cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dünya
Oluşumu
Güneş Sistemi'nde bulunan en eski malzeme, 4.567 milyar yıl öncesine aittir. İlkel Dünya'nın oluşumu, 4.54 milyar yıl önce başladı. Güneş Sistemi'ndeki yapılar ile Güneş oluştu ve evrime uğradı. Teoride, karmaşık bileşik yapılar ve içerdiği elementler göze alındığında Güneş, Dünya ve diğer gezegenler dahil Güneş Sistemi'ndeki yapıları oluşturan moleküler bulutsunun kaynağı, ömrünü önceden tamamlamış bir genç tip yıldızın dağılmış artıklarının ve yıldızlar arası maddenin bir merkez etrafında dönerek gittikçe yoğunlaşmasıyla oluşmuştur. Merkezde yoğunlaşan hidrojen ve helyum molekülleri yeni bir G2 türü yıldızı, yani Güneş'i oluşturmaya başlamış, çevre disklerdeki yoğunluklu bölgelerde ise gezegenler oluşmaya başlamıştır. Dünya ise Güneş'e 3. sırada yakınlıkta bulunan karasal bir iç gezegendir.
Oluşum diskleri süreci veya sonrasında bu karasal gezegenler, ağır gök taşı çarpışmalarına sahne olmuştur. Gök taşları yapısında bulunan donmuş buzlar, silikat ve metal yapılar, karaların ve okyanuslarının oluşmasını sağlamış, merkezde yoğunlaşan ağır demir ve nikel elementleri ise gezegenin çekirdeğini oluşturmuştur. Ağır gök taşı bombardımanı, asteroid kuşağının Jüpiter'in güçlü çekim etkisi sonucu daha kararlı hale gelmesiyle gittikçe azalmıştır. Uygun koşullar oluştuğunda oluşmaya ve evrimleşmeye başlayan canlı hayat (3.5 milyar yıl önce), sonrasında özellikle bitkilerin karaya çıkmasıyla (500 myö'den bu yana yaptıkları fotosentez nedeniyle Bkz. Bitkilerin evrimi) atmosferin yapısal bileşimi önemli oranda değişmiş ve oksijen oranının yükselmesine neden olmuştur.
Yaşı
Dünya'nın yaşı doğrudan doğruya kayaçların yaşıyla ölçülemez. Çünkü bilinen en yaşlı kayaçlar bile bugün artık yeryüzünde var olmayan daha yaşlı kayaçlardan oluşmuştur. Bugüne kadar saptanabilen en yaşlı kayaçlar Grönland'ın batısında bulunmuştur ve 4,1 milyar yaşındadır.
Bugün Dünya'nın yaşını hesaplamak için elde edilen en iyi yöntem radyoaktif elementlerin yarılanmaları sonucu başka elementlere dönüşümleridir. Örneğin radyoaktif uranyum elementinin uranyum-238 ve uranyum-235 gibi iki ayrı tipte atomu (izotop) vardır. Bu atomların ikisi de çok yavaş bir süreçle kurşun atomlarına dönüşür. Öbür uranyum izotopundan biraz daha ağır olan uranyum-238'in dönüşümüyle daha hafif bir kurşun izotopu olan kurşun-206, uranyum-234'in dönüşümüyle de biraz daha ağır bir izotop olan kurşun-207 atomları oluşur. Uranyum-235'in kurşuna dönüşme hızı uranyum-238'in dönüşme hızından altı kat daha fazladır. Bu nedenler, incelenen bir kayaçtaki kurşun-206 ve kurşun-207 atomlarının oranı kayacın yaşına bağlı olarak değişir. En yaşlı olduğu düşünülen bir kurşun minerali ile bugün okyanuslarda oluşan kurşunun izotop yapısı arasındaki fark, ancak bu iki örneğin oluşumları arasında 4,55 milyar yıllık bir zaman dilimi olmasıyla açıklanır. Bu süre de Dünya'nın yaşı olarak kabul edilir.
Şekli
Dünya'nın üzerindeki topoğrafik oluşumlar ve kendi ekseni etrafındaki eksantrik hareketi nedeniyle düzgün bir geometrisi yoktur. Geoibs bir biçimdedir fakat Ekvator'daki yarıçapı kutuplardaki yarıçapından fazladır. Bu kutuplarından basık, ekvatordan şişik özel küresel geometrik şekil geoit (Latince, Eski Yunanca Geo "dünya") yani "Dünya şekli" diye adlandırılır. Referans küremsinin ortalama çapı 12.742 km'dir (~40.000 km/π). Yerin ekseni etrafında dönmesi ekvatorun dışarı doğru biraz fırlamasına neden olduğu için ekvatorun çapı, kutupları birleştiren çaptan 43 km daha uzundur. Ortalamadan en büyük sapmalar, Everest Dağı (deniz seviyesinin üstünde 8.848 m) ve Mariana Çukuru'dur (deniz seviyesinin altında 10.924 m). Dolayısıyla ideal bir elipsoide kıyasla Yer'in %0,17'lik toleransı vardır. Ekvator'un şişkinliği yüzünden Yer'in merkezinden en yüksek nokta aslında ekvatordadır.
Katmanları
Dünya 5 farklı katmandan oluşur:
İç yapısı
Yerin içi, diğer gezegenler gibi, kimyasal olarak tabakalardan oluşur. Yerin silikattan oluşmuş bir kabuğu, yüksek viskoziteli bir mantosu, akışkan bir dış çekirdeği ve katı halde bir iç çekirdeği vardır.
Yerin tabakaları aşağıda belirtilen derinliklerdedir:
Dünya'nın dış kabuğu ile bu kabuğun üzerindeki atmosfer (hava) ve hidrosfer (okyanuslar ve denizler) katmanları doğrudan gözlemle incelenebilir. Oysa Dünya'nın iç bölümlerine ulaşarak yapısını doğrudan inceleme olanağı yoktur. Dünya'nın iç yapısına ilişkin bütün bilgiler depremlerin incelenmesinden ve Dünya'nın içinde var olduğu düşünülen maddeler üzerindeki deneylerden elde edilmiştir. Yanardağların varlığına ve yer kabuğunun yüzeyindeki ısı akışı ölçümlerine dayanarak Dünya'nın iç bölümlerinin çok sıcak olduğunu biliyoruz. Yer kabuğunun derinliklerine doğru indikçe kayaçların sıcaklığı her kilometrede 30 °C kadar yükselir. Böylece kabuğun en alt katmanlarının çok daha üstünde yer alan kayaçlar kızıl kor haline dönüşür. Aslında Dünya'nın büyüklüğüne oranla yer kabuğu çok incedir. Eğer Dünya'yı bir futbol topu büyüklüğünde düşünürsek kabuğu da ancak topun üzerine yapıştırılmış bir posta pulu kalınlığındadır. Kabuğun altında kalan kayaçlar ise akkor sıcaklığına kadar ulaşır.
Yer kabuğu
Yer kabuğu mantoya oranla daha hafif maddelerden oluşmuştur ve bu iki katman arasındaki geçiş bölgesi neredeyse kesadamin bir sınır çizer. Bu geçiş bölgesi, böyle bir sınırın varlığını ilk kez saptayan Yugoslav bilim insanı Andrija Mohoroviçiç'in (1857-1936) adıyla "Mohoroviçiç süreksizliği" kısaca "M-süreksizliği" ya da "moho" olarak anılır. Bu sınırın varlığını gösteren en önemli kanıt yer kabuğundaki deprem titreşimlerinin süreksizlik bölgesinden geçip mantoya ulaştığında birdenbire hızlanmasıdır.
