cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ahmet Piriştina
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Ahmet Piriştina'nın siyasi macerası 1999 yerel seçimlerinde DSP'den İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı seçilmesiyle yeni bir döneme girdi. Bu dönemde, kendisinden daha önce görev yapan büyükşehir belediye başkanlarınca başlatılan ve İzmir'i daha çağdaş bir konuma taşıyan İzmir Büyük Kanal Projesi, İzmir Kordonboyu Projesi ve İzmir metrosu gibi projeler, onun döneminde bitirildi ya da çalışmalar hızlandırıldı. Piriştina büyükşehir belediyesinin Fen İşleri bölümünün altyapısını kullanarak İzmir'deki birçok ilk ve orta dereceli okulun elden geçirilmesini sağlarken, Büyükşehir Belediyesine bağlı Eşrefpaşa Hastanesinin olanaklarıyla ilköğretim okullarında sağlık taraması yaptırdı. Sosyal güvencesi olmayan yoksul öğrencilerin ameliyat dahil tedavi masraflarını belediye bütçesinden ayrılan kaynakla gerçekleştirdi.
Ahmet Piriştina, "Değişim Sürecek" sloganıyla girdiği 28 Mart 2004 yerel seçimlerini 2003'te katıldığı CHP'nin adayı olarak ikinci kez ve %45'lik oy oranıyla kazandı. 15 Haziran 2004'te ani bir kalp krizi sonucu öldü. İzmir'lilerin de katıldığı Konak Meydanı'ndaki törenin ardından Aşağı Narlıdere mezarlığında defnedildi. Yerine CHP'ye mensup olan Bornova belediye başkanı Aziz Kocaoğlu, İzmir Büyükşehir Belediye başkanı seçilmiştir.
Zümrütevler, Maltepe
Zümrütevler, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda bulunan Maltepe ilçesine bağlı 18 mahalleden biridir. E-5'in üst tarafında yer almaktadır. Kuzeyde Büyükbakkalköy, doğuda Gülsuyu ve Gülensu, güneyde Girne ve Bağlarbaşı, batıda ise Başıbüyük mahalleleri ile komşudur.
Ulaşım
İETT otobüsleri ile:
Minibüs ile:
Metro ile:
Bağlum
Bağlum, Ankara'nın Keçiören ilçesine bağlı 54.488 nüfuslu semttir. Hisar, Kafkas, Karakaya, ve Karşıyaka mahallelerinden oluşmaktadır.
Kızılay'a 13 km, Ulus'a 11 km uzakta, Kuzeyde Sarıbeyler ve Kösrelik Mahalleleri, Güneyde Ufuktepe, Uyanış, Bademlik ve Ovacık mahalleleri; Doğuda Pursaklar, Saray ve Mahmudiye, Batıda ise Memlik, Yakacık ve İvedik ile çevrili bir yerdir. Bağlum; Karakaya, Kafkas, Karşıyaka ve Hisar mahalleleri olmak üzere 4 büyük mahalleden oluşmaktadır.
Tarihçe
Bölgedeki en eski yerleşim yerlerinden biri olan semt 1530 yılında Anadolu Vilayetinin Ankara kazasına bağlı bir köy olup, 37 haneli köyün 19 hanesi Tımar’a ayrılmıştır.
Zümrütevler, Maltepe
Sağlık
Mahalle sınırları içerisinde 3 adet sağlık ocağı bulunmaktadır. Maltepe Huzurevi de Zümrütevler'dedir.
Bağlum
Bağlum Belediyesi ve Keçiören'e bağlanışı
6 Mart 2008 tarihinde kabul edilen 5747 sayılı Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile birlikte Bağlum Belde Belediyesi feshedilmiş ve Bağlum sınırı içerisinde kalan köyler mahalle statüsü alıp, Bağlum'un diğer mahalleleriyle birlikte Keçiören'e bağlanmıştır.
Zümrütevler, Maltepe
Eğitim
Mahallede 4 ilkokul,1 ortaokul 2 de lise bulunmaktadır.
Gedikler, Ulubey
Gedikler, Uşak ilinin Ulubey ilçesine bağlı bir köydür.
Bağlum
Önemi
Evliyalar diyarı olan Bağlum'un semt mezarlığında Horasan'dan gelme Yakup Evliya, yine Merkez Camii avlusunda Horasan'dan gelme Yusuf ve Sadık Evliyaların türbeleri bulunmaktadır. Ayrıca Necip Fazıl Kısakürek'in üstadı İslâm alimi Seyyid Abdülhakîm Arvâsî, Asım Köksal'ın mezarları ve şair Abdürrahim Karakoç'un kabri de semt mezarlığındadır.
Eğitim
2020 yılında 2 ilkokul, 2 ortaokul, 1 Anadolu İmam-Hatip Lisesi ve 1 Anadolu Lisesi ile eğitim-öğretime devam edilmektedir.
Semtteki okulların listesi;
Spor
Semtin bir tane spor kulübü bulunmaktadır ve adı Keçiören Belediyesi Bağlumspor'dur. 1963 yılında Bağlum Belediyespor kurulmuş olup daha sonra Bağlum Belediye Spor Kulübü olarak, 2009 yılının Temmuz ayında yapılan kongre ile Bağlum Belediyespor'un önüne Keçiören ismi alınarak günümüzdeki adı olan Keçiören Belediyesi Bağlumspor olarak değiştirmiştir.
Gedikler, Ulubey
Tarihçe
1890 yılı Aydın Vilâyet Salnâmesinde yerleşimden, "Gedikli" adıyla Saruhan Sancağı Eşme Kazasının İnay Nahiyesine bağlı 148 nüfuslu bir köy olarak bahsedilmiştir. 20. yüzyıl başlarında Eşme merkez kazasına bağlı olan yerleşim, 1953 yılında Uşak ilinin kurulmasıyla Ulubey'in de ilçe statüsüne yükselmesi üzerine yeni kurulan bu ilçeye bağlanmıştır.
Coğrafya
Köy; Uşak il merkezine 50 km, Ulubey ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Köyün sınırı içerisinde bazalt ve linyit yatakları bulunmaktadır.
Mümin İnan
Mümin İnan (d. 24 Mart 1958, Niğde), Türk sendikacı ve siyasetçidir.
Lise mezunudur. Bahçeşehir Üniversitesi Siyaset Okulu'ndan sertifika aldı. Köy Hizmetleri'nde (Toprak Su) işe başladı. Türk-İş'e bağlı Konya Yol-İş Şube'de iki dönem Mali Sekreterlik yaptı. 1999 ve 2004 yerel seçimlerinde MHP'den İki dönem Niğde Belediye Başkanlığı'na seçildi. Belediye Başkanlığı sırasında Çevre ve Orman Bakanlığı'ndan "Çevre ve Arıtma" Konusunda ödül aldı. Niğde Organize Sanayi Bölgesi Mütevelli Heyet Başkan Yardımcılığı, Türkiye Belediyecilik Derneği Başkan Yardımcılığı, Türkiye Belediyeler Birliği Başkan Yardımcılığı, Mahalli İşverenler Sendikası Genel Başkanlığı'nda Denetim Kurulu Başkanlığı, Niğde Evleri, Kızılelma Evleri, Yeşilkent Toplu Konut Projelerinde Başkanlık görevlerinde bulundu. Şehir ve Başkan Dergisi tarafından iki defa "Yılın Belediye Başkanı" seçildi. XXIII.dönem Niğde milletvekilidir. Evli ve üç çocuk babasıdır. "Görevi kötüye kullanma" suçlamasıyla 1 dokunulmazlık dosyası bulunuyor. Dokunulmazlığı kaldırıldığında dosya zaman aşımı nedeni ile yargılanamadı. 2019 yerel seçimleri'nde İYİ Parti'den Niğde Belediye Başkan adayı oldu fakat seçimi 2.sırada tamamladı.
