cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alper Kutay Erke
Alper Kutay Erke (d. 24 Nisan 1979, Konya), mizah, öykü ve deneme dallarında yapıtları bulunan çağdaş Türk yazarı. 1994 yılında Türkiye Gazetesi büyük şiir ödülünü kazandı. Daha sonra çeşitli gazete ve dergilerin açmış olduğu yarışmalarda ödüller alarak edebiyat dünyasına atıldı. 2005 yılında "Bir Cevapsız Çağrı Aramızda Geçenler" isimli ilk kitabı yayınlandı. Alper Kutay Erke'nin 2006 yılında yayınlanan ilk mizah kitabı "Aşkın katilleri buruşuk kadınlar" adlı kitap oldu. Yazıları Karakalem, Ünlem Sanat ve Kahve Molası gibi edebiyat dergilerinde yayınlandı. Gazipaşa Gazetesi, Yeni Alanya Gazetesi, Bandırma Banses Gazetesi, Fısıltı Gazetesi ve Virgül Dergisi'nde uzun süreler köşe yazıları, makaleler yazdı. "Yasak Şey Seni Sevmek" isimli kitabı 2007 yılında yayınlandı. 2009 yılında bu kitabı ile Sabit İnce Edebiyat Ödülü'nü aldı. Genelde insan portreleri ile toplumda kadın-erkek ilişkilerinin yozlaştırılmasını mizahi bir dille işlediği kitapları, Tarihçi-yazar Altemur Kılıç tarafından "Şiir tadında kıskandıran bir dil biçemi" olarak değerlendirilmiştir. (Yasak Şey Seni Sevmek; önsözü 2007)
NGC 3275
NGC 3275, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Pompa takımyıldızı yönünde bulunur. SBab tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1835 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Knut Hamsun
İlk yılları
Daha sonraları Knut Hamsun adını alacak olan Knud Pedersen, Norveç'in kuzeyinde Gudbrandsdal sınırları içinde Vågå kasabasında doğdu. Bir terzi olan babası, kalabalık ailesini alarak, daha kuzeye, Hamaröy kasabasına göç etti. Çalışan ve işine bağlı adam, karısını kaynanasını, altı çocuğunu terzilikle zar zor geçindiriyor, üstelik oturdukları yerin sahibi rahibe borçlanıyorlardı.
Sekiz yaşında iken dayısının isteği üzerine annesiyle babası onu bir rahibin eğitimine verdiler. On dört yaşında, doğduğu kasabaya gidip orada bir tüccar yanında tezgahtarlık yaptı. Bir yıl sonra da Tranöy'de daha büyük bir tüccar yanında kalfalığa başladı. Tüccarın kızına aşık oldu fakat tüccar iflas edince ayrılmak zorunda kaldı. Bu sıralarda "Esrarengiz Adam" adında küçük bir aşk romanı yazdı. Bu roman, gezginlik yıllarında tanıştığı bir kitapçı tarafından bastırıldı. Buradan ayrılınca bir iki arkadaşıyla birlikte ucuz eşyalar satmaya başladılar. Kibrit, mum gibi şeyler satıyorlardı. Daha sonra ayrıldılar. Arkadaşı güneye Knut kuzeye gitti.
İş bulamayınca zanaat öğrenmek amacıyla bir ayakkabıcının yanına gitti.
Bir yıl sonra daha büyük, epik bir eser kaleme aldı. Henrik Ibsen'i okumuştu, onun etkisi altında bulunuyordu. "Bir Karşılaşma" adındaki bu kitabını da, Bodö'de bir kitapçı yayımladı. Daha sonra bir aşk hikâyesi daha yazdı.
Bu kitapların etkisiyle Knut bir kitap daha yazdı fakat yayıncılar basmaya yanaşmadılar. Knut'un bu kitapları bir yayınevinin desteği olmadan basabilmesi için bir zenginin desteği gerekiyordu.
Aradığı kişiyi buldu. Erasmus Zahl adında bir tüccardı bu. Çok gence yardım etmişti. Knut ona yazar olmak istediğini söyledi. Son yazdığım hikâye diye başka bir yazarı verdi. Tüccar kâğıtlara değil yüzüne baktı Knut'un. Genç Hamsund tüccardan çıkarken cebine bin kron indirmişti bile.
Frida adında bir köy hikâyesi ve şiirler yazmaya başladı. Adını Knut Pederson diye değiştirdi.
Hikâyesini tamamlayınca bir vapur bileti alarak Kopenhag'a gitti. Bir kitapçıya, sonra da Norveçli bir şaire eserlerini kabul ettirme çabaları boşa çıkınca Oslo'ya döndü. Sonra göçebe olarak uzun bir yolculuğa çıktı.
Edebiyatta yükselişi
Parası tükenen Hamsun tekrar aynı tüccarın yolunu tuttu. Tüccar yardımını esirgemedi. Hamsun bu parayla bir oda kiralayıp daha önce yazdığı yazıların pek çoğunu yaktı. Makaleler, hikâyeler yazıyor bunları satmaya çalışıyordu. Parası tekrar tükenince aç kaldı ve bunu romanlaştırdı. Açlık romanı şöhretinin ilk basamağı oldu.
Bu sıkıntılar içerisindeyken, yol yapımında iş buldu. Kum ocağında kâtiplik edecek, çekilen kumların hesabını tutacaktı. Zor değildi bu iş. Çalışma ve dinlenme saatlerinde bol bol kitap okuyordu. Müsveddelere şiirler, makaleler karalıyordu. Zamanla bir hatip gibi konuşabildiğini keşfetti işçilerle sohbet ederken. Tanıştığı bir rahip ona konferans vermesini tavsiye etti. Bunun üzerine Gjövik şehrinde bir salon kiralandı. Konferans edebiyat alanında olacaktı.
Konferansı dinlemeye sadece altı kişi geldi. Altı kişiden biri olan bir yazı işleri müdürü konferansı beğendi. Çevreye konferansı övdü. Bir sonraki konferansına da sayıları artmıştı. Bu sefer yedi kişiydiler. Anlaşılan bu yörenin edebiyatla ilgilendiği yoktu. Knut evine geri döndü.
Amerika'da Björson'un mektubu bir işe yaramamıştı. Burada kimse onu tanımıyordu. Henry Johnson adında bir öğretmenle ahbap olup ondan İngilizce dersleri aldı. Onun kütüphanesini taradı. Özellikle Mark Twain onu etkilemişti. Önceler Norveççe daha sonra da, İngilizce konferanslar hazırladı. Geceli gündüzlü çalışmalardan sonra Minesota'ya geçti ve orada muhasebe işine başladı.
Görgü, Yeşilyurt
Görgü, Malatya ili Yeşilyurt ilçesinin batı kesimlerinde yer alan ve ilçeye 16 kilometre mesafede bulunan dağlık bir mahalledir.
Knut Hamsun
Sürpriz iyileşmesi
Knut birkaç ay hasta yattı. Ölürsem Norveç'te gömüleyim diyerek Norveç'e doğru yolculuğa çıktı. Ne kendisinin ne de dostlarının anlayamadıkları bir şekilde yol süresince kendiliğinden iyileşti. Deniz havası iyi gelmişti.
Görgü, Yeşilyurt
Mahallenin 700 yıl önce kurulduğu tahmin edilmektedir. Mahalleye ilk önce Kırıklı denilen bir kabile, sonradan sırasıyla Omaruşağı,Karamanlılar, Hasanhacılı, Şabanuşağı, Piremitli, Kürneli, Hasımuşakları gelerek yerleşmişlerdir. Mahallenin önceki adı Cafana'dır.
Knut Hamsun
İsminin Knut Hamsun olması
Norveç'e döndüğünde bir gazete ile anlaştı. Oraya makaleler yollayacak hiç değilse böylece dinlenecekti. Çalışıyor, yazıyordu. 1885'te Mark Twain ile ilgili bir yazısında imzası Knut Hamsund, bir matbaa hatası yüzünden Knut Hamsun şeklinde basıldı. O da düzeltmeye yanaşmadı. O tarihten itibaren ismi böyle kaldı.
