cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Van Gölü
Tarihçe
Eski Yunan coğrafyacıları tarafından Thospitis Lacus ya da Arsissa Lacus olarak anılan Van Gölü'nün modern zamanlardaki ismi, sınırlarına dahil olduğu Van ilinden gelmektedir. Urartu Krallığının başkenti, Milattan önce 10. ve 8. yüzyıllar arasında, gölün doğu kıyılarında kurulmuştur. Van Gölü sahilleri boyunca ve pek çok adalarında Ermeni kilise ve manastır kalıntıları bulunabilir. En iyi korunanı onuncu yüzyıldaki Kutsal Haç Kilisesi'dir. Akdamar Adası'ında yer alır. Kral Gagik Artzruni tarafından 915 ve 921 yılları arasında inşa edilmiştir. Dış duvarlardaki rölyefler kutsal kitaba ait Âdem ve Havva, Jonah and the whale (Yunus ve Balina), Davud ve Goliath (Golyat) gibi hikâyeler sunar. Diğer önemli tarihsel anıt gölün doğu kıyısındaki Van Kalesidir. Modern Van şehri bu kalenin doğusunda yer alır. Yüzölçümü3.713 km2’dir. Denizden yüksekliği 1.646m derinliği ise 457m‘yi aşmaktadır. Gölün doğusunda Akdamar, Çarpanak, Adır ve Kuş adaları bulunmaktadır. Bu adalar turistlik özelliğe sahiptir. Sit alanı olarak ilan edilmiştir.
Van Gölü Canavarı iddiaları
Van Gölü Canavarı, Van Gölü'nde yaşadığı ileri sürülen efsanevi bir yaratıktır. 1993 yılına dek kaynaklarda adından hiç söz edilmeyen yaratığı, bugüne dek gördüğünü iddia eden çok sayıda kişi var. Ama yapılan araştırmalar göldeki ilk canavar vakasının 1889 yılında yaşandığını aktarıyor. Dönemin İstanbul'da yayın yapan Saadet gazetesinin, 28 Şaban 1306 (29 Nisan 1889) tarihli 1323 nolu nüshasında, canavarın Van Gölünde abdest almak isteyen bir kişiyi kapıp göle sürüklediği haberi yer alıyor. Varlığı gördüklerini söyleyen kişilerin belirttiklerine göre canavar 15 metre uzunluğunda, oldukça koyu bir renge sahip, sırtında sivri çıkıntıları olan, Plesiosaurus ya da Ichthyosaurus benzeri bir varlıktır. Zamanla bu varlığı gördüğünü iddia edenlerin sayısı artınca, olay basına da yansıdı ve bunun üzerine resmî kurumlar tarafından bölgeye bir bilimsel araştırma ekibi gönderildi. Ancak, yapılan araştırmalar sonucunda gölde olağan dışı herhangi bir varlığın olduğuna ilişkin hiçbir iz bulunamadı.
Bölgenin Jeomorfolojisi ve Stratigrafik Yapısı
İnceleme alanı genelinde, Paleozoik’ten günümüze kadar olan zaman aralığını temsil eden metamorfik, mağmatik ve sedimanter kayaç gruplarına ait kayaçlar yüzeylenmektedir. Bu çalma kapsamında inceleme alanının jeolojik yapısı, inceleme alanının büyüklüğü ile yüzeylenen birimlerin yaşları ve kökenleri dikkate alınarak, jeolojik birimler sekiz birim altında incelenmiştir. İnceleme alanının temelinde, Paleozoik - Mezozoik yaşlı Bitlis Masifine ait gnays, Şist, kuvarsit ve mermerler yüzeylenmektedir. Bu birimleri; Üst Kratese yaşlı Ofiyolitik Kayaçlar, Üst Kratese - Paleosen ve Alt - Orta Eosen yaşlı Volkanik Kayaçlar, Eosen - Miyosen yaşlı kırıntılı ve karbonatlı kayaçlar, Pliyosen - Kuvaterner yaşlı volkanik kayaçlar ve Pliyosen - Kuvaterner yaşlı sedimanter örtü kayaçlar izlemektedir.
Alüvyal Ovalar
Van Gölü kıyısında yer alan alüvyal ovaların önemlileri, Ilıca (Zilan) Çayı ve kollarının taşıdığı malzeme ile oluşan Erciş ovası, Bendimahi Çayı boyunca uzanan Muradiye ovası, Değirmendere (Akköprü Çayı), Doni (Gölardı), Zemobat gibi küçük akarsu ve mevsimlik derelerin oluşturduğu nispeten büyük olan Van ovası, Adilcevaz’ın kuzey doğusunda bulunan Arın ovası ve araştırma sahamızın da bir kısmının içinde yer aldığı gölün güney doğu kısmında yer alan 45 km uzunluğunda, 7 km kadar genişliğinde ve 135 km2'lik bir alana sahip olan Gevaş-Gürpınar ovası yer almaktadır.
Van Gölü Havzası Drenaj Alanı
Van Gölü kapalı havzasının göl alanlar dâhil, yüzeysel drenaj alan 15495 km2’dir. Van Gölü’nün yüzey alan (serbest su yüzeyi) 3558 km2 ile 3626 km2 arasında değişmekte olup, ortalama gölalan ise 3580 km2 olarak hesaplanmıştır. Van Gölü su seviyesi ise 1646 metre ile 1650 metre arasında değişmekte olup, uzun yıllar ortalama su seviyesi ise 1648 metredir. İnceleme alanı Van ve Bitlis illeri idari sınırlar içinde yer almaktadır. Dünya’nın en büyük sodalı gölü olan Van Gölü yer almaktadır. Van Gölü gölalan dâhil, kapalı havzanın yüzeysel drenaj alanı 15495 km2 olup, Van Gölü kapalı havzasının çevresi ise 1233 km olarak hesaplanmıştır.16096 km2 genişliğindeki Havza’nın tabanına Van Gölü yerleşmiştir. % 2,6 tuzluluk oranıyla bir soda gölü olan Van Gölü 3626 km2 yüzey alanı, 607 km3 hacmi, 12470 km2 drenaj alanı ve maksimum 451 metre derinliği ile Türkiye’nin kara içerisindeki en büyük su kütlesidir. Su yüzeyinin denizden yüksekliği son yıllarda 1655 metreyi bulmuştur.
Seviye değişiklikleri
Van Gölü Kuvaterner devri boyunca süren iklim değişimlerinde fazlaca etkilenmiş bir kapalı havza gölüdür. Göle dökülen Engil Çayı'nın yaptığı deltalar farklı yüksekliklerde yer alır. Göl yüzeyinin daha yüksek olduğu iki dönemde oluşan deltalardan birisi 1695–1710 m, ikincisi 1670–1690 m seviyelerindedir. Engil Çayı'nın günümüzde oluşturduğu aktüel delta ağzı da yıllara göre değişimler göstermektedir.
Engil Deltasının batı ucunda yer alan Dilkaya Höyüğü seviye değişimlerinden fazlaca etkilenmiştir. Gölün yükseldiği dönemlerde höyüğün yarısı yok olmuş, batı kısmı faleze dönmüştür.
Yağışların göle ulaşması birkaç yıl alabilmektedir. Yüksek ve karasal iklime sahip havzada yağışlar kar şeklindedir. Karların erimesi, yer altına sızması ve bu yoldan göle ulaşması birkaç yıl gecikmektedir. Göl yüzeyinin en fazla yüksekliğe eriştiği 1996 yılı yağış az iken, en fazla yağış üç yıl önce 1993'te düşmüştür. Yani 1993'te düşen yağış göle ancak üç yıl sonra 1996'da ulaşmıştır. 1992-96 yılları arasında gölde afet boyutunda yükselme yaşanmıştır. Göl çevresindeki yollar, evler ve tarım alanları zarar görmüştür. Göl en düşük seviyeye 1963'te (1646,6 m), en yüksek seviyeye 1996'da (1650,55 m) ulaşmıştır. Maksimum ve minumum seviye farkı 3,36 m'dir.
