cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Çeçenistan
İmparatorluk hakimiyeti
Ruslar, Hazar koridorunun kontrolünü ele geçirip İran yönetimindeki Dağıstan'a doğru ilerlerken, Petro'nun kuvvetleri dağ kabileleri ile karşılaştı. Petro onları bastırmak için bir süvari kuvveti gönderdi, ancak Çeçenler onları bozguna uğrattı. 1732'de Rusya, Kafkasya'nın çoğunu o dönemde Nadir Şah liderliğindeki İran'a geri verdikten sonra, Reşt Antlaşması'nın ardından Rus birlikleri, Argun Nehri kıyısındaki Çeçen-aul adlı bir köyde Çeçenlerle tekrar çatışmaya girdi. Ruslar tekrar yenilgiye uğratıldı ve geri çekildi, ancak bu savaş, Nohçi'nin nasıl "Çeçenler" olarak anıldığına dair uydurma hikâyenin kökeni olmalıdır. Çünkü, Çeçen adı 1692'den beri zaten kullanılıyordu.
1555'ten beri aralıklı olarak Pers egemenliği altında bulunan, 1783'te II. Erekle liderliğindeki Kartli-Kaheti Krallığı'ndan olan doğu Gürcüleri ve Rusya, Georgievsk Antlaşması'nı imzaladılar. Bu anlaşmaya göre, Kartli-Kaheti Rusya'nın himayesine girdi ve Gürcistan İran'a olan bağımlılığını reddetti. Rus İmparatorluğu Kafkasya'daki nüfuzunu artırmak ve Kartli ve Transkafkasya'nın Pers ve Türkiye'ye karşı gerçekleştirdiği savaşlarında yararlı olduğunu düşündüğü diğer azınlık Hristiyan bölgeleriyle arasındaki iletişimi sağlamak için Kuzey Kafkas Dağları'nı ele geçirmeye başladı. Rus İmparatorluğu zaferlerini meşrulaştırmak için Hristiyanlığı kullandı ve Nah kabilelerini "haydut" olarak gören ve Çarlıktan kurtuluş dini olarak kendisini konumlandırdığı için bölgede İslam'ın geniş çapta yayılması hız kazandı. İsyan, diğer Kuzey Kafkas kabilelerinin tereddütlü askeri desteğiyle bir Çeçen Nakşibendi (Sufi) şeyhi olan Mansur Uşurma tarafından yönetildi. Mansur, şeriat hukuku altında bir Transkafkasya İslam devleti kurmayı amaçlıyordu ancak bunu başaramadı.
Rus-İran Savaşı (1804-1813) ve bunun sonucu olan Gülistan Antlaşması'nın ardından, Dağıstan'ın, Azerbaycan'ın büyük bir kısmının ve Gürcistan'ın İran tarafından Rusya'ya zorla bırakılmasının ardından Rusya, Kafkasya'daki topraklarını önemli ölçüde genişletti. Birkaç yıl sonra, 1826'da başlayan ve 1828'de Türkmençay Antlaşması ile sona eren İran'a karşı başarılı bir Kafkasya Savaşı ve 1828'de Osmanlı Türkiyesi'ne karşı başarılı geçen bir savaş, Rusya'nın Kuzey Kafkasya yerlilerini bastırmak için ordusunun çok daha büyük bir bölümünü kullanmasına olanak sağladı.
Nah kabilelerinin direnişi hiçbir zaman sona ermedi ve 1834'ten 1859'a kadar Ruslara karşı savaşan yeni bir Müslüman-Avar komutanı olan İmam Şamil için verimli bir zemin hazırladı (bkz. Mürid Savaşı). 1859'da Şamil, Aul Gunib'de Ruslar tarafından yakalandı. Şamil, bir kolu, bir gözü ve bir bacağı olan bir Çeçen olan Boysangur Benoiski'yi Gunib'de komuta sorumlusu olarak bıraktı. Benoiski kuşatmayı yarıp geçti ve Ruslar tarafından yakalanıp öldürülene kadar iki yıl boyunca Rusya ile savaşmaya devam etti. Rus çarı, Şamil'in canını bağışlayarak Kuzey Kafkasya'daki direnişin duracağını umuyordu ama direniş durmadı. Rusya, Nah yerleşimlerini yok ederek ve ovalarda Kazak savunma hatları inşa ederek bir sömürge taktiği kullanmaya başladı. Kazaklar, yenilgiden yenilgiye uğradı ve sürekli olarak yiyeceklerini ve silahlarını çalan dağcılar tarafından saldırıya uğradılar.