Yer kabuğu okyanusların ve denizlerin altında uzandığı zaman "okyanus kabuğu", kıtaları oluşturduğu zaman da "kıta kabuğu" olarak adlandırılır. Okyanus kabuğunun kalınlığı 6–8 km arasındadır. Oysa ortalama kalınlığı 40 kilometreyi bulan kıta kabuğu yüksek sıradağların altında 60-70 kilometreye ulaşır.
Okyanus kabuğu üç katmandan oluşur. En alt katman, yerin derinlerindeki erimiş maddelerin (magmanın) katılaşmasıyla oluşan korkayaçlardır. Orta katman yanardağ lavlarından, üst katman ise temel olarak kum ve çamur gibi tortullardan oluşur. Okyanus kabuğu sürekli hareket halindedir. Bu nedenle kabukta okyanus sırtları boyunca çatlaklar oluşur ve bu çatlakların arasından yüzeye çıkan erişmiş maddelerin sertleşmesiyle okyanus kabuğuna yeni katmanlar eklenir. Bu yeni kabuk sertleştikten sonra yılda 1 ile 10 cm kadar ilerleyerek yavaş yavaş okyanus sırtından iki yana doğru yayılır. Böylece okyanus sırtları suyun altında yüksek sıradağlar oluşturur.
Yerkabuğu çok sayıda eğri levhanın yan yana dizilmesiyle oluşan bir bütün olarak düşünebilir. Bu levhalar mantonun oldukça yumuşak üst katmanına oturduğu için sağa sola hareket edebilir. Okyanus sırtları, okyanus çukurları ve bazı uzun kırıklar yalnızca levhaların kenarlarında oluşur; bu kırıkların olduğu yerlerde de levhalar kayarak birbirinin üstüne binebilir. Levhalardan çoğunun üzerinde bu levhalarla birlikte hareket eden bir ya da birkaç kıta bulunur. Nitekim, bir zamanlar iki kıtaya ayıran okyanus kabuğunun çökmesiyle kıtalar bazı yerde birbirine iyice yaklaşmış, hatta üst üste binmiştir. Örneğin aralarındaki okyanus kabuğu çökmesi sonucunda Hindistan ile Asya kıtası çarpışmış ve iki karanın kenarları yükselerek Himalaya Dağları'nı oluşturmuştur. Büyük ve şiddetli depremlerin hemen hepsi bu levhaların kenarlarında, bir levhanın öbürünün altına girmesiyle olur. Aynı biçimde, en etkin yanardağlar da okyanus kabuğunun ya İzlanda'da olduğu gibi yükselerek sırta dönüştüğü ya da Andlarda olduğu gibi çökerek kıtaların altına girdiği yerlerde bulunur.
Okyanus tabanının yanlara doğru yayılarak genişlemesi çok çarpıcı bir biçimde kanıtlanmıştır. Bu kanıtlamanın en önemli dayanak noktası da Dünya'nın manyetik alanının yukarıda anlatıldığı gibi zaman zaman yön değiştirmesidir. Yerkabuğunun derinliklerindeki erimiş magma yüzeye çıkarak kristalleşirken bazı mineral parçacıkları mıknatıslanır. Böylece her biri Dünya'nın manyetik kutuplarını gösteren küçük birer mıknatısa dönüşür. Jeologlar yaşları bilinen lav katmanlarının, yapılarındaki mıknatıslanmış parçacıklar bazen kuzey, bazen güney manyetik kutbuna yönelecek biçiminde yan yana yerleştiğini saptamışlardır. Bunun nedeni, bir katmandaki mıknatıslanmış parçacıkların kuzey ve güney kutuplarının Dünya'nın manyetik kutuplarına uygun olarak dizilmesi, sonra manyetik kutuplar yön değiştirdiğinde üstteki yeni katmanda bulunan parçacıkların bir önceki katmandakilere ters yönde yerleşmesidir. Kısacası okyanus kabuğu manyetik bantlı dev bir kayıt aleti, yani bir teyp gibi Dünya'nın manyetik alanındaki bütün değişiklikleri bir bir kaydetmiştir.
Tektonik levhalar
Levha hareket teorisine (tektonik levha teorisi olarak da bilinir) göre Yer'in en dış kısmı iki tabakadan oluşur: kabuğu da kapsayan litosfer ve mantonun katılaşmış dış kısmı. Litosferin altında astenosfer bulunur, bu mantonun yüksek viskoziteli olan iç kısmıdır.
Litosfer, astenosferin üzerinde, tektonik levhalara ayrılmış bir halde yüzmektedir. Bu plakalar belli temas noktalarında üç tür hareketten birini gösterirler: yaklaşma, uzaklaşma veya yan yana kayma. Bu temas noktalarında depremler, volkanik faaliyetler, dağ oluşumları ve okyanus dibi hendekler oluşur.
Ana levhalar şunlardır:
Yüzeyi
Dünya'nın yüzölçümü 509.200.000 km²dir. Bunun %70'i 360.600.000 km² ile denizleri, %30'u 148.600.000 km² ile karaları oluşturur. Kuzey kutup çevresinde karalarla çevrilmiş bir deniz, güney kutup çevresinde denizlerle çevrelenmiş bir kara parçası vardır ve bu kara parçası ayrı bir kıta olarak kabul edilir.
Aşınma
Kıtaları oluşturan güç, levha hareketlerinin motoru olan Yer'in iç enerji kaynağıysa, çok daha büyük bir dış enerji kaynağı, kıtaları aşındırarak yok etme sürecinde etkili olur: Güneş enerjisi. Atmosfer hareketlerini ve su döngüsünü sürdürmek için gerekli enerjiyi sağlayan güneş ışınları, su ve rüzgâr aşındırması ile kıta yüzeylerinden koparılan minerallerin yine bu iki araç yardımıyla okyanus tabanlarına taşınarak çökmesine yardımcı olur. Bu mekanizma ile okyanus kabuğu üzerinde gittikçe kalınlaşarak biriken tortul kaya katmanı, dalma-batma mekanizması sırasında yerküre içlerine taşınarak yeniden erir.
Aşınma mekanizması, suyun yer çekimi etkisi altındaki hareketlerini izler, yüksek dağların aşınarak alçalmasına, okyanus derinliklerinin dolarak yükselmesine yol açar, sonuçta yer yuvarlağının girinti ve çıkıntılarının törpülenerek çekim etkisi ile belirlenmiş ideal geoit biçimine yaklaşması yönünde çalışır.
Yörünge ve dönme
Sürekli olarak hareket eden Dünya'nın iki çeşit hareketi vardır. Bu hareketlerden birisi kendi ekseni etrafında olur ve batıdan doğuya doğrudur. Bu dönmesini 23 saat, 56 dakika, 4,098903691 saniyede tamamlar. Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki bu dönmesi ile birlikte olan ikinci hareketi Güneş etrafındadır. Güneş etrafında Dünya, elips şeklinde çok geniş bir yörünge üzerindeki hareketini de 365 gün, 5 saat, 48 dakika, 9 saniye, 763.545,6 mikro saniyede yani bir yılda tamamlar. Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki ve Güneş etrafındaki bu iki hareketi, iki önemli olaya sebep verir. Kendi ekseni etrafında dönmesi ile gece ve gündüz, Güneş çevresinde 23 derece, 27 dakika eğiklikle dönmesi mevsimleri oluşturur ve mevsimlerin ardalanmasını sağlar.
Posof Çayı
Posof Çayı (Gürcüce: ფოცხოვისწყალი), Doğu Anadolu Bölgesi'nin Ardahan ilinin Posof ilçesinin en büyük çayıdır.
