cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Katusha (şarkı)
Şarkı
Şarkı Katyuşa adında bir kadını anlatmaktadır. Katyuşa sarp bir nehir kıyısında dururken, şarkısını uzaklarda vatanı için hizmet eden asker sevgilisine adamaktadır. Şarkının ana teması, asker sevgilisinin vatanını ve halkını koruyacağı ve bunun için kendisine minnettar olan Katyuşa'nın daima ona sadık kalacağı üzerinedir. Şarkının sözleri, birçok Sovyet erkeğinin Rusya'da Büyük Vatanseverlik Savaşı olarak anılan II. Dünya Savaşı'nda hizmet etmek için evini ve ailesini bıraktığı II. Dünya Savaşı sırasında savaş cephesinde yer aldığı süreç ile popüler bir vaziyet almıştır. Zira savaşa giden birçok Rus geri dönememiştir.
Şarkının popülerleşmesi
Sovyetler Birliği'nin II. Dünya Savaşı'na katılımı, Hitler'in Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı'na rağmen Polonya üzerine saldırı başlatması üzerine oldu. Ancak şarkının popülaritesi, Almanya'nın Sovyetler Birliği'ne karşı başlattığı Barbarossa Harekâtı'nın başlamasıyla artmaya başladı. Şarkı, Moskova'daki bir Sovyet sanayi okulundan kız öğrenciler tarafından, Nazi Almanyası'na karşı savaş cephesine giden askerlere atıfta bulunmak için söylendi. Şarkının ilk resmi performansı, Moskova Birlikler Evi Sütun Salonu'nda, 1938 sonbaharında Devlet Caz Orkestrası konserinde Valentina Batishcheva tarafından yapıldı. Şarkı o zamandan beri Lidiya Ruslanova, Georgi Vinogradov, Eduard Khil, Anna German, Ivan Rebroff, Dmitri Hvorostovsky, Iosif Kobzon, kontravör Vitas, Marina Devyatova ve Katya Ryabova, Elena Vaenga'nın düeti ve diğer ünlü şarkıcılar tarafından birçok kez söylenmiştir. Ayrıca "Katyusha" şarkısı Kızıl Ordu Korosu repertuvarının bir parçasıdır.
Şarkının Sözleri
(Çeviri Attila Tokatlı)
Kıskanmak
Kıskanmak, aşağıdaki başlıkları ifade ediyor olabilir:
Martin Perl
Martin Lewis Perl (24 Haziran 1927, New York - 30 Eylül 2014), keşfini gerçekleştirdiği Tau leptonu ile 1995 yılında Nobel Fizik Ödülünü kazanmış olan Amerikalı fizikçi.
Hayatı
Perl'in ailesi yoksulluk ve Antisemitizm'den kaçmak amacıyla, Rusya Polonya'sından Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmiş olan Yahudi göçmenidir.
Eğitimi
1948 yılında şu anda Brooklyn Politeknik Üniversitesi olan Brooklyn Politeknik Enstitüsünden Kimya mühendisi olarak mezun oldu. Doktora için 1955 yılında gittiği Kolombiya Üniversitesinde, 1944 yılında Nobel Fizik Ödülünü kazanan Isidor Isaac Rabi kendisinin tez danışmanlığını yaptı. Kariyerine Michigan Üniversitesine bağlı Stanford Doğrusal Hızlandırıcı Merkezi (SLAC)'ta devam etti.
Perl aynı zamanda Amerika Bilim Adamları ve Mühendisler kuruluşunda danışman olarak görev yapmaktadır. 2009 yılında ise Belgrad Üniversitesi tarafından kendisine Fahri doktora unvanı verildi.
1995 yılında lepton fiziğine öncü nitelikteki deneysel katkılarından dolayı, Frederick Reines ise Nötrino tespiti için birlikte Nobel Fizik Ödülünü almaya hak kazandılar.
Negatif kütle
Negatif kütle, teorik fizikte normal kütlenin zıt işaretlisi olan varsayımsal madde kavramıdır, örneğin -2 kg. Bu durum bir ya da daha fazla enerji koşulunu ihlal eder ve negatif kütle için çekimin kuvvet olması gerektiği ve pozitif yönlü ivmeye sahip olması gerektiği anlaşmazlığından kaynaklanan bazı garip özellikler gösterir. Negatif kütle, solucan deliği inşa etme gibi bazı kuramsal teorilerde kullanılır. Egzotik maddeye benzeyen en yakın bilinen örnek Casimir etkisi tarafından üretilen sözde negatif basınç yoğunluğunun alanıdır. Genel izafiyet teorisinin kütleçekimini ve pozitif, negatif enerji yüklerinin hareket yasasını iyi tanımlamasına rağmen negatif kütle dolayısıyla başka temel kuvvetleri içermez. Diğer yandan, standart model, temel parçacıkları ve diğer temel kuvvetleri iyi tanımlamasına ve kütleçekimi kütle merkezini ve eylemsizliği derinlemesine içermesine rağmen kütleçekimini içermez. Negatif kütlenin kavramının daha iyi anlaşılabilmesi için kütleçekimini açık bir şekilde ifade eden modelle birlikte diğer temel kuvvetler de gerekebilir.
Genel görelilikte
Negatif kütle uzayın bazı gözlemciler tarafından kütle yoğunluğunun negatif ölçüldüğü bölgelerini tanımlaması için genelleştirilmiştir. Bu Einstein stres enerji tensör bileşeninin büyüklüğünün kütle yoğunluğundan büyük olduğu uzay bölgeleri nedeniyle gerçekleşebilir. Tüm bunlar Einstein'ın genel görelilik teorisinin diğer değişkenlerini ihlal eder, bununla birlikte pozitif enerji durumu teorinin matematiksel tutarlılığı için gerekli değildir. Pozitif enerji durumunun çeşitli versiyonları, zayıf enerji durumu, baskın enerji durumu vs, Matt Visser tarafından matematiksel detayları açısından tartışılmıştır.
Kütleçekimi eylemsizliğe karşı
Negatif kütleye ilk gönderme 1700'lerde Filojiston teorisinin incelenmesinde metallerin yükseltgenme sırasında kütle kazanması gözlemi sayesindedir.
Newton kütleçekimi teorisini ilk formüle ettiğinden beri, en azından üç kavramsal olarak ayrılmış nicelik; kütle, eylemsizlik kütlesi, aktif yer çekimi kütlesi (yer çekimi kütlesi yer çekimi alanınını kaynağıdır), pasif yer çekimi kütlesi (yer çekimi alanında oluşan kuvvetten anlaşılan kütle) mevcut. Einstein'ın eşdeğerlik ilkesi eylemsizlik kütlesinin pasif kütleçekimine eşit olması gerektiğini var sayar. Momentumun korunumu kanunu pasif ve aktif kütleçekiminin eşit olmasını gerektirir. Bu güne kadarki tüm araştırmalar bunları gösterdi. Negatif kütleyi hesaba kattığımızda, bu kavramlardan hangisinin negatif olduğu üzerine düşünmek gerekir. Negatif kütlenin birçok analizinde negatif kütle eşdeğerlik prensibi ve momentum korunumuna uygulanmaya devam edildiği varsayılır. Bu yüzden tüm kütle formları aynıdır.
Gravity Research Foundation (1951) yarışmasında ödül alan ilk yazısında Joaquin Mazdak Luttinger negatif kütle olasılığını ve yer çekimi ve diğer kuvvetlerin altında nasıl davranacağını değerlendirdi.
