cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kaykay
Değişik bilgiler
Kaykay sporunun 2012 Londra Olimpiyatları'na dahil edilmesi planlanmaktadır. Ancak profesyonel ve amatör kaykaycıların çoğu bu duruma karşı tavır sergilemektedir. Eğer bu durum gerçekleşirse kaykay olimpiyatlarda bisiklet'in yerini alacaktır.
Kaykay sporu yaparken dikkat edilmesi gereken hususlar
Olası kaza ve sakatlıklardan kaçınmak için alınacak güvenlik tedbirleri
Olası sürprizlere karşı alınacak tedbirler
Sinemada kaykay
Kaykay'ın özellikle gençler arasındaki popülaritesi sinema dünyasını da harekete geçirmiş, kaykay sporunun ortaya çıkışını takiben yüzlerce kaykay filmi yapılmıştır. Bu filmlerin büyük kısmı kaykay firmalarının reklam amaçlı yaptığı filmlerdir. Bu filmlerde firmanın sponsorluğunu yaptığı profesyonel kaykaycılar firmanın malzemelerini kullanarak hünerlerini sergilerler.
Bu filmlerin yanında kaykay sporu onlarca klasik filme de konu olmuştur. Bu filmlerin bir kısmı kaykayın doğuş hikâyesini ve bir yaşam tarzı olmasını konu ederken bir kısmı da kaykay ana teması ile seyirciyi; macera, aşk ve tutku dolu bir dünyaya götürmüştür. Özellikle Thrasin' filmi gösterildiği zamanlarda dünya çapında çok sayıda gencin bu spora başlamasına neden olmuştur.
Levally Lough
; İrlanda'nın Connacht İli, Mayo Kontluğu idari sınırları içerisinde yer alan bir göldür.
Fazilet Partisi
Fazilet Partisi (kısaca FP), Millî Görüş'ü benimseyen Refah Partisinin Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmasına az bir zaman kala İsmail Alptekin başkanlığında kurulan siyasi çatısı. Daha sonra Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş'ın iddiaları Anayasa Mahkemesince haklı bulundu ve parti kapatıldı.
Tarihi
1999 yılında, aynı tarihte yapılan yerel seçimlerde elindeki belediyeleri büyük ölçüde korusa da, genel seçimlerde Refah Partisi'nin 1995'teki oy oranının ve milletvekili sayısının altında kaldı. 2 Mayıs 1999'da, Fazilet Partisi İstanbul milletvekili Merve Kavakçı'nın TBMM'deki yemin töreni sırasında genel kurula başörtüsüyle girmesi krize neden oldu.
Bu olaydan hemen sonra Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş, 7 Mayıs 1999 günü kapatma davası açtı. 14 Mayıs 2000'de yapılan FP 1. Kongresi'nde gelenekçi ve yenilikçi kanatlar arasındaki çekişme su üstüne çıktı. Yenilikçi kanadın adayı Abdullah Gül 521, Recai Kutan 633 oy aldı.
Kapatılması
Dönemin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş 7 Mayıs 1999'da Fazilet Partisi'nin kapatılması yönünde dava açtı. Vural Savaş gerekçe olarak Anayasa’nın 68. ve 69. maddelerinin ihlal edilmesini ve Fazilet Partisi'nin Refah Partisi'nin devamı olmasını gösterdi. Ayrıca kapatılan partilerin yöneticilerinin bir başka partinin yöneticisi ya da denetleyicisi olamayacağını ve partinin laikliğe aykırı eylemlerin odağı haline geldiğini öne sürdü. Vural Savaş, Anayasa Mahkemesi’ne sunduğu iddianamede kapatılan Refah Partisi milletvekillerinin birkaç gün içinde Fazilet Partisi’ne geçmelerinin, Necmettin Erbakan’ın Fazilet Partisi’ni yönetmesinin, Fazilet Partisi’nin kapatılan Refah Partisi’nin devamı olduğunu gösterdiği savunuldu. Erbakan’ın Balgat’taki evinde sürekli FP kurmayları ile görüşmesi, bayramda parti genel başkanıymış gibi FP’lileri gruplar halinde kabul etmesi kanıt gösterildi.
FP’nin kapatılma davası, 8 Mayıs 1999 günü işleme koyuldu. Dönemin Anayasa Mahkemesi Başkanı Ahmet Necdet Sezer, ilk incelemesini yapması için dosyayı raportöre havale etti. FP’nin kapatma davasında ilk incelemeyi 12 Haziran günü yapan Anayasa Mahkemesi, iddianamesini, FP’li Merve Kavakçı’nın TBMM’deki başörtüsü olayına, "FP’lilerin başörtüsü ve dini sömürü aracı yaparak, kolay yoldan oy toplamalarına, bunun da laikliğe aykırı olduğu" tezine dayandıran Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş’ın belgelerini eksik buldu. Anayasa Mahkemesi, başsavcıdan başta Genel Başkan Recai Kutan olmak üzere, FP yöneticileri, milletvekilleri ve belediye başkanlarının kapatma gerekçesi olabilecek söz ve eylemlerini tek tek kanıtları ile sunmasını istedi. Bu sırada Show TV’nin, tarikat toplantısına katıldığını ortaya çıkardığı FP’li Aksaray Belediye Başkanı Ahmet Er hakkında 15 Haziran 1999 günü Ankara DGM Başsavcılığı soruşturma başlattı. Er’in katıldığı Ceylani Hizmet Vakfı’nın tarikat toplantısı ile ilgili haberin kaseti ve Erbakan ile Hatipoğlu’nun telefon görüşmesi kaydı Anayasa Mahkemesi’ne kanıt olarak sunuldu. Bu ses kaydında seçimlerin iptaliyle ilgili oylama konusunda Erbakan’la konuşan Hatipoğlu, "Meclis’te yaptığım usule, hukuka ve kurallara aykırı" demektedir ve Erbakan’dan talimat almıştır. Anayasa Mahkemesi, başsavcının sunduğu kanıtlar dolayısıyla FP’den savunma istedi ve partiye ek süre tanıdı. FP 10 Eylül 1999'da savunmasını verdi. Savunmada FP’nin RP’nin devamı olmadığı ve FP’ye yöneltilen suçlamaların dayanaksız olduğu ileri sürüldü. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş’ın, 7 Mayıs 1999'da FP için açtığı kapatma davası, 19 ay sonra 16 Kasım 2000’de başladı. Mahkeme, milletvekillerinin sözlü savunmalarının alınması taleplerini reddetti. Mahkeme, bu kararını ise "bu davada şahısları değil, tüzel kişiliğin yargılandığı" gerekçesine dayandırdı.
