cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antijenik sapma
Hayvanlardan insanlara grip virüsü geçişindeki rolü
Grip A virüsleri, ördekler, tavuklar, domuzlar, insanlar, balinalar, atlar ve foklar gibi birçok farklı hayvan türünde bulunurlar Grip B virüsleri son zamanlarda foklarda da görülseler de özellikle insanları enfekte ederler. Grip türleri hemaglütinin ve nöraminidaz yüzey proteinlerine göre isimlendirilirler, örneğin tip-3 hemaglütinin ve tip-2 nöraminidaza sahip bir tür H3N2 diye isimlendirilir. Grip A virüsünün bazı türleri domuzları ve diğer memeliler enfekte edebilmektedirler. İki farklı Grip A virüsü türü aynı hücreyi aynı anda enfekte ettiklerinde rekombinasyon sonucunda yeni antijenik özelliğe sahip bir Grip A türü (suş) ortaya çıkabilir. Bu yeni suş yüklek oranda patojen olabilir çünkü insan bağışıklık sistemi yeni grip türlerini tanımlamakta zorlanır ve bunun sonucunda yeni pandemiler görülebilir.
Parçalı genom
Antijenik sapma parçalı genoma sahip virüslerde meydana gelebilir. Parçalı genoma sahip virüsleri hatırlamak için mnemonik bir hatırlatıcı olarak BORA (Bunyaviridae, Orthomyxoviridae, Reoviridae ve Arenavirus) kullanılır.
Deniz ekosisteminde
Viroloji açısından deniz ekosistemi geniş çaplı çalışılmamıştır, fakat olağanüstü hacmi, yüksek viral yoğunluk (sahil sularının her mL'sinde 100 milyon virüs, denizin derinliklerinde her mL suda 3 milyon virüs bulunmaktadır) ve yüksek hücre parçalama kapasitesiyle (ortalamanın %20 üzerinde) deniz virüslerinin rekombinasyon ve antijenik sapma kapasitesi oldukça yüksek olmalıdır.
Notlar
<div class="reflist columns references-column-count references-column-count-2" style="-moz-column-count: 2; list-style-type: decimal;">
Schischkinia
Schischkinia Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir.
Tangolar
Tangolar, Esin Engin'in üçüncü stüdyo albümüdür. 1974'te Kent Plak etiketiyle satışa sunulmuştur.
Albümün kayıtları Esin Engin'in yönetimindeki stüdyo orkestrası eşliğinde ve Türkiye için çok yeni olan "Süper Stereo" teknolojisiyle gerçekleştirilmiştir. Parçaların düzenlemelerini de yapan Esin Engin, 1930 yılların Türkçe tangolarını yeniden yorumlamıştır. Albümün başka bir özelliği de Halit Kıvanç tarafından seslendirilen bir sunuş konuşmasıyla başlıyor olmasıdır.
Esin Engin, ilk tango içerikli çalışmasını 1972'de Yonca Plak'tan çıkarmıştır. "Emelim", "En Son Hatıra" ve "Papatya" adlı tangoları seslendirdiği bu 45'lik yoğun bir ilgiyle karşılanınca, 1974 yılında bir albüm hazırlayarak tango seslendirmeye devam etmiştir. Bu albümün de büyük ilgi görmesinden dolayı Esin Engin, Türkçe tangoları 1970'lere taşıyarak tekrar gündeme getiren kişi olmuştur.
1974'te Kent Plak tarafından uzunçalar plak olarak satışa sunulan albümün 70'ler boyunca birden fazla plak baskısı yapılmıştır. Ayrıca kaset olarak da çıkan albüm Almanya'da Minareci firması tarafından da basılmıştır. 1986 yılında kaset baskısı Kent Elektronik tarafından yenilenmiş ve 1990 yılında CD formatında baskısı yapılmıştır. 2007 yılında ise CD kapak dizaynı yenilenerek EMI etiketiyle tekrar yayımlanmıştır. Albüm 2018 yılında Universal Music Türkiye tarafından yeniden plak olarak satışa sunulmuştur.
Aranjmanlar ve Orkestra: ESİN ENGİN
Stüdyo: Arı Yapım (Hayri)
Ses Kayıt: Doruk Onatkut, Mehmet Günay, Hayri Çalkılıç
San Bernardino Bazilikası
San Bernardino Bazilikası, Santa Maria semtinde bulunan Aquila'nın dini bir yapısıdır. 1454 ve 1472 yılları arasındaSilvestro dell'Aquila tarafından inşa edilen bazilika Abruzzo'daki Rönesans mimarisinin en yüksek ifadesi olarak kabul edilir.
Bazilikanın Barok tarzdaki iç mekanı 1703 depreminden sonra Filippo Barigioni, Sebastiano Cipriani ve Giovan Battista Contini de dahil olmak üzere - birkaç mimar tarafından yenilendi. Bazilikanın saf altınla süslenmiş oyma ahşap tavanı ise Ferdinando Mosca'nın eseridir.
Gran Turismo 5
Gran Turismo 5 (グランツーリスモ 5), Gran Turismo serisinin 5. oyunudur. Oyun, Polyphony Digital tarafından geliştirilmiş ve Sony Computer Entertainment tarafından yayınlanmış olup PlayStation 3 için 24 Kasım 2010 tarihinde piyasaya sürülmüştür. GT5, 2013 yılı itibarıyla 10 milyon kopyası ile birlikte en çok satan PS3 oyunlarından biridir.
Oyunda, Dünya Ralli Şampiyonası, NASCAR ve Super GT lisansları Gran Turismo serisinde ilk defa kullanılmaktadır.
Oynanış
Gran Turismo 5'te toplam olarak 1,088 araç ile 26 farklı yer ve 71 farklı pist bulunmaktadır. Oyunda araçlar "standart" ve "premium" olarak gruplandırılmış olup premium araçlar daha ayrıntılıdır. Oyunda gece sürüşleri, karting yarışları ve pist düzenlemeleri yapılabilmektedir. Oyuncu tek oyuncu modunda kazandığı yarışmalardan deneyim puanı almaktadır ve A-Spec veya B-Spec düzeyi yükselmektedir.
Meotlar
Meotlar (Çerkesçe: Мыут1э, Mıwt'e; Antik Yunanca: Μαιῶται, Maiōtai; Latince: Mæotæ ) antik çağda " Meot Gölü " olarak bilinen Azak Denizi civarında yaşayan pek çok devlet kurmuş ve günümüz Çerkeslerinin oluşumunda yer almış antik halk.Cambridge Antik Tarihi, Meotları ya Kimmerlerin soyundan gelen bir halk ya da Kafkas yerlileri olarak sınıflandırır.Fakat araştırmacılar arasında birinci görüş daha çok kabul görmektedir.
Meotlar, el sanatlarında ilerlemiş, demircilik ve terzilikte ilerlemiş bir halk olarak biliniyorlardı. Herkes en başarılı olduğu mesleği ya da yaptığı işi belli eden bir soy adı taşırdı.
Meotlar dünya-doğa güzelliklerine ve doğa olaylarına büyük bir önem veriyorlardı. Güneşi, yağmur ve yıldırımı yöneten tanrıların var olduğuna inanır ve onlara büyük bir saygı duyarlardı. Sık sık dini ayin ve törenler düzenliyorlardı. Bu tür ayin ve vaftiz-arınma işlerini de ailenin en yaşlıları yönetirlerdi. Ölen akraba ve yakınlar için dini törenler düzenlenirdi. Toprak kazılır, ölü kıvrılmış-bükülmüş biçimde toprağa gömülürdü. Ancak toprak atmadan önce, değişik eşyalar, kap kacak, silah ve giysiler de ölünün yanına, mezara konulurdu. Ölünün bu yanına konanları gittiği  dünyada kullanacağına inanırlardı. Birkaç hafta ya da bir ay sonra, ölünün gömülü olduğu yerde toplanılır, el ele verilerek bir halka oluşturulur, ağıtlar söylenerek ve ağlanarak mezarın etrafında dönülürdü.