Luttinger'in bu fikrinden sonra, Hermann Bondi  Reviews of Modern Physics de kütlenin positif olduğu gibi negatif olabileceğini 1957 de bir yazısında önerdi. Tüm üç kütle çeşidi de negatif olduğu sürece mantıksal çelişkiye neden olmadığını gösterdi fakat negatif kütle varsayımı bazı zıt sezgisel hareketleri içerir.Örnek olarak, negatif eylemsizlik kütlesine sahip olan bir objenin uygulanan kuvvet ile ters yönde ivmelenmesi beklenir.
Negatif kütlenin çeşitli analizleri bulunmaktadır.Örnek olarak R.H. Price,  fakat hiçbiri tekil olmayan negatif kütleyi tanımlamak için ne tür enerji ve momentumun gerekli olduğuna değinmedi. Aslında, negatif kütle parametresi için Schwarzschild çözümü sabitlenmiş bir uzay konumunda yalın bir tekilliğe sahiptir. Birden beliren soru ise şudur, bir çeşit negatif kütle yoğunluğuyla tekilliği düzeltmek mümkün müdür? Cevap evet, fakat enerji ve  baskın enerji durumunu karşılayan momentum ile değil. Bunun nedeni, eğer enerji ve momentum asimtotik olarak yassı negatif kütlenin tekilliğini düzeltebilecek olan Schwarzschild çözümü uzay zamanın içinde baskın enerji durumunu karşılarsa pozitif enerji teorisini de karşılamak zorundadır. Mesela, konu dışı olan ADM formalizmi pozitif olmak zorunda. Fakat,  Belletête and Paranjape tarafından pozitif enerji teoreminin asimtotik de Sitter uzay zamanına uygulanamadığı anlaşıldıktan sonra, düzeltmenin gerçekten mümkün olduğunun, enerji ve momentumun baskın enerji durumunu sağlaması ile, tekilliğin tamı tamına yerini tutan Schwarzschild De Sitter'in negatif kütle çözümü ile,kozmolojik sabitle ile Einstein'ın kesin çözümü ile, farkına varıldı. Sonradan ortaya çıkan makalede, Mbarek ve Paranjape sıvıların enerji ve momentumuna giriş ile  gerekli olan deformasyonu elde etmenin mümkün olduğunu gösterdi.
Kaçma hareketi
Negatif kütleye sahip olduğu bilinen bir parçacığın olmamasına rağmen, fizikçi (öncelikle Hermann Bondi 1957 de, William B. Bonnor 1989 da,  ve Robert L. Forward ) bazı parçacıkların sahip olabileceği öngörülebilen özelliklerini açıklamışlardı. Tüm üç kütle kavramının varsayımı Einstein alan denklemlerine dayanan keşfedilebilir rastgele işaretlerin kütleleri arasındaki yer çekimi etkileşimlerine eş değerdir: İki pozitif kütle için, bir şey değişmez ve birbirleri üstünde çekime yol açan yer çekimi kuvveti vardır. İki negatif kütle eylemsizlik kütlesinden dolayı birbirini itmeli. Farklı işaretler için, negatif kütleden pozitif kütleyi iten bir kuvvet vardır ve negatif kütleye etki eden pozitif kütleye doğru çekilmesini sağlayan bir kuvvet vardır.
Bu yüzden Bondi eşit ve zıt iki kütlenin pozitif kütleye doğru fiziksel varlığını reddeden Bonnor tarafından "kaçma hareketi" olarak adlandırılan sabit bir ivme oluşturacağını işaret etti. Başlangıç:
Birkaç çift obje limitsiz ivmelenebilir; fakat, toplam kütle, momentum ve sistemin enerjisi sıfır kalmalı.
Bu davranış sağduyulu yaklaşımdan tamamen tutarsızdır ve normal maddenin beklenen davranışıdır; fakat tamamen matematiksel tutarlılık, enerji ve momentumun korunumunda ihlal olmadığını tanıtır. Eğer kütleler eşitse fakat ters işaretli ise sistemin momentumu sıfır kalır. Eğer ikisi beraber hareket ederse ve beraber ivmelenirse, hızlarının ne olduğu önemli olmaksızın: Ve eşit bir biçimde kinetik enerji: Forward  Bondi'nin ek durumlarının analizi genişletti ve iki kütleden biri  m(−) ve diğeri m(+) olsa dahi eşit olmadığını gösterdi, dolayısıyla korunum kanununu bozulmadan kaldı.Bu göreliliğin etkileri dikkate alındığında dahi eylemsizlik kütlesinde olduğu gibi doğrudur. Durağan olmayan kütle, yer çekimi kütlesine eşittir.
Bu davranış ilginç bir sonuç ortaya çıkarabilir: örneğin, negatif ve pozitif madde parçacıkları içeren gas karışımı pozitif madde miktarının artışına sıcaklığa bağlı olmadan sahip olacaktır. Fakat, Negatif madde miktarı aynı oranda negatif sıcaklık kazanır, tekrar dengelenir. Geoffrey A. Landis negatif kütle parçacıklarının birbirini yer çekimi ile itmesinden başka bir şey içermeyen Forward'ın analizinin farklı olası sonuçlarını işaret etti. Electrostatic kuvvet aynı yükleri çeker ve zıt yükleri iter.
Forward negatif kütle maddesinin özelliklerini "diametric drive" kavramını uzay gemilerinin negatif kütleyi kullanan enerji girdisi gerektirmeyen itme sistemi dizaynını ve rastgele yüksek bir ivmeye ulaşmak için hiç reaksiyon kütlesi gerekmediği ilkesini oluşturmak için kullandı.
Forward ayrıca sıradan madde ve negatif madde karşılaştığında ne olacağını açıklayan "geçersiz kılma (nullification)" terimini icat etmiştir. Birbirlerini sıfırlayabilmeleri beklenir ya da birbirlerinin varlığını etkisiz bırakmaları gerekir. Eşit büyüklükteki positive kütle maddelerinin etkileşimi (bu yüzden pozitif enerji E = m c^2) ve negatif kütle maddeleri (negatif energy -E = -m c^2) enerji açığa çıkarmaz çünkü sıfır momentumu olan parcacığın şekli (tüm parçacılar aynı yöne aynı hızla hareket eder.) çarpışma gerçekleştirmez, tüm bu etkileşimler klasik olarak yasaklanan fazlalık bir momentum bırakır. Bu yüzden kaçma fenomeni açıkladıktan sonra bilim camiası negatif kütlenin evrende var olamayacağına kanaat getirdi.
Zaman oku ve uzay evirimi
1970'te, Jean-Marie Souriau tam dinamik grup teorisinin  Poincaré grubu vasıtayla parçacığın enerjisini tersine çevirmenin zaman okunu tersine çevirmeye eşit olduğunu ispat etmiştir.
Genel göreliliğe göre evren, Riemann integrali Einstein'ın alan denkleminin metrik tensor çözümü ile ilişkilidir. Bu tür yapılarda, kaçış hareketi negatif kütlenin varlığını engeller.
Evrenin bazı bimetric teorileri bir yerine Big Bang teorisi ve yalnızca yerçekimi ile etkileşimle bağlantılı ters zaman oku ile birlikte iki paralel evrenin varlığını önerir. Evren iki Riemannian tensörü (biri positive kütle maddesi ve diğeri negatif kütle maddesi) ile bağlantılı dallanmadır. Grup teorisine göre, eşlenik metrik maddesi zıt kütle ve zaman okuna  sahip diğer metrik madde olarak ortaya çıkabilir. Birleştirilmiş metrikler kendi jeodeziklerine sahiptir ve birleştirilmiş alan denklerinin çözümüdür:
Newtoncu yaklaşım aşağıdaki etkileşim yasalarını öngörür: Bu kanunlar Bondi ve Bonnor tarafından tanımlanan kanunlardan farklıdır ve kaçış paradoksunu çözer. Birleştirilmiş metrik negatif madde yerçekimi aracığılıyla diğer metrik madde ile etkileşir. Bu karanlık maddenin karanlık enerjinin, kosmik enflasyonun ve ivmeli evrenin açıklamasına alternatif bir aday olabilir.
