella Hubbardiinae familyasına bağlı bir cinstir.
Hughes County, Güney Dakota
Hughes ilçesi veya Hughes County, Amerika Birleşik Devletleri'nin Güney Dakota eyaletinde yer alan bir ilçedir. İlçenin nüfusu 2010 sayımına göre 17.022'dir. İlçenin merkezi Pierre şehridir.
Görentaş, Yayladağı
Görentaş, Hatay ilinin Yayladağı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Álex Mumbrú
Álex Mumbrú (d. 12 Haziran 1979, Barselona, İspanya) 2.02 boyunda Liga ACB ekiplerinden Real Madrid ve Bilbao Basket'te forma giymiş eski İspanyol millî profesyonel basketbolcu ve aktif olarak basketbol antrenörüdür. Liga ACB ve EuroLeague ekiplerinden Valencia'yı çalıştırmaktadır.
Market Bosworth
Market Bosworth, İngiltere'nin Leicestershire kentinde bulunan bir civil parish.
Dış bağlantılar
Melton Mowbray Registration District
Birgit Nilsson
Märta Birgit Nilsson (17 Mayıs 1918 - 25 Aralık 2005), İsveçli dramatik soprano opera sanatçısı. Operatik ve vokal eserlerden oluşan geniş bir repertuar söylese de en çok Richard Wagner ve Richard Strauss'un operalarındaki performanslarıyla tanınıyordu.
Erken dönem
Birgit Nilsson, Skåne'deki Västra Karup'ta bir çiftlikte Märta Birgit Svensson olarak doğdu. Nils Svensson ve Justina Svensson (kızlık soyadı Paulsson) çiftinin kızıdır. Üç yaşındayken annesinin ona aldığı oyuncak piyanoda melodileri seçmeye başladı. Bir keresinde bir görüşmeciye yürümeden önce şarkı söyleyebildiğini söyledi ve "Rüyalarımda bile şarkı söyledim" demiştir. Vokal yeteneği ilk olarak kilise korosunda şarkı söylemeye başladığında fark edildi. Evinin yakınındaki bir koro şefi onun şarkı söylediğini duydu ve ona şan dersleri almasını tavsiye etti.
Erken kariyer
1946'da Nilsson, Carl Maria von Weber'in Der Freischütz'ünde hasta Agathe'nin yerini alarak Stockholm'deki İsveç Kraliyet Operası'nda ilk performansını yalnızca üç gün önceden haber vererek yaptı. Şef Leo Blech ona karşı pek nazik değildi ve otobiyografisinde yazdığı gibi performanstan sonra intiharı bile düşündü. 1947'de Fritz Busch yönetiminde Verdi'nin Lady Macbeth'i olarak ulusal ilgiyi üzerine çekti. Strauss ve Verdi'den Wagner, Puccini ve Tchaikovsky'ye kadar çok sayıda rol aldı. Stockholm'de lirik-dramatik alanda Donna Anna, Aida, Lisa, Tosca, Venus, Sieglinde, Senta ve en sevdiği rollerden biri olan ve hepsi İsveççe söylenen Marschallin dahil olmak üzere roller repertuarı oluşturdu. 1949'da Hjördis Schymberg ve Elisabeth Söderström ile birlikte Ariadne auf Naxos'u söyledi.
Keith Rowley
Keith Christopher Rowley (d. 24 Ekim 1949), Trinidad ve Tobago'nun mevcut Başbakanı. Eylül 2015'ten bu yana görev yapıyor. Mayıs 2010'dan bu yana Halkın Ulusal Hareketini (PNM) yönetti ve 2010-2015 yılları arasında Muhalefet Lideriydi. 1991 yılından beri Diego Martin West'den Temsilciler Meclisi Üyesi olarak görev yapıyor. Jeokimya alanında uzmanlaşmış jeoloji alanında doktora eğitimini alan bir volkanolog'tur.
Muhalefet Lideri
Halkın Ulusal Hareketi'nin 2010 genel seçimlerindeki yenilgisinden sonra Rowley Muhalefet Lideri olarak atandı. Rowley birkaç parlamento komitesinde görev yapıyor. 2004'te parlamento tartışmalarının canlı yayını için inceleme yapan ve tavsiyelerde bulunan Parlamento Ortak Seçim Komitesine başkanlık etti.
Başbakanlığı
Rowley, Halkın Ulusal Hareketi'ni Eylül 2015 genel seçimlerinde kazanarak zafer kazandı. Partinin, Halkın İşbirliği Koalisyonu hükûmetini yenerek hükûmeti kurmak üzere Temsilciler Meclisinde 41 sandalyeden 23'ünü temin ettiği belirtildi. 9 Eylül 2015'te Rowley, Başkan Anthony Carmona tarafından Trinidad ve Tobago Başbakanı olarak bulundu. Ağustos 2020'de PNM tekrar kazandı ve Rowley bir dönem daha görev yaptı.
Kişisel yaşamı
Rowley Sharon Rowley'le evlidir, iki oğlu ve iki kızı babasıdır.
Gully Boy
Gully Boy 2019 Hint yapımı dramatik müzikal filmidir. Zoya Akhtar'ın yönettiği filmin olay örgüsü Akhtar ve Reema Kagti tarafından yazılmıştır. Film, sokak rapçilerinden esinlenerek müziğe ilgi duyan bir gencin (Ranveer Singh) başından geçenleri konu almaktadır.
Film 92. Akademi Ödülleri'nde En İyi Uluslararası Film Ödülüne Hindistan'ın adayı olarak gösterilmiştir.
Cihannümâ (Kâtip Çelebi)
Cihannüma, Katip Çelebi'nin 1648 yılında yazmaya başladığı nesir türünde eserdir. Bu eserin Türk coğrafya tarihinde klasik devirden modern devire geçişi başlattığı kabul edilir.
Maia Shibutani
Maia Harumi Shibutani (d. 20 Temmuz, 1994) Amerikalı buz patenci. Partneri Alex Shibutani ile birlikte buz dansında yarışmaktadır. Çift 2009 Dünya Gençler ve 2009 ABD Gençler ikincisidir.
Cihannümâ (Kâtip Çelebi)
Yazımı
Katip Çelebi katıldığı Girit seferinde kitabı yazmaya karar vermiştir. Coğrafya kitapları ve haritalar ile uğraşmaya başlamış, seferden sonra yazım işine başlamıştır.
Cihannüma'nın yazımı 1648'de başlanmış, kısa bir aranın ardından 1654'te Katip Çelebi tarafından yeniden yazılmaya başlanmıştır. Kitabın yazımı 1657'de Katip Celebi'nin ölümüne kadar devam etmiştir. 1732'de Osmanlı Matbaacılığı'nın öncüsü kabul edilen İbrahim Müteferrika tarafından eklemeler yapılarak basılmıştır. Eseri tam olarak bitirmeye yazarın ömrü yetmemiştir. Yazıldığı devirde batıdan yapılan tercümeler ve yararlanılan kaynakları ile dikkat çekse de asıl ününü İbrahim Müteferrika'nın basımından sonra kazanmıştır. Müteferrika'nın bastığı 11. kitaptır.
Maia Shibutani
İlk yılları
2004-2005 sezonunda, yarışmalara katılmaya başladıklar ilk sezonda, ABD'de en düşük yarışma seviyesi olan Juvenile düzeyinde yarıştılar. İkili ABD Gençler şampiyonası için eleme yarışmalarından biri olan 2005 North Atlantic Regional Championships'e katıldı ve kazandı. Burada birinci olan çift 2005 ABD Gençler Şampiyonasına katılma hakkı kazandı. Burada ilk zorunlu dansta ikinci, ikinci zorunlu dansta dördüncü ve serbest dansta üçüncü sırada yer alan çift genel toplamda gümüş madalyayı aldı.
