cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aretha Franklin
Erken dönem hayatı
Aretha Louise Franklin, Memphis, Tennessee'de Barbara Siggers ve Clarence LaVaughn Franklin'in kızı olarak dünyaya geldi. "C. L." mahlasını alan babası Mississippi asıllı bir gezgin vaiz olup, annesi yetenekli bir piyanist ve vokalistti. Franklin'in yanı sıra, ebeveynleri üç kardeş daha dünyaya getirdikleri gibi her ikisi de bu evliliğin dışında başka çocuklara da sahip oldu. Franklin, iki yaşındayken aile Buffalo, New York'a taşındı. Beşinci yaş gününden önce babası C. L. Franklin, aileyi kalıcı olarak Detroit, Michigan'a taşıyarak Baptist kilisesi New Bethel'i kurdu. Franklin'in ebeveynleri özellikle C. L. Franklin'in aldatma hikâyeleri nedeniyle sorunlar yaşıyordu ve 1948 itibarıyla ayrıldılar. Annesi bir önceki ilişkisinden olan oğlu Vaughn ile beraber Buffalo'ya yeniden yerleşti.
Erken dönem
Annesinin ölümünden hemen sonra Franklin, New Bethel'da solo şarkılar söylemeye başladı. Bunlardan ilki "Jesus, Be a Fence Around Me" ilahisiydi. Dört sene sonra babası, onun kariyer menajerliğini üstlendi ve onu "gospel caravan" adını verdiği kilise turlarına eşlik etmesi için yanında götürmeye başladı. Kısa süre sonra kızının J.V.B. Records'la anlaşmasına öncülük eden babası, 1956'da Songs of Faith adlı ilk albümün çıkışına önayak oldu. Gospel radyo istasyonlarına "Never Grow Old" ve "Precious Lord, Take My Hand" şarkıları servis edildi. Franklin, bu süreçte bazen The Caravans ve The Soul Stirrers ile beraber geziyordu ve dinsel olmayan müzik kariyerinden önce Soul Stirrers ile beraber şarkı söyleyen Sam Cooke'a âşık oldu.
18'ine girdikten sonra Franklin, babasına Sam Cooke gibi pop müzik kaydetmeye niyetli olduğunu söyledi. Menajeri olarak C. L., bu konuda yardımcı olacağını belirterek onunla beraber iki şarkılık bir demo hazırladı ve bu sayede Columbia Records'ın ilgisini çekti. 1960'ta bu şirketle anlaşma imzalayan sanatçı, "five-percent artist" (Türkçe: "yüzde beş sanatçı") adıyla atfedildi. Bu sıralarda pop performansları için koreograf Cholly Atkins'ten yardım aldı. Columbia ile anlaşmasından önce Sam Cooke, Franklin'in babasını kendi şirketi olan RCA'ya almak için ikna girişimlerinde bulunmuştu. Aynı şekilde, bölgesel kayıt şirketi sahibi Berry Gordy, Franklin'i ve ablası Erma'yı Tamla etiketine dahil etmek istemişti. Franklin'in babası ise, bu şirketlerdeki düzenin henüz oturmadığını hissetti. Franklin'in ilk Columbia teklisi "Today I Sing the Blues", Eylül 1960'ta yayımlanarak Hot Rhythm & Blues Sellers listesinde ilk onda yer aldı.
İlk başarılar
Ocak 1961'de Columbia, Franklin'in ilk ana akım albümü Aretha: With the Ray Bryant Combo'yu piyasaya sürdü. Albümde, Billboard Hot 100 listesinde gözüken ilk teklisi "Won't Be Long" da yer almaktaydı. Büyük kısmının prodüksiyonu Clyde Otis tarafından üstlenilen bu Columbia kayıtları, vokal caz, blues, doo-wop ve rhythm and blues gibi farklı türde denemeler içeriyordu. Yıl bitmeden, "Rock-a-Bye Your Baby with a Dixie Melody" şarkısını yeniden seslendiren şarkıcı, teklinin B yüzüne R&B hiti "Operation Heartbreak"i de dahil etti. "Rock-a-Bye" Avustralya ve Kanada'da ilk kırkta gözükerek sanatçının ilk uluslararası hiti oldu. Franklin, 1961 sonunda Down Beat tarafından "yeni-yıldız kadın vokal" şeklinde bahsedildi. 1962'de Columbia'dan The Electrifying Aretha Franklin ve Amerikan listelerinde 69 numarada beliren The Tender, the Moving, the Swinging Aretha Franklin albümleri yayımlandı.
1964 itibarıyla Franklin, iyice pop müziğe yönelmeye başladı. 1965 başında "Runnin' Out of Fools" adlı baladıyla R&B listelerinde ilk ona kadar yükseldi. Sonraki süreçte, R&B ve Easy Listening listelerinde çeşitli şarkılarıyla göründü. 1960'lar ortalarında Franklin, gece kulübü ve tiyatrolardaki gösterileri ile $100.000 kazanır hale geldi. Aynı dönemde Hollywood A Go-Go ve Shindig! gibi rock and roll gösterilerinde de sahne aldı. Buna karşın, kayıt şirketinin Franklin'in yeteneklerini göz ardı ettiği de tartışılır hale geldi. Columbia yöneticisi John H. Hammond, daha sonraları Columbia'nın Franklin'in gospel geçmişini göz ardı ettiğinden ötürü sanatçının asıl potansiyelini ortaya çıkaramadığını belirtti.
Ticari başarı
Ocak 1967'de altı yıllık anlaşma sonunda Columbia ile anlaşmasını yenilemeyen Franklin, Atlantic Records'a geçti. O ay, Muscle Shoals, Alabama'daki FAME Stüdyoları'na giderek Muscle Shoals Rhythm Section'ın ünlü müzisyenlerinin önünde "I Never Loved a Man (The Way I Love You)"yu seslendirdi. Şarkı, Şubat ayında yayımlanarak R&B listelerinin zirvesine otururken Billboard Hot 100 listesinde dokuz numaraya kadar yükselerek sanatçının ilk ona giren ilk şarkısı oldu. Şarkının B yüzü "Do Right Woman, Do Right Man" de R&B listelerinde 37 numarada kendine yer buldu. Nisan ayında, Otis Redding'in "Respect" şarkısının coşkulu Franklin sürümü yayımlandı. Şarkı, hem R&B hem pop listesinde bir numaraya yükseldi. Sonraları sanatçının imza şarkısı olduğu gibi sivil haklar ve feminizm marşı olarak da kullanıldı.
Franklin'in Atlantic'ten çıkan ilk albümü I Never Loved a Man the Way I Love You ticari başarılar elde ederek altın plakla ödüllendirildi. 1967'de "Baby I Love You" ve "(You Make Me Feel Like A) Natural Woman" adlı iki şarkısıyla daha ilk onda yer aldı. Franklin'in, prodüktör Jerry Wexler ile birlikteliği, sanatçının Atlantic dönemindeki en başarılı şarkılarının ortaya çıkmasına yardımcı oldu. 1968'de Lady Soul ve Aretha Now adlı çok satan albümlerini yayımladı. Bu albümler Franklin'in en bilinen şarkılarından "Chain of Fools", "Ain't No Way", "Think" ve "I Say a Little Prayer" gibi şarkıları içermekteydi. Şubat 1968'de En İyi Kadın R&B Vokal Performansı da dahil olmak üzere iki Grammy aldı. Franklin, bu dalda 1975'te Natalie Cole'ın "This Will Be (An Everlasting Love)" ile aynı ödülü kazanmasına kadar toplamda sekiz kez art arda ödül kazandı (toplamda on bir kez bu ödülü aldı). 16 Şubat 1968'de Franklin, kendi şerefine düzenlenen bir günde eski dostu Martin Luther King, Jr. ile görüştü. Aynı gün, ölümünden iki ay önce Luther King ona SCLC Drum Beat Ödülü takdim etti. Franklin, Haziran 1968'de Time dergisinin kapağında yer aldı.
