cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Benzoik asit
İçerik/Üretim
Benzoik asitin en önemli türevleri, besinlerin saklanmasında kullanılan sodyum benzoat tuzu, kenelere karşı kullanılan benzil benzoat esteri ve bâzı plastiklerin üretiminde tepkime başlatıcı ya da dokumalaarı ağartma tozu olarak kullanılan benzoil peroksittir.
Vinícius Júnior
Vinícius José Paixão de Oliveira Júnior (d. 12 Temmuz 2000), bilinen adıyla Vinícius Júnior veya Vinícius Jr, Real Madrid takımında forvet pozisyonunda görev yapan Brezilyalı millî futbolcudur.
Rio de Janeiro metropolitan alanındaki São Gonçalo'da doğan Vinícius, profesyonel kariyerine Flamengo'da başladı ve ilk profesyonel maçına Mayıs 2017'de 16 yaşındayken çıktı. Birkaç hafta sonra La Liga kulübü Real Madrid'e 191 milyon R$ (45 milyon €) karşılığında transfer olarak ülke çapında 18 yaş altı en çok bonservis ödenen futbolcu oldu. Transfer, 18 yaşından sonra gerçekleşti.
İlk yılları
Vinicius Junior, babası onu yaşadıkları yerdeki futbol kulübü Flamengo şubelerine götürdüğünde futbol kariyerine 2006 yılında başladı. Kulüp dosyalarında pozisyonu sol bek olarak tanımlandı.
Fakir bir aileden gelen Vinicius, amcası Ulisses ile Ninho do Urubu'ya ("Akbabalar Yuvası") olan mesafeyi kısaltmak için Abolição'ya gitti. Flamengo'dan finansal destek ve girişimcilerden yardım almaya başladı.
Flamengo
Vinícius, Flamengo formasıyla ilk maçına 13 Mayıs 2017 tarihinde Brezilya Série A'da 1-1 berabere kaldıkları Atlético Mineiro karşısında 82. dakikada oyuna girerek çıktı. İki gün sonra kulüple olan sözleşmesini 2019 yılından 2022 yılına kadar uzattı. Maaşı artırıldı ve bonservis bedeli 30 milyon €'dan 45 milyon €'ya çıkarıldı. Bu sözleşme yenilemesi, Vinícius'un Real Madrid'e transfer sürecinin bir parçası olarak rapor edildi. Temmuz 2018'de Gávea'da iki kulüp genç oyuncuyu satma zorunluluğu bulunan bir anlaşmaya vardı.
10 Ağustos 2017 tarihinde Vinícius, kariyerinin ilk profesyonel golünü Copa Sudamericana'nın ikinci tur ikinci ayak maçında karşılaştıkları Palestino'ya attı ve bu maçı 5-0 kazandılar. Oyuna 72. dakikada giren futbolcu, oyuna dâhil olduktan 30 saniye sonra bir gol attı. 19 Ağustos 2017 tarihinde Vinícius, Brezilya Série A'daki ilk golünü 2-0 yendikleri Atlético Goianiense'ye attı.
Real Madrid
23 Mayıs 2017 tarihinde İspanyol kulübü Real Madrid, 12 Temmuz 2018'de futbolcu 18 yaşına girdikten sonra transferin gerçekleşmesi için sözleşme imzaladı. Transfer gerçekleştiğinde bonservis bedelinin 46 milyon € olduğu açıklandı. Bu bedel, Brezilya futbol tarihinde bir futbolcunun ikinci en pahalı satışı oldu (Neymar'dan sonra) ve Brezilya kulübü tarafından transfer için alınan en büyük miktar oldu (Neymar, Barcelona'ya 86 milyon €'ya transfer oldu ancak Santos yalnızca 17 milyon € aldı). Ayrıca bu bedel, 19 yaş altı bir futbolcu için en çok ödenen en yüksek bedel oldu. Başlangıçta Temmuz 2018'de Brezilya'ya kiralık olarak geri dönmesi planlandı.
20 Temmuz 2018 tarihinde Madrid, resmî olarak Vinícius'u Real Madrid oyuncusu olarak sundu. Forma numarası 28 olarak belirlendi. Takımıyla ilk maçına 29 Eylül 2018 tarihinde golsüz berabere kaldıkları Atlético Madrid karşısında çıktı ve 87. dakikada oyuna dâhil oldu. Bu maça çıkarak Real Madrid'in ilk 2000 doğumlu as futbolcusu oldu. Vinícius, ilk 11'de ilk kez 31 Ekim'deki Copa del Rey'de 4-0 deplasmanda yendikleri Melilla maçında yer aldı. Maçta Marco Asensio ve Álvaro Odriozola'ya yaptığı asistlerle Marca tarafından Maçın adamı seçildi. İlk golünü ise 3 Kasım'da 2-0 yendikleri Valladolid'e atarken, oyuna dâhil olduktan 10 dakika sonra golü buldu. 29 Eylül'deki ilk maçından 7 Şubat 2019 tarihine kadar 4 gol attı.
Millî takım kariyeri
Brezilya, Güney Amerika 17 Yaş Altı Şampiyonası'nı kazanmasına katkıda bulunan Vinícius Júnior, turnuvanın en iyi oyuncusu seçildi ve turnuvada 7 golle en çok gol atan futbolcu oldu.
28 Şubat 2019 tarihinde Vinícius, ilk kez Brezilya millî takımına, Panama ve Çek Cumhuriyeti ile yapılan hazırlık maçları için çağrıldı. Ancak Real Madrid'de geçirdiği sakatlık nedeniyle Mart ayında onun yerine David Neres kadroya eklendi. Vinícius Mayıs 2019'da, teknik direktör Tite tarafından Brezilya'nın 2019 Copa América'daki 23 kişilik son kadrosuna alındı.
Oyun tarzı
Temmuz 2018'de Real Madrid'e geldikten kısa bir süre sonra ESPN gazetecisi Dermot Corrigan, Vinícius'u "hareketli sol açık veya ikinci forvet" olarak tanımlamıştır. Genellikle sol kanatta görevlendirilmiş olmasına rağmen çok yönlü bir oyuncudur ve ön hat boyunca herhangi bir yerde oynayabilir. Ayrıca hücumun sağında veya ortasında da yer almıştır. Patlayıcı ivmelenmeye ve tempo, çeviklik, denge, teknik, yetenek, top sürme becerileri ve hızdaki yakın kontrole sahip olmanın yanı sıra, ince yapısına rağmen, topa önemli bir güç, fiziksel güç ve aldatmaca sunması ile,   topa sahipken savunmalarda koşma, hızlı bir şekilde yön değiştirme ve rakipleri tek seferde yenme yeteneği ile tanınır. Gelecek vadeden genç bir oyuncu olarak kabul edilen Vinícius, etkileyici bir geçiş ve farkındalığın yanı sıra, düşük ağırlık merkezli dinamik, akıllı, çalışkan ve çevik bir kanat oyuncusu olarak kabul edilir. Son topu gözüyle tanıyabildiği ve kendisinin de gol atabileceği pozisyonlarda takım arkadaşlarına asist yapabilme yeteneğinden bahsedilirken;  şutlarını geliştirmesi gerektiği söylenmiştir. Haziran 2017'de Vinicius, The Telegraph tarafından dünyanın en iyi 21 yaş altı futbolcuları arasında 39. sırada gösterilmiştir. Güney Amerika'dan bu listede yer alan tek futbolcu olmuştur. Kasım 2018'da Arjantin'in eski millî hücumcusu José Luis Calderón, Vinícius hakkında "genel coşkusun, olayları gerçekleştirme yeteneği, ilettiği neşe ve iyi titreşimlerinin, hızının ve onun farklı olduğu ve cesaretli olduğu gerçeği. Özetlemek gerekirse, son maçlarda sade bir takımın kullanabileceği bir kıvılcımı var." demiştir.