2005-2006 sezonunda Shibutaniler Intermediate düzeyine geçtiler. 2006 ABD Gençler Şampiyonasına katılma yarışmasını (Southwestern Regional Championships) kazanan ikili, ulusal şampiyonada ilk zorunlu dansta ikinci (2), ikinci zorunlu dansta birinci (1) ve serbest dansta birinci (1) sırada yer aldı ve 2006 ABD Gençler Şampiyonasında intermediate düzeyinde altın madalya aldı.
Cihannümâ (Kâtip Çelebi)
Konuları
Kitabın ilk kısmı önsöz ile başlar, yerküre, okyanuslar, kutuplar ve kıtalar ile ilgili genel bilgiler verilir. İkinci bölümde; batıdan başlayarak doğuya doğru: Endülüs, Bosna, Macaristan ve Rumeli topraklara dair bilgiler verilir. Yazar Venedik, Anadolu, Fransa, Vatikan, Britanya ile ilgili yeterli bilgilere ulaşamadığı için kitabına alamamıştır.
Maia Shibutani
İlk yılları
2006-2007 sezonunda Shibutani kardeşler novice düzeyine geçtiler. ABD Ulusal Şampiyonasındaki ilk ve en düşük seviye olan bu düzeyde 2007 Midwestern Sectional Championships'e katılan çift burada ilk kez ISU Puanlama Sisteminde yarıştı. İkili ilk zorunlu dansta ikinci (2), ikinci zorunlu dansta birinci (1) ve serbest dansta birinci (1) sırada yer aldı ve yarışmayı kazandı. Bu altın madalya ile 2007 ABD Artistik Patinaj Şampiyonasına katılma hakkı kazanan Shibutaniler, zorunlu dansları ikinci ve serbestdansı ilk sırada bitirerek ikinci olan Sara Bailey & Kyle Herring'in 2.06 puan önünde birinci oldu. Shibutani kardeşler böylelikle Intermediate düzeyinden sonra ikinci kez ulusal şampiyonayı kazandı. Bundan sonra ikili Canton, Michigan'da Igor Shpilband ve Marina Zoueva ile çalışmaya başladı.
Gençler kariyeri
2007-2008 sezonunda Maia'nın yaşı gençler düzeyinde yarışmaya uygun olmadığı için uluslararası yarışmalara katılamadılar. 2008 ABD Şampiyonasında ilk kez junior (gençler) düzeyinde yarıştılar ve 4. oldular. 2008-2009 sezonunda ilk kez ISU Junior Grand Prix yarışmalarına girdiler. Bu sezon yaş sınırı sebebiyle (13 yaş) gençler düzeyinde yarışabilecekleri ilk sezondu ve 2008-2009 ISU Junior Grand Prix çerçevesinde Fransadaki yarışmaya katıldılar. Çift ilk uluslararası yarışmasında altın madalya ulaşmıştır. İspanya'da gümüş madalya alarak 2008-2009 Junior Grand Prix Finaline katılmaya hak kazanan çift finalde 4. sırada yer almıştır.
Kişisel hayatı
Maia Shibutani aslında evde öğrenim görmekteydi. 2008 yılında Clague Middle School'dan mezun oldu ve Huron High School'da öğrenimine başladı.
2020-21 Süper Lig
2020-21 Süper Lig, Süper Lig'in 63. sezonudur. Sezon 11 Eylül 2020'de başlayıp 15 Mayıs 2021'de sona ermiştir.
Fikstür çekimi 26 Ağustos 2020'de Riva, Beykoz'da yer alan Orhan Saka Salonu'nda gerçekleştirilmiştir. Süper Lig, tarihinde ilk kez tek grup olarak 21 takım ile oynanmıştır.
Sezonun ilk golü Çaykur Rizespor-Fenerbahçe maçının 60. dakikasında Çaykur Rizespor adına Milan Škoda tarafından atıldı.
Bu sezon ile birlikte sezona isim verme uygulaması kaldırılmıştır ancak 2021-22 sezonuna mahsus olmak üzere yeniden isim verilmiştir.
Takım bilgileri
Not: İtalik yazılanlar UEFA Pro Lisans'a sahip değildir.
Transferler
Yaz transfer dönemi 4 Ağustos 2020 tarihinde başlayıp 5 Ekim 2020 tarihinde sona ermiştir. Kış transfer dönemi ise 5 Ocak 2021 tarihinde başlayıp 1 Şubat 2021 tarihinde sona ermiştir.
Gol krallığı
Kaynak:TFF, NTV Spor
Asist krallığı
Kaynak:NTV Spor
Enigmazomus
Enigmazomus Hubbardiinae familyasına bağlı bir cinstir.
Fryns mikroftalmi sendromu
Fryns mikroftalmi sendromu, otosomal resesif yolla aktarılan kalıtsal bir sendromdur. Mikroftalmi sendromları kümesinin elemanıdır.
Her iki göz de çok küçüktür (mikroftalmi) ya da gelişememiş bir taslak biçimindedir. Kulak memesi yoktur, dış kulak yolu geniştir. İki taraflı (bilateral) yüz, dudak ve damak yarıkları vardır. Uterus gelişiminde yetersizlik saptanır (uterus unicornis). Sakrumda nöral tüp defektleri görülür. Endokrin sistem sorunları (hipotiroidizm, adrenal korteks hipoplazis) olabilir.
Markfield
Markfield, İngiltere'nin Leicestershire kentinde bulunan bir civil parish.
Dış bağlantılar
Melton Mowbray Registration District
Sokarım Politikana
Sokarım Politikana, Türk müzisyen Nazan Öncel tarafından Mart 1999'da piyasaya sürülen şarkı. Nakarat kısmında Blues ritimleri ön plana çıkmaktadır.
Fatıma Hatun Camii
Fatıma Hatun Camii (Arapça: جامع جنين الكبير) (Cenin Ulu Camii olarak da bilinir), kuzey Batı Şeria'da bulunan Filistin şehri Cenin'in ana camisidir. Caminin bitişiğinde halen faal olan Fatıma Hatun Kız Okulu bulunmaktadır.
Tarih
Günümüz camisinin bulunduğu yerde, MS 636 yılında yapılmış harap bir cami duruyordu. 14. yüzyılda Memlûk döneminde yenilenmiş, ancak yeniden harabeye dönmüştür.
Bugün Cenin'in en büyük camisi olarak hizmet veriyor.
Brendan Behan
Brendan Francis Aidan Behan (vaftiz adı Francis Behan) (9 Şubat 1923 – 20 Mart 1964), İrlandalı tiyatro yazarı. Yazdığı oyunlarda İrlanda milliyetçiliği ve yenilikçi tiyatro anlayışını birleştirmiştir.