Franklin'in başarıları 1970'lerde daha ilerilere yöneldi. Bu süreçte "Spanish Harlem", "Rock Steady" ve "Day Dreaming" gibi şarkılarla ilk onda yer alırken, Spirit in the Dark, Young, Gifted & Black ve gospel türündeki Amazing Grace gibi albümlerle olumlu eleştiriler aldı. 1971'de Franklin, Fillmore West'in afişlerinde yer alan ilk R&B şarkıcısı oldu. Bir süre sonra da Aretha Live at Fillmore West adlı canlı performans albümü piyasaya sürüldü. Quincy Jones prodüksiyonu içeren albümü Hey Now Hey (The Other Side of the Sky) ile beraber Franklin'in kariyerinde bir gerileme görüldü. Her ne kadar albümdeki "Angel" ticari olarak başarı gösterse de 1973'te yayımlandığında oldukça düşük bir satış grafiği çizdi. Franklin, bu süreçten sonra "Until You Come Back to Me" ve "I'm in Love" gibi şarkılarla R&B başarıları gösterse de 1975'ten sonra kayda değer liste başarıları elde edemedi. Jerry Wexler, 1976'da Atlantic'ten ayrılıp Warner Bros. Records'a geçtikten sonra Franklin, Curtis Mayfield ile beraber "Sparkle" filminin soundtrack'i üzerinde çalıştı. Albümde, sanatçının 70'lerdeki son top-40 hiti olan "Something He Can Feel" yer alıyordu. Franklin'in Sweet Passion, Almighty Fire ve La Diva da dahil olmak üzere bundan sonraki Atlantic albümleri fiyaskoyla sonuçlandı. 1979'da ise sanatçı şirketten ayrılmaya karar verdi.
Sonraki yıllar
1980'de Clive Davis'in de dahil olduğu Arista Records'a kaydolan Franklin, Kraliçe Elizabeth'in önünde Royal Albert Hall'de kraliyet konseri verdi. Franklin, bunun yanında komedi müzikali The Blues Brothers'ta konuk oyuncu olarak bir garsonu canlandırarak övgü topladı. Franklin'in ilk Arista albümü Aretha'da R&B listesinde 3 numaraya yükselen "United Together" ve Grammy ödülü adayı gösterilen Otis Redding cover'ı "I Can't Turn You Loose" yer almaktaydı. 1981'de yayımlanan Love All the Hurt Away, aynı adlı George Benson düeti ve Grammy ödüllü Sam & Dave cover'ı "Hold On, I'm Comin'"i içeriyordu. Franklin, yedi yıldan sonra Jump to It adlı albümle altın plak kazandı. Albümle, aynı adı taşıyan şarkı da altı seneden sonra listelerde ilk kırkta yer alan ilk şarkısı oldu.
1985'te "daha genç bir tını" elde etmek amacıyla dördüncü Arista albümü Who's Zoomin' Who'yu yayımlayarak bir milyondan fazla sattı. "Freeway of Love", "Who's Zoomin' Who" ve "Sisters Are Doing It for Themselves" gibi şarkıları içeren albüm böylelikle sanatçının platin plak kazanan ilk albümü oldu. Bir sonraki sene yayımlanan Aretha da benzer başarılara imza attı. Bu albümde de, "Jumpin' Jack Flash", "Jimmy Lee" ve George Michael düeti "I Knew You Were Waiting for Me" gibi bilinen şarkıları yer almaktaydı. Bu dönemde Franklin, A Different World ve Together gibi gösteriler için tema şarkıları seslendirdi. 1987'de babasının kilisesinde kaydedilen üçüncü gospel albümü, One Lord, One Faith, One Baptismi ve 1989'da Through the Stormu yayımladı. Franklin'in 1991 albümü, What You See is What You Sweat ise listelere giremedi. Frankin, listelere bir daha 1993'teki dans şarkısı "A Deeper Love" ile, ilk 40'a ise 1994'teki "Willing to Forgive" şarkısıyla geri döndü.
1998'de Franklin, Lauryn Hill tarafından prodüksiyonu üstlenilen "A Rose Is Still a Rose" ile listelerde ilk 40'ta yer alırken, aynı addaki albümü altın plak elde etti. Aynı yıl Grammy Ödülleri töreninde "Nessun Dorma"yı seslendiren sanatçı büyük övgüler topladı. Grammy ödüllü "Wonderful" şarkısının da yer aldığı Arista'dan çıkan son albümü So Damn Happy, 2003'te yayımlandı. Franklin, 20 seneden sonra 2004 yılında Arista'dan ayrılacağını açıkladı. Arista anlaşmasının zorunlu kıldığı düet derleme albümü Jewels in the Crown: All-Star Duets with the Queen'i 2007'de piyasaya sürüldü. Sonraki sene ise DMI Records'tan This Christmas, Aretha adlı noel albümü yayımlandı.
Ocak 2009'da Franklin, ABD genel seçimlerini kazanan Barack Obama'nın zaferini kutlamak adına düzenlenen gösteride kilise şapkası eşliğinde "My Country 'Tis of Thee" adlı şarkıyı seslendirdi. 2010'da sanatçı, Yale Üniversitesi'nden onur derecesi elde etti. 2011'de kendi kurduğu Aretha's Records aracılığıyla Aretha: A Woman Falling Out of Love albümünü piyasaya sürdü. 2014 itibarıyla RCA Records altında çalışan sanatçı, tekrar Clive Davis ile beraber iş birliği içindedir. Yeni bir albüm için Babyface ve Danger Mouse ile ortak çalışmalar gündeme gelmiştir.
29 Eylül 2014'te Franklin, Late Show with David Letterman programında Cissy Houston arka vokalleriyle beraber Adele'in "Rolling in the Deep" şarkısı ve "Ain't No Mountain High Enough" şarkısından oluşan bir derleme seslendirdi. Ekim 2014'te "Rolling in the Deep" cover'ının Billboard'ın Hot R&B/Hip-Hop Songs listesinde 47 numaraya erişmesiyle Franklin, bu listede 100 şarkısı olan ilk insan oldu.
Müzikal tarz ve imaj
Franklin; vokal esnekliği, yorumsal zekası, yetenekli piyano çalışı, kulağı ve deneyimi nedeniyle sıklıkla büyük bir şarkıcı ve müzisyen olarak addedilir. Franklin'in sesi, "güçlü bir mezzo-soprano" olarak sınıflandırılmaktadır. Franklin'in erken dönem sesini barındıran ve sanatçının on dört yaşında söylediği Songs of Faith albümü hakkında konuşan Jerry Wexler, sanatçının sesini "on dört yaşındaki bir çocuk gibi değil, kendinden geçmiş bir tefsirci rahip gibi" olduğunu belirtti. Franklin'in imajı kariyeri boyunca ani değişimlere sahne oldu. 1960'lar boyunca kabarık saçlar ve bazen vizon kürk ile kuş tüyleriyle kuşanmış abartılı kıyafetlerle göz önünde bulunurken, 1970'lerde kendi köklerine binaen Afro saçlarıyla ve Afro-merkezli kıyafetleriyle akranları tarafından örnek alındı. 1970'ler ortasında verdiği kiloların ardından dar kıyafetler giymeye başladı. 1980'lerde ise gecelik ve abartılı kıyafetler giydi.