Görgü, Yeşilyurt
Kurşunlu Tepe civarında bulunan Kurşun-Çinko- Barit maden yatakları, 1986 yılından beri ÇİNKUR tatafından işletilmektedir. Mahallede, yaklaşık 500.000 tonluk maden rezervi olduğu tahmin edilmektedir. Mahallede ilköğretim okulu, cami ve sağlık evi bulunmaktadır. Mahallede, Halk Eğitim Merkezi ve Sümerbank Holding'e ait iki adet halıcılık kursu bulunmaktadır.
Knut Hamsun
Amerika'ya geri dönüş
Norveç'te işinden ayrılınca tekrar aç kaldı. Bu açlığa bir yıl katlandı. Daha sonra, bir zenginin yardımıyla tekrar Amerika'ya döndü.(1888)
Amerika'da tramvaylarda biletçilik yaptı. Biletçilik işini becerememişti. Çünkü durakları aklında tutamıyordu. Kitap okumaya daldığı için yolculara haber vermiyordu. Bu yüzden işinden ayrılıp Kuzey Dakota'ya gidip tarlalarda çalıştı.
Görgü, Yeşilyurt
2014 Yılında Malatya İline bağlanarak mahalle oldu.
Knut Hamsun
Amerika'ya geri dönüş
1887 sonbaharını kapsayan bu çalışmalarda cebinde biraz parayla Amerika'ya ilk geldiğinde kaldığı yerlere döndü. Artık yazmaya başlayabilirdi.
Edebiyata dönüş
Bu sürede Danimarka'ya gitti. Yazmaya azimle başladı.
"Yumruğunu yemedikçe kimsenin bırakıp gitmediği o garip şehir, Kristiania'da aç gezdiğim günlerdeydi. Tavan arasında uyanık yatıyordum. Alt katta bir saatin altıya vurduğunu duydum. Hafif aydınlanmıştı ortalık; insanlar merdivenleri inip çıkmaya başlamışlardı..." diyordu büyülenmişliğiyle.
Kağıtları üst üste yığıyor sürekli yazıyordu. Ne yazdığını iyi biliyordu. Açlık romanıydı bunlar. Yazdığı kısımları Politiken gazetesi yazı işleri müdürlerinden Edvard Brandes'e götürdü. Brandes bu karşılamayı daha sonra şöyle anlatıyordu: "Ondan daha düşkün bir başka insan pek az görmüşümdür. Düşkünlüğü elbisesinin yırtık pırtık olduğundan değildi. Ya o yüzü! Çok uzundu müsveddeler. Kendisine geri veriyordum ki, birdenbire kelebek gözlüğü gerisinde gözlerindeki ifadeyi gördüm."
Behçet Necatigil tarafından dilimize çevrilen "Göçebe" adlı kitabını ise elli yaşlarında tamamlamıştır. Üç bölümlük büyük romana yazarın verdiği genel isimdir. İlk kitap "Sonbahar Yıldızları" altında 1906'da, "Hüzünlü Havalar" 1909'da, "Son Mutluluk" 1912'de Göçebe'de toplanmıştır ve yazarın ağzından anlatılmıştır. Bu defa kitabında evliliğin zor temasını işlemeye yönelir
1920 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanmıştır.
Ülkesi Norveç işgalinden önce başladığı Nazi taraftarlığını ülkesinin işgali sırasında da devam ettirmesiyle ünü ciddi şekilde lekelenmiştir. Aldığı Nobel ödülünü 1943 yılında Goebbels'e göndermiştir.
Savaş sonrası hesaplaşma mahkemelerinden "akli denge" sebep gösterilerek muaf tutulmuş ama akıl hastanesine kapatılmış, daha sonra da savaş sırasında propaganda suçu nedeniyle büyük para cezasına çarptırılmıştır. Bu süreçte başına gelenleri tek otobiyografik ve en son eseri "På gjengrodde stier" (Ot bağlamış patikalarda) kitabında anlatmıştır. Kitabın son cümlesi "Yüksek mahkeme suçlu buldu, yazarlığıma son veriyorum" şeklindedir.
19 Şubat 1952 yılında, 92 yaşında banyoda ölü bulundu. Cenazesi yakılmıştır.
Norveç'te savaştan 50 yıl sonraki nesiller, savaş sonrası hesaplaşmaları orantısız bulup, Hamsun'a daha bir anlayışla ve sahip çıkarak yaklaşmaktadırlar. 2009 yılında doğumunun 150. yılı Hamsun yılı olarak kutlanmıştır. Adı okullar, sokaklar, heykeller ve başka vesilelerle yaşatılmaktadır. Hakkında bir müze (Hamsunsenteret), bir film (Hamsun 1996 ) ve bir televizyon dizisi (Gåten Knut Hamsun  )  yayınlanmıştır. Savaş sırasındaki tutumunun onun erken oluşmuş İngiltere ve Amerika karşıtı tavırları ve eserlerinin ilk Almanya'da tutulması sebebiyle olduğu kanaati kabul görmeye başlamıştır.
Miklós Zrínyi
'''VII. Miklós Zrínyi veya Nikola Zrinski' (Macarca: Zrínyi Miklós, Hırvatça: Nikola Zrinski'' d. 5 Ocak 1620 – ö. 18 Kasım 1664), Hırvat ve Macar soylusu asker, devlet adamı ve şair.
Zigetvar Kuşatması’nı konu alan ve Macar edebiyat tarihinin en önemli destanı olarak kabul edilen “Szigeti Veszedelem” (Zigetvar Tehlikesi) adlı eserin yazarıdır. Macar tarihinde büyük önemi ve saygınlığı olan bir aileye mensuptur. Şairin büyük büyükbabası IV. Miklós Zrínyi Zigetvar kalesini Osmanlılara karsı savunurken ölmüş; büyükbabası IV. György Zrínyi ise ülkenin başkomutanlığını alarak ailenin ününü arttırmıştı; babası Kutsal Roma İmparatoru’nun sadık adamlarındandı. Kendisi, bir asker olarak Macaristan’ın bağımsızlığı için uğraştı. Gerek Osmanlılara gerekse Habsburglara karşı Macaristan’ı savundu. Habsburg yönetimine karşı Macarların giriştiği tüm özgürlük mücadelelerinde onun fikirleri etkili oldu.
Hayatı
5 ocak 1620’de dünyaya geldi. Doğum yeri konusunda değişik görüşler mevcuttur. Čakovec’de doğmuş olma ihtimali yüksektir. Babası Kral II. Ferdinand’ın sadık adamları arasında yer alan  Hırvat Banı (genel vali) IV. Miklós Zrínyi, annesi Macar soylusu Magdolna Széch’dir.
Ailesinin geçmişi
Ailesinin soyu Dalmaçya kökenli feodal bir aile olan De Brebiri ailesine dayanır. Hırvatlasan Brebiri ailesi üyeleri evlilik yoluyla 13. yüzyılda büyük bir güce sahip olmuştur. 14. yüzyılda György Brebiri Macar krallığna bağlılık yemini etmiş; Hırvatistan’ın iç bölümündeki Zrin (veya Zerin)Kalesini alınca kalenin adını soyadı olarak kullanmaya başlamıştır.
Aile üyeleri 15. yüzyıldan itibaren Osmanlı akınlarına karşı müklerini savunmak için mücadele ettiler. 1566’da Osmanlılar’ın büyük bir orduyla Macaristan’a girmesi üzerine IV. Miklós Zrínyi, Zigetvar Kalesi’nin komutasını eline aldı ve Zigetvar Kuşatması’nda Osmanlılar’a karşı savaşırken öldü. Aile 1620’lerde Katolik mezhebine  girikten sonra Viyana sarayının ve Katolik mezhebinin en büyük savunucusu oldu; Osmanlılarla yaptıkları sınır savaşları sonucu Macar soyluları arasınde kendilerine önemli bir yer edindi.