Hayatı
Dublin'de bir kenar mahallede doğdu. O yıllar Bağımsız İrlanda Cumhuriyeti kurulalı 1 sene olmuştu. Dublin İrlanda milliyetçiliğinin ve bağımsızlık fikrinin yüksek olduğu dönemde Behan'ın aileside bağımsızlık mücadelesinde görev aldı. Babası siyas suçlu olarak hapishanedeydi. Dayısı ise İrlanda'nun ulusal marşı olan Askerin Türküsü 'nün bestecisi Peader Kearney'di. İlk öğretimini Fransız rahibelerinin kurmuş olduğu bir hayırevinde gördü. Daha sonraları öğrenim gördüğü İrlanda Katolik Kardeşler Okulu'ndan disiplinsizlik sebebiyle atıldı. Bir süre badanacılık yapmaya başladı. Gençlik döneminde İrlanda Cumhuriyet Ordusu'na katıldı. 16 yaşında Londra'da bir İngiliz savaş gemisini havaya uçurma eylemine teşebbüs ettiği için tutuklandı, ıslahevine gönderildi. Borstal Islahevinde 3 sene kaldı. 1958 yılında yayımlanan Borstal Boy (Borstal'daki Çocuk) kitabında buradaki yaşamını anlattı. Serbest bırakıldıktan sonra Dublin'e geri dönüş yaptı. Burada bir İngiliz polis memurunun yaralanmasıyla sonuçlanan bir olaya karıştığı gerekçesiyle cinayete teşebbüsten yargılandı. 14 sene cezaya çarptırıldı. 1946 yılında genel aftan yararlanarak hapishaneden çıktı. Çıktından sonra çeşitli olaylar yüzünden 2 kez daha tutuklandı. 1948 yılında Paris'e gitti. 1950'de Dublin'e geri döndü, İrlanda Radyosu'nda Ballad Maker's Saturday Night ismini taşıyan haftalık radyo programı hazırladı. 1956 yılında The Quare Fellow oyunu Londra'daki Theatre Workshop topluluğunca sahnelenince ünü arttı. 1964 yılında şeker hastalığından öldü.
Guanazomus
Guanazomus Hubbardiinae familyasına bağlı bir cinstir.
Liechtensteiner Cup
Lihtenştayn Kupası, Lihtenştayn Futbol Federasyonu tarafından 1946'dan beri her sene düzenlenen ulusal kupa organizasyonudur. Kupası kazanan, Uefa Avrupa Ligi'ne katılmaya hak kazanır.
Lihtenştayn'da lig olmadığı için, Lihtenştayn Futbol Kupası ülkedeki tek futbol organizasyonudur. Ülkede bulunan yedi takım İsviçre'de kurulmuştur ve İsviçre liglerinde mücadele etmektedir. Ulusal Kupa, ülkeyi Avrupa Kupalarında temsil etmek için tek yoldur.
Format
Kupada yedi takım beraber, bu takımların İsviçre'nin alt liglerinde mücadele eden rezerv takımları da yer alır. Bu durum bazı alışa olmadık durumlara neden olur. Örnek olarak 2006-07 sezonun ikinci turunda FC Triesenberg takımı, kendi rezerv takımına elenmiştir. 2009-10 sezonunda ise USV Eschen/Mauren, yarı finalde rezerv takımıyla eşleşti.
Yes (Ben & Tan şarkısı)
"Yes" (TürkçeːEvet) Ben & Tan tarafından seslendirilen şarkı. 2020 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Danimarka'yı temsil eden şarkı. Şarkı İngilizce dilinde seslendirilmiştir.
Raúl López
Raül López (d. 15 Nisan 1980, Barselona, İspanya) Point gard pozisyonunda oynayan 1.83 boyundaki İspanyol basketbolcudur. Şu anda İspanyol takımlarından Bilbao Basket'te oynamaktadır. Zamanında NBA takımlarından Utah Jazz'ın formasını giymiştir.
Gürışık, Yayladağı
Gürışık, Hatay ilinin Yayladağı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Daha önceleri Yalaz köyüne bağlı bir mahalle iken, 15 Ekim 1971'de köy statüsü kazandı. Gürışık; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle olmuştur.
Measham
Measham, İngiltere'nin Leicestershire kentinde bulunan bir civil parish.
Dış bağlantılar
Melton Mowbray Registration District
Sarah Hecken
Sarah Hecken (d. 27 Ağustos, 1993 in Mannheim, Almanya) Alman buz patenci. 2008 ve 2010 Almanya Ulusal şampiyonudur.
Kariyeri
2008 yılında büyükler düzeyinde Almanya şampiyonu olmasına rağmen o ve bu yarışmada gümüş madalya alan Isabel Drescher ISU'nun yaş kuralı sebebiyle (önceki yılında 1 Temmuz tarihinde 15 yaşında olmak) ülkelerini Avrupa ve Dünya şampiyonalarında temsil edememişlerdir. Bu yaş kuralı sebebiyle Hecken 2007-2008 ve 2008-2009 sezonlarında büyükler düzeyinde ISU'nun yarışmalarına katılamayacaktır.
2008-2009 ISU Junior Grand Prix yarışmaları çerçevesinde ise İtalya'da bronz madalya kazanmıştır. Bir sonraki yarış Güney Afrika ise 5. sırada yer almıştır. 22-25 Kasım 2009 arasında yapılan 2008 Ondrej Nepela Memorial'da bronz madalya kazanmıştır.
Wei Boyang
Wei Boyang, Han Hanedanlığı'nın önemli bir yazarı ve simyacısıydı. Cantong qi'nin yazarıdır. MS 142'de barutun kimyasal bileşimini belgeleyen ilk kişi olarak bilinir. Wei Boyang yarı efsanevi bir figür olarak kabul edilir. g Qi muhtemelen MS 450'den önceki mevcut biçimine yaklaşana kadar aşamalar halinde yazılmıştır.
V. George Toprakları
V. George Toprakları, Antarktika'da Avustralya Antarktika Toprakları ile V. George Sahili arasında yer alan bir bölgedir. Bölge, 1910'larda Douglas Mawson tarafından keşfedildi. Adını, Britanya Kralı V. George'dan almaktadır.
Otopoiesis
Yunanca αὐτo- (oto-, kendi kendine) ve ποίησις (poiesis, yaratmak, meydana getirmek) sözcüklerinden türetilen bir neolojizmdir. Temel olarak kendi devamlılığını sağlayan ve kendini yeniden üreten sistemleri tarif etmek üzere ilk kez 1971’de iki Şilili biyolog Humberto R. Maturana ve Francisco J. Varela tarafından ortaya atılmıştır. Yeniden üretimlerini sağlayan bileşenlerin bizzat sistem tarafından üretildiği otopoietik sistemler, ilk olarak canlılığın organizasyonunu açıklamak ve canlı sistemlerin ayırt edici özelliğini ortaya koymak üzere kullanılmıştır. Sonrasında toplum, hukuk, şirketler gibi sistemleri tarif etmek için ele alınmış ve biyoloji yanında sosyoloji ve sistem teorisi gibi alanlara taşınmıştır.
Kökeni
Varela ve Maturana kavramı ilk olarak Autopoiesis and Cognition: The Realization of the Living kitaplarında ortaya attılar. O zamana kadar bilme [cognition] alanında öne sürdükleri yeni fikirler, Santiago Bilişsel Okulu olarak da bilinen bir yaklaşımın temellerini atmaktaydı. “Canlı varlıkların yorumlayıcı kapasitesi”ne odaklanan bu düşünce, insanın dünyayı keşfetmek yerine onu oluşturan bir varlık olduğunu savunmaktadır. O zamana kadar felsefeyle yakından ilgilenen Varela, kavramın ortaya çıkışında Allende’nin iktidarına giden süreçte Şili’deki koşulların, Heinz von Foerster’in etkisiyle sibernetik ve kuramsal biyolojinin önemli rol oynadığını belirtmektedir. Bunun yanında Jean Piaget gibi kendilerine yakın yazarların da etkisi bulunmaktadır. Piaget 1969’da, yaşayan sistemlerin özerkliği çerçevesinde biyolojinin yeninden düşünülmesi ihtiyacından söz ettiği Biologie et Connaissance (Biyoloji ve Bilgi) kitabını basmıştı.
