cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Avrupa tek pazarı
Hizmet türleri
TFEU 56. madde kapsamındaki "hizmet sunma özgürlüğü", özellikle ticari veya mesleki faaliyetlerde "ücret karşılığında" hizmet sağlayan kişiler için geçerlidir. Örneğin, Van Binsbergen v Bestuur van de Bedrijfvereniging voor de Metaalnijverheid davasında Hollandalı bir avukat, bir Sosyal güvence davasında müvekkiline danışmanlık yaparken Belçika'ya taşındı ve kendisine devam edemeyeceği söylendi çünkü Hollanda yasaları, yalnızca Hollanda'da yerleşik kişilerin hukuki tavsiye verebileceğini söylüyordu. Adalet Divanı, hizmet sunma özgürlüğünün uygulandığına, bunun doğrudan etkili olduğuna ve kuralın muhtemelen haksız olduğuna karar verdi: üye devlette bir adrese sahip olmak, adaletin iyi idare edilmesi meşru amacını gerçekleştirmek için yeterli olacaktır.
İçtihat hukuku, hizmet sunma özgürlüğüne ilişkin anlaşma hükümlerinin, hizmetin, hizmet sağlayıcının ve diğer ilgili olguların tek bir üye devletle sınırlı olduğu durumlarda geçerli olmadığını belirtir. 26 Temmuz 1971 tarihli eski Konsey direktifi, yapım işleri sözleşmelerini hizmet kapsamına dahil etmiş ve kamu yapım işleri sözleşmeleri ile ilgili olarak hizmet sağlama özgürlüğü üzerindeki kısıtlamaların kaldırılmasını sağlamıştır.
Adalet Divanı, orta öğretimin 56. maddenin kapsamı dışında kaldığına karar vermiştir, çünkü genellikle devlet tarafından finanse edilirken, yüksek öğretim bunu sağlamaz. Sağlık hizmetleri genellikle hizmet olarak sayılır. Geraets-Smits v Stichting Ziekenfonds davasında Bayan Geraets-Smits, Almanya'da tedavi görme masraflarının Hollanda sosyal sigortası tarafından kendisine geri ödenmesi gerektiğini iddia etti. Hollandalı sağlık yetkilileri tedaviyi gereksiz gördü, bu nedenle başvuran bunun (Alman sağlık kliniğinin) hizmet sunma özgürlüğünü kısıtladığını ileri sürdü. Birkaç hükümet, hastane hizmetlerinin ekonomik olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ve 56. madde kapsamına girmemesi gerektiğini öne sürdü. Ancak Adalet Divanı, hizmet için hükümet (hizmet alan değil) ödeme yapmasına rağmen sağlık hizmetinin bir "hizmet" olduğuna karar verdi. Ulusal makamlar, evde alınan sağlık hizmeti gereksiz bir gecikme olmadan ve tedavilerin normal ve gerekli sayıldığı "uluslararası tıp bilimini" takip ediyorsa, hastalara yurtdışındaki tıbbi hizmetler için geri ödeme yapmayı reddetmekte haklı olabilir. Mahkeme, bir hastanın bireysel koşullarının bekleme listelerini haklı çıkarmasını şart koşar ve bu Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmeti bağlamında da geçerlidir. Kamu hizmetlerinin yanı sıra bir diğer hassas hizmet alanı da yasa dışı olarak sınıflandırılan hizmetlerdir. Josemans v Burgemeester van Maastricht, bazı belediyelerin turistlerin (Hollanda vatandaşları değil) kafelere gitmesini yasaklaması da dahil olmak üzere, Hollanda'nın esrar tüketimi düzenlemesinin 56. maddenin tamamen dışında kaldığına karar verdi. Adalet Divanı, narkotik uyuşturucuların tüm üye devletlerde kontrol edildiğini ve dolayısıyla bunun, fuhuş veya diğer yarı yasal faaliyetlerin kısıtlamaya tabi olduğu diğer davalardan farklı olduğunu düşündü.
Bir faaliyet 56. madde kapsamına giriyorsa, 52. madde veya Adalet Divanı tarafından geliştirilen ağır basan gereklilikler kapsamında bir kısıtlama gerekçelendirilebilir. Alpine Investments BV - Bakan van Financiën davasında, emtia vadeli işlemleri satan bir işletme (Merrill Lynch ve başka bir bankacılık firmasıyla birlikte), müşterileri telefonla vb aramayı yasaklayan bir Hollanda yasasına itiraz etmeye çalıştı. Adalet Divanı, Hollanda yasağının, tüketiciyi agresif satış taktiklerinden korumak ve böylece Hollanda pazarlarına olan güveni sürdürmek de dahil olmak üzere "menkul kıymet ticaretindeki istenmeyen gelişmeleri" önlemek için meşru bir amaç izlediğine karar verdi. Omega Spielhallen GmbH v Bonn davasında bir "laserdrome" işi Bonn konseyi tarafından yasaklandı. Pulsar Ltd adlı bir İngiliz firmasından sahte lazer silahı hizmetleri satın aldı ancak bölge sakinleri eğlenceyi "öldürme oyunu oynamaya" karşı protesto etmişti. Adalet Divanı, yasağın temelini oluşturan Alman anayasal değeri olan insan onurunun, hizmet sunma özgürlüğüne yönelik haklı bir kısıtlama olarak sayıldığına karar vermiştir.
Liga Portuguesa de Futebol - Santa Casa da Misericórdia de Lisboa davasında Adalet Divanı ayrıca, devletin kumar üzerindeki tekelinin ve internet üzerinden kumar hizmetleri satan bir Cebelitarık firmasına verilen cezanın, dolandırıcılık ve insanların oldukça farklı görüşlerine dayalı kumarı önlemek için haklı olduğuna karar verdi. İnternet üzerinden ortaya çıkan ciddi dolandırıcılık sorunlarının üstesinden gelmek için uygun ve gerekli bir yol olduğu için yasak orantılıydı. Hizmetler Direktifi 'nde içtihatların geliştirdiği 16. maddede bir grup gerekçe kodlanmıştır.
Ricardo Mangue Obama Nfubea
Ricardo Mangue Obama Nfubea (d. 1961), Ekvator Gineli avukat ve siyasetçi. Nfubea, Afrika ülkesi Ekvator Ginesi'nde 2006'dan 2008'e kadar başbakanlık makamında bulunmuştur. Nfubea, PDGE üyesidir.
Mangue Obama, Başkan Teodoro Obiang Nguema'nın avukatı olarak çalıştı. 11 Şubat 2003 tarihinde açıklanan hükûmette Kamu Hizmeti ve İdarî Koordinasyondan sorumlu Devlet Bakanı olarak atandı. Başbakan Miguel Abia Biteo Boricó hükûmetinde ikinci başbakan yardımcısıydı. Abia Biteo Boricó ve hükûmetinin 10 Ağustos 2006'da istifasını takiben, Mangue Obama Nfubea, 14 Ağustos 2006'da başkan Obiang tarafından başbakan olarak atanması sonucu ülkedeki çoğunluk etnik grubu Fang topluluğunun bu görevde bulunan ilk üyesi olmuştur.
4 Temmuz 2008'de Mangue, hükûmetinin "Cumhurbaşkanı Ekselanslarının ülkemizi gelişmiş ve müreffeh bir ülke hâline getirme isteklerini yerine getiremediğini" belirterek tüm hükûmetiyle birlikte istifa etti. Daha sonra televizyonda konuşan Obiang, Mangue'nin hükûmetini "şimdiye kadar oluşturulmuş en kötü hükûmetlerden biri" olmakla eleştirdi ve hükûmetin bazı üyelerinin ülkeyi istikrarsızlaştırmaya çalıştığını söyleyerek "hükûmeti değiştirmek önemliydi"  iddiasında bulundu. Ignacio Milam Tang, 8 Temmuz'da Mangue'nin yerine atandı
Adolf Hühnlein
Adolf Hühnlein (12 Eylül 1881 – 18 Haziran 1942) bir Alman askeri ve Nazi Partisi (NSDAP) yetkilisiydi. 1933'ten 1942'deki ölümüne kadar Nasyonal Sosyalist Motor Kolordusu'nun (NSKK) Korpsführer'i (Kolordu Lideri) idi.
