cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ceren Moray
Ceren Moray (d. 5 Haziran 1985, İstanbul), Türk dizi ve sinema oyuncusudur. Kavak Yelleri, O Hayat Benim ve Avlu adlı dizilerdeki rolleriyle tanındı.
Kariyer hayatı
Tiyatro eğitimine küçük yaşlarda başladı. Bir süre Pera Güzel Sanatlar Lisesi'nde eğitim aldı. Üniversite eğitimini 2005 yılında Haliç Üniversitesi Tiyatro Bölümünde aldı ve 2009 yılında mezun oldu.
Yüksek lisans yaptığı dönemde babası kalp krizi geçirdi ve bu durum, Moray'ın hayatında radikal değişikliklere sebep oldu. Bu zamanlarda Moray'a dizi için teklif geldi ve ilk televizyon deneyimini, 2003 yılında yayımlanan Serseri Aşıklar adlı dizide yaşadı.
2004 yılında yayımlanan Dayı adlı dizide "Simge" karakterini, 2005 yılında yayımlanan Nefes Nefese adlı dizide ise "Ezgi" karakterini canlandırdı. 2007-2008 yılları arasında yayımlanan Doktorlar adlı dizide Senem karakterini, 2007-2011 yılları arasında yayımlanan Kavak Yelleri adlı dizide "Su" karakterini canlandırdı. 2012 yılında yayımlanan İşler Güçler adlı dizide "Zehra" karakterini, 2014-2017 yılları arasında yayımlanan O Hayat Benim adlı dizide ise "Efsun" karakterini canlandırdı. 2014 yılında yayımlanan Bi Küçük Eylül Meselesi adlı sinema filminde "Berrak" karakterini, 2015 yılında yayımlanan Yok Artık! adlı sinema filminde ise "Ebru" karakterini canlandırdı. 2016 yılında yayımlanan Olaylar Olaylar adlı sinema filminde "Merve" karakterini, yine aynı yıl yayımlanan El Değmemiş Aşk adlı sinema filminde ise "Feryal" karakterini canlandırdı. 2018 yılında yayımlanan Arada adlı sinema filminde "Ezgi" karakterini canlandırdı. 2018-2019 yılları arasında yayımlanan Avlu adlı dizide "Azra" karakterini canlandırdı. 2020 yılında yayımlanan Öğretmen adlı dizide "Zeynep" karakterine hayat verdi.
Kişisel hayatı
Eylül 2017 tarihinde Fransız sevgilisi Nico Brun ile evlendi. 27 Nisan 2022 tarihinde anlaşmalı olarak boşandıkları bildirildi.
Genel grev
Genel grev, bir şehir, bölge ya da ülkede, nitelik veya nicelik olarak önem taşıyan bir topluluk tarafından yapılan bir hak arama etkinliğidir. Genel grevlerin, siyasi, ekonomik veya bunların her ikisini birden içeren hedefleri olabilir. Bir genel grevin, kendi akış hızını kazanması veya katılanların ya da destekleyenlerin sempatileriyle gelişmesi olasıdır.
İşyerlerindeki çalışanların çoğunluk oluşturan kısmının ya da hayati önem taşıyan üretim araçlarını kontrol altında tutanların bir genel greve katılışı ve değişik toplulukların tümünü içermesi, genel grevin karakteristik bir özelliğidir. Sanayide bazı genel grevler dönemsel olarak belirli sektörlerde uygulanmıştır. Örneğin 1934 Tekstil İşçileri grevi gibi. 1934 Minneapolis genel grevinde ise, değişik meslek gruplarından binlerce çalışanın, esnaf ve sendikaların, kamyon sürücülerinin direnişine destek verdiği ve dayanışma amaçlı grev yaptıkları gözlemlenmektedir.
Genel grev dünyada kimi ülkelerde serbest kimi ülkelerde yasaktır. Türkiye'de ise kanunlar çerçevesinde ancak toplu menfaat uyuşmazlıkları neticesinde taraflar arasında anlaşma sağlanamazsa greve gidilebilir, fakat genel grev, dayanışma grevi, siyasi grev vb. yasaktır. Ayrıca belirli yerlerde grevin her türlüsü yasaktır.
Türk hukukunda genel grev yasağı, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 54. maddesinin 7. fıkrasında düzenlenmişken 2010 yılında yapılan Anayasa değişiklikleri ile söz konusu hüküm yürürlükten kaldırılmıştır.
Sendikal açıdan genel grev
Genel grevler ancak sendikalı işyerlerinde oluşturulabilmekle birlikte, dünya işçi hareketleri geçmişinde sendikasız çalışanların da genel greve gittikleri görülmektedir. Bir genel grevin ön koşullarının oluşması sonucunda direnişin yaygınlaşması, çalışanların sendikal örgütlenmelerinin gerekliliğini getirmektedir.
Tarihte genel grev
İlk genel direniş M.Ö. 494-287'de antik Roma'da görüldü. 19 ve 20 yüzyılın başlarında, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Avustralya gibi ülkelerde sanayinin gelişmesiyle birlikte işçilerin örgütlenmeleri de arttı. İlk örgütlü genel grev 1842 yılında İngiltere’de yapıldı. Çalışanların 10.000 imzalı hak ve özgürlükler bildirgesi, mecliste reddedilince, İngiltere'de 500.000 işçiyi kapsayan bir genel grev başladı. Politik istek içermeyen bu eylem sonucunda, işçi maaşlarında düzelme ve 10 saatlik çalışma hakkı elde edildi. Mayıs 1968 Fransa direnişi, en çok çalışanın katıldığı (11 milyon) ve en uzun süren, neredeyse tüm yaşamı felce uğratan genel grev olmuştur.
Elizabeth Gaskell
Elizabeth Cleghorn Gaskell (29 Eylül 1810 - 12 Kasım 1865), Victoria devri İngiliz roman yazarı.
1832'de ünlü Elizabeth portresini çizdi. Manchester papazı William Gaskell ile evlendikten sonra, çoğunlukla kısaca Mrs. (Bayan) Gaskell olarak tanındı. Eşinin işi sayesinde toplumun farklı kesimlerini tanıma ve özellikle fakirlikleri görme şansı yakaladı. Bu evlilikten kızları Marianne, Julia, Margaret Emily (Meta), Florence ve tek oğulları olan William dünyaya geldi, bu çocuk dokuz aylıkken kızıl hastalığından öldü. Ayrıca toplumun her bir kesimine hitap eden bir dil kullandığı için, eserlerinin saygın ve dışlanmış kişiler arasında iyi anlaşılmasını sağlamıştır. Romanlarında özellikle Manchester'daki endüstriyel hayatı ve toplumu yazdı. Ayrıca bir de Charlotte Brontë biyografisi kaleme aldı. Charles Dickens'ın da desteklediği Gaskell'ın yazıları dergilerde yayınlandı. Yaşadığı dönemde kadın yazarlara çok nadir rastlanmaktaydı ama Gaskell kendisine İngiliz edebiyat dünyasında bir yer edindi. Yirminci yüzyılın başlarında, yazısı eski moda ve taşra biçiminde ortaya çıktı, ancak bugün Elizabeth Gaskell en çok kabul gören İngiliz Victoria romancılarından biri olarak yerini aldı. 12 Kasım 1865'de ölmüştür.
Oflaya Oflaya
Oflaya Oflaya, Burcu Güneş'in 24 Kasım 2011'de GNL'den çıkmış olan ikinci single albümüdür.