Kavramın türetilmesinde esin kaynağı, Maturana ve Varela’nın Don Kişot üzerine bir metin kaleme almakta olan arkadaşları Jose Bulnes’in praxis ile poesis arasında yaptığı ayrımdı. Yaşayan sistemlerin ortak özelliğini oluşturan temel bir ilkenin arayışında olan Maturana, poiesisin kendi aradığı kavram olduğunu düşünerek otopoiesis kavramını türetti. Maturana ve Varela değişimin dinamiklerini açıklamak üzere evrimci düşüncenin çeşitlilik, üreme ve tür üzerindeki vurgusunun biyolojik fenomeni anlamak için yaşayan birimlerin otonom doğasına bakma zorunluluğunu belirsizleştirdiğini iddia etmektedirler. Bu nedenle yaşayan sistemlerin organizasyonunun üniter karakterleri çerçevesinde anlaşılabileceğini savunmaktadırlar. Tüm canlı sistemlerde ortak olan bu organizasyon, bileşenlerinin özellikleri ne olursa olsun sistemi tanımlayan şeydir.
Bu düşüncelerinin açıklandığı makale en az en az beş yayıncı ve dergiye yollanmasına rağmen reddedilmiştir. Basım öncesi Erich Fromm gibi ünlüler de okumuş olmasına rağmen düşünceleri akademik dünyada kolayca kabul görmedi. Metin 1980’de İngilizce basıldığında otopoiesis kavramı belirli bir popülerliğe ulaşmıştı ancak onun öncesinde kavramın dünyaya tanıtılması, Varela, Maturana ve Uribe’nin birlikte yazdıkları 1974 tarihli bir makale sayesinde gerçekleşti. Bu makalede verili bir birimin otopoietik olup olmadığını anlamak için 6 aşamalı bir şema öneriliyordu.
Otopoiesis kavramı canlılığın özünün ne olduğuna ilişkin bir arayışın sonucunda ortaya çıktıysa da, başta sosyal olmak üzere diğer alanlara er ya da geç sıçraması beklenebilirdi. İlkin canlılığa ilişkin yeni bir formülasyon, insanlığa ilişkin yeni bir bakış açısını da beraberinde getirmekteydi. Özellikle Niklas Luhmann’da görüldüğü gibi, toplum kavramı genel sistem kuramı içinde formüle edilen otopoiesis kavramıyla, başta sosyoloji olmak üzere disiplinlerin toplum anlayışından çekip çıkarılmış ve disiplinler-ötesi bir niteliğe kavuşmuştur. Luhmann bunu bir “paradigma değişimi” olarak nitelendirecektir. Bu değişimin sosyoloji içinden çıkmasının anlaşılır nedenleri vardı. İnsanları ekonomik faaliyetleriyle sınırlayan iktisadın “homo economicus” bireyi ve yalıtık iç dünyası içinde kişisel çelişkileriyle bir bütün oluşturan psikolojinin bireyinden farklı olarak sosyoloji, bir bütünlüğü ifade eden toplumun parçaları olarak bireyleri belirli bir ilişkisellik içinde ele almaya daha uygundu. Diğer yandan Talcott Parsons gibi önemli isimlerin etkisiyle sistem düşüncesi disiplin içinde önemli bir yer edinmişti. İkinci bir nokta, sibernetik ve sistem teorisi yanında 1960’larla birlikte etkisini gösteren kaos teorisi, kendi kendini düzenleme, karmaşıklık gibi düşüncelerle birleşmesiydi.
Sistem teorisi ile formüle edilen autopoiesis düşüncesinin yaygınlaşmasının önündeki temel engellerden biri, soyutlama düzeyinin yükseliği ile açıklanabilir. Bu soyutluğun sosyal bilimlerin yöntemleriyle bütünleştirilmesi zordur. Yerleşik bilimsel yapı içinde disiplinerarası değil disiplinler-ötesi bir çerçeveye oturması, kavramlara kazandırdığı ve eskileriyle çelişen yeni içerikler, felsefi ve sosyal düşüncenin yaygın ikilikleri ve düşünme biçimlerine karşısındaki radikal tutumu da sıralanabilir. Zira otopoiesis ve sistem teorisi, bilinen birçok kavramı farklı bir içerikle kullanmaktadır. Gerek Maturana ve Varela’da, gerek Luhmann’da, gerekse de diğer yazarlarda sistem, çevre, açıklık-kapalılık, iletişim, yapı gibi kavramlar farklı anlamlarda ve zaman zaman olağan kullanımlarına ters biçimde formüle edilmiştir.
Otopoiesis düşüncesi Aristoteles’e kadar geri götürülmekle birlikte en önemli öncülü sibernetiktir. Bu bağlamda sibernetik yanında tektoloji nin de kurucusu olan Alexander Bogdanov, başkaları yanı sıra autopoiesis düşüncesinin öncülerinden kabul edilmiştir.
Sistem teorisi ve otopoiesis
Özellikle Luhmann’ın kavramsal araçlarını kullandığı genel sistem teorisi iki paradigma değişikliğinin sonucuydu: İlkin Alman biyofizyolog Ludwig von Bertalanffy’nin etkisiyle parça ile bütün ilişkisine dayanan metafizik ayrım, yerini sistem ile çevre kavramlarına bıraktı. Oradan sibernetiğe (Norbert Wiener), enformasyon kuramına (Claude Shannon) ve bilgisayar tasarımına (Alan Turing, John Von Neumann) geçti. İkinci değişiklikte sistem-çevre ayrımı kendine göndermede bulunan/öz-göndergeli [self-referential] sistemlere dair genel teori içinde yeniden tanımlandı. Kendi çıktılarını girdi olarak kullanan sistemler çerçevesinde sibernetik de klasik girdi/çıktı modelini terk etmeye başladı.
Bugün sistem teorisinin sosyal bilimlere uygulanmasında autopoiesis düşüncesi daha geç dönemde ve sınırlı bir etkisini gösterdi denilebilir. Bu çerçevede sistem düşüncesinin sosyal bilimler alanındaki görece daha başarılı bir kabulü, “dünya sistemleri analizi” olarak adlandırılan ve Immanuel Wallerstein, Giovanni Arrighi ve Terence Hopkins gibi yazarların başını çektiği yaklaşımla gerçekleşti. Kapitalizmi bir sistem olarak tahlil etme biçimleri, sonraki evrelerde İlya Prigogine gibi düşünürlerin kavramlarını da içermeye başlamıştır.
Otopoiesis ve terminolojisi
Otopoiesis bir sistemin özelliğini tanımlamak için kullanılmaktadır. Bu çerçevede sistemler ya kendi üretimlerini sağlayan bileşenleri kendileri oluşturmakta ya da bu bileşenleri dışarıdan sağlamaktadırlar. Birinci durumda sistem otopoietiktir, ikinci durumda ise allopoietiktir. Otopoiesis kendi bileşenlerini kendi üreten sistemlerin organizasyonunu anlatan bir kavramdır.
