cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muazzez Abacı
Hayatı ve kariyeri
1990 yılında Cemal Safi'nin sözlerini yazdığı Selçuk Tekay 'ın bestelediği "Vurgun" adlı şarkı ve albümle kariyerinin zirvesine çıkan sanatçı, 2000'li yılların başlarında, Türk Sanat Müziği'ndeki genel durgunluğun ve gerilemenin de etkisiyle, kendini müzik gündeminden belirgin şekilde geri çekmiştir.2007 yılında Hayalin İçin Söyle programında jüri olarak yer almıştır. Özel mekanlarda ve halk konserlerinde her ay 1 veya 2 kez sahneye çıkmaktadır.
Özburun, Bolvadin
Ekonomi
Özburun'da ekonomi tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Yapı itibarıyla dağlık olması sulanabilir arazinin az olmasına neden olmaktadır. Samdağı, Canicik, Avşar ve benzeri bölgelerde arpa, buğday ve nohut yetiştirilmekte, sulanır durumdaki bölgelerde ise fasulye, haşhaş (afyon), şekerpancarı, mısır, mercimek yetiştirilmektedir. Meyve yönünden de oldukça zengindir: elma, armut, vişne, kiraz, zerdali (kayısı) yetiştirilmektedir. Özellikle zerdali (kayısı) yetiştiriciliği yaygındır. Hemen her yerde bir zerdali ağacı görmeniz mümkündür.
Muazzez Abacı
Özel hayatı
Babası Oktay Altıoklar'dır. İlkokula yatılı olarak başladığı Ankara Koleji'nde liseye kadar okudu. 1969 yılında dünyaya getirdiği doktor olan kızı Saba'nın babası ilk eşi polis memuru Abdurrahman Abacı'dır. Daha sonra avukat Atilla Kurtbaş ile iki yıl süren (1973-1975) bir evlilik yapmıştır. Muazzez Abacı,1980 yılında cezaevinde olan ünlü kabadayı Hasan Heybetli ile evlendi. Bu evlilik 3 yıl sürdü. Birkaç yıl ayrı yaşan çift, 1989 yılında yeniden evlendi. Fakat bu evlilik de uzun sürmedi. 1993’te ikinci kez boşandılar. Haziran 2006’da Heybetli, Abacı’nın kapısına tek bir gülle geldi. Üçüncü kez evlenecekleri konuşuldu ama bu gerçekleşmedi.
Özburun, Bolvadin
Ekonomi
Özburun'da çayır ve mera alanı fazladır. Bu mera ve otlaklarda büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar otlatılır.
Öte yandan belde akarsu yönünden zengindir. Belediyenin ve halkın çabaları sonuncunda Soğukpınar mevkisindeki akar suyun üzerine alabalık tesisi kurulmuş olup tatlı su balığı yetiştiriciliği yapılmaktadır.
Muazzez Abacı
Özel hayatı
22 Ekim 2019 tarihinde Muazzez Abacı'nın evinde geçirdiği kaza sonucu ayağı 3 yerinden kırıldı ve Özel bir hastanede ameliyat edilerek alçıya alındı. 2022 yılında ise Muazzez Abacı'ya Alzheimer başlangıcı teşhisi konulduğunu açıklandı.
Ri Jun-il
Ri Jun-Il (d. 24 Ağustos 1987), Sobaeksu takımında defans pozisyonunda görev yapan Kuzey Koreli millî futbolcudur. Profesyonel kariyerine Sobaeksu kulübünde başladı.
Yasushi Mizusaki
İstatistikleri
1||0||0||0||0||0||1||0 1||0||0||0||0||0||1||0
Hüseyinmescit, Terme
Hüseyinmescit Terme ilçesine bağlı bir yerleşim yeri. Samsun ili sınırları içerisinde yer almaktadır. Terme ilçesinde yüzölçümüne göre en büyük yerleşim birimidir.
Tarihçe
2 Mayıs 1996 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.
Senoculus nigropurpureus
Senoculus nigropurpureus, Senoculus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Voivod
Voivod Fransız-Kanadalı thrash metal grubudur.
Tarihçe
Vokalde Denis "Snake" Belanger, gitarda Denis "Piggy" d'Amour, davulda Michel "Away" Langevin ve bass da Jean-Yves "Blacky" Theriault tarafından 80'lerde kuruldu. 1984 yılında çıkan ilk albüm War and Pain, Heavy Metal klasikleri arasında yer almaktadır. Voivod heavy metal müziğe bakış açısı ile diğer Kanadalı grupları oldukça etkilemiştir. 1986 yılında ikinci albümleri Rrröööaaarrr yayınlanmıştır.
1987 de Killing Tecnology, 1988 de önemli albümleri Dimension Hatröss'ü yayınlamışlardır. Büyük plak şirketlerinden MCA nın dikkatini çekerek 1989 yılında kariyerlerinin en iyi albümü Nothingface i yayınlarlar. Bu albümde Pink Floyd'un Astronomy Domine parçasını cover yapmışlardır. 90'ların başında Jean-Yves "Blacky" Theriault gruptan ayrılır. Grup 1991 yılında çıkardığı Angel Rat ile bekleneni verememiştir. İki yıl aradan sonra MCA'dan son albümleri The Outer Limits'i yayınlarlar. Bu abümden sonra vokalist Denis "Snake" Belanger gruptan ayrılır.
Eric Forrest'ın bas ve vokali devralması ile 1995 yılın da Voivod eski özlenen günlerine geri döner ve Negatron'u yayınlar. Grup 90'lı yılların sakinliginden kurtulmuş Eric Forest in sert vokali ile silkelenmiştir. Negatrondan sonra daha da uçlarda gezeninen grup 1997 de Phobos'u yayınlar. Albüm karmaşık, kaotik ve yenilikci tarafıyla oldukça dikkat çeker. Eric Forest'in tur sırasında trafik kazası geçirip bastonla konserlere çıkması grubun konser performanslarını etkiler. Eric Forest Voivod'dan ayrılır. Grup 2001 yılına gelindiginde eski ve live kayıtlarını Kronik albümün de toplar. Birkaç ay sonra vokalist Denis "Snake" Belanger gruba geri döner. Bu süreçte bas gitara Metallica'dan Voivod fanı Jason Newsted geçer. Son kadro ile Voivod ve Katorz albümleri yayınlanır. Gitarist Denis D'Amour, Agustos 26, 2005'te bağırsak kanserinden hayatını kaybeder. Grup 12. stüdyo albümünün kayıtlarını sürdürmektedir.
Adalet Cimcoz
Adalet Cimcoz, (25 Temmuz 1910, Kilitbahir, Çanakkale - 13 Mart 1970, İstanbul), Türk dublaj ustası, mütercim, sanat eleştirmeni, dedikodu yazarı.
Yaşamı
1910 yılında Çanakkale'de doğdu. Babası topçu subayı Hüseyin (Tayfur) Bey, annesi Alman bir hanım olan Alice (Aliye)' Hanım'dır. Ailenin Hayri ve Ferdi adlı iki oğlundan sonra üçüncü çocuğudur.
1912'de Balkan Savaşı'nın çıkması üzerine babası eşini ve üç çocuğunu savaşın şiddetinden korunmaları amacıyla Berlin'e gönderdi. Üç kardeş 1912 yılından 1924 yılına kadar anneleriyle Berlin'de kaldı ve ilk ve ortaokulları Berlin'de tamamladı. Cumhuriyetin ilanından sonra Türkiye'ye döndüler.
Adalet Hanım, 1930'lu yıllarda Toprak Mahsulleri Ofisi’nde tercüman olarak çalıştı. Dublaj sanatçısı olan ağabeyi Ferdi Tayfur vesilesiyle seslendirme yapmaya başladı. Seslendirdiği ilk film, ‘King Kong’ idi. Yabancı filmlerde seslendirme yaparak başladığı dublaj sanatçılığını, 1950'deki Çete filminden itibaren yerli filmlerde seslendirme yaparak sürdürdü Türkân Şoray, Belgin Doruk, Muhterem Nur, Sezer Sezin, Fatma Girik ve Filiz Akın'ın seslendirmelerini yaptı.
