cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mozambik'in vize politikası
Varışta vize
Eğlence amaçlı seyahat kanıtlamak için belgelere varsa Mozambik büyükelçiliği olmadan tüm ülkelerin vatandaşları varışta vize alabilirler (dönüş bilet, konaklama onay veya davet mektubu). Bu vize 30 gün geçerli olup, 60 güne kadar genişletilebilir.
Mozambik şu anda (2014 Ağustos itibarıyla) aşağıdaki ülkelerde büyükelçilikler vardır:
Varışta verilen vizeler belirlenen sınır kapılarında verilir. Bu kapılar şunlardır:
Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti
Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti (Sırpça: Социјалистичка Република Србија; Sırp-Hırvatça: Socijalistička Republika Srbija) Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’ni oluşturmuş olan anayasal-federal cumhuriyettir. 1963 yılına dek “Sırbistan Halk Cumhuriyeti” olan cumhuriyetin adı, 1963 tarihinde Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti olarak değiştirilmiştir.
Tarih
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nin 1945 yılında kurulduğunda, federal cumhuriyeti oluşturan ülkelerden birisi olarak bu sosyalist cumhuriyet yapısı da kurulmuştur. Sırbistan, federal Yugoslavya içinde coğrafi alan olarak en büyük olduğu gibi, siyasi olarak da merkezî idi. Yugoslavya’nın başkenti (aynı zamanda Sırbistan SC başkenti) bu cumhuriyetteydi. Dolayısıyla devlet organları burada yerleşik idi.
1990 yılı ile beraber Yugoslavya SFC devlet yapısı çözülünce, sosyalist sistemin yerine pazar ekonomisi uygulanmıştır. Ekonomik kısım dışında, sosyalist sistem bırakılmış, idarede birçok değişiklik olmuştur. Bu dönemde Yugoslavya’yı oluşturan federal ülke birimleri, federasyondan ayrılma talebinde bulunmaya başlamışlardır. Bunlar içinde Hırvatistan SC ve Bosna-Hersek SC’nin ayrılışı savaşa yol açmış, bu savaşta Sırbistan SC, eski Yugoslavya ordu gücünü kendisi için kullanmıştır. Federal Yugoslavya'nın bölünmesi ile sonuçlanacak olan bu son dönemde Sırbistan SC, aşırı milliyetçi Sırp devlet ve asker idareciler kontrolünde olmuştur.
Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti, Yugoslavya'nın dağılması sonrasında, Karadağ Sosyalist Cumhuriyeti ile beraber Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’ni oluşturmuştur.
Coğrafya
Sosyalist cumhuriyet, Yugoslavya’nın doğu ve kuzeydoğu kesiminde yer almıştır. Ülke yüzölçümü 88.361 km2 idi. Denize kıyısı bulunmamış olan cumhuriyetin turizm alanlarının başında meşhur Tuna muhiti, Kopaonik gibi dağ turizmi alanları yer almıştır.
Özerk Bölgeler
Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti yapısı içinde iki özerk bölge de yer almıştır. Bunlar güneybatısındaki Kosova Özerk Sosyalist Bölgesi ve kuzeyindeki Voyvodina Özerk Sosyalist Bölgesi idi. Yugoslavya devlet yapıları içinde sadece Sırbistan’ın yapısında özerk bölge(ler) yer almıştır.
Özerk yapılardan Kosova Özerk Sosyalist Bölgesi’nin başkenti Priştine, Voyvodina Özerk Sosyalist Bölgesi’nin başkenti Novi Sad olmuştur. Sırbistan’daki resmî dil Sırp-Hırvatça dışında, Kosova ÖSB’de Arnavutça, Türkçe; Voyvodina ÖSB’de Macarca, Slovakça, Rumence, Rusince resmiyette kullanılmıştır.
Etnik yapı
Sosyalist cumhuriyet sınırları içinde Sırplar, Arnavutlar, Türkler, Boşnaklar, Macarlar ülkedeki etnik yapıları oluşturmuşlardır. Bunların yanında daha küçük gruplar olarak Goralılar, Torbeşler, Slovaklar, Rumenler ve Rusinler belirtilebilir.
Frontinus
Sextus Julius Frontinus (d. MS 40 - ö. 103) Romalı asker, bürokrat ve Büyük Britanya valisi. Roma şehrinin tarihi su kaynaklarını anlattığı De Aquis Urbis Romae (Roma Kentinin Suları Üzerine) isimli eserin yazarıdır. Bu eser su kaynaklarının kullanımı ve mimarlık tarihi ile ilgili bilgiler verir.
70 yılında, Roma preatoru oldu, beş yıl sonra Quintus Petillius Cerialis'in yerine Britanya valisi oldu. Galler'in güneydoğusundaki Silürlere boyun eğdirdi. 78 yılında görevini Julius Agricola'ya bıraktı. Agricola ünlü Roma tarihçisi Tacitus'un babasıdır. 97 yılında İmparator Nerva döneminde Roma su yolları yöneticisi (curator aquarum) oldu.
Popüler bilim
Popüler bilim, toplumun her kesiminin anlayacağı bir dille ve biçimle yapılan bilimdir. Popüler bilim ürünleri genellikle çok geniş alanda, çok çeşitli bilim dallarıyla ilgilenir. Üretenler, ortaya koyanlar; bilim insanları da olabileceği gibi genelde bilime yakın, konusunda bilgili kişilerdir. Popüler bilim birçok biçimde halka sunulabilir. Kitap, dergi, belgesel ve gazete başlıca biçimlerdir.
Önemi
Popüler bilim, bilim insanlarının bilimle uğraşmayan halkın anlayamayacağı dünyalarını halkın anlayabileceği ve yararlanabileceği bir duruma getirip halka sunar. Çok ağır ve karmaşık bilim dili, halkın diline yakın bir duruma indirgenir. Böylece bilimle uğraşmayan ama bilimin ürettiği teknik ve teknolojiyi kullanan halk ile bilim dünyasının arasındaki iletişim sağlanmış olur.
Dergiler
Genellikle ilgili bilim alanında uzman olmayan okurlara yönelik oluşturulmuş haber ve araştırma, inceleme ya da bilgilendirme içeriklerinin yer aldığı süreli yayınlardır. Okur kitlesinin alan uzmanları olduğu ve yine araştırma ve inceleme makalelerinin sunulduğu yayınlara ise bilimsel dergi adı verilir. Popüler bilim dergilerinde yer alan içerik, yer yer haberlerde de konu edilir. Bu dergiler, bilimsel bilgi ve fikirlerin yayılması bağlamında en önemli medyalardan biri olarak gösterilmektedir.
Popular Science, 1888 yılından beri yayımlanan National Geographic veya 1967'den beri TÜBİTAK tarafından aylık olarak yayımlanan Bilim ve Teknik ya da Bilim ve Gelecek veya Bilim ve Ütopya gibi yayınlar, popüler bilim dergilerine örnek olarak gösterilebilir.
Randevu sorunu
Randevu sorunu, oyun kuramı, random algoritma, konsensüs dinamikleri ve senkronizasyon ile ilgili bir sorundur. 1976 yılında Steve Alpern tarafından önerilmiş ve 1995'te sorunun devam ettirilmiş versiyonu yayınlanmıştır.
Eğer iki genç de beklerse, tabii ki buluşamayacaklardır. Eğer ikisi de birbirini aramaya koyulursa birbirlerini bulma veya bulamama olasılıkları vardır. Eğer biri bekler ve biri yürürse, teorik olarak buluşma olasılıkları varsa da gerçek hayatta bekleme uzun olabileceğinden buluşmama olasılıkları da vardır. O halde bu iki gencin buluşma olasılığını arttıracak hangi stratejilere başvurulabilir?
