cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Korece Vikipedi
Lehçeler
Korece'nin iki tane standardı var, bir tanesi Güney Kore standardı ve öbürü Kuzey Kore standardıdır. Kuzey Kore'deki internet engellemelerine nedeniyle, Kuzey Koreliler Korece Vikipedisi'nde yeterince temsil edilmiyorlar. Bu sebebiyle, Korece Vikipedisi'nin kullanıcıları çoğunlukla Güney Korelilerdir ve böylece Korece Vikipedisi'nin maddelerinin çoğu Güney Kore standardı ile yazılıyorlar.
Gözetimsiz öğrenme
Gözetimsiz öğrenme, gözetimli öğrenmeden farklı olarak, verileri sebep-sonuç ya da giriş-çıkış şeklinde etiketlemeden, veri içerisinde var olan ilişkilerin ve yapıların öğrenilmesidir. Veri örneklerinin birbirine olan uzaklıklarını, komşuluk ilişkilerini ve yoğunluklarını kullanarak veriyle ilgili çıkarımlar yapılmasını sağlar. Gözetimsiz öğrenmenin iki önemli yaklaşımı boyut indirgeme ve kümelemedir.
Örneğin, bir sosyal ağda tanınan kişiler arkadaş olarak eklenir. Sosyal ağ sitesi ise üyelerini ekledikleri kişilere göre sınıflandırarak belirli arkadaş grupları oluşturur ve kullanıcılara “tanıyor olabileceğiniz kişiler” diyerek önerilerde bulunur. Sistemin kullanıcıya sunduğu “sadece tanıyor olabileceği kişiler arkadaşlık isteği gönderebilsin” seçeneği de gözetimsiz öğrenmeye örnek gösterilebilir.
Sedegliano
, İtalya'nın Friuli-Venezia Giulia bölgesinde bulunan Udine iline bağlı bir şehirdir. Trieste'nin 80 km kuzeybatısında, Udine'nin ise 20 km güneybatısında bulunur. Komünün nüfusu 31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla 3.745 kişidir.
Gözetimsiz öğrenme
Kısaca gözetimsiz öğrenmede veriler üzerinde bir ayırım yapmadan sisteme yüklenip, algoritma ile onu kendisinin ayırıp, kendisinin öğrenmesini beklenir.
Drogheda United FC
Drogheda United Football Club (İrlandaca: Cumann Peile Dhroichead Átha Aontaithe, Türkçe: Drogheda United Futbol Kulübü), League of Ireland'ın Premier kümesinde oynayan futbol kulübüdür. Kulüp, Drogheda şehrinin takımıdır. İç saha maçlarını 1979'dan bu yana Honky Dorys Park'ta oynamaktadır. Teknik direktörü Brian Donnelly'dir.
Kulüp, Drogheda çevresindeki kulüplerin birleşmesiyle oluşmuştur. 1919'da kurulan Drogheda United ve 1962'de kurulan Drogheda FC faaliyetlerini 1975'te birleştirerek, şimdiki kulübe dönüşmüşler ve 2005 yılından beri iki Setanta Sports Kupası'nı ve bir FAI Cup'ı kazanarak kayda değer başarılara imza atmışlardır.
Tarihi
1919 yılında kurulan orijinal Drogheda United, kurulduğu ilk yıllar ligde yer almayan bir kulüptü, fakat 1963'te bir başka Drogheda takımı olan 1962 kuruluşlu Drogheda FC, ligin 10 takımdan 12 takıma çıkarılması ile League of Ireland'a seçildi. İlk sezonlarını 10. olarak kapatırken, daha sonraki üç sezonda sondaki üç takım içinde yer aldılar. 1967-68 sezonunu, beşincilikle saygın bir şekilde bitirdiler, sonraki sezonda da altıncı sıradalardı. Lig 14 takıma çıktığında, altı sezon boyunca takım yine sıralamanın son beşi içine düştü ve ayrıca tarihlerinin en kötü yenilgisine 1970-71 sezonunda Cork Hibernians'a karşı oynadıkları oyunda 8-1 ile sahip oldular. Aynı sezonda FAI Kupası finalini oynamalarına rağmen, Limerick'e 3-1 mağlup oldular.
1975'te Drogheda FC, Drogheda United ile birleşerek Drogheda United FC'yi oluşturdular ve 1975-76 sezonunda şansları iyi giderek ligi 6. olarak bitirdiler ve ayrıca FAI Kupası finaline ikinci defa erişip, bu sefer Bohemians'a 1-0 yenildiler. Sonraki üç sezonda, daha öncekilerin oldukça tersi gerçekleşti ve ligi 3. sırada bitirdiler. Bu sezonlar boyunca Drogheda United iki kulüp rekoruna erişti; en büyük lig galibiyeti (Finn Harps'a karşı 7-1) ve Cathal Muckian'ın tek bir sezonda kaydettiği 21 lig golü ile gol kralı olması. Beş yıl boyunca sezonları adeta kötü bir büyünün etkisi ile hep ligin alt yarısı içinde bitirdiler. 1982-83 sezonunda, Athlone Town'un 16 puan ile eriştikleri en yüksek sıra olan 2.likle ligi olarak bitirmeyi başardılar. İlk kupaları, League of Ireland Cup'ı 1983-84 sezonunda aldılar.
1984-85 sezonunda ilk defa Drogheda United Avrupa kupalarına girdi ve UEFA Kupası'nın ilk maçında Tottenham Hotspur tarafından 14-0 ile yerle bir edildi. Takım ligin ilk bölümünde şampiyon olduğu için 1988-89 sezonuna kadar kaldı. Mutlulukları kursaklarında kaldı ve takip eden sezonda küme düştüler. Sonraki iki sezon, Drogheda küme düşmekten karşı bir puan ve gol averajı ile kurtuldu. 1993-94 sezonunda üçüncü kere küme düştüler.
Drogheda United böylece, 1993-1994 ve 2000-01 sezonları arasında her sezon lig değiştiren yo-yo kulübü olmuştu. 2000-01'da ligin ilk kısmındaki on takımın dokuzuncusu olarak hayal kırıklığı yaşadılar.
Profesyonel Dönem
2002-03 sezonunda yeniden Premier Lig'e yükselmeyi başararak, profesyonel oldular. Tam-zamanlıya doğru değişim, kulübün kaderini çok hızlı değiştirdi. 2005'te ilk FAI Cup'nı kazandılar ve art arda 2006 ile 2007'de Setanta Kupası'nı aldılar. 2005'teki FAI Cup başarısı sayesinde, 2006-07 sezonunda UEFA Kupası'na seçildiler. Avrupa'ya ilk akınlarından daha iyi şekilde, ilk karşılaşmalar sırasında HJK Helsinki'yi toplamda 4-2 yenerek, yola çıktılar ve rövanşlarda Norveçli I.K. Start'a karşı penaltılarla elendiler. 2007-2008'de de UEFA Kupası elemelerinde yer alarak, Helsingborgs IF karşısında rövanşta yenildiler. United, 2007'de takımı büyük oranda Dublinli futbolculardan kurarak sonunda League of Ireland'ni aldı. Bu demekti ki, en sonunda, tarihlerinde ilk defa 2008-09 Sezonu'nda UEFA Şampiyonlar Ligi elemelerinde oynayacaklardı. İlk elemelerde Levadia Tallinn'e karşı, toplamda 3-1 kazandılar. İkinci Eleme Turu'nu Dinamo Kyiv'e karşı iyi oynadıysalar da, toplamda 4-3 kaybettiler. 13. dakikada gelen golden sonra sonuç garanti gibi göründüyse de, 41. dakikada bir penaltı kazandılar. Shane Robinson ortaya çıktı ve penaltıyı gole çevirdi. İkinci golü bulmak için yorulmadan uğraştıysa da, 72. dakikada karşı takıma penaltı verdiler. O da gole çevrildi. 2-1'lik skorla galibiyet garantisi elden gitmiş göründü. Nasılsa şaşırtıcı şekilde, Graham Gartland'ın 88. dakika golü ile skor 2-2 oldu. Adam Hughes çok iyi bir şans yakalayarak mutlak golü değerendiremeyerek, kale direklerinin üzerinden dışarıya vurdu. Sonra, Shane Robinson'nun dar açıdan vurduğu şut da kale direğine vurdu. Drogheda'nın geç kalan toparlanmasına rağmen, güçsüz Dinamo Kiev takımının önünde nakavt oldular. Ekim 2008'de, Cork City gibi, Drogheda da yapılan soruşturma sonrası cezalandırılarak 10 puanı elinden alındı. Taraftarların yarattığı kampanyalarla para toplandıktan sonra kulüp, 2009'da Vincent Hoey'in gözyaşlarının hatırına hakimin verdiği kararla, feshedilmekten kurtuldu.
