cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İnternet
İnternet, bilgisayar sistemlerini birbirine bağlayan elektronik iletişim ağıdır. TDK, internet sözcüğüne karşılık olarak genel ağı önermiştir. İnternet yerine zaman zaman sadece net sözcüğü de kullanılır.
Ann Cudd
Ann Cudd, Boston Üniversitesi Sanat ve Bilim Fakültesi dekanıdır. Daha önce başkan yardımcısı ve lisans dekanlığının yanı sıra Kansas Üniversitesinde felsefe profesörüydü. Ayrıca kadınlar, cinsiyet ve cinsellik çalışmaları programına bağlı bir öğretim üyesidir. Analitik Feminizmin kurucularından biri olan Cudd, Analitik Feminizm Derneğinin kurucu üyelerindendi ve 1995-1999 yılları arasında bu derneğin başkanı olarak da görev yaptı.
İnternet
İnternetin kökeni, hataya dayanıklı, sağlam ve özel bir bilgisayar ağı kurmak isteyen Amerika Birleşik Devletleri hükûmeti tarafından 1960 yılındaki araştırmalara dayanır. 1980'lerde Ulusal Bilim Vakfı tarafından yeni bir ABD omurgasının finansmanı için toplanan özel fonlar, dünya çapında katılım ve birçok özel ağın birleşmesine neden olmuştur. 1990'larda uluslararası bir ağın yaygınlaşması ile internet, modern insan hayatının temelinde yer almıştır.
Ann Cudd
Eğitim ve kariyer
Cudd, Pittsburgh Üniversitesinde sırasıyla 1984, 1986 ve 1988 yıllarında, felsefe bölümünde master, ekonomi ve felsefe bölümünde ise doktora yapmadan önce 1982’de, Swarthmore Üniversitesinde matematik ve felsefe bölümü olmak üzere çift diploma almıştı. Doktora eğitimini aldıktan sonra, Kansas Üniversitesinde yardımcı doçentlik pozisyonunu kabul etti. 1991’de Occidental Üniversitesinde aynı pozisyondaki bir iş için bu işi bıraktı ama 1993’te Kansas Üniversitesine geri döndü. 1994 yılında Kansas Üniversitesinde felsefe doçentliğine terfi etti, 2000 yılında felsefe profesörlüğüne, 2001 yılında ise cinsiyet ve kadın araştırma profesörü ve direktörü olarak ikincil atamaya hak kazanmıştır (Bağlı bir üye olana kadar yani 2008’e kadar bu işten sorumlu tutulmuştu.).
İnternet
Etimoloji
1985 yılında kullanılmaya başlayan İngilizce internet kelimesi, "kendi aralarında bağlantılı ağlar" anlamına gelen Interconnected Networks teriminin kısaltmasıdır. Ön ek olan inter-, İngilizcede arasında ve karşılıklı anlamlarına gelir. Net kelimesi ise ağ anlamına gelir.
Ann Cudd
Eğitim ve kariyer
Cudd, 2008’de Kansas Üniversitesi beşeri bilimler dekanı oldu. Kansas Üniversitesinin fakülte üyelerine verdiği en yüksek akademik onuru olan seçkin profesör olarak adlandırıldı. Cudd, 2013’te vekil başkanlığına ve lisans çalışma dekanlığına seçildi.
İnternet
Etimoloji
Zaman zaman internet kelimesi yerine kullanılan "WWW" kısaltması ise World Wide Web (Dünya Çapında Ağ) sözcüklerinin akronimidir ve internet ile eş anlamlı değildir.
Ann Cudd
Araştırma alanları ve yayımları
Cudd’ın araştırmaları, feminist kuramı, sosyal bilim felsefesi ve sosyal politik felsefe olmak üzere birçok alanda yoğunlaşmıştır. Cudd analitik felsefe yöntemlerini feminist konularında ve başlıklarında uygulamak isteyen, bir feminizm dalı olan analitik feminizmin kurucularından biridir.
İnternet
Yazılışı
İnternet, belirli ve tek bir iletişim ağının adı olduğu için özel isimdir. Özel isimlerin büyük harfle yazılması gerektiği kuralına dayanarak büyük harfle yazılmalıdır. Ancak bunun dışında, özel isimler, anlamı dışında kullanıldığı zaman küçük harfle yazılabilir. Örneğin: "Güneş'e en yakın gezegen Merkür'dür" cümlesinde Güneş büyük harfle yazılırken "Bu odaya hiç güneş girmiyor" cümlesinde "güneş" özel isim anlamı yerine "güneş ışığı" anlamında kullanıldığından küçük harfle yazılır. Buna benzer olarak "İnternet" de bazen anlamı dışında, örneğin "Evimde internet yok", "İnternet hızım düşük" gibi bir cümlelerde "internet bağlantısı" anlamında kullanılabilir ve özel isimlerin yazım kuralı gereği bu kullanımlar bağlamında küçük harfle yazılabilir. İnternet'in yaygınlaşmasıyla, özel isim olan temel anlamı dışındaki yan anlamlar da yaygınlaşmış, Türk Dil Kurumu Sözlüğü'nde de sadece "isim" olarak nitelendirilmiş ve küçük harfle yazılmış, temel anlamının gerektirdiği "özel isim" yazım biçimine yer verilmemiştir.
Ann Cudd
Araştırma alanları ve yayımları
Ann, iki kitap yazmıştır ve üç tanesini de yeniden derlemiştir: Bir Feminist Tartışması İçin Ve Ona Karşı Kapitalizm (2011’de Nancy Holmstrom ile birlikte yazılmış, 2006’da ise Zulüm Analizi, 2014’te Sally Scholz ile birlikte 21. yüzyılda Demokrasiye İlişkin Felsefe Bakış Açıları'nı düzenlediler. 2006’da düzenlenen Feminist Kuramı: Bir Felsefe Antolojisi ve 2002’de düzenlenen Ters Etki Kuramlaştırma: Feminizm Direnişi Üzerine Felsefi Yansımalar)
İnternet
Geçmiş
İnternet üzerinden ağ sayesinde iletişim kuran bilgisayar sistemleri olan askerî iletişim sistemi Semi-Automatic Ground Environment (SAGE) ve ticari hava yolu rezervasyon sistemi olan Semi-Automatic Business Research Environment (SABRE) 1950'lerin başında başlamıştır. 1960^'larda ise the Advanced Research Projects Agency (ARPA), ABD'nin savunma sistemi için the Advanced Research Projects Agency Network'ün (ARPANET) tasarım finansmanı olmaya başladı. 1960'larda oluşturulan projelerin sayesinde 1969'da internet o dönemin zirvesine ulaşmıştır. Bu tarihten sonra da ARPANET bildiğimiz modern internet olarak hayatımıza girmiş oldu. 70'li yılların başında Amerikan üniversitelerinde bu projeden yararlanma imkânı verilmesinin ardından e-posta (SMTP) ve NNTP uygulamaları yaygınlık kazanmaya başlamıştır. Bunları FTP ve HTTP izlemiştir. 30 Nisan 1993'te CERN tarafından WWW ön eki ile internet kamunun ulaşabileceği şekle getirildi. internet teknolojisi Türkiye’ye ilk olarak 1987 yılında Ege Üniversitesi’nin öncülüğünde kurulan Türkiye Üniversite ve Araştırma Kurumları Ağı (TÜVAKA) ile geldi, 12 Nisan 1993 tarihinde ODTÜ'den Ankara-Washington arasında kiralık hat ile de Türkiye'de ilk internet bağlantısı kuruldu ve vatandaşların kullanımına açıldı.
Ann Cudd
Araştırma alanları ve yayımları
Ayrıca hakemli dergilerde düzinelerce makale ve bir sürü ansiklopedi makalesi yazmış ve çok sayıda kitap incelemeleri yapmıştır. Cudd’ın eserlerinin çoğu, akla yatkın seçim teorisi aracılığıyla güç ilişkilerini analiz eder. Cudd’ın Zulüm Analizi, nesnel ahlaki teoride bireyler tarafından deneyimlenen zararların aslında baskıcı olan ve bir insanın yaşamamış olması gereken asıl zulümler olup olmadığını bilmenin gerekli olduğunu tartışır.