Çocukluk ve gençlik yılları
Miklós Zrínyi’nin çocukluğu Čakovec’de geçti. Çok küçük yaşta annesini kaybetti. Ardından babası, Gábor Bethlen’e karşı savaşırken hastalanıp hayatını kaybetti (1626). Miklós Zrínyi, 1628’de kardeşi Péter Zrínyi ile birlitke Graz’daki Cizvit okuluna gönderildi. 1633’te eğitimine Viyana’da ve Nagyszombat’ta devam etti. Cizvit okullarının katı sisteminden sıkılmaktaydı ancak 6 dilde konuşan, 8 dilde okuyabilen bir genç olarak yetişti ve ilgi alanındaki kitapları toplayıp okuyarak hayatı boyunca kendini yetiştirmeye devam etti.
Osmanlı akınlarına karşı topraklarını korumak için bir ordu kurdu diğer büyük toprak sahipleri ile birlikte askeri yerleşim birimleri oluşturdu.
Osmanlılarla mücadelesi
1640 yılında Légrad ve Muraköz komutanlığına getirildi. Muraköz civarı, Avusturya’ya gitmenin en kestirme yolu olduğundan, yoğun bir şekilde Osmanlı akınlarına hedef olmaktaydı. Zrínyiler de Osmanlı topraklarına akınlar düzenledi. Osmanlılar barış zamanı gerçekleşen bu saldırılar hakkında Viyana’ya şikayet mektupları göndermiştir. Osmanlılar barışın bozulmasını istemeyen kral, Zrínyi kardesleri Viyana Sarayı’na çağırarak, kendilerini Osmanlıların akınlarına karşı Osmanlı topraklarına yaptıkları akınlar yüzünden sertçe uyarmış  ve eylemlerine derhal son vermelerini emretmiştir. Zyriniler Viyana’nın emirlerini dikkate almayarak, Osmanlılara karsı yürüttükleri mücadeleye devam ettiler ve hiçbir fayda elde edemediler. Macar halkının yok olmaması için Osmanlılarla mücadenlenin şart olduğunu iddia ediyorlardı. Ancak Muraköz’deki halk değil, kraliyet çıkarları ile daha çok ilgili olan kral, Zyrini ve askerlerini  İsveçlilere karşı savaşmak  için Avusturya ordusuna katlmaya çağırdı.
Katıldığı savaşlar
Zrínyi, 1643 yazının sonunda istemedigi halde Otuz Yıl Savaşına katıldı. Kral, binbası rütbesiyle onu Macar ve Hırvat askerlerinin komutanı yaptı. Savaşta büyük yararlılıklar gösterdi ve İsveçlilerin yenilip geri çekilmesi üzerine topraklarına geri döndü (1644).
1644 yılında I. György Rákoczi’nin başlattığ bağımsızlık savaşında Macarlarla çarpışmak zorunda kaldı. Her fırsatta imparatorluk ordusundan ayrılarak topraklarına geri dönemeye çalıştı.
Evlilikleri
Miklós Zrínyi, ülkenin en önemli adamı olan Miklós Eszerházy’nin kızı Anna Júlia’ya aşık olmuş ama çeşitli sebeplerle evlenememişti. Anna Julia'nın başka birisi ile evlendirilmesi üzerine bu olayın üzüntüsüyle Vadász és Echo adlı eseri yazdı (1644). Ardından Gáspár Droskovich’in kızı Eusébia’ya asık oldu ve bu aşkın verdiği ilhamla Viola idillerini yazdı. 4 Haziran 1645’te onunla nişanlandı ancak nişanlanmalarından kısa süre sonra Eusébia ondan soğuyup ayrılmak istedi. Zrínyi'nin Arianna Sírása’yı bu sırada yazdığı tahmin edilir. Çift tekrar barıştı 1646’da evlendiler. Evlilikleri, Eusébia’nın 1651’de ölümü ile sonlandı. Zrínyi bu acı ile Orpheus Keserve adlı ağıtı yazdı. 1652’de Löbl Mária ile ikinci evliliğini yaptı. Bu evlilikten Izsak adlı oğlu dünyaya geldi ancak çok küçük yaşta öldü. Zrínyi 1659’da oğlunun ölümü üzerine bir ağıt yazdı.
Siyasi kariyeri
20 Ekim 1646’de Zala bölgesi naipligine atanan Zrínyi, Nisan 1648’den itibaren düzenli olarak bölgenin işleriyle meşgul oldu. 1646-47’deki meclise katıldı. 1647’de Hırvat banı oldu. 1653’te kendisini Genel Vali ilan ettirmek için uğraştı. Bu makamın kafasındaki “Özgür Macaristan” hayalini gerçekleştirmek için yardımcı olacağını ummaktaydı. Arkasında büyük destek olmasına rağmen Genel Vali seçilmedi. Bunun üzerine II. György Rákoczi’nin Macar kralı olması planını gerçekleştirmeye çalıştı. Rakoczi’nin Lehistan’a yaptığı izinsiz sefer sonucu 1658’de Osmanlılar Erdel’e saldırdı.
Sıranın Macaristan’a geldiğini anlayan Zrínyi, Viyana ile arasını düzeltmeye çalıştı bu arada kendi çabalarıyla her fırsatta Osmanlılar’a zarar vermeye uğraştı. 1661’de Kanije’nin karşısında bir kale(Zrínyi-Újvár /Yenikale) inşa ettirmeye başladı. Osmanlılar barış için kale inşaatının durmasını şart koşuyorlardı. Zrínyi, Viyana’dan gelen inşaatı durdurma emrine rağmen kaleyi tamamladı (1662).
1662’de mecliste Viyana yanlısı Katolikler ile Macarların özgürlüğü yanlısı Pprotestanlar arasında yaşanan gerginlik sırasında Zrínyi, Katolik olmasına rağmen Protestanların yanında yer aldı. Bu tavrı yüzünden Katolikler kendisine cephe aldı.
Osmanlı ordusu Macaristan’a yürüyüşe geçtiğinde Zrínyi Macar kuvvetlerinin komutanlığına getirildi ve 1663 yılı Ekim başlarında Osmanlı ordusunu yendi; sadrazam ordusuyla geri çekilmek zorunda kaldı. Zrínyi başarılarına rağmen görevden alındı.
Topladığı güçlerle 1664’te Kış seferine çıktı ve büyük başarı kazandı. Osmanlıların önemli bir ikmal yeri olan Eszék köprüsünü yaktı. Avrupa’da büyük kahraman, kurtarıcı ve büyük bir kumandan olarak tanındı. Ardından Kanije'yi kuşattı. Zrínyi’nin Kanije’yi kuşatması nedeniyle yardıma gelen Sadrazam Köprülü Fazıl Ahmed Paşa tarafından Zrínyi-Újvár (Yenikale) yıktırıldı (1664).
11 Temmuz 1664’te Viyana’ya gitti. Kale savunmasında yardım gönderilmediği için çok öfkeliydi. Viyana yönetimi, tüm zararların tazminini vererek ve Zrínyi’yi Várad generalligine getirerek onu yatıştırmaya karar vermişti ancak Zrínyi’nin Fransa, Papalık ve Venedik elçileri ile yaptığı görüşmeler bu kararın değişmesine neden oldu. Zrínyi’nin daha fazla güçlenmesini istemeyen Viyana, onu generalliğe getirmekten vazgeçti ve Kral ona derhal Macaristan’a dönmesini emretti.
Osmanlılarla Vasvar Barışı görüşmeleri devam ederken Osmanlı yönetimi Zrínyi’nin banlıktan alınmasını talep etti ancak Viyana bunu reddetti.