2009 yılı Drogheda için zor dönem oldu. Maaşları ödeyememe nedeniyle futbolcular kulüpten ayrıldı, sadece Paul Skinner ve Shane Barret kaldılar. Tüm sezon boyunca Drogheda, tablonun alt yarısında kaldı. 10 Kasım 2009'da, play-off'ta Bray Wanderers'ı misafir ettiler. James Chambers ve Brian King'den gelen gollerle 2-0 kazanarak, 2010 için ligin Premier kümesindeki yerlerini aldılar.
Bordo & Mavi Taraftar Derneği
Ülkeyi saran ekonomik zorluklara cevaben, Haziran 2009 yılında bir grup taraftar kulübe sürekli gelir sağlamak amacı ile Bordo & Mavi Taraftar Derneği'ni kurmuştur. Derneğe katılan taraftarlar kulübe her hafta en az 5 € bağış yapmakta olup, karşılığında yerel otobüslerde, restoranlarda, çini dükkânlarında, ayakkabı mağazalarında ve daha birçok türdeki yerlerde %10 indirim sağlayan üye kartı almaktadırlar. Ayrıca her üye, aylık hediye çekilişine katılma hakkı elde eder ve bir üye en yüksek hediye olan tatili kazanır. Bunun yanında daha küçük hediyeler de yer almaktadır. Kuruluşunun 4. haftasında dernek 35.000 € gibi bir gelire ulaşmış olup, her geçen gün üye sayısı artmaya devam etmektedir.
Amblemi
İrlanda Premier Ligi'nde mücadele eden Drogheda United takımının ambleminde ay ve yıldız bulunmaktadır. 2010'da Türkiye'yi ziyaret eden dönemin İrlanda Cumhurbaşkanı Mary McAleese, 1847 yılında bir milyon İrlandalı'nın hayatını kaybettiği Büyük Açlık Dönemi'nde Osmanlı Devleti'nin içi gıda dolu 3 gemisini Drogheda limanına gönderdiğini hatırlatarak, ''İrlanda halkı bu eşine az rastlanır bonkörlük girişimini asla unutmadı ve bunun sonucunda sizin bayrağınızdaki semboller, bu güzel yıldız ve hilali bölgenin sembolü haline getirdiler. Hatta futbol takımının formalarının üzerinde de bu güzel Türk sembollerini görüyoruz'' dedi.
Drogheda United'ın arması, St. Lawrence Kapısı, üç aslan ve bir gemiyi tasvir eden bir kalkanın üzerinde bir yıldız ve hilal hanedan sembollerini içeren Drogheda'nın kasaba armalarının bir uyarlamasıdır. Drogheda Pale'de yatarken ve kuşatılmış bir garnizon kasabasıydı - ve gemi kasabanın limanını temsil ediyor.
Türkiye'de Trabzonspor ile aynı kulüp renklerini paylaşıyorlar ve 2011'de iki taraf kardeş kulüp oldu.
Kupa karşılaşması türüne göre rekorlar
UEFA Şampiyonlar Ligi:
UEFA Kupası:
Bütün:
Taraftarları ve Rekabetleri
"Drog" taraftarların takma adlarıdır. Aynı zamanda kendilerine "Türkler" anlamında "Turks" ve "Boynesiders" de denmektedir. Drog ismi 1990'ın sonlarında, The Sun ve The Drogheda Leadar isimli iki gazetede görülmeye başlamış, ancak takım The Drogheda Leader Gazetesi'ne bir mektup yazarak taraftarların bu ismi stadyumda kullanmaması nedeniyle, onların da bu ismi kullanmamalarını talep etmiştir. Buna rağmen gazete, bu ismi kendilerinin uydurmadıklarını, stadyumun kapalı tarafındaki taraftarların "Super Drogs" olarak söylenen bir tezahürat yaptıklarını iddia etmiştir. Kulüp, bu ismin alçaltıcı olduğunu ve taraftarlarca kullanılmayan, sadece Drogheda Leadar Gazetesi'nin uydurduğu isim olduğu kanısını taşımıştır. Yakın yıllarda, kulüp bu ismi de kucaklamıştır.
Tezahüratçı taraftarlar çoğunlukla Hunky Dorys Park'ın kapalı bölümünde dururlar. Çoğu Drogs evdeki her maça katılırken, bir küçük grup deplasmandaki maçlarda takımlarını desteklemek için takımla beraber seyahat etmektedir.
Bordo & Mavi Kardeşliği
Drogheda United ve Trabzonspor resmi olarak kardeş iki kulüptür. Bu kardeşliğin temelinde Drogheda United'ın köklerindeki Osmanlı Devleti etkisi oldukça büyüktür. İrlandalı taraftarlar ile Türk taraftarları birbirlerine yakınlaştıran diğer bir konu ise iki takımın taşıdığı renklerin aynı olmasıdır. Taraftarların kardeşlik süreci uzun zamandır devam etmesine karşılık ortada kulüpler bazında herhangi bir resmiyet söz konusu değildi. Kağıt üzerinde kardeşliğin resmileştirilmesi ise 2010 yılında gerçekleştirilmiştir.
Pele (anlam ayrımı)
Pelé, gerçek adı "Edison Arantes do Nascimento" olan Brezilyalı futbolcudur.
Pele veya Pelé şu anlamlara da gelebilir:
Azab
Azab veya azap, Osmanlı devletinde çoğunlukla garnizon askeri olarak görev yapan askeri birimdir. Henüz evlenmemiş genç erkekler azab yazılabilirlerdi. Sözcüğün anlamı "bekar erkek"tir ve gönüllülerden oluşan yaya birliğidir. Savaşta ordunun en önünde yer alırdı. Azablar Osmanlı Ordusunun Anadolu'daki yaya askerlerinin çoğunluğunu oluştururlardı ve yerleşim birimlerinin güvenliğinin sağlanması, kalelerin savunulması gibi görevleri yerine getirirlerdi. Azablar yükseliş döneminde Osmanlı seferlerinin değişmez bir parçasıydı. Meydan savaşlarındaki görevleri ordu merkezinin ön tarafında, yeniçerilerin ilerisinde durmaktı. Hafif donanımlı olan azab askerleri düşman ordusunda Osmanlı merkezinin zayıf olduğu kanısını uyandırır ve bu durum padişahın tuğunun da bulunduğu merkeze doğru bir saldırı başlatılmasına yol açabilirdi. Beklenen bu saldırı gerçekleşirse, azablar düşman birliklerine ok atarak ilerleyiş sırasında kayıp vermelerini ve özellikle düşman süvarisinin saf düzeninin bozulmasını sağlamaya çalışırlardı.
Düşmanla yakın temasa giren azab birliği geri çekilerek ya da kaçarak gerisindeki yeniçeriler ve topçu birliklerinin ateş açmaları için alan yaratmaya çalışırdı. Bu arada Osmanlı ordusunun kanatlarını oluşturan tımarlı sipahiler için merkeze yüklenen düşman ordusunu kanatlardan vurma fırsatı doğabilirdi. Azapları takip ederken safları daha da bozulan düşman ordusu, tahkim edilmiş yeniçeri siperlerine ve onların arkasındaki daha ağır donanımlı, daha iyi eğitilmiş profesyonel askerlere çarpardı. Tımarlı sipahiler tarafından kaçış yolları kapatılarak bozguna uğratılırlardı. Hilâl taktiği olarak adlandırılan bu stratejinin en önemli rolünü oynarlardı.