İnternet
Kişisel kullanım
Kişisel bilgisayarlar ile internete bağlanabilmek için genellikle bir telefon hattına ihtiyacı vardır. Bunun yanında uydu, kablo ve Wi-Fi diye adlandırılan radyo yayınlarıyla da internete bağlanılabilir. En yaygın olanı ise bir analog modem ile belli hızda bir internet servisi veren bir şirketin hizmetinden yararlanmaktır. Modemin ayarları şirketin verdiği servis telefon numarası ve özelliklerine göre ayarlanıp, bağlan komutu verilir. Analog modem bilgisayarın dijital verileri (bits) çeşitli ses frekanslarına çevirip telefon hattından internet servisine ulaştırmakta olup tersine aynı yöntemle verileri almaktadır.
Her görüntülenen sitenin bir adresi numarası vardır Bu, dört yuvadan oluşan ve her yuvanın 0 ile 255 arası değeri olan bir adrestir. Fakat kullanıcı bu yalın sayı değerini her çağıracağı site için aklında tutamayacağı için bu adresleri Web sayfasına eş değer tutan DNS bilgisayarları vardır. Bunların görevi ise görüntülenecek her site ismine eş değer IP adresini hazır tutmak ve bilgi taşıma protokolünün paketlerini (TCP/IP) bu adrese yönlendirmektir. Tıpkı telefon rehberlerindeki isim-numara eşleştirmesi gibi alan adı-IP eşleştirmesi yapar. Böylece az uğraşla internet gezgincisinin çağırdığı sitedeki bilgilere ulaşılabilir.
Günümüzde analog modemlerin yerini daha hızlı ve daha az hatalı olan dijital (ADSL) modemler almaktadır. Bunların kullanım ücretleri, çoğul katılımın artması sayesinde makul ödenebilir düzeye inmektedir. ADSL bir analog modemden 10x - 1500x kez hıza sahip olup canlı videolu sohbet imkânı yanında bir sinema filmini kısa bir zaman dilimi içinde yükleme imkânı vermektedir.
WWW. Dünyası yanında dosya indirimi sanal sohbet odaları, eCommerce (sanal ticaret), tartışma mekânları (forum), internet üzerinden sohbet doğrudan mesaj (IM) gibi kullanım alanlarını, bugün bütün Dünya'da yüz milyonlarca insan kullanmaktadırlar.
Günümüzdeki kullanımı
Günümüzde özellikle mobil internet aygıtlarıyla hemen hemen her yerden internete erişilebilir. Kablosuz ağ bağlantısını destekleyen cep telefonları, taşınabilir oyun konsolları, dizüstü bilgisayarlar gibi cihazlarla kullanıcılar istedikleri zaman istedikleri yerden internete ulaşabilirler. Servis sağlayıcılarının hizmetleri ve sundukları kablosuz veri iletim ücretleri diğer erişim yöntemlerine göre daha yüksek olabilir.
Yaygınlaşması
İnternet Türkiye'ye 1993 yılında gelmiştir ve geldikten sonra Türkiye'de kullanımı yaygınlaşmıştır. İnternet günümüzde de yaygın olan yediden 70'e herkesin kullandığı teknoloji ürünü olan ve her gün yenilenen bir bilgi kaynağı teknoloji ürünüdür.
Terimler
İnternet ve "World Wide Web" sözcükleri günlük kullanımda genelde aynı anlamda kullanılır fakat aynı şey değillerdir. İnternet yazılım ve donanım altyapısı ile sağlanan küresel veri iletişim dizgesidir fakat web, internet ile sağlanan iletişim şekillerinden yalnızca birisidir.
Site
İnternet sitesi, internet üzerinden yazı, resim ve diğer dosyaların paylaşıldığı dijital sayfalar grubudur. internetin, ekran aracılığıyla görsel olarak hoparlörler aracılığıyla da işitsel olarak kullanıldığı ortamlardır. Bir internet sitesi bir sayfadan ya da binlerce sayfadan oluşabilir. Bir sitenin kullanıcının karşısına çıkan ilk sayfasına "ana sayfa" denir. Ana sayfadan, linkler (bağlantılar) aracılığıyla sitenin diğer kısımlarına veya yabancı sitelere ulaşılabilir.
Modem
Telefon sinyallerini sayısal verilere çeviren ve bilgisayarın internete bağlanmasını sağlayan elektronik alettir.
TCP/IP
interneti çağın haberleşme ortamı yapan ise TCP/IP dosya iletişim protokolüdür. Açılımı; Transmission Control Protocol/Internet Protocol'dur (Aktarım Denetim Kuralı/internet Kuralı).
Adres işareti (@)
internette sık kullanılan sembollerden birisi @'dir (okunuşu: et). Elektronik posta adreslerinde kullanıcı ismi ile gönderilen hedef alanını (site adı) ayırır. Adres işareti, güzel a olarak da bilinir. Türk Dil Kurumu çengelli a ya da kuyruklu a karşılıklarını önermiştir.
E-posta
E-posta hesapları bu hizmeti veren çeşitli sitelerden ücretsiz veya belirli bir ücret karşılığında açılabilir. E-posta adresleri; kullanıcı adı, adres işareti, hesabın oluşturulduğu sitenin e-posta sunucusunun adı, nokta (.) ve site uzantısının aralık bırakılmadan yazılması ile oluşur. Örneğin: vikipedist@vikipedi.com
İnternete bağlanabilen cihazlara gelebilecek dijital tehlikeler
Pek çok faydasının yanında internet çeşitli tehlikelere de yol açar. İnternet ağına bağlanıldığı andan itibaren çeşitli zararlı yazılımların saldırılarına mazur kalınabilir, hacker diye tanımlanan bilgisayar korsanlarının bilgisayarı ele geçirebileceğine şahit olunabilir, çevrim içi bankacılık aracılığı ile banka hesabı boşaltılabilir; cihazlar, anlaşılamayan garip davranışlarda bulunmaya başlayabilir.
Virüsler
Bilgisayar virüsleri, zararlı kod ve programcıklardır. Bilgisayarlara veri taşıyan diskler, taşınabilir hafızalar, yerel ağlar ya da internet aracılığıyla girerler. Kendini kopyalamak, verileri silmek, istenmeyen programları çalıştırmak, kişisel (şifre vb.) bilgileri yaymak gibi zararlı faaliyetlerde bulunabilirler. Bilgisayarlara zarar verme yöntemleri canlılarda hastalık meydana getiren virüslere benzediği için bu isim uygun görülmüştür.
Bazı virüsler bir programın zaman aşımına uğramış veya bozunmuş yani istem dışı çalışan ve genellikle görevleri belli olmayan hâlleridir. Kötü emeller için hazırlanan trojan, win32, win29, solucan vb. virüsler başkaları tarafından bulaştırılırlar. Virüsler kendi kendine oluşmazlar, fark edildiğinde derhâl temizlenmesi gerekir.
Casus programlar
Malware, adware, spyware gibi çeşitli şekillerde adlandırılan casus programlar, bilgisayarlardan bilgi toplamak amacıyla oluşturulmuş küçük yazılımlardır. Virüs gibi faaliyet gösterirler bu nedenle bir kısmı virüs olarak da adlandırılır. Bilgisayar kullanıcısının internet alışkanlıkları, hesap numaraları gibi bilgileri zararlı kişi ve kuruluşlara ulaştırırlar. Bazıları çok zararlı olmamakla birlikte, veri toplarken arka planda çalışarak bilgisayar hafızasını gereksiz yere işgal ederler. Bazı casus programlar ise resmî kuruluşlar tarafından suçluları ve terörist faaliyetleri izlemek amacı ile geliştirilmiştir. Ayrıca devletler eski casusluk yöntemleri yerine bilgisayar ortamında casusluk yöntemlerine başvurmakta buna bağlı olarak risk ve maliyeti düşürmektedirler.
