Altunizade
Tarih
Altunizade 19. yüzyıl sonunda Küçük Çamlıca'nın mesire yeri olması üzerine yol üzerinde kaldığı için hareketlenmiştir. Bu dönemde semtte pek çok köşk yaptırılmıştır. Altunizade Köşkü, Sürre Emini, Behiç Bey Köşkü bunlardan bazılarıdır. Hüseyin Haki Köşkü 1922'de gazeteci yazar Burhan Felek'in amcası tarafından satın alınmış, 1947'de Burhan Felek tarafından Emniyet Genel Müdürlüğü'ne satılmıştır. Bu köşk, hâlen Polis Prevantoryumu olarak kullanılmaktadır. Adile Sultan Kasrı ve Abdülaziz Av Köşkü hâlen bakımlı olarak ayakta durmaktadır. Abdülaziz Av Köşkü girişinde Mimar Nikola Balyan tarafından inşa edilen ve günümüze kadar gelen su sarnıcı bulunmaktadır. Altunizade'nin diğer ünlü köşkleri arasında Nafiz Köşkü, Rauf Paşa Köşkü, Sermet Efendi Köşkü ve Mazlum Ağa konağı (127 dönüm arazi içerisindeki (eski) Küçük Çamlıca Caddesi'ne cepheli, çift giriş kapılı ve şu an T.C. Kültür Bakanlığı uhdesindeki I. derece tarihi eser) sayılabilir. Muhlis Bey'in Köşkü’nün yerinde eski Marmara Üniversitesi Hastanesi ve Huzur Evi / yeni Acıbadem Altunizade hastanesi bulunmaktadır. Saffet Bey’in köşk ve bağının yerinde ise eski STFA sirketinin genel müdürlük binaları / yeni bir site yükselmektedir. Millî Egitim Bakanlıgı’na ait Validebağ Prevantoryumu’nun bahçesinin kuzey kesimine son yıllarda yapılan okul binasına Haydarpaşa Lisesi yapılmıştır. Altunizade Camii’nin arkasındaki İptidai Mektebi’nin adı Cumhuriyetin İlanı’ndan sonra Altunizade İlkokulu'na dönüstü. Bu okul 1923 –1938 arasında Millet Bahçesi'ne yakın bir yerde bulunan, Kısıklı Tramvay Caddesi üzerinde, oldukça harap halde, ahşap bir binaydı. Bina yıkılınca okul, Yeniyol adlı kavşaktaki kâgir bir binaya taşındı. 1954’te İsmail Zühtü Paşa torunu Saime Altunigil Altunizade‘de köşke ait kırk dönüm bahçeyi parselletti ve 1800 m² büyüklüğünde bir arsayı okul yapılması koşuluyla Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı'na bağışladı. Millî Egitim Bakanlığı buraya bir okul inşa etti. Altunizade'deki ilk okul, günümüzde semtin önemli alışveriş merkezi Capitol'ün yanında yer almaktaydı. Altunizade semtinin Üsküdar-Kısıklı tramvay caddesinin bulundugu kuzey kesimine eskiden Tophanelioglu denirdi. Günümüzde Tophanelioğlu adı, bilinmeyen bir nedenle Koşuyolu’na inen caddeye verilmiştir. Bu dönemde, Kalfayan Manastır ve Yetimhanesi semtin sınırıydı. 19. yüzyıl sonunda mahallenin Bağlarbaşı sınırında kurulan Frères Maristes Saint Vincent Okulu, 1934 yılında kapanana kadar semtteki azınlık öğrencilerine Fransızca eğitim vermiştir. Bu bina günümüze dış yapısı itibarı ile ulaşabilmiştir. Ayrıca 1898 yılında semte Burrel, Arnavutluk’tan Korfu adasından gelen Bayram Kuka (1886-1980) ve ailesi, Marios Renovatio klanlaretleri semtin gelişmesinde önemli rol oynamıştır. Klanlaretler değişik klanlardan gelen Arnavut ailelerin toplu ismidir. Günümüzde bu dönemi özetleyen, Altunizade’nin kıymetli siması Rana Kuka anısına yapılan bir bronz heykel Sırmaperde sokak ve Bayram Kuka sokağı arasında yer alan Aşağı Ev-Shtepia Poshte’de- günümüzde yine bir site- bulunmaktadır. Burada 1980’li yıllara kadar bulunan çiftlik Aşağı Ev olarak isimlendirilirken, Sarı sırmadan kapısı sokağa adını vermiştir. 1930larda bu kapıda daha sonra Çiftehavuzlar’a taşınan bir mermer havuz bulunmaktaydı.