cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şehir devleti
Monako
Monako, 1297 yılında kurulmuş, Avrupa'da Kuzeybatı Akdeniz kıyılarında yer alan bağımsız bir şehir devleti ve prensliktir. Vatikan'dan sonra Avrupa'daki en küçük bağımsız ülke olan mikrodevlet, Fransa tarafından kuzey, batı ve doğu yönlerinde çevrelenmişken, ülkenin güney ve güneydoğu kısımları Akdeniz ile komşudur. Monako ayrıca İtalya sınırından yaklaşık 15 km uzaklıkta yer almaktadır. Ülke Monte Carlo semtindeki gösterişli kumarhaneleri, içinde barındırdığı limanları ve kraliyet ailesi ile ünlüdür.
Singapur
Singapur, Malay Yarımadası'nın güney ucunda yer alan, kuzeyde Malezya, güneyde ise Endonezya'nın Riau Adaları ile çevrili bir ada ülkesidir. Uzunluğu, yaklaşık 43 km ve eni ise 22,5 km olan bir adada yer alan ülkede, 2014 yılı Haziran ayı sonu verilerine göre nüfus 5.469.724 kişidir. Eski bir İngiliz kolonisi olan ülke, kolonicilik bittikten sonra 1963'te Malezya Federasyonu'na bağlanmış, ülkede Federasyondan çok farklı olan etnik ve kültürel yapı nedeni ile bu ülkeden ayrılarak 1965'te tamamen bağımsız bir şehir devlet olmuştur.
Vatikan
Vatikan, İtalya'nın Roma şehrinde bulunan, Hristiyanlık dininin Katolik mezhebinin yönetim merkezi olan bağımsız devlet. Ülkedeki yerleşik nüfus 1000 civarında olan ve çevresi yüksek duvarlarla kaplı ülke, Dünyanın hem yüzölçümü hem de nüfus bakımından en küçük bağımsız ülkesidir. Vatikan'da mutlak monarşiye dayalı bir yönetim uygulanır. Devlet başkanı olarak Papa'nın sözleri yasa hükmündedir. Papa, hem devlet başkanı, hem de Katolik mezhebinin ruhani lideridir. Katolik kilisesinin genel başkanı, Vatikan Devleti'nin de başkanı olur. Papa yasama, yürütme ve yargının da başkanıdır. Vatikan'ın, 100 kişilik İsviçre vatandaşı ve Katolik olması şart olan geleneksel giysili muhafızlardan oluşan sembolik yapıdaki küçük bir ordusu vardır.
Bağımsız olmayan şehir devletler
Bazı şehirler, bağımsız ayrı devletler olmamalarına rağmen, yüksek derecede özerk olmalarından ve bir şehir devlet gibi işlemlerinden ötürü bazen "şehir devlet" olarak sınıflandırılmıştır. Bu bağımsız olmayan şehir devletlerinden bazıları şu şekilde listelenebilir:
Gürmeşe, Kızıltepe
Gürmeşe (Badina), Mardin ilinin Kızıltepe ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Mardin il merkezine 48 km, Kızıltepe ilçesine 18 km uzaklıktadır.
Dünya Erkekler Voleybol Şampiyonası
FIVB Voleybol Erkekler Dünya Şampiyonası, erkeklerde voleybolun en üst düzey turnuvasıdır. İlk kez 1949 yılında düzenlenmiştir. 1962 yılından itibaren ise her dört yılda bir düzenlenmeye başlanmıştır. Şampiyonaya kıta elemelerinde başarılı olan ülkeler katılmaktadır.
NGC 5190
NGC 5190, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Berenis'in Saçı takımyıldızı yönünde bulunur. SBb tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1827 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Bodensee Arena
Bodensee Arena, Kreuzlingen, İsviçre'de bulunan bir arena. Çoğunlukla ev sahibi EHC Kreuzlingen-Konstanz isimli buz hokeyi takımının buz hokeyi müsabakaları için kullanılır. Arena, 1978 yılının Şubat ayında açılmış ve 2000 yılında yenilenmiştir. Arena, Konstanz Gölü'nün yanında, İsviçre'nin Almanya sınırında bulunur. Arenanın göle bakan doğu tarafında bir otel de bulunur.
Tacikistan
Tacikistan, resmî adıyla Tacikistan Cumhuriyeti , 143,100 km (55.300 sq mi) yüzölçümü ve 9,537,645 kişilik tahmini nüfusu ile Orta Asya'da denize çıkışı olmayan bir ülkedir. Komşuları güneyde Afganistan, batıda Özbekistan, kuzeyde Kırgızistan ve doğuda Çin'dir. Resmî dil, en büyük etnik grup olan Taciklerin anadili olan Tacikçedir. Tacik halkının geleneksel anavatanları, günümüz Tacikistan'ının yanı sıra Afganistan ve Özbekistan'ın bazı kısımlarını içerir. Ülke başkanlık sistemiyle yönetilmekte olup, seküler bir yapıya sahiptir. Başkent ve en büyük şehir Duşanbe'dir.
Ülkede MÖ 4000'lerden beri yerleşim yer almış olup, pek çok tarihi ve arkeolojik kültür bölgede varlığını sürdürmüştür. Baktria-Margiyana Arkeoloji Bölgesi ve Andronovo kültürü erken çağlarda ülke topraklarında bulunmuştur. Ahameniş İmparatorluğu, Sasani İmparatorluğu, Eftalitler, Samanîler ve Moğol İmparatorluğu gibi devletler ülkede hüküm sürmüştür. Timurlular ve Buhara Hanlığı altında bölgede Timurlu Rönesansı etkin olmuştur. Ülke daha sonra Rus İmparatorluğu tarafından ele geçirilmiştir. 20. yüzyılın başında Sovyetler Birliği kurulduktan sonra bu birliğin uzantısı olan Tacikistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti varlığını sürdürmüştür. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra ülke bağımsızlığını ilan etmiş, takip eden 1992-1997 döneminde bir iç savaş yaşanmıştır. Savaşın sona ermesinden bu yana, yeni kurulan siyasi istikrarı ve dış yardımı, ülke ekonomisinin büyümesine izin verdi. 1994'ten beri Cumhurbaşkanı İmamali Rahman tarafından yönetilen ülke, otoriter liderlik, yolsuzluk ve işkence, keyfi hapis, kötüleşen siyasi baskı, din özgürlüğünden yoksunluk ve diğer sivil özgürlükler de dahil olmak üzere insan haklarının yaygın ihlalleri nedeniyle bir dizi sivil toplum örgütü tarafından eleştirildi.
Tacikler (ayrıca Tojiki), esas olarak Tacikistan'da yaşayan ve Afganistan, Özbekistan, Kazakistan ve Rusya'da büyük diasporalara sahip yaklaşık 7 milyonluk bir etnik gruba aittir. En büyük etnik grubun Tacikler olduğu ülkede Özbekler ve Ruslar en büyük azınlıkları oluştururlar. Tacikler, Orta Asya'daki Türkçe konuşmayan tek halktır, çünkü resmî ve en yaygın dil Farsçanın bir lehçesi olan Tacikçedir, ancak bunun yanında Özbekçe, Rusça ve Pamir dilleri ülkede konuşulur. Ülkedeki en yaygın din İslam olup, çoğunluğu Sünni Müslümanlardır, ancak Şii İslam öğretisine bağlı etkili bir İsmaililer topluluğu vardır. Dağlar ülkenin yaklaşık yüzde 90'ını kaplıyor ve bu da ülkedeki birçok alanı ticari tarım için uygun hale getiriyor. Kuzey ve güney illerindeki vadilerde çiftçiler yüksek değerli ihraç kalitesinde pamuk, meyve, tütün, sebze ve çilek yetiştirmektedir. Tacikistan, BDT üyeleri arasında Özbekistan'dan sonra en büyük ikinci ipek üreticisidir. Ülke, 12 ila 50 milyon varil petrol ve 5,6 ila 10 milyar metreküp gaz arasında değişen çok küçük petrol ve gaz yataklarına sahiptir (2006, resmi tahmini). Ek olarak, Tacikistan'da önemli miktarda antimon, altın, cıva, kömür, gümüş, uranyum ve diğer mineral yatakları bulunmaktadır. Toplam gümüş yatakları 40.000 ila 60.000 ton arasında değişmektedir. Tacikistan, Birleşmiş Milletler, Bağımsız Devletler Topluluğu, AGİT, İslam İşbirliği Teşkilatı, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı, Şanghay İşbirliği Örgütü ve KGAÖ'nun bir üyesi ve ayrıca bir NATO Barış İçin Ortaklık ortağıdır.