Kütleçekimi için Gauss yasası
Elektromanyetizmada alanın enerji yoğunluğu alanın bükülmeleri sıfır varsayılarak Gauss yasasından türetilebilir. Kütleçekimi için gauss yasasını kullanarak yapılan aynı hesaplama yer çekimi alanı için negatif enerji yoğunluğunu verir.
Anti maddenin kütleçekimi etkileşimi
Fizikçilerin arasındaki baskın fikir birliği anti maddenin pozitif kütlesi olduğu ve kütleçekimi tarafından normal kütle gibi etkilendiğidir. Nötr anti hidrojen üzerindeki doğrudan deneyler henüz anti maddenin kütleçekim etkileşiminin normal madde ile karşılaştırılmasında herhangi bir farklılığı algılayabilecek kadar hassas değil.
Kabarcık odası deneyleri anti parçacıkların onların karşıt parçacığı olan normal parçacıklar ile aynı eylemsizlik kütlesine sahip olduğu gibi daha ileri kanıtlar sağladı. Bu deneylerde, oda yüklü parçacıkların yarıçapı ve yönü elektrik yükünün eylemsizlik kütlesine oranına karşılık geldiği sarmal bir yol izlemelerini sağlayan sabit manyetik alana maruz bırakıldı. Parçacık anti parçacık çifti sarmalda ters yönlerde hareket ederken görülür. Özdeş yarıçap oranın yalnızca işarette değiştiğini belirtir fakat bu bunun yük ya da ters çevrilmiş eylemsizlik kütlesi olup olmadığını belirtmez. Bununla birlikte, parçacık anti parçacık çiftinin elektriksel olarak birbirini çektiği gözlemlendi. Bu davranış ikisinin de pozitif eylemsizlik kütlesinin ve zıt yüklerinin olduğunu işaret eder. Eğer tersi doğruysa, bu sefer pozitif yüke ve eylemsizlik kütlesine sahip olan parçacık kendisinin anti parçacığı tarafından itilir.
Quantum mekaniğinde
1928 de, Paul Dirac'in temel parçacıklar teorisi artık negatif çözümü zaten içeren standart modelin bir parçası. Standart model quantum elektro dinamiğinin (QED) genelleştirilmesidir ve negatif kütle halihazırda teorinin içinde yer almaktadır.
Morris, Thorne ve Yurtsever  Casimir etkisinin quantum mekaniğinin bölgesel kütleler oluşturmak için kullanılabileceğini işaret etti. Bu yazıda ve sonradan gelen diğer çalışmalarda negatif maddenin solucan deliklerini dengede tutmak için kullanılabileceklerini gösterdiler. Cramer ve arkadaşları bu gibi solucan deliklerinin evrenin başlangıcında meydana gelip kozmik sicimlerin negatif kütle döngüleri tarafından dengede tutulmuş olabileceklerini tartıştılar. Stephen Hawking negatif enerjinin kapalı zamansı eğrinin yaratılışı için gerekli bir durum olduğunu kütleçekimi alanlarının sınırlı bir uzay bölgesinin içinde kullanılmasıyla kanıtladı. Bu örnek olarak Tipler silindirinin zaman makinesi olarak kullanılamayacağını kanıtladı.
Schrödinger denklemi
Parçacığın dalga fonksiyonu için bu dalga fonksiyonunun herhangi bir genliği az olan dalga parçasının yerel negatif kütle enerjisi ile ilgili olabileceği anlamına gelir. Bununla birlikte, Schrödinger denklemi kütlesiz parçacıklara uygulanmaz. Onun yerine Klein-Gordon denklemi gereklidir.
Elektronun negatif yalın kütlesi (bare mass)
Kütle elektronun toplam kütlesine pozitif olan Einstein'ın ikinci yasası ve sanal foton bulutu aracılığı ile katkı sağlar. Bu yüzden elektronun yalın kütlesi gözlemlenen kütleden az olmalıdır. Sanal fotonlar elektronun kütlesinin iki katından fazla enerjiye sahip olduktan sonra yük yeniden normalleşmesi için gerekli olan elektron pozitron çifti yapabilirler. O halde elektron kaynağının yalın kütlesi negatif olmak zorundadır.
Özel görelilikte
Negatif enerjiden bağımsız olarak negatif kütleye ulaşılabilir. Enerji kütle eşitliğine göre, kütlenin m enerjiye oranı E  ve orantılılık sabitinin katsayısı c^2. Aslında, m hala E ye eşdeğerdir bununla birlikte katsayı farklı bir sabittir  -c^2. Bu durumda negatif enerjiyi uygulamak gereksizdir çünkü kütle enerji pozitif olsa da negatiftir. Bu bunu söylemektir,
Ne zaman v=0, Bu yüzden,
nerede m_0<0 ise sabit kütle ve sabit enerji eşittir, .
çünkü , Negatif momentum negatif kırılımı açıklamak için uygulanmıştır. Tersine Doppler etkisi ve ters Cherenkov etkisi negatif metamateryal göstergesinde gözlemlemiştir. Metamateryalde radyasyon basıncı da negatiftir  çünkü kuvvet  olarak tanımlanır. İlginç bir şekilde, negatif basınç karanlık enerjide de gerçekleşir. Yukarıdaki denklemleri kullanarak, enerji momentum ilişkisi Dahası, kinetik enerji de negatiftir. Aslında, negatif kinetik enerji bazı modellerde  basıncı negatif olan karanlık enerjiyi tanımlamak için vardır. Bu yolla negatif kütle artık negatif momentum, negatif basınç ve negatif kinetik enerji ile ilgilidir.
Where Is the Love?
"Where Is the Love?", Amerikalı hip hop müzik grubu The Black Eyed Peas'in 2003 yılında yayımlanan Elephunk adlı albümlerinden çıkan ilk teklidir. Şarkıda Justin Timberlake, konuk sanatçı olarak yer almaktadır. Amerikan müzik listelerinde ilk ona, İngiltere ve Avustralya listelerinde bir numaraya kadar yükselen şarkı, birçok ülkede de üst sıralarda yer almıştır.
Genel
Şarkı, geniş çevrelerce 2003 yılının en başarılı şarkılarından biri olarak kabul edilmesine rağmen, grubun önceki düşük albüm satışları ve yetersiz tanıtımları yüzünden bu etki daha da azaldı. Önceki albümlerindeki müzik tarzının grubun düşük başarısındaki en önemli etmen olduğunu düşünen Ron Fair, gruba daha popüler şarkı yapmalarını önerdi. Fair'in yakın arkadaşlarından biri olan Justin Timberlake ile anlaşan grup, şarkıyı kaydettikten sonra albümü yayımladı ve albümden kısa bir süre önce de şarkıyı tekli olarak satışa sundu. Şarkıda will.i.am'in yapımını üstlendiği şarkının üzerine Nas'in One Love adlı şarkısından örnekler eklendi.
Sözler
Şarkının sözleri gruo üyelerinin yanında Ron Fair, P. Board, G. Pajon Jr, M. Fratantuno, ve J. Curtis tarafından üstlenildi. Şarkıda savaş karşıtı sözlerin yanı sıra birçok güncel dünya sorunuyla ilgili imgeler yer almaktadır. Şarkıda işlenen imgelerin arasında terörizm, Amerikan ikiyüzlülüğü, ırkçılık, savaş, hoşgörüsüzlük ve hırs yer almaktadır. Şarkıda Irak Savaşı için de sözler bulunmaktadır.