1939'da avukat Mehmet Ali Cimcoz ile evlenerek Cimcoz soyadını aldı. I. Mahmut devri Osmanlı sadrazamlarından Topal Osman Paşa'nın ve Mora Sancak beylerinden İbrahim Paşa'nın torunu olan Mehmet Ali Cimcoz, sanata meraklı ve devrin sanatçıları ile yakından ilişkileri olan bir insandı. Adalet Cimcoz, eşi vesilesiyle sanata ilgi duymaya başladı sanat çevresini yakından tanıdı. Evlendikten sonra memurluğu bırakıp sadece sanatla ilgilendi.
Sabahattin Eyüboğlu ve Azra Erhat’ın onu dergilere eleştirel yazmaya ve çeviriler yapmaya teşvik etti. Bertolt Brecht, Knut Hamsun, Georg Büchner, B. Traven, Lope de Vega, Franz Kafka, Max Frisch gibi yazarların kitaplarını Almanca'dan Türkçe’ye çevirdi. Kafka'dan Milena'ya Mektuplar çevirisiyle, 1962 Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü'nü aldı. Yeditepe, Varlık ve Yeni Ufuklar gibi edebiyat dergilerinde şiir, öykü ve kitap tanıtım yazıları yazdı.
O yıllarda henüz oluşmakta olan İstanbul sosyetesinin görgüsüzlüğüyle, zevksizliğiyle ince ince alay eden yazılarını Hafta, Salon, Tasvir, Aydede gibi gazetelerde yayımlayan Adalet Cimcoz, Türkiye'de dedikodu yazarlığının öncüsü oldu. Köşesinin adı Fitne Fücûr 'du.
Adalet Cimcoz, 13 Mart 1970 tarihinde kanser hastalığı neticesinde İstanbul'da öldü. [
Yazar Mine Söğüt, sahaf vitrinlerinden fotoğraflarını toparlayarak Adalet Cimcoz: Bir Yaşam Öyküsü Denemesi (2018)adlı kitabı yazmıştır.
Seslendirme yaptığı filmlerden bazıları
Bir Demet Yasemen (film) (Belgin Doruk)-1960
Norbert Eschmann
Norbert Eschmann (19 Eylül 1933- 13 Mayıs 2009), İsviçreli eski millî futbolcudur. Orta saha mevkiinde görev yapmış oyuncu, İsviçre millî takımının kendi ülkelerinde düzenlenen 1954 Dünya Kupası ve Şili'de düzenlenen 1962 Dünya Kupası kadrolarında yer almıştır.
Rüzgarlı, Gercüş
Rüzgarlı, Batman ilinin Gercüş ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya
Köy, Batman il merkezine 81 km, Gercüş ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır.
1 Giant Leap
1 Giant Leap, Jamie Catto (Faithless kurucu üyesi) ve Duncan Bridgeman adlı şarkıcıların oluşturduğu müzik grubu.
Bir çoklu ortam projesi için Birleşik Krallık'ta bir araya gelen iki müzisyen CD, DVD ve görsel sunumlar üreten bir grup kurmuştur.
Palm adlı plak şirketiyle çalışan grup ilk albümünü 9 Nisan 2002'de çıkarmıştır. Dennis Hopper, Kurt Vonnegut, Michael Stipe, Robbie Williams, Eddi Reader, Tom Robbins, Brian Eno, Baaba Maal, Speech, Asha Bhosle, Neneh Cherry, Anita Roddick, Michael Franti, Zap Mama gibi sanatçıların yer aldığı yapım "Unity Through Diversity" sloganıyla yayımlanmıştır.
Grubun "My Culture" adlı teklisi için çekilen videoda Robbie Williams ve Faithless üyesi Maxi Jazz de boy göstermiştir.
2004 yılında Simon Fuller ve 19 Entertainment'la bir film anlaşması yapan 1 Giant Leap, What About Me? adlı bir de albüm çıkarmıştır. İlk çalışmalarında olduğu gibi bir dünya turuna çıkan grup, müzisyenlerle röportajlar gerçekleştirmiş ve müzik derlemeleri yapmıştır.
Cebu (il)
Cebu, Filipinler'in, Cebu Adası ile etrafındaki bazı adalardan oluşan bir ili.
LDL reseptörü
LDL reseptörü kolesterol zengini LDL'nin endositozuna aracılık eden bir reseptör proteindir. Hücre yüzeyinde bulunan bu reseptör, LDL taneciklerinin fosfolipit dış tabakasında yer alan apoB100 proteinini tanır. Reseptör ayrıca kilomikron kalıntıları ve VLDL kalıntılarında (IDL) bulunan apoE proteini de tanır. Brown ve Goldstein, familyal hiperkolesterolemiyi araştırırken LDL reseptörünü keşfettikleri için bir Nobel Ödülü kazanmışlardır.
Reseptörün fonksiyonu
LDL reseptörü hücre yüzeyindeki klatrin kaplı çukurlarda bulunur. Adaptin aracılığıyla LDL'ye bağlandıklarında hücre zarından kopup hücre içinde klatrin kaplı veziküllere dönüşürler. Böylece hücre yüzeyine bağlanmış olan LDL, endositoz yoluyla hücre içine alınmış olur. Bu süreç başlıca karaciğer hücrelerinde olmak üzere ( kan dolaşımındaki LDL'nin %70'i karaciğer tarafından emilir) tüm çekirdekli hücrelerde gerçekleşir. Arter çeperlerindeki hücreler tarafından LDL'in endositozu ve LDL'deki kolesterolun bu hücrelerde birikmesi aterosklerozun başlatır. Ateroskleroz kardiyovasküler hastalıkların çoğunun kökeninde yer alır.
Örtülü veziküller hücre içine alındıktan sonra klatrin örtüsünü atar ve asidik bir geç endozom ile kaynaşır. Ortamın asitliği reseptörün biçiminde bir değişikliğe neden olur ve bunun sonucunda ona bağlı olan LDL salınır. Bunun ardından reseptörler ya imha olur, ya da endositik döngü yoluyla hücre yüzeyine geri gider. Hücre yüzeyindeki nötral pH reseptörün ilk şeklini tekrar almasını sağlar, böylece başka bir LDL taneciğine bağlanmaya hazır hale gelir.
Hücrede reseptörlerin sentezi hücre içindeki serbest kolesterol düzeyi tarafından düzenlenir. Eğer hücrenin ihtiyacından fazla miktarda kolesterol varsa reseptör geninin transkripsiyonu engellenir. LDL reseptörleri endoplazmik retikulumda bulunan ribozomlarda sentezlenir, Golgi aygıtında değişime uğrayıp veziküller içinde hücre yüzeyine giderler.
Reseptörün yapısı
LDL reseptörü karma bir protein olarak tarif edilebilir. Farklı işlevlere sahip ve birbirinden bağımsız olarak çalışabilen bölgelerden oluşur.
LDL reseptörünün N-ucu yedi dizi tekrarından oluşur. Bu dizilerin her biri yaklaşık 40 amino asit uzunluğunda olup altışar sistein içerir, bu tekrarların dizileri birbiri ile %50 oranında aynıdır. Bunların her biri bir ligand bağlayıcı (LB) bölgedir. Her bir tekrar dizisindeki sistein kalıntıları disülfür bağları oluştururlar ve bir kalsiyum iyonunu koordine ederek oktahedral bir örgü (ing. lattice) meydana getirirler. Bu LB bölgeleri ile LDL arasındaki etkileşimin ayrıntıları tam bilinmemekle beraber her bir LB bölgesinin LDL'yi ayrı olarak kavradığı tahmin edilmektedir. ApoB'nin bağlanması 2-7 sayılı tekrar dizilerini gerektirmekte, apoE'nin bağlanması ise yalnızca 5 sayılı tekrar dizisini gerektirmektedir.
