cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ananke (uydu)
Ananke (/əˈnæŋkiː/ ə-NANG-kee;) Jüpiter'in düzensiz uydularından birisidir. Seth Barnes Nicholson tarafından 1951 yılında keşfedildi ve mitolojik ihtiyaç, zorunluluk ve kader Tanrıçası Ananke'nin ismi verildi. Günümüzdeki ismini 1975'te almıştır. Daha önceden Jupiter XII olarak biliniyordu, şu anda Jüpiter'in başka bir uydusu olan "Adrastea" olarak da adlandırılırdı.
Konkordans Sistemi
Konkordans Sistemi İsviçre'nin hükûmet yapısını tanımlayan siyasi sistem. Yarı doğrudan demokrasi ile yönetilen İsviçre'nin dört siyasi partisinin ülkenin devlet başkanlığı, başbakanlık ve hükûmet görevlerini yerine getiren Federal Konsey'de üye bulundurmasına atfen kullanılır. Bu sistemden sihirli formül diye de bahsedilir. Eştoplumlaştırmacılık ile karıştırılmamalıdır.
Zülkadriye (eyalet)
Zülkadriye Eyaleti veya 1831'den sonraki adıyla Maraş Eyaleti, Osmanlı İmparatorluğu'nun bir eyaleti. 19. yüzyıldaki yüzölçümü kadardı.
Tarih
Türkiye'de başlangıçta Dulkadiroğulları bir devlet veya beylikti. 1521 yılına kadar yarı bağımsız kalmış, 1530 yılından sonra da Osmanlı Devleti'nin bünyesine tam olarak alınmıştır.
İdari bölümler
Zülkadriye eyaleti 1700-1740 yıllarında 4 sancaktan oluşmuştur:
=== 1831 ===
Doyle Dykes
Doyle Dykes (23 Mayıs 1954) Jacksonville, Floridalı Amerikalı country akustik gitarist. Chet Atkins, The Allman Brothers, Beatles ve U2 gibi çok çeşitli müzisyen ve tarzlardan etkilenir.
en:Tommy Emmanuel ile birliklte dünyanın en iyi parmak stil gitaristi olarak değerlendilir. Yeteneğinin farkında olduğundan geniş bir yelpazede farklı akorlar kullanır. En iyi bilinen bazı çalışmaları ve yorumlamaları "Wabash Canonball", "Country Fried Pickin", "Tricky Pickin", "Chet Stuff", "Be Still", "en:Amazing Grace" ve "en:While My Guitar Gently Weeps" olarak gösterilebilir. Dykes, dindar bir Hristiyandır ve Florida'da küçük bir kiliseye hizmet etmektedir. Anlaşmalı olduğu Taylor Gitarları'nı, Rivera Sedona amfilerini ve kendi adıyla üretilen modelleri kullanır.
Kaynakça
ingilizce
The Silent Hill Experience
The Silent Hill Experience, PSP platformu için yapılmış interaktif bir UMD.
İçerisinde, Scott Ciencin tarafından yazılmış ve Steve Perkins ile Alex Shibao tarafından çizilmiş Silent Hill filmi üzerine kurulu bir senaryosu olan ve her biri on beşer dakikadan oluşan 6 bölümlük animasyon çizgi romanların yanı sıra; zaten bilinen Dying Inside bölümlerinin PSP'ye adapte edilmiş versiyonlarını da içermektedir.
Müzik bölümü, Akira Yamaoka tarafından çeşitli Silent Hill oyunlarından bizzat seçilen çeşitli soundtrack'ları içermektedir.
Video bölümünde Akira Yamoaka ve filmin yapımcısı Christopher Gans ile yapılan röportajlar mevcuttur. Bunun yanında, Silent Hill oyunlarının ve filminin Trailer'ları da bulunmaktadır.
Menü ise Midwich Elementary School etrafında ve içerisinde animasyonlu bir şekilde geçmektedir.
Fransa cumhurbaşkanı
Fransa Cumhurbaşkanı (Fransızca: Président de la République française) Fransa'nın seçimle iktidara gelen başkanlık makamına verilen isimdir. Halk tarafından seçilen cumhurbaşkanları 2002 yılından bu yana 5 yılda bir seçilmektedir. Cumhurbaşkanı, aynı zamanda Fransa'nın himayesi altında bulunan Andorra'nın eş-prensi olarak da görev yapar. Fransa Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanıdır. Nükleer Silahların kullanım anahtarı sadece Cumhurbaşkanında bulunur. Bu silahların izni dışında kullanılması yasaktır. Anayasa Konseyinin 3 üyesini ve başkanını seçer. Görsel-İşitsel Yüksek Kurulun başkanını seçer. Yüksek Yargı Kurulu'nun 2 üyesini ve Cumhuriyet Aracısı'nı (Ombudsmanı) seçer. Yabancı ülkelerde görev yapacak olan Fransız misyon temsilcilerini atar. Fransa'da görev yapacak olan yabancı temsilcileri kabul eder. Fransa'nın mevcut Cumhurbaşkanı 14 Mayıs 2017 tarihinden itibaren Emmanuel Macron'dur.
Büyüktoraman
Tarihçe
Köy, 1925 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Köy, 20 Mayıs 1990 tarih ve 20523 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan '3644 Sayılı 130 İlçe Kurulması Hakkındaki Kanun' gereğince Yozgat ili Çekerek ilçesinden ayrılarak yeni kurulan Yozgat ili Aydıncık ilçesine bağlanmıştır.
Coğrafya
Köy, Yozgat il merkezine 102 km, Aydıncık ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır. Köy, Aydıncık'ın kuzeyinde ve  numaralı Kırıkkale-Tokat (Alaca-Zile) devlet karayolundan 2 km içerdedir.
İkilik nota
Müzikte ikilik nota, birlik notanın yarısı veya iki adet dörtlük nota kadar süreye denk gelen bir nota.
Etimoloji
Notanın diğer dillerdeki karşılıkları büyük ölçüde farklılıklar gösterir:
Katalanca, Fransızca ve İspanyolca isimler "beyaz"; Yunanca, Çince, Japonca ve Korece isimler "yarım" anlamına gelmektedir.
Epistaksis
Epistaksis ya da burun kanaması, oldukça sık rastlanan bir kanama çeşididir ve genellikle kan burun deliklerinden dışarı drene olduğunda fark edilir. Anterior (en yaygın) ve posterior (daha az yaygın, tıbbi müdahale gerektirme olasılığı daha yüksektir) olmak üzere iki çeşidi vardır. Bazen daha ciddi vakalarda kan nazolakrimal kanal yoluyla göze gelir ve gözde kanama gözlenebilmektedir. Taze kanın veya pıhtılaşmış kanın mideye doğru aşağı akışı bulantı ve kusmaya yol açabilir. Çok nadiren ölümcüldür, ABD'de 1999 yılında 2,4 milyon ölüm için sadece 4 ölüm gözlenmiştir.
