cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2020 Bakü Zafer Geçidi
Askerî ganimetler
Geçit töreni sırasında, 53 tanksavar silahı, 4 BM-30 Smerç MLRS, 97 Grad MLRS, 2 BM-27 Uragan MLRS, 1 TOS-1 MLRS, 7 S-300 dahil olmak üzere savaş sırasında Ermenilerden ele geçirilen askerî ganimetlerin bir kısmı 300 SAM, 1 S-300 radar, 2 S-300 algılama istasyonu, 1 P-14 radar, 5 Tor SAMs, 40 9K33 Osa SAMs, 4 2K12 Kub SAMs, 1 2K11 Krug SAM, 14 Zastava SAM, 2 S-125 SAMs, 22 İHA, 2 R-17 Elbrus sistemi, 1 OTR-21 Toçka füze sistemi, 2 R-142s, 1 Sky-M ve 4 Kovucu elektronik harp sistemi. Ayrıca, 33 2S3 Akatsiya ve 2S1 Gvozdikas, 352 çeşitli top, 125 havan, 103 özel amaçlı araç, 178 el bombası fırlatıcısı, 5 ZSU-23-4 Shilkas, 366 dahil olmak üzere tahrip edilen ve ele geçirilen 116 IFV'ler, 5 Suhoy Su-25'ler ve 500'ün üzerinde askerî araçlar da sergilendi. Geçit töreninde Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'nden ele geçirilen askerî teçhizatın numaralarının yazılı olduğu bir plaketin üzerinde "Karabağ Azerbaycan'dır!" yazılı panele de yer verildi.
Kalabalık
Geçit, şehrin farklı yerlerinde toplanan ve yürüyüşü yakından izlemeye çalışan Bakü halkı arasında büyük ilgi uyandırdı. COVID-19 önlemlerine rağmen Bakü sakinleri askeri geçit törenini izlemek için Nizami Caddesi çevresindeki Azatlık Meydanı ve Sahil Parkı'na gitmeye çalıştı. Ancak polis tarafından durduruldular ve polis memurları insanların Bakü Bulvarı'na girmesine izin vermedi. Azerbaycan Savunma Bakanlığı yetkilileri, şehrin kapalı olmadığını ve halkın Devlet Kukla Tiyatrosu'nun yanındaki geçit törenini izlemek için toplandığını söyledi. Bakü Ana Polis Ofisi ayrıca "olayı kontrol altına almak ve pandeminin yayılmasını önlemek ve bölgede aşırı kalabalıklaşmayı önlemek için gerekli tedbirlerin alındığını" kaydetti. Toplanmama konusunda halka resmî bir uyarı yapılmadı. Bir BBC Azerbaycan muhabiri, geçit töreninin yakında başlayacak olmasına rağmen Bakü halkının Neftchilar Caddesi'nden Azatlık Meydanı'na akın ettiğini bildirdi. Geçit törenini Azerbaycan ve Türk bayrağı sallayan kalabalıklar izledi.
Sonrası
O gece Bakü Bulvarı'nda şenlikli bir havai fişek gösterisi düzenlendi.
Geçit töreni sonrası konferans
Geçit töreninin ardından İlham Aliyev ve Recep Tayyip Erdoğan ortak bir konferans düzenledi. Aliyev, Ermeni hükûmetinin "savaştan doğru sonuçları çıkarması ve iddialarından, temelsiz iddialarından ve geleceğe bakmasından vazgeçmesi durumunda tek platformda yer alabileceğini" belirtti. Erdoğan, Aliyev'in altı ülke, Azerbaycan, Türkiye, Rusya, Gürcistan, İran ve Ermenistan'ın katılımıyla platform kurma fikrine destek verdiğini vurgulayarak, bu işbirliğinin bölgeye barış getirebileceğini belirtti. Rusya devlet başkanı Vladimir Putin'in yaklaşımlarının Dağlık Karabağ sorununun olumlu bir şekilde çözülmesine yardımcı olduğunu da sözlerine ekledi. Aliyev, Türk firmalarının Şuşa'ya yol yapacağını, yol hazır olduğunda Erdoğan ile şehri ziyaret edeceğini kaydetti. Azerbaycanlı firmaların yanı sıra Türk firmalarının da bölgedeki karayolu, demiryolu ve diğer altyapı inşaatlarına katılacağını sözlerine ekledi.
Uluslararası tepkiler
Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı Ankara büyükşehir belediye başkanı Mansur Yavaş ve Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı Mustafa Şentop geçit töreninde Azerbaycan'ı kutladı.
İsrailli opera sanatçısı Camellia Ioffe parkta bir Azerbaycan müziği konseri düzenledi ve müzisyenler performanslarını Bakü'deki Zafer Geçit Törenine adadı.
Ermenistan, İlham Aliyev'in şehirlerle ilgili açıklamalarını "kışkırtıcı" olarak nitelendirerek şiddetle kınadı. Ermenistan başbakanı sözcüsü Mane Gevorgyan, Erdoğan'ın "Jön Türklerin ideolojilerini yüceltmesinin" de "şiddetle kınanabileceğini" belirtti. Ermenistan'ın Litvanya, Letonya ve Estonya Büyükelçisi Tigran Mkrtchyan, askerî geçit töreni sırasında Azerbaycanlı bir subayın Bozkurt işareti yapan fotoğrafına yanıt olarak geçit törenini "maskeli balo" olarak nitelendirdi.
İran dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif, Erdoğan'ın Aras Nehri ve İran Azerbaycanı ile ilgili bir şiir okumasına yanıt olarak, kimsenin "İran'ın sevgili Azerbaycan'ı hakkında konuşmasına izin verilmediğini" belirtti. İran'ın eski Bakü Büyükelçisi Mohsen Pakaeen, bu tür açıklamaların Azerbaycan ile İran arasında tarihi ve tartışmalı meseleleri gündeme getirebileceğini ve ilişkilerini bozabileceğini belirtti. Pakaeen ayrıca Erdoğan'ı Pan Türkçülüğü yaymakla suçladı. İranlı yetkililer daha sonra Türkiye'nin Tahran büyükelçisini çağırdı ve derhal bir açıklama istedi.
Rus Devlet Duması Milletvekili Konstantin Zatulin, geçit törenini Rusya ve Ermenistan'ı "aşağılama girişimi" olarak adlandırdı ve İlham Aliyev'in konuşmasında faşizmle savaşmak ile Karabağ'daki operasyon arasında paralellik kurmasını kınadı.
Shingo Hoshino
Shingo Hoshino (d. 2 Mayıs 1978), Japon eski futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2001 yılında Ehime FC kulübünde başladı.
Çeltikçi, Merkezefendi
Çeltikçi, Denizli'nin Merkezefendi ilçesine bağlı bir mahalle.
Philodromus distans
Philodromus distans, Philodromus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Marie-Thérèse Fortin
Marie-Thérèse Fortin (d. 1959, Québec, Kanada), Kanadalı oyuncu. Quebec Drama Sanatları Konservatuvarı'ndan 1982 yılında mezun oldu. 2005 yılından bu yana "Théâtre d'Aujourd'hui"de sanat yönetmeni olarak çalışmaktadır. Sinemada 2009 yapımı Les grandes chaleurs adlı yapımda Gisèle Couture adlı orta yaştaki bir karakteri canlandırdı.
Kurtluca, Pamukkale
Kurtluca, Denizli'nin Pamukkale ilçesine bağlı bir mahalle.
Denílson de Oliveira
Kariyeri
Kariyerine alt yapısından yetiştiği São Paulo'de başlayan Denilson buradan İspanyol Real Betis'e transfer oldu. Bu kulüpte kariyerinin en parlak dönemini yaşayan Denilson 2002 FIFA Dünya Kupası'nda Brezilya ile şampiyonluğa ulaştı. Real Betis forması altında 186 maça çıkan Denilson 13 de gol attı.