Albüm hakkında bilgi
Şarkının sözü ve müziği Eflatun'a aittir. Toplam 5 versiyonun olduğu single albümde versiyonlar Mustafa Ceceli, Erhan Bayrak, Sinan Ceceli ve Kaan Gökman'ın imzasını taşımaktadır.. Şarkı 17 Kasım 2011'de, ilk olarak radyolara sunulmuştur. Radyolara dağıtıldıktan 1 saat sonra Twitter'da en çok konuşulanlar listesine 3 numaradan giriş yapmış, 11 hafta boyunca radyoların en çok çalınan şarkısı ve müzik marketlerin en çok satan single'lar listesinde zirvede yer almıştır. Bu şarkıyla Güneş, PAL FM'in düzenlediği 2. ödül töreninde "Yılın En Çok Çalınan ve İstek Alan Şarkısı" ödülüne sahip olmuştur. Aynı zamanda şarkı, 100 Aşk Şarkısı (2012), 120 Türkçe Pop (2012) ve Hit 2012 adlı compilation albümlerde de yer almıştır. Burak Yeter'in Blue adlı albümünde de remix'iyle yer almıştır. Single'ın toplam satış miktarı ise 10.000 olarak belirtilmektedir.
Tuzla
Tuzla aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Desloge, Missouri
Desloge, Amerika Birleşik Devletleri'nin Missouri eyaletinde yer alan ve St. Francais ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde toplam nüfusu 5.054'tür.
2010 Sayımı
15 Mart 2010 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 5.054 kişiden 4.461 aileden ve 2.913 evden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehrin nüfus dağılımı %96,8 Beyaz, %0,1 Afrikan Amerikan, %0,9 Yerli Amerikan, %0,2 Asyalı, %0,4'ünün ise diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.
Lahti
Lahti, Finlandiya'nın Päijät-Häme bölgesinin merkezi olan şehirdir. Şehir, Vesijärvi Gölü'nün kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 517.63 km² olan şehrin nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibari ile 119,395'tir.
Tarihçe
Lahti, ilk olarak 1445 yılında belgelerde Hollola'ya bağlı bir köy olarak geçmiştir.
19 Haziran 1877 tarihinde çıkan bir yangın sonucu tüm köy ağır zarar gördüyse de daha sonra yeniden onarıldı ve pazar kasabası statüsü aldı. Lahti zamanla gelişmeye devam etti ve 1 Kasım 1905 tarihinde şehir statüsü aldı.
1918 Fin İç Savaşı sırasında Lahti Muharebesi'nde Alman Brandenstein birliği şehri Kızıl Muhafızlar'dan geri aldı.
Lahti bu tarihten sonra 1970'lere kadar gelişmeye ve nüfusu hızla artmaya devam etti.
Spor
Lahti, özellikle çeşitli kış sporlarında zengin bir spor geleneğine sahiptir. Şehir her yıl düzenlenen Lahti Kayak Oyunları (Salpausselän kisat) ile Finlandia-hiihto kros kayağı yarışmasıyla ünlüdür. Şehrin Liiga'da oynayan Lahti Pelicans adında bir buz hokeyi takımı ile Veikkausliiga'da oynayan FC Lahti adında bir futbol takımı bulunmaktadır.
1997 Dünya Oyunları ve 2009 Dünya Masterlar Atletizm Şampiyonası Lahti'de düzenlenmiştir.
İlgili bilgiler
Şehirle aynı adı taşıyan 1498 Lahti isimli astreoitin adı, kaşifi Fin astronom Yrjö Väisälä tarafından verilmiştir.
Yelten, Korkuteli
Yelten kasabası, Antalya'nın Korkuteli ilçesine bağlı bir yerleşim merkezidir. Köy ismini Roma döneminde Bizans gemilerin yelken direği ihtiyacını sağladığı için, Yelken ismini almış zamanla Yelten ismini almıştır.
Coğrafya
Antalya il merkezine 80 km, Korkuteli ilçesine 20 km uzaklıktadır.
NGC 5163
NGC 5163, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Büyük Ayı takımyıldızı yönünde bulunur. E4 tipi bir eliptik galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1789 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Granollers
Granollers, İspanya'nın Katalonya özerk topluluğunda yer alan bir şehirdir. Bu şehir Barselona şehrinin yakınlarında yer almaktadır. Bu şehrin nüfusu 2014 yılı itibarıyla 59,930'dur.
Si la vie est cadeau
"Si la vie est cadeau", Corinne Hermès tarafından seslendirilen 1983 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Lüksemburg'u temsil eden şarkı. Şarkı Fransızca dilinde seslendirilmiştir. Alain Garcia tarafından yazılmıştır.
Şarkı yarışmada Belçika'nın temsilcisi Pas de Deux'ın şarkısı "Rendez-vous"'dan sonra 20. sırada çıkmıştır. Yarışmada 20 şarkı arasından 1. olarak Lüksemburg'a beşinci kez birinciliği getirmiştir.
Bir sonraki gelen 1984 yarışması'nda Lüksemburglu katılımcı, "100% d'amour" adlı şarkısıyla Sophie Carle olmuştur.
Bir sonraki 1983 yarışması'nı kazanan İsveçli katılımcı "Diggi-Loo Diggi-Ley" adlı şarkısıyla Herreys olmuştur.
Marge Piercy
Marge Piercy (d. 31 Mart 1936) Amerikalı şair, yazar ve aktivisttir. Detroit, Michigan doğumludur. Michigan Üniversitesi'nde öğrenim görmüştür.
Romanları ve şiirleri çoğunlukla feminizm, kadın sorunları ve toplumsal meseleler üzerinedir. Kitaplarında kadınların hayatlarına değinmiştir.
Bilimkurgu türünde eserler veren Piercy, Zamanın Kıyısındaki Kadın (Women on the Edge of Time)'ın isimli ütopik romanın yazarıdır.
Kurtlar Vadisi Pusu bölümleri listesi
Bu maddede, 2007-2016 yılları arasında yayımlanan Kurtlar Vadisi Pusu adlı Türk televizyon dizisinin bölümleri listesi yer almaktadır. Dizi, 10 sezondan ve toplam 300 bölümden oluşmaktadır.
Aslanlı, Kızıltepe
Aslanlı, Mardin ilinin Kızıltepe ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Mardin il merkezine 37 km, Kızıltepe ilçesine 7 km uzaklıktadır.
Twilight of the Ottomans
Twilight of the Ottomans (Tam adı: Twilight of the Ottomans: World War I in the Middle East / Osmanlının alaca karanlığı: Orta Doğuda I. Dünya Savaşı), Joseph Miranda tarafından tasarlanarak 2007'de Decision Games tarafından Strategy & Tactics dergisinin 241. sayısı olarak yayımlanan stratejik savaş oyunu.
Abdurrahman Dursun Yalvaç
Abdurrahman Dursun Yalvaç (1873, Zile, Tokat – 9 Eylül 1948), Türk siyasetçi.
İstanbul Dârü'l-muallimîni (Erkek Ögretmen Okulu) Edebiyat Şubesi Yüksek Kısmı mezunudur. Çorum ve Erzurum İdadileri Türkçe Kitabet ve Tarih Öğretmenlikleri, Erzurum Öğretmen Okulu Müdürlüğü, Amasya İdadisi Müdürlüğü, Kastamonu Sultânîsi Müdür Başyardımcılığı, Malatya, Bolu İdadileri, Edirne ve Erzurum Sultânîleri Müdürlükleri, Ankara Sultânîsi Edebiyat ve Felsefe Ögretmenlikleri, Sivas Kongresi Çorum Delegeliği, TBMM I. Dönem Çorum Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve dört çocuk babasıdır.
