cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kristof Kolomb
Genç yaşta denize açıldı ve kuzeyde Britanya Adaları'na, güneyde ise Gana'ya kadar seyahat etti. Büyük ölçüde kendi kendini eğitmiş birisi olarak, coğrafya, astronomi ve tarih ile ilgili geniş çapta kitaplar okudu. Kazançlı baharat ticaretinden kâr elde etmeyi umarak Doğu Hint Adaları'na batı üzerinden bir yol aramak için plan hazırladı. Portekizli bir soylu kadın olan Filipa Moniz Perestrelo ile evlendi ve birkaç yıl Lizbon'da yaşadı, evlilikleri sırasında büyük oğlu Diego Kolomb dünyaya geldi. Eşinin ölümünün ardından Kastilyalı Beatriz Enríquez de Arana'yı metresi olarak yanına aldı. Bu birliktelikten ise, daha sonra meşru oğlu olarak kabul edeceği, Ferdinand Kolomb doğdu. Birden fazla krallığa yönelik ısrarlı lobi faaliyetinin ardından, Kastilya hükümdarı I. Isabella batıya açılacağı bir yolculuğu finanse olmayı kabul etti. Kolomb, Ağustos 1492'de Kastilya'dan üç gemiyle ayrıldı ve 12 Ekim'de Amerika'ya iniş yaptı (Böylece bugün Kolomb öncesi Amerika olarak adlandırılan dönem sona erdi). Ayak bastığı ilk yer sakinleri tarafından Guanahani olarak adlandırılan, günümüzde yeri tam olarak bilinmeyen, Bahamalar'daki bir adaydı. Daha sonra Küba ve Hispanyola adalarını ziyaret ederek, Haiti'de bir koloni kurdu. 1493'ün başlarında Kastilya'ya geri döndü ve beraberinde bir dizi tutsak yerli getirdi. Yolculuklarının haberi kısa sürede tüm Avrupa'ya yayıldı.
Kolomb, 1493'te Küçük Antiller'i, 1498'de Trinidad'ı ve Güney Amerika'nın kuzey kıyılarını ve 1502'de Orta Amerika'nın doğu kıyılarını keşfederek Amerika'ya üç sefer daha yaptı. Karşılaştığı yerli halklara indios ("Hindistanlılar") adını verdi. Ayrıca başta adalar olmak üzere coğrafi bölgelere verdiği isimlerin çoğu günümüzde halen kullanılmaktadır. Amerika'nın tamamen ayrı bir kara parçası olduğunun ne ölçüde farkında olduğu belirsizdir ancak Uzak Doğu'ya ulaştığına dair inancından açıkça hiçbir zaman vazgeçmedi. Kolomb vali olarak görev aldığı süreçte çağdaşları tarafından vahşetle suçlandı ve kısa süre sonra görevden alındı. Kolomb'un Kastilya ve onun Amerika'daki atanmış sömürge yöneticileriyle olan gergin ilişkisi, 1500 yılında tutuklanıp Hispanyola'dan çıkarılmasına ve ardından uzun süren karşılıklı davalara yol açtı. Kolomb'un keşifleri, modern Batı medeniyetinin inşaatına yardımcı olan fetih ve kolonizasyon dönemini başlattı. İlk yolculuğunu takip eden Eski Dünya ile Yeni Dünya arasında başlattığı değişimlerin bütününe, Kolomb takası adı verilir.
Kristof Kolomb, ölümünden sonraki yüzyıllarda geniş çapta saygı gördü, ancak bilim adamları, başta Hispanyola'nın yerli halkı olan Tainolar'a karşı yapılan soykırım ve kölelik ile neredeyse yok edilmesi gibi, onun yönetimi altında verilen zararlara ve işlenen suçlara daha fazla dikkat gösterdikçe, kamuoyu algısı son yıllarda oldukça değişti. Günümüzde Batı Yarımküre'deki birçok yer, Kolombiya, Kolumbiya Bölgesi ve Kanada'nın Britanya Kolumbiyası eyaleti de dahil olmak üzere onun adını taşımaktadır.
Hayatı
Kristof Kolomb'un doğduğu yer tam olarak bilinmese de 31 Ekim 1451'den önce Cenova'da doğmuştur. Babası, hem Cenova hem de Savona'da çalışmış olan, aynı zamanda genç Kristof'un da yardımcı olarak çalıştığı bir peynir standına sahip olan, yün dokumacı Domenica Kolomb'du. Annesi ise Korsika'lı varlıklı bir ailede doğmuş olan Susanna Fontanarossa'dır. Bartolomeo, Giovanni Pellegrino ve Giacomo olmak üzere üç erkek ve Bianchinetta adında bir kız kardeşi vardı. 1473'te Kolomb, Cenova'da bulunan Centurione, Di Negro ve Spinola aileleri için iş acentesi olarak çıraklığa başladı.1476 Mayıs'ında Cenova tarafından Kuzey Avrupa'ya değerli yük taşımak için gönderilen silahlı bir konvoyda yer aldı. İngiltere'nin Bristol ve İrlanda'nın Galway kentlerinde demirledi. Aynı zamanda 1477'de İzlanda'da olduğu da düşünülmektedir. 1477 Sonbaharında bir Portekiz gemisi ile Galway'dan Lizbon'a gittiği, burada kardeşi Bartolomeo'yu bulduğu ve Centurione ailesi adına ticaret yapmaya devam ettikleri bilinmektedir. Ardından Kristof 1477'den 1485'e kadar Lizbon'a yerleşti ve Porto Santo valisinin kızı ve Lombard kökenli bir asilzade olan Filipa Moniz Perestrelo ile evlendi. 1479 veya 1480'de oğlu Diego Columbus dünyaya geldi. 1482 ve 1485 yılları arasında Batı Afrika sahilleri boyunca ticaret yaptı. Gine'de bulunan bir Portekiz ticaret merkezi olan Elmina'ya ulaştı. Bazı kayıtlar Kristof seyahat veya iş için İspanya dışında iken eşi Filipa'nın 1485 yılı civarlarında öldüğünü yazmaktadır (Filipa'nın ölüm tarihi 1478-1485 yılları arasında olduğu düşünülse de hala belirsizdir.). Bunun üzerine Kolomb Portekiz'e geri döndü. Oğlunu ve orada bulunan mal varlığını alarak Portekiz'den ayrıldı ve 1485 yılında İspanya'ya yerleşti. 1487 yılında, 20 yaşında bir yetim olan Beatriz Enriquez de Arana ile tanıştı. Beatriz'in Kolomb ile ilk Cordoba'da karşılaşmış olması muhtemeldir. Bu birliktelikleri sonucu, evlilik dışı olarak 1488 Ağustos'unda Fernando (Ferdinand) Kolomb dünyaya geldi. Ardından büyük ve meşru oğlu olan Diego'yu Beatriz ile ilgilenmesi için bıraktı ancak Diego görevlerinde ihmalkardı.
Dipnotlar ve kaynakça
<references group="lower-alpha"/>
Totoloji
Totoloji üç ana kullanımı vardır:
Mamoru Miyano
Mamoru Miyano ( Miyano Mamoru; 8 Haziran 1983 Saitama, Japonya), Japon erkek seslendirme sanatçısı ve şarkıcı. En çok Steins;Gate, Vampire Knight, Death Note, Soul Eater, Wolf's Rain, Ajin: Demi-Human, Fullmetal Alchemist: Brotherhood, Tokyo Ghoul, Free!, Mobile Suit Gundam 00, Kōtetsu Sangokushi, Nobunaga the Fool, Uta no Prince-sama ve Chihayafuru 'daki rolleri ile bilinmektedir. Miyano, 2008 yılında en iyi seslendirme sanatçısı ödülünü kazanmıştır.
Tuğrul Türkeş
Yıldırım Tuğrul Türkeş (d. 1 Aralık 1954, İstanbul), Türk ekonomist ve siyasetçidir. Milliyetçi Hareket Partisinin kurucusu Alparslan Türkeş'in oğludur.