Otopoiesisi anlamak, sistem teorisi ve sibernetikten devralınan bir dizi kavramsallaştırmanın bilinmesini gerektirmektedir. Bunlardan bazıları; sistem/çevre, açık/kapalı sistemler, öz-göndergesellik [self-referentiality], kendi kendini düzenleme [self-organization], kendi kendini üretim [self-production], yapısal eşleşme [structural coupling], karmaşıklık olarak sıralanabilir.
Sistem/çevre: Şeyler arasındaki ilişkiyi tarif etmenin en eski biçimlerinden biri onları parça ile bütün olarak görmekti. Burada parça-bütün ilişkisi işlevselci biçimde ele alınmaktadır. Parçadan yola çıkarak bütünün tasvir edilebileceği, bütünün parçaların toplamından oluştuğu varsayımını da içermekteydi. Karmaşık bir sistem için parça ile bütün arasında bu tür bir ilişki geçerli değildir. Bu kavramsallaştırmada önce sistemler teorisi parça-bütün paradigmasından kendini ayrıştırdı ve yerine sistem-çevre ayrımını koydu. Böylece açık ve kapalı sistem farkı betimleniyordu. Kapalı sistemlerde çevrenin ya hiçbir etkisi yoktu ya da belirli açılardan etkide bulunabiliyordu. Nihayet parça ile bütün arasındaki farklılık, sistem farklılaşmasına ilişkin bir teorik formülasyona ulaştı.
Sistemler çevreleri tarafından yapısal olarak da yönlendirilmektedirler ve çevre olmadan var olamazlar. Çevrelerine göre farklılığın olmadığı durumda öz-göndergelilik de mümkün değildir çünkü farklılık bu işlemlerin işlevsel öncülüdür. Bu anlamda aradaki sınırın korunması sistemin devamı için gereklidir. Çevre, birliğini/üniterliğini sistem aracılığıyla ve yalnızca onunla ilişkili olarak kazanır. Çevre aşılabilen sınırlara sahip olmadığı için bir sistem değildir. Sistem ile çevrenin karmaşıklığı iki yönde de her türlü bağımlılık biçimini dışlar.
Varela ile Maturana’dan sonra ve onlardan bağımsız olarak benzer bir kavramsallaştırma, Richard C. Lewontin tarafından öne sürülmüştür. Evrim tartışmaları içinde indirgemeci bir yaklaşıma alternatif bir organizma-çevre ayrımı öneren Lewontin, evrimsel adaptasyonu öne çıkaran ve bireyin doğa karşısında edilgin ve yalıtık olarak değerlendirilmesine karşı çıkmaktadır. İdeoloji Olarak Biyoloji: DNA Doktrini kitabında organizma ile çevre arasında iki yönlü bir etkileşimin var olduğunu, “çevrenin organizmanın yokluğunda var olmadığı, organizma tarafından dış dünyadaki küçük parçalardan inşa edildiği”ni savunmaktadır. Bu bağlamda organizmaların çevreleri, organizmalar yaşadıkça yeniden inşa edilmektedir.
Açık/kapalı sistemler: Sistem-çevre arasındaki ilişki, açık ve kapalı sistemlere ilişkin farklı bir nosyonu beraberinde getirmiştir. Bir sistemin açık ya da kapalı olması sistem ile çevre bakımından farklı bir anlam kazanmaktadır. Otopoiesis bakımından açıklık ve kapalılık işlemsel kapalılık [operational closure] ve etkileşimsel açıklık [interactional openness] olarak formüle edilmektedir. Bir sistemin işlemsel kapalılığı sistemin dış etkenlere karşı kapalı olduğu anlamına gelmez. Söz konusu olan, sistemin asli unsuru olan işlemler/operasyonlar düzeyinde bir kapalılıktır. Bir dış zorlama ile sistem etkilenebilir, hatta ortadan kaldırılabilir, ancak bunlar sistemin işlemsel özelliklerini değiştirmez. Otopoietik sistemler çevreleriyle ilişkileri doğrultusunda açık sistemlerdir, bu da etkileşimsel açıklık kavramıyla ifade edilir. Dışarıyla ilişkinin niteliğini belirleyen sistemin kendisidir.
Öz-göndergelilik bakımından kapalı sistem, sistemin çevreye açıklığı ile çelişmemektedir. Bu bakımdan kapalılık, çevre ile olası bağlantıların arttırılmasının bir biçimidir ve sistem için mümkün olan çevrenin karmaşıklığını arttırır. Luhmann’ın bu tezi, hem açık-kapalı sistemlere dair klasik anlayışla, hem de sistem/çevre ilişkilerini üretmek için başka bir sistem olarak gözlemciye ihtiyaç gerektiren Maturana’nın otopoiesis anlayışıyla çelişir.
Sistem-çevre bakımından önemli bir nokta, otopoiesisin bir süreç olmaması, onun organizasyonu açıklayan bir kavram olmasında yatar. Otopoietik bir sistemin kuruluşu kademeli bir süreç olamaz; bir sistem ya otopoietiktir ya da değildir. Dolayısıyla aracı sistemler yoktur.
Öz-göndergesellik: Öz-göndergesellik, bir sistemin kendi öğelerini ve bunlara ait işlemleri oluştururken –kendi unsurları, işlemleri ya da birliği üzerinden– yalnızca kendine göndermede bulunduğu zaman farklılaşabileceğini ima eder. Bu bağlamda açıklık ve kapalılık ile ilgili klasik ayrımın yerine öz-göndergeli kapalılığın nasıl açıklık yaratabileceği sorusu geçti. Öz-göndergeli sistemler kendileriyle ilişki kurup bu ilişkileri çevreleriyle olan ilişkilerinden farklılaştırma yeteneğine sahiptirler.
Öz-gönderge kavramı bir unsurun, sürecin ya da sistemin “kendisi için” olduğu bir birliği anlatır. Bu birlik de yalnızca ilişkisel bir işlem aracılığıyla gerçekleşebilir ve kendi başına önceden var olmamıştır. Luhmann’a göre öz-göndergelilik, bir sistem işlevsel birimler olarak kendini meydana getiren unsurları kendisi oluşturursa mümkündür; tüm bu unsurlar arasındaki ilişkiler aracılığıyla buradaki kendini oluşturma sürecine atıfta bulunur; kendini oluşturma sürecini de devamlı olarak yeniden üretir.
Kendi kendini düzenleme: Otopoietik bir sistem, kendi bileşenlerini üreten bir sistem olarak işleyerek durmaksızın kendi organizasyonunu meydana getirir. Maturana ve Varela’ya göre otopoietik organizasyonun sonuçları şöyle sıralanabilir: (1) Otopoietik makinalar otonomdur, yani tüm değişiklikleri kendi organizasyonlarının sürdürülmesi için kendilerine tabi kılarlar; buna karşılık allopoietik makinalar, işleyişlerinin ürünü olarak kendilerinden farklı bir şey kullanırlar, (2) otopoietik makinalar kendine özgüdür; aralıksız üretimleri aracılığıyla organizasyonlarını değişmez kılarak kimliklerini bir gözlemci ile olan etkileşimlerinden bağımsız tutarlar, (3) otopoietik makinaları bir birim haline getiren yalnızca otopoietik organizasyonlarıdır; kendi kendini üretim süreçleri içinde kendi sınırları operasyonları/işlemleri tarafından belirlenir, (4) otopoietik makinaların girdi ve çıktıları yoktur.