Cumhurbaşkanı Sezer 18 Aralık 2000’de Yargıtay Başsavcılığı seçiminde 49 oy fark atan Vural Savaş’ın yerine, bu makama ikinci sıradaki Sabih Kanadoğlu’nu atadı. Bu karar FP’de kısa süreli bir sevinç yarattı. Yargıtay’ın yeni Cumhuriyet Başsavcısı Sabih Kanadoğlu 5 Şubat 2001’de FP hakkındaki kapatma davasında ek iddianame verdi. Kanadoğlu, ek iddianamede, Anayasa Mahkemesi’nin delil olarak kabul etmediği FP 1. Olağan Kongresi’ne ilişkin kasetleri dayanak göstererek, FP’nin kapatılan RP’nin devamı olduğu gerekçesiyle kapatılmasını istedi. FP 1. Olağan Kongresi’ne ilişkin kasetlerin Anayasa Mahkemesi’nce "iddianame tarihinden sonraki olayı içerdiği" gerekçesiyle delil kabul edilmediği anımsatılan ek iddianamede, siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin davalarda CMUK hükümleri geçerli olsa da bu davaların ceza davası olarak kabul edilemeyeceği belirtildi. Anayasa Mahkemesi’nde bulunan FP 1. Olağan Kongresi’ne ilişkin kasetlerin çözümünden "Mücahit Erbakan-Erbakan nerede biz oradayız-İşte komutan işte asker" şeklinde tezahüratların yapıldığı ve dev ekrandan altyazı olarak "Mücahit Erbakan" yazısının geçtiği kaydedilen ek iddianamede, Anayasa Mahkemesi’nin 16 Ocak 1998 tarihinde RP’nin Anayasa’nın 68. maddesinin 4. fıkrasına göre "Laik cumhuriyet karşıtı eylemlerin odağı haline geldiği" gerekçesiyle temelli kapatılmasına karar verildiği hatırlatıldı. Bunun üzerine FP yine ek süre talep etti ve FP’nin kapatılma davası Anayasa Mahkemesi tarafından ancak 11 Haziran 2001 tarihinde görüşülmeye başlanabildi. Kapatma kararı 22 Haziran 2001’de verilerek Nazlı Ilıcak, Merve Kavakçı, Bekir Sobacı, Ramazan Yenidede ve Mehmet Sılay'a 5 yıl süreyle siyasi yasak getirildi. Daha sonra bu partinin devamı niteliğinde Recai Kutan önderliğinde Saadet Partisi kuruldu.
Parti Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne yaptığı başvurusunu ise Mahkeme'nin Müslümanlara çifte standart uyguladığı gerekçesi ile sonraki bir aşamada geri çekti. Partinin kapatılması ile milletvekilleri yerine kurulan Recai Kutan başkanlığındaki Saadet Partisi'nde birleştiler. Fazilet Partisi Kongresinde Abdullah Gül'ü destekleyen ve kendilerine yenilikçiler diyen ve artık Millî Görüşçü olmadıklarını ifade eden bir grup ise ayrılarak Abdullah Gül liderliğinde daha sonra Recep Tayyip Erdoğan'ın başına geçeceği Adalet ve Kalkınma Partisi altında toplandılar.
Dombra
Dombra (Kazakça: домбыра, dombyra, Başkurtça: думбыра), uzun boyunlu ve yaylı Türk çalgısıdır. Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan gibi Orta Asya ülkelerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.
Çeşitleri
Enstrüman ülkelere ve bölgelere göre farklılıklar gösterebilir. Kazak dombrasının perdeleri vardır. Teller geleneksel olarak hayvan sinirlerinden üretilirken, modern dombralar genellikle naylon teller kullanılarak üretilir. En büyük dombra sanatçılarından birisi olan Kurmangazi Sağırbayoğlu'nun Kazak müzik kültüründeki etkisi büyüktür.
2012'de elektronik dombra piyasaya çıktı.
Türkistan ve Bedahşan dombraları genellikle dut veya kayısı olmak üzere tek bir tahta bloktan oyulmuş bir gövde ile yapılır.
Kapıkaya, Onikişubat
Coğrafya
Kahramanmaraş merkezine 43 km uzaklıktadır.
Dombra
Tarihçesi
Dombra ilk olarak Orta Çağ'da ortaya çıkmıştır. Türklerin ortak müzik aleti olarak kabul edilir. Nogay Türkleri'nin kültüründe de önemli bir yer tutar. Dombra'nın Kazakistan kültüründeki öneminden dolayı 2018'den itibaren resmi olarak Millî Dombra Günü kutlanmaya başlandı. Millî Dombra Günü temmuz ayının ilk pazar günü kutlanmaktadır.
Kazakistan'da Dombra partisi adlı Facebook grubu, yılın belli zamanlarında toplanıp dombra çalmaktalar.
Detaylar
Aşağıda Kazakistan'ın standart konser dombra priması için en kabul edilen akademik DG ayarlaması gösterilmektedir.
Edward Sturing
Edward Jeroen Sturing (doğum 13 Haziran 1963; Apeldoorn, Gelderland) Hollandalı eski defans oyuncusudur. Hollanda millî takımı formasını üç kez giymiştir. Sturing, BV De Graafschap (1982-1987) ve SBV Vitesse (1987-1998) formalarını giymiştir. Futbol kariyerinden sonra teknik direktörlüğe başlamıştır. Teknik direktörlük kariyerinde önce yardımcı antrenör sonra teknik direktör olmuştur. Sturing, Frans Adelaar'ın 2008-2009 sezonu bittiğinde ayrılmasından sonra FC Volendam'ın teknik direktörü olmuştur.
Eduard Sievers
Eduard Sievers (d. 25 Kasım 1850, Lippoldsberg - ö. 30 Mart 1932, Leipzig) Alman dilbilimci.
Konuşma diliyle ilgili yaptığı sesbilgisi çalışmalarının, Germen dilleri filolojisi, şiir bilgisi ve deyişbilim alanlarında çeşitli uygulamaları olmuştur.
Hızarbaşı, Ladik
Hızarbaşı, Samsun ilinin Ladik ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Samsun iline 101 km, Ladik ilçesine 21 km uzaklıktadır.
Karamanlı, Dulkadiroğlu
Karamanlı, Kahramanmaraş ilinin Dulkadiroğlu ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Kahramanmaraş merkezine 59 km uzaklıktadır.
Sarim
Sarim, diğer adıyla "Orman Bilginleri", Joseon Hanedanlığı döneminde güçlü bir gruptu. Neokonfüçyüsçülük öğretisinin katı muhafazakâr yorumunun tipik bir örneğiydi. Bu grup 15. yüzyılda ortaya çıktıysa da 16. yüzyılda filozof Toegye'nin öğretileriyle birleşti. O zamandan beri grubun ideolojisinden sık sık "Toegye'nin Bilgileri" veya Toegyehak olarak söz ediliyordu.
Hungu grubu olarak sözü edilen diğer bir grupla acımasızca nüfuz mücadelesine girdiler, Joseon yönetiminin düzenlemesiyle 16. yüzyılın sonlarına doğru Myeongjong ve Seonjo'nun hükümdarlıkları süresince Sarim grubu kontrolü ele geçirdi.
Pamlico County
Pamlico ilçesi Amerika Birleşik Devletleri'nin Kuzey Karolina eyaletinde bulunan bir ilçedir. İlçenin nüfusu 2010 sayımına göre 13.144'tür. İlçenin merkezi Bayboro şehridir.
Yakamoz S-245
Yakamoz S-245, ilk bölümü 20 Nisan 2022 tarihinde yayımlanan, yönetmenliğini Tolga Karaçelik ve Umut Aral'ın yaptığı, senaryosunu Jason George, Atasay Koç, Cansu Çoban, Sami Berat Marçalı ve Murat Uyurkulak'ın yazdığı, başrollerinde Kıvanç Tatlıtuğ ve Özge Özpirinçci'nin olduğu aksiyon ve dram türündeki Netflix'in Türk orijinal internet dizisi. Belçika dizisi Into the Night'tan türetilen ve onunla aynı evrende geçen bir dizidir ve Polonyalı Jacek Dukaj'ın romanı The Old Axolotl'un (Starość aksolotla, 2015) kaynağından üretilmiştir.
Çekimler
Dizinin çekimleri İzmir'in Foça ve Balıkesir'in Ayvalık ilçelerinde gerçekleştirilmiştir. Dizinin çekimlerinde Ay Sınıfı Denizaltı kullanılmıştır.
Brăila (il)
Brăila ili, Romanya'nın güneyinde Muntenya bölgesinde yer alan bir ildir. İl merkezi aynı adla anılan Brăila'dır.
Akgeçit, Şirvan
Akgeçit, Siirt ilinin Şirvan ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1916 yılı kayıtlarında Kuvant olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy; Siirt il merkezine 56 km, Şirvan ilçe merkezine 26 km uzaklıktadır.