Başbakan yardımcılığı görevini 2015-2017 yılları arasında sürdüren Türkeş, 28 Ağustos 2015 tarihinde Ahmet Davutoğlu tarafından kurulan Geçici Seçim Hükûmetine katılmıştır. Ardından Adalet ve Kalkınma Partisine katılarak Kasım 2015 Türkiye genel seçimlerinde AK Parti milletvekili olarak meclise girmiştir ve başbakan yardımcılığı görevine kurulan yeni hükûmette devam ettirmiştir.
2007 Türkiye genel seçimlerinden beri Ankara milletvekili olarak meclise girmektedir. 1998 - 2002 yılları arasında Aydınlık Türkiye Partisi (ATP) genel başkanlığı görevini üstlenmiştir.
Erken yaşamı ve kariyeri
Yıldırım Tuğrul Türkeş, 1 Aralık 1954 tarihinde İstanbul'da Alparslan Türkeş ve Muzaffer Şükriye Türkeş'in oğlu olarak doğdu. TED Ankara Kolejinden mezun olduktan sonra Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesinde 2 yıl mimarlık okudu. Daha sonra Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümünden mezun oldu. Ticaret Bakanlığında basın danışmanlığı görevini üstlendi ve Ortadoğu gazetesinde yönetim kurulu başkanlığı yaptı. Akşam, Son Havadis ve Yeni Harman gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı.
MHP liderliğine adaylığı ve ATP liderliği
1997 yılında MHP genel başkanı babası Alparslan Türkeş'in ölümü üzerine MHP genel başkanlığına adaylığını koydu. Kongrede yapılan oylamanın ilk turunda birinci sırada çıkmasına rağmen seçilebilmek için gereken oy sayısına ulaşamadı. İkinci tur başlamadan önce birçok aday Türkeş'in rakibi Devlet Bahçeli'ye destek olmak amacıyla adaylığını çekti. İkinci turda Bahçeli'nin genel başkan seçilmesini ardından Türkeş, partiden ayrıldı.
Türkeş MHP'den ayrılmasının ardından Aydınlık Türkiye Partisinin (ATP) kurucu üyeleri arasında yer aldı ve sonradan genel başkanı oldu. 2002 Türkiye genel seçimlerinden önce Türkeş, Doğru Yol Partisi (DYP) ile seçim ittifakı yaparak Kayseri'den milletvekili adayı oldu. Fakat DYP, seçimlerde %10'luk seçim barajını aşamadığı için tüm milletvekillerini kaybetti. Seçimin ardından Türkeş, ATP Genel Başkanlığı görevinden istifa etti.
MHP'ye dönüş
2007 Türkiye genel seçimlerinden önce Türkeş, eski rakibi Bahçeli ile barıştı ve MHP Ankara 1. bölge milletvekili adayı oldu. Seçimde partisinin zaferiyle meclise girdi, 2011 ve Haziran 2015 Türkiye genel seçimlerinde tekrar meclise girdi. Milletvekilliği döneminde Türkiye–Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Parlamentolararası Dostluk grubu üyeliği yaptı. Ayrıca MHP Yürütme Komitesi üyeliği de yaptı.
Başbakan yardımcılığı
Haziran 2015 Türkiye genel seçimleri sonrasında hiçbir parti tek başına iktidar olmak için gereken sandalye sayısına ulaşamayınca ve koalisyon görüşmelerinden bir sonuç alınamayınca erken seçim kararı alındı. Seçim hükûmetini kurmakla sorumlu olan Ahmet Davutoğlu'nun üç MHP milletvekiline seçim hükûmetinde Bakanlar Kurulu üyeliği için teklif yaptı. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli seçim hükûmetine partisinden üye vermeye şiddetle karşı olmasına rağmen Türkeş bu teklifi kabul etti.
MHP'den ihraç edilmesi
MHP, seçim hükûmetinde yer almayacağını açıkladı. Ahmet Davutoğlu bu açıklamayı aldırmadan Ahmet Kenan Tanrıkulu, Meral Akşener ve Türkeş'e bakanlık teklifi gönderdi. Türkeş, parti politikasına rağmen Davutoğlu'nun teklifini kabul eden tek isim oldu. Teklifi kabul etmesinin ardından MHP disiplin kuruluna sevk edildi. Türkeş anayasal bir görevi kabul etmenin ihraç edilmesini gerektirmeyeceğini söyleyerek kendini savundu fakat 5 Eylül 2015 tarihinde MHP'den ihraç edildi. İhraç edilmesinin ardından birçok ulusal ve yerel yorumcu babası tarafından kurulan bir partiden ihraç edildiğini not etti. Türkeş'in ihraç edilmesiyle birlikte MHP'nin meclisteki sandalye sayısı 80'den 79'a HDP'nin gerisine düşerek meclisteki en küçük gruba sahip olan parti oldu.
AK Parti
Türkeş MHP'den ihraç edilmesinin ardından Adalet ve Kalkınma Partisine katıldı ve Kasım 2015 Türkiye genel seçimlerinde AK Parti Ankara milletvekili olarak tekrar meclise girdi. Davutoğlu tarafından kurulan 64. Türkiye Hükûmetinde başbakan yardımcısı olarak yer aldı. Davutoğlu'nun istifa etmesinin ardından Binali Yıldırım tarafından 25 Mayıs 2016 kurulan 65. Türkiye Hükûmetinde tekrar başbakan yardımcısı olarak yer aldı. 2018 Türkiye genel seçimlerinde AK Parti Ankara milletvekili seçildi.
Sabhan
Turançı666
Subhan ,Kuveyt'in Mübârek el-Kebîr (vilayet) mıntıkalarından biridir.Burada Cabir Ahmed askeri hastanesi ve Nadi Romani kentinde bulunduğu gibi Kuveyt İçişleri Bakanlığı ve Kuveyt Savunma bakanlığına ait bazı tesisler bulunur.Ayrıca ticaret ve sanayi tesisleri de bulunur.
1997 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Hırvatistan
Hırvatistan, İrlanda'nın başkenti Dublin şehrinde düzenlenen 1997 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılmıştır. Hırvatistan'ı Eurovision'da temsil eden şarkının belirlenmesi için Hırvatistan yayıncısı ulusal final düzenlemiştir. Yarışmayı "Probudi me" şarkısıyla E.N.I. kazanmıştır.
Eurovision'da
9 Mayıs 1997 tarihinde yapılan finalde yarışan Hırvatistan, Fransa'dan sonra ve Birleşik Krallık'tan önce 21. sırada sahneye çıkmıştır.
Nicholas Bett
Nicholas Bett (d. 14 Haziran 1992-ö. 8 Ağustos 2018), Kenyalı atlet. 400 m engelli branşında mücadele etmekte olan Bett, 2015 Dünya Atletizm Şampiyonası'nda 47.79 saniyelik derece ile dünya şampiyonu olmuştur. Sporcu 8 Ağustos 2018'de bir aracın kendisine çarpması sonucu meydana gelen trafik kazası sonucu 26 yaşında ölmüştür.
Akçakale, Yıldızeli
Akçakale, Sivas ilinin Yıldızeli ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1522 yılı kayıtlarında Ağcakale olarak geçmektedir.
Duiliu Zamfirescu
Duiliu Zamfirescu (d. 30 Ekim 1858 – ö. 3 Haziran 1922), Rumen yazar, şair, hukukçu ve politikacı.
Yazar, Romanya Fokşani'de doğdu. Bükreş şehrinde Hukuk Fakültesinde eğitim gördükten sonra gazetecilik ve avukatlık yaptı. Romanya Dışişleri Bakanlığı görevlisi olarak İstanbul, Atina ve Roma'da bulundu. Rumen Akademisi'ne seçildi. Rumen Parlamentosu'nda senatör olarak görev yaptı.
Philippe Douste-Blazy
Philippe Douste-Blazy (d. 1 Ocak 1953) Fransız siyasetçidir.