Kendi kendini yeniden üretim: Otopoiesis kavramı sıklıkla yeniden üretim ile eşanlamlı kabul edilmiş ya da yeniden üretimin özgün bir biçimi olarak görülmüştür. Ancak Maturana’nın yaklaşımında aralarında temel bir fark ortaya çıkmaktadır. Öncelikle yeniden üretim [reproduction] ile kendini yeniden üretim [self-reproduction] farklı nosyonlardır. İkinci nosyon otopoiesis ile doğrudan bağlantılıdır.
Yapısal eşleşme: Yapısal eşleşme otopoietik sistemin çevresiyle ilişkisini ve farklılaşma mantığını anlamak için kilit bir kavramdır. Otopoietik sistemler kimliklerini kaybetmeden birbirleriyle ya da otopoietik olmayan sistemlerle etkileşime girebilirler. Homeostatik (bkz. homeostaz) organizasyonları gereği otopoietik sistemler eşleşebilir ve yeni bir ünite meydana getirebilir. Yani otopoietik bir makina, otopoietik organizasyonunda değişiklik olmadan allopoietik bir makinanın bileşeni haline gelebilir. Ancak yapısal eşleşme sistemin yapısının çevresi ya da çevresindeki sistemlerin yapısıyla uyum sağladığında gerçekleşir.
Luhmann yapısal eşleşme kavramının sistem ve çevresi arasındaki ilişkinin açıklanmasındaki rolüne değinmiştir. Yapısal eşleşme Maturana’nın sunduğu biçimiyle, sistem ortadan kalkmadığı sürece otopoiesisin devam etmesine atıf yapar. Sistem ile çevresi arasındaki eşleşme, bu bağlamda yalnızca sistemin yapısını ve çevresi bu yapıyla bağlantılı olan unsurları ilgilendirir. Otopoiesisin az veya çok olması söz konusu olmadığı gibi, özerkliği gereği dışarıyla nedensel ilişkileri otopoiesis düzeyinde yoktur. Nedensellik, yapısal eşleşme alanına aittir. Burada Luhmann, eşleşmenin karmaşıklaşma yönünde bir seçiciliğe sahip olduğuna vurgu yapar. Böylece sistem otopoiesiste bir değişim olmadan farklılaşmayı sürdürebilmektedir.
Karmaşıklık: Karmaşıklık düşüncesi ya da karmaşık sistemler nosyonu, her ne kadar kaos teorisi ve sistem teorisi içindeki temalardan biri olsa da, özellikle Luhmann aracılığıyla autopoiesis düşüncesinde de yer bulmaktadır. Bu bağlamda Luhmann karmaşıklığın ilginç bir tanımını yapmaktadır. Ona göre, bir sistemde ya da çevre olarak o sistem için bir arada tutulması gereken unsurlar arttıkça, her bir unsurun diğerleriyle ilişkilenmesinin mümkün olmadığı bir eşik ortaya çıkar. Unsurların birbiriyle bağlantı kurma kapasitelerindeki sınırlama dolayısıyla artık belirli bir noktada her unsuru diğer tüm unsurlarla bağlantılandırma olanağı kalmadığı bu durumda birbirleriyle bağlı unsurların toplamını “karmaşık” olarak nitelendirebiliriz. Bu yüzden karmaşıklık, karmaşıklığın azalması ve bu azalmanın “seçici koşullama” aracılığıyla ortaya çıkar.
Karmaşıklık seçiciliğe zorlamakta ve çevrelerinden daha az karmaşık olan sistemlerin oluşumu yoluyla karmaşıklığın azalmasına neden olmaktadır. Karmaşıklığın bu azalması önemlidir zira bu olmadan hiçbir şey olmaz, yalnızca farklılaşmamış kaos olurdu. Karmaşıklığın azalması sistemin içsel bir karmaşıklık oluşturmasına ve “organize olmamış olanı organize olmuş olana” dönüştürür. Karmaşıklık gözlemlenemez; buna yönelik her çaba zaten azalma işleminin bir parçasıdır. Sistem teorisi bu bağlamda karmaşıklığı açıklamak üzere karmaşıklığı simüle eder.
Sosyal sistemler ve otopoiesis
Autopoiesisin sosyal alana aktarılması meselesi bu alanın temel sorunlarından biri olmuştur. Maturana ve Varela’nın, kavramı açıkça biyolojik bir tartışma içinde ve doğrudan canlıların organizasyonu bağlamında ele almaları, aşılması gereken bir sorun olarak görülmüştür, zira kavramın politik, sosyal vb. içerimleri daha en başta kendini hissettirmişti. Maturana ve Varela “bir insan toplumunu sistem olarak karakterize eden ilişkiler, toplumu oluşturan bireylerin otopoiesisine ne ölçüde bağlıdır” sorusunu sormakla birlikte, yazarlar farklı fikirlere sahip oldukları için bu meselenin çözümünü ertelemişlerdir. Onlara göre insan toplumları eğer biyolojik sistemlerse, bunların dinamiklerinin kendi bileşenlerinin otopoiesisi aracılığıyla belirlenmeleri gerekir. Eğer biyolojik sistemler değillerse, toplumsal dinamikler bu bireylerin otopoiesisinden bağımsız yasa ve ilişkilere bağlı olacaktır. Autopoiesis and Cognition kitabının ilk İngilizce basımında yazarların erteledikleri bu sorunu Stafford Beer, daha en başında önsözünde ifade etmiş ve sosyal sistemlerin de biyolojik ve dolayısıyla otopoietik olduğunu öne sürmüştür.
Fiziksel alanda tanımlanmış bu kavramın fiziksel olmayan alanlara taşınmasında genelde iki yol izlenmiştir. Ya kavram doğrudan fiziksel anlamıyla alınmış ya da uyarlanarak biyolojik içerimlerinden soyutlanmıştır. Kimi yazarlar otopoiesisi sosyal sistemlere doğrudan uygulamaya çalışmışlardır. Bu çerçevede kavramın ortaya çıkışına paralel olarak ve Luhmann’ın aksine, toplumu yaşayan bir sistem olarak kavramsallaştırma yoluna gitmişlerdir. Bu doğrultuda toplumu canlı bir organizma olarak gören Aristotelesçi bakış açısı ile yeniden üretimi biyolojik temelde ele alan Maturana ve Varela’nın kavramlaştırmaları arasında benzerlik kurulmuştur. Heidegger’in Aristoteles yorumları göz önüne alındığında, kavramı doğrudan kullanmamakla birlikte Aristoteles’in bir otopoiesis düşüncesine sahip olduğu ve Antik Yunan düşüncesindeki nedensellik kavrayışının Maturana ve Varela’daki autopoiesis ve allopoiesis ayrımına denk düştüğü iddia edilmiştir. Colin Dougall’a göre, Maturana “teleonomik” nedensellik düşüncesini reddetse de, çoğunlukla amaç ya da hedef olarak yanlış biçimde yorumlanan telos kavramıyla paralel Aristotelesçi “son neden” fikrini benimsemektedir. Maturana ve Varela’ya göre teleoloji-teleonomi gibi kavramlar canlılıkla ilgili organizasyonu açıklamakta gereksiz kavramlardır. Amaç ya da hedefler “herhangi bir makinanın (allo- ya da otopoietik) organizasyonun özelliği değildir; bu nosyonlar eylemlerimizle ilgili söylemlerimizin alanına aittirler, (...) yaşayan sistemler, fiziksel otopoietik sistemler olarak amaçsız sistemlerdir”.