Sayfa
Çeşitli metin ve grafik ögelerini sayfaya görsel olarak organize bir biçimde yerleştirme işlemi, sayfa düzeni olarak adlandırılır ve sayfanın göreli açıklığı veya koyuluğu, rengi olarak adlandırılır. Modern bir kitapta, bir sayfa başlık ve altbilgi içerebilir. Sayfalar numaralandırılmış olabilir veya olmayabilir, ancak çoğu sayfanın numarası vardır.
Thymus seophyllum
Thymus seophyllum Thymus cinsine bağlı bir türdür.
Jean Barrientos
Jean Barrientos (d. 16 Eylül 1990), Uruguaylı futbolcudur. Primeira Liga ekiplerinden Vitória SC'de oynamaktadır.
Tokat'ta 1969 Türkiye genel seçimleri
12 Ekim 1969 Genel Seçimleri Tokat ili sonuçları;
Aqua (gökdelen)
Aqua, Amerika Birleşik Devletleri'nin Chicago kentinde bulunan bir gökdelendir. Bina, Chicago Loop'ta yer almakta olup 2007-2009 yılları arasında inşa edilmiştir. Bina, 261.8 metre yüksekliğinde ve 87 katlı olup ofis, otel ve konut olarak kullanılmaktadır.
Aqua, 2009 yılında yılın gökdeleni olarak Emporis Gökdelen Ödülü'nü kazandı.
Urlaur Lough
; İrlanda'nın Connacht İli, Mayo Kontluğu idari sınırları içerisinde yer alan bir göldür.
Nilüfer Aydan
Nilüfer Aydan, gerçek adıyla Aydan Canbula (d. 29 Şubat 1940, İstanbul), Türk sinema ve televizyon dizi oyuncusu.
Kaplan
Kaplan bir zamanlar, batıdaki Doğu Anadolu Bölgesi'nden Amur Nehri havzasına ve güneyde Himalayaların eteklerinden Sunda Adaları'ndaki Bali'ye kadar geniş bir yelpazede mevcuttu. 20. yüzyılın başlarından bu yana, kaplan popülasyonları tarihi aralıklarının en az %93'ünü kaybetmiş ve Batı ve Orta Asya'da, Cava ve Bali adalarından ve Güneydoğu ile Güney Asya ve Çin'in geniş bölgelerinde yok olmuştur. Bugünün kaplan menzili, Sibirya ılıman ormanlarından Hint yarımadası ve Sumatra'daki subtropikal ve tropikal ormanlara kadar uzanır. Kaplan, 1986'dan beri IUCN Kırmızı Listesi'nde Nesli Tehlikedeki Türler arasında listelenmektedir. 2015 itibarıyla, küresel vahşi kaplan nüfusunun, 20. yüzyılın başında 100.000'den aşağı, 3.062 ve 3.948 olgun birey arasında sayılacağı tahmin edilmiş ve kalan nüfusun çoğunun birbirinden izole edilmiş küçük ceplerde meydana geldiği tahmin edilmiştir. Nüfusun azalmasının başlıca nedenleri arasında, yaşam alanlarının yok olması, yaşam alanlarının parçalanması ve kaçak avlanma yer alır. Bu, dünyadaki daha yoğun nüfuslu yerlerin bazılarında yaşadığı gerçeğiyle birleştiğinde, insanlarla önemli çatışmalara neden olmaktadır.
Nilüfer Aydan
Erken yılları ve oyunculuğu
1955 yılında bir filmde küçük bir rol oynamasının ardından üç yıl sonra profesyonel sinema oyunculuğuna başladı. Dansa ve folklora olan ilgisi ve yeteneği nedeniyle birlikte çalışmaya başladığı Yılmaz Duru ile evlendi ve ilk erkek evladı olan Turhan Sermi Duru 1958 yılında dünyaya geldi. 1958 ile 1961 yılları arasında Nilüfer Aydan ve Yılmaz Duru kariyerlerine Amerika'da New York City Broadway sahnelerinde folklor ve çeşitli Türk dans örneklerini sergileyerek kariyerlerine devam ettiler. Ancak, 1961 yılı sonlarına doğru Amerika'dan dönmeleri ayrılmalarına sebep oldu. Nilüfer Aydan, 1963 yılında yönetmen Halit Refiğ ile evlendi. Bu evliliğin de kısa sürmesinin ardından, 1969 yılında en son evliliğini yaptı ve sinema kariyerine 1983 yılına kadar ara verdi. Bu süre içerisinde oğlu Kayhan Yılmaz, 1970 yılında dünyaya geldi.
Kaplan
Kaplan, dünyadaki karizmatik megafaunanın en tanınmış ve popülerlerinden biridir. Antik mitoloji ve folklorda belirgin bir şekilde yer alan kaplan, modern filmlerde ve edebiyatta tasvir edilmeye devam etmektedir. Bazı spor takımları için maskot olarak kullanılırken, birçok bayrak ve armada da yer almaktadır. Kaplan Hindistan, Bangladeş, Malezya ve Güney Kore'nin ulusal hayvanıdır.
Nilüfer Aydan
Erken yılları ve oyunculuğu
2000'li yılların başlarına kadar hem sinemada çeşitli rollerde oynadı hem de dans etmeyi sürdürdü. Sanatçı, hâlen sinema ve televizyon dizilerinde de rol almaktadır.
Kaplan
Etimoloji
Kaplan sözcüğü Türkçe kapmak eyleminden -lan ekiyle türetildiği düşünülmektedir.
İngilizce Tiger ise Orta İngilizce tigre ve Eski İngilizce tigras (çoğul), Eski Fransızca tigre, Latince tigris'den türemiştir.
Genel isim Panthera, Eski Fransızca kelime 'pantère', Latince panthera ve Grekçe kelime πάνθηρ 'panter' ile izlenebilir. Sanskrit पाण्डर pând-ara kelimesi. 'soluk sarı, beyazımsı, beyaz' anlamına gelir.
Taksonomi ve genetik
1758'de Carl Linnaeus, Systema Naturae adlı eserinde kaplanı tanımladı ve ona Felis tigris bilimsel adını verdi. 1929'da İngiliz taksonomisti Reginald Innes Pocock, Panthera tigris bilimsel adını kullanarak Panthera cinsi altındaki türleri tabi kıldı.
Alt türler
Linnaeus'un türlerle ilgili ilk açıklamalarını takiben, çeşitli kaplan örnekleri alt tür olarak tanımlandı ve önerildi. Birkaç kaplan alt türünün geçerliliği 1999'da sorgulandı. 19. ve 20. yüzyıllarda açıklanan çoğu varsayılan alt tür, kürk uzunluğu, renklendirme, çizgi desenleri ve vücut büyüklüğü, dolayısıyla popülasyonlar arasında geniş ölçüde değişen özellikler temelinde ayırt edildi. Morfolojik olarak, farklı bölgelerden gelen kaplanlar çok az farklılık gösterir ve bu bölgelerdeki popülasyonlar arasındaki gen akışının Pleistosen döneminde mümkün olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle, sadece iki kaplan alt türünün geçerli olarak kabul edilmesi önerilmiştir, bunlar anakara Asya'da P. t. tigris ve Büyük Sunda Adaları'nda P. t. sondaica idi.
Güneydoğu Asya'dan gelen 111 kaplan kafatasının kranyolojik analizinin sonuçları Sumatra kaplan kafataslarının Çinhindi ve Cava kaplan kafataslarından farklı olduğunu, Bali kaplan kafatasları ise boyut olarak Cava kaplan kafataslarına benzediğini göstermektedir. Yazarlar Sumatra ve Cava kaplanını farklı türler olarak, P. sumatrae ve P. sondaica'yı Bali kaplanı ile alt türler olarak P. sondaica balica olarak sınıflandırmayı önerdiler.