Kişisel yaşam
Detroit'te yetişen Franklin, 1960'larda New York'a taşınarak 1970'ler ortasında Los Angeles'a yerleşene kadar burada kaldı. En son Los Angeles'a yerleşen sanatçı 1982'ye kadar burada yaşadı. Daha sonra Detroit'e yerleşerek, rahatsızlanan babasının ve kardeşlerinin yanında kaldı. Franklin ölene kadar Detroit'te yaşadı. 1984'te yaşadığı bir olayın ardından yaşadığı uçma korkusu nedeniyle denizaşırı seyahat edemeyen Franklin, bu tarihten sonra sadece Kuzey Amerika'da sahne aldı. Dört erkek çocuğu olan Franklin'in ilk evladı Clarence, sanatçı 14 yaşına girdiği sıralarda dünyaya geldi. Hiçbir oğlunun babası açıklanmadı. Kariyeri peşinde koşarken ve "arkadaşlarıyla takılırken" Franklin'in büyükannesi Rachel ve kız kardeşi Erma çocukları sırayla alarak yetiştirdi. Franklin'in üçüncü oğlu, Ted White, Jr. 1964 yılında dünyaya geldi. Profesyonel olarak Teddy Richards adıyla bilinen bu üçüncü oğlu, annesi için konserlerde gitar çalmasıyla bilinmektedir.
Franklin iki kez evlendi. Babasının karşı çıkmasına rağmen Ted White ile 1961'de evlendi. Aile içi şiddet de barındıran kavgalı bir ilişkiden sonra çift 1969'da boşandı. 11 Nisan 1978'de ikinci eşi aktör Glynn Turman ile babasının kilisesinde evlendi. Franklin, Turman ile evlenerek, Turman'ın önceki evliliğinden üç çocuğuna üvey anne oldu. Çift, 1982'de Franklin'in Los Angeles'dan Detroit'e taşınmasının ardından ayrı düştü ve 1984 itibarıyla de boşandı. Bir dönem uzun süreli erkek arkadaşı Willie Wilkerson ile evlilik planı yaptı. Franklin ve Wilkerson'ın 1988'e kadar uzanan iki nişan geçmişi bulunmaktadır. Franklin en sonunda 2012'de nişanın düştüğünü beyan etti.
Franklin'in kız kardeşleri Erma ve Carolyn de profesyonel müzisyen olarak kariyer sahibi oldular ve Franklin'in albümlerinde geri vokalde yer aldılar. Franklin'in Ted White'tan boşanmasını izleyen süreçte erkek kardeşi Cecil, Franklin'in menajeri oldu ve 26 Aralık 1989'da akciğer kanserinden dolayı öldüğü tarihe kadar öyle kaldı. Kız kardeşi Carolyn de Nisan 1988'de meme kanserinden dolayı ölürken, daha büyük kız kardeşi Erma gırtlak kanseri neticesinde Eylül 2002'de hayata gözlerini yumdu. Franklin'in yarı erkek kardeşi Vaughn da Erma'dan iki ay sonra öldü. Yarı kız kardeşi Carl Kelley (Jennings; d. 1940) halen yaşamaktadır. Franklin, 10 Haziran 1979 tarihinde Las Vegas'taki Aladdin Hotel'de konser verirken babası C. L.'in Detroit'teki evinde kısa mesafeden iki kez vurulduğunu öğrendi. Henry Ford Hastanesi'nde geçirdiği altı aydan sonra, hala komadayken babası C.L., 24 saat bakıcı eşliğinde eve getirildi. Sanatçı, 1982 sonunda babasına bakmak için Detroit'e taşındı. Babası 27 Temmuz 1984 tarihinde öldü.
Franklin romantik açıdan pek çok sanatçıyla ilişkilendirilmektedir. Bunlar arasında Sam Cooke ve The Temptations grubundan Dennis Edwards yer almaktadır. Müzik piyasasındaki arkadaşları arasında Dionne Warwick, Mavis Staples ve Sweet Inspirations grubunun üyesi olarak Franklin'le şarkı söylemeye başlayan Cissy Houston yer almaktadır. Houston, aynı zamanda Franklin'in hit şarkısı "Ain't No Way"in geri vokalinde yer aldı. Franklin, Houston'ın kızı Whitney ile 1970'lerde tanıştı. Daha sonra Whitney'nin onursal teyzesi oldu. Whitney bu süreçte ona "Auntie Ree" ("Ree Teyze") şeklinde hitap etti. Whitney, 11 Şubat 2012'de öldü. Franklin ise onun ölümüne çok şaşırdığını belirtti. Houston'ın anısına 18 Şubat'ta düzenlenen gösteride yer alacağını belirtse de, temsilcisi Franklin'in bacak spazmı geçirdiği ve bu yüzden katılamayacağını açıkladı. Onun katılmayışına yönelik eleştiriler üzerine, "Tanrı biliyor, gelmeyi çok istedim ama gelemedim." dedi.
Franklin, kayıtlı bir demokrattır. 2014'te müziğe olan katkılarından ötürü Harvard Üniversitesi tarafından "Sanat Doktoru" olarak onursal derece elde etti.
Kilo durumları ve sağlık sorunları
Franklin, kilo sorunlarıyla yıllarca mücadele etti. 1974'te sıkı bir rejimle 18 kg verdikten sonra 70'lerin sonuna kadar kilosunu korudu. Franklin 1990'larda What You See Is What You Sweat albümünün yayımlanmasından önce tekrar kilo verdi ancak bir buçuk yıl içinde bunu tekrar aldı. Daha sonraları yıllarca "yo-yo" diyetine devam ettiğini belirtti. Açıklanmayan bir tümörü almak üzere geçirdiği ameliyatı izleyen süreçte 39 kg verdiğini belirtse de, 2012'de bu kiloları tekrar geri aldığını ifade etti. Eski bir sigara tiryakisi ve alkol bağımlısı olan olan sanatçı, 1992'de sigara içmeyi bıraktı. Franklin 1994'te sigara içmenin "sesine zarar verdiğini" öne sürse de, 2003'te sigarayı bırakmanın kilosunun hızla artmasına yol açtığını söyledi.
2010'da Franklin bir tümörü aldırmak adına konserlerini iptal etti. 2011 yılında Franklin, bu ameliyat sayesinde "hayatına 15 ila 20 yıl ekleyeceğini" belirtti. Buna karşın pankreas kanseri ile ilgili iddiaları yalanladı. 19 Mayıs 2011'de Chicago tiyatrosunda geri dönüş gösterisini düzenledi. Mayıs 2013'te Franklin bir başka tıbbi müdahale adına iki konserini iptal etti. Aynı ayın sonunda sanatçı, Haziran ayındaki üç konseri daha iptal ederek Temmuz ayına erteledi. Ancak 27 Temmuz'daki Clarkston, Michigan gösterisi yine tıbbi gerekçelerle iptal edildi. Buna ek olarak Ağustos'ta Chicago'daki MLB dahilinde, kendisinin sivil haklara bağlılığı şerefine düzenlenen bir öğle yemeğinde yer alması beklenen gösteri iptal edildi. Yine 21 Eylül'deki Atlanta konserini benzer gerekçelerle rafa kaldırdı. Ağustos 2013 sonunda The Associated Press ile yapılan bir telefon röportajında sanatçı "mucizevi" bir şekilde açıklanmayan bir hastalıktan kurtulduğunu ancak %100 iyileşme sağlanana kadar herhangi bir gösteriye katılmayacağını belirtti. Bir süre sonra gösterilere geri dönen Franklin, 2013 Noel'i için Detroit'teki Motor City Casino'da sahne aldı. 2014 yazının başlarında çok şehirli bir konser turnesine başlayacağını belirten sanatçı, 14 Haziran'da New York'taki Radio City Music Hall'deki gösteriyle bu turnesine başladı.