Hühnlein, 30 Nisan 1933'ten 18 Haziran 1942'de Münih'te kanserden ölümüne kadar NSKK'nın Korpsführer'i olarak görev yaptı. 21 Haziran'da Joseph Goebbels'in anma konuşması yaptığı ve Hitler'in tabutuna çelenk bıraktığı bir devlet cenazesiyle onurlandırıldı. 22 Haziran 1942'de ölümünden sonra Partinin en yüksek nişanı olan Alman Nişanı ile ödüllendirildi.
Freikorps Oberland
Freikorps Oberland (ayrıca Bund Oberland veya Kameradschaft Freikorps und Bund Oberland), Weimar Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında Komünist ve Polonyalı isyancılara karşı savaşan gönüllü bir paramiliter örgüt idi. 1921'deki Annaberg Muharebesi'nde başarılı oldu. Örgütün bazı üyeleri daha sonra Nazilere katıldı.
Grup "Thule Topluluğu" başkanı Rudolf von Sebottendorf tarafından Nisan 1919'da kuruldu. Johannes Hoffmann (SPD) kabinesi Bavyera Sovyet Cumhuriyeti'nden Bamberg'e kaçmıştı. Binbaşı Albert Ritter von Beckh (1870-1958) askeri kontrolü üstlendi. Gönüllülerin çoğu Bavyera'dan geliyordu ve bu nedenle Edelweiß sembolü seçildi. Doğrudan öncüsü Thule Cemiyeti içindeki "Kampfbund" idi ve o da Bavyera Sovyet cumhuriyetine karşıydı.
Mayıs 1919'da Freikorps Oberland Bavyera Sovyet Cumhuriyeti'ne karşı savaştı. Freikorps'un unsurları Freikorps Epp ile birleşerek 1920'de Ruhr'un İşgali'nde savaşan Reichswehr tugayı 21'i oluşturdu. Freikorps'un kendisi 21 Ekim 1919'da feshedildi. Ancak tüm üyeler Escherich Örgütü'ne gitti.
Freikorps hızlı bir şekilde büyüdü. 1921 Silezya Ayaklanmalarında Yukarı Silezya'daki Annaberg'de bulunan isimsiz bir tepenin fethine katıldı. Yukarı Silezya'da Freikorps'un bir propaganda birimi de vardı. Bu birimin bazı cinayet ve kaçırma olaylarının emrini verdiğine inanılmaktadır. Bavyera'daki radikal sağcı örgütlerle yakın bağlantıları vardı. Oberland'ın bazı üyeleri muhtemelen USPD politikacısı Karl Gareis'in (1889-1921) öldürülmesine karışmıştır.
Kiraz anjiyomu
Kiraz anjiyomu, kiraz hemanjiyomu olarak da bilinir, derinin üzerindeki bir küçük, parlak kırmızı, kubbe şeklinde bir papüldür. Bu lezyon; boyut olarak 0.5–6 mm arasındadır, genellikle birkaç tane sayıda sıklıkla göğüste ve kollarda bulunur ve yaş ilerledikçe sayı olarak artar. Bu yaralar, hasta tarafından kaşınırsa kanayabilirler.
Bu lezyonlar, zarasız benign tümörlerdir, kan damarlarının anormal çoğalmasını içerir ve kanserle herhangi bir şekilde ilişkili değildir. Bu lezyonlar, en sık görülen anjiyom türüdür. Yaş ilerledikçe görülme sıklığı artan bu lezyon, 30 yaşından büyük yetişkinlerin neredeyse hepsinde görülür.
Bu lezyonları tanımlayan ilk kişi, 19. yüzyıldaki İngiliz cerrah Campbell de Morgan'dır.
Belirtiler ve semptomlar
Kiraz anjiyomları, deri yüzeyinde bulunan kılcal kümelerinden oluşur, ve üzeri düz olabilen küçük bir yuvarlak kubbe (papül) şeklini alır. Bu lezyonların renkleri, parlak kırmızı ile mor arasında olabilir. Bu lezyonlar ilk oluştuğu zaman sadece 0.1 mm çapında ve neredeyse düz olabilir, küçük kırmızı noktalar gibi görünebilir. Ancak bu lezyonlar genellikle yaklaşık olarak 1–2 mm çapına ve bazen 1 cm veya daha büyük çapa büyür. Bu lezyonlar büyüdükçe kalınlaşma eğilimi gösterir ve bir kubbe gibi yüksek ve yuvarlak şekil alabilir. Birleşen çok sayıda anjiyom, bir polipoid anjiyom oluşturur. Bir anjiyomu oluşturan kan damarları deri yüzeyine çok yakın olduğu için kiraz anjiyomları, yaralanmaları durumunda fazla miktarda kanayabilir.
Bir çalışma sonucunda kiraz hemanjiyomlarındaki kılcalların çoğunun fenestre olduğu ve karbonik anhidraz aktivitesi için boyandığı bulunmuştur.
Nedeni
Kiraz anjiyomları, iki farklı mekanizma sonucunda ortaya çıkabilir; bu mekanizmalar, anjiyogenez (önceden oluşmuş kan damarlarından yeni damarlar oluşması) ve vaskülogenezdir (tümüyle yeni damarlar oluşması, bu süreç genellikle embryonik ve fetal gelişim sırasında olur).
2010'da yayınlanan bir çalışmayla bir düzenleyici nükleik asidin damarsal büyümeye neden olan protein büyüme faktörlerini baskıladığı bulunmuştur. Hemanjiyom örneklerinde bu düzenleyici nükleik asit normalden daha azdır ve büyüme faktörleri normalden daha fazladır; bu durum büyüme faktörlerindeki yükselmenin hemanjiyom oluşmasına neden olabildiğini işaret etmektedir. Bu çalışmayla senil hemanjiyomlarda mikroRNA (mir) 424 seviyesinin normal deriye kıyasla ciddi anlamda daha az olduğu, bu nedenle MEK1 ve siklin E1 proteinlerinin üretiminin arttığı bulunmuştur. Normal endotel hücrelerinde mikro RNA 424 etkisizleştirerek senil hemanjiyom gelişiminde önemli olan ve endotel hücrelerinin hücre bölünmesi yapmasını uyaran MEK1 ve siklin E1 protein üretiminde artış olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, küçük boyutta interferans RNA (siRNA) kullanarak MEK1 ve siklin E1'i hedeflemenin endotel hücresi sayısını azalttığı bulunmuştur.
2019'da yayınlanan bir çalışmayla çok sayıda kiraz anijyomunda GNAQ ve GNA11 genlerinde somatik mutasyonlar olduğu tespit edilmiştir. Hemanjiyomlarda bulunan bu yanlış anlamlı (missense) mutasyonlar, aynı zamanda nevus flammeus ve üveal melanomla da ilişkilidir. Waterhouse-Friedrichsen sendromuna, genellikle juvenil şekilde görülür, bakteriyel enfeksiyonlardan kaynaklanan adrenal kanamalar neden olduğu için adrenal veya adrenal bezlerde Waterhouse Friedrichsen'e kıyasla daha az kanama olmasına neden olan menenjial viral ve fungal patolojiler için senil kiraz anjiyomlarının araştırılması gerekebilir.
Tanı
Tanı, lezyonların klinik görünümüne dayanarak yapılır. Dermatoskopla yapılan muayenede; bu hastalığa özgü lagün şeklinde kırmızı, mor veya mavi-siyah lezyonlar görülür.
Kiraz anjiyomunun ayırıcı tanısı; nodüler bazal hücreli karsinom, amelanotik melanom ve anjiyokeratomu içerir.
