cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nâzım Hikmet
Millî Mücadele dönemi
Millî Mücadelenin ilk yılını hasta olarak geçiren Nâzım Hikmet, 19 yaşındayken, 1921 Ocak ayında arkadaşı Vâlâ Nureddin ile Kurtuluş Savaşına katılmak üzere ailesinden habersiz Anadolu'ya geçti. İnebolu'ya vardığında Anadolu halkının, özellikle köylünün çileli yaşayışını yakından gördü. Bu sırada Spartakistlerden Sadık Ahi (Mehmet Eti) adlı bir sosyalistle tanıştı ve ondan yeni fikirler öğrendi. Yedi günlük yaya yolculuk sonrasında Ankara'ya ulaştı. Cepheye gönderilmedi, Tedrisat-ı Taliye Müdürü Kâzım Nâmi’nin (Duru) yardımıyla 14 Haziran 1921’de Bolu Sultanisi kısm-ı iptidai muallimliğine atandı. Burada bir süre öğretmenlik yaptı, çevrenin tutucu olması nedeniyle zorlandı, hatta Milli Mücadeleye karşı padişahı destekleyen kişilerin düşmanlığını kazandı.
Moskova dönemi (1922-1928)
Nâzım Hikmet Temmuz 1922'de Moskova'ya vardığında Ekim Devrimi sonrasında başlamış olan Rus İç Savaşının son ayları yaşanıyordu. Nâzım Türkiye Komünist Partisi üyesi olarak burada Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesinde felsefe, siyasal bilimler ve iktisat dallarından oluşan Marksizm-Leninizm eğitimi aldı.
Moskova’da SSCB'nin ilk yıllarına tanık oldu. Rus avangart şiirini inceledi; Bagritski, Mayakovski, Selvinski, İnber, Panov gibi edebiyatçıların eserlerini tanıdı. Rus fütüristleri ve konstrüktivistlerinden esinlendiği bu dönemde klasik biçimden sıyrılarak yeni bir biçim geliştirmeye başladı. 1923 Ocak ayında Mayerhold Tiyatrosunda düzenlenen Uluslararası Sanat Gösterisinde Yeni Sanat başlıklı şiirini okudu. 1924'te yayınlanan ve Türkiye Komünist Partisinin (TKP) kurucularından Mustafa Suphi ve 14 arkadaşının 28-29 Ocak 1921'de Trabzon açıklarından boğularak katledilmelerini anlatan ilk şiir kitabı 28 Kanunisani Moskova'da sahnelendi.
Ekim Devriminin lideri Lenin'in 24 Ocak 1924 günü ölmesi üzerine Nâzım, Lenin'in mezarında beş dakika nöbet tuttu.
Glukan
Glukan, glikosidik bağlarla bağlanan D- glukozdan üretilen bir polisakkarittir.
Alfa glukanlar
Aşağıdaki glukanlar bir a-glikosidik bağa sahiptir:
Nâzım Hikmet
Moskova dönemi (1922-1928)
Nâzım Hikmet Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesinden mezun olup 1924 Aralık ayında Türkiye Komünist Partisinin ülke içindeki faaliyetlerine katılmak üzere yurda döndü fakat sadece yedi ay kalabildi. Bir yandan babasının çıkardığı Sinema Postası dergisinin teknik işlerine yardım etti, bir yandan da Türkiye Komünist Partisinin legal yayın çalışmalarında görev aldı. Bunlardan Aydınlık dergisine yazılar ve şiirler yazdı, 21 Ocak 1925 tarihinde yayımlanmaya başlayan Orak-Çekiç gazetesine de yazdı, bu gazeteyi sokaklarda sattı. Polis takibine takılması üzerine gizlice İzmir'e gitti.
Glukan
Beta glukanlar
Aşağıdaki beta-glukanlar bir β-glikosidik bağa sahiptir. Birçok beta-glukan tıbbi olarak önemlidir.
Nâzım Hikmet
Moskova dönemi (1922-1928)
1925 Mart ayında çıkan Takrir-i Sükûn Kanunu aracılığıyla liberal, sosyalist her türlü muhalif kuruluşlar ve yayın organları kapatıldı, birçok yazar tutuklandı. Nâzım Hikmet aranmasına rağmen bulunamadı, İstiklal Mahkemesinde gıyaben yargılandı ve 12 Ağustos 1925 tarihinde gizli komünist partisi üyeliğinden 15 yıl kürek mahkumiyetine çarptırıldı. Ay sonunda gizlice İstanbul'a gitti, annesinin yanına uğradı ve bir takaya binerek dönemin TKP lideri Şefik Hüsnü ile birlikte yurt dışına çıkıp TKP'nin 1926 Viyana Konferansına katıldı ve yeniden Moskova'ya gitti.
Glukan
Özellikleri
Oral asitlere/enzimlere karşı direnç gösterir ve suda çözünmezler. Tahıllardan ekstrakte edilen glukanlar hem çözünür hem de çözünmez olma eğilimindedir.
Nâzım Hikmet
Türkiye'ye dönüşü (1928-1935)
1 Mart 1926 tarihinde kabul edilen Türk Ceza Kanunu uyarınca bir yıl önce aldığı 15 yıllık hapis cezası 1 yıla inince, Nâzım Hikmet yurda dönmek için Türkiye Büyükelçiliğine birkaç kez başvurdu fakat olumlu sonuç alamadı. Bunun üzerine Temmuz 1928'de partili yoldaşı Laz İsmail (1970'lerde TKP genel sekreteri olan, Marat kod adlı İsmail Bilen) ile birlikte ülkeye sahte pasaportla girdikten sonra Hopa'da yakalanıp burada iki ay tutuklu kaldıktan sonra Rize'ye, oradan İstanbul'a, oradan da Ankara'ya sevk edildiler. Burada Nâzım'ın 1925 İstiklal Mahkemesi mahkumiyet hükmü kaldırıldı, ikisine sahte pasaport kullanmaktan üç ay ceza verildi, fakat tutukluluk süreleri mahkumiyet süresini aşmış bulunduğu için serbest bırakıldılar.
Nâzım, Ankara'da eski TKP yöneticilerinden olup 1927 Tevkifatı sonrası Kemalizm ile uzlaşmayı tercih eden Şevket Süreyya Aydemir ve başkaları tarafından ya da onlar aracılığıyla kendisine yapılan Halkevi bünyesinde çalışma teklifini geri çevirip İstanbul'a gitti ve 1929'da Zekeriya Sertel ve Sabiha Sertel'in çıkardığı Resimli Ay dergisinin kadrosuna katıldı. Bu arada Muhsin Ertuğrul, Cemal Reşit Rey, Peyami Safa gibi ünlü isimlerle de çalıştı. Kısa sürede ülke çapında tanınan bir şaire ve düşünce adamına dönüştü.
835 Satır adlı şiir kitabı edebiyat çevrelerinde geniş yankı uyandırdı; Ahmet Haşim gibi şairlerin övgüsüyle karşılaştı. Fakat bu süreçte Nâzım Hikmet'in Putları Yıkıyoruz başlığı altındaki yazı dizisinde eski edebiyatı yıkmak ve yeninin temellerini atmak yönündeki fikirleri, dönemin önde gelen edebiyatçılarının tepkisini çekti.
1+1=1, 835 Satır, Jokond ile Si-Ya-U, Sesini Kaybeden Şehir ve Varan 3 adlı kitapları hakkında açılan davalar beraatla sonuçlandı. Kafatası adlı oyunu İstanbul Şehir Tiyatrosunda sahneye kondu.