Bilgisayar korsanları
Başka insanların bilgisayar, telefon gibi elektronik cihazların bilgilerine izinsiz olarak ulaşarak kişisel bilgilerini çalan kişilerdir. Fakat her zaman bu gerekmez. Bazı hackerlara yer verilen sitelerde hackerlar, sitelerin teknik gelişimine yardım ederler. Bunun Vikipedi'de örneği teknisyenlerdir.
Bu tehlikelerden korunma yöntemleri
Bilgisayarları internetten gelebilecek tehditlere karşı korumanın en etkin yolu bilinçli olmaktır. Şüpheli sitelere, bağlantılara girilmemeli ve antivirüs, anticasus ve güvenlik duvarı yazılımları kullanılmalıdır. Norton, Kaspersky, McAfee, Avast gibi günümüzdeki birçok ticari güvenlik yazılımı, bu üç korumayı da içerir.
İnternetten gelebilecek diğer tehlikeler
İnternetin yaygınlaşması sonucu her gün milyonlarca insanın hiç tanımadığı insanlarla şahsi bilgilerini paylaşması, virüslerden çok daha tehlikeli bir tehdit oluşturmaktadır. İnternetin dikkatsiz kullanımı, kimlik bilgilerinin çalınması ya da polisiye olaylara istemeden karışmak gibi sonuçlar doğurabilir.
Sohbet ve oyun odaları, çok güzel dostluklara ve ilişkilere vesile olabildiği gibi, hırsızlık, pedofili, teşhir, taciz, tecavüz ve hatta cinayete varan tehditlere de kapımızı sonuna kadar açmaktadır.
Pornografiye erişimin hızlı ve kolay olması, her yaşta pornografi bağımlılığı riskini artırmakta; şahısların cinsel hayatını, aile hayatını ve zaman zaman da psikolojilerini tehdit etmektedir. Çocukların çok küçük yaşta pornografiye kolayca erişebilmeleri, ileriki yaşlarda ciddi cinsel ve psikolojik rahatsızlıklara sahip olmalarına neden olabilmektedir.
Bu tehlikelerden korunma yöntemleri
İnternet ortamında kimliğini, yaşını, görünüşünü, ekonomik durumunu, eğitim durumunu, kısaca bir şahsa ait her şeyi gizlemek ya da sahte bir kimlik oluşturmak çok kolay olduğu için, arkadaşlık kurarken çok daha dikkatli olunması gerekir. Özellikle yeterince tanınmayan kişilere adres ve telefon vermekten özellikle kaçınılmalı, karşıdaki kişinin bunlara ulaşmasını sağlayacak ipuçları vermekten de sakınılmalıdır.
Günümüzde birçok internet güvenlik yazılımı, "ebeveyn kontrolü" özellikleri ile birlikte gelmektedir. Ebeveyn kontrol paneli bilgisayar erişim saatlerinin ayarlanmasına, istenmeyen sitelere erişimin engellenmesine imkân vermekte, bu ayarlar parolalar aracılığıyla korunabilmektedir.
Hamis el-Cihinavi
Hamis el-Cihinavi (d.5 Nisan 1954), 2016'dan 2019'a kadar Tunus Dışişleri Bakanı olarak görev yapan Tunuslu bir diplomattır. Cihinavi daha önce Aralık 2001'den Haziran 2011'e kadar Rusya ve Ukrayna Büyükelçisi olarak görev yapmıştı.
Biyografi
Cihinavi, kamu hukuku alanında lisans ve yüksek lisans derecesi ile siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler alanında ileri düzey çalışma sertifikası aldı. Ayrıca 1978 yılında hukuk mesleğinde yeterlilik belgesini aldı. Cihinavi kariyerine 1979'da Dışişleri Bakanlığı'nda başladı, burada diplomatlar arasında birçok pozisyonda bulundu. 1999-2004 yılları arasında İrlanda Büyükelçisi olarak görev yaptı. Mayıs 1996’da, ülkesinin Tel Aviv’deki ofisini açmak için İsrail’e gönderildi. 2006 yılının Ocak ayında, dışişleri bakanlığında Avrupa ve Avrupa Birliği ile siyasi ve ekonomik işler ve işbirliği müdürü olarak atandı, Aralık 2007'ye kadar bu görevde kaldı. 2008 yılında Tunus'un Rusya ile birlikte Ukrayna ve eski Sovyetler Birliği Cumhuriyetleri'ne akredite büyükelçi atandı. 2011 yılına dek bu görevi yürüttü. Temmuz 2011'den, Nisan 2012'ye dek Dışişlerinden sorumlu devlet bakanlığı yaptı. Ocak 2015 ile Ocak 2016 arasında ise Tunus Devlet Başkanı'nın Diplomatik ve Dış İlişkiler danışmanı oldu. 6 Ocak 2016'da Dış İşleri Bakanı olarak atandı. 29 Ekim 2019'da yeni seçilen devlet başkanı (Kays Said) tarafından görevinden alındı.
Estonca
Estonca (), Estonya'nın resmî dilidir. 1.1 milyon Estonya vatandaşına ek olarak on binlerce Estonyalı göçmen tarafından konuşulan dil. Ural Dil Ailesi'nin Fin-Ugor dilleri'ne mensuptur. Dil, Finceye oldukça benzemektedir. Dili ailedeki diğer dillerden ayıran en önemli özellik, kısa, uzun ve çok uzun olmak üzere üç farklı tonlama barındırmasıdır.
Genel
Estonya'da 13. yüzyıldan 1918 yılına kadar hüküm süren Kuzey Haçlılarının etkisi nedeniyle ülke, Danimarka, Almanya, İsveç, Rusya gibi Cermen veya Slav halkların etkisinde kaldı. Bunun bir sonucu olarak geçmişte Estonca verilen eserler oldukça azdır. Bu dilde verilen eserlerin sayısındaki en belirgin artış, 19. yüzyıldaki Aydınlanma Çağı süreciyle başladı. Her ne kadar Baltık Cermenleri arasında, Estonya'yı Cermenlerle kaynaştırma düşüncesi yaygın olduysa da, Estonya'nın tarihi olarak aydınlanması ve Cermen istilası öncesindeki Eston kültürünün benimsenmeye başlanmasıyla Estonlar, Danlara ve Almanlara karşı bağımsızlık savaşlarına başladılar.
Estonya Bağımsızlık Savaşı'nın ardından, Estonca da hemen ülkenin resmî dili haline getirildi. II. Dünya Savaşı'nda Sovyetler Birliği tarafından ele geçirilen Estonya'nın resmî dilleri arasına Rusça da eklendi. Yetmişlerin ikinci yarısında, iki dil bilme baskısı nedeniyle, ülkede Rusça bilenlerin sayısı ivmeyle arttı. Rusça, Estonlara, diğer Sovyet ülkelerinde olduğu gibi kardeş halkların dili olarak tanıtıldı ve çocuklara erken yaşlarından itibaren bu dil öğretildi. Her ne kadar Eston olmayan Estonya vatandaşlarına okullarda Estonca öğretimi zorunlu olsa da, birçok kişi tarafından bu gereksiz görüldü. Perestroyka Dönemi sürecinde, Ocak 1989'da Estonca yasası kabul edildi. Sovyet Rusyası'nın dağılmasıyla beraber Estonya bağımsızlığını ilan etti ve Estonca, tekrar devletin tek resmî dili oldu.