Çarlık rejimi, 1860'ların sonunda farklı bir yaklaşım kullandı. Çeçenlere ve İnguşlara Kafkasya'dan ayrılıp Osmanlı İmparatorluğu'na göç etmelerini teklif ettiler (bkz. Muhacir (Kafkasya)). Sürgün sırasında Çeçenlerin ve İnguşların yaklaşık %80'inin Kafkasya'yı terk ettiği tahmin edilmektedir. Bu, açık savaştan isyancı savaşa giden direnişi zayıflattı. 19. yüzyılın sonunda Çeçen direnişçilerden biri de Çeçen Abrek Zelimhan Guşmazukayev ve onun silah arkadaşı İnguş Abrek Sulom-Beck Sagopşinski idi. İkisi birlikte, çoğunlukla İnguşetya ve Çeçenistan'da, Rus askeri konvoylarını, hükûmet darphanelerini ve hükûmet sonrası hizmeti taciz eden küçük birimler oluşturdular. İnguşlar Zelimhan'ı teslim etmeyi reddettiğinde İnguş-aul Kek tamamen yakıldı. Zelimhan, 20. yüzyılın başında öldürüldü. Nah kabileleri ile Rusya arasındaki savaş, Nah'ın Anton Denikin'e ve ardından Sovyetler Birliği'ne karşı mücadelesini gören Rus Devrimi döneminde yeniden su yüzüne çıktı.
21 Aralık 1917'de İnguşetya, Çeçenistan ve Dağıstan Rusya'dan bağımsızlık ilan ettiler ve tek bir devlet kurdular: "Kuzey Kafkasya'nın Birleşik Dağ Sakinleri" (Kuzey Kafkasya'nın Dağlık Cumhuriyeti olarak da bilinir), büyük dünya güçleri tarafından tanındı. Yeni devletin başkenti Temir-Han-Şura'ya (Dağıstan) taşındı. Tanınmış bir Çeçen devlet adamı olan Tapa Çermoyev, devletin ilk başbakanı seçildi. İkinci başbakan, 1917'de Cumhuriyet'in anayasasının yazarı olan İnguş devlet adamı Vassan-Girey Cabagiev oldu ve 1920'de üçüncü dönem için yeniden seçildi. 1921'de Ruslar ülkeye saldırdı ve ülkeyi işgal etti ve ülke topraklarını zorla Sovyet Devleti'ne kattı. Kafkas Bağımsızlık Savaşı yeniden başladı ve Kafkas Devleti'nin hükûmeti sürgüne gönderildi.
Sovyet yönetimi
Sovyet yönetimi sırasında, Çeçenistan ve İnguşetya birleştirilerek Çeçen-İnguş Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti kuruldu. 1930'larda Çeçenistan, insan kaynaklı bir kıtlık olan Holodomor'dan kaçan birçok Ukraynalı ile istila edildi. Sonuç olarak, Ukraynalıların çoğu Çeçen-İnguş ÖSSC'ye kalıcı olarak yerleşti ve kıtlıktan kurtuldu. 50.000'den fazla Çeçen ve 12.000'den fazla İnguş cephede Nazi Almanyası'na karşı savaşıyor olmasına rağmen (SSCB'nin kahramanları dahil: Abukadzhi Idrisov, Hanpaşa Nuradilov, Movlid Visaitov) ve Nazi Alman birlikleri, Kafkasya'nın yarısını bir aydan kısa bir sürede ele geçirdikten sonra iki Çeçen-İnguş kentinde, Malgobek ve Ordzhonikidze'de (Vladikavkaz olarak yeniden adlandırıldı) tamamen durdurulana kadar savaşmış olsalar da, Çeçenler ve İnguşlar haksız yere Nazi destekçileri olarak suçlandılar ve tüm uluslar 1944'te, II. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru, Mercimek Operasyonu sırasında tüm uluslar, Çeçen ve İnguş nüfusunun %60'ından fazlasının öldüğü Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne (daha sonra Kazakistan) sürüldü. Amerikalı tarihçi Norman Naimark şöyle yazmıştır:
Zorunlu göçün, Çeçenleri ve İnguşları isyana hazırlayan ve Alman kuvvetlerine yardım eden kitlesel bir komployla suçlayan ünlü NKVD subayı Bogdan Kobulov'un hazırladığı materyallerle haklı çıktığı iddia edildi. Materyallerin çoğunun daha sonra uydurulduğu ortaya çıkarıldı. Almanlara karşı cesurca savaşan seçkin Kızıl Ordu subayları bile (örneğin, Elbe nehrinde Amerikan güçleriyle ilk temasa geçen 255. Ayrı Çeçen-İnguş alayı Movlid Visaitov'un komutanı) sınır dışı edildi. Çeçenlerin ve İnguşların sınır dışı edilmesinin asıl sebebinin Rusya'nın komünist olmayan bir ülke olan Türkiye'ye saldırmak arzusu olduğuna dair bir teori de bulunmaktadır çünkü Çeçenler ve İnguşlar bu tür planlara engel olabilirdi. 2004'te Avrupa Parlamentosu, Çeçenlerin ve İnguşların sınır dışı edilmesini bir soykırım eylemi olarak kabul etti.