Lotte Weimar'da
Lotte Weimar'da (Almanca: Lotte in Weimar), Thomas Mann (1875-1955) tarafından 1936-1939 yılları arasında yazılmış roman. Konusunu Goethe'nin Genç Werther'in Acıları'ndan almaktadır.
Konusu
Aradan uzun yıllar geçmiş ve Charlotte, aşığı Werther'in yaşadığı kent olan Weimar'a yaşlı ve zengin bir kadın olarak geri dönmüştür. Bu bağlamda romana gençlik, aşk, karşılıksız duygular, insanın yaşama bakışının zamanla değişmesi, toplumsal ve ahlakî sorumluluklar konu edilmektedir. Bütün bunlar iki olgun kahramanın gözünden aktarılır.
2001 Masters Turnuvası
2001 Masters Turnuvası 5-8 Nisan tarihleri arasında Augusta National Golf Club'da düzenlenen golf turnuvasıdır. David Duval'ı iki vuruş farkla geride bırakan Tiger Woods ikinci Masters, altıncı büyük turnuva şampiyonluğuna ulaşmıştır. 2000 yılında Amerika Açık, Britanya Açık ve PGA Şampiyonası'nda birinciliğe ulaşan Woods böylece ilk grand slamini tamamlamıştır.
ClickBus
ClickBus farklı otobüs firmalarının bilet fiyatlarını karşılaştırma ve satın alma hizmeti sunan bir internet sitesidir.
2013'te Brezilya'da Fernando Prado ve Cesario Martins tarafından kurulmuştur. Alman internet firması Rocket Internet'in desteğini alan ClickBus toplamda 8 ülkede faaliyet gösterdi. Brezilya, Kolombiya, Meksika ve Türkiye'de hizmet vermeye devam etmektedir. Almanya, Pakistan, Polonya ve Tayland'da ise faaliyetlerini sona erdirmiştir.
Birinci faaliyet yılının sonunda, Latin America Internet Group, Tengelmann Ventures, Holtzbrinck Ventures ve Rocket Internet’ten 10 milyon dolar değerinde yatırım almıştır.
ClickBus Türkiye
Brezilya merkezli firma 2014 yılında Türkiye'de TikoBus markasıyla faaliyet göstermeye başlamıştır. Daha sonra Türkiye'de de global marka adıyla ClickBus olarak devam etmiştir. 2012'de Türkiye piyasasından çekilen Rocket Internet Clickbus ile yeniden Türkiye'de yatırım yapmıştır. Türkiye'de Genel Müdürlüğü'nü Ömer Küçükdere'nin yapmakta olduğu ClickBus 100'den fazla firmanın 15.000'den fazla güzergaha otobüs biletini sunmaktadır.
Eylül 2015'te, 1999 yılından bu yana faaliyet gösteren ve online bilet satışı girişimi NeredenNereye ile birleştiğini duyurdu. Birleşmenin ardından ClickBus.com.tr ve NeredenNereye.com platformları, bağımsız bir şekilde operasyonlarına devam etmekte.
The Wanted (albüm)
The Wanted, İngiliz-İrlandalı 5 erkekten oluşan The Wanted grubunun ilk stüdyo albümüdür. Albüm Geffen Records tarafından 22 Ekim 2010 tarihinde yayınlanmıştır. Albüm şarkıları çoğunlukla grup üyeleri tarafından yazılmış, üyelere ek olarak Steve Mac, Wayne Hector, Ed Drewett, Lucas Secon, Lukas Hilbert ve Alexander Kronlund da yardım etmiştir. Albüm Tesco özel deluxe edition da dahil olmak üzere birçok sürüme sahiptir. Albüm UK Albums Chart'ta 4, İrlanda'da da 11 numaradan giriş yapmıştır. Albüm 3 singledan oluşmuş ve All Time Low UK Singles Chart'ta 1 numaraya ulaşmıştır.
Ring the Alarm
"Ring the Alarm", Beyoncé, Kasseem "Swizz Beatz" Dean ve Sean Garrett tarafından Beyoncé'nin B'Day adlı ikinci solo albümü için yazılan R&B/hip hop soul tarzdaki şarkıdır.
"Ring the Alarm", albümün ikinci teklisi olarak Ekim 2006'da yayımlanmıştır. ABD Billboard Hot 100 listesine 12 numaradan giriş yaparak, Beyoncé'nin bu listedeki en yüksek girişi yapan şarkısı olmuştur. Hot 100'de 11 numaraya ulaşmış ve B'Day albümünden çıkan, bu listede "Get Me Bodied" (#68)'den sonra en düşük başarıyı gösteren şarkı haline gelmiştir. Şarkının 2007 Grammy Ödülleri'nde bir adaylığı bulunmaktadır.
Video
"Ring the Alarm"ın video klibi İngiliz yönetmen Sophie Muller yönetmenliğinde çekilmiştir. Video klibin tanıtımı Yahoo! Music'te 16 Ağustos 2006 tarihinde ve MTV'deki Total Request Live programında 22 Ağustos 2006 tarihinde tanıtılmıştır ve TRL listesine 10 numaradan girmiştir. Listenin bir numarasına ulaşmış ve listede otuz beş gün kalmıştır.
Essex County
Essex County şu anlamalara gelebilir:
ABD'deki iller
5 tane:
Yabancılar hukuku
Yabancılar hukuku, bir devletin veya ülkenin bir ülkeye gelen yabancılar için uyguladığı kanunların oluşturduğu hukuk dalıdır. Yabancılar hukuku genel anlamda mütekabiliyet ilkesine dayanmakta olup, yabancılara Türkiye'de uygulanacak olan hukuk kuralları yabancının vatandaşı olduğu ülkeye göre farklılık göstermektedir.
Yabancıların Türkiye'ye girişleri, Türkiye'de kalışları ve çıkışları ile Türkiye'den koruma talep eden yabancılara sağlanacak korumanın kapsamına ve uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleyen 6458 sayılı "Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu" 2013 yılında yürürlüğe girmiş olup, yabancıların Türkiye'ye giriş ve her türlü işlemleri İçişleri Bakanlığı'na bağlı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından koordine edilmektedir. Yabancıların Türkiye'ye girişleri anılan kanunda sayılan gerekçelerle yasaklanabileceği gibi Türkiye'ye girişlerine izin de verilmeyebilir. Her iki karara ilişkin olarak da itiraz yolu bulunmakta olup, red ya da yasak sebebine göre itiraz şekli değişmektedir.
Aynı zamanda yabancıların Türkiye'deki çalışmalarını izne bağlamak ve bu yabancılara verilecek çalışma izinleri ile ilgili esasları belirleyen 4817 sayılı "Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun", 2003 yılında yürürlüğe girmiştir. Bu kanunla yabancıların çalışma iznine ilişkin olarak bazı istisnai haller sayılmış olup, söz konusu istisnai hallerde yabancılara çalışma izni verilebileceği belirtilmiştir.