Denilson, 1998 yılında Sao Paolo'dan 21.5 milyon pound'a Real Betis'e transfer olunca, dünyanın en pahalı futbolcusu özelliğini ele geçirmişti.
2009 yılında Vietnam Ligi'nde Xi Mang Hai Phong takımıyla 6 aylık sözleşme imzalayan 31 yaşındaki futbolcu, yalnızca 1 maça çıktıktan sonra Vietnam'ı terk etti. Ocak 2010'da Yunan takımı AO Kavala ile 2 yıllık sözleşme imzalayan oyuncu, Nisan ayında hiçbir maça çıkmadan serbest bırakıldı.
Pete Barnes (pilot)
Pete Barnes (20 Mart 1962; Nottingham - 16 Ocak 2013; Londra), İngiliz pilot ve dublör. 25 yıllık pilotluk tecrübesi olan Barnes; Tomb Raider II, Er Ryan'ı Kurtarmak, James Bond serisinden Başka Gün Öl gibi birbirinden ünlü filmlerde dublör ve yardımcı oyuncu rollerinde yer aldı. Ünlü helikopter pilotu Pete Barnes kullandığı helikopterin Londra'da 50 katlı bir gökdelene çarpması sonucu 50 yaşında öldü.
Taksici
Taksici ya da Taksi şoförü, taksimetresi olan ticari bir otomobille şehiriçi yolcu taşıyan serbest meslek esnafıdır.
Zorunlu Aletler
Taksicinin aracında bulundurması gerekli aletler: İlk yardım çantası, kriko, bijon anahtarı, pens, tornavida, el feneri, seyyar lamba, navigasyon sistemi, çekme halatı, patinaj zinciri, reflektör, stepne, takoz, yangın söndürme tüpü, emniyet kemeri, yedek ampuller. Taksici araç içinin ve dışının temizliğinden sorumludur. Aracın bakımı ve muayenesini yaptırmazsa trafikten men edilebilir. Her gün yapılan kontrol lastik, akümülatör ve yakıt kontrolüdür.
Kazalar ve Hastalıklar
Trafikte bir kaza durumunda araç yerinden kaldırılmaz, başından ayrılınmaz. Akan trafiğe karşı reflektörler konur, sinyal ve stop lambaları yakılır. Gereken belgeler hazır bulundurulur. Kazayı incelemeye gelen trafik ekiplerinden tespit tutanağı alınır. Bu sırada elde edilmesi gereken belgeler bilirkişi raporu, alkol muayene raporu, ehliyet fotokopisi, ruhsat fotokopisi, hasar resimleri, faturalar, sigorta poliçesi suretidir.
Taksiciler beden gücüyle çalışmaktadırlar. Günde en az 10 saatlik çalışmanın yarısı trafikte geçmekte, el, kol, ayaklar uyuşmaktadır. Sık görülen hastalıklar bel fıtığı ve basurdur.
Fetih 1453
Fetih 1453, İstanbul'un Fethi'ni konu alan ve Ulubatlı Hasan'ın hayat hikâyesi çevresinde kurgulanan 2012 Türkiye yapımı tarihî drama türündeki sinema filmi.
Yönetmenliğini ve yapımcılığını Faruk Aksoy'un üstlendiği filmin senaryosu Atilla Engin tarafından yazılmış ve Erkan Özekan tarafından kurgulanmıştır. Filmin başrollerindeyse Devrim Evin, İbrahim Çelikkol ve Dilek Serbest yer almaktadır. Filmin görsel yönetmenliğini ise birçok Hollywood yapımında çalışmış olan Serkan Zelzele üstlenmiştir.
18.200.000$'lık bütçesiyle en pahalı Türk filmi olma özelliğini taşıyan filmin yapımcı şirketi Aksoy Film; Türkiye dağıtıcısı Tiglon, Avrupa dağıtıcısı Kinostar, ABD dağıtıcısı ise NeoClassics Films'dir. Müziklerini Benjamin Wallfisch'in bestelediği filmin tarihî gerçeklere uyması için Feridun Emecen, Hülya Tezcan, Massimo Farinelli, Gülgün Köroğlu ve Adem Saraç senaryo ekibine tarih danışmanlığı yapmıştır.
Sosyal medyada filmin üç dakikalık fragmanı 24 saatte 1.670.000 kişi tarafından izlenmiştir. 16 Şubat 2012'de saat 14.53'ten itibaren 450 kopya ile 900 salonda gösterimine başlanan film ilk gününde 300.000 biletli seyirci tarafından izlenmiştir. Üç hafta sonra ise Türkiye'de tüm zamanların en çok izlenen filmi olmuştur. Ayrıca Türkiye'de 5.000.000 ve 6.000.000 seyirci barajını geçen ilk film olmuştur. Yapımın Avrupa gösteriminde de ilk hafta sonu 255.000 seyirciye ulaşılmış ve tüm zamanların hafta sonu açılış rekoru kırılmıştır. 27 Mart 2012 itibarıyla film 32.581.263$ hasılat elde etmiştir.
Yapım Türkiye'nin yanı sıra Almanya, Hollanda, Belçika, Avusturya, Fransa, İngiltere, İsviçre, KKTC, Endonezya, Malezya, Rusya, Arnavutluk, Bosna-Hersek, Sırbistan, Makedonya, Kosova, Romanya, Yunanistan, Güney Kore, Tayland, Japonya, ABD ve başta Mısır olmak üzere pek çok Orta Doğu ülkesinde de gösterime girmiştir.
Konu
Sultan Mehmed, babası II. Murat'ın ölüm haberini Saruhan Sancağındayken aldı. Bu durum onu hem büyük bir keder içerisinde bırakmıştı, hem de tahtına tekrar oturmasının yolunu açmış olacaktı.
Sultan Mehmed tahta ilk çıktığında henüz 12 yaşındaydı. Uçbeyleri ile vezirleri arasındaki siyasi husumetten bunalan II. Murat, çok sevdiği oğlu Alaaddin'in ölmesinin kendisinde yarattığı derin üzüntü sebebiyle tahttan feragat ederek Mehmed'i devletin başına geçirdi. Ordu ve devlet üzerinde çok etkili biri olan Başvezir Çandarlı Halil Paşa bu durumdan hiç memnun değildi. Özellikle Sultan Mehmed'in Konstantinopolis'in mutlak suretle alınması gerektiğini söylemesinden büyük rahatsızlık duyuyordu. Halil Paşa, Mehmed'in toyluğunu fırsat bilen Haçlıların Osmanlı topraklarını işgal etmesi ihtimali üzerine Sultan Murat'ın tahta dönmesini sağladı. Mehmed de tahttan uzaklaştırılarak Saruhan Sancağı'na gönderildi.
Fakat şimdi yeniden ve daha güçlü bir şekilde tahtına dönmüştü. Yine öncelikli hedefi Konstantinopolis'in fethedilmesiydi. O, İslam peygamberi Muhammed'in hadisinden ilham alıyordu:
Bu hedefe onu götürecek her şeyi bir bir hesaplamıştı. Öncelikle gerekli hazırlıkları yapana kadar, tüm komşu ülkelerle barış içerisinde yaşamalıydı. Papalık dâhil Macarlara, Sırplara, Lehlere, Cenevizlilere ve Venediklilere elçiler göndererek barış içerisinde yaşama isteği içerisinde bulunduğunu bildirdi. Gelibolu tersanesini restore ettirerek senede yüz kadırga yapılabilir hâle getirdi.
Bu sırada Doğu Roma İmparatoru Konstantinos, genç yaşından dolayı toy ve basiretsiz olduğunu düşündüğü Sultan Mehmed'e karşı elinde tutsak olan Şehzade Orhan'ı kullanmaya çalışarak ağır tahsisatlar talebinde bulunmaktaydı. Bütün amacı Sultan Mehmed'in tavizler vererek halk nezdinde iyice itibarsızlaşmasını sağlamaktı. Üstelik Sultan Mehmed de bu tavizleri veriyor, Konstantinos'un bütün isteklerini kabul ediyordu. Ancak bu durum bile sadece Sultan Mehmed'in stratejisinin bir parçasıydı.