Meotlar Kafkasya dağlarında ve düzlüklerde barınıyorlardı. Dağlarda yaşayanların at sürüleri vardı ve toprağı işliyorlardı. Ovalarda barınan Meotlar ise hayvan besliyorlardı. Önemli bir ekonomik uğraş da balıkçılık idi.
İPhone 12 Pro
iPhone 12 Pro ve iPhone 12 Pro Max, Apple Inc. tarafından tasarlanan, geliştirilen ve pazarlanan akıllı telefonlardır. Bu iki telefon sırasıyla iPhone 11 Pro ve iPhone 11 Pro Max'in yerini alan, 14. nesil flagship iPhone'lardır. Bu cihazlar, iPhone 12 ve iPhone 12 Mini ile birlikte 13 Ekim 2020'de Cupertino, California'daki Apple Park'ta düzenlenen bir Apple Özel Etkinliğinde tanıtıldı. iPhone 12 Pro için ön sipariş 16 Ekim 2020'de, ilk ulaşım ise 23 Ekim'de başlarken, iPhone 12 Pro Max için ise ön sipariş 6 Kasım 2020'de, ilk ulaşım ise 13 Kasım 2020'de başlamıştır.
Model 5G desteği, LiDAR sensörü, yeni DNG v1.6 spesifikasyonunun kullanımıyla yerel fotoğraflar uygulamasında yüksek kaliteli kayıpsız 12 bit görüntü yakalamaya izin veren ProRAW (DNG), MagSafe endüktif şarj ve aksesuar sistemini içerir. Apple A14 Bionic sistemi (SoC), yüksek dinamik aralıklı video Dolby Vision 10bit 4:2:0 30 veya 60 fps'de 4K video kaydı bulunur. 256 ve 512 GB olan diğer depolama kapasitelerini korurken, önceki 64 GB temel kapasiteden 128 GB taban kapasiteye geçiş oldu. iPhone 12 ve iPhone 12 Mini gibi iPhone 12 Pro ve iPhone 12 Pro Max, Apple'ın artık önceki iPhone modellerinde bulunan bir güç adaptörü veya EarPods kulaklık içermeyen ilk iPhone modelleridir.
14 Eylül 2021'de iPhone 13 Pro ve 13 Pro Max duyurusunun ardından iPhone 12 Pro ve 12 Pro Max, Apple'ın resmi web sitesinde satıştan kaldırıldı.
Tasarım
Model 2018'den bu yana iPad Pro'ların ve 4. nesil iPad Air'inkine benzer şekilde, iPhone X'ten bu yana ilk büyük yeniden tasarım idi. iPhone 12 Pro ve 12 Pro Max, düz bir kasaya, iPhone 4'te iPhone 5S ve birinci nesil iPhone SE'de görülen bir tasarıma sahiptir. Çerçeveler, iPhone 11 Pro ve önceki modellerden yaklaşık %35 daha incedir. Yeni tasarım ayrıca Corning özel seramik sertleştirilmiş yani cam seramik ön camı ile birlikte gelir. iPhone 12 Pro ve 12 Pro Max dört renkte mevcuttur: Gümüş, Grafit, Altın ve Pasifik Mavisi. Pacific Blue, Midnight Green'in yerini alan yeni bir renkken Graphite, Space Grey'in yeniden adlandırılmış halidir.
Donanım
iPhone 12 Pro, Apple'ın 16 çekirdekli sinir motoru içeren altı çekirdekli A14 Bionic işlemcisini kullanıyor. Üç dahili depolama seçeneği vardır: 128, 256 ve 512 GB. iPhone 12 Pro, kir ve kire ek olarak IP68 su ve toza dayanıklılık derecesine sahiptir ve 30 dakika boyunca altı metreye (20 fit) kadar suya dayanıklıdır. Ancak üretici garantisi, telefonda sıvı hasarını kapsamaz.
iPhone 12 Pro, iPhone 12 gibi, EarPods veya önceki iPhone modellerinde bulunan güç adaptörü ile birlikte verilmez. Apple, bunun karbon emisyonlarını azaltacağını ve çoğu kullanıcının bu ürünlere zaten sahip olduğunu iddia ediyor. Apple, iPhone 11 Pro ile birlikte sunulan USB-C - Lightning kablosunu hala sağlıyor. Telefonlar, Lightning ve Qi kablosuz şarja ek olarak, yeni bir mıknatıs tabanlı şarj ve aksesuar sistemi olan MagSafe kablosuz şarjı da sunuyor.
iPhone 12 Pro ve 12 Pro Max, 5G hücresel iletişimi destekler. Bu, 200 Mbit/sn'ye kadar (1 Mbit/sn = saniyede 1 milyon bit) yükleme hızlarına ve 4 Gbit/sn'ye kadar indirme hızlarına izin verir. Ancak, yalnızca ABD'de satılan modeller daha hızlı mmWave teknolojisini destekler.
Ekran
iPhone 12 Pro, 6.1 inç ekrana sahip ve daha büyük iPhone 12 Pro Max varyantı 6.7 inç ekrana sahiptir. Her iki model de önceki nesil iPhone'lardan daha ince çerçeveli Super Retina XDR OLED ekrana sahip. iPhone 12 Pro Max, bugüne kadarki herhangi bir iPhone'daki en büyük ekrana sahiptir. Corning Inc. ile birlikte geliştirilen cam-seramik kaplama bulunur.
Kamera
iPhone 12 Pro'da dört kamera bulunur: bir öne bakan kamera ve telefoto, geniş ve ultra geniş kamera dahil olmak üzere üç arkaya bakan kamera. iPhone 12 Pro ayrıca AR ve bilgisayar destekli fotoğraf geliştirme hizmetleri için bir LiDAR tarayıcıya sahiptir. iPhone 12 Pro ayrıca dört kameranın hepsinde hızlandırılmış video kaydı için Gece Modu ekler.
Tek farkın ekran boyutu ve pil kapasitesi olduğu iPhone 11 Pro ve iPhone 11 Pro Max'in aksine, iPhone 12 Pro Max, ana kamera lensine %47 daha büyük sensör ve sensör kaydırmalı görüntü sabitleme ekler ve f/ 2.5x optik yakınlaştırmaya izin veren af/2.2 diyafram 65 mm lensli 2.0 diyafram 52 mm telefoto kamera lensi bulunur. iPhone 12 Pro ve iPhone 12 Pro Max, saniyede 60 kareye kadar 10 bit yüksek dinamik aralıklı Dolby Vision 4K video çekebilen ilk akıllı telefonlardır.
Sensörler
iPhone 12 Pro ve iPhone 12 Pro Max, çoğunlukla iPhone X'e geri dönen önceki iPhone modellerinde bulunan sensörlerin aynısını içerir. Bunlara ivmeölçer, jiroskop, barometre, yakınlık sensörü, ortam ışığı sensörü ve dijital pusula dahildir. Cihazlar ayrıca birkaç sensörden oluşan Face ID yüz tanıma sistemini de içerir: başlıca bir nokta projektörü, ışıklı aydınlatıcı ve bir kızılötesi kamera. Bir LIDAR tarayıcı, 12 Pro ve 12 Pro Max'te bulunan yeni sensördür.
Yazılım
iPhone 12 Pro, ilk olarak iOS 14.1 ile birlikte tedarik edildi. Cihazlar Safari, Hava Durumu ve Mesajlar gibi stok iOS uygulamalarıyla birlikte gelir. Ayrıca iPhone 4S'nin piyasaya sürülmesiyle iOS 5'ten bu yana iOS'ta bulunan kişisel asistan Siri'yi de içerir. Model İOS 15, İOS 16 güncellemesinide aldı.