Yabancıların Türkiye'de gayrimenkul edinmesi konusu ise 2644 sayılı "Tapu Kanunu" ve bazı özel kanunlar tarafından düzenlenmiş olup, belirli sınırlamalar dâhilinde yabancıların Türkiye’de gayrimenkul edinmesi mümkündür.
Göçmenlerin, göçebelerin, yerleri kamulaştırılanlar ile millî güvenlik nedeniyle yapılacak iskân çalışmalarını, köylerde fiziksel yerleşimin düzenlenmesine ilişkin uygulamaya esas şartları ve alınacak tedbirleri, iskân edilenlerin hak ve yükümlülüklerini düzenleyen 5543 sayılı "İskân Kanunu", 5682 sayılı "Pasaport Kanunu", Türk vatandaşlığının kazanılması ve kaybına dair iş ve işlemlerin yürütülmesine ilişkin usul ve esasları belirleyen 5901 sayılı "Türk Vatandaşlık Kanunu" ve doğrudan yabancı yatırımlara uygulanacak muameleyi kapsayan 4875 sayılı "Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu" da Yabancılar hukukunu oluşturan mevzuat içerisinde yer almaktadır.
Esertepe, Keçiören
Esertepe, Ankara'nın Keçiören ilçesine bağlı bir mahalledir. Etlik semtinde yer alan mahallenin nüfusu, Keçiören Kaymakamlığı verilerine göre 34.157 kişidir. Mahallenin Eserspor Kulübü adında TVF Erkekler 3.Ligi'nde faaliyet gösteren bir spor kulübü vardır.
Dış bağlantılar
Keçiören Kaymakamlığı/Muhtarlıklar
Waikoloa
Waikoloa Şampiyonası sadece 2001 ve 2002 yıllarında düzenlenen WTA Tur turnuvasıdır. ABD'ye bağlı Hawaii adasında düzenlenen turnuva bir Tier IV turnuvasıdır. Turnuvayı kazanana verilen ödül ise 140,000 Amerikan dolarıdır.
Pastoral şiir
Pastoral şiir (fr. Pastorale) doğa güzelliklerini anlatan şiirlerdir. Kır, çoban hayatını, tabiat güzelliklerini tanıtıp sevdirmek gayesini taşıyan edebî eserlerdir. Doğaya karşı bir sevgi, bir imrenme söz konusudur. Bu kelime için Türk Dil Kurumu çobanlama karşılığı önermektedir.
Şiir, roman, hikâye, tiyatro, mektup, makale, seyahat; fıkra; hayrat; sohbet gibi edebî türlerin hepsi pastoral bir görüşle yazılabilir. Batıda, pastoral şiirlerden doğrudan doğruya tabiat manzaralarını canlandıran idil; karşılıklı konuşma tarzında yazılan pastoral manzumelere eglog denilir. Yunan edebiyatından Theokritos (MÖ III. yüzyıl), Lâtin edebiyatından Vergilius (MÖ 70 - 19) en büyük pastoral şiir örneklerini veren şairlerdir.
Pastoral Şiirin Çeşitleri ve Türleri
Edebiyatımızda idil denilebilecek pastoral şiirler varsa da eglog tarzı şiir yoktur. Bunu Tevfik Fikret denemiş ancak pek başarılı olamamıştır. Recaizade Mahmut Ekrem, Yahya Kemal, Behçet Necatigil, Cahit Külebi başarılı pastoral şiir örnekleri vermişlerdir.
Türk edebiyatında ilk pastoral şiir Abdülhak Hamit Tarhan'ın 1878 yılında yazdığı Sahra adlı eseridir.
Aşağıda Pastoral şiir örneği görülmektedir:
Yanık bir kaval sesi geliyordu uzaktan
Güler
Güler (d. 20 Kasım 1981, İstanbul), Türk rock müzik şarkıcısı ve söz yazarı.
1981 yılında İstanbul'da doğdu. İlk ve orta öğreniminin ardından Bursa'da müzik eğitimi aldı. 2002 yılında babasının vefatı üzerine İstanbul'a geri döndü. Bursa'da başladığı müzik hayatına, İstanbul'da devam eden Güler, 2006 yılında ilk albümünü piyasaya çıkardı. DFM Prodüksiyon tarafından yayınlanan Sana En Güzel Şarkıyı Yazdım adlı albümünde yer alan on iki şarkının söz ve müziğine de kendi imzasını attı.
Bu albümün kendisini yansıtmadığını düşündüğünden, kendi müziğini tam anlamıyla yansıtacak bir albüm hazırlıklarına başladı. Prodüktörlüğünü kendisinin ve Badem grubundan Mustafa Kemal Öztürk' ün paylaştığı ikinci albümünü Taşoda Müzik stüdyolarında kaydetti. 5 şarkının yer aldığı ve Bu Kadar Yeter ismini taşıyan albüm 15 Nisan 2008 de piyasaya çıktı. Sezen Aksu şarkısı olan Bu Kadar Yeter parçasını yeniden yorumlayarak Gripin grubundan Birol Namoğlu ile birlikte seslendirdi. Bu şarkıya Mehmet Turgut tarafından çekilen klip Türkiye'de fotoğraf makinası ile çekilen ilk HDV kalitesinde klip oldu. Albümde yer alan diğer dört şarkının söz ve müziklerini ise kendisi yaptı.
Pastoral şiir
Pastoral Şiirin Çeşitleri ve Türleri
Derdi dağlardan aşkın, ak abalı bir çobandan
Önünde sürüleri ardında sürüleri
İniyordu yemyeşil, dumanlı bir yamaçtan
Nautilus (anlam ayrımı)
"Nautilus" ifadesinin diğer olası anlam ve kullanımları şunlardır:
Kalaça, Tuzluca
Kalaça, Iğdır ilinin Tuzluca ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1901'den beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy; Iğdır il merkezine 66 km, Tuzluca ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır.
Nüfus
Köyde 1886 yılında 320 Azeri Türkü yaşamaktaydı.
Manuel Sanchís Hontiyuelo
Manuel 'Manolo' Sanchís Hontiyuelo (d. 23 Mayıs 1965), süpürücü pozisyonunda oynamış emekli İspanyol futbolcudur.
Sanchís takımıyla 700'den fazla resmi maça çıkarken millî takımıyla da bir FIFA Dünya Kupası ve bir Avrupa Şampiyonası'na katıldı.
Kulüp kariyeri
Real Madrid'in üretken altyapısının bir ürünü olan Madrid doğumlu Sanchís takımıyla ilk kez 4 Aralık 1983'te Real Murcia'ya karşı mücadele etti ve maçın tek golünü attı. İlk sezonunda 17 maçta forma giyip 2 gol attı.
Sonraki 15 sezon boyunca Sanchís yalnızca iki kere 30'dan az maçta oynadı ve Beyazlıların kazandığı altı lig şampiyonluğu, iki Şampiyonlar Ligi Kupası ve iki UEFA Kupası zaferinde en önemli elemanlardan biri oldu. 1999-00 sezonunda fazla forma şansı bulamasa da bir diğer İspanyol ekibi Valencia'yı 3-0 yendikleri final maçında 11 dakika oynayarak kulübün sekizinci Avrupa Kupası'nı kazanmasına katkıda bulundu.
