cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yol bisikleti yarışı
Yol bisikleti yarışı, asfalt yollarda yapılan yol bisikletinin bisiklet sporu disiplinidir. Yol yarışı, yarışmacı, etkinlik ve seyirci sayısı açısından en popüler profesyonel bisiklet yarışı şeklidir. En yaygın iki yarışma biçimi, bisikletçilerin aynı anda (bazen bir handikapla) başladıkları ve bitiş noktasını belirlemek için yarıştıkları toplu başlangıç etkinlikleri; ve bireysel bisikletçilerin veya takımların zamana karşı tek başına bir parkurda yarıştığı zamana karşılar. Etap yarışları veya "turlar" birkaç gün sürer ve arka arkaya yapılan birkaç toplu başlangıç veya zamana karşı etabından oluşur.
Profesyonel yarış, Batı Avrupa'da ortaya çıkmış, merkezi Fransa, İspanya, İtalya ve Aşağı Ülkelerde merkezlenmiştir. 1980'lerin ortalarından bu yana spor, şu anda dünyanın tüm kıtalarında düzenlenen profesyonel yarışlarla çeşitlendi. Yarı profesyonel ve amatör yarışlar da birçok ülkede yapılmaktadır. Spor, Union Cycliste Internationale (UCI) tarafından yönetilmektedir. UCI'nin erkekler ve kadınlar için yıllık Dünya Şampiyonası'nın yanı sıra, en büyük etkinlik, günde 500.000'den fazla yol kenarı destekçisini çekebilen üç haftalık bir yarış olan Tour de France'tır.
Tarih
Modern haliyle yol yarışı, 19. yüzyılın sonlarında ortaya çıkmıştır. 1868'de organize bir spor olarak başladı. Spor, Batı Avrupa ülkeleri olan Fransa, İspanya, Belçika ve İtalya'da popülerdi ve bu ilk yol bisikleti yarışlarından bazıları, sporun en büyük etkinlikleri arasında yer almaya devam ediyor. Bu erken yarışlar arasında Liège-Bastogne-Liège (1892'de kuruldu), Paris-Roubaix (1896), Tour de France (1903), Milan-San Remo ve Giro di Lombardia (1905), Giro d'Italia (1909), Volta a Catalunya (1911) ve Flanders Turu (1913). Dünyadaki diğer yarışlar için bir şablon sağladılar.
Bisiklet, 1896 Atina'da modern sekans başladığından beri Yaz Olimpiyat Oyunları'nın bir parçası olmuştur.
Tarihsel olarak, 20. yüzyılın başından bu yana en rekabetçi ve adanmış ülkeler Belçika, Fransa ve İtalya'ydı, ardından 2. Dünya Savaşı'ndan sonra Kolombiya, Danimarka, Almanya, Lüksemburg, Hollanda, Portekiz, İspanya ve İsviçre'de yol bisikleti yayıldı. Bununla birlikte, sporun küreselleşme yoluyla popülaritesi artarken, Kazakistan, Avustralya, Rusya, Slovakya, Güney Afrika, Yeni Zelanda, Norveç, Birleşik Krallık, İrlanda, Polonya ve Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkeler dünya standartlarında bisikletçiler üretmeye devam etmektedirler.
Tek günlük
Profesyonel tek günlük yarış mesafeleri olabilir. Parkurlar bir yerden bir yere devam edebilir veya bir turun bir veya daha fazla turunu içerebilir; bazı parkurlar her ikisini de birleştirir, yani bisikletçileri bir başlangıç noktasından alarak ve ardından bir pistin birkaç turuyla bitirir. (genellikle finişte seyirciler için iyi bir gösteri sağlamak için) Genellikle şehir veya şehir merkezlerinde kısa turlar üzerinden yapılan yarışlar kriteryum olarak bilinir. Handikap olarak bilinen bazı yarışlar, farklı yeteneklere ve / veya yaşlara sahip bisikletçilerle eşleşecek şekilde tasarlanmıştır; Daha yavaş bisikletçi grupları önce başlar, en hızlı bisikletçiler en sondan başlar ve bu nedenle diğer rakipleri yakalamak için daha çok ve daha hızlı yarışmak zorunda kalırlar.
Zamana karşı
Bireysel zamana karşı (ITT), bisikletçilerin düz veya engebeli arazide veya bir dağ yolunda tek başlarına zamana karşı yarıştıkları bir olaydır. İki kişilik takım zamana karşıyı içeren bir takım zamana karşı (TTT), bisiklet takımların zamana karşı yarıştığı yol tabanlı bir bisiklet yarışıdır. Hem takım hem de bireysel zamana karşıda, bisikletçiler yarışa her startın adil ve eşit olması için farklı zamanlarda başlarlar. Rakiplerin birbirlerinin arkasından 'çekilme' (akımına girme) izinlerinin olmadığı bireysel zamana karşıların aksine, takım zamana karşılarda, her takımdaki bisikletçiler bunu ana taktikleri olarak kullanırlar, her bir üye sırayla önde sürüş yaparken önde sürüş yapan bisikletçi bir süre sonra arkaya gelerek bir dönüş yaparlar. Yarış mesafeleri birkaç km arasında değişir (tipik olarak bir prolog, genellikle bir etap yarışından önce, hangi bisikletçinin ilk etapta lider formasını giyeceğini belirlemek için kullanılır) yaklaşık  ve  mesafeleri de bulabilir.
Etap yarışları
Etap yarışları, arka arkaya sürülen birkaç yarıştan veya etaptan oluşur. Tüm etapları tamamlamak için en düşük kümülatif süreye sahip yarışmacı, genel veya genel klasmanın (GC) galibi ilan edilir. Etap yarışlarının ayrıca bireysel etap kazananları, puan klasmanı galibi ve "Dağların Kralı" (veya dağlar klasmanı) galibi gibi başka klasmanları ve ödülleri olabilir. Bir etap yarışı aynı zamanda bir dizi yol yarışı ve bireysel zamana karşıları olabilir (bazı etkinlikler takım zamana karşıları içerir). Etap galibi, o gün bitiş çizgisini geçen ilk kişi veya parkurdaki en düşük süreye sahip zamana karşı yarışmacısı veya takımıdır. Bir etap yarışının genel galibi, tüm etapları tamamlamak için en düşük toplam süreyi alan bisikletçidir (buna göre, bir bisikletçinin genel olarak kazanmak için bireysel etapların hepsini veya herhangi birini kazanması gerekmez). Üç haftalık etap yarışlarına Büyük Turlar denir. Profesyonel yol bisikleti yarışı takvimi üç Büyük Tur içerir - Giro d'Italia, Tour de France ve Vuelta a Espana.
Randonneuring ve ultra mesafe
Ultra mesafeli bisiklet yarışları, yarış saatinin baştan sona sürekli olarak çalıştığı çok uzun tek etaplı etkinliklerdir. Genellikle birkaç gün sürer ve yarışçıların kendi programlarına göre mola verdikleri, bitiş çizgisini ilk geçenin kazanan olduğu yarışlardır. En iyi bilinen ultra maraton arasında olan Race Across America'dır, bir bisikletçi bir hafta içinde kıyıdan-kıyıya durmadan yaklaşık kat ettiği (RAAM) tek etaplı yarıştır. Yarış, UltraMarathon Bisiklet Birliği (UMCA) tarafından onaylanmıştır. RAAM ve benzeri etkinlikler, yarışçıların bir personel veya takım tarafından desteklenmesine izin verir (ve genellikle gerektirir); Ayrıca Kıtalararası Yarış ve Hint Pasifik Tekerlek Yarışı gibi tüm harici desteği yasaklayan ultra mesafe bisiklet yarışları da vardır.