Turka Nehri
Turka Nehri (Rusça река Турка), Ulan-Burgusi sıradağlarından doğar, Buryatya'nın orta bölgesinden geçer ve Baykal Gölünün doğu yakasına dökülür. Toplam uzunluğu yaklaşık 150 km'dir. Debisi yılda 1.82 km3'tür
Yerel halk
Nehrin civarında bölgenin yerel halkı olan Evenkiler yaşar. Onların dilinde Turka, omul balığının yumurtası demektir.
Tang'ın Karaşehir seferi
Tang'ın Karaşehir seferi, ya da Çin kaynaklarında bilinen adıyla Yanki ("Agni" adının Sanskritçeden translitere hâlidir), Batı Göktürk Kağanlığı'nın bir derebeyi olan ve Tarım Havzası'ndaki Sincan'da konumlanmış olan Karaşehir Budist Krallığı'na karşı Tang hanedanı Li Şimin'in düzenlediği askerî seferdir. İlk sefer, 644'te Tang ordu komutanı ve Anksi Protekratlığı'nın muhafızı Guo Şiaoke tarafından düzenlenmiş, bu muharebede Batı Göktürkleri ile ittifak hâlinde olan bu vaha devletçiği Tang ordusuna mağlup olmuştur. Bunun sonucunda, Karaşehir Tang Hanedanlığı himayesine girmiştir. İkinci sefer ise, 648'de Tang generali Ashina She'er tarafından komşu krallık olan Kuçar'ya düzenlenen harekâtın bir parçası olarak gerçekleştirilmiştir.
Arka plan
632'de Karaşehir, Tarım Havzası'nda Tang Hanedanlığı'na bağımlı bir krallıktı. Komşu krallıklar olan, Yerkent Hanlığı 635'te ve öncesinde Kaşgar ve Hotan kent devletleri de Tang'ın egemenliğini kabul etmişti. Karaşehir, Fars kültürü, Budizm ve Afganistan'dan doğan Greko-Budist etkinin hissedildiği bir yerdi.
Çin'in Orta Asya'da izlediği yayılmacı politika Karaşehir'in yöneticilerini rahatsız etmekteydi. Turfan'daki şehir devletlerinin Çin tarafından işgali, Karaşehir'i doğrudan Çin tehdidi ile karşı karşıya getirdi.
644 seferi
Karaşehir, Tang Hanedanlığı'na olan bağlılığını bozarak, önceki hamisi ve evlilik yoluyla ittifak kurduğu Batı Göktürk Devleti'ne tabiiyetini açıkladı. Kuçar, her ne kadar Tang'a tabî bir krallık olsa da, 644'deki Karaşehir İsyanı'nı destekledi. Bu durum Tang sarayında endişeye neden oldu. Sonrasında, Kuçar Krallığı'nın da Çin'e bağlılığını bozmasıyla Tang Hanedanlığı'nın bölgedeki hakimiyeti iyice sarsıldı. Çin imparatoru, bu duruma karşı Guo Şiaoke komutasındaki orduyu, Karaşehir üzerine gönderdi. Ordunun başında bulunan Şiaoke, Anksi Protekratlığı'nın muhafızlığını üstlenen yüksek rütbeli bir askerdi. Eski Karaşehir kralının kardeşi Long Lipoçun da, Tang'a sığınarak Şiaoke komutasındaki ordunun kılavuzluğuna atandı. Şiaoke, Karaşehir'e karşı ani bir baskın planladı. Yıldız olarak bilinen mevkiden şehir içine doğru ilerleyecek bu baskın, sabaha karşı gerçekleştirildi. Baskın sonrasında kent düştü ve kral Long Tokıçı, şehri koruyan hendeklerden yüzerek karşıya geçmeyi başaran Çinli askerler tarafından yakalandı. Şiaoke, Long Lipoçun'u yeni hükümdar olarak tayin etti. Savaş sırasında Batı Göktürkleri şehre yardım için 5.000 atlı asker gönderdi. Ancak onlar şehre Tokıçı yakalanıp Tang ordusu kenti terk ettikten üç gün sonra ulaşabildiler. Bunun üzerine Göktürk kuvvetleri, Şiaoke'nin kuvvetlerini takip ettiler ancak Tang ordusu tarafından yenilgiye uğratıldılar. Buna rağmen, Karaşehir'e yerleşen Göktürkler bölgeye bir tudun atayarak, bölgeyi Batı Göktürk Kağanlığı'nın toprağı ilan ettiler. Ancak, bölgeye atanan tudun, Li Şimin'in tehditleri üzerine buradan ayrıldı. Tudunun şehirden ayrılmasıyla, Apo'anaçi kendini bölgenin kralı ilan ederek, Batı Göktürklerine bağlılığını bildirdi.
648 seferi
Aslen bir Türk olan ve Türklerin hükümdar uruklarından olan Aşina'nın mensubu olan Aşina She'er, 648'de Tiele Türklerinden oluşan 100.000 kişilik bir orduyla Kuçar şehrini kuşatmıştır. Tang'ın bu seferinde Karaşehir'e doğrudan bir saldırı olmasa da, şehrin Türk kralı Tang ordusu ile karşılaşmaktan çekindiği için başkentten ayrılarak ülkenin doğu sınırlarına kadar çekilmiştir. Tang ordusu, kralı takip ederek yakalamıştır. Apo'anaçi yakalandıktan sonra idam edilmiştir. Böylece, Şiannaçun Karaşehir'in yheni kralı olarak ilan edilmiştir.
Sonrası
Bu yenilgi sonrası Karaşehir, Kuçar, Hotan ve Kaşgar ile birlikte Tang İmparatorluğu'nun batıdaki barışçıl dört yönetim biriminden biri olarak tanımlanmıştır. 658-659'da bu devletçiklerin özel bir idare tertibi olan Anksi Protekratlığı'nın ana karargâhı hâline getirilmiştir. Bununla birlikte, 648-658 arasında Karaşehir'de Tang ordusunun konuşlu olup olmadığı açık değildir. Tang, 670'te Tibetlilerin Tarım Havzası'nı işgaliyle Karaşehir'i kaybetmiştir. Karaşehir'in geri alınması, 692'de Tarım Havzası'nın yeniden Tang hakimiyetine girmesiyle mümkün olmuştur. Bununla birlikte bu coğrafya, daha sonra da Tibetlilerin eline geçmiş, 760'ta Tibetlilerin Gansu Koridoru'nu ele geçirmesiyle Karaşehir ve Tang arasındaki bağlantı kopmuştur.
Dominika'da İslam
Dominika'daki İslam istatistikleri mevcut değildir. 2005'teki Uluslararası Din Özgürlüğü Raporuna göre, sayıları nüfusun yüzde 1,6 ile yüzde 0,2'si arasında değişen azınlık dinlerinin ve mezheplerinin takipçileri arasında Müslümanlarda yer alıyor. Çoğunlukla Ross Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndeki yabancı öğrencilerden oluşan Müslümanlar vardır.
Schistocarpha
Schistocarpha Asteraceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.
GOES-G
GOES-G Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi tarafından işletilecek bir meteoroloji uydusudur. Uydu yerine geçmesi amacıyla bir yörüngede, gelen meteoroloji koşullarını algılar ve izlemek üzere tasarlanmıştır, GOES-5 atmosfer sıcaklığı ve nemle ilgili sürekli dikey profiller sağlar. 3 Mayıs 1986 tarihinde Delta 3914 roketinin fırlatma yetmezliği nedeniyle kaybedildi.