Azab askerlerinin temel donanımı ok, yay, eğri kılıç ve savunma için bir kalkandan oluşurdu. Çoğunlukla zırh giymezlerdi, bu da gerektiğinde daha hızlı geri çekilebilmelerini sağlardı. Bazı savaşlarda yeniçeriler gibi kazdıkları siperlerin içine süvariye karşı kazıklar yerleştirerek bunların arkasından ok atışı yaptıkları kaydedilmiştir. Kara ordusu dışında, donanmada görevli deniz azapları da vardı.
Paulo da Silva
Paulo da Silva (d. 1 Şubat 1980), Paraguaylı millî futbolcudur. Deportivo Toluca FC'de forma giymektedir.
2022-23 Ligue 1
2022-23 Ligue 1, Fransa'nın en üst düzey futbol ligi Ligue 1'in 85. sezonudur. 2023-24 sezonu itibarıyla lig 18 takıma düşürüleceği için 4 takım ligden düşecek ve Ligue 2'den 2 takım yükselecektir. . Sezonu Paris Saint-Germain şampiyon olarak tamamlamıştır.
Takımlar
Ligde toplamda 20 takım mücadele etmektedir.
Coca-Cola'nın formülü
Coca-Cola formülü, Coca-Cola'nın Coca-Cola ürünü için gizli formülüdür. Şirket, formülü özenle saklanan ticari sır olarak sunar ve sadece özellikle yöneticilerin içinde bulunduğu birkaç çalışan tarafından bilinir.
Asıl formül
Yayınlanan türleri içinde şeker ve yüksek miktarda fruktoz mısır şurubu, karamel boyası, kafein, fosforik asit, koka ağacı yağı, kola cevizi, limon yağı, vanilya ve gliserin bulunduğunu söylerler. Sözü edilen şurup tarifi büyük oranda değişir. Coca-Cola'nın temel kola lezzeti ve rakip kola içecekleri temel olarak vanilya ve tarçından gelir; çeşitli markalar arasında ayırt edici tatlar, portakal, misket limonu ve limon ve küçük Hindistan cevizi türü baharatlar gibi belirtilerin sonucudur. Bazı doğal kolalar ayrıca kola cevizi içerir; ama Coca-cola içermez, kimyasal testler böyle bir durumu belirlememiştir.
Coca-Cola bugün için, kokain yapraklarını tıbbi kullanım amacıyla arındırmak için bir Birleşmiş Milletler yasası kullanır.
Türkiye'de Antalya'da bir mahkeme davasında, Türkiye Coca-Cola'daki cochineal boyasından bahsetmiştir fakat şirket şu anda boya kullandığını yalanlamıştır.
Diğer formüller
ABD'de, Coca-Cola normalde temel tatlandırıcı olarak şeker yerine yüksek früktozlu mısır şurubu kullanır. Çünkü ABD'de mısır teşvikleri ve şeker ithal tarifeleri YFMS'yi oldukça ucuz hale getirir.
Koşer Coca-Cola
Yahudilerin hamursuz bayramı olarak bilinen Passover için üretilen koşer (Yahudiler için helal olan) Coca-Cola, 2 litrelik şişelerde satılır ve sarı kapağının üzerinde OU-P işareti bulunur, bu da Ortodoks Yahudi Birliği'nin bu içeceği Yahudi Bayramı için helal olarak belirttiğini gösterir veya üzerinde CRC-P yazılı beyaz kapak belgelendirmenin Chicago Hahamlar Birliği tarafından yapıldığını belirtir.
Koşer törelerinden çok daha sıkı ve daha karmaşık olan Kaşrut törelerine göre, şeker temelli formüllerin bile hâla formülünün ve şişeleme tesisinin belgelenmesi gereklidir.
Meksika Coca-Cola'sı
Amerika'da, koyu esmer tüketicilerden Kola'yı eski halde tutmak için güçlü bir talep vardır. Bu yüzden Coca-Cola, Meksika'da ürünlerini şeker bazlı olarak ve geleneksel depozitolu cam şişelerde satar. Son zamanlarda, genç kola tüketicileri arasında şöyle bir inanç ortaya çıktı; bunun Kola'nın gelecekte çıkacak yeni formülü olacağını düşünüyorlar. Şirket insanlara "Meksika kolası" satın almaları için şeker-temelli Coca-Cola aramalarını tavsiye ediyor.
Coca Cola Reklamı
Amerika’daki bir futbol maçında Coca-Cola, verdiği bir reklamda birkaç kareliğine formülü vereceğini açıkladı. Ancak daha sonra bunun gerçekten öyle olmadığı ve bir pazarlama fikri olduğu ortaya çıktı. Dijital video kaydedici ile kaydedilen reklamda görülen malzemeler ise şunlardı: "Küçük Hindistan cevizi yağı, Misket limonu suyu, kakao, vanilya, kafein, "lezzet" ve bir gülücük.
Lezzet(Karışım 7X):
"24 saat beklesin."
Bu tarif malzemelerin ne zaman veya nasıl karıştırılıcağını veya aromanın ölçü birimini belirtmiyor (Buna rağmen "Karışım 7X"'in ilk önce karıştırıldığını ima ediyor.) Bu tariflerden genel olanı, hazırlayanların yöntemi bildiğini varsayıyor.
Reed tarifi
Bu tarif eczacı John Reed'e ait.
Merory tarifi
Bu tarif “Yemek Tatlandırıcıları: Derleme, Üretme ve Kullanma Kitabı”ndan. 3.8 litre şurup yapılıyor. Ürün (1 onsta karbonatlı suya tat vermek için kullanılır (30 ml; 1.0 ons) şişe başına): 128 şişe, 6.5 ons (190 ml; 6.8 ons).
This American Life tarifi
11 Şubat 2011'de, Ira Glass, This American Life adlı kendi PRI radyo dinletisinde, "Everett Beal'ın yemek tarifi Kitabı"nda açığa çıkan, 28 Şubat 1979 tarihinde Atlanta Gazete-Birleşimi'nden kopyası çıkarılan Coca-Cola'nın sır formülünü gözler önüne serdi. Formül temel olarak Pemberton'un günlüğünde bulunan formülle uyuşuyor.
Lou Liberatore
Lou Liberatore (d. 1959), Amerikalı oyuncudur.
Eğitimini Fordham Üniversitesi'nde tamamlayarak; New York şehrinde tiyatro oyuncusu olarak ilk defa 1982'de sahne alarak Richard II (oyun) adlı oyunda yer aldı. Daha sonra Broodway'e geçen oyuncu müzikaller The Great Grandson of Jebediah Kohler, Sight Unseen (oyun), Black Angel, As Is (oyun) ve Burn This adlı müzikal yapımlarda başarılı işler çıkararak Tony Ödülü ve Drama Desk Ödüllerini kazanmıştır.
Liberatore televizyon dizileri; Tales of the City, Who's the Boss?, Sex and the City, Law & Order ve sinema filmleri If It's Tuesday, It Still Must Be Belgium, Original Sin, Baby Brokers ve Tom Clancy's OP Center gibi yapımlarla beyaz perde ve televizyon'de iyi işler çıkarmıştır. Özellikle 2013 yapımı It's My Party (film) adlı yapımdaki güçlü performansı ön plana çıkmıştır.
Yūko Mizutani
Yūko Mizutani (水谷優子) ; Japon aktris, seslendirme sanatçısı ve şarkıcı.
Japonya'da Disney kahramanı Minnie Mouse karakterini uzun yıllar seslendiren kişiydi. Sanatçı göğüs kanseri nedeniyle 17 Mayıs 2016'da 51 yaşında ölmüştür.