Arife Hanım
Arife Hanım Osmanlı Devleti Türk Divan Edebiyatı şairi. Doğum tarihi nerede doğduğu bilinmemektedir. 16. yüzyıl'da yaşadığı hakkında kayıt vardır.Osmanlı Devletinde divan edebiyatı şairlerinden biri olduğu biliniyor. Şiirlerini topladığı bir divanı olduğu biliniyorsa da henüz bulunamamıştır. Arife Hanımdan yalnızca iki mısralık bir şiir örneği kalmıştır. Ölüm tarihi ve nerede öldüğü bilinmemektedir.
Epistaksis
Nedenleri
Burun kanaması nedenleri yerel ve sistemik nedenler olarak 2 kategoriye ayrılır.
Arife Hanım
Arife Hanımdan bir şiir örneği
Bnei Hertsliya
Bnei Herzliya (İbranice: בני הרצליה), İsrail'in Herzliya kentinde 1985 yılında kurulmuş olan profesyonel basketbol kulübüdür. Ülkenin en üst düzey mücadele ligi olan İsrail Basketbol Ligi'nde mücadele etmektedir.
Cuhuri
Cuhuri, Cuvuri ya da Yahudi Tatçası bir Tat dili olup özellikle Azerbaycan ve Dağıstan'da doğu Kafkas Dağlarındaki Dağ Yahudileri tarafından konuşulur.
Farsça ile yakın bağları vardır. Hint-Avrupa dil ailesinden güneybatı İrani diller koluna aittir. Müslüman Tatların da Cuhuri'ye benzeyen kendi dilleri vardır ve bu yüzden Sovyet tarihçiler tarafından Yahudi Tatlar ve Müslüman Tatlar aynı kategoride ele alınırlar. Cuhuri, Yahudi demektir.
Cuhuri Sami dillerinin özelliklerini taşır. Örneğin, bulundukları bölgedeki dillerde bu ses bulunmazken Cuhuri dilinde İbranice'deki gırtlaktan söylenen "ayin (ע)" sesi vardır.
Günther Blumentritt
Günther Blumentritt (10 Şubat 1892 – 12 Ekim 1967), Weimar Cumhuriyeti altında Kurmay Subayı ve II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası Generali olarak hizmet vermeye devam etti. I. Dünya Savaşı'nda bir Alman subayı idi. II. Dünya Savaşı boyunca çoğunlukla bir Kurmay Subay olarak Batı Cephesinde hizmet etti. Blumentritt, 1939 Polonya Seferi'nde Alman işgali ve 1940'taki Fransa Seferi işgali planlamalarında yer aldı. Barbarossa Harekatına katıldı ve daha sonra Atlantik Duvarı ve Normandiya Çıkarması savunma planlaması için sorumluluğun büyük bir kısmını üstlendi.
20 Eylül 1911 yılında bir askeri öğrenci olarak Thüringen Piyade Alayına, 28 Eylül 1912'de Danzig Harp Okuluna katıldı. 19 Kasım 1912'de teğmenliğe terfi etti. Aralık 1914'te Piyade Alayı 71 Taburu'nda emir subayı olarak hizmet etti.
1 Aralık 1945'te bir İngiliz esir savaş kampına yerleştirildi ve 1946 yılında Nürnberg Duruşmaları için Uluslararası Askeri Mahkemesi tarafından sorguya çekildi. Almanya'daki Amerikan Tümeni tarafından savaş esiri olarak 6 Kasım 1947 - 1 Ocak 1948 tarihleri arasında savaş esiri kampında kaldı.
Aktör Lor Jürgens tarafından tasvir edildiği 1962 filmi The Longest Day'de bir askeri danışman olarak görev almıştır.
Münih'te 12 Ekim 1967 tarihinde öldü.
Çamlıca, Yusufeli
Çamlıca, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Çamlıca köyünün eski adı Lusuncur'dur. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Lusuncur (لوسنجور) olarak geçer. Çamlıca, 1946 yılında bir mahalleye dönüştürülmüş olan eski Danalet (Ünlüler) köyünü de kapsamaktadır. Bu yer adı 1854 tarihli Kiepert haritasında "Danolet" olarak geçer.
Lusuncur, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 tarihli nüfus sayımında Lusuncur, Çıldır Eyaleti'nin Livana-i Ulya sancağına bağlı Bedazor nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyde 36 hanede 102 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Lusuncur'un toplam nüfusunun yaklaşık 204 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Aynı idari konuma sahip Danalet (دانالت) köyünde ise, 17 hanede 45 erkek tespit edilmiştir. Gürcüce bir yer adı olan Danaleti'nin (დანალეთი) toplam nüfusunun yaklaşık 90 kişiden oluştuğu söylenebilir.
Lusuncur köyü, 19. yüzyılın ikinci yarısında Trabzon Vilayeti'nin sacaklarından biri olan Lazistan sancağının Livana kazasına bağlı köylerden biriydi. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre köyün nüfusu 32 hanede yaşan 44 kişiden oluşuyordu. Salnamede belirtilmemiş olmakla birlikte bu tarihte de Osmanlı idaresi sadece erkek nüfus tespit ediyordu. Bundan dolayı köyün nüfusunun yaklaşık 88 kişiden oluştuğu söylenebilir. Bu salnamede hayvan varlığı olarak 60 öküz, 50 inek, 11 at, 167 keçi ve 138 koyun kaydedilmiştir. Danilet olarak kaydedilmiş olan Danaleti köyünde ise, 18 hanede 60 kişi yaşıyordu. Kadın nüfusu da eklenince bu köyün toplam nüfusunun da yaklaşık 120 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Livana kazası Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakılınca, Lusuncur ve Danalet köyleri Kiskim kazasına bağlanmıştır.
1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Lusuncur (لوسنجور) ve Danilet (دانلت) olarak geçen iki köy, Artvin vilayetine bağlı Yusufeli ilçesinin merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetinin Yusufeli kazasının merkez nahiyesine bağlı olan Lusuncur'da 367 kişi, Danilet'te 157 kişi yaşıyordu. 1945 genel nüfus sayımında da ayrı bir köy olan Danalet, 1946 yılında bir mahalle olarak Lusuncur köyüne bağlanmıştır.
Lusuncur "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Değirmentaşı olarak değiştirilmiştir. Köye daha sonra Değirmentaşı yerine Çamlıca adı verilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Değirmentaşı köyünün nüfusu 562 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 224 kişi okuma yazma biliyordu.
Coğrafya
Çamlıca köyü, Artvin il merkezine 89 km, Yusufeli ilçe merkezine 55 km uzaklıktadır.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cumhurbaşkanı
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cumhurbaşkanı, 1983 yılında kurulan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin en yüksek siyasi makamıdır. Şu ana kadar 5 farklı cumhurbaşkanı görev yaptı. Ülkenin şu anki cumhurbaşkanı Ersin Tatar'dır. Cumhurbaşkanı Kuzey Lefkoşa'da bulunan Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda ikamet etmektedir. 23 Ekim 2020 tarihinden beri Ersin Tatar görevdedir.