Hodri Meydan
Hodri Meydan, aşağıdaki anlamlara gelebilir;
GOES-G
Başlatma
Challenger felaketinin ardından ilk NASA uydusu ardından başlatma 3 Mayıs 1986 22:18 GMT tarihinde meydana geldi. Uçuşa geçiş 71 saniye, ilk aşamada ana makine nedeniyle bir elektrik arıza erken kapatıldı ve roket aralığı güvenliği tarafından tahrip edildi.
Zlín
Zlín (1949-1990 döneminde: Gottwaldov), Çekya'nın güneydoğusunda Drevnice nehri kenarında bulunan, ve Zlín ili ve Zlín ilçesi merkezi olan bir şehirdir.
Şehir özellikle dünyaca ünlü Bata ayakkabılarının üretim merkezi olmasıyla önem kazanmıştır.
Şehirde pek çok yer Tomas Bata ismini almıştır. Tomas Bata Üniversitesi de bu yerleşkelerden bir tanesidir. Zlín'liler Tomas Bata'yı şehrin kurucusu olarak görürler. Bata's House adında onlarca,aynı standartlarda dubleks evler mevcuttur ve tarihidir. Halen aktif şekilde kullanılmaktadır. Bata'nın bir de ayakkabı müzesi mevcuttur. Geçmişten günümüze ürettikleri ayakkabılar sergilenir.
Zlín'in bir diğer önemli okulu da Film School Zlín'dir. Film ve animasyon üzerine pek çok katkıları bulunmaktadır.
Bu küçük şehrin merkezinde Náměstí Míru adında bir meydan bulunmaktadır. Zlaté jablko isimli bir alış veriş merkezi,çeşitli restoran ve kafeler bu alanın çevresinde konuşlanmıştır. Noel başta olmak üzere çeşitli etkinlikler de genellikle bu meydanda olur.
Şehirde toplu taşıma elektrikli otobüsler ile gerçekleştirilir. Fakat elektrik mevcut teknolojideki gibi akülerden değil, elektrik direklerinden eski usuller ile otobüse aktarılır.
Zlín'in kuzey batısında Olomouc, batısında Brno şehirleri bulunmaktadır. İki şehire de tren ve otobüs seferleri düzenlenmektedir. Araç ile yaklaşık 1 saatlik mesafedelerdir. Kentte bir havalimanı bulunmamaktadır. Bu sepeble vatandaşlar Prag Vaclav Havel ve Viyana Uluslararası Havalimanlarını sıklıkla kullanmaktadırlar.
Kardeş şehirler
Zlin şu kentlerle kardeş şehir bağlantısı kurmuştur:
Kuzey Kıbrıs Bankalar Birliği
Kuzey Kıbrıs Bankalar Birliği, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde bankacılık mesleğinin gelişimini, bankaların dayanışma ve birlikteliğini, bankacılık mesleğinin gerektirdiği ciddiyet ve disiplin içinde ülke ekonomisinin ihtiyaçlarına dönük faaliyette bulunulmasını sağlamak, rekabetçi bir ortamın yaratılmasını sağlamak, haksız rekabeti önlemek üzere gerekli kararları almak ve girişimlerde bulunmak amacı ile 12 bankanın üyeliği ile 20 Nisan 1987 tarihinden itibaren faaliyete başlamıştır.
Birliğin kurucu üyeleri;
İlk Birlik Başkanı Demirhan Sayıner ve Başkan vekili Mustafa Tanıl olmuştur.
Tako to ama
Tako to ama (, kelime kelime çevirisiyle Ahtapot(lar) ve İnci Dalgıcı), Japon sanatçı Hokusai tarafından ukiyo-e tarzında yapılmış zoofili temalı ksilografi tasarım. İlk olarak 1814'te yayımlanan shunga erotik türündeki üç ciltlik Kinoe no Komatsu'da yer almıştır ve Hokusai'nin yaptığı en ünlü shungadır. Japon sanatının popüler temalarıyla oynayarak genç bir kadın dalgıcın iki ahtapotla sarmaş dolaş cinsel ilişkisini tasvir etmektedir.
Kuzey Kıbrıs Bankalar Birliği
6 Mayıs 2003 tarihli KKTC Resmi Gazete’de yayınlanmak suretiyle Kuzey Kıbrıs Bankalar Birliği Tüzüğü yürürlüğe girmiştir. Tüzüğe göre, Kuzey Kıbrıs Bankalar Birliği tüzel kişiliği haiz ve kamu kurumu niteliğine sahip bir meslek kuruluşudur. Halen KKTC'de faaliyet gösteren 22 ticari bankanın Birliğe üyeliği devam etmektedir.
Tako to ama
Tarihi ve açıklaması
Balıkçının Karısının Rüyası, Edo dönemi'nde üç cilt olarak yayımlanan Kinoe no Komatsu'daki en ünlü resimdir. Kitap, ukiyo-e hareketiyle popülerlik kazanmış erotik sanat şekli shunga örneğidir.
Resim, Hokusai'nin en ünlü shunga tasarımıdır, inci veya kabuklu deniz yiyecekleri dalgıcı olduğu anlaşılan bir kadının iki ahtapotun kollarıyla sarılmasını gösterir. İki yumuşakçadan büyüğü kadına oral seks yaparken büyüğün yavrusu küçük olan kadının ağzını ve sol memesini okşar. Resmin üzerindeki Japonca yazılar da kadın ve yaratıkların karşılıklı cinsel memnuniyetini ifade eder.
Çalışma, koleksiyonda isimsiz olarak yer alır, Japoncada genellikle Tako to ama olarak bilinir, diğer dillerde değişik çevirileri vardır. Çalışmayı Richard Douglas Lane, Girl Diver and Octopi (Dalgıç Kız ve Ahtapotlar); Mathi Forrer, Pearl Diver and Two Octopi (İnci Dalgıcı ve İki Ahtapot) ve Danielle Talerico, Diver and Two Octopi (Dalgıç ve İki Ahtapot) olarak isimlendirir. Ölçüleri 16.51 cm × 22.23 cm'dir.
Yorumlamaları
Akademisyen Danielle Talerico, resmin çağdaş izleyicilere Edo Döneminde epey popüler olan Prenses Tamatori'nin hikâyesini hatırlatacağını belirtiyor. Bu hikâyede Tamatori, Fujiwara klanı'ndan Fujiwara no Fuhito ile evli, denizin ejderha tanrısı Ryūjin tarafından ailesinden çalınan inciyi arayan mütevazı bir inci dalgıcıdır.
Tamatori, Ryūjin'in denizin altındaki sarayı Ryūgū-jō'ye dalış yapar ve tanrı ve onun içinde ahtapot gibi deniz canlılarının da olduğu ordusu tarafından takip edilir. Tamatori göğsünü keser ve mücevheri içine yerleştirir, bu ona daha hızlı yüzüp kaçması için fırsat verir ama karaya ulaştıktan kısa bir süre sonra yarasından dolayı ölür.
Tamatori'nin hikâyesi ukiyo-e sanatında popüler bir konu oldu. Sanatçı Utagawa Kuniyoshi bu hikâyeye dayalı, genellikle çıplak göğüslü dalgıçtan kaçan ahtapot ve diğer deniz canlılarını içeren bir dizi çalışma üretti. Hokusai'nin resmindeki metinde, büyük ahtapot kızı Ryūjin'in deniz altındaki sarayına götürdüğünü söylemektedir ve bu, Tamatori efsanesiyle bağlantısını güçlendirmektedir.
Balıkçının Karısının Rüyası, bir ahtapot ile bir kadının erotik ilişkisini tasvir eden Edo dönemindeki tek çalışma değildir. Bir dizi erken dönem netsuke oyması çıplak kadınların kafadan bacaklılarca okşandığını resmetmektedir. Hokusai'nin çağdaşı Yanagawa Shigenobu da Hokusai'nin 1830'daki Suetsumuhana koleksiyonundakine çok benzer bir resim yapmıştır.
