cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Puma
Alt türler
Pumalar geleneksel olarak 24 ile 32 kadar alt türe ayrılırlar. Anavatanı Kuzey Amerika'nın doğusu olan iki alt tür nesli tükenmiş olarak geçer. Everglades Bataklıkları'ndaki neslini kurutma dalgalarına rağmen hayatta kalmayı başarmış Florida puması (P. c. coryi), özellikle tehdit altında olarak kabul edilir. Hâlen bu türden sadece 80 civarında hayvan vahşi hayatta yaşamaktadır. Pumanın bu yoğun kırmızı kodlu alt türünün kurtarılması, şu anda yerel koruma kuruluşlarının ana hedefidir. Korumak ve incelemek için her hayvan, elektronik kimlikleme ve yer belirleme boyun bandıyla donatılmıştır.
Yeni moleküler genetik incelemeler, gerçekte sadece altı alt türün olduğunu ve bilimsel temelli daha çok alt tür ayrımından yoksun olunduğu sonucunu verir. ABD'nin kuzey batısındaki bir popülasyonun (Kuzey Amerika puması, Puma concolor couguar) istisnasıyla, Kuzey Amerika'nın bütün pumaları homojen bir yapı gösterir. Orta ve Güney Amerika'da ise bu durum daha büyük bir değişkenlik gösterir. Bu bulgular pumaların yaşam alanlarının, ABD'nin kuzeybatısındaki buzul olmayan yerleşim bölgesi istisna tutulduğunda, son buzul çağı boyunca Güney Amerika'da sınırlanmış olduğu sonucuna götürür. Bu çalışma ile nesli tükenmiş ve tehdit altında alt türlerin yeni bir değerlendirmesi yapılır.
Rövşen Mustafayev
Rövşen Mustafayev (d. 5 Ekim 1960, Bakü - ö. 20 Şubat 2009, İstanbul), Azeri siyaset bilimci. 1993'te Azerbaycan'daki ilk bağımsız analitik merkez olan Devlet Kuruculuğu ve Uluslararası İlişkiler Enstitüsünü kurdu. İlmi-siyasi «Dirçeliş XXI asır» («Vozrajdenie-XXI vek») gazetesini çıkardı. Azerbaycan Milli İlimler Akademisi bünyesindeki İnsan Hakları Enstitisünün kurucusu ve direktörüydü. 70'ten çok bilimsel makale ve kitabın yazarı olan Mustafayev, birçok uluslararası konferansta Azerbaycan'ı temsil etti.
Hakkı Saffet Tarı
Hakkı Saffet Tarı (1886 - 8 Eylül 1952, İstanbul), Türk bürokrat, iktisatçı, Fenerbahçe'nin kurucu üyesi ve 4. Başkanı.
Rövşen Mustafayev
Mustafayev'in en bilinen çalışmaları Ermenilerin Azerbaycan'da yaptıkları soykırımlar üzerinedir. Ermenilerin Dağ Yahudilerinin soykırımı üzerine araştırmaları bulunmaktadır. Bunları belgelemiştir. Azerbaycan'daki Dağ Yahudileri, 1918 yılında çok az bilinen pogrom sırasında Ermenilerce öldürülen 3 bin Azeri Yahudi için bir anıt inşa etmek amacıyla yardım istemişlerdir.
Hakkı Saffet Tarı
1886 yılında İstanbul'da Mutasarrıf Saffet Paşa 'nın oğlu olarak dünyaya gelen Hakkı Saffet Bey, Saint-Joseph Fransız Lisesi'nden mezun olmuştur. 18 Aralık 1929'da Ankara'da; Mustafa Kemal Atatürk'ün direktifiyle kurulan ve bugünkü Türkiye Ekonomi Kurumu'nun nüvesi olan Millî İktisat ve Tasarruf Cemiyeti'nin 11. kurucu üyesidir. 7 Eylül 1927 tarihinde Mustafa Kemal Atatürk'ün talimatıyla Emlak ve Eytam Bankası genel müdürlüğüne atanmıştır. Ayrıca 1910 yılında Fenerbahçe Spor Kulübü'nün 4. başkanı olarak göre yapmıştır.
Malkasra (ilçe)
Malkasra ilçesi, Aranitas, Ballsh, Fratar, Greshica, Hekal, Kuta, Ngraçan, Qendër ve Selita belediyelerine ayrılmaktaydı.
Hakkı Saffet Tarı
Kendisinden sonra Fenerbahçe Başkanlığına vekaleten geçecek olan Galip Kulaksızoğlu'nun babası; Midilli Mutasarrıfı Kulaksızzade Mustafa Paşa ile Hakkı Saffet Tarı'nın babası olan Mutasarrıf Saffet Paşa yakın dosttu. Bu dostluk, bu iki mülki paşanın oğulları arasında da yakın bir arkadaşlığı beraberinde getirdi. Bu nedenle Hakkı Saffet Tarı, Saint-Joseph Lisesi'nde tahsil gördüğü yıllardan itibaren Fenerbahçe'nin kuruluş dönemlerinin bütün faaliyetlerinde yer aldı.
Rövşen Mustafayev
Rövşen Mustafayev uzun süren ağır bir hastalıktan sonra, 48 yaşında, Türkiye'de Memorial hastanesinde 20 Şubat 2009'da öldü.
Hakkı Saffet Tarı
Hakkı Saffet Tarı, bir İktisatçı olarak önce Osmanlı Bankası'nda görev almış, Millî İktisat ve Tasarruf Cemiyeti'nin kurucu üyesi olmuş, daha sonra da Emlak ve Eytam Bankası Umum Müdürlüğü'nü yaparak, Cumhuriyet'in ilk yılları itibarıyla Türk Ekonomisi'nin geliştirilmesi adına vazife gören bürokratlardandır. Türk Ticaret Bankası idare meclisi üyeliği vazifesinde iken; 8 Eylül 1952 sabahı Karaköy'e yanaşan vapurdan inerken ani kalp krizi geçirerek ölmüştür. Kabri; Karacaahmet Mezarlığı'ndadır
Elektrik akımı
Elektrik akımı, elektriksel akım veya cereyan, en kısa tanımıyla elektriksel yük taşıyan parçacıkların hareketidir. Bu yük genellikle elektrik devrelerindeki kabloların içerisinde hareket eden elektronlar tarafından taşınmaktadır. Ayrıca, elektrolit içerisindeki iyonlar tarafından ya da plazma içindeki hem iyonlar hem de elektronlar tarafından taşınabilmektedir.
Bir kesit üzerinden birim zamanda geçen yük miktarı elektrik akımının büyüklüğünü verir. SI birimi Amper'dir (kısaltması A). Herhangi bir kesit üzerinden bir saniye içerisinde bir Coulomb'luk yük geçmesi bir Amper'lik akıma tekabül eder. Ampermetre adı verilen bir aletle ölçülmektedir. Ohm Kanunu'na uyan maddeler üzerinden geçen akım bu maddenin direnci ile ters orantılı, akımı oluşturan gerilim ile doğru orantılıdır. Doğadaki çoğu madde Ohm Kanunu'na büyük oranda uyar, ancak akım ve gerilim arasındaki bağıntı çok daha karışık olabilir. Yarı iletkenler bu duruma güzel bir örnektir.
Elektrik akımları, ampüllerde yaratılan ışığı açıklayabilen Joule yasasının ortaya çıkmasını sağlar. Elektrik akımı ayrıca motorlarda, indüktörlerde ve jeneratörlerde kullanılan manyetik alanın yaratılmasını sağlar.