Kulüp
1 UEFA Süper Kupası ve FIFA Kulüpler Dünya Kupası maçlarını içermektedir.
Başarılar
Real Madrid
Brezilya U-15
Kişisel
İnsanlı Mars uçuşu
İnsanlı Mars uçuşu, Mars'a düzenlenecek herhangi bir insanlı uzay uçuş programını içermektedir. Mars'a insani bir görev, 19. yüzyıldan beri bilimkurgu, uzay mühendisliği ve bilimsel önerilere konu olmuştur. Planlar, Mars'a inmek, kolonileştirmek ve gezegeni dünyalaştırma tekliflerini içermektedir.
Paco Jémez
Francisco "Paco" Jémez Martín (d. 18 Nisan 1970) İspanyol futbol menajeri ve stoper olarak oynayan eski bir oyuncudur. İran kulübü Tractor'un menajeridir. 11 sezon boyunca, başta Deportivo ve Zaragoza olmak üzere üç takımı temsilen 269 La Liga maçı oynadı. İspanya için Euro 2000'de yer aldı. Jémez, 2007 yılında teknik direktör olarak çalışmaya başladı ve sonrasında birkaç kulüpte çalışmaya devam etti.
Lower Hutt
Lower Hutt, Yeni Zelanda'nın Wellington bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Kuzey Adası'nın güneyinde Wellington Limanı'nın kıyısında yer almakta olup Wellington metropoliten alanının bir parçasıdır. Yüzölçümü 376,40 km² olan kentin nüfusu Haziran 2022 tarihi itibarı ile 158.300'dür.
Lower Hutt, Yeni Zelanda şehirleri arasında kent konseyin adının kent adıyla aynı olmadığından benzersiz bir özelliğe sahiptir. Bu durum yine aynı bölgede bulunan Upper Hutt kenti ile isim karışıklığına neden olabilmektedir.
Lower Hutt, Yeni Zelanda'daki en büyük bilim, teknoloji ve yüksek değerli imalat işlerinden birine sahiptir.
Kardeş şehirler
Lower Hutt'ın aşağıdaki şehirler ile kardeş şehir anlaşması bulunmaktadır.
The Art of Shaving
Şirket, Gillette'e ait bazı Shaving markaları ile ustura şirketi Gillette ile ortaklığa girdi.
Procter & Gamble, 2009 yılında şirketi satın aldı.
South Marston
South Marston, İngiltere'nin Wiltshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
Mustafa Asım Köksal, Develi
Mustafa Asım Köksal, Kayseri ilinin Develi ilçesine bağlı bir mahalledir.
Arınma ayini
Arınma ve arınma araçları, tüm dinlerin ortak fenomenlerinden biridir. Yaşam boyunca insanlar arınmak/temizlenmek için ateş/ışık, su, kurban, dua/tövbe, oruç, kutsal yerleri ziyaret gibi bazı araçlar kullanmışlardır. Bu arınma araçları dini geleneklerde aynı ve/ya farklı biçimlerde tezahür etmiştir. Dolayısı ile kullanılan bu araçların maddi ve manevi açıdan önemi büyüktür. Zerdüştlük düşüncesinde bireysel anlamda tanımlanan arınma kurallarının tarihçesi, Hint-İran kültürüne kadar dayandırılmaktadır. Ateş/ışık, su ve kurban ile ilgili olarak Zerdüştilerde bazı dinsel pratikler de bulunmaktadır. Zerdüştlük inancında önem verilen arınma ayinleri kötü eylemlerden kurtulmak için önemli bir faktördür. Zerdüştlüğün kutsal kitabı olan Avesta’da arınma kuralları adı altında bir bölüm, sadece bu konu ile alakalıdır. Hindu dini geleneğinde temizlik ve kirlilik kavramları birbiri ile yakından ilişkilidir. Hinduizm’de temizliğe dışsal ve içsel olarak iki açıdan bakılmaktadır. Bu manada dışsal temizlik vücudun yıkanması veya banyo yaptırılması ile mümkündür. İçsel temizlik ise arındırma eylemleri, yoga gibi ezoterik tekniklerin kullanıldığı manevi bir temizlik olarak düşünülmektedir. Hinduizm’deki bu temizlik çeşitleri genelde düzenlenen çeşitli dinsel ritüellerle gerçekleştirilmektedir. Hinduizm ve Zerdüştlükte birçok arınma aracı olmakla birlikte, makale konusu ateş, su ve kurban ile sınırlandırılmıştır. Dokümantasyon tekniği ile elde edilen makale verileri, Dinler Tarihinin deskriptif metoduyla yazıya geçirilmiştir.
Farsça asıllı bir kelime olan âyin “görenek, âdet, tarz, merasim; huy, usul, yaşayış; ibadet tarzı” mânalarına gelir. Türkçe’de Mevlevî, Bektaşî ve Alevî zümreler hariç daha çok müslüman olmayanların, özellikle de yahudi ve hıristiyanların ibadet tarzları ile çeşitli tekke ve tarikatların hareket ve mûsiki unsurları taşıyan dinî merasimlerini ifade etmek için kullanılmaktadır.
DİNLER TARİHİ. Hemen hemen her dinî toplulukta tapınma niyetiyle belirli usuller çerçevesinde yapılan dinî törenlere verilen ad.
Temelde dinî inançlara dayanan ve bu inançların şeklî ve fiilî tezahürleri olan âyinler genellikle törenlerle icra edilir. Bu bakımdan âyinle tören arasında benzerlik ve ilişki varsa da âyinler dinî nitelikte olup tapınma amacıyla yapılan törenlerdir. Mutlaka toplu halde ve tören şeklinde yapılan âyin, belirli kural ve tarzların (rite) uygulanmasıyla gerçekleşir. Batı dillerinde âyin sırasında uyulacak kuralları ve âyinin icra tarzını ifade için kullanılan rite kelimesi Latince menşeli (ritus) olup “kutsal âdet” demektir ve geleneklerle belirlenmiş nitelikleri bulunan davranış şeklini ifade eder. Bu kelime “tapınma, ibadet” mânasına gelen kült (Lat. cultus) kavramına yakın bir anlamda, geleneksel dinî davranış ve hareketleri belirtmek üzere kullanılmaktadır. Âyin bir ibadet şekliyse de toplu halde yapılması, belirli usullere göre icra edilmesi yönünden ferdî ibadetten ayrılır. Ayrıca mûsiki ve özel hareket tarzları da âyinin temel unsurlarındandır.
Dinlerde âyinler sözlü, hareketli, müzikli, ilâhili ve şarkılı bir tablo arzeder. Ayrıca âyinlerin hayat-ölüm, gece-gündüz, gökteki olaylar ve mevsimlerle ilgili ayrı bir düzeni vardır. Âyinler doğumdan ölüme, sünnet, ergenlik ve cemaate katılmadan evliliğe kadar hayatın bütününü kuşatmaktadır.
İlkel kabile dinlerinde genellikle maskeli ve boyanmış olarak danslı, şarkılı âyinler söz konusudur. Kabile mensupları, âyinlerin çeşitli tabiat olaylarının gerçekleşmesini veya tabii âfetlerden kurtuluşu sağladığına, insanla görünmez güçlerin ilişkilerini düzenlediğine inanmaktadırlar. Onlar için hayatları boyunca iç içe yaşadıkları, dinî veya sihrî nitelik taşıyan âyin sadece geleneğe bağlı ve rastgele uygulanan birtakım hareketler değildir. Çünkü âyinler gelişigüzel vesilelerle ortaya çıkan davranışlardan farklı olup belirli zamanlarda belirli vesilelerle yapılmaktadır. Ancak ilkel kabilelerdeki bütün âyinler tapınma olarak telakki edilmez. Nitekim büyü ile ilgili âyinler ayrı bir sınıf oluşturduğu gibi birçoğu da sosyal niteliklidir. İlkel kabile dinleriyle millî dinlerde doğum, ergenlik, evlenme, baba olma, yaşlılık, ölüm, yas, bereket, ziraat, yağmur, savaş, temizlenme, iyileştirme vb. vesilelerle âyinler yapılmaktadır.