Tarp
Tarp, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaletinde, Schleswig-Flensburg iline bağlı bir bölgedir. 16,36 km² yüzölçüme sahiptir. Nüfusu, 30 Eylül 2006 itibarıyla yaklaşık 5607 olarak tespit edilmiştir. Belediye Başkanlığı Brunhilde Eberle tarafından yürütülmektedir.
Egzoz manifoldu
Egzoz manifoldu, silindir içindeki yanmış gazın çıkış borusudur. Genelde 4 adet silindirden çıkan boru birleşir ve katalizöre girer. İçteki silindir ile katalizör arası egzoz manifoltudur. Bazı turbo modellerde manifold turboşarja bağlanır. Egzoz gaz basıncı turboşarjın pompasını çalıstırır. Turboşarj da temiz hava emerek bu havayı sıkıştırarak yanma odasına yollar.
Sebe' Suresi
Sebe' Suresi (Arapça: سورة سبأ) Kur'an'ın 34. suresidir. Sure 54 ayetten oluşur. Surenin tamamı Kur'an-ı Kerim'in 22. cüzünde yer almakta olup, 427. sayfada başlar ve 433. sayfada sona erer. Öncesinde Ahzab, sonrasında ise Fatır suresi yer almaktadır.
Sure ismini 15. ayette geçen “Sebe’ ” kelimesinden almıştır. Sebe’ (Seba), Yemen’de bulunan bir bölgenin ve eski bir kabilenin adıdır. Bu kabilenin adı Saba Krallığı, toplumu da Saba halkı isimleriyle de anılır. Bu yöre dönemin en verimli bahçelerine ve MÖ 800 yıllarında yapılan Marib Barajı isimli kerpiçten yapılmış büyük bir baraja sahiptir. Mekke döneminde indirildiğine inanılır
Muhtemelen kerpiç barajın yıkılması efsanevi Arîm Seli ve Sebe halkının helakı gibi Kur’an’da da konu edilen hikâyelerin doğmasına yol açmıştır.
Daha sonra dağılma sürecine giren kabilenin büyük bir bölümü Suriye ya da Mekke'ye göç etmiştir.
Surede başlıca paganların ahireti inkâr etmeleri, Davut ve Süleyman Peygamberlerin kıssaları ve paganların Muhammed'in peygamberliği hakkındaki şüpheleri konu edilmektedir.
Waldenburg, Baden-Württemberg
Waldenburg, Almanya'nın Baden-Württemberg eyaletinde yer alan bir kasabadır. Kasabanın nüfusu 31 Aralık 2010 sayımlarına göre 3,004 kişidir. Kasaba, Waldenburg Kalesi'ne ve birkaç kiliseye ev sahipliği yapmaktadır.
Tarih
Waldenburg ismi ilkin 1253 yılında kayıtlara geçer. 1330'da özgür imparatorluk şehri statüsünü alan Waldenburg'un nüfusu Otuz Yıl Savaşı'nda, veba salgınının da patlak vermesiyle çok azalır. Ren Konfederasyonu'nun 1806'deki ilhakıyla Waldenburg, Württemberg Krallığı'na katılır ve 1952'den sonra Federal Alman Cumhuriyeti'nin Baden-Württemberg eyaletinin parçası durumunda kalır.
Kasaba 1945 Nisan'ında, İkinci Dünya savaşı'nın sonunda Wehrmacht tarafından Amerika Birleşik Devletleri'nin Üçüncü ordusuna karşı son çare direniş için işgal edilir, ancak Amerikan topları tarafından tamamen yok edilir. Savaştan sonra bazı tarihi binaları tekrar inşa edilmiştir.
Tarihi Waldenburg Kalesi hâlâ onu inşa ettiren Hohenlohe-Waldenburg-Schillingsfürst ailesinin mülkiyetindedir.
Ocak 1971'de Obersteinbach köyü ile birleşir.
Schindler'in Gemisi
Schindler'in Listesi (İngilizce: Schindler's Ark), Thomas Keneally'nin 1982'de yayımlanan Booker Ödülü kazanmış kitabı. Kitap, daha sonra Steven Spielberg tarafından 1993 yılında "Schindler'in Listesi" adıyla sinemaya uyarlanmıştır. Kitabın ABD versiyonları Schindler'in Listesi (İngilizce: Schindler's List) olarak adlandırılmış, daha sonra Commonwealth ülkelerinde de bu isimle yayımlanmıştır.
Schindler'in Listesi gerçek olaylar ve insanlar üzerine yazılmış olmasına rağmen kurgu olarak sınıflandırılmıştır. Kitap, Nazi Partisi üyesi Oskar Schindler'in bir kahramana dönüşme hikâyesini anlatır. Savaşın sonuna dek, Schindler 1100 Yahudiyi Polonya ve Almanya'nın her yanında yer alan toplama kamplarından kurtarmıştır. Yazarın bu kitaptan önce ve sonra da birçok başarılı romanı olmasına rağmen, diğer tüm kitapları bu anıtsal eserin gölgesinde kalmıştır.
Cyberfoot
Cyberfoot, Windows yazılımı için tasarlanan bir menajerlik oyunudur. Emmanuel dos Santos tarafından geliştirilen ilk kez 2007'de ortaya çıkan bir spor yazılımıdır. Cyberfoot oyunu Türkçe dahil 13 dilde de mevcuttur. Şimdiki sürümü Cyberfoot 2015'tir.
Tastrup
Tastrup, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaletinde, Schleswig-Flensburg iline bağlı bölge. 4,52 km² yüzölçüme sahiptir. Nüfusu, 31 Aralık 2003 itibarıyla yaklaşık 448 olarak tespit edilmiştir. Belediye Başkanlığı Peter Asmussen tarafından yürütülmektedir.
Tokol
Özellikleri
Bileşik sınıfının keşfi 75 yılı aşkın bir süreye dayanır. O zamandan beri bileşiklerin muhtelif önemli fizyolojik aktiviteler sergilediği kaydedilmiştir. Bunlar aynı zamanda katı ve sıvı yağlar gibi besinler için antioksidan olarak kullanılır. Bunu ya kendi başlarına yapar ya da daha tipik olarak askorbat, sitrat, gallat veya lesitin türevleriyle karışım halinde yapar.
Kimyasal formları
Tokoferoller bir kroman halkası ve uzun, doymuş bir fitil zinciri ihtiva eder. Tokoferollerin pek çok izomeri tanımlanmıştır. α-, β-, γ- ve δ- izomerleri genellikle bol miktarda bulunur. α, β, γ ve δ şeklinde gösterilen dört tokoferolün farkı, kroman halkası üzerindeki metil gruplarının sayı ve pozisyonudur. Yine α, β, γ ve δ şeklinde gösterilen tokotrienollerin mukabil tokoferollerle aynı kroman halkaları vardır ama yan zincirleri 3', 7' ve 11' pozisyonlarında çifte bağlıdır ve doymamıştır. Ana bileşik α-tokoferol ya da E vitamini fenolik zincirde üç metil grubu ve bir p-eter bağlantısı gösterir. Bazı bitkilerde ester α-tokoferil asetatı da doğal olarak oluşur; fenolik hidroksil grubu eksikliğinden dolayı onun hiçbir gerçek antioksidan aktivitesi yoktur fakat esterin bazı koşullarda hidrolize olabileceğini gösteren bulgular vardır. E vitaminin memelilerdeki hücre zarlarında konsantrasyonu oldukça düşük olmakla birlikte (<0,1 nmol/mg protein) normal işleyen hücrelerde otooksidatif tahribi birçok durumda engellemek için yeterli görülmektedir. Tokoller bitki dokularında geniş olarak yayılmış monofenolik ve lipofilik bileşiklerdir. Vitamin E aktivitesine sahip sekiz farklı tokol vardır, hepsi veya bir kısmı yenebilen değişik yağlarda bulunur. Tokoferoller ve tokotrienoller kroman halkasındaki metil gruplarının sayısı ve pozisyonuna göre α, β, γ ve δ diye sınıflandırılır. α izomeri 5,7,8-trimetil; β izomeri 5,8-dimetil; γ izomeri 7,8-dimetil ve δ izomeri de ana bileşiğin 8-metil türevidir. Yan zincir tokoferollerde doymuş, tokotrienollerde ise doymamıştır.