Elektrik akımı içinde yük taşıyan parçacıklar yük taşıyanlar olarak adlandırılır. Metal atomları içerisinde bulunan bir ya da birden fazla elektron ait olduğu atoma sıkı bir şekilde bağlı olmadığı için metal içerisinde serbestçe hareket edebilir. Metal iletkenlerdeki yük taşıyıcıları bu iletim elektronlarıdır. Akım şiddeti elektronların toplamına bağlıdır.
Elektrik akımının yönü
Elektrik akımıyla meydana gelen; elektrik iletimi, yıldırım oluşması, şimşek oluşması gibi olaylar maddelerin atomlarının etrafındaki serbest elektronların hareketlerinden ibarettir. Elektronlar da eksi yüklü olduğu için yük hareketi - kutuptan + kutba doğrudur. 18. yüzyılda Benjamin Franklin'in "artı" ("pozitif"), "eksi" ("negatif"), "batarya" ("battery"), iletken ("conductor") gibi terimleri ortaya atmasıyla elektrik de yavaş yavaş anlaşılmaya başlanmıştır. Benjamin Franklin'in "tek sıvı" modeline göre bu sıvıyı eksik miktarda içeren nesneler eksi yüklü, sıvı fazlalığı olan nesneler de artı yüklü olmalıydı. Franklin tek sıvı konusunda haklı olsa da, geriye kalan konularda değildi. Genel olarak, bu sıvı - yani elektrik- eksi yüklü elektronlardan oluşur. Bir cismi eksi yüklü yapan da elektronların eksikliği değil fazlalığıdır. Ancak bu durum fark edilene kadar, elektrik akımı çoktan artı yüklerin akışı olarak tanımlanmıştı. Bu fikir öylesine yerleşmişti ki, kimse değiştirmeyi denemedi. sonuçta tarihsel bir kazaya bağlı olarak elektrik akımı, elektronların akış yönünün tersi yönde hareket eder.
Sembol
Akımın geleneksel sembolü I’dır. Bu sembolün kaynağı Fransız bir deyişi olan “intensité de courant” dır ve anlamı akım şiddetidir. Akım şiddeti genellikle akım olarak adlandırılır. I sembolü Andre Marie Ampere tarafından kullanıldı. Kendi adını taşıyan Ampere Yasası 1820 yılında keşfetti ve daha sonra elektrik akımının birimi Amper olarak isimlendirildi. Bir ya da birkaç dergi 1896 yılına kadar C yerine I kullanmamasına rağmen bu simge Fransa’dan Büyük Britanya’ya kadar ulaştı ve standart bir kullanıma dönüştü
Kuralları
İletken maddelerdeki elektrik akımını oluşturan hareketli yüklü parçacıklara yük taşıyıcıları denir. Elektrik devrelerindeki telleri ve diğer iletkenleri oluşturan metallerde, pozitif yüklü atom çekirdeği sabit bir konumda tutulur ama negatif yüklü elektronlar hareket edebilecek kadar özgürdür. Böylelikle metaller kendi yüklerinin bir konumdan diğer bir konuma taşınmasına izin verirler. Diğer maddelerde, özellikle yarı iletkenlerde, taşınan yükler pozitif ya da negatif yükler olabilir. Hangi maddenin elektrik akımında taşınacağını belirleyen şey kullanılan diğer katkı maddelerdir. Pozitif ve negatif yük taşıyıcıları bazen eş zamanlı olarak da bulunabilir. Bu olay elektrokimyasal pilde gerçekleşebilmektedir.
Bu kuralın geleneksel bir sonucu vardır. Metal tellerde ve elektrik devrelerindeki diğer kısımlarda yük taşıyıcıları elektronlar olduğu için, bir elektrik devresindeki yük akışı daha önce geleneksel olarak belirlenmiş elektrik akımının yönünün tersidir.
Referans Yönü
Teldeki ya da bir bileşendeki akım her iki yönde olabileceği için, pozitif yüklerin akış yönü bir notasyonla simgelenmelidir. I değişkeni akımı temsil etmek için kullanılır ve şematik olarak çizilmiş elektrik devresinde her zaman bir ok ile gösterilir. Buna I akımının referans yönü denir. Eğer akım ters yönde hareket ediyorsa I değişkeni negatif bir değere sahip olur.
Elektrik devreleri analiz edildiğinde, herhangi bir devre elemanının üzerinden geçen akımın yönü ilk olarak bilinemez. Bundan dolayı akımın referans yönü önce keyfi olarak belirlenir. Devredeki akımlar çözüldüğünde, bir devre elemanının üstünden geçen akımın negatif değere olması seçilen referans yönüne ters yönde hareket ettiğini gösterir. Elektronik devrelerde, akımın referans yönü genellikle bütün akımlar zemine doğru hareket ediyormuş gibi seçilir. Bu genellikle akımın gerçek yönüne karşılık gelir çünkü güç kaynağı potansiyeli çoğu devrede yere göre pozitiftir.
Çeşitli ortamlarda elektrik akımı
Metalik katılarda elektrik yükü elektron ile düşük elektriksel potansiyelden yüksek elektriksel potansiyele doğru akar. Diğer alanlarda herhangi bir yüklü objenin akışı (örneğin iyonlar) bir elektrik akımına sebep olabilir. Yük taşıyıcıların türünden bağımsız bir akım tanımı yapmak gerekirse, geleneksel olarak akım pozitif yüklerin akış yönüyle aynı yöndedir. Metallerde yük taşıyıcıları elektronlar negatif olduğu için akım elektronların akış yönünün tersi yönündedir. Yük taşıyıcıların pozitif olduğu iletkenlerde ise akımın yönü yük taşıyıcıların hareket yönüyle aynıdır
Boşlukta iyon ya da elektron demeti oluşabilir. Diğer iletken maddelerde ise elektrik akımı hem pozitif yüklü parçacıkların hem de negatif yüklü parçacıkların aynı zamanda hareket etmesiyle oluşabilir. Diğerleri içinse elektrik akımı tamamıyla pozitif yük akışı ile sağlanabilir. Örneğin elektrolitlerdeki elektrik akımı pozitif ve negatif yüklü iyonların akışıyla gerçekleşir. Kurşun asit elektrokimyasal pillerdeki elektrik akımı pozitif hidrojen iyonlarının bir yönde, negatif sülfat iyonlarının ise diğer yönde hareket etmesiyle oluşur. Kıvılcımlardaki ve plazmalardaki elektrik akımı elektronlardan kaynaklı olduğu gibi pozitif ve negatif iyonlardan da kaynaklıdır. Buz ve belli katı elektrolitlerdeki elektrik akımı tamamıyla iyonların akışından oluşmaktadır.
Metaller üzerindeki akım
Katı iletken metal, hareketli veya serbest elektronlara sahiptir. Bu elektronlar metalin kristal yapısına bağlıdırlar, fakat herhangi bir atoma bağlı değillerdir. Herhangi bir dış elektriksel alan uygulamadan bile bu elektronlar ısı enerjisinden dolayı rastgele hareket ederler. Fakat normalde bir metaldeki net akım sıfırdır. Herhangi bir zamanda metal objenin herhangi bir kesitinde bir yönden diğerine geçen elektronların sayısı aksi yönde geçiş yapanlarınkine ortalamada eşittir. Bir metal telin iki ucu arasına batarya gibi bir DC kaynağı bağlandığında iletkende bir elektrik alanı oluşur. Bu elektrik alanı metaldeki serbest elektronların alanın tersi yönünde sürüklenmesine sebep olur. Ortalamada bir yöne daha fazla hareket eden elektronlar elektrik akımını yaratmış olurlar.