Vasvar Barışı’nın imzalanması üzerine Zrínyi Osmanlılar’a karşı Fransa’dan yardım istedi. Habsburglar’dan ayrılıp Fransa’ya bağlanmak istediği iddia edilir. 18 Kasım 1664’te bir av sırasında hayatını kaybetti. Szent-Ilóna Manastırı’ndaki aile mezarlığına defnedildi.
Onun bir yaban domuzu tarafından öldürülmesini hazmedemeyen halk, olayı bir suikast olarak yorumlamıştır. Ölümü Avrupa ülkelerinde üzüntüyle, Osmanlı Devleti’nde sevinçle karşılandı.
Mehmet Oktay Aykurt
Mehmet Oktay Aykurt (d. 19 Eylül 1992, Elazığ, Türk futbolcudur.
Kulüp kariyeri
Mehmet 1992 yılının Eylül ayında Elazığ'da doğdu. Futbola küçük yaşlarda birçok oyuncu gibi mahalle arasında başlayan oyuncu, 2005 yılında yani 13 yaşında doğduğu şehrin amatör takımı Elazığ Tiryaki Gençlikspor'da başladı. 2010 yılına kadar burada forma giyen Aykurt, 2010 yılında Elazığ Yolspor'a transfer oldu. Bir sezon da bu amatör kulüpte oynayan Aykurt, 2011 yılında ise şehrin en büyük takımı Elazığspor altyapısına transfer oldu. 2011-2014 yılları arasında 77 maça çıkan ve 5 gol atan Aykurt, bu performansıyla dikkat çekti. 2013-14 devre arasında ise takımın en önemli Stoper oyuncularından Ahmet Görkem Görk olmak üzere birçok oyuncusuyla yollarını ayırmak zorunda kalan Elazığspor, Okan Buruk'un talebiyle A2 takımından Erol Erdal Alkan, Ömer Yıldız ile birlikte Muhammet Akyıldız'ı ve Mehmet'i de A takıma bir süreliğine denenmeye aldı. Bu sürede performansları beğenilen bu 3 oyuncu kısa bir süre sonra kariyerlerinin ilk profesyonel sözleşmesine imza attı. . Mehmet ilk kez, Tokatspor'la oynanan Türkiye Kupası maçında A takım kadrosuna alındı ve "3" numaralı formasıyla yedek bekledi.
İstanbul YK
İstanbul Yelken Kulübü (kısaca İYK), Türk yelken kulübü.
Tarihçe
2 Şubat 1952 günü Fenerbahçe'de spor yaparken 1936 Yaz Olimpiyatlarına katılan eski millî yelkenciler Behzat Baydar ve Harun Ülman ile, Tüccar), Burhan Kunt ve Şeref Birgen İstanbul Yelken Kulübü'nü kurmuşlardır.
Bu tarihten itibaren Türkiye'de yelken sporunda öncü kulüplerden biri olan İstanbul Yelken Kulübü Fenerbahçe ve Karşıyaka ile birlikte Türkiye Şampiyonalarında en çok derece alan kulüplerden biri oldu ve Türk milli yelken takımlarına sayısız sporcu yetiştirdi
Yugoslav pasaportu
Yugoslav pasaportu Uluslararası seyahat amacıyla Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti vatandaşlarına verilirdi. Yugoslav pasaportu son derece saygın bir pasaport olarak tarif edilmekle beraber, pasaportla birlikte seyahat eden göçmenlerin Doğu ve diğer ülkelerdeki Avrupa şirketlerinde iş bulmaları mümkündü. Aynı zamanda Soğuk Savaş sırasında 'bir kişinin hem Doğu hem Batı üzerinden serbestçe seyahat edebilmesine olanak sağlayan bir pasaport olarak nitelendirilirdi.
İlerleyicilik
Biyokimyada ilerleyicilik (İng. processivity), bir polimer üzerine etki eden bir enzimin, polimerden ayrışmadan onun üzerinde ilerleme hızıdır. Örneğin DNA polimerazın DNA'ya her bağlanma/ayrışmasında kaç nükleotit eklendiği onun ilerleyiciliğinin bir ölçüsüdür. Benzer şekilde, bir motor proteini olan kinezinlerin ayrışmadan önce mikrotübüller üzerinde ne kadar ilerlediği onların ilerleyiciliğini belirtir.
Telelka Camii
Telelka Camii (Arnavutça: Xhamia e Telelkave) veya İbrahim Paşa Camii, Arnavutluk Cumhuriyeti'nin Berat kentinde bulunmakta olan tarihi bir Osmanlı camiidir.
Cami, 18. yüzyılın sonlarında Vali İbrahim Paşa Vlora tarafından yaptırılmış ve 1852 yılında yeniden inşa edilmiştir. 1967 yılında cami yıkılmış ve bina ahşap fabrikasına dönüştürülmüştür. Tam olarak Kurşun Camii ile Kral Camii arasında yer almaktadır.
Telelka Camii, Arnavutluğun millî kültür simge 'si olarak ilan edilmiştir. 1967 yılından itibaren, Arnavutluk, Enver Hoca'nın komünist hükûmeti tarafından dünyanın ilk ateist devleti olarak ilan edildikten sonra, Telelka Camii çok zarar görmüştü. Minaresi temeli hariç tamamen yıkıldı ve bugüne kadar yeniden inşa edilmedi.
Cami halen ahşap atölyesi olarak kullanılmaktadır. Kullanan kişi Arnavutluk Müslüman Cemaati'ne (KMSH) ait müftülükten kiralanmıştır.
Blue Danube
Blue Danube, Avusturyalı müzik grubu. Grup, ülkesini 1980 Eurovision Şarkı Yarışması'nda "Du bist Musik" adlı şarkı ile temsil etmiştir. Grup üyeleri Marty Brem, Wolfgang 'Marc' Berry, Sylvia Schramm, Rena Mauris ve Wolfgang Weiss'den oluşmaktadır. Grup, yarışmada 64 puanla 8. olmuştur.
La Línea de la Concepción
La Línea de la Concepción, İspanya'nın 17 özerk bölgesinden, ülkenin güneybatı köşesinde en fazla nüfusa sahip Endülüs otonom bölgesinin 8 eyaletinden biri olan Cádiz'a bağlı 44 belediyeden biridir. 2002 yılında yapılan nüfus sayımlarına göre La Línea de la Concepción belediyesinin nüfusu 60.951 kişidir.
Haydarköy, Alaca
Haydarköy, Çorum ilinin Alaca ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1925 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Başköy, İspir
Başköy, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
Mahallenin eski adı 1912 yılı kayıtlarında Ermenicede "yassıdere" anlamına gelen Daptsor, 1928 yılı kayıtlarında ise Tapsor olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de İspir Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.
1835 yılında erkek nüfusun belirlenmesi için yapılan nüfus sayımında köyde 314 Müslüman erkek nüfus bulunurken, 1896 yılında Ahmed Şakir Paşa' nın gerçekleştirdiği ıslahat çalışmaları çerçevesinde yaptırılan nüfus sayımında ise Kırık nahiyesine bağlı köyde 511 erkek nüfusu tespit edilmiştir.
Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 158 km, İspir ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Mahalle, İspir'in kuzeydoğusunda olup, numaralı Bayburt-Artvin (İspir-Yusufeli) devlet yoluna, Bahçeli Mahallesi üzerinden, 11,2 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Very Large Telescope
Very Large Telescope (VLT) (Türkçe: Çok Büyük Teleskop) Şili'nin Atacama Çölü'nde, 2635 metre yükseklikte Cerro Paranal dağında yerleşik bulunan ve Avrupa Güney Rasathanesi tarafından işletilen dev teleskoptur. VLT, Mapuche dilinde astronomik nesneler için kullanılan Antu, Kueyen, Melipal ve Yepun (sırasıyla; Güneş, Ay, Güneyhaçı ve Venüs) olarak bilinen dört ayrı optik teleskoptan oluşmaktadır ve çok yüksek bir açısal çözünürlük elde etmek için bunlar birlikte kullanılabilmektedir. Teleskopların her biri 8.2 m çapında bir birincil aynaya sahiptir. Teleskoplar 1,8 m açıklığı olan dört hareketli yardımcı teleskop (ATs) tarafından tamamlanan bir dizi oluşturmaktadırlar. Bu teleskoplar, ayna çapı 200 metre olan bir teleskop gibi işlevleri olan bir interferometre oluşturarak birlikte çalışabilirler ya da ayrı ayrı kullanılabilirler.
