cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hidrojen peroksit
Tarihi
Hidrojen peroksit ilk defa 1818 yılında Fransız kimyacı Louis Jacques Thénard tarafından baryum peroksitin nitrik asit ile tepkimeye sokulmasıyla elde edilmiştir. Üretildikten sonra, uzun süre boyunca bileşiğin kararsız olduğuna inanıldı. 19. yüzyılın sonunda Petre Melikishvili ve öğrencisi L. Pizarjevski bileşiğin doğru formülünün H-O-O-H şeklinde olduğunu gösterdi.
İslambek Kuat
İslambek Ercanulı Kuat (Kazakça: Исламбек Ержанұлы Қуат, İslambek Erjanūly Quat; d. 12 Ocak 1993), Khimki ve Kazakistan millî futbol takımında orta saha olarak forma giyen Kazak futbolcudur.
Kulüp kariyeri
Kuat futbol kariyerine 2010 yılında Astana ile başladı. 2011 sezonunda Okzhetpes takımına kiralandı. 2011 sezonunda ligde 26 maçta forma giydi. 2012 sezonunu Aktobe takımında kiralık geçirdi. Aktobe ile ilk maçına 10. Mart 2012 tarihinde Kaysar karşısında çıktı. İlk golünü 23 Eylül 2012 tarihinde 2-0 yendikleri Atırau'ya attı.
Millî takım kariyeri
Kuat ilk millî maçına 26 Ekim 2009 tarihinde Kazakistan 17 yaş altı millî takımı adına İngiltere karşısında çıktı. Maçı 6-2 kaybettiler.
3 Eylül 2015 tarihinde Kazakistan A millî formasıyla ilk maçına 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde Çek Cumhuriyeti'ne 2-1 yenildikleri maçta çıktı. Kazakistan formasıyla ilk golünü yine aynı elemelerde 10 Ekim 2015 tarihinde 2-1 yenildikleri Hollanda karşısında attı. 13 Ekim 2015 tarihinde Letonya'ya attığı golle maçı 1-0 kazandılar.
Chris Isaak (albüm)
Chris Isaak, sanatçı Chris Isaak'ın kendi adıyla çıkardığı albümüdür. İkinci albümü olan bu albüm 1986'da Warner Bros. ile yayınlanmıştır.
Albümde yer alan şarkılar
Tüm şarkılar Chris Isaak tarafında yazılmıştır.
Ulusal Orkide Bahçesi
Singapur Botanik Bahçeleri "3 Çekirdek Kavramı" boyunca geliştirilmiştir. Üç Çekirdek Kavramını; Tanglin çekirdek alanları, turizmin merkezi bahçeler ve eğitim-eğlence bölgesi Bukit Timah oluşturur.
Ziyaretçi Bilgisi
Singapur Botanik Bahçelerinin içinde bulunan bahçe yüksek bir tepenin üzerinde yer almaktadır. Bahçede bulunan 60.000 orkide türünden 1000 ile 2000 tanesi melezleme sonucu elde edilmiş bitkilerdir.
Bahçe konsept olarak dört ayrı renk bölgesine ayrılmıştır. Altın, sarı ve krem parlak ve canlı tonları da hakim renkleri ile bahar bölgesi, kırmızı ve pembenin ana tonlarıyla yaz bölgesi, olgunlaşan renk tonlarıyla sonbahar bölgesi ve beyaz rengin hakim olduğu kış bölgesi. Bölgeler için ayrı ayrı seçilen ağaçlar, çalılar, otlar ve yapraklar orkide türleriyle ve çiçek renkleriyle bir renk kombinasyonu oluşturmaktadır.
NGC 4909
NGC 4909, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Erboğa takımyıldızı yönünde bulunur. Sa tipi bir sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1834 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Akışkanlar dinamiği
Fizik ve mühendislikte, akışkanlar dinamiği, hareket hâlindeki akışkanların (sıvı ve gazlar) nasıl aktığını tanımlayan akışkanlar mekaniğinin bir alt dalı. Kendi içinde aerodinamik (hareket hâlindeki hava ve diğer gazların incelenmesi) ve hidrodinamik (hareket hâlindeki sıvıların incelenmesi) gibi birçok alt disiplini vardır. Akışkanlar dinamiği, uçaklar üzerindeki kuvvet ve momentlerin hesaplanması, boru hattındaki petrolün kütle akış oranının belirlenmesi, hava tahmini, yıldızlararası ortamda bulunan bulutsuların anlamaya çalışılması ve fisyon silahlarının patlamalarının modellenmesi gibi çok geniş bir uygulama yelpazesine sahiptir.
Yirminci yüzyıldan önce, hidrodinamik akışkan dinamiği ile eş anlamlı olarak kullanılıyordu. Bu yüzden günümüzde akışkanlar dinamiğinin bazı konuları, gazlar için de uygulanabilir olmalarına rağmen hâlâ hidrodinamik ismiyle anılmaktadır. Buna manyetik hidrodinamik ve hidrodinamik stabilite örnek olarak verilebilir.
Temeller
Akışkanlar dinamiğinin kurucu aksiyomları korunum yasalarıdır. Bunlar; kütlenin korunumu, momentumun korunumu (Newton'un İkinci Hareket Kanunu) ve enerjinin korunumudur (Termodinamiğin Birinci Yasası). Bu yasalar klasik mekaniğe dayanır, kuantum mekaniğinde ve genel izafiyette modifiye edilirler. Yasaları akışkanlar mekaniğinde daha kullanışlı şekilde ifade etmek için Reynolds transport teoremi kullanılır.
Süreklilikte olduğu varsayılabilecek kadar yoğun, ışık hızına göre düşük akış hızına sahip ve iyonize olmamış Newton tipi akışkanlar için momentum denklemleri Navier-Stokes denklemleridir. Bu denklemler, doğrusal olmayan diferansiyel denklem sistemi oluşturur ve sadeleştirilmemiş genel kapalı formda çözümü yoktur. Bu yüzden hesaplamalı akışkanlar dinamiği kullanılarak çözülürler. Denklemler, yalnızca bazı basit akışkanlar dinamiği problemlerinde sadeleştirilip kapalı formda analitik olarak çözülebilir.
p basınç, ρ yoğunluk, T sıcaklık, Ru gaz sabiti ve M mol kütlesi olmak üzere
Korunum yasaları
Akışkanlar dinamiği problemlerini çözmek için üç korunum yasası kullanılır. Bunlar, integral veya diferansiyel formda yazılabilir. Korunum yasaları kontrol hacmi denilen bir akış bölgesine uygulanabilir. Kontrol hacmi, uzayda akış analizi için seçilmiş ve yüzeylerinden akışın giriş/çıkış yapabildiği ayrık hacimdir. Korunum yasalarının integral formülasyonu bütün olarak kontrol hacmi içindeki kütle, momentum ve enerji değişimlerini tanımlar. Korunum yasalarının diferansiyel formülasyonunda ise akış alanı boyunca art arda ve birbiri üstüne istiflenmiş sonsuz küçük kontrol hacimleri analiz edilir. Limit durumunda bu sonsuz küçük hacimler birer nokta olacağından korunum denklemleri akış içindeki her yerde geçerli bir kısmi diferansiyel denklem sistemine dönüşür.
Airbus A380
Airbus A380, Airbus tarafından üretilen, dünyanın en büyük geniş gövdeli yolcu uçağıdır. Ağırlığı 560 ton'dur.