Eston Edebiyatı
Bilinen en eski Estonca yazıtlar 13. yüzyıldan kalmadır. Livonyalı Henry'nin vakayınamesi olan Originates Livoniae, Estonca yer isimleri, kelimeler ve cümle parçaları barındırır. Günümüze kadar gelen ve baştan sona Estonca olan en eski yazıtlar ise Kullamaa duaları olarak bilinen yazıtlar olup 1524 ve 1528 yıllarından kalmadır. 1525 yılında, Estonca yazılan ilk kitap basıldı. Kitap Luteran el yazmalarından biridir. Ancak bu kitabın alıcısına asla ulaşmadığı ve basımından kısa süre sonra yok edildiği bilinmektedir. Yine günümüze kadar gelen ilk Estonca kitap ise 1535 yılında S. Wanradt and J. Koell tarafından yazılan ve hem Almanca, hem Estonca olan Luteran soru cevap formatındaki kitaptır. Bunun dışında 1627'de din adamlarının kullanması için Almanca yazılan bir Estonca dilbilgisi kitabı basıldı. 1686'da Yeni Ahit'in bir kopyası Güney Estoncaya, 1715'te ise Estoncaya çevrildi. Daha sonra iki lehçe, Anton Thor Helle tarafından Kuzey Estonca lehçesi üzerine tekrar birleştirildi. Eston Edebiyatı'nda verilen en çok eser 19. yüzyılda, Estofili döneminde (1750-1840) yazılmıştır.
Milli Eston Edebiyatı ise 1810'dan sonra ortaya çıktı ve Kristjan Jaak Peterson gibi şairlerin felsefi şiirleri yayımlandı. 1525'ten 1917 yılına kadar 14.503 eser yayımlanırken, 1918 yılı ile 1940 yılları arasında 23,868 eser yayımlandı. Modern dönemde Jaan Kross ve Jaan Kaplinski Estoncadaki en bilinen ve kitapları en çok dile çevrilen sanatçılar olarak kaldı.
Sınıflandırma
Estonca, Avrupa dillerinden Fince dışında Macarca ile yakın akrabadır. Ancak bu iki dil arasında da oldukça belirgin farklar mevcuttur. Estonca, Fince ve Macarca ile beraber sondan eklemeli bir dildir. Dilde sözcüklere birçok ek getirilerek oldukça uzun sözcük kurabilmek mümkündür. Ancak Estonca, diğer tüm Ural dillerinden farklı olarak ünlü uyumu özelliğini kaybetmiştir. Ancak eski Estonca metinlerde bu uyuma rastlamak mümkündür. Tüm bunların dışında Estonca, sözcük sonlarındaki seslerin aşınması özelliğine sahip olup, hemen hemen tüm günlük konuşmada bu durumla karşılaşmak olasıdır. Estonca, özne-yüklem sırası itibarıyla, Özne-Yüklem-Nesne düzenine sahiptir.
Lehçeler
Estonca lehçeler Güney ve Kuzey lehçeleri olmak üzere iki gruba ayrılır. Kuzey Estonca lehçeleri başkent Tallinn çevresinde konuşulurken ülkenin de resmi dili olan Estonca bu lehçelerdendir. Güney Estonca lehçeleri ise Tartu ve çevresinde konuşulur. Bu ana lehçelerin dışında bir de ülkenin kuzeydoğusunda konuşulan kirderanniku lehçesi mevcuttur.
Kuzey lehçeleri kesk veya orta lehçesini de içine alır. Batı lehçeleri veya lääne, Läänemaa, Pärnumaa, Saaremaa ve Hiiumaa'nın bulunduğu saarte (adalar) ile kuzeybatı kıyılarının ida (doğu) lehçelerine karşılık gelir.
Güney grubu Tartu, Mulgi, Võro ve Seto lehçelerini kapsar. Bunlardan bazıları Güney Estonca lehçelerinin birer parçasıyken, bazıları başlı başına bir dildir. Özetle Võro başlı başına bir dilken Seto da bu dilin bir lehçesi durumuna gelmiştir.
Alfabe
Dile daha sonradan yabancı özel adların yazımında kolaylık sağlamak adına c, q , w, x ve y harflerinin de alfabeye eklenilmesine izin verilmiştir.
Ünlüler
Estoncada farklı genişlikte ve seste on sekiz ünlü ses vardır.
Ünsüzler
Estoncada birçok durak mevcuttur. Üç farklı uzunluk mevcut olup b d g, p t k ve pp tt kk şeklinde yazılırlar. Diğer ünsüzlerin her biri ise farklı uzunluklara sahiptir. Ancak sadece kısa ve uzun ünsüzlere yazı dilinde yer verilir. Seslilerle beraber, iki segmental uzunluk bölümleri fonemiktir ve üçüncü bölüm ise kesitüstü fonemiktir. Örnekle; 'n' harfi için; lina (sayfa) sözcüğündeki n kısa; linna (kentin) sözcüğündeki n yarı uzun ve linna (kente) sözcüğündeki n ise çok uzundur. Sonuncu olanın uzunluğu dilbilgisi işareti -han ile izlenilebilirken, telaffuz ederken atlanılır.
Estonca'nın atası sayılan Proto-Fincede damaksıllaşma özelliği diğer Ural dilleri'nden farklı olarak kaybolmuştur. Ancak Estonca bu özelliği Slav dilleri'nden tekrar kazanmıştır. Bunun yanında Estoncadaki damaksıllaşma özelliği, Rusçadakinden farklıdır.
Tonlama
Estoncada seslerin değişmesi, farklı tonlamadaki ses uzunluklarının farklı dilbilgisi formlarıyla değişmesi yoluyla gerçekleşir.
Nicel değişiklikler (güçlü tonlama : güçsüz tonlama)
Nitel değişiklikler (güçlü tonlama : güçsüz tonlama)
Tonlamaların ad çekimiyle ayrılması
Vurgu
Estoncada vurgu genelde ilk hecededir. Ancak kimi zamanlarda vurgu ikinci heceye kayabilmektedir. Aitäh "teşekkürler", sõbranna "bayan arkadaş" gibi sözcükler, vurgunun ikinci heceye kaydığı sözcüklere örnektir. Yabancı dillerden geçen sözcüklerde de genelde yine asıl dilindeki karşılığındaki vurgu alınır. İdeaal "ülkü", professor "uzman, profesör" gibi sözcükler bunlara örnektir. Vurgu, güçsüz olup, çoğu sözcük eşit vurguya sahiptir.
Dilbilgisi
Tipolojik olarak Estonca, sondan eklemeli dillerle kaynaşmalı diller arasında bir geçiş görünümü vermektedir. Bunun baş nedenlerinden biri, Cermen halklarının ve dillerinin Estonca üzerinde sürekli etki bırakmasıdır. Estonca isimlerde ve adıllarda cinsiyet yoktur. Ancak birçok durum ekinin sayısı diğer Ural dillerine oranla nispeten az olup on dört tanedir.
Eylemlerin dolaysız nesneleri, yükleme durumu veya parçasal tanımlık durumu şeklinde bulunabilir. Yükleme durumu ayrıca tekil durumdaki tamlayan durumu ile ve çoğul durumdaki yalın durumla uyuşur. Estoncada bunun yanında diğerlerinden farklı bir gelecek zaman kipi yoktur. Bu zaman geniş zamanla sağlanır. Aynı şekilde eylemlerde gizli öznenin yaptığı fiilleri açığa çıkarmanın özel formları mevcuttur.
Sözcük haznesi
Her ne kadar Estonca ve Cermen dilleri tamamen farklı kökenlere sahipse de, Estoncada birçok Avrupa dilleri kökenli sözcüklere rastlanır. Bunun nedeni Estonca'nın sözcük haznesindeki her üç sözcükten birini Cermen dilleri'nden almış olmasıdır. Bu Cermen dilleri'nin başında Aşağı Saksonca gelir. İstatistiksel verilere bakıldığında Estoncada her yüz kelimeden 22-25'i Estonca kökenli olmayıp, bunun %15 kadarı Aşağı Saksoncadandır.
Yoktan sözcük üretme çalışmaları
Estonca plancılarından olan Ado Grenzstein, Estonca'ya yoktan sözcükler üretme girişiminde bulunmasıyla bilinmektedir. Grenzstein'ın icatları arasında kabe (dama oyunu) ve male (satranç oyunu) sözcükleri yer almaktadır.
