cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Âdet döngüsü
Tıbbi etkiler
Fareler, seks steroid hormon seviyelerinin, sinir sistemi fonksiyonunu düzenleyebileceği olası mekanizmaları araştırmak için deneysel bir model olarak kullanılmıştır. Fare östrus döngüsünde progesteronun en yüksek olduğu evre sırasında, sinir hücresi GABA reseptörü alt tipi delta seviyesi yüksektir. Bu GABA reseptörleri postsinaptik potansiyeli baskılayıcı etkiye sahip olduklarından, daha fazla delta reseptörü olan sinir hücrelerinin daha az delta reseptörü olan hücrelere göre daha az uyarım olasılığı vardır. Fare östrus döngüsünde, östrojen seviyeleri progesteron seviyelerinden daha yüksek olduğu sırada ise, delta reseptörlerinin sayısı azalır ve sinir hücresi aktivitesi arttırılır, buna bağlı olarak anksiyete ve nöbet duyarlılığı artar.
Östrojen seviyeleri tiroit bezinin davranışlarını etkileyebilir. Örneğin luteal evre boyunca (östrojen seviyeleri düşükken), tiroit bezine olan kan akışının hızı foliküler evreye kıyasla (östrojen seviyesi daha yüksek) daha yavaştır.
Bir zamanlar beraber yaşayan, birbirlerine yakın kadınların âdet başlangıçlarının birbirlerine senkronize olma eğiliminde olduğu düşünülüyordu. İlk olarak 1971'de tanımlanan bu olay, 1998 yılında feromonların etkileri ile açıklanmıştır. Daha sonra yürütülmüş araştırmalar bu savdan şüphe duymaktadır.
Arştırmalar, kadınların yumurtlama öncesi evrelerde, yumurtlama sonrası evrelere kıyasla ön çapraz bağlarından yaralanma olasılığının çok daha büyük olduğunu göstermektedir.
Doğurganlık
Ovülasyondan 5 ila 1-2 gün öncesini kapsayan zaman aralığı en doğurgan dönem (cinsel ilişki sonrasında hamile kalınmasının en olası olduğu zaman) veya doğurganlık dönemi olarak adlandırılır. 14 günü luteal evre olan 28 günlük bir döngüde bu doğurgan evre döngünün ikinci haftasını ve üçüncü haftanın başını kapsamaktadır. Kadınların göreceli olarak doğurgan oldukları ve doğurgan olmadıkları günleri kendilerince tespit etmelerine yardımcı olmak için doğurganlık tahmini olarak da adlandırılan çeşitli yöntemler ve sistemler geliştirilmiştir.
Doğurganlık aynı zamanda bir kadının yaşı ile de ilişkilidir. Bir kadının yumurta hücrelerinin tamamı anne karnında oluştuğundan ve bu yumurtalar on yıllar içinde olgunlaştığından ötürü, bu uzun süre zarfı içinde yumurta hücrelerinde bulunan kromatin mutasyona, bölünme problemlerine ve kırılmaya karşı, bir erkeğin üreme hayatı boyunca devamlı üretilen sperm hücrelerinin kromatini ile karşılaştırıldığında daha savunmasız bir durumda olduğu öne sürülmüştür. Ancak bu sava rağmen, kadınlara benzer bir şekilde artan yaşın erkeklerin doğurganlığı üzerinde de etkisi olduğu gözlemlenmektedir.
İn vitro fertilizasyon (tüp bebek) tedavisine giren kadınlar üzerinde yapılan ölçümler sonucunda uzun bir âdet döngüsünün, yaş ayarlamaları yapıldığı takdirde bile daha yüksek oranda hamilelik ve canlı doğum olasılığı ile ilişkili olduğu bulunmuştur. IVF tedavisi almış, âdet döngüsü 34 gün veya daha uzun süren kadınlar ile IVF tedavisi almış, âdet döngüsü 26 günden daha kısa olan kadınların canlı doğum oranları karşılaştırıldığında uzun âdet döngülerine sahip grupta bu oranların kısa gruba kıyasla neredeyse iki kat daha fazla olduğu gözlemlenmiştir. Daha uzun bir âdet dönemi aynı zamanda embriyo kalitesi ve yumurtalıkların gonadotropin tarafından uyarılmasına daha iyi bir tepki vermesi ile ilişkilendirilir.
Ruh hali ve davranış
Adet döngüsünün farklı evreleri, kadınların ruh halleriyle ilişkilidir. Bazı durumlarda, adet döngüsü sırasında salınan hormonlar kadınlarda davranışsal değişikliklere neden olabilir; hafif ila şiddetli ruh hali değişiklikleri oluşabilir. Âdet döngüsü evreleri ve yumurtalık hormonları, kadınlarda empatinin artmasına katkıda bulunabilir. Adet döngüsünün farklı evrelerinde hormon seviyelerinin doğal değişimi test puanlarıyla birlikte incelenmiştir. Empati egzersizlerini tamamlarken, adet döngüsünün foliküler evredeki kadınlar, midluteal evredeki kadınlardan daha iyi performans göstermektedirler. Progesteron düzeyleri ile duyguları doğru bir şekilde tanıma yeteneği arasında güçlü bir ilişki de bulunmuştur. Duygu tanımadaki performanslar, kadınların progesteron seviyelerinin düşük olması durumunda daha iyi olmuştur. Foliküler evrede kadınlar, midluteal muadillerine göre daha yüksek duygu tanıma doğruluğu göstermiştir. Midluteal evredeki kadınların, foliküler evredeki kadınlara kıyasla negatif uyarılara daha fazla tepki gösterdikleri bulunmuştur ve bu, kadınların belli âdet döngüsü evrelerinde sosyal strese daha fazla tepki gösterdiğine işaret etmektedir. Genel olarak, foliküler fazdaki kadınların empatik özellikler içeren görevlerde daha iyi performans gösterdikleri bulunmuştur.
Adet döngüsünün iki farklı evresinde kadınlardaki korku tepkisi incelenmiştir. Preovülatör evrede, östrojen en yüksek seviyede olduğunda, kadınlar, korku ifadelerini belirlemede, adet gören kadınlardan, yani östrojen seviyelerinin en düşük olduğu zamanlardan daha iyidir. Karşılaştırılmış kadınlar, mutlu yüzleri tanımlarken eşit derecede başarı göstermişlerdir ve bu korkuya verilen tepkinin daha güçlü bir tepki olduğunu göstermektedir. Özetlemek gerekirse, adet döngüsünün evreleri ve östrojen düzeyleri ile kadınların korkuyu işlemesi bağıntılıdır.
Ancak, yumurtalık hormonları ölçülen kadınlarda günlük ruh hallerinin incelenmesi, bu ikisi arasında daha güçsüz bir bağlantı gösterir. Stres veya fiziksel sağlık düzeyleriyle karşılaştırıldığında, yumurtalık hormonlarının genel ruh hali üzerinde daha az etkisi olduğu bulunmuştur. Bu, yumurtalık hormonlarının değişimlerinin ruh halini etkileyebildiğini gösterirken, günlük ruh halini diğer stres faktörlerinden daha fazla etkilemediğini gösterir.
Adet döngüsü sırasında cinsel duygu ve davranışlar değişir. Yumurtlama öncesi ve sırasında, yüksek düzeyde östrojen ve androjenler kadınların cinsel aktiviteye ilgisinin artmasına neden olur. Diğer memelilerin aksine, kadınlar fertilitelerine bakmaksızın adet döngüsünün tüm günlerinde cinsel aktiviteye ilgi gösterebilirler.