Bu dönemde Nâzım, TKP içerisinde de hızla öne çıktı. Fakat parti içinde Komintern'den Moskova-Ankara hükûmetleri arasındaki ilişkiler olumlu seyrederken TKP'nin Kemalist rejime karşı sert muhalefet yapmaması yönünde gelen talimatlara itiraz eden "devrimci muhalefet" hareketinin liderliğini yapmasının ardından arkadaşlarıyla birlikte Troçkist vb. olmakla suçlanıp 1932'de partiden atıldı.
Bir süre görece rahat bir dönem yaşanıp ardından yine baskılar artınca Nâzım yirmiye yakın takma ad kullanarak yazmaya devam etti. Destanlarla öne çıkan ustalık döneminin ilk kitabı sayılan Simavne Kadısı Oğlu Şeyh Bedrettin Destanı (1936) Türkiye’de sağlığında yayımlanan son eseri oldu. Bu tarihten 1968 yılına kadar eserlerinin Türkiye'de basım ve yayımı yasaktı.
Hapis hayatı (1938-1950)
Nâzım Hikmet ordu mensupları arasında komünizm propagandası ve örgütlenme faaliyetleri yürüttüğü iddiasıyla 17 Ocak 1938 gecesi gözaltına alındı, sonra Ankara'ya gönderildi. Harp Okulu Komutanlık Askerî Mahkemesinde "askerî kişileri üstlerine karşı kışkırtmak" suçlamasıyla yargılandı. 29 Mart 1938 tarihinde on beş yıl ağır hapsine ve ömür boyu kamu hizmetlerinden men edilmesine karar verildi. Aynı fiillerinden ötürü ayrıca Ağustos ayında 1938 Donanması Davası olarak da bilinen davada da o dönem TKP'nin önde gelen isimlerinden Hikmet Kıvılcımlı ile birlikte "donanmayı isyana teşvik" suçundan yargılanıp herhangi bir tanık veya kanıt olmamasına rağmen yirmi yıl ağır hapis cezası aldı. Böylece toplam hapis cezası, birtakım indirimlerden sonra, 28 yıl 4 ay oldu.
31 Ağustos 1938'de İstanbul Tevkifhanesine, oradan da 1940 Şubat ayında Çankırı Cezaevine gönderildi. Burada birlikte kaldığı Kemal Tahir ile dostluğu daha sonra mektuplarla sürdü. Çünkü sağlığının bozulması üzerine aynı yılın Aralık ayında Bursa Cezaevine nakledildi. Burada ise Orhan Kemal ve Balaban ile birlikte kaldı. Tüm bu süre zarfında edebi çalışmalarına cezaevinden devam etti, ailesi ve arkadaşlarıyla mektuplaştı. Cezaevindeyken Kuvâyi Milliye Destanı, Memleketimden İnsan Manzaraları gibi sayısız eserler üretti.
Cezaevinde kaldığı yıllar boyunca hakkında verilen kararın bozulması için çabalarını sürdürdü. Gerek büyük dayısı Ali Fuat Cebesoy ve başkaları aracılığıyla yapılan çabalar gerekse doğrudan kendisinin "Başvurabileceğim en inkılapçı baş sensin. Kemalizm’den ve senden adalet istiyorum. Türk inkılabına ve senin başına and içerim ki suçsuzum." gibi ifadeler içeren dilekçesi vb. hiç fayda etmedi.
Bu sırada, Komintern 1935'ten itibaren İtalya'da Faşizm ve Almanya'da Nazizm karşısında demokrasiyi savunmak için geniş birleşik cephe oluşturma politikası izlemiş, 1939'da başlayan II. Dünya Savaşı sırasında, özellikle 1941'de Almanya'nın Sovyetler Birliği'ne saldırmasının ardından bu politika uluslararası anti-faşist cephe oluşturulmasına yol açmış ve bu süreçte Nâzım da yeniden parti çizgisine uygun hareket eder olmuştu. 1945'te II. Dünya Savaşı sona erdiğinde bir yandan Türkiye'de tek parti rejiminden çok partili demokrasiye geçiş sancıları yaşanıyor, bir yandan da uluslararası planda yavaş yavaş Soğuk Savaş rüzgarları hissedilmeye başlıyor ve bu koşullarda tek cephe politikaları sürdürülmeye çalışılıyordu. 1945 yılı sonunda Komünist Partililerle Demokrat Partililerin Sabiha Sertel yönetiminde Görüşler adlı bir ortak dergi çıkarmaları dergi 1. sayısının çıkmasının hemen ardından patlak veren Tan Olayı ile tırmanan gerginlik ortamda akamete uğramış olsa da bunu 1949 yılında yine Demokrat Parti çevresinden birinin, Vatan gazetesinin liberal demokrat sahibi ve başyazarı Ahmet Emin Yalman'ın Nâzım Hikmet'e özgürlük kampanyası başlatması izledi.
Avukatların yanı sıra Adnan Adıvar, Adnan Cemgil, Adnan Saygun, Ahmet Emin Yalman, Ahmet Hamdi Tanpınar, Ali Naci Karacan, Bedri Koraman, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Behice Boran, Cahit Sıtkı Tarancı, Falih Rıfkı Atay, Gazanfer Özcan, Halide Edip Adıvar, Hilmi Ziya Ülken, Mazhar Osman Uzman, Mehmet Ali Aybar, Melih Cevdet Anday, Mina Urgan, Mustafa Ekmekçi, Nadir Nadi, Neyzen Tevfik, Nurullah Ataç, Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat, Refit Halit Karay, Sabahattin Eyüboğlu, Sabiha Sertel, Vâlâ Nureddin ve Zekeriya Sertel gibi aydınlar topluca imzaladıkları dilekçelerle cumhurbaşkanı İsmet İnönü'ye başvurdular. Yurt dışında da sanatçıların, hukukçuların öncülüğü ile benzer girişimler yapıldı. Paris’te Tristan Tzara’nın öncülüğünde “Nâzım Hikmet’i Kurtarma ve Yapıtlarını Yayma Komitesi” kuruldu; Albert Camus, Picasso, Jean-Paul Sartre, Simone de Beauvoir, Aragon ve Yves Montand gibi aydın ve sanatçılar bu oluşuma destek verdiler. Birleşmiş Milletler nezdinde danışma organlarından biri statüsünde olan Uluslararası Hukukçular Derneği 9 Şubat 1950'de Nâzım Hikmet'in serbest bırakılması isteğiyle meclis başkanı ile milli savunma ve adalet bakanlarına birer mektup gönderdi.
İktidarın bu konuda bir türlü adım atmaması ve meclisin gündeminde bulunan af kanununu çıkarmadan tatile girmesi üzerine Nâzım 8 Nisan 1950'de açlık grevine başladı. Bu kamuoyunda büyük yankı uyandırıp imza kampanyaları başlatıldı, Nâzım Hikmet adlı bir dergi çıkarıldı. 9 Mayıs 1950'de annesi Celile Hanım, 10 Mayıs'ta şair Orhan Veli, Melih Cevdet ve Oktay Rifat da açlık grevine başladılar. CHP oylarının %40'ın altında kaldığı, Demokrat Partinin oyların %55'ten fazlasını alarak iktidara geldiği 14 Mayıs seçimleri sonucunda ortaya çıkan yeni durum üzerine, yeni meclise ve hükûmete zaman tanımak için avukatların ve dostlarının ricasıyla 19 Mayıs'ta greve ara verdi. Sonunda 14 Temmuz'da meclisten çıkarılan genel af kanununun ertesi gün Resmi Gazete'de yayınlanmasıyla 15 Temmuz 1950'de, 12 yılı aşkın aralıksız hapis hayatının ardından özgürlüğüne kavuştu.