Karamanoğulları'nın bir isyan çıkarmaya başladığının haberi alınır alınmaz Osmanlı ordusu Akşehir'e doğru yola koyuldu. Karamanoğlu İbrahim hiç beklemediği kadar kalabalık bir ordu gördü karşısında. Barış talebinde bulunmak zorunda kaldı. Ordusunun hasar almaması için Sultan Mehmed barış talebini kabul etti. Sefer dönüşünde, savaşmadıkları hâlde bahşiş isteyen bir kısım yeniçeri, padişahın otağının önünü kesince Sultan Mehmed hem cülusları dağıttı hem de firar eden askerleri bahane ederek Çandarlı Halil Paşa'nın adamı olan Yeniçeri Ağası Kurtçu Doğan'ı dayak cezasına çarptırarak sürgüne yolladı. Bu hadiseyle Çandarlı Halil Paşa'nın ordu üzerindeki hâkimiyetini kırdı ve ordunun yönetimini tamamen kendi ellerine geçirmiş oldu.
Edirne'ye döndükten sonra İmparator Konstantinos'a bir elçi göndererek Orhan için ödediği tahsisatı artık yollamayacağını bildirdi. Ardından, Anadolu Hisarı'nın karşısında Boğazkesen Hisarı'nın yapımını başlattı. Bu, fiili olarak Doğu Roma İmparatorluğu'na savaş açmak demekti.
Bu durum Avrupa devletlerince de fark edilmişti. Ancak Fransız ve İngilizlerin birbiriyle savaşıyor olması, Alman kralının da taht kavgalarıyla uğraşması gibi gerekçeler yüzünden Doğu Roma İmparatorluğu'na Avrupa üzerinden yardım ulaşması neredeyse imkânsızdı. Papanın birtakım girişimleri de sonuçsuz kalmıştı.
Tarih 2 Nisan 1453’ü gösterdiğinde, Konstantinopolis surlarının üzerindeki Doğu Roma askerleri karşılarında Sultan Mehmed ve binlerce Osmanlı askerini buldular...
Yapım ve çekim süreci
Yapım süreci otuz dört, çekim süreci ise yirmi dört ay süren film, Türk sinemasının en uzun hazırlık süresine sahip filmi olmuştur. Üç boyutlu efektleri Epics FX Studio tarafından hazırlanan film tanınmamış oyunculardan oluşan bir oyuncu listesine sahiptir. Rol alan oyuncuları seçmek için altı ay boyunca oyuncu elemeleri gerçekleştirilmiştir. Dört ana karakterin seçimi içinse Faruk Aksoy bizzat dört bin kişiyle yüz yüze görüşmüştür. Faruk Aksoy filmde popüler olmayan oyuncularla çalışmasının nedenini ise şu şekilde açıklamıştır:
Birinci etap
Yapım sürecinin Nisan 2009'da başladığı filmin ilk etap çekimi yine aynı yılın Eylül ayında 4.000 m²lik kapalı bir stüdyoda başlamış ve dört haftada tamamlanmıştır. Stüdyo içinde dijital çekim platformu hazırlanmış, Hollywood standartlarında iç mekân çekimleri için kırk kişilik tasarım ve animasyon ekibi, Doğu Roma ve Edirne saraylarını aslına uygun olarak üç boyutlu hazırlamış, iki yüz adet özel spacelight ışık sistemi kullanılmıştır.
İkinci etap
Yedi aylık bir hazırlık süreci sonunda 2010 Mayıs'ında filmin ikinci etap çekimleri başlamış ve bu çekimler Ataköy'de bir baruthanede devam etmiştir. İki çekim arasındaki sürede 25 dönümlük arazi üzerinde kısmi tarihî dokular da kullanılarak 14.600 m²lik bir dekor inşa edilmiştir. Özellikle II. Mehmed'in döktürdüğü büyük topun üretildiği Kırklareli, Demirciköy'deki tophane aslına uygun olarak altı ayda hazırlanmıştır. 14 ton eriyik kapasiteli üç dev pota, fırınlar, hurda odaları, soğutma kulesi ve körükler gibi tüm detaylar da bu tophanenin içinde yer almıştır. İkinci etap çekimleri bu alan üzerinde altı ay boyunca devam etmiştir.
Üçüncü etap
Filmin savaş alanında geçen ve aynı zamanda son etap olan çekimler ise on ay sürmüş, Alibey Barajı havzasında hazırlanan 100.000 m² arazi üzerinde hazırlanan dekorda çekilmiştir. Ağustos 2011'de biten çekimler için Konstantinopolis surları, savaş meydanı, bataryalar ve topların bulunduğu mevkiler, padişah otağ alanı, asker çadırları, asker istihdam ve yemek alanları, Vatikan sarayı, Medine şehir sokakları, Doğu Roma şehir sokakları ve Konstantinopolis'in alınmasında önemli rol oynayan yeraltı tünelleri inşa edilmiştir. Kuşatma sahneleri için gerçek boyutta surlar, mancınıklar, savaş kuleleri hazırlanmıştır. Savaş alanı için on beş top bataryası, beş adet 20 metre boyunda gerçek ve işlevsel savaş kulesi, beş adet 15 metre boyunda büyük mancınık, on binin üzerinde çeşitli savaş malzemesi ve aksesuarı imal edilmiştir. Ayrıca deniz savaşı ve karadan kaydırılacak gemiler için gerçek ölçüsünde üç adet de kadırga yapılmıştır. Aksiyon sahneleri içinse Truva, Cennetin Krallığı gibi filmlerin aksiyon sahnelerinde rol alan Çek ve Slovak dublör ekipleri hazır bulunmuştur.
Bu etapta kullanılan ve Konstantinopolis'in fethinde büyük önem taşıyan şahi topu, gerçeğine yakın olarak hazırlanmıştır. Şu anda İngiltere'de bulunan şahi toplarının en büyüğünün yarıçapı 180 santimetre iken filmdeki topun yarıçapı 140 santimetredir. Ayrıca yüzer metre uzunluğunda 15 ve 18 metre yüksekliğinde sekizer metre kalınlıkta iki aşamalı şehir surları inşa edilmiştir.
Toplam 15.000'e yakın kişinin rol aldığı ve kırk manda, kırk deve, iki yüz elli at ve elli at arabası kullanılan yapımın son etap çekimi on bir ay sürmüş; film boyunca yirmi terzi görev yapmış ve toplam 44.000 metre kumaş kullanılarak kostümler ve aksesuar malzemeleri hazırlanmıştır.
Bütçe tartışmaları ve dava iddiaları
Filmin bütçesi Cihan Haber Ajansı tarafından 11 Ocak 2012 tarihinde Yunan gazetelerine dayandırılarak 17.000.000$ olarak bildirilmiş, Doğan Haber Ajansı'nın 12 Ocak 2012 tarihli haberinde yine aynı kaynaklara dayanarak aynı rakam rapor edilmiş ve 16 Ocak 2012 tarihinde Anadolu Ajansı tarafından kaynak bildirilmeden dağıtılan haberde de yine aynı bilgiler yer almıştır. Bu rakam Türk sinemasının en yüksek film bütçesi olarak kabul görmüştür. Fakat Milliyet yazarı Ali Eyüboğlu bütçenin 17.000.000 değil 8.000.000$ olduğunu iddia etmiştir. Eyüboğlu yazdığı yazıda Faruk Aksoy'un " 17.000.000$'lık bütçe haberleri benden çıkmadı. Çünkü ben hiçbir zaman rakam telaffuz etmedim " ve Aksoy Film yöneticilerinden birinin " Fetih 1453'ün kâr yapması için 4.000.000 seyirciye ulaşması lazım " dediğini yazmış, filmin bütçesinin 8.000.000$ olduğunu da şu sözlerle savunmuştur:
Bütçe ile ilgili resmî ağızdan yapılan ilk açıklama ise Faruk Aksoy'dan 29 Mart 2012 tarihinde katıldığı bir televizyon programında gelmiştir. Aksoy bu programda filmin bütçesinin iç ve dış pazarlama giderleriyle birlikte 18.200.000$ olduğunu açıklamıştır.