Mart 1989'da Lourdes belediye başkanı seçilerek siyasete adım attı ve bu görevini Şubat 2000'e değin sürdürdü. Ayrıca Haziran 1989'da Avrupa Parlamento seçimlerinde milletvekili oldu ve Avrupa Halk Partisi grubunun üyesi oldu. Mart 1993'te yapılan seçimlerin ardından Edouard Balladur hükûmetinde Sağlık Bakanı oldu ve bu görevini Mayıs 1995'teki cumhurbaşkanlığı seçimlerine kadar sürdürdü; ayrıca bu görevine ek olarak Ocak-Mayıs 1995 tarihlerinde Hükûmet Sözcülüğü görevini yürüttü ve Jacques Chirac'ın cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından kurulan Alain Juppé'nin iki hükûmetinde de Kültür Bakanlığı yaptı. 1997 seçimlerinin ardından tekrar milletvekiliği görevine döndü ayrıca 2001-2004 yılları arasında Toulouse belediye başkanlığı görevinde bulundu, 2002 yılında mensubu bulunduğu merkez çizgideki UDF ile Merkez Sağ çizgideki RPR'in birleşmesi sonucu oluşan UMP'nin ilk genel sekreteri oldu. 2004 yılında Sağlık ve Aile Bakanlığı görevine atandı bu görevini 2005 yılına kadar sürdürdü. 2005-2007 yılları arasında Dışişleri Bakanlığı'nda bulundu. 2008 yılından itibaren BM Genel Sekreteri Ban Ki Moon'un Yenilikçi Finansmanlardan sorumlu Özel Danışmanlığına atandı ve bu görevini 2017 yılına dek sürdürdü. Ayrıca 2012 yılının başında UMP'den ayrılarak MoDem'e katılmış ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Nicolas Sarkozy'ye karşı François Bayrou'yu desteklemiştir.
Ataköy, Almus
Ataköy ya da eski adıyla Kızıldere, Tokat'ın Almus ilçesine bağlı bir beldedir.
Akkese, Beşikdüzü
Akkese, Trabzon ilinin Beşikdüzü ilçesine bağlı bir mahalledir.
Ataköy, Almus
Belediye Başkanlığı
Ataköy Kasabası'nın ilk ve kurucu belediye başkanı (1999-2009 yılları arasında) ALİ GÖKÇE'dir.
KFTPGrabber
KFTPGrabber, KDE için FTP istemcisidir. Jernej Kos tarafından 2003'te geliştirilmeye başlanmıştır.
Akkese, Beşikdüzü
Coğrafya
Trabzon iline 48 km, Beşikdüzü ilçesine 4 km uzaklıktadır.
Nassir Maachi
Nassir Maachi (d. 9 Eylül 1985) Hollandalı futbolcudur. SV Huizen'de forma giymektedir.
Akkese, Beşikdüzü
Nüfus
İlçe merkezi ve diğer illerde çalışma ve eğitim amacıyla yaşayanların çokluğu yaz döneminde kendini belli etmektedir.
The Preacher's Wife
Waiting to Exhale, Whitney Houston'ın şarkılarından oluşan, The Preacher's Wife filminin film müziklerini içeren 26 Kasım 1996 çıkışlı soundtrack albümüdür. Albüm, önceki soundtrack albümü Waiting to Exhale ' e göre daha düşük bir satış grafiği elde etmiştir. Şarkılardan "I Believe in You and Me", ABD'de ilk 5'e girmiştir ve sene sonunda Grammy ödüllerinde aday gösterilmiştir.
Melikşah, Doğubayazıt
Melikşah, Ağrı ilinin Doğubayazıt ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Ağrı il merkezine 112 km, Doğubayazıt ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır.
Nicola Formichetti
Nicola Formichetti (31 Mayıs 1977, Tokyo), Japon-İtalyan modacı.
Hur
Şehir eyaletin doğu ucunda, Razavi Horasan Eyaleti sınırında bulunmaktadır. Eyalet merkezi İsfahan'a 420 km. uzaklıktaki şehirden 81 numaralı kara yolu geçmektedir.
John Negroponte
John Dimitri Negroponte (d. 21 Temmuz 1939), Rum asıllı Londra doğumlu Amerikalı diplomat. 1956'da Phillips Exeter Akademisi'nden, 1960'ta Yale Üniversitesi'nden mezun oldu. Amerikan Ulusal İstihbarat Direktörü olarak görev yaptı. 2005 yılında Bush'un büyükelçi seviyesinde atadığı ilk Ulusal İstihbarat Direktörü oldu. Bu görevinden önce Amerika'nın Irak büyükelçisi olarak görev yaptı. 1960-1997 yılları arasında çeşitli dış görevlerde bulundu.
Miguel Ángel López (atlet)
Miguel Ángel López Nicolás (d. 3 Temmuz 1988), İspanya doğumlu atlet. 20 km. yürüyüş dalında mücadele eden López; 2013 Dünya Atletizm Şampiyonasında üçüncü, 2015 Dünya Atletizm Şampiyonasında birinci olmuştur.
Yūki Kaji
Yūki Kaji ( Kaji Yūki; 3 Eylül 1985 Tokyo, Japonya), Japon erkek seslendirme sanatçısı ve şarkıcı.
C. H. Douglas
Clifford Hugh “C. H.” Douglas (20 Ocak 1879 – 19 Eylül 1952) İskoç asıllı İngiliz mühendis ve Sosyal Kredi ekonomik reform hareketinin öncüsü.
Aksaklı, Beşikdüzü
Aksaklı, Trabzon ilinin Beşikdüzü ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Trabzon iline 49 km, Beşikdüzü ilçesine 4 km uzaklıktadır.
C. H. Douglas
Hayatı
İngiltere’de Stockport, Cheshire’da dünyaya gelen Douglas’ın hayatına dair az şey bilinmektedir. Mühendis olarak iş hayatına başlamıştır. 31 yaşında Cambridge’de Pembroke College’de okumaya başlamıştır, fakat dört dönemin ardından mezun olmadan buradan ayrılmıştır. Douglas çeşitli elektrik şirketleri, demir yolları ve başka kurumlarda çalışmıştır. Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetlerine alınmış ve burada yapılan üretim sürecini ve gider hesaplarını yeniden düzenlemiştir. 1916’da Douglas’a geçici yüzbaşı, daha sonra ise binbaşı rütbeleri verilmiştir. Douglas aynı zamanda 1904-1920 yılları arasında İngiltere’de Elektrik Mühendisleri Kurumu ve 1918-1936 yılları arasında da Makine Mühendisleri Kurumu üyeliğinde bulunmuştur.
Douglas iki evlilik yapmış, ikinci evliliğinden bir kızı olmuştur. 1952 yılında Fearnan, İskoçya’da ölmüştür.
Sosyal Kredi
Douglas yüzün üzerinde iş yerinden veri toplamış ve iflasa sürüklenenler dışındaki bütün şirketlerde ödenen maaş, ücret ve primlerin toplamının üretilen mal ve hizmetlerin toplam fiyatından düşük olduğunu görmüştür: İşçiler, ürettikleri ürünleri satın alacak kadar kazanmamaktadırlar. Gözlemlerini ve vardığı sonuçları bir makalede yayımlayarak şunu söylemiştir: “Halka mal ve hizmet arzını teknik olarak imkânsız kılan bir muhasebe sistemi altında yaşıyoruz.” Douglas’a göre bunun sebebi, iktisadi sistemin gereksiz kıtlık yaratarak iktisadi güç elde edenler için kârların maksimize edilmesi şeklinde düzenlenmiş olmasıdır. 1916 ve 1920 arasında bu görüşlerden yola çıkarak vardığı fikirleri 1920’de İktisadi Demokrasi ve Kredi İktidarı ve Demokrasi; 1924’te ise Sosyal Kredi başlıklı kitaplarında işlemiştir.