Internet Explorer 8
Internet Explorer 8 (IE8). Microsoft tarafından geliştirilen Internet Explorer Web tarayıcısının 8. sürümüdür. 19 Mart 2009 yılında sunuldu. 2006 yılında tanıtılmış olan Internet Explorer 7'nin yerini aldı. 2011 yılında ise yerini Internet Explorer 9 aldı. Windows 7 ve Windows Server 2008 R2 işletim sistemleri için varsayılan tarayıcıdır. Internet Explorer 8, IE'nin Acid2 testini geçen ilk sürümüdür. Daha sonraki Acid3 testinde yalnızca 24/100 puan aldı. Microsoft'a göre, güvenlik, kullanım kolaylığı, RSS, CSS, Ajax, Web sayfası bildirimcisi olan Web Slice desteğindeki iyileştirmeler IE8 için öncelikleriydi. Internet Explorer 8, Internet Explorer'ın Windows XP ve Windows Server 2003'te desteklenen son sürümüdür.
InPrivate adlı yeni bir güvenlik modu olan özel tarama IE8 ile birlikte piyasaya sürüldü ve iki ana özellikten oluşuyordu: InPrivate Gözatma ve InPrivate Filtreleme. İlk olarak 2005 yılında Safari'de tanıtılan benzer bir özellik daha sonra Firefox 3.5, Opera 10.5 ve Google Chrome'da uygulanmıştır.
5 Ocak 2009'da, Microsoft tarafından Windows Update aracılığıyla Internet Explorer 8'in otomatik olarak yüklenmesini engelleyen bir araç sağlandı. 27 Mayıs 2010'da Microsoft, Bing ve MSN için optimize edilmiş Internet Explorer 8'i piyasaya sürdü.
Bahreyn Silahlı Kuvvetleri
Bahreyn Silahlı Kuvvetleri, Bahreyn'i karadan, havadan ve denizden gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevli olan askerî kuvvet. Bahreyn Kara Kuvvetleri, Bahreyn Hava Kuvvetleri ve Bahreyn Deniz Kuvvetleri'nden askeri birliklerden oluşmaktadır.
Wat Pho
Wat Pho Bangkok, Tayland'da bulunan budist tapınağıdır. Daha çok Reclining Buddha (yatan Buda) olarak adlandırılır. Halen Tayland kralının yaşamakta olduğu Grand Palace'a çok yakındır. Tam ismi Wat Phra Chettuphon Wimon Mangkhlaram Ratchaworamahawihan dir. Tapınak ayrıca geleneksel Thai Masajı'nında doğduğu yer olarak da bilinmektedir.
Toju (il)
Toju İli (Tuva Türkçesi: Тожу кожуун / Toju kojuun) — Tuva Cumhuriyetinde 17 idari bölgeden biridir. İdari bölgenin yönetim merkezi — Toora-Hem. Öbür yerleşimler — Saldam, Adır-Kejig, Çazılar, İy, Irban, Sıstıg-Hem.
Wat Pho
Yatan Buda
Anıt 15 metre yüksekliğinde 43 metre uzunluğundadır. Sağ kolu üzerine uzanmış, iki kutu şeklinde yastığa dayanmış durumdadır ve cam kristallerle süslüdür. 3 metre yüksekliğinde ve 4.5 metre enindeki ayaklarının altında sedef kakma ile yapılmış 108 uğurlu sembol bulunmaktadır. Anıtın üzerinde Tayland'ı temsil eden 7 katmanlı şemsiye bulunmaktadır. Koridorda bulunan 108 adet bronz kase Buda'nın 108 hayırlı durumunu simgeler. Ziyaretçiler bu kaselere para atarak kendilerine şans ve iyilikler getireceğine inanırlar. Yatan Buda bir hac merkezi olmasa da şehirdeki en popüler anıttır.
Toju (il)
Relyef
Bölge Toju vadisinin etrafıni kaplayan Batı ve Doğu Sayan Dağları be bu dağların uzantılarına sahiptir. Vadide - bitki örtüsü olarak tayga bitki örtüsü olan dağlık olanlarada görülen tundra vardır.
Su kaynakları
Su kaynakları epeyce boldur. Akarsuları : Biy-Hem, Hamsara (Ham-Sıra), Ulug-Oo, Sıstıg-Hem, Kiji-Hem vb. Gölleri: Toju (Azas), Noyon-Höl (Noyongöl), Ak Attıg göl. Şelaleler: Biy-Hem şelalesi.
Nüfus
Bölge nüfusu - 6.1 bin kişi (2007 ). Etnik nüfus olarak Tuva Türkleri — Toju Tuvaları olarak tanınırlar. Ayrıca Tuva Türklerinden başka Ruslar ve Moğol kökenli Buryatlar da vardır.
Yönetim birimleri
Bölge 6 köy idaresine bölünmüş olup toplam 16 yerleşim yeri vardır. Kırsal alan yönetimleri ve merkez köyleri şöyledir:
Ekonomi
Bölgedeki başlıca uğraşlar — (dağlarda) başlıca uğraş alanı avcılık ve geyik yetiştiriciliğidir. Sıstıg-Hem (Sıstıg akarsuyu) üzerimnde — altın çıkarılır.
Ulaşım
Toora-Hem başkent Kızıl ile düzenli bir hava yolu ulaşımına sahiptir. Akarsu üzerinden tekne seferleri de yapılacaktır.
Ünlüler
Mihail Buhtuyev Artemyeviç - Sovyetler Birliği kahramı (doğumu 23 Kasım 1925 tarihi, Karagaş kasabası)
Çiçekli, İkizdere
Çiçekli, Rize ilinin İkizdere ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
1800'lü yıllarda kurulan köyün eski adı Aşağı Anzer olup Ermenice Antser "Geçitler" anlamına gelmektedir. daha sonra "Çiçekli" adını alarak köy statüsüne kavuşmuştur.
Coğrafya
Rize iline 80 km, İkizdere ilçesine 28 km uzaklıktadır.
Harold B. Lee
Harold Bingham Lee (d. 28 Mart 1899 – ö. 26 Aralık 1973), İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi'nin 11. başkanıdır. 1972 ile 1973 yılları arasında bu görevi yürütmüştür. Kilise üyeleri tarafından peygamber olarak kabul edilir.
Lee, Samuel Lee ve Louisa Emeline Bingham'ın altı çocuğundan ikincisi olarak Idaho'da dünyaya gelmiştir. Son Zaman Azizlerine ait, Oneida Stake Akademisi'nde eğitimini aldı. Okul gazetesinde raportörlük yaptı ve basketbol oynadı. 1916'nın baharında mezun oldu. 14 Kasım 1923'te, dini bir görev sırasında tanıştığı Fern Lucinda Tanner ile Salt Lake City Tapınağı'nda evlenmiştir. Fern 1962'de öldükten sonra, 17 Haziran 1963'te Freda Joan Jensen ile evlendi.
1962'de 12 Havariler Kurulu'nda görev aldı. 1970'te Birinci Başkanlığa yükseldi. 1972 yılından 1973'e kadar Kilise başkanlığı görevini yürütmüştür.
Internet Explorer 7
Internet Explorer 7 (IE7). Microsoft tarafından geliştirilen Internet Explorer Web tarayıcısının 7. sürümüdür. 18 Ekim 2006 yılında sunuldu. 2001 yılında tanıtılmış olan Internet Explorer 6'nın yerini aldı. 2009 yılında ise yerini Internet Explorer 8 aldı. Windows Vista ve Windows Server 2008'de varsayılan tarayıcıdır. Windows XP ve Windows Server 2003'te Internet Explorer 7 yüklenilebilir. Sürüm 6'dan farklı olarak, bu sürüm Windows NT 4.0, Windows 98, Windows 98 SE, Windows 2000 ve Windows Me'yi desteklemez. Oluşturma motoru ve güvenlik çerçevesi de dahil olmak üzere alttaki mimarinin bazı bölümleri geliştirildi. Yeni özellikler, sekmeli tarayıcı, sayfa yakınlaştırma, entegre bir arama kutusu, RSS okuyucu, daha iyi uluslararasılaşma ve web standartları için geliştirilmiş destek içerdi.