1 Mart 2012 tarihindeyse filmin sponsor firmalarından Fixkim Yapı Kimyasalları'nın Aksoy Film'e sözleşme kurallarına uymaması nedeniyle dava açtığı iddia edilmiştir. Aksoy Film bu iddia üzerine yaptığı açıklamada kendilerine herhangi bir dava açılmadığı gibi konuyla ilgili herhangi bir bilgileri olmadığını da belirtmiştir. Ayrıca ismi geçen firmaya maddi ve manevi tazminat davası açacaklarını, bu haberi yapanlara karşı ise yasal yollara başvuracaklarını açıklamıştır.
Gösterim
En pahalı Türk filmi olarak tanıtılan film için Türkiye'de bir tanıtım gecesi ya da gala yapılmamış, film eleştirmenleri dahi filmi ilk olarak ilk gösterim tarihi ve saati olan 16 Şubat 2012 saat 14.53'te izleme fırsatı bulmuşlardır. Bu durum Sinema Yazarları Derneği üyeleri ve bağımsız eleştirmenler tarafından farklı yorumlara sebep olmuştur. Bir kısım eleştirmen film tanıtımının yapım ekibinin isteğine bağlı olduğunu savunurken diğer bir kısım ön gösterimin mutlaka olması gerektiğini savunarak bu durumu "eleştirmenlere önem vermeme" olarak algıladıklarını belirtmişlerdir. Ortak kanı ise ön gösterim yapılmamasının bir pazarlama stratejisi olduğu yönündedir.
Yapım, ilk gösterim gününde 300.000 biletli seyirci tarafından izlenmiş ve ilk gün rekorunu kırmıştır. İlk hafta sonunda 1.400.253 seyirci ile bu alanda da rekoru elde eden yapım ilk haftasında da 2.475.453 kişi tarafından izlenmiş ve ilk hafta rekorunu da elde etmiş, aynı zamanda Box Office Türkiye verilerine göre yine ilk haftasında 1.964.930 gelir elde etmiştir. 3.434.535 kişi ile ilk on gün seyirci rekorunu da kıran film, Recep İvedik 2'nin 4.333.144 kişilik rekorunu da geçerek Türkiye'de tüm zamanların en çok izlenen filmi olmayı başarmıştır. Recep İvedik 2 rekor seyirci sayısına yirmi dört haftada ulaşmışken Fetih 1453 bu sayıya üç haftalık gösterim sonucu ulaşmıştır. Ek olarak film, Türkiye'de 5.000.000 ve 6.000.000 seyirci barajını aşan ilk yapım olmuştur.
Filmin Avrupa gösterimi ise Türkiye'dekinin aksine bir galayla başlamıştır. Almanya'nın Köln şehrinde Avrupa galası düzenlenmiş ve film ekibi de bu gecede yer almıştır. Cinedom Sineması'nda gerçekleşen galanın ardından film dört ayrı salonda vizyona girmiştir. Faruk Aksoy yaptığı konuşmada filmin Avrupa rekorunu elde edeceğine inandığını belirtmiştir. Film, Almanya'da gösterildiği ilk gün Oscar adayı Savaş Atı filmini geçerek en çok izlenen film olmuştur. Ayrıca 255.000 seyirci ile tüm zamanların hafta sonu açılış rekorunu kırmıştır.
Ayrıca filmin televizyonda gösterim hakkı FOX'a satılmış, 18 Aralık 2012 akşamı televizyonda ilk kez gösterilmiştir. Film, gösterildiği akşam hem toplamda hem de AB grubunda o akşamın en çok izlenen programı olmuştur.
Ev sineması
25 hafta vizyonda kalan filmin blu-ray hariç ev sineması ürünleri Türkiye'de 15 Ağustos 2012 tarihinde piyasaya çıkmıştır. Blu-ray versiyonu ise 21 Aralık 2012 günü satışa sunulmuştur.
Soundtrack
Müzikleri Benjamin Wallfisch tarafından bestelenip Bratislava Senfoni Orkestası tarafından notalara dökülen Fetih 1453'ün müziklerinin bir soundtrack albümü ile yayınlanacağı 7 Mart 2012 günü filmin resmî Facebook sayfasında duyurulmuştur. 20 Mart 2012 tarihinde ise başta iTunes olmak üzere çeşitli platformlarda satışa sunulmuştur. MovieScore Media tarafından dijital indirme yoluyla sunulan albümün CD versiyonu ise Screen Archives Entertainment tarafından ilk etapta bin kopya ile olmak üzere 3 Nisan 2012 tarihinde dağıtılmaya başlanılacaktır. CD versiyonun ön siparişi, albümün dijital indirmeye açıldığı gün başlamıştır.
32 şarkıdan oluşan albümdeki parçaların omurgasını senfonik çalgılar oluşturmaktadır. Müziklerin zengin bir ses paleti ve kontrpuanların yanında elektronik eklemelerle zenginleştirilmesi albüme çağdaş bir hava katmıştır. Hiçbir parçasında söz olmayan albümün ilk parçası olan Mehmet's Theme aynı zamanda filmin de ana müziğidir.
Tepkiler
Filmin yayınlanan uzun fragmanından sonra Yunanistan'ın en çok satan haftalık gazetesi Proto Thema'nın internet sitesi filmle ilgili haberinde " Türklerin 17 milyon dolarlık fetih propagandası " başlığını kullanmış ve film milliyetçi Yunanlar tarafından tepkiyle karşılanmıştır. Pek çok Yunan internet sitesinde olumsuz eleştirilere maruz kalan film Yunanistan'daki ağır eleştirilere rağmen Makedonya, Kosova, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Romanya, Arnavutluk ve Sırbistan gibi diğer Balkan ülkelerinden yoğun talep ve ilgi görmüştür.
Via Dolorosa isimli Alman Hristiyan Derneği ise film daha gösterime girmeden boykot çağrısı yapmış ve yaptığı açıklamada " Türklerin İstanbul'un Fethi'ni kutlamak yerine Hıristiyanlara verdikleri zararlardan dolayı utanmaları gerek " cümlesine yer vermiştir. Türklerin başka dine inananlara ve dolayısıyla insan haklarına saygı duymadığını iddia eden dernek Hristiyanların filmi boykot etmesini istemiştir.
Lübnan'daysa Doğu Partisi öncülüğündeki Ortodoks Rum cemaati filmi Hristiyanlar ve Rumlara hakaret edildiği gerekçesiyle protesto etmiştir. Filmi Lübnan'a getiren şirket bu protestoları dikkate alarak filmi gösterime koymaktan vazgeçmiş ve Fetih 1453 Lübnan'da gösterilmemiştir.
Eleştiriler
Filmi gösterime girmeden önce özel gösterimle evinde izleyen Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan filmi beğenmiş ve yapımcıya " çok beğendim, ellerinize sağlık " mesajını göndermiştir.
Fetih 1453, gösterime girdikten sonra birçok köşe yazarı ve izleyici tarafından Türk sinemasının miladı olarak yorumlanmıştır. Daha önce Muhteşem Yüzyıl'a danışmanlık yapmış olan tarihçi Erhan Afyoncu filmin İstanbul'un Fethi'nin kronolojisine uymadığını belirterek filmdeki tarihî hataları kaleme almıştır. Buna karşın araştırmacı yazar Mustafa Armağan da filmden övgüyle bahsetmiş, fakat zaman zaman fazla dinci ve milliyetçi sahnelerin yer aldığını belirtmiştir. Armağan, filmde Ulubatlı Hasan'ın ilişkiye nikâhsız girmesinin onun halk arasındaki "İslam kahramanı" algısına tezat teşkil ettiğine vurgu yapmıştır. Ankara Üniversitesi Tarih Bölümü Başkanı Yılmaz Kurt ise Al Arab'da yayımlanan röportajında film ekibini, filmin pazarlanma kaygısı nedeniyle "gerçekleri kurban etmekle" suçlamıştır.