Doğal tokoferollerin hepsi de 2', 4' ve 8' pozisyonlarında üç asimetrik karbon içerir. Tokoferollerin doğadaki biyosentezi, yalnızca RRR stereoisomere yol açar. Örneğin, doğal kaynaklardan türetilen α-tokoferol, 2R,4'R,8'R-α-tokoferoldür. Aksine, kimyasal sentezle, izofitolün tri-, di- veya monometil hidrokinonla kondensasyonuyla üretilen tokoferoller, 8 stereoizomerin ekimolar rasemik karışımlarıdır. Ticari ürünlerdeki E vitamini aktivitesi yalnızca onun α-tokoferol içeriği ile ölçülür.
Vitamin olarak tokoller
Vitamin E aktivitesine göre en aktif olanı α-tokoferoldür. Öteki tokollerin aktiviteleri β-tokoferol %15-40, γ-tokoferol %1-20 ve δ-tokoferol ise %15-30'dur. α-tokotrienolün %1, β-tokotrienolün %15-30, γ-tokotrienolün %1-5 ve δ-tokotrienolün E vitamini aktivitesi %1'dir. Doğal α-tokoferolün (2R, 4R, 8R-tokoferol) aktivitesi sentetik hep rasem (all-rac-) α-tokoferolden %30 daha yüksektir.
Antioksidan olarak tokoller
Tokollerin antioksidan aktiviteleri kimyasal yapılarına ve konsantrasyonlarına bağlıdır. Genel olarak tokoferollerin antioksidan aktiviteleri δ- > γ- > β- > α- sırasına göre azalır. Literatür sonuçlarına göre tokoferoller yüksek konsantrasyonlarda prooksidan olarak etki edebilir ve aktiviteleri temperatüre bağlıdır. Tokotrienollerin antioksidan aktiviteleri genellikle tokoferollerden daha fazladır. Serbinova ve arkadaşlarına göre α-tokotrienol, α-tokoferolden araştırılan sisteme göre 6.5-60 defa daha büyük antioksidan aktivitesine sahip olabilir.
Hem tokoferol hem de tokotrienollerin aktif sitesi kroman halkalarındaki 6-hidroksil grubudur. Esterlendiklerinde 6-hidroksil grupları bloke olur. Bu nedenle tokoferol ve tokotrienoller yalnızca serbest, esterlenmemiş halde gıda antioksidanı olarak kullanılır. Fakat esterler hava, ışık, metal gibi oksitleyici ajanlara maruz kaldıklarında serbest tokoferollere oranla daha stabildir ve besinleri güçlendirmek için ya da besin katkı maddesi olarak kullanılır. Sindirim sistemimizde esterler lipazlar tarafından hidroliz edilir ve serbest tokoferol biçiminde emilir. Tokoferol ve tokotrienoller insan kanında serbest, esterlenmemiş halde bulunur.
Deriye uygulanan tokoferol ve tokotrienoller hem yüzeyde hem de deriye nüfuz ettikten sonra antioksidan olarak işlev görür; bunun aksine tokoferol esterleri deriye nüfuz ettikten sonra antioksidan olarak işlev görür ve serbest tokoferol formuna hidroliz olur.
Tokollerin Biyodiskriminasyonu (Ayrılma)
α-Tokoferol ve γ-tokoferol aynı ölçüde iyi emilir. Ancak α-tokoferol, olgunlaşmamış VLDL'ye salgılanmayı tercih eder. Aynı şekilde, RRR ve SRR stereoizomerleri de aynı ölçüde iyi emilir fakat RRR dokularda ve kanda daha yüksek düzeylerde α-tokoferol oluşumuna neden olur.
Proteine bağlanan bir tokoferolün RRR-α-tokoferolün olgunlaşmamış VLDL'ye tercihen katılmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir. Bu protein fare, tavşan ve yakın zamanda insanlarda belirlenip tanımlanmıştır. Bu protein RRR-α-tokoferole diğer tokoferollere göre daha eğilimlidir. Proteine bağlanan tokoferolün doğal oluşan RRR'nin sentetik all-rac-α-tokoferol üzerindeki biyodiskriminasyonundan sorumlu olduğu önerilmiş fakat henüz kesinleşmemiştir. Bu hipotezi destekleyen bir kanıt, insan ve hayvanlarda her iki formun benzer emilimlerine rağmen, all-rac formun daha düşük kan ve doku düzeyi göstermesidir. Keza aileden gelme izole E vitamini eksikliği bulunan hastalarda tokoferol transfer proteini azdır ya da hiç yoktur ve bu diskriminasyon yoktur veya çok zayıftır.
Elde edilişleri
Bitkisel yağlarda tokollerin oluşması değişik iken hayvansal yağlar genellikle α-tokoferol içermesine rağmen kültür balıkları öteki tokoferolleri (özellikle γ-tokoferolü) absorblayabilir ve etlerinde depolayabilir. Bitkisel yağlarda bol miktarda α-, γ- ve δ- tokoferoller bulunurken β- izomeri daha az oranda bulunur, yalnız buğday embriyon yağı bu izomeri yüksek miktarda bulundurur. Tokotrienollerin yağlardaki miktarı palm (hurma) ve buğday embriyon yağları haricinde (ki bu yağlar relatif olarak trienolleri daha yüksek miktarda içerir) genel olarak tokoferollerden çok daha azdır. Bitkisel yağlardaki total tokol miktarı yağın artan iod indisi ile veya doymamışlık derecesi ile artar.
Bitkisel yağlardaki tokoller genellikle işlenmeleri sırasında isole edilir. Piyasada bulunan tokoferol karışımlarının çoğu soya yağının işlenmesi sırasında yan ürün olarak ele geçer. Tokoller primer antioksidanlar olarak etki ettiklerinde askorbik asid okside olmuş tokolleri indirgeyerek rejenere edebilir. Tokoferoller ve fosfolipidler arasındaki sinerjizm literatürde rapor edilmektedir. Fosfolipidler tokoferollerin bozunmasını önler böylece yenen yağların ve lipid bazlı ürünlerin raf ömürleri uzatılmış olur. Ayrıca tokoferollerin askorbik asid ve lesitin (veya öteki fosfolipidler) ile üçlü karışımları çeşitli gıda lipidlerinin stabilize edilmesinde kullanılabilmektedir.
Tokoferoller yanında steroller de yenen yağların trigliserid olmayan fraksiyonunun önemli bir bileşenidir. Fitosterollerin sağlık ve beslenmedeki önemleri yine gündeme gelmiş ve bu tip ürünler (benefat margarine) piyasaya sürülmüştür.