Bir metalde, her atomun dış kabuğundaki elektronlar ait olduğu atoma yalıtkan maddelerdeki kadar bağlı değildir. Bu elektronlar metal kafesi içinde hareket etmek konusunda özgürdür. Bu iletim elektronları akımı oluşturan yük taşıyıcılar olarak görev edinebilir. Metaller özellikle iletkendir çünkü metaller atomuna çok sıkı bağlı olmayan çok sayıda elektronlara sahiptir. Karakteristik olarak bir kafeste bir elektron ile. Herhangi bir dış elektrik alan uygulanmadığı takdirde bu elektronlar termal enerjiden dolayı rastgele hareket ederler fakat ortalama olarak metal içerisinde herhangi bir akım yoktur. Oda sıcaklığında bu elektronların rastgele hareketinin ortalama hızı saniyede 106 metredir. Metal telin geçtiği bir yüzey boyunca elektronlar yüzey üzerinde her iki yönde ve eşit oranda hareket ederler. George Gamow’un, popüler bilim kitabı “1-2-3 Sonsuz…Sonsuz Bilimin Gerçekleri ve Çözümlenmesi” (1947) kitabında belirttiği gibi “Metalik maddeler, dış kabuklarının atoma gevşek bağlanması nedeniyle ve genellikle elektronlardan birini hareket etmekte özgür kıldığı için diğer maddelerden farklıdır. Böylelikle, metalin içinin çok sayıda atomuna tam bağlanmamış elektronlardan oluştuğu görülebilir. Bu elektronlar kalabalık içerisinde hareket eden insanlar gibi amaçsızca dolanabilir. Bir metal telin zıt uçlarına elektriksel kuvvet uygulandığında ise bu serbest elektronlar iletken katının yük taşıyıcıları olurlar ve biz bu duruma elektrik akımı deriz.
Bir metal telin iki ucu boyunca herhangi bir DC gerilim kaynağı, örneğin bir batarya uygulandığı takdirde, iletken tel boyunca elektrik alanı oluşturulmuş olur. Elektrik alan ile serbest elektronlar arasında anlık temas kurulduğu an, elektronlar pozitif uca sürüklenmeye zorlanırlar. Bundan dolayı tipik bir katı iletkende yük taşıyıcıları elektronlardır.
Yüklerin herhangi bir yüzey boyunca kararlı akışı olan akım (amper cinsinden) aşağıdaki denklemle hesaplanabilir.
Burada Q, t zamanı içerisinde yüzey boyunca iletilmiş elektriksel yüktür. Eğer Q ve t, coulomb ve saniye cinsinden ölçülürse, I amper cinsinden olur. .
Daha genel olarak, elektrik akımı verilmiş yüzey boyunca yüklerin akış hızı olarak betimlenebilir.
Gazlar ve plazmalar
Havadaki ve kırılımın aşağısındaki sıradan gazlarda elektriksel iletimin etkin bileşeni radyoaktif gazlar, ultraviyole ışık ya da kozmik ışınlar tarafından oluşturulan görece az hareketli iyonlardır. Gazlar yalıtkandır. Çünkü elektriksel iletkenlikleri düşüktür. Ama uygulanan elektrik alan kırılım değerine yaklaştığında serbest elektronlar elektrik alan tarafından yeterince ivmelenecek konuma gelirler. Elektriksel kırılım plazma oluşturabilecek bir süreçtir. Bir plazma yeterince hareketli elektron ve pozitif iyon taşıdığı için elektriksel iletkene dönüşür. Bu işlem boyunca plazma kıvılcım, elektrik ark, yıldırım gibi ışık emici iletken yol formunu alır.
Plazma, atomlardan ya da moleküllerden uzaklaştırılmış elektronların bulunduğu maddenin hallerden biridir. Bir plazma ancak ya yüksek sıcaklık ya da yüksek elektrik uygulaması ile ya da yukarıda bahsedildiği gibi değişen manyetik alan ile oluşturulabilir. Elektronlar protonlardan daha az kütleye sahip oldukları için plazma içerisinde onlardan hızlı bir şekilde ivmelenebilirler. Bundan dolayı akım yığınını elektronlar taşırlar. Serbest iyonlar yeni kimyasal bileşikler yapmak için yeniden birleşime katılabilirler. (Örneğin atmosferdeki oksijenin tek oksijene parçalanması [O2 →  20], daha sonra bir araya toplanarak  ozon oluşturması [O3]).
Boşlukta
İdeal bir boşlukta yüklü parçacıklar olmadığı için boşluk elektriksel olarak mükemmel bir yalıtkan gibi davranır. Ama metal elektrot yüzeyi boşluktaki alanın iletken olmasını sağlayabilir. Bunu, serbest elektronları ya da iyonları elektron alan emisyonu ya da termiyonik emisyon ile enjekte ederek yapar. Termiyonik emisyon, termal enerjinin metalin çalışma fonksiyonunu aştığında gerçekleşir. Elektron alan yayılımı ise metalin yüzeyindeki elektrik alanın kuantum tünellemeye neden olacak şekilde yüksek olduğu zamanlar gerçekleşir. Bunun sonucu olarak metaldeki serbest elektronlar boşluğa enjekte edilir. Dışarıdan ısı verilen elektrotlar bir elektron bulutu oluşturmak için kullanılır. Lamba teli ya da dolaylı olarak elektron tüpünün ısı verilen katodu gibi. Ayrıca soğuk katotlar termiyonik emisyon ile kendiliğinden elektron bulutu yaratabilirler. Aynı zamanda küçük akkor alanlar (katot ya da anot noktası da denilir) oluşturulabilir. Bunlar, yeri belirlenmiş yüksek akımlar tarafından yaratılan elektrot yüzeyinin akkor bölgeleridir. Bu bölgeler elektron alan yayılımı tarafından başlatılmış olabilir fakat daha sonra konumlandırılmış termiyonik emisyon tarafından devam ettirilir boşluk arkı oluştuğunda. Bu küçük elektron yayan alanlar yüksek elektrik alana maruz bırakılan metal yüzeyler üzerinde oldukça hızlı bir şekilde oluşur. Elektron tüpü ve Kriton elektronik anahtarlarından bazılarıdır
Süper iletkenlik
Süper iletkenlik elektriksel olarak tamamıyla sıfır dirence sahip olma olgusudur. Ayrıca belirli kritik bir sıcaklığa soğutulmuş maddelerde gerçekleşen manyetik alan uzaklaştırmasıdır. Süper iletkenlik 8 Nisan 1911 yılında Heike Kamerlingh Onnes tarafından Leiden’de keşfedilmiştir. Ferromıknatıslık ve atomik spekstroskobi gibi, süper iletkenlik kuantum mekaniğinin bir olgusudur. Süper iletkenlik Meissner etkisi ile karakterize edilmiştir. Süper iletken konumuna geçildiğinde manyetik alan çizgileri süper iletkenin iç kısmından tamamıyla çıkarılır. Meissner etkisi olayı, süper iletkenliğin klasik fiziktek i idealleştirilmiş mükemmel iletkenlik algısıyla anlaşılamayacağını vurgular.
Yarı iletken
Yarı iletkenlerdeki akımın nedenini pozitif deliklerin akışı olarak düşünmek bazen yararlıdır. (hareketli pozitif yükler taşır, bu delikler yarı iletken kristallerin değerlik elektronlarını kaybettiği yerdir). Bu p tipi yarı iletkenlerde gerçekleşen bir durumdur. Bir yarı iletken büyüklük olarak iletken ve yalıtkanın ortasında bir elektriksel iletkenlik değerine sahiptir. Yani yarı iletkenlerde iletkenlik kabaca santimetre başına 10−2 104 siemens arasında değişir (S*cm−1).