Ses
Ses kalınlığı tercihleri döngü boyunca değişiklik göstermektedir. Kısa süreli bir cinsel eş arama durumunda kadınların, özellikle doğurgan dönemlerde, kalın sesli bir erkeği daha ince sesli bir erkeğe seçtikleri gözlemlenebilir. Geç folikül evresinde de kadınların daha derin ve erkeksi bir sesi tercih etmeleri söz konusudur. Aynı zamanda kadın sesinin âdet döngüsü boyunca çekiciliği de araştırılmıştır. Kadın seslerinin âdet döngüsünün en doğurgan evresinde daha çekici bulunduğuna dair kanıtlar bulunmaktadır. Bu etki doğum kontrol hapı kullanan kadınlarda bulunmamıştır.
Koku
Kadınların erkek vücut kokusuna olan seçimleri de âdet döngüsü tarafından etkilenmekte ve döngü boyunca değişmektedir. Âdet döngüsünün en doğurgan döneminde, dominant olarak sınıflandırılmış erkekler, kadınlar tarafından cinsel çekicilik konusunda daha yüksek puanlar almışlardır. Ek olarak bu doğurgan dönemde kadınların simetrik erkeklerin vücut kokularına karşı tercih gösterebildiği bulunmuştur. Bu tercih doğum kontrol hapı kullanan kadınlarda gözlemlenmemiştir. Aynı zamanda geç folikül ve yumurtlama evresindeki kadınlar erkeksi erkeklerin kokularına tercih göstermiştir ve androsteron (testosteron seviyelerinden sorumlu hormon) kokusunun kadınlar tarafından âdet döngüsünün en doğurgan evresinde yüksek oranda tercih edildiği bulunmuştur. Dahası kadı Kadınların, gelişimsel istikrarı gösteren erkek kokularını da daha fazla seçtikleri kayda geçmiştir.
Döngü boyunca kadın kokuları hakkında yapılmış çalışmalar erkeklerin kadınların yumurtlayıp yumurtlamadığını anlamak için koku duyusunun bir kısmını kullandıkları hakkında birtakım kanıtlar ortaya koymuştur. Kadın kokularının erkekler tarafından puanlanması ile yürütülmüş çalışma, yumurtlayan kadınların kokularını erkekler tarafından daha çekici olarak puanlandığını bulmuştur. Bu çalışma erkeklerin doğurgan kadın kokularına karşı bir tercih gösterdiğini ortaya koymuştur.
Yüz ve vücut
Yüz yapısı ve özelliklerine karşı tercihler de âdet döngüsünün farklı evreleri arasında değişiklik gösterebilmektedir. Uzun süreli ilişkiler için eş seçiminde âdet döngüsünün farklı evreleri arasında değişiklikler gözlemlenmemiş olmasıyla beraber, kısa süreli ilişkilerde eş seçimi konusunda normal tercihlere kıyasla daha maskülen özelliklere sahip erkekler tercih edilmiştir. Bu durum özellikle kadınların tükürüklerindeki testosteron seviyelerinin yüksek ve hamile kalma olasılığının en fazla olduğu dönemlerde baş göstermektedir. Ancak kadınların luteal (doğurgan olmayan) evrede daha kadınsı yüzlere sahip erkek ve kadınları tercih etmeye yatkın oldukları ve kişinin yine bu evrede kendisini andıran yüzler ile sağlıklı görünen yüzleri seçtikleri bulunmuştur. Sağlıklı yüzlerin seçimi en çok progesteron seviyelerinin yüksek olduğu dönemlerde gözlemlenebilmiştir. Ek olarak doğurgan dönemde pek çok kadının daha koyu renkli ten rengine sahip erkekleri seçtikleri ortaya konmuştur. Yüz simetrisi tercihi konusundaki araştırmalar ortak bir sonuca varmamıştır.
Vücut özellikleri tercihleri âdet döngüsünün farklı evreleri boyunca değişebilmektedir. Kısa dönem eş arayan kadınlar uzun boylu ve kaslı erkekleri tercih etmiştir Aynı şekilde âdet döngüsünün en doğurgan döneminde de erkeksi vücutlu erkekler tercih görmüştür. Âdet döngüsü sırasındaki vücut simetrisi tercihleri konusunda yürütülmüş çalışmalar ortak bir sonuca varmamaktadır.
Kişilik
Doğurgan dönemde kısa süreli cinsel partner seçiminde, dominant ve sosyal olarak öne çıkan erkekler daha çekici bulunmuştur Uzun süreli partner seçimi içinse istenilen tercihlerde âdet döngüsü boyunca bir değişiklik meydana gelmemiştir.
Yeme davranışı
Kadınların adet döngüsünün farklı evrelerinde farklı beslenme alışkanlıkları yaşadıkları, luteal evrede besin alımının foliküler evreye göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Gıda tüketimi, luteal fazda foliküler faza kıyasla yaklaşık% 10 artar.
Çeşitli çalışmalar, luteal faz boyunca kadınların daha fazla karbonhidrat, protein ve yağ tükettiğini ve 24 saatlik enerji harcamalarının % 2.5 ile %11.5 arasında arttığını göstermiştir. Luteal faz boyunca artan alım, doğal olarak meydana gelen ve adet döngüsünün luteal fazları sırasında artan tatlı ve yağlı yiyeceklere karşı gösterilen daha yüksek tercihle ilgili olabilir. Bu durum, bu evrede artan metabolik talebe bağlıdır. Özellikle, çikolata için istek gösteren kadınlar, luteal fazda bu maddenin tüketimi için daha büyük bir arzu göstermektedirler.
Premenstrüel sendromlu (PMS) kadınlar, adet döngüsü boyunca iştahta PMS'li olmayanlara göre, muhtemelen hormon düzeylerindeki değişikliklere karşı aşırı duyarlılıkları nedeniyle iştah değişiklikleri rapor eder. PMS'li kadınlarda, gıda alımı luteal fazda foliküler faza göre daha yüksektir. Ruh hali değişiklikleri ve fiziksel belirtiler dahil olmak üzere PMS'nin kalan belirtileri de luteal fazda ortaya çıkar. PMS hastaları ve hasta olmayanlar arasında gıda türlerinin tercihinde bir fark bulunamamıştır.
Yeme davranışı değişikliklerini açıklamak için, döngünün farklı aşamalarındaki farklı seviyelerde bulunan yumurtalık hormonları kullanılmıştır. Progesteronun, progesteron seviyelerinin yüksek olduğu luteal fazda yağlı yiyeceklerin daha fazla alınmasına neden olduğu ve yağ depolanmasını desteklediği gösterilmiştir. Ek olarak, yüksek östrojen seviyelerinde, dopaminin, yemeğe teşvik eden, dolayısıyla iştahı azaltan bir hormon olan, noradrenaline dönüşmesi etkisizleştirilir. İnsanlarda, adet döngüsü sırasında bu yumurtalık hormonlarının seviyesinin tıkanırcasına yemeyi etkilediği bulunmuştur.
Doğum kontrol haplarının kullanımının, hormon seviyelerindeki dalgalanmaları en aza indirmekten veya ortadan kaldırmaktan ötürü yeme davranışlarını etkilemesi gerektiği farz edilmiştir. Nörotransmitter serotoninin ayrıca gıda alımında rol oynadığı düşünülmektedir. Serotonin, diğer görevlerinin yanı sıra, yemek yemenin engellenmesinden ve kontrol edilmesinden de sorumludur ve kısmen yumurtalık hormonları tarafından modüle edilir.