Çeçen-İnguş Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti toprakları, Stavropol Krayı (Grozni Okrugu'nun kurulduğu yer), Dağıstan ÖSSC, Kuzey Osetya ÖSSC ve Gürcistan ÖSSC arasında bölündü.
Çeçen-İnguş Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti yeniden kurulduğunda, 1956'dan sonra Nikita Kruşçev yönetimindeki Stalinizmden arındırma sırasında Çeçenlerin ve İnguşların topraklarına dönmelerine izin verildi, ancak bölgenin hem sınırları hem de etnik bileşimi önemli ölçüde değişmişti. Sovyetler Birliği'nin diğer bölgelerinden, çoğunlukla terk edilmiş Çeçenlerin ve İnguşların aile evlerine yerleşen çok sayıda (ağırlıklı olarak Rus) göçmen vardı. Cumhuriyet, Kuzey Osetya ÖSSC'ye devredilen Prigorodny Bölgesi'ni kaybetti, ancak ağırlıklı olarak Rus Naursky Bölgesi ve Terek Kazaklarının anavatanı olarak kabul edilen Shelkovskoy Bölgesi'ni ele geçirdi.
Çeçenlere yönelik Ruslaştırma politikaları 1956'dan sonra da devam etti ve hayatın birçok alanında Çeçenlere Sovyet sisteminde ilerleme için daha iyi fırsatlar sağlamak için gerekli olan Rusça dil yeterliliği gerekiyordu.
26 Kasım 1990'da Çeçen-İnguş ÖSSC yüksek Konseyi "Çeçen-İnguş Cumhuriyeti Devlet egemenliği Deklarasyonu"nu kabul etti. Bu deklarasyon, Sovyetler Birliği'nin yeniden yapılanmasının bir parçasıydı. Bu yeni antlaşma, 15 cumhuriyet devletini 80'den fazla cumhuriyete dönüştürecek ve 22 Ağustos 1991'de imzalanacaktı. 19-21 Ağustos 1991 Sovyet darbe girişimi bu yeniden yapılanmanın terk edilmesine yol açtı.
1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılmasının yaklaşmasıyla, eski Sovyet Hava Kuvvetleri generali ve yeni Çeçen Devlet Başkanı Cevher Dudayev'in önderliğinde bir bağımsızlık hareketi olan Çeçen Ulusal Kongresi kuruldu. Çeçenistan'ın ayrı bir ulus olarak tanınması için kampanya yürüttü. Bu harekete Çeçenistan'ın - Baltık, Orta Asya ve diğer Kafkasya Devletlerinin sahip olduğu gibi - Sovyetler Birliği içinde bağımsız bir varlık olmadığını, ancak Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nin parçası olduğunu iddia eden Boris Yeltsin'in Rusya Federasyonu tarafından karşı çıkıldı. Sovyet Anayasası'na göre Çeçenistan'ın ayrılma hakkı yoktu. Ayrıca, Tataristan gibi diğer Rusya cumhuriyetlerinin, Çeçenistan'ya bu hak tanınması durumunda Rusya Federasyonu'ndan ayrılmayı düşüneceklerini ifade edildi. Nihai olarak, Çeçenistan'ın Rusya'nın petrol altyapısında önemli bir merkez olduğunu ve dolayısıyla bölünmesinin ülke ekonomisine ve enerji erişimine zarar vereceğini ifade edildi.