Posof Çayı, Secedil Dağı'ndan doğup bir miktar Türkiye-Gürcistan arasındaki sınırı çizerek, Ahıska yöresinde Kura Nehri'ne karışarak Hazar Denizi'ne dökülür. Yanlızçam Dağları'nın uzantısı olan Secedil Dağı'nın doğu eteklerinden başlayan Posof Çayı vadisi kuzey doğu yönünde uzanır. Posof ilçesinin orta kesimlerini Posof Çayı vadisinin çevresindeki düzlükleri kapsar. Çay, Kaleönü sınırları içerisinde bulunan Arsiyan Dağı'ndaki pınarlardan başlar. İçerisinde alabalık bulunur.
Hodangiller
Hodangiller (Boraginaceae), Lamiales takımına ait bir familyadır.
Posof Çayı
Toplam uzunluğu 64 km'dır. Kapsama alanı 1840 km² tutmaktadır. Ortalama akıntısı 22,4 m³/s seviyesindedir.
Hodangiller
Dünyada 100 cins ve 2000 kadar türle tropikal, subtropikal ve ılıman bölgelerde yayılmış bir familyadır. Türkiye'de 34 cins ve 300’den fazla türü bulunmaktadır.
Morfolojik özellikleri
Genellikle otsu, bazen çalımsı veya tırmanıcı bitkilerdir. Yapraklar basit, stipulsuz ve alternattır. Bitkinin gövdesi ve yaprakları genellikle sert tüylerle kaplıdır. Çiçekler hermafrodit, aktinomorf, nadiren zigomorf. Kaliks 5 sepallı, sepaller serbest veya bileşik; korolla 5 petallı, petaller bileşiktir. Androkeum 5 Stamenli, stamenler korollaya bileşik, stamenler petallerin karşısındadır.
Ginekeum 2 bileşik karpelli, 4 lokuluslu, stilus ginobazik, ovaryum üst durumludur. Meyve nuks, aken, nadiren drupa veya şizokarptır.
László Csány
Laszlo Csani (1790 - 10 Ekim 1849), 1849'da Macaristan'ın Bayındırlık ve Ulaşım Bakanı görevine başlayan Macar politikacı. 1848 Macar Devrimi'n şehitlerinden biridir.
Lantanit
Lantanitler, geçiş metallerinin bir alt serisini oluştururlar. 57 ile 71 atom numaraları arasındaki elementleri kapsar. 17 nadir toprak elementinin 15 tanesi lantanit grubundandır. Bu nedenle lantanitler nadir toprak elementleri olarak da isimlendirilmiştir.
En önemli ortak özellikleri, elektron değişiminin yalnızca 4f orbitaline elektron katılımıyla gerçekleşmesidir. Özellikle +3 değerlikli hallerinde, birbirlerine çok benzeyen özellikler gösterirler. Kuvvetli elektropozitif olmaları nedeniyle, üretilmeleri zordur. Çoğunun iyon hallerinin karakteristik renkleri vardır.
Ortaoba, Çekerek
Ortaoba, Yozgat ilinin Çekerek ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, uzun zamandır aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Yozgat il merkezine 118 km, Çekerek ilçe merkezine 28 km uzaklıktadır.
Grup (periyodik tablo)
Periyodik tabloda dikey sütunlara grup denir. Aynı grupta olan elementlerin kimyasal özellikleri benzerdir. Yukarı doğru dikeyce çıktıkça özellik yoğunlaşır ve belirginleşir. Bir A grubuna ait elementin son katmanında kaç elektron varsa grup sıralaması da odur. Örneğin, berilyum (Be) atomunun son katmanında 2 elektron vardır ve bu atom 2A grubunun elementi olur.
Bir gruptaki elementlerde yukarıdan aşağıya doğru inildiğinde Atom yarıçapı artar, iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik ise azalır.
Periyodik tabloda 8 tane A 10 tane de B grubu vardır. A grubu elementlerine baş grup elementleri de denir. Bazı grupların özel adları şöyledir. B grubu elementlerinin tamamı metaldir. B grubu elementlerine geçiş metalleri de denir. B grubunun 2 ilginç özelliği vardır. 2A grubu ile 3A grubu arasında yer alır.
8B grubu yan yana 3'lü element gruplarından oluşur. 8B grubunda dikey benzerlikler yatay benzerliklerden daha önemlidir.
Numaralandırma
Grupları numaralandırmanın üç yolu vardır. İlk kullanım Hindu-Arap Rakamları'nı kullanmak, diğer iki yöntem ise Roma rakamları'dır.
Avrupa ve Amerika'da kullanılan sisteme göre periyodik tablo grupları:
Başaran, Güneysu
Başaran, Rize ilinin Güneysu ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1910 yılı kayıtlarında Rumca kökenli Mağloz olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy; Rize il merkezine 14 km, Güneysu ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.
Miroslav Stoch
Miroslav "Miňo" Stoch (d. 19 Ekim 1989; Nitra), sol kanat mevkiinde forma giyen Slovak Millî futbolcudur. Slovakya millî futbol takımında forma giymektedir.
Çocukluğu ve ilk yılları
Miroslav, henüz küçük bir çocukken dahi futbol dışında başka alanlara ilgi göstermezdi. Babası onun bu yeteneğini erken fark ederek yaşadıkları şehrin takımı olan FC Nitra altyapısına yazdırdı. Ailesinin Miňo takma ismiyle çağırdı genç yıldız, sahaya ayak basar basmaz diğer takım arkadaşlarından farkı olan gol atma yeteneğini sergilemeye başlamıştı.Küçük boyunun yanı sıra atığı çalımlarla dikkat çekilirdi.
FC Nitra
Altyapıda gösterdiği performans ile kısa sürede FC Nitra A takımına yükselen Stoch, ilk resmi maçına 16 yaşında çıkmış ve ünlü Avrupalı menajerler tarafından izlenmeye başlamıştı.
Chelsea
Stoch, Premier League'deki ilk maçına 30 Kasım 2008'de Stamford Bridge'de oynanan Arsenal maçıyla çıkmıştır. Stoch, 80. dakikada Deco'nun yerine oyuna dahil olurken Chelsea maçı 2-1 kaybetti.
Twente
16 Temmuz 2009'da Twente Stoch'u Chelsea'den kiralık olarak kadrosuna kattı. Eredivisie ekibiyle ilk maçına Sparta Rotterdam karşısında çıktı. İlk gollerini ise SC Heerenveen'i 2-0 mağlup ettikleri maçta kaydetti. 2009-2010 sezonunda Twente ilk Eredivisie şampiyonluğuna ulaşırken kadronun temel taşlarından biri olan Stoch sezonu 10 golle noktaladı.
Fenerbahçe
Stoch, Haziran 2010'da Fenerbahçe'yle 5,5 milyon € ücret karşılığında 4 yıllık sözleşme imzaladı. Fenerbahçe adına ilk golünü UEFA Şampiyonlar Ligi'nde Young Boys takımına attı. Fenerbahçe, Stoch'un iki gol katkısı ile 2010-2011 sezonunda Süper Lig'de 18. şampiyonluğunu kazandı. Stoch 2011-2012 sezonunda attığı birbirinden guzel gollerle adından sıkça söz ettirdi.Stoch sezonu 10 golle tamamladı. İlk geldiği sezon 11 numaralı formayı giyen Slovak futbolcu, 2011-2012 sezonunda ise 9 numaralı formayı giymek istemiş ve 9 numaralı forma ile sezona başlamıştır. Fenerbahçe formasıyla 2011-2012 sezonunda Gençlerbirliği SK maçında Kaptan Alex de Souza'nın kullandığı korner atışında ceza sahası dışından vole vuruşu ile FIFA Puskás Ödülü'ne seçilmiş ve en iyi 3 gol arasına girmiştir. 7 Ocak 2013'te Zürih'te yapılan Puskas Ödül Töreninde de bu ödüle layık görülmüştür.