Etimoloji
Tacikistan "Taciklerin Ülkesi" demektir. "-Stan" soneki, "yer" veya "ülke" anlamında Farsça'dır ve Tacik, kelimesi büyük olasılıkla, İslam öncesi (MS yedinci yüzyıldan önce) bir kabilenin adıdır.
En önde gelen Farsça sözlüklerden biri olan Amid Sözlüğü, birçok kaynağa göre terimin aşağıdaki açıklamalarını verir :
Daha eski bir sözlük olan Qias Al-luqat da Tacikçe'yi "ne Moğol ne de Türk olan kişi" olarak tanımlar.
Erken tarih
Tacikistan'ın da içinde olduğu bölgedeki yerleşim MÖ 4000 yılına kadar uzanmaktadır. Ülkenin batısı Tunç Çağı'na tarihlenen Baktria-Margiyana Arkeoloji Bölgesi içerisinde yer almaktadır. Kuzey batı Tacikistan'da bulunan ve MÖ 4000 yıllarına kadar yerleşim görülen Sarazm antik kenti UNESCO Dünya Mirası listesinde yer almaktadır. Bu dönemde Aryan halklarının göçüne sahne olan bölgede MÖ 13. yüzyıldan itibaren Soğd yerleşimi görülmeye başlamıştır. MÖ 6. yüzyılın ortalarında büyük bölümü Ahameniş İmparatorluğu egemenliğine geçen Tacikistan'da, I. Darius döneminde ekonomik ve ticari hayat büyük oranda gelişti. Büyük İskender tarafından MÖ 330'da Ahameniş İmparatorluğu'nun yıkılmasıyla bölge Makedon krallığının egemenliğine girdi. İskender'in ölümünden sonra Seleukos İmparatorluğu hakimiyeti altına giren Tacikistan toprakları, MÖ 250 yılında satrap Diodotus tarafından kurulan Grek-Baktria Krallığı denetimine girdi. MÖ 150'den itibaren Tacikistan'ın kuzeyindeki Soğdya bölgesine Saka ve Yüeçiler'in göçleri başladı. Bu göçler neticesinde MÖ 125 yılında Grek-Baktria Krallığı yıkılmış ve bölgede şehir devletlerinin egemenliği görülmeye başlamıştır.
Daha sonra bölgede Timur İmparatorluğu'nun denetimi 16. yüzyıla kadar sürdü. Modern Tacikistan, 16. yüzyılda Buhara Hanlığı'nın egemenliğine girmişti ve 18. yüzyılda imparatorluğun yıkılmasıyla hem Buhara Emirliği hem de Kokand Hanlığı'nın egemenliğine girmiştir. Buhara Emirliği 20. yüzyıla kadar bozulmadan kaldı, ancak 19. yüzyılda dünya tarihinde ikinci kez bir Avrupa gücü (Rus İmparatorluğu) bölgenin bazı kısımlarını fethetmeye başladı.
Rus ve Sovyet hâkimiyeti
1927 ile 1934 arasında, özellikle güney bölgesinde, tarımın kolektifleştirilmesi ve pamuk üretiminde hızlı bir genişleme gerçekleşti. Sovyet kolektifleştirme politikası köylülere karşı şiddet getirdi ve Tacikistan'ın her yerinde zorla yerleştirme gerçekleşti. Sonuç olarak, bazı köylüler kolektifleştirme ile savaştı ve Basmacı hareketini canlandırdı. Bu süre zarfında sulama altyapısının genişlemesiyle birlikte bazı küçük ölçekli endüstriyel gelişmeler de gerçekleşti. Tacik Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin kurulmasından sonra imar çalışmalarına başlandı. Ülkede petrol ve kömür yatakları işletmeye açıldı. Ülkenin ilk hidroelektrik santrali olan Varzob’un yapımına başlandı. 1928-1932 arasında beş yıllık kalkınma planı çerçevesinde Duşanbe başta olmak üzere birçok şehirde büyük işletmeler kuruldu. Kömür ve petrol yataklarının bulunmasıyla bunların üretimine de başlandı. Tirmiz-Duşanbe arasında ilk demiryolu inşa edildi.
Stalin'in iki tur tasfiyesi (1927–1934 ve 1937–1938), Tacikistan Komünist Partisi'nin her kademesinden yaklaşık 10.000 kişinin sınır dışı edilmesiyle sonuçlandı. Sınır dışı edilenlerin yerine etnik Ruslar gönderildi ve ardından Ruslar, birinci sekreterlik de dahil olmak üzere her düzeyde parti pozisyonlarına hakim oldu. 1926 ile 1959 arasında Tacikistan'ın nüfusu içinde Rusların oranı% 1'in altından% 13'e çıktı. 1946-1956 yılları arasında Tacikistan Komünist Partisi'nin Birinci Sekreteri olan bobojon Gafurov, Sovyet Dönemi boyunca ülke dışında önemi olan tek Tacik politikacıydı. Görevi Tursun Uljabayev (1956–61), Jabbor Rasulov (1961–1982) ve Rahmon Nabiyev (1982–1985, 1991–1992) tarafından takip edildi.
Bağımsızlık sonrası
9 Eylül 1991’de Tacikistan Parlamentosu bir deklarasyon yayımlayarak Tacikistan’ın Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği’nden bağımsızlığını ilân etti ve 2 Mart 1992’de Birleşmiş Milletler üyeliğine kabul edildi. Ülkedeki iç karışıklıklar ve ekonomik kriz neticesinde İslâmî Yeniden Doğuş Partisi ve diğer muhalefetin desteğiyle ülkenin güney kesimindeki gösteriler sonrasında 1992 yılında iç savaş başladı.
Tacikistan, neredeyse anında, çeşitli grupların birbirleriyle savaştığı bir iç savaş alana dondu. Bu süre zarfında 500.000'den fazla kişi, zulüm ve artan yoksulluk nedeniyle batı'yı ve ekonomi durumu iyi olan eski Sovyet cumhuriyetlere kaçtı. 1992 Kasım ayında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde% 58 oyla eski başbakan Abdumalik Abdullajanov'u mağlup ederek İmamali Rahman iktidara geldi. Seçimler savaşın bitiminden kısa bir süre sonra gerçekleşti ve Tacikistan tam bir yıkım halindeydi. Tahmini ölü sayısı 100.000'den fazladır. Ülke içinde ve dışında yaklaşık 1,2 milyon kişi mülteciydi. 1997'de Rahman ile muhalefet partileri arasında Genel Sekreter Özel Temsilcisi Gerd D. Merrem'in rehberliğinde ateşkes sağlandı ve başarılı bir Birleşmiş Milletler barışı koruma girişimi olarak büyük övgüler aldı.Ateşkes, bakanlık mevkilerinin% 30'unun muhalefete gideceği garantiydi. Seçimler 1999 yılında yapıldı, ancak muhalefet partileri ve yabancı gözlemciler tarafından haksız olmakla eleştirildi ve% 98 oyla Rahman yeniden seçildi. 2006'daki seçimleri yine (oyların% 79'uyla) Rahman kazandı ve üçüncü defa göreve başladı. Birkaç muhalefet partisi 2006 seçimlerini boykot etti ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) bunu eleştirmesine rağmen Bağımsız Devletler Topluluğu gözlemcileri seçimlerin yasal ve şeffaf olduğunu iddia etti. Rahman'ın yönetimi, medyayı sansürleme ve baskı yapma nedeniyle 2010 Ekim'de AGİT tarafından daha fazla eleştiriye maruz kaldı. AGİT, Tacik Hükûmeti'nin Tacik ve yabancı web sitelerini sansürlediğini ve bağımsız matbaalarda bir dizi bağımsız gazetenin basım faaliyetlerinin durdurulmasına yol açan vergi incelemeleri başlattığını iddia etti.