Douglas’on Sosyal Kredi olarak bilinen reform düşüncelerinin temelinde, üretime eş değer bir satınalma gücü sağlamak suretiyle işçileri sistemden bağımsızlaştırmak yatmaktadır. Douglas’ın reform programı iki temel unsurdan oluşmaktadır: İlki, parayı bütün vatandaşlara eşit olarak dağıtmak üzere "Millî Kâr Payı" (National Dividend) sistemi. Bununla satınalma gücü ile fiyatlar arasındaki farkı kapatmak üzere vatandaşlara kazançlarının üstünde (borç yükü olmayan) kredi verilmesi kastediliyordu. Bunun haricinde "Adil Fiyat" (Just Price) adı altında bir fiyat düzenleme mekanizmasının kurulmasını öngörüyordu. Bu kurum enflasyon ihtimalini engellemek ile görevli olacaktı. Adil Fiyat, perakende satış fiyatlarını, üretim sisteminin fiziksel verimliliğini yansıtan bir oranda düşürecekti. Douglas, üretimin maliyetinin tüketim olduğunu gözlemlemişti, yani üretimin tam/kesin fiziksel maliyeti üretim sürecinde harcanan kaynakların toplamına eşitti. Üretimde fiziksel verimlilik artınca, Adil Fiyat mekanizması ürünlerin fiyatını tüketici için düşürecekti. Tüketiciler, üreticilerin ürettiklerinden satın alabilecekler ve bu ürünler tüketim ile birlikte üretilmeye devam edecekti. Douglas’ın reformunun ana hedefi bireysel özgürlük ve temel iktisadi özgürlüktü.
Sosyal Kredi’nin 1933 tarihli edisyonunda Siyon Liderlerinin Protokolleri’ne referansta bulunmakta, kitabın şüpheli olduğunu belirtmekle beraber “böylesine bir köleleştirmenin gerçekleştirilmesini sağlayacak metotların gündelik tecrübelerimizin ortaya koyduğu gerçeklerde aslına uygun bir şekilde yansıması”nın ilginç olduğunu belirtmiştir.
Douglas ve teorileri Karl Marx ve Silvio Gesell ile birlikte John Maynard Keynes tarafından İstihdamın, Paranın ve Faizin Genel Teorisi kitabında değerlendirilmiştir. Douglas’ın teorileri aynı zamanda Ezra Pound’un şiirleri ve iktisadi metinlerini de etkilemiştir. Robert A. Heinlein’ın ilk romanı For Us, The Living: A Comedy of Customs ABD’nin Sosyal Kredi ilkelerine göre yönetildiği yakın bir geleceği tasvir etmektedir. Heinlein Sosyal Kredi’yi, fakirliğin ortadan kaldırıldığı ve daha dengeli ve yozlaşmamış bir iktisadi ve sosyal düzenin sağlanacağı bir ütopyaya giden yol olarak görmektedir.
Sistem yazılımı
Sistem yazılımı diğer yazılımlara hizmet sağlamak üzere tasarlanmış bilgisayar yazılımı. Sistem yazılımlarına örnek olarak işletim sistemleri, oyun motorları, donanım sürücüleri gösterilebilir.
Witold Pilecki
II. Dünya Savaşı sırasında Polonya direnç operasyonuna istihbarat toplamak için kendi isteği ile Auschwitz ölüm kampına girmeye gönüllü oldu. Pilecki kampta iken, bir direniş hareketi organize ederek, Nazi Almanyası'nın Auschwitz zulümlerini Batılı müttefiklere bilgilendirdi. Kampta yaklaşık 2 buçuk yıl kaldıktan sonra, 1943 yılında kamptan kaçtı. Pilecki Ağustos 1944 yılında Varşova ayaklanmasında yer aldı. Sürgündeki Londra merkezli Polonya hükûmetine sadık kalmış ve İngiliz Gizli Servisi MI6'ya bir örtmece olduğu düşünülen "yabancı emperyalizm" için çalışmak suçundan Stalinist gizli polisi Urzad Bezpieczeństwa (Kamu Güvenlik Bakanlığı) tarafından 1948 yılında idam edildi. 1989 yılına kadar, hakkında bilgiler Polonya komünist rejimi tarafından örtbas edilmiştir.
Yaptığı işler sonucunda, "en büyük savaş kahramanlarından biri" olarak kabul edilir. ABD'nin Polonya Büyükelçisi Pilecki'yi, "Polonya'nın kahramanları arasında" ve "Polonya'nın yüksek vatanseverlik Örneği" olarak nitelendirdi.
Ölümü
8 Mayıs 1947 tarihinde Kamu Güvenlik Bakanlığı tarafından tutuklandı. Yargılanmadan önce defalarca işkence gördü. Pilecki'nin faaliyetlerine ilişkin soruşturma Albay Roman Romkowski tarafından denetlendi. 15 Mayıs'ta, üç yoldaşı ile idama mahkûm edildi. On gün sonra, 25 Mayıs 1948'de, Pilecki, Başçavuş Piotr Śmietański tarafından Rakowiecka Sokağı'ndaki Varşova Mokotów Cezaevi'nde idam edildi. İnfazdan önce son sözleri Yaşasın özgür Polonya oldu.
1990'dan sonra Ostrow Mazowiecka Mezarlığı'nda onun anısına sembolik bir mezar taşı dikildi. 2012 yılında, Powazki Mezarlığı kısmen Pilecki'nin kalıntıları bulabilmek için bir çaba ile kazılmıştır.
Witold Pilecki ve diğer mahkûmlar aşamalı olarak 1 Ekim 1990 tarihinde rehabilite edildi. Ölümünden sonra 1995 yılında, Polonia Restituta Nişanı aldı ve 2006 yılında en yüksek Polonya Nişanı olan Beyaz Kartal nişanını aldı. Ölümünden sonra 6 Eylül 2013 tarihinde, Milli Savunma Bakanı tarafından Albay rütbesine terfi etti.
Guitar Craft
Guitar Craft, 1985 yılında Robert Fripp tarafından kurulmuş bir kişisel gelişim enstitüsüdür. Kuruluşunun 25. yılı olan 2010 da faaliyetlerini durdurmuştur.
New Standart Tuning
Seminerlerde katılımcılara "New Standart Tuning" e göre akordlanmış gitarlar kullanmaları önerilir. Bu akordu Robert Fripp 1984 yılında "keşfetmiş" ve bu akorda geçmiştir. "New Standart Tuning" Türkçe deyişle "Yeni Standart Akord" tellere yukarıdan aşağı "cgdaeg" şeklinde uygulanmaktadır. "New standart Tuning" eski sisteme göre uzun bir oktav aralığına sahiptir.
Nst de teller farklı akord edildiğinden standart sistem için hazırlanan gitar telleri iyi performans vermemektedir.
Nst için önerilen tel kalınlıkları -akustik gitarda- 0.59, 0.47, 0.32, 0.22, 0.13, 0.11 dir.
The League of Crafty Guitarists
The League of Crafty Guitarists, Guitar Craft'ın resmi performans grubudur. 2002 den bu yana Hernan Nunez tarafından yönetilmekte ve Dünyanın çeşitli bölgelerinde konserler vermektedir. The League of Crafty Guitarists'in diskografisi Show of Hands, Tthe League of Crafty Guitarists Live, Intergalactic Boogie Express, Live in Europe albümlerinden oluşur.
Konversation
Konversation, KDE için IRC istemcisidir. KDE'nin Extragear paketi altında geliştiriliyor, dolayısıyla KDE'den bağımsız sürüm çıkarabiliyor.
Çoklu sunucu, IPv6, SSL ve UTF-8 gibi özellikler barındırıyor.
Humeynişehr
Humeynişehr (Farsça: خمینی‌شهر), İran'ın İsfahan Eyaleti'nde şehir.
İdari olarak Humeynişehr şehristanı'nın yönetim merkezi olan şehrin 2006 nüfusu 218.737'dir. Daha bilinen adı 'Sede' olan kent günümüzde İsfahan metropol alanının bir parçası durumuna gelmiştir.