Ligand bağlayıcı bölgenin yanı başında epidermal büyüme faktörü öncülü homoloji bölgesi (ing. epidermal growth factor (EGF) precursor homology domain) adlı bölge bulunur. Bu bölge EGF öncül geni ile %30 homoloji gösterir. EGFP bölgesinin reseptöre bağlı ligandın salınma aşamasıyla ilişkili olduğu gösterilmiştir. Endozomdaki asidik (pH 5.0) ortamda reseptörde meydan gelen biçimsel değişiklik bu bölgeyi ligand bağlayıcı 4 ve 5 sayılı tekrar bölgelerine yaklaştırır, bunun sonucunda da LDL reseptörden ayrılır.
Proteinde yer alan üçüncü bir bölge O-bağlantılı oligosakkaritlerle zengindir ama bilinen bir fonksiyonu yoktur. Bu bölgenin eskiden reseptörü hücre dışı matriksten dışarı doğru itmeye yaramış olabileceği öne sürülmüştür.
Proteinin hidrofobik aminoasitlerden oluşan bölümü onun hücre zarına bağlı kalmasını sağlar. Reseptörü hücre içinde kalan C-ucu bölgesinde, onun imali sırasında hücre zarına yollanmasını sağlayan bir sinyal dizisi vardır. Bu bölgede reseptör ile klatrin arasında bir köprü kuran adaptin proteinine bağlanmayı sağlayan bir dizi vardır. Adaptin, LDL reseptörünün klatrin örtülü çukurlarda toplanmasını sağlar.
Hiperkolesterolemi ile bağlantısı
LDL reseptöründeki mutasyonlar beş grup halinde sınıflandırılabilir. Bunların her biri hiperkolesterolemiye neden olabilir:
Dış bağlantılar
Bu madde 'nin çevirisidir.
T-Mobile
T-Mobile Alman GSM operatörü. Deutsche Telekom bünyesinde faaliyet gösteren grubun merkezi Bonn'da bulunmaktadır. Yurt dışındaki yatırımları da hesaba katıldığında toplam 106,42 milyon müşterisiyle mobil telefon hizmeti sunan firmalar listesinde 6. durumdadır. Yönetim kurulu başkanlığı Hamid Akhavan tarafından yürütülen T-Mobile, 7 bini Almanya'da olmak üzere 44 binden fazla çalışana sahiptir.
Paris metrosu
Paris metrosu Fransa'nın başkenti Paris'te bulunan dünyanın en eski ve büyük metrolarından biridir. İlk hatı 1900 yılında inşa edilen Paris metrosunda bugün 16 hat mevcuttur ve toplam 214 km hat uzunluğuna sahiptir. Paris şehrin sembolü olarak gösterilen Paris metrosunun mimari şekli Art nouveau'dan etkilenmiştir.
İlk hatı 1900 yılında gerçekleşen Exposition universelle etkinliği için inşa edilmiştir.
Martin Luther King Günü
Martin Luther King Günü (İngilizce: Martin Luther King Day, ayrıca zaman zaman Martin Luther King Jr. Day veya kısa adıyla MLK Day) Amerika Birleşik Devletleri'nde siyasi aktivist ve rahip Martin Luther King, Jr.'ın anısına yapılan anma günüdür. Martin Luther King'in doğum günü olan 15 Ocak'a yakın olması amacıyla her yıl Ocak ayının 3. Pazartesi günü kutlanır. ABD'de federal tatil olan ve Afro-Amerikalı bir kişinin anısına olan tek anma günü olmasının yanı sıra, sadece dört tane bulunan tek bir bireye adanmış (ve federal tatil olan) anma günlerinden biridir.
Bilecikspor 1994-95 sezonu
Bilecikspor futbol takımı, 1994-1995 sezonunda 3. Lig 5. Grupta mücadele etmiş ve ligi 6. sırada tamamlamıştır.
Senoculus monastoides
Senoculus monastoides, Senoculus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
İlişki Durumu: Karışık
İlişki Durumu: Karışık, 2004 Kore yapımı Full House dizisinden uyarlanan başrollerini Seren Şirince, Berk Oktay, Eda Ece, Pamir Pekin ve Nurseli İdiz'in paylaştığı, 2015 yapımı Show TV'de yayımlanan aşk, gençlik ve romantik komedi türündeki Türk televizyon dizisidir. Dizinin ilk bölümü 4 Temmuz 2015 tarihinde, final olan 40. bölümü ise 27 Nisan 2016 tarihinde yayımlandı.
Yayın takvimi
Not: Dizi; 1'den 38. bölüme kadar Cumartesi 20.00'de, 39 ve final olan 40. bölümüyle ise Çarşamba 20.00'de yayımlandı.
Oricia Domínguez
Oricia del Carmen Domínguez Dos Santos (d. 28 Şubat 1994, Lizbon, Portekiz), Portekizli manken. 2021 yılında 'Miss Universe Portugal' tacını takmıştır. Miss Universe güzellik yarışması'nda Portekiz'i temsil edecektir.
Rasim Karaca
1985 yılında Azerbaycan Devlet Üniversitesi gazetecilik bölümünden mezun oldu. Bir müddet Komünist Partisi'ne bağlı "Mayak" ve "İşık" gazetelerinde çalıştı. 1990 yılında Ali Bayramlı'da Azad Yaşar ve İsmail Bayramoğlu'yla birlikte ilk bağımsız edebiyat derneği "BACA"yı kurdu. Bu kurumun matbu organı olan gayriresmî "Yaşıl Söz" bültenini yayınladı.
1994-2000 yılları arasında Rusya'da yaşadı. Burada inşaat sektöründe iş yapan Türk firmalarında tercüman olarak görev yaptı. 2000 yılında memlekete döndükten sonra Bakü'ye yerleşti. 2001 yılında yeni kuşak yazarlardan oluşan Azad Yazarlar Ocağını kurdu. 2002 yılında Rasim Karaca'nın editörü olduğu "Alatoran" haftalık edebiyat sanat bülteni "Adalet" qazetesinin eki olarak yayınlanmaya başladı, 31 sayı çıktı.
Özgür içerikli yazılardan dolayı bülten kapanınca, 2004 yılından itibaren "Alatoran" 3 aylık bağımsız edebiyat dergisi olarak yayınlanmaya başladı. Nisan 2011'e dek 16 sayı yaynlandı.
2003 ylılında yeni kuşak yazarların şiir ve hikâyelerinden oluşan "Yaguar yerişli zaman" antalojisini yayınladı.
2005-2006 yıllarında tekrar Adalet qazetesinde "Nar" edebiyyat ekininin editörlügünü yaptı.
Bu arada "Gündelik Azerbaycan" qazetesinde köşe yazarlığını sürdürdü.
2006'da Krım'da, 2008'de Kıprısta düzenlenen şiir şölenlerine katıldı.
Kosova ve İzmir'de yapılan Şiir şölenlerinde Azerbaycanı temsil etti.
Rasim Karaca'nın şiirleri Türk ve Rus dergilerinde yayınlandı.
Bunlarla yanaşı olarak Rasim Karacanın yayıncılık faaliyeti de vardır. Bu günedek "Alatoran Yayınları" olarak 30un üzerinde kitap yayınlandı.
Konurat
Konurat, Özbekistan Cumhuriyetine bağlı olan Karakalpakistan Özerk Cumhuriyeti'nde bulunan şehirdir.