Dünyanın en büyük yolcu uçağı A380 ilk uçuşunu Fransa'nın Toulouse kentinden gerçekleştirmiştir, ve ilk ticari uçuşunu 25 Ekim 2007 günü Singapur Havayolu şirketinin Singapur - Sidney arası yapmıştır.
A380, geniş gövdeli uçak sektöründe azami 853 yolcu taşıma kapasitesi ile yeni bir sınıf oluşturur. Projenin ortaya çıkışı, geliştirilmesi ve üretim safhalarında Airbus A3XX kodu altında sürülmüştür.
A380'in üst katı diğer geniş gövdeli uçaklardan farklı olarak gövde boyunca uzanır. Bu sayede rakibi olan bir başka geniş gövdeli uçak Boeing 747'ye göre %49 daha geniş kabin alanı sunar. Yine bu sayede standart konfigürasyonda 525 yolcu, tamamı ekonomi sınıfı olarak düzenlenmesi durumunda 853 yolcuya kadar taşıma kapasitesi arttırılabilir.
Geliştirme amaçları
Bu uçağın geliştirme amaçları, çoğu kez olduğu gibi, ekonomiklik ve küreselleşmeden doğan zorunluluklar olmuştur. Zira, Airbus'a göre bu zorunlulukların arasında en önemlileri, şu ikisidir. Birincisi, bir tek uçak ve sefer ile mümkün en fazla yolcu taşıma kapasitesini artırmak; ikincisi ise buna dayanıklı yolcu ve kilometre başı oluşan zorunlu veya sabit (bakım, yakıt, pilot maaşları, havaalanı kullanma vergileri vs) giderleri mümkün en asgari değere düşürmektir. Şirketin verilerine göre, bu uçak diğer modern uçaklara kıyasla işletiminde %15 daha ekonomiktir.
Geliştirme amaçlarına ulaşabilmek için, yüksek derecede yeni bileşimli sanayi madde ve materyaller geliştirilip ve yeni üretim teknikleri geliştirmek zorunlu idi. Bu alanda cam elyafı (fiberglas) takviyeli kompozit maddeler (CFK, Carbon-fibre reinforced plastic, glass-fibre reinforced plastic veya cam elyafı takviyeli plastik) ve sandviç yapı tekniğinden büyük oranda yararlanılmıştır.
Uçağın boş ağırlığını düşürmek için, uçak gövdesi sandviç konstrüksiyonu ile üretilmiştir. Duvarların (cidar) 2/3´si Alüminyum-fiberglas lif-kompozit GLARE yapımındandır. Sadece iç bölümünün 1/3´ü sırf alüminyumdandır.
Bunun yanı sıra, yeni geliştirilen jet motorlar sayesinde, diğer geniş gövdeli uçaklara karşı daha sessiz olduğu vurgulanır. Söz konusu jet motorlar Rolls-Royce tarafından üretilen Rolls-Royce Trent 900´dür ve bir dört jet motorlu sivil yolcu uçağı için kullanılan en güçlü jet motorlarıdır.
İç pervane çapı 2,95 metredir ve saniyede 1,5 ton hava çeker. Müşterilerin isteği üzerine Rolls-Royce motorları yanında, Engine Alliance (Pratt & Whitney ve General Electric) adlı şirketin ortak ürettikleri GP7200 motoru da kullanılabilir.
Bir başka özelliği ise, diğer 4 motorlu uçaklarda, genelde her dört motorda thrust reverser (itici güç ters çevirici, uçakların inişte güçlü şekilde fren yapmasını sağlar) mevcut iken, A380´de sadece gövdenin hemen yanında bulunan sağlı-sollu en yakın motorda kullanılmasıdır. Nedeni ise, uçağın olağanüstü kanat uzunluğudur. Dünyada bulunan iniş pistlerinin büyük bir oranı sadece 45 ile 60 metre arasındadır. Pistlerin sağ ve sollarında genelde çimen veya kum alan bulunur. A380´in 2 dış motorları bu cim ve kum alanların üzerinde bulunacağı için, inişte hız kesme esnasında, bu dış motorların thrust reverser kullanımında kum ve çim parçalarını motorun içine çekip böylece motorda hasara sürükleyeceği korkusudur. Diğer başka nedeni ise, dünya genelinde çoğu havaalanlarının altyapıları, Boeing 747 tipi uçağa göre geçmişte tasarlanıp ve genişletilmesidir. Bu noktada hem Airbus hem de havaalanları işleticilerine, genişletilmede mümkün mertebe fazla finansal koşullar çıkarmamaktır.
Airbus şirketinin açıklamasına göre, A380 için son sekiz yılda 12 milyar Euro geliştirme masrafı harcanmıştır.
1975-76 Division 1
Saint-Étienne, topladığı 57 puanla Division 1'in şampiyonu olmuştur.
Airbus A380
Geliştirme amaçları
Geliştirme esnasında yolcu terminal işletmecileri, Airbus´a azami büyüklükte 80 x 80 metre box (80 m uzunluk x 80 m genişlik) ebatlarını zorunlu koşmuşlardır. Böylelikle varsayılan altyapıyı mümkün derecede kullanılabilmektedir. Lâkin yolcu indirme ve bindirme peronlarında her iki katı aynı anda kullanabilmek için, hizmet yapacağı havaalanlarında yeni iki katlı indirme-bindirme körüklü köprüler yapımı kaçınılmaz bir noktaydı. Bu gerekliliği şu an dünyada sadece birkaç sayılı büyük uluslararası havaalanları sağlamaktadır.
Ateş Yüzlü
Ateş Yüzlü (Almanca: Feuergesicht), Alman oyun yazarı, Marius von Mayenburg'un 1997'de yazdığı ve ilk kez 1998'de Münih'te sergilenen oyun.
Airbus A380
Proje ve geliştirme safhaları
Bu uçağın ilk projeleri, 1980´li yıllarında yapılan ön fizibilite çalışmalarına dayanır. 1990 yıllarının ikinci yarısında, piyasanın elverişli gelişmeleri sayesinde, Airbus geliştirme projelerine başlamıştır. 2000 senesinde 50 adeti aşan rağbet ve ilgi (Letters of intent) ile Airbus, uçağın yapım projelerine ilk adımı atmıştır.
İlk deney uçağı (prototip) Ekim 2004 ile Ocak 2005 arası son imalat aşamasında bulunup, 18 Ocak 2005'te üretim tesislerini terk edip halka sunulmuştur. Bu sunuluş törenine, Airbus´u üreten dört büyük ülke başbakanları; Jacques Chirac, Gerhard Schröder, Tony Blair ve José Luis Rodríguez Zapatero katılmışlardır.
Ateş Yüzlü
Türkiye'de ilk olarak 2002 yılında İstanbul Şehir Tiyatrosu, 2010 yılında ise Siyah Beyaz ve Renkli tiyatro grubu tarafından sahnelendi.
Leopar (senaryo)
Leopar, Luchino Visconti'nin yönettiği 1963 tarihli aynı adlı filmin Türkiye'de 1972 yılında yayımlanmış senaryo kitabıdır.
Ateş Yüzlü
Oyunun konusu
Oyun günümüz dünyasında orta sınıf bir ailenin evinde geçer. Evde hayat akar gider ama kimse olanların ve olabileceklerin farkında değildir. Kurt, toplumun baskı noktalarını kundaklar. Olga, kim olduğunu arayan kadın ve çocuk bedenine sıkışmış bir genç kızdır. Paul, tüm varlığını motosikletine bağlamış, içinde şiddet yaratan bir genç ve Olga 'nın sevgilisidir. Aile ; televizyon,yemek ve bıkkınlık üçgeninde yaşamlarını sürdürürken, hayatın akışı onların duyargalarını öldürür; görmez, duyamaz, anlamaz olurlar.