Ali Galib Paşa
Ali Galib Paşa (1829 - 1858), Osmanlı Devleti'ne Tanzimat döneminde hizmet vermiş bir devlet adamıdır.
1829 yılında İstanbul'da doğan Ali Galip Paşa, Tanzimat döneminin sadrazam ve Hariciye nazırlarından Koca Mustafa Reşit Paşa'nın oğludur. Kırım Savaşı sürmekteyken ve babasının Hariciye Nazırlığı yapmakta olduğu bu dönemde 7-14 Ağustos 1854 tarihleri arasında büyük bir düğünle padişah Abdülmecid'in kızı Fatma Sultan'la evlenerek Damad unvanını aldı. Çok büyük bir masrafla yapılan düğün Fransız L’Illustration dergisinin 2 Eylül 1854 sayısının birinci sayfasında yer almıştır. Düğün sonrası Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye üyeliğine atanmıştır.
Kıllı bacaklı vampir yarasa
Kıllı bacaklı vampir yarasa (Diphylla ecaudata) vampir yarasaların kaybolmamış üç türünden biridir. Genellikle kuşların kanıyla beslenirler. Bu vampir yarasa türü ağrılıklı olarak Güney Amerika'nın tropikal ve subtropikal ormanlarında yaşamaktadır. Bu tür Diphylla cinsinin tek üyesidir. Dünya Korunma Birliği tarafından oluşturulan IUCN Kırmızı Listesi'nde Asgari endişe altındaki türler (LC) kategorisinde yer almaktadır.
Hüseyin (Ürdün kralı)
Hüseyin bin Talal (14 Kasım 1935 - 7 Şubat 1999), 1952-1999 arasında Ürdün kralı.
1953'te ruh sağlığının bozulması üzerine tahttan indirilen babası Kral Talal'ın yerine geçti. Batılı ülkelerin mali yardımına dayanarak ülke ekonomisini güçlendirmeye çalıştı. Halkın desteğini kazanmayı başaramayınca, parlamento üzerindeki otoritesini sürdürebilmek için orduyu denetimi altına alarak önemli komutanlık görevlerine kendine bağlı kişileri getirdi.
İzlediği muhafazakâr politikayı ve Batılı devletlerle ittifak kurmasını eleştiren Mısır devlet başkanı Cemal Abdünnasır'ın karşı propagandası ve ülke içindeki muhalefetin giderek güçlenmesi, konumunun sarsılmasına yol açtı. Ülkedeki siyasal huzursuzlukların artması üzerine 1955'te Batılı devletlerin desteğiyle kurulan Bağdat Paktı'na katılmaktan vazgeçmek, ertesi yıl da Arap Lejyonu komutanı İngiliz general John Bagot Glubb'ın görevine son vermek zorunda kaldı. Artan baskılar karşısında Ekim 1956'da genel seçimlerin yapılmasına razı oldu ve ve muhaliflerden Süleyman en-Nabulsi'yi bir koalisyon hükûmeti kurmakla görevlendirdi. Nabulsi, İngiltere ve Ürdün arasındaki bir antlaşmayı sona erdirip Mısır, Suriye ve Suudi Arabistan ile pakt imzalayınca, hükûmeti görevden alarak sıkıyönetim ilan etti.
Hüseyin sonraki yıllarda güçlüklerle dolu bir politika izledi; İsrail'le askeri bir çatışmaya girmekten kaçındı; FKÖ'yle ilişkilerini düzeltti; Suudi Arabistan'la ve öteki ılımlı Arap devletleriyle daha yakın bağ kurmaya, onlardan mali yardım almaya çalıştı. Ayrıca ABD ve İngiltere'yle iyi ilişkiler sürdürdü. 1988'de, çekişme konusu olan Batı Şeria üzerindeki hak iddiasından ve orada yaşayan Filistinlileri Ürdün'ün temsil ettiği savından vazgeçti. Körfez Savaşı sırasında Irak'a karşı oluşturulan ittifaka katılmadı. Ölümünden sonra yerine oğlu II. Abdullah geçti.
Üstbiliş
Üstbiliş, en kısa tanımıyla, kişinin kendi düşünme süreçlerinin farkında olması ve bu süreçleri kontrol edebilmesi anlamına gelir. 1976 yılında çocukların ileri bellek yetenekleri konusunda yaptığı bir araştırmada ilk kez üstbellek (İngilizce: Metamemory ) terimini kullanmış ve bu kavramı literatüre kazandırmıştır. 1979 yılında çalışmalarını geliştiren Flavell, üstbilişi (İngilizce: Metacognition ) de içerecek biçimde, kuramını yeniden yapılandırmıştır. Üstbiliş, çeşitli kaynaklarda bireyin kendi bilişsel süreçlerini kontrol edebilme ve yönlendirebilme yeterliliği; bireyin problem çözmesinde planlama, izleme ve değerlendirmenin kullanıldığı yüksek düzeyde bir yönetsel süreç; bilişsel aktivitenin anlaşılması ve kontrol edilmesi; bilişi etkileyen faktörlerin anlaşılması ve küçük modeller eşliğinde bilişin izlenip kontrol edilmesi olarak tanımlanmaktadır.
Biliş ve Üstbiliş
Üstbilişin bilişten farkı, üstbilişte bilişin farkında olunması ve durumlara uygun biçimde kullanılabilmesidir. Bilişsel öğretim, durumlara özel stratejilerin kazandırılmasına ağırlık verirken; üstbiliş, öğretimi bu süreci izleme ve kontrol edebilme becerilerinin öğretimi üzerine odaklanır.
Üstbiliş ve biliş kontrolünü dörtlü bir sınıflama yaparak modellemiştir. Bunlar: Üstbilişsel bilgi, üstbilişsel deneyim, hedefler ve stratejilerdir. Modern çalışmalarda, üstbilişin iki ana başlıkta ele alındığı gözlenmektedir: Üstbilişsel bilgi ve üstbilişsel kontrol. Üstbilişin bu iki ana kolu ve alt dalları, aşağıda gösterilmiştir:
Üstbilişsel Bilgi
Üstbilişsel bilgiyi (İngilizce: Metacognitive knowledge); yordam bilgisi, bildirimsel bilgi ve her ikisi (duruma dayalı bilgi) olmak üzere üçe ayırmıştır. Üstbilişsel bilginin bu üç aşaması, aşağıda açıklanmıştır.
Diğer yandan Flavell, bu yapıyı daha detaylı açıklayabilmek için üstbilişsel bilgiyi etkileyen bazı değişkenler de belirlemiştir. Bunlar: Birey değişkenleri, görev değişkenleri ve strateji değişkenleri şeklinde sınıflandırılmıştır. Kendi içlerinde de alt kategorilere ayrılan bu yapı, aşağıda ayrıntılı biçimde açıklanmıştır:
Özetle, üstbilişsel bilgi; bir durumda bireyin kendi zihinsel kaynaklarında sahip olduğu bilgi ve inançlara, ne yapabileceğinin farkında olmasına işaret etmektedir. Üstbilişsel bilgi, bireyin kendi bilişsel yetenekleri (örneğin, belleğinin kötü olduğunu söyleyebilmesi); bilişsel stratejileri (örneğin, telefon numaralarını daha kolay hatırlamak için kendince yöntemler geliştirmesi) ve hangi durumda ne yapacağını bilme (örneğin, sınıflandırılmış bilgilerin daha kolay hatırlanabileceğini bilmesi) gibi bilgilere sahip olmasıdır. Böyle bir özbilgi, önceki deneyimlerden de etkilenerek, bireyin davranışlarında önemli bir etkiye sahip olacaktır. Ancak, üstbiliş; bireyin yukarıda açıklanan bilgilerinin yanında, bu bilgileri etkili olarak kullanmasını da gerektirir. Üstbilişsel bilgileri kullanabilme yeteneği ise, üstbilişsel kontrol olarak adlandırılır.