Talerico, Edmond de Goncourt ve Jack Hillie gibi bazı erken dönem Batılı eleştirmenlerin çalışmayı bir ırza geçme sahnesi olarak yorumladığını belirtiyor. Ancak bu akademisyenlerin çalışmayı Kinoe no Komatsu koleksiyonundan ayrı ve içerdiği metinsel ve görsel referansları anlamaksızın yorumladıklarını da ekliyor. Chris Uhlenbeck ve Margarita Winkel'e göre "Bu çalışma, bir resme izole bir şekilde ve metnini anlamaksızın bakıldığında yorumun nasıl bozuk olabileceğinin kanıtıdır."
Etkileri
Balıkçının Karısının Rüyası genellikle yirminci yüzyılın sonlarından beri modern Japon animasyon ve mangasında yaygın bir motif olan dokunaç erotikasının erken bir öncüsü olarak anılır. Modern dokunaç erotizmi, benzer şekilde kadınlar ile dokunaçlı hayvanların ilişkisini tasvir etmektedir fakat Hokusai'nin karşılıklı zevk alınan etkileşiminin aksine modern tasvirlerde genellikle seks için zorlama vardır.
Böbrek taşı
Tıpta nephrolithiasis' veya urolithiasis olarak da bilinen böbrek taşı hastalığı, idrar yolunda katı madde parçası (böbrek taşı) oluşması durumudur.
Böbrek taşı genellikle böbrek içinde oluşur ve vücudu idrar akışıyla terkeder. Küçük bir taş semptomlara neden olmadan geçebilir. Bir taş 'dan çok büyürse, üreter tıkanmasına neden olarak belde veya karında şiddetli ağrıya neden olabilir. Taş ayrıca idrarda kan, kusma veya ağrılı idrara çıkma ile sonuçlanabilir.
Böbrek taşı olan kişilerin yaklaşık yarısında on yıl içinde bir tane daha olacaktır.
Çoğu taşlar genetik ve çevresel faktörlerin birleşimiyle oluşur. Risk faktörleri arasında yüksek idrar kalsiyum seviyeleri, obezite, bazı gıdalar, bazı ilaçlar, kalsiyum takviyeleri, hiperparatiroidizm, gut ve yeterince sıvı içmemek vardır. İdrar içindeki mineraller yüksek konsantrasyonda olduğunda böbrekte taşları oluşur. Teşhis genellikle semptomlara, idrar testine ve tıbbi görüntüleme'ye dayanır. Kan testleri de faydalı olabilir.
Kalsiyum oksalat veya ürik asit gibi maddeler idrar’ da normalde beklenenden daha yüksek yoğunlukta bulunursa böbrek taşı oluşur. Bu maddeler kristaller halinde böbrekte çökelebilir ve zamanla büyüyerek böbrek taşını oluşturur.
Taşlar yer değiştirerek veya idrar kanallarından aşağıya doğru hareket ederek vücuttan atılabilir. Ancak idrar kanalının herhangi bir düzeyinde takılarak idrar akışına engel oluşturan taşlar genellikle korkulan, şiddetli tipik böbrek ağrısına yol açar.
Sınıflandırma
Böbrek taşı genellikle bulunduğu yere (böbrek taşı (böbrekte), üreterolitiazis (üreter'de), sistolitiazis (mesanede)) veya kalsiyum oksalat, ürik asit, struvit, sistin gibi kimyasal bileşimlerine göre sınıflandırılır.
Risk etmenleri
Bazı hastalıklar ve alışkanlıklar kişide böbrek taşı oluşum riskini tetikler. Özgeçmişinde taş hastalığı olan hastalarda ikinci kez taş oluşma olasılığı bir yıl içerisinde %15, 10 yıl içerisinde %80'dir.
Gut hastalarında ve idrarında yüksek ürik asit bulunanlarda böbrek taşı riski fazladır. Ayrıca kristallerin oluşumuna yol açan bazı ilaçlar taş hastalık riskini artırır. Sık veya sürekli ishal durumunda ya da sıvı kaybı sonucu yoğun, idrar çıkaran kişilerde böbrek taşı gelişebilir. Asidik idrar çıkaranlarda ürat, bazik idrar çıkaranlarda fosfat ve okzalat taşları daha kolay oluşur.
Böbrek taşı oluşma riskini artıran faktörler şunlardır:
Dehidrasyon düşük sıvı alımından kaynaklanan taş oluşumunda önemli bir faktördür. Sıcak iklimlerde yaşayan bireyler, artan sıvı kaybı nedeniyle daha yüksek risk altındadır. Obezite, hareketsizlik ve hareketsiz yaşam tarzı diğer önde gelen risk faktörleridir.
Hayvansal protein, sodyum, bal dahil şekerler, rafine edilmiş şekerler, fruktoz ve yüksek fruktozlu mısır şurubu, ve aşırı diyet alımı, meyve suları tüketimi, artan ürik asit atılımı ve yüksek üriner oksalat düzeyleri nedeniyle böbrek taşı oluşum riskini artırabilir (oysa çay, kahve, şarap ve bira riski azaltabilir).
Böbrek taşları, distal renal tübüler asidoz, Dent hastalığı, hiperparatiroidizm, birincil hiperoksalüri, veya medüller sünger böbrek gibi altta yatan bir metabolik durumdan kaynaklanabilir. Böbrek taşı oluşturan kişilerin %3-20'sinde medüller sünger böbrek vardır.
Crohn hastalığı olan kişilerde böbrek taşları daha yaygındır; Crohn hastalığı hiperoksalüri ve magnezyum emilim bozukluğu ile ilişkilidir.
Tekrarlayan böbrek taşı olan bir kişi bu tür bozukluklar için taranabilir. Bu genellikle 24 saatlik idrar toplama ile yapılır. İdrar, taş oluşumunu destekleyen özellikler açısından analiz edilir.
Kalsiyum oksalat
Kalsiyum, en yaygın insan böbrek taşı türünün kalsiyum oksalat bileşenlerinden biridir. Bazı araştırmalar diyet takviyesi olarak kalsiyum veya D vitamini alan kişilerin böbrek taşı geliştirme riskinin daha yüksek olduğunu öne sürer. Amerika Birleşik Devletleri'nde, yetişkinlerde kalsiyum için Referans Günlük Alım komitesi tarafından aşırı kalsiyum alımının bir göstergesi olarak böbrek taşı oluşumu kullanıldı.
1990'ların başında, ABD'de Kadın Sağlığı Girişimi için yürütülen bir araştırmada, 1000 mg ek kalsiyum ve 400 uluslararası birimsn D vitamini tüketen menopoz sonrası kadınların yedi yıl boyunca günde bir plasebo alan deneklere göre böbrek taşı geliştirme riski %17 daha yüksek bulundu. Nurses' Health Study ayrıca ek kalsiyum alımı ile böbrek taşı oluşumu arasında bir ilişki olduğunu gösterdi.
Takviye kalsiyumdan farklı olarak, diyetle alınan yüksek miktarda kalsiyum böbrek taşlarına neden olmaz ve aslında onların gelişimine karşı koruma sağlayabilir. Bu belki de kalsiyumun mide-bağırsak yolunda alınan oksalatın bağlanmasındaki rolü ile ilgilidir. Kalsiyum alımı miktarı azaldıkça, kan dolaşımına emilim için mevcut oksalat miktarı artar; bu oksalat daha sonra böbrekler tarafından daha büyük miktarlarda idrarla atılır. İdrarda oksalat, kalsiyum oksalat çökelmesini çok güçlü bir şekilde teşvik eder - kalsiyumdan yaklaşık 15 kat daha güçlüdür.