Ölümü
Aretha Franklin, 16 Ağustos 2018'de pankreas kanserine bağlı olarak Detroit’teki evinde 9:50’de öldü.
Kalıt
1987'de Franklin, Rock and Roll Hall of Fame'e dahil edilen ilk kadın sanatçı oldu. Bundan iki sene önce Michigan Hükûmeti, Franklin'in sesini "doğal kaynak" olarak nitelendirdi. Franklin, Hollywood Walk of Fame'deki yıldızını 1979'da elde etti. 1994'te Kennedy Center Honors'tan bir madalya aldı ve aynı yıl NARAS Yaşam Boyu Başarı Ödülü elde etti. Bundan üç yıl önce ise NARAS Grammy Efsanesi ödülü elde etti. 1999'da National Medal of Arts madalyasını kazandı. 2005'te Başkanlık Özgürlük Madalyası elde etti. Aynı sene UK Music Hall of Fame'e dahil edilerek Madonna'dan sonra buna dahil olan ikinci kadın sanatçı oldu.
2008'de MusiCares Yılın İnsanı Ödülü elde etti ve bu senenin Grammy töreninde sahne aldı. Aynı sene Billboard Hot 100 tüm zamanların en iyi sanatçıları listesinde ilk 20'de yer aldı. 2012'de GMA Gospel Music Hall of Fame'e dahil edildi. Franklin, sıklıkla "sivil haklar hareketinin sesi, siyah Amerika'nın sesi" ve "siyah eşitliğin sembolü" olarak nitelendirilir. Sanatçı, yine Rolling Stone'un "Tüm Zamanların En İyi Şarkıcıları" listesinde 1 numarada yer aldı. Şubat 2011'de ameliyatının ve iyileşme sürecinin ardından Grammy Ödülleri, kendisi adına onun şarkılarından oluşan bir potpuri gösterisi düzenledi. Bu gösteride Christina Aguilera, Florence Welch, Jennifer Hudson, Martina McBride ve Yolanda Adams yer aldı.
Akademik itibar
Franklin, Harvard Üniversitesi'nden onursal derece elde etti. Bunun dışında 2012'de Princeton Üniversitesi'nden, 2010'da Yale Üniversitesi'nden, 2006'da Berklee Müzik Koleji'nden, 1995'te New England Konservatuvarı'ndan, 1987'deyse Michigan Üniversitesi'nden müzik alanında onursal doktora unvanı ede etti. Bunun yanında 1990'da Wayne State Üniversitesi'nden onursal L.H.D. ve 1975'te Bethune-Cookman Koleji'nden onursal hukuk doktoru unvanı kazandı.
1920-21 Pazar Ligi
1920-21 Pazar Ligi, Pazar Ligi'nin ilk sezonudur. Ligde iki Türk takımı vardır, biri Beşiktaş diğeri ise İttihatspor'dur. Diğer takımlar ise azınlık takımlarıdır. Bu sezonun şampiyonu İttihatspor'dur.
Kanımdaki Barut
Kanımdaki Barut, Haluk Piyes'in yazıp, yönettiği ve baş rolünde oynadığı 2009 yapımı bir Türk filmidir.
Konusu
Barut’un babası İbrahim eski bir tetikçidir ve annesiyle bir gece kulübünde tanışarak evlenmiştir. Ama bir gün eve döndüğünde eşiyle, eski patronu Selahattin’i uygunsuz bir durumda görmüştür. Bu yüzden Barut ve abisi Duman çok küçük yaşta annelerinin, babası tarafından gözlerinin önünde öldürülmesine tanık olmuştur. Eski patron Selahattin kaçmıştır.
Yaylacık, Gölbaşı
Yaylacık, Adıyaman ilinin Gölbaşı ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı, 1919 yılı kayıtlarında Köristan olup, Kürtçede "gûristan" sözcüğü "gayrımüslim mezarlığı" anlamına gelmektedir.
Coğrafya
Köy, Adıyaman il merkezine 28 km, Gölbaşı ilçe merkezine 19 km uzaklıktadır.
Goldilocks ekonomisi
Goldilocks ekonomisi, piyasa yanlısı para politikasına izin veren makul ekonomik büyüme ve düşük enflasyonu amaçlayan bir ekonomidir. İsmi Üç Ayı adlı çocuk hikâyesinden gelmektedir. Bu ifade ilk kez Mart 1992'de "The Goldilocks Economy: Keeping the Bears at Bay" isimli kitapta David Shulman tarafından kullanılmıştır. Terim Larry Kudlow tarafından CNBC'deki programında sıkça kullanılmaktadır. Terim sogflasyon (sogflation) teriminin zıttıdır
Turandot
Turandot, Giacomo Puccini tarafından bestelenmiş üç perdelik bir operadır. Operanın liberetosu Giuseppe Adami ve Renato Simoni tarafından hazırlanmıştır. Puccini bu eserin konusu hakkında ilk ilhamı Friedrich Schiller'in "Turandot-Çin Prensesi" adlı eserini okumasından sonra almıştır; fakat operanın esas teması ve konu ayrıntıları 18. yüzyıl Venedikli tiyatro yazarı Carlo Gozzi'nin oyunundan alınmıştır.
Puccini öldüğü zaman Turandot'un bestelenmesi bitmemişti ve Puccini sonuç için birçok eskiz ve fikirlerini açıklayan notlar bırakmıştı. Bunları elinden geldiği kadar az kullanarak Franco Alfano bu operayı bitirmiştir. Turandot operasının prömiyeri 26 Nisan 1926'da Milano'da Teatro alla Scala'da yapılmıştır. Orkestra şefliğini Arturo Toscanini yapmış ve müzik olarak sadece Puccini'nin besteleyebildiği kadar kısmı çaldırmış, Alfano'nun eklerini çaldırmadan esere son buldurmuştur.
Turandot'un aslı ve hazırlanışı
Puccini Schiller'in "Turandot-Çin Prensesi" eserinden ilk ilhamını almakla beraber, Turandot operasının ana temelini Venedikli Carlo Gozzi tarafından yazılmış ve 22 Ocak 1762 de San Samule Tiyatrosunda sahnelenen 5 sahnelik bir trajik tiyatro oyundan almıştır. Operanın ana teması 1001 Gece Masalları'ndan alınmış olup, diğer çok başka şair ve yazar tarafından da (örneğin Karl Gustav Vollmoeller, 'Çin Masalı' ve Wolfgang Hıldesheımer 'Prenses Turandotun öyküsü' v.b.) işlenmiştir.
Puccini, Turandot operası üzerinde çalışmalarına ilk defa Mart 1922'de libretto yazarları Giuseppe Adami ve Renato Simoni ile bir toplantı yaptıktan sonra başladı ve son ikili için besteyi Mart 1924'te geliştirip bitirdi. Bu ikilinin metni için Adami'nin hazırladığı dördüncü alternatif metni seçmişti. Fakat 10 Ekim'de gırtlak kanseri olduğu teşhis edildi ve tedavi için 24 Kasım'da Brüksel'e gitti. Yeni ve deneysel olan radyoterapi tedavisi yapıldı. Kanserin ne kadar ilerlediğinden karısının ve kendisinin haberi yoktu. 29 Kasım 1924'te hastalığından ve tedavinin komplikasyonlarından dolayı öldü.