Şehrin ismi aslında 'Sede' idi. 1930'larda adı 'Humayunşehr' olarak değiştirildi. 1979 yılındaki İran Devrimi'nden sonra, şehrin adı Ayetullah Humeyni'ye atfen 'Humeynişehr' olarak tekrar değiştirildi. Fakat yerli halk hâlen 'Sede' ismini kullanır.
Juan Silveira dos Santos
Uzun yıllar Bayer 04 Leverkusen takımında forma giymiştir. Brezilya'nın 2006 Dünya Kupası kadrosunda yer almıştır. 2006-2007 Sezonunda AS Roma ile sözleşme imzalamıştır.
Juan, 79 kez millî oldu ve Brezilya formasıyla yedi gol attı. Ülkeyi iki FIFA Dünya Kupası, üç FIFA Konfederasyon Kupası ve üç Copa América turnuvasında temsil etti ve son iki etkinliğin ikisinide kazandı.
1987 NBA All-Star Maçı
1987 NBA All-Star Maçı, 8 Şubat 1987 tarihinde Seattle'da bulunan Kingdome'da oynanan otuzyedinci All-Star maçıdır. 29 dakika oyunda kalarak 34 sayı atan Seattle Supersonics takımının oyuncusu Tom Chambers maçın MVP ödülünün sahibi oldu. Doğu takımının koçluğunu Boston Celtics takımından K. C. Jones yaparken, Batı'nın koçluğunu ise Los Angeles Lakers takımından Pat Riley yaptı. Maçı 34.275 biletli seyirci izledi.
Doğu Konferansı
FGM: Saha içi basket. FGA: Saha içi şut. FTM: Faul basketi. FTA: Faul şutu. Reb.: Rebund. Ast.: Asist
Türk Silahlı Kuvvetleri
Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), yurt dışından gelecek tehdit ve tehlikelere karşı Türk vatanını savunmakla görevli askerî kuvvettir. Görevi caydırıcılık sağlayacak şekilde askerî gücün muhafazasını ve güçlendirilmesini sağlamak, Türkiye Büyük Millet Meclisi kararıyla yurt dışında verilen görevleri yapmak ve uluslararası barışın sağlanmasına yardımcı olmaktır.
Türk Silahlı Kuvvetlerinin başkomutanlığı Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur. Genelkurmay başkanı, savaşta başkomutanlık görevini Cumhurbaşkanlığı namına yerine getirir.
Türk Kara Kuvvetleri, Türk Deniz Kuvvetleri ve Türk Hava Kuvvetlerinden oluşmaktadır. 2023 yılı itibarıyla sayı bakımından dünyanın 11 , NATO'nun ise en güçlü 5. ordusudur.
Türk Silahlı Kuvvetleri’ne son hâlini Mareşal Mustafa Kemal Atatürk vermiştir. Osmanlı İmparatorluğu'nun Birinci Dünya Savaşı'nda yenilmesi sonrası İtilaf Devletleri Türk ordularını dağıtmış, Anadolu'yu işgale başlamıştır. Bu durum karşısında Türk milleti, Kuvâ-yi Milliye adı altında düzensiz biçimde ve bölgesel bazda işgale direnmeye başlamıştır. 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun'a çıkan Mustafa Kemal Paşa, Türk Kurtuluş Savaşını başlatmış ve öncelikli olarak düzensiz Kuvâ-yi Milliye birliklerini düzenli ordu çatısı altında birleştirmeye çalışmıştır. Modern Türk ordusunun temelleri de bu zamanlarda atılmış, Kuvâ-yi Milliye birliklerinin başlarına subaylar geçirilmiş ve TBMM Orduları adı altında düzenli bir ordu formuna sokulmuştur. Düzenli hale getirilen Türk ordusunun ilk kazandığı muharebe, Garp Cephesi Kumandanı Miralay İsmet (İnönü) Bey kumandanlığında icra edilen I. İnönü Muharebesi'dir. Cumhuriyet'in ilanından sonra da yine Mustafa Kemal Atatürk tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerinin modernizasyon süreci büyük bir hızla devam ettirilmiştir.
1980'li yıllarda PKK'nın kurulmasıyla birlikte Türkiye sınırları içinde PKK ile mücadeleye başlamıştır. 1990'lı yıllarda mücadeleyi Kuzey Irak'a taşımış ve Kuzey Irak'ta Çelik Harekâtı, Çekiç Harekâtı gibi sınır ötesi operasyonlar gerçekleştirmiştir. 1995 yılında Yunanistan ile yaşanan Kardak Krizi'nde kayalıklara çıkan Türk komandoları adaya Türk bayrağı dikmiştir, bu durum Yunanistan genelkurmay başkanını istifa ettirmiştir. 1998 yılında PKK'nın kurucusu Abdullah Öcalan'ın Suriye'de bulunması sebebiyle Suriye'yle ilişkiler gerilmiş, Türk ordusu bu gelişmelerin üstüne Suriye sınırına yığınak yapmıştır. Baskılar sonucu Adana Mutabakatı imzalanmış ve Türk ordusunun baskısı sonucu Abdullah Öcalan Suriye'den sınır dışı edilmiştir.
2008 yılında Kuzey Irak'a PKK ile mücadele amacıyla Güneş Harekâtı'nı gerçekleştirmiştir. İlerleyen yıllarda PKK'nın Türkiye doğusuna yaptığı yığınakları ortadan kaldırabilmek amacıyla Hendek operasyonlarını yapmıştır. Hendek operasyonlarının ardından Suriye İç Savaşı'na müdahalede bulunmuş Fırat Kalkanı Harekâtı ile Halep'in kuzeyinde bulunan IŞİD varlığını bitirmiş, YPG'nin Menbic ile Afrin kantonunu birleştirmesini engellemiştir. 2017 yılında İdlib'e girip gözlem noktaları oluşturmaya başlamıştır. 2018 yılında Afrin'e operasyon gerçekleştirip YPG'yi Afrin'den atmıştır. Afrin'de YPG'ye operasyon gerçekleştirdiği tarihlerde Kararlılık Harekâtı'nı başlatmış Kuzey Irak'a yeni bir askerî operasyonda bulunmuştur. Kararlılık Harekâtı Pençe Operasyonları ile genişletilmiştir ve Türk ordusu Kuzey Irak'ta belirli bölgeleri kontrol etmeye başlamıştır. Pençe Operasyonları sürerken Fırat'ın doğusunda bulunan YPG'ye Barış Pınarı Harekâtı ile müdahalede bulunmuş, 8 gün sürdürülen harekâtta 4820 kilometrekare alanı kontrol etmiştir. İdlib'de Türk birliklerine Rus ordusunun ve Suriye ordusunun saldırıları sonrası Türk Silahlı Kuvvetleri Bahar Kalkanı Harekâtı'nı da icra etmiştir.
Türk ordusu günümüzde Türkiye Cumhuriyeti tarafından terör örgütü olarak tanınan PKK'ya karşı Irak'ın kuzeyinde Pençe Operasyonları'nı sürdürmektedir diğer yandan İkinci Libya İç Savaşı'na direkt olarak dahil olmuştur ve taraflardan birisi olan Ulusal Mutabakat Hükûmeti'ne danışmanlık yardımında bulunmaktadır. Türk Silahlı Kuvvetleri, 2021'de tahmini 895.000 askerî ve paramiliter personeliyle ABD Silahlı Kuvvetleri'nden sonra NATO'daki en büyük ikinci askerî güçtür.
Tarihçe
I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı İmparatorluğu 7 cephede savaşa 2.850.000 kişiyi silah altına alarak girdi. Bu ordu 70 piyade, 2 süvari tümeninden oluşan 24 kolordulu 9 ordu birliğiydi. Mondros Mütarekesi'nden sonra zorunlu terhislerle 50.000 kişiye inmişti. Ancak Osmanlı ordusunun kalan iki kolordusundan biri Suriye cephesinden Ankara'ya konuşlanan Ali Fuat Paşa komutasındaki 20. Kolordu, diğeri ise Kafkas Cephesinde Erzurum'da konuşlandırılmış Kâzım Karabekir komutasındaki 15. Kolordu'ydu.