2004 yılında yapılan bir araştırma, az kalsiyumlu diyetlerin böbrek taşı oluşumu için daha yüksek bir genel risk ile ilişkili olduğunu bulmuştur. Çoğu birey, yüksek miktarda diyet oksalat alımı ve düşük sıvı alımı gibi böbrek taşı için diğer risk faktörleri, kalsiyum alımından daha büyük bir rol oynar.
Diğer elektrolitler
Kalsiyum, böbrek taş oluşumunu etkileyen tek elektrolit değildir. Örneğin, yüksek diyet sodyumu idrarla kalsiyum atılımını artırarak taş oluşumu riskini artırabilir.
Fluoridli musluk suyu içmek böbrek taşı oluşumu riskini benzer bir mekanizma ile artırabilir ancak içme suyundaki florürün böbrek taşı insidansının artmasıyla ilişkili olup olmadığını belirlemek için daha fazla epidemiyolojik çalışma yapılması gereklidir. Yüksek diyet potasyum alımı, taş oluşumu riskini azaltır gibi görünür, çünkü potasyum, kalsiyum kristal oluşumunun engelleyicisi sitrat'ın idrarla boşaltımını teşvik eder.
Diyet magnezyumu düşükse, böbrek taşlarının gelişmesi ve büyümesi daha olasıdır. Magnezyum taş oluşumunu engeller.
Hayvansal protein
Batı ülkelerindeki diyetler genellikle büyük oranda hayvan proteini içerir. Hayvansal protein yemek, idrarda kalsiyum ve ürik asit atılımını artıran ve sitratı azaltan bir asit yükü oluşturur. Aşırı sülfürlü amino asitler (örneğin, sistein ve metionin), ürik asit ve hayvansal proteinlerden diğer asidik metabolitlerin idrarla atılımı idrarı asitleştirir, bu da böbrek taşlarının oluşumunu artırır. Az idrar sitrat atılımı, diyetle hayvansal protein alımı çok olanlarda da yaygın olarak bulunurken, vejetaryenler daha yüksek seviyelerde sitrat atılımına sahip olma eğilimindedir. Düşük idrar sitratı da taş oluşumunu destekler.
Vitaminler
C vitamini takviyelerini artan böbrek taşı oranıyla ilişkilendiren kanıtlar yetersizdir. Diyetle aşırı C vitamini alımı, kalsiyum-oksalat taşı oluşumu riskini artırabilir. D vitamini alımı ile böbrek taşları arasındaki bağlantı da belirsizdir.
Aşırı D vitamini takviyesi, kalsiyumun bağırsak emilimini artırarak taş oluşumu riskini artırabilir; bir eksikliğin düzeltilmesi değildir.
Diğer
Alkollü içecek tüketimi ile böbrek taşları arasında neden-sonuç ilişkisini gösteren kesin bir veri yoktur. Bununla birlikte, bazı insanlar, sık ve aşırı içki içmek ile ilişkili belirli davranışların dehidrasyona yol açabileceğini ve bunun da böbrek taşlarının gelişmesine yol açabileceğini teorileştirmiştir.
Amerikan Üroloji Derneği, küresel ısınma'nın güney Amerika Birleşik Devletleri "böbrek taşı kuşağını" genişleterek Birleşik Devletler'de böbrek taşı insidansının artmasına yol açacağını öngörmüştür.
İdrarın aşırı doygunluğu
İdrar bir veya daha fazla kalkülojenik (kristal oluşturucu) madde ile aşırı doymuş hale geldiğinde (idrar çözücü çözelti içinde tutabileceğinden fazlasını içerdiğinde, tohum kristali, çekirdeklenme süreciyle oluşabilir. Heterojen çekirdeklenme (bir kristalin üzerinde büyüyebileceği katı bir yüzeyin bulunduğu yerde), homojen çekirdeklenmeden (bir kristalin böyle bir yüzeyi olmayan sıvı bir ortamda büyümesi gerektiği) daha hızlı ilerler çünkü daha az enerji gerektirir. Bir renal papilla yüzeyindeki hücrelere yapışan bir tohum kristali büyüyebilir ve organize bir kütle halinde toplanabilir. Kristalin kimyasal bileşimine bağlı olarak, idrar pH'ı alışılmadık derecede yüksek veya düşük olduğunda taş oluşturma işlemi daha hızlı ilerleyebilir.
İdrarın bir hesapojenik (ing:calculogenic) bileşiğe göre aşırı doygunluğu pH'a bağlıdır. Örneğin, pH 7.0'da ürik asidin idrardaki çözünürlüğü 158 mg/100 ml'dir. pH'ı 5,0'a düşürmek, ürik asit'in çözünürlüğünü 8 mg/100 ml'nin altına düşürür. Ürik asit taşlarının oluşumu, hiperürikozüri (yüksek idrar ürik asit seviyeleri) ve düşük idrar pH'ının bir kombinasyonunu gerektirir; İdrar pH'ı alkali ise hiperürikozüri tek başına ürik asit taşı oluşumu ile ilişkili değildir. İdrarın aşırı doygunluğu, herhangi bir idrar taşının gelişimi için gerekli, ancak yeterli bir koşul değildir. Aşırı doygunluk muhtemelen altta yatan nedendir ürik asit ve sistin taşları, ancak kalsiyum bazlı taşlar (özellikle kalsiyum oksalat taşları) daha karmaşık bir nedene sahip olabilir.
Taş oluşumunun önleyicileri
Normal idrar, sitrat gibi kalsiyum içeren kristallerin çekirdeklenmesini, büyümesini ve agregasyonunu engelleyen şelatlayıcı maddeler içerir. Diğer endojen engelleyiciler arasında kalgranülin (bir S-100 kalsiyum bağlayıcı protein), Tamm–Horsfall proteini, glikozaminoglikan'lar, üropontin (osteopontin'in bir formu), nefrokalsin (asidik bir glikoprotein), protrombin F1 peptidi ve bikunin (üronik asitten zengin protein) bulunur. Bu maddelerin biyokimyasal etki mekanizmaları henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Ancak, bu maddeler normal oranlarının altına düştüğünde, kristallerin bir araya gelmesinden taşlar oluşabilir.
Yeterli diyet magnezyum ve sitrat alımı kalsiyum oksalat ve kalsiyum fosfat taşlarının oluşumunu engeller; ek olarak, magnezyum ve sitrat, böbrek taşlarını inhibe etmek için sinerjik olarak çalışır. Magnezyumun taş oluşumunu ve büyümesini bastırmadaki etkinliği doza bağımlı'dır.
Hipositratüri
Hipositratüri veya düşük idrar sitrat atılımı (320 mg/gün'den az olarak tanımlanır) vakaların 2/3'üne kadar böbrek taşlarına neden olabilir. Sitratın koruyucu rolü çeşitli mekanizmalarla bağlantılıdır; sitrat, kalsiyum iyonları ile çözünür kompleksler oluşturarak ve kristal büyümesini ve agregasyonu önleyerek kalsiyum tuzlarının idrar aşırı doygunluğunu azaltır. Potasyum sitrat veya magnezyum potasyum sitrat ile tedavi, klinik uygulamada idrar sitratı artırmak ve taş oluşum oranlarını azaltmak için yaygın olarak reçete edilir.
Korunma Yolları
Taşları olanlarda korunma, günde iki litreden fazla idrar üretecek şekilde sıvılar içmektir. Bu yeterince etkili değilse, tiyazid diüretik, sitrat veya allopurinol alınabilir. Fosforik asit (genellikle kolalar) içeren alkolsüz içeceklerden kaçınılması önerilir.