Punuk Adaları
Punuk Adaları (İngilizce Punuk Islands, Pinik Islands, Poongook Islands; Sibirya Yupikçesi : ?), Bering Boğazında Alaska anakarasının batısında bulunan ve Amerika Birleşik Devletlerinin Alaska eyaletinin Nome Census Area ilçesine bağlanan St. Lawrence Adasının doğusunda üç adacıktan oluşan ada grubu. Geçmişte Eskimoların Punuk kültürüne evsahipliği etmiştir.
Chicago Cab
Chicago Cab (diğer adıyla Hellcab) 1997 yapımı trajikomedi filmidir. Yönetmenliğini John Tirtori ve Mary Cybulskinin yaptığı film Will Kern tarafından senaryosu yazılmıştır. Senaryosu yine Kern'in oyunundan esinlenilmiştir. Başrolünde Paul Dillon'un oynadığı filmde Julianne Moore ve John Cusack gibi oyuncular cameo görüntü yapmaktadırlar.
Punuk Adaları
Rus İmparatorluk Donanmasında kaptan Mikhail Tebenkov tarafından 1849 yılında Yupikçe adıyla kaydedilmiştir.
Chicago Cab
Dış bağlantılar
IMDb'de Chicago Cab
Punuk Adaları
Tarih
Proto-Eskimo Punuk kültürüne ait Ookvik arkeolojik siti 1931 yılında arkeolog Otto W. Geist tarafından bulunmuştur. Geist ile Ivar Skarland tarafından 1934yılında yapılan kazılarda bulunan fosilleşmiş mors fildişi ürünleri University of Alaska koleksiyonlarındadır.
Yerli halk
Adanın yerlileri St. Lawrence Adasında yaşayan ve buraya avlanmaya gelen Sibirya Yupikleridir.
Doğa
Punuk Adaları mors ve deniz kuşlarının doğal habitatıdır. Tundra faresinin endemik alt türü (Microtus oeconomus punukensis) adaya özgüdür.
Lüdmila Belousova
Lüdmila Yevgenyevna Belousova (22 Kasım 1935, Ulyanovsk - 29 Eylül 2017), Rus buz patenci. Partneri Oleg Protopopov ile birlikte çiftlerde 1965-1968 döneminde dört kez dünya şampiyonu ve Avrupa şampiyonudur. Çift 1964 ve 1968 Kış Olimpiyatları'nda altın madalya kazanmış ve 2010'a kadar süren Sovyet/Rus altın madalya serisinin başlatmıştır.
Belousova evlenmeden önceki soyadını kullanmaya devam ettiği halde çift genelde partneri Oleg Protopopov'la birlikte "Protopopovlar" (The Protopopovs) olarak bilinmektedir.
24 Eylül 1979'da Avrupa'da turdayken Belousova ve partneri Protopopov İsviçre'ye siyasi sığınma talebinde bulunmuştur. Yaşamını İsviçre'de sürdüren Rus sporcu 29 Eylül 2017'de 81 yaşında ölmüştür.
Serendib
Serendib, Corinnidae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.
III. Reich'in Korku ve Sefaleti
'''III. Reich’in Korku ve Sefaleti' (Almanca: Furcht und Elend des Dritten Reiches''), Alman yazar Bertolt Brecht'in 1935 ile 1943 yılları arasında,sürgünde iken yazdığı bir oyunudur. Türkiye'de ilk olarak 1971 - 1972 döneminde (AST) Ankara Sanat Tiyatrosu’nda Zehra Kurttekin çevirisi ve Yılmaz Onay rejisi ile "Hitler Rejiminin Korku ve Sefaleti" adıyla sahnelendi. Ankara'da dört kez oynanan oyun, beşinci kez Siyasal Bilgiler Fakültesi öğrencilerine oynanırken, Ankara Sıkıyönetim Kumandanlığı'nın 4 Nisan 1972 tarihli bildirimi ile yasaklandı.
Yazılışı
Margarete Steffin ve Brecht, 1934 yılından itibaren Nazi Almanyası'na ait basından ve görgü tanıklarından malzeme toplamaya ve yaşanan günlük olayları not almaya başladılar. 1937 yılı başlarına gelindiğinde beş sahne Korku (Die Angst) başlığıyla hazırdı. Mayıs 1938 tarihinde 25 sahne yazılmıştı. Sekiz sahnenin ilk gösterimi 21 Mayıs 1938'de, Paris'te yapıldı. 1938 haziranında sahne sayısı 27'ye çıktı. Brecht sahnelerin birleştirilmesi işine "Montaj" adını vermişti. Kendi geliştirdiği sanatsal bir yöntemle ve ortaya çıkan yeni koşullara göre sahneleri birleştiriyordu. 1942 - 1943 yılları arasında, The Private Life of the Master Race başlıklı yeni bir sahne eklenerek, Amerika için hazırlanan oyun ortaya çıktı. (Çeviri Eric Bentley tarafından yapılmıştı.) Oyun, savaşın sona ermesinden bir ay sonra, 1945 haziranında New York ve Kaliforniya Üniversitesi'nde oynandığında çok fazla ilgi görmedi. . 1996 yılında Caspar Neher'den geriye kalanlar arasında, Kasım 1946 tarihinde yazılmış bir sahne daha bulundu.
Yayınlanışı
Oyun ilk olarak Malik Yayınevi tarafından 1938 yılında Prag'da basıldı. 1938 yılındaki politik durumlar nedeniyle 1938'in sonlarında basılı oyunun yok edildiği tahmin edilmektedir. Amerika'da Eylül 1944'te İngilizce yayınlandı. İlk Almanca basımı gene Amerika'da New York'ta yayınlandı. Oyun Almanya'da 1948 yılında Aufbau Yayınevi tarafından yayınlandı. Türkiye'de, 2000 yılında Yılmaz Onay çevirisi ile, Mitos - Boyut Yayınları tarafından yayınlandı.
NGC 5164
NGC 5164, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Büyük Ayı takımyıldızı yönünde bulunur. SBb tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1789 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Kıbrıs Futbol Federasyonu
Kıbrıs Futbol Federasyonu (Yunanca: Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου, kısaca ΚΟΠ), kısa adıyla KOP, Kıbrıs Cumhuriyeti'nde futbolu düzenleyen kurumdur. A' Katigorias, Kıbrıs Kupası, LTV Süper Kupası ve Kıbrıs Cumhuriyeti millî futbol takımını düzenlemektedir. Merkezi başkent Lefkoşa'dadır.
Futbol 20. yüzyılın başlarında İngilizler tarafından adaya getirilmiş ve belli bir süre adanın vazgeçilmez sporu olmuştur. Futbolun iyice yaygınlaşması ile birlikte Eylül 1934'te organize etmesi için Kıbrıs Futbol Federasyonu kuruldu.
2007 senesinde KOP, yeni genel merkezine taşındı. Açılışını UEFA başkanı Michel Platini ve dönemin Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tassos Papadopoulos yaptı. Ayrıca Kıbrıs Futbol Federasyonu, Marfin Popular Bank ile yeni sponsorluk anlaşması yaptı.
Arıklı, Kızıltepe
Arıklı, Mardin ilinin Kızıltepe ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Mardin il merkezine 75 km, Kızıltepe ilçesine 45 km uzaklıktadır.
Sandie Jones
Sandie Jones (d.1951- ö. 19 Eylül 2019), Cork doğumlu İrlandalı şarkıcı.1972 Eurovision Şarkı Yarışması'nda İrlanda'yı temsil etmiştir ve 72 puan ile 15. Sırayı almıştır. Şarkısının adı"ceol an ghra" dır.