Estoncadaki en ünlü yenilikçilerden olan Johannes Aavik (1880-1973), yeni birtakım çalışmalarda bulundu. Çalışmaları arasında, başta Fince olmak üzere birçok sözcüğü Estonca formatıyla dile sokmaya çalıştı. O dönemde Genç Estonya oluşumuna katılan Aavik, Tartu'da eğitim aldı. 1921'de hazırladığı sözlükte 4000 sözcük yer almaktaydı ve bunlardan çoğu -sözde- yoktan türetilmişti. Bu sözcüklerin arasında • ese (nesne), • kolp (kafatası), • liibuma (yapıştır-), • naasma (geri dön-), • nõme (aptal), • range (sıkı), • reetma (ihanet et-), • solge (ince, esnek, nazik) (fazla geçerlik kazanamadı) ve • veenma (ikna et-) gibi sözcükler olup günümüzde Estoncada sıklıkla kullanılmaktadır. Her ne kadar 1921'deki sözlüğünde yer almasa da • nentima (kabul et-), • nördima (darıl-), • süüme (vicdan), and • tõik (durum) gibi sözcükler de Aavik tarafından geliştirilmiş olup bu sözcükler de Estoncada yaygın olarak kullanılmaktadır."
Ancak özellikle Aavik tarafından geliştirilen sözcüklerin büyük kısmı yoktan var edilmemiş olup, çevre dillerdeki karşılıkların Estonlacalaştırılmasıyla elde edilmiştir. Bu dillerin başında Rusça, Almanca, Fransızca, Fince, İngilizce ve İsveççe gelir. Bu bakımdan Aavik, yabancı sözcük karşıtı olarak nitelendirilememektedir.
Gangnam
Gangnam (, Gangnam-gu; "nehrin güneyi"), Güney Kore'nin başkenti Seul'un 25 semtinden biridir. Semt Han Nehri'nin güneyinde yer almaktadır. Yüzölçümü 39.55 km² olan semtin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 527,641'dir.
Gangnam, yüksek maliyetli konutları ve canlı gece hayatı ile bilinmektedir. Ayrıca semtte bulunan Tahran Bulvarı (Teheranno), elektronik şirketleri nedeniyle halk dilinde Tahran Vadisi olarak da bilinmektedir.
İdari bölümler
Gangnam semti 26 mahalleye (dong) ayrılmaktadır.
Popüler kültür
2012 yılında çıkan PSY'nin "Gangnam Style" şarkısı Gangnam semti hakkındadır. Şarkı Youtube'a yüklenen videosu 2 milyarı aşan izlenme sayısıyla Youtube'da en çok izlenen videodur.
Ömer Özkan
Hayatı
Rektör Prof. Dr. Özlenen Özkan ile evlidir. 2 kız babasıdır.
Umut Bozok
Kulüp kariyeri
Profesyonel kariyerine 2013 yılında Metz II kulübünde başladı. Daha sonra Championnat National ekibi Consolat'a geçti. Championnat National'da geçirdiği 2016-17 sezonunu 31 maçta attığı 18 golle gol kralı olarak tamamlamasının ardından Ligue 2 ekibi Nîmes'e 9 Haziran 2017 tarihinde 150,000 € bonservis bedeliyle transfer oldu.
Nîmes formasıyla ilk Ligue 2 maçına 28 Temmuz 2017'de 1-0 mağlubiyetle sonuçlanan Stade de Reims karşısında çıktı. Ligue 2'de geçirdiği 2017-18 sezonunu 36 maçta kaydettiği 24 golle tamamlayan Umut, aynı zamanda takımı Nîmes'in Ligue 1'e yükselmesine de katkıda bulundu.
Süper Lig 2021-22 Ahmet Çalık Sezonun'da 20 gol ile gol kralı olmuştur.
Millî takım kariyeri
Türkiye 21 yaş altı millî futbol takımı formasını ilk olarak 28 Mart 2017'de Azerbaycan U-21 takımı karşısında giydi. 4-0 galibiyetle biten o maçta iki gol kaydetti. 18 Mart 2022 tarihinde Türkiye millî futbol takımı kadrosuna davet edildi.
Bayraklı
Bayraklı, Türkiye'nin İzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin kuzeybatısında ve kuzeyinde Karşıyaka, doğusunda ve güneyinde Bornova, güneybatısında Konak ilçeleri, batısında İzmir Körfezi bulunmaktadır. Yüzölçümü bakımından İzmir'in en küçük ikinci ilçesidir. 5747 sayılı Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanun'a göre, Bayraklı 6 Mart 2008 tarihinde İzmir'in ilçesi olmuş, ilgili kanun 22 Mart 2008 tarihli ve 26824 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. İzmir'in yeni kent merkezi olan ilçede yapımı biten, devam eden ve proje hâlinde olan sayıca oldukça fazla olan gökdelenler bulunmaktadır.
Tarihçe
İlk İzmir'i kuranların MÖ 3000'de Tunç Çağı'nı yaşayan ve Bayraklı'da oturan bir halk olduğu, yapılan kazılar sonucu kesinlik kazanmıştır. Ancak, çok daha eski dönemlere, örneğin Yontma Taş Devri'ne uzanan bazı ilkel yerleşmelerin belirtileri de İzmir civarında kendini göstermektedir. Çok eski ilkel efsanelere göre, Bayraklı'daki yerleşmeden binlerce yıl önce kurulduğu belirtilen bir kentin, tanrıların vahşeti olarak değerlendirilen bir deprem sonucu göl hâline geldiği ileri sürülmektedir. Bu kentin, Yamanlar Dağı'ndaki Karagöl civarında olduğu tahmin edilmektedir. İlk İzmirlilerin kentlerini Bayraklı'da kurdukları bilinmektedir. Bugünkü Bayraklı'nın hemen yanında bulunan Tekel Şarap Fabrikası bağlarının sınırları içindeki 150 dönüm büyüklüğündeki Tepekule isimli höyük (eski ismi Hacı Mutço tepesi), bundan 5.000 yıl önce Luwi veya Lelej denilen en eski İzmir yurttaşlarınca kurulan ilk yerleşme bölgesi idi. Daha sonra kent, MÖ 1000'lerde Tepekule, kayalık bir zemine sahipti. İzmirliler, evlerini bu kayalık yere inşa ettiler. Megaron tipi denilen evlerin alt yarısı taştan, üstü kerpiçtendi. Yer döşemeleri ve duvarları, çok enfes bir harçla sıvanmıştı. 370 metre yükseklikteki Tepekule Uygarlığı, Troya-2 Uygarlığı ile yaştaştır. Ayrıca 2009 yerel seçimlerinden itibaren Bayraklı, Karşıyaka ilçesinden ayrılarak ayrı bir ilçe olmuştur. Ekim 2020'deki Ege Denizi depremi ilçede can ve mal kaybına neden olmuştur.
Coğrafya
Bayraklı'nın yüzölçümü 30 km2'dir. İlçenin kuzeybatısında ve kuzeyinde Karşıyaka, doğusunda ve güneyinde Bornova, güneybatısında Konak ilçeleri, batısında İzmir Körfezi bulunmaktadır.
Ulaşım
İzmir Çevre Yolu, Bayraklı'nın kuzeyinden geçmektedir. İlçeye ulaşım İZBAN trenleri ve ESHOT otobüsleri tarafından sağlanmaktadır. İlçede beş Bisim istasyonu bulunmaktadır. 2016'dan önce İZDENİZ vapurları Bayraklı Vapur İskelesi'ne sefer düzenlemekteydi. İzmir metrosunun M2 hattının Bayraklı'ya kadar uzatılması planlanmaktadır.
Sağlık
Yapımı devam eden İzmir Şehir Hastanesi de ilçe sınırları içerisindedir.
Chaetymenia
Chaetymenia Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir.
Karşı, Özbekistan
Karşı (Özbekçe: Qarshi), Özbekistan'da Kaşkaderya ili'nin yönetim merkezi olan şehir.