Airbus A380
Proje ve geliştirme safhaları
MSN 5001 isimli bir prototip, 2005'ten bu yana Dresden şehrinde bulunan bir uçak üretme tesisinde sürekli materyal ve diğer denemelerden geçirilip, 25 yıllık bir hizmet zaman dilimi sınavlarına tabii tutulur. Burada elde edilen değerler, yeni adetlere gereğince uygulanır.
Leopar (senaryo)
İtalyan Yeni Gerçekçiliği sinema akımının usta yönetmenlerinden Luchino Visconti'nin yönettiği ve özgün adı Il gattopardo olan İtalya - Fransa ortak yapımı bu destansı film Sicilyalı yazar Giuseppe Tomasi di Lampedusa'nın ölümünden bir yıl sonra, 1958'de yayımlanan yine aynı adlı çok satan otobiyografik romanından uyarlanmıştı. Filmin uyarlama senaryosu ise aralarında yönetmenin de bulunduğu bir grup senarist tarafından yazılmıştı. Bu senaristler Suso Cecchi d'Amico, Pasquale Festa Campanile, Enrico Medioli ve Massimo Franciosa'dır. Lampedusa'nın romanı Türkiye'de ilk kez Altın Kitaplar tarafından 1963 yılında yayımlanmıştı. Filmin Türkiye'deki ilk gösterim tarihi ise Ocak 1965'tir.
Airbus A380
Proje ve geliştirme safhaları
UPS ve Airbus´a Şubat 2007´de ilk olarak, Mart 2007 tarihine kadar, her iki tarafa zaman tanınıp sipariş ve üretim konusunu, tekrar gözden geçirme olanağı sağlanmıştır. Bu zaman diliminde, olası bir sipariş iptali her iki taraf içinde, tazminat bedelinin söz konusu olmayacağı belirtilmiştir.
Leopar (senaryo)
"Leopar", Ankara merkezli Bilgi Yayınevi'nin 1960'larda yayımlamaya başladığı sinema kitapları dizisinin 13. südür. Ingmar Bergman'ın Yaban Çilekleri'yle başlayan dizideki kitapların büyük çoğunluğu senaryo kitaplarıydı. Cep kitapları formatında basılmış olan kitabın sayfa düzeni de gerçek bir senaryoya yakın biçimde düzenlenmiştir. Sinema filminden alınmış çok sayıda siyah beyaz fotoğrafla da desteklenmiş olan kitap 230 sayfadır. Senaryo kitabının Türkçe çevirisisini Alpagut Erenuluğ yapmıştır.
Airbus A380
Proje ve geliştirme safhaları
Bir Airbus sözcüsüne göre UPS´in siparişi iptal değil, sadece UPS´e yeni bir teslimat zamanı sağlanmasından ibarettir. Bunun yanı sıra, kargo modeli hâlen A380-Model serisinin bir aktif alt modelidir ve hâlen yeni müşteri bulma çabaları sürmektedir. Belirlenen bilgilere göre, Airbus, kargo modelini 2015 tarihinden sonra müşterilerine teslimatı sağlayacaktır.
Leopar (senaryo)
Konusu
Filmin (senaryo kitabının/romanın) konusu 1860'lı yıllarda, il Risorgimento adı verilen İtalyan birliğinin kurulması sürecinin sonlarında geçmektedir. O tarihe kadar İtalya yarımadasında var olan irili ufaklı birçok krallık ve cumhuriyet Giuseppe Garibaldi'nin önderliğindeki güçler tarafından uzun ve sancılı bir süreç sonunda birleştirilmiştir. 40 yıl süren kargaşa ve iç savaş sona ermiştir ve tek krallık, tek bayrak altında birleşen ülkede artık reformlar başlamıştır. Bu süreçten en çok etkilenen bölge de feodal düzenin en köklü olarak yaşandığı Sicilya olmuştur. Artık gücünü ve etkinliğini yavaş yavaş yitiren aristokrat sınıfı yerini yeni palazlanan burjuva sınıfına bırakmaktadır. Bu süreçten en fazla etkilenen Sicilyalı Prens Don Fabrizio Salina (filmde Burt Lancaster tarafından canlandırılıyor) duruma uyum sağlamak, servetini ve topraklarını koruyabilmek için yeğeni Tancredi'nin (filmde Alain Delon oynuyor) yeni zengin, sonradan görme bir burjuva ailesinin kızıyla (filmde Claudia Cardinale canlandırıyor) yapacağı evliliğe izin verir. Film (kitap/roman) toplumdaki bu çalkantılı geçiş sürecinde Sicilyalı aristokrat Salina ailesinin acılarını, diğer aristokratlar gibi güçlerini kaybederek yerlerini burjuva sınıfına bırakmalarını, yani İtalyan toplumundaki köklü değişimi anlatırken Prensin çektiği acılar üzerine odaklanır.
Airbus A380
Proje ve geliştirme safhaları
29 Ekim 2005'te Toulouse havaalanı yanında, ilk olarak Frankfurt Havalimanına uçuş düzenleyip, yolcu indirme-bindirme işlem denemelerine başlanmıştır. 8 Kasım 2005'te Hamburg-Finkenwerder havaalanına ikinci, MSN-002 kodlu, deney uçağı iniş yapmıştır.
Leopar (senaryo)
Kitabın arka kapağı
Kitabın arka kapağında şunlar yazmaktadır: "Gerçekçi bir yönetmen kendi ulusunun tarihine yöneldiği vakit ne yapar? Yeni gerçekçiliğin büyük ustası Visconti "Leopar"da bu sorunun cevabını veriyor. "Tarihin yürütücü gücü Kleopatra'nın burnu değildir" diyor Visconti ve tarihe yön verenin, toplum katları arasındaki çatışma olduğunu, bir İtalyan aristokratının, Prens Tomasa di Lampedusa'nın otobiyografik romanına harfi harfine bağlı kalarak ortaya koyuyor. "Leopar", İtalyan birliğini sağlayan plebisitten sonra, eski düzenin yeni kılıkta sürdürülebilmesi için, çağını doldurmuş aristokrasi ile hızla yükselmekte olan açgözlü burjuvazinin, toplumun devrimci güçlerine karşı işbirliğini açığa vurur. Aristokrasi ile burjuvazinin, devrimi toplumsal özünden ayırmak için yaptıkları pazarlığın, ihanete uğrayan devrimin öyküsüdür "Leopar", ayrıca, giysileri, dekorları, müziği, renkleri kullanışıyla da gerçekçilik ile estetik titizliğin büyük bir başarıyla uzlaştırıldığı bir yapıttır. "Senso" dan sonra "Leopar" yeni gerçekçiliğin tarihsel film alanında uygulanmasının en başarılı örneğini vermektedir."
V-Model (Yazılım geliştirme)
V-model (yazılım geliştirme) şelale (waterfall) modelinin gelişmiş hali olarak düşünülebilecek bir yazılım geliştirme süreci sunar. Doğrusal bir yönde ilerlemek yerine, süreç adımları kodlama evresinden sonra yukarıya doğru eğim alır ve tipik V şeklini oluşturur. V-Model geliştirme yaşam çevriminin her bir evresi arasındaki ilişkileri gösterir. Yatay ve dikey açılar zaman veya projenin tamamlanabilirliğini ve soyut seviyeyi gösterir.