Takip eden on yılda, bölge, genellikle alışılmamış bir şekilde savaşan ve mevcut yönetim aracılığıyla birkaç ardışık Rus hükûmeti tarafından tutulan pozisyondan vazgeçen çeşitli gruplar arasında devam eden bir mücadeleye kilitlendi.
Çeçen Savaşları
Birinci Çeçen Savaşı, Rus güçlerinin Kasım 1991'de bağımsızlığını ilan eden Çeçenistan'ın kontrolünü yeniden ele geçirmeye çalıştığı 1994-1996 yılları arasında gerçekleşti. Asker, silah ve hava desteğindeki ezici sayısal üstünlüğüne rağmen, Rus kuvvetleri çok sayıda başarılı tam ölçekli saldırı ve isyan baskınları nedeniyle dağlık alan üzerinde etkili kalıcı kontrol sağlayamadı. Rusya, Grozni'de üç ayda 1945 Berlin Muharebesi'nde kaybettiğinden daha fazla tank kaybetti (1.997'den fazla tank).
1995'teki Budyonnovsk hastanesi rehine krizi Rus kamuoyunu derinden sarstı ve Çeçen isyancıların uluslararası arenada kınanmasına yol açtı.
Nisan 1996'da Çeçenistan'ın demokratik olarak seçilen ilk cumhurbaşkanı Cevher Dudayev, kullandığı bir uydu telefonunun konumunun bulunmasından sonra bir bubi tuzağı bombası ve bir savaş uçağından ateşlenen bir füze kullanarak Rus kuvvetleri tarafından öldürüldü.
Bölgedeki Rus askerî güçlerinde görülen moral bozukluğu ve Aslan Mashadov liderliğindeki Çeçen isyancı güçleri tarafından Grozni'yi yeniden ele geçirmek için başlatılan başarılı bir saldırı, Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin'i 1996'da ateşkes ilan etmeye ve bir yıl sonra Rus kuvvetlerini geri çekmeye ve bir barış antlaşması imzalamaya sevk etti.
Savaştan sonra, Ocak 1997'de Çeçenistan'da parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimleri yapıldı ve Çeçen koalisyon hükûmetinin genelkurmay başkanı ve başbakanı olan yeni Cumhurbaşkanı Aslan Mashadov beş yıllık bir dönem için iktidara geldi. Mashadov, resmi ekonomisi ve altyapısı neredeyse yok edilen cumhuriyetin yeniden inşasına yardım etmesi için Rus hükûmetine baskı yaparken, Çeçen egemenliğini korumaya çalıştı. Rusya, cumhuriyetin iyileştirilmesi için para göndermeye devam etti; aynı zamanda okullar ve hastaneler için emeklilik maaşı ve fon sağladı. Bu fonların çoğu Çeçen yetkililer tarafından alındı ve tercih edilen savaş ağaları arasında paylaştırıldı. Yaklaşık yarım milyon insan (Çeçenistan'ın savaş öncesi nüfusunun %40'ı) ülke içinde yerlerinden edilmişti ve mülteci kamplarında veya aşırı kalabalık köylerde yaşıyordu. Ekonomik bir gerileme yaşandı. Çeçenistan'da kalıcı olarak iki Rus tugayı görevlendirildi.
Harap bir ekonomik yapı bulunduğu için, insan kaçırma eylemleri, kurbanların nadiren öldürülmesine rağmen, kaotik genç devletin üç yıllık bağımsızlığı sırasında 200 milyon dolardan fazla para toplanması sonucunda ülke çapında ana gelir kaynağı haline geldi. Resmi hesaplara göre 1998 yılında 176 kişi kaçırıldı, 90'ı serbest bırakıldı. Başkan Mashadov, rehinecilere karşı büyük bir sefer başlattı ve 25 Ekim 1998'de, Çeçenistan'ın en üst düzey adam kaçırma karşıtı yetkilisi Şadid Bargişev, uzaktan kumandalı bir araba bombalaması sonucunda öldürüldü. Bargişev'in meslektaşları daha sonra saldırıdan gözlerini korkutmayacağını ve hizmetlerine devam edeceklerin belirttiler. "Vehhabilik" nedeniyle siyasi şiddet ve dini aşırılık yaygındı. 1998'de Grozni yetkilileri olağanüstü hal ilan etti. Gerginlikler, Gudermes'teki Temmuz 1998 çatışması gibi, Çeçen Ulusal Muhafızları ile İslamcı militanlar arasında çatışmalara yol açtı.