San Juan County
San Juan County şu anlamlara gelebilir:
Vernon, Teksas
Vernon, Amerika Birleşik Devletleri'nin Teksas eyaletinde yer alan ve Wilbarger ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde toplam nüfusu 11,002'dir.
2010 Sayımı
15 Mart 2010 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 11,002 kişiden 4,461 aileden ve 2,913 evden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehrin nüfus dağılımı %96,8 Beyaz, %0,1 Afrikan Amerikan, %0,9 Yerli Amerikan, %0,2 Asyalı, %0,4'ünün ise diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.
İkitelli (çalgı)
İkitelli adındaki tamburalar, gerek Anadolu'da, gerekse Mısır ve Yunanistan gibi komşu memleketlerde geçen yüzyılın sonralarına kadar kullanılmakta devam etmişlerdir. Yunanistan'ın halk dilinde "iki telli" saz kelimesi kitelis şeklini almıştı. İkitelli saz bugün orada unutulmuş bulunduğu gibi, bizde de artık tek tük izleri kalmıştır. Bugün, 6 telli saz, "üç çift telli" demektir. 12 telli saz (4+4+4), yine "üç telli" demektir.
Hoy şehristanı
Hoy şehristanı (Farsça: شهرستان خوی), İran'ın Batı Azerbaycan Eyaleti'nin 17 şehristanından birisidir.
Şehristanın bahşları
Hoy şehristanı, 4 bahşa ve 13 dehestana ayrılır. Bu bahşlar ve dahestanlar aşağıda gösterilmiştir.
Yerleşim yerleri
Şehristan içinde nüfusu 2010 yılı tahminine göre 5000'i aşan yerleşim yerleri ve bağlı bulundukları bahşlar aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. *Bahş merkezi olan kentler kalın yazıyla belirtilmiştir.
No Prisoners
No Prisoners, Joseph Miranda tarafından tasarlanarak 2006'da Decision Games tarafından Strategy & Tactics dergisinin 237. sayısı olarak yayımlanan savaş oyunu.
Belucistan (anlam ayrımı)
Belucistan (Beluçça:  بلوچستان ), aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Patch Adams (film)
Patch Adams, 9 Nisan 1999 tarihinde gösterime giren sinema filmi. ABD yapımı olan, duygusal ve didaktik öğeler taşıyan filmin yönetmenliğini Tom Shadyac, müziğini Marc Shaiman yapmış. Senaryosu ise, Hunter Doherty Adams ve Maureen Mylander'in kitaplarından Steve Oederkerk tarafından oluşturulmuş olup, komedi dalında ve 115 dakika sürmektedir. Yaşanmış bir hayat hikâyesinden alınmıştır. İntihar eğilimli biri olarak girdiği akıl hastanesinde gördüklerinden sonra Hunter "Patch" Adams (Robin Williams), çıktıktan sonra tıp fakültesine öğrenci olarak girer. Okulda başarılı bir öğrenci olmasına karşın, ideallerinden dolayı hocalarından tepki görür. Amacı "hayata renk katarak" mizah yoluyla tedaviye katkıda bulunmaktır. Daha sonra yoksul hastalar için kendi parası ve bağışlarla özel bir klinik açmaya kadar girişimlerini sürdüren Adams, film sürecinde sevgilisi Carin Fisher'in (Monica Potter) öldürülmesiyle ve lisanssız klinik açmakla darbeler yese de, tedavi hizmetlerinde yaptıklarıyla ünü ülke çapına yayılır ve bir anlamda amacına ulaşır.
Pursuit of Glory
Pursuit of Glory (Tam adı: Pursuit of Glory: The Great War in the Near East / Zaferin takibi: Yakın Doğu'da Büyük Savaş), 1999'da yayımlanan Paths of Glory adlı I. Dünya Savaşı oyununun Orta Doğu versyonu olarak Brad Stock ve Brian Stock tafafından tasarlanıp 2008'de GMT Games tarafından yayınlanan "Card driven" stratejik savaş oyunu.
Shiki
Shiki Japon çizer Fuyumi Ono tarafından çizilmiş psikolojik gerilim-korku temalı mangadır. Aslında Shinchosha tarafından 1998 yılında iki bölüm olarak yayımlanmıştı, daha sonra 2002 yılında beş bölüm olarak yeniden basıldı. Manga serisi haftalık olarak Jump SQ dergisiyle verildi. Çizeri Ryu Fujisaki idi. Kasım 2007'den Temmuz 2011'e kadar sürdü. Serinin animesi de Fuji Television adlı kanalda 8 Haziran 2010'dan 30 Kasım 2010'a kadar yayımlandı. Toplam 24 bölüme sahipti. Bu anime serisi batının ilgisini çekti. Kuzey Amerikalı dağıtımcı firma Funimation seriyi hem internetten, hem de DVD ve Blu-ray olarak 29 Mayıs 2012'de raflarda satışa sundu.
Hikâye
Hikâye Japonya'nın küçük bir köyü Sotoba'da 1990'lı yılların sıcak bir yaz ayında geçiyor. Uzun süredir terkedilmiş Kanemasa Kalesi'ne yeni taşınan bir ailenin gelişi ile birlikte köyde gizemli ölümler zinciri gelişmektedir. Köyün başhekimi Doktor Toshio Ozaki bu ölümler zincirini ilk önce salgın olarak niteler. Hastalığı kapan hastalarda yüksek derece anemi görülüyor, akyuvar ve alyuvar sayıları azalıyor, halsizlik ve iştahsızlık baş gösteriyor. Fakat köyün rahibi Seishin Muroi ile birlikte bunun bir salgın değil "Shiki" adı verilen vampirlerin bir yan etkisi olduğunu anlıyor. Shikiler tarafından ısırılan bir kişi bu özellikleri gösteriyor ve ölüyorlar. Natsuno Yuuki adında genç bir adam ölümle baş başa geliyor.
Fanny Ardant
Fanny Marguerite Judith Ardant (d. 22 Mart 1949, Saumur, Maine-et-Loire), Fransız oyuncu.
Shiki
Roman
Shiki romanı ilk olarak 1998'de, ikinci olarak da 2002'de basıldı.
Uluslararası Filateli Federasyonu
Uluslararası Filateli Federasyonu, (fr. Fédération Internationale de Philatélie) (FIP), kuruluşu 18 Haziran 1926, Merkezi Zürih, İsviçre olan dünya filateli federasyonu. Asıl hedefleri pul koleksiyonculuğu ve filateliyi yaygınlaştırmak olan FIP seksenden fazla ulusal federasyondan oluşan bir filatelik kuruluştur.
Fanny Ardant
Monako Sarayı'nda ataşemiliter olan subay babası nedeniyle, Ardant, çocukluğunu Monako'da geçirdi. 17 yaşında ülkesine döndü. Üniversitede siyasal bilgiler okuyan Ardant, ayrıca tiyatro eğitimi aldı. Sanat yaşamına 1974'te Corneille'in Polyeucte oyununda rol alarak başladı.
1979 yılında "Les Dames de la Cote (Kıyının Kadınları)" adlı dizide oynarken ünlü Fransız yönetmen François Truffaut'nun dikkatini çekerek 1981'de Gerard Depardieu ile kamera karşısına geçti. Birçok filmde rol alan sanatçı, Pedale Douce adlı filmdeki "Eva" rolüyle César Ödülü kazandı.
Shiki
Manga
Romandan yola çıkılarak çizilen manga serisi haftalık olarak Jump SQ'da basıldı. Ryu Fujisaki çizerliği üstlendi. Kasım 2007'den Temmuz 2011'e kadar sürdü.