Amazonlar (bale)
Gürcü besteci Vakhtang Kakhidze'nin 1988-1989 yılları arasında 3 perde olarak bestelediği, 25 bölümden oluşan Amazons isimli eserinin müziklerini, daha sonra Medeia Magalashvili tarafından 2009-2010 yılları arasında yazılan 2 perdelik yeni bir librettoya uygun olarak, Nugzar Magalashvili ile birlikte stüdyo ortamında yeniden düzenlemesiyle 2011 yılında tamamlanan, M.Ö. 1200 yıllarında Samsun ve çevresinde yaşamış efsanevi kadın savaşçılar olarak bilinen ve oklarındaki yayı iyi çekebilmeleri için çocukken sağ göğüslerinin kesilmesi nedeniyle 'memesiz' anlamına gelen 'Amazon' diye adlandırılan kadın savaşçıları anlatan bir bale eseridir. İlk gösterimi 5 Mayıs 2011 tarihinde Samsun Devlet Opera ve Balesi tarafından, Samsun Atatürk Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilmiştir.
Eserin koreografisi Nugzar Magalashvili tarafından hazırlanmış, sahneye ise Medeia Magalashvili ile birlikte koymuşlardır. Eserde, Amazonları İason ve Argonotlarla buluşturan mitolojik bağ, kadın ve erkek ilişkileri üzerinden yeniden kurularak farklı bir bakış açısıyla resmedilmektedir.
Eserin ilk turnesi Samsun Devlet Opera ve Balesi tarafından, Gürcistan'da düzenlenen '"Tiflis Tiyatro Günleri"' kapsamında 22 Eylül 2011 tarihinde Tiflis 'Kote Marjanıshvili Devlet Tiyatrosu'nda gerçekleştirilmiştir. Böylece ilk turne aynı zamanda eserin uluslararası ilk turnesi olma özeliğini de taşımaktadır. Daha sonra, 17 Mayıs 2012 tarihinde de Ordu'da sahnelenmiş ve yurt içindeki ilk turnesi de böylece gerçekleşmiştir.
Konu
Dünyaca bilinen kahramanlıklarıyla ünlü olan İason, yaşamakta olduğu ülkenin kralı tarafından büyülü özelliklere sahip bir altın postu bulmakla görevlendirilmiştir. Verilen bu görev için uzun bir deniz yolculuğu yaparak Karadeniz'i boydan boya geçmek zorunda olan İason, yolculuk boyunca kendisine yardımcı olabilecek ünlü ve yetenekli savaşçıları bu büyük macerayı birlikte yaşamaya davet etmiş ve dönemin ünlü kahramanları olan Thesus ve Herakles'i de ikna etmeyi başarmıştır. Thesus'un niyeti sadece İason'a yardım etmekken, Herakles'in niyeti tamamen farklıdır; Herakles bu yolculuğu aslında peşinde olduğu altın kemeri ele geçirmek için kabul etmiştir.
Armutçayırı, Zara
Armutçayırı, Sivas ilinin Zara ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1912 yılı kayıtlarında Armutçayı olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Sivas il merkezine 100 km, Zara ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır.
Tırnovtsa
Tırnovtsa (Търновца, Turnaovası), Kuzey Bulgaristan Eskicuma iline bağlı, kuruluşu 1500'lü yıllara dayanan bölgesi ve çevresindeki en büyük Türk köylerinden biridir. Köyün Osmanlı tarafından Rumeli'ye iskan edilen Karamanlı Avşarları oymağına bağlı Oğuz-Avşar boyundan olan Avşar Türkmenleri tarafından kurulduğu bilgisine ulaşılmıştır. Balkan Savaşları ardından Anadolu'ya göç vermeye başlayan köyün 1950-1978 yıllara arasında neredeyse yarısı boşalmış köy daha sonraki süreçte tekrar nüfus olarak toparlansa da 1989 göçü ile neredeyse nüfusunun %90'ını kaybetmiştir. Çevrede Türklük olarak adlandırılan ve sağlam bir Türklük bilincine sahip olan köy halkı kendini Türkiye'ye ait gördüğü için civarındaki köylere nazaran oldukça fazla göç vermiştir. Şu anda köyde yaklaşık 100 hane yaşamaktadır. Kurulduğundan bu yana köy halkı şu an olduğu gibi nüfus tamamen Türk ve Müslüman kökenlidir. Çevresinde Güneköy, Çerkovna, Sıratça, Çavuşköy gibi çoğunluğu Türk olan köyler ve Bolluksu, Vırdın, Yamna gibi karışık nüfusun olduğu köyler bulunmaktadır. Köy halkının çoğunluğu Güneşli, İstanbul'a göç etmiştir; bunun yanında Avcılar, Sultangazi, Kapaklı, Manisa, Akşehir (Pazarkaya), Gönen (Sarıköy, Gündoğan), Geyve, Söke, Tekirdağ Yeniçiftlik gibi yerlere değişik zamanlarda göç vermiştir. Köy halkı birlikteliğini kaybetmemek için her yıl Türkiye'den Bulgaristan'a giderek köyünde panayır düzenlemektedir.
Köyün camisinin kuruluşu 1500'lü yıllara dayanır. Ayrıca köyde bir tane daha ibadethane yeri mevcuttur. Bölgesindeki köylere nazaran büyük bir okula sahip olmasına rağmen nüfuz azlığı sebebiyle okul kullanılamaz hale gelmiştir. Şu an çalışır vaziyette bir anaokulu bulunmaktadır. Eskicuma (Tırgovişte) milletvekili Tuncer Kırcaliev Tırnovtsa kökenlidir. Köyün içerisinde onlarca pınar ve çeşme bulunmaktadır.
Osmanlı İmparatorluğu'nda misyonerlik
1820 yılında başlayan ve Türk Kurtuluş Savaşı'na sonuna kadar geçen zaman içerisinde Osmanlı İmparatorluğu'nda misyonerlik faaliyetleri çok hızlı bir şekilde gelişmiştir. Misyonerlik faaliyetlerini bu denli başarılı olmasında şüphesiz Osmanlı Devleti'nin Islahat Fermanı ile verdiği ayrıcalıklar, kapitülasyon anlaşmaları ile verilen ayrıcalıklar ve Osmanlı Devleti'nin bölgelerine ilgi göstermemesi etkili olmuştur. Başlangıçta kendilerine Anadolu'da hedef bulamayan misyonerler daha sonra Ermeniler'e odaklanıp çalışmalarında başarılı olmuşlardır. Açtıkları okullardan mezun olanların başarılı olmaları bu okulların etkilerini artırmıştır. Hatta zamanla Müslüman Türkler dahi çocuklarını bu okullara göndermişlerdir.
Misyonerlerin genel hedef kitleleri, İslamiyet'in yaygın olduğu bölgeler olmuştur. Bu çalışma Osmanlı Devleti ile sınırlı kalmayıp Afrika Kıtası, Arap Yarımadası, İran ve Orta Asya halklarına yönelik bir çalışmadır. Osmanlı Devleti'nin çok milletli ve etnik kökenli yapısı ise bu yönteme çok müsaitti. Çünkü Osmanlı yönetimi altında Rum, Ermeni, Yahudi, Maruni ve Dürzi etnik kimliklerine mensup gruplar yaşamaktaydı. Osmanlı yönetimindeki Lübnan’da Marunileri Fransızlar, Dürzileri İngilizler, Anadolu’daki Ermenileri ise Amerika Birleşik Devletleri kullanmıştır.