Yolda Bir Adam Gidiyordu
Yolda Bir Adam Gidiyordu, Gürcü yazar ve şair Otar Çiladze’nin romanı. Yazarın başta gelen romanlarından biridir. Roman, 1973’te yılında ilk kez Gürcüce basıldı. 2015’te Gürcüce aslından çevrilerek Türkçe yayımlandı.
Yolda Bir Adam Gidiyordu efsanevi bir Yunan anlatısını trajik bir aşk hikâyesiyle birleştiren epik bir romandır. 20. yüzyılda Gürcü edebiyatının en önemli yazarlarından olan Otar Çiladze, Altın Post'un peşindeki İason'un Kolheti ülkesine gelip Medea'yı kaçırmasını, alegorik bir biçimde Gürcistan'ın Rusya tarafından ilhak edilmesiyle birlikte ele alıyor. Gürcistan'daki gündelik hayatı Gılgamış Destanındaki bakış açısıyla yorumlarken, kahramanların arayışlarının, takıntılarının ve kuşkularının bedelini ödeyen kadın ve çocukları ustalıkla betimliyor.
Konusu
Romanın konusu, antik çağda, Vani’nin bir kıyı şehri olduğu, ilk Yunan'ın Kolheti topraklarına ayak basıp mahcubiyetle sığınacak yer talebinde bulunduğu bir zamanda geçiyor. Yolda Bir Adam Gidiyordu "Deniz de tam o gün, bir süre tereddüt ettikten sonra, cesaretini toplayıp çekilme yönünde ilk adımını attı. Asıl olan ilk adımdı, gerisi nasıl olsa kendiliğinden gelirdi. Zaten denizi artık kim tutabilirdi?! Yediden yetmişe bütün Vani halkı urganla denizi beline bağlasa bile, deniz gene de çekip giderdi. Çünkü hiçbir güç doğanın iradesine karşı koyamazdı. Er ya da geç bu böyle olacaktı. Deniz mutlaka bir gün cesaretini toplayacak ve bu hain emelini gerçekleştirecekti" cümleleriyle başlıyor. Romanda gerçek tarihsel kişiliklerin yanı sıra, uydurulmuş kahramanlar da vardır.
Roman “Aietes”, “Uheiro” ve “Parnaoz” olmak üzere üç bölümden oluşur.
Roman kişileri
Romanın ilk bölümünde asıl olarak mitolojik-tarihsel kişiler yer alır. Yazar Absyrtos’nun adını Aprision, Halkiope’nin adını da Karisa olarak değiştirmiş; Medea, Aietes, Phriksos, İason ve Minos'u ise olduğu gibi korumuştur. Burada Argonotların hiçbirinin adı geçmez. Romanın ikinci ve üçüncü bölümlerinde ise, asıl olarak kurgulanmış adlar yer alır. Parnaoz’un Girit Adasında karşılaştığı Dedalus, İkarus ve Aietes’in devrilmesinden sonra Kolheti Krallığı’nın başına gecen Kral Okacado kurgu isimlerdendir.
Hacıbayram, Karayazı
Hacıbayram, Erzurum ilinin Karayazı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Köy Şeyh Said'in oğlu tarafından zamanında satın alınmıştır ve 60 yıldır ailenin elinde bulunuyor. kendileri mahallede kalmadıklari için, müridleri topraklarını, Osmanlıdan kalma bir ağa-köylü sistemiyle işletiliyor.
Coğrafya
Erzurum il merkezine 150 km, Karayazı ilçesine 29 km uzaklıktadır.
NGC 3983
NGC 3983, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Aslan takımyıldızı yönünde bulunur. S0-a tipi bir merceksi galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1785 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Hezarfen (anlam ayrımı)
Hezârfen sözcüğü ile şunlardan biri kastedilmiş olabilir:
İrteriş Kağan
İrteriş Kağan, Göktürk Kağanlığı'nın son kağanlarından biridir. Uygurlar, Basmiller ve Karluklar'in isyan ettiği bir dönemde tahta çıkmıştır.
Yaşamı
742'de "İl-İtmiş Kağan" sıfatı ile Çin İmparatoru ve özellikle Basmillerin desteği ile tahta çıkmıştır. İsyanlarla dolu bu dönemde,yaklaşık bir yıl hüküm sürebilmiştir. Özmiş Kağan'ın gizlice ülkeyi yeniden Çin'den bağımsız bir yapıya büründürme çalışmaları sonucunda, Göktürk Toyugunu (Göktürk Meclisi) tarafından tahttan indirilmiştir. Yerine Özmiş kağan olarak geçmiştir.
Yassıhöyük (Kırşehir)
Kazılar
İlk olarak Piegro Meriggi tarafından tespit edilen höyükte daha sonra Japon Anadolu Arkeoloji Enstitüsü'nden oluşan Kaman Kalehöyük kazı ekibi tarafından da yüzey araştırması yapılmıştır. Bu yüzey araştırmaları sırasında Erken Tunç Çağı'na ait buluntular ele geçmiştir. Ancak, höyüğün esas dikkat çekmesi 2006 yılının hemen başında Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ne getirilen bir kurşun levhadır. Levhada Luvi hiyeroglif yazması olması üzerine höyükte aynı yıl içinde incelemeler yapılmıştır. Bu ekibin başkanlığını yapan Masako Omura, 2007 ve 2008 yıllarında kazı çalışmalarına hazırlık olmak üzere höyükte yüzey araştırmaları, topoğrafik ve jeomanyetik incelemeler yapmıştır. Bu incelemelerde höyüğün Helenistik Dönem, Demir Çağı, Orta Tunç Çağı ve Erken Tunç Çağı'nda iskan gördüğü, özellikle Orta Demir Çağı ve Orta Tunç Çağı'nda önemli bir kent olduğu sonucuna varılmıştır. Kazı çalışmaları ise Masako Omura başkanlığında 2009 yılında başlatılmıştır.
Tabakalanma
Höyükteki kazılarda en üstteki üç tabakanın Geç Demir Çağı, dördüncü tabakanın ise Orta Tunç Çağı'na ait olduğu saptanmıştır. Bu tabakanın MÖ 2. binyılın ilk çeyreğine, Asur Ticaret Kolonileri Çağı'na tarihlenmesi söz konusudur.
Buluntular
Kazı çalışmalarından önce ele geçen Luvi hiyeroglif yazılı kurşun levha, Erken Demir Çağı'nın Yeni Hitit dünyasında ele geçen az sayıdaki belgeden biridir. Anadolu'da ele geçen 7 kurşun levhadan biridir. Asur'da 1905 yılında 6 kurşun levha daha bulunmuştur. Böylece Kırşehir kurşun levhası eldeki 13 kurşun levhadan biridir ve Demir Çağı'nın Luvi hiyeroglif yazılı kurşun levhaların en kuzeybatı buluntusudur. Her iki yüzü de yazılı olan kurşun levha 18,5 cm. uzunlukta, 2,8 cm. genişlikte ve 1,5 mm. kalınlıkta olup katlanmış bir şekilde bulunmuştur.
Geç Demir Çağı tabakalarından elde edilen çanak çömleğin aynı olduğu ve Kaman Kalehöyük IIa döneminin geç safhasındaki gibidir. Bu kültür evresinin en alt tabakası (3. tabaka), daha erken dönemin (Orta Tunç Çağı) şiddetli yangın geçirmiş katmanı düzeltilerek inşa edilmiştir.