Diyet yapmanın bu adet süreçlerini etkileyip etkilemeyeceğini etkileyen bir dizi faktör vardır ve bu faktörler yaş, kilo kaybı ve diyetin kendisidir. İlk olarak, genç kadınların diyetleri nedeniyle adet düzensizlikleri yaşamaları muhtemeldir. İkincil olarak, adet anormallikleri, fazla kilo kaybı durumlarında daha olasıdır. Örneğin, yumurtlamanın görülmediği adet döngüleri, sınırlı bir diyetin benimsenmesi ve yüksek miktarda egzersiz yapmanın bir sonucu olarak ortaya çıkabilir. Son olarak, döngü, et içeren bir diyete kıyasla, bir vejetaryen diyetinden daha fazla etkilenir.
Madde kulanımı
Âdet döngüsünün alkol kullanımı üzerine olan etkisi hakkında yürütülmüş çalışmalar ortak bir sonuca varmamıştır. Buna rağmen bir takım kanıtlar luteal evre boyunca, özellikle çok içki içen veya ailesinde alkol bağımlılığı bulunan bireylerin daha fazla alkol tükettiğine işaret etmektedir.
Menstrüel bozukluklar
Seyrek veya düzensiz yumurtlamaya oligoovülasyon denir. Yumurtlamanın yokluğuna anovülasyon denir. Normal adet kanamaları, öncesinde yumurtlama olmadan da oluşabilir ve bu durum anovülatör döngü olarak adlandırılır. Bazı döngülerde foliküler gelişim başlayabilir ancak tamamlanamaz. Bu durumda yine de östrojenler oluşacak ve rahim astarını uyarılacaktır. Uzun süre devam eden yüksek östrojen seviyelerinin neden olduğu çok kalın bir endometriyumdan kaynaklanan anovülatör kanama östrojen geçiş kanaması olarak adlandırılır. Östrojen seviyelerinde ani bir düşüşün tetiklediği uyarıcı kanama, yoksunluk kanaması olarak adlandırılır. Anovülasyon döngüleri genellikle menopozdan (perimenopoz) önce ve polikistik over sendromu olan kadınlarda görülür.
Çok az akışa (10 ml'den az) hipomenore denir. 21 gün veya daha az aralıklarla düzenli döngüler polimenore olarak adlandırılır. Sık ama düzensiz menstrüasyon metroraji olarak bilinir. Ani ve ağır akışlara veya 80 ml'den büyük miktardaki akışlara menoraji denir. Sık sık ve düzensiz görülen ağır adet kanaması menometrorajidir. 35 günü geçen aralıklar ile döngüleri tanımlayan terim oligomenoredir. Amenore, bir kadının doğurganlık yıllarında, hamile değilken, üç ile altı aydan uzun bir süre boyunca âdet görmemesini belirtmektedir. Ağrılı adet dönemleri için kullanılan terim dismenoredir.
Doğum kontrolü
Fiziksel doğum kontrolü yöntemleri âdet döngüsünü etkilemese de, hormonal doğum kontrolü yöntemleri bu döngüde değişikliklere yol açarak etki gösterirler. Progestojen negatif geri beslemesi hipotalamusun gonadotropin-salınım hormonu (GnRH) salgılama sıklığını azaltır ve bunun sonucunda ön hipofizde folikül-uyarıcı hormon (FSH) ve luteinleştirici hormon (LH) salgılanmasında azalma meydana gelir. Azalan FSH seviyesi folikül gelişimini inhibe eder ve östradiol seviyesinin yükselmesini önler. Progestojen negatif geri beslemesi ve östrojen pozitif geri beslemesinin eksikliğinin LH üzerindeki etkileri döngü ortasında gerçekleşen LH yükselmesini engeller. Sonuç olarak LH yükselmesinin ve folikül gelişiminin inhibe edilmesi yumurtlamayı önler.
Progestojen bazlı hormonal doğum kontrolünde yumurtlamanın hangi oranda engelleneceği verilen progestojenin aktivitesi ve dozuna bağlıdır. Düşük dozda, sadece progestogen içeren haplar, derialtı implantları ve çeşitli diğer cihazların kullanımı yumurtalamayı sadece %50 oranında engellemektedir ve bu yöntemler doğum kontrolü özelliklerini servikal mukus tabakasını kalınlaştırmaları gibi etkilerine borçlulardır. Orta dozda, sadece progestojen içeren Cerazette gibi hapların ve deri altı implantlarının kullanımı bazen folikül gelişimine izin verse de bu yöntem âdet döngülerinin %97–99'unda yumurtlamayı engeller. Ancak orta doz ve düşük doz progestojen kullanımı arasında servikal mukus tabakasını kalınlaştırma konusunda bir fark bulunmamaktadır. Enjeksiyon ile verilen yüksek dozda, sadece progestojen içeren doğum kontrol yöntemleri ise folikül oluşumunu ve yumurtlamayı tamamen inhibe eder.
Kombine hormonal doğum kontrolü bir östrojen ve bir progestojenin beraber kullanılmasını kapsar. Östrojen negatif geribeslemesi ön hipofiz bezindeki FSH salgılanmasını önemli oranda azalttığı için, kombine hormonal doğum kontrolü yöntemleri sadece progestojen kullanımına kıyasla folikül gelişiminin inhibe edilmesi ve yumurtlamanın engellenmesi açısından daha etkilidir. Östrojen kullanımı aynı zamanda doğum kontrol hapı kullanımına bağlı olarak âdet döngüsünün aksine düzensizce ortaya çıkan ara kanama riskini azaltır. Çeşitli kombine hormonal doğum kontrolü yöntemleri düzenli olarak yoksunluk kanaması denilen kanamalara yol açacak şekilde kullanılır. Normal bir âdet döngüsünde menstrüasyon, östrojen ve progesteron seviyelerinin hızlı bir şekilde düşmesi ile oluşur. Kombine hormonal doğum kontrolüne geçici olarak ara vermek buna benzer bir etki doğurur ve endometriyumun dökülmesine neden olur. Eğer yoksunluk kanaması istenmiyorsa kombine hormonal doğum kontrolü sürekli olarak kullanılabilir, ancak bu ara kanama riskini arttırmaktadır.
Emzirme
Emzirme gonadotropin-salınım hormonu (GnRH) ve luteinleştirici hormon (LH) salgılanmasında negatif geri besleme meydana gelmesine neden olur. Negatif geri beslemenin kuvvetine göre emziren kadınlarda folikül gelişimi tamamen baskılanabilir, yumurtalama durabilir veya normal menstrüasyon döngüsü devam edebilir. Yumurtlamanın baskılanma olasılığı daha sık emziren bireylerde daha yüksektir. Emzirilen bebeğe bağlı olan prolaktin üretimi laktasyonel amenoranın korunması için önemli bir etkendir. Ortalama olarak bebeğini sıkça emziren bir kadının doğumdan sonra yeniden âdet görmesi 14.5 ay sürmektedir. Ancak kadınlar arasında bu konuda pek çok varyasyon görülmektedir ve kimi kadınlar 2 ay sonra yeniden menstrüasyon döngüsüne girebilirken diğerlerinde bu zaman aralığı 42 ay kadar sürebilmektedir.