Sosyal sistemler alanına otopoiesis kavramını en etkili biçimde uygulayan kişi kuşkusuz Niklas Luhmann’dır. Luhmann kavramın sosyal sistemlere uygulanması konusunda şöyle yazmaktadır: “Otopoiesisi yaşamdan soyutlayıp öz-göndergeli kapanım (self-referential closure) yoluyla sistem kurmanın genel bir formu olarak tanımlarsak, cansız otopoietik sistemlerin, farklı otopoietik yeniden üretim tarzları olduğunu kabul etmemiz gerekir. Bunun yanında diğer döngüsellik ve yeniden üretim tarzlarında, yaşam şeklinde cisimleşen otopoietik organizasyonun genel ilkeleri olduğunu da kabul etmemiz gerekir. Diğer bir deyişle, dünyamızda cansız otopoietik sistemler bulursak, o zaman ve yalnızca o zaman, sadece canlı sistemler için geçerli olan referanslardan dikkatle kaçınan gerçekten genel bir otopoiesis teorisine ihtiyacımız olacaktır. Ancak otopoiesisin hangi nitelikleri en üst düzeyde geçerli olacak ve yaşamla bağlantıları namına hangilerinin çıkarılması gerekecektir?”.
Niklas Luhmann
Luhmann’ın önerdiği paradigma değişikliği Parsons’un yapısal-işlevselciliğinden bir kopuş ve bilişsel biyoloji ile sibernetik içinde geliştirilen modellerin uyarlanmasını içeriyordu. Post-yapısalcılık ve takip eden teori patlamasıyla birlikte Almanya’da kendini gösteren “radikal inşacılık” düşüncesi dönemin entelektüel eğilimleri üzerinde etkili oluyordu. Luhmann böyle bir ortamda opus magnumu sayılabilecek Social Systems kitabını 1984 yılında yayınladı. Luhmann’a göre, genel sistem teorisindeki değişimler sosyolojinin kuramsal ilgi alanlarıyla çok uygun biçimde örtüşmektedir. Ancak o zamana kadarki kuramsal tartışmalarda da olağandışı sayılabilecek bir soyutlama ve karmaşıklık düzeyinde sahiptir. Luhmann’ın amacı, aradaki boşluğu doldurmaya çalışmaktır. Luhmann genel sistem teorisindeki bir paradigma değişiminin sosyal sistemler teorisini nasıl etkilediği sorusundan hareket etmektedir.
Dougall’ın önerdiğinin aksine, Luhmann sosyal sistemlerin ve hatta psişik sistemlerin canlı sistemler olduklarına dair Aristotelyen varsayımın terk edilmesini önermektedir. Ona göre otopoietik kapanım bu kuramsal hamleyi gerekli kılmaktadır. Bunun için otopoiesisin öncelikle genel sistem teorisi düzeyine çıkarılıp yaşamdan soyutlanması gerekir. Luhmann, Maturana’nın tanımına bağlı kalarak, otopoiesisi bir sistemin operasyonlarını/işlemlerini yine kendi operasyonları aracılığıyla meydana getirebilmesi olarak görmektedir. Sistem kendi operasyonlarını üretmekle kalmamakta, operasyonları düzeyinde aynı zamanda otonom olarak kalmaktadır (operasyonel kapalılık).
Görüldüğü gibi Luhmann’ın enformasyon anlayışı kavramın alışılmış genel kullanımından farklılaşmaktadır. Enformasyon dışarıdan sisteme dahil edilmesi gereken bir şey değildir; doğrudan sistem tarafından meydana getirilir. Bu bağlamda iletişim de, örneğin Jürgen Habermas’ınkinden farklı bir anlam kazanır. İletişim bir eylem biçimi değildir çünkü bunun çok ötesinde bir anlama sahiptir. İletişim anlamayı içerir ancak anlama, iletişim kuran kişinin etkinliğinin bir parçası değildir. Zaten bu nedenle Luhmann, sistemin temel işlemsel [operative] düzeyi olarak iletişim teorisinin sosyolojideki eylem teorisinin yerini alması gerektiğini belirtmektedir. İletişim sınırlama demektir, yani kendini başkasıyla sınır içine yerleştirmektir. İletişimin karmaşık sistemler teorisine dahil edilmesi için, sistemlerin unsurlar ve bunlar arasındaki ilişkiler halinde var olduğu fikrinden vazgeçmek gerekmektedir. Karmaşıklık yüzünden unsurları birbiriyle ilişkilendirme süreci seçme işlemini gerektirir ve ilişki basitçe unsurlara eklenecek bir şey değildir.
Sosyal sistemlerin çevresi başka sosyal sistemleri içerir ve bunlar arasında iletişim mümkündür. Toplum ise istisnai bir sosyal sistem olarak tüm iletişimleri kapsar ve onları yeniden üretir. Diğer sistemler arasında iletişimi mümkün kılar ancak kendisi iletişim kuramaz. Tüm iletişimi kapsadığı için iletişim kurabileceği bir dışarısı yoktur. Bunun anlamı toplumun dışında bir çevre olmaması değil, ancak iletişimsel eylemlerin içeriği bakımından kapalı bir sistem olmasıdır. Bu içerik de sistem içindeki dolaşım ile hayata geçirilir. Bir toplum, en önemli unsurları –dinsel bağlılık, politik devlet, iktisadi üretim vb.– ile tanımlanamaz. Özgül bir toplumsal sistemi oluşturan şey, onun “başlıca içsel farklılaşma tarzı”dır. Bu işlevsel farklılaşmaya dayanan modern toplum, yepyeni bir sistem tipi olarak eşi görülmemiş bir karmaşıklık meydana getirmiştir. Bu farklılaşma çerçevesinde toplum küresel bir nitelik kazanır ve modern koşullar altında yalnızca tek bir toplumsal sistem var olabilir. Dünya çapındaki iletişimsel sistem tüm olanakları içeren tek bir dünya oluşturmaktadır. Dolayısıyla Luhmann’a göre içinde tüm iletişimlerin meydana geldiği tek bir dünya toplumu vardır.
Psişik sistemlerin otopoietik yeniden üretim tarzının unsuru düşüncedir. İşlemsel kapalılık bakımından psişik ve sosyal sistemler birbirinin çevresi durumundadır, dolayısıyla düşünceler ve iletişimler biribirinden farklıdır. Karşılıklı etkiler yapısal düzey ile sınırlıdır. Aralarında sadece yapısal eşleşme söz konusudur ve her iki sistem de birbirine yapısal olarak uyum sağlamıştır. Luhmann psişik ve sosyal sistemler arasındaki bu yapısal eşleşmeyi birbirine nüfuz etme [interpenetration] olarak adlandırır. Bu kavramlaştırmanın sonucu olarak, sosyal olanın psikolojik olandan ayrıştırılması teorik olarak mümkün olmaktadır.
Başka kullanım alanları
Bob Jessop kapitalist sistemin kendi kendini yeniden üretmesi bağlamında otopoiesis kavramını kullanmış ve Marx’ın, sermayenin kendi kendini değerlemesi analiziyle ilişkilendirmiştir. Jessop, devletin piyasa ekonomisinden göreli özerkliğini iki alt sistemin yapısal eşleşmesi olarak okumakta ve özerk bir sistemin görece kapalı bir diğerini nasıl etkilediğini meselesinin autopoiesis çerçevesinde nasıl ele alınabileceğini sorgulamaktadır. Başka bir makalede otopoiesisi Marksist teori ve Düzenleme Okulu’yla bağlantılı olarak karşılaştırmaktadır.
Luhmann’ın yanı sıra Gunther Teubner otopoiesisi hukuk alanına uygulamıştır. Bunun dışında örgütler, enformasyon sistemleri, iletişim gibi alanlarda da ele alınmıştır.