Klasik kristal yarı iletkenlerde elektronlar belirli bir bant (enerji seviyesi menzili) sınırı içinde enerjiye sahip olabilirler. Enerjik olarak bu bantlar atomun uyarılmamış halinin enerjisi ile serbest elektronun enerjisi arasında bir yerdedir. Uyarılmamış hal, elektronların atom çekirdeğine sıkıca bağlı olduğu bir haldir. Serbest elektron enerjisi ise bir elektronu maddeden tamamıyla koparmak için gerekli olan enerjidir. Her bir enerji bandı elektronların çok sayıda farklı kuantum durumlarına karşılık gelir. Düşük enerjili çoğu hal (çekirdeğe yakın olma) belirli bir banda, yani değerlik bir banda kadar doldurulmuş haldedir. Yarı iletken ve yalıtkanlar metallerden farklıdır çünkü herhangi bir metalin değerlik bandı sıradan çalışma koşulları altındaki elektronlar tarafından doldurulmuştur. Çok az sayıda yarı iletken iletim bandındadır
Yarı iletkenlerin değerlik bandından iletim bandına elektronları uyarabilme kolaylığı bantlar arasındaki farka bağlıdır. Bantlar arasındaki enerji boyutundaki bu fark yarı iletken ve yalıtkanlar arasındaki keyfi ayırıcı çizgi (yaklaşık olarak 4eV) olarak görev edinmektedir.
Kovalent bağlarda, bir elektron komşusundaki bir kimyasal bağa katılabilir. Pauli dışlama ilkesi, elektronların yüksek anti bağ durumuna yükseltilmesi gerektiğini belirtir. Bir boyutun söz konusu olduğu lokalleşmemiş durumlarda, yani nanotellerde, her bir enerji için elektronların tek bir yönde aktığı bir hal görülür. Diğer hallerde ise elektronların diğer yönde akması söz konusudur. Net akım akışı için herhangi bir yöndeki daha fazla hal diğer yöndekinden daha çok işgal edilmelidir. Bunun olabilmesi enerji gereklidir. Genellikle şu belirtilir : Dolu band elektriksel iletkenliğe katkıda bulunmaz. Ama bir yarı iletkenin sıcaklığı mutlak sıfırın üstüne çıktığında, yarı iletkenin içinde kafes titreşimi tüketimi yapmak ve iletim bandına elektronları uyarmak için çok enerji gereklidir. İletim bandındaki akım taşıyan bu elektronlara serbest elektronlar denir.
Elektrolitler üzerindeki akım
Elektrolitler içlerinde elektrik akımını mümkün kılacak serbest iyonlar bulunduran maddelerdir. Örneğin eğer elektrik alan Na+ ve CI- dan oluşan bir çözeltiye uygulanırsa (ve koşullar uygunsa ) Sodyum iyonları negatif elektroda (katod) doğru hareket edecektir. Klor iyonları ise pozitif elektroda (anod) doğru hareket edecektir. Reaksiyon iyonları absorbe eden her iki elektrot yüzeyinde de gerçekleşecektir. Elektrokimyasal hücreler bir elektrolit ve bu elektrolide yerleştirilmiş elektrotlardan oluşur. Bu hücreler kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine çevirmek (pil) ya da elektrik enerjisi kullanarak bir kimyasal tepkimeyi gerçekleştirmek için (elektroliz) kullanılırlar. Her iki durumda da elektrotların çevresinde iyonlar oluşur ya da yok olur. Bu tepkimeler sırasında elektrolit içerisinde birbirini nötrleyen ya da birbirinden ayrılan anyon ve katyonlar (negatif ve pozitif yüklü iyonlar) elektrotlara doğru ya da aksi yönde hareketleri sırasında elektrik akımını oluştururlar. Örnek olarak, sıkça rastlanan kurşunlu pillerde elektrik akımı pozitif yüklü hidrojen iyonlarının bir yöne negatif yüklü sülfat iyonlarının diğer yöne hareket etmesinden meydana gelir.
Proton iletkenleri olarak adlandırılan su-buz ve belli katı elektrolitler hareket edebilen hidrojen iyonlarına (proton) sahiptir. Bu gibi maddelerde elektrik akımı hareket hâlindeki protonlardan oluşur. Bu durum metallerdeki elektron hareketinin tersidir
Diğer ortamlar
Vakumda elektronlardan ya da iyonlardan meydana gelmiş bir ışın elektrik akımına neden olabilir. Benzer şekilde kıvılcım ve plazmalarda elektrik akımı hareket eden elektronlar ve pozitif ya da negatif yüklü iyonlardan meydana gelir. Yarı iletkenler üzerinde elektrik akımı, elektronların yanı sıra, pozitif yüklü elektron boşlukları (Yarı iletken kristali üzerinde eksik olan değerlik elektronlar) tarafından da taşınır. P tipi yarı iletkenlerde elektrik akımı büyük oranda bu şekilde oluşur.
Elektromanyetizma
Elektrik akımı bir manyetik alan meydana getirir. Bu manyetik alan, akım geçiren teli çevreleyen dairesel alan çizgileri olarak gözde canlandırılabilir.
Elektrik akımı bir galvanometre yardımıyla doğrudan ölçülebilir, ama bu yöntem devrenin koparılmasını gerektirmektedir, bu da bazi durumlarda zorluk yaratır. Akım, devreyi koparmadan, meydana getirdiği manyetik alan sayesinde de ölçülebilir. Bu amaçla kullanılan cihazlar arasında Hall etkisi sensörleri, akım transformatörleri ve Rogowski bobinleri de vardır.
Özel görelilik kuramı kullanılarak manyetik alan, akımı taşıyan parçacıklarla aynı hızda giden bir gözlemci için durağan bir elektrik alan dönüştürülebilir. Zaten akımın kendisi de ölçüldüğü referans sistemine bağlıdır, çünkü akım, parçacıkların hızına ve bu da referans sistemine bağlıdır.
Elektromıknatıs
Bir elektromıknatıs bobininde silindirik bir çekirdek üzerinde sarılan yalıtılmış çok sayıda dairesel sarımlar vardır. Bu sarımlar üzerinde elektrik akımı olduğunda silindirik çekirdek bir mıknatıs gibi davranır. Sarımlar üzerindeki akım yok edildiği takdirde bobin aynı anda manyetizma özelliğini kaybeder. Bu tarz aletlere elektromıknatıs diyoruz.
Elektrik akımı manyetik alan üretir. Manyetik alan, telin etrafındaki çembersel alan çizgileri modeliyle göz önünde canlandırabilir. Telin üzerindeki akımın uzunluğu telin uzunluğu boyunca devam eder.
Elektrik akımı direkt olarak galvanometre ile ölçülebilir fakat bu metot elektriksel devrenin bozulmasına neden olur. Bu durum ölçümü bazen uygunsuz hale getirir. Akım ayrıca kendisiyle ilişkili olan manyetik alanın belirlenmesiyle herhangi bir bozulma olmadan ölçülebilir. Bu ölçümün yapılmasını sağlayan aletler Hall etkisi sensörü, akım kelepçesi, akım transformatörü ve Rogowski bobinidir.