Etimoloji
Âdet kelimesi Arapçadaki āda(t) (عادة) kökünden türemiştir ve tekrar eden manasına gelmektedir. Fransızcadan Türkçeye régle kökünden regl olarak geçmiş kelime de düzen ve kural anlamına gelmektedir. Bilimsel literatürde sıkça kullanılan "menstrüasyon" kelimesi ise ay ile ilişkili bir terimdir. Kelime Latincedeki mensis (ay) kelimesinden türemiştir. Bu kelime Yunancadaki mene (ay) kelimesiyle de bağlantılı olmaktadır.
Ay
İnsanlarda âdet döngüsü her ne kadar Ay döngüsüne benzer uzunlukta olsa da modern insanlarda ikisi arasında bir bağlantı bulunmamaktadır ve bu ilişkinin bir rastlantı olduğuna inanılmaktadır. İnsanlarda ışığa maruz kalmak âdet döngüsünü etkilememektedir. 1996 yılında yapılmış araştırmaların meta-analizleri insanların âdet döngüsü ve Ay döngüsü arasında herhangi bir bağlantı olmadığını göstermiştir. Aynı zamanda bir âdet takip uygulaması olan Clue'ya âdet döngüleri hakkında 1.5 milyon kadın tarafından yüklenmiş 7.5 milyon veri analiz edildiğinde de bu iki döngü arasında bir bağlantı bulunamamıştır. .
Dogon kabilesi elektrikli aydınlatma sistemleri olmayan ve gecelerini dışarıda konuşarak ve uyuyarak geçiren bir halktır. Bu özelliklerinden dolayı âdet döngüsü ve Ay döngüsü arasındaki bağlantıları incelemek için ideal bir toplum olan Dogonların üzerinde yapılmış çalışmalar da Ay'ın âdet döngüsü üzerinde bir etkisi olmadığını göstermiştir.
Kesmeşeker Dağı
Şeker Topağı Dağı (Portekizce: Pão de Açúcar, İngilizce: Sugarloaf Mountain) Brezilya’nın Rio de Janeiro şehrinin Guanabara Körfezi’nin Atlantik Okyanusu’na açılan noktasında yer alan bir dağdır. 396 metre yüksekliğindeki bu dağa kesmeşekere benzemesinden dolayı Kesmeşeker Dağı denilmiştir.
Hakkında
Bu dağ Rio de Janeiro şehrinde yer alan granit ile kuvarstan oluşmuş monolit morro (sığ okyanus sahillerinde yükselen dağ/tepe) yapılanmalarından sadece birisidir. Dağın doruğu ile Morro da Urca arasında her 20 dakikada bir 65 yolcu kapasiteli bir teleferik (Portekizce’de bondinho veya daha yaygın kullanımla teleférico) 1.400 metrelik bir hatta çalışmaktadır. 1912 yılında inşa edilen teleferik hattı ilk olarak 1972/1973 yılları arasında ve en son 2008 yılında yeniden inşa edildi. Teleferik hattının ilk kısmı Babilônia doruğu ile Urca doruğu arasındadır. Urca doruğunda yolcular başka bir teleferik ile dağın doruğuna (Pão de Açúcar) ulaşabilirler.
Dağın ismi
Şeker topağı ismi 16. yüzyılda Portekiz ile Brezilya arasında yapılan şeker kamışı ticareti döneminde verilmiştir. Tarih bilimci Vieira Fazenda’ya göre şeker blokları koni şeklinde kil kalıplara konulur ve gemilerle taşınırlardı. Bu kalıpların dağın zirvesine benzemesi nedeniyle bu isim kullanılmaya başlanmıştır.
Önemli aşamalar
1907 - Brezilyalı mühendis Augusto Ferreira Ramos dağa teleferik ile ulaşılması fikrini kamuoyuna sundu.
1910 - Augusto Ferreira Ramos Kesmeşeker Dağı Vakfı’nın kurdu. Aynı yıl ulaşım projesinin inşaatı başladı. Proje Almanya tarafından finanse edildi ve Brezilyalı işçiler tarafından inşa edildi.
1912 - Brezilya’nın ilk teleferiği kullanıma açıldı. Bu teleferik yaklaşık 60 yıl kullanımda kaldı.
1972 - Teleferiğin kapasitesini on kat arttıran yeni bir hat inşa edildi.
2009 - Yeniden inşa edilen teleferik hattın kullanıma açıldı.
Ulaşım
Dağın zirvesine ulaşabilmek için yolcular iki farklı teleferik hattını kullanmak zorundalardır. Daha kısa bir hat olan ilk hat Morro da Urca’dan başlar ve 220 metre yüksekliğindeki ilk zirveye ulaşır. Bu zirveden kalkan ikinci teleferik ile de dağın zirvesine (Pão de Açúcar) ulaşılır. Tamamı cam ile kaplı her iki teleferikten 360 derecelik şehir manzarası görülebilir. İlk zirveden ikinci teleferiğe aktarmadaki bekleme süresi göz ardı edilirse yamaç ile dağın doruğu arasındaki teleferik sefere üç dakika sürer. Her 20 dakikada bir kalkan teleferik seferleri sabah 8:00 ile akşam 20:00 arasında hizmet vermektedir.
Kaya tırmanışı
Ziyaretçiler hem Şekerkübü Dağı hem de yakında yer alan diğer iki dağa (Morro da Babilônia ve Morro da Urca) tırmanan dağcıları gözlemleyebilirler. Bu üç dağ 270’den fazla güzergâh ile dünyanın en geniş tırmanma bölgelerinden birisidir.
Popüler kültürdeki yeri
1942: Bette Davis’in başrolde olduğu Now, Voyager filmi
1979: James Bond filmlerinden birisi olan Ay Harekatı filmi
1982: Herb Alpert, Fandango adlı albümünde yer alan şarkılarından birisine Sugarloaf ismini verdi
2002: Simpsonlar çizgi filminin Blame it on Lisa adlı bölümde Homer’i kaçıranlar ailenin kalanı ile teleferikte buluştular.
2009: Call of Duty: Modern Warfare 2 adlı oyunda bu dağ sık sık görülebilmektedir.
2011: Rio adlı çizgi filmde bu dağ sık sık görülebilmektedir.
Filipjeviella
Filipjeviella, Linhomoeidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Renk teorisi
Renk teorisi, hangi renklerin birlikte iyi göründüğünü belirlemek için kullanılan sanat ve bilimin pratik bir kombinasyonudur. Renk çarkı, 1666'da renk spektrumunu bir daireye eşleyen Isaac Newton tarafından icat edildi. Renk tekerleği renk teorisinin temelidir, çünkü renkler arasındaki ilişkiyi göstermektedir. Birlikte iyi görünen renklere renk uyumu denmektedir. Sanatçılar ve tasarımcılar bunları belirli bir görünüm veya his yaratmak için kullanmaktadır. Renk kombinasyonlarının kurallarını kullanarak renk uyumlarını bulmak için bir renk tekerleği kullanılmaktadır. Renk kombinasyonları, hoş bir etki yaratan renkleri bulmak için farklı renklerin göreceli konumlarını belirlemektedir.