Puccini Turandot'un bitişi için 23 levha halinde 36 sayfalık eksiz ve notlar geride bırakmış ve "Riccardo Zandoni'"'nin eseri tamamlamasını istediğini belirtmişti. Fakat Puccini'nin oğlu Tonio bunu kabul etmedi ve sonunda bu eskiz halindeki sonuçları tamamlamak için Franco Alfano seçildi. Alfano hazırladığı ilk uyarlamada bazı pasajları kendi besteleri ile doldurmuştu ve hatta zaten hazır olan liberetoya ekler ve ondan kesintiler de yapmıştı. Buna genel editör "Ricardi" ve orkestra şefi "Toscanini" şiddetle itiraz ettiler ve Alfano, Puccini'nin eskizlerine daha yakın bir yeni uyarlama hazırladı. Ricardi'in isteği Alfano'nun hazırladığı uyarlamanın kalitesi değil, ortaya çıkan eserin sonunun Puccini'nin konseptine uygun olup olmadığı idi. Alfano'nun ikinci uyarlaması uygun gelmişti. Toscanini uyarlama eserin sonunu biraz daha kesti. İşte bu hazırlanıp ortaya çıkan kısaltılmış uyarlama birçok opera evi Turnadot operası yapımlarında kullanılan eserdir.
Eserin sonunun ne olacağına dair tartışma hala çok ciddi olarak devam etmektedir. Çok kişi Alfano'nun birinci uyarlamasını tercih etiğini bildirmiştir. 1976-1988 döneminde Amerikan bestecisi Janet Maguaire Pucinni eskizlerini kullanarak yeni bir uyarlama ve beste ekleri yapmıştır; ama bu daha icra edilmemiştir. 2001'de İtalyan "Luciano Berio" müziğe ekler yaparak yeni bir uyarlama hazırlamıştır ama buna reaksiyon karışık olmuştur.
25 Nisan 1926 Pazar günü Milano La Scala Opera evinde Puccini'nin ölümünden 1 yıl 5 ay sonra prömiyeri yapıldı. Orkestra Şefi Arturo Toscanini III. Perde'de Liu poesia şarkısının ortasında orkestrayı durdurdu; şef değneğini podyuma koydu ve seyirciye dönerek "Burada opera bitti, çünkü tam burada maestro öldü." deyip eserin icrasının bittiğini söyledi ve perde yavaşca kapanıp oyun orada bitirildi.
I. Perde
İmparatorluk sarayı önünde
Bir yüksek devlet memuru mandarin ülkenin kanununu halka ilan eder (Popolo di Pekino!) - Turandot ile evlenmeye talip olan herhangi bir erkek onun soracağı üç bilmeceye cevap vermesi gerekmektedir. Eğer bu cevaplar hatalı ise kafası uçurulacaktır. İran Prensi hatalı cevap vermiştir ve o akşam ay çıktığı zaman kafası kesilip idam edilecektir. Kalabalık halk sarayın kapısına doğru dalga gibi gelmekte ve imparatorluk muhafızları onları hiç acımasız geriye itmektedir. Bir yaşlı kör adam yere düşer. Kölesi olan kız, Liu, ona yardım etmeleri için çığlıklarla bağırmaya başlar. Genç bir adam kızın çığlıklarını duymuştur. Yere düşen adamın çok zamandır kaybetmiş olduğu babası, sabık Tataristan kralı Timur olduğunun farkına varır. Timur oğluna, eskiden sahip olduğu bir sürü hizmetkarın yanından ayrıldığını ve sadece tek bir Liu'nun kendine sadık kaldığını anlatır. Prens bu sadakatin nedenini Liu'ya sorduğunda, çok uzun zaman önce Tataristan sarayında ona gülümseyen tek bir kişinin Timur olduğunu neden olarak açıklar. (Kalabalık, Liu, Tataristan Prensi, Timur: Indetro, cani!)
Ay ortaya çıkmıştır ve kalabalığın idam edilecek prensin canını istemeleri bağırışları da kesilir. İdama hüküm giymiş İran Prensi kafası kesilmek üzere kalabalığın önüne çıkarılır. Genç Prens o kadar yakışıklıdır ki halkın ve Tataristan Prensi'nin merhamet hisleri uyanır ve Turnadot'dan onun hayatını bağışlamasını isterler. (Kalabalık, Tataristan Prensi: O, giovenetto). Turnadot ortaya çıkar ve halk isteklerine kayıtsız bir bir tavırla bir işaret verip idamın uygulanmasını emreder. Daha önce Turandot'u hiç görmemiş olan Tataristan Prensi hemen ona âşık olmuştur. Sevinçle Turandot'un ismini üç defa bağırarak söyler; İran Prensi'de son bağırışına iştirak eder. İran Prensi'nin kafası kesildiği zaman halk korku ile ağlayıp bağırmaya koyulur.
Tataristan Prensi Turandot'un güzelliğinden divaneye dönmüştür. Meydandaki büyük gonga giderek onu üç defa çalıp böylelikle Turandot'la evlenmeye talip olduğunu sembolik olarak ilan etmeye hazırdır. Tam bu sırada saray adamlari Ping, Pong ve Pang ortaya çıkarlar ve sahte bir ilgi gösterme edasıyla, ona bu sevdadan vazgeçip kellesini Turandot'un elinden kurtarıp (Fermo, che fai?) ülkesine geri dönmesini tavsiye ederler. Timur da oğlundan bu sevdadan vazgeçmesini söyler. Prense gizli gizli âşık olan Liu ise bu bilmecelere cevap vermek girişiminden kaçınması için Prens'e yalvarmaya başlar (Signore, ascolta! - "Efendim, dinle bizi!"). Liu'nun yalvarmaları Prensi çok hislendirir. Prens eğer bilmecelere hatalı cevap verirse ve idam edilirse, Liu'ye babasının sürgündeki hayatını daha katlanabilir yapmasını ve bu nedenle babasını hiç terk etmemesini söyler (Non piangere, Liù - "Liu hiç ağlama"). Üç saray adamı, Timur ve Liu tekrar Prens'i yapmak istediğinden caydırmaya çalışırlar (Ah! Per l'ultima volta! - "Ah, son bir defa daha"); fakat Prens onları dinlemez. Prens Turandot'un ismini üç defa haykırarak tekrarlar ve her bir haykırma sonunda Liu, Timur ve yüksek devlet memurları buna "Ölüm" diye bağırarak karşılarlar ve kalabalık halk da yeisle "Ah!" çeker. Prens sarayın önünde asılı bulunan gonga koşarak bunu üç defa çalar ve böylece Turandot'a talip olduğunu resmen ilan etmiş olur. Turandot sarayın penceresine çıkıp bu meydan okumayı kabul eder. Ping, Pang ve Pong Prensin bu aptalca hareketine gülmeye başlarlar.
II. Perde
''1. Sahne: İmparatorluk sarayında bir pavyon. Gündoğumu öncesi''
Ping, Pang ve Pong her gün çok sayıda saray evrakını incelemek ve bitip tükenmeyen dinsel ve saray törenlerine nezaret edip baş köşede bulunmaktan oluşan bu en yüksek devlet idareciliği işlerinden şikayet etmektedirler. Tataristan Prensi'nin yanıtlarını verdikten sonra ya bir nikâh veya bir cenaze töreni yapılması için hazırlıklara başlarlar (Ping, Pang, Pong: Ola, Pang!) Ping birden Honan'da bulunan kırsal malikanesini ve yanındaki etrafı bamboo bitkileriyle çevrili sakin bir gölcüğü hatırlar. Pong'un aklına Tsiang yakınlarında olan ormanı ve koruları gelir. Pang ise Kiu yakınlarında bahçelerini düşünmektedir. Üçünün de saray hayatından dışında çok güzel hatıraları vardır. (Ping, Pang, Pong: Ho una casa nell'Honan) Saray hayatından da Turandot'un kanlı sonuçlar yaratan icraatından dolayı hoşlanmamaya başlamışlardır. Devamlı olarak Turandot'a yanlış cevap veren asil gençleri idama götürmek ve onların hayatlarının kısa kesilmesi sanki bitmeyecekmiş gibi görünmektedirler. Birden saraydan boru sesleri duyulur ve bu yüksek devlet idarecileri İmparator'un geliş merasimine katılmak zorundadırlar.