2015 yılında tüm varsayılan kaplan alt türlerinin morfolojik, ekolojik ve moleküler özellikleri kombine bir yaklaşımla analiz edilmiştir. Sonuçlar kıtasal ve Sunda kaplanları arasındaki iki evrimsel grubun ayrımını destekler. Yazarlar, Bengal, Malezya, Çinhindi, Güney Çin, Sibirya ve Hazar kaplan popülasyonlarını içeren P. t. tigris ve Cava, Bali ve Sumatra kaplan popülasyonlarını içeren P. t. sondaica olmak üzere sadece iki alt türün tanınmasını önerdi. Yazarlar ayrıca bu yeniden sınıflandırmanın kaplan koruma yönetimini etkileyeceğini belirtmiştir. Aday alt türü P. t. tigris iki klad oluşturmaktadır:
Bir koruma uzmanı bu öneriyi, esir üreme programlarını ve hayvanat bahçesi doğumlu kaplanların gelecekte yeniden vahşi doğaya salınmasını kolaylaştıracağı için memnuniyetle karşıladı. Bir genetikçi bu çalışmaya şüpheyle yaklaşıyordu ve şu anda tanınan dokuz alt türün genetik olarak ayırt edilebileceğini iddia etti.
2017 yılında, IUCN Kedi Uzman Grubu'nun Kedi Sınıflandırma Görev Gücü felid taksonomisini revize etti ve kıta Asya'sındaki kaplan popülasyonlarını P. t. tigris ve Sunda Adaları'ndaki popülasyonu da P. t. sondaica olarak tanıdı. Aşağıdaki tablolar, Mammal Species of the World'de sağlanan Panthera tigris türlerinin sınıflandırılmasına dayanmaktadır. Ayrıca 2017 yılında Kedi Sınıflandırma Görev Gücü tarafından kullanılan sınıflandırmayı da yansıtmaktadır:
2018 yılında yayınlanan bir çalışma, analiz için tam genom dizileme yaklaşımını kullanan 32 kaplan örneğine dayanıyordu. Sonuçlar, yaşayan alt türlere karşılık gelen altı monofiletik atletik kaplan kladını desteklemekte ve en son ortak ataların yaklaşık 110.000 yıl önce yaşadığını göstermektedir.
Gelişim
Kaplanın en yakın yaşayan akrabalarının daha önce Panthera türü aslan, leopar ve jaguar olduğu düşünülüyordu. Genetik analiz sonuçları, yaklaşık 2.88 milyon yıl önce kaplan ve kar leoparı soylarının, diğer Panthera türlerinden ayrıldığını ve her ikisinin de aslan, leopar ve jaguardan daha yakından ilişkili olabileceğini göstermektedir. Panthera'nın coğrafi kökeni büyük olasılıkla kuzey Orta Asya'dır. Kaplan-kar leopar soyu Miyosen sırasında Güneydoğu Asya'da dağılmıştır.
Panthera zdanskyi, modern kaplanın kardeş taksonu olarak kabul edilir. Yaklaşık iki milyon yıl önce Pleistosen başlangıcında yaşadı, fosil kalıntıları Çin'in kuzeybatısındaki Kansu eyaletinde yapılan arkeolojik kazılarda ortaya çıkarıldı. Daha "ilkel" olduğu, ancak işlevsel ve ekolojik olarak modern kaplana benzediği düşünülmektedir. Kuzeybatı Çin'in kaplan soyunun kökeni olduğu düşünülmektedir. Kaplanlar, muhtemelen Güneydoğu Asya'da Erken Pleistosen sırasında meydana gelmiş olabilecek geyik ve sığır gibi av türlerinin adaptif radyasyonlarına yanıt olarak büyüdü.
Panthera tigris trinilensis, yaklaşık 1.2 milyon yıl önce yaşamış ve Cava'daki Trinil yakınlarında yapılan arkeolojik kazılardaki fosillerden bilinmektedir. Wanhsien, Ngandong, Trinil ve Japon kaplanların soyu tarihöncesi çağlarda tükendi. Kaplanlar Geç Pleistosen'de Hindistan ve Kuzey Asya'ya ulaşarak, Doğu Beringia, Japonya ve Sahalin'e ulaştılar. Bazı fosil kafatasları, yaklaşık 100.000 yıl önce, Son Buzul Dönemi'nde Alaska'da kaplan varlığını gösterebilecek aslan kafataslarından morfolojik olarak farklıdır.
Filipinler'in Palawan Adası'nda, Yeni İbajay köyü yakınlarındaki Ille Mağarası'nda diğer hayvan kemikleri ve taş aletlerden oluşan bir topluluğun ortasında iki eklemli falanks kemiği bulundu. Muhtemelen ada cüceleşmesi nedeniyle anakara kaplan fosillerinden daha küçüktüler. Aksi takdirde, ilk insanların kemikleri biriktirmiş olabileceği ihtimali ortaya çıkmaktadır, bu yüzden kaplan parçaları başka bir yerden ithal edilmiş olabilir veya kaplan, iki adaya yakınlığı göz önünde bulundurularak, Holosen'den önce Borneo'dan Palawan'ı kolonize etmiş olabilir. Sri Lanka, Çin, Japonya ve Sarawak'ta (Malezya) yapılan arkeolojik kazılarda, geç Pliyosen, Pleistosen ve Erken Holosen'e tarihlenen kaplan fosil kalıntıları da bulunmuştur. Borneo kaplanı Geç Pleistosen ve Holosen arasında Borneo'da mevcuttu, ancak tarih öncesi veya son zamanlarda soyunun tükenip tükenmediği çözülemedi.
Geç Pleistosen ve Holosen sırasındaki potansiyel kaplan aralığı, biyoklimatik verilerle birleştirilen 500'den fazla kaplan yer kaydına dayanan ekolojik niş modelleme uygulanarak tahmin edilmiştir. Ortaya çıkan model, Son Buzul Maksimum'da güney Hindistan'dan Sibirya'ya bitişik bir kaplan aralığının olduğu gösterir ve bu, Geç Pleistosen ve Holosen boyunca Asya kıtasındaki kaplan popülasyonları arasında engelsiz bir gen akışını olduğunu ortaya koymaktadır. Sunda Adaları ve anakara Asya'daki kaplan popülasyonları, bölgeler arası dönemlerde muhtemelen ayrıldı. Bir filogeografik çalışmanın sonucu, tüm canlı kaplanların 72.000-108.000 yıl önce ortak bir ataya sahip olduklarını göstermiştir. Kaplanın tam genom dizisi 2013'te yayınlandı. Diğer kedi genomlarına benzer tekrar kompozisyonuna ve önemli ölçüde korunmuş bir sintenine sahip olduğu bulundu.
Melezler
Esaret altındaki kaplanlar, liger ve tigon adı verilen melezler oluşturmak için aslanlarla birlikte yetiştirildi. Her iki ana türün fiziksel ve davranışsal özelliklerini paylaşırlar. Koruma vurgusu nedeniyle damızlık melezler artık önerilmemektedir. Liger, bir erkek aslan ile bir dişi kaplanın çiftleşmesiyle meydana gelir. Ligerlar tipik olarak uzunluğundadır ve  veya daha fazla ağırlığa sahiptir. Aslan büyümeyi teşvik eden bir gen iletir, ancak dişi kaplandan karşılık gelen büyümeyi inhibe eden gen olmadığı için, ligerler her iki ana türden çok daha büyük boyutlara ulaşır.