Rus sınır birlikleri 2005 yazına kadar Tacik-Afgan sınırında konuşlanmıştı. 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana Fransız birlikleri, NATO’nun Afganistan’daki Uluslararası Güvenlik Yardım Gücü’nün hava operasyonlarını desteklemek için Duşanbe Havaalanına yerleştirildi. Birleşik Devletler Ordusu ve Deniz Piyadeleri personeli, birkaç haftaya kadar süreli ortak eğitim misyonları gerçekleştirmek için periyodik olarak Tacikistan'ı ziyaret etmişti. Hindistan Hükûmeti, Duşanbe'nin 15 km güney batısında yer alan askeri bir havaalanı olan Ayni Hava Üssü'nü 70 milyon dolara yeniden inşa etti ve onarımları Eylül 2010'da tamamladı. Şimdi Tacikistan hava kuvvetlerinin ana üssü olarak kullanmaktadır. Rusya ile Ayni tesisinin kullanımına ilişkin görüşmeler yapıldı ve Rusya, Duşanbe'nin eteklerinde büyük bir üs tutmaya devam ediyor.
Tacik yetkililer, 2010 Ağustos'da 25 militanın bir Tacik hapishanesinden kaçmasının ardından, Eylül ayında Rasht Vadisi'nde 28 Tacik askerin öldürülmesine neden olan bir pusu ile ülkenin doğusunda İslami militarizmin yükselişte olduğuna dair endişeler olduğunu duyurdu.Ekim ayda Gharm civarındaki çatışmada  30 asker ve 3 militan ölmüştü. Kasım ay merkezi hükûmet Rasht Vadisi' askeri operasyonunla kontrol altına alarak gelirim sonuçlandığını iddia ediyordu. Ancak Temmuz 2012'de tekrar kavga çıktı. 2015'te Rusya, Tacikistan'a daha fazla asker gönderdi. Mayıs 2015'te Tacikistan'ın ulusal güvenliği, İçişleri Bakanlığı özel amaçlı polis birimi (OMON) komutanı Albay Gülmurod Halimov'un İslam Devleti'ne sığınmasıyla ciddi bir gerileme yaşadı.
Coğrafya ve iklim
Ülkenin denize kıyısı yoktur ve arazinin büyük bir kısmında yüksek dağlar bulunmaktadır. Pamir Dağları ülkenin önemli bir kısmını kaplar ve bölgenin çoğunluğu 3.000 metrenin üzerinde bir rakıma sahiptir. Kuzeydeki Fergana Vadisi ile güneyde yer alan çeşitli nehir vadileri ülkenin alçak kısımlarını oluşturur. Tacikistan'da karasal, subtropikal ve yarı kurak iklimler hakimdir, bazı kısımlarda ise çöl iklimi hüküm sürer. İklim, yükselti ile önemli oranda bağlantılıdır. Bölgede bulunan dağlar, Fergana Vadisi ve diğer alçak arazilere Arktik bölgelerden gelen hava kütlelerinin ulaşmasını engeller. Buna karşın bu bölgelerde bile hava, yılda 100 günden fazla 0 °C'nin altına düşer. İklimin en sıcak olduğu güneybatı bölgekerindeki alçak arazilerde iklim kuraktır, ancak bazı bölgelerde sulamalı tarım gerçekleştirilir. Ülkenin alçak bölgelerinde ortalama Temmuz sıcaklığı 23 ile 30 °C, Ocak sıcaklığı -1 ile 3 °C olmaktadır. Doğu Pamirler'de ortalama Temmuz sıcaklığı 5 ile 10 °C, Ocak sıcaklığı -15 ile -20 °C'dir.
Politika ve yönetim
Sovyetler Birliği'nde gelişen Perestroyka'nın etkisiyle çok partili düzene geçilmesiyle birlikte 1990 yılında Tacikistan Demokratik Partisi kuruldu. Ancak 1995 yılında yapılan seçimlerde ülkedeki yoksulluğun da etkisiyle Tacikistan Komünist Partisi 181 sandalyeden 60'ını kazanarak mecliste hakim duruma geldi.
Tacikistan'da 2000 yılından itibaren istikrar sağlanmış ve ülkenin yeniden inşasına başlanmıştır. Fakat Afganistan'da yaşanan çatışmalar nedeniyle sınır güvenliği için büyük çoğunlukla Tacik astsubay ve askerlerin bulunduğu Ruslara ait 201. Motorize Piyade Tümeni'nin bölgede varlık göstermesine izin verilmiştir. 2000 yılında yapılan yasama seçimlerinde Tacikistan Komünist Partisi yine birinci olmuştur.
1999-2000 yıllarında Özbekistan'da teröre sebep olan militanlar da üs olarak Tacikistan'ı kullandı. Bununla birlikte 2001 yılında ABD'nin Afganistan'da Taliban'ı devirmek için başlattığı işgalde bu ülkedeki Tacikler de zor durumda kaldı. Taliban, ABD'nin işgali sırasında binlerce Tacik vatandaşını öldürmekle tehdit etti.
Yolsuzluk, suç, AIDS vakalarının artması, ekonomik bozulmalar, Afganistan'dan Avrupa'ya yönelen uyuşturucu ticaretinde transit geçiş noktasında olması gibi etkenler ülkenin en önemli sorunlarıdır.
13 Mart 2005'te yapılan Tacikistan meclis genel seçimlerinde Demokratik Toplum Partisi % 64,51 oyla birinci gelmiş ve 49 sandalye kazanmıştır. Tacikistan Komünist Partisi % 20,63 oyla ikinci gelmiş ancak sadece 4 milletvekilliği kazanabilmiştir. Laiklik yanlısı İslami Rönesans Partisi % 7,48 oyla 2 milletvekilliği kazanırken, Demokratik Parti, Sosyalist Parti ve Adalet Partisi'nin kurduğu koalisyon da % 7,36 oy almıştır.
1 Mart 2015'te yapılan seçimlerde ise Demokratik Toplum Partisi % 65,4 oyla 51 sandalye kazanırken, sosyalist eğilimli Agrarnaya Partiya (Tarım Partisi) % 11,7 oy oranıyla 5 milletvekili çıkarmıştır. Ekonomik Reform Partisi % 7,5 oyla 3, Sosyalist Parti ise % 5,5 oy oranıyla 1 milletvekilliği kazanmıştır.
Demografi
Tacikistan nüfusu 9,275,832 kişi olup, bunların %70'i 30 yaşının altında, %35'i de 14-30 yaş aralığındadır.
Etnik gruplar ve dil
Ülkede en büyük etnik grup %79,9 oranla Tacikler, ikinci en büyük etnik grup ise %9,8 oranla Özbeklerdir. Bu grupları %1'lik bir oranla Ruslar takip etmektedir. Diğer belirlenemeyenler ise %6'lık bir kesimi oluştururlar. Küçük etnik gruplar arasında Pamirler ve Yagnobiler bulunmaktadır.
Resmi dil Farsçanın lehçesi Tacikçe olmasına rağmen, yakın çağdaki etkileşimlerden dolayı Rusça da kullanılır ama Rusça'nın resmi bir statüsü yoktur.