Sürgün dönemi
Ayrılışından bir ay sonra, 25 Temmuz 1951 tarihinde Bakanlar Kurulu kararıyla Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkarıldı. Bu gelişme üzerine “Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından –hey gidi dünya– çıkarılmışım. Beni Türklükten, halkımın evlâdı olmaktan, milletime ölümsüz bağlı bulunmaktan kimse, hiçbir kuvvet çıkaramaz, ayıramaz” açıklamasında bulundu.
Sovyetler Birliği'ne 1920'li yıllar ve 1930'ların başlarından farklı olarak II. Dünya Savaşında faşizmi yenilgiye uğratan Kızıl Ordunun başkomutanı Stalin'e sevgi ve saygı duyarak geldi. Fakat Stalin ve Sovyet komünist partisi politbürosu Nâzım konusunda temkinli bir politika izledi. Gelir gelmez Nâzım'a en iyi sağlık hizmeti sağlanması, Moskova'da büyük bir daire tahsis edilmesi ve Rusça basılan eserleri için en yüksek seviyeden telif ödenmesi için politbüro kararı çıkarıldı fakat siyasi konularda, parti işlerinde ona güvenilmiyordu. Nâzım da Stalin Rusyasında toplumun tamamen susturulmuş ve sindirilmiş olduğunu, bürokratizmin ve kişiye tapınmacılığın hüküm sürdüğünü, hatta birçok TKP'li yoldaşının Sibirya'daki kamplara sürüldüğünü ve Stalin'in terör rejimi altında öldüğünü öğrendikçe bunlara tepki duyuyor fakat içinde bulunduğu şartları dikkate alarak düşüncelerini sadece eş dost arasında dillendirip kamuoyu önünde yasal siyasete uygun davranıyordu.
Nâzım'ın sürgündeki ilk uluslararası yolculuğu Ağustos 1951'de yine Sovyet Komünist Partisi politbüro kararıyla çıkan izinle ve yanında gizli servis elemanı biri olmak üzere Doğu Berlin'deki 3. Dünya Gençlik ve Öğrenci Festivaline onur konuğu olarak katılmak oldu. Fakat Moskova'daki yetkililer tarafından burada genç TKP'lilerden oluşan Türkiye delegasyonu ile zaman zaman Sovyet korumasını atlatarak yaptığı kimi görüşmeler, özellikle de Sevim Belli'ye Türkiye'ye dönüp gizli parti örgütleriyle bağlantı sağlama görevi vermesinin TKP'ye yönelik 1951 Tevkifatında önemli payı olduğu kanısı nedeniyle kendisiyle ilgili güven sorunu uzun yıllar devam etti.
Festivalin ardından, Eylül 1951’de Bulgaristan Komünist Partisinin daveti üzerine Bulgaristan’a gitti. İktidarın kurmaya çalıştığı sosyalist düzene, kooperatifleşmeye vb. Türk ve Müslüman azınlığın bütünleşmesinde sorunlar yaşanıyordu. Sonunda yeni düzeni benimsemeyenlerin Türkiye'ye göç etmesine izin verme kararı verilmiş ancak ülke nüfusunun onda birini bulan Türklerin neredeyse tümünün göç etmeye kalkışması üzerine bunun ekonomik sonuçlarından korkularak karardan dönülmüştü. Nâzım Hikmet'ten beklenen bu sorunun çözümüne yardımcı olmasıydı. Bunun üzerine Nâzım dört gün içinde yirmi köy dolaşıp binlerce insanla görüşerek bir yandan onları Türkiye'ye göç etmekten vazgeçirmeye, diğer yandan onların sorunlarını belirlemeye çalıştı. Sofya'ya dönünce parti ve hükûmet yetkililerine şu önerilerde bulundu: "Bu sorunu çözmek, Türk halkının burada sizlerle beraber kardeşçe yaşamasını istiyorsanız: 1- Onların dillerine, dinlerine saygı gösteriniz. 2- Onlar için Türkçe dersler veren okullar açınız. 3- Bu okullar için öğretmen okullarında öğretmen yetiştiriniz. 4- Onlar için Türkçe gazete, dergi, kitap vs. yayımlayınız. 5- Radyoda, Türkçe yayınlara ve Türk şarkılarına önem veriniz." Bulgar parti ve hükûmetinin bu önerileri ciddiye alması sonucunda ortam yumuşadı.
Türkiye'ye yönelik siyasal eylemleri ise Moskova Radyosu, Budapeşte Radyosu gibi radyoların Türkçe hizmetlerinde ve 1958’de İsmail Bilen yönetiminde Leipzig’de kurulan Bizim Radyo 'da Sertellerle birlikte yaptığı radyo programları ve konuşmaları oldu. Türkiye'nin ABD ve NATO yörüngesinden çıkarak bunun yerine 1920'li yıllardakine benzer şekilde Sovyetlerle dostluk ilişkilerinin geliştirilmesi konularına ağırlık verilen bu radyo konuşmalarının bir kısmı günümüze ulaşmıştır.
Ölümü
3 Haziran 1963 sabahı saat 06.30'da gazetesini almak üzere ikinci kattaki dairesinden apartman kapısına yürüdüğü sırada, tam gazetesine uzanırken geçirdiği kalp krizi sonucunda öldü. Sovyet Yazarlar Birliği salonunda yapılan törene yerli ve yabancı yüzlerce sanatçı katıldı ve törenin görüntüleri siyah beyaz olarak kaydedildi. Ünlü Novodeviçi Mezarlığında gömüldü. Meşhur şiirlerinden biri olan Rüzgâra Karşı Yürüyen Adam figürü siyah granitten yapılan mezar taşı üzerinde ebedileştirildi.
Kişisel yaşamı
Nâzım ilk gençlik yıllarında önce Rum kökenli Marika adlı bir kızla arkadaşlık etti.
1915'te İstanbul'da tanıştığı Nüzhet Hanım'la (d. 1900) 1922'de gittiği Moskova'da yeniden karşılaştı. Arkadaşlıkları ilerleyince evlendiler, fakat çok geçmeden Nüzhet Hanım hastalandı, tedavi için 1923 yılında İstanbul'a dönmek zorunda kaldı, oradan Avrupa'ya gitti. Çift 1924'te Türkiye'de bir araya geldiklerinde, Nüzhet Hanım'ın teklif ve ısrarı üzerine anlaşarak ayrılmaya karar verdiler.
Nüzhet Hanım’la ayrılmasından sonra Moskova’dan okul arkadaşı Liyolya’yla birlikte olsa da, Türkiye’ye dönmesi gerektiği ve Liyolya Türkiye’ye gelemediği için ayrılmak zorunda kaldılar.
1924-25 yıllarında Türkiye’deki yedi aylık kalışından sonra döndüğü Moskova’da tanıştığı Lena Yurçenko ile 1926 yılında evlendi. Fakat Türkiye’ye tekrar döndüğünde Lena onunla gidemedi.
Nâzım 1930 yılında kız kardeşinin arkadaşı Piraye (Altınoğlu) ile tanıştı, 1932 yılında nişanlandı. Babası Hikmet Bey, kuduz ve tetanoz aşılarını yanlışlıkla peş peşe olduğu için hastalandı ve 19 Mart 1932 günü hayatını kaybetti.
Nâzım 31 Ocak 1935 tarihinde Piraye ile evlendi, böylece hayatına üvey oğlu Memet Fuat da girdi. 1938-1950 yılları arasında hapiste kaldığı süre boyunca Piraye ile yazıştı ve bazen hapishanede görüştü.
Mahkumiyetinin son dönemlerinde, o sırada Nurullah Berk ile evli olan, dayısının kızı Münevver (d. 1917) ile yakınlaştı ve eşi Piraye ile araları açıldı. Hapisten çıktıktan sonra Piraye’den boşandı, üç gün sonra, 26 Mart 1951 tarihinde, Münevver'den olan oğlu Mehmed Nâzım dünyaya geldi.