Tarihi
Kuzey Kıbrıs, Kıbrıs Türk Federe Devletinin üzerine kurulmuştu ve Rauf Denktaş, 15 Kasım 1983 tarihinde Kuzey Kıbrıs'ın ilk cumhurbaşkanı seçildi. Daha sonra ise Haziran 1985, Nisan 1990, Nisan 1995 ve Nisan 2000 tarihlerinde yeniden seçildi. Şubat 2005 tarihinde Mehmet Ali Talat Kuzey Kıbrıs'ın ikinci cumhurbaşkanı oldu. 2010 yılında yapılan seçimler sonucu Derviş Eroğlu Kuzey Kıbrıs'ın 3. cumhurbaşkanı oldu. 2015 yılında yapılan seçimler sonucu Mustafa Akıncı Kuzey Kıbrıs'ın 4. cumhurbaşkanı oldu. 2020 yılında yapılan seçimlerde ise Kuzey Kıbrıs'ın 5. cumhurbaşkanlığına Ersin Tatar seçilmiştir.
Seçim ve Şartlar
Cumhurbaşkanının görev süresi 5 yıldır ve tekrar seçilmek için dönem kısıtlaması yoktur.
Kuzey Kıbrıs cumhurbaşkanı, Kıbrıs Cumhuriyeti ve Birleşmiş Milletler tarafından "Kıbrıs Türk toplumu lideri" olarak hitap edilmektedir.
Forsu
Cumhurbaşkanlığı Forsu, KKTC Anayasası “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Resmi Bayrak Yasası”nın 9’uncu Maddesinin 1’inci fıkrasına göre uçkur kenarı dışındaki diğer üç kenarı yaldız çerçeveli, beyaz zemin üzerinde al renkte ay yıldız ile boyuna iki şerit ve sol üst köşesinde, birbirlerinden al bir zeminle ayrılan iç içe iki yaldız renkte yıldız konmak üzere oluşturulmaktadır. RG Sayı: 26 / 9 Mart 1984 : Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kurucu Meclisi’nin 7 Mart 1984 tarihli  birleşiminde kabul olunan “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bayrak Yasası ”Anayasa’nın 74’üncü maddesi gereğince Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete’de yayınlanmak suretiyle ilan olunur.
Arması
KKTC Cumhurbaşkanlığı, “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Resmi Amblem Yasası”nın 5’inci maddesinde belirtilen amblemlere ilaveten, bu Yasaya bağlı Dokuzuncu Cetvelde yer alan resmi amblemi de kullanır. Bu amblemdeki defne demeti, varak/altın veya sarı yaldız renkte olur.
Sayı: 54  27 Mart 2007
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi’nin 12 Mart, 2007 tarihli Kırkaltıncı Birleşiminde Oy çokluğuyla kabul olunan, “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Resmi Amblem Yasası”, Anayasa’nın 94’üncü maddesinin (1)’inci fıkrası gereğince, Kuey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete’de yayımlanmak suretiyle ilân olunur.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Resmi Amblem Yasası
2. Amaç
Bu Yasanın amacı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin tüm resmi daire, kamu kurum ve kuruluşları, organ ve makamları ile bunlara bağlı tüm kurum ve kuruluşların yaptığı her türlü resmi işlem ve diğer hususlarda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin Resmi Ambleminin kullanılmasını sağlamaktır. 3. Kapsam
Bu Yasa, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin tüm resmi daire, kamu kurum ve kuruluşları, organ makamları ile bunlara bağlı tüm kurum ve kuruluşların yaptığı her türlü resmi işlem ve diğer hususları kapsar.
5. Resmi Amblem Kullanma Zorunluluğu Yedinci Cetvel
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin tüm resmi daire, kamu kurum ve kuruluşları, organ ve makamları ile bunlara bağlı tüm kurum ve kuruluşlar her türlü resmi işlem ve diğer hususlarda, bu Yasaya bağlı Yedinci Cetveldeki siyah renkli veya tercihen Sekizinci Cetveldeki siyah, yeşil ve sarı renkli resmi amblemi kullanırlar.
6. Cumhurbaşkanlığının Resmi Amblemi Dokuzuncu Cetvel
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, yukarıdaki 5’inci maddede belirtilen amblemlere ilaveten, bu Yasaya bağlı Dokuzuncu Cetvelde yer alan resmi amblemi de kullanır. Bu amblemdeki defne demeti, varak/altın veya sarı yaldız renkte olur.
Yaşayan eski cumhurbaşkanları
2023 itibarıyla yaşayan üç eski cumhurbaşkanı ve bir eski cumhurbaşkanı vekili bulunmaktadır:
Rauf Denktaş (1924-2012), 13 Ocak 2012'te 88 yaşında hayatını kaybederek ölen son eski cumhurbaşkanı olmuştur.
Ramazan Efendi Camii
Caminin avlu girişi iki kapıdan, aynı caddedendir. Avluda geniş bir bahçe ve etrafı duvarla çevrilmiş yaşlı ağaçlar, solda imam odası, sağda şadırvandan ayrı bir abdestlik ve arka tarafta mezarlık bulunmaktadır. Avlu ortasında, küp dikdörtgen bir şadırvan dört sütunlu bir çatıyla örtülüdür. Şadırvanın karşısında kadınlar yeri ve giriş kapısı sundurmasının solunda türbe bulunmaktadır. Küçük sundurmadan camiye girdikten sonra son cemaat yeri sağlı ve sollu bir platformda yükselir.
Eşiktaşını geçerek camiye girdikten sonra mermer mihrap ve minberi çevreleyen çiniler göze çarpar. Altlı üstlü pencereler sağ ve solda ikişer, ön ve arka duvarda dörder sırayla yer alır. Kürsü solda ve ahşaptır. Bu caminin döşeme ve tavanı ahşaptır. Tavan, kare desenli ve boyalıdır. Kapıdan girişte sağda müezzin yeri ve minare kapısı bulunmaktadır. Girişten soldaki duvardan bir kapıyla sol tarafta bir odaya geçilir. Son cemaat yerinden üst kata giriş vardır. Duvarlarda çatlamalar meydana gelmiştir. Mihrabın iki yanında dev mumlar ve harimin ortasına inen topaç avizesi vardır. Cami içi değerli çinilerle süslenmiş, tavana yakın duvarlara Allah, Muhammed, Ebubekir, Ömer, Osman, Ali, Hasan, Hüseyin levhaları asılmıştır. Bu caminin yakınında Sümbül Efendi Camii bulunmaktadır.
Dereçiftlik, Aydıncık
Dereçiftlik, Yozgat ilinin Aydıncık ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya
Köy, Yozgat il merkezine 105 km, Aydıncık ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.
Artur Orzech
Artur Dariusz Orzech (22 Şubat 1964, Jelenia Góra) Polonyalı sunucu, yazar ve yapımcı.
''IV Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Warszawie üniversitesi'nden 1983 yılında mezun olduktan sonra İngiliz grup Róże Europy'' kurucularından biri olmuştur. Ulusal kanal, Telewizja Polska'ya spiker olarak katılmıştır. Muzyczna Jedynka, Prywatna kolekcja ve Orzech i reszta adlı programların sunuculuğunu yapmıştır. 1994 yılından beri, Eurovision Şarkı Yarışması'nın Polonya yorumculuğunu yapmaktadır. aynı zamanda Polonya'nın Eurovision Şarkı Yarışması için düzenlediği Ulusal Finallerde sunuculuk yapmıştır.
2001 yılından beri Ulusal radyo olan Radio dla Ciebie 'da sunuculuk yapmaktadır.