Karaçam, Çaykara
Karaçam, Trabzon ili Çaykara ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Yerleşimin eski adı "Yukarı Ogene"'dir. Yerleşimden ilk olarak 1528 yılına ait bir kayıtta yaylanın yanında bulunan bir mezra olarak bahsedilmiş olup bu tarihlerde yeni yerleşime açılmıştır. İlerleyen yıllarda aşağı ve yukarı olmak üzere ikiye ayrılmasıyla Yukarı Ogene'de 1554 yılı kaydına göre 19 hane bulunmaktadır. İlerleyen yıllarda köylerin birleşmesiyle yeniden Ogene adıyla tek bir köy görülmektedir. 1583 yılı kaydında birleşik köyde erkek nüfus; 14 bennak ve 37 ispenç ile 2 mücerred olarak kaydedilmiştir. Buradan yola çıkıldığında köyde ağırlıklı olarak Hristiyan nüfus olduğu görülmektedir. 1681 yılı Avarız Defterine göre Ogene adıyla ter bir köyden oluşan yerleşimde tamamı Müslüman 28 avarız neferi kaydedilmiştir.
Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasından sonra 1935 ve 1940 yılı nüfus sayımlarında "Okene-i Ulya", diğer sayımlarında "Yukarı Ogene" adıyla Of kazasına bağlı görülen yerleşimin adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Karaçam olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır. Yerleşim 1969 yılında belde statüsüne yükseltilmiştir. Trabzon'un 12 Kasım 2012 tarihinde kabul edilen büyükşehir yasa tasarısı ile büyükşehir belediyesi olmasıyla Karaçam Belediyesi kapatılarak Çaykara ilçesine bağlı mahalle statüsüne dönüşmüştür.
I. Yezid Mezyed
I. Yezid Mezyed ya da Ebu Tahir Yezid bin Muhammet, Şirvanşahlar Devleti'nin 6. şahı ve Şirvanşah III. Muhammet'in babası.
Saltanatı
Babası Şirvanşah I. Ali'nin kardeşi Muhammet bin Yezid'tir. Küçük yaşlarından beri taht sevdasıyla sarayda kendini belli etti. Amcası I. Ali'nin Ruslarla girdiği savaşı kaybetmesinin üzerine taht kavgasına başladı, amcası I. Ali, oğlu Abbas ve torunu Ebu Bekir'i esir aldı ve bir süre sonra idam ettirdi. Babası Muhammet bin Yezid hakkında kaynaklarda hiçbir şey söylenmez.
"Tarih-i el-Bab"a göre Ebu Tahir Yezid bin Muhammet H. 305 (M. 917) yılında Şirvan bölgesini tamamen işgal etti ve bir yıl sonra burada kendi ismini verdiği Yezidiye şehrini (şimdiki Şamahı) inşa ettirdi. Layzan (şimdiki Lahıc) bölgesini ise büyük oğlu Muhammet'e ikta olarak bahşetti. Yaklaşık 33 yıl saltanat süren I. Yezid Eylül 948 tarihinde öldü.
Bardağın yarısı boş mu yoksa yarısı dolu mu?
Bardağın yarısı boş mu yoksa yarısı dolu mu? (İngilizce: Is the glass half empty or half full?) retoriksel biçimde belirli bir durumun hem iyimserlik (optimizm, yani yarısı dolu) hem de kötümserlik (pesimizm, yani yarısı boş) kaynağı olabileceğini belirten deyiştir. Deyiş aynı zamanda soruyu cevaplayacak bireyin iyimser mi kötümser mi olacağını basitçe belirleyecek bir test olarak da kullanılabilir.
I. Yezid Mezyed
Hâşimoğulları ile ilişkiler
Ebu Tahir Yezid'in saltanatı zamanında Derbent bölgesi ile ilgili bazı sorunlar ortaya çıktı. H. 318 (M. 930) yılında Şabran kapıları önünde oğlu Muhammet'le Derbent emiri Ebu El-Malik El Hâşimi arasında savaş çıktıysa da, kati galibiyet kazanılamadı. Bu dönemde Derbent şehri 869 senesinde Hâşim bin Süraye tarafından kurulan Haşimi Hanedanı tarafından yönetilmekteydi.
Sâcilerle ilişkiler
Şirvanşahlar Devleti kısa bir süreliĞine (908-909) Güney Azerbaycan'da hüküm sürmüş Sâci Hanedanı'na itaat etti. Bu sebepten I. Yezid döneminde Sâcilerle ilişkilere önem verilmiştir. H. 320 (M. 932) yılında Yusuf bin Ebu Sac'ın Azerbaycan emiri Balduye'den kaçan Mufliy'i Şirvan'da hapsedilerek Emir Balduye'ye teslim edildi ve yapılan bir anlaşmaya göre Bizans, Gürcü ve diğer düşmanlara karşı birlik içinde olmak kararlaştırıldı.
Bardağın yarısı boş mu yoksa yarısı dolu mu?
Soruda kastedilen yarısına kadar dolu, kalan yarısı boş bir bardağın birey tarafından ne şekilde görüldüğüdür: yarısı boş veya yarısı dolu. Sorunun amacı durumun, gözlemcinin bakış açısına göre farklı şekillerde görülebileceğini ve durumda olumsuzluğun yanı sıra olumluluğun da var olduğunu göstermektir.
Ünlü bir deyiş olan bardağın yarısı boş mu yoksa yarısı dolu mu? deyişi birçok farklı dilde kullanılmaktadır.
The Ron and Fez Show
The Ron and Fez Show, Ron Bennington ve Fez "Marie" Whatley tarafından sunulan Amerikan radyo talk şovudur.
Tampa, Florida, New York ve Washington'dan sonra Ron ve Fez, Sirius XM Radio'nun XM 202 ve Sirius 197. kanallarından yayın yapan the ViRUS adlı kanalında The Ron and Fez Show programını sunmaya başladılar. Şov, 11.00 - 15.00 saatleri arasında yayınlanmakta ve 01.00 - 05.00 saatlerinde tekrarları yayınlanmaktadır. Programın bölümleri Audible.com sitesinden indirilebilmektedir.
KYSR
KYSR (98.7 FM, "98-7 FM"), Los Angeles merkezli modern rock radyo istasyonudur. Los Angeles, Orange County ve Inland Empire çevresinde 98.7 frekansında yayın yapmaktadır. KYSR, Tehachapi, Kaliforniya'daki KSRY 103.1 FM kanalıyla ortak yayın yapmaktadır. Clear Channel'ın alternatif rock tarzında yayın yapan en büyük radyo istasyonudur. Bu unvanı 2008'de bu formata geçmesiyle Dallas, Teksas merkezli KDGE'den aldı.
Sahaptin dilleri
Sahaptin dilleri, Amerika Birleşik Devletleri'nde Washington, Oregon ve Idaho eyaletlerinin Kolumbiya Platosu denen bölgesinde konuşulan Penuti dil ailesinin Plato Penuti dilleri bölümünden Kızılderili dilleri grubu. Yalnızca iki dilden (Nimipuca ile Sahaptince) oluşur.
Adlandırma
Sahaptin adı en dar (İng. Sahaptin) anlamıyla Sahaptinleri ve dillerini; en geniş (İng. Sahaptian) anlamıyla da Sahaptin halkları ve dillerini belirtir. İngilizcedeki Sahapti-n / Sahapti-an adlandırması tıpkı Algonqui-n / Algonqui-an adlandırması gibidir.
Çin nehir yunusu
Çin nehir yunusu (Lipotes vexillifer; Çince: ya da Baiji (Çince: 百吉 báijì), Lipotidae familyasının tek üyesi olan bazı kaynaklara göre muhtemelen tükenmiş bir yunus türü.