Tedavi
Bu lezyonlar için genellikle tedavi uygulanması gerekmez. Eğer anjiyomlar görüntü olarak rahatsız ediciyse veya kanıyorsa elektrokoterizasyonla alınabilir; bu işlem, elektrik akımı geçen küçük bir sonda kullanılarak dokunun ortadan kaldırılmasına dayanır. Bu lezyonların alınması, yara doku oluşmasına neden olabilir. Son zamanlarda, atımlı boya lazeri veya yoğunlaştırılmış ışık atımı (IPK) tedavisi de kullanılmaktadır.
MEK1 ve siklin E1'in bölgesel olarak engellenmesine dayanan gelecek tedaviler de muhtemel bir seçenek olabilir. Mirisetin, doğal bir MEK1 engelleyicisidir.
Prognoz
Çoğu hastada yaş ilerledikçe kiraz anjiyomlarının sayısı ve boyutu artar. Bu lezyonlar zararsızdır ve kanserle herhangi bir şekilde ilişkili değildir. Erüptif kiraz hemanjiyomatoz, nadiren multisentrik Castleman hastalığı (CD), multipl myelom ve diğer lenfoproliferatif hastalıkları işaret eden bir bulgu olarak bildirilmiştir.
Harbiye Muharebesi
Harbiye Muharebesi, ayrıca La Forbie Muharebesi olarak da bilinir, 17 Ekim 1244 - 18 Ekim 1244 tarihleri arasında Kudüs Krallığı, haçlı tarikat birlikleri, Eyyubilerden ayrılmış Şam, Humus ve Kerek birlikleri ile Harezmli paralı askerlerle takviye edilmiş Eyyubi Sultanı Es-Sâlih Eyyûb'inin Mısır ordusu arasında gerçekleşmiştir. Ortaya çıkan Eyyubi zaferi, Yedinci Haçlı Seferi çağrısına yol açtı ve Kutsal Topraklar'daki Hristiyan gücünün çöküşüne işaret etmiştir.
Arka plan
Ağustos ayında Kudüs'ün Harezmliler tarafından ele geçirilmesi hem Hristiyan hem de Müslüman devletler arasında büyük bir endişeye neden olmuştu. Humus Emiri Al-Mansur ve Kerak'ı yöneten Nasır Davud, Tapınak Şövalyeleri, Hospitalier Şövalyeleri, Töton Şövalyeleri, Aziz Lazarus Şövalyeleri ve Kudüs Krallığı'nın geri kalan güçlerine katılarak Mısır Sultanlığına karşı sahaya çıktılar.
İki ordu, Gazze'nin kuzeydoğusundaki küçük bir köy olan La Forbie yakınlarında karşılaştı. Müttefik tarafta, Al-Mansur şahsen hazır bulundu ve yaklaşık 2.000 süvariye ve Şam'dan bir birlik müfrezesine komuta etti. Genel Hristiyan komutası, Yafa ve Aşkelon Kontu Brienne'li IV. Walter'a verildi, ancak Kudüs Patriği Nantes'li Robert ve Kudüs muhafızı Montfort'lu Philip de hazır bulundu. Hristiyan ordusu yaklaşık 1.000 süvari ve 6.000 piyadeden oluşuyordu. Ürdün kuvvetleri Sunqur al-Zahiri ve al-Waziri'nin komutası altındaydı ve yaklaşık 2.000 atlı Bedeviden oluşuyordu. Mısır ordusu, rakiplerine göre biraz daha zayıf olan Rukn al-Din Baybars al-Salihi adlı bir Memluk subayı tarafından komuta ediliyordu.
Al-Mansur, disiplinsiz Harezmlilerin dağılıp Mısırlıları önemli bir dezavantajlı durumda bırakmasını bekleyerek müttefiklere kamplarını güçlendirmelerini ve savunmaya geçmelerini tavsiye etti. Bununla birlikte, genel komuta verilen Walter, Outremer Hristiyanları için ender bir durum olan sayı avantajına sahipken savaşı reddetmeye isteksizdi. Müttefiklerin düzeni şu şekildeydi: Sağ kanatta, kıyıya yakın Hristiyanlar, merkezde Humus Emiri ve Şam, solda Bedeviler.
Muharebe
17 Ekim sabahı, Hristiyan şövalyelerin Mısırlılara defalarca saldırması ve hat boyunca çatışmaları ile savaşa katıldı. Mısır ordusu yerini korudu. 18 Ekim sabahı Baybars savaşı yeniledi ve Harezmlileri müttefik hattının ortasındaki Şam birliklerinin üzerine attı. Merkez, şiddetli saldırılarıyla paramparça oldu, ardından müttefik soluna döndüler ve Bedevileri paramparça ettiler. Emir'in süvarileri inatla direndi ama neredeyse yok edilmişlerdi; Al-Mansur nihayet, birliklerinden geriye kalan 280 kişiyle sahadan ayrıldı.
Önde Mısırlılar ve yanlarında Harezmliler tarafından tehdit edilen Haçlılar, Memlükleri karşı karşıya getirdiler ve başlangıçta başarılı oldular, onları geri püskürttüler ve Baybars'ı biraz endişelendirdiler. Harezmî aşiretleri, düzensiz piyadeler tarafından savunulan Hristiyan güçlerin arka ve yan taraflarına saldırırken, saldırıları yavaş yavaş ivme kaybetti. İyi silahlanmış şövalyeler inatla savaşmaya devam ettiler ve direnişlerinin çökmesi birkaç saat sürdü.
5.000'den fazla Haçlı öldü. Brienne'li Walter, Chastelneuf'lu William, Hastane Ustası ve Trablus muhafızı dahil 800 esir alındı. Şövalye tarikatlarının birliklerinden yalnızca 33 Tapınakçı, 27 Hospitalier ve üç Cermen Şövalyesi hayatta kaldı; Montfort'lu Philip ve Kudüs Patriği Nantes'li Robert da Aşkelon'a kaçtı. Bununla birlikte, Tapınağın Üstadı Armand de Périgord,, Tapınağın Mareşali Hugues de Montlaur ve ayrıca Sur başpiskoposu, Lod ve Remle (Aziz George) piskoposu ve Bohemond, Botron Lordu ve oğlu John öldürüldü.
Neticesi
Papa IV. Innocentius Yedinci Haçlı Seferi Kudüs Krallığı, La Forbie'nin ardından en kötüsünü yaşadı. Hıttin Muharebesi'nden bu yana bu kadar büyük bir orduyu sahaya çıkaramamıştı ve bir daha asla taarruz operasyonlarına girişemeyecekti. Eyyubilere kalıcı bir başarı getirmedi; Harezmliler, Mısırlılarla araları bozulduktan sonra 1246'da Al-Mansur İbrahim tarafından Humus dışında yenildiler. Baybars Harezmilere katılmakla suçlandı ve daha sonra Salih Eyyub tarafından tutuklandı ve hapishanede idam edildi.
Quavo
Quavious Keyate Marshall (s. 2 Nisan 1991) ya da bilinen sahne adıyla Quavo, Amerikalı rapçi, şarkıcı, söz yazarı ve plak yapımcısıdır. En çok hip hop üçlüsü Migos'un kurucu ortağı ve şu anki solisti olarak bilinir. Quavo, Migos üyeleriyle akrabadır. Takeoff'un amcası ve Offset'in kuzenidir. Ayrıca FCF Glacier Boyz'un kısmi sahibidir.
2023-24 Premier League
2023-24 Premier League, Premier League'in 32. ve en üst seviye İngiltere ligi olarak 125. sezondur.
Zaire Rezende
Zaire Rezende (d. 25 Aralık 1931 – ö. 31 Mayıs 2022), Brezilyalı siyasetçi.
Yaşamı ve kariyeri
Rezende, 25 Aralık 1931'de Uberlândia, Brezilya'da doğdu. 1991 ile 2000 yılları arasında Brezilya Temsilciler Meclisi'nde delege olarak görev yaptı.