Savaş sonrası yeniden yapılanma ve isyanlar
Çeçen isyancılar Rus birlikleriyle savaşmaya ve saldırılar düzenlemeye devam etti. Ekim 2002'de 40-50 Çeçen isyancı bir Moskova tiyatrosunu ele geçirdi ve yaklaşık 900 sivili rehin aldı. Kriz, çoğu Rus özel kuvvetleri tarafından içerideki insanları etkisiz hale getirmek için binaya pompalanan bilinmeyen bir aerosol nedeniyle 117 rehine ve 50 kadar isyancının ölümüyle sona erdi.
Artan şiddet eylemlerine cevaben Rusya, Çeçenistan üzerindeki hakimiyetini sıkılaştırdı ve eylemlerle mücadele operasyonlarını bölge genelinde genişletti. Rusya, Rus yanlısı bir Çeçen rejimi kurdu. 2003 yılında Çeçenistan'yı Rusya ile yeniden bütünleştiren ancak sınırlı özerklik sağlayan bir anayasa referandumu yapıldı. Çeçen hükûmetine göre referandum %95,5 kabul ve neredeyse %80 katılımla geçti. The Economist, "Kremlin dışında çok az kişinin referandumu adil bulduğunu" iddia ederek sonuçlara şüpheyle yaklaştı.
2007'den beri Çeçenistan, Ramzan Kadırov tarafından yönetilmektedir. Kadırov'un yönetimi, yüksek düzeyde yolsuzluk, kötü bir insan hakları sicili, yaygın işkence kullanımı ve büyüyen bir kişilik kültüyle karakterize edildi. Çeçenistan'da eşcinsel karşıtı temizlik iddiaları ilk olarak 1 Nisan 2017'de bildirildi.
Nisan 2009'da Rusya, terörle mücadele operasyonunu sona erdirdi ve ordusunun büyük bölümünü geri çekti. Kuzey Kafkasya'daki çatışmalar bu tarihten sonra da devam etti. Kafkasya Emirliği, Kur'an ve Sünnet'in gerçek yorumuna ve Sünni Hanbeli mezhebine sıkı sıkıya bağlı kalarak Selefi cihatçı bir grubun ilkelerini tam olarak benimsemiştir.
Coğrafya
Kuzey Kafkasya'nın doğu kesiminde, kısmen Doğu Avrupa'da yer alan Çeçenistan, neredeyse her tarafı Rusya Federal toprakları ile çevrilidir. Batıda Kuzey Osetya ve İnguşetya, kuzeyde Stavropol Krayı, doğuda Dağıstan ve güneyde Gürcistan ile sınır komşusudur. Başkenti Grozni'dir.
Kuzeybatısında Rusya Federasyonu'na bağlı Stavropol Kray, doğusunda ve güneyinde Dağıstan ile Gürcistan, batısında İnguşya ve Kuzey Osetya yer alır. Çeçenistan'ın güneyi tamamen dağlıktır. Bu dağlar batıdaki Nazrani’den başlayıp doğudaki Gerzel-dola kadar uzanır. En batı uçta bulunan Stolovaya dağından İtumgalla’ya kadar uzanan sıradağlar Taşlır Dağları (Thulgandagghaş) adını alır. Taşlık sıradağlarının kuzeyinde Sunzha (Sunja) sıradağları adı verilen dağlar vardır. Onunda kuzeyinde Terek sıradağları bulunur. Sunzha sıradağlarının arasından dikine Terek Nehrinin Sunzha koluna bağlı büyük çaylar akar. Dağlardan daha çok sözü edilmesi gerekenler Çeçenistan’ın güney sınırını oluşturanlardır. Batıdan doğuya doğru sınır boyunca uzanan büyük dağlar, Kafkas sıradağlarının birer tepeleri olarak kabul edilebilir:
Nehirler:
Çeçenistan’ın en önemli nehri Terek Irmağı'dır. Bu step tipli nehir tipine girmektedir. Bu nehir Kafkasya sıradağlarının buzluklarından kaynaklıdır. Kuzey Otesya’nın Mozdak nehrinden Çeçenistan’ın Bienon-Yurt istikametinde ülkeye girer. Batıdan doğuya doğru hafif bir kavisle uzanır. Dağıstan’a yakın kuzeye dönerek Kızıldiyar istikametinde akar, Kaspi Denizine (Hazar Denizi) dökülür. Uzunluğu 590 km’dir.