Tarihçe
Fosil kalıntılarına göre yunusların Büyük Okyanustan Yangtze Nehrine yirmi milyon yıl önce göçettikleri tahmin edilmektedir. Tatlı suyu yaşam alanı olarak seçtiği bilinen dört yunus türünden biridir. Diğer nehir yunusları olan Ganj ve İndus nehir yunusu Hindistan'da Ganj ve İndus nehirlerinde, La Plata Yunusu Güney Amerika'da Rio de la Plata'da ve Amazon nehir yunusu (Boto) Amazon nehirlerinde yaşamlarını sürdürmektedir.
Doğal yaşam alanı
Tarihsel olarak Çin nehir yunusu, Yangtze Nehrinin Şangay şehrine yakın olan ağzından orta ve batıda Yiçang şehrinin bulunduğu yukarı kısımlarına kadar olan 1.700 kilometrelik bir bölgede yaşamaktaydı. Bu alan şu anda her iki taraftan da birkaç yüz kilometre azalmış ve Yangtze Nehrini besleyen Dongting ve Poyang gölleri arasında kalan Yangtze'nin ana kolu üzerine sıkışmıştır. Doğal yaşam alanındaki bu daralmanın sebebi kısmen Üç Boğaz barajının inşasıdır ama asıl sebep dünya üzerindeki insan nüfusunun yaklaşık %12'sinin Yangtze Nehri havzasında çalışması ve yaşamasıdır.
Fiziksel özellikleri
Erişkin Çin nehir yunuslarının boyu erkeklerde yaklaşık 2,3 metre, dişilerde yaklaşık 2,5 metre civarındadır ve bugüne kadar ölçülen en uzun boy 2,7 metredir. Ağırlık olarak 135-230 kilogram arasında olan yunusların doğadaki ortalama yaşam süreleri 24 yıl olarak tahmin edilmektedir. Erkekler cinsel olgunluğa dört yaşında, dişiler de altı yaşında erişir. Yılın ilk yarısında doğurdukları ve şubat ile nisan ayları arasında en çok yavrulama dönemine girdikleri düşünülmektedir. Hamilelik oranının %30 olduğu gözlemlenmiştir. Her seferinde tek yavru doğuran dişi yunusların hamilelik dönemi 10-11 ay arasındadır ve iki doğum arasında iki yıllık bir süre bulunur. Yavru yunuslar doğduklarında 80-90 santimetre civarındadır ve 8 ile 20 aylık bir süre boyunca anneleri tarafından bakılır.
Tehlikeden kaçarken 60 kilometre/saatlik bir hıza ulaşabilen Çin nehir yunusları normal şartlarda 10 ile 15 kilometre/saat hızlarda dolaşır. Görme ve işitme duyularının zayıflığı nedeniyle yunus yönbulma için genellikle sonar özelliklerini kullanır.
Soyunun tükenmesi
1950'lerde 6.000 Çin nehir yunusu bulunduğu tahmin edilmiştir ancak son elli yılda bu sayı önemli oranda azalmıştır. Guinness Rekorlar Kitabına göre dünyanın en çok soyu tükenme riski altında olan deniz memelisi olan Çin nehir yunusu en son Eylül 2004 tarihinde görülmüştür.
Yunus nüfusunun azalmasının sebepleri
Dünya Korunma Birliği'ne (IUCN) göre türün soyunun tükenmesine neden olabilecek tehditler şunlardır: Büyük Atılım sırasında insanlar tarafından avlanma serbestisi, balık ağlarına takılma, yasaklanmış olduğu halde elektrikle balık avlama, tekne ve gemilerle çarpışma, doğal yaşam alanının daralması ve çevre kirliliği.
Büyük Atılım sırasında Çin nehir yunuslarına duyulan geleneksel saygı kınanarak eti derisi ve yağı için avlanmış ve kısa sürede sayıları azalmıştır.
Süleyman Çelebi (1953 doğumlu siyasetçi)
Süleyman Çelebi, (d. 1953, Perşembe, Ordu, Türkiye), Türk sendikacı.
Çin nehir yunusu
Yunus nüfusunun azalmasının sebepleri
Çin ekonomik olarak geliştikçe nehir yunusları üzerindeki baskı da giderek arttı. Sanayi ve yerleşim bölgelerinin atıkları Yangtze Nehrine verildi. Nehir yatağı birçok bölgede beton ile kuvventlendirildi. Gemi boyları büyüdü ve trafiği arttı, balıkçılar daha geniş ve daha ölümcül ağlar kullanmaya başladı. Gürültü kirliliği nedeniyle zaten hemen hemen kör olan hayvanın pervanelerle çarpışma riski arttı. Yunusun beslendiği balıkların sayıları da sanayi öncesi dönemin binde birine kadar düştü.
Süleyman Çelebi (1953 doğumlu siyasetçi)
1980 yılında DİSK Örgütlenme Daire Başkanlığı'na seçildi. 12 Eylül Darbesi sonrası DİSK davasında yargılanarak 4 yıl cezaevinde yattı. DİSK'in tekrar faaliyete geçmesiyle aktif sendikacılığa geri döndü. 1991 yılında Ahmet Fehmi Işıklar'dan sonra DİSK Genel Sekreteri seçildi. 1999 Türkiye genel seçimleri sonrasında Tekstil-İş Başkanı Rıdvan Budak'ın görevini devraldı. 28-30 Temmuz 2000'de yapılan DİSK 11. Genel Kurulunde başkan seçildi.
Çin nehir yunusu
Yunus nüfusunun azalmasının sebepleri
1970 ve 1980'lerde tahmin edilen Çin nehir yunusu ölümlerinin yarısının sebebinin balık ağlarına dolanma olduğu sanılmaktadır. 2000'lerin başında ise nehir yunuslarının karşısındaki en büyük doğrudan tehdit elektrikle balık avlanması olarak değerlendirilmiştir. Her ne kadar yasadışı da olsa bu yıkıcı avlanma tekniği Çin'de yaygın olarak uygulanmaktadır. Üç Boğaz barajının inşası ise hem yunusun yaşam alanını daha da daraltmış hem de gemi trafiğinin artmasına neden olmuştur.
Süleyman Çelebi (1953 doğumlu siyasetçi)
Süleyman Çelebi 8 Temmuz 2010 tarihinde TÜSİAD başkanı Ümit Boyner'le görüşüp el sıkıştı ve TÜSİAD'a "kadın eli değdikten sonra" DİSK ile TÜSİAD arasındaki ilişkilerin daha sıcak olduğunu belirtti. Bu bakımdan TÜSİAD ile bu kadar yakın ilişkiler içine giren ilk "devrimci" sendika yöneticisi oldu.
Çin nehir yunusu
Koruma çabaları
Çin tarafından nehir yunuslarının tehlike altında olduğu tanındıktan sonra hükûmet yunus avlamayı yasakladı, balık avlamada bazı kısıtlamalar getirdi ve doğal koruma alanları oluşturdu.
Süleyman Çelebi (1953 doğumlu siyasetçi)
5 Ekim 2009 tarihinde, silahlı bir saldırıya uğramıştır. Ameliyatı başarılı geçmiş ve hayati tehlikesini atlatmıştır.
Çin nehir yunusu
Koruma çabaları
1978 yılında Çin Bilimler Akademisi (中国科学院) tarafından Wuhan Hidrobiyoloji Enstitüsü'nün bir şubesi olarak Tatlısu Yunusları Araştırma Merkezi (淡水海豚研究中心) kuruldu. 1980'lerde ve 1990'larda yunusları yakalayıp koruma altındaki alanlara yerleştirmek için çeşitli girişimlerde bulunuldu. Güdülen strateji bir yetiştirme programıyla türün nüfusunu artırmak, Yangtze Nehrindeki koşulları iyileştirdikten sonra yunusları tekrar doğal ortamına bırakmaktı. Ancak nadir görülen ve hızlı hareket edebilen yunusları yakalamanın oldukça zor olduğu görüldü, ayrıca yakalanan yunusların hiçbiri birkaç aydan uzun bir süre hayatta kalmadı.