En eski belgelere göre Çin’de âyinlerin sadece dinde değil içtimaî ve siyasî hayatta da önemli bir yeri olmuştur. Şang hânedanı zamanına ait (m.ö. 1500-1027), içinde ata ruhlarına yiyecek ve şarap sunulan bronz âyin kapları bulunmuştur. Milâttan önce 1000 yıllarında Chou hânedanı döneminde, tanrılara ve ata ruhlarına tapınma maksadıyla ve doğum, evlenme, ölüm veya yas dolayısıyla ayrıntılı âyinler düzenlenmekteydi (bk. ATALAR KÜLTÜ). Konfüçyüs de (m.ö. 551-479) âyinlere çok büyük ilgi göstermiş, âyinlerin samimiyetten uzaklaşmaması, iyilik ve dürüstlüğün bir tezahürü olması gerektiğini ısrarla tekrarlamıştır.
Japon dinindeki âyinlerle ilgili başlıca kaynak, X. yüzyıla ait Engişiki adlı eserdir. Bu kaynakta yer alan âyinlerin en önemlisi büyük yiyecek sunusudur ki bir mikadonun tahta çıkması sonrasında yapılırdı. Japonya’da meşhur çay törenleri de Zen Budizm’le ilgili olarak önce bir âyin şeklinde başlamış görünmektedir. Zen rahipleri bu âyini, dinlerinin kurucusu Bodhidharma (ö. tahminî 543) heykeli önünde bir kâseden çay içerek icra ederler. Bu gelenek Japon aristokrasisinde çok önemli bir içtimaî müessese haline gelmiştir. Bu törende çay ayrıntılı âyin ve kurallara göre hazırlanıp içilmektedir. Çay törenlerinin hedefi sıkı dostluk, saygı, huzur, zarafet, alçak gönüllülük ve temizliğin aşılanmasıdır. Bütün Şinto âyinleri şu hususları içinde bulundurur: Katılanların ve âyinin yapıldığı yerin temizliği; Tanrının (Kami) davet edilmesi; Sembolik takdimenin sunulması, Kami için şarkılar ve danslar icra edilmesi;  Duaların okunması;  Kehanet; Takdimelerin geri alınması ve Kami’nin geri yollanması;  Topluca kutsal şenlik.
Eski Şinto âyinlerinin gayesi yiyecek sağlama, belâlardan kurtulma, çok evlâda kavuşma, tahtın veraset yoluyla intikalini güvenlik altına alma, mânevî kötülüklerden arınma idi. Japonya’da Zen Budizm’in karışık ve ayrıntılı âyinleri Japon hayat tarzlarını önemli ölçüde etkilemiştir (çay törenleri, okçuluk ve çiçek tanzimi gibi).
Hinduizm’de evde ya da tapınakta âyinler düzenlenir. Cemaat şart olmamakla beraber tapınaktaki âyinlerde rahipler veya diğerleri tanrılara sunularda bulunur, dans ederler. Meselâ üst kastlarda bulunanların evlenmelerinde evde veya başka toplantı yerlerinde düzenlenen törenlerde Veda ilâhilerine yer veren âyinlerin büyük bir yeri vardır. Veda’ların ilk devresinde en önemli âyinler kurban âyinleri idi. Brahmanlar bu konuda ayrıntılı törenler yaparlardı. Önceleri at kurban edilirken zamanla hayvan kurbanı ortadan kalktı. Eski devredeki kurban âyinlerinde hem tapınakta hem de evde ateşin merkezî bir önemi vardı. Ateş kutsal görülür, kurban âyini onsuz yapılamazdı. Kurban salonunun güney girişinde atalara tâzimi ifade etmek ve kötü ruhları kovmak için ateş bulundurulurdu. Bir öğrenci kutsal yola çağrılıp işe başladığında eline ateş verilir ve o bununla sunuda bulunurdu. Cenaze ateşi de ayrı bir âyin gerektirirdi. Böylece ateş ilâhı Agni için çeşitli şekillerde âyinler yapılırdı. Âyinler sırasında brahmanlar soma adı verilen ve uyuşturucu etkileri olan bir kutsal bitki kullanırlardı (ayrıca bk. HİNDUİZM).
Türkler’in müslüman olmadan önceki dinlerine göre uyguladıkları âyinler, belirli vakitlerde yapılanlar ve gelişigüzel olaylar dolayısıyla yapılanlar şeklinde iki grupta toplanmaktaydı. Belirli vakitlerde yapılanlar çok eski dönemlerden beri sürdürülen ilkbahar, yaz ve sonbahar mevsimleri âyinleridir. Çin kaynaklarının verdiği bilgilerden bunların eskiden devletin resmî âyinleri olduğu anlaşılmaktadır. Yazın gelişi dolayısıyla yapılan âyinler, tabiatın yeniden dirilmesini kutlamak üzere bir çeşit bereket kültü olarak icra edilirdi. Bugün Yakutlar, ısıah (saçı=libation) dedikleri ve kamın (şaman) nezâretinde yaptıkları bu âyinlerde topluca dans edip türkü söylemektedirler. Âyin sırasında kam, kımız kabını başına kaldırıp dualar eder, ilk toplanan kımızı saçı olarak sunar, ateşe kımız ve yağ döker. İlkbahar âyininde kama dokuz mâsum genç kız ve erkek eşlik eder. Göklere çıkmak için yapılan âyin sırasında bu genç kız ve delikanlıların mâsumiyetleri ölçüsünde makamlara ulaştıklarına inanılır. Yakutlar’ın bu âyinleri son zamanlarda Hıristiyanlığın etkisiyle dinî özelliğini kaybedip bayram merasimi haline gelmiştir.
Eski Türkler’de kam veya baksı denilen şaman âyinleri yöneten kişiydi ve tanrılar veya kötü ruhlar için âyin yapabilirdi. Âyinlerde onun cübbe ve külâhtan oluşan özel kıyafeti, davulu, kamçı veya asâsı bulunurdu. Medyum tabiatlı şamanın manzum dua ve ilâhilerle yürüttüğü âyinler sırasında kendinden geçerek ruhlar ya da tanrılardan gaybî bilgiler alabildiğine inanılırdı. Bu âyinlerde ateşin de ayrı bir yeri vardır.
Altaylılar’ın dinî törenlerinde at kurbanı âyinleri özel bir önem taşımaktadır. Bazan üç gün süren bu âyinde kamın önceden belirlediği âyin yerinde kurulan çadırın tam ortasına yeşil bir kayın ağacı dikilir. Kam cübbe ve külâhını giyer, eline davul ve tokmağını alır, tanrı ve ruhlara hitap edip ilâhiler okur. Daha önce seçilmiş olan kurbanlık at, boğulmak ve bel kemikleri kırılmak suretiyle öldürülür, pişirilir ve âyine katılan kimselere ikram edilir. Kam yine ilâhilerle ruhları ve kabile atalarını çağırır. Daha sonra davuluna hızla vurup ateş etrafında dönen şaman, Ülgen için hazırlanan armağanla göklere yükselmeyi temsil eden hareketler yapar. Böylece göğün on ikinci katına kadar çıkıp orada Ülgen’e kurban takdim eder, dualar okur. Sonra yeryüzüne inmeyi temsil eden hareketler yapar. Davulunu atıp gözlerini açar ve herkesle selâmlaşır. Âyinin üçüncü gününde kamın şerefine büyük bir ziyafet verilir. Kötü ruhlara karşı yapılan âyinlerde kamlar yer altına inip orada gördüklerini temsilî olarak anlatırlar.