Matbaanın rolü
İlk matbaa 1822 yılında Malta’da faaliyete geçmişti. Matbaa Temmuz 1822’de faaliyete geçtikten sonra Aralık 1826'ya kadar geçen sürede yaklaşık sekiz milyon baskı işi yapmıştır. Anadolu'da Rumca, Ermenice, Arapça ve Türkçe ders kitabının eksikliği, misyonerleri bu ders kitaplarını basmaya yönlendirdi. 1830'da Türk-Amerikan ilişkileri resmi olarak başladı ve hemen arkasından İstanbul’da ABD diplomatik temsilciliği faaliyete geçti. Bu da matbaanın artık yasal olmasının önünde engel kalmadığı anlamına geliyordu, çünkü matbaa bir Amerikan matbaasıydı. Osmanlı’nın sürekli müdahalesi ve gözetimi altında İstanbul'da rahat çalışılamayacağı anlaşıldığı için matbaanın İzmir'e taşınmasına karar verildi. Matbaa 1833 yılından 1953 yılına kadar faaliyetlerini İzmir’de sürdürdü. Daha sonra ise ihtiyaçlar doğrultusunda Mersin, Antep ve Beyrut’ta yeni birer matbaa açıldı. Aşağıda incelenen Batı Türkiye Misyonu’nun gider bütçesinin %15–25 gibi bir kısmı matbaaya ait olacaktı.
19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin misyonerler açısından genel durumu
Gerek Kanuni Sultan Süleyman’dan bu yana sürekli ve genişleyerek devam eden kapitülasyon anlaşmaları, gerek azınlıklara önce Tanzimat Fermanı sonra Islahat Fermanı ile tanınan haklar, gerekse Osmanlı Devleti’nin bir türlü eğitim ve sağlık gibi sosyal yönlü alanlarda başta Anadolu olmak üzere toprakları üzerinde isteklerini yapamaması Osmanlı Devleti’ni misyonerlerin adeta merkezi haline getirmişti. Osmanlı Devleti'nin verdiği kapitülasyonlar o seviyeye gelmişti ki Osmanlı ülkesinde yaşayan Müslüman halkın yabancılar kadar hakları yoktu. Osmanlı Devleti bu yabancıları hiçbir şekilde sorgulayamaz, yargılayamaz ve onlara kötü muamele yapamazdı. Bazen ya çok düşük bir vergi ödüyorlar, bazen de vergilerden dahi muaf hale geliyorlardı. Devletin herhangi bir mülki amirinin müdahalesi sırasında ise derhal konsolosluğa başvuruluyor ve devlet ya kat kat bedelini ödüyor ya da daha fazla ayrıcalıklar veriyordu. Örneğin; "1895 yılındaki olaylar okulu geniş ölçüde etkilemiş, daha yerinde bir deyişle, Fırat Koleji bu olayların içinde çalkalanmış, okul binalarından sekizi yangın ya da yağmadan zarar görmüş ve o tarihte 88.000 dolar olarak tahmin edilen zarar 1901 yılında 100.000 dolar Osmanlı Devleti'nce ABD'ye ödenmiştir."
3 Kasım 1839'da, yabancılara önemli haklar tanıyan Tanzimat Fermanı'ndan sonra bir de 27 Şubat 1856'da ilan edinen Islahat Fermanı da devlet içindeki yabancılara önemli haklar veriyordu. Islahat Fermanı'nın özellikle bütün toplumlara okul açma yetkisi vermesi, serbest ve eşit şartlar altında ticari ve ekonomik faaliyetlerde bulunmalarını sağlaması ve yabancı devletler ile yapılacak anlaşmalar çerçevesinde yabancıların Osmanlı sınırları içerisinde mülk edinmelerine olanak sağlaması, Osmanlı İmparatorluğu'nda misyonerlik faaliyetleri yürüten, başta ABCFM gibi örgütlerin ve misyonerlerin işini kolaylaştırıyordu.
Tüm bunlara bir de Osmanlı Devleti’nin ve aydınlarının yüzyıllar boyunca Anadolu ile ilgilenmemeleri, bölgenin kültür ve eğitimle beslenmemesi misyonerlerin işini kolaylaştırıyordu. "İkinci Meşrutiyetin ilan edildiği yıl (1908), ilk günden beri yapılan baskı işi toplam dokuz yüz milyon sayfayı aşmıştı." ABCFM arşivi alınan eser Uygur Kocabaşoğlu age.s.114 Bu rakam misyonerlerin işlerini ne kadar ciddiye aldıklarını ve matbaayı bu işte nasıl kullandıklarını gözler önüne seriyor. Geri kalmış bir Anadolu'da bu yayınlara önce hitap edilen kesim olarak Ermeniler göze çarpsa da daha sonraları bir takım yararlarından dolayı müslüman halkda bu yayınlara rağbet etmiştir. Hatta bununla kalmayıp ilerleyen süreçte çocuklarını misyonerlerin yönetimi altındaki misyoner Amerikan okullarına dahi gönderiyorlardı.
Osmanlı Devleti’nde Cizvit misyonerler
Cizvit misyonerler genelde Fransa'nın amaçlarına yönelik hareket etmişlerdir. Siyaset olarak Fransa’ya, mezhep olarak koyu bir şekilde Papa'ya bağlı idiler. Osmanlı İmparatorluğu'nda misyonerlik yapma faaliyetini yakalayan ilk grup Cizvitler'dir. Bunun en önemli nedeni ise 1536 yılında başlayarak verilmeye devam edilen ayrıcalıklar olmuştu ki bunlara da ne fazla ve ilk olarak yararlananlar Cizvitler'di.
Cizvitler'in başlıca faaliyet gösterdikleri alanlar başta Mersin, olmak üzere İstanbul, İzmir, Halep, Suriye, Filistin, Mısır, Irak, Kıbrıs ve Orta Yunanistan'dı. İstanbul'da 1362 yılında, aslında mahalle çocuklarının öğrenim görmeleri için yapılmış olan basit bir okul manastıra bağlanmış, 1607’de ise Kral Henri IV tarafından gönderilen Cizvit rahipleri tarafından geliştirilmiştir. 1783 yılında Kral XVI. Louis’in emriyle Cizvit rahipleri okulu şimdiki Saint-Benoit kolejini açan Lazaristler’e devretmişlerdir. İstanbul'daki Saint-Benoit Fransız Lisesi Cizvitler tarafından kurulmamış olmasına karşın, gelişiminde cizvitlerin etkileri görülmektedir. Cizvitlerle birlikte Katolikliğin diğer tarikatları olan Fransisken, Dominiken, Kapuçin ve Frerler de Osmanlı Devletine ayrıcalıkların sağladığı yararlarla gelmeye başladılar. Çoğu kendi isimleriyle anılan St. Joseph, St. Michel, St. Louis, Sankt Georg, Mersin, Aya gergeos rum okulu ve Notre Dame de Sion gibi okullar açtılar.
Salname ve Misyon Raporlarından yapılan derlemelere göre I. Dünya Savaşı öncesinde Fransız Katoliklerinin Osmanlı Devletinde dağılımı şu şekilde olmuştur:
1914 yılına gelindiğinde Osmanlı Devleti'ndeki Fransız okullarının sayısı yaklaşık olarak 500 civarındaydı ve bu okullarda 59.414 öğrenci eğitim görüyordu
Katolik misyonerlerin açtıkları okulların yanı sıra ülkenin her yanına dağılmış olarak kurdukları hastene ve yetimhaneleri de vardı. Başlıca Fransız sağlık kuruluşları şunlardı: İstanbul Fransız Hatanesi, İzmir’de Saint Antoine Katolik hastanesi,Mersin`de Champ de sion, Yafa’da Saint Louis Hastanesi, Kudus’te Soeurs Saint Joseph Hastanesi, Beyrut’ta Fransız Hastanesi, Şam’da Soeurs Saint Vincent Hastanesi, Bursa’da Les Soeurs Saint-Vincent de Paul Hastanesi, ayrıca İzmir’de dispanser, altı eczane ve bir kreş; Bursa, Trablusşam, Kudüs’te çok sayıda sağlık ocakları; Yafa, Ramallah, Betlehem, Nazaret, Fenerburnu, İzmit, Musul ve Cizre’de birer dispanser vardı. Ayrıca, 1240 çocuğun kaldığı çok sayıda yetimhanede bunların yönetimi altındaydı.