Uluslararası Filateli Federasyonu
Organizasyon
1926 yılında az sayıda Avrupa Federasyonunun dünya çapında bir araya gelerek oluşmasından beri, bazen Hobilerin Kralı ve Kralların Hobisi olarak da adlandırılan hobiyi yaygınlaştırmak için çalışmıştır. FIP gelişmekte olan ülkelerde, Asya'da ve duraksamakta olduğu görülen endüstrileşmiş ülkelerde hobiyi yaygınlaştırmak için çalışır.
Shiki
Anime
Mangadan yola çıkılarak yapılacak olan Shiki ilk olarak Kasım 2009'da duyuruldu. Her ne kadar erken duyurulsa da yapıma geç başalnıldı çünkü Aniplex şirketi öncelik olarak diğer animelere yer veriyordu. Japon sanatçı Gackt müziklerde eşlik etti.
Uluslararası Filateli Federasyonu
Organizasyon
Çeşitli ülkelerde bulunan filatelik organizasyonlar arasındaki bağlantıları koordine eder.
Shiki
Anime
22 bölüm 2010'a kadar yayınlanabildi. İki özel bölüm (20.5, 21.5) OVA olarak 2010 yılının yaz aylarında yayınlandı. Böylece toplam 24 bölüme ulaştı. OVA'lar anime serisinin içine konulabilecek şekilde hazırlandı.
Tip 97 Chi-Ha
Type 97 Chi ha , Japon İmparatorluk Ordusu tarafından kullanılan orta sınıf tanktır.
Uluslararası Filateli Federasyonu
Komisyonlar
Aerofilateli, Astrofilateli, Sahtekarlıklar ile savaş, Maksimafili, Filatelik yayınlar, Posta tarihi, Antiye, Tematik filateli, Geleneksel Filateli, Fiskal Pullar ve Gençlik filatelisi konularını kapsayan on bir FIP komisyonu vardır.
Tip 97 Chi-Ha
Tarihçe ve Gelişim
Japon ordusu eskimiş Type 89 Chi Ro tanklarının yerine geçirmek için piyade tankı programını başlattı. Mançurya Savaşı sırasında Type 89'ların çok yavaş olduğunu fark eden Japonlar Type 89'un yerine geçecek tank için çalışmalarına başladı. Mitsubishi'nin prototipi beğenildi. İkinci Çin-Japon Savaşının 7 Temmuz 1937'de patlak vermesiyle prototip test aşamalarına başlamadan savaşa sürüldü.
Uluslararası Filateli Federasyonu
İllegal pullar
Dünya Filateliyi Geliştirme Birliği - World Association for the Development of Philately, WADP Numbering System (WNS), 1 Ocak 2002 tarihinde FIP ve Universal Postal Union arasında başlatılan bir ortak projedir. Bu ortak girişim UPU üyesi ülkeler tarafından çıkartılan gerçek posta pullarının bir veri tabanını oluşturmaktadır. Bunun amacı yasa dışı olarak çıkarılmış pullar ile savaşmaktır.
Tip 97 Chi-Ha
II.Dünya Savaşı
8 Aralık 1941 ve 1942'nin başlarında tanklar Tomoyuki Yamashita'nın ordusu tarafından Malaya Cephesi ve Singapur Savaşı'nda kullanıldı. Daha sonra tanklar Myanmar'a götürüldü. Corregidor Savaşı'nda M3 Stuart ve M4 Sherman tanklarıyla karşılaştı. Amerikan tanklarıyla başa çıkabilen tek Japon tankı oldu. Saipan Savaşı'nda 6.ABD Deniz Piyade tümenine karşı savaştı. Pasifik Adaları ormanlık alan olduğu için Japon Ordusu tarafından İkinci Çin-Japon Savaşı'ndaki kadar etkin kullanılamadı.
Uluslararası Filateli Federasyonu
FIP sergileri
Kamunun FIP çalışmalarını gördüğü esas platform onun uluslararası filatelik sergilerdir. Yıllık FIP kongresi uluslararası sergilerden birisi sırasında gerçekleştirilir. FIP 2008 yılının önemli segileri için Tel Aviv, Paris, Bükreş, Prag, ve Viyana şehirlerini seçmiştir. 2004 yılında FIP ilk "Dünya Pul Yarışması"'nı Singapurda gerçekleştirdi ve 2008 yılının ikinci yarışması için Tel Aviv şehrini seçmiştir. Yarışmalar ulsual takımları ve filatelik jürileri kapsamıştır.
Dış bağlantılar
<!--comment out cut and paste text used for reference to promote stamp collecting and philately to maintain friendly relations and friendship among all peoples. to establish and maintain close relations with the philatelic trade and postal administrations. to promote philatelic exhibitions by granting Patronage and Auspices The hobby of Stamp Collecting has occupied for more than a century the first place among all hobbies and it earned the distinction of being nicknamed „The King of the Hobbies and the Hobby of Kings“. Today the hobby has maintained its special attraction but more effort is needed to uphold the fascination. A survey revealed that three segments of interest in stamp collecting can be discerned, each needing a different approach in promotional work:
NGC 5165
NGC 5165, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Yelken takımyıldızı yönünde bulunur. S0 tipi bir merceksi galaksidir. Amerikan astronom Sherbourne Burnham tarafından 1883 yılında 46,99 cm (18,5 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Uluslararası Filateli Federasyonu
Dış bağlantılar
emerging interest in developing countries, growing interest in asia and stagnating to declining interest in industrialised countries.
In 1990 first tentative steps were taken for a collaboration between the philatelic world and UPU. Two symposia on philately were carried through at the UPU Headquarters in Bern resulting in the establishment of the UPU Contact Committee for Philately which was renamed for publicity purposes to World Association for the Development of Philately (W.A.D.P.). The main objectives of W.A.D.P. are
A world wide promotion campaign for stamp collecting starting with „The Guide for the Development of Philately“ for Postal Administrations. Seminars for Postal Administrations based on the Guide for the Development of Philately (in 2000 in Riga for Postal Administrations of East European countries, 2001 for Postal Administration African countries in Tunis) Strengthening of the Philatelic Code of Ethics of UPU a recommendation to Postal Administrations to maintain a sound and moderate stamp issuing policy
TEL AVIV/ISRAEL – ISRAEL 2008
BUCHAREST/ROMANIA – EFIRO 2008
PRAGUE/CZECH REP. – PRAGA 2008
ESSEN/GERMANY – IBRA 2009
LUOYANG/CHINA – CHINA 2009
NEW DELHI/INDIA – INDEPEX 2010
LONDON/ UK -  STAMP FESTIVAL 2010
LISBON/PORTUGAL - PORTUGAL 2010
Şili
Şili (İspanyolca: ), resmî adıyla Şili Cumhuriyeti, Güney Amerika'da bir ülkedir. Doğuda And Dağları ile batıda Büyük Okyanus arasında ince uzun bir şerit şeklindedir. Yüzölçümü 756.096 km² ve nüfusu 2017 itibarıyla 17,5 milyondur. Başkenti ve en büyük şehri Santiago, resmî dili İspanyolcadır.
Uluslararası Filateli Federasyonu
Dış bağlantılar
JOHANNESBURG/SOUTH AFRICA - JOBURG 2010
Şili
Şili kuzeyde Peru, kuzeydoğuda Bolivya, doğuda Arjantin ve güneyde Drake Boğazı ile sınırlandırılmıştır. Okyanusya'daki Juan Fernández, Isla Salas y Gómez, Desventuradas ve Paskalya adaları Şili'ye bağlıdır. Ayrıca Şili Antarktika Bölgesi adı altında Antarktika'nın 1,25 milyon km²'lik bölümünde hak iddia etmektedir.