Randonneuring ilgili faaliyeti, tam anlamıyla bir yarış biçimi değildir, ancak belirli bir süre içinde önceden belirlenmiş bir parkurda bisiklet sürmeyi içerir.
Taktikler
Bir yarışın amacına ulaşmak için bir dizi taktik kullanılır. Bu hedef, tek etaplı bir yarış durumunda bitiş çizgisini geçen ilk kişi olmak ve çok etaplı bir yarış durumunda en az toplam bitiş süresini elde etmektir.
Çizgi
Taktikler, draftın aerodinamik faydasına dayanır, bu sayede bir sürücü, öndeki sürücünün hava akımını yakından takip ederek gerekli pedal eforunu önemli ölçüde azaltabilir. Ana sahada veya pelotonda sürüş yapmak, tek başına sürüşe kıyasla ileri harekette kullanılan enerjiden %40'a kadar tasarruf sağlayabilir. Bazı takımlar, bir lider belirleyerek takımın geri kalanını lideri rüzgara maruz bırakmamak ve yarışın kritik bir bölümüne kadar iyi durumda tutmakla görevlendirirler. Bu, rakipler tarafından bir güç veya zayıflık olarak kullanılabilir; bisikletçiler, yüksek hızda (bir hız çizgisi veya echelon) sürmek için işbirliği yapabilir ve birbirlerini çekebilir veya bir bisikletçi bir rakibin tekerleğine tutunarak devam edebilir (oturabilir) ve diğer kişiyi hızı korumak ve potansiyel olarak daha erken yorulmak için işin daha büyük bir bölümünü yapmaya zorlayabilir. Bireysel zamana karşılarda bu şekilde takibe izin verilmez.
Kaçışlar
Pelotondan "kopan" ("kaçış") bir grup bisikletçi daha fazla alana ve özgürlüğe sahiptir ve bu nedenle belirli durumlarda avantaj sağlayabilir. Sorunsuz ve verimli bir şekilde birlikte çalışarak, küçük bir grup potansiyel olarak pelotondan daha yüksek bir hızı koruyabilir; pelotonda kalan bisikletçiler etkin bir şekilde kovalamak için o kadar motive veya organize olmayabilir. Genellikle bir bisikletçi veya bir grup bisikletçi, galibiyet için yarışmacıların sayısını azaltmak adına atak yaparak ve ilerleyerek pelotondan kopmaya çalışır. Eğer kaçış başarılı olmazsa ve bisikletçiler tek vücut haline gelirse, bir sprinter genellikle son aşamada rakiplerini alt ederek kazanır. Bisikletçiler arasında hem önceden ayarlanmış hem de plansız ekip çalışması birçok açıdan önemlidir: başarılı bir kaçışı önlemede veya buna yardımcı olmada ve bazen sahanın önüne bir sprinteri taşımada.
Arazi ve koşullar
Parkuru daha seçici hale getirmek için, yarışlar genellikle zorlu tırmanışlar, hızlı inişler ve bazen teknik yüzeyler (Paris-Roubaix yarışında kullanılan taşlı pavé gibi) gibi zor bölümler içerir. Daha güçlü bisikletçiler, bu tür bölümlerde daha zayıf bisikletçileri düşürebilir, yani geride bırakabilir, bu da galibiyeti alabilecek yarışmacıların sayısını azaltır. Ayrıca hava durumu da ayırt edici bir faktör olabilir.
Tırmanışlar
Tırmanışlar, tek bir bisikletçinin bir gruptan uzaklaşmaya çalışması için mükemmel yerlerdir, çünkü bir tırmanıştaki düşük sürüş hızları grubun çekim avantajını ciddi şekilde azaltır. Kaçan bisikletçi daha sonra o bisikletçinin inişteki konumundan daha fazla faydalanabilir, çünkü tek başına yokuş aşağı gitmek daha fazla manevra alanına ve dolayısıyla bir grupta olduğundan daha yüksek hızlara izin verir. Ek olarak, grup bisikletçiler güvenlik nedenleriyle aralarında daha fazla boşluk bıraktıklarından, çekim avantajları yine azaltılır. Bu eylem hedefe nispeten yakın bir yerde gerçekleşirse (örneğin, ileride başka bir grup veya bitiş), inişten sonra daha düz bir arazide sürüş, çekim etkisinin (daha sonra tekrar tam güçte çalışır) harekete geçmesine izin verecek, grubun yetişmesini sağlayacak kadar uzun değildir, bu da tırmanış kaçışını daha da çekici hale getirir.
Yan rüzgarlar
Rüzgar koşulları, bir parkurun rutin bölümlerini potansiyel olarak seçici hale de getirebilir. Bisikletçiler, yan rüzgarlarla karşılaştığında üç veya dört kollu kompozit ön tekerleklerin daha dengeli olduğunu keşfettiler. Özellikle yan rüzgarlar, bir bisikletçiyi hazırlarken "gölgenin" konumunu değiştirir, genellikle onu çapraz olarak öndeki bisikletçinin arkasına yerleştirir ve echelon olarak adlandırılan bir bisikletçi hattı oluşturur. Bundan yararlanmak için, hücum eden bir bisikletçi, yan rüzgarın estiği yolun karşı tarafında, pelotonun önünde yüksek hızda sürer. Aşağıdaki bisikletçiler rüzgardan tam olarak korunamazlar. Takip eden bisikletçiler rüzgardan tam olarak korunamazlar. Bu tür taktikler yeterince uzun süre korunursa, hattın herhangi bir yerindeki daha zayıf bir bisikletçi, doğrudan öndeki bisikletçiyle teması sürdüremez ve pelotonun ayrılmasına neden olur.
Hız
Başarılı bisikletçiler, olağanüstü kondisyonun yanı sıra, diğer bisikletçilerle yakın mesafelerde yüksek hızlarda sürmek için mükemmel bisiklet kullanma becerileri geliştirmelidir. Bireysel bisikletçiler hızla virajlı dağ yollarından inerken ve bitiş çizgisine kadar son sprint sırasında seviye hızları 60–80 km/sa (37–50 mph)'e ulaşabilir. Grand Tour gibi uzun etaplı bir yarışta, kazananın ortalama hızı genellikle 40 km/sa yakındır.
Gruppetto
Daha organize yarışlarda, bir SAG vagonu ("destek ve teçhizat") veya süpürge vagonu, başıboş olanları almak için yarışı takip eder. Profesyonel etap yarışında, özellikle Tour de France'ta, yarışı kazanma veya bir takım arkadaşına yardım etme konumunda olmayan bisikletçiler, genellikle kazananın bitiş süresinin belirli bir yüzdesi içinde, ertesi günün etabına başlamasına izin verilecek şekilde finişe gitmeye çalışırlar. Çoğu zaman, bu durumdaki bisikletçiler zaman sınırı içinde bitirmek için gereken çabayı en aza indirmek için bir araya gelirler; bu grup bisikletçiler gruppetto veya otobus olarak bilinir. Tek günlük yarışta, artık yarışın sonucunu etkileme şansı olmayan profesyoneller, yaralanmasalar ve bitişe kadar gidebilecek durumda olsalar bile rutin olarak geri çekileceklerdir.
Takımlar
İlke, kazananın çizgiyi ilk geçen kişi olduğu yönündeyken, birçok bisikletçi genellikle ticari sponsorlarla takımlar halinde gruplandırılır. Profesyonel ve yarı profesyonel takımlarda, takım isimleri tipik olarak birincil sponsorlarla eş anlamlıdır. Örnek olarak, son 30 yılın bazı önde gelen profesyonel ekipleri, , , ve. Takımın büyüklüğü, kulüp bisikletçileri için amatör bir yarışmada üç kişiden profesyonel yarışlarda bir düzineye kadar değişir. Takım bisikletçileri, kazanma şansının en yüksek olduğu yarış öncesinde ve sırasında kendi aralarında karar verirler. Seçim, tepelere, tüm alanın bir sprintte birlikte bitme şansına ve diğer faktörlere bağlı olacaktır. Takımdak diğer bisikletçiler veya domestikler kendilerini liderin şansını artırmaya, onun için sırayla rüzgârda sürmeye, kaçtığında pelotonla kovalamayı reddetmeye vb. adarlar. Amaç, liderin yarışın kritik noktasında atak yapabilmesi ve zafere gitmesi için yeterli enerjiye sahip olmasına izin vermektir.