Airbus A380
Proje ve geliştirme safhaları
Airbus, 13 Haziran 2006´da bir açıklamada bulunup, A380´nin teslimat tarihlerinin, kabin elektrik donanımında meydana gelen sorunlardan dolayı, 6 ile 8 ay, arkaya atıldığını belirtmiştir.
V-Model (Yazılım geliştirme)
Gereksinim analizleri
Gereksinim analizi evresinde, ilk evre doğrulama sürecidir, sistemin gereksinimleri kullanıcının ihtiyaçları analiz edilerek toplanır. Bu evre ideal sistemin işlemek zorunda olduğu şeyleri kurgulamayla ilgilenir. Ancak yazılımın nasıl tasarlanacağını ve inşa edileceğini belirlemez. Genellikle kullanıcılar görüşülür ve üretilen kullanıcı gereksinimleri dokümanı oluşturulur.
Airbus A380
Proje ve geliştirme safhaları
Bu sorunların birkaçının nedeni şöyle açıklanmıştır. Farklı parça üretim tesislerinde, farklı CATIA isimli CAD-yazımların sürümleri kullanılıp, proje ve donanımlarda yazılım uyuşmazsızlıklar ortaya çıkmıştır. Bu uyuşmazsızlık nedenini gidermek için bir süre, veritabanlarında bulunan veriler, manuel olarak yeni yazılım sürümlerine aktarılmıştır. Bu sorunlar göz önünde bulundurularak, 2007´de 9 adet, 2008´de 26 - 30 adet ve 2009´da sadece 40 adet üretme kapasitesi olduğu belirtilmiştir.
V-Model (Yazılım geliştirme)
Gereksinim analizleri
Kullanıcı gereksinimleri dokümanı sistemin fonksiyonelliği, arayüzü, performansı, verisi, güvenliği gibi kullanıcı tarafından beklenen gereksinimleri tanımlar. Kullanıcıya sistemin anlamını iletmek için iş analisti tarafından kullanılır. Kullanıcılar dikkatli bir şekilde sistem tasarım evrelerinde sistem tasarımcıları için bir kılavuz gibi hizmet etmesi için bu dokümanları incelerler. Kullanıcı kabul testleri bu evrede tasarlanır. Fonksiyonel gereksinimleri de inceleyebilirsiniz.
Hem yazılımsal hem de donanımsal metodolojileri içeren gereksinimleri toplamak için farklı metotlar vardır, bunlar görüşmeler, anketler, doküman analizleri, incelemeler, tek kullanımlık prototipler, kullanıcı senaryoları, statik ve dinamik incelemeler.
Airbus A380
Proje ve geliştirme safhaları
1 Eylül 2006´da Realisierungsgesellschaft (ReGe) Hamburg tarafından, Hamburg Havalimanının iniş-kalkış pistlerinin, 2 ay daha önce hizmete gireceği, ve böylece Avrupalı ve Orta Doğu müşterilerinin, uçak teslimatı buradan gerçekleşmesi sağlanmıştır.
Airbus A380plus Airbus A380'nin büyük versiyonudur.933 yolcu taşıyabilir. Çünkü Airbus A380'nin lüks merdiveni yerine daha ince merdivenler kullanılıyor.Airbus, geliştirilmiş bir A380 olan "A380plus" için bir geliştirme çalışması sunuyor. Çalışma, aerodinamik iyileştirmeleri, özellikle yeni, büyük kanatçıklar ve% 4'e kadar yakıt yakma tasarrufu sağlayan diğer kanat iyileştirmelerini içermektedir.
Gerekli havaalanı altyapıları (Avrupa)
Airbus A380 uçağı, işletilecek havaalanlarında bazı altyapı modifikasyonlarının mevcudiyetini gerektirmektedir.
V-Model (Yazılım geliştirme)
Mimari tasarım
Bilgisayar mimarisinin ve yazılım mimarisinin tasarım evresi yüksek seviye tasarım olarak refere edilebilir. Seçilen mimaride temel tipik olarak içereceği modüllerin listesi, her bir modülün özet fonksiyonelliğini, arayüz ilişkisini, bağımlılıklarını, veritbaanı tablolarını, mimari diyagramlarını, teknoloji detaylarını sunmalıdır. Entegrasyon test etme tasarımı özel bir evre içinde gerçekleştirilir.
Airbus A380
İlk uçuş
Teknik arızalar nedeniyle, defalarca ertelenen ilk uçuş, nihayet 27 Nisan 2005 günü binlerce seyirci karşısında gerçekleştirilmiştir. Uçuş 3 saat 54 dakika sürmüştür. Seri numarası 001 ve kayıt kodu F-WWOW olan prototip, ilk defa Toulouse-Blagnac havaalanından, 421 tonluk ağırlık ile kalkıp Toulouse meydanlarında uçmuştur.
V-Model (Yazılım geliştirme)
Modül tasarımı
Modül tasarımı düşük seviyeli tasarım olarak refere edilebilir. Tasarım sistemi daha küçük birimlere veya modüllere ayrılır ve her biri programcıya doğrudan kodlamaya başlayacak şekilde açıklanır. Düşük seviye tasarım dokümanı veya program talimatnameleri sahte kod içindeki modülün ayrıntılı bir fonksiyonel mantığını taşıyacaktır.
Airbus A380
İlk uçuş
A380´nin uçuş süresince, her anını diğer bir uçak, video kamera ile izleyip bu veriler sonra değerlendirilmiştir.
V-Model (Yazılım geliştirme)
Modül tasarımı
Birim test tasarımı bu evrede geliştirilir.
Geçerli kılma evreleri
V-Modeli içerisinde doğrulama evresinin her bir seviyesi geçerleme evresindeki her bir seviye ye karşılık gelmektedir. V-Model deki tipik geçerleme evreleri aşağıdaki gibidir, bazıları diğer isimleriyle de bilinir.
Birim test etme
V-model içinde, birim test planları(UTPs) modül tasarım evresi boyunca geliştirilir. Bu UTP’ler birim seviyesindeki veya kod seviyesindeki hataları ortadan kaldırmak için yürütülür. Bir birim bağımsız olarak var olabilen mesala program modülü en küçük varlıktır. Birim testi kodun/birimin geri kalanından izole edildiğinde düzgünce işleyebilen en küçük varlığı doğrular.
Entegrasyon test etme
Entegrasyon test planları mimari tasarım evresi boyunca geliştirilir. Bu testler birimler arasında haberleşebilen ve aynı zamanda birbirinden bağımsız şekilde test edilen ve oluşturulan birimleri doğrular. Test sonuçları müşteri takımlarıyla paylaşılır.
Sistem test etme
Sistem tes planları sistem tasarım evresi boyunca geliştirilir. Birim ve entegrasyon test planlarına benzemez, sistem test planları müşterinin iş takımı tarafından birleştirilir. Sistem testi uygulama geliştirimi beklentilerinin karşılandığından emin olur. Tüm uygualma işlevselliği, merkezi bağımsızlığı ve iletişimi için test edilir. Sistem testi fonksiyonel ve fonksiyonel olmayan gereksinimlerin karşılandığını doğrular. Yükleme ve performans test etme, stres test etme, regresyon test etme gibi alt kümeler sistem testi içindir.
Kullanıcı kabul test etme
Kullanıcı kabul testi(UAT:user acceptance test) planları gereksinim analiz evresi boyunca geliştirilir. Test planları iş kullanıcıları tarafından birleştirilir. UAT gerçekçi veriyi kullanarak üretim ortamını benzeterek bir kullanıcı ortamında çalışır. UAT kullanıcının gereksiniminin karşılandığını ve  gerçek zamanda kullanım için sistemin hazır olduğunu ve sistemin dağıtıma uygun olduğunu doğrular.