Ancak misyonerlikte Cizvitleri Amerikalı ve İngilizlerden ayrı tutan en önemli yönleri bölge halkına değil, Fransa'ya hizmet etmeleriydi. ABCFM çalışma alanındaki halka onların diliyle kültürüyle hitap ederken, Cizvitler Fransa'yı ön plana çıkarmışlardır. Eğitim verilen çocukları birer Fransız çocuğu gibi yetiştirmişler, öyle ki bu okullarda eğitim alan öğrencilerin Fransız tarihi, dili ve coğrafyasını kendilerininkinden daha iyi biliyorlardı. Cizvitler tüm bunları Fransa’nın daha iyi sömürgeler kurabilmesi için yapıyorlardı. Nitekim Fransız mandası gelince bunu kendileri de dile getirmişlerdi. Yüzüncü kitaplarında diyorlar ki: "Evet biz başarılı Fransa’nın yardımına güveniyorduk, işte o Fransa şimdi buradadır."
Fransiskenlerin okul dağılımı şöyledir:
Bu okullardan başka Fransiskenlerin Mersin, Tarsus, Samsun, Trabzon, Harput, Malatya, Diyarbekir, ve Mardin yörelerinde toplam 670 öğrencinin okuduğu hemşire okulları vardı.
Kapuçinlerin okul dağılımı ise şöyledir:
Osmanlı Devletine gelen ilk Amerikalı misyonerler ve ABCFM
Osmanlı Devletine gelen ilk protestan misyoner, 1815 yılında Mısır'a ayak basan İngiliz Church of Missionary Society’e bağlı bir papazdı. Onu 1820 yılının Ocak ayında İzmir’e gelen Pliny Fisk ve Levi Parsons adlı Amerikalı misyonerler izlemişlerdir. Bu iki misyoner Anadolu'da en kapsamlı faaliyeti gösteren American Board of Commissioners for Foreign Missions (ABCFM) adlı Amerikan misyoner örgütünün elemanlarıdır. Bu örgüt ABD'deki Protestan misyoner örgütlerinin içindeki en kıdemlisi ve en büyüklerinden biridir. ABCFM Kalvinci geleneği temsil eden, 16. yüzyıl sonları ile 17. yüzyılda İngiltere ve Amerikan’nın doğusunda filizlenen Puritan akımın belli başlı üç temsilcisinden birisi olan Congregationalist'lerce 1810’da Boston'da kurulmuştur. ABCFM 1868 yılında ABD’deki 16 protestan misyoner örgütünden yalnızca birisidir ama bu 16 örgütün yaptığı harcamaların %30'unu tek başına yapmakta ve istihdam edilen misyonerlerin yine %30'unu bünyesinde barındırmaktadır. 1886 yılında dünya üzerinde 80'in üzerinde misyoner örgütü vardır ve bunların 32'si ABD, 24'ü İngiltere, 25'i Avrupa kıtası kökenlidir. 1896 yılına gelindiğinde ise dünyadaki misyoner örgütlerinin sayısı 150'leri bulmakta, buralarda toplan 11.574 misyoner faaliyet göstermekte, 15 milyon dolara yakın harcama yapılmaktadır.
Protestan misyoner örgütlerinin dünyayı aralarında paylaşmalarında Osmanlı Devleti esas itibarıyla ABD'nin payına düşmüştür. ABCFM Osmanlı Devletindeki faaliyetlerine 1870 yılına kadar tek başına, o yıldan sonra ise Board of Foreign Missions of the Presbyterian Church'le (BFMPC) birlikte çalışmıştır. Bu arada başka bazı yan ve yardımcı kuruluşlar devreye girmiştir.
ABCFM misyonerleri, misyonerlik faaliyetlerine başlamadan önce hareket alanında halkın demografik, sosyal, kültürel ve etnik dağılımını halkın moral durumunu belirliyorlar. Hangi konularda ne gibi eksikleri bulunduğunu ölçüyorlardır. Tüm bunlara sondaj çalışmaları deniliyordu. Bu sondaj çalışmaları şu başlıklar altında yürütülüyordu. Yukarıdaki sorularla Anadolu’nun bütün yapısı ortaya çıkarılmış buna göre hareket edilmiştir. Tüm bunlara bir de devletin Anadolu üzerinde pasif olması, halkla gerektiği gibi ilgilenmemesi ve Islahat Fermanı’nın verdiği ayrıcalıklar eklenince Anadolu çok rahat bir ortam oluyordu. Misyonerler Anadolu’ya doğru yola çıkarken amaçları dinsizleri Hristiyan yapmaktı ama Anadolu’da dinsiz olmayınca Müslümanlara ve diğer etnik gruplara yöneldiler. Ancak bu çabaları sonuç vermedi, ne Rumların ne de Müslümanların üzerinde başarılı oldular, sadece Ermeniler üzerinde etkili olayı başardırlar. Misyonerlik faaliyetlerini yeni başladığı zamanlarda eşleriyle birlikte Beyrut’a yerleşen William Goodell ve Isaac Bird, çok hızlı bir şekilde çalışmaya başlamışlar ve bölge dillerini çok iyi çözmüşlerdi. Onları başarılı kılansa bir okul açmaları ve iki Ermeni din adamını Protestanlaştırmaları oldu. Diyanisos Karabet ve Kirkor Vartabet, Amerikalı misyonerlere Ermenice dersleri verirken Protestanlığın cazibesinden kurtulamamışlardı. 19. yüzyılda da Osmanlı Devletinde bulunan misyonerlerin pek çoğu iyi yetişmiş, bilgili insanlardır. William Goodel (1792–1867), William G. Schauffler (1789–1883) ve Elias Riggs (1810-1901) Osmanlı Devleti'nde faaliyet göstermiş en önemli Amerikalı misyonerler arasındadır.
Osmanlı Devleti'nde ilk örgütlenme
Amerikalı misyonerler Osmanlı topraklarında faaliyetlere başlamak için Osmanlı–İngiliz ilişkilerini düzelmelerini bekliyorlardı. Çünkü ortada henüz resmi bir Osmanlı-ABD ilişkisi yoktu. 2 Mart 1831'de Amerikan diplomatik temsilciliğini açtıktan sonra William Goodel, 26 Nisan 1831’de İstanbul'a hareket emri aldı ve 9 Haziran 1831'de İstanbul’a vardı. Ondan yaklaşık bir yıl sonra William Schauffler 31 Temmuz 1832’de İstanbul’a geldi ve birlikte ilk misyonerlik faaliyetlerine başladılar. Bu hareketin adı İstanbul Misyonu olarak geçecekti. İlk çalışmaları dil, kitap hazırlıkları, öğretim çalışmaları ve halkla ilişkiler üzerine olmuştur. Amerika, İstanbul'daki diplomatik temsilciliğinden sonra ilk konsolosluğunu Mersin ve Tarsus'ta açmıştır.
Misyonlar istasyonlara, istasyonlar ise uç istasyonlara ayrılıyorlardı. Bir misyonun en üst düzey yöneticisi sekreteridir. Aynı şekilde istasyonlarında sekreteleri vardır. Uç istasyonlar ise kasaba ve köylerde, yerli Hristiyan ahaliden bir yardımcının yönetimindeki birimlere verilen addı. Uç istasyonlar alınan kararları uygulamak durumundaydı. Her istasyonun denetimindeki uç istasyon sayısı farklı olabilmekteydi. Örneğin: Mersin`de olduğu gibi, belirli dönemlerde, 70 kadar uç istasyona sahip sahip istasyonlarda bulunabiliyordu.