Süleyman Çelebi (1953 doğumlu siyasetçi)
Çelebi, 10 Mart 2011 tarihinde DİSK Genel Merkezi'nde düzenlediği basın toplantısında, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İstanbul 3. bölge Milletvekili aday adayı olmak için, DİSK Başkanlığı görevinden ayrıldığını açıkladı. Süleyman Çelebi, Milletvekili seçilememesi durumunda, DİSK Genel Başkanlığı görevine dönmeyeceğini söyledi. 24. Dönem İstanbul Milletvekili olarak TBMM'ye girmiştir. Türkiye-Gürcistan ve Türkiye-Hırvatistan Parlamentolararası Dostluk Grupları üyesidir.
Çin nehir yunusu
Koruma çabaları
Bu beş koruma bölgesinin yanı sıra Jianli, Chenglingji, Hukou, Wuhu ve Zhengjiang'da beş “Koruma İstasyonu”da bulunur. BU istasyonlarda iki gözlemci ile yasadışı balık avcılığını araştırmak için günlük devriye görevinde kullanılan motorlu bir tekne bulunur.
2001 yılında Çin Hükümeti, Yangtze Nehrinin memelilerini korumak için bir eylem planını onayladı. Bu eylem planı, 1968 çalışma grubunda belirlenen ve ulusal Çin nehir yunusunu koruma politikası olarak belirlenen üç önlemi tekrar vurguladı. Tüm bu yasal düzenlemelere ve çalışma gruplarına rağmen Çin'de koruma çabalarına ayıracak çok az bir fon mevcuttu. Projeye başlamak ve üç yıl sürdürebilmek için yaklaşık 1 milyon USD gerektiği tahmin edilmiştir.
Su memelilerini kurtarmak için yeterli çaba verilmediği ve geç kalındığı kanıtlanmıştır. Baiji.org Vakfının baş yöneticisi August Pfluger "Çin Hükümetinin stratejisi iyi bir stratejiydi ancak eyleme geçecek zamanımız yoktu." demiştir.
Doğal ortamında koruma
Biliminsanları en iyi eylem planının türü doğal ortamında koruma çabalarıyla paralel yürüyen doğal ortamı dışında koruma çalışmaları olduğunu kabul etmektedir. Yunusların doğal yaşam ortamını korumak için Yangtze Nehrindeki bozulma geri çevrilmelidir. Doğal ortamı dışında koruma projelerinin amacı zamanla yeterli sayıda yunus yetiştirdikten Tangtze'ye geri bırakılması dolayısıyla da doğal yaşam alanlarının da bu şekilde zaten korunmasının sağlanmasıdır.
Yakalanmış örnekler
1992 yılında Wuhan'da Hidrobiyoloji Enstitüsünde (IHB) diğer koruma çalışmalarına ek olarak, tüm tehditlerden uzak ve rahatlıkla gözlem yapılabilecek bir Çin nehir yunusu koruma dolphinaryumu inşa edildi. Bu yerde bir iç ve dış havuzlar, su filtreleme sistemi, besin depolama ve hazırlama birimi, araştırma laboratuvarı ve küçük bir müze bulunur. Aynı zamanda turizm sayesinde para kazanılarak nehir yunusu koruma adına kullanılması da amaçlanmıştır. Havuzlar çok geniş değildir (25 m.'lik yay şeklinde x 7 m genişliğinde x 3.5 m derinliğinde, 10 m çapında, 2 m derinliğinde ve 12 m çapında, 3.5 m derinliğinde) ve aynı anda çok fazla nehir yunusu bir arada bulunamaz.
2006 araştırma seferi
Xinhua Haber Ajansı, 4 Aralık 2006 tarihinde Yangtze Nehrinde 30 araştırmacı tarafından sürdürülen altı haftalık araştırma seferinin sonunda hiçbir Çin nehir yunusunun gözlemlenemediğini bildirilmiştir. Yangtze Tatlısu Yunusları Araştırma Seferinin bu olumsuz haberle sonuçlanması ilk olarak bir deniz memelisinin soyunun tükenmesine insanların neden olduğu şüphelerinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Kötü su ve hava koşulları nedeniyle herhangi bir yunus görülmemiş de olabilir ancak bazı biliminsanları tarafından 13 Aralık 2006 tarihinde Çin nehir yunusunun soyunun kısmen tükenmiş olduğu yani türün soyunu sürdürmek için gereken sayıdan daha az bir yunus kaldığını açıklamıştır.
Theodora (Theofilos'un eşi)
Theodora (, y. 815 - 867'den sonra), bazen Ermeni Theodora veya Kutsanmış Theodora olarak anılır, 830'dan 842'ye kadar Bizans imparatoru Theofilos'un eşi ve Theofilos'un ölümünden sonra 842'den 856'ya kadar çiftin küçük oğlu III. Mihail'in naibi olarak Bizans imparatoriçesiydi. Bazen, sadece bir naipten ziyade, aslında kendi başına hüküm süren bir imparatoriçe olarak kabul edilir. Theodora, Doğu Ortodoks Kilisesi'nde aziz olarak tanınan ikinci Bizans ikonoklazmına (814-843) son vermesiyle ünlüdür. Hükümdarlığı Sicilya'nın çoğunun kaybedilmesine ve Girit'in geri alınamamasına rağmen, Theodora'nın dış politikası bunun dışında oldukça başarılıydı; 856'da Bizans İmparatorluğu hem Bulgar İmparatorluğu hem de Abbasi Halifeliği üzerinde üstünlük elde etmiş, Mora Yarımadası'deki Slav kabileleri haraç ödemek zorunda kalmıştır. Hem de bunları imparatorluk altın rezervini düşürmeden başarmıştır.
Muhtemelen Ermeni asıllı olan Theodora, Paflagonya'da tüccarlar ve askeri yetkililerden oluşan kırsal bir ailede dünyaya geldi. 830'da imparator Theofilos'un üvey annesi Efrosini tarafından genç imparatora gelin şovu için seçildi. Theofilos tarafından seçildikten sonra 5 Haziran 830'da imparatoriçe olarak taç giydi. Theofilos, ikonlara saygı gösterilmesine karşı çıkan bir ikonoklasttı; Theodora'nın bir ikonofil olduğunun ne kadar farkında olduğu belli değildir. İmparatorluk işlerine ve törenlerine sadakatle katılmasına ve Theofilos'un yedi çocuğunu doğurmasına rağmen Theodora, kocasının saltanatı boyunca gizlice ikonlara saygı göstermeye devam etti. Theofilos 20 Ocak 842'de dizanteriden öldü, muhtemelen 30 yaşından küçüktü. Ölüm döşeğindeyken, Theodora'yı iki yaşındaki oğulları III. Mihail'in naibi olarak atadı ve ona yardımcı olması için bir dizi danışman atadı. Bu danışmanların en önde geleni logothetis ve Theodora'nın yakın sırdaşı olacak olan hadım Theoktistos 'tur.