Özellikleri
Kaplanın, güçlü ön ayakları, büyük bir kafası ve vücudunun yaklaşık yarısı uzunluğunda bir kuyruğa sahip olan kaslı bir vücudu vardır. Kürkü yoğun ve ağırdır ve rengi, her bireyde benzersiz olan beyaz ventral alanlar ve ayırt edici dikey siyah çizgilerle, turuncu ve kahverengi tonları arasında değişir. Kaplan sadece birkaç çizgili kedi türlerinden biridir; benekli desenlerin ve rosettelerin neden kedigiller arasında daha yaygın kamuflaj deseni olduğu bilinmemektedir. Kaplanın avının dikromat olması sebebiyle, turuncumsu rengi kamufle olmasına katkı sağlayabilir ve bu nedenle kedinin yeşil olarak algılanmasını sağlayarak bitki örtüsü ile harmanlanmasına yardımcı olabilir. Bir kaplanın kürk deseni tıraş edildiğinde de görülebilmektedir. Bu cilt pigmentasyonu nedeniyle değil, insan sakallarına benzer şekilde deriye gömülü anız ve kıl köklerinden kaynaklanmaktadır ve diğer büyük kedilerde ortaktır. Özellikle erkeklerde, boyun ve çene etrafında yele benzeri ağır bir kürk büyümesi ve uzun bıyıklar mevcuttur. Göz bebekleri, sarı renk irise sahip dairesel şeklindedir. Küçük, yuvarlak kulakların arkasında siyahla çevrili belirgin bir beyaz nokta vardır. Bu noktaların, türler arası iletişimde önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir.
Kaplanın kafatası bir aslanın kafatasına benzer. Frontal bölge genellikle daha az depresif veya düzdür ve postorbital bölgeden biraz daha uzundur. Aslanın kafatası, daha geniş burun açıklığına sahiptir. İki türün kafatası boyutlarındaki farklılık nedeniyle, alt çenenin yapısı tanımlamalar için güvenilir bir göstergedir. Kaplanın dişleri oldukça sağlamdır; biraz kavisli köpek dişleri, 'ye kadarki taç yüksekliği ile yaşayan kediler arasında en uzun ve en güçlü olanlardır.
Boyut
Erkek ve dişi kaplanlar arasında kayda değer bir cinsel dimorfizm vardır ve ikincisi sürekli olarak daha küçüktür. Aralarındaki boyut farkı büyük kaplan alt türlerinde orantılı olarak daha fazladır ve erkekler dişilerden 1,7 kat daha ağırdır. Erkeklerde ayrıca, cinsiyetinin izlerden tanımlanmasını sağlayan daha geniş ön ayak pedleri bulunmaktadır. Farklı kaplan popülasyonlarının vücut büyüklüğünün iklimle ilişkili olabileceği ve termoregülasyon ve Bergmann kuralıyla ya da mevcut av türlerinin dağılımı ve boyutu ile açıklanabileceği varsayıldı.
Genel olarak erkeklerin toplam uzunlukları arasında değişmekte olup,  arasında değişen kafatası uzunluğuna sahiptir ve ağırlıkları  arasındadır. Dişilerin toplam uzunluğu arasında değişmekte olup, kafatası uzunluğu  arasındadır. Toplam ağırlıkları ise arasında değişiklik göstermektedir. Bengal ve Sibirya kaplanları omuz yüksekliğine göre en uzun kediler arasındadır. Ayrıca, 'dan fazla ağırlıklara ulaşan, şimdiye kadar var olan en büyük kediler arasında yer alırlar. Sunda Adası kaplanı, Asya anakarasındaki kaplanlardan daha küçük ve daha hafiftir, ağırlıkları nadiren 'ı geçer.
Renk çeşitleri
Vahşi kaplan popülasyonlarının azalması nedeniyle vahşi doğada nadiren görülen, ancak esir popülasyonlarda devam eden beyaz, altın ve çizgisiz kar beyazı olmak üzere üç renk çeşidi vardır. Beyaz kaplanın, beyaz kürkü ve sepya kahverengi çizgileri vardır. Altın kaplanın sarı tonlu ve kırmızımsı kahverengi çizgili soluk altın rengi bir kürkü vardır. Kar beyazı kaplan, son derece soluk çizgili ve soluk kırmızımsı kahverengi halkalı kuyruğu olan bir morftur. Hem kar beyazı hem de altın kaplanlar, CORIN gen mutasyonları için homozigottur. Siyah kaplan, sözde melanizm nedeniyle bir renk çeşididir. Kalın çizgiler birbirine yakındır, böylece gövdesinin rengi çizgiler arasında zar zor görünür.
Beyaz kaplan feomelaninden yoksundur (bu turuncu rengi verir) ve koyu sepya-kahverengi çizgilere ve mavi gözlere sahiptir. Bu değişmiş pigmentasyon, beyaz bir lokus tarafından belirlenen otozomal resesif bir özellik olarak kalıtsal bir mutant genden kaynaklanır. Siyah pigmentler neredeyse hiç etkilenmediği için albino değildir. Mutasyon, taşıyıcı protein SLC45A2'deki tek bir amino asidi değiştirir. Beyaz yavrulara sahip olmak için her iki ebeveynin de beyazlık aleline sahip olması gerekir. 20. yüzyılın başları ile ortaları arasında, Hindistan'ın Orissa, Bihar, Assam eyaletlerinde ve Rewa, Madhya Pradeş bölgesinde beyaz kaplanlar kaydedildi ve vuruldu. Yerel maharaja, 1950'lerin başında kaplan yetiştirmeye başladı ve beyaz bir erkek kaplanı normal renkli kızıyla birlikte tuttu ve bunların beyaz yavruları vardı. Bu resesif özelliği korumak için, esir üremede sadece birkaç beyaz birey kullanıldı ve bu da yüksek derecede soy içi üremeye yol açtı. Soy içi üreme depresyonu, tutsak beyaz kaplanların şaşılık, ölü doğum, şekil bozuklukları ve erken ölüm gibi birçok sağlık sorununun ana nedenidir. Diğer fiziksel kusurlar arasında damak yarığı ve skolyoz bulunur.
Kaplan Türleri Yaşam Planı, karışık bir kökene ve bilinmeyen bir soyacağına sahip olduklarını iddia ederek beyaz kaplanların üremesini kınadı. Beyaz renklenmeden sorumlu genler, popülasyonun % 0.001'i tarafından temsil edilmektedir. Beyaz kaplanların sayısındaki orantısız artış, homozigot resesif bireyler arasında akrabalığa işaret etmektedir. Bu, soy içi üreme depresyonuna ve genetik çeşitlilik kaybına yol açacaktır.
Lockheed Martin KC-130
Lockheed Martin KC-130, havada yakıt ikmali amacıyla değiştirilmiş C-130 Hercules nakliye hava aracın uzak menzilli tanker sürümü bir ailesinin temel tanımlamasıdır. KC-130J, toplam 79'dan 48'i iletilmiş olan ABD Deniz Piyade Kolordusu tarafından işletilen son değişik türdür. Daha eski KC-130F, KC-130R ve KC-130T varyantların yerini almıştır.
Güdümlü, Muş
Güdümlü, Muş ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Lockheed Martin KC-130
Teknik özellikler (KC-130)
Kaynakça:
Kaplan
Dağılım ve yaşam alanı
Kaplan tarihsel olarak Türkiye'nin doğusundan Güney Kafkasya'ya, Japon Denizi kıyılarına ve Güneydoğu Asya'dan Güney Asya'ya, Endonezya'nın Sumatra, Cava ve Bali adalarına kadar uzanıyordu. Son Buzul Dönemi'nin sona ermesinden bu yana, muhtemelen altı aydan uzun süren derin kar dönemleri ile sınırlıydı. Şu anda, Güneybatı ve Orta Asya'dan, Güneydoğu ve Doğu Asya'nın büyük bölümlerinde yok olduğu için, tarihsel aralığının %6'sından daha azında mevcudiyeti devam etmektedir. Günümüzde daha çok Hint Yarımadası, Hindiçin Yarımadası, Sumatra ve Uzak Doğu Rusyası'nda görülmektedir. Çin ve Myanmar'da üreyen popülasyonların komşu ülkelerden gelen göçlere dayandığı görülürken, Kore Yarımadası'ndaki durumu bilinmemektedir.