Sinema eleştirmenlerinin ortak yorumu filmin beklentileri karşıladığı ve bir gişe filmi olduğu yönünde olmuştur. Cumhuriyet yazarı Alper Turgut savaş sahnelerinin başarılı olduğunu, görsellik açısından da filmi başarılı bulduğunu fakat işlenen aşk hikâyesinin dozunun fazla olduğunu belirtmiştir. Habertürk'ten Mehmet Açar ise filmin Hollywood ölçülerinde olduğunu yazmış, savaş sahneleri ile dijital ortamda oluşturulan mekânların başarılı olduğunu düşündüğünü belirtmiştir. Milliyet yazarı Nil Kural da "tarihî epik" türe örnek olarak nitelendirdiği filmde işlenen aşk hikâyesinin yoğunluğunu rahatsız edici bulduğunu ve II. Mehmed'in Ulubatlı Hasan'ın yanında sönük kaldığını belirtirken, filmin genel olarak türün uluslararası örneklerinin seviyesine ulaşamadığını savunmuştur. Bu eleştiriler ise Faruk Aksoy tarafından " sinema bir kurgudur; dramatik etkiyi oluştururken bazı olayları öne, bazılarını da arkaya koyabilirsiniz " şeklinde cevaplanmıştır. Gazeteci Fatih Altaylı ise yapılan işin büyüklüğüne saygı duyduğunu belirterek filmin Türk sinemasına yeni bir soluk getirdiğini belirtmiştir.
Müzisyen Fazıl Say başlangıçta filmin müziklerini kendisinin yapacağını fakat daha sonra projeye katılmaktan vazgeçtiğini söyleyerek filmin Kahpe Bizans mantığından ileriye gidemediğini, sadece Türk toplumu tarafından beğeni kazanabilecek derecede bir yapım olduğunu belirtmiştir. Say, filmin diğer toplumlara sunuluşunda sorun yaşanacağı öngörüsünde bulunarak Fetih 1453 gibi filmlerin sanatsallık, yenilik ve devrimcilik gibi kavramlara sahip olması gerektiğini savunmuştur.
Milyonluk Bebek, Affedilmeyen gibi Oscar ödüllü filmlerin yönetmeni olan Clint Eastwood filmin Hollywood tadında olduğunu belirtmiştir.
Fransız gazetesi Le Figaro ise filmin yoğun ilgi görmesini Türkiye'de Ahmet Davutoğlu'nun dış politikasıyla doğan "Osmanlı çılgınlığına" bağlamıştır. Gazete, Osmanlı'yı tekrar gözler önüne süren yapımların ilgi odağı olmasının nedenini ise Türk altın çağına olan özlem olarak yorumlamıştır. ABD'de yayımlanan dünyaca ünlü Time dergisiyse Fetih 1453'le ilgili bir makale yayımlamış, film hakkında şu yorumu yapmıştır:
Alman gazetesi Der Tagesspiegel'de Jan Schulz-Ojala imzasıyla yayımlanan eleştiride filmin Hristiyanlara karşı yürütülen "kutsal savaşı" ve İslam'ı yüceltme işini gördüğü savunulmuştur. Ayrıca yine aynı yazıda yapımın Erdoğan hükûmetinin Yeni Osmanlıcılık politikasını ve aynı ideolojiyi benimseyen Türk diasporasını besleyen bir mantığa sahip olduğu da savunulmuştur. Bir başka Alman gazetesi olan Süddeutsche Zeitung'da yayımlanan Klaus Kreiser'in eleştirisindeyse filmin tıpkı 1951 yılında çekilen önceli gibi Türk resmî tarih anlatımlarının gölgesinde ve popülist mantıkla çekildiği savunulmuştur. Ayrıca filmin, 1951'den bu yana Yeni Osmanlıcılık ideolojisine dâhil olan tüm kişi veya olgulardan daha İslami bir düşünce yapısına sahip olduğu da yazılmıştır.
İngiliz Guardian ise filmdeki bazı ögelerin tarihî gerçekliklerle örtüşmediği eleştirisinde bulunmuş, filmde yer alan dinî ögelerin Erdoğan hükûmetinin "dindar nesil yetiştirme" vizyonuyla paralel olduğunun altını çizmiştir. Film, eleştirinin içeriğinde genel olarak Türk izleyici kitlesinin millî gururunu okşayan bir yapım olarak tasvir edilmiştir.
Saint-Moritz
Saint-Moritz (Almanca: Sankt Moritz; İtalyanca: San Maurizio; Romanş: San Murezzan), İsviçre'de Engadine vadisinde yer alan bir tatil kasabasıdır. Graubünden kantonunda Maloja bölgesine bağlı bir belediyedir. Doğu Alplerin en yüksek noktası olan Piz Bernina bu kasabanın birkaç kilometre güneyinde yer alır. Saint Moritz dünyanın en eski kış sporları merkezlerinden birisidir ve senede 322 gün güneş alması ile ünlüdür. Termal kaplıcaları, sarayı, donmuş göl üzerinde oynanan polosu ve kumarhanesi ile 1864'ten beri dünyanın yüksek sosyetenin çekim merkezi olmuştur.
Coğrafya
2006 yılı kayıtlarına göre St. Moritz 28,7 kilometrekare yüzölçümüne sahiptir Bu alanın %44.1'ini kullanılmayan buzullar, dağlar ve ırmaklar oluşturur. %8.3 yerleşik alandır, %28.2 tarım amacı ile kullanılır %19.4'ü orman ile kaplıdır.
Tarih
St.Moritz kaynakları yakınlarında bulunan Bronz Çağı'ndan kalma adaklar, iğne ve kılıçlar buraların İÖ 3000 yıllarında biliniyor olduğunu göstermektedir. St.Moritz yazılı kaynaklarda ilk olarak 1137-39 aralarında ad sanctum Maricium olarak geçmektedir.Kasabanın ismi Ortodoks Koptik kilisesi ve Roma Katolik kilisesi tarafından aziz kabul edilen Aziz Mauritius'den gelmektedir. Hacılar Mauritius kaynaklarından çıkan sudan içip sağlık bulmak için buraya seyahat etmişlerdir. 1519 yılında papa X.Leo kaynağın yanında bulunan kiliseye hacca gidenlerin tamamen tüm günahlarının bağışlanacağını söylemiştir. 16.yy civarında buradaki mineralli kaynak suları üzerine ilk bilimsel çalışmalar yapılmıştır. 1535 yılında ünlü şifacı Paracelsus St.Moritz'e gelip kalmıştır.
Eskiden beri yaz aylarında da turist olmasına rağmen kış turizminin başlaması 1864 yılında kurulan St.Moritz oteline dayanır. Otelin sahibi Johannes Badrutt yazın otele gelen 4 İngiliz misafir ile bir bahse girer: misafirlere kışın geri gelmelerini eğer ziyaretlerinden hoşlanmazlarsa Londra'dan St.Moritz'e olan gidiş dönüş yol masraflarını karşılayacağını söyler.Bu sadece St.Moritz'de değil tüm Alplerde kış turizminin başlamasını sağlar. İsviçre'nin ilk turist bürosu da aynı yıl bu kasabada kurulur. İsviçre'deki ilk elektrikli aydınlatmayı da 1878'de Kulm oteli yapmıştır. Aynı otel Avrupa'nın ilk curling turnuvasını da 1880'de yapmıştır. Avrupa'nın ilk buz pateni şampiyonası 1882'de, ilk kızak yarışı da 1890'da bu kasabada yapılmıştır. Alplerdeki ilk golf turnuvası da yine burada 1889 yılında yapılmıştır. İsviçre'nin ilk kayak okulu 1929'da St.Moritz'de açılmıştır.