Profesyonel yarışlarda, takım koordinasyonu genellikle bisikletçiler ile yarışın arkasında bir takım arabasında seyahat eden ve genel durumu izleyen takım yöneticisi arasındaki telsiz iletişimiyle gerçekleştirilir. Radyoların yarış taktikleri üzerindeki etkisi bisiklet camiası arasında bir tartışma konusudur ve bazıları 1990'larda radyoların piyasaya sürülmesinin bireysel bisikletçilerin taktik bilgisinin değerini düşürdüğünü ve daha az heyecan verici yarışa yol açtığını iddia etmektedir. Eylül 2009'da, profesyonel bisikletin yönetim organı olan Union Cycliste Internationale (UCI), erkeklerin elit yol yarışlarında takım radyolarının kullanımını aşamalı olarak yasaklamak için oy kullandı. Bununla birlikte, takımların protestolarından sonra, 2011'de getirilen yasak, en üst düzey erkekler ve kadınlar yarışlarındaki (UCI Dünya Turu ve UCI Kadınlar Yol Dünya Kupası) yarışları hariç tuttu ve 2015'te UCI duruşunu tersine çevirerek HC sınıfı ve 1. sınıf etkinliklerinde yarış radyolarının kullanılmasına 2016 sezonundan itibaren izin verdi.
Bisikletçi türleri
Yol bisikleti yarışındaki ana uzmanlıklar:
Etap yarışı sıralaması
Bir etap yarışında, her etabın sonunda bir etap sıralaması belirlenir ve katılan her bisikletçinin etabı tamamlama süresini gösterir. En düşük tamamlama süresine sahip olan etabı kazanır. Aynı zamanda genel bir sıralama, katılan her bir bisikletçi için önceki tüm etapların kümülatif bitirme sürelerini gösterir. İlgili zaman sınırı içinde herhangi bir etabı tamamlamayan bisikletçi diskalifiye edilir. Toplam kümülatif süresi en düşük olan, genel liderdir. Genel lider tipik olarak kendine özgü bir forma giyer (Tour de France'da sarı mayo) ve genellikle görevi lideri korumak olan ekip üyeleriyle çevrili ana bisikletçi kitlesinin (peloton) başına yakın bir pozisyonda kalır.
Genel liderlik için yarışanlar, "kaçışlarda" kendilerini liderden uzaklaştırmak için "ataklar" düzenleyebilirler. Genel liderin kaçışlara karşı savunmasızlığı, kaçan bisikletçi(ler) genel sıralamada küçük bir zaman farkıyla takip ettiğinde ve kalan etap sayısı azaldıkça daha yüksektir. Etap sıralamasını genel liderin gerisinde bitiren bisikletçiler, toplam zaman dezavantajlarını artırırlar. Oysa genel liderin önünde bitirenler zaman dezavantajlarını azaltır ve hatta genel lideri yerinden etmek için yeterli zaman kazanabilirler. Her etaptan sonra, en düşük kümülatif süreye sahip yarışçı genel lider olur veya lider kalır.
Genel lider, toplam süre içinde önemli ölçüde geride izleyen bisikletçilerin kaçışlarına genellikle tepki göstermez. Bu tür kaçışlar genellikle etabı kazanmak, sprint veya dağ kapısı puanlarını toplamak veya sadece özel bir kamera motoru tipik olarak kaçışa eşlik ettiği için takım sponsorlarını yayında gösterebilmek gibi diğer hedeflere ulaşır.
Büyük Turlar
Dikkate değer bisiklet yarışları arasında Paris'te sona eren üç haftalık bir etap yarışı olan Tour de France, İtalya'da Giro d'Italia ve İspanya'da Vuelta a España yer alıyor. Bu yarışların her biri bir "Büyük Tur" olarak kabul edilir.
UCI Dünya Turu
Profesyonel yarışlar Union Cycliste Internationale tarafından yönetilmektedir. 2005 yılında UCI Yol Dünya Kupası serisinin yerini almak üzere UCI ProTour'u (2011'de UCI Dünya Turu olarak yeniden adlandırıldı) kurdu. Dünya Kupası sadece bir günlük yarışları içerirken, Dünya Turu Grand Tours'u ve Tour Down Under, Tour de Suisse, Paris-Nice ve Critérium du Dauphiné gibi diğer büyük etap yarışlarını içerir.
Beş anıtsal klasik bisiklet yarışının tümünü veya "Anıtları" da içeren eski UCI Yol Dünya Kupası tek günlük yarışları da ProTour'un bir parçasıydı: baharda Milano-Sanremo (İtalya), Ronde van Vlaanderen (Belçika), Paris-Roubaix (Fransa), Liège-Bastogne-Liège (Belçika) ve Amstel Gold Race (Hollanda) ve Clásica de San Sebastián (İspanya), HEW Cyclassics (Almanya), Züri-Metzgete (İsviçre, 2006'ya kadar), Paris-Tours (Fransa, 2007'ye kadar) ve sonbaharda Giro di Lombardia (İtalya).
Olimpiyat Oyunları
Bisiklet, modern Olimpiyat hareketinin doğuşundan beri yaz olimpiyatlarında bir disiplin olmuştur. Barış Yarışı'nın organizatörü bisiklet aktivisti Włodzimierz Gołębiewski şunları söyledi: "Bisiklet, Olimpiyat programında önemli bir olay haline geldi... Diğer birçok spor gibi, yıllar içinde birkaç değişiklik geçirdi. Tıpkı eskiden atletizm sporu olduğu gibi Ayakta yüksek atlama veya iki elle cirit atma gibi günümüzde unutulan yarışlarda bisikletçiler de madalya için yarışırlarmış, örneğin 1896'da Atina'da 12 saatlik bir yarışa kalkışmışlar, Londra'da 1908'de, olaylardan biri 603.49 metre (659.98 yard) mesafeli bir sprintti." Olimpiyat Oyunları, yol bisikletinde diğer sporlarda olduğu kadar önemli olmamıştı. Ayrım sona erene kadar, en iyi bisikletçiler amatörler yerine profesyonellerdi ve bu yüzden yarışmaya katılmadılar. Kolluk kuvvetleri, özellikle yol yarışları olmak üzere bisiklet etkinlikleri sırasında güvende olmalarını sağlamak için sporculara her zaman eşlik eder.
Paris-Rouen
Parc de St-Cloud'daki yarışların başarısı, Compagnie Parisienne ve Le Vélocipède Illustré dergisine, 7 Kasım 1869'da Paris'teki Arc de Triomphe'den Rouen'deki katedrale bir yarış koşması için ilham verdi. Bu, dünyanın ilk uzun mesafe yol yarışıydı ve aynı zamanda 134 km'yi kat etmesi 10 saat 25 dakika süren Moore tarafından kazanıldı. İkinci olanlar, St-Cloud'da Moore'dan sonra ikinci olan Kont André Castéra ve 35 kilogram ağırlığındaki bir çiftlik bisikletine binen Jean Bobillier idi. 24 saat içinde bitiren tek kadın, kendine has bir tarz sahibi olan Miss America idi; gerçekte, sahadaki birçok kişi gibi, gerçek adıyla rekabet etmemeyi tercih eden, bilinmeyen bir İngiliz kadındı.