Güdümlü, Muş
Tarihçe
Köyün eski adı, 1900 yılı kayıtlarında Ermenice'de "Mulke deresi" anlamına gelen Mılkeitsor, 1928 yılı kayıtlarında ise Mülkün Deresi (Kurmanci'de Nevali Mulk - newalê mulk - "mülk deresi") olarak geçmektedir.
Lockheed Martin KC-130
Teknik özellikler (KC-130)
Performans
Güdümlü, Muş
Coğrafya
Köy, Muş il merkezine 22 km uzaklıktadır.
İnteresterifikasyon
İnteresterifikasyon ham RBD bitkisel yağların bir alkali metilat ile reaksiyonu sonucu, yağ molekülünün kendi içindeki yağ asitlerinin yer değiştirmesi ya da farklı yağ moleküllerinin yağ asitlerinin yer değiştirmesi şeklinde açığa çıkan yağ oluşumudur. Yeni oluşan yağın ergime noktası yükselmekle birlikte, katı yağ oranı da yükselecektir.
Her yağ interestifiye olmamakla birlikte, her yağın ergime noktası yükselmez. Örneğin, palm çekirdeği yağı interestirifiye olmaz.
Kaplan
Dağılım ve yaşam alanı
Kaplan, esasen orman habitatlarıyla ilişkilidir. Kaplan popülasyonları, yabani geyik, boynuzlugiller ve domuzgiller popülasyonlarının sabit olduğu yerlerde gelişir. Orta Asya'daki kayıtlar, bunun en başta Etrak, Ceyhun, Seyhun, Hari, Çu ve İli Nehri ve kolları boyunca Tugay nehir ormanlarında meydana geldiğini göstermektedir. Kafkasya'da, engebeli ve alçak ormanlarda yaşar. İran'daki tarihi kayıtlar yalnızca Hazar Denizi'nin güney kıyısından ve bitişik Alborz Dağları'ndan bilinmektedir. Amur-Ussuri bölgesinde, Kore çamı ve ılıman geniş yapraklı ve karışık ormanlarda yaşar, burada kıyı ormanları yiyecek ve su sağlar. Aynı zamanda hem kaplanlar hem de toynaklılar için dağılma koridorları görevi görür. Hindistan alt kıtasında, çoğunlukla tropikal ve subtropikal nemli geniş yapraklı ormanlarda, nemli her dem yeşil ormanlarda, tropikal kuru ormanlarda ve Sundarbanların bataklık ormanlarında yaşar. Doğu Himalayalar'da kaplanlar, Bhutan'da yüksekliğe ve Mishmi Tepeleri'nde  yüksekliğe kadar ılıman ormanlarda yaşadığı belgelendi. Tayland'da yaprak döken ve yaprak dökmeyen ormanlarda yaşar. Laos'ta, 2013'ten 2017'ye kadar yapılan araştırmalar sırasında Nam Et-Phou Louey Ulusal Koruma Alanı'ndaki otlaklarla serpiştirilmiş yarı yaprak dökmeyen ve yaprak dökmeyen ormanlarda 14 kaplan belgelendi. Sumatra'da kaplan popülasyonları, ova turba bataklık ormanlarından engebeli dağ ormanlarına kadar çeşitlilik gösterir.
Sosyal ve günlük aktiviteler
Kaplanlar insanlar tarafından rahatsız edilmedikleri sürece genellikle gündüzcüldür. Genellikle ağaçlara tırmanmaz, ancak yine de tersine vakalar kaydedilmiştir. Güçlü bir yüzücüdür ve genellikle göletlerde, göllerde ve nehirlerde yıkanır, böylece günün sıcağında serin kalır. Bireyler genişlikteki nehirleri geçebilir ve günde 'ye kadar yüzebilirler. 1980'lerde, Ranthambore Millî Parkı'ndaki derin göl sularında sık sık avlanan bir kaplan gözlenmiştir.
Kaplan, uzun menzilli bir türdür ve bireyler, diğer bölgelerdeki kaplan popülasyonlarına ulaşmak için 650 km'ye kadar mesafelere dağılırlar. Chitwan Millî Parkı'nda boyunlarına telemetri takılan kaplanlar, en erken 19 aylıkken doğum bölgelerinden dağılmaya başladılar. Dört dişi 0 and 43.2 km arasında ve 10 erkek 9.5 and 65.7 km arasında bir mesafeye dağıldı. Hiçbiri 10 km'den daha geniş olan, ancak ormanlık habitattan geçen açık ekili alanları geçmedi.
Yetişkin kaplanlar büyük ölçüde yalnız yaşarlar. Bölgeler kurar ve savunurlar, ancak içinde dolaştıkları çok daha geniş dolaşım alanlarına sahiptirler. Her iki cinsiyetten de yerleşik yetişkinler, genellikle hareketlerini kendi ihtiyaçlarını ve büyüyen yavrularının ihtiyaçlarını karşıladıkları dolaşım alanlarıyla sınırlandırırlar. Aynı alanı paylaşan bireyler birbirlerinin hareketlerinden ve faaliyetlerinden haberdardır. Dolaşım alanının büyüklüğü temel olarak av bolluğuna, coğrafi bölgeye ve bireyin cinsiyetine bağlıdır. Hindistan'da, dolaşım alanları 50 to 1000 km2 iken, Mançurya'da 500 to 4000 km2 arasında değişmektedir. Nepal'de, savunulan bölgeler erkekler için 19 to 151 km2 iken, dişiler için 10 to 51 km2 olarak kaydedilmiştir.
Genç dişi kaplanlar ilk bölgelerini annelerine yakın yerlerde kurarlar. Dişi ile annesinin bölgesi arasındaki örtüşme zamanla azalır. Bununla birlikte erkekler, dişi akranlarından daha fazla göç ederler ve kendi bölgelerini belirlemek için daha genç yaşta yola çıkarlar. Genç bir erkek, ya diğer erkek kaplanlardan yoksun bir bölge arayarak ya da yeterince büyüyüp yerleşik erkeğe meydan okuyacak kadar güçlü olana kadar, başka bir erkeğin bölgesinde geçici olarak yaşayarak toprak edinir. Kendilerine bu şekilde bölge kurmak isteyen genç erkekler, yetişkin kaplanlar arasında en yüksek ölüm oranını (yılda %30-35) oluşturur.
Erkek, bölgesini belirlemek için, idrar ve anal bez salgıları püskürterek ağaçları işaretler, ayrıca izleri dağınık dışkı ile işaretler. Bunun yanında ağaçları veya zemini de pençeleriyle işaretler. Dişiler de "kazıyarak" ve bunun yanı sıra idrar ve dağınık dışkı işaretleri kullanarak bölgelerini işaretlerler. Östrustaki dişiler, kokuları daha sık işaretleyerek ve seslerini artırarak uygunluklarını belli ederler.