VLT, görünür ışık ve infrared dalgaboylarında çalışmaktadır. Her bir teleskop uzaydaki nesneleri çıplak insan gözünün gördüğünden yaklaşık 4 milyar kat daha iyi görebilmektedir ve teleskoplar birlikte çalıştığında 0.001 arc-saniyelik bir açısal çözünürlük ortaya çıkmaktadır. Bu Ay'ın mesafesinin yaklaşık iki metreye sıkıştırılmasına eşdeğerdir.
VLT, astronomi için en verimli yer merkezli tesistir ve sadece Hubble Uzay Teleskobu görünür dalga boylarında çalışan tesisler arasında ondan daha fazla bilimsel makale üretmektedir.
Robert Venturi
Robert Venturi (d. 1925 Philadelphia, ABD-), Amerikalı mimar ve mimarlık teorisyeni.
Öncü, Yeşilyurt
Öncü, Malatya ilini Yeşilyurt ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Malatya iline 46, Yeşilyurt ilçesine 38 km mesafede bulunan köy, yeni bir mahallesidir. Mezraları; Güven, Mahmutlar, Akçörek, Davutlar, Mağara'dır.
Kavram
Kavram, nesnelerin ya da olayların ortak özelliklerini kapsayan ve bir ortak ad altında toplayan genel tasarımdır. Kavramlar, soyuttur ve gerçek dünyada yoktur. Benzer olan fikirleri, insanları, olayları vs gruplandırmak için kullanılan bir sınıflamadır. Kavram yanılgıları ise daha çok kişisel deneyimler sonucu oluşmuş, bilimsel gerçeklere ve düşüncelere aykırı, anlamlı öğrenmeyi engelleyici bilgilerdir.
Kavram klasik mantıkta oldukça önemlidir. Kavramlar dille ifade edilirse buna terim adı verilir. Başka bir deyişle kavramlar nesnelerin soyut tasavvurları iken, bu tasavvurların dildeki karşılıkları ise terim olarak adlandırılır. Kavramlar işaretlerle ifade edilir. Bu işaretler sözlü veya sözsüz olabilirler. Bu işaretleri islam mantıkçıları "delalet" adıyla nitelemişler ve delaletleri tabii, akli ve vaazi delaletler olarak üç gruba ayırmışlardır. Her bir grup da sözlü veya sözsüz işaretler taşıyabilir ve böylece delaletler 6 gruba ayrılmış olur. İşte mantığı ilgilendiren sadece sözlü olan delaletlerdir.
Tek tek ele alındıklarında
Tümel, tekil ve tikel kavramlar: Eğer bir kavram bir sınıfın tümüne işaret ediyorsa tümel, sadece bir elemanına işaret ediyorsa tekil kavram adı verilir. Örneğin şehir kavramı tümel iken, İstanbul tekildir. Kavramlar tek başlarına ele alındıkları zaman tümel ya da tekil olabilirler. Ancak, eğer kavramlar bir önermede kullanılırsa tümel ve tekil olabildiği gibi tikel de olabilirler. Tikel kavramlar bir sınıfın bir kısmına işaret eder. Örneğin bazı insanlar veya bazı şehirler tikel kavramlardır.
Soyut ve somut kavramlar: Kavram bir cisme veya varlığa işaret ediyorsa somuttur. Örneğin taş, insan, beyaz gibi kavramlar somut kavramlardır. Ancak kavram bir oluş tarzını ifade ediyorsa soyuttur. Örneğin insanlık, beyazlık gibi kavramlar soyuttur. Şu şekilde de ifade edilebilir. Somut kavramlar insan zihninde bir konu içinde oluşurlar, soyut kavramlar ise konudan soyutlanmıştır.
Kolektif ve distrubitüf kavramlar:
Pozitif ve negatif kavramlar:
Öğrenme ve öğretme
Kavram öğrenme ve öğretme adımları şöyledir:
Žydrūnas Karčemarskas
Žydrūnas Karčemarskas (24 Mayıs 1983, Alytus), Litvan eski futbolcudur.
Kıtmir
Kıtmir, katmir, ketmir; yedi uyurlar olarak da bilinen Eshab-ı Kehf'in köpeğinin ismidir. Bu köpeğe Al-Rakim, kratim isimleri de verilir. Aynı zamanda Hurmanın çekirdeğinin ortasındaki küçük zara da kıtmir denmektedir. Cennet'e gideceğine inanılan hayvanlardan biridir.
Žydrūnas Karčemarskas
Gaziantepspor
2009-2010 sezonun ikinci devresinde Teknik Jose Couceiro Litvanya millî takımından öğrencisini takıma bonservis ücreti ödettirmeden 3 yıllık sözleşme imzalatmıştır.
A millî takım
Litvanya millî futbol takımının 1. kalecisi konumundadır.
2008 Avrupa Güreş Şampiyonası
2008 Avrupa Güreş Şampiyonası, Finlandiya'nın Tampere kentinde 1-6 Nisan tarihleri arasında düzenlenen turnuva. Türkiye turnuva'dan serbest stilde 1 altın, 2 bronz ve grekoromen stilde 1 altın, 1 gümüş, 1 bronz madalya kazanmıştır.
Heute in Jerusalem
Heute in Jerusalem, Christina Simon tarafından seslendirilen ve 1979 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Avusturya'yı Almanca dilinde seslendirilerek temsil eden şarkı.
Los Barrios
Los Barrios, İspanya'nın 17 özerk bölgesinden, ülkenin güneybatı köşesinde en fazla nüfusa sahip Endülüs otonom bölgesinin 8 eyaletinden biri olan Cádiz'a bağlı 44 belediyeden biridir. 2002 yılında yapılan nüfus sayımlarına göre Los Barrios belediyesinin nüfusu 17.915 kişidir.
Üçgöze, Yeşilyurt
Üçgöze, Yeşilyurt'un güney doğusunda bulunan, Adıyaman'ın Çelikhan ilçesi ile sınır oluşturan, dağlık bir sahada kurulmuş, Yeşilyurt ilçesine 25 km mesafede bulunan bir mahalledir.
Bornos
Bornos, İspanya'nın 17 özerk bölgesinden, ülkenin güneybatı köşesinde en fazla nüfusa sahip Endülüs otonom bölgesinin 8 ilinden biri olan Cádiz İli'nin, Sierra de Cádiz İlçesi'ne bağlı 19 belediyeden biridir. 2002 yılında yapılan nüfus sayımlarına göre Bornos belediyesinin nüfusu 7.987 kişidir.
Asım
Asım, Mehmet Akif Ersoy’un şiir külliyatı Safahat’ın altıncı kitabının adıdır. 1924 yılında basılmıştır.
Eserde dört kişi arasında geçen konuşmalar aktarılır. Bu dört kişi Hocazâde, Köse İmam, Köse İmam’ın oğlu Âsım ve Hocazade'nin oğlu Emin’dir. I. Dünya Savaşı devam ederken ve Fatih yangınından önce Hocazâde’nin evinde geçer. Konuşmaların çoğu Hocazâde ile Köse İmam arasındadır ve memleket meseleleri üstünedir. Emin, konuşmada çok az rol alır, Asım ise eserin sonunda konuşmaya katılır. Hocazâde, ona öğütler verir. Eserde “Hocazâde” diye anılan kişi Mehmet Âkif’in kendisi, Emin onun oğlu; Köse İmam, Mehmet Âkif’in  babası Tahir Efendi’nin eski bir öğrencisi olan Ali Şevki Hoca, Âsım ise Köse İmam’ın oğludur. Eserin sonunda Âsım, Hocazâde’nin isteği doğrultusunda kendisine benzer arkadaşları ile birlikte pozitif bilimler öğrenimi görmek üzere Berlin’e gitmeye karar verir; hikâye böylece biter.