Nâzım Hikmet 17 Haziran 1951 tarihinde Türkiye'yi terk ettikten sonra Türk hükûmetinin engellemeleri nedeniyle Münevver ve oğlundan ayrı kaldı.
Temmuz 1951'de yuttaşlıktan çıkarılınca vatansız duruma düşmesinden sonra, büyük dedesi Mustafa Celâleddin Paşa'nın memleketi olan Polonya'nın vatandaşlığına geçerek Borzecki soyadını aldı.
1952 yılındaki Çin ziyaretinde kalp krizi geçirerek Moskova'ya döndüğünde dört ay hastanede kaldığı sırada tanıştığı doktoru Galina Grigoryevna ile sekiz yıla yakın bir süre boyunca birlikte yaşadı.
1956 Şubat ayında annesi Celile Hanım Ankara'da öldü.
1955'te tanışıp aşık olduğu, kendisinden 30 yaş küçük ve o sırada başkasıyla evli olan Vera Tulyakova (d. 1932) ile 1960'ta evlendi. Ardından Münevver'in Türkiye'den kaçtığını öğrendi; Varşova'da Münevver'le buluştu, fakat Vera'yla evlendiğini ve birlikte olamayacaklarını söyledi. Bu tarihten sonra hayatını Vera ile geçirdi. Münevver ve oğlu Mehmed Nâzım Ran ise Varşova'da kaldılar.
Yeniden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına alınması
2006 yılında Bakanlar Kurulunun Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkarılan kişilerle ilgili yeni bir düzenleme yapması gündeme geldi. Yıllardır tartışılmakta olan Nâzım Hikmet'in Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına yeniden kabul edilmesi yolu açılmış gibi görünmesine rağmen bu düzenlemenin sadece yaşamakta olan kişiler için olduğu ve Nâzım Hikmet'i kapsamadığını belirtilerek bu yöndeki talepler reddedildi. Daha sonra dönemin İçişleri Bakanı Abdülkadir Aksu TBMM İçişleri Komisyonunda "Tasarıda, şahsa bağlı hak olduğu için bizzat müracaat etmesi gerekir. Arkadaşlarım da olumlu şeyler belirttiler, komisyonda görüşülür, bir karar verilir" dedi.
2009 yılının 5 Ocak günü "Nâzım Hikmet Ran'ın Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkartılmasına ilişkin Bakanlar Kurulu kararının yürürlükten kaldırılmasına ilişkin önerge" Bakanlar Kurulunda imzaya açıldı. Nâzım Hikmet Ran'a yeniden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığının iade edilmesine ilişkin bir kararname hazırladıklarını ve imzaya açıldığını ifade eden hükûmet sözcüsü Cemil Çiçek 1951 yılında vatandaşlıktan çıkartılan Nâzım Hikmet'in yeniden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmasına ilişkin önerinin Bakanlar Kurulu' tarafından oylanarak kabul edildiğini söyledi.
Bakanlar Kurulunun 5 Ocak 2009 tarihinde aldığı bu karar 10 Ocak 2009 tarihinde Resmî Gazete'de yayınlandı ve Nâzım Hikmet Ran 58 yıl sonra yeniden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı oldu.
Üslubu ve başarıları
Nâzım Hikmet ilk şiirlerini hece ölçüsü ile yazmaya başladı fakat bunlar içerik bakımından diğer hececilerden farklıydı. Şiirsel gelişimi arttıkça hece ölçüsü ile yetinmemeye ve şiiri için yeni formlar aramaya başladı. Sovyetler Birliği'nde yaşadığı ilk yıllar olan 1922 ile 1925 arasında bu arayış doruğa çıktı. Hem içerik hem de biçim bakımından dönemindeki şairlerden farklıydı. Hece ölçüsünden ayrılarak Türkçenin vokal özellikleri ile ahenk oluşturan serbest ölçüyü benimsedi. Mayakovski ve fütürizm taraftarı genç Sovyet şairlerinden esinlendi.
"Dörtnala gelip Uzak Asya'dan, Akdeniz'e bir kısrak başı gibi uzanan bu memleket, bizim. Bilekler kan içinde, dişler kenetli, ayaklar çıplak. Ve ipek bir halıya benzeyen toprak bu cehennem, bu cennet bizim. Kapansın el kapıları, bir daha açılmasın. Yok edin insanın insana kulluğunu, bu dâvet bizim... Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür ve bir orman gibi kardeşçesine, bu hasret bizim..."
- Nâzım Hikmet
Nazım Hikmet'in eserleri dünya basınına ilk kez 1932 yılında yansıdı. Amerika'da yayımlanan The Bookman dergisinin ocak-şubat sayısında Nermin Muvaffak'ın şairle yaptığı röportajın yanı sıra tercüme ettiği şiirler yer aldı.
Şiirlerinden birçoğu Fikret Kızılok, Cem Karaca, Gülden Karaböcek, Selda Bağcan, İlhan İrem, Edip Akbayram, Fuat Saka, Grup Yorum, Ezginin Günlüğü, Zülfü Livaneli, Ahmet Kaya gibi sanatçılar ve gruplar tarafından bestelendi. Nazım Hikmet'in "Niye Böyle Geç Kaldın" adlı eseri Gülden Karaböcek, "Memleketim" adlı eseri Selda Bağcan, "Hoşgeldin Kadınım" adlı eseri İlhan İrem, "Güzel Günler Göreceğiz" adlı eseri Edip Akbayram, "Ben Bir Ceviz Ağacıyım Gülhane Parkı'nda", "Hep Kahır", "Çok Yorgunum", "Mavi Liman", "Herkes Gibisin" adlı  adlı eserleri Cem Karaca tarafından yorumlanarak bestelenmiştir. ,, , , , , , Ünol Büyükgönenç tarafından özgün bir şekilde yorumlanmış olan küçük bir kısmı ise 1979'da Güzel Günler Göreceğiz ismiyle kaset olarak çıktı. Birkaç şiiri ise Yunan besteci Manos Loizos tarafından bestelendi. Ayrıca bazı şiirleri Yeni Türkü grubunun eski üyesi Selim Atakan tarafından da bestelendi. Salkım söğüt adlı şiiri Ethem Onur Bilgiç'in 2014 tarihli animasyon filmine konu oldu.
Şairin anısına "Nazım Hikmet Memleket" adlı şarkı Leman Sam, İlhan Şeşen ve Edip Akbayram tarafından yorumlanmıştır.
UNESCO'nun ilan ettiği 2002 Nâzım Hikmet Yılı için besteci Suat Özönder Şarkılarda Nâzım Hikmet adlı bir albüm hazırladı ve Kültür Bakanlığının katkılarıyla Yeni Dünya plak şirketi tarafından hayata geçirildi.
Değirmenbaşı
Değirmenbaşı, aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Türkiye'de engelli siyasetçiler
Engelli milletvekilleri
TBMM'de milletvekili sıfatıyla, siyasetçi kimliği olan engelli milletvekilleri
An Loch Uachtair
; İrlanda'nın Leinster İli, Wicklow Kontluğu idari sınırları içerisinde yer alan bir göldür.
Türkiye'de engelli siyasetçiler
Çeşitli eleştiriler
TBMM de yer alabilen partilere sağlanılan hazine yardımı ciddi rakamlarda oluşu nedeniyle Türkiye'deki nüfusun %10'u yaş durumuna bağlı Engelli statüsünde sayılmasında ötürü. birçok defa engelli statüsündekileri yaşadığı sorunlara çözüm olma adıyla parti kurumuş ama ilerleyen süreçlerde varlık gösterememişlerdir.
Richard Bohringer
Richard Bohringer (d.16 Ocak 1941), Fransız oyuncu.