St.Moritz 1928 yılında 1928 Kış Olimpiyatlarına ev sahipliği yapmıştır. Daha sonra 1948 Kış Olimpiyatları burada yapılmıştır. St.Moritz 20'den fazla FIBT Dünya Şampiyonasına, 1934,1974 ve 2003 FIS Alpine Ski Şampiyonasına ve 40'ın üzerinde Engadin Ski maratonuna ev sahipliği yapmıştır. Ayrıca 1979'da donmuş gol üzerindeki bir golf şampiyonası yapılmıştır. 1985'ten beri Şubat ayında bir polo ve kriket turnuvası yapılmaktadır. Yelkencilik ve dünya rüzgâr sörfü şampiyonası da burada yapılmıştır.
Philodromus dilutus
Philodromus dilutus, Philodromus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Stegen
Stegen Almanya'nın Baden-Württemberg eyaletinde bulunan bir belediyedir. Belediyenin nüfusu 31 Aralık 2017 tarihi itibarıyla 4.440'tır.
Animasyon
Animasyon (canlandırma), birden çok resmin arka arkaya hızlı bir şekilde gösterilmesiyle elde edilen hareketli görüntüdür. İlk animasyonlar birkaç kâğıda istenen resimlerin çizilmesi ve kâğıtların hızlıca geçirilmesi veya bir çemberin içine konup döndürülmesi ile yapılıyordu. Animasyon yapan kişilere animatör denir.
Geleneksel animasyonda görüntüler, fotoğraflanacak ve filmde sergilenecek şeffaf selüloit levhalar üzerine elle çizilir veya boyanır. Günümüzde çoğu animasyon, bilgisayar üretimli imgeleme (CGI) ile yapılır. Bilgisayar animasyonu çok detaylı 3B animasyon ve 2B bilgisayar animasyonuna ayrılır. Bunlar stilistik nedenlerle, düşük bant genişliği veya daha hızlı gerçek zamanlı bilgisayar grafikleri için kullanılabilir. Diğer yaygın animasyon yöntemleri, kuklalar veya kil animasyonu gibi iki ve üç boyutlu nesnelere bir stop motion tekniği uygular.
Günümüzde bilgisayar teknolojisi hem vektör hem de piksel tabanlı animasyonlar yapılmasına olanak sağlamaktadır. 2D animasyon tekniği saniyede 12 kare çizilerek yapılır. Kısıtlı (limited) animasyon tekniğinde ise daha az kare çizilerek yapılmaktadır. Bir animasyon filminin hazırlık sürecinde, klasik film yapım süreçlerine ek olarak karakter tasarımları, storyboard, pilot ses kayıtları ve en son layout yapılmaktadır. Profesyonel hedefleri olan bir animasyon filmine bu aşamalar tamamlanmadan başlanamaz. Animasyon film yapımı teknolojinin gelişmesine birebir bağımlıdır. Gelişen teknoloji, bilgisayarlarda daha az zamanda daha kaliteli içerik oluşturmayı mümkün kılmaktadır. Animasyon filmleri 3D, 2D, stop motion, cut-out (kâğıt kuklalar) gibi yapımlarında sık kullanılan tekniklere kategorize edilebilir.
3D Animasyon
3D Animasyon, bilgisayar teknolojisi kullanılarak, özel yazılımlar ile 3 boyutlu vektörler kullanılargörüntülerdir. Bu işlemleri yapan kişilere genel olarak animatör denmektedir. Süreç içerisinde, animatör ilk olarak 3 boyutlu vektörel çizgiler kullanarak bir 3 boyutlu model oluşturur. Bu işlem bir heykeltıraşın heykel yapmasına benzemektedir ve modelleme olarak adlandırılmaktadır. Daha sonra bu modele renk bilgisi işlenir ki buna dokulandırma denmektedir. Bir sonraki aşama haraketlendirilecek olan nesneye düzenek kurulmasıdır. Canlılarla ilgili 3d animasyonların yapımında genel olarak bu aşamada sanal bir iskelet sistemi oluşturulur. Bu yapı vektörlerin animatörün istediği biçimde yeniden konumlandırılmasını sağlamaktadır. Bu sayede sanal 3 boyutlu nesnelere hareket verilir. Ortaya çıkan 3 boyutlu vektörel yapının gerçek hayat ile benzerliğini sağlamak amacı ile sanal kamera ve ışıklar oluşturulur. Bu aşamadan sonra bilgisayar yazılımı vektörel bilgileri, matematik algoritmaları ile yorumlayarak 2 boyutlu piksellerden oluşan resimler oluşturur. Gelişen teknoloji ile birlikte 3 boyutlu canlandırmalarda doğada taklidi zor olan durumlar için yeni yazılımlar geliştirilmiştir. Örnek olarak günümüzde yanan bir cismin üzerindeki ateş fumefx, phoenix gibi özel yazılımlar ile fizik kurallarına uygun bir biçimde simüle edilebilmektedir.
Günümüzde 3D Animasyon, medikal sunumlardan, mimari görselleştirmeye, bilgisayar oyunlarından, sinema filmlerine birçok alanda kullanılmaktadır. Bazı uzun metrajlı filmler tamamen 3D animasyon olarak hazırlanmaktadır. Toy Story (1995) bunların ilkidir.
3 Boyutlu animasyonların hazırlanmasında kullanılan yazılımlardan bazıları 3ds Max, Cinema 4D, Houdini, Maya, Blender ve Lightwave'dir.
2D animasyon
Günümüzde 2 boyutlu animasyonların çoğu bilgisayar üzerinde yapılmaktadır. Bilgisayar ile yapılan 2D animasyonlar, geleneksel 2D animasyonlar ile benzerlikler taşır ancak birçok yönden (aldığı zaman, çalışma koşulları, bütçe gibi) geleneksel animasyondan üstün görülmüştür.
Hanımlara Mahsus Gazete
= Hanımlara Mahsus Gazete = ''“Mesleğimiz pek vâsidir. Bir iki sözle hülâsa etmek mecburiyetinde bulunsak deriz ki: Hanımlarımızın her suretle tevsî’-i malûmât, tezyîdi vukufuna hizmet etmek mülkümüzde vücuduyla iftihar olunan muharrirelerimiz, edîbelerimiz ve şâirelerimizin efkârına mir’ât-ı in’ikâs olmak, yani eserlerini neşre vesatetle Osmanlı kadınlarının kabiliyyet-i fıtriyyesini göstermektir.”'' sözleriyle kadınların bilgi dağarcığını genişletmek, yeteneklerini ortaya çıkartabilmelerine izin vermek, düşüncelerini ve bilgilerini ifade edebilmeleri amacıyla kadınlara yönelik bir ‘gazete, mecmua, ceride’ olarak gözüken ve muhtevasına bakıldığında aslında dergi olan basımdır.
31 Ağustos 1895 (19 Ağustos 1311) yılında basıma çıkartılan Hanımlara Mahsus Gazete’nin Tarîk Gazetesi’nin Baş Yazarı İbnü’l Hakkı Mehmed Tahir derginin sahipliğini, yazı işleri müdürlüğünü Mehmed Tahir’in eşi olan Fatma Şadiye Hanım 1904 yılına kadar yapar. 1904 Yılından kapanış tarihine kadar Ziya Şakir müdürlüğü devam ettirir.