13 yıl boyunca kaptanlığını yaptığı takımıyla 710 maça (bunların 523 tanesi lig müsabakası) çıktıktan sonra 2001'de 36 yaşındayken emekli oldu.
Millî kariyeri
1986 Avrupa Şampiyonası'nı kazandığı mükemmel 21 yaş altı takımı tecrübesinden sonra, millî takımla ilk maçına 12 Kasım'da Romanya'yı 1-0 yendikleri Euro 88 elemelerinde çıktı.
Toplamda 48 kere millî formayı giydi, 1988 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda ve 1990 FIFA Dünya Kupası'nda yer aldı. Son kez 11 Mart 1992'de ABD ile oynanan dostluk müsabakasında oynadı.
Dang humması
Dang humması veya deng humması (İngilizce: dengue fever), dang virüsü kaynaklı bir enfeksiyondur. Sivrisinekler dang virüsünü bulaştırır (ya da yayar). İnsanların kemikleri kırılır gibi şiddetli ağrı çekmesine neden olduğu için, Dang humması “kırık kemik humması” olarak da bilinir. Dang hummasının semptomlarından bazıları şunlardır: baş ağrısı, kızamık görünüşlü cilt kızarıklıkları ve kaslarda ve eklemlerde ağrı. Dang humması, az sayıda insanda hayatı risk haline gelebilir. Bunlardan ilki hemorajik ateş olup kan damarlarında (kan taşıyan tüpler) kanama ve sızıntının yanı sıra trombositlerde (kanın pıhtılaşmasını sağlar) düşük seviyede kan görülmesine neden olur. İkincisi dang şoku sendromudur ve tehlikeli derecede düşük tansiyona neden olur.
Dang virüsünün dört farklı türü vardır. Virüslerin bir türü kişiye bulaştığında, hayatının sonuna kadar bu virüs tipine karşı korunur. Bununla beraber, diğer üç virüsten sadece kısa süre için korunabilir. Daha sonra bu üç virüs türünden birini kapması halinde, ciddi sorunlar yaşaması olasıdır.
İnsanları dang virüsünden koruyan bir aşı bulunmamaktadır. Dang hummasını önlemek için yapılabilecek bazı şeyler mevcuttur. İnsanlar kendilerini sivrisineklerden koruyup ısırılma sayısını azaltabilirler. Bilim insanları ayrıca sivrisineklerin yaşam alanlarını daraltarak sivrisineklerin sayısını azaltmayı önermektedir. Dang hummasına yakalanan kişi, hastalığın hafif ya da orta dereceli olması durumunda, sadece yeterli miktarda sıvı tüketerek iyileşebilir. Durum daha ciddi ise, damardan sıvı alımı (iğne ya da tüp yoluyla damara sıvı verilmesi) ya da kan nakli (başka bir kişiden kan verilmesi) gerekebilir.
1960'lardan bu yana daha fazla sayıda insan dang hummasına yakalanmaktadır. Hastalık II. Dünya Savaşından bu yana dünya çapında bir sorun haline gelmiş olup 110’dan fazla ülkede yaygındır. Her yıl, 50-100 milyon arası insan dang hummasına yakalanmaktadır. Virüsü doğrudan tedavi etme amaçlı bir aşı ya da ilaç üzerinde çalışmalar yapılmaktadır. Bunun yanı sıra, sivrisineklerden korunmak için çok farklı yollar denenmektedir. Dang hummasının ilk tarifi 1779 yılında yazılmıştır. 20. yüzyılın başında, bilim insanları hastalığın dang virüsünden kaynaklandığını ve sivrisinekler tarafından bulaştığını (ya da yayıldığını) öğrenmiştir.
Belirtiler
Dang virüsü bulaşan insanların %80’inde hiçbir semptom görülmemekte ya da sadece hafif semptomlar (basit ateş gibi) oluşmaktadır. Hastalanan insanların yaklaşık %5’i (her 100 kişiden 5’i) daha ciddi şekilde hastalanmaktadır. Bunların küçük bir bölümünde hastalık hayati risk taşır. Semptomlar, kişi dang virüsüne maruz kaldıktan sonra 3 ila 14 gün arasında ortaya çıkar. Çoğunlukla, semptomlar 4 ila 7 gün sonra görülür. Kişi dangın yaygın olduğu bir bölgeden dönüyorsa ve ateş ile diğer semptomlar 14 günden uzun süre sonra belirirse, muhtemelen dang bulaşmamıştır.
Genellikle, çocuklarda dang hummasının semptomları soğuk algınlığı veya mide iltihabı (ya da mide gribi; örneğin, kusma ve ishal) semptomları ile aynıdır. Ancak, çocukların dang humması nedeniyle daha ciddi sorunlar yaşaması daha muhtemeldir.
Klinik seyir
Dang hummasının klasik semptomları şunlardır: aniden başlayan ateş, baş ağrısı (genellikle gözlerin arkasında), kızarıklık, kas ve eklem ağrıları. Hastalığın bir diğer adı olan “kırık kemik ateşi” ağrının ne denli şiddetli olabileceğini ifade eder. Dang humması üç safhada ilerler: ateşlenme, kritik, iyileşme.
Ateşlenme safhasında, kişinin genellikle yüksek ateşi olur. Ateş genellikle 40 derecenin Celsius (104 derece Fahrenheit) üzerindedir. Kişi ayrıca genel ağrılar ve baş ağrısından şikâyetçi olabilir. Ateşlenme safhası genellikle 2 ila 7 gün sürer. Bu safhada, semptomlara sahip kişilerin %50-80’inde kızarıklıklar görülür. Birinci ya da ikinci günde, kızarıklık cildin kızarması gibi görünebilir. Hastalığın ilerleyen günlerinde (4 ila 7 gün) görüntü kızamık gibi olabilir. Ciltte küçük kırmızı noktalar (peteşi) belirebilir. Bu noktalar cilde baskı uygulandığında yok olmaz. Bu kırmızı noktaların nedeni çatlamış kılcal damarlardır. Ayrıca, kişinin ağzındaki ve burnundaki mukozada hafif kanama olabilir. Ateş kendiliğinden düzelme ve sonra bir iki gün için geri dönme eğilimdedir. Ancak, bu düzen kişiler arasında farklılık gösterir.
Bazı kişilerde, yüksek ateş geçtikten sonra hastalık kritik safhaya geçebilir. Kritik safha 1-2 gün sürer. Bu safhada, göğüste ve karında sıvı birikebilir. Bunun nedeni küçük kan damarlarında sızıntı olmasıdır. Sıvı birikir ve artık vücut içinde dolaşmaz. Bu durum hayati (en önemli) organların normalde olduğu kadar kan alamaması anlamına gelir. Bu nedenle, organlar normal şekilde çalışmaz. Kişide ayrıca (genellikle gastrointestinal kanalda) şiddetli kanama görülebilir.
Dang bulaşan kişilerin %5’inden azında dolaşım şoku, dang şoku sendromu ve dang hemorajik ateş görülür. Kişi daha önce dangın bir başka türüne yakalanmışsa (“ikincil enfeksiyon”), bu ciddi sorunları yaşama olasılığı daha fazladır.