Geçmişi
Şehrin eski isimleri Nehşeb ve Nesef'tir. İslam dünyasında tanınmış pek çok alim buradan yetişmiştir.
Geçmişte, Kaşkaderya bölgesinin en önemli iki şehri Nehşeb ile 'Keş' adıyla da bilinen Şehr-i Sebz (yeşil şehir)'dir. Çin kaynaklarında Nahşeb 'Naşebo', Keş ise 'Tsi-şi' olarak geçer.
Kazılarda şehrin tarihi 2.000 yıl kadar eski olsa da bilinen tarihi ancak 3. yüzyılda başlamaktadır. 3 ila 5. yüzyıllarda bu iki şehrin aynı idari yapı içinde olduğu, hükûmetin ise Keş şehrinde olduğu belirtilir. İslam'ın ortaya çıkışından sonra ise 9.yüzyılda şehirde hadis ve fıkıh okulları kurulmaya başlamıştır. 10. yüzyılda ise Nesef büyük bir bilim merkezi haline geldi.
Gaoyou
Gaoyou, Çin'in Jiangsu eyaletine bağlı Yangzhou il düzeyi şehrinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Yangtze Nehri Deltası'nda yer almaktadır. Yüzölçümü 1.922 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 744.662'dir.
Ürgenç
Ürgenç veya Gürgenç (Özbekçe: Urganch), Özbekistan'da şehir.
Harezm ili'nin yönetim merkezi olan şehrin 2001 yılı resmi nüfusu 138.609'dir. Şehir, Amu Derya Nehri ve Şavat kanalı kıyısında kuruludur. Kızıl Kum Çölü boyunca Buhara'nın 450 km. batısında yer almaktadır.
Tarih
Gürgenç'in tarihi çok eski devirlere uzanır. MÖ 138-126 yıllarında Türkistan’ı gezen Çinli seyyah Çian-Kien, Ceyhun nehri üzerindeki büyük bölgeden bahseder ki, buranın Harezm’in merkezi olan Gürgenç olması muhtemeldir. 712 yılında Emeviler Gürgenç’i işgal ettiler ve Harezm’i kontrol altında tutmak maksadıyla bölgeyi ikiye ayırdılar. Kas’ı yerli hânedan Afrigoğullarına bırakırken Gürgenç’i kendilerine hükûmet merkezi yaptılar. Maveraünnehir, Horasan ve Fergana yanında Gürgenç de “Türkistan’ın kapısı” olarak nitelendirilmekteydi. Samaniler döneminde (819-1005) Gürgenç Kas kadar önem taşımamakla beraber zamanla büyük bir gelişme gösterdi. Samanilere tabi Gürgenç valisi ve Me’muni hanedanının kurucusu Emir Me’mun b. Muhammed, Kas’ta hüküm süren Afrigoğullarına son vererek 995’te bütün Harezm’i kendi hakimiyeti altına aldı. Bu dönemden bu yana Gürgenç Harezm’in Kas’tan sonra ikinci büyük şehri oldu.
Harezm’de hüküm süren bütün hanedanlar gibi Me’muniler de “Harezmşah” unvanını aldılar. Gazneli Mahmud, 1017'de Me’muniler’in Harezm’deki egemenliklerine son verdi ve buraya kendi adamlarından Altuntaş'ı atadı. Altuntaş’ın oğlu Harezmşah Harun, 1030'da Sultan Mahmud’un ölümü üzerine oğlu Mesud’a karşı bayrak açtı. Harizm sınırına gelmiş olan Tuğrul Bey, Çağrı Bey ve İbrahim Yinal idaresindeki Selçuklu Türkleri ile Sultan Mesud’a karşı iş birliği yaptı, ancak Gazneli veziri Ahmed b. Abdüssamed’in tahriki ve Sultan Mesud’un tasvibiyle öldürülünce Harezm bölgesi Cend şehri emiri Şah Melik’e verildi. 1041 yılında Şah Melik de Altuntaşoğullarını ve taraftarlarını Harezm’den uzaklaştırıp Gürgenç’e hakim oldu ve Sultan Mesud adına hutbe okuttu.
Gürgenç, Me’muniler zamanında bölgenin en önemli kültür, ilim ve ticaret merkezi oldu. İslam dünyasının çeşitli bölgelerinden çok sayıda ilim adamı Gürgenç’e akın etti ve burada Me’muni ailesinden himaye gördü. Bunlar arasında İbn Sina, Biruni, Ebu Sehl el-Mesih, İbn Irak, İbnü’l-Hammar, Ebu Mansur es-Seâlibî zikredilebilir. Şehir ayrıca yoğun bir imar faaliyetine sahne oldu ve çeşitli binalar yapıldı. Çağrı Bey, 1043'te Tuğrul Bey’le birlikte Harezm üzerine yürüyerek Gürgenç’i Selçuklu topraklarına kattı. Bu tarihten sonra Gürgenç Harezm'in en büyük şehri oldu. Gürgenç’in 11 ve 12. yüzyıllardaki durumu hakkında yeterli bilgi yoktur. 11. yüzyılın sonlarında Büyük Selçuklu devlet adamlarından Kutbüddin Muhammed b. Anuş Tegin Harezmşah unvanıyla Harizm’e vali tayin edilince Gürgenç bu yeni Harezmşahların idaresine girdi.
Sultan Sencer devrinde Harizm Valisi Kutbüddin Muhammed’in ölümü üzerine oğlu Atsız b. Muhammed Harezmşah tayin edildi. Atsız hükmünün başlarında tabi olduğu Sultan Sencer’e sadık kaldı, fakat daha sonra Cend ve Mangışlak şehirleri gibi stratejik önemi büyük merkezleri zapt ederek siyasi nüfuzunu Selçukluların aleyhine Seyhun ilerisine yayma faaliyetine girişti. Sencer, Atsız’ın bu bölgeleri ele geçirmesinden rahatsız oldu ve onu cezalandırmaya karar verdi; bunun üzerine Atsız bağımsızlığını ilân etti. Belh’ten Harezm’e yürüyen Sencer, Atsız’ın ordusunu ağır bir yenilgiye uğrattı ve Harezm’in yönetimini akrabalarından Süleyman b. Muhammed’e verdi. Atsız 1141'de Harezm’i tekrar ele geçirip Sencer’i metbû tanıdığını bildirdi ; fakat aynı yıl içinde Sencer’in Katvan’da Karahıtaylara yenilmesi üzerine bir kez daha bağımsızlığını ilan etti. İkinci defa Harezm seferine çıkan Sencer 1143'te Gürgenç önlerine kadar gelince Atsız kaleye sığındı. Sencer de şehri mancınıkla dövmeye başladı ve zor durumda kalan Atsız elçiler ve hediyeler sunarak Sencer’den af diledi. İkili arasında varılan anlaşmaya göre atsız Horasan akınlarındaki yağmalarını iade edecek ve Sencer'e bağlılığını bildirecekti. Gerginlik yatıştıktan sonra atsız, iki Batıni fedai göndererek Sencer'e suikast düzenledi ve başarılı olamadı. Bunun üzerine Sultan Sencer 1147'de üçüncü bir sefer tertip etti ve Gürgenç üstüne yürüdü, akabinde Atsız, şehrin ileri gelenlerinin araya girmesiyle Sencer tarafından tekrar affedildi.
Atsız 1156’da ölünce oğlu İlarslan Gürgenç'e hakim oldu; Sencer de onun Harezmşahlığını onaylamıştır. İlarslan, Karahıtayların hücumlarına karşı koymakla beraber onlara vergi ödemekten kurtulamadı.