Tokollerin kaynağı
Tokoller denince akla tokoferoller ve tokotrienoller gelir. Tokotrienoller moleküler açıdan tokoferollere benzer; tek farkla ki o da isoprenoid yan zincirde üç çifte bağları vardır. Tokoferoller ve tokotrienoller, belirli sebze yağlarında, tahıllarda ve diğer bitkisel ürünlerde yüksek yoğunluklarda (1000 ppm'e kadar) bulunan bileşiklerdir. Buğday tohumu, mısır, ayçiçeği ve pamuk yağı, suda erimesi oldukça zor olan bu bileşikler bakımından oldukça zengindir. El sürülmemiş bitkide, bunlar kloroplastlarda (bunlarda her on klorofil molekülüne karşılık bir α-tokoferol molekülü bulunur. Çok daha düşük düzeyde de hayvan dokularında bulunur; örneğin insan kalbi 20 ppm α-tokoferol içerir. Hayvan vücudunda bunlar genellikle lipid bakımından zengin olan, kan lipoproteinleri, mikrozomlar veya mitokondrial zarlar gibi sitelerde lokalizedir.
Tokotrienoller bitkiler aleminde yaygın biçimde bulunur. Genel olarak bunlar buğday, arpa, çavdar, pirinç gibi tahıllarda, hurma yağı gibi yağlarda ve kauçuk (Hevea brasiliensis) hammaddesinde bulunur. Hurma yağı tokotrienol bakımından diğer yağlara göre daha zengindir.
Fiziki rafine işleminden sonra hurma yağ asidi distilatında (PFAD) toplanan tokoferoller %0,8 oranında ya da daha fazladır. Dolayısıyla PFAD doğal tokoferol ve tokotrienol açısından iyi bir kaynak olarak görülür.
Doğal hurma yağı bitkiler arasındaki en zengin karotenoid ve tokotrienol kaynağıdır. Karotenoidlerin ve hurmadaki E vitaminin besleyici değeri araştırmalarla desteklenmektedir. Halen karotenoid ekstraksiyonu için üç ticari süreç vardır. Bunlar, PORIM, Carotech ve Lion Corporation tarafından geliştirilmiştir. Karoten katkılı hurma yağı üretimi için iki yöntem vardır, biri PORIM'e diğeri ise Unitata'ya aittir.
Hurma E vitamini izolasyonu
Hurma yağ asidi distilatı (PFAD) %0,4-0,8 tokoferol ve tokotrienol içerir. Tokotrienoller ana bileşeni oluşturur. PFAD'nin büyük bölümü serbest katı yağ asidleridir. PFAD'nin tam bileşimi aşağıdaki tabloda verilmektedir.
Waldenbuch
Waldenbuch, Almanya'nın Baden-Württemberg eyaletinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 31 Aralık 2010 sayımlarına göre 8,527 kişidir.
Bayramlı, Daday
Bayramlı, Kastamonu ilinin Daday ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Kastamonu il merkezine 27 km, Daday ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır.
Klasör
Klasör, veya Dizin , örgütlenme ve koruma için gevşek belgeleri ve parayı bir arada tutan bir tür klasördür. Dosya klasörleri genellikle ikiye katlanmış ve kağıt belgeleri saklamak için kullanılan ağır kâğıt stoğundan veya diğer ince, ancak sert malzemeden oluşan bir sayfadan oluşur. Halkalı klasör ve yaylı klasör daha fazla dosyaları saklar. Dosyaların saklanmasında şeffaf dosyalar da kullanılır. Dosyalar ayrıca dergiler, müzik Compact Disc'leri vb. bibi başka şeyler de içerebilir. Bazen evlerde normal depolama alanı olarak kullanılmak yerine çoğunlukla herhangi bir resmi kullanım için kullanılmaz. Genellikle depolama için dosya dolabı ile birlikte kullanılır. Dosya klasörleri ofis malzemeleri mağazalarından kolayca satın alınabilir.
Dosya klasörleri genellikle içindekilere göre etiketlenir. Klasörler doğrudan sekme üzerinde bir kalem veya kurşun kalem ile etiketlenebilir. Diğerleri, tırnaklara yerleştirilmiş yapışkanlı etiketler üzerine yazar. Etiketleri yapmak için kullanılabilecek elektronik etiket üreticileri de vardır.
Palácio da Alvorada
Palácio da Alvorada (Türkçe: Şafağın Söktüğü Saray), Brezilya Devlet Başkanlarının resmi ikâmetgâhıdır. Yapı, Brasilia şehri inşa edilirken Oscar Niemeyer tarafından tasarlandı ve 1958 yılında kullanıma açıldı.
Yapı 7.000 metrekare alana yayılmış olup bodrum, giriş katı ve ikinci kat olmak üzere 3 kattan oluşur. Bodrum katında toplantı salonu, mutfak, çamaşırhane, sağlık merkezi ve idari ofisler yer alır. Giriş katında ise Devlet Başkanı’nın ve bürokratlarının kullandığı ofisler yer alır. İkinci kat ise Devlet Başkanı’nın ikâmetgâhı olup dört suit daire, iki apartman dairesi ve diğer yardımcı mekanlar yer alır.
Yapıda bir kütüphane, ısıtılabilen Olimpik yüzme havuzu, müzik odası, iki adet yemek odası ve birçok toplantı salonu yer alır. Bu yapının hemen yanında küçük bir kilise ve heliport yer alır.
Yapıda şu anda 72 kişi görev almakta olup bunlara sekreterler, yardımcı asistanlar, garsonlar, aşçılar, doktorlar ve güvenlik personeli de dahildir. Binanın kendisi ise Başkanlık Korumaları tarafından korunmaktadır.
Celsus Kütüphanesi
Celsus Kütüphanesi, İzmir, Selçuk'a bağlı Efes'te bulunan bir kütüphane kalıntısı. İlk çağ uygarlıklarından olan İyonya döneminde inşa edilen kütüphane iki katlıdır. Zamanında 14.000 kadar kitaba ev sahipliği yaptığı düşünülmektedir.
Yapının kalıntıları üzerinde yapılan çalışmalar, ön cephenin iki katlı görünümüne karşın, yapının üç katlı olduğunu göstermektedir. El yazmaları rulolar halinde, galerilerden oluşan üst katlarda saklanmıştır. 3. yüzyılda bölgeyi etkileyen depremler sırasında okuma salonu yanmış, ancak daha sonra tamir edilmiştir. Ön yüzünün yine Orta Çağ'da yaşanan bir deprem sonucu yıkıldığı sanılmaktadır. Depremde ön cephesi haricinde diğer kısımları yıkıldığından uzunca bir süre sonradan yapılan bir çeşmenin görkemli arka duvarı olarak kullanılmıştır.
Torneträsk Gölü
Torneträsk ya da Torne träsk (Saami: Duortnosjávri, Meänkieli: Tornio or Torniojärvi) İsveç'in Norrbotten ilinde bir göldür. Gölün yerel ismi Träsk'dir. İsveç'in yedinci büyük gölü olan Torneträsk'in yüzölüçümü 330 kilometrekare kadardır. UNESCO'nun Dünya Kültür Mirası listesinde yer alan Laponya'nın sınırları içinde kalır. Torneträsk'in oluşumu büyük bir buzulun erimesi ile gerçekleşmiştir. 168 metrelik derinliği ile İsveç'in en derin ikinci gölü durumundadır. Aralık - Haziran arasında tamamen buzla kaplı olan su yüzeyi yılın ufak bir bölümü çözülür.