Çukurçayır, Savaştepe
Çukurçayır, Balıkesir ilinin Savaştepe ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Tarihi hakkında bilgi yoktur.
Coğrafya
Balıkesir il merkezine 58 km, Savaştepe ilçesine 12 km uzaklıktadır.
Nüfus
K
1894-1924 Hong Kong veba salgını
Üçüncü veba salgınının bir parçası olan 1894 Hong Kong vebası, Hong Kong'da yaşanan bir hıyarcıklı veba salgınıydı. Salgın, en şiddetli zamanını 1894 yılında yaşatırken, 1895-1929 yılları arasında her yıl tekrarladı ve %93'ün üzerindeki ölüm oranıyla toplamda 20.000'den fazla kişiyi öldürdü. Bu salgın, Hong Kong'un sömürge tarihinde, sömürge hükûmetini Çin topluluğuna yönelik politikasını yeniden gözden geçirmeye ve Çinlilerin refahına yatırım yapmaya zorladığı için önemli bir dönüm noktasıydı.
Kedikaya, Karacabey
Kedikaya, Bursa ilinin Karacabey ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Bursa il merkezine 85 km, Karacabey ilçesine 15 km uzaklıktadır. Köyün deniz seviyesinden yüksekliği 175 metredir.
Bu mahallenin 1990 da Umut DURAN adlı zengin bir tüccar tarafından kurulduğu bilinmektedir
Koyunpınarı, Tatvan
Koyunpınarı, Bitlis ilinin Tatvan ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı 1556 yılı kayıtlarında Nil, 1902 yılı kayıtlarında Nél olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Bitlis il merkezine 37 km, Tatvan ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Köy, Tatvan'ın güneyinde olup, numaralı Tatvan-Hizan il yoluna 1,4 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Abraveses
Abraveses Portekiz'de Viseu belediyesine bağlı olan, 11,95 km2 yüzölçümüne sahip, 8.036 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: freguesia).
Ong Seong-wu
Ong Seong-wu (d. 25 Ağustos 1995), Güney Koreli şarkıcı ve aktör. 2017 yılında Wanna One grubu ile çıkış yapmıştır.
Çıkış öncesi
2008'de bir yarışma sayesinde, şu anda aktif olmayan Lion Media adlı şirkette stajyerlik yapmaya başladı ama şirketin bazı sorunları ve batmasından dolayı Ong'un çıkış planları ertelendi ve sözleşme yüzünden bazı problemler yaşayarak başka bir şirketle antlaşma yapması zorlaştı.
Ağustos 2016'da, üniversite öğretmenlerinin tavsiyesi üzerine, şu anki şirketi olan Fantagio ile stajyer olmak üzerine anlaşma imzaladı.
Yarışma programı olan Produce 101 'in 2.Sezonunda yer aldı. Dördüncü sıraya yerleşerek Wanna One grubunun resmi bir üyesi oldu.
2019-günümüz:Solo aktiviteleri
Wanna One'ın dağılmasından sonra Ong oyunculuk çıkışını At Eighteen ile yaptı.
25 Mart 2020'de Layers albümünün piyasaya sürülmesiyle ilk solo çıkışını yaptı.
Zhongnanhai
Zhongnanhai (: "Orta ve Güney Denizleri"), Çin'in başkenti Pekin'de Yasak Şehir'in bitişiğinde eski bir imparatorluk bahçesi ve Çin Komünist Partisi ve Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Konseyinin karargâhı ve ayrıca Çin Devlet Başkanının resmî ikametgâhıdır.
Zhongnanhai terimi merkezi hükûmet ve üst düzey Komünist Parti yetkilileri ile yakından bağlantılıdır ve genellikle Çin liderliğinin büyük bir ad aktarması olarak kullanılır.
Vitālijs Astafjevs
Profesyonel futbolculuk kariyerine 1990 yılında Daugava Rīga kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Skonto, Austria Vienna, Skonto, Bristol Rovers, Admira Wacker, Rubin Kazan, Skonto, RFS/Olimps, Ventspils ve Skonto kulüplerinde oynadı.
Bingöl'de 2007 Türkiye genel seçimleri
22 Temmuz 2007 Genel Seçimleri''' Bingöl İli sonuçları;
Virslīga
Virslīga, Letonya futbol liglerinin en üst seviyesidir. Lig, 1992 yılında kurulmuştur.
Ligde 10 takım mücadele etmektedir. Ligi şampiyon bitiren takım, UEFA Şampiyonlar Ligi'nde, 2. ve 3. takım ise UEFA Avrupa Konferans Ligi'nde ön eleme oynamaya hak kazanır. Son sıradaki takım bir alt lige düşerken, bu takımın üstündeki takım ise düşmemek için play out maçları yapar.
Rurouni Kenshin
Rurouni Kenshin: Meiji Kenkaku Roman Tan ("Meiji Kılıç Ustası Romantik Hikayesi") veya Samurai X olarak da bilinir, Nobuhiro Watsuki tarafından yazılan bir manga serisidir. Seri, Nisan 1994-Eylül 1999 tarihleri arasında Shueisha'nın Weekly Shōnen Jump dergisinde 28 tankōbon cilt halinde yayınlandı. Seri, Japonya'nın Meiji Restorasyonu döneminde geçmekte olup bir zamanlar Hitokiri Battōsai ("Battōjutsu ustası katil") olarak bilinen Himura Kenshin’in bir daha asla adam öldürmemeye yemin etmesinin ardından başlayan hikâyesini anlatmaktadır.
Gallop, Studio Deen ve SPE Visual Works tarafından hazırlanan bir anime televizyon serisi uyarlaması Ocak 1996-Eylül 1998 tarihleri arasında yayınlandı. Yazar Kaoru Şizuka, resmi bir Rurouni Kenshin romanını Ay Dünyasına Seyahat olarak başlıklandırdı.
Manganın Kuzey Amerika'da yayınlanması Viz Media ile sağlandı. Rurouni Kenshin, bazı İngilizce yayınlarında "Rurouni"nin kaba bir çevirisi olarak "Gezen Samuray" şeklinde adlandırıldı. Orijinal adı, DVDler'de korunmasına rağmen, OVAlar'ının İngilizce sürümleri ve filmi Samurai X adıyla yayınlanmıştır. Ayrıca roman da Viz Media tarafından çevrildi ve Birleşik Devletler’e ve Kanada’ya dağıtıldı.
Konusu
Hikâye Kenshin’in Tokyo’da Kaoru ile karşılaşması ile başlar. Kaoru, Battousai olduğunu iddia eden bir adamın izini sürmektedir ve ilk başta Kenshin’in o olduğuna inanır fakat Kenshin’in sakarlığını ve sakabatōsunu ("ters ucu keskin kılıç") gördükten sonra onun, efsanevi katil olmasına ihtimal olmadığına karar verir. Asıl hainin cezalandırıldıktan sonra intikam arayan eski bir Kamiya dojo öğrencisi olduğu anlaşılır. Kaoru, sahte Battousai tarafından yakalanır fakat bu esnada Kenshin ortaya çıkar, gerçek Battousai’nin o olduğu anlaşılır ve sahtesini ve çetesini, hiç kimseyi öldürmeden yener. Kenshin, "Hiten Mitsurugi-Ryu" olarak bilinen eski ve güçlü bir kılıç tekniği kullanmaktadır. Dojoda kalması önerildiğinde Kenshin, geçici olarak rurouni (Jap: avare(gezgin)) olmayı bırakmaya ve dojoda kalmaya karar verir.
Serinin tüm bölümleri Türkçeye çevrilmiştir.