Erken Tunç Çağı tabakası üzerinde yapılan jeomanyetik araştırmalarda 2 bin metrekare bir alanı kapsayan, yangın geçirmiş kerpiç bir yapı kompleksi saptanmıştır. Bu yapı kompleksinin bir saraya ait olabileceği, Asur Ticaret Kolonileri Çağı'na tarihlenmesi gerektiği ve Acemhöyük Sarıkaya Sarayı, Kültepe Warşama Sarayı ile benzerlik gösterdiği ileri sürülmektedir.
Karabey, Karayazı
Karabey, Erzurum ilinin Karayazı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Köy halkı Kürttür.
Coğrafya
Erzurum il merkezine 152 km, Karayazı ilçesine 32 km uzaklıktadır.
NGC 3984
NGC 3984, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir tekrarlanmış NGC cismidir. Gökyüzünde Büyük Ayı takımyıldızı yönünde bulunur. S0 tipi bir merceksi galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1831 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Ethel Merman
Ethel Merman (16 Ocak 1908 – 15 Şubat 1984), Amerikan şarkıcı ve aktris. Müzikal tiyatrolardaki rolleri ile bilinir. Kendisine "müzikal komedi sahnesinin tartışmasız First Lady'si" lakabı takılmıştır. Merman'ın Broadway müzikallerinden bazıları; "I Got Rhythm", "Everything's Coming Up Roses", "Some People", "Rose's Turn", "I Get a Kick Out of You", "It's De-Lovely", "Friendship", "You're the Top", "Anything Goes" ve "There's No Business Like Show Business" şeklindedir.
Ethel Merman ses örnekleri
Windows Media Player gerekli
Kaynakça
David Steinberg Show 1976
Honduras lempirası
Honduras lempirası Honduras Merkez Bankası tarafından dağıtılır. Aşağıdaki şekillerde dağıtılır:
Kuzeydoğu Anadolu
Bölge oldukça dağlıktır ve hayvancılık için elverişlidir. Ağrı Dağı en yüksek dağıdır.
Bölge'de Erzurum ve Kars'ta nüfus daha fazladır.
Kuzeydoğu Anadolu, Selçuklu döneminde Tuğrul ve Çağrı bey döneminde Selçuklu'nun bir parçası olmuştur. Bu dönemde bölgeye Türkmenler yerleşmiştir. Diğer önemli etnik unsurları, Azeriler ve Kürtlerdir. Özellikle Posof, Ardahan, Şavşat, Yusufeli, Ardanuç, Artvin, Oltu, Narman ve Tortum gibi il ve ilçeleri oluşturan halkın büyük çoğunluğu aynı kökenden olup Ahıska asıllı Kıpçak Türkleri'dir.
Calve
Calvé Unilever grubuna ait mayonez ve ketçap markasıdır. Markanın öyküsü Hollanda'da "Delftsche Slaolie" altında bitkisel yağ üretimi fabrikasının kuruluşu ile 1884 yılında başladı. Fabrikanın kurucusu adı Jacques van Marken adında iş adamıydı. 1897 yılında van Markenin fabrikası Fransa'da bitkisel yağ üreten fransız şirketi ile birleşti; bu şirketin sahibi Calve ailesi idi. Bu isim sonradan markanın ismi haline gelmiştir. 1924 yılında marka tencere üretimi yaptı.
Kelepçeli Aşık (film, 1955)
Kelepçeli Aşık, 1955 yapımı bir Alfred Hitchcock filmidir. David F. Dodge'in romanından uyarlanarak sinemaya aktarılan filmin başrollerinde Grace Kelly ve Cary Grant vardır. Özgün adı "To Catch a Thief" olan film 1957 yılında Türkiye'de sinemalarda "Kelepçeli Aşık" adıyla gösterildi. İleriki yıllarda bazı televizyon kanallarında "Hırsızlar Kralı" adıyla da yayına verildi.
Calve
1928 yılında marka İngiliz şirketi "Lever Brothers"e katıldı ve bu şirket "Margarin Unie" ile birleşme sonucunda Unilever şirket haline dönüştü.
1940 yılından şirket pazara yeni ürünler: mayonez, salata yağı çıkardı. 1948 yılından şirket "Delft" ismi ile yer fıstığı ezmesi, 1965 yılından sos üretimine başladı. 2007 yılında Calve "Delft" yer fıstığı ezmesini "Blue Band" Hollanda şirketine sattı. Şirket ürünlerini şişe ve özel olarak doypack ambalajlarda bırakıyor.
Hyperion (uydu)
Hyperion (ayrıca Saturn VII olarak da bilinir), Satürn'ün doğal uydusudur. William Cranch Bond, George Phillips Bond ve William Lassell tarafından 1848 yılında keşfedildi. Düzensiz şekli, kaotik dönüşü ve açıklanamayan sünger benzeri görünümü ile dikkat çekicidir. Keşfedilen ilk yuvarlak olmayan uydudur.
İsimlendirme
Uydunun ismi, Yunan mitolojisinde bir Titan olan Hyperion isimli uyanıklık ve gözlem tanrısından gelmektedir. Hyperion'un ağabeyi Kronos, Roma mitolojisindeki Satürn'e denktir. Bir diğer ismi Saturn VII'dir.
Hyperion'un keşfi, John Herschel'in 1847'de Ümit Burnu'nda Yapılan Astronomik Gözlemlerin Sonuçları isimli yayınında Satürn'ün bilinen 7 uydusunu isimlendirmesinden hemen sonra gerçekleşti. Wiliam Bond'un Hyperion'u keşfinden 2 gün sonra bu uyduyu gözlemleyen William Lasell, Herschel'in bu yayınına uyumlu olarak, bu yeni uyduya Hyperion ismini önerdi.
Bileşim
Satürn'ün bir çok uydusu gibi Hyperion'un da düşük yoğunluğu, içeriğinin çoğunlukla su buzundan, kalan az bir kısmının da kayadan oluştuğunu akla getiriyor.
Fiziksel bileşenlerinden ötürü, zamanında Hyperion'un gevşekçe yığılmış bir moloz yığınına benzediği düşünüldü. Ancak, Satürn'ün bir çok uydusunun aksine, Hyperion'un düşük Albedosu (0,2-0,3) onun yüzeyinin karanlık malzemelerle kaplı olduğunu gösterir. Bu malzemeler daha karanlık olan Phoebe'den gelmiş olabilir. Hyperion'un yüzeyi Phobe'den daha kızıldır ve Iapetus'un karanlık yüzeyine daha çok benzer.
Hperion'un gözeneklilik değeri 0,46 civarlarındadır. Bu da Satürn'ün en büyük 8. uydusu olmasına rağmen en büyük kütleye sahip 9. uydusu olmasına sebep olur. Her ne kadar Phoebe Hyperion'dan daha küçük bir yarıçapa sahip olsa da, daha kütleli ve daha yoğundur.
Yüzey özellikleri
Voyager 2 Satürn sisteminden geçse de, Hyperion'u sadece uzaktan gözlemleyebildi. Bir kaç büyük krateri ve büyük bir dağ sırtını fark etti, fakat yüzey dokusunu ortaya çıkaramadı. 2005'te Cassini yörünge aracından gelen ilk görüntüler, alışılmadık bir yüzeyinin olduğunu gösterdi, ancak 25 Eylül 2005'teki Hyperion hedefli Cassini uçuşuna kadar yüzey özellikleri tam olarak gözlemlenemedi.