PAOK FC
2013 yılının Ağustos ayında PAOK kulübüne yabancı kontenjanı sorunu nedeniyle 1 yıllığına kiralandı. Çıktığı ilk 2 maçta 2 gol attı. İlk golünü Panathiniakos'a 3-1 yenildikleri maçta kaydetti. Ardından Schalke 04 maçında ise 2. golünü kaydetti.
Al Ain FC
Stoch, PAOK takımında geçen sezonun ardından Fenerbahçe ile sözleşmesini 2017-18 sezonu sonuna kadar uzattı. Ardından Birleşik Arap Emirlikleri takımlarından Al Ain'e 1 yıllığına kiralandı.
PAOK'a dönüş
29 Haziran 2019'da PAOK, Stoch'un yıllık 750.000 € (artı bonuslar) ile birlikte yaklaşık 1,5 milyon € civarında bir transfer ücreti karşılığında üç yıllık bir sözleşme imzaladığını resmen duyurdu.
3 Ağustos 2020'de Stoch, PAOK'un ilk takımın bir üyesinin enfekte olduğunu açıklamasından bir gün sonra COVID-19 testinin pozitif çıktığını duyurdu. İki hafta sonra kulüp, Stoch'un sözleşmesinin karşılıklı olarak feshedildiğini duyurdu.
Zagłębie Lubin
1 Şubat 2021'de Zagłębie Lubin'e katıldı. Haziran 2021'de sözleşmesinin sonunda serbest bırakıldı.
Slovan Liberec
22 Eylül 2021'de FC Slovan Liberec'e katıldı.
Motorlet Prag
17 Eylül 2022'de Stoch, Motorlet Prag formasıyla ilk maçına Sokol Hostouň karşısında kendi sahasında 3-1 galibiyetle çıktı
Millî takım kariyeri
Stoch A takımla ilk maçına 10 Şubat 2009'da Ukrayna karşısında 70. dakikada oyuna girerek çıktı. 2010 FIFA Dünya Kupası'nda da ülkesi adına forma giyen Stoch'un millî takım formasıyla 51 maçta 5 golü bulunmaktadır.
FIFA Puskás Ödülü
FIFA, her sene yaptığı gibi yine 'Yılın Golü' unvanına 10 tane gol seçti.Bu seçeneklerden biri ise Stoch'un Gençlerbirliği'ne attığı goldü. Son üçe kalan goller 29 Kasım 2012 tarihinde açıklanmıştır. 29 Kasım tarihinde açıklanan listeye göre Stoch'un Gençlerbirliği'ne attığı gol yapılan oylamalar sonucu 2011-2012 senesinde atılmış en güzel ilk 3 arasına girmiştir.Diğer gollerin sahipleri ise Radamel Falcao ve Neymar'dır. 7 Ocak 2013'te düzenlenen ödül töreninde Miroslav Stoch FIFA Puskás Ödülü'ne layık görülmüştür.
Başarıları
Chelsea
Twente
Fenerbahçe
FIFA Ballon d'Or
Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik
Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik (FeTeMM) (Özgün adı: STEM, "science, technology, engineering, mathematics"), bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik sözcüklerinin baş harflerinden oluşan kısaltma. Amerika Birleşik Devletleri'nde STEM olarak adlandırılan bu standart, okul düzeyinde matematik ve fen bilimleri derslerinin bütünleştirilmesi olarak yaygınlaşmış olsa da mühendislik ve teknolojinin sınıf içi ve sınıf dışı etkinlikler ile öğretilmesi olarak da anlaşılmaktadır. Örnek olarak, Amerikalı fen eğitimi standartlarına (Next Generation Science Standards) mühendislik ve mühendisliğin doğasının ve ortak çekirdek (Common Core) matematik müfredatına ise matematiksel modellemenin eklenmesi gösterilebilir. Her ne kadar ABD bağlamında STEM, ekonomik anlamda ilerleme ve liderlik için insangücü ihtiyacını karşılamayı ve güçlendirmeyi hedeflese de toplumsal barış ve eğitimde fırsat eşitliğini sağlamada bir araç olarak da kullanılabileceği savunulmaktadır.
Türkiye'deki standart
Türkiye'de FeTeMM olarak kavramlaştırılan öğrenme- öğretme stratejileri kümesinin ABD'deki STEM inisiyatifleri ile aynı hedeflere ve kapsama sahip olmadığı iddia edilmektedir. FeTeMM eğitimi, öğrenci ve öğretmenlerin ilgi ve hayat deneyimleri sonucu şekillenmektedir ve merkezde bulunan disipline ait özel bilgi ve becerilerin en az bir diğer STEM disiplini ile bütünleştirilerek öğretilmesi olarak tanımlanmaktadır. FeTeMM Eğitimi'nin Türkiye'ye özel olarak yorumlanması sadece Türkçenin bilim dili olarak kullanımının teşvik edilmesi dolayısıyla değil aynı zamanda ABD'deki bilimin popülerleştirilmesi merkezli yaklaşımlardan farklılaşma ve Türkiye bağlamında öğrenmeyi merkeze alma ihtiyacına dayanmaktadır.
Hem Türkiye'deki FeTeMM Eğitimi'nin hem de Amerika'daki STEM'in ortak noktası ise ilgili alanların orta öğretimde, yüksek öğretimde ve öğretmen eğitiminde birbirinden ayrı olarak öğretilmesinden kaynaklanan endişeler ile alakalıdır.
Ayrıca, Türkiye'de FeTeMM Eğitimi, ABD'ye (ve İngiltere, Almanya) gibi merkezî bir şekilde gelişmemektedir. Devlet ve özel eğitim kurumlarının bünyesinde çeşitli FeTeMM eğitimi kapsamında uygulamalar yapılmaktadır. Sivil toplum kuruluşları ve diğer kurum ve kuruluşlar FeTeMM eğitimi kapsamında proje destekleri almaktadır. Bu desteklerin genellikle öğrencilere yönelik okul sonrası programlar (yaz okulları, yaz kampları, bilim okulları gibi) kapsamında olduğu söylenebilir.
Bir diğer ortak nokta ise hem FeTeMM Eğitimi'nin hem de STEM'in sadece sınıf-içinde değil okul dışı etkinliklerle de gerçekleştirilebileceğidir.
Robotik ve FeTeMM
Eğitimde robotik uygulamalarının kullanılmasının öğrencilere önemli kazanımlar sağlaması ve robotik teknolojilerindeki hızlı gelişmeler eğitim alanında bu tür çalışmaların sayısının artmasına neden olmaktadır. Okul öncesi eğitimden üniversite düzeyine kadar birçok seviyede eğitsel robotik uygulamalarına rastlanmaktadır. İlkokul düzeyindeki çalışmalar incelendiğinde öğrencilerin problem çözme ve matematiksel düşünme becerilerine, cinsiyet farklılıklarına, FeTeMM alanlarındaki başarı düzeyine odaklanıldığı ve olumlu sonuçlar elde edildiği dikkat çekmektedir.
Gelişim
FeTeMM kavramı İngilizce haliyle STEM olarak ortaya çıkmış olup zaman içinde orijinal açılımına yeni kelimelerin eklenmesi ile gelişmiştir. Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik kelimelerinin birleşimi ile türetilen STEM kavramına sanat(art) branşının da eklenmesiyle STEAM halini almıştır. Daha sonrasında okuma becerileri(reading litecary) branşının eklenmesi ile STREAM halini almıştır. Kavrama yeni branşların eklenmesi ile kısaltma farklı harflerle değişebilmektedir.