Eski Türkler’de bu büyük âyinler dışında ikinci dereceden âyinler de vardı. Bunlardan biri, yaygın özelliğe sahip “ıduk” hayvanının tanrı için salıverilmesidir. Kutsal sayılan bu hayvana kimse dokunamazdı. Cadı taşıyla yağmur yağdırma âyini de bu tür bir âyindi.
Aslında ilâhî ve evrensel iken millî bir din haline getirilen Yahudilik’te âyin Tanrı’ya ödenen bir borç, O’na karşı sevgi, saygı ve tâzim ifadesidir. Peygamberler âyinlerin öneminden ısrarla bahsetmişlerdir (Hezekiel, 40/48; Haggay, 1/2 vd.; Malaki, 1/8, 12, 14). Kutsal kitap teşkilâtlanmış dinde âyinin esas olduğunu ifade etmekte, Tevrat (Tora) ahlâkî prensipler yanında ibadetle ilgili âyinleri de tesbit etmekte (Çıkış, 20/8-14; Levililer, 19/15-22) ve onları tek bir kanun altında toplamaktadır (Tesniye, 16/14). Kutsal kitapta ibadetin hem cemaatle hem de tek başına yapılabileceği belirtilir. Süleyman Mâbedi’nin inşasından sonraki devrede ibadet, Levililer’in nezaretinde büyük ölçüde âyinlere dayanmakta ve ibadetin temelini kurban oluşturmaktaydı; ancak mâbedin yıkılışından sonra ibadetler, korolar, dua ve okuma âyinleri devamlı değişen bir gelişme göstermiştir.
Yahudilik’te ibadet, öncelikle kutsal yerde yapılan faaliyet ve davranışları ifade etmekte, dindarlık kadar âyini de içine alan saygılı bir hayat olarak telakki edilmektedir. Tevrat’ın Tekvîn kitabında kurbanlar, temizlenmeler vb. âyin türündeki davranışlardan söz edilmektedir. Sürgün öncesinde âyinleri yönetmenin kralın işi olup olmadığı tartışmalı ise de (Levililer, 16), Levililer ve diğer rahip gruplarının âyinleri yürütmede büyük ağırlıkları vardı. İkinci mâbed devresinde sabah ve akşam, ayrıca cumartesi (sebt) günü ve özel bayramlarda da kurban kesme âyini mevcuttu. Sürgün sonrası roş haşanahın (yeni yıl) onuncu günü olan yom kippurda (kefâret günü) başrahip şimdi artık yapılmayan birtakım âyinler idare ederdi.
Yahudilik’te âyin mâbedde olduğu gibi evlerde de yapılmaktadır. Kutsal kitaptan bölümler okuma, şarap ve yiyeceğe iştiraki gösteren davranışlar bu türdendir. Cemaatle ibadete en az on reşit erkeğin katılması gerekmektedir. Yahudilik’te günlük âyinlerin dışında haftalık ibadet olarak cumartesi âyini, yıllık âyinler olarak da roş haşanah, yom kippur, pesah (fısıh), sukkot (çadırlar) gibi değişik âyinler, ayrıca evlilik, sünnet, cenaze âyinleri de yapılmaktadır. Bundan başka bir şehre girip çıkarken, yeni bir eve taşınırken veya bu evi döşerken, gök gürültüsü, şimşek, zelzele gibi tehlike arzeden durumlarda da âyin türünde çeşitli davranışlar yapılmaktadır.
Hıristiyanlık’ta en önemli sakramentlerden biri olan Evharistiya’dan (eucharistie: ekmek-şarap âyini) kutsal günlerin kutlanışına kadar bütün törenlerde âyinlere yer verilir.
Hıristiyanlık’ta âyin şeklindeki en eski ibadet son akşam yemeği kutlaması idi. Ancak bu konuda Ahd-i Cedîd’de tek bir kayıt vardır, o da yeterince açık değildir (bk. 1. Korintoslulara, 11/20-21, ayrıca bk. Matta, 26/26-29; Markos, 13/22-25; Luka, 22/17-21). Öte yandan vaftiz âyiniyle ilgili bir anlatım da yoktur. Bu hususta ilk yüzyılın sonlarından kalma Didache adlı eserde bulunan bir nâdir dua koleksiyonu hatırlanabilir.
İlk hıristiyanlar günden güne yahudilere ait mâbede gidip ayrıca birlikte evlerinde ekmek kırıyorlar, yiyeceklerini paylaşıyorlardı (Resullerin İşleri, 2/46). Onların mâbede gitmeleri yasaklanınca kendi ibadet usulleri gelişti; bunlar son akşam yemeği ve vaftiz etrafında kümeleştiler. Vaftiz özde Yahudilik’ten gelmedir. Hz. Yahyâ’nın Hz. Îsâ’yı vaftiz etmesiyle başlayan bu uygulama Hıristiyanlık’ta bir yeniden doğuş olarak telakki edildi.
Hıristiyanlık’ta sakramentlerle ilgili olarak yapılan âyinler pek geniş bir yer tutar. Ekmek-şarap âyininde Hz. Îsâ’nın hıristiyanlara göre ölümünün sürekliliği canlandırılır. Hıristiyanların kurban anlayışı da bu âyinde kendini gösterir. Hz. Îsâ aslî günahı gidermek ve böylece bütün insanlığı kurtarmak için kendini feda etmiştir. İşte ekmek-şarap âyini ile sadece Hz. Îsâ’nın son akşam yemeğinin hâtırası canlı tutulmuyor, aynı zamanda onun, “Bu benim etim, bu benim kanım” dediği ekmek ve şarabı alan hıristiyanlar böylece onunla bütünleşmiş sayılıyorlar. Bütün bu âyinler kutsal hiyerarşiye dahil rahiplerce yürütülmekte ve onlar tarafından uygulanmaktadır. Papazlar âyinleri yürütürken her âyine göre özel renkleri bulunan kıyafetler giyerler. Âyinler korolu, müzikli, enstrümanlıdır. Papazın nerede tek başına âyini yürüteceği ve cemaatin nerede ona katılacağı tesbit edilmiştir. Âyinler genellikle papaz nezâretinde kilisede ve Kitâb-ı Mukaddes’in belirli pasajları okunarak yürütülür. Her mezhebe göre uygulamada değişen âyin unsurları bulunur. Yeni hıristiyan mezheplerinde papaz ve âyinin rolleri azaltılmıştır.
Kur’ân-ı Kerîm’de âyinle ilgili herhangi bir deyim mevcut olmadığı gibi fıkıh literatüründe âyin kavramına veya bunu karşılayan başka bir kelimeye de yer verilmemiştir. Ancak İslâmiyet’te cemaatle ibadete ayrı bir önem verilmekte, hatta bazı ibadetler cemaatle ifa edilebilmektedir. Bunun yanında semavî dinlerde tek başına ibadet şuuru İslâm’da en mükemmel noktasına ulaşmış, cemaatle yapılan ibadetlerde bile ferdî sorumluluk önemini korumuştur.
Kaynakça
__DİZİN__
Atilla Alpsakarya
Atilla Alpsakarya (1948, Konya - 3 Kasım 2008, İstanbul), Elenor Plak'ın kurucusu ve eski sahibi, söz yazarı-bestecidir.
1974 yılında İstanbul'da Elenor Plak şirketini kurmuştur. Neşe Karaböcek, Ferdi Tayfur, Müslüm Gürses, Gülden Karaböcek, Bülent Ersoy, Gönül Yazar, Huri Sapan, gibi Türk Müziği'nin önemli sanatçılarının plaklarını yapan ve şöhretlerinde büyük etkisi olan Atilla Alpsakarya 1948 yılında Konya'da dünyaya gelmiştir.