Taş semptomlara neden olmadığında, tedaviye gerek duyulmaz; aksi takdirde genellikle nonsteroidal anti-inflamatuar ilaçlar veya opioidler gibi ilaçlar kullanılarak yapılan ağrı kontrolü ilk önlemdir. Daha büyük taşların ilaç tamsulosin ile geçmesine yardımcı olunabilir veya ekstrakorporeal şok dalgası litotripsi, üreteroskopi veya perkütan nefrolitotomi gibi yöntemler gerektirebilir.
Taş oluşumunda beslenme alışkanlıklarının de rolü büyüktür. Beslenme düzenine dikkat ederek büyük ölçüde taş oluşumunu önlemek mümkün.
Dünyadaki insanların %1 ila %15'i hayatlarının bir noktasında böbrek taşlarından etkilenmektedir. 2015 yılında 22.1 milyon vaka meydana geldi ve yaklaşık 16,100 ölümle sonuçlandı. 1970'lerden beri Batı dünyasında daha yaygın hale geldiler. Genel olarak, erkekler kadınlardan daha fazla etkilenir.
Böbrek taşları, MÖ 600 kadar erken tarihlerden beri, onları çıkarmak için yapılan ameliyat açıklamalarıyla tarih boyunca insanları etkilemiştir.
Belirti ve bulgular
Üreter veya renal pelvisi tıkayan bir taşın ayırt edici özelliği, böğürden kasık veya iç uyluğa yayılan dayanılmaz, aralıklı ağrıdır. Renal kolik olarak bilinen bu ağrı, genellikle bilinen en güçlü ağrı hislerinden biridir.
Ağrı atakları taşın üreter içerisindeki hareketi ve buna bağlı spazmlara bağlıdır. Böbrek ağrısı, taşın bulunduğu vücut tarafında olur. Ağrının yeri taşın yerine ve hareketine göre değişebilir. Böbrekte veya üst üreterdeki taş, kaburga ile kalça arasında yan (böğür) ağrısına sebebiyet verir. Alt üreterde ve mesaneye yakın taşlar karın alt kısmında veya cinsel organa doğru yayılan ağrıya yol açar.
Böbrek taşlarının neden olduğu renal kolik genellikle idrar aciliyeti, huzursuzluk, hematüri, terleme, mide bulantısı ve kusma eşlik eder. Genellikle, taşı çıkarmaya çalışırken üreterin peristaltik kasılmalarının neden olduğu 20- 60 dakika süren dalgalar halinde gelir.
Sol alt kadrandaki ağrı bazen divertikülit ile karıştırılabilir çünkü sigmoid kolon üreterle örtüşür ve bu iki yapının yakınlığı nedeniyle ağrının tam yerinin bulunması zor olabilir. Böbrek ağrısının şiddeti bazı kişilerde belli belirsiz bir sızlama şeklinde görülürken bazılarında son derece şiddetli, kıvrandırıcı ve hastaneye yatmayı gerektirecek yoğunluğa kadar ulaşabilir. Böbrek taşı hastalığında tek belirti ağrı değildir. İdrarda kanama, bulantı, kusma, idrar yaparken acı-yanma ve idrar sıkışıklığı hissi de hastalarda görülüyor. Belirti vermeyen böbrek taşlarına da rastlanır. Bu taşlar ancak kontrol sırasında ya da başka amaçla çekilmiş filmlerde tesadüfen saptanır.
ESWL (Vücut dışından şok dalgalarıyla taş kırma)
Bir odaktan çıkan şok dalgaları taşın üzerine yönlendirilerek taş kırılır. X-ray ve ultrason ile odaklama yapan cihazlar mevcuttur. Kırılan taş parçaları idrar yoluyla vücuttan atılır. ESWL bütün taşlarda başarı sağlayamaz. Başarı taşın cinsine, sertliğine, büyüklüğüne ve idrar yolunda yerleştiği yere göre değişir. Tek bir seansta kırılabilen taşlar olabileceği gibi tekrarlayıcı seanslara da ihtiyaç duyulabilir.
ESWL seansı sırasında rahatsızlık hissi ve ağrı duyulabilir. Bu nedenle tedavi öncesi ağrı kesiciler kullanılır. İşlem sonrasında çoğunlukla hastanede kalmaya ihtiyaç olmaz.
Girişimsel tedaviye ihtiyaç duyulan hastaların çoğunluğunda uygulanabilen başlıca yöntemdir. Özellikle böbrek içinde ve üreterin üst tarafında yer alan taşlar için iyi bir tedavi şekli olarak kabul ediliyor. Buna karşın 2 cm’den büyük, sert, veya böbreği tümüyle dolduran taşlarda uygun bir yöntem değil. Bu yöntemde direkt olarak taşa yönlendirilen yüksek enerjili şok dalgası, cilt ve iç organlara zarar vermeden ilerleyerek taş yüzeyinde kırılma etkisi yapıyor. Bu şok dalga enerjisi ile taşlar küçük parçalara kırılarak idrar yolundan kolaylıkla atılması sağlanır.
Perkütan nefrolitotomi (PCNL)
Endoskopik böbrek taşı ameliyatında sırt bölgesinde böbrek hizasına 0,5 – 1 cm boyutunda bir kesi yapılır. Röntgen kontrolü altında böbreğe iki ucu açık ince bir tüp yerleştirilir. Bu tüpten yerleştirilen optik cihaz yardımıyla taş video sistemi ile monitörde görülür ve özel aletler yardımıyla çıkartılır. Perkütan ameliyatının en önemli üstünlüğü vücut dokularının normal yapısının korunmasıdır. Bunun sonucunda iyileşme süreci hızlıdır. Hastalar ameliyat sonrası dönemi açık ameliyata göre çok daha rahat geçirmektedir. Hastalar genellikle 2 - 3 günde taburcu edilerek günlük aktivitelerine hızla kavuşurlar. Bu, açık böbrek taş ameliyatı ile karşılaştırıldığında oldukça kısa bir süredir.
Ureterolitotripsi
Üreter taşları hem ESWL hem de üreterorenoskopi (URS) ile müdahale edilerek temizlenebilir. URS’de herhangi bir kesi yapılmaz. İdrar yolundan özel bir endoskopik alet gönderilerek taş üreterde görüntülenir ve temizlenir. Hastaların çoğu aynı gün evlerine dönüp bir gün sonra da normal yaşamalarına dönebilirler. Özellikle alt ve orta üreterdeki taşlarda başarı oranı yüksektir (%96 - %100 başarı). Üst üreter taşlarının tedavisinde ESWL genellikle ilk tercih edilen tedavi yöntemidir.
Ancak 1 cm'den büyük üreter taşlarında ESWL'nin başarı oranları düşmektedir. Genel kural olarak olarak 1 cm'den büyük üreter taşlarında ve 2 cm'den büyük böbrek taşlarında endokopik girişimler daha yararlı ve başarılı olmaktadır.
Üreteroskopi ile üreterin alt ve orta kısmında tıkanıklığa yol açan taşların çıkarılmasında kullanılır. Üreteroskopik girişimde, çok ince bir teleskobik alet ile idrar borusundan ve mesaneden geçilerek üreterin içerisine giriliyor. Bu ince ve esnek endoskop ile üreter içerisinde ilerleyerek tıkanıklığa yol açan taşa ulaşılarak taş çıkartılır.
İlk taş olayından bir yıl sonra hastalar ultrason ve direkt film ile kontrol edilir. Bu dönemde yeniden taş hastalığı yaşamamak için hastaların özellikle sıvı alımına dikkat etmesi gerekir.