Her ne kadar çoğunlukla birbirlerinden kaçınsalar da, kaplanlar her zaman bölgesel değildir ve bireyler arasındaki ilişkiler karmaşık olabilir. Her iki cinsiyetten bir yetişkin, bazen avını başkalarıyla, hatta onlarla akraba olmayanlarla bile paylaşabilir. George Schaller, bir erkeğin iki dişi ve dört yavru ile bir avını paylaştığını gözlemledi. Erkek aslanların aksine, erkek kaplanlar dişilerin ve yavruların av ile işi bitmeden beslenmelerine izin verir; Aslan gururunun gösterdiği rekabetçi davranışların aksine, kaplan grubuna dahil olan bireyler genellikle dostane davranşlar sergiler. Stephen Mills, Ranthambore Millî Parkı'ndaki bir sosyal beslenme olayını şöyle anlattı:
Erkek kaplanlar ara sıra, kendi yavrularını büyütmeye katılırlar, ancak bu son derece nadirdir ve her zaman iyi anlaşılamaz. Mayıs 2015'te Amur kaplanları Sikhote-Alin Bioshpere Reserve'deki fotokapanlar tarafından fotoğraflandı. Fotoğraflar, bir erkek Amur kaplanının geçişinin ardından, yaklaşık iki dakika içinde bir dişi ve üç yavrunun onu izlediğini gösteriyordu. Ranthambore'da bir erkek Bengal kaplanı, anneleri hastalıktan ölen iki yetim dişi yavrusunu büyüttü ve korudu. Yavrular onun gözetimi altında kaldı, onlara yiyecek sağladı, onları rakibinden ve kız kardeşinden korudu ve görünüşe göre onları da eğitti.
Erkek kaplanlar genellikle kendi bölgelerindeki diğer erkeklere karşı diğer dişilerden daha hoşgörüsüzdür. Bölgesel anlaşmazlıklar genellikle doğrudan saldırganlıktan ziyade gözdağı gösterileriyle çözülür. Ast kaplanın sırt üstü yuvarlanarak ve göbeğini itaatkâr bir duruşla göstererek yenilgiye uğradığı bu tür birkaç olay gözlemlenmiştir. Hakimiyet kurduktan sonra, bir erkek, çok yakın bir yerde yaşamadığı sürece, kendi menzili içinde bir asta tahammül edebilir. En agresif kavgalar, bir dişi östrusta olduğunda iki erkek arasında ortaya çıkma eğilimindedir ve bazen erkeklerden birinin ölümüyle sonuçlanır.
Yüz ifadeleri arasında, bir bireyin dişlerini açığa çıkardığı, kulaklarını düzleştirdiği ve göz bebeklerini büyüttüğü "savunma tehdidi" yer alır. Hem erkekler hem de dişiler, idrar işaretlerini koklarken karakteristik bir yüz buruşturma olan flehmen tepkisi gösterir, ancak flehmen daha çok, östrustaki kaplanların yaptığı işaretleri tespit eden erkeklerle ilişkilidir. Diğer Panthera gibi kaplanlar da, özellikle agresif durumlarda, çiftleşme mevsimi sırasında veya avlanırken kükrer. Kaplanlar iki farklı şekilde kükrer. "Gerçek" kükreme, hyoid apparatus kullanılarak yapılır ve kademeli olarak kapanan açık bir ağızdan zorlanırken, "öksürük" kükremesi olarak bilinen diğer kükreme daha kısa, daha serttir, ağız ve dişler açıkken yapılır. "Gerçek" kükreme mesafeye kadar duyulabilir ve bazen arka arkaya üç veya dört kez yayılır. Kaplanlar gergin olduğunda, kükremeye benzer şekilde inlerler ancak daha bastırılmış ve ağız kısmen veya tamamen kapalıyken çıkardıkları bir sestir. İnleme uzaktan duyulabilir. Daha küçük kedilerde mırıldanmaya benzer yumuşak, düşük frekanslı burundan çıkan ve daha samimi durumlarda duyulan Prusten adı verilen bir ses çıkar. Diğer sesli iletişimler arasında homurdanmalar, ulumalar, hırıltılar, miyavlamalar ve tıslamalar bulunur.
Avlanma ve beslenme
Vahşi doğada kaplanlar çoğunlukla büyük ve orta boy memelilerle, özellikle ağırlığındaki toynaklı hayvanlarla beslenirler. Menzil genişliğinde sambar geyiği, manchurian wapiti, barasingha ve yaban domuzu önemli ölçüde tercih edilmektedir. Kaplanlar, yetişkin gaur gibi daha büyük avları yakalayabilirler, ancak aynı zamanda maymun, tavus kuşu ve farklı yerlerdeki kuş, tavşan, kirpi ve balık gibi çok daha küçük avları da fırsatçı bir şekilde avlarlar. Ayrıca köpek, leopar, piton, ayı ve timsah gibi diğer avcıları da avlarlar. Kaplanlar genellikle yetişkin Asya fillerini ve Hint gergedanlarını avlamazlar, ancak yine de tersine olaylar bildirilmiştir. Daha sık olarak, avlanan daha savunmasız küçük buzağılardır. İnsanlara yakın olduklarında kaplanlar bazen sığır, at ve eşek gibi evcil hayvanları da avlarlar. Neredeyse tamamen etobur olsalar da, kaplanlar ara sıra careya arborea ağacının meyveleri gibi diyet lifi için bitki örtüsü yerler.
Kaplanların çoğunlukla gececil yırtıcılar olduğu düşünülmektedir, ancak insanların bulunmadığı bölgelerde, uzaktan kumandalı gizli kamera tuzakları onları gün ışığında avlanırken kaydetmiştir. Genellikle diğer kedilerin yaptığı gibi tek başlarına avlanırlar ve avlarını pusuya düşürürler, her açıdan onları alt ederek, vücut boyutlarını ve güçlerini avın dengesini bozmak için kullanırlar. Avlanmanın başarılı olabilmesi için kaplanın hemen hemen eşzamanlı olarak avının üzerine atlaması, onu devirmesi ve boğazını veya ense kısmını dişleriyle tutması gerekmektedir. Büyük boyutlarına rağmen, kaplanlar yaklaşık hıza ulaşabilirler, ancak bu hızı sadece kısa koşularda sürdürebilirler. Bu nedenle gizlendiği yerden çıkmadan önce avlarına yakın olmalıdırlar. Av, kaplanın varlığını bundan önce algılarsa, kaplan avını kovalamak veya onunla kafa kafaya mücadele etmek yerine genellikle avı terk eder. Kaplanların 'ye kadar yatay sıçrama yapabildikleri rapor edilmiştir, ancak bu mesafenin yaklaşık yarısı kadar sıçrama yapmaları daha tipiktir. Potansiyel bir avın yakınında takip de dahil olmak üzere, 2 ila 20 avdan biri başarılı bir avlanmayla sonuçlanır.
Kaplanlar, daha büyük hayvanları avlarken boğazını ısırmayı ve avlarını tutmak için güçlü ön ayaklarını kullanmayı tercih ederler, genellikle aynı anda onunla yere kadar güreşirler. Kaplan, hedefi boğularak ölene kadar boynuna tutunmaya devam eder. Bu yöntemle, bir tondan daha ağır olan gaurlar ve mandalar, yaklaşık altıda bir ağırlığındaki kaplanlar tarafından öldürülmektedir. Sağlıklı yetişkinleri öldürebilmelerine rağmen, kaplanlar genellikle çok büyük türlerin buzağılarını veya sakatlarını seçerler. Uzun, güçlü boynuzlar, bacaklar ve uzun dişler (fildişi gibi) kaplan için potansiyel olarak ölümcül olduğu için, bu türden sağlıklı yetişkin avlarla mücadeleye girmek tehlikelidir. Başka hiçbir mevcut kara yırtıcısı rutin olarak bu büyüklükteki avı kendi başına avlamaz.