Üstbilişsel Kontrol
Üstbilişsel stratejiler olarak da adlandırılan üstbilişsel kontrol (İngilizce: Metacognitive control), üstbiliş süreçlerinde başı çeken zihinsel işlemlerden oluşur ve üstbilişsel bilgiyi bilişsel amaçlara ulaştırabilmek için stratejik biçimde kullanabilme yeteneği olarak açıklanabilir. Bu nedenle; üstbiliş alanında yapılan pek çok araştırma, bu stratejiler üzerine yoğunlaşmıştır. Çünkü, bilişi düzenleme ve kontrol edebilme yeteneği, bireylerin bilgiyi esnek ve gerektiğinde durumlara uygun biçimde kullanabilmelerine olanak sağlar. Literatür, dört üstbiliş becerisi üzerine yoğunlaşmaktadır. Bunlar:
Birey yeni bir problemle karşılaştığında, yukarıda sözü edilen üstbiliş stratejileri, başarılı bir sonuca ulaşmada önemli rol oynar. Bu stratejiler yoluyla birey başarılı olup olamayacağını değerlendirir; görevi hangi adımlarla tamamlayacağına karar verir; işlemlerinin nasıl ilerlediğine dikkat eder ve o sırada edindiği tecrübeleri sonraki işlemlere transfer eder.
Bilaller, Ayvacık
Bilaller, Çanakkale ilinin Ayvacık ilçesine bağlı bir köydür.
Üstbiliş
Üstbilişsel Kontrol
Üstbilişsel kontrol becerilerinden birisi olan tahmin, öğrenciyi öğrenme sürecinin hedefleri, sürecin ne kadar zaman alacağı ve sonuçları hakkında düşünmeye yönlendirir. Ayrıca öğrenciler karşılaştıkları durumun zorluk derecesini tahmin edebilir ve bu tahminlerine bağlı olarak beklentilerini düzenleyebilirler. Belirli bir işten önce yapılan ve tetiklenen tahminlerin bilişi etkilediğini belirtmektedir. Tahmin etme becerisi öğrencilere karşılaştıkları görevlerin ya da durumların zorluklarını önceden görebilmelerini sağlarken bununla birlikte görevin zor ya da kolay olmasına göre o görev üzerinde çalışma biçimlerini (hızlı ya da yavaş) ayarlama imkânı da verir.
Deneyimler, üstbilişsel kontrolün gelişimine ve üstbiliş stratejilerinin kullanımına katkı sağlar. Üstbiliş stratejileri, bireyin bilişsel etkinlikleri kullandığı ardışık süreçlerdir. Bu süreçler, öğrenmeyi düzenleme ve denetlemeye yardımcı olurken bilişsel etkinlikleri planlamayı ve izlemeyi de içerir. Aynı zamanda bilişsel etkinliklerin kazanımlarını kontrol etmeyi de beraberinde getirir. Örneğin, bir paragraf metni okuduktan sonra; bir öğrenci, paragrafta tartışılan kavramları kendisine sorabilir. Burada; öğrencinin bilişsel hedefi, metni anlamaktır. Eğer, öğrenci kendi sorularına cevap veremezse ya da okuduğu metni anlamadıysa, bilişsel hedefe nasıl ulaşacağına karar vermek durumunda kalacaktır. Bu durumda metne geri dönüp tekrar okumaya karar verebilir. İkinci kez okuduğunda sorularına cevap verebiliyorsa, kendine sorma stratejisini kullanarak hedefine ulaşmış olacaktır. Ayrıca bu süreç boyunca öğrenci kendine şu soruları sorabilir:
Bilaller, Ayvacık
Tarihçe
Köy, 1912 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Üstbiliş
Bilişsel Gelişim Bakımından Üstbiliş
Genel olarak çocuklarda üstbiliş yaşla birlikte gelişir ve bu gelişim aynı zamanda zihinsel davranışlardaki yaşa bağlı gelişme ile ilgilidir. Ancak, üstbiliş becerilerinin kazanılmasında öğretimin etkisinin, olgunlaşmanın etkisinden daha fazla olduğu belirtilmektedir. Araştırmacılar üstbilişin çocuklarda var olduğunu belirtirken; diğer yandan çocuklarda üstbiliş öğretiminin etkisi araştırılırken bilişsel gelişim düzeyinin de göz önüne alınması gerektiğini vurgulamışlardır.
Üstbiliş stratejilerinin kullanımı genel olarak üç döneme ayrılır. Bu dönemlerden birincisi, ilk beş yaşı kapsayan, stratejilerin hiç kullanılamadığı ve öğretilemediği aşamadır. Yaklaşık olarak 6-9 yaş aralığını kapsayan ikinci dönemde stratejiler kullanılabilir fakat üretilemez. Üçüncü aşama ise yaklaşık dördüncü sınıf düzeyinde oluşmaya başlar. Bu aşamada çocuk stratejiyi anlayabilir ve uygun stratejiyi kendiliğinden kullanabilir. Üstbiliş yeteneklerindeki bireysel farklılıklar ise, biyolojik sebepler ve yaşantı farklılıkları nedeniyle oluşmaktadır. Üstbilişsel düşünme gelişimini dört düzeye ayırmıştır:
Üstbilişin gelişimi incelenirken dikkat edilmesi gereken başlıca unsurlardan birisi, çocukların düşünme, unutma, bilme gibi bazı önemli zihinsel fiilleri hangi yaşlardan itibaren bildikleridir. Özellikle bildirimsel bilginin gelişimi için temel ön koşul, yukarıda sayılan düşünme, unutma, hatırlama, bilme gibi zihinsel fiillerin anlaşılmasıdır. Zihinsel fiiller, zihinsel durumlara dört yaştan itibaren doğru bir şekilde uygulanabilmektedir. Diğer yandan yaş ilerledikçe bu fiillerin kullanımındaki uygunluğun da doğru orantılı olarak arttığı belirtilmektedir. Çocukların okula başlamasıyla birlikte üstbiliş becerilerindeki gelişim de hızlanır. Deneysel kanıtlar, bu becerilerin okul öncesi çocuklarda var olduğunu ve ilköğretim boyunca hızla arttığını göstermektedir.
Üstbilişin Öğretimi
Üstbilişin öğretimi, bireyin kendi bilişsel süreçlerinin nasıl işlediğini anladığında; bu süreçleri denetleyebileceği ve daha nitelikli bir öğrenme için bu süreçleri yeniden düzenleyerek daha etkili kullanabileceği varsayımına dayanmaktadır. Yapılan pek çok araştırmada bu varsayımı doğrular biçimde; üstbilişin, çocukların ve yetişkinlerin eğitiminde önemli yeri bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Üstbiliş, bireyin kendi zihinsel faaliyetleri üzerinde tahmin etme, plan yapma, izleme ve değerlendirme gibi yeteneklerini kapsar (Brown, 1980). Drmrod'a (1990) göre bu yeteneklere sahip olan bir öğrencinin ise aşağıdaki davranışları göstermesi beklenir:
Açıklama
İngilizce metacognition terimine ve ilgili terimlere kullanılan Türkçe karşılıklar, Türk Dil Kurumu'nun 22.08.2005/ B.02.0.TDK.1005-430; 17.08.2006/ B.02.1.TDK.5.1005-430 sayılı önerileri doğrultusunda kullanılmıştır.
Zudomon
Zudomon (Japonca: ズドモン), Digimon adlı çizgi dizideki hayali bir karakterdir.
Tanım
Üstün seviyesinde bir Digimondur ve Gomamon'un üstün seviyesindeki formudur. Digimon 01 ve 02'de Michael Sorich tarafından seslendirilmiştir.
Saldırıları
Volkan çekiç ve Bumerang çekiç adlı saldırıları vardır.
Murat Göğebakan
Murat Göğebakan (9 Ekim 1968, Adana - 31 Temmuz 2014, İstanbul), Türk şarkıcı.