Akım miktarının hesaplanması
Sabit bir akım I amper olarak şu şekilde hesaplanabilir:
burada
Devamında:
Ohm yasası
Ohm Kanunu, elektrik devresinde iki nokta arasında kalan bir iletkenin üzerinden geçen akımın, bu iki nokta arasındaki potansiyel farkıyla doğru orantılı olduğunu belirtir. Bir diğer deyişle; ideal bir direnç veya diğer omik aygıtlarda uygulanan gerilimin akıma oranıdır. Bu orantılılık direncin tanımını verir. Bu ilişkiyi tanımlayan matematiksel denklem oldukça popülerdir.
Joule Yasası
Ohm ısınması ya da direnç ısınması olarak bilinen Joule Yasası iletkenin üzerindeki elektrik akımının kanal boyunca ısı yayma işlemiyle ilgilidir. Bu yasayı ilk olarak 1841 yılında James Prescott Joule çalıştı. Joule uzun bir teli sabit kütleye sahip bir suya batırdı ve telin üzerindeki belli bir akımın sudaki sıcaklığı nasıl arttırdığını 30 dakikalık periyotlarla ölçtü. Akımın büyüklüğünü ve telin uzunluğunu değiştirerek yaptığı deneyler neticesinde üretilen ısının teldeki akımın karesiyle ve telin elektriksel direnciyle doğru orantılı olduğunu tespit etti. Bu ilişki Joule’ün ilk yasası olarak bilinir. Daha sonra, enerjinin Uluslararası Birimler Sistemindeki birimi Joule olarak isimlendirildi ve J sembolüyle gösterilmeye başlandı. Yaygın bir şekilde bilinen gücün birimi watt saniye başına 1 joule’a eşittir.
Akım yoğunluğu
Elektrik akımı yoğunluğunun bir ölçümüdür. Bu elektrik akımının seçili alana oranını veren bir vektörel büyüklüktür SI birimlerinde, akım yoğunluğu amper bölü metrekare ile ölçülür.
Akım yoğunluğu ve Ohm yasası ilişkisi
Akım yoğunluğu, elektrik akımının yoğunluğu olarak tanımlanır. Akım yoğunluğu birim alan başına düşen elektrik akımı vektörüdür. Uluslararası Birimler Sisteminde metre kare başına amper cinsinden birimlendirilir. Burada I iletkendeki akım, \vec J akım yoğunluğu, ve d\vec A ise kesit alanı vektörünün diferansiyelidir.
Belirli bir dirence sahip maddelerdeki akım yoğunluğu \vec J (birim alan başına elektrik akımı) bulunduğu ortamdaki elektrik alanı \vec E ile doğru orantılıdır. Bu orantılılık maddenin iletkenliği \sigma olarak adlandırılır. Maddenin iletkenliği maddenin kendine has özelliği ile ilgilidir. Daha genel olarak, maddenin iletkenliği maddenin sıcaklığına bağlıdır Maddenin iletkenliğinin \sigma) karşıtı olan terim ise maddenin direncidir \rho. Yarı iletkenlerdek i iletim sürüklenme ve difüzyonun ortak etkisiyle ile gerçekleşebilir. Bu iletkenlik difüzyon sabiti D ve yük yoğunluğu \alpha_q ile doğru orantılıdır. Dolayısıyla akım yoğunluğu : Burada  q temel yük, n ise elektron yoğunluğudur. Yük taşıyıcıları yoğunluğun az olduğu yöne doğru ilerler. Bu yüzden, pozitif akım elektronlar için pozitif yoğunluk gradyanı ile sonuçlanır
Doğrusal anizotrop maddelerde, SİMGELER tensörlerdir.
Düşük frekans altında, metal gibi doğrusal maddelerin yüzeyindeki yük yoğunluğu her yerde aynıdır. Bu gibi durumlarda Ohm yasası, metalin baş ve son kısımları arasındaki potansiyel farkının üzerinden geçen akım ile doğru orantılı olduğunu belirtir burada I akımdır ve amper cinsinden ölçülür. Vmetalin uç noktaları arasındaki potansiyel farktır ve volt cinsinden ölçülür. R ise metalin direncidir ve ohm cinsinden ölçülür. Yüksek frekansın söz konusu olduğu alternatif akımlardaki deri etkisi, iletkenin kesit alanı boyunca ilerleyen akımın düzensiz dağılmasına neden olur. Böylelikle yüzeyin yakınında akım yoğunluğu daha fazla olur ve bu durum direncin artmasına neden olur.
Sürüklenme hızı
İletken içerisindeki hareketli yüklü parçacıklar tıp ki gazlar gibi rastgele yönlerde hareket ederler. Net bir yük akışının olması için yüklü parçacıklar ortalama bir sürüklenme hızıyla hareket etmelidir.Metallerdeki yük taşıyıcıları elektronlardır ve bunlar bir atomdan başka bir atoma çarpa çarpa düzensiz bir yol izlerler. Başka bir deyişle kararsız yolla akarlar (atomdan atoma sıçrarlar), fakat genellikle elektriksel alan yönünde akarlar. Fakat genel olarak, elektrik alan vektörüne ters yönde sürüklenirler. Elektronların sürüklenme hızı aşağıdaki denklemden hesaplanabilir : burada Karakteristik olarak elektrik yükleri bir katı içerisinde yavaş hareket eder. Örneğin 0.5 mm^2 kesit alanına ve 5 amperlik akıma sahip bir bakır tel içerisindeki elektronların sürüklenme hızı saniyede bir milimetre kadardır. Fakat başka bir örnek verilecek olursa, elektronlar katot ışın tüpünün içindeki boşlukta hem düz bir çizgiye yakın bir yol izlerler hem de ışık hızının onda biri kadar bir hız ile ilerlerler.
Elektriksel yük taşıyan parçacıklar hızlı ya da yavaş da hareket etse, iletkenin yüzeyinde oluşan elektriksel sinyaller genelde ışık hızına yakın hızlarda ilerlerler. Bu sonuca Maxwell denklemlerinin çözümüyle varılabilir. İlk bakışta sezgiye aykırı görünen bu durum bilardo toplarının çok hızlı hareket etmediklerinde bile çarpışmanın etkisini neredeyse anında iletmelerine benzetilerek açıklanabilir.
Elektrik yüklerinin kazanacağı herhangi bir ivme, yani elektrik akımındaki herhangi bir değişiklik elektromanyetik dalgaların oluşmasına neden olur. Bu dalgalar, iletkenin yüzeyinden dışarıya çok yüksek hızlarda yayılır. Maxwell denklemlerinden de hesaplanabileceği üzere bu hız ışık hızına göre hesaplandığında oldukça önemli bir kesir ile ifade edilir. Bundan dolayı elektromanyetik dalga hızı çoğu zaman elektronların sürüklenme hızından büyüktür. Örneğin elektrik iletim hatlarındaki elektromanyetik dalgalar teller arasındaki boşlukta, kaynaktan başlayarak uzak bir yüke kadar yayılabilir. Fakat tel içerisindeki elektronlar yalnızca geriye doğru ve biraz da ileriye doğru küçük mesafeler katedebilir.
Elektromanyetik dalga hızının ışığın boşluktaki hızına oranı, hız faktörü olarak tanımlanır. Bu oran iletkenin şekil ve boyutuna, elektromanyetik özelliğine ve çevresini saran yalıtkan maddelere bağlı olarak değişir
Bahsedilen bu üç hız benzerlik açısından gazların hızları ile karşılaştırılabilir.