Başyazarlığını Nigâr bint Osman üstlenir. Fatma Aliye ve Emine Semiye (Ahmed Cevdet Paşa’nın kızları), Zeyneb (Ahmed Cevdet Paşa’nın torunu), Leylâ (Saz), Fatma Makbule Leman, Ayşe Sıdıka, Hamiyet Zehra, Gülistan İsmet, Keçecizâde (Elif) İkbal, Münire, Nedime, Zekiye, Rânâ bint Saffet, Hatice Aliye, Fatma Fahrünnisa (Ahmed Vefik Paşa’nın torunu), Hâlide bint Edib (Halide Adıvar), Güzide Sabri (Aygün) gibi hanımlar yanında İbnülhakkı Mehmed Tâhir, Ahmed Midhat Efendi, Ahmed Râsim, Avanzade Mehmed Süleyman, Nazikîzâde Mehmed Hilmi, Mustafa Âsım, Fâik Sabri, Ali Muzaffer, Ziya Şakir “Aile Hekimi”, “Bir Muallime”, “Bir Köylü Kadını”, “Çingene Kızı”, “Satılmış” gibi takma adlar kullanan yazarlar ve kadın kimliğiyle yazan erkek yazarlar bu dergide yazılarını paylaşır.
Dergide yayımlanan “Tahdîs-i Ni‘met-Ta‘yîn-i Meslek” adlı yazıda derginin yayın amacı olarak “Okuyup yazmayı seven, eğitimli, dindar, iyi ahlâk sahibi, iyi eş ve iyi anne özelliklerine sahip Osmanlı Müslüman hanımı yetiştirmek” sözleri sarf edilir. Dergide siyasi konulardan olabildiğince uzak kalınır ve ev idaresi, evliliklerde ilişki tavsiyeleri, tutumlu olma, çocuk terbiyesi, kız çocuklarının eğitim ve öğrenimi, moda, giyim, pratik sağlık bilgileri, hikmet sözleri, bilmeceler, bulmacalar, fen bilimleri, güzel sanatlar, müzikler, kadınları ilgilendiren iç ve dış haberler, şiirler, hikâyeler, telif ve tercüme roman tefrikaları, mektuplar, çeşitli konulardaki ilanlar, reklamlar bulunur. Çocuk sağlığı ve bakımı, aşılama, hijyen, doğum, gebelik, hurafeler, bakım ürünleri, sağlığa zararlı olan kozmetikler, havaya göre nasıl giyinilmesi gerektiği, jimnastik konularını barındırır. Eğitimli, üretken, sağlıklı ve ahlaklı Osmanlı Müslüman kadını tipinin yükseltilmesi ve kadınların yaşamlarını bu yönde oturtmasını misyon olarak belirlemişlerdir.
Derginin ek ilaveleri de bulunur. “Hanımlara Mahsus Gazete’nin İlâvesi” ve “Kısm-ı Musavver” adıyla çıkan bölümde; moda, dikiş, nakış, işleme örnekleri gibi hususlar bulunur. Bu hususlar ayrıca resimlerle de desteklenir. “Hanım Kızlara Mahsus Nüsha” adıyla ayrı bir ek yayımlanmış, dergide zaman zaman “Çocuklara Mahsus Gazete”, “Çocuklara Mahsus Resimli Hikâye” gibi bölümlere yer verilmiş, “Hanımlara Mahsus Gazete Kütüphanesi” başlığı altında çeşitli kitaplar tanıtılmıştır. Bu kitaplar çoğunlukla dergide tefrika edilen eserlerdir ve birçoğu kendi matbaasında basılarak kitap haline getirilmiştir. Matbaamızda Tab‘Olunarak Satılmakta Bulunan Kitaplar” başlığı altında kitaplar hakkında kısa bilgiler de içermektedir. Fatma Aliye, Emine Semiye, Şair Nigâr Hanım, Makbule Leman gibi Osmanlı kadın yazarlarının ilk eserleri derginin bu bölümlerinde okurlara ulaşır.
Fatma Fahrünnisa Hanım, Batı’dan örneklerle tiyatronun ve romanın kötülüğü teşvik eden yönüne değinmiş, İslam ahlakına ve geleneklere aykırı olan ve kişiyi gerçek hayattan ve sorumluluklarından uzaklaştırabilecek bu eğlenceler konusunda okuyucuları uyarmıştır. “Batıda yapılan teşebbüslerin tamamen milli terbiyemize uygun olduğunu iddia edemeyiz” sözüyle dergideki var olan kadınların kendi küllerinden doğmak istediklerini ve İslam’ın verdiği hakların da korunarak gerçekleşmesini istediklerini gösterir. İyi anne ve iyi eş rolü benimsenmeye çalışılmamaktadır. Dergi yazarları olan kadınlar, bu kimlikleri reddetmezler ancak erkeklerin sahip oldukları haklardan kendileri için de pay talep edebilecek güce sahip olduklarının farkındalardır. Kendilerine farklı bir alan açmak isterler ve konumlarından duydukları rahatsızlıkları belirtirler. ''“Kadınların cemiyet-i beşeriye içinde haiz oldukları mevkiyi tayin etmek için hükemadan birinin şu sözlerini zikretmek kafidir: “Bir cemiyetin ahval-i medeniyye ve ahlakiyyesine vakıf olmak istiyor musunuz? O heyeti teşkil eden kadınları tetkik ediniz. Kadın mader-i [anne] beşeriyettir. O, kitab-ı insaniyete ilave edilmiş bir fasl-ı mühimdir ki “mebhas-ı beşeriyet” onunla tamam olur. Eğer o kitap harf-i vahit [tek] anlamak kabiliyeti bizde hasıl olmuş ise onun natık olduğu [söylediği] mehasin-i hikmetin ne kadar ali olduğunu takdir edebiliriz; o nüsha-i kıymettarın öyle sahifeleri olur ki: Bir şiir-i gara gibi ruhî bir mestî-i masumaneye, fikrî birtakım hissiyatı aliyeye, eşvakı [şevler] maneviyeye tecelligah [görünme yeri] eyler. Onun öyle siyah ve dehşetnak [dehşetli] sahifeleri de vardır ki: Her harfi bir zehirli ok gibi kalb-i beşeri zahmdar [yaralı] eder, vicdana iltiyam-ı [iyileşme] nâ-pezir [kabul etmeyen] yaralar açar! Dünyada hayat-ı beşeriyeye merbut [bağlı] ne ki mevcut ise kadınların tesirine maruzdur: Fransızların “Kadını arayınız” mesel-i meşhuru ne kadar doğrudur!”'' sözleriyle de bu arzularının kadınların medeniyetin oluşum noktası olduğunu vurgulayarak belli ederler. Fatma Aliye de bu konu hakkında “Evâmir-i mukaddese-i İslamiyye” ve “âdât-ı milliyye-i Osmaniyye[ye] muvafık mevâddın neşrini deruhte” sözleriyle destekler.
16. Yüzyılda Osmanlı’da Ayine, Muhadderat, Hanımlar, İnsaniyet, Şükufezar, Mürüvvet, Parça Bohçası, Hanımlara Mahsus Gazete, Hanımlara Mahsus Malumat ve Âlemi Nisvan gibi kadın dergilerinin varlığı bilinir. Fatma Aliye gibi bir ismin Hanımlara Mahsus Gazete’de yer alması derginin önemini arttırmaktadır çünkü o ‘Osmanlı Feminizmi’ oluşumunun en önemli düşünür ve yazarıdır. Hanımlara Mahsus Gazete, hayır işlerinde de kendini gösteren bir dergidir. Kimsesiz gelinlik çağında olan kızlara derginin gelirinin %5’lik kısmını çeyiz parası olarak vermiştir. Ayrıca, öksüz ve yetim insanlara, şehit ailelerine, gazilere ve asker ailelerine yardım etme amacıyla sergiler düzenler ve gelirlerinin belirli kısımlarını paylaşır.
Hanımlara Mahsus Gazete’de tercüme ve telif olarak toplamda 161 hikâye yayınlanmıştır. Haberler ise, dahili ve harici havadis olarak ikiye ayrılmıştır. Dahili havadis kısmında yurt içindeki olaylardan bahsedilir. Harici havadis kısmında yurt dışındaki olaylardan kısaca bahsedilir. ‘İlanlar’ şeklinde bir başlık vardır ve bu başlıkta yeni açılan mağazalardan, satılığa çıkartılan evlerden, hasta kabullere, özel derslere yer verilir.