Trip hop
Trip hop, 1990'ların başında özellikle Bristol olmak üzere Birleşik Krallık'ta ortaya çıkan bir downtempo elekronik müzik türüdür. "Acid-house" sonrası müzikten türemiş olmakla birlikte trip hop, ilk olarak İngiliz medyası tarafından soul, funk ve caz özelliklerine sahip deneysel breakbeat şarkılarını tanımlamak için kullanılmıştır. İlk olarak İngiliz dans müziği gazetesi "Mixmag" tarafından tarif edildiği söylenen bu tür, hip hop ve elektronik müziğin kökenleri fark edilemeyecek derecede özgün bir karışımı olduğu ifade edilmektedir. Trip hop, ambient müzikte bulunan bazı öğeler içermekte, bateri kullanımını hip hop'tan almakta ve birçok özelliğini dans müziği, house, dub ve reggae'den almaktadır.
1990'ların ortasında büyük bir başarıya kavuşan trip hop, Gorillaz, Beck, Nine Inch Nails, Radiohead, How to Destroy Angels, Deftones, Garbage, Madonna ve Björk gibi birçok sanatçıyı etkilemiştir. Portishead, Massive Attack ve Tricky bu tarzı icra eden en popüler sanatçılardan olmuştur.
Cameo görünüm
Cameo görünüm veya kısaca cameo; oyun, film, video oyunu, televizyon gibi gösteri sanatlarında insanlar tarafından çok bilinen birisinin kısa süreyle görülmesine denir. Sinema filmlerinde Alfred Hitchcock cameo rollerde öncü olmuştur. Son dönem yönetmenlerinden Quentin Tarantino da cameo rollerde ismi sayılabilecek yönetmenlerdendir. Cameo sözünün İngilizce anlamlarından biri de süsleme demektir.
Ayrıca bazı yönetmenler de kendi filmlerinde kısa olarak oynarlar. Frank Coraci, yönettiği 80 Günde Devri Alem ve Sucu filmlerinde kısa olarak oynamıştır. M.Night Shayamalan The Village filminde, Alfred Hitchcock, Murder! filminde gözükmektedir. Ayrıca bazen yönetmenin arkadaşları aynı yönetmenin filmlerinde kısa olarak rol alırlar. Buna örnek olarak Jason Lee ve Kevin Smith gösterilebilir. Jason Lee, Kevin Smith'in Jersey Girl ve Jay and Silent Bob Strike Back filminde cameo olarak görünmüştür. Ayrıca Marvel'daki pek çok çizgi roman kahramanının babası olan Stan Lee Marvel uyarlaması filmlerde görülür (X-Men, Daredevil gibi).
Türk yönetmenlerden Natuk Baytan kendi yönettiği Avanak Apti, Yedi Bela Hüsnü, Sakar Şakir, Sahte Kabadayı gibi filmlerdeki bazı sahnelerde kısa süreliğine yer almıştır. Natuk Baytan, Avanak Apti filminde müşteri rolündeyken içeri giren başrol Apti karakteri (Kemal Sunal) veznede duran Natuk Baytan'ı görünce "Ben bu adamı bir yerden tanıyorum" diye kendi kendine söylenmektedir. Diğer Türk yönetmen cameo'ları arasında Selçuk Aydemir'in yönetmenliğini yaptığı Düğün Dernek, Üsküdara Giderken ve İşler Güçler'de; Tülay Eratalay'ın ise yönetmenliğini yaptığı Baykuşların Saltanatı ve Sanatçının Ölümü adlı yapımlarda cameo olarak görünmesi gösterilebilir.
Masato Otake
Masato Otake (d. 31 Ağustos 1971), Japon eski futbolcudur.
İstatistikleri
4||0||0||0||0||0||4||0 4||0||0||0||0||0||4||0
Senoculus minutus
Senoculus minutus, Senoculus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Aşağıpınarlı, Bayburt
Aşağıpınarlı, Bayburt ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı Aşağı Sisne'dir. 1530 yılı Osmanlı tahririnde, "Sisne-i Süflā" adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir. 1591 yılı tahririnde sadece erkek nüfus kaydedilmiş olup Sisne-i Süfla adıyla görülen yerleşimde tamamı Müslüman 16 nefer (erkek) yaşamaktadır. Bu tarihte köye bağlı Soğ ve Nuri Kasım adında mezraları bulunmaktadır. 1642 yılı avarız defterine göre yerleşimde, 7 Müslüman hane ile 2 askeri görevli bulunmaktadır. Bu tarihli kayda göre köyde, Bayburd Miralayı Ali Bey'de yaşamaktadır.
Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla Aşağısisni /Aşağısisne adıyla Pulur nahiyesinin bir köyü olarak görülmektedir. Pulur nahiyesinin kaldırılmasıyla da Bayburt'un merkez ilçesinin köyü olmuştur.
Coğrafya
Köy, Bayburt il merkezine 23 km uzaklıktadır.
1965 Fransa cumhurbaşkanlığı seçimi
1965 Fransa cumhurbaşkanlığı seçimi, Beşinci Cumhuriyet'te 5 Aralık - 19 Aralık'ta tarihleri arasında yapıldı. 1848 yılındaki İkinci Cumhuriyet'in cumhurbaşkanlığı seçiminden sonraki ilk doğrudan cumhurbaşkanlığı seçimiydi. Mevcut cumhurbaşkanı Charles de Gaulle'nin tekrar seçilmesi beklenmekteydi. Ancak Sol aday François Mitterrand'ın kampanya sırasında beklenmedik biçimdeki güçlü performansı nedeniyle seçim önemli hale gelmişti. Lakin neticede Charles de Gaulle tekrar rahat bir şekilde cumhurbaşkanı seçildi.
Sonuçlar
! colspan="2" rowspan="2" style="text-align:left;" | Adaylar ! rowspan="2" colspan="2" style="text-align:left;" | Partiler ! colspan="2" | 1. Tur ! colspan="2" | 2. Tur ! width="75" | Oy ! width="30" | % ! width="75" | Oy ! width="30" | %
Kaynak: Adaylar listesi· Birinci tur sonuçları· İkinci tur sonuçları
Kocaman, Terme
Kocaman, Samsun ilinin Terme ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Daha önceleri Bazlamaç köyüne bağlı bir mahalle iken, 19 Eylül 1941'de köy statüsü kazandı. 26 Aralık 1989 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra ise mahalle oldu.
Reşid Han Kaplanov
Reşid Han Zavid oğlu Kaplanov (,, ; 1883–1937), Reşid Han Kaplanov olarak da bilinir, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin beşinci ve dördüncü kabinelerinde Maliye Bakanı ve Eğitim ve Din İşleri Bakanı olarak görev yapan Kumuk etnik kökenli Azerbaycanlı bir devlet adamıdır.
Siyasi hayatı
28 Nisan 1920'de Kızıl Ordu'nun Azerbaycan'a müdahalesinden sonra Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin varlığı sona erdi. Kaplanov daha sonra Haziran 1920'de birçok Azerbaycanlı devlet adamıyla birlikte tutuklandı ve Moskova hapishanesine gönderildi. Daha sonra serbest bırakıldı ve Moskova Doğu Araştırmaları Enstitüsü'nde Türk Tarihi üzerine bir ders verdi. Kaplanov, 8 Ekim 1937'de Büyük Temizlik'in bir parçası olarak tutuklandı ve Butyrskaya ve ardından Lefortovo hapishanelerinde hapsedildi. 10 Aralık 1937'de idam edildi.
Amaras Manastırı
Amaras Manastırı, Hocavend iline bağlı Sos köyü yakınlarında Karabağ bölgesinde bulunan bir Ermeni manastırı. Manastır, önemli bir dini ve eğitim merkeziydi.
Tarihçe
Ortaçağ tarihçileri Faustus Byuzand ve Movses Kaghankatvatsi'e göre Aydınlatıcı Grigor dördüncü yüzyılın başında Amaras Manastırı'nı kurdu.