Eleştiriler
Genel olarak bütünleşik müfredat kuramlarının matematik ya da fen bilimlerine özgü bilgi ve becerilerin eğitimini geri plana attığı şeklinde eleştiriler vardır. Buna karşıt bir eleştiri ise matematik ve fen bilimleri eğitiminin fazlaca önem kazanırken teknoloji ve mühendislik ile ilgili bilgi ve becerilerin göz ardı edilmiş olduğudur.
STEM kavramındaki "Science" kelimesinin "Fen Bilimleri" şeklinde çevrilerek FeTeMM kavramına konulması eleştirilmektedir. Bilimin yalnızca fen bilimleriyle sınırlı tutulmaması gerektiğini ve FeTeMM kısaltması yerine orijinal hali olan STEM kısaltmasının kullanılmasını savunanlar vardır.
Bir başka eleştiri ise, FeTeMM eğitimi ile bazı diğer branşların eğitiminin önemsiz algısınadır. Bu amaçla örneğin sanat derslerinin FeTeMM eğitiminin bir parçası olmasını sağlayan STEAM kavramı ve okuma becerilerini ekleyen STREAM kavramı geliştirilmiştir.
Eğitim dışı kullanımları
STEM kısaltması ABD’de ilgili alanlarda çalışan göçmenlere verilen vizeler için de kullanılmaktadır. Bahsedilen vize çalışması yüksek teknoloji alanında görülen kalifiye eleman sıkıntısını gidermek amacıyla başlatılmıştır.
Grand Theft Auto: San Andreas
Grand Theft Auto: San Andreas, Grand Theft Auto serisinin bir parçasıdır. Oyun, 2002'de GTA 3'ün PC versiyonu için piyasaya çıkarıldıktan birkaç gün sonra PlayStation 2, PC ve Xbox versiyonları için piyasaya çıkarılacağı duyuruldu. Oyun, PlayStation 2 konsolları için 25 Ekim 2004'te Kuzey Amerika, 28 Ekim 2004'te Avrupa ve 2 Aralık 2004'te Avustralya'da satışa sunuldu. Japonya'da ise bu tarih olarak 9 Kasım 2006 belirlenmiştir. Oyunun Xbox sürümü Kuzey Amerika'da 25 Ekim 2004, Avrupa'da ise 29 Ekim 2004'te satışa sunuldu. Oyunun Windows sürümü ise Kuzey Amerika'da 7 Haziran 2005 ve Avrupa'da 10 Haziran 2005'te satışa sunuldu. GTA SA, 10. yıl şerefine Xbox 360 platformuna da çıkarılmıştır. Ayrıca oyun, 2013 yılında Android ve iOS platformlarında satışa sunuldu.
Kurgu
Carl Johnson, Los Santos'da dört kardeşi ve annesi ile kendi çapında bir hayat sürmektedir. Abisi Sweet, Grove Street Families çetesinin lideridir. Çete, düşmanları Ballas ve Los Santos Vagos çeteleri ile sürekli çatışma halindedir. Bu olaylar çerçevesinde Carl'ın diğer kardeşi Brian ölür. Bu kayıptan sonra Carl, Liberty City'e taşınmaya karar verir. Aradan geçen yıllar içinde Grove Street Families'in önde gelen diğer iki üyesinden biri olan Big Smoke, paraya ve güce kendini kaptırması sonucu çeteye ihanet ederek Ballas'a geçer. Bu ihaneti sırasında Grove Street'in önemli üyelerinden biri olan Ryder'in aklını çekerek onun da Ballas'a geçmesini sağlar. Sonrasında ise Sweet'i öldürüp çeteyi çökertmek için Los Santos Polis Departmanı'nın kötü polisleri ile -C.R.A.S.H olarak bilinirler- işbirliği yaparlar. Bu plan çerçevesinde Ballas'ların yeşil Sabre adlı arabası ile bir anda bölgeyi basıp evi tarayarak Sweet'i öldüreceklerdir. Plan aynen işler ancak Sweet evde değildir. Anne Beverly Johnson açılan ateşin hedefi olur ve ölür. Bu olaydan sonra Carl, eve dönmeye karar verir.
Eve dönen Carl, her şeyin eskisi gibi olmadığını fark eder. Öte yandan Johnson kardeşler, yapılan ihanetin hala farkında değildir ve Big Smoke ve Ryder halen Grove Street üyesi gibi dolanmaktadırlar. Carl'ın gelişi ile çete tekrar toparlanmaya başlar. Carl, Ryder ile birlikte çetenin silah ihtiyacını karşılar. Ayrıca Carl, Big Smoke'nun bazı özel işlerinde ona yardımcı olur. Grove Street dörtlüsü, zaman içerisinde Ballas'a darbe üstüne darbe vurur, öyle ki Ballas çetesinin lideri Kane'yi öldürürler. Ballas, Grove Street karşısında iyice etkisini yitirmeye başlar. Bu olaylar sırasında CJ'nin kız kardeşinin sevgilisi ve Varrios Los Aztecaz çetesinin lideri Cesar Vialpando, yapılan ihanetin farkına varır ve CJ'ye haber verir. Bütün olanlara şahit olan CJ, Big Smoke ve Ryder'e derin bir kin besler. CJ, durumu acilen Sweet'e bildirmek için harekete geçer ancak Sweet o sırada Ballaslılarla çatışmaya girmiş ve yaralanmıştır. Bölgeye gelen Carl, Ballaslıları püskürtür ancak polisler mekanı basar. Yaralı kardeşini bırakmayan CJ, tutuklanır.
Bu olaydan sonra Sweet, hapse girmiştir. Carl ise C.R.A.S.H polisleri Tenpenny ve Pulaski tarafından Los Santos dışına sürülmüştür. Big Smoke ise Ballas'ın başına geçerek kendi uyuşturucu binasını kurar. Grove Street ise tarih olmuştur. CJ, Katalina adlı bir kadınla tanışır ve onunla beraber dört ayrı kasabada dört ayrı yeri soyarak parasını katlar. Aynı zamanda, bu bölgelerde yaptığı yarışlarda San Fierro'da bir garaj kazanır ve Triad çetesinin lideri Wu Zi Mu (Woozie) ile tanışır.
San Fierro'ya geçen CJ, kendisine verilen garajın çok iyi durumda olmadığını fark eder. Şehrin dört bir yanını dolaşıp topladığı ekiple garajı çalışabilir bir hale getirir. Bu yolda Cesar ve Kendl CJ'nin hep yanında bulunmuştur. CJ,öte yandan Woozie'ye birçok konuda yardımda bulunur. Bu olaylar ikili arasında sağlam bir dostluğa vesile olur. CJ ve Cesar, Ryder'in izini bulmayı başarır. Ryder'in üç ayrı kişi ile iş çevirdiğini öğrenirler. Bunlardan birincisi, San Fierro Rifa çetesinin lideri T-Bone Mendez, Jizzy ve hangi hükûmete çalıştığı bilinmeyen, gizli bir ajan olan Mike Toreno'dur. CJ,Jizzy'in yanına yaklaşarak onun güvenini kazanır sonrasında onu öldürür. Bu işi bitirdikten sonra bir iskelede toplantı yapan Mendez ve Ryder'a baskın düzenleyerek ikisini de öldürür. En son, helikopterle kaçmaya çalışan Toreno'yu da öldürür.
Bütün bu olaylardan sonra CJ'ye bilinmedik bir kişiden telefon gelir. Adamın söylediği konuma giden CJ, Toreno'nun ölmediğini ve onun gizli bir hükûmet ajanı olduğunu fark eder. Toreno, CJ'ye bu kırsal kesimde birçok işini yaptırır. Öte yandan Woozie, Las Venturas'ta açtığı kumarhaneye CJ'yi de ortak eder. CJ, uzun bir süre de Las Venturas'ta etkinlik gösterir. Burada Vice City'den bilinen Kent Paul, Madd Dogg ve Ken Rosenberg ile yolu kesişir.