Uluslararası kalkınma ve yönetim
Organize bisiklet yarışlarının büyümesi, 1878'de Büyük Britanya'da, 1881'de Fransa'da, 1883'te Hollanda'da, 1884'te Almanya'da ve 1900'de İsveç'te ulusal idari organların gelişmesine yol açtı. Bazen, Büyük Britanya'da olduğu gibi bisiklet, başlangıçta atletizmin bir parçası olarak uygulandı. Çünkü bisikletçiler genellikle koşucular tarafından kullanılan parkurları kullandılar. Bu, tarihçi James McGurn'a göre, ülkeler içinde ve uluslararası alanda anlaşmazlıklara yol açtı.
"İngiltere Bisiklet Birliği, Amatör Atletizm Birliği ile AAA tesislerinde bisiklet yarışı yargı yetkisi konusunda tartıştı, Fransız kuruluşunun "amatörler"e bir Fransız el işçisi için yaklaşık on altı aylık maaşa eşdeğer olan 2.000 franka kadar olan ödüller için yarışmak adına izin verme isteği konusunda Union Vélocipédique de France ile sorun yaşadı."
İlk uluslararası kuruluş, Sturmey-Archer'ın kurucusu Henry Sturmey adlı bir İngiliz öğretmen tarafından kurulan Uluslararası Bisiklet Birliği (ICA) idi. 1893'te açıldı ve ilk dünya şampiyonasını aynı yıl Amerika Birleşik Devletleri'nin Chicago kentinde düzenledi. Yeni bir organizasyon olan Union Cycliste Internationale (UCI), 15 Nisan 1900'de Paris'teki Olimpiyat Oyunları sırasında, birkaç Avrupa ülkesi ve Amerika Birleşik Devletleri tarafından kuruldu. İngiltere başlangıçta üye değildi, ancak 1903'te katıldı. İsviçre merkezli UCI, o zamandan beri sporu yönetiyor.
Sezon
Avrupa'daki yuvasında ve Amerika Birleşik Devletleri'nde, yolda bisiklet yarışı bir yaz sporudur, ancak sezon ilkbaharın başlarında başlayıp sonbaharda sona erebilir. Sezonun ayları yarım küreye bağlıdır. Bir yarış yılı, daha küçük yarışlar, tek günlük klasikler ve etap yarışları arasında bölünür. Tek günlük diğer önemli yarış ise UCI Yol Dünya Şampiyonası'dır. Diğer klasiklerin aksine, Dünya Şampiyonaları her yıl farklı bir parkurda düzenlenir ve sponsorlu takımlardan ziyade ulusal takımlar tarafından yönetilir. Kazanan, gökkuşağı mayosu giyer.
Avustralya'da, nispeten ılıman kışlar ve sıcak yazlar nedeniyle amatör yol yarışları sezonu sonbahardan ilkbahara, kış aylarına kadar sürerken, kriteryum yarışları yazın sabahları veya öğleden sonraları geç saatlerde yapılır. Tour Down Under da dahil olmak üzere bazı profesyonel etkinlikler, esas olarak büyük kuzey yarımküre yarışlarıyla çatışmaktan kaçınmak ve en iyi profesyonellerin rekabet etmesine izin vermek için güney yazında düzenleniyor.
Kars Muharebesi (1877)
Kars Muharebesi, 17 Kasım 1877 tarihinde, Rus İmparatorluğu ile Osmanlı Devleti arasında gerçekleşen muharebedir. Daha önce aynı yılın yazında, Osmanlı kuvvetlerince Kızıltepe Muharebesi ile durdurulan Rus kuvvetleri, Ekim ayında Alacadağ Muharebesi'nde üstünlük sağlayıp Kars'a kadar ilerleyebilmişlerdir. Bu muharebe ile Rusya'nın Kars'a yaptığı kuşatma başarıya ulaşmış ve Kars, Rusya İmparatorluğu'nun egemenliğine girmiştir.
Türkiye'deki kısa film festivalleri listesi
Türkiye'deki kısa film festivalleri listesi, Türkiye'de düzenlenen kısa film festivallerinden oluşan bir listedir.
Babun
Babun veya habeş maymunu (Papio), iriyarı, yerde yaşayan bir köpeksi maymun cinsi. Köpek gibi uzun bir burnu, iri ve sivri dişleri vardır. Babun, yakın akrabaları olan dril ve mandrilden sonra büyük insansı maymunlar ailesine dahil olmayan en iri primattır. Babunlar, insan dışında ağaçları terk ederek yerdeki hayata uyum sağlamış sayılı primatlardanlardır.
Köken bilimi
Bu memelilere babun ismi Fransız doğabilimci Buffon tarafından verilmiştir. Antik Mısır'ın babun tanrısının ismi Baba idi. İsmin kökeni bu sözcük olabilir.
Hüseyin Baradan
"En iyi kötü kalpli adam" olarak tanınan Hüseyin Baradan; oğlunun ifadesine göre 450 filmde, kendisinin bir röportajında yaptığı açıklamasına göre de 467 filmde oynamış bir sanatçıdır.
Hayatı ve sanatları
Gazetecilik ve foto muhabirliği ile başlayan çalışma hayatında, Demokrat İzmir, Hürriyet, Ege Ekspres gazetelerinde çalıştı. İzmir'de bir lokantada otururken, sene 1950 de tesadüfen sinemeya başlayan Hüseyin Baradan, sinemada bazen "kötü adam", bazen "arkadaş canlısı, sevimli dost" karakterlerini başarı ile canlandırmış bir sanatçıdır. 1970'lerde yükselen seks filmleri furyasına uymayı benimsemeyen Baradan; eski mesleği foto muhabirliğine döndü. Bir süre de halkla ilişkiler alanında çalıştı. Ulusal Radyo Televizyon'un İzmir temsilciliğini yaptı. Ege-Koop basın ve halkla ilişkiler danışmanlığı yaparken yapımcı Necdet Bükey'in teklifiyle Yeşilçama geçti.
Uzun süre sanat hayatına sinema filmleriyle devam eden Baradan, yazdığı kitapta, bir dönem Lütfi Kopan ile Karakediler isimli bir ikili oluşturarak tiyatro yaptıklarını da anlatır.
Birçok ödül ve sürekli basın kartı sahibi olan Hüseyin Baradan, İzmir Gazeteciler Cemiyeti ve Foto Muhabirleri Derneği üyesiydi.
Sene 2000 de eşini kaybettikten sonra sağlık konusunda gençliğin bilinçlenmesi için de etkinlikler gösteren sanatçı; bir hastanenin onarımı için başlatılan kampanyaya da büyük destek vermişti. 1965 yılında ilk kez başrol oynadığı Hüseyin Baradan-Çekilin Aradan filminin adı yıllarca sinemaseverlerin diline dolanmış adeta bir özdeyiş gibi her yerde söylenir olmuştu. Hüseyin Baradan sanat yaşantısından arda kalan anılarını 1996 yılında kitap haline de getirdi. Bu Gözler Neler Gördü adlı anı kitabı Ege-Koop yayınlarından çıkmıştı. Akciğer kanserine yakalanarak 72 yaşında öldü. Kabri Manisa yolu üzeri İzmir Bornova ilçe mezarlığındadır.
Hatırası
Hüseyin Baradan'ın yaşam öyküsünü 1996 yılında yayımlanan Bu Gözler Neler Gördü adlı anı kitabının ele alınıp incelendiği ilgili Vikipedi maddesinden okuyabilirsiniz.