Çeltikdüzü, Yusufeli
Çeltikdüzü, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Çeltikdüzü köyünün eski adı Göcek'tir. 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Göçek (كوچك) olarak geçer. Günümüzde Yusufeli ilçesinin bir köyü olan Meşecik, 2013 yılından önce Çeltikdüzü'nün bir mahallesiydi.
Göcek köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki eski kilise bu dönemden kalmış olabilir.
Osmanlı idaresinin 1555 yılındaki tahririne göre Göcek köyünde 7 Hristiyan hane, 1574 yılındaki tahririne göre ise 52 Hristiyan hane yaşıyordu. Köyün adı Göcek olarak kaydedilmiş olmakla birlikte, buradaki mezra ve mevkiler Hazugeti (ხაზუგეთი) gibi Gürcüce adlar taşıyordu. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında köyde 60 hanede 119 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince köyün nüfusunun yaklaşık 238 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Bu sırada Göcek Çıldır Eyaleti'ne bağlı Kiskim sancağının köylerinden biriydi.
Göcek, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Göçek / Köçek (كوچك) adıyla Artvin vilayetine bağlı Yusufeli ilçesinin merkez nahiyesindeki köylerden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Göcek" olarak yazılmış olan köy, Çoruh vilayetine bağlı Yusufeli kazasının merkez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 602 kişiden oluşuyordu. Göcek köyünün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla değiştirilmiş ve Çoruh Nehri kıyısında çeltik yetiştirildiği köye Çeltikdüzü adı verilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Çeltikdüzü köyünün nüfusu 919 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 287 kişi okuma yazma biliyordu.
Göcek köyünde, muhtemelen Gürcü döneminden kalma bir mağara kilise bulunmaktadır. Bu kilise bir kayada oyulmuş mağaradan oluşmaktadır. Kilisenin yuvarlak apsisi bugün de fark delmektedir. Apsisin kuzeyinde, pencereli küçük bir kiler odası vardır. Kilisenin batı tarafından bir açıklık bulunmaktadır. Bu açıklıktan kilisenin üstündeki kiler odasına ulaşılmaktadır. Kilisenin kapısı kuzey tarafta yer alır.
Kasım 2022'de su tutmaya başlayan Yusufeli Barajı'nın suları altında kalan köy, yeni yerleşim yerine taşındı.
Coğrafya
Çeltikdüzü köyü Artvin il merkezine 122 km, Yusufeli ilçe merkezine ise 13 km uzaklıktadır.
Allia Muharebesi
Allia Muharebesi, MÖ 390 yılında yapılan bir savaştır. Kaynaklara göre Galyalıların sesinden korkan bazı Roma askerleri savaştan kaçmıştır. Kalanı ise çarpışmış ama kısa sürede yenilmiştir. Kaçanların çoğu Allia nehrinde boğulmuştur. Kalanları ise, nedendir bilinmez, surları bile kapatmadan tapınaklara sığınmıştır.
Savaştan sonra Roma feci bir şekilde yağmalanmıştır. Campidoglio'da yığınak yapan Romalılar orada da kuşatılmıştır. Romalılar burada dehşet bir savunma yapmaktadırlar. Bu savunma Galyalıları yormuştur.
Fakat Brennus kararlıdır, kuşatmayı kaldırmak istemez. Sonunda, Romalılara bin pound altın verirlerse kuşatmayı kaldıracaklarını söyler. Galyalılar ağırlıkları, Romalılar ise altınları getirir.
Entre a Mi Mundo
Entre a mi mundo İspanyol şarkıcı Selena tarafından üçüncü albümü.
Aşağıtütek, Diyadin
Aşağıtütek, Ağrı ilinin Diyadin ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı, 1901 yılı kayıtlarında Kurmanci'de "iki mahalle" anlamına gelen K. Dutax olarak geçmektedir. Köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Ağrı il merkezine 80 km, Diyadin ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.
Mineral
Mineral doğal şekilde oluşan, homojen, belirli kimyasal bileşime sahip inorganik kristalleşmiş katı bir maddedir. Buna göre minerallerin özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:
Mineralojinin konusu doğal şekilde oluşan maddeleri ihtiva ettiği için bu bakımdan sınırlandırılmıştır. Teknolojinin ilerlemesiyle laboratuvarlarda sentetik olarak elde edilen kimyasal bileşikler mineral sayılmazlar. Bu yapay bileşikler halindeki katı maddelere doğada tabii halde rastlanmaz. Dolayısıyla da doğal şartlarda oluşturulamazlar. Bu tür katı maddelere "yapay mineraller" adı verilebilir. Yapay mineraller de tabii minerallerde olduğu gibi benzer kristal iç yapılarına sahiptir.
Minerallerin doğada veya deneysel olarak yapılan incelemelerde de gözlendiği gibi, oluşum şartları bunların belirli fizikokimyasal şartlarda (belirli sıcaklık ve basınç altında ve ortamın kimyasal durumu gibi) oluşurlar. Buradan mineralojinin bir amacının da minerallerin oluşturduğu yerkabuğunun kimyasal ve fiziksel yapısının öğrenilmesi, yerkabuğunun tarihinin bilinmesi ve yer altı kaynaklarından yararlanılması olduğunu anlıyoruz.
Mineraller belirli bir kimyasal bileşime sahiptirler. Her mineral ayrı bir kimyasal formül ile ifade edilir. Minerallerin kimyasal formülleri genellikle sabittir. Ancak belirli sınırlar içinde belirli kaidelerle değişebilir. Çok ender olarak saf elementler (altın, gümüş, bakır vs) şeklinde oluşan mineraller, yerkabuğunda meydana gelen doğal fizikokimyasal olayların ürünleridir.
Minerallerin bir diğer özelliği de inorganik oluşudur. Yerkabuğunda bulunan petrol, kömür, fosil ve reçine gibi maddeler mineralojinin kapsamına girmez. Ancak nadir de olsa kehribar gibi organik mineraller de vardır.
Minerallerin katı olmaları düzenli atomsal iç yapılı olduklarını gösterir. Mineral kristallerinin dış yapıları incelendiğinde düzgün geometrik dış şekilli oldukları görülür. Yine aynı şekilde iç yapılarının da düzgün olduğu görülür. Minerallerin "cıva" gibi sıvı olan tipleri de vardır.
Mineraller homojen yapılıdır. Alınan bir mineral örneğinin her tarafı aynı mineralden ibaret olmalıdır. Ancak her mineralde az veya çok yabancı mineral varlığı bulunur. Yabancı madde oranının çokluğu, mineralin özelliklerini değiştirir. Esasta; gözle görülebilen boyutta homojen olması basit tanımlama için yeterlidir.
Temel tanım
İlk üç genel özellik son ikiliden daha az tartışılmaktadır.
Son gelişmeler
Mineral sınıflandırma şemaları ve tanımları mineral bilimindeki son gelişmelere uymak için evrilmektedir. Son değişiklikler hem Dana hem Stunz sınıflandırma şemalarında organik bir sınıfın eklenmesini içermektedir.