Las Venturas'ta birçok işini halleden CJ, Los Santos'a geri döner. Toreno ise CJ'nin kendisine yaptığı yardımlardan dolayı Sweet'in hapisten çıkmasına yardımcı olur. Sweet hapisten çıkınca çetenin yok olduğunu, CJ'nin başka işlerle meşgul olduğunu anlayınca büyük tepki gösterir. Kendi evine geri dönen Sweet, kısa surede Grove Street Families'i tekrar ayağa kaldırır. CJ ise Los Santos'ta birçok bölgeyi tekrar ele geçirerek diğer çetelerin etkinliğini kırar. En son Big Smoke'nun yerini öğrenen Johnson kardeşler, Smoke'un mekânına baskın düzenler. Uzun süren çatışma sonucu CJ, Smoke'u yakalayıp öldürür. O sırada oraya giren Tenpenny, paraları çalıp kaçar. Johnson kardeşler, bir itfaiye aracı ile kaçan Tenpenny'nin peşine düşer. Uzun süren kovalamaca sonucu Tenpenny itfaiye aracının kontrolünü kaybedip Grove Street'e uçar ve ölür. Bütün belaları başlarından def eden Johnson ailesi, normal yaşamlarına geri döner.
Özellikler
Oyunun en büyük farklılıklarından biri, eklenen karakter geliştirme özellikleridir. Kas, saygınlık, çekicilik gibi belirli özellikleri geliştirebilmenin dışında karakterin görünüşü de değiştirilebilir, karakterin; kıyafetini, saçını, sakalını ve dövmesini değiştirmek mümkündü. Los Santos'ta, az para ve düşük özelliklerle başlanan oyunda; zaman ilerledikçe yeni dükkânlar açılarak yeni kıyafetler, yeni şehirler açılarak yeni yan görevler açılabilir. Örneğin, San Fierro şehri açıldığı zaman vale görevleri yapılabilir. Ayrıca, bazı görevler yapıldığında oyundaki araba çeşidinin artması gibi özellikler açılabilir.
Oyunda 1992 Los Angeles olayları baz alınmıştır.
Karakterler
Beverly Johnson: Carl, Sweet, Brian ve Kendl Johnson'ın annesidir. Çete işlerini pek tasvip etmez, fakat çocuklarına her türlü desteği verir. Sweet'i öldürmek amacıyla Ballas çetesi tarafından düzenlenen suikastte öldürülmüştür.
Carl Johnson: Beverly Johnson'ın oğlu ve GSF (Grove Street Families) çetesinin lideri Sweet'in kardeşi, Kendl'ın abisidir. 1987 yılında çete işlerinden bunalmış ve Liberty City'e taşınmıştır. 1992 yılında ise annesinin ölümü üzerine Los Santos'a geri döner. İşlerin karışık olduğunu gördüğünde ise kalmaya karar verir. Sweet ilk başta onu sürekli korkaklıkla suçlar fakat Carl iyi işler başarınca ona tekrar saygı duyar.
Sweet Johnson: Johnson kardeşlerin en büyüğüdür. GSF'in kurucusu ve lideridir. GSF'i kurmasının sebebi ise uyuşturucuya karşı mücadele etmek ve en büyük uyuşturucu çetesi olan Ballas çetesi ile savaşmaktır. Mahallesine ve sokak adabına çok düşkündür. Carl çeşitli işlerle zengin olduğunda dahi mahalle ile ilgilenmediği için ona çok kızar.
Big Smoke: GSF çetesinin saygı duyulan ileri gelenlerindendir. Midesine pek düşkündür. Paraya ve güce aşık olur. The C.R.A.S.H. adlı kirli polis çetesinin aklını çelmesiyle GSF'e ihanet ederek Ballas çetesine geçer. Beverly Johnson'ın öldürülmesinde parmağı vardır. İhaneti ortaya çıkan Big Smoke, oyunun son görevinde Carl Johnson tarafından öldürülür.
Ryder: GSF'in ileri gelenlerindendir. Carl'ı kıskanır. Dahi olduğunu ve çok daha iyi şeyleri hak ettiğini düşünür. Big Smoke'un aklını çelmesiyle GSF'e ihanet eder. Pier 69 görevinde Loco Syndicate ile olan buluşmasında Carl tarafından öldürülür.
Cesar Vialpando: VLA (Varrios Los Aztecas) çetesinin kurucularındandır ve lideri Jose'nin kardeşidir. Kendl Johnson ile sevgilidir. Carl ile ilk başta pek iyi anlaşamazlar fakat zamanla çok yakın arkadaş olurlar. Carl kendi mahallesini Ballas çetesinden kurtardıktan sonra onun da mahallesini LSV (Los Santos Vagos) çetesinden kurtarmasına yardım eder.
Frank Tenpenny: Kirli polis çetesi The C.R.A.S.H.'in lideridir. Çete işlerini kızıştırarak kendine çıkar sağlar. Carl ile çok uğraşır. En çok Ballas çetesine yardım eder. Oyunun son görevinde Carl'dan kaçarken geçirdiği trafik kazasında ölür.
Jimmy Hernandez: The C.R.A.S.H. çetesinin üyesidir. Oyunun başında ismi geçen polis Ralph Pendlebury'i öldürmüştür. Aslında The C.R.A.S.H.'i sevmemektedir. Bu yüzden gizli olarak resmi makamlara bilgi vermektedir. Tenpenny ise onun ihanetinin farkına varır. High Noon görevinde, Tenpenny, Hernandez'in kafasına kürekle vurarak onu bayıltır ve Carl o sırada oradadır. Daha sonra Tenpenny Pulaski'ye ikisini de öldürmesini söyler ve oradan ayrılır. Carl kendi mezarını kazarken Hernandez aniden ayaklanır ve Pulaski'ye saldırır. Fakat başarısız olur ve vurularak Carl'ın kazdığı çukura düşüp ölür.
Eddie Pulaski: The C.R.A.S.H. üyelerinden biridir ve Tenpenny'nin sağ koludur. Beraber birçok suça karışırlar. Big Smoke ve Ryder'la da işbirliği yaparlar. Daha sonra, Hernandez yüzünden haklarında soruşturma açılır. High Noon görevinde, Hernandez'i vurduktan sonra kaçmaya çalışırken, Carl onu yakalayıp öldürür.
OG Loc: Asıl ismi Jeffrey'dir ve GSF'ye mensuptur. Çeteye bir faydası olmadığından ona pek saygı duyulmaz. Fakat bir olay neticesinde hapse girer ve bu ona biraz saygınlık ile OG Loc lakabını kazandırır. Hapisten çıktığında rap yapmak ister. Bunun için Carl'dan Madd Dogg'un ritim kitabını çalmasını ister. Kitabı ele geçirince şöhreti yükselir. Daha sonra işler değişir ve Carl, Madd Dogg'un menajerliğini yapmaya başlar. Ritim kitabını da OG Loc'u tartaklayarak geri alır ve OG Loc, ününü kaybeder.
Madd Dogg: Los Santos'lu ünlü bir rapçidir. Carl onun ritim kitabını çalınca ününü kaybeder. Epey güçsüzleşir ve Vinewood'daki malikânesini de Vagos çetesinden Big Poppa'ya kaptırır. Tam intihar edecekken Carl onu kurtarır ve menajeri olur. Triad çetesinin de yardımıyla malikaneyi Vagos'tan geri alırlar. Daha sonra ritim kitabını da geri alırlar ve Madd Dogg'un şöhreti yeniden yükselir. Oyunun sonunda Altın Plak ödülü kazandığı görülmektedir.