Hanımlara Mahsus Gazete ile ilgili yapılan araştırmalar, genelde feminizm, kadın araştırmaları meseleleri ile ilgilenen, Osmanlı kadının toplum içerisindeki etkinliğini arttırma amacıyla basının araç olarak kullanıldığını söyleyen, II. Abdülhamid’in yönetimini ve reformlarını dergiler üzerinden araştıran çalışmalar ile ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmalar çoğunlukla dergideki makaleleri ele alan konular üzerinden ilerlediğinden, belirli bir konu ya da tema sınırlaması bulunmamaktadır.
Dergi, kendisinden sonra gelecek olan dergi ve gazetelere hatta kadın meselelerine daha cesaretli ve özgürce konuşup, yazabilecekleri bir ortam bırakabilmeyi başarmıştır. II. Meşrutiyet’ten sonra derginin eski canlılığı kaybolur ve sadece resimli bir kadın dergisi kimliğine bürünüp bir süre daha bu kimlikte ilerler. Kısa bir süre içerisinde de derginin yayın hayatına son verilir. Dergide yayımlanmış yazıların ve yazarlarının adları İstanbul Kütüphanelerindeki Eski Harfli Türkçe Kadın Dergileri Bibliyografyası’nda toplu halde yer alır.
Ayrıca bakınız
Çocuklara Mahsus Gazete
Kaynakça
ARZU ŞEYDA, Hanımlara Mahsus Gazete (tahlili fihrist/inceleme/seçilmiş metinler), Atatürk Üniversitesi, Yüksek Lisans, 2003
AYŞE ZEREN ENİS, Everyday lives of Ottoman Muslim women: Hanımlara Mahsûs Gazete (Newspaper for Ladies) (1895-1908), Boğaziçi Üniversitesi, Yüksek Lisans, 2012
GİZEM ÖZTÜRK, Osmanlı Kadın Hareketi Öncülerinden Hanımlara Mahsus Gazete’de İdeal Evlilik ve Aileye Bakış Namık Kemal Üniversitesi, 2019
HALE GÜRBÜZ, Hanımlara Mahsus Gazete, Atatürk Üniversitesi, Yüksek Lisans, 2001
MUSTAFA ÇİÇEKLER, FATİH ANDI, Yeni Harflerle Hanımlara Mahsus Gazete, Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı Yayınları, 2009
ÖZGE DEMİREL, Osmanlı Basınında Kadın Temsili: Hanımlara Mahsus Gazete Üzerinden Bir Değerlendirme, KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, 2021
ZEHRA ÖZTÜRK, Hanımlara Mahsus Gazete, TDV İslam Ansiklopedisi, 2019
Koichi Kawai
Koichi Kawai (d. 29 Mart 1979), Japon eski futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2001 yılında Ehime FC kulübünde başladı.
Şehrazad (Nikolay Rimski-Korsakov)
Şehrazad, Op.35, Rus müzisyen Nikolay Rimski-Korsakov tarafından 1888 yılında bestelenen senfonik süit.
1910'da Michel Fokine bu müziği kullanarak "Ballets Russes" için bir bale eseri hazırlamıştır. Bu eserin ilk gösteriminde esrinin kostüm ve mizansenini Léon Bakst hazırlamıştır ve eserde baş balet Nijinsky olmuştur. Bu balede Rimski-Korsakov'un müziğinin kullanılması başta bestecinin dul karısı olan Nadezhda Rimskaya-Korsakova ve bestecinin diğer varisleri tarafından kabul edilmeyip tenkit edilmiştir.
1986 Sedat Simavi Ödülleri
1986 Sedat Simavi Ödülleri, çeşitli dallarda verilen Sedat Simavi Ödülleri'nin onuncusudur.
Şehrazad (Nikolay Rimski-Korsakov)
Arka plan
Rimsky-Korsakov 1887 kışında, Alexander Borodin'in bitmemiş operası Prens Igor'u tamamlamak için çalışırken, 'Binbir Gece'nin resimlerinin yanı sıra ayrı ve bağlantısız bölümlere dayanan bir orkestra parçası bestelemeye karar vermiştir. Önerilen eserinin müzikal eskizlerini formüle ettikten sonra, ailesiyle birlikte Nyezhgovitsy'deki Cherementets Gölü kıyısındaki Glinki-Mavriny kulübesine taşınmış (günümüzde Luga'nın yakınında, Leningrad Oblast'ta). Kaldığı daça, II.Dünya Savaşı sırasında Almanlar tarafından tahrip edilmiştir.
Yaz aylarında Şehrazad ve Rus Paskalya Festivali Uvertürü'nü bitiren besteci, orkestra notasındaki notlar, eserin 4 Haziran ile 7 Ağustos 1888 arasında tamamlandığını göstermektedir. Şehazad, birleşik bir tema ile ilgili dört ana bölümden oluşan senfonik bir süittir. Doğu'dan fantastik anlatılar hissi yaratmak için yazılmıştır.
Başlangıçta Rimsky-Korsakov, Şehrazad'In bölümlerini 'Prelude, Ballade, Adagio ve Finale' olarak adlandırmayı amaçlamıştır. Bununla birlikte, Anatoly Lyadov ve diğer Rus bestecilerin görüşlerini ve  programa olan çok kesin bir nefretini tarttıktan sonra, 'Arap Geceleri' masallarına dayanarak tematik başlıklara karar vermiştir.
Besteci, Sinbad hikayeleri veya yolculukları ile ilişkilendirilmemesi için başlıkları kasıtlı olarak belirsizleştirmiştir. Bununla birlikte, finalde Prens Ajib'in macerasına atıfta bulunur. Daha sonraki bir baskısında, başlıkları tamamen ortadan kaldırmış ve bunun yerine müziği dinleyicinin tasvir etmesini ve yalnızca bir peri masalı macerası duygusu uyandıran doğu temalı bir senfonik müzik olarak duymasını istemiştir.
Tek istediğim, dinleyicinin benim parçamı senfonik müzik olarak beğenmesi durumunda, bunun şüphe götürmez bir şekilde sayısız ve çeşitli peri masalı harikalarının bir Oryantal anlatı olduğu izlenimini taşıması ve dört bölümün peş peşe çalınmasından ziyade bölümlerin tümünde ortak olan temalar temelinde oluşturulmuş olduğunu hissetmesiydi.
I. Deniz ve Sinbad'ın Gemisi
Bölüm tempo belirteçleri: Largo e maestoso – Lento – Allegro non troppo – Tranquillo [Tonalite: mi minör / Mi Majör]
İlk bölüm eserin tümüne hakim olan ana ezgilerin sergilenmesi ve işlenmesinden oluşur. Genel yapısı 'A-B-C-A1-B-C1' biçimindedir. Bölümü oluşturan her kısım birbirinden son derece farklı olsa da motifler bir bölüm halinde birleşir. Bu bölüm biçimsel olarak klasik senfoniye benzer olmasına rağmen, Rimsky-Korsakov'un önceki çalışmalarından biri olan Antar'da kullanılan çeşitli motiflere daha çok benzer. Ancak Rimski-Korsakov Antar'da kendi doğu fikirlerinin aksine gerçek Arap ezgilerini kullanmıştır.
II. Kalender Prens
İkinci bölüm, bir tür üçlü tema ve varyasyonu takip eder ve fantastik bir anlatı olarak tanımlanabilir. Varyasyonlar, yalnızca eşlik sayesinde değişir ve parçanın besteciye özgü tavrını basit müzikal çizgiler halinde vurgulayarak orkestra netliği ve parlaklığının daha kontrastlı çalgılamalar yoluyla ifade edilmesini sağlar. Genel ezgisel çizginin içinde, hızlı bir bölüm tonalite ve yapıdaki değişiklikleri vurgular.