Organik sınıf, hidrokarbonlu nadir mineral grubunu içerir. IMA Yeni Mineraller Komisyonu ve "Mineral İsimler" 2009'da hiyerarşik bir şema kabul etmiştir. Yedi komisyon ve bu konuda çalışan dört grup yayımlanmış isimleriyle resmi şekilde listelemek üzere kurulmuştur. Bu yeni kurallara göre, " mineral türleri, kimya, kristal yapısı, oluşumu, birlikteliği, genetik tarihi veya kaynağı temel alınarak farklı şekillerde gruplandırılabilirler. Örneğin, amacına dayanarak sınıflandırma yapılabilir."
Ernest Nickel'in (1995) biyojenik maddelerin dışlanması evrensel olarak uygulanmamıştır. Örneğin Lowenstam (1981), "organizmaların, bazıları biyosferde inorganik olarak oluşturulamayan çeşitli bir mineral dizisi oluşturabildiğini belirtti."ayrım, bir sınıflandırma meselesidir ve minerallerin bileşenleri ile daha az ilgilidir. Skinner (2005) tüm katıları potansiyel mineraller olarak görür ve mineral krallığında, organizmaların metabolik aktiviteleri tarafından yaratılan biyomateryalleri içerir. Skinner, bir mineral olarak "biyojeokimyasal süreçlerle oluşan amorf veya kristalli element veya bileşiği" bir mineral olarak sınıflandırmak için önceki mineral tanımını genişletti.
Yüksek çözünürlüklü genetik ve X-ışını absorpsiyon spektroskopisi son gelişmeler nikel (1995) biyojenik mineral dışlama eskimiş ve Skinner (2005) biyojenik mineral dahil bir zorunluluk yapabilir mikroorganizmalar ve mineraller arasındaki biyojeokimyasal ilişkiler üzerinde bilgi sağlamaktadır. örneğin, IMA tarafından görevlendirilen "çevresel mineraloji ve Jeokimya Çalışma Grubu" hidrosfer, atmosfer ve biyosferdeki minerallerle ilgilenir grubun kapsamı mineral oluşturan mikroorganizmaları içerir, deniz tabanının en az 1600 metre altında ve stratosfere 70 kilometre (muhtemelen mezosfere giren) derinliklerine kadar dünyayı kapsayan neredeyse her kaya, toprak ve parçacık yüzeyinde var olan biyojeokimyasal döngüler milyarlarca yıldır minerallerin oluşumuna katkıda bulunmuştur.
Mikroorganizmalar metalleri çözeltiden çökeltebilir ve cevher yataklarının oluşumuna katkıda bulunur. Ayrıca minerallerin çözünmesini katalize edebilirler.
UMO'nun listelemesinden önce 60'ın üstünde biomineral keşfedilmiş, isimlendirilmiş ve yayımlanmıştı. Bu mineraller, Skinner'ın tanımına göre düzgün mineraller olarak tanımlanmıştır. Bu biomineraller, UMO'nun resmi mineral listesinde geçmemektedir ancak bu mineral temsilcilerin birçoğu Dana'nın sınıflandırma şemasında 78 mineral sınıfı arasında paylaştırılmıştır. Diğer nadir bir mineral sınıfı (öncelikle biolojik kökenli) hem sıvı hem kristal özelliklere sahip sıvı kristal mineralleri da içermektedir. Bugüne kadar 80.000'in üzerinde sıvı kristal bileşeni tanımlanmıştır.
Skinner'ın mineral tanımı, minerallerin kristal halde ya da amorf şekilde olmasını göz önüne alarak incelenmesi üzerinedir .(Sıvı kristaller amorf şekilde olanlara dahildir). Biomineraller ve sıvı mineraller en yayın mineral hali olmasa bile, düzgün mineralin oluşumundaki limiti tanımlamamızda bize yardımcı olur. Nickel'in resmi tanımı bir şeyin mineral olarak tanımlanmasını kristalliğine bağlı olduğunu özellikle belirtmiştir.
Kayalar, cevherler, mücevherler
Mineraller kayalara eşdeğer değildir. Taş birden fazla mineralin ya da mineraloidin bütünüdür. Kireçtaşı veya kuvarsit gibi bazı kayaçlar, öncelikle kireçtaşı durumunda mineral – kalsit veya aragonit ve ikinci durumda kuvarstan oluşur. Diğer kayalar temel minerallerin göreceli bollukları ile tanımlanabilir; granit kuvars, alkali feldispat ve plajiyoklaz feldispat oranları ile tanımlanır. Diğer bazı taşlar ise oluşturan minerallerden çoğunlukta olan ile tanımlanır. Mesela granit, kuvarslar, alkali feldispat, ve plajiyoklasların birleşiminden oluşur. Taşlar aynı zamanda bütünüyle mineral olmayan malzemelerden oluşabilir; örneğin kömür genel olarak organik kökenli karbonun oluşturduğu bir tortuldur.
Taşlarda, bazı mineral grupları ve türleri diğerlerinden daha çoktur. bunlara taş-oluşturan mineraller adı verilir. Bunun en önemli örnekleri kuvarslar, feldispatlar, piroksenler, amfiboleler, kalsitler ve mikalardır. Kalsitler harici bütün bu mineraller silikattır. Toplamda 150 mineral, bolluğu ya da toplanması bağlamında estetik değeri gözetilmeden önemli kabul edilir.
Ticari olarak değerli kabul edilen mineraller endüstriyel kabul edilir. Örneğin muskovit ve beyaz mika pencerelerde dolgu ve yalıtkan maddesi olarak kullanılabilir.
Cevherler, belirli bir elementin tipik olarak metalin yüksek konsantrasyonuna sahip minerallerdir. Örnekleri cinnabar (HgS), cıva cevheri sfalerit (ZnS), çinko cevheri veya kalay cevheri olan kasiterittir (SnO2).
Değerli taşlar süs değeri olan minerallerdir ve güzelliği, dayanıklılığı ve nadirlikleri değersiz taşlardan ayrılırlar. En yaygın değerli taşların yaklaşık 35'ini oluşturan mücevher mineralleri olarak nitelendirilen yaklaşık 20 mineral türü vardır. Mücevher mineralleri genellikle birkaç çeşitte bulunur ve bu nedenle bir mineral birkaç farklı değerli taşı oluşturabilir, örneğin yakut ve safir hem korendon, hem de Al2O3'tür.
İsimlendirme ve sınıflandırma
Mineraller artan genellik sırasına göre çeşitliliğe, türe, seriye ve gruba göre sınıflandırılır. Temel tanım seviyesi, her biri diğerlerinden benzersiz kimyasal ve fiziksel özelliklerle ayırt edilen mineral türleridir. Örneğin kuvars SiO2 formülü ile ve onu aynı kimyasal formülle (polimorflar olarak adlandırılır) diğer minerallerden ayıran özel bir kristal yapısı ile tanımlanır. İki mineral türü arasında bir bileşim aralığı olduğunda, bir mineral serisi tanımlanır. Örneğin biyotit serisi, uç elemanların değişken miktarları filogopit, siderofilite,annite ve doğutonit ile temsil edilir. Buna karşılık mineral grubu, kristal yapıyı paylaşan bazı ortak kimyasal özellikleri olan bir mineral türü grubudur. Piroksen grubu genel olarak XY(Si,Al)2O6 formüllüdür ki burada X ve Y her ikisi de katyondur ve X genelde Y'den büyüktür; piroksenler, ortorombik veya monoklinik kristal sistemlerinde kristalleşen tek zincirli silikatlardır.