2018 FIFA Dünya Kupası elemeleri - CONCACAF Birinci Tur
2018 FIFA Dünya Kupası elemeleri CONCACAF Birinci Tur maçları, Kuzey, Orta Amerika ve Karayipler'den turnuvaya katılacak takımları belirleyen elemelerin ilk aşamasıdır.
Format
İlk turda en düşük sıralamaya sahip 14 takım, çift maç üzerinden oynanan yedi eşleşmede birbirine rakip oldu. Kuralar 15 Ocak 2015 tarihinde ABD'nin Florida eyaletinin Miami Beach kentindeki CONCACAF Merkezi'nde çekildi.
22 Mart 2015'te ilk maçlar, 31 Mart'ta ise rövanş karşılaşmaları oynandı. Turu geçen yedi takım CONCACAF elemeleri ikinci turuna yükseldi.
Torbalar
Seri başı ekiplerin belirlenmesinde Ağustos 2014 FIFA Dünya Sıralaması baz alındı. Takımlar, konfederasyon içi sıralaması 22-28 olanlar 1. ve 29-35 olanlar 2. olmak üzere iki torbaya ayrıldı.
Maçlar
toplamda 8-0 kazanarak ikinci tura yükseldi.
toplamda 3-2 kazanarak ikinci tura yükseldi.
toplamda 4-1 kazanarak ikinci tura yükseldi.
toplamda 12-4 kazanarak ikinci tura yükseldi.
İki maç sonunda 1-1 eşitlik oluştu. deplasman golü kuralıyla ikinci tura yükseldi.
<div id="Curaçao v Montserrat"> <div id="Montserrat v Curaçao"> toplamda 4-3 kazanarak ikinci tura yükseldi.
IC 418
IC 418, Tavşan takımyıldızı yönünde bulunan bir gezegenimsi bulutsu. Yaklaşık olarak 2,000 ışık yılı uzaklıktadır ve büyük olasılıkla sadece birkaç milyon yıl önce kırmızı bir dev olmuştur.
Sağdaki fotoğraf Hubble Uzay Teleskobuyla elde edilmiştir. Kırmızımsı rengin, dış kenarın yakınında konsantre oluşu dikkat çekicidir. Dairesel çizim aracıyla çizilebilen desenleri andırması nedeniyle Desençizer (Spirograph) Bulutsusu olarak da anılır. Bu desenler, bulutsu merkezinde yer alan ve yalnızca birkaç saatte bir, önceden kestirilemeyen şekilde parlaklığını değiştiren bir değişen yıldız ile bağlantılı olabilir. Merkezdeki çekirdekten gelen ışık, bulutsu içerisinde çevresini saran atomları harekete geçirerek ışımalarına neden olmaktadır.
Annemin Yarası
Annemin Yarası, 2016 yapımı dramatik Türk filmi. Ozan Açıktan'ın yönettiği filmde Meryem Uzerli, Ozan Güven, Belçim Bilgin ve Okan Yalabık gibi oyuncular yer alıyor. 2015 yılında başlanan film çekimleri, Türkiye'nin yanı sıra Makedonya, Bosna-Hersek, Hırvatistan ve Sırbistan'da gerçekleştirildi. Filmde, yetimhanede büyüyen Salih'in kaybettiği ailesini arayışı ve bu sırada etrafında cereyan eden hadiseler beyazperdeye aktarılıyor. Çekimlerinin bir kısmı Sava Nehri etrafında yapılan filmi 11 Mart'ta vizyona girmiştir. Filmin galası 9 Mart'ta İstanbul Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı’nda yapıldı.
Konu
Film, Bosna Savaşı sırasında Sırp bir komutanın tecavüzüne uğrayan Müslüman bir kadının çocuğun 18 yaşına geldiğinde ailesini arayışını anlatıyor.
Igor Mitoraj
Igor Mitoraj (26 Mart 1944; Oederan, Almanya - 6 Ekim 2014), Polonyalı heykeltıraş. Krakow Sanat Okulu'nda ve Krakow Sanat Akademisi'nde, Tadeusz Kantor'un eğitmenliğinde resim okumuştur. Mezuniyetinden sonra, bazı sergilere katılmış ve 1967 yılında Krzysztofory Galeri, Polonya'da ilk kendisine ait sergisini açmıştır. 1968 yılında eğitimine National School of Art (Milli Sanat Okulu)'da devam etmek için Paris'e taşınmıştır. Kısa bir süre sonra gezi ve resim amaçlı gittiği Meksiko'da bir yıl boyunca Latin Amerika kültürü ve sanatı ile ilgilenmiştir ve bu tecrübesi ile heykele yönelmiştir. 1974'te Paris'e dönmüş ve iki yıl sonra bir başka bireysel sergisini, bu defa heykel çalışmalarıyla birlikte Galeri La Hune'de açmıştır. Onun ilk çalışmaları büyük beğeni toplamıştır ve onu heykeltıraşlık yönünde teşvik etmiştir. İlk çalışmalarında bronz ve kil kullanmıştır. Bu malzemeleri kullanmayı Carrara, İtalya'daki bir gezisi esnasında öğrenmiş ve 1983 yılında Pietrasanta'da ilk stüdyosunu kurmuştur. 2006'da yeni bronz kapılar ve Roma'daki Santa Maria Degli Angeli Bazilikası için Aziz John heykeli yapmıştır.
Mitoraj'ın heykel tarzı iyi modellenmiş insan vücudu ile klasik geleneksel köklere dayanmaktadır. Ancak Mitoraj, postmodern akım içinde parçalı yapıtlara izin vermekte ancak bu yapıtların "hasar" vurgusuna önem vermektedir.
Thomas Keneally
Thomas Michael Keneally (doğumu: 7 Ekim 1935 - Sidney, Yeni Güney Galler, Avustralya), veya Tom Keneally, Booker Ödülü sahibi Avustralyalı romancı, oyun yazarı ve kurgudışı kitap yazarı. 1982 yılında yazdığı, Alman sanayici ve Nazi Partisi üyesi Oskar Schindler'in II. Dünya Savaşı sırasında 1100'e yakın Yahudiyi Yahudi Soykırımı'ndan kurtarmasını anlatan Schindler'in Gemisi (Schindler's Ark) kitabıyla ünlüdür. Kitap 1993 yılında Steven Spielberg tarafından Schindler'in Listesi adıyla sinemaya uyarlanmıştır.
Lupus
Lupus, teknik adıyla Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) (Systemic Lupus Erythematosus) veya Yaygın Lupus Kızarıklığı, Otoimmun, Kelebek Hastalığı kökenli multisistem hastalıklarının en sık görülen tipik örneğidir. Lupus sözcüğü, Latincede “kurt” anlamında olup ciltte çıkan yaraların yıkıcı özelliğini ifade eder. 1872 yılında Kaposi, hastalığın sadece cildi değil vücudun değişik organlarını etkileyen bir hastalık olduğunu fark etmiştir. Otoimmun antikorların büyük bölümü ANA (antinükleer antikor) niteliğindedir. Sessizce gelişebilir ya da akut olarak başlar. Ateşli ataklar biçiminde alevlenmeler gösterir. Organizmanın tümünü etkileyebilir, ancak deri, eklemler, böbrekler ve seröz zarlar zarar gören başlıca dokulardır.