Mehmet Âkif, bu eserde hayal ettiği ideal Müslüman Türk gençliğini ayrıntılarıyla anlatmış ve bu ideal gençliğe “Asım'ın nesli” adını vermiştir.
Kitap, “Kardeşim Fuad Şemsi’ye” sözleriyle Osmanlı Maarif müdürlerinden arkadaşı Fuat Şemsi İnan’a ithaf edilmiştir.
Vega (yıldız)
Vega, Çalgı takımyıldızındaki en parlak yıldızdır. Bayer belirtmesi α Lyrae olan Vega, Latin alfabesine göre Alpha Lyrae olarak yazılır ve Alpha Lyr veya α Lyr şeklinde kısaltılır. Güneş'ten sadece 25 ışık yılı (7,7 parsek) uzaklıkta yer alır ve Güneş'in yakınındaki en parlak yıldızlardan biridir. Arcturus'tan sonra gece gökyüzündeki en parlak beşinci yıldız ve kuzey göksel yarım küredeki en parlak ikinci yıldızdır.
Asım
Çanakkale Şehitlerine
Şairin ünlü Çanakkale Şehitlerine şiiri, Âsım’ın sonlarına doğru Hocazâde tarafından söylenen bir manzumedir. Yeni nesilden umutlu olan Hocazâde, gençleri beğenmeyen Köse İmam’a karşı Âsım’ın neslini savunurken kahramanlıklarının bir örneği olarak Çanakkale Savaşı’nı ele alır; ona savaşı anlattığı sohbet sırasında bu şiir söylenir. Sohbet havasının hakim olduğu eserde bu bölüme gelince destan havası ortaya çıkar.
Vega (yıldız)
Vega, gökbilimcilier tarafından yoğun bir şekilde araştırılmış ve tartışmalı olsa da "Güneş'ten sonra gökyüzündeki en önemli ikinci yıldız" olarak nitelendirilmiştir. Yaklaşık olarak MÖ 12.000 civarında kuzey kutup yıldızıydı ve yükseliminin olacağı 13.727 yılı civarında tekrar kuzey kutbu yıldızı olacaktır. Vega, Güneş dışında görüntüsü ve tayfı fotoğraflanan ilk yıldızdı. Iraklık açısı ölçümleri aracılığıyla mesafesi tahmin edilen ilk yıldızlardan biridir. Vega, fotometrik parlaklık ölçeğini kalibre etmek için referans olarak kullanılmış ve UBV fotometrik sistemi için sıfır noktasını tanımlamak amacıyla kullanılan yıldızlardan birisi olmuştur.
Vega, Güneş'in sadece onda biri yaşındadır, fakat kütlesi 2,1 kat daha fazla olduğundan beklenen ömrü de Güneş'in onda biri kadardır. Her iki yıldız da şu anda anakol ömürlerinin orta noktasına yaklaşmaktadır. Güneş ile karşılaştırıldığında helyumdan ağır elementlerin bolluğu daha düşüktür. Aynı zamanda parlaklığı hafifçe değişiklikler gösteren bir değişen yıldızdır. Ekvatorda 236 km/s'lik büyük bir hızla döner. Bu durum, merkezkaç kuvveti nedeniyle ekvatorun dışa doğru şişmesine neden olur ve sonuç olarak yıldızın fotosferi boyunca kutuplarda maksimuma ulaşan bir sıcaklık değişimine yol açar. Dünya'dan bakıldığında Vega, bu kutuplardan birinin doğrultusundan gözlemlenir.
Adlandırma
Yıldızın Bayer belirtmesi α Lyrae'dir ve Latin alfabesiyle Alpha Lyrae olarak yazılır. Geleneksel adı olan Vega (eskiden Wega ), en nasr el vakî (Arapça: النّسر الْواقع - çullanan kartal) ifadesi aracılığıyla "düşme" veya "iniş" anlamındaki  (Arapça: واقع ) kelimesinin özensiz bir tercümesinden gelir. 2016 yılında Uluslararası Astronomi Birliği (IAU), yıldızlar için uygun isimleri kataloglamak ve standartlaştırmak amacıyla Yıldız Adları Çalışma Grubu'nu (WGSN - IAU Working Group on Star Names) organize etti. WGSN'nin Temmuz 2016 tarihli ilk bülteni, WGSN tarafından onaylanan ilk iki isim grubundan oluşan bir tabloyu içeriyordu (Vega dahil). IAU Yıldız Adları Kataloğuna bu şekilde kaydedilmiştir.
Gözlem
Dünya'dan yaklaşık 25 ışık yılı uzakta olan Vega, belirgin bir mavi ışıkla parlar ve 0,03 ile 0,04 arasında değişen görünür büyüklüğüyle, gökyüzünün en parlak 5. yıldızıdır. Vega'nın bize olan uzaklığı Dünya Güneş'in etrafında dönerken arka plandaki yıldızlara göre değişiminden, yani paralaksından hesaplanabilir. Bir yıldızın paralaksını yayınlayan ilk kişi Friedrich Georg Wilhelm von Struve'du, bu yayımda da Vega'nın paralaksını 0.125 arksaniye olarak yayımladı. Friedrich Bessel Struve'un verisine karşı şüpheliydi, ve bundan sonra Bessel 61 Cygni yıldız sistemi için 0.314 ark saniyelik paralaksı yayınladığında, Struve Vega'nın paralaksını asıl verinin neredeyse iki katı olacak şekilde revize etti. Bu değişiklik Struve'un verisine daha da şüpheli bakılmasına yol açtı. Dolayısıyla Struve da dahil olmak üzere zamanındaki bir çok astronom ilk yayınlanmış paralaks verisinin Bessel'e ait olduğunu söyledi. Ancak, Struve'un ilk verisi şu anda Hipparcos Astrometri uydusunun verisi olan 0.129 arksaniyeye daha yakındı.
Bir yıldızın Dünya'dan görünen parlaklığı standartlaştırılmış logaritmik bir ölçek ile ölçülür. Bu görünür büyüklük yıldızın parlaklığı arttıkça sayının küçüldüğü bir değerdir. Çıplak gözle görünebilen en sönük yıldızların büyüklükleri 6 yakınlarında olur. Gökyüzündeki en parlak yıldız olan Sirius ise -1.46 büyüklüğündedir. Bu büyüklük ölçeğinde Vega'nın önemli bir yeri vardır, çünkü bu ölçek standartlaştırılırken sabit bir nokta gerekmektedir. Astronomlar da Vega'nın büyüklüğünü 0 olarak seçmişlerdir, bu yüzden uzun yıllardır Vega hassas fotometri cihazlarının parlaklıklarını kalibre etmek için kullanıldı. Ancak durum artık böyle değil, çünkü artık görünür 0 büyüklüğü belli bir foton akısına göre hesaplanır. Bu yöntem astronomlar için daha uygun, çünkü Vega her zaman kalibrasyon için görünür değildir ve parlaklığı değişmektedir. Vega aynı zamanda, Güneş’ten sonra fotoğrafı çekilen ilk yıldızdır (1850). Vega günümüzden 210.000 yıl sonra gökyüzündeki en parlak yıldız olacaktır ve zirve parlaklığını 290.000 yıl sonra -0.81 kadir ile yapacaktır.