== Filmografisi ==
Mumya'nın Kefeni
Mumya'nın Kefeni (İngilizce orijinal adı:The Mummy's Shroud), 1967 tarihli John Gilling yönetmenliğinde çekilen,İngiliz Hammer Şirketi yapımı korku filmidir.Hammer'ın Mumya Serisi'nin üçüncü filmi olan yapım ayrıca Hammer'ın filmlerinde sargılı bir Mumya'nın bulunduğu son filmdir.Serinin bir sonraki ve son filmi Mumya'nın Mezarından Gelen Kan'da böyle bir karakter bulunmamaktadır.Başrollerinde André Morell,John Phillips,David Buck,Maggie Kimberly ve Elizabeth Sellars yer almaktadır.
St. Paraskevi Kapısı
St. Paraskevi Kapısı, Lüzinyanlar döneminde var olmuş olan Lefkoşa'nın bir kapısı. Venedikliler döneminde surlar yeniden inşa edildiğinden günümüze ulaşamamıştır. Kapı, şehir surlarının güneybatı tarafında bulunmaktaydı. Kapının adının kaynağı bölgede bulunmuş olan Ayia Paraskevi Manastırı'dır. Kapıyı Lüzinyanlar "Sainte Venerande" ve Venedikliler ise "Santa Veneranda" olarak adlandırmaktaydılar. Yunanca'da "cuma" anlamına gelen "paraskevi" sözcüğünün kapının adıyla bir ilgisi yoktur; fakat Fransızca ve İtalyanca adlar bu adın yanlış çevirisidir. Kapı, Pitsilya yöresindeki köylere ulaşımı sağlıyordu. Strovolos, Palaichori, Lakatamia ve Deftera gibi köylerden geçiyordu.
Andrew Goudelock
Andrew Darius Goudelock (d. 7 Aralık 1988) Amerikalı profesyonel basketbolcudur. 1.91 m boyunda, 91 kg ağırlığında bulunan Goudelock, Şutör gard pozisyonunda görev yapmaktadır. Lakabı Kobe Bryant tarafından konulan Mini Mamba'dır.
Kolej kariyerine 2007 yılında Charleston Kolejinde başlayan Goudelock, 2011 yılında Güney Konferansında Yılın Oyuncusu seçildi. 2011 yılında biten kolej kariyerinin ardından 2011 NBA Seçmeleri'ne girdi ve draft'ta ikinci turda Los Angeles Lakers tarafından seçildi. Lakers'ta bir sezon forma giydikten sonra 2012 yılında NBA Gelişim Ligi ekibi Sioux Falls Skyforce'ye kiralandı. 2013 yılında ise Rio Grande Valley Vipers'e kiralanan Goudelock, 2012-13 sezonunda gelişim liginin MVP'si seçildi. 2012-13 sezonunun sonunda gösterdiği bu performans sonucu Lakers tarafından Kobe Bryant'ın sakatlığı sebebiyle tekrar kadroya dahil edildi. 2013 NBA Playoffları'nda forma giydiği 3 maçın 2'sinde ilk beş çıktı ancak takımı San Antonio Spurs'e 4-0 ile süpürüldü.
2013 yazında Rus ekibi UNICS Kazan ile 1 yıllığına anlaşarak Avrupa'ya adımını atan Goudelock, 2013-14 sezonunda Eurocup ve VTB Birleşik Ligi'nin MVP'si seçildi. 2014 yazında ise bu sefer TBL ekibi Fenerbahçe Ülker ile 2 yıllık sözleşme yaptı. 13 Kasım günü oynanan Bayern Münih maçında 10 adet üçlük isabeti bularak Euroleague tarihinde bir maçta en çok üçlük isabeti bulan oyuncu olma unvanına erişti.
Kolej kariyeri
Kolej kariyerinde genellikle üç sayı çizgisinin dışından yaptığı yüzdeli atışlarla tanınan Goudelock'ın en akılda kalan anılarından birisi de normal sezonda 10 Ocak 2010 günü TD Arena'da oynanan ve uzatmaya giden UNC maçının bitimine 3 saniye kala attığı üçlükle karşılaşmayı takımına 82-79 kazandırmasıydı. Bu sezonda bireysel ödül olarak Güney Konferansı Yılın Oyuncusu seçildi ve Konferans'ta Yılın Birinci Beş'e seçilme başarısı gösterdi.
Goudelock, ayrıca 2010-11 sezonunda NCAA tüm zamanlar skor liderleri sıralamasında beşinci sıraya kadar çıktı. Kolejde geçirdiği dört yıl boyunca yakaladığı ortalamaları ise forma giydiği 140 maçta (124'ü ilk beş) olmak üzere maç başına 18.4 sayı, 3.3 ribaund ve 3.0 asist'di.
Los Angeles Lakers
Goudelock, kolej kariyerinin ardından 2011 NBA Seçmeleri'ne girdi ve draft'ta Los Angeles Lakers tarafından ikinci tur 46. sıradan seçildi. 17 Aralık günü NBA Gelişim Ligi ekiplerinden Los Angeles D-Fenders'e gönderilsede ertesi gün tekrar Lakers tarafından kadroya alındı. Oyun kurucu Steve Blake'in sakatlığında ortalama 20 dakika süre alan ve takımda 1 numaralı pozisyonunda rotasyona katılan Goudelock, çaylak sezonunu maç başına 10.5 dakikada 4.4 sayı ortalaması ile noktaladı. Daha sonra 27 Ekim 2012 tarihinde Lakers tarafından serbest bırakıldı.
Gelişim ligi macerası ve yeniden Lakers
Goudelock, Lakers'tan gönderildikten sonra 2 Ekim 2012 günü NBA Gelişim Ligi draft'larına girdi ve Sioux Falls Skyforce tarafından seçildi. 3 Ocak 2013 tarihinde aralarında Erie BayHawks'ında bulunduğu üç takım arasında gerçekleşen bir takas sonrası Rio Grande Valley Vipers'e takas edildi. Goudelock, sezon içinde gösterdiği performansla 4 Şubat'ta düzenlenicek 2013 Gelişim Ligi All-Star maçında oynamak için seçildi, fakat sakatlığı nedeniyle yerine Travis Leslie forma giydi.
Daha sonra Kobe Bryant'ın aşil tendonunu koparıp sezonu kapaması nedeniyle 14 Nisan 2013 tarihinde yeniden Los Angeles Lakers'a döndü. Goudelock, aslında Porto Riko ekiplerinden Cangrejeros de Santurce ile anlaşmıştı. Fakat Lakers tarafından teklif gelince kararını değiştirerek yeniden NBA'e döndü. Goudelock, Lakers formasıyla sezondaki ilk maçına sezonun son karşılaşması olan Houston Rockets'a karşı çıktı ve sahada 6 dakika kaldı.
Rio Grande Valley ve Sioux Falls'da oynadığı dönemde maçlarda gösterdiği performanslarla 25 Nisan günü 2012-13 Gelişim Ligi'nin MVP'si seçildiği açıklandı. Goudelock, 2013 NBA Playoffları ilk turunda Lakers gard'ları Steve Nash, Steve Blake ve Jodie Meeks'in sakatlıkları nedeniyle NBA'deki ikinci yılını geçiren Darius Adams ile birlikte San Antonio Spurs serisinin üçüncü maçına ilk beş olarak çıktılar. Kariyerinin ilk beş başladığı ilk play-off maçında 20 sayı atıp kariyer rekorunu kırdı, fakat Lakers karşılaşmayı 120-89 kaybederek tarihinin kendi evindeki en farklı play-off mağlubiyetini aldı. Serinin dördüncü maçında Goudelock, 14 sayı attı, fakat takımı karşılaşmayı 102-83 kaybederek seriyi 4-0 kaybederek sezonu noktaladı.