Hyperion'un yüzeyi onu bir süngere benzeten, derin ve keskin kenarlı kraterlerle doludur. Bu kraterlerin dipleri karanlık malzemeyle doludur. Kırmızımsı madde, uzun karbon ve hidrojen zincirleri içerir ki bunlar, Satürn'ün başka uydularında da özellikle Iapetus'ta bulunanlara çok benzerdir. Bilim insanları bu süngerimsi şeklin sebebini Hyperion'un bu denli büyük bir cisim olmasına karşın, düşük bir yoğunluğa sahip olmasına bağlıyorlar. Bu düşük yoğunluk sonucu Hyperion'un zayıf bir kütle çekimine sahip olması, onu gözenekli hale getirir. Bütün bu karakter özellikleri, ortalama meteoritlerin yüzeyi kazmak yerine sıkıştırma eğiliminde olduğu ve yüzeyden uçan çoğu malzemenin asla geri dönmediği anlamına gelir.
Cassini'nin 2005 ve 2006 yıllarındaki Hyperion geçişinden elde ettiği son verilerin analizleri, %40'ının boş alan olduğunu göstermektedir. Temmuz 2007'de, bu gözenekliliğin kraterlerin uzun zaman dilimlerinde bile neredeyse hiç değişmeden kalmasına yol açtığı öne sürüldü. Son analizler Hyperion'un çoğunlukla çok az kaya içeren su buzundan oluştuğunu doğruladı.
Dönüş
Voyager 2 görüntüleri ve yer bazlı fotometri verileri Hyperion'un dönme hareketinin kaotik olduğunu doğruladı. Dönme ekseninin yalpalaması o kadar fazladır ki, uzaydaki yönü tahmin edilemez. Lyapunov zamanı yaklaşık 30 gündür. Hyperion, Plüton'un uyduları Nix ve Hydra ile beraber Güneş Sistemi'nde kaotik yörüngeye sahip olduğu bilinen nadir uydulardandır. Sistemin bu kaotik yörüngesi, aslında ikili asteroit sistemlerinde beklendiği gibidir. Aynı zamanda Hyperion, kütle çekim kilidi'nde olmayan tek düzenli doğal uydudur.
Hyperionun sahip olduğu düzensiz şekil ve yüksek dış merkezli yörüngesi, kendisinden çok daha büyük bir uydu olan Titan'a çok yakın olması sebebiyle büyük boyutlu uydular arasında çok özeldir. Ancak bu koşullar, düzenli bir yörüngeye sahip olmamasının da muhtemel sebeplerindendir. Ayrıca, Titan ile 3:4 yörünge rezonansında olması da kaotik yörüngesinin muhtemel bir sebebi olabilir.
Araştırma
Hyperion daha önce Cassini tarafından makul mesafelerden bir kaç defa görüntülendi. İlk yakın hedefli uçuş 26 Eylül 2005'te 500 km'lik bir mesafede gerçekleşti. Sonraki yakın geçişi 25 Ağustos 2011'de 25.000 km mesafede ve 3. yaklaşma 16 Eylül 2011'de 58.000 km ile oldu. Cassini'nin son yaklaşmasıysa 15 Mayıs 2011'de 34.000 km ile gerçekleşti.
Hezârfen
Hezârfen ya da polimat, pek çok farklı disiplinde engin bilgiye sahip olan kişi. Özellikle antik dönemin bilim insanlarının çoğu, günümüz standartlarında hezârfen kabul edilir. Ancak bu günümüzde, tarihte olduğundan çok daha ulaşılması zor bir hedeftir, çünkü günümüz bilim dünyası eskisinden, eklenmiş bilgilerin sayısının yüksekliğinden dolayı, çok daha gelişmiştir ve o kadar bilgiye sahip olmak da dolayısıyla gerçekleştirmesi çok daha güç bir şeydir.
Etimoloji
Hezârfen kelimesi Farsça "bin" anlamına gelen hezâr ve Arapça "fen, ilim" anlamlarına gelen fenn kelimelerinden türemiştir. Polimat ise Yunanca kökenlidir ve polu- (çok) ile mathês (öğrenmek) kelimelerinden türetilmiştir. Bazı dillerde aynı anlamda Latince homo universalis (bütün insan ) kavramından türeyen tanımlamalar kullanılır.
Luc Montagnier
Montagnier, aşı karşıtı, homeopati ve COVID-19 pandemisi ile ilgili birkaç tartışmalı ve doğrulanmamış iddiayı destekledi. Örneğin, Fransız hükûmetinin aşı programına yönelik eleştirisi, bilim camiasında büyük bir tepkiye neden oldu. 2017'de 106 akademik bilim insanı, profesöre eleştirisini düzeltmeye çağıran açık bir mektup yazdı. Mektupta şöyle yazıyordu: "Biz tıp akademisyenleri, meslektaşlarımızdan birinin Nobel ödülünü [statüsünü] kendi bilgi alanı dışında tehlikeli sağlık mesajları yaymak için kullandığını kabul edemeyiz."
HIV keşfinin tarihi
1982 yılında Paris'teki Hôpital Bichat hastanesinde çalışan bir klinisyen olan Willy Rozenbaum, altta yatan muhtemel bir retroviral nedene bağlı gizemli yeni bir sendrom olan AIDS (o zamanki adı; Gay-İlişkili Immün Yetmezlik Sendromu, GRIDS) için Montagnier'den yardım istedi. Virüsün keşfinde Rozenbaum'un rolüde çok önemlidir. Bilimsel toplantıda açıkça etkenin bir retrovirüs olabileceğini söylemiş ve hastalarından birinin lenf nodundan yapılan biyopside önemli bulgular elde edilmiştir.
Montagnier araştırmasını Paris'teki Pasteur Enstitüsü'nde gerçekleştirdi. Onun veya Gallo'nun grubunun hangisinin ilk olarak HIV'i izole ettiği uzun yıllar anlaşmazlık konusu oldu.
Ödülleri
2008 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü HIV keşfi nedeniyle kazandı. Bununla birlikte Robert Gallo ihmal edildi. Montagnier HIV keşif çalışmaları için birlikte çalıştığı Pasteur Enstitüsü'nden meslektaşı Françoise Barre-Sinoussi ile ödülü paylaştı. Harald zur Hausen' de insan papilloma virüsü'nün rahim ağzı kanserine yol açtığını keşfetmesi nedeniyle aynı yıl ödülü paylaşanlardan oldu. Gallo daha sonraki bir konuşmasında ödülü kazananlar arasında isminin olmamasından dolayı "hayal kırıklığına uğradığını" söylemiştir. . Montagnier'de Gallo'nun Nobel Komitesi tarafından seçilmemesine "şaşırdığını" söylemiş ve "HIV'in AIDS'e neden olduğunu kanıtlamak önemliydi ve Gallo bu konuda önemli bir rol oynadı. Robert Gallo için üzgünüm" demiştir.
Montagnier 20'den fazla büyük ödül kazanmıştır. Légion d'Honneur (1994, 2009), Lasker Ödülü (1986), Gairdner Ödülü (1987), Kral Faysal Vakfı Uluslararası Ödülü (1993) (Arap Nobel Ödülü olarak da bilinir), Asturias Prensi Ödülü (2000) ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü (2008) bunlardan bazılarıdır.
Ölümü
Luc Antoine Montagnier 8 Şubat 2022'de başkent Paris'e yakın yakın Neuilly-sur-Seine kentindeki Amerikan Hastanesinde 89 yaşında hayatını kaybetti.
Türkiye'de sansür
Türkiye'de sansür, hükûmetin siyasi ve toplumsal gerekçelerle geleneksel medya, internet ve sosyal medya üzerinde uygulanan yasaklar ve sansür uygulamalarını işaret eden ifade. Günümüzde sansür genellikle Türklüğe hakaret sayılan kanun maddesi ve siyasi aşırılığı ifade eden yazılı veya sözlü beyanları sınırlayan yasalardan kaynaklanmaktadır. Yine Türkiye, Sınır Tanımayan Gazetecilerin 2017 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde 180 ülke arasında 155. sırada yer almakta ve gazeteciler özelinde "dünyanın en büyük cezaevi" olarak anılmaktadır. Sınır Tanımayan Gazeteciler bu ithamın nedenini baskıcı kanunlar, geniş ve muğlak yasal düzenlemeler ve paranoyak yargı olarak açıklamakta ve çözüm olarak terörle mücadele yasasının ve diğer kanun maddelerinin tamamen gözden geçirilmesini önermektedir.