İki tür renk tekerleği vardır. RYB veya kırmızı, sarı, mavi renk tekerleği, boya renklerini birleştirmeye yardımcı olduğu için genellikle sanatçılar tarafından kullanılmaktadır. Daha sonra RGB veya kırmızı, yeşil ve mavi renk tekerleği vardır. Çevrimiçi kullanım için tasarlanmıştır, çünkü bir bilgisayar veya TV ekranında olduğu gibi ışığı karıştırmak anlamına gelmektedir. Canva'nın renk tekerleği, çevrimiçi kullanım için tasarlandığı için bir RGB renk tekerleğidir.
Renk teorisi, rengi kullanmanın hem bilimi hem de sanatıdır.
Renk kombinasyonları
Farklı renk kombinasyonları, renk teorisini ve renk psikolojisini kullanarak farklı ruh hallerini veya tonları uyandırmaktadır.
Tamamlayıcı renk
Renk tekerleğinin karşı taraflarında olan iki renktir. Bu kombinasyon yüksek kontrastlı ve yüksek etkili renk kombinasyonu sağlar ve birlikte bu renkler daha parlak ve daha belirgin görünecektir.
Tek renkli
Üç ton, bir temel rengin tonları ve renk tonlarıdır. İnce ve muhafazakar bir renk birleşimi sağlamaktadır. Bu, uyumlu bir görünüm için tasarım projelerine uygulanması kolay çok yönlü bir renk kombinasyonudur.
Benzer
Renk tekerleğinde yan yana olan üç renktir. Bu renk kombinasyonu çok yönlüdür, ancak ezici olabilmektedir. Benzer bir renk düzenini dengelemek için bir baskın renk seçilmekte ve diğerlerini aksan olarak kullanılmaktadır.
Süleyman Franjiye (Oğul)
Süleyman Toni Franjiye (d. 18 Ekim 1965, Zğorta, Lübnan) Lübnanlı bakan ve Marada Hareketi'nin lideri.
Renk teorisi
Triadik
Renk tekerleğinde eşit aralıklı üç renktir. Bu, yüksek kontrastlı bir renk düzeni sağlar, ancak tamamlayıcı renk kombinasyonundan daha azdır. Bu da onu daha çok yönlü hale getirmektedir. Bu kombinasyon cesur, canlı renk paletleri oluşturmaktadır.
Süleyman Franjiye (Oğul)
Eski Lübnan Cumhurbaşkanı Süleyman Franjiye'nin torunu ve 1978 yılında öldürülen siyasetçi Toni Franjiye'nin oğludur. 1982 yılında henüz 17 yaşındayken Marada Tugayları'nın lideri olmuş ve 1991 yılında Marada Hareketi adı altında partiye dönüşmüştür. 1991 yılında babasının seçim çevresinden milletvekili olmuş, 1992-2005 yılları arasında Zğorta milletvekilli yapmış, 2009 yılı itibarıyla tekrar Zğorta milletvekilidir. 1990-1992 yıllarında Devlet Bakanı, 1992 yılında 5 ay kadar Konut ve Kooperatifler Bakanı, 1992-1995 yıllarında Yerel Yönetimler ve Kırsal İşler Bakanı, 1996-1998 ve 2000-2004 yıllarında Kamu Sağlığı Bakanı, 1998-2000 yılları arasında Tarım ve Konut Bakanı, 2004-2005 yılları arasında İçişleri ve Yerel Yönetimler Bakanı olarak görev yapmıştır.
Renk teorisi
Tetradik
Renk tekerleğinde eşit aralıklı dört renktir. Tetradik renk şemaları kalındır ve bir rengin hakim olmasını ve diğerlerini aksan olarak kullanmasına izin verirseniz en iyi şekilde çalışmaktadır. Paletinizde ne kadar çok renk varsa, dengelemek o kadar zordur.
Renk tekerleği, birincil, ikincil ve üçüncül renklere ayrılmaktadır.
Birincil, ikincil ve üçüncül renkler
Renk tekerleğinde 12 ana renk vardır. RGB renk tekerleğinde, bu tonlar kırmızı, turuncu, sarı, chartreuse yeşili, yeşil, bahar yeşili, Camgöbeği, masmavi, mavi, menekşe, Macenta ve gül renkleri bulunmaktadır.
Birincil renkler
RGB renk tekerleğindeki birincil renkler, birlikte saf beyaz ışık oluşturan renklerdir. Bu renkler kırmızı, yeşil ve mavidir.
RYB renk tekerleğinde, birincil renkler diğer renklerden karıştırılamaz renklerdir. Üç ana renk vardır: kırmızı, sarı ve mavidir.
İkincil renkler
İkincil renkler, iki birincil rengin karıştırılmasıyla sonuçlanan renklerdir. Üç ikincil renk vardır. RGB renk tekerleğinde bunlar siyan, macenta ve sarıdır. Işığı karıştırdığınızda, kırmızı ve yeşil sarı, yeşil ve mavi siyan, mavi ve kırmızı ise macenta yapmaktadır.
RYB renk tekerleğinde ikincil renkler mor (mavi ile karıştırılır kırmızı), turuncu (sarı ile karıştırılır kırmızı) ve yeşil (mavi ile karıştırılır) şeklindedir.
Üçüncül renkler
RYB renk tekerleğinde üçüncül renkler kırmızı-turuncu, sarı-turuncu, sarı-yeşil, mavi-yeşil, mavi-mor ve kırmızı-mor renktedir.
Sıcak renkler
Kırmızı ve sarı, her ikisi de ana renklerdir. Turuncu ortada düşer (onu ikincil bir renk yapar), bu da sıcak renklerin hepsinin gerçekten sıcak olduğu ve sıcak bir rengin soğuk bir renkle birleştirilmesiyle oluşturulmadığı anlamına gelmektedir. Tutku, mutluluk, coşku ve enerjiyi yansıtmak için tasarımlarınızda sıcak renkler kullanılmalıdır.
Kırmızı
Kırmızı çok sıcak bir renktir. Ateş, şiddet ve savaşla ilişkilidir. Aynı zamanda aşk ve tutkuyla da ilişkilidir. Tarihte hem Şeytan hem de Aşk Tanrısı ile ilişkilendirilmiştir. Kırmızı insanlar üzerinde fiziksel bir etkiye sahip olabilmektedir. Kan basıncını ve solunum oranlarını yükseltebilmektedir. İnsan metabolizmasını da geliştirdiği gösterilmiştir.
Turuncu
Turuncu çok canlı ve enerjik bir renktir. Sessiz formlarında toprakla ve sonbaharla ilişkilendirilebilmektedir. Değişen mevsimlerle olan ilişkisi nedeniyle, portakal genel olarak değişimi ve hareketi temsil edebilmektedir. Turuncu da yaratıcılıkla güçlü bir şekilde ilişkilidir.
Sarı
Sarı, genellikle sıcak renklerin en parlak ve en enerji vericisi olarak kabul edilmektedir. Mutluluk ve güneş ışığı ile ilişkilidir. Savaşta sevdikleri olan ailelerin sarı kurdeleler gösterdiği bazı ülkelerde görüldüğü gibi, sarı umutla da ilişkilidir. Sarı, kırmızı kadar güçlü olmasa da tehlikeyle de ilişkilidir.
Soğuk Renkler
Soğuk renkler yeşil, mavi ve moru içerir ve genellikle sıcak renklerden daha hafiftir. Gecenin, suyun, doğanın renkleridir ve genellikle sakinleştirici, rahatlatıcı ve biraz çekingenlerdir.