Dış bağlantılar
https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-642-30439-2_13?LI=true
https://harmonicss.co.uk/project/the-death-of-the-v-model/
https://tryqa.com/what-is-v-model-advantages-disadvantages-and-when-to-use-it/
Airbus A380
İlk uçuş
A380´de bulunan çeşitli elektronik cihazlarla, uçuş süreci boyunca telemetri teknik bilgiler elde edilip, aynı anda uydu sistemi yoluyla Toulouse´da bulunan Airbus teknik merkezine gönderilmiştir.
İlk uçuşa, test kaptan pilot Jacques Rosay ve Claude Lelaie ve mürettebata uçak mühendisleri Gerard Desbois, Fernando Alonso, Manfred Birnfeld ve Jacky Joye katılmışlardır.
Engine Alliance GP7200 jet motorları ile ilk uçuş 25 Ağustos 2006´da gerçekleştirilmiştir.
Dümen suyu türbülans testleri
Her uçağın özel bir dümen suyu türbülansı (İngilizce:wake turbulence) yaptığı bilinmektedir. Bu türbülanslar, bir uçağın hızına bağlı olarak kanatların üstünden hızla akan havanın, uçağın son kısmında, birden fazla girdaplar oluşturmasıdır.
Özellikle iniş ve kalkışlarda, diğer inmekte veya meydanda halîhazır bulunan uçaklara zarar vermesini önlemek için, Airbus A380, düzenlenen testleri Temmuz ve Ağustos 2006´da  Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt (DLR) Alman Hava- ve Uzaycılık Merkezi Kurumu tarafından Oberpfaffenhofen havaalanında başarı ile bitirip gerekli uluslararası sertifikayı almıştır. Bu testler sayesinde, Boeing 747-400 tipi uçağı veri baz alınarak, gerekli güvenlilik mesafesi ölçülüp tespit edilmiştir.
Uzun menzil uçuş denemeleri
4 ile 8 Eylül 2006 arası ilk yolcu ve mürettebat dahil olarak uzun menzil uçuş denemeleri (Early Long Flights veya kısaca ELF) gerçekleştirilmiştir. 474 yolcu ile sürdürülen bu denemelerde ise, bütün yolculara biletler, 50.000 Airbus işçisi arasında çekilen kura sonucu hediye edilmiştir. Mürettebat ise Lufthansa tarafından sağlanmıştır. Yolcular bu zaman içinde, yolcu konfor deneme görevi yapmışlardır. Uçakta bulunan her türlü klima, mutfak, yemek, ihtiyaç giderme tesisatları, koltuk, TV vs donanımları sınavdan geçirip, kendi özel dilek ve temennilerini yetkili kuruma bildirip, değerlenmesini sağlamışlardır.
Kasım ayında Düsseldorf, Kuala Lumpur, Pekin, Singapur, Şanghay, Hong Kong, Tokyo, Sidney, Johannesburg ve Vancouver havaalanlarında iniş ve kalkış´lar uygulanmıştır.
Denemelerin bitimi ve Genel Uçuş İzni
30 Kasım 2006 tarihinde, A380 (Vancouver´den Kuzey kutubu üzeri Toulouse havaalanına) gerekli son deneme uçuşunu düzenleyip genel uçuş izni almaya hak kazanmıştır. 12 Aralık 2006´da A380 Rolls-Royce Trent 900 jet motorlu yolcu modeline, mecburi gerekli EASA ve ABD FAA (Type Certification) Genel Uçuş İzinleri verilmiştir.
Acil durum uçak tahliyesi
A380´nin Genel Uçuş İzni´ni elde etmesi için görülen en büyük sorunlardan birisi ise, ebatları olağanüstü olan bu uçağı, bir olası tehlike anında gerekli zaman dilimi içerisinde yolcu ve mürettebatı tamamen tahliye (İngilizce: emergency evacuation, veya panik önlemek için, kısaca mürettebata kodlu şekilde 3 defa e-v (okunuşu: i-vi) etmek olmuştur. Uluslararası gereksinimlere göre, her uçak, yolcu ve mürettebat dahil, tam 90 saniye içinde var olan kapıların, sadece yarısını kullanarak karanlıkta tamamen tahliye edilmesi mecburidir.
Bu konuda mühendisler farklı zamanlama ve acil durum senaryo sorunları yaşamıştır. Misal, ön tekerlerin dışa çıkmaması anında, ön bölümün aşağıya sarkması, arka bölümde bulunan acil çıkış kızaklarının ise, daha da yükseğe tırmanması veya tam tersidir. Bu ve benzeri sorunlar giderilmiştir ve 26 Mart 2006´da Hamburg´da bir deneme sınavında, acil tahliye 853 yolcu ve 20 mürettebat ile tam 78 saniyede sağlanmıştır. 29 Mart 2006´da, EASA ve ABD FAA kurumları tarafından azami yolcu kapasitesi 853 yolcu ile tespit edilip sınırlandırılmıştır.
Stres testleri
16 Şubat 2006´da, Toulouse´da bir kanat eğme ve bükme denemesinde, bir kanatın 1,45-katı eğmesinde, bir kanat iki jet motoru arasından kırılmıştır. Gereksinim ise 1,5-katı´dır.
Airbus daha sonra bu sorunu 30 kilogram´lık kanat takviyesi ile çözmüştür.
Ağırlık
21 Aralık 2006´da, Airbus Future Programs başkanı Christian Scherer uçağın, artık gerekli ağırlık sınırlarını içinde olduğunu açıklamıştır. Önceden Emirates havayolları İcra kurulu başkanı CEO Tim Clark, uçağın hâlen 5,5 ton (veya net boş ağırlığın %1,5) fazla ağır olduğunu vurgulamıştır. Bu rakamlar kesin olarak yanıltıcıdır.
Üretim ve lojistik tesisleri
Airbus A380´nin parçaları, aynen diğer Airbus tiplerinde olduğu gibi, değişik üretim fabrikalarında gerçekleşmektedir. Bunlar öncelikle :
Bu parçalar ebatlarına göre uçak, gemi ve karayolları ile hepsi Toulouse´a getirilip, Airbus A380 burada bir bütün olarak monte edilir. Ayrıca aynı şekilde gerekli jet motorlar da buraya getirilir.
Kabin bölümü hariç, tamamıyla monte edilen A380, Toulouse´dan Hamburg-Finkenwerder´e uçarak boyama işlemleri ve kabinler burada monte edilir. Kabin parçaları, Airbus´a ait Laupheim ve Buxtehude şehirlerindeki tesislerinde ve diğer yan sanayi fabrikalarında üretilir.
Alman-Fransız Airbus üretim antlaşması gereğince, bütün Avrupalı ve Orta Doğu müşterileri, uçaklarını Hamburg-Finkenwerder´de teslim alacak, diğer müşteriler ise Toulouse´dan teslim alacaklardır.
Türkiye ve TAI parça katılımı
Türkiye´den Tusaş Havacılık ve Uzay Sanayi (TAI) şirketi, 3 Kasım 2005 senesinde RUAG Aerospace (RA) ile imzalanan bir antlaşma gereğince, A380´ne tam sipariş adeti kadar, D-Nose Panel Gerdirme Kabuklarını Türkiye´de kendi tesislerinde üretecektir.