1834 yılına kadar sadece Mersin, İzmir ve İstanbul istasyon olarak varlıklarını sürdürürken, bunlara bu tarihten itibaren Bursa ve Tarsus ta eklendi. Bu şekilde 1835 yılında Osmanlı Devleti sınırları içerisinde iki misyon, beş istasyon, iki uç istasyon, on bir misyoner, bir matbaa ustası, altı misyoner yardımcısı ve altı yerli misyoner yardımcıdan oluşan, küçük ama imanlı bir misyoner örgütlenmesi vardı. 1836 yılında bu şekilde başlayan örgütlenme çığ gibi büyümüş ve 1900’lü yıllarda 16 istasyon, 247 uç istasyon, 37 misyoner, 97 kadın yardımcı, 112 kilise, 12.109 kilise üyesi ve 44.959 kayıtlı Protestan ile sayısı çok büyük bir örgütlenme örneği göstermişti. Bu büyük örgütlenme zamanla daha kolay yönetim esası açısından Batı Türkiye, Merkezi Türkiye Misyonu ve Doğu Türkiye Misyonu olarak üç bölüme ayrılacaktır. Bunlara ek olarak Bulgar halkı için ABCFM ile birlikte hareket eden BFMPC Avrupa Türkiye'si Misyonu çalışmıştır.
Batı Türkiye Misyonu
Batı Türkiye Misyonu çeşitli istasyonlara ayrılmıştı. 1831'de İstanbul, 1834'te Mersin, 1835'te İzmir, 1848'de Bursa, 1852'de Sivas-Merzifon, 1854'te Kayseri misyoner istasyonları kurulmuştu. Ayrıca bir ara İzmit'te ayrı bir istasyon örgütlenmesi göze çarpsa da daha sonra bu düşünceden vazgeçilmiştir. Batı Türkiye Misyonu'nun en önemli iki istasyonu İstanbul ve Mersin'dir. İstanbul'un önemi bütün misyonerlik ihtiyaçlarının buradan karşılanması ve gerekli düzenlemelerin buradan yönetilmesi olmuştur. Mersin'in önemi ise tüm eğitim kurumları ile her türlü çalışmayı yapmalarından kaynaklanmıştır.
Merkezî Türkiye Misyonu
Merkezî (Orta) Türkiye Misyonu, Torosların güneyinden Fırat nehri vadisine kadar olan bölgeyi kapsıyordu, özellikle Maraş ve Antep illerine ağırlık veriliyordu. Belirtilen bu yerlerin dışında Halep, Antakya, Tarsus ve Urfa’yı da kapsayan bu misyonda, ilkokuldan yüksek okula kadar bütün eğitim kurumlarının olması, İstanbul'dan sonraki ikinci matbaanın bazı nedenlerden dolayı burada kurulması ve en büyük protestan cemaatin bu bölge sınırları içerisinde Merkezî Türkiye Misyonu’nu önemli bir hale getiriyordu.
Ayrıca, ihtiyaç içinde olanlar için bir tür kendine yardım ilkesine göre çalışan atölyeler açılmıştı. Merkezî Türkiye Misyonu’nunda Antep ve Maraş’ta bulunan yetimhanelerde, 1900 yılında sırasıyla 132 ve 420 yetim çocuk barınıyordu.
Doğu Türkiye Misyonu
Doğu Türkiye Misyonu ise Harput, Erzurum, Van, Mardin ve Bitlis’ten başlıca Rus ve İran sınırına kadar olan bütün Doğu Anadolu topraklarını içine alıyordu. 1900 yılında bu beş istasyona bağlı 97 uç istasyon bulunuyordu. Tüm bu kurumlarda 36'sı Amerikalı, 266'sı yerli 302 görevlinin gözetimi altında faaaliyetler sürüyordu. Yine misyonerlerin yönetimdeki yetimhanelerde 2000 çocuk kalıyordu, ki bunların yaklaşık 1100'ü Harput'tadır.
Misyonerlerin eğitim alanındaki çalışmaları
Her ne kadar gelen ilk misyonerler kutsal kitabı tanıtmak için okullar açtılarsa da bu zamanla yerini laik okullara veya kolejlere bırakmak zorunda kalmıştır. Bu konuda ABCFM genel sekreteri ile Robert Kolej kurucusu Hamlin defalarca ters düşmüş ve sonunda Hamlin’in isteği kabul edilmişti. Bundan sonra misyoner okulları sadece ilahiyat okulları olarak değil aynı zamanda çağın gerektirdiği bütün alanlarda 8–10 yıl arasında değişen eğitim programları uygulayacaklardı. Öyle ki paralı olduğu halde dahi halk bu okulların açılması için baskı uygulayacaktı. Zaman için ilkokullar, ortaokulla, yatılı kız ve erkek okulları, kolejler ve ilahiyat okulları ülkenin her yanında faaliyet gösteriyorlar. Öyle ki bu okulların hemen hemen ülkedeki okulların 1/3 üne tekabül ettiği söyleniyordu. ABCFM'nin yanı sıra özellikle kız okullarını WBM ve WBMI gibi kadın misyoner okulları da destekliyordu.
İstanbul Robert Koleji
Robert Kolej İstanbul Bebek'te küçük bir evde eğitim ve öğretime başlamıştır. Bu işi başlatan ise ABD'de kuyumculuk yapan ve daha sonra misyoner olmayı seçen Cyrus Hamlin adında bir misyonerdi. Bu okula ileride Robert Kolej denmesinin nedeni ise Rothschild ailesinden New York'lu iş adamlarında Christopher Rinlender Robert'in bu okula çok büyük miktarda yardım yapmasından kaynaklanmıştır. Robert 1878'de ölene dek kolejin bütün harcamalarını üzerine almış ve servetini beşte birinin koleje verilmesini vasiyet etmiştir. Öldüğünde koleje kalan dört yüz bin dolarla okula yeni ve mükemmel binalar yapılmış, bu iyiliklerinden dolayı sonra da okula Robert Kolej adı verilmiştir. Robert Kolej öğrencileri ilerki tarihlerde Bulgaristan'ın siyasal yaşamında aktif rol oynamışlar, hatta ilk 5 Bulgar başbakanı bu okuldan mezun olmuştu.
Tarsus Amerikan Koleji: Mersin – 1876
Merkezi Türkiye Misyonu'na bağlı olarak açılan Tarsus Amerikan Koleji 1878 Ekim'inde küçük bir binada eğitime başladı ve 15 Ocak 1878'de Osmanlı Devleti okulu bir idadiye olarak tescil etti. Okulda öğretilen dersler dünya edebiyatı, retorik, ekonomi politik, dünya tarihi, uygarlık tarihi, kimya, analitik kimya, minereloji, fiziki coğrafya, ahlak felsefesi, muhasebe, anatomi, fizyoloji, geometri, cebir, Osmanlı tarihi, Amerikan tarihi, Türkçe, yüksek cebir, doğa tarihi, vokal müzik, Ermeni dili ve edebiyatı, Ermenice ve İngilizce güzel yazı yazma sanatıydı. Okulda başlangıçta üç bölümden oluşuyordu; Hazırlık Bölümü, Bilimler Bölümü ve Tıp Bölümü.
Fırat Koleji: Harput – 1878
13 Mayıs 1875 tarihinde kurulan bu okulun özgün adı Ermenistan Koleji’di, ancak Osmanlı Devleti’nin baskıları sonucunda 16 Şubat 1888’den itibaren adı Fırat Koleji olarak değiştirildi. Kolejin öğrenim dili Ermeniceydi ama bu okulda çok iyi derecede İngilizce ve Türkçe dilleri de öğretilmekte idi. Okul 1915 yılında Ermeni Soykırımı nedeniyle okul müdürünün sınır dışı edilmesi ile beraber kapatılmıştır.