Kurtuluş Savaşı
I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkan Osmanlı İmparatorluğu'nun İtilaf Devletleri'nce işgali sonucunda Mîsâk-ı Millî sınırları içinde ülke bütünlüğünü korumak için girişilen çok cepheli siyasi ve askerî mücadele. 1919-1922 yılları arasında gerçekleşmiş ve 11 Ekim 1922'de imzalanan Mudanya Mütarekesi ile fiilen, 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması ile resmen sona ermiştir ve Mîsâk-ı Millî hedeflerine büyük ölçüde ulaşılmıştır. Ağustos 1922'de Türk kuvvetleri 207.941 kişiydi. Batı, Doğu, Güney cephelerinde savaştı. Çatışmalar Batı cephesinde I. İnönü Muharebesi ve II. İnönü Muharebesi, Kütahya-Eskişehir Muharebeleri, Sakarya Meydan Muharebesi, Büyük Taarruz, Başkomutanlık Meydan Muharebesi'dir.
Kore Savaşı
Türkiye Cumhuriyeti, 1950 yılında başlayan Kore Savaşı'na fiilen katılmış ve 1950'den 1953'e kadar tugay büyüklüğünde bir kuvvetle Kuzey Kore'ye karşı savaşmıştır. Sovyet baskısına karşı müttefikler arayan ve bu sebeple NATO'ya girmek isteyen Türkiye, bu isteklerini daha kolay elde etmek ve Amerika'ya yakınlaşmak amacıyla Kore Savaşı'na bir tugay yollamıştır.
Kıbrıs Barış Harekâtı
20 Temmuz 1974'te Başbakan Bülent Ecevit’in emriyle Türk Silahlı Kuvvetlerinin Kıbrıs'ta başlattığı askerî harekat iki aşamalı olarak gerçekleştirilmiş, birinci aşamasında Kıbrıs'ın adasına havadan paraşütlü askerlerin uçaklarla indirilmiş ve denizden Türk Deniz Kuvvetleri'ne ait savaş gemileriyle Türk askeri karaya çıkarılmıştır. Birinci harekat sonunda ateşkes ilan edilmiş ve Cenevre'de barış görüşmeleri başlamıştır ancak barışın sağlanamayacağı kesinleşince ikinci ve son harekât Bülent Ecevit’in "Ayşe Tatile Çıksın" parolasıyla 13 Ağustos'ta Türk birlikleri tarafından başlatıldı. Türk birlikleri 14 Ağustos'ta Lefkoşa'ya, 15 Ağustos'ta Lefke ve Mağusa'ya girdi. Harekât neticesinde bir taraftan Mağusa'ya diğer taraftan Lefke'ye varılarak Türk tarafının sınırları çizildi. Harekatın sonucunda Rum birlikleri mağlup edilmiş ve Kıbrıs'ın kuzeyinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kurulmuştur.
Terör ile mücadele
Türk Silahlı Kuvvetleri, PKK ile 1980'li yıllardan beri mücadele etmektedir. Millî Savunma Bakanlığı verilerine göre 1984-2009 arasında 5821 TSK askeri, 775 emniyet görevlisi, 1350 köy korucusu, 4.828 sivil çatışma ve saldırılarda hayatını kaybetmiş, bununla birlikte yaklaşık 28.000 PKK militanı öldürülmüştür. Bu mücadele çerçevesinde PKK'nın iki numaralı adamı Şemdin Sakık 14 Nisan 1998'de, elebaşı Abdullah Öcalan ise 15 Şubat 1999'da yakalanmışlardır. Türkiye, Abdullah Öcalan’ın 15 Şubat’ta yakalandığını, 16 Şubat 1999’da Başbakan Bülent Ecevit’in yaptığı, “Abdullah Öcalan Türkiye’dedir” açıklamasıyla öğrendi. Yargılama süreçlerini takiben vatana ihanet suçundan müebbet hapis cezası ile cezalandırılarak cezaevine konulmuşlardır. Yine Türk Silahlı Kuvvetleri 1991 yılından beri Kuzey Irak'taki PKK kamplarına yönelik Süpürge, Kazıma, Atmaca, Çelik, Tokat, Çekiç, Şafak ve Güneş kod adlı sınır ötesi harekâtlar düzenlemiştir.
Kardak Krizi
Türk bandıralı bir geminin Kardak Kayalıkları'nda karaya oturması sonucu Türk ve Yunan kurtarma ekipleri arasında anlaşmazlık çıkınca patlayan krizdir ve iki ülkeyi savaşın eşiğine getirmiştir. Türk Sualtı Taarruz komandoları, Kardak kayalıklarının etrafını saran Yunanistan Donanmasını aldatarak Kayalıklara çıkarma yapmıştır. Olayı 4 saat sonra ABD'den öğrenen Yunanistan Genelkurmay Başkanının istifası ile sonuçlanmıştır. Gerginliği NATO ve ABD araya girerek önlemiştir.
Suriye Krizi
1990'lı yıllarda PKK lideri Abdullah Öcalan'ın Suriye içinde serbestçe dolaşması ve PKK'nın kamplarının burada bulunması Türkiye ile Suriye'yi karşı karşıya getirdi. Türk Ordusu Suriye sınırına doğru kaydırıldı. Çeşitli askerî ve siyasi baskılara dayanamayan Suriye bu tutumundan vazgeçerek Öcalan'ı sınır dışı etmiştir. Türkiye-Suriye ilişkileri on yıllar sonra 22 Haziran 2012 tarihinde Hatay sınırında eğitim uçuşunu icra etmekte olan TSK'ye ait F-4 Phantom tipi eğitim uçağı Suriye Silahlı Kuvvetleri tarafından düşürülmesi ile tekrar krize girmiş, Suriye uçak düşürdükten sonra uçağın Türkiye'ye ait olduğu anladıklarını iddia etmiş, olay sonrası dönemin Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan "TSK'nin angajman kurallarının değiştiğini" açıklamıştır. Bu kararda devam eden Suriye İç Savaşında Türkiye'nin Suriye muhalefetinin yanında olması ve bu yüzden ilişkilerin gerilmesi de etkili olmuştur. Uçağın parçalarının ve pilotların naaşlarının bulunmasından sonra 6. Kolordu'ya bağlı birlikler ve 4 Tank Taburu sınıra doğru kaydırılmış, sınır hattına uçaksavarlar ve Gaziantep Havalimanı'na askerî statü verilerek Füze rampaları yerleştirilmiştir.
Akçakale Olayı olarak bilinen, 3 Ekim 2012'de Suriye'den ateşlenen bir top mermisi Türkiye'nin Şanlıurfa kentinin Akçakale ilçesine düştü. Olayda beş sivil Türk vatandaşı hayatını kaybetti. Türk Silahlı Kuvvetleri "yeni angajman kuralları çerçevesinde" anında karşılık vermiş ve Suriye'den atılan top mermisinin ateşlendiği askerî birlik 9 adet top atışıyla etkisiz hale getirilmiştir. Daha sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden Suriye için tezkere kararı çıktı. Türk Silahlı Kuvvetleri Suriye sınırına hava savunmada kullanılan silahların ağırlıkta olduğu askerî yığınak yaptı. Suriye Devleti olayın ardından hayatını kaybeden siviller için taziye dileklerini sunarak özür diledi.