SLE tip III aşırı duyarlılık reaksiyonları için çok iyi bir örnektir; oluşan immun kompleksler dokulara birikir. Damarlar, eklemler ve böbrekler en çok etkilenen dokulardır. Tip II (sitotoksik tip) aşırı duyarlılık reaksiyonu niteliğindeki tepkilerde eritrositlere, trombositlere ve lökositlere karşı oluşan sitotoksik antikorların varlığında rastlanır.
Virüsler (EBV), genetik yatkınlık (class II DR ve DQ türü MHC antijenlerinin varlığı) ve bazı ilaçlar (prokainamid) gibi çeşitli tetikleyici faktörlerin yanı sıra yoksulluk ve etnik nitelikler gibi ikincil faktörler de önemlidir. SLE’yi tetikleyen faktör ne olursa olsun, süreç başlayınca immun tolerans yitirilir ve doku antijenlerine karşı tepkiler oluşmaya başlar. Otoreaktif CD4+ lenfositlerinin uyarmasıyla birlikte poliklonal B-lenfositleri otoantikor üretimine başlar. Otoantikorlar ve doku antijenlerinin oluşturduğu immun kompleksler dokulara birikir. SLE, sessiz dönemleri izleyen alevlenmeler gösterir. Hipertansiyon, santral sinir sistemi etkilenmesi ve böbrek patolojisi olmayan hastalar immunosupressif tedaviye çok iyi yanıt verirler.
İnsidans
Hastalık en çok doğurgan çağdaki kadınları (15-45 yaş) etkiler, hastaların 2/3’si genç ve orta yaşlı kadınlardır (tetikleyici faktör: östrojen). Bu yaş grubundaki kadın erkek oranı dokuza birdir. Ergenlik öncesi çocuklarda hastalığa yakalanan erkek çocukların oranı erişkinlere oranla daha yüksektir. Kız çocuklarda erkek çocuklara oranla hastalık 3 kat fazladır. Tüm SLE vakalarının %15-20'sini çocuklar oluşturur. SLE yılda bir milyonda 5 çocuğu etkileyen seyrek bir hastalıktır. Ergenlik öncesi seyrek görülen SLE'nin 5 yaşından önce ortaya çıkması ise oldukça nadirdir.
İnsidansı 19 yaş öncesinde: 6-18.9/100.000
Hispanikler, siyahiler, native amerikalılar ve güney asyalılarda daha sık
Hastalığın gelişimi
SLE’nin başlamasında ve devam etmesinde genetik olarak yatkın bireylerde çevresel faktörlerin rolü olduğu düşünülmektedir. Siyah ırkta, uzak doğuda ve Amerikan yerlilerinde, bazı ailelerde SLE sıklığında artma olduğu gösterilmiştir. Eğer bir aile bireyinde SLE varsa, tek yumurta ikizlerinde SLE gelişme riski yaklaşık %30 ve diğer birinci derece akrabalar için %5 artmıştır..
Çevresel faktörlerin genetik yatkınlığı olan bireylerde tetikleyici rol oynadığı düşüncesi ağır basmaktadır. Bu faktörler içerisinde özellikle viruslar, ultraviyole ışığı ve ilaçlar sayılabilir. SLE gelişmesinde kadın cinsiyeti de önemli bir risk faktörüdür (tetikleyici faktör: östrojen).
İnsan bağışıklık(immun) sistemi hücreleri kendi doku yıkım artıklarını,normalde, yabancı antijenlerden ayırt edebilir
Hastalığın temel nedeni akut faz reaktanı denen ve immun sistemi inflamasyon durumuna geçmesini uyaran maddelerin fonksiyon bozukluğudur. Bu akut faz reaktanlarından hastalıkta en önemli oluşturucu etken CRP(C reaktif protein) 'dir. CRP fonksiyon olarak vücudumuzdaki yangısal (inflamatuvar) olaylarda hasarlanıp yıkılabilen "insan dokusu" hücrelerinin "DNA histonu,hücre zarı glikoproteinleri" gibi insana özgü yıkım artıklarına yapışır ve kompleman yolunu uyarır.Bununla birlikte bölgeye gelen makrofajlar ve lenfositler, doku yıkım artıklarına yapışmış CRP'leri tanıyarak CRP sayesinde kendi vücuduna ait olan antijenleri tanımış olurlar.Kendi antijenlerini tanıyan bu immun sistem hücreleri kendi antijenlerine karşı tolerans geliştirir böylece herhangi bir otoimmun durum oluşmaz.
Patofizyolojik mekanizma olarak serum CRP miktarının azalması hastalığı tetikler
Sıklıkla genç kadınlarda klinik semptomlar başlamadan önce dramatik olarak serum CRP miktarı çok çok azalır; bu nedenle vücutta her an olan inflamatuvar durumlarda hasarlanan insan doku hücre antijenleri CRP ile işaretlenemez; bu nedenle bölgeye gelen immun sistem hücreleri kendi vücut antijenlerini özellikle insan Kromozomunun DNA histon proteinlerini yabancı bir antijen olarak algılar ve DNA proteinlerine karşı otoimmun saldırıya neden olacak Antinükleerotoantikor(ANA)'ları üretir. ANA antikorları otoantikor görevi görerek sağlıklı insan hücrelerinin çekirdeğindeki kromozom proteinlerine bağlanır bu durum kromozomu hasarladığı için doku hasarına yol açan patolojik süreçleri başlatır.
Patolojik olarak Hepatositlerde yeterli düzeyde CRP ve diğer akut faz reaktanlarının üretilememesi hastalığı tetikler
Vücudumuzda sürekli subklinik bir yangı (inflamasyon) mevcuttur. Yangıda immun sistem hücrelerinden salınan IL-1,IL-6, TNF-alfa gibi sitokinler Karaciğer hücrelerini (hepatositler) uyararak CRP, Serum Amiloid proteinleri gibi akut faz reaktanlarının üretilip kana verilmesine yol açar. Fakat, SLE'de ağır bir yangısal süreç olmasına karşın CRP ve diğer akut faz reaktanlarının serum düzeyi sıklıkla normal veya göreceli olarak azalmıştır. Oysa SLE dışındaki Romatoid artrit gibi inflamatuar romatizmal hastalıklarda CRP ve diğer akut faz reaktanları serum düzeyi normalin kat kat üstünde değerlerdedir. Bu durum aşağıdaki iki nedenden ötürü SLE'nin oluşum mekanizmasını açıklar:
Bunun gibi hipotezlerde olduğu öne sürülmüş problemler serum CRP ve akut faz reaktanı miktarını göreceli olarak düşürür.
İmmun sistem, aşağıdaki öz antijenlerine karşı otoantikorlar oluşturur
Antinükleer antikorlar (ANA) 4 farklı nitelik taşırlar:
Ayrıca 2 tür otoantikor daha vardır;
SLE Patolojisi
Ortaya çıkan kronik otoimmun süreçte çok sayıda otoantikor oluşur ve çok sayıda organ etkilenir. Doku ve çekirdek antijenleri ile kendilerine karşı oluşan otoantikorlardan oluşan immun kompleksler her yerde birikebilir; bu nedenle, SLE’de her dokunun ya da organın etkilendiği varsayılır.
Deri: özellikle güneş gören bölgeler önemlidir. Örneğin yüz derisindeki döküntüler; burun sırtı gövdesi, yanaklara doğru uzanan simetrik iki kanat gibi algılanan kelebek biçimindeki eritemli döküntü oldukça tipiktir. Benzer döküntülere ekstremitelerde ve gövdede rastlanabilir. Bu alandan alınan doku örneklerinde, ödem, perivasküler lenfosit infiltrasyonu ve epitelin bazal hücrelerinde dejenerasyon izlenir. İmmunofloresan incelemelerde, dermoepidermal sınırda lineer nitelikte immunoglobulin ve kompleman varlığı saptanır (lupus çizgisi). Damarlarda fibrinoid nekroz içeren akut nekrotizan vaskülit bulguları görülebilir. Eritemli döküntülerin yanı sıra büllöz, maküler, papüler ve ülseröz lezyonlar da oluşabilir.