Doğru akım ve alternatif akım
Doğru akım batarya, termokupl, güneş pili, komütatör tipi elektrik makinesi gibi kaynaklar tarafından oluşturulabilir. Doğru akım tel gibi iletkenlerde akabildiği gibi; yarı iletken, yalıtkan hatta katot ışını tüpünde olduğu gibi boşlukta dahi akışa sahip olabilir. Doğru akımı alternatif akımdan (AC) ayıran şey elektrik yüklerinin sabit bir yönde hareket etmesidir. Geçmişte doğru akım için kullanılan terim “galvanik” akımdı. Doğru akım elektrik yükünün hep aynı yönde akmasıyla oluşur. Buna karşılık alternatif akımda eşit zaman aralıklarıyla akım yönü tersine döner. Bunların üretilmesi, iletilmesi ve kullanılması çok farklı özellikler gösterirler. Çeşitli elektronik devre elemanları kullanılarak bu iki akımı birbirine dönüştürmek mümkündür.
Altenatif akım (AC) devrelerinde elektrik yüklerinin hareketi periyodik olarak yönünü tersine çevirecek şekildedir. Doğru akımda (DC) ise elektrik yüklerinin akışı yalnızca tek yönlüdür.
Evlere ve işyerlerine verilen elektrik alternatif akımdır. AC güç devresinin klasik dalga formu sinüs dalgasıdır. Belirli uygulamalar üçgen dalga ya da kare dalga gibi farklı dalga formlarını kullanabilirler. Elektriksel tellerde taşınan ses ve radyo sinyalleri alternatif akıma örnek olarak verilebilir. Bilgileri AC sinyalleri olarak şifreleme ve dönüştürme bu uygulamaların önemli bir amacıdır.
Kullanılan elektriğin büyük çoğunluğu herhangi bir enerji çeşidinin önce hareket enerjisine, oradan elektrik enerjisine çevrilmesiyle elde edilir. Alternatif akım motorları genel olarak doğru akım motorlarından daha ucuza mal olurlar, bakımları daha kolaydır ve daha yüksek verimde çalışırlar. Dolayısıyla alternatif akım büyük miktarda üretime daha uygundur. Bunun yanında alternatif akımın iletimi de çeşitli nedenlerden çok daha ucuz ve verimli bir şekilde yapılabilir. Elektrik şebekesinin alternatif akım taşıması bu nedenlerden ötürüdür. Buna karşılık elektrik şebekesinden uzak ya da taşınabilir uygulamalarda piller yardımıyla doğru akım elde etmek daha kolaydır.
Oluşumu
Metal tellerde bulunan iletim elektronlarının akışını içeren elektrik akımı ise insan yapımıdır. Sokaklarda bulunan elektrik direkleri buna örnek olarak verilebilir. Bu elektrik direkleri elektriksel ve elektronik ekipmanlar içeren küçük teller vasıtasıyla elektriksel enerjinin uzun mesafelere dağıtılmasını sağlar. Eddy akımı ise değiştirilen manyetik alan ile oluşturulan bir akım çeşididir. Benzer şekilde, elektrik akımının iletkenin özellikle yüzeyinde gerçekleşmesi elektromanyetik dalgalara maruz kalmasından dolayıdır. Salınımlı elektrik akımı uygun bir voltaj ile radyo anteni içinde aktığında radyo dalgaları üretilir.
Elektronikte, elektrik akımı içeren başka formlardan bahsedilecek olursa, bir elektron tüpü boyunca ya da bir direnç boyunca elektronların akışı örnek olarak verilebilir.
Akımın ölçümü
Akım, ampermetre adı verilen aletin kullanılması ile ölçülebilir.
Elektrik devrelerindeki akımı ölçmek için çok çeşitli teknikler vardır:
Görüldüğü yerler
Doğada karşılaşılan elektrik akımları arasında yıldırımlar, Güneş rüzgârları ve kuzey ışıkları vardır. İnsan yapımı elektrik akımlarına örnek olarak da metal tellerde akan elektronlar örnek gösterilebilir. Bu duruma uzun mesafelere elektrik enerjisi dağıtan elektrik iletim hatlarında ya da elektrikli ve elektronik aletlerin içlerindeki tellerde rastlanabilir. Akıma Elektronik bilimi dahilinde farklı yerlerde de rastlanabilir. Bunların arasında dirençlerin üzerinden geçen akımlar, vakumlu tüplerdeki vakumdan geçen akımlar, pillerin ya da sinir hücrelerinin içinde akan iyonlar ve bir yarı iletkenden akan elektron boşlukları da vardır.
Tehlikeler
Elektrik akımından kaynaklı en ciddi zararlar elektrik çarpmalarıdır. Elektrik çarpmasının etkileri pek çok etkene dayanır. En önemli etkenler akımın şiddeti, elektriksel temasın yapısı, etkilenen uzuvların durumları, akımın vücutta takip ettiği yol ve akım kaynağının gerilimidir. Çok zayıf bir akım sadece bir karıncalanmaya neden olurken, deriden geçen şiddetli akımlar ciddi yanıklara hatta kalpten geçen akımlar kalp krizine bile sebep olabilir.
Kontrol dışı elektrik kaynaklı ısınmalar da tehlikeli sonuçlar doğurabilir. Fazla güç taşıyan kablolar yaygın bir yangın sebebidir. Cepte birlikte taşınan madeni paralar ve bir AA Pil kadar küçük bir güç kaynağı bile kısa devre sonucu hızlıca ısınıp deride yanıklara sebep olabilir.
Üzümlü, Sürmene
Üzümlü, Trabzon ilinin Sürmene ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Yerleşimin eski adı Huvra'dır. . 1530 yılı Osmanlı tahriri ile 1834/35 yılına ait Sürmene Nüfus Defteri’nde Sürmene yerleşiminin köyleri arasında Karakanzi adıyla bir yerden bahsedilmemektedir. 1877 yılı kaydında Huvra adıyla Sürmene'ye bağlı köyler arasında yerleşimden bahsedilmektedir.
Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla birlikte de Huvra olarak görülen köyün adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Üzümlü olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren bu adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Doris Kunstmann
Doris Kunstmann (d. 22 Ekim 1944), Alman oyuncu. Oyunculuğa başladığı 1963'ten bugüne 100'ün üzerinde yapımda rol almıştır.
NBA Yılın Altıncı Adamı Ödülü
NBA Yılın Altıncı Adamı Ödülü, NBA’de (National Basketball Association) 1982-1983 sezonundan beri verilen bir ödüldür. Takımında genellikle ilk beşte çıkmayıp sonradan oyuna giren ve sezon boyunca takımına büyük faydalar sağlayan bir oyuncuya verilir. Ödülün kime verileceğini Amerikalı basketbol yazarları belirler.
Kazananlar
Aşağıdaki listede bu ödülü kazananların adları verilmiştir.
Sergio Dalma
Josep Sergi Capdevila Querol (d. 28 Eylül 1964, Sabadell, Barselona), İspanyol şarkıcısıdır. Bilinen adıyla Sergio Dalma.
Sergio, 1991 Eurovision Şarkı Yarışması'nda İspanya'yı "Bailar pegados" adlı şarkıyla temsil etmiştir. Avusturya'nın ardından 4. olmuştur
Fróði Benjaminsen
Fróði Benjaminsen (d. 14 Aralık 1977, Toftir), Faroeli eski millî futbolcudur.
Good Men and True
Good Men and True Val Paul'un yönettiği Harry Carey'in başrol oynadığı 1922 yapımı Amerikan sessiz filmidir.