Harezmşah Muhammed b. Tekiş devrinde Gurlulardan Şehabeddin büyük bir ordu ile Harezm’e geldi ve Karasu’da Harezm ordusunu yenerek Gürgenç’i kuşattı, ancak başarı sağlayamayıp geri çekildi. Harezmşahlar dönemi sonlarındaysa bölgede Moğol tehlikesi belirmişti. Moğollar Otrar hadisesinden sonra Harezm’i istila etmeye karar verdiler. Harezmşah Muhammed b. Tekiş Cengiz Han’a karşı ülkesini savunamayıp ülkeyi terk etti ve batıya kaçan Harezmşah Muhammed Hazar Denizi'ne kaçarak 1220'de Abeskun adalarından birinde öldü. Yerine veliaht tayin ettiği oğlu Celaleddin Harizmşah (Mengüberti) geçti. İlerleyen Moğollar başkente ulaşmıştı. Gürgenç’i kuşatan Moğol ordusu şehri izole ederek halkı açlığa mahkum etmiştir. Şehir uzun süre dayanamayıp düşmüştür ve Moğolların büyük bir kıyımına sahne olmuştur. Ceyhun nehri'ne kurulan bentler de yıkılarak Gürgenç çevresi su altında bırakılmıştır. Çok önemli mimari eserlerin yıkılışı anlatılır sadece Tekiş’in türbesiyle eski saray ayakta kalabildi. Tarihçi İbnü’l-Esîr, eserinde Gürgenç’in akıbetinin Moğol istilasına uğrayan diğer şehirlerden daha kötü olduğunu, diğer şehirlerde katliamdan kurtulanlar bulunduğu halde bu şehirde halkın suda boğulduğunu veya enkaz altında kalarak can verdiğini yazmıştır.
El Hamevi 1219'da moğol istilası öncesi şehri ziyaret etmiştir ve anılarında Gürgenç kadar büyük bir şehir az görülür demiştir. moğol istilası sonrası, büyük yıkıma uğrayan şehirde Muhammed Harezmşah'ın oğlu Celaleddin Mengüberti de tutunamamış ve Hindistan'a gitmiştir. Şehir daha sonra imar edilerek tekrar canlandırılmıştır. İpek yolu üstünde yer alan Gürgenç'e gelen Müslüman ve Avrupalı seyyahlar Ürgenç’i Batı Asya ve Avrupa ile Uzakdoğu ticaret yolu üzerindeki en büyük şehirlerden biri olarak nitelendirmişlerdir. 13. asırda yaşayan Zekeriyya b. Muhammed el-Kazvini de Ürgenç’i müreffeh ve güzel bir şehir olarak belirtip halkının ekseriyetinin mutezile mezhebi taraftarı olduğunu aktarır ve şehirde çok sayıda meslek erbabı ve sanatçının yaşadığını nakleder.
Mimari
Binlerce yıla yayılan bir kültür başkenti olan Ürgenç'in mimarisi hakkında hakkında birçok araştırma yapılmıştır. 1220 yılındaki Moğol istilası nedeniyle büyük bir yıkıma uğrayan Ürgenç'in eserlerinin çoğu günümüze kalmamıştır. Kalan önemli eserleri arasında türbeler, minareler bulunmaktadır. 1200 yılında ölen Harezmşah Muhammed Tekiş, Fahrettin Razi, şeyh Necmettin Kübra ve Töre Beg gibi önemli isimlerin türbeleri bunlar arasındadır. Moğol istilası sonrası restorasyon döneminde inşa edilen Ürgenç minaresi de Kutluğ Timur tarafından yaptırılmıştır. Yaklaşık olarak 65 metre yüksekliğinde olan minarenin günümüze 60.5 metresi kalmıştır. Altın Orda hanı Özbek zamanında inşa edildiği taban kısmına yakın olan hattan anlaşılmaktadır ve yukarı kısımlarda ayet'el kürsi yazmaktadır. Bu minarenin şerefe bölümünün neredeyse tamamına yakınının ahşap olduğu anlaşılmıştır.
Zor Ölüm
Zor Ölüm (İngilizce: özgün adı Die Hard), 1988 ABD yapımı gerilim aksiyon filmidir. Özgün adı Die Hard olan film, John McTiernan tarafından yönetilmiştir.
Halid bin Velid Ordusu
Halid bin Velid Ordusu, Suriye'nin güneyinde faaliyet gösteren cihatçı Selefi silahlı örgüt. Mayıs 2016'da; Yermük Şehitleri Tugayı ile İslami Müsenna Hareketi'nin birleşmesi ve sonrasında Ceyş el-Cihad'ın katılmasıyla kurulmuş olup, Irak ve Şam İslam Devleti'nin müttefiki olarak Suriye İç Savaşı'nda savaşmaktadır.
Tarihçe
Suriye İç Savaşı'nda Irak ve Şam İslam Devleti'nin müttefiki olarak mücadele eden Yermük Şehitleri Tugayı ile İslami Müsenna Hareketi'nin birleşmesiyle kuruldu. Kuruluşunu deklare eden belge 21 Mayıs 2016 tarihli olup, örgütün lideri sıfatıyla Abu Haşim el-Şami'nin imzasını taşımaktaydı. Aynı hafta Ceyş el-Cihad da bu örgüte katıldı. Kurucu örgütler, Irak ve Şam İslam Devleti ile birlikte hareket etseler de bu örgütün parçası olmadıklarını belirtmekteydi. 14 Ağustos'ta, Fetih Ordusu'nun kontrolündeki Havud el-Yermük köyüne bir saldırı düzenlese de herhangi bir toprak kazanımı elde edemedi.
Bostancı İskelesi
Bostancı İskelesi, İstanbul'un Kadıköy ilçesinde bulunan bir iskeledir. İskele, Bostancı'da Kadıköy'ün doğusunda yer almaktadır. Şehir Hatları tarafından işletilen iskeleden Adalar, Kadıköy ve Kabataş'a giden seferler bulunmaktadır.
Stefan Olszowski
Stefan Michał Olszowski (28 Ağustos 1931 doğumlu), Polonya Birleşik İşçi Partisi üyesi olan Polonyalı bir politikacıdır. İki dönem Polonya Halk Cumhuriyeti dışişleri bakanı olarak görev yaptı.
Biyografi
Olszowski 28 Ağustos 1931'de Torun'da doğdu. Aralık 1970'ten 12 Kasım 1985'te istifasına kadar Polonya Birleşik İşçi Partisi'nin Politbüro üyesiydi. 1960'ların sonunda ve 1970'lerin başında partinin propaganda şefi olarak görev yaptı.
22 Aralık 1971'de Stefan Jędrychowski'nin yerine dışişleri bakanı olarak atandı. Emil Wojtaszek'in görevde yerini aldığı 2 Aralık 1976'ya kadar görevdeydi. 1980 yılında Doğu Almanya'ya büyükelçi olarak atandı ve sadece altı ay elinde tuttuğu bu görev için politbürodan ayrıldı. Daha sonra politbüroda görevine devam etti. Ağustos 1980'den Temmuz 1982'ye kadar partinin ideoloji ve medyadan sorumlu merkez komite sekreteri olarak görev yaptı. Daha sonra Temmuz 1982'de Józef Czyrek'in yerine ikinci olarak dışişleri bakanı olarak atandı. Dışişleri bakanı olarak atanmadan önce parti başkanlığına aday oldu, ancak seçilemedi. Dışişleri bakanı olarak görev süresi 12 Kasım 1985'te sona erdi. Ayrıca, kısmen ilk eşinden boşandıktan sonra evlendiği Polonyalı bir gazeteciyle olan ilişkisi nedeniyle 1985'te parti liderliğinden de ihraç edildi. Daha sonra o ve kız arkadaşı 1986 yılında New York'a yerleşti.
Görüşleri ve faaaliyetleri
Olszowski, partide Edward Gierek'in yönetimi altında çalışan bir reformistti. Ancak daha sonra, görevdeyken sert bir politikacı ve Sovyetler Birliği'nin destekçisi oldu. Mart 1968'de Polonya'da başlayan Yahudi aleyhtarı kampanyanın önde gelen bir yöneticisiydi. Kasım 1973'te, II. Dünya Savaşı'ndan bu yana bir Polonya hükûmet bakanının Vatikan'a yaptığı ilk resmi ziyaret olan bir Roma ziyareti gerçekleştirdi. Ancak, Papa'nın 16-23 Haziran 1983 tarihleri arasında Polonya'ya yaptığı ziyaret sırasında, kendisi ve Başbakan Mieczyslaw Rakowski, Papa'nın bazı açıklamalarına doğrudan saldırdı.