Yapımcı olduğu bazı albümler
Neşe Karaböcek'in "Niyet / Hatıralar" adlı 45'lik plağının prodüktörlüğünü üstlenmiştir ve daha sonra, "Aşk ve Gurur / Gurbet", "Demiyom mu? / Boşvermişim" adlı plakları da hazırlamıştır.
Gülden Karaböcek'i şöhrete sürükleyen 1979 yılında yayınlanan "Dilek Taşı" adlı 45'lik plağın da yapımcılığını yapmıştır. Karaböcek'in yüksek satış başarısı elde ettiği "Müzik ve Ben" adlı albümünü yayınlamış, "Bir Aşk Bulamadım Ki" ve "Şimdi Artık El Oldun" adlı şarkıların da bestelerini yapmıştır.
Gülden Karaböcek'in "Gülden Fırtınası" adlı albümünde "Sevgilim" ve "Dertlerin Kadını" adlı şarkıların söz ve bestesine, "Öyle Yalnız Kaldım Ki" adlı albümündeki "İstemem" ve "Görmedim" adlı şarkıların da söz ve bestelerine imza atmıştır.
1984 yılında Müslüm Gürses'i de transfer etmesiyle, Gürses'in Elenor Plak'tan çıkan ilk albümü olan              "Yaranamadım"ın yapımcılığını yapmıştır. Yine Gürses'in 1989 yılında Mahsun Kul albümünde "Nerden Bilirsin" ve "Günahkar Oldum" adlı şarkıların da bestesini yapmıştır. "Çile" adlı şarkının da söz ve bestesini yapan Alpsakarya, Gürses'in okuduğu bir çok hit eserde imzası vardır.
Ferdi Tayfur'a şöhret kapılarını açan "Çeşme" adlı ilk albümün de yapımcılığını yapmıştır. Yine yapımcılığını yaptığı Ferdi Tayfur'un "Derbeder" 45'liği ile büyük satış başarısı elde etmişlerdir. "Derbeder" ve "Çeşme" plakları Altın Plak Ödülünü kazanmıştır. Ferdi Tayfur'un "Merak Etme Sen", "Huzurum Kalmadı" ve "Çeşme" şarkılarının yer aldığı albüm 70'lerin sonlarında satış rekorları kırarken, Gülden Karaböcek'in Dilek Taşı, Sürünüyorum, Kırılsın Ellerim, Sen Evlisin, Kaybolan Hayaller (Boşuna Kazma Mezarcı Aşkımızı Gömemezsin) ve Ayrılık Kolyesi adlı eserlerinin yer aldığı albüm büyük satış grafikleri yakalamış, sanatçıyı efsane konumuna taşımıştır.
Alpsakarya 1978 yılında Zeki Müren'in 'Sükse' ve 'Nazar Boncuğu' adlı albümleri ile TSM eserlerinin yer aldığı 45'lik bir plağı yayınlamıştır. Ajda Pekkan'ın "The Best Of Ajda" albümü Elenor Plak'tan yayınlanan diğer bir çalışmadır. Çalıştığı sanatçılar arasında ayrıca Kamuran Akkor, Ayşe Tunalı, Hüner Coşkuner, Harika Avcı gibi isimler de bulunmaktadır.
Ölümü
İstanbul’da kalp rahatsızlığı sebebiyle kaldırıldığı hastanede, 3 Kasım 2008'de vefat etti.
Birden fazla FIFA Dünya Kupası'nda oynamış futbolcular listesi
Maçlar
Aşağıdaki futbolcular en az 15 Dünya Kupası maçına çıkmıştır. 15 maça çıkmak için en az 3 turnuvada yer almak gerekmektedir.
Turnuvalar
Aşağıdaki futbolcular Dünya Kupası turnuvalarında birden çok kez kadroda yer almıştır. Dört ve daha fazla turnuvada yer alanlar aşağıda listelenmiştir.
West Fargo, Kuzey Dakota
West Fargo, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kuzey Dakota eyaletinde yer alan ve Cass ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 25.830'dur.
2010 Sayımı
15 Mart 2010 tarihinde yapılan nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 17,353 kişiden, 7,405 evden ve 4,415 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehirdeki nüfus dağılımı ise %97,7 Beyaz, %0,3 Yerli Amerikan, ve %1,4'ünün ise diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.
Kate Greenaway Madalyası
Kate Greenaway Madalyası, 1955'te Birleşik Krallık'ta verilmeye başlanan bir ödüldür. Madalyanın adı çocuklara yönelik çizim yapan Kate Greenaway'den gelmektedir. Madalya, her yıl çocuk edebiyatında son derece iyi bir çizime verilmektedir. Chartered Institute of Library and Information Professionals (CILIP) dağıtılmaktadır.
İlk ödülü, 1956'da Tim All Alone çalışmasıyla  Edward Ardizzone almıştır. Kazanan altın bir madalya ile seçecekleri bir kütüphaneye £500 değerinde kitap vermektedir.
2000'den sonra Kate Greenaway madalyası £5000 değerindeki Colin Mears Ödülü'yle sunulmaktadır.
Helen Oxenbury
Helen Oxenbury Gillian (d. 1938), İngiliz çizer ve çocuklara yönelik resimli kitap yazarı. Çocuk kitabı ilüstratörü ve yazarı olan kocası John Burningham ile birlikte Kuzey Londra'da yaşamaktadır. Kate Greenaway Madalyası'nı iki kere kazandı ve dört defa finale kaldı. Madalyanın 50. yıl dönümünde Alice Harikalar Diyarında 'nın 1999 tarihli çizimli edisyonu, kazanan çalışmalar arasında yer aldı.
Salvador de Briteiros
Salvador de Briteiros, Portekiz'in Braga ilçesindeki Guimarães belediyesinde bir bucaktı. 2013 yılında Briteiros Sao Salvador ve Briteiros Santa Leocádia bucağı kuruldu.
Romulus
Romulus şu anlamlara gelebilir:
South Newton
South Newton, İngiltere'nin Wiltshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
2022 Akdeniz Oyunları'nda güreş - Erkekler grekoromen 87 kg
Erkekler grekoromen 87 kg, 2022 Akdeniz Oyunları'nda düzenlenen bir yarışmadır ve 26–27 Haziran 2022 tarihleri ​​arasında Cezayir'ın Vahran kentinde düzenlenmiştir.
Müsabakalar, ideal sayıda güreşçi, yani 4, 8, 16, 32, 64 vb. ile doğrudan eleme sistemi ile gerçekleşir. Bir kategoride ideal sayıda güreşçi yoksa seçme karşılaşmaları yapılır. Eşleştirme UWW tarafından yapılan kurada belirlenen numara sırasına göre yapılır.
Bir siklette 8’den az sporcu olduğu zaman ‘Nordic Sistem’ uygulanacaktır ve sadece 1 bronz madalya verilecektir.
Olay (marka)
Olay (Oil of Olay veya Oil of Ulay) bir Amerikan cilt bakım hattıdır. Procter & Gamble'ın milyarlarca dolarlık markalarından biridir. 30 Haziran'da sona eren 2009 mali yılı için Olay, tahmini 2,8 milyar dolarlık P & G'nin 79 milyar dolarlık gelirini sağladı.
2022 Akdeniz Oyunları'nda güreş - Erkekler grekoromen 87 kg
Müsabaka aşağıdaki şekilde gerçekleşir:
Olay (marka)
Olay Güney Afrika'da Olay Yağı olarak ortaya çıktı. Durban'dan eski bir Unilever kimyacısı olan Graham Wulff (1916–2008), 1952'de başladı. 1952'de "Olay Yağı" adını, anahtar bileşen olarak "lanolin" kelimesi olarak seçti.