Airbus A380 üretiminde farklı oranda katkıları bulunan başlıca kuruluşlar:
Model çeşitleri
Model kodlarının (-700, -800, -900) numaralarının, ilk hanesi A380 sınıf altında bir model numarası, ikinci hane ise jet motor üretici şirketini, üçüncü hane ise jet motor üretici şirketin jet motor tipini belirtecektir.
Rolls-Royce markalı yolcu A380´lerin resmî kodu A380-841´dir, ve Engine-Alliance jet motorlusu A380-861 ve A380-863F ise kargo modelidir.
Rakip uçak modelleri
Airbus A380´nin aslında tam anlamda pazar rakibi yoktur, çünkü kendisi bir tip ayrı sınıf olarak görülür. Sadece proje safhasında birkaç uçak üreticisi benzeri bir sınıf uçak üretme çalışmasında bulunmuşlardır. McDonnell Douglas firması 1990 yıllarında 500 yolcu kapasiteli McDonnell Douglas MD-12 geniş gövde uçağını ve Boeing firması Boeing 747 tipinin bazında gelişmiş bir tipi Sonic Cruiser´i üretmeyi göze almışlardır. Maalesef bu proje çalışmaları tekrar rafa kaldırılmıştır.
Fakat Boeing´in 8 Temmuz 2007´de piyasaya sunduğu yeni tip uzun menzil uçağı Boeing 787 Dreamliner ve 2010´da piyasaya sürülmüş Boeing 747-8 tipi modeli ve Airbus´un A350 türevi, piyasada A380´e rakip olabilme imkânı olduğunu veya olacağına savunanlar vardır.
Vlaamse Ruit
Vlaamse Ruit (Türkçe: Flaman elmas'ı) Belçika'da Flamanların yaşadığı Flandra bölgesinin başlıca şehirlerinin bir araya gelerek oluşturduğu metropolitan alandır. Bölgede yer alan en önemli şehirler Brüksel, Gent, Anvers ve Leuven bir araya gelerek toplamda yaklaşık 5.5 milyonluk bir kentsel bölge oluştuturlar. Bölgenin adı yalnızca kabaca bir elması andırdığı için böyle anılmaktadır. Gerçek elmasla ya da elmas ticaretiyle bir ilgisi yoktur.
Trier Üniversitesi
Trier Üniversitesi (Almanca: Universität Trier), Almanya'nın Trier şehrinde bulunan yükseköğretim kuruluşudur. Modern Trier Üniversitesi 1970 yılında 360 öğrenciyle eğitime başlamıştır. Üniversite kampüsü, kent merkezinin dış kısmında Tarforst'da kurulmuştur. Üniversitede yedi fakülte bulunmaktadır. 2006 yılı verilerine göre 14.000 öğrencinin eğitim gördüğü üniversitede; öğrencilerin %43'ü erkek, %57'si kadındır. Yabancı öğrenci oranı %15.5'dir. Üniversitede 56 Türk öğrenci eğitim görmektedir. Bu rakam ile yabancı öğrenciler arasında Türklerin payı %2.9'dur.
Güngörmüş, Gerger
Güngörmüş, Adıyaman ilinin Gerger ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1912 yılı kayıtlarında Petırke ya da Bedırge, 1914 yılı kayıtlarında Süryanice "bey, tekfur" anlamına gelen Petrgo, 1928 yılı kayıtlarında ise Pütürge olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy; Adıyaman il merkezine 81 km, Gerger ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır.
İbrahimbeyli, Evren
İbrahimbeyli, Ankara ilinin Evren ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
İbrahimbeyli adı, Kayseri yöresinde Kara Recepli olarak tanınan Oğuzların 3 Avşar obasından (diğerleri Arap Hasanlı ve Hacı Mustafalı) İbrahimbeyli'nin adından gelmektedir. 1690 yılındaki Avusturya Seferine katılan AVŞAR  beylerinden Hacı İvaz-Oğlu Dokuz İbrahim Bey’in soyundan gelmektedir.
Hayatın Kaynağı (film)
Hayatın Kaynağı, Ayn Rand’in aynı adlı romanından uyarlanmış 1949 yapımı bir ABD filmidir. King Vidor tarafından yönetilen filmin senaryosu yine Ayn Rand tarafından yazılmıştır.
İbrahimbeyli, Evren
Coğrafya
Ankara'ya 186 km, Evren ilçesine 13 km uzaklıktadır.
Hayatın Kaynağı (film)
Filmdeki ilgi çeken noktalardan biri Howard Roark'un duruşma konuşmasıdır. Ayn Rand tüm konuşmayı kitaptaki gibi yazmıştır ve filmde de bu konuşmanın ayı uzunlukta kalmasını istemiştir. Başlangıçta yönetmen King Vidor bu isteği kabul etmiş; ancak çekim esnasında konuyu biraz daha etkileyici hale getirmeye çalışmıştır. Bunu duyan Ayn Rand baş stüdyoya ulaşarak tüm konuşmanın olduğu gibi filme aktarılması isteğini yenilemiştir. Sonunda Rand kazanmış ve Vidor bütün konuşmayı çekmiştir. Bu sahne yaklaşık 6 dakika sürer. Bu, film tarihindeki en uzun konuşmalardan birisidir.
Ren-Ruhr
Ren-Ruhr Bölgesi, (Almanca: Rhein-Ruhr) toplamda yaklaşık 12 milyonluk nüfusuyla Avrupa'daki en büyük metropolitan alanlardan biridir. Almanya'nın batısında yer alan bölge, bütünüyle Kuzey Ren-Vestfalya eyâleti sınırları içinde bulunur ve Dortmund-Essen, Duisburg (Ruhr bölgesi)'dan, güneyde Mönchengladbach, Düsseldorf (eyâlet merkezi), Wuppertal, Köln (bölgenin en büyük şehri) ve Bonn'a kadar uzanır.
Ren-Ruhr bölgesinin sınırlarına ilişkin pek çok tanımlama bulunmasına karşın resmî olarak bu gölgenin sınırları doğuda Hamm, batıda Mönchengladbach, güneyde Bonn ve en kuzey ucunda Wesel biçiminde çizilmiştir. Yandaki harita kuzeyden güneye 130 kilometrelik bir alanı göstermektedir.
Bölgenin en önemli şehirleri
Köln 989,766
Dortmund 587,830
Düsseldorf 581,858 (eyalet merkezi)
Essen 581,406
Duisburg 502,522
Ruhr (Vestfalya bölgesi)
Dortmund (nüfus: 587,830)
Bochum, Bottrop, Gelsenkirchen, Hagen, Hamm, Herne, Iserlohn, Recklinghausen, Witten
Ruhr (Ren bölgesi)
Moers, Mülheim an der Ruhr, Oberhausen
Bergisches
Bergisch-Gladbach, Remscheid, Solingen, Wuppertal
Güney Afrika Cumhuriyeti'nde eşcinsel evlilik
30 Kasım 2006'da, Güney Afrika Parlamentosu'nun aynı ayda kabul ettiği "Sivil Birliktelikler Yasası" (İngilizce: Civil Unions Bill)'nın uygulanması ile eşcinsel evlilik, Güney Afrika'da yasal oldu. 1 Aralık 2005'te, Anayasa Mahkemesi tarafından yapılan bir mahkeme kararına göre, 1 Aralık 2006 tarihini, eşcinsel evliliğin yasallaştırılması için son teslim tarihini olarak düzenledi. Güney Afrika, eşcinsel evliliği yasallaştıran dünyanın beşinci ülkesi ve Afrika'nın ilk ve şu anda tek ülkesi oldu.