Barrett özofagusu
Barrett özofagusu, yemek borusunun alt bölümünü kaplayan mukozal hücrelerde meydana gelen anormal metaplazik değişim ile karakterize edilen bir durumdur. Hastalıkta, normal, çok katlı yassı epitel hücreleri, aralarda goblet hücreleri de yer alacak şekilde normalde sadece ince ve kalın bağırsakta bulunan tek katlı prizmatik epitel hücrelere dönüşür. Bu değişimin kanser öncesi bir durum olduğu düşünülür, çünkü durum genellikle ölümcül bir yemek borusu kanseri türü olan özofagal adenokarsinoma geçiş ile ilişkilidir. Barrett özofagusunun temel sebebinin yemek borusunun reflü sonucu kronik aside maruz kalmaya karşı bir adaptasyonu olduğu düşünülmektedir.
Hastalık ismini cerrah Norman Barrett'dan almıştır, buna rağmen durum ilk olarak 1946'da Philip Rowland Allison tarafından tanımlanmıştır.
Tanı ve tedavi
Sık görülen semptomlar arasında sık ve uzun süredir devam eden mide ekşimesi, yutmada güçlük, kan kusma, sternumun altında, yemek borusunun mideyle birleştiği yerde ağrı ve yemek yemenin acı vermesi sonucu kilo kaybı bulunur. Durum, endoskopi ile teşhis edilir ve teşhis yöntemleri karakteristik olarak yemek borusunun alt kısmının doğrudan gözlemlenmesini, sonrasında ise biyopsi ile elde edilen etkilenen bölgedeki dokunun mikroskobik olarak incelenmesini içerir.
Barrett özofagusunun hücreleri, plazik olmayan, düşük dereceli displazik, yüksek dereceli displazik ve frank karsinomu olacak şekilde dört kategoride sınıflandırılır. Yüksek dereceli displazi ve adenokarsinomun erken evreleri endoskopik rezeksiyon veya radyofrekans ablasyonu ile tedavi edilebilir. Adenokarsinomun sonraki aşamaları cerrahi rezeksiyon ile tedavi edilebilir ve palyatif bakım uygulanabilir. Displazisi veya düşük dereceli displazisi olanlarda ise endoskopi ile yıllık gözlem veya radyofrekans ablasyon tedavisi önerilir. Yüksek dereceli displazide, hastada kanser gelişme riski yılı başına %10 veya daha fazla olabilir.
Epidemiyoloji
Özofagus adenokarsinomu insidansı son yıllarda Batı dünyasında önemli ölçüde artmıştır. Bu durum, mide ekşimesi (gastroözofageal reflü hastalığı veya GERD) için tıbbi bakım arayan hastaların %5-15'inde bulunur, ancak Barrett özofagusu olan hastaların bir kısmı da asemptomatiktir.
Sabah el-Halid es-Sabah
Sabah el-Halid es-Sabah (d. 3 Mart 1953), Kuveytli siyasetçi. el-Sabah, Asya ülkesi Kuveyt'te 19 Kasım 2019 tarihinden bu yana başbakanlık makamında bulunmaktadır.
Es-Sabah Hanedanı üyesi olan es-Sabah, bu görevi önceli Cabir el-Mübarek el-Hamad es-Sabah'tan devralmıştır. Hanedan ile hükûmet arasında yaşanan gelişmeler ardından görevinden istifa eden Cabir el-Mübarek el-Hamad es-Sabah'ın yerine bu görevi 19 Kasım 2019 tarihi itibarıyla üstlenmiştir.
2009-10 Türkiye Basketbol Ligi
2009-10 Türkiye Basketbol Ligi, Türkiye'nin profesyonel basketbol ligi olan Türkiye Basketbol Ligi'nin 44. sezonudur. Efes Pilsen normal sezonu lider bitirken, Fenerbahçe Ülker Playoff finalleri sonunda Efes Pilsen'i 4-2 ile yenip şampiyonluğa ulaşmıştır. Darüşşafaka ve Kepez Belediye, Türkiye Basketbol 2. Ligi'ne düşerken, Trabzonspor ve Olin Gençlik kulüpleri ise Türkiye Basketbol Ligi'ne yükselmiştir.
Kulüp bilgileri
42 yıllık Türkiye Basketbol Ligi tarihi boyunca elde ettiği şampiyonluk sayısı. 43 sezonluk Türkiye Basketbol Ligi tarihi boyunca katıldığı sezon sayısı.
Normal sezon sıralaması
Sıralama Kriterleri:
1.İki takım arasındaki ikili averaj
2.Sayı averaj
3.En fazla sayı atan
4.Üç veya daha fazla takımın puan eşitliği halinde o takımları içeren özel puan tablosu oluşturulur.
</div style="font-size:90%">
Toyota Aygo
Toyota Aygo, Toyota'nın 2005 yılından beri ürettiği mini sınıf otomobilidir. 1.0 L benzinli ve 1.4 L dizel motor tipi vardır. 3 kapı veya 5 kapı seçeneği vardır. Şehir kullanımı için çok rahatır. Ayrıca benzinli motorunda Multimode şanzımanı bulunmaktadır. Peugeot 107 ve Citroën C1 modeli ile aynı platform da hazırlanmıştır. Türkiye'de henüz satışa sunulmamıştır.
Kosta Koufos
Konstantine Demetrios "Kosta" Koufos(Yunanca:Κώστας Κουφός)(d.24 Şubat 1989).Yunan-Amerikalı basketbolcudur. 2008 NBA Seçmelerinde Utah Jazz tarafından 23. sıradan seçilmiştir. Koufos,ayrıca Yunanistan millî basketbol takımında da oynamaktadır.
Profesyonel Kariyer
21 Nisan 2008 tarihinde 2008 NBA Seçmelerine katılacağını açıklamıştır. Seçmelerde ise Koufos Utah Jazz tarafından 23. sıradan seçilmiştir. Mart 2009'da ise NBA Development League takımlarından Utah Flash'e gönderilmiştir. Burada gösterdiği başarıdan sonra ise Utah Jazz tarafından geri çağrılmıştır. Mehmet Okur'un sakatlandığı için maçlara ilk 5'te başlamıştır.
14 Temmuz 2010 tarihinde Al Jefferson karşılığında Minnesota Timberwolves takımına takas edilmiştir. 22 Şubat 2011 tarihinde Denver Nuggets takımına takas edilmiştir. 25 Ocak 2010 tarihinde 9 milyon $(dolar) karşılığında sözleşmesini 3 yıl daha uzatmıştır.
Kişisel hayatı
Koufos, Katerina ve Alex Koufos'un oğludur.1 ablası ve 1 abisi vardır.Ablasının ismi Maria; abisinin ismi ise Vasilios'dur.
Montargis
Montargis, Fransa'nın Centre-Val de Loire bölgesinde yer alan ve Loiret departmanında yer alan bir şehirdir. Şehrin toplam nüfusu 14.490'dır.
Abuhaci İdrisov
Abuhaci İdrisoviç İdrisov (, ; 17 Mayıs 1918 - 22 Ekim 1983) İkinci Dünya Savaşı sırasında Kızıl Ordu'da görev alan Çeçen keskin nişancı ve makineli tüfekçi. Savaş boyunca toplam 349 düşman askeri öldürdü fakat bu başarısına rağmen sadece Çeçen etnik kökeninden dolayı Kazakistan SSC'ye sınır dışı edilmeden kısa bir süre önce Sovyetler Birliği Kahramanı unvanını almıştır. Kruşçev döneminde Çeçenlere geri dönme hakkı verildikten sonra, 1957'de Çeçenistan'daki köyüne geri döndü.
Biyografi
İdrisov, 17 Mayıs 1918'de Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'nin Berdikel kentinde (günümüzde Komsomolskoye, Çeçenistan) bir Çeçen köylü ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. İlkokuldan mezun oldu ve Sovetskaya Rossiya kolektif çiftliğinde çoban olarak çalıştı.