Theodora, imparatorluğu yönetme konusunda tamamen yetenekli olduğunu kanıtladı. Henüz yirmili yaşlarının sonlarında olmasına rağmen, iyi bir liderlik yaptı ve sadakat uyandırdı, etrafı deneyimli yetkililerle çevriliydi ve görünürde rakipleri yoktu. Theodora'nın emriyle Doğu Anadolu'daki Paulusçu sapkınlar acımasızca bastırılsa da, ikonalara saygının yeniden getirilmesi çok fazla sorun olmadan yapıldı. Çok fazla askeri müdahaleye ihtiyaç duymadan, diplomasi yoluyla imparatorluğu Bulgar hükümdarlar I. Presyan ve I. Boris'in saldırılarından korumayı başardı. Bizans'ın Kilikya'daki Anavarza kentini yağmalaması, yakın gelecekte Arap tehdidini büyük ölçüde sona erdirdi. III. Mihail büyüdükçe, Theodora'nın İmparatoriçe İrini'nin izinden gideceğinden ve tek başına hüküm sürmek için onu tahttan indireceğinden korktu. Theodora'nın kendi karısını seçmesine izin vermemesine kızan Mihail, dayısı Bardas'ı sürgünden geri çağırdı ve onunla birlikte Kasım 855'te Theoktistos'a suikast düzenledi. Theodora, 15 Mart 856'da onu tahttan indirip tek imparator olmadan önce, III. Mihail ve diğer komploculara birkaç ay öfkelendi. Theodora, 857 veya 858'e kadar imparatorluk sarayında yaşamaya devam etti ve bazı kızlarıyla birlikte sürgün edilip Gastria'daki bir manastıra kapatıldı. 863 civarında manastırdan serbest bırakılmış ve bir tür törensel rol almasına izin verilmiş olabilir. Theodora oğlu III. Mihail, arkadaşı ve ortak imparator I. Basileios tarafından öldürüldükten kısa bir süre sonra öldü.
Arka plan ve erken dönem
Theodora 815'de Ebissa, Paflagonya'da doğdu. 830'dan önce bir noktada ölen drungarios ve tourmarches Marinos ile Theoktisti Florina'nın kızıydı. Theodora'nın beş kardeşi vardı: Bardas ve Petronas erkek kardeşler ve Sophia, Maria ve İrini kız kardeşleri. İrini daha sonra önde gelen general Theofobos ile evlenmiş olabilir.
Theodora'nın kırsal Paflagonya ailesinin Ermeni kökenli olduğuna inanılıyor, ancak hiçbir çağdaş kaynak onu Ermeni olarak tanımlamıyor. Geçmişte Theodora'nın ailesi ile Ermeni soylu Mamikonyan klanı arasında bir bağlantı önerilmiş olsa da, böyle bir bağlantıyı kanıtlayacak yeterli kaynak yok. Her halükarda, Theodora'nın ailesi başkentteki bazı Ermeni ailelerle bağlantılı. O, 819/820'de imparatorluğun beş Asya eyaletinin tümüne kısa bir süreliğine komuta eden önde gelen Bizans generali Ermeni Manuil'in yeğeniydi. Ticaret için kullanılan gemilere sahip oldukları için ailenin Karadeniz'de ticaretle uğraşmış olması muhtemeldir. Manuil dışında Theodora'nın ailesinin, imparatoriçe olmadan önce iyi bağlantıları olup olmadığı veya iyi kurulmuş olup olmadığı açık değildir.
Seçimi ve evliliği
830 yılında, İmparator Theofilos'un üvey annesi Efrosini, taşranın en güzel ve soylu kadınlarını toplamak için memurlar gönderdikten sonra genç kadınları tek tek seçti genç imparator için bir gelin gösterisi düzenledi. Theofilos 812/813'te doğdu ve 821'de babası II. Mihail tarafından ortak imparator olarak taç giydi ve babasının ölümünden sonra 829'da kıdemli imparator oldu. İmparatorluğun, babasının selefi V. Leon dönemindeki İkonoklazm'a geri döndüğü göz önüne alındığında, o bir ikonoklast (ikonlar'a saygı gösterilmesine karşı) idi.
Theofilos bir gelin için can atıyordu ve kadınları imparatorluk sarayında yeni inşa edilmiş ve görkemli bir salonda toplayarak bunu bir gösteriye dönüştürdü. Sonunda Theofilos, Theodora'yı seçti ve ona bir altın elma vererek seçimini gösterdi. Daha sonraki tarihçi Symeon Logothete'ye göre, Theofilos ilk başta başka bir kızın, Kassia'nın (daha sonra önemli bir şair ve besteci) güzelliğinden etkilenmişti ve alaycı bir şekilde Havva'ya atıfta bulunarak ona "bir kadın aracılığıyla, kötülükler insanın başına geldi" demiştir. Judith Herrin tarafından "müstakbel bir eşin sevgisini kazanmanın talihsiz bir yolu" olarak değerlendirilen bu yorum, Kassia'nın Meryem Ana'ya atıfta bulunarak "bir kadın aracılığıyla, daha iyi şeyler başladı" şeklinde yanıt vermesini sağladı. Kassia'nın yanıtından sonra, cesur karşılık karşısında şaşıran Theofilos, yanından geçerek elmayı Theodora'ya verdi. Warren Treadgold'a göre Theodora "güzeldi, mantıklı ve uyarlanabilirdi ve ona çok yakışıyordu; ancak Theofilos başlangıçta Efrosini gibi gelininin bir ikonofil olduğunu fark etmemiş görünüyor" Theodora, 5 Haziran 830'da Daphne'deki Aziz Stefanos Kilisesi'nde imparatoriçe olarak taç giydi ve çift daha sonra Ayasofya'da evlendi.
Konsort İmparatoriçe olarak faaliyetleri
Theodora, taç giyme töreninden sonra Konstantinopolis Patriği ve din adamlarına ve Bizans Senatosu'na  altın bağışladı. Theodora'nın imparatoriçe eşi olarak zamanının çoğu çocuklarını doğurmak ve onlara bakmakla geçti. Theofilos ve Theodora'nın yedi çocuğu vardı: oğulları Konstantinos ve Mihail (geleceğin imparatoru III. Mihail) ve kızları Thekla, Anna, Anastasia, Pulcheria ve Maria. Kısa bir süre ortak imparator olan Konstantinos, iki yaşında sarayın bir sarnıcında boğuldu. Birçok imparatorun aksine Theofilos, kızlarıyla büyük gurur duyardı. Thekla, Anna ve Anastasia en büyük çocuklardı ve hepsi 830'ların sonlarında Augustae ilan edildi ve Theofilos, Theodora ve Thekla'yı ön yüzde; Anna ve Anastasia'yı arka yüzde tasvir eden oldukça sıra dışı bir madeni para bastırarak onları andı. Konstantinos dördüncü en büyüğüydü, ardından Pulcheria ve Maria geldi. Mihail, çiftin en küçük çocuğuydu.
Görünüşe göre Theodora, Theofilos'un hükümdarlığı boyunca, kocasının onaylamamasına rağmen, ikonlara gizlice saygı göstermeye devam etti. Bu inançları ne ölçüde uyguladığı veya Theofilos'un bunlardan ne ölçüde haberdar olduğu açık değildir. İmparatorluk sarayının kadın bölümlerinin mahremiyeti göz önüne alındığında, Theodora'nın ikona saygısını gizli tutması çoğunlukla mümkün olabilirdi. Eğer farkındaysa, farklı dini inançların onları kişisel düzeyde ne ölçüde böldüğü de net değildir. Bir noktada kocasını, hapsedilmiş ikona hayranı ressamı Lazaros Zografos serbest bırakmaya ikna etmeyi başardı.
İmparator ve imparatoriçe arasındaki ilişkiler her zaman iyi değildi. 839'da Theofilos'un Theodora'nın hizmetkarlarından biriyle bir ilişki başlattığı keşfedildi ve imparatoriçe bunu kötü karşıladı ve kamuoyuna açıkladı. Theofilos ilişkiyi durdurdu, karısından özür diledi ve özrünün bir parçası olarak kızları için Karianos adında yeni bir saray inşa etti. Muhtemelen uydurma bir hesaba göre, Theofilos'un limanda güzel bir ticaret gemisi görüp kime ait olduğunu sorması ve bunun karısına ait olduğu kendisine söylenmesi üzerine çiftin arası da bozuldu. Tüccar faaliyetlerini imparatorluk yaşamıyla bağdaşmaz bulan Theofilos, "Ne! İmparator olan beni karım mı tüccar yaptı?" ve hemen gemiyi ve yükünü yaktırdı.