16 Eylül 2013'te Suriye'ye ait Mil Mi-17 helikopter sınır ihlali yaptığı için Malatya'dan havalanan 2 Türk jeti tarafından füzeyle vuruldu. Bir yıl sonra 23 Mart 2014'te Hatay sınırında, sınır ihlali yapan 2 adet MİG-23 Suriye savaş uçakları, izlemeye alındı Suriye hava sahasında kuzeye doğru uçuşu Türk sınırına on deniz mili mesafeden itibaren Türk hava sahasına yaklaştığına ilişkin dört kez ikaz edildi fakat ikinci uçak uyarıyı dikkate almayarak Türk hava sahasına girerek yaklaşık bir kilometre kadar hava sahasını ihlal etti, daha sonra batıya doğru yönelerek 1,5 kilometre kadar Türk hava sahasında uçmaya devam etti. Bu esnada bölgede hava devriye görevinde havada hazır bulunan iki adet Türk F-16 uçağından birisi, angajman kuralları gereğince saat 13.14'te Suriye uçağına füze atmış ve isabet alan Suriye uçağı sınırın 1200 metre güneyinde ve Suriye topraklarında yer alan Kesep bölgesine düşürülmüştür.
Rusya savaş uçağının düşürülmesi
24 Kasım 2015 tarihinde saat 09.20 civarında Hatay Yayladağı bölgesinde Türk Hava Sahasını ihlal eden Rusya Federasyonu'na ait SU-24 tipi savaş uçağı, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) tarafından Türk hava sahasına girmeden önce beş dakika içerisinde 10 kez ikaz edilmesine rağmen Türk Hava Sahasını ihlal etti. Bunun üzerine, bölgede hava devriye görevinde bulunan TSK'ye ait iki F-16 uçağı, daha önce hükûmet tarafından ilan edilen angajman kuralları çerçevesinde, Rus savaş uçağını saat 09.24'te düşürdü. Uçaktan atlayan pilotun Suriye Haber Ajansı (SANA) paraşütle atlayarak kurtulmayı başardığını yazdı.
27 Mayıs Darbesi
Mustafa Kemal Paşa ve silah arkadaşları tarafından kurulan ve çok sayıda asker kökenli siyasetçi barındıran Cumhuriyet Halk Partisi 1923-1950 arası Türkiye'yi yönetti. 1950'de iktidara gelen Demokrat Parti ile sivil-asker ilişkilerinde yeni bir döneme girildi. Türk Silahlı Kuvvetleri, siyasette etkili bir aktör olarak ön plana çıktı. DP'nin artan otoriterliği ve orduda reform çalışmaları askerler tarafından hoş karşılanmadı ve müdahaleye hazırlanan ufak cuntalar oluştu. Dokuz Subay Olayı ile yanan kıvılcım, 27 Mayıs 1960'ta bir yangına dönüştü ve albayların çoğunlukta olduğu askerî cunta, 10 yıllık DP iktidarını sona erdirdi. Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan idam edildi. 1961 seçimleri ile demokratik hayat yeniden başladı.
12 Mart Muhtırası
60'ların sonuna doğru artan sağ-sol çatışması ve öğrenci olayları muhtıranın gerekçesiydi. Ordu, bu kez doğrudan yönetime el koymadı. Aksine 9 Mart 1971'de yapılması planlanan darbeyi engelledi ve darbeye kalkışan subayları tasfiye etti. Ancak bir muhtıra ile hükûmetin istifa etmesini ve bağımsız bir hükûmetin kurulmasını istedi. Göreve gelen Erim hükûmeti kalıcı olamadı ve yerini yeniden parti hükûmetlerine bıraktı.
12 Eylül Darbesi
12 Eylül Darbesi'yle ordu ilk kez emir komuta zinciri içerisinde bir askerî darbe yaptı. Türkiye'de sağ-sol çatışması, bölücülük, siyasi, ekonomik ve sosyal krizler, suikastlar, katliamlar, cumhurbaşkanı seçimi krizi sonucunda Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren liderliğinde 12 Eylül 1980'de ordu yönetime el koydu. Müdahalenin amacı, "ülke bütünlüğünü korumak, millî birlik ve beraberliği sağlamak, muhtemel bir iç savaşı ve kardeş kavgasını önlemek, devlet otoritesini ve varlığını yeniden tesis etmek ve demokratik düzenin işlemesine mâni olan sebepleri ortadan kaldırmaktır." şeklinde ifade edildi. 48 mahkûm (24 adli suçlu, 15 sol, 8 sağ, 1 ASALA militanı) idam edildi. 1982 Anayasası hazırlandı, 7 Kasım 1982'de yapılan halk oylamasında %91,37 "EVET" oy oranı kabul edildi. 12 Eylül 1980'de başlayan askerî rejim, 7 Aralık 1983'te sona erdi.
28 Şubat süreci ve davası
1996'da göreve gelen REFAHYOL hükûmeti, Türk Silahlı Kuvvetlerinin laiklik ve irtica konusunda kapsamlı bir çalışma yapmaya yöneltti. 28 Şubat 1997'de yapılan Millî Güvenlik Kurulunda ordunun komuta kademesi, irticaya karşı sert önlemler alınmasını istedi. Başbakan Necmettin Erbakan bildiriyi önce bildiriyi imzalamamakta direndi ancak daha sonra şerh koyarak imzaladı. Fakat bildiride istenenleri yerine getirmedi ve başbakanlığı hükûmet ortağı Tansu Çiller'e teslim etmek için istifa etti. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ise hükûmeti kurma görevini Mesut Yılmaz'a verdi ve ANASOL-D Hükûmeti kuruldu. 1999'da Refah Partisi, laikliğe aykırı eylemlerin odağı hâline geldiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi tarafından kapatıldı.
Görevi
Türk Silahlı Kuvvetleri, Türkiye devletini yurt dışından ve yurt içinden gelecek ve gelebilcek tehdit ve tehditlere karşı savunma ve caydırıcılık görevini üstlenmiş olan silahlı devlet kuruluşudur. Yaptırım gücünü Türkiye Anayasası'ndan alır. Genelkurmay Başkanlığı ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları Millî Savunma Bakanına bağlıdır. Genelkurmay Başkanı ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları Millî Savunma Bakanına ayrı ayrı bağlı ve sorumludur. Genelkurmay Başkanlığı ile Kuvvet Komutanlıklarının teşkilatı bakanlık kadro ve kuruluşunda gösterilir.
Rölyefi
Türk Silahlı Kuvvetleri rölyefi altta üç parçaya bölünmüş ve Türkiye'nin ulusal renkleri olan kırmızı (ortada) ve beyazın (yanlarda) olduğu üstünde Türk bayrağının ve Türk ulusunun simgesi olan hilal ve yıldız, yanında Türk Hava Kuvvetleri'ni temsilen iki kanat altında Türk Kara Kuvvetleri'ni temsilen bir miğfer ve çapraz iki kılıç, onun da altında Türk Deniz Kuvvetleri'ni temsilen de büyük bir deniz çapası bulunmaktadır.
Üst komuta kademesi
16 Ağustos 2023 itibarıyla
Genelkurmay Başkanlığı
Türk Silahlı Kuvvetlerini komuta eden Türkiye'deki en üst düzey askerî birimdir. Savaşta Başkomutanlık görevini Cumhurbaşkanı adına yerine getirir. Kuvvetlere komuta etmek, savaşa hazırlanmasında personel, haber alma, harekat, yapılanma, eğitim-öğretim ve lojistik hizmet ilkeleri ve programları Genelkurmay Başkanlığının sorumluluklarıdır.
Kara Kuvvetleri Komutanlığı
Türk Kara Kuvvetleri, Türk Silahlı Kuvvetlerinin en büyük kuvvetidir. Bünyesinde 4 Ordu, 14 Kolordu, 8 Mekanize Tümen, 11 Zırhlı Tugay, 23 Mekanize Piyade Tugayı, 15 Motorize Piyade Tugayı, 8 Komando Tugayı, 4 İnsani Yardım Tugayı, 5 Topçu Tugayı bulunur. Ayrıca Kıbrıs'ta Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri adı altında yaklaşık bir kolordu seviyesinde yaklaşık 60.000 Personel bulundurmaktadır. Anayasa ile tayin edilmiş olan Türkiye Cumhuriyeti'nin korunması ve kollanması ile ilgili kendisine verilen görevleri yerine getirir. Türk Kara Kuvvetindeki asker (er ve erbaş) sayısının 550.000 üstünde olduğu sanılmaktadır.