Hayatı
9 Ekim 1968 tarihinde Adana’da doğdu. Anne ve babası Almanya'da çalışmakta olduğundan 7 yaşına kadar Adana ile Almanya arasında gidip gelerek yaşadı. İlk, orta ve lise öğrenimini Adana'da tamamladı. Ardından 1986 yılında Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı'na girdi. Mezuniyetinden sonra bir müddet Çukurova Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak yer aldı. Bu yıllarda dergah eğitimi aldı, gitar dersleri verdi ve bar çalışmaları yaptı. 1995 yılına kadar Adana’da yaşadı.
1995 yılında İstanbul'a geldi. 1996 yılında Ben Sana Aşık Oldum isimli albümünü çıkardı. Kral TV Video Müzik Ödülleri töreninde yılın şarkısı, en iyi söz, en iyi beste, en iyi rock şarkıcısı ve en iyi çıkış yapan şarkıcı kategorilerinde aday gösterildi ve en iyi çıkış yapan erkek sanatçı ödülüne layık görüldü.
Sindoma Müzik şirketinin kurulmasının ardından, bu şirketten Sen Rahatına Bak, Tek Suçum Seni Sevmekmiş ve Merhaba başlıklı albümlerini çıkardı. 2000 yılında Sema Bekmez ile evlenen Göğebakan, 2002 yılında çıkardığı Ayyüzlüm başlıklı albümüyle MÜ-YAP'ın en çok satan albüm ödüllerine layık görüldü. Daha sonra Yaralı ve Sana Olan Aşkım Şahit başlıklı albümlerini çıkaran şarkıcı, bu süre içerisinde Hasan'dan Olma Hatice'den Doğma Murat Göğebakan başlıklı bir de kitap çıkardı.
Müzik hayatı
1995 yılında İstanbul'a gelen Murat Göğebakan, Hilmi Topaloğlu'nun sahibi olduğu Prestij Müzik'ten albüm teklifi aldı. Bu şirketten 1997 yılında Ben Sana Aşık Oldum isimli albümünü çıkardı. Ben Sana Aşık Oldum, Kara Gözlüm, Öyle ki Hasretimsin isimli şarkılarına klip çekti. Murat Göğebakan, Kral TV tarafından düzenlenen Kral TV Video Müzik Ödülleri töreninde yılın şarkısı, en iyi söz, en iyi beste, en iyi rock ve en iyi çıkış yapan şarkıcı kategorilerinde aday gösterildi. En iyi çıkış yapan erkek sanatçı ödülünü aldı.
2002 yılında, Ali Özbir'in sahip olduğu Özbir Müzik Yapım'dan çıkardığı Ayyüzlüm isimli albümünü çıkaran Murat Göğebakan, MÜYAP'ın en çok satan albüm ödülüne layık görüldü. Yurdun hemen hemen her yerinde konserler verdi. Bora Ayanoğlu'nun Yunus isimli eserinin üzerine Ömer Faruk Güney'in yazdığı sözlerle meydana getirilen Ayyüzlüm isimli şarkı ve bu şarkının yer aldığı bir albüm yaptı.
Ardından Yaralı, Sana Olan Aşkım Şahit ve Sevgiliye isimli albümlerini çıkaran sanatçı, bu süre içerisinde Hasan'dan Olma Hatice'den Doğma Murat Göğebakan isimli bir de kitap çıkardı. 2010 yılında kan kanserine yakalanan Murat Göğebakan, tedavisi bittikten sonra Aşıklar Yolu adlı albümü yayımladı. 2012 yılının Mart ayında çıkardığı Aşkın Gözyaşları adlı albümün ilk klibini Vurgunum, ikinci klibini ise Unutulan adlı parçalara çekti.
Müzik kariyeri boyunca Ahmet Koç, Ali Koç, Tuncer Tunceli, Grup Çağrışa, Nazmi Sunal, Gece Yolcuları, Emrah Demiralp, Ali Demirel, Ömer Faruk Güney, Yıldıray Gürgen gibi sanatçılarla çalışan Murat Göğebakan; Cem Karaca, Barış Manço, Bora Ayanoğlu, Zülfü Livaneli, Ünol Büyükgönenç, Cengiz Kurtoğlu, Sinan Özen ve Ferdi Tayfur gibi isimlerin eserlerini de albümlerinde yorumladı. 1999 yılında Cansu Koç'la Kendim Ettim Kendim Buldum, 2004 yılında Emir Şaşmaz'la Gideceksen, yine 2004 yılında Aynı Mahallenin Çocukları (Yaşar, Haluk Levent, Feridun Düzağaç, Kurtuluş Türkgüven) ile Akdeniz Akşamları, 2007 yılında Zeliha Sunal ile Kara Gözlüm, 2010 yılında ise Örge Volkan'la Karagül isimli şarkılarda düet yaptı. Kendi albümleri dışında Sindomax, Aynı Mahallenin Çocukları, Geçmişten Geleceğe Yunus Emre ve Bahar gibi projelerde yer aldı.
Sevenleri ona "Ağabey" diye hitap etmektedir. Murat Göğebakan kendisine "Sevgi Adamı" lakabını takmıştı. Recep Tayyip Erdoğan için Uzun Adam şarkısını besteledi. Şarkı, Erdoğan tarafından 2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçim kampanyasında da kullanıldı.
Özel hayatı
Murat Göğebakan'ın Senem Hanım ile yaptığı ilk evliliğinden Bülent isminde bir çocuğu vardır. 1994 yılında ilk eşinden ayrılan Göğebakan, 2000 yılında Sema Bekmez'le evlendi. Yaklaşık on yıl süren bu evlilik ise 2010 yılında son buldu. Eski eşi Sema Bekmez 6 Kasım 2020'de şeker komasından 50 yaşında öldü.
Yozgat Ayaklanması
Yozgat Ayaklanması veya Çapanoğlu Ayaklanması, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Hürriyet ve İtilaf reisi Çapanoğlu Edip Bey ve kardeşi Celâl Bey tarafından Yozgat ve yöresinde çıkarılan ayaklanmadır.
Çapanoğlu ailesi
Çapanoğlu ailesinin ilk tanınmış kişisi Yozgat şehrini kuran Ahmet Paşa'dır, 1764 yılında Sivas valisi iken önce azledilmiş ardından da idam ettirilmiştir. Aile, bölgeyi 300 yıl kadar idare etmiş ve mamur hale getirmişlerdir. XVIII. asrın ortalarına ait belgelerde Çapar olarak geçmekte olup daha sonra aynı anlama gelen (eski Türk unvanlarından yiğit, akıncı, postacı) Çapanoğulları olarak şöhret bulmuşlardır. Çapanoğulları ailesinden Osmanlı Devleti’nde fiilen görev yapan Abdülfettah Paşa, Celâleddin Paşa, Ahmet Şakir Paşa gibi mutasarrıf, paşa, vali gibi üst düzey çeşitli hizmetlerde bulunmuş şahsiyetler bulunmaktadır.
Arka plan
Yozgat ve civarında Padişahçı hareketin üç temel etkenle yayıldığı söylenebilir. Birincisi Yozgat’ın meşhur âyan ailesi Çapanoğlu ailesidir. Yaklaşık 150 yıldır bölgede nüfuz sahibi olan aile, sarayla yakın ilişkileri ve Osmanlı hanedanına bağlı bulunması nedeniyle padişaha sadık olmaları durumu bir gerçektir. Kuvâ-yi Milliye'nin tam olarak teşkilatlanamadığı günlerde Mustafa Kemal Paşa önderliğinde başlayan harekete, İttihat ve Terakki deneyiminden sonra milleti yeni bir savaşa sürükleyeceği endişesiyle ilk dönemlerde ihtiyatla yaklaşıldığı hatırlanmalıdır. Bu koşullarda ailenin ileri gelenlerinin otorite boşluğu ve iletişim eksikliği gibi nedenlerle olup bitenleri zamanında ve tam anlamıyla öğrenememeleri ve kişisel düşmanlıklarla yaratılan kasıtlı olayların içine çekildikleri söylenebilir. Ayrıca aile, Hürriyet ve İtilaf yandaşıydı. Yozgat Hürriyet ve İtilaf örgütünün başında bizzat Çapanoğlu Edip Bey bulunuyor, kardeşi Celâl Bey de bu siyaseti benimsiyordu. Büyük Millet Meclisi’ne temsilci gönderilmesi istendiğinde Yozgat'ta belediyede yapılan toplantıda iki kardeş bu hareketin Padişah’a başkaldırmak olacağını belirterek olumsuz yanıt vermişler bunu da Meclis’e bildirmişlerdi. İkincisi bölgede yoğun olarak yaşayan Çerkez nüfusun Saray ile olan yakın ilişkisidir. Ayrıca Çerkez Ethem'in Batı Anadolu'da padişahçı Anzavur Ayaklanması'nı bastırması ile kaçarak Yozgat, Sivas bölgesine gelmeleri bu bölgede yaşayan Çerkezler üzerinde etkili olmuştur. Üçüncüsü de müzmin bir hal alan eşkıyalığın geldiği noktadır. Eşkıyalıktan hem Kuvâ-yi Milliye hem de padişahçılar beslenmekteydi. Yozgat civarındaki Aynacıoğulları, Deli Ömer gibi büyük eşkıya çeteleri ve daha küçükleri padişahçı yapı ile hareket etmiştir.