Uluslararası Filateli Federasyonu
Dış bağlantılar
Seminars for beginners and senior collectors as well as for philatelic jurors (national and international) are being organised at all the above Exhibitions under the supervision of the different FIP Commissions.
Şili
Şili, Dünya Bankası tarafından yüksek gelirli bir ülke olarak tanımlanmaktadır ve yaşam kalitesi üst düzeydedir. Güney Amerika'nın sosyoekonomik açıdan en istikrarlı ve müreffeh ülkelerinden biridir; rekabetçi ekonomi, kişi başına gelir, küreselleşme, barışçıllık, ekonomik özgürlük ve düşük yolsuzluk algısı sıralamalarında Latin Amerika ülkeleri arasında lider konumundadır. Ayrıca sürdürülebilir devlet ve demokratik gelişmişlik alanlarında bölgesinde üst sıralardadır. Kanada'nın ardından Amerika kıtasının en düşük cinayet oranlarına sahiptir. Şili Birleşmiş Milletler, Latin Amerika ve Karayip Devletleri Topluluğu ve Pasifik İttifakı'nın kurucu üyesidir, 2010 yılında da OECD'ye katılmıştır.
Uluslararası Filateli Federasyonu
Dış bağlantılar
Initiated in the year 2001 – the Nation’s CUP which could lead to the Continental CUP and to the WORLD CUP Started in 2004 – the WORLD STAMP CHAMPIONSHIP (the Olympiad of stamp collectors) – next WSC in Tel Aviv 2008 One Frame Exhibits and Open Class Exhibits are well integrated in FIP exhibitions F.I.P. is convinced that postage stamps will always maintain their status as „little ambassador“ of a Nation and therefore also stamp collecting and philately, the more advance variety of stamp collecting, will weather any odds coming their way. -->
Şili
Etimoloji
Ülkenin İspanyolca ismi olan Chile kelimesinin kökeni tek ve kesin bir şekilde kanıtlanmamıştır. En yaygın açıklama, kelimenin Aymara dilinden türediğidir. Bu dilde Chilli kelimesi dünyanın son bulduğu diyar anlamına gelir. Bu durum, Aymara yerleşim bölgelerinden yola çıkıp Şili'ye gelen ilk İspanyol olgusuyla desteklenir. İspanyollar Güney Amerika'nın sömürgeleştirilmesinin başlangıcından itibaren Atacama Çölü'nün güneyindeki toprakları Chile adıyla nitelendirirler.
Başka ve daha az yaygın bir teori ise, İnka dili Quechua'yı ismin kökeni olarak gösterir. İnka Krallığı'nın azami genişliği bugünkü Santiago'ya ulaşır. İnkalar Río Aconcagua'nın güneyindeki toprakları, görece soğuk iklime ve karlarla kaplı Andlar'a dayanarak kar anlamına gelen Tchili diye adlandırırlar.
Coğrafya
Yüzölçümü 756.945 km² olan Şili; her ne kadar Güney Amerika kıtasının kuzey-güney doğrultusunda Antarktika'ya kadar uzanan bir ülke olsa da, ortalama genişliği sadece 180 km'dir. Ülkenin en dar yeri (Antarktika'daki Şili toprakları sayılmazsa) 90 km iken en geniş yerinin uzunluğu 240 km kadardır. Avrupa ile kıyaslanacak olursa Danimarka'dan Sahra Çölü'ne uzanacak kadar bir mesafe kat edilir. Doğu-Batı mesafesi çok az olsa da bu iki uç arasında çok fazla rakım farkı oluşur. Ülke ayrıca kuzeyden güneye çok farklı iklim, bitki örtüsü ve coğrafi şekiller gösterir. Bu yüzden Şili, birçok kaynakta tezatlar ülkesi olarak anılır. Hakikaten de kuzeydeki çölü, Afrika'nın Sahara'sını, güneydeki kanalları Norveç kanallarını, Los Lagos'daki Osorno ve çevresi İsviçre Alplerini, Orta bölgeleri Akdeniz'i hatırlatmasıyla, ayrıca Patagonya'daki buzullarıyla, bu ismi hak eder.
Dağları
Şili dağları, yeryüzünün en yüksek sıradağlar zincirini oluşturur. 6000 m'nin üstünde birçok zirvesi vardır. Bunlardan biri olan Şili'nin en yüksek dağı (6.880 m) Ojos del Salado aynı zamanda dünyanın en yüksek volkanıdır. Aşağıda en ünlüleri listelenmiştir.
Nehirler ve göller
Gölleri arasında kuzeydeki tuz gölleri sayılabilir ki bunların en ünlüsü olarak Salar de Atacama'yı söyleyebiliriz. Bununla birlikte en kuzeyde, yeryüzünün en yüksek konumdaki göllerinden biri olan Lago Chungará gölü bulunur. Gölün alanı 21,5 km² olup, 4.500 m yükseklikte bulunur.
Kategori 3 kablo
Kategori 3 kablo veya Cat 3 kablo, UTP kablo standartlarından biridir. 16 MHz bant genişliğine sahip, güvenilir bir şekilde 10 Mbit / s veri taşımak için tasarlanmıştır. İlk başlarda Cat 3 UTP standartlarında kabul edilmiyordu. Çift bükümlü Cat 3 kablo üretimleri başladıktan sonra Electronic Industries Alliance ve Telekomünikasyon Endüstrisi Birliği bu kablo türünü UTP bakır kablo ailesinin bir standardı olarak kabul etmiştir.
Şili
Nehirler ve göller
Bir grup büyük ve güzel göller Temuco şehrinin güneyinden başlayıp Puerto Montt'a kadar uzanır. Bunlar sırasıyla şöyledir.
Kategori 3 kablo
Cat 3 1990 yılların başından itibaren bilişim sistemlerinde Cat 5 üretilene kadar devamlı olarak kullanılmıştır. 2000'li yıllardan itibaren yerini Cat 5,Cat 5e,Cat 6,Cat 6a ve Cat 7'ye bırakan Cat 3 günümüzde gelişmiş ülkelerde sadece çift telli telefon sistemlerinde kullanılmaktadır.
Şili
Nehirler ve göller
Ayrıca güneyde 970 km² alanı ile Şili'nin en büyük gölü Lago General Carrera bulunur ki bu göl Arjantin'deki Lago Buenos Aires gölünün batı kanadını oluşturur.
Kategori 3 kablo
Cat 3 çift 4 telden oluştuğu için 10BASE-T Ethernet, Token ring, ya da ATM25 ağlarda kullanılabilir yapıdadır. Cat 3 nadiren 100BASE-T4 100 Mbit / s veri hızını desteklesede uzun vadede güvenilir bir veri akışı sağlamak mümkün değildir.
Şili
Demografi
Nüfusun en sık olarak bulunduğu yer, Santiago ve çevresidir. Toplam nüfusun neredeyse yarısı bu bölgede yaşar. Sadece şehirde 6.5 milyon insan yaşar ki bu ülkenin 1/3'üne tekabül eder. Kuzeyde ve güneyde tarımın yapılabildiği Andlar'ın arasında kalan ovalar yine yoğun yaşanan yerlerdir. Santiago'nun 100 km batısında liman şehri Valparaíso'da 1.5 milyon insan yaşar.
Ülkenin kuzey ve güney uç noktalarına gidildikçe, yerleşim yoğunluğu, elverişsiz yaşam koşulları sebebiyle seyrekleşir. Zira kuzey çölü ve güneyin soğuk, rüzgârlı iklimi buralarda yaşamayı zorlaştırır.