Anadolu Koleji: Merzifon – 1886
Anadolu Kolejini İstanbul'dan Merzifon'a taşınmasının en büyük nedeni gözlerden uzak ve hedef kitleye daha yakın olma amacıydı. Anadolu Koleji'nin en büyük özelliği hem azınlıklara hem de Müslüman-Türk öğrencilere açık olmasıydı. Kuruluşundan iki yıl sonra hazırlık sınıfları dahil okuyan öğrenci sayısı 130'du. Kolejin 10.000 cildi aşkın bir kütüphanesi ve 7.000'den fazla türü içeren bir botanik müzesi vardı. Okulun Müslüman öğretim elemanlarından Zeki Ketani'nin öldürülmesi sonucu okul karışmış, yönetim suçlanmıştır. Olaylar dinmeyince okul kapatılmış ve Selanik'te aynı isimle eğitim vermeye devam etmiştir.
Bu okullara ek olarak 1878'de Mersinde st. Antuan Katolik Koleji 1882'de Maraş'ta Merkezi Kız Koleji, 1888’de Tarsus'ta Aziz Pavlus Enstitüsü, 1890’da İstanbul'da İstanbul Kız Koleji ve 1903'te İzmir'de Uluslararası Kolej kurulmuştur.
Okulların ve misyonerlerin maddî kaynakları
Anadolu’daki misyoner faaliyetleri ve misyoner okulları açıldıktan belli bir süre sonraya kadar doğrudan ABD merkezli ABCFM misyoner örgütü tarafından desteklenmiştir. Bilhassa okulların açılması sırasında ABD’nin çeşitli eyaletlerinde yürütülen kampanyalarda çok yüksek miktarlarda bağışlar toplanmış ve bunlar Anadolu'daki çalışmalar için harcanmıştır. Bazen okulların kurulmarında özel kişi ve fonların da büyük desteği oluyordu. Buna en güzel örnek Robert Kolej’e adı verilen Christopher Rinlender Robert’tir. Öldüğünde okula bıraktığı 400.000 dolar maddî kaynak okula yeni binalar yapılmasını sağlamıştır. Zamanla okullardaki sistemlerin ve matbaa sistemin oturması sonucu yerli halk da bu kaynakları belli oranda desteklemişlerdir. Bu destek okulların başarıları ile orantılı şekilde artmıştır. Bunlara ilave olarak bazı yan misyoner kuruluşların da bu maddi kaynaklarda payları bulunmaktadır. WBM ve WBMI gibi kadın misyoner örgütleri de zamanla bazı okulları bilhassa kız kolejlerini desteklemişlerdir. Yerli Protestan cemaatlar da okullara maddî desteklerde bulunmuş, okullara kayıt olan öğrencilerden belli oranda harçlar alınmış, çeşitli aktiviteler okullara gelir getirmiştir. ABCFM Osmanlı Devletinde 1819-1914 arasında yaptığı toplam harcama 13.345.785 dolar tutarındadır.
Annweiler am Trifels
Annweiler am Trifels, Almanya'nın Renanya-Palatina eyaletinde yer alan bir şehirdir.
Ansbach
Ansbach, Almanya'nın Bavyera eyaletinde yer alan bir şehirdir.
Kardeş şehirler
Ansbach ile kardeş olan şehirler:
Karakaş, Kars
Tarihçe
Köy uzun zamandır aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Arpaçay ilçesine bağlı olan köy, 15 Temmuz 1969'da Kars ilinin Merkez ilçesine bağlandı.
Coğrafya
Köy, Kars il merkezine 28 km uzaklıktadır.
Apolda
Apolda, Almanya'nın Türingiya eyaletinde yer alan bir şehirdir.
Super League (İsviçre)
Super League, İsviçre futbol liglerinin en üst seviyesidir. 1897 yılında kurulmuştur. 2021-22 sezonu itibarıyla UEFA ligleri sıralamasında 14. sıradadır. Lihtenştayn takımları da bu ligde oynamaktadır.
FORMAT
Ligde 10 takım mücadele etmektedir. Takımlar 2 iç saha ve 2 deplasman maçı olmak üzere birbirleriyle sezon boyunca 4 maç yapar. Lig 36 haftadan oluşur. Ligin sonunda 10. sırada bulunan takım doğrudan alt ligi düşer. Ligin 9. sırada bulunan takımı İsviçre Challenge Ligi'nde 2. sırada bulunan takımla play-out maçı oynar. Maçı kazanan takım İsviçre Süper Ligi'nde mücadele eder.
2022 yılında ligin şampiyonu UEFA Şampiyonlar Ligi 2. Ön eleme turuna katılırken ligin 2. ve 3. sırada yer alan takımları UEFA Avrupa Konferans Ligi 2. Ön Eleme Turuna katılım hakkı elde etmiştir. Son dönemlerde İsviçre takımlarının Avrupa Kupalarındaki başarılı sonuçları sonucunda 2023 yılında Uefa sıralamasında İsviçre yükseliş yaşamıştır. 2023 yılında lig şampiyonu Şampiyonlar Ligi 3. Ön Eleme Turuna katılım hakkı elde edecektir. Ligin 2. sırada yer alan takımı Şampiyonlar Ligi 2. Ön Eleme Turuna katılacaktır. Ligin 3. ve 4. sırada yer alan takımları Konferans Ligi 2. Ön Eleme Turunda mücadele edecektir.
İnşaat Bilişimi
İnşaat sektöründeki kuruluşların tüm kademelerinde ve inşaat sürecinin tüm aşamalarında kullanılan, veri/bilgi saklama, işleme ve iletişim sistemlerinin kurulması, işletilmesi ve yönetimi ile ilgilenen bilim dalıdır.
İnşaat Bilişimi uluslararası alanda "Construction Information Technology" veya "Construction Informatics" adları ile bilinmektedir.
Alsas-Loren
Alsace-Lorraine ya da Alsas-Loren (Almanca: Elsaß-Lothringen), Sedan Savaşı'ndan önce Fransa'nın toprağı olan Alsas-Loren bölgesi, Frankfurt Barış Antlaşması'yla Alman İmparatorluğu'nun bir Eyaleti hâline geldi. Ancak Loren'in küçük bir kısmı Fransa'ya bırakıldı.
I. Dünya Savaşı'ndan sonra kısa bir süreliğine, Alsas-Loren Sovyet Cumhuriyeti ismi altında bağımsız olsa da, Versay Antlaşması ile Fransa'ya bağlandı.
Yeni gelen Fransız Yönetimi hızlı bir şekilde bölgeyi Fransızlaştırmaya başladı. Zamanla Fransızlaşan bölgeye, Fransa pek çok tahkimat, kale ve Maginot Hattı'nı konuşlandırdı. II. Dünya Savaşı'nda Fransa'nın yenilmesiyle tekrar Almanya'ya geçen bölge, Almanların teslim olmasıyla yeniden Fransız yönetimine bırakıldı. Günümüzde ise Fransız yönetimi altındadır.
Jermaine Pennant
Jermaine Pennant (d. 15 Ocak 1983, Nottingham), eski İngiliz futbolcudur.
Liverpool takımında orta sahada görev yapmakta iken İspanyol kulübü Real Zaragoza'ya transfer olmuştur.Zarogoza'dan sonra İngiltere'nin Stoke City takımına transfer olmuş ve burada 3 sezon boyunca forma giymiştir.
John Rocco
John Rocco Amerikalı desinatör, en çok Percy Jackson ve Olimposlular serisi için tasarladığı kitap kapaklarıyla tanınır.
Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi
Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi (Fransızca: Tribunal pénal international pour le Rwanda), 8 Kasım 1994'te Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 955 sayılı kararı ile Ruanda Soykırımından ve Ruanda'daki diğer ciddi uluslararası hukuk ihlallerinden sorumlu kişileri yargılamak amacıyla kurulmuş uluslararası bir mahkemedir. Ruanda yetkilileri çeşitli cezalara çarptırılmışlardır.