Ölümü
Rezende, 31 Mayıs 2022'de Covid-19 ile enfekte olarak doğum yeri Uberlândia, Brezilya'da 90 yaşında öldü.
Taha Abdurrahman
Taha Abdurrahman, (d. 28 Mayıs 1944) Faslı Filozof ve Arap-İslam dünyasının önde gelen düşünürlerinden biridir. Mantık, ahlak ve dil felsefesi, modernite ve geleneği okumada yöntem üzerine özgün felsefi projeleri bulunmaktadır.
Hayatı ve eğitimi
1944 yılında Fas’ın Cedide şehrinde doğdu. Çocukluğu II. Dünya Savaşı sonrası, İslam coğrafyasında ve tüm dünyada meydana gelen sömürge karşıtı hareketlerin doğduğu yıllarda geçen Taha Abdurrahman’ın babası, İslami ilimler eğitimi veren bir hocadır. Bu dönemde Fransız sömürgesi olan Fas’ta Fransız idaresi geleneksel eğitim üzerindeki baskıyı yoğunlaştırınca Taha Abdurrahman’ın eğitimi yarıda kalır. Bu gelişmeden sonra, doğduğu şehir olan Cedide’de ilkokul ve ortaokula gider, bir yandan da babasından İslami ilimler ve hafızlık eğitimi almayı sürdürür. Fas’ın 1956 senesinde Fransa’dan bağımsızlığını elde etmesiyle bu tarihten bir sene sonra kurulan V. Muhammed Üniversitesi’nde Felsefe Bölümü’nü bitirdikten sonra, Fransa’daki Oxford ve ünlü Sorbonne Üniversitesi’nde dil felsefesi ve mantık başta olmak üzere birçok farklı alanda eğitim aldı.
Felsefi ihtisasını Fransa’da yapan Taha Abdurrahman, birçok felsefî akımdan istifade etti. Özellikle ihtisas konusu olan mantık ve dil felsefesindeki modern gelişmelerden etkilendi. Dil ve Felsefe: Ontolojik Dilsel Yapılarda Bir Araştırma isimli doktora tezine bakıldığında mantıkçı pozitivizmin iddialarına karşı çok temkinliyse de, analitik felsefe melekesiyle ortaya konulmuş birçok yaklaşım görülmektedir. Nitekim hoca olarak öğretime başladığı yıllarda diyalektik materyalizm ile mantıkçılık arasında dönen hummalı tartışmalara mesafeli durmuş ve bu iki cepheden birinde yer almamıştır. Düşünsel hayatının daha erken dönemlerinde mantıkçı pozitivizm projesinin akim olduğuna kanaat getirmiş, bu nedenle doğal dil felsefesine yönelmiştir.
Akademik hayatı ve aldığı ödüller
Meslekî hayatına 1970 yılında daha önce lisans eğitimi aldığı Rabat’taki V. Muhammed Üniversitesi Edebiyat ve İnsanî Bilimler Fakültesi’nde Mantık ve Dil Felsefesi hocalığı yaparak başladı. Üniversitede hocalık yapmaya başladığında Mağrib’te iki etkin akım olan komünist ve liberal cenahlar şiddetli çatışmalar içindeydi. Akademideki ideolojik cebelleşmeler o raddeye varmıştı ki, bilimsel araştırma metot ve metodolojilerini takip etmek isteyen her düşünce, fahiş bir fikirsel konfor ve burjuvazi mefkûresine bedava bir hizmet sayılıyordu. Bu yüzden de Marksist Materyalist Diyalektiği dayanak edinmeyen ders ve konferansların çoğu tepki alıyor, hatta boykota uğruyordu.
Taha Abdurrahman, bu baskın ve katı ideolojik tutumu reddetti. Düşünce inşasında mantıkî yöntemi ve rasyonalitenin araçlarını dayanak edinmeye davet etti. Israrla mantık ve metodolojinin ilmî ve düşünsel etkinliklerdeki önemini açıklamaya çalıştı. Eğitim faaliyetinde ve kuramsallaştırma etkinliğinde içeriğin mutlak olarak yöntem ve metodolojinin aleyhine öne çıkarılmasının tekrar gözden geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Nitekim bizzat kendisi fenomenolojik yöntemlere seviyeli durduğunu, yaptığı araştırmalar ve telif ettiği eserlerdeki tezlerini temelde mantık, dil bilimleri, mantık felsefesi ve dil felsefesi alanlarında ulaşılan en son gelişmeler üzerine kurduğunu ifade eder.
Öte taraftan Taha Abdurrahman, merkezi Rabat şehrinde yer alan Faslı Yazarlar Birliği’nin kurucu üyelerinden biridir. Hollanda Amsterdam merkezli Uluslararası Argümantasyon Araştırmaları Cemiyeti’nin ve merkezi Almanya Köln olan Felsefe ve Kültürler Arası İletişim Cemiyeti’nin temsilcisidir. Trablus’taki Dünya İslâm Daveti Cemiyeti eski üyesidir. Dünya Müslüman Âlimleri Birliği’nin mütevelli heyeti azasıdır. Dünya Müslüman Âlimleri Birliği’nin çıkardığı el-Ümmetu’l-Vasat dergisinin 2007’den beri müdürüdür. Merkezi umman olan Arap Felsefesi Cemiyeti eski başkan yardımcısıdır. Rabat’ta yer alan Mütefekkir ve Araştırmacılar Hikmet Forumu’nun başkanıdır. Fas Krallık Akademisi’nin uzmanlarındandır. Birçok ilmî dergide hakem ve danışmandır. 1988’de Fî usuli’l-hivâr ve tecdidi ilmi’l-kelâm adlı kitabıyla, 1995’te de Tecdidu’l-menhec fî takvîmi’t-tûrâs isimli eseriyle Fas İnsanî Bilimler Ödülü almıştır. 2006 yılında Suâlu’l-ahlâk: müsâhemetun fî’n-nakdi’l-ahlâkiyyi li’l-hadâseti’l-garbiyye telifiyle ISESCO’nun İslâmî Araştırmalar Ödülü’ne layık görülmüştür. 2014 senesinde VI. Muhammed İslâm Düşüncesi ve Araştırmaları Ödülü almıştır.
Taha Abdurrahman 1970 yılında başladığı üniversite hocalığından 2005 senesinde emekli oldu. Bu görevinin yanı sıra o, Tunus, Cezayir, Mısır, Libya, Irak gibi farklı Arap ülkelerinde birçok üniversitede misafir öğretim üyeliğinde bulundu.
Taha Abdurrahman ve tasavvuf
Taha Abdurrahman’ın mantık ilmine vukûfiyeti arttıkça eğitim vasıtası ile edinilen aklın çok yetersiz olduğu kanaati de perçinlenmiştir. Çünkü ona göre bu, araçsal ve sadece maddî sorulara cevap veren bir akıldı. Bir felsefeci olması hasebiyle bu sınırları yoklamak ve mümkünse aşmak gereksinimi duyduğunu ifade eden Taha Abdurrahman’ı manevi bilginin yapısını keşfetmeye iten ilk saik bu husus olmuştur. Zira bahsi geçen öğretilmiş ve araçsal aklın donuk sınırlarını aşacak olan bilginin burada olduğunu sezinlemiştir. Bu yüzden bir mürşidin gözetiminde seyr-i sülûk yapmaya karar vermiş ve bu yönde bir arayışa girmiştir. Bu arayış neticesinde Fas’taki Kadirî tarikatı şeyhlerinden Sidî Hamza’ya intisap etmiştir. Böylece tasavvufî pratiği bir mürşidin gözetiminde bilfiil yaşamıştır. Bu canlı deneyim sayesinde idrak alanının enginleştiğini, kâinatın zihnine daha çok açıldığını ifade etmiştir: “''Dinî Pratik ve Aklın Tecdidi, isimli eserimin sufî deneyimimle güçlü bir alakası vardır. (…) Bu kitapta ilk meramım, ruhî/manevi tecrübenin aklî bilgiyle asla çelişmediğini, bilakis onu daha da zenginleştirip derinleştirebileceğini beyan etmekti''.”. Nitekim tasavvufî tecrübe onun hayatında bir dönüm noktası teşkil etmiştir. Söz konusu tecrübe neticesinde elde ettiği manevî bilgi ve tezkiyenin düşünsel hayatında meydana getirdiği değişiklikleri şöyle açıklamıştır: “''Önceden şeylerin zahiri ve yüzeyinde dururdum. Onları aşmazdım. Şimdi ise şeylerin ardındaki mana ve değerleri bir doktor titizliğiyle yokluyorum. Filhakika etrafımdaki dünyaya dilediğimiz gibi tasarrufta bulunabileceğimiz maddî bir okyanus gibi bakıyordum, bu gün ise alemi insana verilmiş bir emanet olarak görüyorum''.”.