Amaras Aydınlatıcı Aziz Grigor'in torunu Aziz Grigoris'in mezar yeriydi. Kalıntıları için inşa edilmiş bir mezar, 19. yüzyılda yeniden inşa edilmiş Aziz Grigoris kilisesinin apsisi altında hala var olmaktadır.
Beşinci yüzyılın başında Ermeni alfabesinin mucidi Mesrop Mashtots, Amaras'ta alfabeyi kullanan ilk okulu kurdu.
Manastır, on üçüncü yüzyılda Moğollar tarafından yağmalandı, 1387'de Timur işgali sırasında tahrip edildi ve on altıncı yüzyılda tekrar yıkıldı. Kurtulmuş savunma duvarlarının inşa edildiği onyedinci yüzyılın ikinci çeyreğinde radikal bir yeniden yapılanma geçirmiştir.
Amaras daha sonra terk edildi ve on dokuzuncu yüzyılın ilk yarısında manastır, Rus İmparatorluk birliklerine sınır kalesi olarak hizmet etti.
Rus çarı I Aleksandır tarafından 11 mart 1836 kararıyla Kafkas Albanyası Apostolik Kilisesi, indirildikden sonra Ermeni Apostolik Kilisesi, 1848'de manastırı ele geçirdi. Manastırın kilisesi askeri işgal döneminde, eski kilisenin sahasında yeni bir kilise inşa edilmesini gerekli kılacak şekilde ciddi olarak hasar görmüştür. Aziz Grigoris'e ithaf edilen bu yeni kilise 1858 yılında inşa edilmiş ve maliyet Şuşa şehrinin Ermenileri tarafından karşılanmıştır. Parlak beyaz taştan inşa edilmiş üç nefli bir bazilika olan yapı hala ayakta durmaktadır.
Manastır Sovyet döneminde terk edilmiştir.
Aziz Grigoris Türbesi
Aziz Grigoris kilisesinin sunağının altında bulunan mezar odasına kilisenin batı ucunda bulunan merdivenler ile ulaşılmaktadır. Doğu ucundaki engellenmiş bir geçit, geçmişte o yönden de bir giriş olduğunu göstermektedir. Mezar odası 1.9 m genişliğinde, 3.75 m uzunluğunda ve 3.5 m yüksekliğindedir. Yapının üst yarısı başlangıçta zemin seviyesinden 1.5 ila 2 metre yüksekte olacak şekilde inşa edilmiş olmasına rağmen günümüzde tamamen yeraltında bulunmaktadır. Oyma detayları, tarzsal açıdan 5. yüzyıla tarihlenmektedir.
Mozarapça
Arapça harflerle yazıldığına rağmen, sesli harflerin yeniden kurulması gerekiyordu.
Bu Romen çeşidi Portekizce, İspanyolca ve özellikle Valensiyacayı çok etkiledi ve bunun yüzünden bu diller çok Endülüs Arapça kökenli kelimelere sahiptir (Mozarapça, anlaşılır şekilde, Arapça'dan ve tersine çok etkilendi). Portekiz'de yerel Mozarapça lehçeler bügünlerde Lusitanyaca-Mozarapça (Lusitano-moçárabe) olarak biliniyor.
Mozarapların kültürel dili Latince olarak devam etti, ama zaman geçince, genç Mozaraplar Arapçayı öğrendiler.
Ateizm
Ateizm, tanrının ya da tanrıların varlığına olan inancın yokluğudur. Bu fikirde olanlara ateist denir. Ateizm inanç koşullanmalarını, hayalî yaratıkları ve olayları reddeder. Ateist bakış açısıyla tanrının yanı sıra tüm metafizik inançlar ve tüm ruhanî varlıklar da reddedilir.
Kelime anlamında da belirtildiği üzere; ateizm, din ile ilgili bir kavram değil, tanrı ile ilgili bir kavramdır. Dinlerin varlığı, dinlerin tanımının ne olduğu, dinlerin iyi mi yoksa kötü mü olduğu ateizmin konusu ve tartışma alanı dışındadır. Bu din karşıtlığının tartışma alanıdır. Ateizm, her tür metafiziği reddettiği için, kendini metafizik ögeler üzerinden temellendiren dinlerin metafizik boyutlarını da reddeder. Yani bu, özellikle dinlere karşı sergilenen bir duruş değil, genel olarak tüm metafizik inanışlara karşı bir duruştur.
Ateizm sıklıkla "dinsizlik" ile özdeşleştirilse de, Budizm gibi bazı Uzak Doğu dinlerinde de "yaratıcı" anlamında bir tanrının varlığına rastlanmaz. Bu yönüyle de ateizm ile dinsizlik birebir örtüşmez. Deizm fikrine bakıldığında da, tanrıya inancın olduğu ancak dinlerin kabul edilmediği görülür.
Ateizm, anti-teizm yani teizm karşıtı demek değildir ve bir "tepkisellik" anlamı içermez, zira metafizik ögelerin "var olmadığını" savunmak için metafizik ögelerin "var olması" gerekmez. Ateizm, yalnızca bir "durum" ifadesidir. Sadece tanrı veya tanrıların ve metafizik ögelerin var olmadığını söyler.
Convolvulus bidentatus
Convolvulus bidentatus, Convolvulaceae familyasına mensup çiçekli bir bitki türüdür.
Ateizm
Ateizm; yaratıcı ve müdahaleci bir tanrıyı kabul eden teizmden, yaratıcı ancak müdahaleci olmayan bir tanrıyı kabul eden deizmden, her şeyi kapsayan içkin bir tanrı veya evrenin ya da doğanın Tanrı ile aynı olduğunu savunan panteizmden ve Tanrı'nın hem evrenin kendisi hem de evrenin ötesinde (aşkın) olduğunu savunan panenteizmden; ayrıca, Tanrı'nın varlığı ve yokluğu konusundaki soruları "cevaplandırılamaz" diyerek cevapsız bırakan agnostizmden; Tanrı'yı, "kesin olarak" reddetmesiyle ayrılır.
Günümüzde, dünya nüfusunun %2,3’ü kendini ateist, %11,9’u dinlere inanmayan olarak tanımlamaktadır. Bu oran Rusya’da %48’in üzerine çıkmakta, Japonya’da ise %64 ila %65 arasında seyretmektedir. Avrupa Birliği'nde oran, %6 ile İtalya ve %85 ile İsveç arasında değişkenlik göstermektedir. 2006 yılı istatistiklerine göre ise Türkiye'de ise bu oran %2,5 civarındadır.
Ateist
Ateist, tarih boyunca insanların var olduğunu iddia ettiği tanrıların tamamını hayal ürünü addeden kişidir. Çoğu zaman yanlış ifade edildiği şekli ile (tanrıtanımaz kelimesinde olduğu gibi) Tanrı'yı inkar eden kişi değildir. Çünkü "inkar" var olan bir şeyin reddedilmesi anlamı taşır, oysa ateistlere göre herhangi bir tanrı var olmadığı için onun "inkar edilmesi" de yanlış bir terminolojik kullanım olacaktır.
Ateizm bir iddia değildir. Sadece "Tanrı var" iddiasına inanmamadır. Yani ateist tanrının yokluğunu iddia edemez çünkü ateizm inanç değildir.
Etimoloji
Ateizm kelimesinin kökleri Eski Yunancaya dayanır. Theos, Yunanca "tanrı" demek olup atheos sözcüğündeki "a" ön takısı olumsuzluk belirtir. Fransızca "athéisme" kelimesi "atheism" olarak 1587 civarında İngilizceye girmiş, Türkçeye de Fransızcadan benzer şekilde uyarlanarak "ateizm" olarak alınmıştır.
Tanrı kelimesinin Türkçedeki "-sız" eki ile olumsuz hale getirilmesi ateizmin ifade ettiği anlamı vermez. Bu, "tanrısız" yani "tanrısı olmayan" anlamını verir. Ateizmin ifade ettiği anlam, "bir tanrının veya tanrıların var olmayışı"dır. Yani, "varoluş ile ilgili" bir olumsuzlama söz konusudur.