İlk günlerde eşsizdi çünkü ağır bir cam şişeye paketlenmiş bir krem yerine pembe bir sıvıydı. Wulff ve pazarlama ortağı, eski bir metin yazarı olan Jack Lowe, ürünü eşleri ve arkadaşları üzerinde test etmiş ve benzersiz ve kaliteli olduklarından emin olmuştur.
Romulus (Roma kralı)
Romulus, Roma'nın kurucusu ve ilk kralıdır. Çeşitli gelenekler, Roma'nın en eski yasal, siyasi, dini ve sosyal kurumlarının çoğunun kuruluşunu Romulus ve çağdaşlarına bağlar. Bu geleneklerin çoğunun folklor unsurlarını içermesine ve efsanevi Romulus'un altında ne ölçüde tarihsel bir figürün yattığının net olmamasına rağmen ona atfedilen olaylar ve kurumlar, Roma'nın kökenlerini ve kültürel geleneklerini çevreleyen mitlerin merkezinde yer alıyordu.
Romulus ve Remus
Roma mitolojisine göre Romulus ve Remus, tanrı Mars'tan Rhea Silvia'nın oğullarıydı. Anne tarafından dedeleri Alba Longa'nın gerçek kralı Numitor'du ve ikizler aracılığıyla hem Truva kahramanı Aeneas'ın hem de Latium kralı Latinus'un soyundan geliyordu.
NWChem
NWChem hem kuantum kimyasal ve hem de moleküler dinamik işlevselliği içeren ab initio bilgisayarlı kimya yazılımıdır. Geleneksel iş istasyonu kümelerinin yanı sıra yüksek performanslı paralel süper bilgisayarlarda da çalışacak şekilde tasarlanmıştır.
Nesko Şebinkarahisar Maden İşletmesi felaketi
Yıldızlar Holding'e ait Nesko Maden'in işlettiği Giresun'un Şebinkarahisar ilçesindeki Şebinkarahisar Maden İşletmesi'ndeki bir atık havuzu, 18 Kasım 2021'de gerçekleşen çökme sonucunda bir çevre felaketine yol açtı.
2003 yılından beri Nesko Maden tarafından kurşun ve çinko çıkarılan madende, 2012'de hayata geçirilen bir proje ile bakır üretimi de yapılmaktaydı. Maden zenginleştirme işlemleri sonrasında açığa çıkan atıkların depolanması için kurulan atık havuzlarının dolmasından ötürü şirket tarafından yeni bir atık havuzu inşa edilmesi planlanıyordu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, mevcut atık havuzları için bir çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) raporu hazırlanmasının gerekli olmadığına karar verdi ve bundan ötürü şirketin anlaştığı firmalar tarafından yalnızca yapılması planlanan yeni havuzlar için bir ÇED raporu hazırlandı. Şebinkarahisar Maden İşletmesi'ne ilave bir atık havuzu inşa etmeyi öngören ÇED raporuna 2018 tarihinde ÇED olumlu kararı verildi ve bu atık havuzu inşa edildi. İnşa edilen bu atık havuzunun da dolmasıyla 2020'de bir başka atık havuzu için Nesko Maden'in anlaştığı bir firma tarafından yeni bir ÇED raporu hazırlandı. Yöre halkı, bu havuzun inşa edileceği yerin tarım arazisi olduğunu söyleyerek projeye karşı çıktı.
Maden işletmesindeki 2 numaralı atık havuzunun, zemininde gerçekleşen bozulmalar sebebiyle 18 Kasım 2021 günü çökmesi sonucunda ağır metaller içeren yaklaşık 4.500 ton kimyasal atık çevreye yayıldı. Bölgenin tarımsal sulama ihtiyacını karşılamakta olan Kılıçkaya Barajı'na ulaşan atıklar, tarım arazilerini ve su kaynaklarını kirletti. Yaşanan felaket, bölgedeki halk ve vahşi yaşamı olumsuz etkilediği gibi biyoçeşitliliğe de zarar verdi.
Arka plan
Giresun'un Şebinkarahisar ilçesindeki Çağlayan köyünün Darabul mevkiinde bulunan, kurşun ve çinko üretiminin yapıldığı Şebinkarahisar Madeni, 2003 yılından beri Nesko Maden tarafından işletiliyordu. Şirket, 2008 yılında Yıldızlar Holding tarafından satın alındı.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 13 Aralık 2011'de yayımladığı "Nesko Madencilik tarafından Şebinkarahisar İlçemizde yapılacak ve işletilecek tesisin ÇED raporu" başlıklı bir duyuruya göre 22 Aralık 2011'de, Nesko Maden'in "Kurşun-Çinko-Bakır Cevheri Zenginleştirme Tesisi, Atık Depolama Alanı ve Su Depolama Barajı" projesi hakkında halkı bilgilendirme, halkın görüş ve önerilerini alma amacıyla bir çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) sürecine halk katılımı toplantısı yapılacaktı. 2012'de, mevcut tesiste bu proje kapsamında gerçekleştirilen revizyon ile madende bakır üretimine de başlandı. Tesiste 2008'de 60.240 ton, 2012 ve 2013'te 66.900 ton, 2015'ten itibaren ise her yıl 80.000 ton atık ortaya çıktı.
2014 yılında tesisin faaliyetleri geçici olarak durduruldu. Nesko Maden konuyla ilgili açıklamada bulunmazken madenin işçi maaşlarının ödenememesi sebebiyle geçici olarak durdurulduğu ileri sürüldü. Aynı yıl, Nesko Maden'in "Atık Depolama, Kot Yükseltme ve Zenginleştirme Tesisi Kapasite Artışı" projesinin ÇED süreci başladı. Nesko Maden'in bu projesi için, 2014'ten önce inşa edilmiş atık havuzlarının aksine bir ÇED raporu hazırlandı. MGS Proje Müşavirlik Mühendislik adlı şirketin Nesko Maden için hazırladığı 14 Ağustos 2014 tarihli bu ÇED başvurusuna göre, tesiste bulunan 3 atık havuzundan 1 numaralı havuz ömrünü 2007 yılında tamamlamış ve bu havuzda doğaya yeniden kazandırma çalışmaları yapılmıştı. Ömrünü tamamlayan 2 numaralı atık havuzunun doğaya yeniden kazandırma süreci henüz başlatılmamışken 2011 yılında inşa edilen 3 numaralı atık havuzu dolmak üzereydi ve bundan ötürü sonuncu havuzun yükseltilmesiyle maden işletmesinin atık depolama kapasitesinin artırılması planlanıyordu. 29 Eylül 2014'te İstanbul Şebinkarahisar Sivil Toplum Kuruluşları Platformu, Giresun Valiliği Çevre ve Şehircilik Müdürlüğüne gönderdikleri belgeyle ÇED raporuna itiraz etti. 2016'da yayımlanan bir araştırmada, Nesko Maden'in işletme ömrünü tamamlamış atık havuzlarında gerçekleştirilecek 3 metrelik bir yükseltme işlemi sonrasında duraysızlık sorunu oluşmayacağı belirtiliyordu.
2014'te yapılan ÇED başvurusundan üç sene sonra, proje kapsamında yapılan bir değişiklik rapora yansıdı. MGS Proje Müşavirlik Mühendislik tarafından son şekli verilen 22 Mart 2017 tarihli ÇED raporunda, dolmak üzere olan 3 numaralı atık havuzunun yükseltilmesi yerine yeni bir havuzun inşası öngörülüyordu. Kapsamı değişen ve yeni adı "İlave Atık Depolama Tesisi" olan proje için 6 Nisan 2017'de ÇED sürecine halkın katılım toplantısı düzenlendi. 10 Ekim 2017'de ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığının İnceleme Değerlendirme Komisyonu bir toplantı gerçekleştirdi. Komisyon, 27 Aralık 2017 tarihli kararıyla ÇED raporunu yeterli bulurken 27 Şubat 2018 tarihinde ise "ÇED olumlu kararı" verdi.