Ayaklanma
Yöredeki ilk ayaklanma Yıldızeli bölgesinde çıkmıştır. Yıldızeli- Sivas posta nakliyatı işini üzerine alıp başaramayınca iflas eden Eski Nahiye Müdürlerinden Erzurumlu Hüseyin Nazım, kendini kanun takibinden kurtarmak amacıyla Yıldızeli civarındaki köylerden birinde saklanmakta idi. Eski Müdafaa-i Hukuk mensuplarından Kara Mustafa ve katil Salih ile beraber Yıldızeli- Akdağmadeni arasındaki köylerde dolaşarak İstanbul Hükûmeti lehine propaganda yapmaya başladı. Bolu ve Düzce bölgesinden kaçıp gelen Çerkezler'i de etrafına alarak Yıldızeli çevresindeki teşkilatını genişletti. 1920 Mayısında Direkli Nahiyesi'nde ilk silahlı toplantılarını gerçekleştirdiler. Yıldızeli Kaymakamı'nın basiretsizliği yüzünden toplantılar diğer köylerde de devam ettirildi. Sivas Kongresi kararıyla ağnam vergisinin arttırıldığı, tekâlif-i harbiye usulünün getirileceği, Kuvâ-yi Milliyeciler'in halkın canına ve malına kastettiği, yapılanların hiçbirinden Padişah'ın haberi ve rızası olmadığı gibi söylemler ile halkı etkilemeye gayret ettiler. Kontrolün elden çıktığını gören Sivas'taki 3. Kolordu Komutanı Albay Selahattin, bir batarya ile takviye ettiği piyade taburunu 25 Mayıs 1920’de Yıldızeli'ne gönderdi. Aynı tarihlerde Sulusaray'da da asiler toplanmıştı. Amasya'dan 5. Kafkas Tümeni’ne bağlı 10. Alay'ın 2. Taburu, 17 Mayıs’ta Zile’ye ve aynı alayın Tokat’ta bulunan 3. Taburu da 21/22 Mayıs gecesi Yıldızeli’ne gönderildi.
Orta Anadolu'daki önemli ayaklanmalardan biri olan Çapanoğulları'nın nüfuz sahasındaki Yıldızeli-Akdağmadeni arasındaki Postacı Nâzım ile Zile-Çekerek arasındaki Ayrancıoğulları İsyanları, başlangıçta birbirinden habersiz ve çete hareketi şeklinde iken, otorite boşluğunun etkisiyle genişlemiştir. Bu ayaklanmaların başlangıçta ve belli bir aşamaya gelinceye kadar Çapanoğulları ile hiçbir ilgisi yoktur. Ancak gelişen olaylara karşı idarecilerin pasif kalması ve Kılıç Ali’nin Çapanoğulları ailesinin önde gelenleri üzerinde uyguladığı baskıcı ve hatta aşağılayıcı tutumu “Çapanoğullarının yaşadıkları bölge merkezi olan Yozgat ve civarına hakim olup asayişi sağlayabilmeleri için isyancılarla birleşmesine sebep teşkil etmiştir. Sorgun ve Yozgat da bu amaçla işgal edilmiştir.”
İsyana katılacaklarından şüphe edildiği için Genelkurmay Başkanlığı tarafından kararlaştırılmış olan tedbir gereği Çapanoğulları Yozgat’taki evlerinde gözetim altına alınmıştı. 7 Haziran'da Albay İsmet Bey ve 3. Kolordu Komutanı Albay Selahattin, Çapanoğlu kardeşlerin tutuklanması için Yozgat Mutasarrıfı'na emir vermişler, bu emri Mutasarrıf Vekili gizlice kardeşlere haber vermişti. Bunun üzerine Celâl, Edip, Salih, enişteleri Mahmut ve onun oğulları Meki, Osman Şekip ve Muhlis, 8 Haziran 1920 gecesi Yozgat'tan kaçmışlardır.
Ayaklanmanın bastırılması
Çerkez Ethem, Genelkurmay Başkanlığı’ndan aldığı emir üzerine 70 subay, 2100 piyade, 1300 hayvan, 4 dağ topu, 1 sahra topu, 8 makinalı tüfek ile isyan bölgesine hareket eder. Çerkez Ethem, bundan sonra Celâl ve Edip Beyler idaresindeki isyancıların Alaca’nın kuzeydoğusundaki Arapseyi Boğazına yakın yerlerde toplanmakta olduklarını anlayınca bölgeye hareket etme kararı alır. Çetin arazi koşullarına sahip olan Arapseyi Boğazındaki çatışmada Ethem güçleri, asileri ikiateş arasında bırakarak 4 saat sonunda top ve makinalı tüfeklerini de bırakarak çekilmek mecburiyetinde bırakırlar. Çatışma sonunda birkaç yüz esir, yaralı ve ölü bırakan Çapanoğulları birkaç maiyetiyle birlikte kaçmayı başarmıştır. Çapanoğlu Edip Bey’in yaralı olduğu, kardeşi Celâl Bey’in ise Uzunyaylalı Çerkez süvarileri ile kaçtığı anlaşılır. Uzunyayla Çerkez beylerinin, kendilerine iltica eden Celâl Bey hakkında aftalebini iletmeleri üzerine Ethem, Celâl Bey’i affederek durumu Ankara’ya da bildirir.
İsyanın sorumlusu olduğu anlaşılanlardan 12 asi Yozgat’ın ele geçirildiği gün kurulan Divan-ı Harp kararı ile asıldılar. İdam edilenler arasında Yozgat Şeriye Hâkimi Hoca Şahap, Yürükzade Hüsnü, hapsedilenler arasında da Yozgat Savcısı ile Yozgat Mutasarrıfı da vardı. Ölenler arasında Yahya Paşaoğlu Osman’ın cesedine rastlanmıştı.
Sonuçları
Ayaklanma sırasında ve sonrasında ailenin önemli zorluklarla karşılaştığı açıktır. Celâl Bey ise Ethem tarafından affedilmiş, bu durum Ankara tarafından mesele yapılmamıştır. Fakat isyanın başlarında Çapanoğulları’nın kaçmasını sağlayarak isyanda birinci derecede parmağı olduğu anlaşılan Ankara Vali Vekili Yahya Galip, Ethem tarafından Divan-ı Harp ile yargılanmak istenince iki taraf arasında gerginlik kaynağı oluşturmuş, bu yüzden Çerkez Ethem ve kardeşleri ile Mustafa Kemal Paşa arasındaki ilişkiler sertleşmiştir. Ayaklanmanın elebaşılarından olan Celâl Bey’in Ethem tarafından affedilip bunun Ankara'da meseleye dönüştürülmemesi, buna karşın ayaklanmanın gelişmesinde katkısı olduğu tespit edilen Yahya Galip’in yargılanması konusunda özellikle Ethem'in ağabeyi Tevfik Bey’in ısrarı ve Mustafa Kemal Paşa’nın bu duruma gösterdiği tepki, iki taraf açısından da bir güç gösterisini açıkça ortaya koymaktadır. 5- 10 gün içinde ayaklanmayı bastırıp, Kuvâ-yi Seyyâre ile Yozgat’tan Ankara’ya döndüğü zaman Meclis tarafından kurtarıcı gibi karşılanan Ethem’in gücü daha da arttırmış, Ankara ile ayrışmış ve en sonunda Ethem'in tasfiyesine giden süreç başlamıştır.