İlgili yasalar
Türkiye'de ifade özgürlüğü, devlet tarafından anayasal kısıtlamalar ve çeşitli kanunlar aracılığıyla sınırlanmaktadır.
2 Temmuz 2020'de Ekonomi Bakanı Berat Albayrak'in ve yeni doğan çocuğuna hakaret edilmesinin ardından Recep Tayyip Erdoğan Sosyal Medya Yasası çıkacağını söyledi. Bu teklif 29 Temmuz 2020'de kanunlaştı ve 31 Temmuz 2020'de Resmî Gazete'de yayımlandı.
Erken dönem
1821 yılındaki Yunan İsyanı'nı destekleyen Avrupa gazetelerinin kamuoyunu yönlendirme gücü ve aynı dönemde İzmir'de Fransızca yayımlanan isyan karşıtı, Osmanlı taraftarı gazetelerin gösterdiği faydalarla Osmanlı yönetimi basının önemini 1820'lerde idrak etmeye başlamıştır. Bu yıllardaki gelişmeler sonucunda devletin kendi görüşlerini halka aktaracak bir gazete yayımlama fikri oluşturmuş ve ilk Türk gazetesi Takvim-i Vekayi 1 Kasım 1831'de II. Mahmud'un fermanıyla yayımlanmaya başlamıştır. Dış dünyadan haberler, hükûmet açıklamaları ve ticari duyurulardan oluşan bu ilk gazeteyi 1840 yılında İngiliz William Churchill'in Türkçe olarak çıkardığı Ceride-i Havadis izlemiştir. Bir yabancının çıkardığı gazetenin yabancı ülkelerin gözünde daha etkili olacağı düşüncesiyle devlet tarafından finanse edilen bu gazete yarı resmî nitelik taşımakta ve Osmanlı yönetimine paralel bir yayın yapmaktaydı.
İlk basın yasağı henüz muhalif bir yayımın olmadığı 1857 yılında çıkarılan Matbuat Nizamnâmesi ile getirilmiştir. Bu kanun izinsiz matbaa açanlara, Osmanlı tebaası aleyhinde yayım yapanlara hapis, para ve matbaa kapama cezası öngörmekteydi.
21 Ekim 1860 tarihinde ilk özel sermayeli Türkçe gazete Tercüman-ı Ahvâl Agah Efendi tarafından çıkarılmaya başlanmıştır. Bu tarihten itibaren devletin resmî görüşlerinin dışında bir kamuoyu oluşmaya başlamış ve Abdülaziz basına karşı önlem almaya itmiştir. Devletin kötü gidişinden bahseden ve imparatorluk yöneticilerini eleştiren yazıların yer aldığı Tercüman-ı Ahvâl, bu önem alma girişimiyle 1861'in Mayıs ayında iki hafta süreyle kapatılmıştır. 27 Haziran 1862 tarihinde ise Tasvir-i Efkâr yayım hayatına başlamıştır. Gazete parlamenter sistemi savunmakta, padişahın tahta çıkış ve doğum günlerinde övgü mesajları yayımlamayı reddetmekteydi.
Muhalif gazeteleri takiben 1864 yılında yeni bir Matbuat Nizamnâmesi yayımlanarak hükûmetten izin almadan gazete çıkarmak, resmî yazıları yayımlamamak, iç güvenliği bozmaya yönelik kışkırtıcı yayımlarda bulunmak, genel adap ve ahlaka yayım yapmak, padişaha saldırı sayılabilecek yazılar yazmak, dost devlet liderlerine dokunan söz ve deyimler kullanmak, devlet memurları ve yabancı diplomatları kötülemek gibi suçlar yasaklanmıştır. 1867'de çıkarılan Âli Kararnâme ile birlikte de muğlak ifadelerden oluşan yeni yasaklar nizamnâmeye eklenmiştir. Yeni tanımlanan bu suçlara dayanarak çok sayıda gazete kapatılmış, birçok gazeteci ise meslekten men edinmiştir. 11 Mayıs 1876 tarihli bir karaname ile ise sansür ilk kez resmîleşmiş ve gazetelerin matbaada basılmadan evvel denetlenmesi usûlü getirilmiştir.
Abdülaziz'in tahttan indirildiği 30 Mayıs 1876 tarihinden itibaren basına uygulanan yasak ve sansürler hafiflemiş ancak 93 Harbi'nin başladığı 23 Nisan 1877 tarihinden itibaren başlayan II. Abdülhamid'in istibdat dönemiyle basına yapılan takibat daha da kuvvetlenmiştir. Eylül 1877'de çıkarılan sıkıyönetim kararnamesine dayanılarak birçok gazeteci sürgün edilmiş, ilk kez sansür kurulu oluşturulmuştur. Politik yayımların ağır sansüre maruz kaldığı bu dönemde gazeteler ağırlıklı olarak teknik, bilimsel ve edebi konular içermekteydi. Bu sert denetleme ortamında devletin kendi gazetesi olan Takvim-i Vekayi dahi 1879 yılında bir dizgi yanlışı nedeniyle kapatılmış, 1891'de yeniden çıkmaya başlasa da 1892'de aynı sebeple tekrar kapatılmıştır.
Takrir-i Sükûn dönemi
Cumhuriyetin ilk iki yılında özgür bir basın ortamı oluşmuşsa da Şeyh Said İsyanı'nın çıkmasıyla çıkarılan Takrir-i Sükûn Kanunu, Türkiye Büyük Millet Meclisini devreden çıkararak bakanlar kurulunun yaptırım gücü elde etmesini sağlamıştır. Kanunun çıkmasıyla bütün muhalif gazeteler kapatılarak Velid Ebüzziya, Ahmet Emin, Eşref Edip, Suphi Nuri, Fevzi Lütfi, İsmail Müştak gibi dönemin önde gelen gazetecileri İstiklâl Mahkemelerinde yargılanmışlardır. Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal'e çektikleri özür ve af telgrafları sonucunda beraat eden gazetecilerden Ahmet Emin ancak 1936'da Atatürk'ten aldığı özel izin ile mesleğe dönebilmiştir. Aynı dönemde hükûmeti desteklemelerine ve Şeyh Said İsyanı'nın İngiltere teşvikiyle çıkarıldığını yönünde yayımlar yapmalarına rağmen Türkiye Komünist Partisi'nin yayımları da yasaklanmış, komünist gazeteciler çeşitli hapis cezalarına çarptırılmışlardır.
Millî matbuat dönemi
1931 yılında ilk basın kanunu "memleketin genel siyasetine dokunacak yayım yapan" gazetelerin kapatılması yetkisini içeren cumhuriyet döneminin ilk basın kanunu çıkarılmış, 1938 yılında eklenen maddelerle yeni yayım çıkarmak isteyenlere yüksek meblağlar içeren teminat mektubu getirme şartı getirilerek "kötü ünlü kişilerin" gazetecilik yapması yasaklanmıştır. Hükûmet, II. Dünya Savaşı döneminde gazetelerin Mihver Devletleri ve Müttefik Devletler ekseninde taraflı yayım yapmasına bir yaptırımda bulunmamasına karşılık cephe haberlerinde yalnızca Anadolu Ajansından gelen bilgilerin yer verilmesine verilmesine izin verilmekteydi. İç politika ve ekonomik koşullar ile ilgili haberler ise tamamen hükûmet kontrolündeydi. Savaş döneminde sebep belirtilmeksizin birçok gazete kapatılmıştır. Gazetelerinin kapatılmasını ve zarar etmeyi istemeyen gazeteler bir sansür kanunu çıkarılmasını talep etmiş, böylece basımdan önce sansürden geçen gazetelerin kapatılma gibi bir durumla karşı karşıya gelmesinin önüne geçilmesi hedeflenmiştir. Ancak basını halihazırda tam teşekküllü bir şekilde denetleyen hükûmet sansürcü durumuna düşmemek adına bu yönteme uzak durmuştur.