2020'de, beşinci atık havuzu için bir ÇED raporu hazırlandı. Uzel Proje Mühendislik'in Nesko Maden adına hazırladığı raporda, 2018 tarihinde olumlu kararı verilen ÇED raporunda adı geçen ilk üç havuzun dolduğu, yeni inşa edilen 4 numaralı havuzun hâlihazırda kullanıldığı ve beşinci bir havuza ihtiyaç duyulduğu belirtiliyordu. Rapor hakkında 27 Ekim 2020'de bir halkın katılım toplantısı yapıldı. Çağlayan köyü halkı, beşinci havuzun yapılması planlanan bölgenin tarıma elverişli arazi olduğunu belirterek projeye karşı çıktı.
Yıkılma ve sızıntı
Tesiste bulunan ve henüz doğaya yeniden kazandırılmamış olan 2 numaralı atık havuzunun gövde dolgularının bir bölümü, tahminen 1 numaralı atık havuzunda biriktirilen gevşek atık maddeler (çökeltiler) üzerine oturtulmuştu. Bundan ötürü havuz zemininde oluşan farklı oturmalar nedeniyle gövde dolgularında bozulmalar meydana geldi. Maden atıkları, 2 numaralı havuzda oluşan bu bozulmalar sebebiyle ortaya çıkan kırık ve çatlaklardan çevreye sızmaya başladı.
18 Kasım 2021 günü saat 19.00 (UTC+03.00) sularında, kırık ve çatlakların kapatılması amacıyla yapılan çalışmalar sırasında 2 numaralı atık havuzunun gövde dolgusunun bir bölümü yıkıldı. Çinko zenginleştirmesi sürecinde kullanılan kimyasallarla kirlenmiş olan ve ağır metaller içeren yaklaşık 4.500 ton kimyasal atık, 1 numaralı havuzun üstünden taşarak Darabul Deresi'ne döküldü ve buradan da 5 km uzaklıktaki Kılıçkaya Barajı'na sürüklendi. Barajın bağlı olduğu Kelkit Çayı ve tesisin yakınındaki Yedikardeş köyü, gerçekleşen çevre felaketinden etkilendi.
Etkileri
Gerçekleşen kaza sonucu bölgede bir çevre felaketi meydana geldi. Kimya Mühendisleri Odasının açıklamasına göre kaza, Çevre Kanunu ve mevzuatlara ters düşen madencilik, cevher işleme ve atık depolama uygulamaları sebebiyle gerçekleşti.
Şebinkarahisar Maden İşletmesi'nde bulunan flotasyon teknolojisinde, silikat, silis, çinko sülfat, sodyum metabisülfit, kireç, polielektrolit, Aerofloat 242, metil izobütil karbinol (MIBC), sülfürik asit ve kostik kimyasalları kullanılmaktadır. Bunlara ek olarak bunun gibi işletmelerin atık bileşiminde; bir kısmı kalıcı olmak üzere insan sağlığına çeşitli zararları olan antimon, arsenik, bakır, cıva, çinko, demir, kadmiyum, krom, kurşun ve kükürt gibi ağır metaller de bulunmaktadır.
Doğaya yayılan ağır metal ve kimyasalların; Balıkesir-Balya, Çanakkale-Çan Kömür İşletmeleri ve Kıbrıs-Lefke bölgelerinde olduğu gibi asit kaya drenajına sebep olabileceği aktarıldı. Bu etkilerin "on yıllar hatta yüz yıllar" sürebileceği; asit kaya drenajınden ötürü yüzey ve yer altı sularının kirlenmeye devam edeceği; yöre halkı ve vahşi yaşamın, besin zinciri yoluyla ya da toprak ve kirlenmiş su kaynaklarıyla doğrudan teması sonucu zehirleneceği belirtildi. Atıkların yayıldığı bölgelerdeki flora ve fauna zarar gördü. Buna ek olarak su kaynakları, toprak ve bitkiler atık suyun içerdiği ağır metallerden dolayı kontamine oldu. Bölgedeki tüm canlılar, su kaynakları, hava ve toprak "ciddi tehdit altında" kaldı.
Atık havuzunun yıkılması sebebiyle havuzdan taşan ağır metaller, bölgedeki köylerde bulunan vatandaşların sağlığını tehdit edecek düzeye ulaştı ve tarım alanlarını kullanılamaz hâle getirdi. Ortaya çıkan zehirli atıklar, Kılıçkaya Baraj Gölü'ne karıştı ve dereye ulaşarak Yedikardeş köyü halkının bahçelerine kadar geldi. Ağır metaller ve siyanür dahil tüm zehirli kimyasal atıkların halk sağlığına olumsuz etkileri olacağı, sağlığa zararlı etkilerin bir kısmı maruz kalınan miktara bağlı olarak akut olabileceği gibi, bu atıkların üç yılı aşkın süre boyunca bölgenin doğasını kirletmeye devam ederek kronik rahatsızlıklara da yol açacağı belirtildi. TEMA'nın yayınladığı videoda felaketi anlatan yöre halkı, boğazlarının kilitlendiğini, öksürdüklerini ve kokudan baş ağrısı yaşadıklarını söyledi.
Tepkiler ve mücadele
Olay sonrasında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Nesko Maden'e "en üst sınır" olan ₺12.071.949 para cezası kestiğini ve maden faaliyetlerinin sonlandırıldığını durdurdu. Yöre halkı, kaza sonucu etrafa yayılan zehirli maden atıkları sebebiyle endişe duyduklarını belirtti; bağ ve bahçelerinin zarar gördüğünü ve tarımsal üretim yapamayacaklarını söyledi. Halk, şirketin çevreye verdiği zararın büyüklüğü sebebiyle bakanlığın verdiği para cezasına tepki gösterdi.
Sivil toplum kuruluşlarının açıklamaları
Türk Toraks Derneğine göre çevreye yayılan atıkların içeriği belirlenerek sağlığa olan etkileri kamuoyuna ve yöre halkına anlatılmalı, bölgedeki hava ve sudan alınan numunelerin siyanür oranları ölçülmeli, siyanür ve ağır metallerin bölgedeki deniz canlılarına olası zararları değerlendirilmeli, akarsularda düzenli olarak siyanür ve ağır metal ölçümleri yapılmalı, içme suyu analizlerinde siyanür oranı kabul edilebilir düzeyin üstüne çıktığında yöre halkına dışarıdan içme suyu getirilmeli, bölgede derhal acil durum ilan edilmeli, ölçüm sonuçları paylaşılmalı ve halk sağlığı korunmalıydı. Kimya Mühendisleri Odasının açıklamasında ise ağır metallerle kirlenmiş numunelerin tetkik sonuçları açıklanana kadar bölgeye giriş yapılmaması, gerekli noktalarda uyarı levhalarının konulması, tetkik sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması, yöre halkının hayvanlarını dereden sulatmamaları ve olta balıkçılığı yapmamaları için gerekli bilgilendirmelerin yapılmasının önemli olduğu, numune analizlerinin ağır metal oranının yönetmeliklerle belirlenmiş kabul edilebilir düzeylere düşene kadar devam etmesi gerektiği belirtiliyordu.