Böbrekler: hastaların ¾ ‘ünde glomerül kapiller yumaklarında glomerülonefrit (lupus nefriti) bulgularına yol açan ANA+IgG kompleksleri ve kompleman birikmeleri, hastaların bazılarında ayrıca vaskülit ve interstisiyel nefrit bulgularına rastlanır. İmmunofloresan ve EM incelemelerinde SLE hastalarının %90’ında immun komplekslere ve kompleman birikmelerine rastlanabilmektedir. Birikmeler immunofloresan mikroskopide genellikle granüler yapı gösterir. İmmun komplekslerin ve komplemanın birikme niteliğini (mezangial, membranöz, tüm glomerül) ve niceliğini etkileyen faktörler bilinmemektedir.
WHO sınıflandırmasında başlıca 4 tip lupus nefriti vardır;
Normal böbrek (ışık, immunofloresan ve EM patoloji yok): yaklaşık %10
Lupus nefritlerinde interstisiyum ve tubulus etkilenmeleri kaçınılmaz bulgudur; özellikle diffuz proliferatif glomerülonefritlerde belirgindir. Tubulus bazal membranlarında ve interstisiyel damarlarda granüler birikmeler görülebilmektedir.
Eklemler: Eklem ağrıları yakınmalarının nedeni mikroskopik incelemelerde saptanan sinovit bulgusudur; ancak eklem yüzeylerinde destrüksiyon yoktur (nonerozif sinovit). Akut sinovit olgularında, sinovyal yüzeylerde güçlü fibrin ve nötrofil polimorf eksüdasyonu, sinovyal dokuda ise perivasküler lenfosit kümeleri izlenir.
Dolaşım sistemi: Fibrinli perikarditin yanı sıra non-infektif myokardit, abakteriyel (non-infektif) verrüköz endokardit (Libman-Sacks endokarditi), vena porta trombozu, derin ven trombozu, arteryel trombozlar (serebral ve oküler iskemi), koroner yetmezliği bulguları (angina, infarkt), sistemik tromboembolizm ve komplikasyonları, akut nekrotizan vaskülit (deri ve iskelet kası) izlenir.
Seröz zarlar: Perikard, plörit ve peritonit görülür. Akut olgularda fibrin eksüdasyonu vardır. Fibrinin organizasyonuyla perikard, plevra ve periton yapışıklıkları oluşur.
Karaciğer: Portal sistem damarlarında akut vaskülit, periportal alanlarda lenfosit infiltrasyonu görülebilir.
Santral sinir sistemi: Akut vaskülit komplikasyonu olan psikiyatrik ve nörolojik bozukluklar, kanamalar ile tromboz ve tromboembolizm nedeniyle oluşan iskemik infarktlar görülmektedir.
Gebelik: Spontan abortuslar sıktır.
Lab testleri: Kardiyolipin antijenlerine bağlanan antifosfolipid antikorları nedeniyle yalancı (+) sifilis testi, in vitro pıhtılaşma testlerinin etkilenmesi izlenebilir.
Belirti ve bulgular (Semptomlar)
Hastalığın başlangıcında hastalarda yorgunluk ve eklem şişmesi gibi bir veya iki yakınma olur. Sonra SLE’nin diğer özellikleri gelişebilir. Tutulan organlara göre hastalığın şiddeti hastadan hastaya değişir. Lupus hastalığı tamamen ortadan kalkmayan ancak alevlenen ve sönen, belli dönemlerde ilaçlarla yatıştırılması gereken bir hastalıktır. Tanı konduğunda çoğu hastada yorgunluk, ateş ve kilo kaybı gibi yakınmalar görülür.
SLE’li hastaların yaklaşık %90’ında ilk yakınma eklem yangısı (artritis) veya eklem ağrısıdır (artralji). Lupus’a bağlı eklem yangısı çoğunlukla eklemlerde kalıcı hasar ya da şekil bozukluğuna neden olmaz. Deri, saç ve vücudun ıslak yüzeylerinde (mukoza) görülen bozukluklar SLE’nin ikinci en sık görülen belirtileridir (Hastaların %85’inde). SLE’de birçok değişik tipte deri belirtileri görülebilir. Her iki yanak ve burun köprüsünü kaplayan, burun ve dudak arası oluklarda görülmeyen, karşıdan bakınca gövdesi burun olan bir kelebekmiş gibi görünen kırmızımsı döküntü (malar döküntü) olabilir. Ayrıca kurdeşen, sivilce, çıban benzeri yaralar, harita tarzı görünüm, cilt altı yağ dokusu yangıı(inflamasyon'u), saç dökülmesi gibi diğer deri belirtileri de görülebilir. Bazen ağız ya da burun içinde zaman zaman acı verebilen yaralar çıkabilir. Raynaud belirtisi (soğukta el veya ayakta ortaya çıkan beyazlaşma, morarma ardında kızarma) görülebilir.
Hastaların %50-60’ında fotosensitivite (ışık duyarlılığı) bulunur.Güneş ışınları ile cilt yakınmaları artabilir ayrıca genel olarak hastalıkta da alevlenme görülebilir. Yaklaşık %50 hastada klinik olarak belirgin böbrek tutulumu olur. Böbrek yetmezliği SLE hastalarında önemli bir ölüm nedenidir. SLE’de akciğer, kalp veya karın zarı yangısı ortaya çıkabilir. Nefes almakla,öksürmekle artan yan ağrısına neden olabilir. Buna rağmen akciğer filmlerinde bozukluk görülmeyebilir. SLE kalbin tüm tabakalarında yangıya neden olabilir. Libman-Sacks endokarditi (kalbin iç tabakasının yangısı) SLE’nin tipik kalp bulgusudur. Lupusta kalp kapakçığı hastalığı da görülebilir. Damar bulgusu bulgu olarak da hastaların %10’unda daha çok bacaklarda damar içi pıhtılaşma gelişir. Sinir sistemi belirtiler de bu hastalarda oldukça değişiktir. Hastalarda psikoz, depresyon gibi bulgular yanında sara nöbetleri, beyin kanaması, geçici felçler görülebilir. Psikiyatrik bulgulardan depresyon, psikoz kortizon kullanımına da bağlı olabilir. Bu durumda ilacı kesmek gerekir.
Hastaların %50’ sinde mide bağırsak sistemi bulguları saptanır. İştahsızlık, bulantı, kusma en sık olanlarıdır. Bu bulgular karın zarı yangısına, bağırsağın damarsal hastalığına veya ilaç tedavilerine bağlı olabilir. Mide bağırsak tutulumu, yemek borusuna ait bulgular, bağırsağı besleyen damarların yangısı, yangılı bağırsak hastalıkları, pankreas yangısı veya karaciger hastalığı şeklinde kendini gösterir. Hafif veya orta derecede dalak büyüklüğü hastaların %20’sinde saptanır. Klinik olarak hastalığın aktif olduğu dönemlerde, hastaların yarısında boyun, koltukaltı ve kasıkta bezeler (lenf bezleri) ortaya çıkabilir. Hastaların küçük bir kısmında önemli derecede kan hücre yıkımı görülür. Bunu dışında diğer kan hücrelerinde de anormallikler ve azalmalar görülebilir.