1930-1946 arası dönemde oldukça kıt bir içerik sunan ve kâğıt yokluğu nedeniyle de sayfa sayısı azalan gazetelerin tirajı oldukça düşmüş ve halk devlet radyosuna yönelmiştir.
Demokrat Parti dönemi
1946 Türkiye genel seçimleri ile 1950 Türkiye genel seçimleri arasındaki dört yıllık dönem basının Demokrat Parti yanlısı bir yayım politikası izlediği bir dönem olmuştur. 1950'de iktidara gelen Demokrat Parti'nin ilk işlerinden biri basının üzerindeki baskıyı hafifleyen yeni bir kanun çıkarmak olmuştur. Ayrıca Başbakan Adnan Menderes her ay basının önde gelenlerini ağırlayıp sıkıntılarını dinlemekteydi. Selim Ragıp Emeç'in "basının altın çağı" olarak yorumladığı bu dönemde Sedat Simavi'nin Hürriyet'i çıkarması ile basında bir dönüşüm gerçekleşmeye de başlamıştı. Gazeteler hükûmetin mesajlarını halka iletme işlevinden halkın isteklerini hükûmete iletme aracı haline gelmiştir. Ayrıca yeni iktidar döneminde karayolu ağının genişlemesinin bir sonucu olarak gazeteler çok daha kolay şekilde dağıtılır hale gelerek tirajları 500 binden 800 binlere çıkmıştır.
Demokrat Parti iktidarının ilk yıllarında basına tanınan özgürlük ileriki yıllarda hayatın pahalılaşması, iktidarın karıştığı yolsuzluklar, karaborsacılık ve vurgunculuk faaliyetlerinin gazetelerde haber olmaya başlamasıyla 9 Mart 1954'te çıkan yeni yasaya dayanılarak yerini tekrar baskıya bırakmıştır. Çok sayıda gazeteci takibata uğrayarak ceza almış, meslekten men edilmişlerdir. Gazetelerin en önemli gelir kaynağı olan resmî ilanlar muhalif gazeteler göz ardı edilerek verilmekte, gazetelerin basıldığı kâğıtların temininde de zorluk çıkarılmaktaydı. 1957 Türkiye genel seçimlerinden oy kaybıyla çıkan Demokrat Parti daha saldırgan bir tutum takınmış, politik konulardan uzaklaşan gazeteler II. Abdülhamid dönemi gazeteleri gibi farklı konulara eğilmiş ve magazin, spor, adliye haberlerine ağırlık vermeye başlamışlardır.
1954-1960 arası dönemde basına 2.300'ü aşkın dava açılmış, 867 hak mahrumiyeti kararı çıkmıştır. 1960 yılında basın ve iktidar arasındaki kutuplaşma oldukça keskinleşmiş, kimi gazeteler Adnan Menderes haberlerine gazetelerinde çok az yer ayırma kararı almışlardır. İktidar buna karşılık yayım yasaklama, yayımların basım ve dağıtımını durdurma, her kurumu ve evi izinsiz arama gibi yetkilere sahip olan Tahkikat Komisyonunu oluşturarak hamle yapmış olmasına karşın bu komisyon 27 Mayıs Darbesi sonucunda kurulmasının henüz 1,5 ay sonrasında dağıtılmıştır.
1960'lı ve 1970'li yıllar
Demokrat Parti iktidarı döneminde ağır takibata maruz kalan basın 27 Mayıs Darbesi'ni olumlu karşılamıştır. Millî Birlik Komitesi yürürlükteki basın kanunu kaldırmış, resmî ilan dağıtımını Basın İlan Kurumunu kurarak düzene sokmuş ve gazetecilerin haklarını düzenleyen 212 Sayılı Kanun'u çıkarmıştır. Gazetecilere bu kanunla tanınan haklar gazete sahiplerinin tepkisini çekmiş; Akşam, Cumhuriyet, Dünya, Hürriyet, Milliyet, Tercüman, Vatan, Yeni İstanbul, Yeni Sabah gazetelerinin sahipleri protesto amacıyla 12, 13 ve 14 Ocak 1961 tarihlerinde gazete çıkarmayacaklarını açıklamışlardır. Buna karşın gazeteciler bu üç gün Basın gazetesini çıkarmışlardır.
1980'li ve 1990'lı yıllar
12 Eylül Darbesi ile kurulan Millî Güvenlik Konseyi onlarca gazeteci ve yazarı tutuklamış, yayın yasakları ve sansür uygulamış, çok sayıda yayımı kapatmıştır. 1983 Türkiye genel seçimleri ile iktidar olan Anavatan Partisi döneminde de muhalif gazetecilere uygulanan baskı sürmüştür. 1980'li yıllarda iki binin üzerinde basın davası açılmış, üç bin gazeteci, yazar ve yayımcı yargılanmıştır. Yazı işleri müdürlerine ise toplamda beş bin yıldan fazla hapis cezası verilmiştir. Ayrıca SEKA eliyle yapılan üst üste kâğıt zamları ve Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kanunu ile muhalif gazetelerin üzerindeki baskı artırılmıştır.
2000'ler ve sonrası
Nisan 2017'de Fethullahçı Terör Örgütüne aidiyeti, iltisaki ve irtibatı olduğu gerekçesiyle bazı gazete ve dergilerin Milli Kütüphane'deki arşivlerine erişim süresiz olarak yasaklanmıştır.
Radyo ve televizyon sansürü
7. ve 8. Türkiye Hükûmeti batılılaşma gerekçesiyle 2 Kasım 1934 tarihinden 6 Eylül 1936'ya kadar Türk müziğinin radyoda çalınmasını yasaklamıştır. Türk müziği yayınlarının radyodan kaldırılmasına gerekçe olarak bazı kaynaklar o tarihlerde Eyüp Musiki Derneği'nin diğer Batı müziği topluluklarının da yer aldığı bir etkinlikte Türk müziği ekibinin pespaye kıyafetler içinde bu konsere çıkılmasına Mustafa Kemal Atatürk'ün sinirlenerek "çağdaş bir ulusla böyle bir musiki icra ve sunuş anlayışının bağdaşmayacağı" düşüncesini beyan etmemesi ve ardından Türk müziği yasağı kararını aldığı düşünülmektedir. Bu sansür Sinan Çetin'in yönettiği Mutlu Ol Bu Bir Emirdir adlı 2008 yapımı kısa filmde mizahi bir dille eleştirilmiştir.
Türkiye'de radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetleri sektörü günümüzde Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından düzenlenip denetlenmektedir. RTÜK, Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun 8. maddesinde sıralanan yayın hizmeti ilkelerine aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara idari para cezaları verebilir. Ayrıca yayın durdurma, belirli bir yayın kuşağında RTÜK tarafından belirlenen "kamuya yararlı konularda" program yapma zorunluluğu, program yapımcısı veya sunucusunun program yapma veya sunmasının engellenmesi gibi idari tedbir kararları uygulayabilir.