Michael Gerber (1969 doğumlu yazar)
Michael Gerber (d. 14 Haziran 1969), ABD vatandaşı parodi kitapları yazarı. Barry Trotter serisinin yaratıcısı ve bu seriye ait üç kitabın da yazarıdır. Şu an Santa Monica, Kaliforniya'da yaşamaktadır.
Christian Ludwig Brehm
Christian Ludwig Brehm (24 Ocak 1787 – 23 Haziran 1864) Alman din adamı ve ornitolog. Alman zoolog Alfred Brehm'in babasıdır.
Brehm Almanya'nın Gotha kasabası yakınlarında doğdu ve Jena Üniversitesi'nde eğitim gördü. 1813 yılında Leipzig'in güneyinde Renthendorf adlı bir köye papaz olarak atandı. Ölümüne kadar burada yaşadı. Çok sayıda eserinin arasında Almanya'da bulunan 104 kuş türünün detaylı olarak tanımlandığı Beitrage zur Vogelkunde (1820-22) ve Handbuch der Naturgeschichte aller Vogel Deutschlands (1831) sayılabilir.
Brehm yaşamı boyunca 15.000 kuş derisi içeren bir koleksiyon oluşturdu. Berlin Zooloji Müzesi'ne bu koleksiyonu satmak istese de başarılı olamadı. Ölümünden sonra evinin tavan arasında kalan bu koleksiyon sonradan Otto Kleinschmidt tarafından bulundu. Kleinschmidt, Lionel Walter Rothschild'i ikna ederek koleksiyonu satınalmasını sağladı ve koleksiyon Tring Doğa Tarihi Müzesi'ne getirildi.
Ponuda
Marija Šerifović'in 2005 yılında çıkarttığı tekildir. 2005 yılında Sırbistan'ı Eurovision Şarkı Yarışması'nda temsil edecek kişiyi belirlemek için yapılan Beovizija Yarışması'na katılmış ve 7. olmuştur. Türkçesi "Teklif"'tir.
NGC 4911
NGC 4911, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Berenis'in Saçı takımyıldızı yönünde bulunur. SBbc tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1785 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Nuuksio Millî Parkı
Nuuksio Milli Parkı (Fince: Nuuksion kansallispuisto; İsveççe: Noux nationalpark), Finlandiya'da bulunan 35 milli parktan birisidir. Park 1994'te kurulmuş olup; Espoo, Kirkkonummi ve Vihti'de göller ve ormanlık alanları kapsamaktadır. Başkent Helsinki'nin kuzeybatısında olup, başkente en yakın milli parktır. Parkın ismi Espoo'da bulunan Nuuksio semtinden türetilmiştir. Parka Helsinki ve Espoo'dan toplu taşıma sistemi ile ulaşılabilmektedir.
Korhan Herduran
Korhan Herduran (d. 6 Ağustos 1988, Antalya) Türk oyuncu.
Hayatı ve kariyeri
Korhan Herduran, Müjdat Gezen Sanat Merkezi Konservatuvarı Tiyatro bölümü mezunudur. İlk olarak Üsküdar'a Giderken dizisinde rol almıştır. Üsküdar'a Giderken'den sonra İşler Güçler dizisinde rol almıştır. 2013 yılında yine Selçuk Aydemir 'in yönettiği Düğün Dernek filminde rol almıştır. Herduran Kardeş Payı dizisinde Muhasebeci Oğuzhan karakterini canlandırmıştır. 2016 yılında iki sezon Güldür Güldür Show 'a geldi.Burada Samet karakterine hayat verdi. Son olarak 2019'dan 2021'e kadar Mucize Doktor dizisinde Güneş Hemşire karakterini canlandırdı.
Diziler
Organizasyon Bizim işimiz
Gazi Üniversitesi Resim Heykel Müzesi
Gazi Üniversitesi Resim Heykel Müzesi 1979 yılında "İsmail Hakkı Tonguç Müzesi" adıyla Gazi Üniversitesi Rektörlük Binasında 750 m² kurulmuştur. Ankara'nın ilk sanat müzesidir. İlk yıllarında envanterinde birkaç eser bulunan müze 1990 yılında, Gazi Üniversitesi, Resim-İş Eğitimi Bölümü Başkanı Prof. Dr. Yüksel Bingöl tarafından yeniden yapılandırılmış ve Gazi Üniversitesi Resim Heykel Müzesi adını almıştır. Geçmişi 1930'lu yıllara dayanır. Müzenin temelini Gazi Eğitim Enstitüsünde bulunan değerli eşya belge ve resimler oluşturur. Müzenin envanterinde 281 eser bulunmaktadır. Müze resim, baskı resim ve heykel-seramik olmak üzere üç ana koleksiyondan oluşmaktadır.
Ziyaret
Müze Gazi Üniversitesi Rektörlük Kampüsü Rektörlük binası zemin katta bulunmaktadır. Müze pazar hariç her gün saat 10.00-17.00 arası ziyarete açıktır.
Kimyasal silahların kontrolüne ilişkin uluslararası antlaşmalar
Kimyasal silahların kontrolüne ilişkin uluslararası antlaşmalar, kimyasal silah kullanımının, silah kontrol antlaşmaları yolu ile kontrol altına alınmasına yönelik uluslararası girişimlerdir.
1600'lerden bu yana devletler savaş aracı olarak çeşitli kimyasal silahlar geliştirmeye çalışmaktadır. Bu silahların içerdikleri kimyevi maddeler nedeniyle insan üzerinde tahrip edici etkileri vardır. Yüzyıllar boyunca ülkeler ve uluslararası organizasyonlar, silah kontrol anlaşmaları ile kimyasal silahların sınırlandırılması ve kontrol altına alınması için birçok çaba sarf ettiler. Anlaşmaların gerekçesi "bu tür silahların tiksindiriciliği" üzerine olan genel inanç ve kimyasal silahların insaniyet ve uygar savaşımla uyum göstermediği konusundaki genel kabuldür.
Başlangıçta silahsızlanma fikri belli başlı sebeplerle değersiz görülüyordu. Bu sebeplerin en başında teknik sıkıntılar gelmekteydi. Başarının teknik açıdan mümkün olduğu durumlarda da psikolojik etmenler devreye giriyordu. Gerekli sınırlamaları kendi özgürlüklerine müdahale olarak gören hükümetler anlaşmaya yanaşmıyordu. Silahlanma, uluslararası boyutta yaşanan siyasi güvensizlik ortamının doğal bir sonucu olduğundan silahsızlanma aşamasına geçilmeden önce bu ortamın düzeltilmesine ihtiyaç duyuluyordu.
Kimyasal silahların kontrolü ile ilgili ilk girişimler, bu tür silahların savaşlarda henüz belirgin bir şekilde kullanılmadığı dönemde yapıldı. Gerçekte bunlar hipotetik antlaşmalardı ve yasaklar aşırı derecede kesin ya da kısıtlayıcı değildi. İlk antlaşmaların bir başka önemli özelliği de mütekabiliyet içeriyor olmasıdır.