Mavi, soğuk spektrumdaki tek ana renktir; bu, diğer renklerin mavi ile sıcak bir renk (yeşil için sarı ve mor için kırmızı) birleştirilerek oluşturulduğu anlamına gelmektedir. Bu nedenle yeşil, sarının bazı özelliklerini, mor ise kırmızının bazı özelliklerini almaktadır.
Yeşil
Yeşil çok gerçekçi bir renktir. Yeni başlangıçları ve büyümeyi temsil etmektedir. Aynı zamanda yenilenme ve bolluğu ifade etmektedir. Alternatif olarak yeşil, kıskançlığı ve deneyim eksikliğini de temsil edebilmektedir.
Mavi
Mavi, genellikle İngilizce dilinde hüzünle ilişkilendirilmektedir. Mavi ayrıca sakinliği ve sorumluluğu temsil etmek için yaygın olarak kullanılmaktadır. Açık maviler canlandırıcı ve arkadaş canlısı olabilmektedir. Koyu maviler daha güçlü ve güvenilirdir. Mavi aynı zamanda barışla da ilişkilidir.
Mor
Antik çağda, mor tonlar oluşturmak için kullanılan boyalar salyangozlardan elde edilirdi ve çok pahalıydı, bu yüzden sadece kraliyet ailesi ve çok zenginler mor rengini kullanmıştır. Mor, kırmızı ve mavinin birleşimidir ve her ikisinin de bazı özelliklerini almektadır. Yaratıcılık ve hayal gücü ile de ilişkilidir.
Gölge, renk tonları ve tonlar
Temel renk tonuna siyah, gri ve beyaz ekleyerek bir rengin gölgelendirme, renk tonlarını ve tonları oluşmaktadır.
Gölge
Bir gölge, temel tona siyah eklenerek rengi koyulaştırarak oluşturulmaktadır. Bu daha derin, daha zengin bir renk yaratır. Tonlar oldukça dramatik ve baskın olabilmektedir.
Renk
Temel renk tonuna beyaz ekleyerek, rengi aydınlatarak bir renk tonu oluşturulmaktadır. Bu, bir rengi daha az yoğun hale getirebilmektedir. Daha canlı renk kombinasyonlarını dengelerken kullanışlıdır.
Ton
Siyah ve beyazın veya grinin temel renk tonuyla birleştirilmesiyle bir ton oluşturulmaktadır. Renk tonları gibi, tonlar da orijinal rengin daha ince versiyonlarıdır. Tonların pastel görünme olasılığı daha düşüktür ve temel renkte belirgin olmayan karmaşıklıkları ortaya çıkarabilmektedir.
Ton, Doygunluk ve Parlaklık
Bir renk tonu temel olarak renk tekerleğindeki herhangi bir renktir. Bir renk tekerleği veya renk seçici kullanırken, bir renk tonunun doygunluğunu ve parlaklığı ayarlanabilmektedir
Doygunluk, rengin yoğunluğu veya saflığıdır.
Parlaklık, bir renkteki parlaklık veya ışık miktarıdır.
Sens (arrondissement)
Sens arrondissementi, Fransa'nın Burgonya-Franche-Comté bölgesine bağlı Yonne departmanında bulunan bir arrondissementtir. Yüzölçümü 1.916,8 km² olan arrondissementin nüfusu Ocak 2018 tarihi itibarı ile 130.969'dur. Arrondissementin alt prefektörlüğü Sens'tır.
İdari bölümler
Sens arrondissementi, 118 belediyeye ayrılmaktadır.
İlyas Busaab
İlyas Busaab (d. 8 Eylül 1967, Dhour Choueir, Cebel-i Lübnan İli, Lübnan) Lübnanlı siyasetçidir.
St Joseph Okulu'nu bitirmiş, Londra'daki American College'da işletme eğitimi görmüş, Boston Üniversitesi'nde uluslararası ilişkiler alanında master yapmış ve 1995 yılında Dubai Amerikan Üniversitesi'nin kurucularından olup halen Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısıdır. 2010-2012 yıllarında Dhour El Choueir Belediye Başkanı olmuş, 2014-2016 yıllarında Eğitim Bakanı olmuş, 2017 yılı itibarıyla Cumhurbaşkanı Mişel Avn'ın uluslararası işbirliği konusunda danışmanlığını yapmaktadır. 2019-2020 yıllarında Milli Savunma Bakanı olarak görev yürütmüştür.
Hamzabeyli, Toroslar
Hamzabeyli, Mersin ilinin Toroslar ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Hamzabeyli; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Pusatlar, Çavdarhisar
Pusatlar, Kütahya ilinin Çavdarhisar ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Emet ilçesine bağlıyken, 15 Kasım 1944'te Gediz ilçesine bağlandı. Köy, 20 Mayıs 1990'da ise Çavdarhisar ilçesine bağlandı.
Coğrafya
Köy, Kütahya il merkezine 78 km, Çavdarhisar ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.
High Offley
High Offley, İngiltere'nin Staffordshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
Bingo
Bingo şu anlamlara gelebilir:
Bingo (Better Call Saul)
"Bingo", Breaking Badin spin-off dizisi Better Call Saulun 1. sezonunun 7. bölümü ve dizinin 7. bölümüdür. Gennifer Hutchison tarafından yazıldı ve Larysa Kondracki tarafından yönetildi. İlk olarak 16 Mart 2015 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri kanalı AMC'de yayımlandı.
Beni Mellal-Henifre
Beni Mellal-Khenifra (Arapça: بني ملال - خنيفرة) Fas'ın on iki bölgesinden biridir. 28.374 km 2'lik bir alanı kaplamaktadır. 2014 Fas nüfus sayımında 2,520.776 nüfus kaydedilmiştir. Bölgenin merkezi Beni Mellal'dir.
Béni Mellal-Khénifra beş ilden oluşur:
Ekonomi
Tarım, bölge ekonomisinin bel kemiğidir. Başlıca ürünler arasında tahıllar, pancar, zeytin, narenciye ve nar yer alır; süt ve et üretimi de önemlidir. Khouribga yakınlarındaki Ouled Abdoun Havzası, Fas'ın fosfat rezervlerinin %44'üne sahiptir.
Şarap tarihi
Şarap, binlerce yıldır üretiliyor ve Gürcistan'da c.  MÖ 6000 (bilinen en eski şarap izleri), İran'ın Batı Azerbaycan eyaleti c. MÖ  5000, Ermenistan'dan c.  MÖ 4100 (büyük ölçekli üretim),   ve Sicilya'dan c. MÖ 4000. Üzüm ve pirinç karışımına dayalı fermente bir içeceğin en eski kanıtı bazen eski Çin'de bulunan şaraba kıyasla (MÖ  7000 dolayları).
Şarabın ürettiği değiştirilmiş bilinç, kökeninden beri dini kabul edildi. Eski Yunanlılar Dionysos veya Bacchus'a tapıyorlardı ve Eski Romalılar onun kültünü sürdürüyorlardı. Ritüel şarap tüketimi, muhtemelen belirli bir tatlı şarap türü, İncil zamanlarından beri Yahudi pratiğinin bir parçasıydı ve İsa'nın Son Akşam Yemeği'ni anmak için yapılan eucharist'in bir parçası olarak Hristiyan Kilisesi için daha da önemli hale geldi. İslam, sözde şarabın üretimini veya tüketimini yasaklamış olsa da, Altın Çağı boyunca Geber gibi simyacılar, parfüm üretimi gibi tıbbi ve endüstriyel amaçlar için şarabın damıtılmasına öncülük ettiler.