''2.Sahne: Sarayda büyük avlu. Güneş doğuşu''
Turandot'un babası olan İmparator Altum saraydaki büyük tahtında oturmaktadır. Prens'e, Turandot'un koymuş olduğu üç bilmeceye doğru cevap verme uğraşına katılmadan vazgeçip Pekin'den ayrılmasını öğütler; ama Prens bundan vazgeçmeyi reddeder. (Altum ve Prens: Un giuramento atroce)
Turandot girer. Geçen bin yıl içinde kendinin cedlerinden olan Prenses Lo-u-Ling'un tek hükümdar olarak "yaşayışı asude ve mesut olarak ülkesini, hiç erkek hükümdarlar gibi zor kullanmadan" çok iyi idare etmekteyken bir dış ülkeden istilacı bir prens tarafından harbe zorlanıp yenik düşürülüp öldürüldüğünü anlatır. Turnadot şimdi o Lo-u-Ling'in ruhuna sahip olduğunu söyler ve onun öcünü almak için hiçbir erkeğin kendi üzerinde bir güç kullanmasına hiçbir zaman izin vermeyeceğine and içtiğini açıklar. Bu nedenle Turandot da bu uğraşa katılmaması gerektiğini Prens'e ikaz eder. Fakat Prens tekrar caymaktan sakınır.
Turandot bunun üzerine ilk bilmecesini sorar (Turandot: Straniero, ascolta!). "Her akşam dogan ve her sabah safakla olen nedir?" Prens hıç beklemeden doğru yanıt verir: "Umut". Buna biraz saşırıp biraz kızan Turandot ikinci bilmecesini sorar: (Turandot: Guizza al pari di fiamma). "Ne çok sıcak ve kor kırmızı bir alev gibi titreyip durur?". Bu sefer Prens cevap vermeden önce bir an düşünür ve doğru cevabı verir: "Kan". Turandot sarsılmıştır. Ahali Prens'e büyük tezahürat yapmaya başlarlar ve bu da Turandot'un sinirlerini ayağa kaldırır. Üçüncü bilmecesini sorar "Ne buz gibi soğuktur ama ateş gibi yanar?" (Turandot: Gelo che ti da foco). Prens cevap veremeden düşünceye dalar ve Turandot onu alaya alır. Fakat birden Prens cevabı bildiğini açıklar ve "Turandot" olarak yanıt verir. Prens üç bilmeceye de doğru cevap vermiştir.
Ahali bu uğraştan galip çıkan Prensi alkışlamaya koyulur. Turandot kendini babası imparatorun ayağı altına atarak; ona yalvarıp kendini Prens'le evlendirip ona teslim etmemesini ister. Fakat İmparator verdiği sözün kutsal olduğunu ve bilmecelerine doğru yanıtlar aldığı için artık Prens'le evlenmesinin Turandot için bir kutsal ödev olduğunu bildirir. (Turandot, Altum, Prens: Figlio del cielo). Turandat kızgınlığından ağlamaya koyulur. Fakat Prens onun ağlamayı bırakmasını ister; Prenses'e bir yeni teklifi vardır. "Benim ismimi bilmiyorsun. Gün doğumundan önce benim ismimin ne olduğunu doğru söylersen, ben gündoğumu zamanı idam edilip hayatımı kaybetmeye razı olurum." (Prens: Tre enigmi m'hai proposto). Turandot bunu kabul eder. İmparator gün doğumu geldiğinde Prensi kendi damadı olarak görmeyi arzu ettiğini itiraf eder.
III. Perde
''1. Sahne : Saray bahçesi. Akşam''
Uzaktan tellalların bağırarak Turandot'un emirlerini şehir halkına ilan ettikleri duyulur. (Cosi comanda Turandot - "Turandot şunu emrediyor") Bu emire göre Pekin halkından hiç kimse o gece uykuya yatmayacaktır; bu emre uymayanlar bulunursa şafak söktükten ve Prensesin Prens'in ismini verdikten sonra ceza olarak idam edileceklerdir. Prens gündoğumunu beklemektedir ve bu uğraşta da başarılı olacağını bekleyerek şu aryayı söyler (Nessun dorma- "Kimse uyumayacak! Prenses sen bile uyumayacaksın!")
Ping, Pong ve Pang gelirler ve Prense servet ve çok cariye teklif edip Turandot'la evlenmeden vazgeçmesini isterler (Ping, Pang ve Pong: Tu che guardi le stelle) Fakat Prens bu teklifi reddeder.
Bir grup asker Timur ve Liu'u sürükleyip getirirler; bunlar Prens'le konuşurlarken görülmüşlerdir ve onun ismini bildikleri çok muhtemeldir. Turandot gelir ve Timur ve Liu'ya Prens'in ismini kendine vermelerini emreder. Prens onları tanımadığını ve böylece onların kendi ismini bilemeyeceğini söyler. Bir köle kız olan Liu sadece kendinin Prens'in ismini bildiğini ama bunu kimseye asla ifşa etmeyeceğini itiraf eder. Ping tekrar Liu'dan Prens'in ismini söylemesini ister. Ama Liu söylemeyince ona işkence yapılıp yanıt alınması emrini verir. Liu bundan sonra da yanıt vermeyince Turandot bu kızın bu kadar kararlı olmasından etkilenmiştir. Liu'ya nasıl olup da kalbinde bu kadar Prens'e inanç gücü olduğunu sorar ve Liu'nu cevabı "Prenses, Sevgi!" olur. Turandot bu sefer Ping'e Liu'yu zorlayıp isimi almasını emreder ve Liu daha zor işkencelere sokulur. Sonraki sorgulamada Liu Turandot'a karşılık verir (Tu che di gel sei cinta - "Sen etrafı buz ile çevrili kişi") ve onun da  sevgiyi öğreneceğini söyler. Bu sözlerden sonra Liu bir muhafız askerine atılıp onun hançerini alıp, kendi kalbine saplar. Prens'e doğru kendini sürüklerken ölür. Halk Prens'in ismi vermesini bağırarak isterler.
Timur'un gözleri kördür ve olanları görmeyip anlayamamaktadır. Ama Liu'nun kendini öldürdüğü söylendiği zaman ağlayıp dövünmeye koyulur. Bunun bir tanrıların aleyhinde onların nefretini uyandırıcı hareketler olduğunu haykırır. Halk korkudan ve utançlarından susmuştur. Liu'nun naaşı kaldırılıp götürülürken yeis içinde Timur ve halk onu takip eder. Sahnede sadece Turnadot ve Prens kalmıştır. Prens Prensese "ölüm prensesi" diye serzenişte bulunur. (Prens, Turandot: Principessa di morte) Sonra Turandot'un direnişine rağmen onu kolları arasına alır ve dudaklarından öper.
''2.Sahne: Saray içinde bir avlu. Güneş doğuşu''
Turandot ve Calaf İmparator'un tahtına yaklaşırlar. (Diecimila anni al nostro Imperatore! - "On bin yıldır bizim imparatorumuz"). Turandot Prens'in ismini bildiğini açıklar: "İsmi... aşkdır." Kalabalık halk onları alkışa tutup iki sevgiliyi yürekten onaylarlar ('O sole! Vita! Eternita'' - "Güneş; hayat; sonsuzluk").