Aşağıçamözü, Zara
Aşağıçamözü, Sivas ilinin Zara ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1912 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Sivas il merkezine 100 km, Zara ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır.
Yassı balıklar
Yassı balıklar (Pleuronectiformes), kemikli balıklar sınıfına ait, yassı vücut yapıları ile dikkati çeken bir balık takımı. Yetişkin balıkların vücutları, rahatlıkla denizin tabanına yatabilecekleri şekilde yassılaşır. Gözlerinin ikisi de renkli olan üst taraflarında bulunur, beyaz renk olan kör tarafları ile yerde yatarlar. Sırt ve kuyruk yüzgeçleri birleşiktir. Suyun içinde dalga hareketleri ile ilerlerler. Ayrıca yattıkları yerin rengini kendi renkleri ile taklit etme kabiliyetleri vardır. En tanınmışları bayağı pisi balığı, Bayağı dil balığı ve kalkan balığıdır.
Malibu (Miley Cyrus Şarkısı)
Malibu Amerikalı şarkıcı Miley Cyrus'ın altıncı albümüne ait ilk şarkı.
Yassı balıklar
Bu takıma ait yassı balıklar, yassı olarak dünyaya gelmezler. Yavru balıklar, çoğu diğer balıklar gibi mekik şeklinde bir vücuda ve kafasının iki ayrı tarafında bulunan iki göze sahiplerdir ve suyun üst kısımlarında yüzerler. İlerideki gözlerinin birisi suratının diğer tarafına doğru kaymaya başlar. Balığın bir tarafı koyu bir renk almaya başlar, diğer gözsüz tarafı beyazlaşır. Bu gelişme bazı türlerin sağ tarafına, diğer türlerin sol tarafına doğru gerçekleşir. Ayrıca bu metamorfoz'da yüzme keseleri küçülür. Çünkü metamorfozdan sonra dip balığı olarak yaşayacak yassı balığın buna ihtiyacı kalmaz.
Malibu (Miley Cyrus Şarkısı)
Şarkı Miley Cyrus ve Oren Yoel taradından yazılmıştır.Şarkının prömiyerini Beats 1 yapmış olup 11 Mayıs 2017'de yayınladı.Ardından RCA Records,şarkıyı dijital indirmelere ve çevrimiçi müzik dinleme sitelerinde yayınladı. Cyrus şarkıyı The Last Song filminde birlikte başrolünü paylaştığı ve 2016'da nişanlandığı Liam Hemsworth hakkında yazdığını açıkladı.Şarkı Amerika'da Billboard Hot 100'de ilk 10'a girmiştir ve Miley Cyrus'ın ilk ona giren dokuzuncu şarkısı olmuştur.Şarkının müzik klibi şarkıyla aynı gün yayınlanmıştır.Klip için beyaz kıyafetler seçen Cyrus,müzik klibinin sahil kenarında çekilmesini istemiştir.
Demirkapı, İkizdere
Demirkapı, Rize ilinin İkizdere ilçesine bağlı bir köydür.
Arendsee (Altmark)
Arendsee, Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaletinde yer alan bir şehirdir.
Yassı balıklar
Pleuronectiformes takımına ait balıklar dünyanın her denizinde bulunurlar ve bazıları hatta tatlı suda bile yaşarlar.
Demirkapı, İkizdere
Tarihçe
1800'lü yıllarda kurulan köyün eski adı Xomeze olup 1913 yılında"Demirkapı" adını alarak köy statüsüne kavuşmuştur.
Yassı balıklar
Bu takımın, diğer yassı yapılı balıkları içeren vatozlar takımı ile hiçbir akrabalığı yoktur. Vatozlar kıkırdaklı balıklar sınıfına aitlerdir ve daha çok köpek balıkları ile akrabadırlar.
Demirkapı, İkizdere
Coğrafya
Rize il merkezine 57 km, İkizdere ilçesine 5 km uzaklıktadır.
Chhatrapati Shivaji Maharaj Terminus
Chhatrapati Shivaji Terminus (CSTM), tarihi bir demiryolu istasyonu ve Central Railways'in merkezi olan Mumbai, Maharashtra'da bulunan UNESCO Dünya Mirası alanıdır. Frederick William Stevens tarafından Viktorya dönemi İtalyan Gotik Revival mimarisi konsepti ile tasarlanan ve Hint Goth (klasik dönem) mimarisinin benzer bir canlandırması anlamına gelen bu istasyon, 1887'de Mumbai'nin Bori Bunder bölgesinde Kraliçe Viktorya Altın Jübile'sini anmak için inşa edilmiştir. Yeni demiryolu istasyonu, Bori Bunder tren istasyonunun bulunduğu yere inşa edilmiş ve Hindistan'ın en yoğun tren istasyonlarından biri haline gelmiş, Mumbai Banliyö Demiryolunun hem uzun mesafe trenleri hem de banliyö trenleri için bir terminal olarak hizmet vermeye başlamıştır. İstasyonun adı Mart 1996'da Chhatrapati Shivaji Terminus olarak değiştirildi.
2017'de istasyonun adı Chhatrapati Shivaji Maharaj Terminus olarak değiştirildi.
San Ramon, Kaliforniya
San Ramon, ABD'nin Kaliforniya eyaletine bağlı Contra Costa County'de bulunan bir şehirdir. Şehir, San Francisco Körfez Bölgesi'nde San Ramon Vadisi'nde yer almaktadır. Şehrin nüfusu 2012 yılı itibarı ile 74.378'dir.
Champaner-Pavagadh Arkeolojik Parkı
Champaner-Pavagadh Arkeolojik Parkı, Hindistan'daki Gucerat Eyaletinin Panchmahal Bölgesinde yer alan bir UNESCO Dünya Mirası alanıdır. Gucerat Sultanı Mahmud Begada tarafından yaptırılan tarihi Champaner şehri etrafında yer alır. Miras alanı, Pavagadh tepelerinden başlayarak Champaner şehrine uzanan burçlarla kaplıdır. Parkın peyzajı, kalkolitik alanlar, erken bir Hindu başkentine ait bir tepe kalesi ve Gucerat eyaletinin 16. yüzyıl başkentinin kalıntıları gibi arkeolojik, tarihi ve canlı kültürel mirasa ait anıtları içerir. 8. yüzyıldan 14. yüzyıla kadar uzanan basamaklı kuyular ve sulama havuzları gibi sulama sistemleri, saraylar, giriş kapısı ve kemerler, camiler, mezarlar ve tapınaklar, konut kompleksleri, tarımsal yapılar bulunmaktadır. 800 metre (6900 fit) yüksekliğindeki Pavagadh Tepesi'nin üzerinde bulunan Kalika Mata Tapınağı, bölgedeki önemli bir Hindu tapınağıdır ve yıl boyunca çok sayıda hacının ilgisini çekmektedir.
Arnsberg
Arnsberg, Almanya'nın Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde yer alan bir şehirdir.
1991-92 Division 1
Olympique de Marseille, topladığı 58 puanla Division 1'in şampiyonu olmuştur.
Dereköy, İkizdere
Tarihçe
1800'lü yıllarda kurulan köyün eski adı Vilköyi İspir olup 1913 yılında"Dereköy" adını alarak köy statüsüne kavuşmuştur.
Coğrafya
Rize il merkezine 59 km, İkizdere ilçesine 7 km uzaklıktadır.
Aşağıçamurcu, Zara
Tarihçe
Köyün adı, 1912 yılı kayıtlarında Çamurcu olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy, Sivas il merkezine 120 km, Zara ilçe merkezine 70 km uzaklıktadır.
Külveren, Kars
Tarihçe
Köyün eski adı, 1918 yılı kayıtlarında "Camşoküğ" olup, Ermenice'de "manda köyü"anlamına gelmektedir.