Timozin
Timozinler pek çok hayvan dokusunda bulunan küçük proteinlerdir. Bu proteinlere timozin adı verilmesinin sebebi ilk defa timustan elde edilmiş olmalarıdır; ancak, timozinlerin başka birçok dokuda da bulunduğu artık bilinmektedir. Boyun altı bezi (timüs) tarafından salgılanan T lenfositlerinin olgunlaşması olayına giren bir polipeptit sınıfıdır. T-lenfositlerinin olgunlaşma süreçlerinde etkili olurlar. Büyüme-gelişme, kalsiyum ve fosfor metabolizması üzerine etkileri de gösterilmiştir. Timozinler türlü biyolojik aktivitelerde bulunabilirler. İki önemli türü vardır: Timozin α1 ve beta timozin. Tıpta önemli bir yeri bulunmakla beraber tıpta potansiyel olarak önemli bir şekilde kullanılır. Bazı türleri laboratuvarda kullanılmayı geçmiş, klinikte kullanılmaya başlamıştır.
Gunnar Håkansson
Erik Martin Gunnar Håkansson (23 Temmuz 1926, Malmö - 4 Ağustos 2009, Malmö), İsveçli güreşçi. Grekoromen kategorisinde mücadele etmiştir.
Helsinki'deki 1952 Yaz Olimpiyatları'ndaki 62 kg ve Melbourne'deki 1956 Yaz Olimpiyatları'ndaki 62 kg grekoromen kategorilerinde ülkesini temsil etti. Karlsruhe'deki 1955 Dünya Güreş Şampiyonası'nda 62 kg kategorisinde 3. oldu.
Guilherme Marinato
Atlético Paranaense
Guilherme, ilk profesyonel maçına Atlético Paranaense formasıyla 13 Şubat 2005 tarihinde Campeonato Paranaense'de deplasmanda 1-0 yenildikleri Nacional Atlético Clube karşısında çıktı. Düzenli olarak oynamaya başlayan kaleci, 2007 sezonunda 18 lig ve üç kupa maçında forma giydi.
Devrim Muhafızları (Libya)
Libya Devrim Muhafızları veya Cemahiriye Muhafızları (Liva Haris el-Cemahiriye), Libya'nın Muammer Kaddafi döneminde rejimi korumakla görevli olan paramiliter birlikleri idi. Devrim Muhafızları askerleri Sirte'den Kaddafi'nin aşiretine mensup 3000 kişiden oluşmaktaydı ve oldukça donanımlı olup ordu envanterine alınan T-54 ve T-62 tankları, zırhlı personel taşıyıcıları, çok namlulu roketatarlar, SA-8 uçaksavar füzelerine ve ZSU-23-4 uçaksavar silahlarına sahipti. 2005-2011 yılları arasında komutanı Muammer Kaddafi'nin kuzeni Hasan el-Kebir el-Kaddafi idi.
Guilherme Marinato
Lokomotiv Moskva
Ağustos 2007'de Guilherme, Lokomotiv Moskva ile beş yıllık sözleşme imzaladı. Bu transferle Rusya'ya gelen ilk Brezilyalı kaleci oldu. 85 numarayı alan kaleci, 2007 yılında yalnızca rezerv takımla üç maça çıktı.
Guilherme, as takımdaki ilk maçına 12 Temmuz 2009 tarihinde in Rossiyskaya Premyer-Liga'da evinde 0-0 berabere kaldıkları Tom Tomsk karşısında çıktı ve o maçtan sonra takımın birinci kalecisi oldu. 2010 yılında 1 numaralı forma verildi. O sezon 30 lig maçının tamamında oynadı. 19 Ağustos 2010 tarihinde ilk UEFA Avrupa Ligi maçına Lausanne-Sport karşısında çıktı.
Mart 2015'te gösterdiği performansla bir kez daha ayın Lokomotiv Oyuncusu unvanını kazandı.
Abşir Ömer Çama
Abşir Ömer Çama "Hürüse" (English Abshir Omar Jama "Huruse" (Somali: Abshir Cumar Huruuse, Arapça: أبشير عمر هوروسي) Somalili politikacı ve 2 Ağustos 2022'den beri Somali'nin Dışişleri Bakanıdır.
Dışişleri Bakanlığı
Dışişleri Bakanı olarak Huruse, şimdiye kadar, özellikle Cibuti, Katar, Etiyopya, Kenya, Türkiye (Mevlüt Çavuşoğlu), Birleşik Krallık ve Somali'nin müttefikleriyle çok sayıda toplantı ve görüşme gerçekleştirdi. Birleşmiş Milletler ve Puntland'da Başbakan ile bir istişare toplantısı gerçekleştirdi.
Güveççi, Yayladağı
Güveççi, Hatay ilinin Yayladağı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Güveççi; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Royal Rumble (2003)
Royal Rumble (2003), WWE tarafından düzenlenen on altıncı Royal Rumble profesyonel güreş izle ve öde etkinliği. 19 Ocak 2003 tarihinde Boston, Massachusetts'teki Fleet Center'da yapılmıştır. Etkinlikte, Raw ve SmackDown! brand'lerinde bulunan güreşçiler yer almıştır. 1993 yılından beri olduğu gibi Royal Rumble maçının kazananı aynı yılın WrestleMania (WrestleMania XIX) etkinliğinde; WWE Championship ve World Heavyweight Championship kemerlerinden birini seçerek o kemerin maçına çıkmaya hak kazanmaktadır.
Kirovsk, Murmansk Oblastı
Kirovsk, Rusya'nın Murmansk Oblastı'nda bulunan bir şehirdir. Şehir, Hibini Dağları'nın eteğinde Boşloy Vudyavr Gölü'nün kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 3600 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 28,625'tir.
Kirovsk, bölgede keşfedilen maden kaynakları sonucu 1929 yılında Hibinogorsk adıyla kurulmuş olup 1934 yılında suikast sonucu ölen Bolşevik siyasetçi Sergey Kirov'un anısına kentin adı Kirovsk olarak değiştirildi. Şehir aynı zamanda Rusya'nın en kuzeyindeki botanik bahçesine ev sahipliği yapmaktadır.
Ourcq Kanalı
Ourcq Kanalı, Fransa'nın başkenti Paris'te bulunan bir kanaldır. Kanal, Saint-Denis Kanalı, Villette Havzası ve Saint-Martin Kanalı ile birlikte 130 km'lik Paris kanal ağının bir parçası olarak kabul edilir. Kanallar, 19. yüzyılda Paris'teki suyun idari yönetiminin bir parçası olarak oluşturuldu.
Kanal, 3,20 metre genişliğinde inşa edilmiş, ancak daha fazla gezi teknesi tarafından kullanılmasına izin verecek şekilde 3,7 metreye genişletilmiştir. Kanal, kanalize edilmiş Ourcq Nehri'nden ayrıldığı Troesnes köyü yakınlarındaki Port-aux-Perches'te başlar ve Villette Havzanı'na akar ve burada Saint-Martin Kanalı'na katılmaktadır. Paris, kanalizasyon sistemini, olukları ve parkları temizlemek için günde 380.000 metreküp suya ihtiyaç duymaktadır. Ourcq Kanalı, ihtiyacın yaklaşık yarısını sağlamaktadır. 1983'ten bu yana, su yolu gezi tekneleri tarafından kullanılmak üzere belirlenmiştir ve suyu, içme dışı kullanımlar için ayrılmıştır.