Dana ve Strunz, iki ortak sınıflandırması mineraller için kullanılır; her ikisi de özellikle önemli kimyasal gruplar ve yapı bakımından bir bileşime dayanır. 1837 yılında zamanının önde gelen jeoloğu James Dwight Dana ilk olarak Mineraloji Sistemini yayınlamış olup 1997 itibarıyla bu sistem sekizinci baskısını yapmıştır. Dana sınıflandırması mineral türüne dört bölümlü bir sayı atar. Sınıf numarası önemli kompozisyon gruplarına dayanır; tip, katyonların mineral içindeki anyonlara oranını verir ve son iki sayı mineralleri belirli bir tip veya sınıftaki yapısal benzerliğe göre gruplandırır.
Alman mineralog Karl Hugo Strunz için daha az kullanılan Strunz Sınıflandırması Dana sistemine dayanır ancak kimyasal bağların dağılımı ile ilgili olarak hem kimyasal hem de yapısal kriterleri birleştirir.
Ocak 2020 itibarıyla 5,562 mineral türü IMA tarafından onaylanmıştır. En yaygın olarak bir kişinin adını alır, ardından keşif yeri gelir; kimyasal bileşime veya fiziksel özelliklere dayanan isimler mineral adı etimolojilerinin diğer iki ana grubudur.
"Türler" kelimesi (Latince türlerden, "farklı bir görünüme veya görünüme sahip belirli bir tür, tür veya tür") , Systema Naturae'deki Carl Linnaeus'un sınıflandırma şemasından kaynaklanır. linnaeus, doğal dünyayı üç krallığa (bitkiler, hayvanlar ve mineraller) ayırdı ve her birini aynı hiyerarşili olarak sınıflandırdı. Azalan düzende bunlar filum, sınıf, düzen, familya, kabile, cins ve türlerdi.
Madde yapısı
Minerallerin bolluk ve çeşitliliği doğrudan kimyaları tarafından kontrol edilir ki bu da yeryüzündeki element bolluğuna bağlıdır. Gözlenen minerallerin çoğunluğu yerkabuğundan elde edilir. Sekiz element, kabuktaki bolluğu nedeniyle minerallerin temel bileşenlerinin çoğunu oluşturur. Kabuk ağırlığının% 98'inden fazlasını oluşturan bu sekiz element azalan bolluk sırasıyla şunlardır: oksijen, silikon, alüminyum, demir, magnezyum, kalsiyum, sodyum ve potasyum. Oksijen ve silikon en önemli iki maddedir - oksijen kabuğun ağırlığının % 47'sini silikon ise % 28'ini oluşturur.
Oluşan mineraller, ana gövdenin kütle kimyasının dayattığı sınırlar dahilinde, oluşum sıcaklığı ve basıncında en kararlı olanlardır. Örneğin, demir ve magnezyum açısından zengin bir magma, olivin ve piroksenler gibi mafik mineraller; aksine, daha silika açısından zengin bir magma, feldispatlar ve kuvars gibi daha fazla Si02 içeren mineraller oluşturmak için kristalleşir. Kireçtaşı, kalsit veya aragonitte (her ikisi de CaCO3 kaya kalsiyum ve karbonat açısından zengin olduğu için) oluşturur. Bir mineral kimyası toplu mineraller dışında verilen bir mineral toplu kimyası benzer olmayan bir kaya buldu olmayacak bir sonucudur. Örneğin kiyanit, Al 2 SiO 5 alüminyum açısından zengin şeylerin metamorfizminden formlar ; muhtemelen kuvarsit gibi alüminyum açısından fakir kayalarda meydana gelmez.
Kimyasal bileşim, katı çözelti serisinin son üye türleri arasında değişebilir. Örneğin plajiyoklaz feldispatlar, sodyum bakımından zengin son üye albitten (NaAlSi3O8) kalsiyum bakımından zengin anortite (CaAl2Si2O8), aralarında dört tanınmış ara çeşidi olan (sodyumdan kalsiyum açısından zengin): oligoklaz, andesin, labradorit ve bytownite serinin diğer örnekleri arasında magnezyum bakımından zengin forsterit ve demir bakımından zengin fayalit olivin serisi ve manganez bakımından zengin hübnerit ve demir bakımından zengin ferberit wolframit serisi bulunur.
Sıcaklık ve basınç ve bileşimdeki değişiklikler kaya örneğinin mineralojisini değiştirir. Bileşimdeki değişiklikler, hava koşulları veya metasomatizma (hidrotermal alterasyon) gibi işlemlerden kaynaklanabilir. Ana kaya farklı fiziksel rejimlere doğru tektonik veya magmatik hareket geçirdiğinde sıcaklık ve basınçtaki değişiklikler oluşur. Termodinamik değişiklikler koşullar, mineral topluluklarının yeni mineraller üretmek için birbirleriyle reaksiyona girmesini elverişli kılar; bu nedenle, iki kayanın benzer bir mineralojiye sahip olmadan aynı veya çok benzer bir toplu kaya kimyasına sahip olması mümkündür. Bu mineralojik değişim süreci kaya döngüsü ile ilgilidir. Mineral reaksiyon dizi örneği aşağıdaki gibidir.
Ortoklaz feldispat (KAlSi 3 O 8), plütonik bir magmatik kayaç olan granitte yaygın olarak bulunan bir mineraldir. Hava şartlarına maruz kalıyorsunuz, bir tortul mineral ve silisik asit olan kaolinit (Al 2 Si 2 O 5 (OH) 4 oluşturmak için reaksiyona girer)
Düşük dereceli metamorfik koşullar altında, kaolinit, pirofilit (Al 2 Si 4 O 10 (OH) 2 oluşturmak için kuvars ile reaksiyona girer):
Metamorfik derece arttıkça, pirofilit kiyanit ve kuvars oluşturmak için reaksiyona girer:
Alternatif olarak bir mineral, reaksiyon yapmadan sıcaklık ve basınçtaki değişikliklerin bir sonucu olarak kristal yapısını değiştirebilir. Örneğin kuvars, yüksek sıcaklıklarda tridimit ve kristobalit ve yüksek basınçlarda koesit gibi çeşitli Si02 polimorflarına dönüşür. [56]
Fiziksel özellikler
Minerallerin sınıflandırılması basitten zora kadar değişir. Bir mineral birkaç fiziksel özellik ile tanımlanabilir, bazıları eşit konum olmadan tam tanımlama için yeterlidir.Diğer durumlarda, mineraller sadece daha karmaşık optik, kimyasal veya X-ışını kırınım analizi ile sınıflandırılabilir; bununla birlikte bu yöntemler maliyetli ve zaman alıcı olabilir.
Sınıflandırma için uygulanan fiziksel özellikler arasında kristal yapı ve alışkanlık, sertlik, parlaklık, şeffaflık, renk, çizgi, yarılma ve kırık ve özgül ağırlık yer alır. Diğer daha az genel testler arasında flüoresans, fosforesans, manyetizma, radyoaktivite, mukavemet (şekil veya formun mekanik kaynaklı değişikliklerine tepki), piezoelektriklik ve seyreltik asitlere reaktivite bulunmaktadır.