Ateizm ile ilgili sözcükler de 1587’den hemen sonra türemiştir. Deist 1621’de, Teist 1662’de, Teizm 1678’de, Deizm ise 1682’de ortaya çıkmıştır. Deizm, ilk olarak bugünün Teizm’i yerine kullanılsa da daha sonraları ayrı bir felsefi terim olarak kalıcılığını korumuştur.
Karen Armstrong, “16., 17. ve 18. yüzyıllar boyunca “ateist” sözcüğü polemiklerde küfür olarak kullanıldı. Kimse kendine ateist demeyi aklının ucundan geçirmezdi.” demiştir. Ateizm, bireysel inanç durumunu ifade etmek için ilk defa 18. yüzyıl Avrupa’sında tek tanrılı İbrahimi dinlere inanmayışı ifade etmek için kullanılmıştır. Bu sözcüğün Tanrı’ya inanmayışı ifade etmesi için 20. yüzyıla gelinmesi beklenecekti.
Tarihçe
Ateizmin kökeni ilk dinlerin ve onların ortaya koyduğu tanrı düşüncesinin ortaya çıkışına kadar uzanır. Antik Çağ'da Yunan maddeciliğinin temsilcileri Anaksimandros, Anaksogoras, Demokritos ve Epikuros ateizmin en ünlü temsilcisidir. Orta Çağ'a gelindiğinde Kilise'nin dayattığı gericilikten ötürü hiç kimse dinlerle çelişen düşüncelerini açıkça ortaya koyamamıştır. 18. yüzyıl Aydınlanma çağında Baron d'Holbach ve Denis Diderot gibi dine karşı tepkileri koyan düşünürler olduysa da, ateizm en parlak dönemini 19-20. yüzyılda Ludwig Feuerbach, Karl Marx, Friedrich Engels, Vladimir Lenin ve diğer bütün diyalektik maddeci filozoflar ile geçirmiştir.
Erken dönem Hint inancı
Hinduizm’in teist bir inanç olmasına karşın ateist bir ekole erken dönemlerde rastlanmaktadır. MÖ 6. yüzyılda Hindistan’da ortaya çıkmış, gayet maddeci ve teizme karşı bir ekol olan Carvaka, büyük bir ihtimalle Hindistan tarihinin en ateist ekolünü oluşturmuştur. Hint felsefesinin bu bölümü, heterodoks olarak Hinduizm’in diğer altı Ortodoks ekolü ile beraber dikkate alınmamıştır. Ama Hinduizm’in maddeci hareketi açısından kayda değer bir ekoldür.
Hindistan’da Tanrı’nın kabul edilmeyişi Jainizm ve Budizm’de de görülmektedir.
Antik Yunan
Batı dünyası ateizminin Sokrates öncesi dönemden kök alan kendi öz geçmişi vardır. Fakat bu, Aydınlanma dönemine kadar farklı bir tarzda ortaya çıkmadı. MÖ 5. yüzyılda yaşamış olan Diagoras, mistizmi ve inancı güçlü bir şekilde irdelediği bilinen ilk ateisttir. Critias’ın görüşü, dinin insanlar tarafından yaratıldığı ve insanları korkutarak onlara belirli kurallar dayatan bir sistem olduğudur. Demokritos gibi maddeciler ise evreni ruhani ve mistik kavramlar olmadan saf maddeci yöntemlerle açıklamaya çalışmışlardır. Sokrates öncesi dönemde ateist görüşlere sahip olan diğer filozoflar arasında muhtemelen Prodikos ve Protagoras da vardı. MÖ 3. yüzyılda yaşamış olan Teodorus ve Straton da Tanrı’nın varlığına inanmayan filozoflardı.
Sokrates, mevcut tanrıları sorgulamaya ilham verdiği gerekçesi ile suçlanmıştır. O, ruhlara inanan bir insan olarak tam manasıyla ateist olamayacağını ifade etse de idama mahkûm olmaktan kurtulamamıştır.
Euhemerus’a göre tanrılar sadece kutsallaştırılmış hükümdarlar, fetihçiler ve geçmişin kurucularıdır. Onların dinleri ve mezhepleri, yok olmuş krallıkların devam eden politik yapılarıdır.
Yine bir maddeci olan Epikuros, ölümden sonraki hayatın varlığı ve bireysel kutsiyetler içeren pek çok dinsel doktrinde fikir yürütmüştür. Ona göre ruh tamamen maddesel ve ölümlüdür. Epikurosçuluk, tanrıların yokluğunu iddia etmese de var olmaları hâlinde insanlıkla alakasız olacaklarını ifade eder.
Romalı şair Lukretyus da tanrıların olması hâlinde bunların insanlıkla alakasız olacaklarını ve doğal yaşama kesinlikle müdahil olmayacaklarını söylemiştir. Bu yüzden insanlığın doğaüstü varlıklardan korkmamaları gerektiğini belirtir. Kozmos, atom, ruh, ölümlülük ve din gibi konulardaki Epikurosçu görüşlerini De rerum natura (Varlıkların Doğası Üzerine) adlı eserinde dile getirerek Epikuros’un felsefesini Roma’da tanıtmıştır.
“Ateist”in anlamı antik yunan boyunca değişiklik göstermiştir. Erken dönem Hristiyanları, kendi tanrılarına inanmadıkları için paganlar tarafından ateist olarak yaftalanmıştır hatta Roma İmparatorluğu döneminde, Roma tanrılarını reddettikleri için idam edilmişlerdir. Hristiyanlığın Roma tarafından kabul edildiği 381 yılından sonra ise yeni egemen dine aykırı olanlar suç işlemiş sayılmıştır.
Erken Orta Çağ’dan Rönesans’a
Ateizm, Orta Çağ Avrupa’sında çok nadir görülen bir görüştü. O dönemde metafizik, din ve teoloji egemen olan akımlardı. Ama bu dönemde dahi heterodoks anlayıştan farklı olarak şekillenen, doğa, yücelik, Tanrı’nın erdemi gibi konularda farklı görüşler vardı. Johannes Scotus Eriugena, David of Dinant, Amalric of Bena ve Brethren of the Free Spirit gibi gruplar, Hristiyanlığa panteist bir bakış açısı katıyordu.
Erken modern dönemden günümüze
Osmanlı İmparatorluğu’nda, Silahdar Tarihi ve Paul Ricaut gibi kaynaklardan edinilen bilgiye göre, İslam âlimi Lârî Mehmed Efendi Allah inancına karşı çıkıyordu. Ricaut onun, “''Ya kesinlikle Allah diye bir şey yoktur veya bizim ulemanın bizi illa ikna etmek istedikleri gibi, kudret ve hikmet sahibi değildir. Çünkü eğer gerçekten mevcut olsaydı -ki zaten dünyada böyle bir şey yoktur- benim gibi, ondan horlukla bahseden ve varlığının en büyük düşmanı olan birini asla hayatta bırakmazdı.''” sözünü alıntılar. Düşüncelerini yaymaya çalıştığı için tutuklandı. Onu yargılayan mahkeme 2 Şubat 1665 Cuma günü, İstanbul kaymakamı vezir İbrahim Paşa’nın sarayında toplandı. Lârî Mehmed Efendi fikirlerinden vazgeçmeyerek daha da ısrarlı davranınca idamına hükmedildi. Dönem hakkında bilgi veren Ricaut’ya göre Osmanlı yüksek bürokrasisinde “sırrı, yani ulûhiyyeti inkâr ettiklerini gizleyenler” çoktur. Bizzat İstanbul’un içinde, özellikle kadılar, ulema, kâtipler ve bir kısım mühtediler arasında ateizm oldukça yaygındır.