İyileşme safhasında, kan damarlarından sızan sıvı kan dolaşımına geri döner. İyileşme safhası 2-3 gün sürer. Bu safhada kişi daha iyi hisseder. Bununla beraber, şiddetli kaşınma ve düşük kalp atış hızı görülebilir. Bu safhada, kişide aşırı sıvı yüklemesi (çok fazla sıvının geri alınması) olabilir. Bu durum beyni etkilerse, felç ya da şuur seviyesinin değişmesine yol açabilir (kişinin düşünme, farkındalık ve davranış durumu normalden farklı olabilir).
İlişkili sorunlar
Nadiren, dang vücudun diğer sistemlerini etkileyebilir. Semptomlar tek başına ya da diğer klasik dang semptomlarıyla birlikte görülebilir. Ciddi vakaların %0,5-6’sında şuur seviyesinde düşüş görülür. Bunun nedeni dang virüsünün beyni etkilemesidir. Karaciğer gibi hayati organların doğru çalışmaması halinde de bu durum görülebilir.
Dang humması olan insanlarda diğer nörolojik bozukluklar (beyni ve sinirleri etkileyen bozukluklar) da rapor edilmiştir. Örneğin, dang transvers miyelit ve Guillain-Barré sendromuna sebep olabilir. Neredeyse hiç olmasa da, dang kalp enfeksiyonuna ve akut karaciğer yetmezliğine de neden olabilir.
Sebep
Dang hummasının nedeni dang virüsüdür. Virüsleri adlandıran ve sınıflandıran bilimsel sistemde, dang virüsü Flaviviridae ailesinin ve Flavivirus familyasının bir parçasıdır. Diğer virüslerde aynı aileye aittir ve insanlarda hastalıklara sebep olur. Örneğin, sarıhumma virüsü, Batı Nil virüsü, St. Louis ensefaliti virüsü, Japon ensefaliti virüsü, keneyle taşınan ensefaliti virüsü, Kyasanur ormanı hastalığı virüsü ve Omsk hemorajik ateşi virüsü de Flaviviridae familyasındandır. Bu virüslerin çoğu sivrisinekler ya da kene yoluyla yayılır.
Bulaşma
Dang bunun yanı sıra enfekte kan ürünleri organ bağışı yoluyla da yayılabilir. Dang taşıyan bir kişi kan bağışlarsa ya da organ bağışlarsa, bunun verildiği kişi bağışlanan kan veya organdan dang kapabilir. Singapur gibi bazı ülkelerde dang yaygındır. Bu ülkelerde her 10,000 kan naklinin 1,6 ila 6’sından dang yayılmaktadır. Dang virüsü hamilelik sırasında ya da çocuk doğduğunda anneden çocuğa da geçebilir. Dang genellikle başka yollarda yayılmaz.
Riskler
Dang hastalığı olan bebeklerin ve küçük çocukların şiddetli olarak hastalanması, yetişkinlere göre daha olasıdır. Sağlıklı ve iyi beslenen çocukların ciddi olarak hastalanmasıysa daha olasıdır. (Bu hastalık, kötü ve eksik beslenen, sağlıklı olmayan ya da iyi beslenemeyen çocuklarda genellikle daha kötü olan diğer pek çok enfeksiyondan farklıdır.) Kadınlar, erkeklere göre daha şiddetli hastalanırlar. Dang, diyabet ve astım gibi kronik (uzun süreli) hastalığı olan kişilerde yaşamı tehdit edici olabilir.
Mekanizma
Bir sivrisinek insanı ısırdığında, salyaları kişinin derisine geçer. Eğer sivrisinekte dang varsa, virus salyasında taşınmaktadır. Böylece sivrisinek bir insanı ısırdığında virus, sineğin salyasıyla beraber kişinin derisine geçer. Virüs, kişinin akyuvarlarına ilişir ve girer. (Akyuvarların, enfeksiyonlar gibi tehditlere karşı savaşarak vücudun korunmasına yardımcı olmaları gerekir.) Akyuvarlar vücutta hareket ettikçe virus ürer (veya kendisini çoğaltır). Akyuvarlar, interlökin, interferon ve tümor nekroz faktörü gibi (sitokin olarak bilinen) uyarıcı belirti proteinler üreterek tepki verirler. Bu proteinler, hastalığın, grip benzeri belirtiler edinmesine ve dang ile gelen yoğun ağrılara sebep olur.
Kişinin şiddetli (ciddi) bir enfeksiyonu varsa virüs, vücutta daha hızlı bir şekilde yayılır. Virüs daha da yayıldıdığı için (karaciğer ve kemik iliği gibi) daha fazla organı da etkisi altına alabilir. Kan akışıyla gelen sıvılar, vücut boşluklarındaki küçük kan damarlarına sızar. Bu yüzden kan damarlarında daha az kan dolaşır (ya da vücutta hareket eder). Kişinin kan basıncı o kadar azalır ki kalp artık hayati (en önemli) organlara yeteri kadar kan sağlayamaz. Ayrıca kemik iliği, kanın yeteri kadar pıhtılaşması için gerekli olan miktarda platelet üretemez. Yeterli platelet olmadan kişinde kanama problemleri görülmesi olasıdır. Kanama, dang hastalığının önemli bir komplikasyonudur (hastalığın sebep olabileceği en ciddi problemlerden biridir).
Tanı
Sağlık uzmanları genellikle, enfeksiyon kapmış insanları muayene ederek ve kişideki belirtilerin dang ile uyuştuğunu anlayarak dang teşhisi koyarlar. Sağlık uzmanlarının, dang hastalığının yaygın olduğu bilinen bölgelerde, bu yöntem ile teşhis koymaları mümkündür. Ancak, dang erken aşamalarında ise, bu hastalık ve diğer viral enfeksiyonlar (virüslerin sebep olduğu enfeksiyonlar) arasındaki farkı belirlemek zor olabilir. Ateşi ve şu belirtilerden ikisinin olduğu hastalar muhtemelen dang hastalığına yakalanmıştır: mide bulantısı ve kusma; kızarıklık; genel ağrılar (tüm vücutta ağrı); akyuvar sayısında azalma; ya da pozitif çıkan bir turnike testi. Hastalığın yaygın olduğu yerlerde, uyarıcı belirtilerden herhangi birine ek olarak ateşin de olması genelde kişinin dang hastalığına yakalandığına işarettir. .
Uyarıcı belirtiler genellikle, dang ciddi boyutlara ulaşmadan görülür. Laboratuvar testinin yapılamadığı durumlarda turnike testi yararlı olur. Turnike testini yapmak için sağlık uzmanı, kişinin koluna bir tansiyon aleti manşonu sarar ve 5 dakika bekler. Ardından sağlık uzmanı, cildin üzerindeki küçük kırmızı noktaları sayar. Noktaların sayısının fazlalığı, kişinin dang hastalığının olması ihtimalinin artması anlamına gelir.
Dang hastalığı ve chikungunya arasındaki farkı belirlemek güçtür. Chikungunya, dang ile aynı belirtilere sahip olan benzer bir viral enfeksiyondur ve dünyanın aynı bölgelerinde görülür. Dang hastalığının bazı belirtileri, malarya, leptospiroz, tifo ateşi, menenjit ve meningekokkal hastalık ile aynıdır. Genellikle birine dang teşhisi konmadan önce sağlık uzmanı, kişinin bu hastalıklardan birine yakalanmadığından emin olmak için testler yapar.