Ayrıca bakınız
Harry Carey filmografisi
Fier
Fier, Fir veya Ferecik, Arnavutluk'un güneybatısında yer alan Fier ilinin merkezidir. Yüzölçümü 619.90 km² olan şehrin nüfusu 2011 tahminlerine göre 120,655'tir. Fier, Apollonia antik kentinin kalıntılarından 8 km uzaklıktadır.
Solanaceae
Solanaceae, Solanales takımına bağlı bir bitki familyasıdır.
Dünya çapında, özellikle tropikal ve subtropikal Amerika'da yayılışı vardır. 102 cins ve 2480 tür ile temsil edilir. Türkiye'de 12 cins ve bunlara ait 36 türü bilinmektedir. Familyada kültürü yapılan çok sayıda tür vardır.
Taksonomi
Solanaceae familyasına bağlı cinsler (2022):
Veba (roman)
Veba (Fransızca: La Peste), Albert Camus'nün 1947 yılında yayınlanan romanıdır. Camus, romanda, Cezayir'deki Oran şehrinde yaşanan veba salgınını çeşitli satırarası okumaları ile anlamlandırılacak şekilde anlatmıştır. Kitapta yapılan analojilerin en önemlisi tüm Avrupa'ya adeta kara bir veba gibi yayılan Naziler'in Fransa'yı işgalidir. Fransa'nın İkinci Dünya Savaşı sırasında uğradığı Alman işgali ve Fransa'da işgale karşı oluşan Direniş (Résistance) hareketi romanda vebaya karşı alınan önlemler ile özdeşleştirilir. Kitabın sonuna kadar anlatıcının kimliği bilinmez.
İnsanların hayatla ölüm arasında kaldığı ince çizgiyi veba adını vererek tasvir eden Camus, dolaylı yoldan ateizmi de savunur. Eserde bir kahraman da bulunmaz.
Romanın bir diğer özelliği ise hikâyenin geçtiği Oran şehrini okuyucuya görüyor gibi yansıtmasıdır.
Konusu
Günün birinde fareler lağımlardan, kalorifer dairelerinden çıkıp sokaklarda ölmeye başlarlar. Başlangıçta kapıcılardan başka kimsenin ciddiye almadığı bu garip olay, zamanla vahim boyutlara ulaşır. Şehirde korkunç şeyler olmaktadır. Hızla yayılan mikrop nedeniyle ölüm insanlara da sirayet eder. Semptomlar açıkça vebaya işaret etmesine rağmen 20. yy. da veba olacağına insanlar inanmak istemez. Olsa bile bunun kendi başların gelebileceğine inanamazlar. Veba ile karşı karşıya olduklarını uzun süre hep birlikte reddederler, adını koymazlarsa sonuçlarından da etkilenmeyeceklermiş gibi. Derken kısa sürede ölüm haberleri artar, durum korkunç bir hal alır. Katı önlemler alınır, şehir karantinaya alınır. Bundan sonra ne yaşanacaksa, hem herkesten uzak, hem herkesin gözü önünde yaşanacaktır.
Haliyle bu durumu izlemekle yetinilmiyor, halktan gerek yetki sahibi olanlar gerek de gönüllüler olarak bir çok insan bu can sıkıcı durumdan kurtulmak için uğraşır. Romanda adları çokça geçen karakterlerin, can güvenliklerinden çoğu zaman vazgeçerek bunun için büyük bir çaba sarf ettiklerini, özgünlüklerinden uzaklaştıklarını görmek mümkündür. Ve bu sadece roman karakterlerinde değil, Oran kentindeki her insanda görülen bir durum olmaya başlar. Hatta romanın bir bölümünde vebayı, tanrının gönderdiği bir bela olarak düşünen ve bunu halka sert şekilde aktaran Rahip Paneloux'un bile ilerleyen bölümlerde bu tür düşüncelerini daha yumuşak şekilde dile getirdiği görülür.
Romanın sonlarına doğru çabaların meyvesi olarak veba etkisini kaybeder ve son bulmaya doğru ilerler. Halk, zincirlerinden kurtulmaya başlar ve özgürlük ateşiyle dolup taşar, eğlenirler. Bütün bunlara seyirci olan doktor, vebanın son bulması için uzun bir sürecin gerektiğini, vebanın bir yerlerde yaşam bulmaya devam edeceğini söyler. Ancak halkın bu durum hakkında bilgi sahibi olmadığı ya da artık içlerindeki keyif isteğinin onları bu tür düşüncelere itmediği açıktır. Kısaca, mutluluk için bazen mutsuzluktan haberdar olmamak gerekir.
Romanın en duyarlı bölümlerinden birinde, roman karakterlerinin kendi aralarında ne çok ölüm gördüklerini konuşurlarken, ölüm görmekten de beterinin, başkalarının ölümüne alışmak, onu sıradanlaştırmak olduğunu fark etmeleridir. Bu dünyadaki asıl veba, hissizleşmektir.
Jeremy Pargo
Jeremy Raymon Pargo, (17 Mart 1986) Çin Basketbol Liginde mücadele eden Shenzhen Leopards'da forma giyen Amerikalı profesyonel basketbolcudur. Oyun kurucu pozisyonunda görev alan Pargo, 1.88 boyunda ve 99 kg ağırlığındadır.
Devily Leung
Devily Leung Lai-Ying veya bilinen adıyla Devily Leung (梁麗瑩 d. 15 Ocak, 1984 - Kaiping), Hong Kong'un bayan televizyon oyuncusudur. Sanatçı "Fantasy Hotel" adlı televizyon serilerinde oynamaktadır.
Keith Devlin
Keith J. Devlin (d. 16 Mart 1947, Hull, Birleşik Krallık) İngiliz matematikçi ve popüler bilim yazarı.
Hayatı
Devlin, Stanford Üniversitesi Beşeri Bilimler ve Teknolojileri İleri Araştırma Enstitüsü'nün (H-STAR, Human-Sciences and Technologies Advanced Research Institute) ortak kurucularından biri ve murahhas üyesi, bununla birlikte Stanford Media X üniversite-endüstri araştırma ortaklık programının ortak kurucularındandır. Ayrıca Dil ve Enformasyon Araştırmaları Merkezi'nde kıdemli araştırmacı ve Stanford Üniversitesi'nde matematik profesörüdür. National Public Radio'da Weekend Edition Saturday (Haftasonu Baskısı Cumartesi) programında yorumcu olarak yer almakta ve burada The Math Guy olarak adlandırılmaktadır.
2011 yılı itibarıyla, 31 kitabın yazar listesinde yer almaktadır. Kitapların çoğu, birçok akademik çalışmaya zıt olarak, genel kamuoyunun sesi olmayı amaçlamıştır.
Devlin ayrıca, ilk kez "Goodbye, Descartes" adlı kitabının son bölümünde dile getirdiği, soft matematik konseptinin de yaratıcısıdır.
İştar Gökseven
İştar Gökseven (d. 1961, Ankara), Türk oyuncu. 1979 Ankara Koleji mezunu. Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümünden mezun oldu. Mezun olduktan sonra Devlet Tiyatroları'nda çalışmaya başladı. Aktörlük hayatını İstanbul Devlet Tiyatrosu'ndaki sanatçı kadrosundaki görevi ile sürdürmektedir. Birçok sinema ve dizi filmde de oynamaktadır. Kendisi gibi tiyatrocu olan Ülkü Duru ile evlidir.
Panzerlied
Panzerlied, Alman askerî popüler şarkısı.