Kaplanlar avlarını öldürdükten sonra bazen onu bitki örtüsünün içinde saklamak için sürüklerler, genellikle öldürme ısırığının olduğu yerden ağızlarıyla kavrayarak çekerler. Bu da büyük bir fiziksel güç gerektirebilir. Bir vakada, yetişkin bir gauru öldürdükten sonra, bir kaplanın büyük leşi 'lik bir mesafeye sürüklediği gözlemlendi. Daha sonra 13 adam aynı anda aynı leşi sürüklemeye çalıştıklarında, onu hareket ettiremediler. Yetişkin bir kaplan yemek yemeden iki haftaya kadar yaşayabilir, daha sonra bir seferde et yiyebilir. Esaret altında, yetişkin kaplanlar günde etle beslenir.
Düşmanlar ve rakipler
Kaplanlar genellikle kendi yakaladıkları avları yemeyi tercih ederler, ancak kıtlık zamanlarında leş yiyebilirler ve hatta diğer büyük etoburların avını bile yağmalayabilirler. Her ne kadar yırtıcılar genellikle birbirlerinden kaçınsalar da, bir av konusunda anlaşmazlık varsa veya ciddi bir rakiple karşılaşılırsa, saldırganlık belirtileri yaygındır. Bunlar yeterli değilse, çatışmalar şiddete dönüşebilir. Kaplanlar zaman zaman leopar, yaban köpeği, çizgili sırtlan, kurt, ayı, piton ve timsah gibi rakiplerini öldürebilir. Aynı zamanda bu rakiplere av da olabilir. Porsuk, vaşak ve tilki gibi daha küçük yırtıcı hayvanlara yapılan saldırılar neredeyse kesinlikle yırtıcıdır. Timsahlar, ayılar ve büyük yaban köpeği sürüleri kaplanlara karşı çatışmalar kazanabilir ve hatta timsahlar ve ayılar söz konusu olduğunda onları öldürebilir.
Önemli ölçüde küçük olan leopar, günün farklı saatlerinde avlanarak ve farklı avları avlayarak kaplanlarla rekabetten kaçınır. Hindistan'ın Nagarhole Millî Parkı'nda, leoparlar tarafından seçilen avların çoğu ağırlığındayken, kaplanlar ise 'dan ağır olan avları tercih etmiştir. Hindistan'daki iki büyük kedinin ortalama av ağırlığı 'a karşı idi. Nispeten bol miktarda avla kaplanlar ve leoparların, leoparın aslanla birlikte var olduğu Afrika savanasında daha yaygın olabilecek rekabetçi dışlama veya türler arası hakimiyet hiyerarşileri olmadan başarılı bir şekilde bir arada var oldukları görülmüştür. Altın çakal, kaplanın avladığı leşlerle beslenebilir. Kaplanlar, ormanın derin kısımlarında yaşarken, leopar ve yaban köpeği gibi daha küçük yırtıcı hayvanlar ise daha kenarlarda yaşarlar.
Üreme
Kaplan tüm yıl boyunca çiftleşir, ancak çoğu yavru, Eylül ayında ikinci bir zirve ile Mart ve Haziran arasında doğar. Gebelik, ortalama 103 ile 105 gün olmak üzere 93 ile 114 gün arasında değişir. Bir dişi, yalnızca üç ila altı gün boyunca çiftleşmeye hazırdır. Bu süre zarfında çiftleşme sık ve gürültülüdür. Dişi uzun çimlerde, sık çalılıklarda, mağara veya kayalık yarık gibi korunaklı bir yerde doğum yapar. Baba, yavruların yetiştirilmesi konusunda genellikle yer almaz. Yavrular, nadiren altı ortalama iki veya üç bireyden oluşur. Yavrular doğumda ağırlığındadır ve gözleri kapalı olarak doğarlar. Altı ila 14 günlük olduklarında gözleri açılır. Süt dişleri yaklaşık iki haftalıkken kırılır. Sekiz haftalıkken et yemeye başlarlar. Bu zamanlarda, dişiler genellikle onları yeni bir ine kaydırır. Anneleriyle kısa girişimler yapsalar da, yaşlanana kadar kendi topraklarında dolaşırken onunla seyahat etmezler. Dişiler beş ila altı ay boyunca emzirir. Sütten kesildikleri sırada, bölgesel yürüyüşlerde annelerine eşlik etmeye başlarlar ve nasıl avlanacakları öğretilir.
Çoğu yavru grubu içerisinde, genellikle erkek olmak üzere baskın bir yavru ortaya çıkar. Baskın yavru, kardeşlerinden daha aktiftir ve oyunlarda liderlik yapar, sonunda annesini terk eder ve daha erken bağımsız hale gelir. Yavrular en erken 11 aylıkken kendi başlarına avlanmaya başlar ve 18 ila 20 aylıkken bağımsız olurlar. Annelerinden iki ila iki buçuk yaşlarında ayrılsalar da, beş yaşına kadar büyümeye devam ederler. Genç dişiler üç ila dört yıl arasında, erkekler ise dört ila beş yıl arasında cinsel olgunluğa ulaşırlar. Akraba olmayan gezgin erkek kaplanlar, dişiyi çiftleşmeye uygun hale getirmek için genellikle yavruları öldürür, çünkü önceki yavruları kaybolursa kaplan beş ay içinde başka bir yavru doğurabilir. İlk iki yılda kaplan yavrularının ölüm oranı yaklaşık %50'dir. Annenin gayreti ve vahşeti nedeniyle çok az başka yırtıcı kaplan yavrularına saldırır. İnsanlar ve diğer kaplanlar dışında, yavru ölümlerinin yaygın nedenleri açlık, donma ve kazalardır. Kaplanın nesil uzunluğu yaklaşık sekiz yıldır. Kaydedilen en yaşlı tutsak kaplan 26 yıl yaşadı.
Koruma
2016 yılında, Kaplanların Korunmasına ilişkin Üçüncü Asya Bakanlar Konferansı sırasında, yaklaşık 3.890 bireylik küresel bir vahşi kaplan popülasyonu tahmini sunuldu. Daha sonra Dünya Doğayı Koruma Vakfı, dünyadaki vahşi kaplan sayısının bir yüzyılda ilk kez arttığını ilan etti.
Kaplana yönelik başlıca tehditler arasında habitat tahribatı, habitat parçalanması ve vahşi doğada kaplan popülasyonunu büyük ölçüde azaltan kürk ve vücut parçaları elde etmek amacıyla yapılan kaçak avlanma yer almaktadır. Hindistan'da, habitat parçalanması nedeniyle günümüzde tarihsel kaplan yaşam alanının sadece %11'i kaldı. Geleneksel Çin tıbbında kullanılmak üzere kaplan parçalarına olan talep, kaplan popülasyonları için büyük bir tehdit olarak gösterildi. Bazı tahminler, 250'den fazla olgun üreyen birey içeren bir alt popülasyona sahip olmayan, 2.500'den daha az olgun üreyen bireyin olduğunu göstermektedir. Küresel vahşi kaplan nüfusu, Dünya Doğayı Koruma Vakfı tarafından 2011'de 3.200 ve 2015'te 3.890 olarak tahmin edilirken, Vox bunun bir yüzyıldaki ilk artış olduğunu bildirdi.
Hindistan, dünyanın en büyük vahşi kaplan popülasyonuna ev sahipliği yapmaktadır. 2014 nüfus sayımına göre, nüfusun 2011'den bu yana %30'luk bir artışla 2.226'ya ulaştığı tahmin edilmektedir. 2019 Uluslararası Kaplan Günü'nde, Başbakan Narendra Modi tarafından '2018 Kaplan Tahmin Raporu' yayınlandı. Rapor, 2014'ten bu yana %25 artışla, Hindistan'daki kaplan nüfusunun 2.967 olduğunu tahmin etmektedir. Modi, "Hindistan, 2011'de 1.411 olan kaplan nüfusunu ikiye katlama hedefine ulaşarak 2019'da 2.967'ye çıkarması nedeniyle, kaplanlar için en güvenli habitatlardan biri" dedi.