Nüfus
Şili nüfusunun %95'ini Avrupalılar ve torunları oluşturur. Genellikle Basques. Ülkeye özellikle 19. yüzyılda Avrupa'dan İngiliz, İrlandalı, Alman göçmen gelmiş; sonraları ise Hırvatistan, Filistin, İtalya'dan göçmen almıştır. Yerliler, nüfusun sadece %3,2'sini temsil eder.
Şili istatistiklerine göre Şili'de 50.000 (0,30%) dolayında Müslüman bulunmaktadır. Birçok İslami kuruluşun bulunduğu Şili'de; Şili Müslüman Toplumu ve Es-Selâm Mescidi Santiago şehrinde, Bilal Camii Iquique şehrinde, Muhammed Kültür Merkezi VI Coquimbo şehrinde bulunmaktadır.
1856 yılında Osmanlı İmparatorluğu topraklarından (Suriye, Filistin ve Lübnan) Şili'ye bir Arap göçü oldu. Bunlar arasında bulunan Müslümanlar (bu Arapların çoğu Ortodoks Hristiyan idi) Müslüman Toplumu Birliği'ni kurdular. 1907'de ülkedeki Müslüman sayısı 1498'e çıkmış, bu rakam %0,04 oranı ile ülke tarihinde en yüksek orana yükselmiştir. 1988 yılında Şeyh Tevfik Rumi öncülüğünde ilk camiyi Santiago'da inşa ettiler. Cami 1989 yılında tamamlandı. 1980 yılı sonlarına kadar birkaç yerli Şilili İslam'ı seçmişti. Bu cami tamamlandıktan sonra İslam'a geçenlerin sayısında artış oldu.
Bitkiler
Şili, kuzeyden güneye uzanan uzun bir ülke olması nedeniyle çok geniş ve değişik bir bitki örtüsüne sahiptir. Atacama Çölü'nde pratikte hiçbir şey yetişmez. Burada daha çok kaktüs çeşitlerinin yanı sıra, Andlar'a doğru ve sahil kesimlerinde bitkilere rastlanabilir. Bununla birlikte bazı yıllarda yağan yağışların ardından, çöl birkaç günlüğüne de olsa milyonlarca çiçek ile bezenir.
Çölün güneyi step ve bozkırdır ve Andlar'da And yastığı da denilen taş sertliğinde yareta (Azorella yareta) yetişir. Kuru bölgelerde Boldo (Peumus boldus) denen bir çalı türü hakimdir. Kıyı bölgelerdeki sıradağlarda ve Andlar'da sisli ormanlar mevcuttur.
Şarap bağları, Rio Elqui nehir bölgesindedir. Nehir vadisinin dışında sadece dikenli çalı ve kaktüsler vardır.
Ülkenin orta bölgesinde Jubaea cinsi bir palmiye ağacı ve şili arokaryasına çokça rastlanır. Arokarya Mapuçeler için kutsal bir ağaçtır, zira belenmelerinde onun iri tohumlarından yararlanırlar. Ayrıca yine merkezi Şili'de okaliptus ağaçları ile kaplı alanlar görülebilir.
Güney Şili'de yağmur ormanları kategorisine giren büyük ormanlar mevcuttur. Bu ormanlarda ağırlıklı olarak servi, çam ve melez gibi ağaçlar bir arada bulunur. Ayrıca Antarktika yalancı kayını (Nothofagus antarctica) ve kavak gibi ağaçlar da çok geniş alanlara yayılmışlardır.
Patagonya bölgesinde büyük otluk stepler ve tundralar hakimdir. Magellan ve Asyen bölgelerinde çok büyük alanlar buzullarla kaplı olduğundan buralarda çok fazla bitki örtüsüne rastlanmaz.
Hayvanlar
Steplerle kaplı alanlarda devegiller familyasından lamalar, guanakolar, alpakalar ve vikunyalar çok yaygın bir şekilde yaşarlar. And Dağları'nda yaşayan buraya özgü geyikler ve kondorlar aşağı yukarı ülkenin bütün armalarında resmedilmişlerdir.
Dağlık steplerde pumalar, kemirgenler yaşarken ormanlar da tilki, kodkod, geyik ve kolibri gibi canlılara yaşam alanı sunar.
Humboldt pengueni, macellan pengueni, deniz aslanı, pelikan türü canlılar ise kuzey Şili'nin soğuk sularında ve güney Şili'nin buzluk alanlarında rastlanan hayvanlardır.
Yaklaşık Şili'nin tüm And dağları kısımlarında And kondoru ve büyük tuz göllerinde flamingolar yaygın olarak yaşarlar.
Güneyde, nandu, magellan tilkisi ve Ateş Toprakları'nda baykuş yörede görülen canlılardandır.
Kolomb öncesi ve koloni dönemi
MÖ yaklaşık 13.000 yıllarında, bugünkü ülke sınırlarında insanların yaşadığı bilinmektedir. Kuzey Şili İspanyollar tarafından fethedilmeden kısa süre öncesine kadar İnka Krallığı'na aitti. 1520 yılında dünyanın çevresini dolaşmak için yelken açan Ferdinand Magellan, kendi adıyla anılan Magellan Boğazı'nı geçerken ülkenin güney ucunu keşfetmiş oldu. Daha sonra Şili'ye ulaşan ilk Avrupalılar altın aramak amacıyla 1535 yılında Peru'dan gelen Diego de Almagro ve mahiyetindekilerdi. Ancak bu kişiler yerel halk grupları tarafından geri püskürtüldü. Avrupalılar'ın ilk tam manasıyla yaptıkları yerleşim, 1541 yılında Pedro de Valdivia'nın 1541'de Santiago'yu kurması olmuştur. 1542 den itibaren de Şili, İspanyol Peru Valiliği'nın bir parçası hâline gelmiştir.
Şili'de İspanyollar çok az altın ve gümüş bulduğu ve ülkenin ücra konumu sebebiyle Şili İspanyol Krallığı için daha ziyade fazla önem verilmeyen bir koloni durumundaydı. Ayrıca Atacama Çölü, Peru'ya direkt ulaşıma engel teşkil ettiğinden, ülke çok daha sonra, diğer tarım ürünleri ve minerallerinin devreye girmesiyle, İspanyollar tarafından önemli bir tedarik bölgesi hâline gelmiştir.
Bağımsızlık savaşı ve 'cumhuriyet'in oluşumu
Bağımsızlık talepleri ilk, 1808 yılında, İspanya Napolyon'un kardeşi Joseph tarafından yönetilirken başladı. 18 Eylül 1810 yılında başa geçen bir cunta İspanya Krallığı'na bağlı bir otonomi ilan etti. İspanyollar'ın Napolyon'a karşı yürüttüğü bağımsızlık savaşından sonra, sınırsız bir güçle tekrar Şili'yi almaya kalkıştı. Ancak İspanyollar Chacabuco'daki muharebede Şili ve Arjantinli birliklere yenildiler. 5 Nisan 1818'deki Maipu muharebesinden sonraysa İspanyol direnişi sona erdi. Muharebelerin başındaki komutan Jose de San Martin, Bernardo O'Higgins yararına başkanlıktan feragat edince O'Higgins ilk Şili Devlet yöneticisi oldu.
O'Higgins 1823 yılında düşürüldü ve Peru'ya sürgüne gitmek zorunda kaldı. Akabindeki yıllarda çeşitli devlet adamları başa geçti. 1830 yılında başa geçen Diego Portales Palazuelos ülkeyi diktatör tarzda yönetirken 1833 yılında çok sıkı bir anayasa hazırlattı. Bu merkezî anayasa ile 1833-1891 yılları arasında Şili uzunca süre istikrar kazandı. Zamanla ülke, Güney Amerika'nın ekonomik olarak en güçlü bölgesi hâline geldi. Yürüttüğü birçok savaşla, özellikle 1836-1839 Peru-Bolivya konfederasyon savaşını kazanmasıyla Şili gücünü pekiştirdi.