Olszowski, diğer aşırılık yanlılarıyla birlikte Dayanışma hareketiyle silahlı bir çatışma için çabaladı. Hareketin daha ilk aşamada etkisizleştirilmesinde etkili oldu.
Kişisel hayatı
Olszowski iki kez evlendi. Boşanmasının ardından genç bir Polonyalı gazeteci kadınla evlendi. New York'ta yaşıyorlar.
Hamilton, Florida
Hamilton ilçesi veya Hamilton County, Amerika Birleşik Devletleri'nin Florida eyaletinde yer alan bir ilçedir. İlçenin nüfusu 2010 sayımına göre 14.799'dur. İlçenin merkezi Jasper şehridir.
Kınık, Kalecik
Kınık, Ankara ilinin Kalecik ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Ankara iline 108 km., Kalecik ilçesine 52 km. mesafededir.
Azad Keşmir
Azad Keşmir İslam Cumhuriyeti, Pakistan'da Keşmir Bölgesinde bir idari yönetim bölgesi. 13.297 km² alan kaplar. Başkenti Muzafferabad. Yaklaşık beş milyon nüfusu vardır.
Azad Keşmir, siyasi, anayasal ve coğrafi anlamda ayrı bir devlet olarak görülür. Tartışmalı bir alandır ve 15 Ağustos 1947'deki bağımsızlıklarına kadar hem Pakistan hem de Hindistan tarafından kontrol ediliyordu. Azad Keşmir, Pakistan'a dolaylı olarak bağlıdır. Savunması, dış politikası ve parası, Pakistan'ın doğrudan kontrolündedir.
Vampire: The Masquerade
Vampire: The Masquerade, White Wolf'un ilk olarak 1991'de yayınladığı World of Darkness serisininin ilk masaüstü rol yapma oyunudur. Vampir hikâyeleri temalı bir rol yapma oyunu olan The Masquerade'de öyküler, günümüz dünyasının daha karanlık,fantastik, gotik, punk bir atmosferinde geçer.
Konusu
Masquerade dönemi 17. yüzyılda başlar. Engizisyon ve diğer doğaüstü varlıkların vampir ailesini acımasızca avlamaya başlamasından sonra toplanan konseyde pek de kayda değer biri olmayan Toreador Raphael de Corazon, artık gizlenmenin gerekliliğini anlatır ve onun sözleri üzerine Camarilla adı verilen birlik kurulur. Gizlenmenin gerekmediğini düşünen, insanlardan üstün olduklarını ve onları yönetmeleri gerektiğini düşünen diğer klanlar da Sabbat'ı oluşturur. Camarilla, masquerade ilan eder. Yani bir maskeli balo gibi vampir kimliği gizlenecek, artık her şey saman altından yürütülecek, toplantılar izinsiz yapılamayacaktır. Maskeli balonun kurallarını bozarak insanların vampirlerin varlığını öğrenmesine sebep olmak ölüm cezasını gerektiren bir suçtur ve bu suçu işleyenler için kan avı başlatılarak peşine ödül avcısı vampirler gönderilir.
Eel Nehri Atabaskları
Eel Nehri Atabaskları (İngilizce Eel River Athabascan/Athabaskan/Athapascan/Athapaskan peoples, Kenesti, Kuneste), Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeybatı Kaliforniya eyaletinde Eel Nehri civarında yaşayan ve adlarını da buradan alan, avcı ve toplayıcı, animist ya da şamanist Kaliforniya Kızılderilileri kültür grubundan Kızılderili halkı. Atabaskların Pasifik Atabaskları grubunun Kaliforniya Atabaskları alt grubunda yer alırlar. Diğer ABD Kızılderilileri gibi Eel Nehri Atabaskları da yasal olarak Kızılderili rezervasyonu adı verilen kamp benzeri toplama yerleşimlerde yaşamak zorundadırlar.
Günümüzde, Wailaki kabilesinden bazı Atabasklar Scotts Valley Band of Pomo Indians of California ve Grindstone Indian Rancheria of Wintun-Wailaki Indians rezervlerinde yaşarlar.
Kabileler
Kimileri Katolar ile Mattoleleri de Eel Nehri Atabaskları içinde sınıflandırır.
Komşuları
Kuzeyde Hupalar, Whilkut ve Chilula Atabasklarıyla, batı kıyısında Mattole Atabasklarıyla ve güneyde Kato Atabaskları ve Yukilerle komşudurlar.
Nüfus
Alfred L. Kroeber (1925:883) 1770 yılındaki nüfus tahmini olarak Nongatl, Sinkyone ve Lassik için 2.000, Wailaki için ise 1.000 rakamını verir. Sherburne F. Cook (1976) 4.700 rakamını Nongatl, Sinkyone, Lassik, Wailaki, Mattole ve Katoların toplamı için verir. Martin A. Baumhoff (1958) 2.325 Nongatl, 4.221 Sinkyone, 1.411 Lassik, 2.760 Wailaki olarak verir toplam 10.717 Eel Nehri Atabask nüfusuna ulaşır.
Kroeber 1910 yılındaki nüfusularını ise Nongatl, Sinkyone ve Lassik için 100, Wailaki için 200 rakamını verir.
Katliamlar
Tarihte Eel Nehri Atabasklarından Wailaki kabilesine yönelik iki katliam kaydedilmiştir:
1861 Horse Canyon Katliamı : Beyaz yerleşimciler ve müttefiği Kızılderililer tarafından Horse Canyon'daki (Round Valley, Kaliforniya) bir Wailaki köyüne saldırı düzenlenmesi ve 240 Wailakinin öldürülmesi.
1862 Upper Station Katliamı : Kaliforniyalı Beyaz yerleşimciler tarafından Round Valley, Kaliforniya'da en az 20 Wailaki Kızılderilisinin öldürülmesi.
Işık Koşaner
Sebahattin Işık Koşaner (5 Aralık 1945) Türk asker. Türk Silahlı Kuvvetlerinin 27. Genelkurmay Başkanı.
Yaşamı ve askerî kariyeri
5 Aralık 1945 tarihinde İzmir'de doğdu.
1963 yılında Kuleli Askerî Lisesinden, 1965 yılında Kara Harp Okulundan, 1966 yılında Piyade Okulundan mezun oldu.
1976 yılına kadar Kara Kuvvetlerine bağlı çeşitli birliklerde takım ve bölük komutanlığı, Dağ Komando Okulu ve Eğitim Merkezinde öğretmenlik, üsteğmen rütbesiyle Kıbrıs Harekâtı’nda Komando Tugayında takım komutanlığı ve tabur karargâh subaylığı yaptı. Ayrıca Özel Harp Dairesinde Özel Tim komutanlığı yaptı.
1978 yılında Kara Harp Akademisinden mezun oldu. Kurmay subay olarak; Özel Harp Daire Başkanlığında karargâh subaylığı yaptı. NATO Savunma Kolejini bitirdikten sonra İtalya'nın Napoli şehrinde Güney Avrupa Müttefik Kuvvetleri Komutanlığı İstihbarat Dairesinde karargâh subaylığı, 3. Ordu Lojistik Başkanlığı plan koordinasyon şube müdürlüğü yaptı.
Savunma İncelemeleri Kraliyet Kolejini bitirmeyi müteakip Genelkurmay Strateji ve Kuvvet Plan Daire Başkanlığında strateji şube müdürlüğü yaptı. 8. Piyade Tümenine bağlı 131. Piyade Alayı komutanlığı, Özel Kuvvetler Komutanlığı kurmay başkanlığı görevlerinde bulundu.