Bu tasavvufî deneyimden sonra daha önce sadece mantık kitaplarını okumuş olduğu İmam Gazzâlî’nin bütün eserlerini büyük bir titizlikle ve derinlemesine okumuş ve ondan çok etkilenmiştir.
Felsefi sorunsallaştırma yöntemi
Burada hemen belirtmeli ki, Taha Abdurrahman’ın felsefi sorunsallaştırma yöntemi, akıl için tek tip bir mantığı aklın yegâne bilgi üreten mekanizması sayan “burhan mantığı nı” esas almaz. Onun yerine mantık felsefesindeki son gelişmeleri ve lenguistik yöntemlerden söylem analizini temel alır. Zira ona göre felsefenin vazifesi, söylemin muhtelif seviyeleri içinde hareket eden düşünsel devinimi araştırmaktır. Bu nedenle -denilebilir ki- o, geleneksel felsefî sorunsallaştırma yöntemini terk edip yeni bir felsefî sorunsallaştırma metodunu tercih etmiştir. Ona göre “felsefî soru” Sokrates’te olduğu gibi salt bir tetkik veya Kant’ta olduğu gibi sadece bir tenkit değildir. Bilakis “felsefî soru” kendi konusunu sorduğu kadar kendi konumunu da sorgular. Yani konusunu araştırdığı kadar kendi zeminini de araştırır. Keza, konusunu eleştirdiği kadar kendi zeminini de eleştirir.
Akıl hakkındaki görüşleri
Taha Abdurrahman düşünce tarihinde inşa edilmiş olan iki tür akıl tasavvurunu eleştirir. Bunlardan biri çeşitli İslâmî ilimlere de etki etmiş Arsitoteles’in, diğeri de yeni ve modern felsefenin tarihine damgasını vuran Descartes’in akıl tasavvurlarıdır.
Ona göre Aristoteles’in “akıl, insanda kaim olan ve onu hayvandan ayırıp bilgiyi kabul etmeye istidatlı hale getiren cevherden ibarettir” şeklindeki akıl tanımı, aklı başlı başına bir varlık sahibi olan “cevher” addetmektedir. Oysa doğru olan, aklın eylemlerden bir eylem olması, hatta failiyete ve onun vasıflarına en iyi delalet eden eylem olmasıdır. Çünkü akıl, insanın diğer faaliyetlerine müdahil olur. Örneğin gören gördüğünü düşünürken görür, işiten işittiğini aklederken işitir. Bunun yanı sıra akıl, tıpkı fiiller gibi bazen güzel, bazen çirkin olabilir. Sahibi onunla hakiki bilgi yolunu yürüdüğünde güzel, bu yoldan sapıp onu şüphe, hevâ ve hevesin meydanına sürdüğünde çirkin olur. Keza, akıl, tıpkı fiiller gibi dönüşüm ve değişimi kabul eder; zira aklî eylemi yönlendirip ona etki etmek mümkündür. Şu da var ki, söz konusu tanım, insanı birbirinden bağımsız kısımlara ayırmaktadır; çünkü aklı zat diye nitelemek onu insanın mahiyetini belirleyen “eylem” ve “tecrübe” gibi diğer sıfatlarından ayırmaktadır. Böylece eğer Yunan düşüncesinde olduğu gibi aklın cevher olduğu teslim edilirse eylem ve tecrübenin de cevher olabileceğini teslim etmek gerekir ki bundan insanda “düşünen zat”, “eyleyen zat”, “deneyimleyen zat” gibi birçok zatın kaim olduğu manası çıkar. Bu mana, vasıflarının bütüncüllüğü ve eylemlerinin içiçeliği yönünden “insanın birliği hakikatine” aykırı olduğundan gerçeğe çok uzak düşer.
Descartes’in akıl teorisine gelince, Taha Abdurrahman onun aklı “aklî yöntemleri, modern bilimlerin -özellikle de matematiğin- faaliyeti bağlamında belirlenmiş şekline göre kullanmaktır.” şeklinde inşa ettiğini belirttikten sonra bu tanımda “bilimsel aklî metod”un merkeze alındığını bunun da “görelilik”le malul olduğunu belirtir. Çünkü aklın ortak ve küllî kanunlarıyla iştigal eden mantık ilminin tarihî gelişimini ve konularını incelikli ve derinlikli bir araştırmaya tabi tuttuğumuzda onun çoklu ve değişken kurallar ve postulatlara dolaysıyla da çoklu ve değişken sistemler ve nazariyelere şamil olduğunu görürüz. Öyle ki bir sisteme –veya nazariyeye- göre doğru olan diğer bir sistem veya nazariyeye- göre doğru olmayabiliyor.
Taha Abdurrahman’ın “akıl” inşasına gelince, ona göre “akıl” zat değil, eylemdir. Felsefî ifadeyle cevher değil, arazdır. Zira Kur’ân-ı Kerim’in nassları okunduğunda oradaki “akl”ın, Yunanların akıldan anladığı manadan farklı bir manaya geldiği görülür. Bu müessis metinlerde yer alan mana, aklın da tıpkı işitmek, görmek, tatmak ve koklamak gibi bir fiil olduğu yönündedir. Akıl, insanın kendi hayatında yaptığı algısal (idrakî) eylemlerden biridir ve Kur’ân-ı Kerim’de “fıkıh” ile “ilim” kelimeleriyle birbirilerinin yerlerine kullanılmıştır. Hiçbir Arap lügatçi tatmaya, koklamaya veya görmeye zat demediği gibi akla da zat dememiştir. Felsefî tabirle ifade edilecek olursa akıl, İslâm’ın kurucu metinlerine göre “cevher”, yani kendi zatıyla kaim, kendi kendisine yeten, başkasına ihtiyaç duymayan bir şey değildir. Çünkü aklı “şeyleştirme” onu donukluğa götürür; oysa açıktır ki, akıl, zatın ve mahiyetinin kaldıramayacağı kadar canlılık, hareketlilik ve güç taşımaktadır. Peki, aklın yani bu mahsus algısal eylemin kaynağı nedir? Kur’ân-ı Kerim’in bu soruya cevabı, Taha Abdurrahman’a göre, açık ve tartışmasızdır. Kur’ân’a göre akletme eyleminin kaynağı, kalptir. Akıl, kalbin fiillerinden bir fiildir. Kalbe mahsus eylemdir. Nitekim ayet-i kerime “Onların kalpleri vardır, ama onunla akletmezler.” (Hac, 22/46) der. Akıl burada sarih bir fiildir. İşitmek, aleti kulak olan bir fiil; görmek, aleti göz olan bir fiil olduğu gibi akıl da aracı kalp olan bir eylemdir. Nitekim Kur’ân-ı Kerim’de de “akıl”, kırk dokuz ayette sadece fiil olarak geçmiş, hiç isim olarak kullanılmamıştır.