Sınır anlaşmazlıkları
19. Yüzyılda İspanya dışından Avrupalılar da Şili'ye göç ettiler. Bugün bu kişileri etkileri ve izleri ülkenin güney bölgelerinde görülmektedir.
Şili, 1879 ile 1883 yılları arasında Peru ve Bolivya ile yapılan Güherçile Savaşı (ayrıca Pasifik Savaşı olarak da anılır) savaşta, o güne kadar bu ülkelerin elinde olan Atacama Çölü bölgesini fethetti. Böylelikle Bolivya, Büyük Okyanus kıyılarını kaybetmiş oldu. Bu bölgelerde daha sonra çok zengin bakır yatakları bulundu. Dünyanın en büyük bakır madeni Chuquicamata bu bölge sınırlarındadır.
1891 yılında Şili deniz kuvvetleri Başkan José Manuel Balmaceda'ya karşı ayaklandılar. Bir iç savaş bu yüzden patlak vermiş oldu. Bu savaşta 6000 insan öldü. Balmaceda muharebeyi kaybedince Eylül 1891 de intihar etti.
1893 yılında bu kez Arjantin'le sınır sorunları yaşanmaya başladı. 1902 yılında İngiltere Kralı VII. Edward bu probleme arabuluculuk ederek Patagonya ve Ateş Toprakları iki ülke arasında pay edildi. Bu şekilde Şili 54.000 km², Arjantin 40.000 km² pay aldı.
Yakın tarih ve Allende
1969 yılında ülkede sol güçler Unidad Popular(UP) adlı bir seçim birliği oluşturdular. Bu birlik komünist ve sosyalist parti gibi partilerin yanında birkaç tane daha solcu, hümanist küçük partiden oluşuyordu. UP kendisini sosyalist bir çizgiye oturtarak, endüstrinin devletleştirilmesi ve büyük arazi sahiplerinin arazilerinin istimlak edilmesi gibi vaatlerde bulundu. Bu birlik 1970 yılında Salvador Allende'yi başkanlık için aday gösterdi.
1970 seçimlerinde seçim birliği UP oyların %37'sini alarak seçimlerin en güçlüsü olarak çıktı ve Allende Devlet Başlanlığı'na seçildi. Muhafazakâr rakibi Jorge Alessandri oyların %35,3 ünü ve Hristiyan Demokrat Radomiro Tomic %28,1'ini aldı. Allende'nin azınlık hükûmeti ekonominin başlıca dallarını peş peşe devletleştirmeye başladı (Bankacılık, tarım, bakır madenleri, haberleşme). Böylece muhalefetle gitgide büyüyen çekişmeler oluştu. Ayrıca ABD'de de Allende'nin seçim zaferine karşı rahatsızlık oluşmuştu. Zira Şili'de marksist etkilere sahip halk cephesi, Küba'dan sonra ikinci Amerika devleti olarak yönetimdeydi. Bu endişe, 1954 yılındaki ABD başkanı Eisenhower'in domino teorisinden tetiklenmiş oluyordu. Bu teoriye göre yan yana dizilmiş domino taşlarından birincisinin devrilmesinin zincirleme bir şekilde diğerlerinin de devrilmesi gibi Şili'den sonra diğer Güney Amerika ülkeleri de teker teker komünizm altına girecekti. 1973 yılında UP oy sayısını daha da arttırmayı başardı.
Pinochet dönemi
Yukarıda sıralanan gelişmelerin ardından, 11 Eylül 1973 tarihinde hükûmete karşı bir askeri darbe gerçekleşti. Yüzlerce Allende yanlısı bu günlerde öldürüldü, binlercesi tutuklandı. Tüm devlet birimleri askeri birlikler tarafından işgal edildi. Tüm yetkileri, cunta lideri olarak General Augusto Pinochet devraldı. Pinochet aynı zamanda donanma, hava birlikleri ve polis teşkilatının da en üst kademedeki yetkilisiydi.
Pinochet'nin iktidarı ele geçirmesiyle, ABD tekrar yoğun olarak ekonomik bağlamda ülkeyi desteklemeye başladı. Yeni hükûmet daha önceki devletleştirmeleri, önemli bakır madeni Chuquicamata hariç olmak üzere geri aldı. Neoliberal bir ekonomi politikası izlerken, tüm sendikal hakları da geri aldı. Bu ekonomi poltikalarıyla beraber zengin ile fakir arasında fark daha da belirginleşmeye başladı. Ama kamu ekonomisi, büyüme ile birlikte, Güney Amerika'daki alışılmış olandan daha fazla istikrar kazandı. Ekonomik istikrarın yanında insan hakları ihlalleri devam etmekteydi.
Yeniden demokrasi
1988 yılında yapılan referandumda %55 oy oranıyla Pinochet'in ülkeyi daha fazla yönetmemesi sonucuna varıldı. 1989 yılında 15 yıllık dikta rejiminden sonra ilk seçimler yapıldı. Hristiyan Demokrat Patricio Aylwin Başkanlığa seçildi. Aylwin mütevazı ekonomi reformlarının yanı sıra beraber yaşayabilmek için devlet ile halkı barıştırmaya başladı. 1993 yılında ilk defa bazı subaylar insan hakları ihlalinden mahkemeye çıktılar. Çok sayıda sürgün ülkeye döndü.
1994-2000 yılları arasında ülkeyi Hristiyan demokrat Eduardo Frei Ruiz-Tagle yönetti.
Pinochet 1998 yılında İngiltere'de tutuklandı ve daha sonra dışarı çıkma yasağı kondu. 2000 yılında sağlık sorunları yüzünden serbest bırakıldı.
Ekonomi
Salvador Allende'nin sosyalist halk ekonomisinin aksine Pinochet, neoliberal pazar ekonomisine yönelmiştir. Kamu kuruluşlarının büyük bölümü hem Pinochet zamanında hem de daha sonraki yönetimlerde özelleştirilmiştir. Ancak Allende zamanında devletleştirilen, Pinochet'nin militer kontrolü altında tutulan bakır üretimi bugün hala devlet elindedir. Pinochet'den sonra orta sol iktidarlar, sosyal hakları tesis etmek için gayret etmiş olsa da, Şili hala daha bugün sosyal eşitsizliğin çok fazla olduğu ülkelerden biridir.
Ülkenin en büyük sektörlerinin başında %57 ile hizmet sektörü gelir. Bunu %34 ile sanayi, %9 ile de tarım izler. Şili Latin Amerika’nın en büyük hammadde üreticilerindendir. Dünyanın en büyük bakır rezervlerine sahiptir ki bu, dünya üretiminin %40’ına tekabül eder. Çeşitli değerli metaller ve Şili güherçilesi 19. yüzyıl boyunca ülkeyi zengin kılmıştır. Bugün dünyanın Pascua-Lama projesi ile planlanan en büyük altın madeninin, beraberinde çok büyük çevre sorunlarını da getirmesinden endişe ediliyor.
Bunların yanında balıkçılık ve tarım da ülke ekonomisinde önemli rol oynar. Ülke alanının %7’si tarım alanı olarak kullanılır. Bu alanlar daha çok ülkenin merkezi kısımlarında yoğunlaşmıştır. Kuzeydeki çölde tarım sadece vahalarda yapılır. Hayvancılık ise ağırlıkla orta Şili ve güney Şili’nin kuzey kısımlarında yapılır.
Şarapçılık da ülke ekonomisine önemli katkılar yapar.