Theodora'nın ikona saygısı bazen kocasıyla çatışmaya yol açtı. Kızlarını sık sık Efrosini'nin 830'dan sonra kapandığı manastıra gönderirdi. Orada, Thefhilos'un haberi olmadan, kızlara ikonalara saygı göstermeleri öğretildi. Yine de büyük kızları akıllıydı ve bu konuda sessiz kaldılar, yaklaşık iki yaşındaki küçük kızı Pulcheria, 839'un ortasında babasına manastırda bir kutuda saklanan "güzel bebekleri" ve onları nasıl yüzlerine çekip öpeceklerini anlattı. Öfkeli Theofilos, kızlarının Efrosini'yi bir daha görmesini yasakladı ve Efrosini'yi manastırı terk etmeye de zorlamış olabilir. Her halükarda, Theodora ve Efrosini'nin gizli ikonofil öğretileri zaten başarılı olmuştu; Theofilos'un ve Theodora'nın çocuklarından hiçbiri büyüyüp ikonoklast olmadı.
Theodora, kocasıyla birlikte çeşitli halk törenlerini kutladı. İmparatoriçe olmadan önce bu tür törenlere neredeyse hiç tanık olmamasına rağmen, eylemlerinde hata yaptığına dair hiçbir kanıt yok, belki de Efrosini ona yardım etti. Theodora, kocasının askeri başarılarının kutlanmasına da katıldı, Theofilos ile birlikte 831 ve 837'deki zaferlerde göründü ve ilk askeri zaferinden sonra Hieria'da imparator ve generalleri için özel bir resepsiyon düzenledi. Tahtta yaklaşık on iki yıl geçirdikten sonra, Theofilos 20 Ocak 842'de dizanteri nedeniyle öldü, muhtemelen 30 yaşından küçüktü. Theofilos, ölüm döşeğindeyken, saray mensuplarına ve yetkililere, karısının ve iki yaşındaki oğulları III. Mihail'in haklarını savunmaları için yalvaran güzel bir konuşma yapmıştı.
Hükümranlığı
Tıpkı imparator IV. Leon'un 780'de ölümünden sonra olduğu gibi, Theofilos'un 842'de ölümü, ikonoklast bir imparatorun yerine ikonofil karısı ve onların reşit olmayan oğlunun geçmesi anlamına geliyordu. Daha sonra oğlu VI. Konstantinos'u tahttan indiren ve kendi başına imparatoriçe olarak hüküm süren IV. Leon'un karısı İrini'nin aksine. Theodora o kadar acımasız değildi ve gücü elinde tutmak için sert yöntemler kullanmasına gerek yoktu. Henüz yirmili yaşlarının sonunda olmasına rağmen, birçok yetenekli ve sadık danışmanı vardı ve sadakat uyandıran yetenekli bir liderdi. Theodora bir daha asla evlenmedi, bu da onun kendi bağımsızlığını ve otoritesini korumasına izin verdi.
Theodora'nın en önde gelen danışmanları ve destekçileri arasında erkek kardeşleri Bardas ve Petronas, yakın akrabası Sergios Nikitiatis ve ayrıca logothetis ve hadım Theoktistos vardı. Danışmanlarının çoğu, kendisi gibi, ikonofildi, ancak bazıları (Theoktistos dahil) yakın zamana kadar ikonoklasttı. Theoktistos ve muhtemelen Bardas, ölümünden kısa bir süre önce Theofilos tarafından Theodora'ya yardım etmek üzere atanmıştı. Theofilos ayrıca Theodora'nın amcası Manuil'i ona yardım etmesi için görevlendirdi, ancak bu noktada çoktan ölmüş olabilirdi. Theofilos, İrini'nin önceki saltanatı nedeniyle Theodora'ya yardımcı olmaları için bu tür deneyimli görevlileri atamayı önemli hissetmiş olabilir. Bunu Theodora'nın dini inançları nedeniyle yaptığına dair hiçbir kanıt yoktur. Theodora, kıdemli hükümdar olduktan kısa bir süre sonra, "Madem bu sonuca vardın, benden uzaklaş. Çünkü eşimden ve kocamdan aldığım ve öğrendiğim gibi, sağlam bir elle hüküm süreceğim. Göreceksin." diye yanıt verdiği söylenen Symeon adlı münzevi bir kutsal adam tarafından eleştirildi.
Theodora'nın gücünün kapsamı, modern bilimde bir şekilde tartışılıyor. Oxford Dictionary of Byzantium (1991), onu 842-856 yılları arsında hükümdar imparatoriçe olarak kabul eder, ancak Theoktistos'un Theodora'nın hükümdarlığı boyunca etkili bir güce sahip olduğunu da belirtir. A History of the Eastern Roman Empire'da (1912) J. B. Bury'ye göre, Theodora'nın konumu, VI. Konstantinos'un naipliği sırasında İrini'nin konumuna çok benziyordu ve imparatorluk hükûmeti, hem Theodora hem de reşit olmayan III. Mihail tarafından, "geçici olarak anneye devredilen gerçek imparatorluk yetkisiyle" ortaklaşa kullanılıyordu. 1825'te Charles Abraham Elton, Roma İmparatorları Tarihi adlı eserinde Theodora'yı Bizans İmparatorluğu'nun hükümdarları arasında saymıştır. Yakın tarihli birkaç bilim insanı, Theodora'nın imparatorluğu sadece naip olarak değil, imparatoriçe olarak yönettiğini de iddia eder. Lynda Garland'a göre, Mihail'in küçüklüğü döneminde imparatorluğun yönetiminden Theodora'nın mı yoksa Theoktistos'un mu sorumlu olduğunu belirlemek zor, ancak biri veya her ikisi de "hükümette dikkate değer ölçüde başarılı" olarak kabul edilmelidir. Tahtın arkasındaki etkili güç veya sadece bir danışman olmasına bakılmaksızın, uzun ve sadık bir hizmet geçmişine sahip üst düzey bir hükûmet yetkilisi olan Theoktistos'un Theodora'nın hükümdarlığı sırasında imparatorluk politikasına katkıda bulunduğu ve onları etkilediği açıktır. Theodora'nın devlet meselelerini ele aldığı, bakanları ve yetkilileri atadığı ve yabancı güçlerle diplomasiyi yürüttüğü, Bulgaristan, Abbasi Halifeliği ve Papalık'a büyükelçiler gönderdiği kaydedildi.
Theodora'nın saltanatının ilk yılında basılan madeni paralar, Theodora'yı (III. Mihail değil) ön yüzde tek başına gösterir ve diğer vekilleri ihmal eder. Mihail ve en büyük kızı Thekla arka yüzde tasvir edilmiştir. Theodora, bu sikkelerde unvan verilen tek kişidir. Theodora despoina unvanına sahiptir. Bu nedenle, açıkça kıdemli hükümdar olarak tasvir edilmiştir. Bu paralar, Theodora'nın hükümdar olarak kendi otoritesini kurmasına ve genç varisleri ilişkilendirmesine hizmet etti. Madeni paralar ayrıca en büyük kızını (Mihail'den daha belirgin bir şekilde tasvir edilen) imparatorluk gücüyle ilişkilendirir ve Thekla'nın Mihail ile birlikte imparatoriçe yapıldığını gösterir. Yine saltanatının ilk yıllarından kalma bir imparatorluk mührü, yalnızca Mihail'e değil, Theodora ve Thekla'ya da "Romalıların İmparatorları" unvanını verir. Daha sonraki madeni paralar bir tarafta Pantokrator İsa ve diğer tarafta Theodora ile Mihail'in görüntüsünü tasvir etme eğilimindedir.