İki devletin dahil olduğu 1675 Strasbourg Antlaşması'nı saymazsak kimyasal silahların kontrolüne yönelik ilk çok uluslu ve kabul gören adım 1899 Lahey Sözleşmesi ile atıldı. Lahey Sözleşmesi'nin ardından yirmi yıldan az bir süre geçtikten sonra Avrupa'da I. Dünya Savaşı patlak verdi. Savaş esnasında kimyasal silahlar her iki tarafça da yoğun bir şekilde kullanıldı. Bu savaş hala en büyük kimyasal savaş olma niteliğini sürdürür. Savaşta yaşanan olaylar kimyasal savaşın yasaklanmasına yönelik daha eksiksiz ve etkili çabaları ateşledi. Bu çabalar sonucunda, II. Dünya Savaşı'ndan birkaç yıl önce Cenevre Protokolü de dahil birçok anlaşma ortaya çıktı. İkinci Dünya Savaşı, kimyasal silahların kullanımı ile ilgili kayda değer bir örnek bulunmaması açısından bir başarı olarak nitelendirilir. Bununla birlikte 2. Dünya Savaşı'ndan yıllar sonra, en önemlisi İran-Irak Savaşı olmak üzere pek çok kimyasal silah kullanılan olay belgelendi. Bu savaş kimyasal silahlarla ilgili yenilenmiş ve daha güçlü yasaklama anlaşmaları için yapılan çağrılara öncülük etti. 13 Ocak 1993'te bu çabalar Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'nin imzaya açılması ile sonuçlandı. 29 Nisan 1997'de yürürlüğe giren sözleşme ile kimyasal silahların kullanımı ve stoklanmasını tamamen yasaklandı.
Tarihi
Tarihteki ilk yazılı kimyasal silahların kontrolü antlaşması Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu ve Fransa arasında imzalanan 1675 Strasbourg Antlaşması'dır. Bu iki taraflı paktta iki ülke arasında olacak herhangi bir savaşta zehirli kurşunların kullanımı yasaklandı. Strasbourg Antlaşması sadece, XIV. Luis'in Lorraine bölgesindeki Fransız kontrolünü sağlamaya çalıştığı savaş boyunca geçerli olacaktı. Antlaşmadan birkaç yüzyıl sonra kimya alanındaki gelişmeye bağlı olarak, devletler daha sofistike kimyasal silahlar geliştirdi ve silah kontrolünde öncelikli endişe zehirli kurşunlardan zehirli gazlara kaydı. Bu sebeple 1899 Lahey Sözleşmesi ile devletlerin büyük bir kısmı "boğucu, zehirli ve benzeri gazların savaşta kullanılmayacağı" konusunda anlaştılar. 1899 ve 1907 tarihli Lahey Sözleşmeleri oluşturulurken Brüksel Konferansı'nda hazırlanan Martens hükmünden faydalanıldı. Lahey Sözleşmesi, ancak savaşta taraf olan tüm ülkelerin bu hükümleri kabul etmesi ile uygulanabiliyordu dahası sözleşmenin ihlal edilmesi durumunda nasıl bir yol izleneceği de belirsizdi. Lahey Sözleşmesi ABD tarafından hiç kabul edilmedi, 4 Eylül 1900'de sözleşmeye taraf olan Almanya ise 1904'te kimyasal maddeler üzerinde, savaşta kullanılmak amaçlı deneylere başladı. 1915'te Almanlar savaşta ilk kez gaz kullandı. Bunu takip eden süreçte itilaf devletleri de savaşta çeşitli kimyasallar kullanmaya başladılar.
Birinci Dünya Savaşı sonrası
Birinci Dünya Savaşı esnasında her iki tarafta da kimyagerler 3000'in üzerinde kimyasal madde üzerinde potansiyel silah araştırması yaptılar. Bu maddelerden 30 kadarı silah olarak kullanıldı. Savaşta sadece kimyasal silah saldırıları ile ölen insan sayısı 100.000'i buldu. Savaş sonrasında genelde silah kontrol antlaşmaları ve özelde de kimyasal silah kontrolü anlaşmaları yenilenen destek kazandı. Savaştaki gaz saldırılarını gördükten sonra halk ezici çoğunlukla zehirli gazların yasaklanmasını destekledi. Aralık 1921'de Amerikalılar arasında yapılan bir araştırmaya göre 367,000 kişi kimyasalların yasaklanmasını desteklerken, sadece 19 kişi bunların gelecekte de kullanılmasını destekledi. Bu kamu görüşü kimyasal silahların yasaklanması yönünde çabaların artmasına sebep oldu.
Almanya'nın zehirli gaz üretmesi ve ithal etmesinin yasaklandığı Versay Antlaşması sonrasındaki dönemde İtalya ve İngiltere kimyasal silah geliştirmeye devam ettiler. Antlaşma sonrası kendi ülkesinde kimyasal silah geliştirmesi yasaklanan Almanya da 1920'lerde bilim insanlarını Sovyetler Birliği'ne gönderdi. İki ülke işbirliği içinde hem endüstriyel hem de silah olarak kullanılmak üzere kimyasallar geliştirdiler. Ateşkes antlaşmalarının ardından bu tür silahların kısıtlanmasına yönelik ilk ciddi deneme 1922'de Washington Konferansı ile yapıldı. Büyük itilaf devletlerinin katılımıyla toplanan konferansın 5'inci maddesi boğucu, zehirli gazlar ile buna benzer nitelikteki sıvılar ve diğer malzemelerin veya cihazların yasaklanmasını içeriyordu. Antlaşma Fransa'nın denizaltılar ile ilgili kısmı kabul etmemesi üzerine yürürlüğe girmedi. 1925 Cenevre Protokolü'nün eksiği kimyasal ve biyolojik silahların geliştirilmesi, üretimi ve stoklanmasının yasaklanmamış olması ve kullanım yasağının Avrupa dışında (koloni bölgeleri gibi) geçerli olmamasıdır. Ancak protokol 1972 tarihli Biyolojik Silahlar Konvansiyonu'na uzanan süreci başlatması açısından önemlidir. ABD Cenevre Protokülü'ne 1975 yılına kadar taraf olmadı (Aslında ABD'nin başlangıçta imzaladığı protokol ülkenin senatosu tarafından reddedilmişti ). İtalya ise 1928'de protokolü imzalamış olmasına rağmen 1930'larda Etiyopyalılara karşı zehirli gaz kullandı. Tahminlere göre İtalya bu savaşta uçak yolu ile yaklaşık 700.000 ton kimyasal savaş malzemesi kullandı. İtalya, kimyasal silahları savaş suçuna karşı misilleme olarak kullandığını belirterek Cenevre Protokolü'ne aykırı bir durumun olmadığını iddia etti. İkinci Çin-Japon Savaşı'nda protokol bir kez daha ihlal edildi. Japon ordusu bu savaşta farklı kimyasal silahları birçok kez kullandı. Protokol ihlalinin son örneği de Irak'tır. Irak Cenevre Protokolü'nü 1931'de imzalamıştı ancak 1980'lerde İran'a ve 1987-88'de de etnik gruplara karşı kimyasal silah kullandı.
1932'de Birleşmiş Milletler üyesi altmış ülkenin temsil edildiği Dünya Silahsızlanma Konferansı düzenlendi. Konferans, tüm ülkelerin Versay Antlaşması'ndaki kısıtlamalara tabi olmasını isteyen Almanya ile yaşanan anlaşmazlık sonucunda çıkmaza girdi ve sonlandırıldı. 1933 şubatında konferans yeniden toplandı. Büyük Britanya'nın burada sunduğu silahsızlanmaya yönelik anlaşma taslağı Cenevre Protokülü'nden farklı olarak kimyasal silahların anlaşmaya taraf olmayan ülkelere karşı kullanımını da yasaklıyordu. Ancak pek çok kez bahane olarak kullanılan mütekabiliyet ilkesini de barındırdığından bu tür silahların üretimi ya da saklanmasıyla ilgili herhangi bir kısıtlama getirmiyordu. Avrupa ve Asya'da yaşanan iklim değişikliği sonucunda 1936'da silahsızlanma konferansının aktiviteleri durduruldu.