Bazen şiddetli dang, büyük plevral efüzyonlara (sızan sıvıların ciğerlerin etrafında toplanması) ya da asitlerin (sıvıların abdomende toplanması) oluşmasına sebep olur. Eğer bunlar yeterince büyük ise sağlık uzmanı, kişiyi muayene ederken onları görebilir. Sağlık uzmanı, vücuttaki sıvıyı bulmak için medical ultrason kullanabilirse, dang şok sendromu teşhisini erken evrede iken koyabilir. Ancak dang hastalığının yaygın olduğu bölgelerde, çoğu sağlık uzmanının ve kliniklerin ultrason cihazları bulunmamaktadır.
Sınıflandırma
2009 yılında Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), dang hastalığını iki türde sınıflandırmış veya iki türe ayırmıştır: basit ve şiddetli. Bundan önce 1997’de, DSÖ bu hastalığı, başkalaşım göstermeyen ateş, dang humması ve dang kanamalı ateşi olarak ayırmıştı. DSÖ, dang hastalığının bu eski ayrımının basitleştirilmesi gerektiğine karar verdi. Ayrıca bu eski yöntemin çok sınırlayıcı olduğuna da karar verdi: dang hastalığının kendini gösterebileceği bütün yolları içermiyordu. Dang sınıflandırmasının resmen değiştirilmiş olmasına ragmen eski sınıflandırma da halen kullanılmaktadır.
DSÖ’nün eski sınıflandırma sisteminde dang kanamalı ateşi, I-IV sınıflar olarak bilinen, dört aşamaya ayrılmaktaydı:
Laboratuvar testleri
Dang hastalığı, mikrobiyoloji ve mikrobiyolojik laboratuvar testleriyle teşhis edilebilir. Farklı birkaç test de uygulanabilir. Bir test (virüs izolasyonu), dang virüsünü hücredeki kültürlerden (veya numunelerden) izole eder (ya da ayırır). Bir diğer test (nükleik asit saptama), polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) denen bir teknik kullanarak virüsteki nükleik asitleri arar. Üçüncü bir test (antijen saptama), virüsteki antijenleri arar. Diğer bir test, kanda vücudun dang virüsü ile savaşmak için ürettiği antikorları bulmaya çalışır. Virüs izolasyon ve nükleik asit saptama testleri, antijen saptama testlerinden daha iyidir. Ancak bu testler daha pahalıdır, bu yüzden her yerde mevcut değildir. Dang hastalığının erken evrelerinde bütün bu testler negatif sonuç verebilir.
Antikor testleri dışındaki bu laboratuvar testleri, yalnızca dang hastalığının akut (başlangıç) evresinde olduğu sırada teşhis edilmesine yardımcı olabilirler. Ancak antikor testleri kişinin dang hastalığı enfeksiyonunun geç evrelerinde olduğunu doğrulayabilir. Vücut, özellikle dang virüsü ile savaşması için 5-7 gün sonra antikor üretir.
Korunma
İnsanların dang virüsü kapmasına engel olmak için onaylanmış bir aşı bulunmamaktadır.. Enfeksiyondan korunmak için Dünya Sağlık Örgütü, sivrisinek polülasyonunun kontrol altında tutulmasını ve insanların sivrisinek ısırmalarına karşı korunmasını tavsiye etmektedir.
DSÖ, dang hastalığından korunmak için (“Bütünleşik Vektör Kontrol” programı olarak bilinen) beş ayrı parçadan oluşan bir program önermektedir:
DSÖ, sivrisinekleri kontrol altında tutmak ve onlar tarafından ısırılmayı önlemek için bazı özel uygulamaların yapılmasını da önerir. Aedes aegypti sivrisineğini kontrol etmek için habitatları yok edilmelidir. İnsanlar, açık su tanklarını boşaltmalıdır (böylece sivrisinekler yumurta bırakamazlar). Sinek/böcek ilaçları ya da biyolojik kontrol maddeleri de bu bölgelerde sivrisinekleri kontrol etmek için kullanılabilir. Bilim insanları, organofosfat veya piretroid spreyleri salmanın işe yaramayacağını düşünmektedirler. Sivrisinekleri çektikleri ve ayrıca da durgun suda sinek ilaçlarının birikmesi yoluyla insanlara sağlık sorunları yaşatabileceği için durgun su (hareketsiz su) kaynaklarından kurtulmak gereklidir. Sivrisinek ısırmalarını önlemek için insanlar vücutlarını tamamen saran kıyafetler giyebilir. Svrisinekleri de uzak tutan, böcek kovucu spreyler (böcek spreyi gibi) kullanabilirler. (DEET en etkilisidir.) İnsanlar aynı zamanda, uzanırken sivrisinek tülü de kullanabilirler.
Yönetim
Dang humması için kesin bir tedavi şekli yoktur. Farklı insanlar, belirtileri doğrultusunda farklı tedavilere ihtiyaç duymuşlardır. Bazı insanlar, iyileşmelerini yakından takip eden doktorları gözetiminde evde sıvı alarak iyileşebilmektedirler. Bazılarıysa intravenöz sıvı almaya veya kan nakline ihtiyaç duyabilirler. Bir sağlık uzmanı, ciddi hastalık belirtileri olanları, özellikle de önceden kronik sağlık sorunları varsa hastaneye yatırmayı uygun görebilir.
Hastalık bulaşan insanlar intravenöz sıvılara ihtiyaç duyduklarında bunları en fazla bir iki gün kullanırlar. Sağlık uzmanı verilen bu sıvı dozajını artırarak kişinin yeterli miktarda idrar (0.5–1 mL/kg/sa) yapabilmesini sağlar. Bu sıvı ayrıca kişinin hematokrit (kandaki demir miktarı) oranı ve yaşamsal belirtileri normale dönene kadar artırılır. Kanama riskine karşın, sağlık uzmanları nazogastrik entübasyon (kişinin burnundan midesine bir boru sokmak), intramüsküler enjeksiyon (şırınga ile kas içine ilaç vermek), ve arteriyel ponksiyon (bir atardamara iğne yerleştirmek) gibi invaziv tıbbi girişimlerden uzak dururlar. Ateş ve ağrı için Asetaminofen (Tylenol) verilebilir. Bir tür antienflamatuvar ilaç olan NSAİİ’ler (ibuprofen ve aspirin gibi) kanama ihtimalini artırdığı için kullanılmamalıdır. Kişinin yaşamsal belirtileri değişirse veya normalden farklıysa ve kandaki kırmızı kan hücresi düzeyi düşüyorsa kan nakline erken başlanmalıdır. Kan nakli gerekiyorsa, kişiye tam kan (farklı bölümlerine ayrılmamış kan) veya sıkıştırılmış kırmızı kan hücreleri verilmelidir. Trombosit (tam kandan ayrılmış halde) ve taze dondurulmuş plazma genellikle tavsiye edilmez.
Dang hummasının iyileşme sürecindeki kişiye, aşırı sıvı yüklenmemesi amacıyla daha fazla intravenöz sıvı verilmez. Aşırı sıvı yüklenmesi olduğunda, eğer kişinin yaşamsal belirtileri sabitse daha fazla sıvı verilmesini durdurmak dahi yeterli olabilir. Eğer bir kişi hastalığın kritik evresini atlattıysa, furosemid (Lasix) gibi bir kıvrım diüretiği verilebilir. Bu, kişinin kan dolaşımındaki fazla sıvıların atılmasına yardımcı olur.