Jeoloji Mühendisleri Odasına göre felaketin gerçekleşme sebebi, atık havuzlarının "modern bilimsel ve teknolojik gerekliliklere uygun bir şekilde inşa edilmemesi"dir. Odanın basın açıklamasında bu ve ilerideki çevre felaketlerini önlemek için ÇED raporlarının hazırlanma süreçlerinin kontrol edilmesi gerektiği belirtildi. Aynı zamanda sivil toplum kuruluşları ve yerel idarelerin denetim süreçlerindeki etkinliğinin artırılması, atık havuzu inşaatlarının kamu denetim ve kontrolü altında gerçekleştirilmesi, sektör bazlı hazırlanan raporların gerekli meslekî yetkinliğe sahip kişilerce hazırlanması gerektiği aktarıldı. JMO'ya göre bu gibi çevre felaketlerine sebep olan, bunu alışkanlık hâline getirmiş şirketlerin ruhsatlarını feshedecek düzenlemeler Maden Kanunu ve Çevre Kanunu'na eklenmelidir.
Metalurji ve Malzeme Mühendisleri Odasına göre, Şebinkarahisar'da yaşanan felaket Nesko Maden'in sebep olduğu ilk çevre felaketi değildir. Odaya göre Nesko Maden'e ait işletmelerde, Şebinkarahisar Madeni'ndeki kazanın öncesinde de başka kazalar ve sorunlar yaşandı. Benzer bir olay 2018 yılında aynı madende meydana geldi. Atık havuzunda yaşanan çökme sonucu 8 milyon balık öldü. 2011 yılında ise Yıldızlar Holding altında çalışan Nesko Maden'e ait Kütahya'daki Eti Gümüş tesisinde aynı şekilde bir atık havuzu çöktü. Atıkların çevreye kontrolsüz yayılması sonucu hayvan ölümleri ve zehirlenmeler meydana geldi.
Muhalefetin tepkisi ve temizleme çalışmaları
Cumhuriyet Halk Partisinden Kahramanmaraş milletvekili Ali Öztunç, olayla ilgili Türkiye Büyük Millet Meclisinde verdiği yazılı soru önergesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına felakete ilişkin 13 soru sordu. Bakanlığın 19 Ocak 2022 tarihli yanıtına göre, bakanlık ekipleri felaketin ardından ilk olarak dere yatağı üstüne beş adet tersip bendi inşa ederek atıkların derenin akışıyla Kılıçkaya Barajı'na taşınması engellendi. Dere yatağının yanına dört kilometre boyunca derivasyon kanalı (taşıma kanalı) açıldı ve bu sayede dere yatağının yönü değiştirilerek temiz suyun atıkla karışmadan baraja ulaşmasının sağlandı. Ardından dere yatağında bulunan atıkların taşınması ve temizlenmesi işlemlerine başlandı. Bölgedeki atıkların tamamen kaldırıldığı, bakanlığın izleme ve rehabilitasyon işlemlerini başlattığı ifade edildi.
CHP'nin 2021 yılında hazırladığı Doğa Hakkı İhlâlleri Raporu'nda, bakanlığın "olayın üzerini kapatmaya çalıştığı" ve "en az Nesko Maden şirketi kadar suçlu" olduğu ifade edildi. Rapora göre, yıkılan havuzdan yayılan atıkların Kılıçkaya Barajı'na ulaştığı bakanlık tarafından inkâr edilmiyor olsa da, 4.500 ton atığın Kılıçkaya Barajı'na ulaşmasını engellemek için önlemlerin ne zaman alındığı ve suya karışan atıkların hangi tarihlerde uzaklaştırıldığı belirsizliğini korur. Bakanlık tarafından yapılan çevresel etki değerlendirmelerinin havza bazlı yapılmaması dolayısıyla bakanlığın felaketten sonra yaptığı temizleme çalışmalarıyla sorunu gidermiş gibi davrandığı iddia edildi. Felaket sonrasında çevre kirliliğinin boyutunun ne olduğu ve atıkların yayıldığı bölgelerde sızdırmazlığın sağlanması için ne gibi önlemler alındığına dair bakanlıktan bir bilgi gelmediği belirtildi. Felaket sonrasında çöken atık havuzundan alınan örneklerin analiz sonuçları ise açıklanmadı.
Sonrası
Süresiz olarak işletmeye kapatılan Nesko Şebinkarahisar Madeni'nin yaklaşık 1 Aralık 2022 tarihli bir habere göre iki buçuk aydır çalışmaya devam ettiği ortaya çıktı. Habere göre TMMOB Maden Mühendisleri Odası Giresun Temsilcisi Heybet Çağlayan madenin faaliyete devam ettiğini söyledi. Habere göre Nesko Maden'in hangi yasal izinler kapsamında faaliyetlerine devam ettiğini öğrenmek için Nesko Şebinkarahisar Madeni'nin çevre danışmanı "Sinan Bey" aranmış ancak soruları cevaplamamıştır.
Renda Köşkü
Renda Köşkü, Türkiye'nin başkenti Ankara'nın Çankaya ilçesinde bulunan tarihi bir köşk. 1920'li yıllarda yapılan köşk saçak altı, çatı penceresinde kemer kullanımı, payandaların taşıdığı balkon biçimlenmesinin şekli biçimiyle Erken cumhuriyet dönemi modernizmine örnek bir binadır. Ankara Şehri İmar Müdürlüğü arşivlerindeki bilgilere göre, dönemin bürokratlarından Sait Bektimur tarafından yaptırılan köşk 1930'ların sonunda Irak Büyükelçiliği olarak kullanılmıştır.
ABD ve Almanya Büyükelçilikleri arasında kalan yapı Türk Kızılayı'na aittir ve uzun süre boş kaldığı için perili köşk olarak nitelendirilmiştir. Kurum 2004 yılında köşkü kiralığa çıkarmış, 2007 yılında Çankaya Belediyesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Kızılay'ın işbirliğiyle elden geçirilen yapı Celal Abdi Güzer ve Lale Özgenel önderliğinde tasarlanan bir projeyle kültür merkezi olması amacıyla yeniden düzenlenmiştir.
Whonamedit?
Whonamedit? (Who Named It?; Türkçe: İsmini Kimden Aldı), tıbbi hastalıklara veya terimlere isim babalığı yapan insanları tanıtan İngilizce çevrimiçi sözlüktür. Bir sözlük olmasına rağmen, birçok eponim ve kişilerin kapsamlı bibliyografileri ile ilgili kapsamlı makaleler sunulmaktadır. Merkezi Norveç'tedir ve editörlüğü tıbbi tarihçi Ole Daniel Enersen tarafından yapılmaktadır.
Robert Napier and Sons
1840'larda evrensel olarak İngiltere'nin en iyisi olarak tanındı. Firmanın eski çalışanları tarafından birçok denizcilik şirketi kuruldu.
Robert Napier'in 1876'daki ölümünden sonra tersane ve şirket hakları Mart 1877'de açık artırma ile satıldı ve şirketin eski müdürü AC Kirk önderliğinde bir grup mühendis tarafından satın alındı. William Beardmore and Company ile birleştiği 1900 yılına kadar gemi ve motor inşa etmeye devam etti.
Klidestal atı
Türün kökeni onsekizinci yüzyıla dayanmaktadır. Dönemin İskoçya'sına damızlık olarak ithal edilen Flaman atları yerel kısraklarla çiftleştirilmiş; ondokuzuncu yüzyılda Shire atları ile karıştırılmıştır. Klidestal ifadesinin tür için ilk kullanımı 1826'da gerçekleşmiştir.
Klidestal atı kullanımı ondokuzuncu yüzyıl sonuna doğru İskoçya'nın tümüne ve İngiltere'nin kuzeyine yayılmıştır. 1877 yılında, Klidestal atının ırk standartlarının takibi ve değerlendirmesi için kurulan ilk ırk derneklerinin kurulması ile, Klidestal atı başta Avustralya ve Yeni Zelanda olmak üzere dünyanın pek çok ülkesine ihraç edilmeye başlanmıştır.