2012 Sultangazi saldırısı
Arka plan
20 Temmuz 2012'de, İstanbul'un Sultangazi ilçesinin Gazi Mahallesi girişinde uygulama yapan polis ekiplerinin dur ihtarına uymayan bir taksiden polislere ateş açıldı. Polisin karşılık vermesiyle yaşanan çatışma sırasında, takside bulunanlar şoförün başına silah dayayarak taksinin bölgeden uzaklaşmasını istedi. 100 metre kadar ilerleyen taksi, kaldırıma çarparak durdu. Araçta bulunan iki kişiden erkek olanı olay yerinde, kaçmaya çalışan kadın olanı ise Gaziosmanpaşa'da yaralı olarak yakalandı. Bu kişilerin, Devrimci Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi (DHKP-C) mensubu Hasan Selim Gönen ile Sultan Işıklı olduğu tespit edildi. Gönen, kaldırıldığı hastanede ertesi gün öldü. Emniyet Genel Müdürlüğü, Gönen'in ölümü üzerine DHKP-C'nin intikam için polis karakollarına karşı eylem hazırlığında olduğunu ifade eden bir yazıyı tüm il emniyet müdürlüklerine gönderdi.
Saldırı
11 Eylül 2012'de saat 11.00 (UTC+03.00) sıralarında Gazi Mahallesi'ndeki 75. Yıl Polis Merkezi'ne gelen İbrahim Çuhadar, karakolun bahçe kapısındaki nöbetçi kulübesini geçti ve yaklaşık 50 metre ilerideki karakolun girişindeki merdivenleri çıktıktan sonra, giriş kapısındaki vücut tarayıcıya yöneldi. Bu noktadaki görevli polis memuru Bülent Özkan, Çuhadar'ın canlı bomba olduğunu fark etti ve silahıyla iki el ateş açtı. Binaya giremeyen saldırganın içeriye attığı el bombası, kurşun geçirmez camdan sekerek bina dışına düştü ve patlamadı. Sonrasında Çuhadar, üzerinde taşıdığı patlayıcıları infilak ettirdi.
Saldırgan patlama anında, polis memuru Özkan ise ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılırken yolda öldü. Dördü polis, farklı kaynaklara göre üç ya da dördü sivil olmak üzere yaralanan 7 ya da 8 kişi; Bağcılar Devlet Hastanesi, Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde tedavi altına alındı. Patlamayla birlikte binanın giriş kısmında gerçekleşen çökmeyle birlikte bir delik oluşurken bina dışında bulunan zırhlı araçların ise camları kırıldı.
Soruşturma ve sorumlular
Olay sonrasında yapılan incelemede saldırganın, 1973 yılı Alaca doğumlu, Devrimci Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi mensubu İbrahim Çuhadar olduğu tespit edildi. Çuhadar, DHKP-C üyesi olduğu gerekçesiyle 1999 yılında tutuklanmış ve 2003'e kadar cezaevinde kaldıktan sonra serbest kalmıştı. 2007'ye kadar dört kez gözaltına alınmış ve o yıl tutuklanarak 8 ay Sincan F Tipi Cezaevi'nde yatmış, 2008'de bir kez daha gözaltına alınmış ve 2010'dan sonra emniyet birimlerine izini kaybettirmişti. Çuhadar, saldırıdan önce İstanbul Emniyet Müdürlüğü tarafından oluşturulan "çok yüksek öncelikli" aranan 9 kişi arasında yer alıyordu.
Emniyet yetkililerinin ifadesine göre saldırı talimatı, örgütün Yunanistan'daki lideri Hüseyin Fevzi Tekin'den geldi. Yapılan incelemelerde Çuhadar'ın vücuduna sarılı hâldeki basınç etkili ve parça tesirli plastik patlayıcının, etkisini artırması amacıyla bazı kimyasal maddelerin de eklendiği nitrogliserin temelli olduğu belirlendi. 14 Eylül günü Adli Tıp Kurumundan alınan Çuhadar'ın cenazesi, 16 Eylül günü Sultangazi'deki Gazi Mezarlığı'na defnedildi.
Saldırının ardından DHKP-C ile bağlantılı bir web sitesinde yapılan açıklamayla saldırıyı DHKP-C üstlendi. Çuhadar'ın fotoğrafının da yer aldığı açıklamada "Hasan Selim Gönen'i bu karakolun polisleri katletti. Gazi karakolu rastgele seçilmiş bir karakol değildir." ifadeleri kullanıldı. Aynı gün gece yarısında bu web sitesinde, Çuhadar'ın 30 Ağustos 2012 tarihli, saldırıda kullandığı patlayıcıları vücuduna sararken ve elinde tabancasıyla görüldüğü fotoğrafları yayımlandı.
Tepkiler
Saldırı sonrasında yazılı bir açıklamada bulunan Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, "modası geçmiş ideolojilerin peşinde koşan terör grupları" olarak tanımladığı örgütler tarafından gerçekleştirildiğini belirttiği saldırıyı kınadı. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, yaralılara şifa, saldırıda ölen polis memurunun yakınlarına ise sabır diledi. Çuhadar'ın nüfusunun kayıtlı olduğu il olan Çorum'un valisi Sabri Başköy, Çuhadar'ın Alaca doğumlu olmasına karşın 30-35 yıl önce ailesiyle birlikte köyü terk edip Ankara'ya taşındığını ve o tarihten beri Çorum ile hiçbir bağlantısının olmadığını belirtti. Dutluca Muhtarı Celal Çuhadır da saldırganın kendi köylerinin nüfusuna kayıtlı olduğunu ve ne kendisinin ne de köylülerin kendisini tanıdığını söyleyerek saldırıyı kınadı. Saldırıda ölen Özkan'ın cenaze töreninde konuşan İstanbul Valisi Hüseyin Avni Mutlu, "terör örgütleri" için "Çıktıkları yol yol değildir ve sadece bağımsız Türk adaletinin eline kendilerini teslim etmekle kurtuluşları söz konusudur. Aksi hâlde bu milletin güvenlik güçlerinin kendilerine biçeceği ceza her zaman kendilerine ulaşacaktır." ifadelerini kullanırken konuşmasını Özkan'ın ailesine ve yakınlarına başsağlığı dileyerek sonlandırdı. Aynı cenaze töreninde İstanbul Emniyet Müdürü Hüseyin Çapkın ise "Bülent şehit oldu. Şehitlik ölümlerin en kutsalı. İstanbul'un huzuru ve güvenliğini sağlamak için amir-memur 40 bin kişiyiz. Hepimiz de birer Bülent'iz." söyleminde bulundu.
Saldırı sonrasında karakolun adı, İçişleri Bakanlığının kararı doğrultusunda "Şehit Bülent Özkan Polis Merkezi" olarak değiştirildi. Sultangazi Belediyesinin Malkoçoğlu Mahallesi'nde yaptırdığı park, 22 Mayıs 2015'te "Şehit Polis Bülent Özkan Parkı" adıyla açıldı.
Alfonsas Petrulis
Alfonsas Petrulis (1873; Biržai - 1928; Musninkai) Litvan Roma Katolik rahip ve gazeteci.Litvanya Bağımsızlık Yasası'nı imzalayan yirmi kişiden biridir.
1995-96 Türkiye 1. Futbol Ligi
'''Türkiye 1. Futbol Ligi 1995-1996 Sezonu''', Türkiye 1. Futbol Ligi'nin 38. sezonudur. 11 Ağustos 1995'te İstanbulspor-Eskişehirspor maçıyla başlayan lig, 19 Mayıs 1996'da oynanan 34. hafta maçlarıyla tamamlandı. Sezon sonunda 84 puan toplayan Fenerbahçe şampiyon olurken, ligi son üç sırada tamamlayan Kayserispor, Eskişehirspor ve Karşıyaka küme düştüler.