Catalina: Bu karakter ilk GTA 3'te görülmüştür. Fakat San Andreas daha eskiyi anlatır. Catalina çok sert ve hırslı bir kadındır. Cesar Vialpando'nun kuzenidir. Para için herkesi harcayabilir. Cesar'ın aracılığıyla Carl ile tanışır. Beraber soygunlar yaparlar ve Carl'a onu sevdiğini itiraf eder. Fakat Carl'ın bu işlerde pek gözü yoktur. Catalina, Carl'ı onunla hiç ilgilenmemekle suçlar ve ayrılırlar. Catalina, Carl'ı kıskandırmak için Claude'la çıkar. En sonunda Claude ile beraber Liberty City'e taşınırlar.
Wu Zi Mu (Woozie): San Andreas'daki Triadların lideridir. Görme engellidir fakat çatışabilir, video oyunu oynayabilir. Carl ile bir illegal araba yarışı esnasında tanışırlar. Daha sonra birbirlerine karşılıklı olarak yardımlarda bulunurlar ve yakın arkadaş hâline gelirler. Carl'a Loco Syndicate'i çökertirken ve Madd Dogg'un malikânesini Vagoslardan geri alırken yardım eder.
The Truth: Eskiden bir devlet ajanı olan The Truth'un, bir çiftliği ve Mothership adını verdiği bir karavanı vardır. Genelde anlamsızca konuşur. Tenpenny sayesinde Carl ile tanışırlar. Daha sonra Tenpenny ona ihanet ederek uyuşturucu tarlasını polislere ihbar eder. Carl ile beraber tüm tarlayı yaktıktan sonra saklanmak için San Fierro'ya kaçarlar.
Mike Toreno: Loco Syndicate örgütüne sızmış olan bir devlet ajanıdır. Carl, tüm Loco Syndicate'i çökertirken onun burnu bile kanamaz. Carl onun helikopterine roket atar fakat o o sırada helikopterde değildir. Daha sonra Carl'ın karşısına çıkıp onu şaşırtır. Carl'a birtakım ayak işlerini yaptırır ve pilotluk eğitimi almasını sağlar. Carl'ın yardımları karşılığında Sweet'i hapisten çıkarır.
T-Bone Mendez: San Fierro'nun en büyük torbacılarından biridir. San Fierro Rifa (SFR) çetesine katılmış ve zamanla çetenin lideri olmuştur. Loco Syndicate örgütünün en önemli 3 üyesinden biridir ve örgütün kas gücüdür. Pier 69 görevinde Carl Johnson ve Cesar Vialpando tarafından öldürülür.
Jizzy B: San Fierro şehrinin en büyük kadın taciri ve Loco Syndicate örgütünün en önemli 3 üyesinden biridir. Büyük bir striptiz kulübü, ayrıca Pimpmobile isimli bir otomobili vardır. Carl Johnson, Loco Syndicate'e onun yanında işe girerek sızmıştır. Loco Syndicate'i çökerteceği zaman da kulübünde onu kıstırır. Jizzy B kaçmaya yeltenir fakat Carl tarafından yakalanıp öldürülür.
Ken Rosenberg: Vice City'deki avukatlık barosundan uyuşturucu bağımlılığı yüzünden ihraç edilir. Eski dostu Tommy Vercetti'den de beklediği yardımı göremez. Daha sonra bir rehabilitasyon merkezinde tedavi görür. İş ararken Salvatore Leone onu bulur ve tarafsız biri olması sebebiyle onu Sindacco Ailesi ile beraber yönettikleri Caligula's adlı kumarhanenin müdürü yapar. Ayrıca Grand Theft Auto: Vice City oyunundaki ana karakterlerden biridir.
Almería Havalimanı
Almería Havalimanı (IATA: LEI, ICAO: LEAM) İspanya'nın Almería ilinin 10 km doğusundadır. Ana zemin katında olan geliş ve gidişlerle modern bir havalimanıdır. Havalimanından düzenli ulusal ve uluslararası uçuşlar yapılmaktadır. Birçok uçuş şirketi havalimanına iner ve kalkar bu da havalimanını Endülüs Özerk Bölgesi'nde yabancı turizm açısından ikinci en önemli havalimanı yapmaktadır.
Grand Theft Auto: San Andreas
Karakterler
Kent Paul: Bu karakter ilk Grand Theft Auto: Vice City'de görülmektedir. İngilizdir ve asıl mesleği müzisyenlik olmasına rağmen illegal işlerle uğraştığını iddia eder. Ken Rosenberg ile birlikte Vice City'den Las Venturas'a gelmiştir. Madd Dogg'un prodüktörlüğünü yapar.
Almería Havalimanı
20 yerel otobüs hattı havalimanı ile şehir merkezini birbirine bağlar, bilet ücreti 0,90£'dır. Gündüzleri her yarım saatte bir, geceleri her 45 dakikada bir otobüs vardır. Taksiler şehir merkezine götürmek için uygun olabilir, ortalama ücret 15£'dur. Araba kiralama için büyük şirketler olan Avis ve Europcar tercih edilebilir. Havalimanına ulaşma tabelası A7'den(Akdeniz Otoyolu) AL-17 çift yönlü otoyolu boyunca vardır. A7 İspanya sahili boyunca çok sayıda şehri birbirine bağlar.
Paul Wallot
Paul Wallot (26 Haziran 1841; Oppenheim am Rhein, Almanya - 10 Ağustos 1912; Bad Schwalbach, Almanya) 19. yüzyılda Almanya’nın önde gelen mimarlarından birisidir.
Hayatı
Orijinleri Güney Fransa olan Huguenot ailesinin bir mensubu olan Paul Wallot, 1856 ile 1859 yılları arasında Darmstadt’ta yüksek lise eğitimi (Höhere Gewerbeschule) aldı. Daha sonra Hanover Üniversitesi’nde mimarlık eğitimi sırasında Conrad Wilhelm Hase ve Hugo von Ritgen gibi mimarlarla çalıştı.
Grand Theft Auto: San Andreas
Bölgeler
Oyun, San Andreas eyaletinde geçer. San Andreas eyaleti, Kaliforniya ve Nevada eyaletlerinin bir kısmından baz alınmıştır. Oyunda üç ana şehir (Los Santos, San Fierro, Las Venturas) ve 4 farklı country (Red Country, Flint Country, Bone Country ve Tierra Robada) var. Şehirler arasından en büyük olanı Los Santos, ikinci en büyük şehir Las Venturas ve en küçük şehir ise San Fierro'dur. Bütün şehirlerin birbirlerinden farklı özellikleri ve yerleri vardır. Örneğin Los Santos'ta Vinewood (Gerçek hayatta Hollywood) vardır. Ayrıca Elvis taklidinden fahişesine kadar bir sürü insan çeşidi vardır. County'lerde ise çok farklı yerler vardır. Red County'de çok uzun ağaçlar, göller ve tepeler gibi şeyler bulunmaktadır. Flint County'nin en büyük özelliklerinden biri Mount Chilliad adlı yüksek (kimilerince 800m) bir dağ içermesidir. Bone County, büyük bir çöllük alandır. Tierra Robada, Bone County'e bağlı bir yarımadadır. Bone County'e Sherman Dam adlı bir barajla bağlı. Bu bölge yarı çöl tepeler, yarı bozkır ve dağlık alanlarla kaplıdır. San Andreas'ın tahmini nüfusu 4.657.451'dir.
Paul Wallot
Hayatı
1867 ile 1868 yılları arasında İtalya ve İngiltere gibi ülkelere mimarlık eğitimi için seyahat etti. Dönüşünde Frankfurt’a yerleşen Paul Wallot burada mimarlık ofisini açtı. Bu dönemde birçok yerleşim ve ticari binaları tasarladı. Bu dönemde Heinrich Burnitz ve Alfred Friedrich Bluntschli adlı mimarlar da ortak çalışmalar yürüttü.