Kristal yapısı
Ana maddeler: Kristal sistemi ve kristal alışkanlığı
Ayrıca bakınız: Kristal eşleştirme Kristal yapı, mineralin iç yapısındaki atomların düzenli geometrik mekansal düzenlemesinden kaynaklanır. Bu kristal yapı, genellikle kristalin aldığı geometrik formda ifade edilen düzenli iç atomik veya iyonik düzenlemeye dayanır. Mineral taneleri görülemeyecek kadar küçük veya düzensiz şekilli olsa bile alttaki kristal yapı her zaman periyodiktir ve X-ışını kırınımı ile belirlenebilir.
Mineraller genelde simetri içerikleriyle tanımlanır. Kristaller, simetrileriyle farklılık gösteren 32 nokta grubu ile sınırlıdır. Bu gruplar sırayla daha geniş kategoriler halinde sınıflandırılır, bunlardan en geniş olanı altı kristal ailedir.
Bu aileler, üç kristalografik eksenin göreceli uzunlukları ve aralarındaki açılar ile tanımlanabilir; bu ilişkiler, daha dar nokta gruplarını tanımlayan simetri işlemlerine karşılık gelir. Bunlar aşağıda özetlenmiştir. A, b ve C eksenleri temsil eder ve α, β, γ, ilgili kristalografik eksenin karşısındaki açıyı temsil eder (örneğin α, a ekseninin karşısındaki açıdır, yani. B ve c eksenleri arasındaki açı) Altıgen kristal ailesi de iki kristal sisteme ayrılır - üç kat simetri eksenine sahip olan üçgen ve altı kat simetri eksenine sahip olan altıgen.
Mineral, kimyasal ve kristal yapısı birlikte tanımlanır. 32 nokta grubuna kısıtlama getirildiğinde, farklı kimyanın mineralleri aynı kristal yapıya sahip olabilir. Örneğin, halit (NaCl), galena (PbS) ve periklazın (MgO) hepsi, farklı bileşen elemanları arasında benzer bir stokiyometriye sahip oldukları için hekzaoktahedral nokta grubuna (izometrik aile) aittir. Aksine, polimorflar kimyasal bir formülü paylaşan ancak farklı bir yapıya sahip olan mineral gruplandırmasıdır. Örneğin, her iki demir sülfür olan pirit ve markazit, FeS2 formülüne sahiptir; ancak birincisi izometrikken ikincisi ortorombiktir. Bu polimorfizm genel AX2 formülü ile diğer sülfidlere uzanır; bu iki grup topluca pirit ve markazit grupları olarak bilinir.
Polimorfizm saf simetri içeriğinin ötesine uzanabilir. Alüminosilikatlar, Al2SiO5 kimyasal formülünü paylaşan üç mineral grubudur - kiyanit, andalusit ve sillimanit -. Kiyanit trisinikken, endülit ve sillimanit hem ortorombiktir hem de dipiramidal grup grubuna aittir. Bu farklılıklar, alüminyumun kristal yapı içinde nasıl koordine edildiğine bağlı olarak ortaya çıkar. Tüm minerallerde, bir alüminyum iyonu daima oksijenle altı kat koordinasyondadır. Silikon, genel bir kural olarak, tüm minerallerde dört kat koordinasyondadır; bir istisna stishovite (SiO2, rutil yapıya sahip ultra yüksek basınçlı bir kuvars polimorfu) gibi bir durumdur. [60] Kiyanitte, ikinci alüminyum altı kat koordinasyondadır; kimyasal formülü kristal yapısını yansıtmak için Al[6]Al[6]SiO5, olarak ifade edilebilir. Endülit beş kat koordinasyonda ikinci alüminyuma sahiptir (Al[6]Al[5]SiO5) ve sillimanit buna dört kat koordinasyonda (Al[6]Al[4]SiO5) sahiptir.
Kristal yapı ve kimyadaki farklılıklar mineralin diğer fiziksel özelliklerini büyük ölçüde etkiler. Elmas ve grafit karbon allotropları çok farklı özelliklere sahiptir; elmas en sert doğal maddedir, adamantin parlaklığına sahiptir ve izometrik kristal ailesine aittir, oysa grafit çok yumuşaktır, yağlı bir parlaklığa sahiptir ve altıgen ailede kristalleşir. Bu fark, bağlanma farklılıklarından kaynaklanmaktadır. Elmasta, karbonlar sp3 hibrit orbitallerdedir, yani her bir karbonun dört yüzlü kombine bir tetrahedral tarzda kovalent olarak bağlandığı bir çerçeve oluştururlar; Öte yandan, grafit sp2 hibrit orbitallerindeki karbon tabakalarından oluşur, burada her karbon sadece üç tanesine kovalent olarak bağlanır. Bu tabakalar çok daha zayıf van der Waals kuvvetleri tarafından bir arada tutulur ve bu tutarsızlık büyük makroskopik farklılıklara neden olur.
Eşleştirme, tek bir mineral türünün iki veya daha fazla kristalinin birleşimidir. Eşleştirmenin geometrisi mineralin simetrisi ile kontrol edilir. Sonuçta, temas ikizleri, ağsı ikizler, genleşmiş ikizler, penetrasyon ikizleri, siklik ikizler ve polisentetik ikizler dahil olmak üzere çeşitli ikizler vardır. Temas veya basit İkizler, bir düzlemde birleştirilen iki kristalden oluşur; bu tür eşleştirme spinel'de yaygındır. Ağlı İkizler, ortak rutil içinde, örgü benzeyen kristaller birbirine vardır. Geniküle edilmiş İkizler, ikizin başlamasından kaynaklanan ortada bir dönüşe sahiptir. Penetrasyon ikizleri, birbirine dönüşen İki tek kristalden oluşur; bu eşleştirme örnekleri çapraz şekilli staurolit içerir İkizler ve Carlsbad ortoklazda eşleştirme. Döngüsel ikizlere dönme ekseni etrafında tekrarlanan eşleştirme neden olur. Bu tür eşleştirme, üç, dört, beş, altı veya sekiz kat eksen etrafında gerçekleşir ve karşılık gelen desenlere threelings, fourlings, fivelings, sixlings ve eightlings denir. Altılı aragonit yaygındır. Polisentetik İkizler, tekrarlayan ikizlerin varlığı yoluyla döngüsel ikizlere benzer; bununla birlikte, dönme ekseni etrafında meydana gelmek yerine, polisentetik eşleştirme, genellikle mikroskobik ölçekte paralel düzlemler boyunca gerçekleşir.
Kristal alışkanlığı, kristalin genel şeklini ifade eder. Bu özelliği tanımlamak için çeşitli terimler kullanılır. Yaygın yapılar arasında natrolit, kanatlı, dendritik (doğal bakırda çok olan ağaç deseni) gibi iğne benzeri kristalleri tanımlayan asiküler, granat, prizmatik (bir yönde uzamış) ve sekanstan farklıdır. Birincisinin platili olma alışkanlığı, buna karşılık ikincisinin tanımlanmış uzaması vardır. Kristal form ile ilgili olarak, kristal yüzlerin kalitesi, özellikle bir petrografik mikroskopla, bazı minerallerin teşhisidir. Euhedral kristaller tanımlanmış bir dış şekle sahipken, anhedral kristaller yoktur; bu ara biçimlere subkedral denir.