Olasılık
Dang humması olan çoğu insan iyileşir ve sonradan da bir sorunla karşılaşmaz. Tedavi olmaksızın, hastalanan insanların %1’i ila %5’i arası (her 100 kişiden 1 ila 5’i) dang hummasından ölmektedir. İyi tedaviyle, %1’den daha azı ölmektedir. Yine de, ağır dang humması olan kişilerin %26’sı ölmektedir (her 100 kişiden 26’sı).
Dang humması 110’dan fazla ülkede görülmektedir. Her yıl, dünya genelinde 50 ila 100 milyon arası insan hastalığa yakalanmaktadır. Ayrıca yarım milyon kişinin hastaneye yatmasına ve her yıl yaklaşık 12.500 ila 25.000 kişinin ölümüne neden olmaktadır.
Dang humması eklembacaklılar tarafından yayılan başlıca bulaşıcı hastalıktır. Dang hummasının her bir milyonluk nüfus içerisinde maluliyetle geçen 1600 yaşam yılı karşılığı bir hastalık yüküne sahip olduğu düşünülmektedir. Bu da, dang hummasının her bir milyon kişi için toplam 1600 yıllık yaşam kaybına neden olduğu anlamına gelir. Bu, tüberküloz gibi diğer çocukluk ve tropik hastalıkların sebep olduğu hastalık yüküyle neredeyse aynıdır. Dang hummasının sıtmadan sonraki en önemli tropik hastalık olduğu düşünülmektedir. Bunun yanı sıra Dünya Sağlık Örgütü dang hummasını ihmal edilen 16 tropik hastalıktan biri olarak görmektedir (dang hummasının gerektiği kadar ciddiye alınmadığı anlamına gelmektedir).
Dang humması dünya genelinde giderek daha çok görülür hâle gelmektedir. 2010 yılında, dang humması 1960’taki görülürlük oranının 30 kat üstünde görülmüştür. Dang hummasındaki artışın pek çok sebebi olabileceği düşünülmektedir. Çoğu insan şehirlerde yaşamaktadır. Dünya nüfusu artmaktadır. Daha fazla insan uluslararası yolculuk yapmaktadır. Küresel ısınma da dang hummasının artmasına sebep olan faktörlerden biri olarak görülmektedir.
Dang humması en sık olarak ekvator çevresinde görülür. Dang hummasının görüldüğü alanlarda 2,5 milyar insan yaşamakta ve bu insanların %70’i Asya ve Pasifik’te yer almaktadır. Birleşik Devletler’de, dang hummasının görüldüğü yerlere seyahat edip dönen ve ateşi olan kişilerin %2,9 ila %8’i seyahat sırasında hastalanmıştır. Bu insanlar içerisinde, dang humması, sıtmanın ardından en çok görülen ikinci hastalık konumundadır.
Geçmişi
Dang humması hakkında yazılan ilk yazı yıllar öncesine dayanıyor. Jin Hanedanı zamanından (M.S. 265 ile 420 yılları arasında hüküm sürmüştür) bir Çin tıp ansiklopedisi, muhtemelen dang hummasına yakalanan bir insandan bahsetmektedir. Kitap, uçan böceklerle ilgisi olan bir “su zehrinden” bahsediyordu. Aynı zamanda 17. yüzyıldan (1600’ler) kalan ve dang humması salgınlarından (hastalığın kısa sürede büyük bir hızla yayıldığına dair) bahsediyor olma olasılıkları bulunan yazılar da mevcuttur. Bilinen muhtemelen en eski dang humması salgını raporları 1779 ve 1780’dendir. Bu raporlar Asya, Afrika ve Kuzey Amerika’yı kasıp kavuran bir salgından söz etmektedirler. O zamandan 1940’a dek pek fazla salgın görülmemiştir.
1906’da, bilim insanları, insanların Aedes sivrisineklerinden hastalık kaptıklarını kanıtladılar. 1907’de, bilim insanları dang hummasına bir virüsün neden olduğunu gösterdiler. Bu, o güne dek bir virüsle yayıldığı bilinen ikinci hastalıktı. (Bilim insanları sarıhummaya bir virüsün yol açtığını önceden kanıtlamışlardı.) John Burton Cleland ve Joseph Franklin Siler dang humması virüsünü araştırmaya devam ettiler ve virüsün yayılma şeklinin temel unsurlarını ortaya çıkardılar.
Dang humması, İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında çok daha hızlı yayıldı. Bunun sebebinin, savaşın çevreyi farklı şekillerde etkilemiş olması olduğu düşünülüyor. Ayrıca farklı alanlara değişik tür dang hummaları da yayıldı. Dang hemorajik hummasına ilk kez rastlandı. Hastalığın bu ağır türüne ilk kez 1953 yılında Filipinler’de rastlandı. 1970’lerde, dang hemorajik humması çocuk ölümleri içerisinde büyük bir yer teşkil etmeye başladı. Aynı zamanda Pasifik’te ve Amerika kıtasında da görülmeye başlandı. Dang hemorajik humması ve dang şok sendromu Orta ve Güney Amerika’da ilk kez 1981’de görüldü. Bu sıralarda, sağlık uzmanları 1. tip dang virüsü kapan insanların birkaç yıl sonra 2. tip dang virüsünü de kaptıklarını fark ettiler.
Kelimenin Geçmişi
“Dang” kelimesinin tam olarak nereden geldiği bilinmiyor. Bazı insanlar, kelimenin Svahili dilindeki Ka-dinga pepo tabirinden geldiğini düşünüyorlar. Bu tabir hastalığın kötü bir ruhtan geldiğinden bahsediyor. Swahili dilindeki dinga kelimesinin İspanyolca bir kelime olan dengueden türediği düşünülüyor. Bu kelime "dikkatli" anlamına geliyor. Kelime, dang hummasının kemiklerde yarattığı acıdan muzdarip kişiler için söylenmiş olabilir; bu acı insanların dikkatli şekilde yürümesine neden oluyordu. Yine de, düşünülenin tam tersi olarak, İspanyolca kelimenin Swahili dilindeki kelimeden gelme ihtimali de bulunmaktadır.
Bazıları ise “dang”isminin Batı Hint Adaları ’ndan geldiğine inanıyorlar. Batı Hint Adaları’nda, dang humması olan kölelerin "hanım evladı" gibi ayakta durduğu ve yürüdüğü söyleniyordu. Bu sebepten, hastalığa “hanım evladı humması” da deniyordu.
“Kırık kemik humması" ilk kez, bir hekim ve aynı zamanda Birleşik Devletlerin kurucularından olan Benjamin Rush tarafından kullanıldı. 1789’da Rush, 1780’de Philadelphia’da görülen dang humması salgını hakkındaki bir raporda "kırık kemik humması" tabirini kullandı. Rush raporda genellikle hastalığın daha resmi ismi olan "tekrarlayan safra humması" ifadesini kullandı. “Dang humması” tabiri 1828 sonrasına dek pek kullanılmıyordu. O zamana kadar, hastalık için farklı insanlar farklı isimler kullanmışlardı. Örneğin dang hummasına "kırık kalp humması" ve "la dengue" dendiği de oldu. İlerlemiş dang humması için başka isimler de kullanıldı: örneğin, "bulaşıcı trombositopenik purpura", "Filipin," "Tay" ve "Singapur hemorajik humması".