Tanı (Diagnoz)
Eklem ağrıları ile birlikte vücudun birden fazla sistemini etkileyen hastalığı olan kişilerde SLE’den şüphelenilmelidir. Tanı için ilk önce AntiNükleer antikor (ANA) testi yapılmalı ve pozitif çıkan bu test sonrasında anti-dsDNA ve anti-ENA testleri gerçekleştirilmelidir. Tanı bu testlerin sonuçlarına göre verilmelidir. ANA'nın (antinükleer antikor) pozitif çıkma durumu, sadece SLE hastalarında görülen bir durum değildir. Bu pozitiflik SLE düşündürmesine karşın nihai tanı için yeterli değildir. Aynı aileden anti-DNA adı verilen bir tahlil ise daha çok Lupus’a özgüdür. Hastaların yaklaşık üçte ikisinde bulunur.
Tedavi
SLE iyileşme ve alevlenme dönemleriyle seyreden bir hastalıktır. Alevlenme dönemlerinde kortizon dışı antiromatizmal ilaçlar, sıtma ilaçları, kortizon ve immunsupresif (bağışıklı sistemini baskılayıcı) ilaçlar kullanılabilir.tedavide en çok kullanılan ilaç kortikosteroidlerdir.
Prognoz
Kortizonun kullanılmaya başlanmasından önce ölümcül olabilen bu hastalıkta bağışıklık sistemini düzenleyen tedaviler sayesinde hastalık kontrol altında tutulabilmektedir. Sistemik tam olarak ortadan kaldırılabilen bir hastalık değildir.
SLE sınıflama kriterleri
(4 ve üzeri tanı kriteri taşıyanların yüksek olasılıkla lupus hastası olduğu düşünülür. Sınıflama kriterleri günlük uygulamada tanı koymaktan çok, klinik çalışmalara alınan hastaların yüksek olasılıkla sözü edilen hastalığı taşıdığından emin olmak için kullanılır.
İlaçların neden olduğu lupus
Aritmi tedavisinde kullanılan procainamide, hipertansiyon tedavisinde kullanılan hydralazine ile tüberküloz tedavisinde kullanılan isoniazid SLE’da görülenlere benzer bulgulara yol açabilmektedir. Bu tür lupus sendromları genellikle 50 yaş üzerindeki bireylerde ve cinsiyet ayrımı olmaksızın ortaya çıkar. Örneğin, procainamide alan hastaların %80’inde pozitif ANA ile birlikte pozitif antihiston otoantikorlarının bulunması tipik bir labotatuvar bulgusudur. İmmun kompleksler de vardır. Klinikte ateş, poliartrit ve poliserözit dışında belirgin bir bulgu (böbrek ve beyin etkilenmesi) saptanmaz. Ayrıca RF oluşabilir, Coombs testi pozitif, sifilis testleri ise yalancı pozitif bulunur. Oysa tıpkı SLE’da olduğu gibi burada da poliklonal B-lenfositleri aktive eden otoreaktif CD4+ lenfositlerinin etkinliği vardır. Neden olan ilacın kesilmesiyle birlikte yukarıdaki bulguların tümü giderek kaybolur.
Subakut deri lupusu
Vücut derisinde UV ışınlarıyla tetiklenen papüller ve annüler lezyonların ortaya çıktığı bir tablodur. Lezyonlar kendiliğinden iyileşir. Serolojik incelemelerde ribonükleoprotein kompleksine (SS-A ya da Ro antijeni) karşı oluşan otoantikorlar ile HLA-DR3 genotip ilişkisi izlenir.
Jokela Lisesi saldırısı
"Jokela okul katliamı" 7 Kasım 2007'de, Finlandiya'daki Tuusula belediyesindenin Jokela şehrindeki Jokela Lisesi'nde yaşanmış bir okul saldırısıdır. Saldırgan, 18 yaşındaki Pekka-Eric Auvinen, o günün sabahı okula yarı otomatik bir silah ile girdi. İntihar etmeden önce 8 kişiyi öldürerek 1 kişiyi yaraladı. O günün akşamı Helsinki'deki bir hastanede hayatını kaybetti.
Saldırı
Saat 11:40 civarı, Pekka okulun ana koridoruna giriş yaptı. Acil yardım servisleri ilk çağrıyı 11:43'te aldı. Kurbanların çoğunluğu, sonrasında okulun giriş koridorunda bulundu. Saat 11:44'te, okul müdürü Helena Kalmi, bütün öğrencilere ve öğretmenlere kendilerini sınıf içerisinde korumalarını söyledi. Kalmi ofisinden çıkarak Auvinen'i teslim olmaya ikna etmeye çalıştı. Auvinen Kalmi'yi bir grup öğrencinin gözleri önünde okul bahçesinde yedi kere vurarak öldürdü.. Auvinen, yaralı öğrencilere yardım etmeye çalışan okul hemşiresini de öldürdü.. Sonrasında, Auvinen okul etrafında dolaşarak sınıf kapılarını çalmaya başladı. Devrim ilan etti ve bazı öğrencilere emirler yağdırarak okul mülkünü tahrip etmeye zorladı. Ayrıca Auvinen, silahını bazı kişilere onları vurmadan doğrulttu.. Kurbanların kafa ve vücutlarından yara aldığı belirlendi. Ardından okul koridoruna ve etrafa benzin dökmeye başladı ama ateşleyemedi.
İlk polis aracı 11:55'te ulaştı. İlk polis aracından sonra içlerinde "Karhurymä" özel timinin de bulunduğu yüz civarı polis memuru saat 12:30 civarı okula vardı. Bütün polisler okulu çevreledi. Polis, saldırgan ile anlaşmaya çalıştığında Auvinen polislere ateş ederek cevap verdi, hiçbir polis yaralanmadı.
Saldırı 40 dakika sonra Auvinen'in intihar etmesiyle son buldu. Auvinen, okulun erkekler lavabosunda canlı ama şuursuz bir şekilde bulundu. Polis, başka saldırganların için bir odayı daha aradı. Polis, binanın güvenliğini saat 16:00'a kadar sağlayamadı. Hiçbir polis memuru silahını ateşlemedi.
Auvinen, Helsinki Üniversitesi Merkez Hastanesi'ne götürüldü ve burada hayatını kaybetti.
Saldırgan
Saldırının faili 4 Haziran 1989 doğumlu Jokela Lisesi öğrencisi Pekka-Eric Auvinen Tuusula'da doğdu.
Auvinen, kendini Sturmgeist89 kullanıcı adlı Youtube sayfasında "antihuman humanist, antisosyal sosyal darwinist [sic]" gibi oksimoronik terimlerle tanımladı. Polis araştırması Pekka'nın okulda sıkça zorbalığa uğradığını doğruladı. Öğretmenlerinden birisi onun hem Aşırı Sağ hem de Aşırı Sol hareketlerinden esinlendiğini belirtti. Pekka ayrıca felsefe ve tarih ile de ilgileniyordu.
Ölümünden bir yıl öncesine kadar düzensiz bir şekilde antidepresan kullandığı ortaya çıktı. Bu tarz antidepresanlar yan etki olarak intihara eğilimi arttırabileceği biliniyor.
Silahlanma süreci
Helsinki Atış Kulübü'nün kayıtlı bir üyesi olarak geçen Auvinen, silah ruhsatını saldırıdan 3 hafta önce aldı. Sicili temiz olduğundan silahı kolaylıkla elde edebilmişti.