Çapanoğulları Ayaklanması, diğer iç isyanlar gibi Türk Kurtuluş Savaşı hareketini zayıflatmış, işgal güçlerinin işini kolaylaştırmıştır. Asıl tehlikenin yani Yunan ordusunun ilerleyişini hızlandırarak Balıkesir ve Bursa'nın Yunanlar tarafından işgal edilmesine zemin hazırlamıştır.
Zurab Jvania
Zurab Jvania (Georgian ; 9 Aralık 1963 - 3 Şubat 2005), Gürcistan Başbakanı ve Gürcistan Parlamentosu Başkanı olarak görev yapan Gürcü bir politikacıydı. Jvania siyasi kariyerine genç yaşta başladı ve 90'ların başında Yeşil Parti üyesi olarak ilk siyasi adımlarını attı. 1992'de Jvania, Doğu Avrupa Yeşilleri'nin başkanı seçildi ve bu görevde görev yapan ilk Doğu Avrupalı oldu. 1993 yılında Jvania, Yurttaşlar Birliği Genel Sekreteri olarak seçilerek Gürcistan siyasetinde ilk ciddi adımları attı. Bu noktadan itibaren Jvania, 2005'teki ölümüne kadar Gürcistan siyasetinde önemli bir rol oynadı. 1995'te parlamento başkanı oldu ve ardından Jvania'nın yolsuzluktan şüphelendiği diğer bakanların görevden alınmasıyla süren 1999'daki istifasına kadar görevini sürdürdü. 1993'ten 2003'e kadar Jvania, Şevardandze hükûmetine karşı mücadele eden muhalefette kaldı. 2003 yılında Jvania, başta Burdjanadze ve Saakaşvili olmak üzere diğer muhalefet liderleriyle birleşerek hükûmete karşı şiddet içermeyen protestolar düzenledi. Protestolar, Şevardnadze'nin istifası ve Saakaşvili'nin cumhurbaşkanı seçilmesiyle sona erdi. Jvania başbakan oldu ve 2005'teki ölümüne kadar görevde kaldı.
Erken dönemleri
Jvania, Tiflis'te her ikisi de Tiflis Fizik Enstitüsü'nde çalışan fizikçi olan etnik bir Gürcü Besarion Jvania ve Yahudi-Ermeni kökenli Rema Antonova çiftinin çocuğu olarak doğdu. 1985 yılında Tiflis Devlet Üniversitesi Biyoloji Fakültesi'nden mezun oldu. 1992 yılına kadar üniversitede çalıştı. 1993 yılında Tiflis'te İngilizce kitaplar satan bir kitapçı dükkânı olan Nino Kadagidze ile evlendi. Bir oğulları ve iki kızları oldu: Elisabeth, Besarion ve Anna. Jvania İngilizce, Almanca ve Rusça konuşuyordu.
Kariyeri
Jvania, 1988'de ulusal siyasete girdi. 1988 ve 1990 arasında, Jvania'nın eş başkanlığını yaptığı Gürcistan Yeşiller Partisi, ülkenin bağımsızlığını yeniden kazanma çabasında yer alan bir dizi muhalefet grubundan biriydi. Eylül 1991'de partisi, Gürcistan'ın Sovyet sonrası ilk Cumhurbaşkanı Zviad Gamsakhurdia'nın hükûmetine muhalefet etti. Ocak 1992'de Gamsakhurdia'nın şiddetle devrilmesi, eski Sovyet dışişleri bakanı Eduard Shevardnadze'nin birkaç ay sonra iktidara gelmesiyle sonuçlandı.
Şevardnadze, reformist demokratlar için ılımlı bir merkez-sağ gruplaşma sağlamak için Gürcistan Vatandaşlar Birliği'ni kurdu. Jvania, 1995 yılında GVB'ye katıldı, aynı yıl Gürcistan parlamentosuna girdi ve başta Miheil Saakaşvili olmak üzere diğer reformistleri partiye aldı. 1993'te Jvania, Şevardnadze'nin partisinin genel sekreteri oldu. 25 Kasım 1995'te partinin seçimlerdeki zaferinden sonra Gürcistan parlamentosunun başkanı seçildi.
Bununla birlikte, Jvania'nın adı, Şevardnadze ile bir yolsuzluk skandalına karıştı ve 1 Kasım 2001'de görevinden istifa etti. Saakashvili ile birlikte partilerinden ayrıldılar. 2002'de Birleşik Demokratlar adlı yeni bir parti kurdu ve başkanlık yaptı.
Jvania'nın bir karısı ve üç çocuğu vardı ve anadilleri olan Gürcüce'nin yanı sıra Ermenice, İbranice, İngilizce, Almanca ve Rusça konuşuyordu. Zurab Jvania, görevdeyken ölen tek Gürcistan Başbakanı'dır.
Kasım seçimleri
2 Kasım 2003'teki parlamento seçimleri, yerel ve uluslararası gözlemciler tarafından, hükûmet tarafından büyük çapta hileler yapıldığı gerekçesi ile kınanmıştı. Yanıt olarak, Jvania ve diğer muhalefet karakterleri Şevardnadze'ye karşı kitlesel protestolar yapılması çağrısında bulundu. İki hafta süren kitlesel halk protestoları, Şevardnadze'nin 23 Kasım'da istifa etmesine yol açtı. Geçici olarak Jvania'nın yerine parlamento başkanı Nino Burjanadze geldi. 4 Ocak 2004 tarihinde yapılan ve Saakaşvili'nin kazandığı yeni cumhurbaşkanlığı seçimlerinden önce Jvania'nın kendisi, geçiş hükûmeti içinde bir bakan oldu.
Başbakanlığı
Şubat 2004'te Başkan Saakaşvili, Jvania'nın önerisi ile Gürcistan Parlamentosu tarafından Başbakan seçildi. Yaş ortalaması 35 olan 15 üyeli genç bir reformist kabineye başkanlık etti. Jvania, kabinesiyle, Başkan Saakaşvili'nin "radikal" tutumlarına ılımlı bir karşılık olarak görülüyordu. Ayrıca Abhazya ve Güney Osetya'nın ayrılıkçı cumhuriyetleriyle ilgili görüşmelerde kilit bir figürdü. Tartışmalı olan şey, Jvania'nın Gürcistan'daki özelleştirmeler sırasında tüm nihai kararları devraldığı sırada oynadığı rol ve yetkili ekonomi bakanlarının iki yıl içinde üç kez değiştirilmesiydi. Uzmanlar, Batum limanının ve Gürcistan Karadeniz Filosu'na ait 16 geminin satışındaki rolünü de eleştirdi.
Koşullar
Jvania, 3 Şubat 2005 sabahı erken saatlerde, yetkililerin yetersiz havalandırılan bir gaz ısıtıcısının neden olduğunu iddia ettikleri karbon monoksit zehirlenmesi sonucunda öldü. O sırada Gürcistan'ın Kvemo Kartli bölgesi vali yardımcısı Raul Usupov ile birlikte kiralık bir apartman dairesindeydi. Usupov da öldü.
Korumalar, birkaç saat boyunca haber alamadıkları için eve girdiler ve Jvania'yı koltukta ve Usupov'u mutfakta ölü bir halde buldular. Yetkililer, evin salonunda, üzerinde tavla seti açık olan bir masanın kurulduğu bölümde gazla çalışan bir soba bulunduğunu söylemesine rağmen, olayın detayları hala açıklanamaz olarak kaldı.