Orkestradaki çalgıları
Turandot orkeestrasyon notalarina bakilirsa su calglari kapsayan buyuk bir orkestra ile seslendirilmesi istenmektedir.
Seçilmiş ses ve video kayıtları
Not: "Kat:" Ses kayıtcı firma tarafından kullanılan katalog numarası.
Beyaz burun sendromu
Beyaz burun sendromu, ABD ve Kanada'da görülen birçok yarasanın ölümüne neden olan bir durumdur. etkilenen yarasaların burunlarının etrafında beyaz renkli mantarlar oluştuğu için beyaz burun sendromu denmiştir. İlk olarak Şubat 2006'da bulunmuştur.
Bu hastalık Ocak 2006'da New York'taki bazı mağaralarda rapor edilmiştir. 2008'de diğer New York mağaraları, Vermont, Massachusetts ve Connecticut'a yayıldı 2009 yılı başlarında New Hampshire, New Jersey, Pennsylvanya. Batı Virginiaya yayıldı Mart 2010'da Ontario, Kanada ve Middle Tennessee'de rastlandı. 2012 yılında kuzeydoğu Ohio'da ve MaineArcadia millî Parkında yeni vakalar bildirildi. Son vakalar ise 2013 yılında Georgia, Kuzey Karolina, ve Illinois'te meydana geldi.
Jack Kerouac
Jean-Louis "Jack" Kerouac (12 Mart 1922 - 21 Ekim 1969) Kanadalı-Amerikalı roman yazarı ve şair.
Yakın arkadaşları Allen Ginsberg ve William S. Burroughs ile birlikte Beat Kuşağı akımının kurucusu ve Yolda (On The Road) adlı romanı bu akımın simgesi olarak kabul edilmektedir.
Çocukluğu ve Gençliği
Kerouac, 1922'de Lowell, Massachusetts'te dünyaya geldi. Babası Léo-Alcide Kéroack ve annesi Gabrielle-Ange Lévesque, sonra Lowell'a yerleşmiş olan Fransız kökenli Québec'in yerlisi Kanadalılardı. Aile daha Jack Jean Louis Kerouac adıyla vaftiz edildi ve anadili evde konuşulan Quebec Fransızcasıydı. (İngilizceyi ancak 6 yaşında okula başladıktan sonra öğrenecekti).
Dört yaşındayken abisi Gérard, yazarın daha sonra Visions of Gerard romanında anlatacağı bir romatizmal hastalık sonucu dokuz yaşında öldü. Annesi dindar bir Katolikti ve kocasının içki, tütün ve kumara düşkünlüğü arttıkça inancı derinleşti. Kerouac annesine çok bağlıydı, üzerindeki etkisi büyüktü ve ileride ondan, "aşık olduğum tek kadın" olarak bahsedecekti.
Amerikan futboluna yeteneği sayesinde burs kazanarak New York'ta Columbia Üniversitesi'ne girdi. Ağır bir sakatlık ve antrenörü ile sürtüşmeleri sonucu spor kariyeri sönünce bursu yenilenmedi. Bunun üzerine üniversiteden ayrılan Kerouac, bir süre New York'un Upper West Side mahallesinde kız arkadaşı Edie Parker ile yaşadı. Romanlarında hep bahsedeceği Beat Kuşağı'nın çekirdeğini oluşturan insanlarla burada tanışmıştır: Allen Ginsberg, Neal Cassady ve William S. Burroughs.
1944'te arkadaşı Lucien Carr'ın işlediği bir cinayete Burroughs'la birlikte adı karışınca tutuklandılar. Edie'nin büyükbabasından kalan mirası alabilmesi için cezaevindeyken onunla evlendi ve böylelikle kefalet ücretini yatırılabildi.
Ölümü ve sonrası
Aşırı ölçüde alkol kullanan Jack Kerouac, 47 yaşında, sirozdan kaynaklanan şiddetli bir iç kanama geçirerek öldü.
Öldüğü sırada üçüncü karısı Stella Sampas Kerouac ve annesi Gabrielle ile birlikte yaşamaktaydı. Mirasının büyük bir kısmı annesine kaldı. Gabrielle 1973'te ölünce, onun bıraktığı bir vasiyet gereği, eserlerinin hakları Stella'ya geçti. 2009'da diğer aile üyelerinin bir Florida mahkemesinde açtığı dava sonucunda bu vasiyetin sahte olduğu saptandı.
Eserleri
Kerouac’ın bütün kitaplarının otobiyografik olduğu söylenir.
İlk kitabı The Town and the City 1950’de "John Kerouac" imzasıyla yayımlandı. Eleştirmenlerden az ama olumlu tepkiler alsa da çok az sattı.
Yolda
1951'de yazılıp Viking Press tarafından 1957'de yayınlanan Yolda (On the Road), spontane ve görünüşe göre redaksiyondan geçmemiş yazım tarzı ve enerjisiyle, tanınmış yazarları oldukça şaşırttı, çok sattı ve onu meşhur etti. Büyük ölçüde otobiyografik olan ve çoğu unsuru gerçek hayattan alınan romanda, Kerouac'ın yüzyılın ortasında ABD'yi baştan başa dolaşmak için çıktığı yolda başından geçenler ve arkadaş çevresi anlatılır.
Zen Kaçıkları
Romanlarından biri olan Dharma Bums (Zen Kaçıkları) da aynı şekilde Beat döneminde var olan kişilerin yaşantılarını anlatmaktadır. Roman karakterlerinin gerçek hayattaki karşılıkları şöyledir:
Sogflasyon
Sogflasyon, Legal & General tarafından Goldilocks Ekonomisi terimini dengelemek amacıyla dillendirilmiştir
Stagflasyon terimi ile benzer biçimde kaynaşık bir sözcüktür ve "sırılsıklam (soggy) büyüme, güçlü enflasyon" anlamına gelmektedir.
NGC 4576
NGC 4576, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Yelken takımyıldızı yönünde bulunur. SBbc tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. Amerikan astronom Edward Holden tarafından 1881 yılında 39,62 cm (15,6 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Gallienus
Publius Licinius Egnatius Gallienus (218-268), Roma İmparatorluğu'nu 253 - 260 yılları arasında babası Valerian ile birlikte ve 260 - 268 yılları arasında tek başına yönetmiş Roma İmparatoru. İmparatorluğun kontrolünü, içinden geçilmekte olan büyük kriz sırasında ele geçirmişti. Kazandığı birçok zafere karşın ülkesindeki dağılmayı durduramamış olması nedeniyle bu krizlerle uğraşma konusundaki kayıtları karışıktır.
Yükselişi
Gallienus, 218 yılı civarında Valerian ve büyük ihtimalle senatoryal sınıftan bir kadın olan Egnatius Victor Marinianus'un kızı Egnatia Mariniana'nın oğlu olarak doğdu.
Babası Valerian imparator olduktan sonra, imparatorluğun yönetimsel erkinin ikisi arasında bölünebilmesi için Senato'dan Gallienus'un Augustus olarak seçilmesinin onaylanmasını istedi. Tıpkı Marcus Aurelius ve evlatlık oğlu Lucius Verus'un yüzyıl önce yaptığı gibi Gallienus ve babası imparatorluğu ikiye böldü; Valerian Pers tehlikesine karşı savaşmak üzere doğuya giderken, Gallienus Ren ve Tuna Nehirleri civarındaki Germen kabileleri geri püskürtebilmek için İtalya'da kaldı.