1872 yılında Paul Wallot İtalya’ya, özellikler Andrea Palladio ve Michele Sanmicheli’nin eserlerini incelemek için, ikinci bir mimari çalışma gezisi düzenledi. Seyahatinden döndükten sonra birçok mimarlık yarışmasına katıldı ama hiçbirini kazanamadı. Katıldığı yarışmalar arasında 1880 yılındaki Frankfurt Tren İstasyonu ve 1883 yılındaki Niederwald Anıtı projesi de vardı.
Grand Theft Auto: San Andreas
Los Santos
Tahmini nüfus: 3.000.000
Paul Wallot
Reichstag’ın inşaatı
Paul Wallot’un mimarlık kariyerindeki en büyük başarısı Berlin’de yer alması planlanan Reichstag için açılan projeyi kazanmasıdır. Her ne kadar meslektaşı Friedrich von Thiersch birinci olsa kendisi de ikinci olsa da, yarışma jürisi Paul Wallot’un tasarımının uygulanmasını oy birliği ile kabul etti. Reichstag gibi bir ofis binasına camdan oluşmuş çelik bir kubbe eklenmesi zamanının mimari anlayışına göre son derece ilerli bir yaklaşım olarak nitelendirilmişti.
Reichstag inşaatını daha yakından takip edebilmek için Paul Wallot 1883 yılında Frankfurt’tan Berlin’e taşındı. 9 Haziran 1884 günü Reichstag binasının inşaatı temel atma töreni ile başladı. On yıl sonra da 5 Aralık 1894 günü yapının dış kısmı resmen tamamlandı. Ancak iç mekanların tasarlanması bu dönemden sonra da devam etti. Bu süreçte Paul Wallot kısmen yer aldı.
Reichstag sonrası dönemi
Her ne kadar Reichstag’in inşaatı ve iç mekanlarının tasarımı sırasında Paul Wallot eleştirilere maruz kaldıysa da mesleğine devam etti. Aynı zamanda Dresden Teknik Üniversitesi’ndeki Sanat Akademisi’nde 1911 yılına kadar öğretim görevlisi olarak hizmet verdi. Dresden şehrindeki Saksonya Eyaleti Parlamento Binası da tasarladı.
Grand Theft Auto: San Andreas
Los Santos
Los Santos şehrindeki çetelerin hakim olduğu bölgeler şunlardır;
Paul Wallot
Reichstag sonrası dönemi
1911 yılında kariyerine son verdi ve emekli olduğunu açıkladı. Ren Nehri yakınındaki Biebrich’de de yer alan mülküne çekilen Paul Wallot 1912 yılının Ağustos ayında, 71 yaşında iken, hayata gözlerini yumdu.
1908 yılında Essen'de yer alan Moltkeviertel bölgesinde bir caddeye ismi verilmiştir.
Grand Theft Auto: San Andreas
Los Santos
Ballas
Los Santos Vagos
Varrios Los Aztecas
San Fierro
Tahmini nüfus: 800.000
San Francisco şehrinden baz alınmıştır ve oyunda The Truth adlı karakter, ana karaktere şehri "Hippilerin şehri" olarak tasvir etmiştir. Şehrin batısında orta gelirli ve zengin insanlar, kuzeybatısında zenginler, kuzeyinde orta gelirliler, iç bölgelerinde orta gelirli insanlar yaşamaktadır. Doğusunda ise Easter Basin askeri üssü, liman ve havalimanı bulunmaktadır. şehrin doğusunda bir çevre yolu bulunmaktadır. Şehirdeki ezeli çeteler, San Fierro Rifa ve Asya kökenli Da Nang Boys çeteleridir. Ayrıca patronunun, ana karakterin en yakın dostlarından biri olan Triad mafyası(Triads) da bu şehirdedir ayrıca spor salonunda karete hareketleri öğretilmektedir.
Las Venturas
Tahmini nüfus: 600.000
Üçüncü şehrimiz Las Venturas, Las Vegas şehrinden baz alınmıştır. Çölün ortasındaki vaha gibi olan kumarhane bölgesi dışında yaşanabilecek bir yer yok, ama yine de ilginç bir şeyler elbette bulunabilir. Mesela Area 69 (51. Bölge'den baz alınmıştır), Yasak Bölge (Restricted Area) veya hayalet kasabalar. Bu şehrin ise 4 bölgesi var. Bunlar; Batıdaki yarı zengin bölge, Kuzeydeki zengin bölge, ortadaki Strip bölgesi (Kumarhanelerin olduğu yer) ve Güneydeki Rock&Metal ağırlıklı bölge. Geri kalan Batı bölgelerine de "Bone Country" deniliyor. Bu şehirde Victim açılıyor, ve spor salonu sokak dövüşü öğretiyor. Kadın ticareti ve fuhuş gibi olaylar Las Venturas'da çok fazla, ayrıca büyük kumarhaneler ve oteller bu şehri daha ilgi çekici yapıyor. Bu bölge de fuhuş ve kumarhaneleri ile ünlüdür.
Sesler ve Müzikler
Oyunda 1992 yılında popüler olan bütün türlere özel radyolar mevcut. Oyuna şarkısını veren ünlü isimler arasında Rage Against the Machine, Dr. Dre, Snoop Dogg, Tupac Shakur, Ice-T (seslendirme de yapmakta), Guns N' Roses, David Bowie, Kiss, Lynyrd Skynyrd ve N.W.A. Oyundaki radyolar şöyle:
Bu radyolar, eski oyunların aksine, gerçekten haber verebiliyorlar. Bir spikerin yağmur yağacağını haber verdikten sonra gerçekten de yağmur yağdığına şahit oluyoruz. Veya yaptığımız büyük bir iş radyolarda yer bulabiliyor. Mesela Wu Zi Mu'nun kumarhanesinin açılışının haberini Radio X'teki DJ'in arada verdiğini duymanız, veya ünlü olmanıza yardım ettiğiniz OG Loc'un bir röportajını Radio Los Santos'ta duyabiliyoruz.
Oyunda çok ünlü oyuncuların seslendirmeleri mevcuttur. Axl Rose, Samuel L. Jackson, Chris Penn, James Woods ve Peter Fonda buna örnek gösterilebilir.
Eleştiriler
PlayStation 2 sürümü olumlu eleştiriler almasına karşın, PC sürümü grafiklerin kötü olması ve çeşitli sorunlar nedeniyle eleştirilmiştir. Ayrıca oyun, ırkçılıkla suçlanmıştır. IGN ve GameSpot; 2004 ve 2005 yılının en iyileri ödüllerinde, en iyi PlayStation 2 ve en iyi aksiyon oyunu konusunda birleşirken GTA San Andreas'a IGN en iyi hikâye ödülünü, GameSpot en iyi seslendirme ve en komik oyun ödüllerini de layık gördü. 2004 Spike TV Video Oyunları Ödülleri'nde San Andreas; en iyi aksiyon oyunu, en iyi karakter performansı (erkek), en iyi soundtrack ve yılın en iyi oyunu seçildi. Ayrıca, içinde en çok seslendirmen bulunduran oyundur.
Multi Theft Auto: San Andreas
Grand Theft Auto: San Andreas oyununu çok oyunculu olarak internet üzerinden oynamaya imkân sağlayan geniş çaplı multiplayer yamasıdır. Bu yama sayesinde Grand Theft Auto: San Andreas oyununu sunuculara bağlayıp çeşitli araç ve karakterler kullanılarak çok oyunculu oynanabilmektedir.