Alfonsas Petrulis
Petrulis Biržai'de doğdu, Kaunas, Vilnius ve St.Petersburg' dini eğitimler gördü ve 1899'da göreve atandı. Daha sonra Vilnius'ta piskopos olarak bir dizi cemaatte görev yaptı. Petrulis, 1899'dan 1918'e kadar Litvanya bağımsızlık hareketinde aktifti; okullarda ve gazetelerde çalıştı ve kilisede Litvan dilini kullanma özgürlüğü için baskı yaptı.
1995-96 Türkiye 1. Futbol Ligi
1995-96 sezonunun 32. haftasına 76 puanla lider giren Trabzonspor, bir puan gerisindeki Fenerbahçe'yi 5 Mayıs 1996'da kendi sahasında konuk etti. Rakibi karşısında 18. dakikada Abdullah Ercan'ın golüyle 1-0 öne geçen bordo mavililer, 55'te Oğuz Çetin ve 82’de Aykut Kocaman'ın gollerine engel olamayınca sahadan 2-1 mağlup ayrıldı. Bu galibiyetle puanını 78’e yükseltip liderliği ele geçiren Fenerbahçe, daha sonra oynadığı İstanbulspor maçını 2-0, Vanspor maçını ise 3-0 kazanıp şampiyon oldu. Trabzonspor ise Karşıyaka'yı 4-1, Eskişehirspor'u ise 7-1 yenmesine rağmen ligi 2. sırada tamamladı.
Alfonsas Petrulis
1917'de Vilnius Konferansı'na katıldı ve 1918'de Bağımsızlık Yasası'nı için çalışma yürüten Litvanya Konseyi'ne seçildi. Bağımsızlığın ilanı sonrası devletin resmî olarak tanınmasını teşvik etmek için diğer dört meclis üyesi ile birlikte İsviçre'ye gitti. Döndükten sonra Konsey sekreteri olarak görev yaptı ve yeni cumhuriyette dine ilişkin yasalar üzerinde çalıştı. 1928'de ölümüne kadar din görevlerine devam etti.
Barreiros (Viseu)
Barreiros, Portekiz'de Viseu belediyesine bağlı olan, 5,19 km2 yüzölçümüne sahip, 334 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: freguesia).
Sertralin
Sertralin (Türkiye'deki ticari adı Lustral), seçici serotonin gerialım inhibitörü (SSRI) grubundan bir antidepresandır. 1991 yılında Pfizer tarafından piyasaya sunulmuştur. Sertralin, başlıca majör depresyonda, obsesif kompulsif bozuklukta, yaygın ve sosyal anksiyete bozukluğunda yetişkin ve çocuklarda kullanılan bir antidepresan türüdür. Bunun yanı sıra Sertralin, erken boşalma tedavisinde ve sigara bırakmada da kullanılır. Sertralinin bazı depresyon tiplerinde fluoksetinden (Prozac) daha etkili olduğu görülmüştür. Obsesif-kompulsif bozukluk için sertralin bilişsel davranışçı terapi (BDT) kadar etkili değildir. En iyi sonuçlar, SSRI ile BDT birleştirerek elde edilmiştir. Ayrıca sosyal fobi ve travma sonrası stres bozukluğu tedavisinde de etkili olduğu gözlenmiştir.
Medikal kullanımı
Sertralin, obsesif kompulsif bozukluk (OKB), majör depresyon, sosyal fobi, vücut dismorfik bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu, premenstrüel disforik bozukluk gibi hastalıkların tedavisinde kullanılır. Ayrıca erken boşalma ve vasküler baş ağrısında da kullanımı görülmüştür fakat etkisine dair kanıtlar yeterli değildir.
Depresyon
Orijinal pazarlama öncesi klinik araştırmalarda sertralinin depresyonda zayıf-orta etkisi olduğu gösterilmiştir. Çeşitli SSRI çalışmalarında %51 olumlu sonuç verdiği bulunmuştur. Sertralinin ağır depresyon durumlarında daha etkili olduğu tespit edilmiştir. Depresyon tedavisinde çocuklarda kullanımının etkisi olmadığı kanıtlanmıştır.
Obsesif kompulsif bozukluk
Sertralin erişkinlerde ve çocuklarda OKB tedavisinde etkilidir.
Panik bozukluğu
Dört çalışmada sertralinin panik bozukluğu tedavisinde plasebodan daha etkili olduğu görülmüştür. Çalışmada hastaların yanıt oranı dozdan bağımsız olmuştur. Yaklaşık %80 oran (genel plasebo için %45) ile panik atakların ve yaygın anksiyete bozukluğunun azaldığı, hastaların yaşam kalitesinin iyileştiği görülmüştür.
Sosyal fobi
Liebowitz Sosyal Anksiyete Skalası puanlarına göre plasebo etkisi ile iyileşme görülmezken sertralin ile yüksek ilerleme sağlanmıştır. Sertralin ile bilişsel davranışçı terapi çocuklarda üstün bir yanıt oranına sahiptir.
Premenstrüel sendrom
Sertralin dahil SSRI grubu ilaçların adet öncesi sendrom belirtilerini azalttıkları görülmüştür. Bulantı gibi yan etkileri yaygındır. Sertralin premenstrüel sendromun şiddetli semptomlarını azaltmada etkilidir.
Diğer kullanımları
Düzenli kullanılan sertralinin erken boşalmayı geciktirmede fayda sağladığı görülmüştür. SSRI'lerin dezavantajı erken boşalmayı geciktirmek için düzenli olarak kullanılması gerekmesidir.
Çiftlikdere, Savaştepe
Coğrafya
Balıkesir il merkezine 46, Savaştepe ilçesine 12 km uzaklıktadır.
Nüfus
Mahallenin halkı Karakeçili yörüğüdür.
Gıda boyası
Gıda katkı maddeleri, gıdaların rengini, görünüşünü, lezzetini, kokusunu vb. duyusal özelliklerini düzenlemek, besleyici değerlerini korumak, dayanıklılıklarını yani raf ömürlerini arttırmak gibi amaçlar doğrultusunda kullanılan kimyasal maddeler olarak tanımlanmaktadır.
Gıda katkı maddelerinin bir alt grubunu oluşturan gıda boyaları, uluslararası Gıda Kodeks Komisyonu (The Codex Alimentarius) tarafından "gıdaya renk vermek veya gıdanın rengini düzenlemek maksadıyla katılan katkı maddesi" olarak tanımlamaktadır. Renk verme özelliğine sahip birçok madde kimyasal yapılarında bulunan farklılıklar nedeniyle farklı kimyasal, fiziksel ve fizikokimyasal özelliklere sahip olabilmektedirler. Bu özellikler onların hangi cins ürünlerde ve hangi amaçla, ne biçimde kullanılacaklarını belirlemektedir. Mevcut durumda uygulanmakta olan gıda işleme tekniklerinin, işlenen gıdaların görünüşleri üzerinde meydana getirmiş oldukları olumsuz etkiler, gıdaların teknolojik nedenlerden dolayı renklendirilmesi gereksinimini ortaya çıkarmaktadır.
Gıda boyasının amacı
Gıda boyası yalnız başına gıda olarak kullanılmayan bir maddedir. Gıda boyaları işenmiş gıdalara uygulanmakta olup; işleme sonucunda bozulan, kaybolan veya istenmeyen renkler meydana gelmesi sonucunda kullanılmaktadır. Ayrıca gıdalara eklenen bu maddeler, ürünün albenisini arttırmak ve daha doğal bir görünüm kazandırarak ürüne olan rağbeti arttırmaktadır.
Bazen amaç, kurutulmuş meyvelerin solmuş veya albenisi olmayan kendi doğal renklerine ekleme yapmaktır. Bazen ise Heinz'in piyasaya sürdüğü yeşil ketçap gibi yetişkinlerin tasvip etmemesi (uygun, doğru bulmamak) ancak çocukların dikkatini çekip, ürünü aldırtması gibi etkili olmaktadır.