UNICS Kazan
26 Temmuz 2013 tarihinde Goudelock UNICS Kazan takımıyla 1 yıllığına anlaştı. 20.1 sayı, 1.9 ribaund ve 2.8 asist ortalamasıyla 27 Nisan 2014 tarihinde VTB Birleşik Ligi'nin normal sezon en değerli oyuncusu seçildiği açıklandı. Ayrıca Goudelock, EuroCup en değerli oyuncusu seçilerek, EuroCup en iyi beş kadrosuna da seçildi.
Peggys Point Lighthouse
Peggys Point Lighthouse (Peggy's Cove Lighthouse olarak da bilinir) Peggys Cove, Nova Scotia'da bulunan ve ikonik Kanada imajı olan yapı. Yeni İskoçya da en çok ilgi çeken turistik atraksiyondur. Deniz feneri St.Margarets Koyunun doğu girişini gösterir ve resmi olarak Peggys Point Lighthouse ismiyle bilinir.
Peggys Cove, Kanada Sahil Güvenliği tarafından halen işletilen klasik kırmızı beyaz bir deniz feneridir. Fener Peggys Point de yaygın bir kaya çıkıntısı üzerine inşa edilmiştir. Bu fener ayrıca Atlantik Kanada olarak bilinen, Kanada'nın Atlantik Okyanusu'na kıyısı olan dört eyaletini kapsayan bölgede (Quebec, New Brunswick, Prens Edward Adası ve Yeni İskoçya) en çok fotoğraflanan ve dünyadaki fark edilebilir fenerdir.
Ziyaretçiler birçok uyarı tabelasına rağmen fener etrafında bulunan granit taşının üzerinde gezinebilir. Her yıl birkaç ziyaretçi dalgalar nedeni ile suya düşmekte ve bazıları boğulmaktadır.
Peggys Cove da yapılan ilk deniz feneri 1868 yılında yapılan ve çatısında bir işaret şamandırası bulundurandı. Günbatımında bekçi, katoptrik bir mercekle büyütülmüş koyun doğusunu gösteren bir gaz lambası yakardı. Daha sonra yapı 1914'te yapılan sekiz köşeli olan şu anki fener ile değiştirildi. Yapı betonarmeden oluşmasına rağmen eski tahta deniz fenerlerinin sekiz köşeli yapısını korumuştur ve yaklaşık 15 metre yüksekliğindedir. Eski tahta fener daha sonra bekçinin yaşadığı yere dönüşmüş ve şimdiki deniz fenerinin yanında Edna Kasırgası'nda yıkılana kadar kalmıştır. Fener 1958'de otomatikleştirilmiş, o zamandan beri kırmızı ışık beyaz ışığa çevirmiş daha sonra 1970'lerin sonunda ise yeşile çevrilmiştir. Son olarak ise dünya standartlarına uygun olarak 2007'de kırmızıya çevrilmiştir.
Deniz feneri yaz aylarında ziyaretçiler tarafından kullanılması amacı ile alt katlarında bir Kanada posta ofisi bulunduruyordu. Her postanın köşesinde deniz fenerinin şeklini barındıran bir damga bulunuyordu. Buna rağmen Kanada Sahil Güvenliği posta ofisini küf artışını risk göstererek kapatmıştır. Deniz feneri neredeyse Kanada'daki tüm deniz fenerleri ile Sahil Güvenliği tarafından yapım fazlası olarak deklare edilmiştir. Yapı 29 mayıs 2012'ye kadar Kanada'daki eksi yapıları koruyan bir grup tarafından gönüllü olarak koruma altına alınması için aday gösterilmiş,fenerin yıkılması engellenmiştir. Yeni İskoçya eyaleti, yapının sahipliğini üstlenmeyi dile getirmiş ama henüz bir karara varılmamıştır.
Blucinliler
Blucinliler, Gürcü yazar Dato Turaşvili’nin romanı. "Blucin Kuşağı", tiyatro oyunu olarak kaleme alındı ve 2001 yılından itibaren uzun süre sahnelendi. 2008 yılında roman olarak yayımlandı ve roman Gürcistan’da uzun süre en çok satan kitap oldu..
Konusu
Blucinliler, gerçek bir olayı konu almaktadır. 1983 yılında birkaç Gürcü genç, Türkiye üzerinden ABD’ye gitmek için Sovyet Gürcistan’ında, Tiflis’ten bir uçak kaçırır. Ne var ki başarılı olamaz ve bu kaçırma olayı bir baskınla sonuçlanır. Bu baskında birkaç kişi yaşamını yitirir. Buna rağmen uçak kaçıranların çoğu sağ olarak yakalanır. Bu gençler ölüm cezasına çarptırılır ve hamile kadının dışında hepsi kurşuna dizilerek idam edilir. Bu olayı konu alan Blucinliler, Gürcüce aslından çevrilerek 2012 yılında yayımlandı. Roman, Türkçe dışında, İngilizce, Almanca gibi başka dillere de çevrilmiştir.
Gökçedere, Demirözü
Gökçedere, Bayburt ilinin Demirözü ilçesine bağlı bir beldedir.
Tarihçe
Gökçedere Beldesinin eski ismi Pulur'dur. Pulur kelimesi toprak kale anlamına gelmektedir. Daha sonra beldenin kuzeyindeki Çarhak olarak adlandırılan tepeden beldeye inen dere yatağından dolayı belde "Gökçedere" ismini almıştır.
Yerleşim yeri içerisinde bulunan höyükte yapılan araştırmalar, buradaki yerleşimin Erken Tunç Çağı'ndan başlayarak Roma ve Bizans dönemini içerecek şekilde sürdüğünü göstermiştir. Ele geçen buluntulardan Karaz kültürünün söz konusu höyükte etkisini yaşattığını göstermektedir. 1395 yılında Kadı Burhâneddin ile Emir Mutahharten arasında yaşanan muharebe köyün yakınlarında gerçekleşmiştir. Kadı Burhaneddin adına İranlı tarihçi Esterâbâdî tarafından hazırlanan Bezm u Rezm adlı kitapta Pulur köyü savaşların yoğun etkilerine maruz kalan bir yerleşim olarak görülmektedir. Safevi-Akkoyunlu mücadelesinde, Akkoyunlular yenilince Bayburt'u mesken tutan Akkoyunlular'ın çoğu Osmanlı'ya sığınmış ve Osmanlı'nın hizmetine girerek Pulur'un da içinde olduğu Bayburd yöresinde yaşamıştır. Pulur ve civar yerlere yerleşenlerden biri olan Akkoyunlu Ferruhşâd Bey'e, 1514 yılında gerçekleşen Çaldıran Muharebesi'ndeki katkılarından dolayı ödül olarak Pulur'unda yer aldığı bazı köyler ikta olarak verilmiştir. Ferruhşad Bey Pulur'da 1517 yılında bir cami ile imarethane, dârutta'lim (kuran okulu), hamam ve misafirhanenin (han) olduğu külliye inşa ettirmiştir. Bu yapıların bakım ve onarımı içinde vakıf kurmuştur. Köyün tarım geliri ve iki değirmenin geliri de bu vakfa ayrılmıştır. Yerleşim, 1530 yılı Osmanlı tahririnde Pulur adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir. Osmanlı-Safevi çatışmasının yoğun olduğu dönemde Safevi Şahı I. Tahmasb tarafından düzenlenen seferde Pulur'da zarar görmüştür.