UBV fotometrik sistemi yıldızların görünür büyüklüklerini morötesi ışıklarla, mavi ve sarı filtrelerle U,B ve V değerlerini oluşturarak ölçer. Vega 1950'lerde bu fotometrik sistemin değerlerini kabaca ayarlamaya yarayan 6 A0V yıldızından biriydi. Bu 6 yıldızın kabaca görünür büyüklükleri şu şekildeydi: U - B = B - V = 0. Bunun sonucu olarak bu 6 yıldızın görünür büyüklükleri elektromanyetik spektrumda aynı sarı, mavi ve morötesi bölgedeydiler. Dolayısıyla, Vega'nın gözle görülebilir elektromanyetik spektrumu göreceli olarak düzdür. —Çoğunun gözle görülebildiği 350-850 nanometrelik dalga boyunda— Böylece akı yoğunlukları kabaca 2,000-4,000 Jy ile eşittir. Ancak Vega'nın akı yoğunluğu kızılötesinde keskin bir düşüş yaşamaktadır, yaklaşık 5 mikrometrede 100 Jy.
Vega'nın 1930'lardaki fotometrik ölçümlerinde büyüklüğünün değiştiği ortaya çıktı, düşük bir değer olan ± 0.03 kadir (parlaklığın yaklaşık ±%2.8'i). Bu parlaklık değişimi zamanının gözlemsel limitlerine oldukça yakındı, dolayısıyla Vega'nın parlaklığının değişim gösterip göstermediği tartışma konusuydu. Vega'nın parlaklığı 1981'de David Dunlap Gözlemevi'nde tekrar ölçüldü ve ufak bir değişim gösterdi. Böylece Vega'nın düşük genlikte titreşmesi ve Delta Scuti Değeriyle bir alakasının olduğu gösterildi. Bu kategorideki yıldızlar tutarlı bir biçimde salındıkları için yıldızın parlaklığında düzenli değişim gösterir. Her ne kadar Vega bu kategorideki fiziksel profile uysa da diğer gözlemciler bunun gibi bir parlaklık değişim gözlemlemediler. Bu nedenle David Dunlap'ta yapılan ölçümün gözlemsel bir hata olduğu düşünüldü. Ancak 2007'de yayımlanan bir makale şunu çıkardı: Yapılan ölçülü analiz ve önceki araştırmaların sonucunda Vega genellikle %1-2, bazı özel durumlardaysa %4'e kadar görünür büyüklüğünün değişebilir. Bunun yanında 2011'deki bir makale de Vega'nın uzun dönemli parlaklık değişimini onaylıyor.
1979'da bir Aerobee 350'den White Sands Missile Range'den fırlatılan X-ray teleskobundan gözlemlendiği üzere Vega ilk X ışınları yayan yalnız anakol yıldızıydı. 1983'te Vega toz diski olduğu keşfedilmiş ilk yıldızdı. İnfrared Astronomical Satellite Vega'dan kızılötesi ışınlar çıktığını keşfetti, bu ışınların da Vega'nın etrafındaki tozlar yıldız tarafından ısıtılınca oluştuğu keşfedildi.
Fiziksel özellikleri
Tayf türü A, yüzey sıcaklığı 9.500 Kelvin derece olan Vega, Güneş'ten yaklaşık 50 kat daha parlak bir yıldızdır. Kütlesi ise Güneş'in kütlesinin 2,5 katından fazladır. Bu nedenle, iç yakıtını Güneş'ten çok daha hızlı tüketmektedir. Vega'nın ömrünün Güneş'in ömrünün %10'undan bile kısa olacağı tahmin edilmektedir. Buna göre Vega, yaklaşık 1 milyar yıl sonra sönmüş bir yıldız olacaktır.
Yıldız sınıfı olarak A0V olan Vega mavi tonlu bir anakol yıldızıdır ve çekirdeğinde çoğu yıldızın yaptığı gibi hidrojeni füzyon tepkimesiyle helyuma çevirir. Daha büyük yıldızlar içlerindeki hidrojeni daha hızlı bitirdikleri için ömürleri daha kısadır, bu yüzden Vega'nın ömrü yaklaşık 1 milyar yıldır, Güneş'in ömrünün onda biri kadar. Şu anda Vega ömrünün neredeyse yarısında, 455 milyon yıl yaşındadır. Vega ana hattı terk ettikten sonra kütlesinin çoğunu tüketerek M sınıfı bir kırmızı deve dönüşecek, ve bir beyaz cüceye dönüşerek ömrünü bitirecek. Şu anda Vega'nın kütlesi Güneşinkinin iki katı kadardır. Vega sahip olduğu yüksek hızlı 16.5 saatlik periyodundan ötürü, ve kutuplardan göründüğü için, görünür büyüklüğü(Vega'nın her yerinden aynı parlaklığa sahip olduğu düşünülerek) Güneş'inkinin 57 katı kadar parlak olduğu keşfedildi. Eğer ki Vega'nın parlaklığı değişkense, 0.107 günlük bir periyotla Delta Scuti tipi bir yıldız olabilir.
Vega'nın çekirdeğinde üretilen enerjinin çoğu karbon-azot-oksijen(CNO) döngüsüyle üretilmektedir, protonları füzyon ile birleştirerek helyum aracılığıyla karbon azot ve oksijen çekirdeğine dönüştürür. Bu işlem 17 milyon Kelvin'de(Güneş'in çekirdeğinden biraz daha sıcak) baskın hale gelir, ancak bu işlem Güneş'in içindeki proton-proton zincir füzyon reaksiyonundan daha verimsizdir. CNO döngüsü sıcaklığa karşı oldukça hassastır, ve çekirdekte bir konveksiyon bölgesi oluşturur, bu bölge de füzyon reaksiyonu sonucunda çekirdekteki 'küllerin' eşit olarak dağıtılmasına yarar. Vega'nın üzerindeki atmosfer radyatif eşitliktedir. Güneş ise çekirdekteki radyasyon bölgesi ve konveksiyon bölgesiyle Vega'dan farklıdır.
Vega'nın enerji akısı diğer bir çok yıldıza göre oldukça hassas ölçülmüştür. 5,480 Å'da, akı yoğunluğu 3650 ±%2 Jy olarak ölçülmüştür. Vega'nın görünür spektrumuna hidrojen tarafından emilme çizgileri hakimdir, özellikle Balmer serilerinde temel kuantum sayısı elektron n = 2 olacak şekildeki hidrojen hakimdir. Diğer elementlerin çizgileri göreceli olarak zayıftır, en güçlüleri sırasıyla iyonlaşmış magnezyum, demir ve kromdur. Vega'nın X ışını yayımı oldukça düşüktür, bu yüzden korona bölgesinin oldukça zayıf ya da hiç olmadığı resmedilmektedir. Ancak, Vega'nın kutbu Dünya'ya doğru baktığı için, ve kutup bölgesinde korona boşluğu olabileceği için Vega'nın korona bölgesinin olup olmadığının bulunması oldukça zordur, çünkü korona bölgesinden gelecek X ışınları yüksek ihtimalle Dünya'ya doğru bakmayacaktır.
Vega'nın manyetik alanı yaklaşık 30G olarak raporlanmıştır, Güneş'in 1G'lik alanına göre 30 kat daha fazla. 2015'te Vega'nın yüzeyinde parlak yıldız lekeleri gözlemlendi, bunlar tipik bir A sınıfı yıldızda gözlemlenmiş ilk lekelerdi.
Brandon Jennings
Brandon Jennings, kolej basketbolu oynamak yerine Avrupa'ya gidip profesyonel basketbola başlama kararı almasıyla önemli bir çığır açmıştır. Liseden sonra İtalya'ya Lottomatica Roma'ya gitmiştir. İtalya'da oynadıktan sonra 2009 NBA Seçmeleri'ne girmiş, 10. sıradan Milwaukee Bucks tarafından seçilmiştir.
Vega (yıldız)
Dönüş
Vega 12.5 saatlik bir periyoda sahiptir, Güneş'inkinden oldukça hızlıdır(25-35 gün) ve Jüpiter ile Satürn'den de biraz yavaştır. Bu dönüş hızı sebebiyle Vega bu iki gezegen gibi bir küremsi'dir. İnterferometri ile yüksek doğrulukta Vega'nın çapı ölçüldüğü zaman hiç beklenmedik bir büyüklük olan Güneş'in çapının 2.73 ± 0.01 katı olduğu keşfedilmiştir. Gözlem verisi Vega'nın çapının Sirius'un çapından %60 daha büyük olduğunu gösterdi, ancak tahminler sadece %12 daha büyük olması yönündeydi. Tahminle gerçek arasındaki bu farkın Vega'nın yüksek hızdaki periyodunun sebep olduğu düşünülmektedir.