Taha Abdurrahman, “akıl” kavramına uyguladığı bu yapısökümü ve ardından inşa faaliyeti neticesinde üç tür rasyonalite olduğunu ileri sürmüş ve onları birbirinden temyiz etmiştir. Bunlardan birincisi ‘mücerret rasyonalite’dir. Ona göre bu rasyonalitede duyu son derece yoğundur. Bu nedenle de genel olarak insanların ve özellikle felsefecilerin mücerret rasyonalitenin duyudan tamamen yalıtık olduğu yönündeki kanaatlerinin aksine o doğru olanın, mücerret rasyonalitenin yalnızca duyunun içeriklerinden arındığını, ama duyusal formlara eşlik eden form ve şekilleri olduğu gibi içinde barındırdığını ileri sürmüştür. Ona göre rasyonalite, duyusal asla sahip yapılardan müteşekkildir. Buna burhanî rasyonalitenin tümü, argümantatif rasyonalitenin de bir bölümü girer. Belirlediği ikinci rasyonaliteyi “müsedded rasyonalite” diye adlandırmıştır. Bu rasyonalite; pratik eylemlere, özellikle de gerçekleştirilmeye çalışılan maksatların faydalılığına dair yakin hasıl eden eylemlere girmekle doğar. Argümantatif rasyonalitenin diğer bölümü de buna girer. Tayin ettiği üçüncü rasyonalite ise “müeyyet rasyonalite”dir. Bu rasyonalite de amelî uygulamaya iyice girmekle ortaya çıkar. Özellikle edinilen maksatların/değerlerin faydalı olduğunu yakinî bir şekilde elde ettirmesinin yanı sıra vesilelerin de işlevsel olduğunu katiyetle ortaya koyar.
Moderniteye bakış açısı
Taha Abdurrahman muhtelif düşünürlerin moderniteyi tanımlama etkinliğine yöntemsel bir hatayla başladığı kanaatindedir. Çünkü metodolojik bir ilke olarak bir şeyin pratiği ile ruhu arasına fark koymak gerekir. Bir şeyin ruhu, mahsus değerler ve ilkeler toplamıdır ki o şeyin pratiği bu değer ve ilkelerin tecsimi ve tatbiki mesabesindedir. Ne var ki bu düşünürlerin tanımları, ilkeler ile bu ilkelerin uygulanışları farkını modernite tanımı sadedinde gözetmemiştir. Modernitenin üzerine kurulu olduğu ilkeler ile bu ilkelerin tatbiklerini karıştırmıştır. Örneğin “Modernite aydınlanmadır” şeklinde bir tarif yaptıklarında bir ilke olarak modernite ile aydınlanmanın somut pratiğini birbirine karıştırmışlardır. Halbuki bir pratik ve tarih olarak modernite ile bir ruh ve değer olarak modernitenin birbirinden tefrik edilmesi, tanım faaliyetinin sıhhati için büyük bir ehemmiyet arz eder.
Taha Abdurrahman “modernitenin ruhu” kavramındaki ruh kelimesini, “tatbike iten ve modernlik görünüşüyle izhar edip vakıaya çıkaran güç” anlamında kullandığını tasrih eder.
Taha Abdurrahman’ın özgün felsefi projelerinden biri de onun modernite sorunsalına yaklaşımıdır. Taha Abdurrahman, moderniteye yönelik farklı düşünürler tarafından yapılan “Batı bölgelerinde başlayıp sonra etkileri dünyanın tamamına intikal etmiş olan kesintisiz devam eden tarihi bir dönemdir” veya “akıl, ilerleme ve özgürlük sebepleriyle kalkınmaktır” ya da “Modernite gelenekle alakayı kesmektir” ya da “Modernite rasyonalizmdir” şeklinde yapılan tanımları yetersiz bulur. Zira ona göre modernite gibi katı olmayıp esnek olan kavramların nihaî bir belirlenime ulaştırılması güçtür.
Serhiy Kot
Hayatı
Serhiy İvanoviç Kot, 22 Haziran 1958'de Kiev'de doğmuştur. 1980'de Kiev Devlet Pedagoji Enstitüsü tarih-pedagoji fakültesinden mezun olmuştur. 1990'ta, "Ukrayna SSC'de (1943–1960'tan sonra) tarihi ve kültürel anıtların korunması" teziyle bilimsel tarih bilimleri doktoru derecesine terfi etmiştir. Kot 2021'de göreve başlamış, sorumluluğu olduğu konu "Ukrayna'nın siyasi ve kültürel yaşamına (20. – 21. yüzyılın başları) kültürel değerlerin dönüşü ve restorasyonu" olarak belirlenmiştir.
Taha Abdurrahman
Moderniteye bakış açısı
Taha Abdurrahman'a göre bizim moderniteyi bir değer olarak ele almamız lazım, bir pratik olarak değil. Elbette ki modernitenin pratiği hal-i hazırda işliyor, bu inkar edilemez. Müslümanlar, Batılı pratikle iletişim kuruyor, onu taklit edip ondan nakiller yapıyor. Fakat onları umdukları modernliğe Batının modernite uygulamasını taklit etmeleri ulaştırmayacaktır. Onların modernitenin mevcut pratiğinin sadece bir yansıması olduğu “modernite ruhu”nu meydana getiren ilke ve değerleri aramaları lazım.
Serhiy Kot
Hayatı
Kot, Ukrayna Ulusal Bilimler Akademisi Ukrayna Tarihi Enstitüsü'nde çalışmıştır. 1999'da Kültür Varlıklarını İade ve Restorasyon Sorunlarını Araştırma Merkezi başkanı olmuş ve hayatı boyunca bu görevi sürdürmüştür. Kot, çalışmalarında tarihi ve kültürel mirasın korunması, Ukrayna'da mirasın korunmasının tarihi, kültürel varlıkların iadesi ve restorasyonu konularına odaklanmıştır. 2006 yılından Ukrayna Tarih ve Kültür Merkezi'nde "kıdemli araştırmacı" olarak görev yapmıştır. Kot, 2012'de daire başkanlığına terfi etmiştir. Mart-Haziran 2009'da Fulbright bursuyla "ABD'nin İkinci Dünya Savaşı sonrası kültürel değerlerin restorasyonu politikası" üzerine bir araştırma yapmıştır. 2013'ten ölümüne kadar Kot, Ulusal Bilimler Akademisi'nde Ukrayna Tarihi ve Kültürel Mirası Araştırma Merkezi'nin başkanı olmuştur. 2020'de Lucas Cranach'ın tablosunun Ukrayna'ya dönüşünde önemli bir rol oynamıştır.
Taha Abdurrahman
Moderniteye bakış açısı
Günümüzde Batıdaki düşünsel ve davranışsal krizlerin sebebi bu ilkelerin özünden değil, Batı tarzı tatbikinden ileri gelmektedir. Bu sebeple -Taha Abdurrahman’a göre- Müslümanlar kendi İslâm modernliğini Batı modernitesinin pratiğine göre değil, söz konusu ilkeler üzerine kurmalıdırlar. Kaldı ki bu ilkelere bağlı kaldıklarında Müslümanların modernitesinin pratiği ile batılı modernitenin pratiği çelişe de bilir. Örneğin varsayalım ki, İslâmi pragmatik “cemaatselliğ”i veya “akıl ile dinin iç içeliğini” veya din ile siyasetin birleşmesini” gerektiriyor, Batılı pragmatik alan ise bunun tam tersini icap ettiriyor, yani “bireyselliği”, “akıl ile dini ayırmayı”, “din ile siyaseti tefrik etmeyi” icap ettiriyor olsun, bu durumda biz modernitenin yukarıda zikredilen üç ilkesine bağlı kaldığımız müddetçe Batılılardan daha az modern sayılmayız; çünkü modernite kendi pragmatiğimizden hareketle özgünlük ve yaratıcılığı gerektirir, başkasının modernitesini onun pragmatik bağlamıyla aktarmayı değil. O ısrarla şu hususu tekit eder: Yapılması gereken, modernitenin ruhuna bağlılıktır, onun özgül bir pratiğine veya tatbikine değil. Bizi batılı modernite pratiğini alıp pragmatik bağlam farkına riayet etmeksizin kendi pratiğimize uygulayan mukallit moderniteden kurtaracak olan bu ruhtur. Çünkü bir ruhun uygulama pratiği çok farklı şekiller arz eder. Uygulamadaki bu çoklu farklılık inkâr edilemeyecek bir vakıadır. Hatta Batı modernitesinin kendisi bile bu anlamda birçok moderniteden meydana gelir. Alman modernitesi düşünsel olarak İngiliz modernitesinden ayrıdır; Fransa’nın felsefî modernitesi, Anglosakson felsefi moderniteden ayrıdır, vesaire. Japon sanayi modernitesi başka modernitelerden ayrıdır, Hint modernitesi kendine özgüdür. Siyasi modernizmlerin bariz farklılıkları da bunun cabasıdır.