Gıda boyasının tarihçesi
1856 yılında ise William Henry Perkin ise yaptığı çalışmalar sonucunda ilk sentetik gıda boyası olma özelliğini taşıyan "siyah anilini" bulmuştur. Ve böylece sentetik boya çalışmalarının önü açmıştır. 18.yy'da tereyağına safran katılarak rengi cazip hale getirilmiştir. 19.yy'da ise bazı boyalar artık ticari açıdan olumlu etki gördüğünden kullanılmaya başlanmıştır. Daha sonra ABD'nin yapmış olduğu çalışmalarla boyaların gıdalar üzerindeki etkilerine ilişkin ilk yönetmelikleri 1900'lerde yayınlamışlardır. Bu yayınlanan ilk yönetmeik 1906'daki "Federal Gıda ve İlaç Kanunu (FFDCA)"dur. Bu kanunun yürürlüğe girmesinden sonra ABD yalnızca 7 tane boyanın kullanımına izin vermiştir. Bunlar; Parlak mavi FCF (E133), İndigo karmin (E132), Hızlı yeşil FCF (Fast green FCF, E143), Eritrosin (E127), Allura kırmızı (E129), Tartrazin (E102), Gün batımı FCF (Sunset yellow FCF, E110) boyalarıdır. 1907 yılında bu 7 boya için sertifika düzenlenmiştir. Ancak 1938 yılında mevcut kanun değiştirilerek, boya çeşitleri arttırılmıştır. Ayrıca gıdalarda kullanılan tüm gıda boyalarının tahlil yapılması için zorunlu belgelendirmeye gidilmiştir.
Kullanımı yaygın olan sentetik boyalar genellikle daha az maliyetlidir ve teknik olarak doğal boyalardan daha üstündür.
Doğal gıda boyası
Doğal gıda boyaları mikroorganizmaların neden olduğu olaylar sonucunda, bitkisel, hayvansal veya mineral kaynaklı olarak elde edilen gıda boyalarına verilen tanımlamadır. Doğal gıda boyalarının insan sağlığı üzerinde olumsuz bir etkisi bulunmadığından, tüketiciler tarafından daha çok tercih edilmektedir.
Yapay (sentetik) gıda boyası
Doğal özelliği bulunmayan ve laboratuvar ortamında kimyasal sentez yoluyla elde edilen gıda boyalarına " sentetik gıda boyası" denilmektedir. Sentetik gıda boyalarının, doğal gıda boyalarına tercih edilmesinde maliyet farkı etkili olmaktadır. Ayrıca ürüne daha yoğun renk verebilen bu maddeler; ışık, sıcaklık ve pH değişimlerinden daha kolay etkilenmektedir. Akademik olarak yapılan çalışmalarda sentetik gıda boyalarının insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri kanıtlanmıştır. Birçok sentetik boyanın kullanımı Avrupa'da yasaklanmıştır.
Gıda boyalarının gruplandırılması
Sertifikalı ve sertifikasız adı altında 2 grupta toplanan gıda boylarının yasal tanımı ve gruplandırılması yapılmıştır.
Sertifikalı gıda katkılarının hepsi yapay (sentetik) kaynaklı olup, kendi içinde boyalar ve boyarmaddeler yani pigmentler olarak ikiye ayrılmıştır. Boyalar suda çözünürken, boyarmaddeler yani pigmentler ise suda çözünmemektedirler.
Sertifikasız gıda katkı maddelerinin tümü doğal kaynaklı olma özelliğini taşımaktadır. Bu maddeler 1960 yılında "ABD Gıda- İlaç ve Kozmetik Yasası'nda" yapılan düzenleme ile sertifikalı boya listesinden çıkarılarak, öncelikli ve sürekli kullanım özelliği önde olan listeye alınmıştır.
Gıda boyalarının numaralandırılması
Uluslararası kabul görmüş olan her gıda katkı maddesinin bir numarası vardır. Bu yapılan numaralandırma sistemi INS (International Numbering System) tarafından belirlenmekte olup, E kodu olarak geçmektedir. Gıda katkı maddelerinin Avrupa Birliği'nde kullanımına izin verilenleri "Europen" kelimesinin baş harfinden E kodu verilmektedir. Bu verilen kodlar Avrupa Birliği'nin bir alt komitesini oluşturan "Scientific Committee on Food" (Gıda Bilimsel Komitesi) tarafından belirlenmektedir.
İnsan sağlığı üzerindeki etkisi
Tartrazin (E102) ve Ponso 4R (Ponceau 4R, E124); jöle, dondurma, şekerleme ve içeceklerde mevcut olarak bulunan sentetik boyalardır. Yapılan klinil çalışmalarda E102 koduyla bilinen tartrazin gibi azo grubu boyaların özellikle gelişim çağndaki çocuklarda hiperaktiviteye neden olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle astımlı ve aspirine duyarlı insanlarda "migren, nezle, bulanık görme, öğrenme güçlüğüne, deride kızarıklık ve kabarmalara" yol açtığı saptanmıştır.
İnsanlar üzerinde bir takım çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalarda ağızdan verilen Eritrosin’in (E 127) normal erkeklerin tiroit fonksiyonu üzerinde meydana gelen etkileri yakından incelenmiştir. Bu çalışmanın sonucunda günlük 200 mg Eritrosin alan erkeklerin "Tİroid uyarıcı hormon (TSH)"seviyelerinde artış gözlemlenmiştir.
Yapılan bir başka çalışmada " Green S (E 142, Gıda yeşili S)" sentetik boyasının çocuklarda hiperaktiviteye ve uykusuzluğa sebep olması bakımından kullanımı bazı ülkelerde yasaklı kılınmıştır. Sentetik gıda boyaları, gıda sektörü üreticileri tarafından kullanım miktar sınırı dışında kullanılırsa insanlarda toksik (zararlı) etki yaparak, insan sağlığını olumsuz etkileyebilmektedir. Bu nedenden dolayı sentetik gıda boyalarının, yasaların belirlediği ölçülerde kullanılması insan sağlığı açısından büyük bir öneme sahiptir.
Yapay gıda boyaları ile ilgili en kaygı verici iddia ise, kansere neden olduğuyla ilgili ortaya çıkan iddialardır. Ancak bu iddiayı destekleyecek kanıtlar zayıf olmakla beraber mevcut olan araştırmalara göre, gıda boyalarının tüketilmesinin kansere neden olma olasılığı düşüktür. Bazı gıda boyaları bazı kişilerde alerjik reaksiyonlara neden olur, ancak herhangi bir alerji semptomunuz (belirtisi) yoksa bunları diyetinizden çıkarmanız için ciddi bir neden yoktur.
Destekleyecek en güçlü araştırma ise, çocuklarda gıda boyaları ile hiperaktivite arasındaki bağlantıdır.
Bazı çocuklar diğerlerinden daha duyarlı görünmesine rağmen, birçok çalışma gıda boyalarının DEHB (Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu) olan ve olmayan çocuklarda hiperaktiviteyi artırdığını gözlemlemiş ve bulmuşlardır.
Çocuğunuzun hiperaktif veya agresif davranışları varsa, yapay gıda boyalarını gıda tüketim listelerinden çıkarmak faydalı olabilmektedir.
Gıdalarda boyaların kullanılmasının nedeni, yiyeceklerin daha çekici görünmesini sağlamakla beraber, gıda boyalarının kesinlikle besleyici bir faydası yoktur.
En büyük gıda boyası kaynakları, sağlık üzerinde başka olumsuz etkileri olan sağlıksız işlenmiş gıda ürünleri olmaktadır.