Batı’da Rönesans ve Reform dönemleri, dini coşku içerisinde bir dirilmeye tanık olmuştur. Yeni dini kurallar, popüler dini düşkünlükler ve yükselen sade Protestan kurallarını benimseyen Kalvinizm gibi mezheplerin oluşması bunun ispatıdır.
Hristiyanlığı sorgulamanın yaygınlaşmasının arttığı dönem 17. ve 18. yüzyıllar oldu. Bu konuda Fransa ve İngiltere başı çeken iki ülke oldu. 17. yüzyılın sonlarına doğru pek çok deist Hristiyanlıkla dalga geçerken ateizme tepeden bakıyordu. Batı’da teist ve deist düşüncelerden arınarak açıkça ateist olan ilk kişi, bilindiği kadarıyla, 1674’te konuya ilişkin üç yazı kaleme alan Alman veya Danimarkalı din eleştirmeni Matthias Knutzen’dir (1646-?). Onu açıkça ateist iki yazar takip etti: Polonyalı eski bir Cizvit filozof, Kazimierz Łyszczyński (1634-1689) ve 1720’lerde Fransız bir rahip, Jean Meslier (1664-1729). Türkçeye ilk kez 1924’te Doktor Abdullah Cevdet tarafından çevrilen ve 1928’de Mustafa Kemal Atatürk’ün emriyle Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları arasında yayımlanan “Sağduyu” adlı kitabın yazarı olan Meslier, Baron d’Holbach (1723-1789) ve Jacques-André Naigeon (1738-1810) gibi ateist düşünürleri etkilemiştir. Baron d’Holbach ateizmi açık sözlülükle savunmuş, takma adlarla pek çok eser kaleme almıştır. “Sağduyu”nun gerçekte onun tarafından yazıldığı fakat 19. yüzyılın başında yayıncıların kitabı Meslier’ye atfettiği iddia edilir. Tanrı kavramının kaynağının, insanın duyduğu acıda, korkuda ve tedirginlikte olduğunu ve bu kavramın insanlara çocukluklarında öğretildiğini savunan Baron d’Holbach’a göre, “''Doğadan edindiğimiz her bilgi, tanrıları öldürmektedir. Tıpkı bilmediklerimizin tanrıların doğumuna sebep oluşu gibi.''”
Fransız İhtilali, ateizmi kapalı salon sohbetlerinden halkın içerisine taşımıştır. Devrim, pek çok din adamını ve özellikle de ruhban sınıfını Fransa’dan kovmuştur.
I. Napolyon döneminde, Fransız halkının sekülerleşmesi kurumlaştırıldığı gibi devrimin İtalya’nın kuzeyine ihracı da gerçekleşti. 19. yüzyılda pek çok ateist ve din karşıtı felsefeye sahip düşünür, bütün güçlerini siyasi ve toplumsal devrime adadılar. Onların bu çabaları 1848 Devrimleri’ni kolaylaştırdı ve yükselen uluslararası sosyalist harekete öncülük etti.
19. yüzyılın ikinci yarısında pek çok ünlü Alman filozof tanrısal olguları reddetti. Ludwig Feuerbach, Arthur Schopenhauer, Karl Marx, Friedrich Engels ve Friedrich Nietzsche bunların başlıcalarıydı.
20. yüzyılda ateizm, Marx ve Engels’in çalışmalarıyla kendine politik arenada da yer buldu.
1966’da Time dergisinin “Tanrı Öldü mü?” sorusu, dünyanın yarıya yakınının “dinsiz” bir yönetim altında bulunduğunu ortaya çıkardı. Ertesi yıl, Arnavutluk’un sosyalist lideri Enver Hoca, ülkesinin tüm dini kurumlara kapatıldığını söyleyerek resmi düzeyde ilk ateist devleti ilan etmiş oldu.
Ateizmin çeşitleri
Ateizm, tarih boyunca çok çeşitli şekillerde sınıflandırılmıştır. Negatif ve pozitif ateizm, ateizmin güçlülüğü ile alakalıyken, esas ayrım ateizmin teorikliği ve pratikliği arasındadır. Teorik ateizmin dallarının her birinin kendine göre mantıksal ya da felsefi dayanakları varken, pratik ateizmin belli başlı dayanakları yoktur. Pratik ateizmde genel bir ilgisizlik ve Tanrı fikri konusunda bilgisizlik görülür.
Negatif ve pozitif ateizm
George H. Smith'in sınıflandırmasına göre ateizmin "negatif ateizm" (ya da "zayıf ateizm") ve "pozitif ateizm" (ya da "güçlü ateizm") olarak iki çeşidi vardır.
Negatif ateizm, Tanrı'nın var olmasını prensip olarak mümkün görmekle beraber, var olduğuna dair hiçbir gerekçe bulunmadığı gerekçesiyle Tanrı fikrini reddeder.
Pozitif ateizm ise, Tanrı'nın var olmasını Tanrı kavramının geçerli bir şekilde tanımlanmadığı, içinde çelişkiler taşıdığı veya absürt olduğu gibi gerekçelere dayanarak mümkün görmez.
Negatif ateizmde bir iddia yoktur, sadece bir ret vardır. Pozitif ateizmde ise hem bir ret, hem de bir karşıt iddia vardır. Pozitif ateistin yaklaşımı ise, "Tanrı'nın var olması mümkün değildir" şeklindedir.
İntikam Uğruna
İntikam Uğruna, 1966 yapımı Türk filmidir.
Ateizm
Negatif ve pozitif ateizm
İkisi de sonuçta Tanrı kavramını reddetmek noktasında birleştiğinden, ateizm başlığı altında tanımlanırken ikisinin ortak noktası olan "Tanrı'ya olan inançsızlık" kullanılır. Çünkü bu inançsızlığın sebebi ne olursa olsun, ister delil yetersizliği, ister Tanrı kavramının anlamsızlığı veya absürtlüğü, isterse Tanrı kavramıyla hiç karşılaşmamış olmak olsun, hepsinin ortak noktası kişide Tanrı inancının var olmamasıdır.
Pratik ateizm
Bu görüşe göre Tanrı’nın varlığı reddedilmiyor ama ona önemsiz ve gereksiz bir yer veriliyor. Pratik ateizmde, Tanrı ne bu dünyaya müdahale eder ne hayata herhangi bir amaç katar ne de her gün sizi etkiler.
Epistemolojik ve ontolojik tezler
Epistemolojik ateizm, insanların Tanrı’nın varlığını bilemeyeceğini ya da varlığına karar veremeyeceğini iddia eder. Epistemolojik ateizm, temelini pek çok çeşidi olan agnostisizmden alır.
Metafiziksel tezler
Metafiziksel ateizm, gerçekliğin homojen ve parçalanamaz olduğunu savunan monizm üzerinde şekillenir. Fizik dışı tüm varlıkları net bir şekilde reddeder. Metafiziksel ateizm; panteizm, panenteizm ve deizmi de kapsar.
Psikolojik, sosyolojik ve ekonomik tezler
Ludwig Feuerbach ve Sigmund Freud gibi bazı düşünürler Tanrı’nın, duygusal ve felsefi ihtiyaçlar yüzünden insan tarafından yaratıldığını savunur. Bu, aynı zamanda pek çok Budistin de ortak görüşüdür. Karl Marx ve Friedrich Engels, Feuerbach’tan etkilenerek Tanrı’yı egemen sınıflar tarafından, emekçi halkı ezmek için kullanılan sosyal bir araç olarak görmüşlerdir. Mikhail Bakunin’e göre Tanrı fikri, insandaki adalet isteğini ortadan kaldırır ve insan özgürlüğü önündeki ciddi bir engeldir. Voltaire’in “Eğer Tanrı olmasaydı, onu yaratmak gerekirdi.” sözüne karşılık “Eğer Tanrı olsaydı onu devirmek gerekirdi.” demiştir.