Hava Kuvvetleri Komutanlığı
Türk Hava Kuvvetleri, Türk Silahlı Kuvvetlerinin en büyük 3. kuvvetidir. 1949 yılında kurulan ve şu anda envanterinde 500'ün üzerinde uçak ve 70'ten fazla helikopter barındıran, barışta Türk hava sahasını savunan, savaşta kara ve deniz kuvvetlerine destek veren kuvvettir.
Yurt dışındaki askerî üsler
Temmuz 2018 tarihi itibarıyla Türkiye'nin kendi toprakları dışında toplam 3 bin 190 askerî personeli bulunmaktadır. Başta NATO üyeliği olmak üzere birçok uluslararası örgüte üyeliğinden doğan sorumlulukları gereği yurtdışında birçok defa geçici olarak asker bulunduran Türkiye'nin üyesi olduğu örgütlere bağlı olmaksızın yurt dışında sürekli olarak bulunan tek askerî üssü Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri'dir. Ayrıca 2015 yılında Katar'da Tarık Bin Ziyad Kışlası kurulmuştur. Sudan Devleti'nin Sevakin Adasını Türkiye'ye devretmesinin ardından burada deniz üssü inşaatına başlamıştır.
Eğitim üsleri
Türkiye'nin halihazırda kurulu ya da kurulma aşamasında olan yurt dışındaki askerî üsleri dışında Azerbaycan ve Arnavutluk'ta askerî eğitim vermek için geçici olarak kurulu askerî eğitim üsleri bulunmaktadır. 2015 yılında Irak'ın Musul şehrinde askerî eğitim vermek için askerî eğitim üssü kuruldu. Başika Kampı olarak adlandırılan askerî üsse 600 silahlı Türk askeri çıkartıldı. Türkiye'nin Bosna-Hersek'te EUFOR kapsamında bulunan Fatih Sultan Mehmet Kışlası bulunmaktadır.Somali'de Türk Eğitim Merkezinde Somali ordusuna subay ve astsubay yetiştirilmektedir.
Türk siyasetindeki rolü ve tartışmalar
TSK, iç güvenliğin tehdit altında olduğunu ifade ederek zaman zaman sivil yönetime müdahale etmiştir. Bu müdahalelerde temel hukuki dayanak Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 35. maddesinde yer alan "Madde 35 - Silahlı Kuvvetlerin vazifesi; Türk yurdunu ve Anayasa ile tayin edilmiş olan Türkiye Cumhuriyetini kollamak ve korumaktır." hükmü olmuştur. Ancak 12 Eylül Darbesi'nin yargılanması için hazırlanan iddianamede bu maddenin darbeye meşruiyet kazandırmayacağı ve hiçbir kanun maddesinin anayasanın üzerinde olamayacağının altı çizildi. Devlet düzeninin temel kurumlarından TBMM ve tüm hak ve özgürlükleri ortadan kaldırmak için 35. maddeyi gerekçe göstermenin hukuka aykırılığa kılıf bulma gayreti olduğu aktarıldı.
TSK 1960 ve 1980 yıllarında iki kez yönetime el koymuş, 1971 yılında ise muhtıra vererek hükûmetin istifa etmesini istemiştir.
2007 yılından sonra Türk Silahlı Kuvvetlerinin bazı muvazzaf ve emekli mensupları, darbe planı ve ülkeyi kontrol atına almak amaçlı kaos planlarına ilişkin davalarla ilgili olarak yargılanmaya başlanmıştır. Bu davalar arasında Sarıkız, Ayışığı, Yakamoz ve Eldiven darbe teşebbüsü iddiaları, Balyoz darbe planı ve İrticayla Mücadele Eylem Planı, Ergenekon davaları bulunmaktadır.
Yargı
Askerî mahkemeler askerî hukuk hükmü altında olan askerî personel için ceza belirler. Genellikle askeriyede disiplin ihlalini önlemek içindir. Yine Askerî Yargıtay, Askerî mahkemeler tarafından verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. 4 Temmuz 1972 tarih ve 1602 sayılı kanunla kurulan Askerî Yüksek İdare Mahkemesi (Askerî Danıştay) ise Türkiye'de askerî idari yargı alanında faaliyet gösteren mahkemedir.2017 yapılan halk oylamasıyla askerî Yargıtay, askerî Yüksek İdare Mahkemesi ve askerî mahkemeler kaldırılmıştır.
OYAK Holding
Kısaltması OYAK olan ordu yardımlaşma kurumu 27 Mayıs darbesinden sonra kurulmuş, özel hukuk hükümlerine bağlı, TSK mensuplarının yardımlaşma ve emeklilik fonudur. OYAK'ın yönetiminde sivil devlet memurlarıyla birlikte muvazzaf askerler de vardır. Temsilciler Meclisi yönetiminde hizmet veren dört general bulunur. İlk sermayesi Osmanlı Devleti'nin subayların ihtiyaçlarını karşılamak için oluşturduğu fondan 50 bin altın devredilerek oluşturulmuş OYAK, kurumlar vergisinden muaf tutularak KİT'lere tanınmayan bir hak tanınmıştır. Bunu devletin OYAK'a bir katkısı olarak gören bazı kişiler bu durumun, piyasada aynı işi yapan şirketler açısından serbest rekabeti bozduğunu iddia ederler.
Müzeler
Türk Silahlı Kuvvetlerinin ziyaret edilebilir üç müzesi de İstanbul'dadır. Harbiye, İstanbul'da bulunan Harbiye askerî Müzesi 54.000 m²lik bir alan üzerinde kurulu 18.600 m²lik binasıyla bir yapılar kompleksidir. Geniş bir alana yayılan Mekteb-i Harbiye binası, Osmanlı Devleti’ne subay yetiştirmek amacıyla kurulmuş ve 1862’de inşa edilmiştir. Yine Türkiye'nin denizcilik alanında en büyük askerî müzesi İstanbul Deniz Müzesi'dir. Koleksiyonunda yaklaşık 20.000 adet eser bulunmaktadır. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'na bağlı olan İstanbul Deniz Müzesi Türkiye'de kurulan ilk askerî müzedir. 1897 yılında, dönemin Bahriye Nazırı Hasan Hüsnü Paşa'nın emirleri ile Tersane-i Amire'de (Osmanlı Devlet Tersanesi Kasımpaşa, İstanbul'da) küçük bir binada "Müze ve Kütüphane İdaresi" ismi ile kurulmuştur.
Yeşilköy'de askerî havalimanının bitişiğinde yer alan ve Türk hava kuvvetlerine ait uçakların sergilendiği İstanbul Havacılık Müzesi'si I. Dünya Savaşı sonunda, en eskisi 1912 yılına ait olmak üzere muhtelif milletlere ait tayyareler ile hangarlarda I. Dünya Savaşı devamınca Almanlar tarafından yapılan her tip tayyareden bir, iki ve üçer adet bulunması Hava Kuvvetleri Müfettişliği'nce bir hava müzesi kurma kararı alınmasına neden olmuştur. 16 Ekim 1985 tarihinde ziyarete açılmıştır.
Vakıflar
Er ve erbaşlardan çatışmada ölen veya herhangi bir nedenle hayatını kaybedenlerin bakmakla yükümlü oldukları yakınları ile gazi ve engelli Mehmetçiklere sosyal ve ekonomik destek sağlamak amacıyla 17 Mayıs 1982 tarihinde TSK Mehmetçik Vakfı kurulmuştur. Vakıf, dönemin Devlet Başkanı Orgeneral Kenan Evren ve diğer Millî Güvenlik Konseyi üyesi komutanların aralarında topladıkları parayla kurulmuştur. Yine aynı amaç doğrultusunda Türk Silahlı Kuvvetleri; Elele Vakfı, Güçlendirme Vakfı, Dayanışma Vakfı, Sağlık Vakfı ve Eğitim Vakfı vardır.