Avrupa genişlemesinin bir parçası olarak 15. yüzyıldan itibaren gelişen şarap üretimi ve tüketimi arttı. 1887'deki yıkıcı filoksera biti istilasına rağmen, modern bilim ve teknoloji uyarlandı ve endüstriyel şarap üretimi ve şarap tüketimi artık tüm dünyada yaşanıyor.
İshakiye Camii
İshakiye Camii (bazı yazımlarda İshakıye, İshakiyye) veya İshak Çelebi Camii, Kuzey Makedonya'nın Manastır kentinde bulunan Osmanlı yapımı bir ibadethane. Manastır ve Selanik kadılığı yapmış olan İshak Çelebi tarafından yaptırılmıştır. Dört satır olarak sülüs hatlı yazılmış kitabesine göre inşası Hicri 912'de (Miladi 1506) tamamlanmıştır.
İshakiye Camii, Saat Kulesi ve Kadı Mahmud Efendi Camii ile birlikte kent meydanındaki üç ana yapıdan biridir.
Tarihçe
İshakiye Camii'nden, Evliya Çelebi'nin Seyahatnâme'sinde Manastır'daki en büyük cami olarak bahsedilir. 17. yüzyılda belirtilmiş bu durum hâlen geçerliliğini korumaktadır. Seyahatnâme yapıyı şöyle anlatır:
Yapı
Cami, 14,52 x 12,52 metre boyutlarındadır. Dışarıda onikigen, içeride daire şeklinde bir çerçeve üzerine yerleşen kubbesi 14,4 m genişliğindedir. Kuzeybatı ucundaki tek minaresi 45 metre yüksekliktedir.
2013 Dünya Atletizm Şampiyonası - Kadınlar cirit atma
2013 Dünya Atletizm Şampiyonası'nda kadınlar cirit atma yarışları 16 ve 18 Ağustos tarihinde gerçekleştirilmiştir.
Rekorlar
Mücadele öncesi rekorlar aşağıdaki gibiydi.
Katılım kriteri
Şampiyonaya katılmak için geçilmesi gereken baraj dereceleri aşağıdaki gibiydi.
Ön eleme turu
Her seride ilk 61.50'yi geçenler (Q) veya en azından ilk 12 (q) bir üst tura yükselir.
Final
Yarış yerel saat ile 16:00'da başlamıştır.
George Vincent
George Vincent (27 Haziran 1796 - 1832) İngiliz ressam.
Suluboya ve yağlı boya tablolar üreten bir İngiliz peyzaj uzmanıydı.
Norwich ressam okulunun en yetenekli kişilerinden biri olarak kabul edilirdi. Babası dokumacıdır. Dilbilgisi okulunda okumuştur. 1818 de Londraya yerleşmiştir. Cerrahın varlıklı kızı ile 1821 yılında evlenmiştir ve varlık elde etmiştir. Ancak içki içme eğilimi yüzünden 1824 de borçları sebebiyle hapis yatmıştır.
Eleutherolaimus
Eleutherolaimus, Linhomoeidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Veyselli kaya kabartmaları
Veyselli kaya kabartmaları, Mersin ilinin Erdemli ilçesi kırsalında yer alan bir grup kaya kabartmasıdır.
Kabartmalar Veyselli ve Yeniyurt köyleri arasında ve koordinatlarındadır. Kabartmalar Erdemli'ye 27, Mersin'e 63 kilometre uzaklıkta ve yol güzergahı dışındadır. Ziyaretçiler kabartmalara ulaşmak için 2 kilometre kadar patikayı yürümek zorundırlar. Kabartmalar Veyselli köyü batısında iki farklı mekanda yer alır. Gerek kabartmalar, gerekse çevrede yer alan poligonal taş örgülü bina örenleri Roma İmparatorluğu dönemine tarihlendirilmiştir. Sivritepe denilen mekanda bir kadın ve dört asker kabartması, Karatepe denilen mekanda ise bir kadın ve bir asker kabartması vardır.
Kristoff St. John
Kristoff St. John (15 Temmuz 1966- 3 Şubat 2019), Siyahi Amerikalı oyuncudur. Türkiye'de 1990'lı yılların başında TRT 1 kanalında yayınlanan "Hayat Ağacı" adlı pembe dizide canlandırdığı Adam rolüyle akıllarda kalmıştır. Oyuncunun yer aldığı diğer yapımlar arasında sinema filmi; 20 Ft Below: The Darkness Descending (2014) ile televizyon dizileri; General Hospital (1963), Yalan Rüzgarı (1973) ve The Bad News Bears (1979) sayılabilir.
Ölümü
Amerikalı siyahi oyuncu Kristoff St. John 3 Şubat 2019'da Los Angeles'da alkol zehirlenmesi sonucu 52 yaşında ölmüştür.
Türk vergi sistemi
Belli bir ülkede belli bir dönemde uygulanan vergilerin (geniş anlamda tüm kamu gelirlerinin) bütününe ilişkin hukuki rejim vergi sistemi olarak nitelendirilir. Türk vergi sistemi ise, Türkiye'de belli bir dönemde uygulanan vergileri inceler. Türkiye'de şu an çok vergili sistem geçerli olup, birden fazla kaynak üzerinden alınan birden fazla vergi bulunmaktadır.
Vergi hukuku literatüründe "Türk vergi sistemi" özel vergi hukuku olarak da adlandırılır. Bu adlandırmada, vergi hukukuna ilişkin genel ilkeler genel vergi hukuku adı altında anlatılırken, Türk vergi sistemi ya da özel vergi hukukunda, uygulamada olan vergi türlerinin yapısı ve bu vergilere ilişkin hukuk kuralları incelenir.
Vergi sistemi birçok ölçüte göre bölümlere ayrılarak analiz edilebilir. Bu ölçütler:
Literatürde ağırlıklı olarak tercih edilen ölçüt, ekonomik kaynak ölçütüdür.
Osmanlı Dönemi
Osmanlı Devletinde vergi, devletin finansal ihtiyaçlarını gidermek için padişah tarafından konulan yükümlülükleri ifade ederdi. Osmanlı ekonomisinin dayanağı tarım olduğundan, üzerinden vergi alınan kaynak da ağırlıklı olarak tarımdı. Tarıma dayalı olan bu vergilerden bazıları; ispenç vergisi, resm-i çift, resm-i nim ve resm-i dönümdür. Kuruluş tarihi olan 1299’dan, Tanzimat Fermanı’nın ilan edildiği 1839 tarihine kadarki süreçte vergilendirmeyle konusunda şer’i vergiler ve örfi vergiler olarak ikili bir ayrım söz konusu olmuştur.
Tekâlif-i Şer’iyye (Şer’i vergiler), ve aşar, haraç, zekât, cizye ve bunların alt kolları olarak seksene yakın vergiden oluşmaktaydı. Bu vergiler esas itibarıyla İslam kurallarına dayalı vergilerdir.
Tekâlif-i Örfiye (örfi vergiler) ise, ağırlık merkezini teşkil etmiştir. Bu vergi türünün ilk örnekleri, II. Bayezid zamanında Avarız Vergisi ismiyle, olağanüstü zamanlar için toplanan bir vergi şeklinde kendini göstermektedir. Örfi vergiler, geleneklere göre konmuş ve herhangi bir din ayrımı olmaksızın herkesten (bütün mükellefleri=Raiyyet) toplanan vergilerdir. Bu vergilere bir diğer örnek ise, savaş hazırlıkları için toplanan İmdadiye-i Seferiye ve İane-i Cihadiye'dir. Sonradan bu vergiler "Mürettebat” adı altında birleştirilmiştir. Ayrıca emlak, müsakkafat, temettü, bedel-i askeri, bedel-i nakdi, bedel-i tarik ve baş vergisi de örfi vergilerin başlıcaları olmuştur.