1642 yılı avarız defterinde köy statüsünde görülen yerleşimde, 60 Müslüman hane, 25 Hristiyan hane ile 5 askeri ve 15 dini görevli bulunmaktadır. Yerleşim, 19. yüzyılda Pulur (پولور) adıyla Bayburd'un en kalabalık köylerinden biri olarak görülmektedir. 1835 yılı Osmanlı kayıtlarında sadece erkek nüfus yer almakta olup bu tarihte 70 hanede 316 Müslüman ve 22 hanede 124 Hristiyan (Ermeni) olmak üzere toplam 92 hanede 440 erkek yaşamaktadır. Mufassal deftere göre ise 113 hanedeki Müslüman erkek sayısı 322, 45 hanedeki Hristiyan erkek sayısı da 121 olup köydeki toplam hane 158 ve erkek sayısı da 443'dür. Yerleşim, 1881 yılından 1898'e kadar 7 köyün bağlı olduğu nahiye merkezi konumundayken, 1898 yılında yapılan düzenlemeyle Pulur adındaki nahiye ye 42 köy bağlanmıştır. Bu tarihlerde köyde, 1780-1800 yılı arasında inşa edildiği düşünülen medrese bulunmaktadır. Bölgenin genelinde yaşanan Ermeni Olayları sırasında Ermeni çetelerce, köyde yaşayan Ermenilerinde desteğiyle Müslümanlara saldırılmıştır. 1898 yılında yerleşimde Hamidiye İptiadisi (ilkokul) eğitim vermeye başlamıştır. Yerleşim sınırları içerisinde 1'i tek kişinin ve 5'i ortak olmak üzere 6 değirmen bulunmaktadır. Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla Gümüşhane'ye bağlanan Bayburd kazasının nahiyesi statüsünü sürdürmeye devam etmiştir.
Tarihî-turistik yerler
Beldede, Ferruhşad Bey tarafından 1517'de inşa ettirilen külliyede; Ferruhşad Bey Camii, han, hamam, dârutta'lim, türbe ve imaret bulunmaktadır. Cami günümüzde de kullanılmaktadır. Muhtemelen 18. yüzyıl sonlarına doğru külliye içerisine bir de medrese inşa edilmiştir. Türbede, Ferruhşad Bey'in babası Korkmaz Bey gömülüdür.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 816 sayılı kararı
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 816 sayılı kararı, BM Güvenlik Konseyi'nin 31 Mart 1993'te kabul ettiği bir karar. 1992'de kabul edilen ve Bosna-Hersek üzerinde askerî uçuşları yasaklayan 781 ve 786 sayılı kararlar, 816 sayılı karar ile genişletilmiştir. Buna göre Konsey, Birleşmiş Milletler Antlaşması'nın VII. bölümünde verilen yetkiyle önceki kararlarında uygulamaya başladığı uçuş yasağını sabit kanatlı ve döner kanatlı uçakları kapsayacak hâle getirmiş ve gerekli tüm önlemlerin alınacağına hükmetmiştir.
Oylamada 14 ülke kabul oyu vermiş, sadece Çin çekimser kalmıştır.
Linus (mitoloji)
Linus veya Linos, Yunan mitolojisi'nde Apollon'nun 3 oğlundan herhangi birini temsil edecek şekilde kullanılır:
Bazı kaynaklarda Linus ayrıca Urania ve Amphimarus'un (Poseidon'un oğullarından biri) oğlu olarak da geçmektedir.
Entrik unsur
Entrik unsur, tiyatro, roman ve öyküde olayların seyircide, okuyucuda merak uyandıracak biçimde birbirine karışmasıdır. Entrika da denebilir.
Eşbölüşüm teoremi
Klasik istatistik fizikte eşbölüşüm teoremi bir sistemin ortalama enerjisi ile sıcaklığı arasında ilişki kuran genel bir teoremdir. Eşbölüşüm teoremi ayrıca eşbölüşüm yasası, enerjinin eşbölüşümü veya basitçe eşbölüşüm olarak da bilinir. Eşbölüşümün temel düşüncesi, termal dengede enerjinin çeşitli formları arasında eşit olarak paylaşılmasıdır; örneğin bir molekülün öteleme hareketindeki ortalama kinetik enerjisi dönme hareketindeki ortalama kinetik enerjiye eşit olmalıdır.
Eşbölüşüm teoremi kantitatif tahminler yapar. Virial teoremi gibi, bir sistem için, verilen sıcaklıkta, toplam ortalama kinetik ve potansiyel enerjiyi verir bunlarla sistemin ısı kapasitesi hesaplanabilir. Eşbölüşüm, bir parçacığın kinetik enerjisi veya bir yayın potansiyel enerjisi gibi, enerjinin bireysel bileşenlerinin de ortalama değerini verir. Örneğin, eşbölüşüm termal dengedeki bir ideal gazın her molekülünün (3/2)kBT'lik bir kinetik enerjiye sahip olduğunu öne sürer, burada kB Boltzmann sabitidir ve T sıcaklıktır. Genel olarak ne kadar karışık olduğuna bakılmaksızın termal dengedeki herhangi bir klasik sisteme uygulanabilir. Eşbölüşüm teoremi katıların spesifik ısı kapasiteleri için klasik ideal gaz yasasının ve Dulong–Petit yasasının türetiminde kullanılabilir. Teorem ayrıca, rölativistik etkiler göz önünde tutulduğunda dahi, yıldızların (nötron yıldızları ve cüce yıldızlar da dahil) özellikleri ile ilgili öngörülerde kullanılabilir.
Eşbölüşüm teoremi belirli koşullarda hatasız tahminler yapabilmesine rağmen, özellikle düşük sıcaklıklarda kuantum etkisinin belirgin olduğu durumlarda hatalı olur. Termal enerji (3/2)kBT belirli serbestlik derecelerinde kuantum enerji aralığından düşük olduğunda, ortalama enerji ve serbestlik derecesinin ısı kapasitesi eşbölüşümün öngördüğünden daha düşük olur.
Tarihi
Kinetik enerjinin eşbölüşümü ilk olarak 1843'te ve daha doğru bir şekilde 1845'te John James Waterston tarafından ileri sürüldü.
Waterston's key paper was written and submitted in 1845 to the Royal Society. After refusing to publish his work, the Society also refused to return his manuscript and stored it among its files. The manuscript was discovered in 1891 by Lord Rayleigh, who criticized the original reviewer for failing to recognize the significance of Waterston's work. Waterston managed to publish his ideas in 1851, and therefore has priority over Maxwell for enunciating the first version of the equipartition theorem. 1859'da James Clerk Maxwell bir gazın kinetik ısı enerjisinin çizgisel ve dönme enerjisine eişt olarak bölündüğünü öne sürdü. 1876'da Ludwig Boltzmann bu prensibi, bir sistemdeki ortalama enerjinin hareketin bütün bağımsız bileşenlerine eşit olarak bölüneceğini göstererek genişletti. Boltzman katıların özgül ısı kapasiteleri için Dulong–Petit yasasının kuramsal açıklamasını sağlamak için eşbölüşüm teoremini kullandı.
Eşbölüşüm teoreminin tarihi özgül ısı kapasitesininki ile iç içe geçmiştir. Her ikisi de 19. yüzyılda araştırıldı. 1819'da Fransız fizikçiler Pierre Louis Dulong ve Alexis Thérèse Petit oda sıcaklığında katı elementlerin özgül ısı kapasitelerinin elementin atom ağırlığı ile ters orantılı olduğunun keşfettiler. Onların yasası yıllarca atom ağırlığının hesaplanması için bir teknik olarak kullanıldı. Ancak James Dewar ve Heinrich Friedrich Weber'in takip eden araştırmaları Dulong–Petit yasasının sadece yüksek sıcaklıklarda geçerli olduğunu gösterdi; düşük sıcaklıklarda ve elmas gibi son derece sert katılarda özgül ısı kapasitesi daha düşüktü.