Araştırma
Bilim insanları dang hummasını önleme ve hastalığı tedavi etme konularında araştırma yapmayı sürdürüyorlar. İnsanlar aynı zamanda sivrisinekleri kontrol altına almaya, aşı üretmeye ve virüsle savaşabilecek ilaçlar üretmeye de çalışıyorlar.
Bilim insanları, insanları dang hummasının dört türünden de koruyacak bir aşı üzerinde çalışıyorlar. Bazı bilim insanları aşının antikora bağımlı artım (ABA) yüzünden ciddi hastalık riskini artırmasından endişe ediyorlar. Mümkün olan en iyi aşının bazı farklı özellikleri olmalıdır. İlk olarak, güvenli olmalıdır. İkincisi, bir iki enjeksiyon (iğne) ile işe yaramalıdır. Üçüncüsü, dang humması virüsünün her türüne karşı koruma sağlamalıdır. Dördüncüsü, ABA’ya yol açmamalıdır. Beşincisi, nakli (hareketi) ve saklaması (ihtiyaç olana kadar tutulabilmesi) kolay olmalıdır. Altıncısı, az masraflı ve maliyet etkin (maliyetine değer) olmalıdır. 2009’da bazı aşılar test edildi. Bilim insanları, ilk aşının (ya da aşıların) 2015 yılında piyasaya sunulmuş (satın alınabilir durumda) olmasını umuyorlar.
Bilim insanları aynı zamanda dang humması saldırılarıyla mücadele edecek ve insanları ciddi komplikasyonlardan koruyacak antiviral ilaçlar üzerinde de çalışıyorlar. Aynı zamanda virüsün proteinlerinin nasıl yapılandığı üzerinde de çalışıyorlar. Bu, dang hummasına çare olabilecek tedaviler üretmede onlara yardımcı olabilir.
Japon Sahil Güvenlik Teşkilatı gemileri listesi
Japon Sahil Güvenlik Teşkilatı'na hizmet etmiş veya hizmet etmekte olan gemiler ve tekneler:
Kuruluş dönemi
27 Nisan 1948 - 27 Nisan 1952 tarihleri arasında hizmete giren gemiler ve tekneler
Devriye gemisi
Kasasagi sınıfı x 35: Kasasagi (PB-01), Kwasagi (PB-02), Namazuru (PB-03), Yamadori (PB-04), Oshidori (PB-05), Uguisu (PB-06), Tsugumi (PB-07), Sekirei (PB-08), Otaka (PB-09), Kari (PB-10), Yamasemi (PB-11), Uguisu (PB-12), Hatsukari (PB-13), Shirasagi (PB-14), Komadori (PB-15), Hibari (PB-16), Hato (PB-17), Chidori (PB-18), Hayabusa (PB-19), Kiji (PB-20), Kawasemi (PB-21), Hiyodori (PB-22), Tsubame (PB-23), Kotaka (PB-24), Wakataka (PB-25), Shigi (PB-26), Kamome (PB-27), Otori (PB-28), Uzura (PB-32), Aosagi (PB-37), Hinazuru (PB-38), Hojiro (PB-39), Shirataka (PB-40), Yamagara (PB-41) ve Mizudori (PB-42)
Katoku (PB-29)
Miura (PL-01)
Daio sınıfı x 2: Daio (PL-02) ve Muroto (PL-03)
Awaji sınıfı x 3: Awaji (PM-01), Miyake (PM-02) ve Sado (PM-03)
Isochidori sınıfı x 2: Isochidori (PB-43) ve Shimachidori (H-104)
Kawachidori sınıfı x 8: Kawachidori (PB-44), Hamachidori (PB-45), Akebono (H-104), Yushidori (PB-41), Kyodo Maru No. 6 -> Miochidori (PB-56), Tomochidori (PB-58), Oi Maru -> Okichidori (PS-60) ve Yufu Maru -> Haruchidori (PS-115)
Kabashima (PS-59)
Sawachidori sınıfı x 3: Maguaia Maru -> Sawachidori (PS-48), Kokkusu Maru -> Kawachidori (PS-49) ve Murachidori (PS-57)
Rebun sınıfı x 14: Rebun (PM-04), Iki (PM-05), Oki (PM-06), Genkai (PM-07), Hachijo (PM-08), Amakusa (PM-09), Okushiri (PM-10), Kusakaki (PM-11), Rishiri (PM-12), Noto (PM-13), Hekura (PM-14), Mikura (PM-15), Koshiki (PM-16) ve Hirado (PM-17)
Chifuri sınıfı x 5: Chirufi (PM-18), Kurokami (PM-19), Kozu (PM-20), Shikine (PM-21) ve Baito (PM-22)
Kuma sınıfı x 20:
Iwachidori (PS-61)
Kurihashi (PL-04)
Devriye teknesi
Shiraume sınıfı x 5:
Ogami sınıfı x 8:
Harukaze sınıfı x 3:
Soyokaze sınıfı x 11:
Suzuran sınıfı x 3:
Ayame sınıfı x 52:
Mutsuki (PC-25)
Hatsunami sınıfı x 24:
Sagiri sınıfı x 4:
İtfaiye teknesi
Otowa sınıfı x 7:
Hidrografik araştırma gemisi
Kaiyo No. 4 sınıfı x 2:
Heiyo Maru (HG-04)
Akashio sınıfı x 2:
Okishio sınıfı x 14:
Isogo sınıfı x 4: Isogo (HS-19), Fukae (HS-20), Tsukane (HS-21) ve Hesaki (HS-22)
Deniz feneri işleri gemisi
Nisso Maru No. 18 (LT-01)
Soya (LL-01)
Ujina (LM-04)
Hokuto (LL-02)
Fukuse Maru (LT-21)
Peleng-i Derya
Peleng-i Derya, Osmanlı donanmasına mensup Nimet sınıfı torpil gambotu. Çanakkale Savaşı sırasında, 23 Mayıs 1915'te Bakırköy, İstanbul açıklarında barut fabrikasını korurken, Marmara Denizi'ne girmeyi başaran İngiliz E11 denizaltısı tarafından torpillenerek batırıldı. Tekrar yüzdürüldü, sonra 1920'de söküldü.
Japon Sahil Güvenlik Teşkilatı gemileri listesi
Deniz feneri işleri gemisi
Mitsu Maru (LT-05)
Mayın tarama gemisi
Chiyozuru sınıfı x 24:
Ukishima sınıfı x 13:
Eisho Maru
Soei Maru
Senyu Maru No. 2
v.s.
Devriye gemisi
Namichidori (PS-53)
Tokachi sınıfı x 2: Tokachi (PS-51) ve Tatsuta (PS-52)
Ojika sınıfı x 5: Ojika (PL-102), Atsumi (PL-103), Satsuma (PL-104), Tsugaru (PL-105) ve Kojima (PL-106)
Yahagi sınıfı x 7: Yahagi (PS-54), Sumida (PS-55), Chitose (PS-56), Sorachi (PS-57), Yubari (PS-58), Horonai (PS-59) ve Okinawa (PM-69)
Soya (PL-107)
Matsuura sınıfı x 5: Matsuura (PS-60), Sendai (PS-61), Amami (PS-62), Natori (PS-63) ve Karatsu (PS-64)
Nojima sınıfı x 2: Nojima (PL-11) ve Ojika (PL-12)
Hidaka sınıfı x 14:
Kojima (PL-21)
Erimo sınıfı x 2: Erimo (PL-13) ve Satsuma (PL-14)
Akagi (PS-40)