Vega'nın kutupları Dünya'nın Vega'yı görüş çizgisinden sadece 5° farklıdır, dolayısıyla Dünya'dan bakan bir gözlemci çoğunlukla Vega'nın kutuplarını görür. Vega'nın ekvatordan dönüşünün en iyi tahminleri 236.2 ± 3.7 km/s'di, kutuplardan gözlemlenenden oldukça yüksek. Böylesine yüksek bir hızda dönmesi sebebiyle Vega ekvatordan şişmiştir, öyle ki ekvatordaki çapı kutuplarından %19 daha büyüktür(kıyas için 6378/6357 ile dünyanın ekvatoru kutuplarından sadece %0.3 daha büyüktür) Yerel yerçekimi kutuplarda ekvatordan daha büyük olduğu için yıldızın etkin sıcaklığını bölgeden bölgeye kutuplarda 10.000K ve ekvatorda 8.152 K olacak şekilde farklılık gözlemlenir. Böylesine büyük bir sıcaklık farkı kutuplardan daha çok ışıma yapması ve ekvatorda güçlü bir "yerçekimi kararması" ile sonuçlanır. Dolayısıyla eğer ki Vega kutuplardan değil de ekvatordan gözlemlenirse parlaklığı daha düşük olacaktır.
Vega uzun bir süredir teleskopları kalibre etmek için bir standart olarak kullanılıyordu, ancak Vega'nın böylesine hızlı bir dönüşe sahip olması onun simetrik olduğuna dair bazı sanıların kesin olmadığını ispat ediyor. Ancak artık bu dönüşü ve Vega'ya bakış açımız belirli olduğu için bir çok bilimsel enstrümanların ayarlanması daha yüksek doğruluk oranlarıyla gerçekleşecek.
Element bolluğu
Astronomide Helyum'dan daha ağır olan elementler "metal" olarak kategorize edilir. Vega'nın fotosferindeki metal oranı Güneş'in atmosferindeki metal oranının %32'si kadardır. Kıyas için Güneş'in Helyum'dan ağır element oranı ZSol = 0.0172±0.002. Dolayısıyla, Vega'nın sadece %0.54'ü Helyum'dan ağır elementlerden oluşmaktadır. Azot oranı Güneş'ten biraz daha fazla, Oksijen'i biraz daha az ve Kükürt oranı yarısı kadarıdır. Diğer bir deyişle, Vega Güneş'teki ağır elementlerin %10'u ila %30'unu içerir.
Vega'nın anormal metal eksikliği onu zayıf bir Lambda Boötis yıldızı yapar. Ancak, A0-F0 yıldız sınıfı'nın neden kimyasal olarak böylesine özel olduğu henüz bilinmiyor. Bu kimyasal anomalinin muhtemel bir açıklaması difüzyon ya da kütle kaybı olabilir, yine de yıldız modelleri böyle bir kimyasal durumun sadece Vega'nın yaşamının sonuna doğru oluşacağını tahmin ediyordu, dolayısıyla bu açıklamanın doğru olması pek muhtemel değil. Başka bir açıklama da Vega'nın oluştuğu yıldızlararası ortam genel olarak metal yoksunuydu.
Vega'daki Helyum'un Hidrojene oranı 0.030±0.005'tir, ki bu da yaklaşık Güneş'inkinden %40 daha düşüktür. Bu durum yüzeyin yakınındaki konveksiyon bölgesinde yeterince Helyum olmadığından kaynaklanmış olabilir. Enerji aktarımı bunun yerine radyatif transfer ile gerçekleşmektedir, bu da difüzyon sırasında bu anomaliye yol açmış olabilir.
Kinematik
Vega'nın dikey hızı Dünya'dan yıldıza bakıldığında ona bakış açımızdaki değişim demektir. Dünya'dan uzaklaştıkça Vega'nın ışığı daha düşük bir frekansa(yani kızıla) yahut Dünya'ya yaklaştıkça daha yüksek bir frekansa(maviye) geçecektir. O halde Vega'nın spektrumundaki değişimden Vega'nın hızını ölçebiliriz. Maviye kaymasının hassas ölçümlerine göre hızı -13.9 ± 0.9 km/s. Eksi işareti Dünya'ya göreceli bir hareket yaptığını gösterir.
Görüş açısının enine yaptığı hareket Vega'nın arkaplanındaki diğer yıldızlara göre konumunun değişmesine sebep olmaktadır. Yıldız'ın konumunun dikkatli ölçümleri onun açısal hareketini saptamamıza yarar, bu harekete özdevinim denir. Vega'nın özdevinimi yılda sağ açıklığa (Boylam'ın astronomik terimi) doğru 202.03 ± 0.63 miliarksaniye(mas), dik açıklığa(enlem) doğru 287.47 ±0.54 mas/y'lık bir hızı vardır. Vega'nın net özdevinimi 327.78 mas/y'dır, ki her 11.000 yılda bir tam açısal harekete yol açar.
Galaktik koordinat sisteminde Vega'nın uzay hızı özellikleri (U,V,W) = (-16.1 ± 0.3, -6.3 ± 0.8, -7.7 ±0.3) km/s, net uzay hızıysa 19 km/s'dir. Bu hızın dikey özelliğiyse-Güneş doğrultusunda- 13.9 km/s, enine hızıysa 9.9 km/s. Her ne kadar Vega şu anda 5. en parlak yıldız olsa da düzgün hareketi sayesinde parlaklığını arttırmaktadır. Vega Güneş'e olan en yakın uzaklığını tahmini 264.000 yıl sonra 13.2 ışık yılı ile yapacaktır.
İlk bakışta Vega'nın kinematik özelliklerine bakılarak, Castor hareket grubu denilen yıldız grubuna ait olduğu düşünülebilir, ancak, Vega bu gruptan oldukça yaşlı olabilir, dolayısıyla bu gruba ait olup olmadığı henüz kesin değildir. Bu grup Alfa Librae, Alfa Cephei, Castor, Fomalhaut ve Vega dahil 16 yıldız içermektedir. Gruptaki bütün yıldızlar neredeyse aynı yöne doğru benzer hızlarda hareket etmektedirler. Ortak hareket eden bir grupta bulunmak o gruptaki yıldızların aynı kökenden ve açık kümeden geldiğini işaret etmektedir. Bu grubun tahmin edilen yaşı 200 ± 100 milyon yıldır ve ortalama uzay hızları 16.5 km/s'dir. Ki Vega'nın yaşı bu gruptan en az 150 milyon yıl daha büyük olduğu için kökeninin bu gruptan farklı olduğu da açıkça görülebilir.
Debris diski
2005'te, Vega'nın etrafındaki tozun Spitzer Uzay Teleskobu tarafından yüksek çözünürlüklü kızılötesi fotoğrafları üretildi. Bu fotoğrafta diskin 24μm dalga boyunda 43"(330AU), 70μm dalga boyunda 70"(543AU), 160μm dalga boyunda da 105"(815AU) olduğu görünmektedir. Bu çok daha geniş olan dairesel diskler kümeleşmeden, 1-50μm boyutundaki toz parçacıklarından oluştuğu görülmektedir. Bu toz diskinin tahmini kütlesi Dünya'nın 3 × 10−3 kadarı ve Asteroit kuşağı'nın 7.5 katı kadardır. Bu tozun oluşması Kuiper Kuşağı'nın kütlesine denk miktarda asteroitin çarpışmasına denktir. Dolayısıyla bu tozun Vega'nın etrafındaki Debris diski tarafından oluşturulması daha olasıdır.