Sandman
Sandman, Neil Gaiman tarafından yazılıp DC Comics tarafından yayımlanan bir çizgi roman serisidir. Serinin çizerleri arasında Sam Kieth, Mike Dringenberg, Jill Thompson, Shawn McManus, Marc Hempel ve Michael Zulli yer alır. Serinin tüm kapakları Dave McKean tarafından tasarlanmıştır. 47. sayıdan itibaren DC Comics'e ait Vertigo markasıyla yayımlanmaya başlanmıştır. Sandman, Sonsuzlar soyundan gelen Rüya'nın öyküsünü anlatır. Orijinal seri, Ocak 1989'dan Mart 1996'ya dek 75 sayı boyunca yayımlanmıştır. Türkçe çevirileri ArkaBahçe Yayıncılık, Laika Yayınevi ve İthaki Yayınları tarafından yayımlanmıştır.
Eleştirmenlerin övgüyle karşıladığı Sandman, New York Times Çok Satanlar listesine giren ilk çizgi romanlardan biridir. Klasik süper kahraman çizgi roman türünün dışında yer alan Sandman çoğunlukla korku, mitoloji ya da fantastik kurgu öğelerinden beslenir.
Eşbölüşüm teoremi
Tarihi
Gazlar için özgül ısı kapasitesi üzerine yapılan deneysel gözlemler de eşbölüşüm teoreminin geçerliliği hakkındaki endişeleri artırdı. Teorem molar ısı kapasitesinin basit tek atomlu gazlar için kabaca 3 cal/(mol·K) iken iki atomlu gazlar için 7 cal/(mol·K) olması gerktiğini öngörür. Deneyler eski tahmini doğruladı fakat iki atomlu gazlar için molar ısı kapasiteleri sıklıkla yaklaşık 5 cal/(mol·K) olarak bulundu, ve düşük sıcaklıklarda yaklaşık olarak 3 cal/(mol·K) değerine düşüyordu. Maxwell 1875'te deney ve eşbölüşüm arasındaki uyuşmazlığın bu sayıların gösterdiğinden daha kötü olduğuna işaret etti; atomların iç kısımları var olduğu için ısı enerjisi bu iç kısımların hareketine gitmesi gerekir, bu da tek atomlu ve iki atomlu gazlar için öngörülen özgül ısı kapasitelerinin 3 cal/(mol·K) ve 7 cal/(mol·K) değerinden daha büyük yapar.
Sandman
Kahramanlar
Sandman 'in ana kahramanı; Morpheus, Oneiros, Kai'ckul, Hikâyeler Prensi ve bunun gibi pek çok isimle anılan rüyalar ve hikâyelerin ölümsüz antropomorfik tezahürü olan Endless (ebediler) ailesinden Dream'dir.
Eşbölüşüm teoremi
Tarihi
Üçüncü bir çelişki metallerin özgül ısısıyla ilgilidir. Klasik Drude modeline göre metal elektronları neredeyse ideal gaz gibi davranır, yani elektronlar ısı kapasitesine (3/2) NekB kadar katkıda bulunmalıdır. Buradaki Ne elektron sayısını verir. Ancak deneysel olarak elektronların ısı kapasitesine katkıları küçüktür: çoğu iletkenin ve yalıtkanın molar ısı kapasiteleri neredeyse aynıdır.
Sandman
Kahramanlar
Her şeyden önce var olan ölümsüz üstün güçlere sahip Destiny, Death, Dream, Destruction, Desire, Despair, Delirium (Kader, Ölüm, Rüya, Yıkım, Arzu, Çaresizlik, Çılgınlık) adında yedi kardeşten oluşan bir aile olan the Endless'ın yaş bakımından üçüncü üyesidir Morpheus.
Eşbölüşüm teoremi
Tarihi
Eşbölüşümün molar ısı kapasitesini açıklamaktaki başarısızlığı konusunda muhtelif açıklamalar getirildi. Boltzmann eşbölüşüm kuralının türetilişinin doğruluğunu savundu, ancak gazların esirle olan etkileşimlerinden dolayı termal dengede olamayabileceğini söyledi. Lord Kelvin eşbölüşüm teoreminin deneylerle uyuşmadığı için doğru olmadığını öne sürdü ancak nasıl olduğunu göstermekte başarısız oldu. Lord Rayleigh daha radikal bir görüş ile ortaya atıldı. Ona göre hem eşbölüşüm teoremi hem de termal dengenin deneysel varsayımı doğrudur. Bu ikisini uzlaştırmak için eşbölüşüm teoreminin yıkıcı basitliğinden kaçışı sağlayacak yeni bir prensibe ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Albert Einstein 1907'de kuantum etkisi sebebiyle olan bu özgül ısıdaki anormallikleri göstererek kaçışı buldu.
Sandman
Destiny (Kader)
Kardeşlerin en yaşlısı ve en sessizidir. Gölgesi yoktur. Arkasında ayak izi bırakmaz. Gözlerini kapatan kukuletalı cüppesi vardır ve kör olduğu söylenir ama galaksilerin ötesini dahi algılayabilecek bir görüsü vardır. Krallığı, heykeller ve labirentlerden oluşan bir bahçedir. Karakteristik objesi, koluna bir zincirle bağlı olan, kalın ciltli kitabıdır. Evren henüz yaratılmamışken, elindeki kitabın ilk sayfasına parmağını koyup okumaya başlamış, ilk kelimeleriyle beraber evren gerçekleşmiştir. Tanrıların ve ebedilerin karşı koyamadığı kaderi simgeler ve bu kaderi kendisi de değiştiremez.
Eşbölüşüm teoremi
İdeal gaz yasası
İdeal gazlar eşbölüşüm teoreminin önemli bir uygulamasını oluşturur. Parçacık başına ortalama kinetik enerji formülü:
Sandman
Death (Ölüm)
Dişi ebedilerin en yaşlısı ve Dream'in ablasıdır. Her ne kadar ölümden sorumlu olsa da oldukça cana yakın ve sempatiktir. Kabarık siyah saçlı, koyu renk makyajlı, Gotik bir kız olarak canlandırılır. Karakteristik objesi ankhdır. Krallığı, modern bir genç kız odasıdır. Belirli zaman döngülerinde, bir günlüğüne ölümlü olur. Bu durum, hayatın değerini anlaması için kendisine yararlı olmaktadır. Neil Gaiman'ın bu karakteri yaratırken Siouxsie Sioux'dan esinlendiği söylense de, fanatiklerin ortaya attığı bu sav doğrulanmamıştır.
Eşbölüşüm teoremi
İdeal gaz yasası
olmak üzere, eşbölüşüm teoremi klasik mekanikten ideal gaz yasasının türetilmesinde kullanılır. q = (qx, qy, qz) ve p = (px, py, pz) gazdaki bir parçacığın konum ve momentum vektörü ve F de parçacığa uygulanan net kuvvet olsun;
NGC 3653
NGC 3653, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Aslan takımyıldızı yönünde bulunur. E-S0 tipi bir merceksi, eliptik galaksidir. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1785 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Eşbölüşüm teoremi
İdeal gaz yasası
Buradaki, ilk denklem Newton'un ikinci yasasıdır ve ikinci sırada Hamilton denklemleri ve eşbölüşüm teoremii kullanılır. N parçacıklı bir sistem için,
Sandman
Dream (Düş)
Neil Gaiman'ın Sandman isimli grafik romanının baş karakteri.
Eşbölüşüm teoremi
İdeal gaz yasası
formülü sağlanır. Newton'un üçüncü yasası ve ideal gaz varsayımı ile sisteme uygulanan net kuvvet kabın duvarlarının uyguladığı kuvvettir, ve bu kuvvet gazın P basıncı ile verilir. Dolayısıyla
Sandman
Dream (Düş)
İnce uzun boyludur, kabarık siyah saçlıdır. Gölgeler içindeki gözleri beyaz parlar ve göz bebeği yoktur. Siyah kimono benzeri bir pelerini vardır ve miğfer takar.