Saltanatı
3. Yüzyıl krizlerinin en karakteristik özelliklerinden birisi, İmparatorların ellerinde tuttukları yönetim erkini belirli bir süre boyunca ellerinde tutma becerisini gösterememiş olmalarıdır. Bu durumun istisnası İmparator Gallienus'un saltanatıdır. Gallienus, babası ile birlikte belki de başarılarıyla yapacak bir şeyler bulabildiği 253 - 260 yılları arasında müşterek imparator olarak görev yapmıştır. Baba ve oğuldan her biri yetkilerini daha küçük bir alanda kullanıyordu ve bu da onlara daha esnek hareket etme şansı veriyordu. Başkaca, daha kabul edilebilir bir neden olarak, Gallienus'un Roma'yı bu iş için en iyisi olduğuna ikna etmeyi başarmış olmasıdır. Her halükarda, Gallienus hala kendi dönemindeki birçok ayaklanma ile uğraşmak zorundaydı.
Bu kısa sürenin yapmasına izin verdiği tek şey krallığının savunmaktı ancak ondan önce ya da sonra tahta çıkanlardan farklı olarak, Gallienus anladı ki, İmparatorluk tarihinde eğer uğruna dövüşmek gereken değerli bir şey varsa korunmuştu. Kültür ve antik bilimlerin desteklenmesi gerekliydi ve Gallienus savaşlardan nefes almaya vakit bulur bulmaz bu görevi yerine getirmeye girişti. Yunanistan'daki Attica kentinde, kendini Eleusis gizem-kültüne kabul ettirdi ve diğerlerini de bu konuda cesaretlendirdi. Onu birkaç Yunan tanrısı biçiminde tasvir eden kendine ait sikkelerde (daha fazlası ekte açıklanmış olan), Romalıların kendi kültürlerindeki Hellenik köklere güçlü bir gönderme vardır. Alman tarihçi Ivar Lissner'in "antik dönemin son adamı" şeklinde tanımladığı Lycopolis'li Plotinus, bu süre boyunca Roma imparatorluk ailesi tarafından korundu ve kollandı. Plotinus'un Neo-Platonist inançları ve onların bir ur-Soul (ruh?) ya da  nous u (sağ duyu) merkez almaya yoğunlaşmış doğası, büyük bir olasılıkla Gallienus'un tüm cezalandırmalara rağmen gittikçe artan sayılarını frenlemek için, Hristiyanlık karşıtı bir denemesiydi. Bunun için Eutropius'un dua kitabında Galya'yı kaybettiğinde pek şefkatli olmaması dışında Eusebius'un "Ecclesiastia Historica" adlı eserinde kendisinden iyi bahsedilir.
Folding@home
Berkeley Üniversitesi'ndeki Seti@Home gibi, Folding@Home (Folding At Home) da, büyük hesaplamaları yapmak için çok yüksek maliyete sahip bir süperbilgisayar yerine, dünya yüzüne yayılmış gönüllülerden oluşan bir Kişisel Bilgisayar ağına, hesaplama işlerini dağıtarak çalışan bir sistem. Protein molekülleriyle ilgili benzetimler (simulasyonlar) yapan Folding@Home projesine, başladığı tarih olan Ekim 2000'den beri bir milyondan fazla işlemci katılımda bulunmuş. 2005'e kadar Merkezi İşlem Birimini Folding@Home, 2000 yılından beri yeni bir motor ve SSE komut seti desteği gibi geliştirmelerle ilerleyen proje, şu anda grafik işlemcilerinin programlanabilir kayar nokta birimlerine (Floating Point Unit) de görev yüklemeye çalışıyor.
Gallienus
Saltanatı
260 yılında Valerian barış görüşmeleri sırasından Sasani İmparatorluğu kralı I. Şapur tarafından esir alındı. Babasının canlı olarak ele geçirildiğinden haberdar olduğu halde (bu talihsizlikle yüz yüze kalmış tek Roma imparatoru) Gallienus, bir yıl sonrasına kadar Valerian'ın ölümünü halka bildirmedi. Bu kararının arkasında yatan neden, Romalıların kendi kaderlerinin yükselmesinin ya da düşmesinin İmparatorun kaderinin yükselmesi ya da düşmesi ile bağlantılı olduğuna inanmasıydı. Devrilmiş bir imparatorun anlamı kesinlikle tanrıların Valerian'ı dolayısıyla da Gallienus'u terk ettiğiydi.
Gallienus'un saltanatı sırasında, İmparatorluğun batı sınırlarında sürekli çatışmalar vardı. 258'den daha önce Gallienus, general Postumus'un kendi krallığını (genellikle Galya İmparatorluğu olarak bilinen) ilan ettiği Galya'nın büyük bir kısmında kontrolü kaybetmişti. Gallienus'un etkisinin azalmasıyla birlikte başka bir general öne çıktı. O zamanın onurlu bir geleneği olarak II. Claudius Gothicus, askerlerin sadâkatını kazandı ve İmparatorluk için Gallienus'un halefi oldu.
Ölümü
Esrarengiz biçimde öldüğü 268 yılı Ekim ayına doğru Gallienus, ironik bir biçimde saltanatının en başarılı eylemini gerçekleştirdi. Gotlar'ın Pannonia eyaletini işgali bir felakete neden olmuş ve Roma'yı tehdit eder hale gelmişken, aynı zamanda Alamanni'lerin İtalya'nın kuzeyine verdikleri zarar artmaktaydı. Gallienus, Nisan 268'de Alamanni'leri bir savaşta bozguna uğratarak durdurdu ve sonra kuzeye dönerek Gotlara karşı birkaç zafer kazandı. Aynı yılın sonbaharında tekrar Gotlar üzerine yürüdü ve Eylül'de ya kendisi ya da en önemli generali Claudius, Roma ordusunu (süvarilerin komutanı Aurelian gerçek muzaffer olduğu halde) Naissus savaşı'nda zafere ulaştırdı.
Bu savaştan bir süre sonra Gallienus'un otoritesine Mediolanum'daki (Milano) sahra ordusu komutanı ve Postumus'un destekçisi Aureolus tarafından meydan okundu. Gallienus, Mediolanum'u kuşatmak için harekete geçtiyse de kuşatma sırasında öldürüldü.
Ölümü ile ilgili iki hikâye vardır. Olaylardan çok sonra derlenen ve güvenilmez bir kaynak olan Historia Augusta'ya göre, komplo, muhafızların komutanı Aurelianus Heraclianus ve Marcianus tarafından düzenlenmişti. Dalmaçya'ların komutanı Cecropius, Aureolus'un şehirden ayrılmakta olduğunu söylentisini yaydı ve çadırından muhafızları olmadan ayrılan Gallienus, Cecropius tarafından bıçaklanarak öldürüldü.(Historia Augusta - Gallieni, xiv.4-11). Bir başka anlatıma göre ise, Claudius komplocular tarafından imparator olarak seçilmiş ve bir başkası ise Gallianus tarafından ölüm döşeğinde seçilmişti; Historia Augusta, Constantin hanedanı'nın kökeninin Claudius'la alakalı olduğunu doğrulamaya çalışır ve belki de bu hikâyelerinin neden Claudius'u cinayetin içinde göstermediğini açıklar. Diğer kaynaklar (Zosimus ve Zonaras, komplonun Heraclianus, Claudius ve Aurelian tarafından organize edildiğini aktarırlar.
Gallienus'un karısı Cornelia Salonina'dan Valerianus (258'de öldü), Saloninus (imparator vekili olduktan sonra özel ölümü 260 yılında öğretmeni Postumus'un elinden olmuştur.), ve Egnatius Marinianus (268'de konsül). Claudius, Gallienus'un ailesinin hayatlarını bağışladıktan sonra selefini tanrılaştırdı.