Sertlik
Ana madde: Mohs mineral sertlik skalası
Bir mineralin sertliği, çizilmeye daha fazla ne kadar dayanabileceğini tanımlar. Bu fiziksel özellik, mineralin kimyasal bileşimi ve kristal yapısı ile kontrol edilir. Bu mineralin sertliği, yapısının bir fonksiyonu olan tüm taraflar için mutlaka sabit değildir; kristalografik zayıflık, bazı yönleri diğerlerinden daha yumuşak hale getirir.
En yaygın ölçüm ölçeği ordinal Mohs sertlik ölçeğidir. Ön göstergeyle tanımlanan, daha yüksek bir endeksli mineral, altındakileri çizer. Ölçek talk, fillosilikat, elmas, en zor doğal malzeme olan karbon polimorfu arasında değişir. Ölçek aşağıdadır:
Parlaklık ve şeffaflık
Parlaklık, ışığın kalitesi ve yoğunluğu bakımından mineral yüzeyinden nasıl yansıdığını gösterir. Metalik ve metalik olmayan kategorilere ayrılan bu özelliği tanımlamak için kullanılan çok sayıda nitel terim vardır. Metalik ve altmetalik mineraller metal gibi yüksek yansıtma özelliğine sahiptir; bu parlaklığa sahip minerallerin örnekleri galena ve pirittir.
Metalik olmayan parlak mineraller şunlardır: elmas gibi adamantin; silikat minerallerinde çok yaygın olan camsı parlak vitreus; Talk ve apofilit gibi inci; granat grubunun üyeleri gibi reçineli; asbestiform krizotil gibi lifli minerallerde yaygın olan ipeksidir.
Bir mineralin diyafanlığı, ışığın içinden geçme yeteneğini tanımlar. Şeffaf mineraller, içinden geçen ışığın yoğunluğunu azaltmaz. Şeffaf bir mineral örneği muskovittir (potasyum mika); bazı çeşitler pencereler için yeterince açıktır. Yarı saydam mineraller, bir miktar ışığın geçmesine izin verir, ancak şeffaf olanlardan daha azdır. Jadeit ve nefrit (yeşimin mineral formları bu özelliğe sahip minerallerin örnekleridir). Işığın geçmesine izin vermeyen minerallere opak denir.
Bir mineralin diyafanlığı, numunenin kalınlığına bağlıdır. Bir mineral yeterince ince olduğunda (örneğin, petrografi için ince bir kesitte), bu özellik bir el örneğinde görülmese bile şeffaf hale gelebilir. Buna karşılık, Hematit veya pirit gibi bazı mineraller ince kesitte bile opaktır.
Renk ve Çizgi
Renk, bir mineralin en belirgin özelliği olup ancak genellikle tanı koymaz. Elektronlarla etkileşime giren elektromanyetik radyasyondan kaynaklanır. (Mineraller için geçerli olmayan akkor durum hariç). İki geniş element sınıfı (idiokromatik ve allochromatic), bir mineralin rengine katkıları ile tanımlanır: İdiokromatik elementler bir mineralin bileşimi için gereklidir; bir mineralin rengine katkıları tanısal. Bu tür minerallerin örnekleri malakit (yeşil) ve azurittir (mavi). Buna karşılık, minerallerdeki allokromatik elementler, safsızlıklar olarak eser miktarlarda bulunur. Böyle bir mineralin bir örneği, mineral korundumun yakut ve Safir çeşitleri olacaktır. Psödokromatik minerallerin renkleri, ışık dalgalarının müdahalesinin sonucudur. Örnekler labradorit ve borniti içerir.
Basit vücut rengine ek olarak, mineraller renklerin oynanması, asterizm, chatoyancy, yanardönerlik, kararma ve pleokroizm gibi çeşitli ayırt edici optik özelliklere sahip olabilir. Bu özelliklerin bazıları renk değişkenliği içerir. Opal'de olduğu gibi renk oyunu, açıldığında farklı renkleri yansıtan örnekle sonuçlanır, pleokroizm ise ışık farklı bir yönde bir mineralden geçerken renk değişimini açıklar. Yanardönerlik, ışığın kristal yüzeyinde bir kaplamayı, bölünme düzlemlerini veya kimyada küçük geçişleri olan katmanları dağıttığı bir çeşit renk oyunudur. buna karşılık opal'deki renklerin oyunu, fiziksel yapısı içindeki sıralı mikroskobik silika kürelerinden ışığın kırılması nedeniyle oluşur. Chatoyancy ("kedi gözü"), numunenin döndürülmesiyle gözlenen dalgalı renk bantlamasıdır; asterizm, çeşitli chatoyancy, mineral tahıl üzerinde bir yıldızın görünümünü verir. İkinci özellik özellikle mücevher kalitesinde korundumda yaygındır.
Bir mineral çizgi ya da vücut rengi ile aynı olmayabilir toz halinde bir mineral rengini ifade eder. Bu özelliği test etmenin en yaygın yolu, porselenden yapılmış ve beyaz veya siyah renkli bir çizgi plakası ile yapılır. Mineralin çizgisi eser elementlerden bağımsızdır. Veya herhangi bir ayrışma yüzeyi. Bu özelliğin ortak bir örneği, el örneğinde siyah, gümüş veya kırmızı renkli, ancak kiraz kırmızısı ila kırmızımsı-kahverengi bir çizgi olan Hematit ile gösterilmiştir. Streak, vücut rengi allochromatic elementler tarafından oluşturulan metalik olmayan minerallerin aksine, metalik mineraller için daha belirgindir. Çizgi testi, mineralin sertliği ile sınırlıdır çünkü bunun yerine 7 tozdan daha sert olan çizgi plakası.
Bölünme, ayrılık, kırılma ve azim;
Tanım olarak, mineraller karakteristik bir atomik düzenlemeye sahiptir. Bu kristal yapıdaki zayıflık zayıflık düzlemlerine neden olur ve bu düzlemler boyunca bir mineralin kırılması bölünme olarak adlandırılır. Bölünme kalitesi, mineralin ne kadar temiz ve kolay kırıldığına bağlı olarak tanımlanabilir; ortak tanımlayıcılar, azalan kalite sırasına göre, "mükemmel", "iyi", "farklı" ve "zayıf"dır. Özellikle şeffaf minerallerde veya ince kesitte, bölünme, yandan bakıldığında düzlemsel yüzeyleri işaretleyen bir dizi paralel çizgi olarak görülebilir. Bölünme mineraller arasında genel bir özellik değildir; örneğin, yoğun olarak birbirine bağlı silika tetrahedradan oluşan kuvars, parçalanmasına izin verecek kristalografik zayıflığa sahip değildir. Buna karşılık, mükemmel bazal bölünmeli mika, çok zayıf şekilde bir arada tutulan silika tetrahedra tabakalarından oluşur.