Şiiri Kurt Wiehle tarafından 25 Haziran 1933'te Königsbrück'e giderken yazıldı ve müziği 1933'te Adolf Hoffmann tarafından bestelendi. Aslında şarkının melodisi 19. yüzyılda balıkçıların okudukları Luiska Lied (Wohl über den Klippen) adlı şarkıdan alındı. Freikorps'un Das eiserne Schar adlı şarkında da Luiska Lied 'in melodisi kullanıldı.
II. Dünya Savaşı sırasında propaganda müziği olarak Alman askerleri özellikle tankçılar tarafından okundu. Günümüzde de Bundeswehr ve Österreichisches Bundesheer'de okunmaktadır.
İstanbul Plak
İstanbul Plak, 1963 yılında İstanbul'da kurulmuş bir plak şirketi. Bir süre sonra hizmetine Doğubank'ta 1970 yılına kadar müzik sektöründe yer edindi. 45'lik üretimi ile de hizmet verdi. Orhan Gencebay, Özlem Tekin, Erkin Koray gibi isimler ilk olarak "İstanbul Plak" ile çalışmışlardır.
Sabri Çerkes
Sabri Çerkes, (d. 1887 - ö. ?) Fenerbahçe’de 1907-1917 yılları arasında 10 sezon boyunca savunma mevkiinde görev almış, Çerkes asıllı Osmanlı eski futbolcudur. Fenerbahçe’nin 9 numaralı üyesidir.
Yaşamı
Fenerbahçe'nin kurucularından ve ilk takım kadrosu oyuncularındandır. Fenerbahçe'nin kuruluşundan itibaren hemen her maçında bulunmuş, 10 yıl boyunca (1907-1917) bu takımın formasını giymiş ve spor yaşamı boyunca Fenerbahçe dışında başka hiçbir bir kulüpte forma giymemiştir.
“Çerkes” lakabı ile anılan Sabri Bey, Soyadı Kanunu tedavüle girdikten sonra Çerkes soy ismini aldı.
Notlar
<references group="lower-alpha" />
Robert Strausz-Hupé
1970-1971 yıllarında Sri Lanka, 1972-1974 yıllarında Belçika, 1974-1976 yıllarında İsveç büyükelçisi, 1976-1977 yıllarında NATO Daimi Temsilcisi, 1981-1989 yıllarında ise Türkiye büyükelçisi olarak görev yapmıştır. Türkiye büyükelçiliği görevini kendi isteğiyle yerine getirerek Türkiye'de en uzun görev yapan ABD büyükelçisi olmuştur.
Yaşamı ve kariyeri
Strausz-Hupé 25 Mart 1903'te Viyana'da dünyaya geldi. Baba tarafı tahıl ticaretiyle uğraşan varsıl, Macar Yahudisi bir aileydi; anne tarafı ise Huguenotlara bağlı önemli bir aile idi. 1923'te Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti; farklı finansal enstitülerde yatırım danışmanı olarak çalıştı. 1930'da Pensilvanya Üniversitesinden ders vermesi için davet aldı.
Çi börek
Çibörek veya Yarımca; kıyma, soğan ve baharat karışımının açılmış yufkaya konulup yağda kızartılmasıyla yapılan geleneksel bir Kırım Tatar yemeğidir.
Yarımca Trakya mutfağının sevilen bir hamur işidir. Yarım ay şeklinde katlanmasından sebep bu ismi almıştır.
1860 Kırım Savaşı'nın da etkisiyle, göçmen Tatarlar tarafından Anadoluya getirilmiştir. Bu göçün önemli bir kısmını alan Eskişehir mutfağının parçası olmuştur.
Böreğin adı konusundaki görüşler
Böreğin adı konusunda çeşitli görüşler vardır. Çibörek, Kırım Tatarları arasında adı birleşik olarak: Şırbörek, Şuberek, Çiberek, Çuberek, Çiborek şeklinde adlandırılır. Türkiye Türkçesi'nde adlandırılırken yanlış bir anlam kazanarak "çiğ börek" olmuş; ancak daha sonra Türk Dil Kurumu tarafından yiyeceğin adlandırılması "çi börek" şeklinde değiştirilmiştir. Zira bu yemek çiğ köfte gibi çiğ et ihtiva etmez, ancak et böreğe (içli köfte gibi birçok Anadolu yemeğinin tersine) pişirilmeden konur.
Killpop
Killpop Iowa'lı heavy metal grubu Slipknot'ın 5. stüdyo albümü .5: The Gray Chapter'ın 5. şarkısı ve 6. single'ı. Şarkı Slipknot'ın facebook sayfası üzerinden yayımlandı. Ve şarkı ondan bir önceki şarkı olan The Devil In I ile bağlantılıdır. Ayrıca albümdeki vokal olarak en sakin şarkılardan biridir. Corey genellikle clean vokal kullanmış ve çok az brutal vokal yapmıştır.
Kaya kartalı
Kaya kartalı (Aquila chrysaetos), atmacagiller (Accipitridae) familyasından büyük ve kahverengi bir kartal türü.
Özellikleri
Gencinin gövdesi siyaha yakındır, uçuşta beyaz kanat içi ve kuyruk dibiyle rahatça ayrılır. Başını ve boynunu ileri uzatır, kanadı gövdesine doğru daralır, kuyruğu diğer kartallardan uzun ve deniz kartalları gibi kamalı değil, küttür.
Yaşam şekli
Tüm yaşamları boyunca bir tek eşleri olur ve genellikle her yıl aynı yuvayı tercih ederler, genellikle zor erişilen yerlerdedir. Ötüşü şahin gibi bir 'tuii-u'. Diğer bir ötüşü havlamaya benzer. Kayalık dağlarda ve dağlık ormanlarda yaşar.
Uçuşta görkemli ve zariftir, gerektiğinde avına ilerlerken pike yaparak saatte 320 km hıza ulaşabilir, bu da onu gökdoğandan sonra en hızlı kuş yapar. Diğer kartallardan farklı olarak süzülürken ve dönerek yükselirken kanatlarını yukarı kaldırır.
Kuşçuluk
Kaya kartalı avcılar tarafından eğitilebilir. Kazakistan, Kırgızistan, Batı Moğolistan ve Çin'de, Kaya kartalları Kazak ve Kırgız göçerleri tarafından kurt avlamada hala kullanılır. Kaya kartalı Türk Halklarınca 'bürgüt' veya 'berkut' olarak bilinir. Tilkiler kartallar tarafından doğrudan doğruya öldürülür fakat kurtlar büyüklük ve güçleri nedeniyle genellikle öldürme işini avcı kendisi yapar.
Armacılık
Kaya kartalı Roma Lejyon standartları için bir modeldi. Bu sembol Mısır, Romanya ve pek çok diğer ülkelerde arma olarak kullanıldı.
Din
Kartal bazı kültürlerde kutsal bir kuştur ve kartal tüyleri özellikle Orta Amerika halkaları içinde olduğu kadar, Kızılderili ve Kanada'daki ilk uluslar pek çok dinin ve ruhsal geleneklerin merkezidir. Bazı yerli Amerikan halkları kartalı kutsal olarak kabul eder. Kartalın tüyleri ve çıplak kafası baş giysisi olarak kullanılır. incil ve İsa sembolü ile karşılaştırılır. Kartal tüyleri çoğu zaman yerli seremonilerde olağanüstü liderlik ve kahramanlıklar gibi başarıları şereflendirmek için kullanılır.
Rubiaceae
Rubiaceae Gentianales takımına bağlı bir familyadır.
Taksonomi
Rubiaceae familyasına bağlı cinsler:
Polatpaşa, Şarkışla
Polatpaşa, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı 1907 yılı kayıtlarında Tuzla olarak geçmektedir.