Mantıksal tezler
Mükemmeliyet, adalet, merhamet, her şeyi bilen, her şeyi yapabilen, ululuk, fiziksel olmayış gibi noktalarda teizme eleştirel yanıtlar getiren ateizm çeşididir.
Tanrı fikrine karşı çıkılan noktalar
Tanrı fikrine karşı çıkışta, ateizmin yeterli görmediği kanıtlar daha da çoğaltılmakla beraber 8 temel başlık altında irdelenebilir.
İlk neden
Teist fikirde öne sürülen “ilk neden” savına ateistler, bu ilk neden fikrinin Tanrı’ya uygulanmıyor oluşundan ötürü karşı çıkmaktadır. Bu hususta tüm ateistler arasında görüş birliği söz konusudur. Teistler ise, Tanrı'nın "ilk neden" olduğu için Tanrı olduğunu, Tanrı'nın da nedenini düşünmenin kısır döngüye neden olacağından mantıksız olduğunu savunur.
Düzen
Evrenin düzenli ve uyumlu olduğu fikrine ateistler birkaç noktada karşı çıkmaktadırlar. Bunlardan ilki, kaotik evrende düzenli alt parçacıkların olabileceği fikridir. İkincisi, herhangi bir düzenin kesin olarak zeka gerektirdiği görüşünün dayanak açısından yetersizliğidir.
Ahlaksal savlar ve adalet fikri
Tanrı olmazsa ahlak veya adalet olmayacağı savına ise ateistler, bunun sadece insanca bir temenni olduğu ve bir varlığın ispatı için herhangi bir delil niteliği taşımadığı gerekçesi ile karşı çıkmaktadırlar.
Sonsuzluk
Sonsuzluk fikrini insanın kavrayamaması ile sonsuzluğu kavrayabilen bir varlığın var olması arasında nedensel bir ilişki göremeyen ateistler, bu iddianın hiçbir şekilde kanıt içermediğini savunmaktadırlar.
İmam Gazali’nin ve Blaise Pascal'ın inanmakla ilgili görüşü
“Ya varsa” ile özetlenebilecek bu iddiaya göre inanan insanın kaybedecek bir şeyi yoktur, ancak inanmayan insan sonsuz hayatı kaybedeceği gibi cehennem azabı ile karşılaşacaktır. Bu fikir, ateistler arasında “tüccar mantığı” olarak değerlendirilmektedir. Ateistlere göre, bir şeyin var olması ile değil de bu işten çıkar sağlamaya odaklanan politik anlayışların felsefi açıdan herhangi bir değeri yoktur.
Her şey mümkün olanın en iyisidir
Doğadaki ahenk ve uyum konusundaki teist iddiası konusunda ateistlerin görüşü tamamen doğal seçilimle ilintilidir. Uyumlu olmayanın elenmesi ilkesine dayanan bu olay sonucunda ortaya son derece uyumlu bir yapı çıkmaktadır. Bu olgudan yararlanan ateistler, teistleri “insan burnunun gözlük takmak için yaratıldığı” örneğiyle de eleştirirler.
Mantıksal ve ontolojik kanıtlar
Mantıksal akıl yürütmelerle Tanrı'nın varlığını ispatlama çabaları olarak özetleyebileceğimiz bu maddenin en bilinen örneği Descartes’ın tanrı kanıtıdır. Bu kanıt, Tanrı’yı düşünüyorsak demek ki o vardır, olmayan bir şeyi düşünemeyiz temeline dayanır. Ateistler bu iddiaya pek çok kurgusal kahramanla karşılık vermektedirler. Kanatlı at pegasusu, boynuzlu at unicornu ya da Noel Baba’yı da aklımızda canlandırmamıza rağmen gerçek hayatta karşılıklarının olmadığını ifade ederler.
Taş paradoksu
Tanrı kaldıramayacağı kadar ağır bir taş yaratırsa onu kaldıramaz. Bu da onun her şeyi yapamadığını gösterir. Tanrı böyle bir taş yaratamazsa bu da onun her şeyi yaratamadığını gösterir.
Teizm ve deizm
Teizm, her şeyden önce bir tanrı veya tanrıların var olduğu kabulünün üzerine kurulmuş bir düşünce yapısıdır. Teist görüşte, tanrı veya tanrılar yaratılmamışlardır, olmuş ve olacak her şeyi bilirler, sonsuz kudrete sahiptirler, zaman ve mekandan bağımsızdırlar, bilinen şeyler ile benzerlikleri yoktur. Teizmde çoğunlukla tanrı veya tanrıların evrenin işleyişine müdahale ettikleri inancı hakimdir.
Klasik teizm, anılan özelliklere sahip tanrı veya tanrıları kabul ederek her şeyi bu referans noktasından hareket ile açıklamaya çalışır.
Deizm düşüncesine göre de evren üstün, yüce bir varlık tarafından yaratılmıştır. Deizm'de, teizmin aksine, Tanrı'nın evrenin işleyişine müdahale etmediği fikri hâkimdir.
Dinlerin reddi
Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam'ın en önemli ortak noktası ve en temel özelliği mutlak bir tanrıya olan inançtır. Her üç dinde de Tanrı'nın evreni yoktan var ettiği ve tüm yarattıklarının üzerinde mutlak hakimiyeti olduğu inancı vardır. Tanrı'nın yarattıklarından olan insan ise yaratıcısına mutlak bağımlıdır, günahkardır ve hayatı, ancak tanrısının buyruklarını sorgusuz yerine getirdiği sürece bir anlam kazanabilir. Ateizmin çok çeşidi olmakla birlikte tüm kolları böylesi bir inanışı reddeder.
Ateizm Tanrı'nın [tanrı fikrinin] yanı sıra tüm "ruhani varlıkları" da reddeder. Ruhani varlıklar dinî sistemlerin temel direklerini meydana getirdiği için buradan ateizmin tüm dinleri de reddettiği sonucu çıkar. Yani ateizm, Yahudi geleneğinden gelen dinlerin yanı sıra Dinka ve Nuer gibi Afrika dinlerinin de, Roma ve Yunan medeniyetlerinin antropomorfik tanrılarının da, Hinduizm ve Budizmin ruhani kavramlarının da reddidir.
Bununla birlikte çok geniş, tarihi, kültürel, bilimsel ve felsefi temelleri olan ateizmi sadece "Tanrı'nın ve dinlerin reddi" olarak tanımlamak yetersiz bir açıklama olur.
Örneğin ateizm, Tanrı inancı ile temellendirilmiş bir "iktidar" anlayışını da reddeder. Ancak burada ateizmin reddettiği; salt iktidar değil, iktidarın Tanrı inancı üzerine temellendirilmesidir. Bu durum, ateizmin tanımının anarşizm olarak yapılmasını mümkün kılmayacağı gibi; ateizmin tanımını "tanrılara ve ruhsal varlıklara olan metafizik inançların reddedilmesi"nden alıp "dinlere inanmamak" şeklinde tanımlanmasını da mümkün kılmaz. Ateizm, doğrudan din veya siyasi iktidar ile ilgili değil, Tanrı ve metafizik ile ilgili bir kavramdır.
Felsefenin temel sorunu, maddecilik ve idealizm
Kelime anlamı olarak maddecilik demek olan materyalizm, madde dışında hiçbir gerçekliğin olmadığını savunan felsefi görüştür. Ateizmin de en temel felsefi dayanağı olan materyalizm, madde temeline dayandığı için ruh, cin, peri, tanrı, şeytan gibi doğaüstü (madde üstü) tüm kavramları reddeder.
Maddeci öğretinin geniş kitleler tarafından anlaşılmasına önemli katkıları olan Marksist filozof Georges Politzer maddeciliği, "...belli ilkelerden hareket ederek doğa olaylarını ve bunun doğal sonucu olarak toplumsal yaşamın olaylarını anlama ve yorumlama tarzı..." olarak tarif eder.