Serhiy Kot
Hayatı
Serhiy Kot 28 Mart 2022'de, 63 yaşında Iziaslav'da vefat etmiştir.
İşleri
Serhiy Kot'un yayınları arasında 1989'da Ukrayna SSC'de yerel tarih üzerine bir kitap ve 1996 ve 1998'de yayınlanan Rusya'daki Ukrayna kültürel değerleri ve bunların tarih ve hukuk bağlamında geri dönüş sorunları üzerine kitaplar yer alıyor. 2006'da Londra ve Kiev'de Lancelot Lawton, Ukrayna meselesi" adında kitabı yayınlanmıştır. Bu, İngiliz gazeteci Lancelot Lawton'ın 1930'larda Ukrayna'nın durumu hakkında yazdığı makalelerden oluşan bir derlemedir. Kot, ABD'deki Kongre Kütüphanesi tarafından tutulan Lawton'ın orijinal belgelerini takip etmek için iki yıl sarf etmiştir. 2010'da Simferopol Sanat Müzesi'nin Kırım müzelerinde düzenlenen 1941 gezici sergisindeki sergilerin akıbeti ve hukuki statüsüne ilişkin araştırmasını yayınlamıştır.
Serhiy Kot, ulusal devrimci hareketin tarihi, Bukovina bölgesi, Babiy Yar katliamı üzerine bilimsel eserler yazmıştır.
Okey Isima
Okey Isima (d. 24 Ağustos 1956 – 18 Şubat 2013), defans pozisyonunda görev yapmış Nijeryalı eski millî futbolcudur.
1980 Afrika Uluslar Kupası'nda millî takım formasıyla bir gol kaydetti.
Arrondissement Leuven
Leuven, Belçika'nın Flaman Brabant ilinin iki ilçesinden biridir.
Felix Owolabi
Felix Owolobi (d. 24 Ocak 1956), orta saha pozisyonunda görev yapmış Nijeryalı millî futbolcudur.
1980 Afrika Uluslar Kupası'nda millî takım formasıyla bir gol kaydetti.
Yo (kana)
Yo (hiragana: よ, katakana: ヨ), Japoncadaki kanalardan biridir. よ, 与 kanjisinin soshō stiline dayanırken ヨ, 與 kanjisinin köküne dayanır ve [jo] olarak telaffuz edilir.
Köken
よ hiraganası, 与 kanjisinin basitleştirilmiş bir versiyonu olup ヨ katakanası, 與 kanjisinin sol öğesinden türetilmiştir.
Yazılışı
よ hiraganası iki hat ile yazılır:
ヨ katakanası üç hat ile yazılır.
Ro (kana)
Ro (hiragana: ろ, katakana: ロ), Japoncadaki kanalardan biridir. ろ, 呂 kanjisinin soshō stiline dayanırken ロ, aynı kanjinin köküne dayanır ve [ɾo] olarak telaffuz edilir.
Köken
ろ hiraganası, 呂 kanjisinin basitleştirilmiş bir versiyonu olup ロ katakanası, aynı kanjinin sol öğesinden türetilmiştir.
Yazılışı
ろ hiraganası bir hat ile yazılır:
ロ katakanası üç hat ile yazılır.
2023-24 Eredivisie
2023-24 Eredivisie, Hollanda'nın en üst düzey liginin 68. sezonudur.
Takımların Ayrıntılı Bilgileri
Not: Forma üreticileri ve sponsorlar 2022-23 sezonu baz alınarak hazırlanmıştır.
Wo (kana)
Wo (hiragana: を, katakana: ヲ), Japoncadaki kanalardan biridir. を, 遠 kanjisinin soshō stiline dayanırken ヲ, 乎 kanjisinin köküne dayanır ve [wo] olarak telaffuz edilir.
Köken
を hiraganası, 遠 kanjisinin basitleştirilmiş bir versiyonu olup ヲ katakanası, 乎 kanjisinin sol öğesinden türetilmiştir.
Yazılışı
を hiraganası üç hat ile yazılır:
ヲ katakanası iki hat ile yazılır.
Godzilla x Kong: The New Empire
Godzilla x Kong: The New Empire, Adam Wingard tarafından yönetilen yakında çıkacak bir Amerikan canavar filmi. Godzilla vs. Kong'un (2021) devamı niteliğindeki film, Legendary Pictures'ın MonsterVerse filmindeki beşinci film olacak. Godzilla vs. Kong 'un COVID-19 salgını sırasındaki gişe ve yayın başarısı nedeniyle Legendary, Mart 2022'de bir devam filmi duyurdu ve çekimlerin yıl içinde başlayacağını duyurdu. Mayıs 2022'de Wingard'ın yönetmenliğe geri döneceği ve Dan Stevens'ın başrolü oynayacağı açıklandı. Çekimler Temmuz 2022'de Queensland, Gold Coast'ta başladı.
Filmin 15 Mart 2024'te vizyona girmesi planlanıyor.
Yayımlanma
Filmin 15 Mart 2024'te IMAX'te sinemalarda gösterime girmesi planlanıyor.
Kapp Darbesi
Kapp Darbesi veya Kapp-Lüttwitz Darbesi, 13 Mart 1920'de Berlin'de Alman ulusal hükûmetine karşı bir darbe girişimiydi. Adını liderleri Wolfgang Kapp ve Walther von Lüttwitz'den alan darbenin amacı 1918-1919 Alman Devrimi'ni geri almak, Weimar Cumhuriyeti'ni yıkmak ve yerine otokratik bir hükûmet kurmaktı. Darbe, Reichswehr'in bazı bölümlerinin yanı sıra milliyetçi ve monarşist gruplar tarafından da desteklendi.
Meşru Alman hükûmeti şehirden kaçmak zorunda kalsa da, darbe birkaç gün sonra Alman nüfusunun geniş kesimlerinin hükûmet tarafından çağrılan genel greve katılmasıyla başarısız oldu. Devlet memurlarının çoğu Kapp ve müttefikleriyle işbirliği yapmayı reddetti. Başarısız olmasına rağmen darbenin Weimar Cumhuriyeti'nin geleceği açısından önemli sonuçları oldu. Aynı zamanda birkaç hafta sonra yaşanan Ruhr ayaklanmasının da doğrudan nedenlerinden biriydi; hükûmet, darbe liderlerine karşı yumuşak davrandıktan sonra bu ayaklanmayı askeri güç kullanarak bastırdı. Bu olaylar Alman seçmenleri kutuplaştırdı ve Haziran 1920 Reichstag seçimlerinden sonra çoğunluğun değişmesine neden oldu.
Kırgızistan'daki nehirler listesi
Kırgızistan'daki nehirler listesi, kısmen veya tamamen Kırgızistan'da bulunan nehirlerin listesidir. Nehirler drenaj havzalarına göre gruplandırılmıştır. Başka nehirler ile birleşen nehirler, aktıkları nehirlere göre listelemiştir. Bazı nehirler (örn. Seyhun) kendileri Kırgızistan'dan akmazlar, ancak Kırgızistan'dan geçen kollara sahip olduklarından listelenmiştir; bu nehirler İtalik olarak verilmiştir. Anlaşılır olması için, yalnızca drenaj havzası alanı 1.000 km2'nin üzerinde olan nehirler gösterilmiştir. Kırgızistan nehirlerinin alfabetik bir özeti için Kırgızistan Nehirleri kategorisine bakınız. Toplamda, uzunluğu 10 km ile 35000 km arasında 2044 nehir vardır.