Erken Cumhuriyet Dönemi (1923-1960)
Bu dönemdeki gelişmelerden biri, 1923 tarihinde İzmir İktisat Kongresi’nde alınan kararla aşar vergisinin kaldırılmasıdır. Aynı kongrede alınan bir diğer karar ise temettü vergisinin kaldırılarak yerine kazanç vergisi getirilmesiydi.
1929'da yaşanan Büyük Buhran sonrası kabul edilen vergilerden bazıları İktisadi Buhran Vergisi, Muvazene Vergisi, Hava Kuvvetlerine Yardım Vergisi'dir. Ancak bu vergiler buhran nedeniyle artan ihtiyacı karşılayamamıştır, ardından yaşanan İkinci Dünya Savaşı yıllarında ise bu ihtiyaç daha da artmış ve bunun üzerine savaş döneminde aşırı kar eden tüccarları vergilendirmek için varlık vergisi, tarımsal kazançları vergilendirmek için de toprak mahsulleri vergisi ile ayni muamele vergisi getirilmiştir.
İkinci Dünya Savaşı sonrasında oluşan bu karmaşık vergi yapısını düzene sokmak amacıyla 1949 yılında Gelir Vergisi Kanunu kabul edilmiştir.
Gelir Üzerinden Alınan Vergiler
Türkiye'de gelir üzerinden alınan vergiler; gelir vergisi ve kurumlar vergisidir.
Gelir vergisinde, gerçek kişilerin gelirleri belli kurallar çerçevesinde vergilendirilirken; kurumlar vergisinde ise sermaye şirketleri, kooperatifler, iş ortaklıkları, dernek ve vakıflara bağlı iktisadi işletmeler ve iktisadi kamu kuruluşlarının elde ettiği gelir vergilendirilir.
Servet Üzerinden Alınan Vergiler
Türkiye'de servet üzerinden alınan vergiler, vergilendirilen servet unsuruna göre üçe ayrılır. Bunlar; emlak vergisi, motorlu taşıtlar vergisi, veraset ve intikal vergisi'dir.
Harcamalar Üzerinden Alınan Vergiler
Türkiye'de harcamalar üzerinden alınan vergiler, çok çeşitli olup, en bilinenleri katma değer vergisi, özel tüketim vergisi, damga vergisi, şans oyunları vergisi banka ve sigorta muameleleri vergisi, özel iletişim vergisi, eğlence vergisi, çevre temizlik vergisi, gümrük vergileri, harçlar vb.'dir.
Himley
Himley, İngiltere'nin Staffordshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
Horozlu, Toroslar
Horozlu, Mersin ilinin Toroslar ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Horozlu; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Araguaína
, Brezilya'nın Tocantins eyaletinde bulunan belediyedir.
Gümüşhane ekmeği
Gümüşhane ekmeği taş fırında pişirilen ekşi mayalı ekmektir. Yuvarlak şekillidir. Ağırlığı 2 kg ile 5 kg arasında olabilir. Gümüşhane Ekmeği 27.10.2017 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Disconema
Disconema, Linhomoeidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Araguanã, Tocantins
Araguanã, Brezilya'nın Tocantins eyaletinde bulunan belediyedir.
Hints, Staffordshire
Hints, Staffordshire, İngiltere'nin Staffordshire kontluğunda bulunan bir civil parish.
Susuzkaya, Çavdarhisar
Susuzkaya, Kütahya ilinin Çavdarhisar ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Emet ilçesine bağlıyken, 20 Mayıs 1990'da Çavdarhisar ilçesine bağlandı.
Coğrafya
Köy, Kütahya il merkezine 50 km, Çavdarhisar ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır.
Rahmi Dilligil
Rahmi Dilligil (d. 8 Ekim 1956, Antalya), Türk tiyatro oyuncusu ve yönetmeni.
Ailesi
Avni Dilligil ve Belkıs Dilligil'in oğlu, Çiçek Dilligil'in ağabeyidir. Merhum Erhan Dilligil'in kardeşidir. Aliye Rona ise halasıdır.
Özel Hayatı
Bir dönem Ayşenil Şamlıoğlu ile evlilik yapmış ve bu evlilikten Avni Tuna adında bir oğlu olmuştur. Şebnem Dilligil ile evlidir.
Eğitimi
Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı'ndan mezun olmuştur.
Didelta (hayvan)
Didelta, Linhomoeidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.
Rahmi Dilligil
Mesleki Kariyeri
1983 yılından itibaren Adana Devlet Tiyatrosu ile Ankara Devlet Tiyatrosu sanatçısı olarak görev almış, 1991 senesi itibarıyla dizi ve filmlerde rol almıştır. Diyarbakır Devlet Tiyatrosu müdürü, Devlet Tiyatroları genel müdür yardımcısı ve genel müdürü olarak görev yapmıştır.
Bursa Devlet Tiyatrosu'nun tadilatı sırasında, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü tarafından gönderilmiş olan ödenekleri zimmetlerine geçirdikleri iddiasıyla yargılanan DT eski Genel Müdürü Rahmi Dilligil 1 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırılmış cezası ertelenmiştir.
== Filmografisi ==
Radiopaedia
Radiopaedia (veya radiopaedia.org), tıbbi radyolojideki referansları, makaleleri, radyolojik görüntüleri ve hasta kayıtlarını içeren eğitim kaynaklarını içeren, kâr amacı gütmeyen, işbirliğine dayalı bir web sitesidir. Ayrıca radyolojik bir ansiklopedi de içerir. Şu anda 16.000'den fazla hasta vakası ve çeşitli niteliklere sahip 7.000'den fazla radyoloji makalesi ile dünyanın en büyük ücretsiz eğitim radyolojisi sitelerinden biridir. 2012'den beri UMB Medica Network'ün bir parçasıdır.
Hüseyin Okan Merzeci, Toroslar
Hüseyin Okan Merzeci, Mersin ilinin Toroslar ilçesine bağlı bir mahalledir.
Didelta (anlam ayrımı)
Didelta aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Kazablanka-Sittat
Casablanca-Settat (Arapça: الدار البيضاء - سطات‎) Fas'ın on iki idari bölgesinden biridir. 20.166 km²'lik bir alanı kaplar ve 2014 Fas nüfus sayımında %69'u kentsel alanlarda yaşayan 6.861.739 nüfusa sahiptir. Bölgenin başkenti Kazablanka'dır.
Kazablanka-Settat iki vilayet ve yedi ilden oluşur:
Özlem İmece
Ayşe Özlem Erçelen İmece (25 Mayıs 1969, İstanbul – 24 Nisan 2013, İstanbul ), Türk bankacı ve iş insanı.
Biyografi
Profesyonel kariyerine Yapı Kredi Bankası’nda kredi pazarlama departmanında başlayan İmece, bu görevinin ardından Ankara Sheraton Otel’inde görev almıştır. Daha sonra Bankalararası Kart Merkezi'nin pazarlama müdürü olarak çalışan İmece, 1997 yılında MasterCard'ta çalışmaya başlamıştır.