Seyhun havzası
Seyhun, kaynağı olan Narın ve Kara Derya nehirleri ve Ferghana Vadisi'ndeki bir dizi kol aracılığıyla Kırgızistan'ın büyük bir bölümünde akar. Kuzey Aral Gölü'ne boşalır.
Talas havzası
Talas Nehri, Kırgızistan'ın kuzeybatısındaki Talas Bölgesi'nde akar ve Kazakistan'daki Muyunkum Çölü'nde kaybolur.
Çu havzası
Çu (Kırgızca: Çüy) kuzey Kırgızistan'ın bir bölümünde akar ve Kazakistan'daki Betpak-Dala Çölü'nde kaybolur.
İli havzası
Kuzeydoğu Kırgızistan'daki küçük bir alan Karkyra tarafından Balkaş Gölü'ne dökülen İli'ye doğru akıyor.
Tarım havzası
Tarım'ın kolları Kırgızistan'ın güneydoğu kısmı ve doğu Alay Vadisinde akar ve Tarım Havzası'nda kaybolur.
Amu Derya havzası
Kızıl-Suu tarafından Güney Aral Gölü'ne dökülen Amu Derya'ya doğru Batı Alay Vadisinden akar.
Issık Göl havzası
Endoreik göl Issık Göl'e doğru birkaç nehir Kuzeydoğu Kırgızistan'ın çoğundan geçer.
Doğmayım günü
Doğmayım günü, bir yıl içindeki doğum günü olmayan günlerin tamamına verilen addır. Kavram ilk kez, Lewis Carroll'un 1871'de yazdığı Aynanın İçinden adlı romanda geçmektedir. Daha sonra 1951 yılında vizyona giren Alis Harikalar Diyarında filmindeki "Doğmayım Günü Şarkısı" da buradan türetilmiştir.
Aynanın İçinden romanında Yumurta Adam, Beyaz Kral ve Kraliçe'den doğmayım günü hediyesi olarak kravat aldı. Alice bunu başta kemer sanmıştı. Daha sonra Alice, bir yıl içinde kaç doğmayım günü olduğunu hesapladı.
Ri (kana)
Ri (hiragana: り, katakana: リ), Japoncadaki kanalardan biridir. り, 利 kanjisinin soshō stiline dayanırken リ, aynı kanjinin köküne dayanır ve [ɾi] olarak telaffuz edilir.
Köken
り hiraganası, 利 kanjisinin basitleştirilmiş bir versiyonu olup リ katakanası, aynı kanjinin sol öğesinden türetilmiştir.
Yazılışı
リ katakanası iki hat ile yazılır.
Lalli Partinen
Lalli Simo Samuli Partinen (d. 20 Ağustos 1941 - ö. 4 Mayıs 2022), Fin profesyonel buz hokeyi oyuncusu.
Yaşamı ve kariyeri
Partinen, 20 Ağustos 1941'de Kannonkoski'de doğdu. Aktif buz hokeyi kariyerini 1959-1977 yıllarında HIFK ve SaiPa buz hokeyi kulüplerinde sürdürdü. 1968 Kış Olimpiyatları'nda Finlandiya buz hokeyi takımıyla erkekler buz hokeyi turnuvasına katıldı. Spor alanındaki hizmetlerinden dolayı Finlandiya Buz Hokeyi Şöhretler Listesi'ne 1987'de adı dahil edildi.
Partinen, 4 Mayıs 2022'de Lappeenranta'da COVID-19 nedeniyle tedavi gördüğü bir hastanede 80 yaşında ölmüştür.
Ru (kana)
Ru (hiragana: る, katakana: ル), Japoncadaki kanalardan biridir. る, 留 kanjisinin soshō stiline dayanırken ル, 流 kanjisinin köküne dayanır ve [ɾɯ] olarak telaffuz edilir.
Köken
る hiraganası, 良 kanjisinin basitleştirilmiş bir versiyonu olup ル katakanası, 流 kanjisinin sol öğesinden türetilmiştir.
Yazılışı
る hiraganası bir hat ile yazılır:
ル katakanası iki hat ile yazılır.
Konfederasyon Dönemi
Konfederasyon Dönemi, 1780'lerde Amerikan Devrimi'nden sonra ve Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nın onaylanmasından önceki Amerika Birleşik Devletleri tarihinin dönemiydi. 1781'de Amerika Birleşik Devletleri Konfederasyon Maddelerini'nin onaylanmasının ardından Amerikan Devrim Savaşı'ndaki İngiliz ve Amerikan güçleri arasındaki son büyük kara savaşı olan Yorktown Savaşı'nda galip geldi. Amerika'nın bağımsızlığı, 1783 Paris Antlaşması'nın imzalanmasıyla doğrulandı. Acemi Amerika Birleşik Devletleri, birçoğu güçlü bir ulusal hükûmet ve birleşik siyasi kültür eksikliğinden kaynaklanan çeşitli zorluklarla karşı karşıya kaldı. Dönem, yeni, daha güçlü bir ulusal hükûmet kuran Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nın onaylanmasının ardından 1789'da sona erdi. Bağımsızlığın ilanından sonra aylar boyunca bir takım gerilemelerle karşılaşan Amerikalıların sebatlı davranışları sonuçta onlara başarı getirdi. Ağustos 1776’da New York’un Long Island bölgesinde yer alan çatışmada zor durumda kalan Washington, başarılı bir geri çekilme harekatı gerçekleştirdi ve birliklerini küçük sandallar içinde Brooklyn’den Manhattan kıyılarına geçirdi. İngiliz Generali William Howe iki kez tereddüt etti ve Amerikalıların kaçmalarına izin verdi. Howe, buna karşılık, Kasım ayında, Manhattan Adası’ndaki Washington Kalesi’ni ele geçirdi. New York kenti savaşın sonuna kadar İngilizlerin elinde kaldı.
Konfederasyon Maddeleri, zayıf bir federal hükûmete sahip gevşek bir devletler konfederasyonu kurdu. Temsil ettikleri devletler adına hareket eden bir delegeler meclisi. Resmi olarak Kongre'de Birleşik Devletler olarak anılan bu tek meclisli organın çok az yetkisi vardı ve eyaletlerden bağımsız hiçbir şey başaramadı. İcra başkanı ve mahkeme sistemi yoktu. Kongre, vergi toplama, yabancı veya eyaletler arası ticareti düzenleme veya yabancı güçlerle etkin bir şekilde müzakere etme gücünden yoksundu. Günün önde gelen siyasi figürleri eyalet hükûmetlerinde veya yabancı görevlerde görev yaptıklarından, Kongre'nin zayıflığı kendi kendini güçlendirdi. Ulusal hükûmetin ABD'nin karşı karşıya olduğu zorlukların üstesinden gelmedeki başarısızlığı, reform çağrılarına ve sık sık ayrılık konuşulmasına yol açtı. Aralık ayına gelindiğinde, Washington’un askerleri, malzeme ve söz verilmiş olan yardımı alamamış oldukları için dağılmak üzereydiler; fakat, savaşa başlamak için ilkbaharın gelmesini bekleme kararı alan Howe, Amerikalıları çökertme fırsatını bir kez daha kaçırdı. Bu sırada Washington, New Jersey’de Trenton kentinin kuzeyinde Delaware Nehri’ni geçti. 26 Aralık sabahı erken saatlerde Trenton’daki garnizona karşı sürpriz bir saldırı gerçekleştiren birlikleri, 900’den fazla esir aldılar. Bir hafta sonra, 3 Ocak 1777’de Princeton’da İngilizlere saldırdı ve daha önce onların işgalinde bulunan toprakların büyük kesimini geri aldı. Amerikalıların bozulmuş olan moralleri, Trenton ve Princeton’da kazanılan zaferlerden sonra yerine geldi.