Terek’ten sonra Çeçenistan’ın en önemli nehri Sunzha (Sunca) Nehri’dir. Bu nehir Terek Nehri’nin en büyük kollarındandır. Sunzha Nehri Çeçenistan’ın güneyindeki Taşlık sıradağlarından kaynaklanır. Güneyde kuzeye doğru dikine akan Assa, Argun, Hulahula çaylarıyla beslenir. Kuzey Otesya’nın doğu sınırlarını dikine kesip Nazran’a (İnguşya’nın Baş nehri) ulaşır ve oradan Marbulak’a (Erıthoy) doğru döner, Caharkala’ya varır. Buradan Gudermes’e, Gudermes’ten kuzeye döner ve Telkovski rayonunun güneyinden Terek Nehrine dökülür. Sunzha (Sunca) nehrini, batıdan doğuya doğru sayarsak Assa, Argun, Hulahulo gibi büyük çaylar besler.
Göller Çeçenistan’da Qhjözan-yam (Kuzenoy-Am) adını taşıyan iki göl vardır. İlki Andi dağlarının güney eteklerindedir. Deniz seviyesinden 1869 m yüksekliktedir. Derinliği 72 m, yüzölçümü 4 km²′dir.
Başaran, Erfelek
Başaran, Sinop ilinin Erfelek ilçesine bağlı bir köydür.
Çeçenistan
Coğrafya
Aynı adı taşıyan ilkinden daha küçük bir göl daha vardır. Çaroda dağının eteğinde Dyaj (D’ay) köyünün 10–12 km ötesinde bulunur. Eni 100m, uzunluğu 200m, derinliği 4m’dir.
20.000'den fazla insanın yaşadığı şehirler ve kasabalar
Çeçenistan’ın başkenti Cevherkale idi. Bu ad Dudayev’in ölümünden sonra verildi. Kentin tarihi adı Sölc-ghala (Sölca-kale)’dır. Sovyet döneminde Ruslarca verilen ad “korkunç” anlamına gelen ve Çar İvan Grozni’nin adına izafe edilen Grozni idi. Diğer kentler ise Şali (Çeçence Tela, 1990′da kent oldu), Gudermes (1941′de kent oldu), Argun (1967′de kent oldu), Urus-Martan (1990′da kent oldu)’dır.
Çeçenistan Moskova zaman dilimindedir. UTC'e göre saat farkı +0300 (MSK)/+0400 (MSD).
İdari bölümler
Çeçen Cumhuriyeti 15 bölgeye ve cumhuriyet açısından önemli 3 şehre ayrılmıştır.
Gayri resmi bölümler
Çeçenistan'ın gerçek bölgeleri bulunmaz, ancak çoğu insan Çeçen dilinin farklı lehçelerinin farklı bölgeleri tanımladığını ifade etmektedir. Başlıca lehçeler şunlardır: Dzhokhar lehçesi olarak da bilinen Grozni, Grozni içinde ve çevresindeki bazı kasabalarda yaşayan insanların lehçesidir. Naskhish, Çeçenistan'ın kuzeydoğusunda konuşulan bir lehçedir.
İlçeleri tanımladığına inanılan başka lehçeler de bulunmaktadır, ancak bu bölgeler çok izole olduğu için bu alanlarda çok fazla araştırma yapılmamıştır.
Demografik bilgiler
2010 Sayımına göre, cumhuriyetin nüfusu, 2002 Sayımı'na göre 1.103.686'dan 1.268.989'a çıkmıştır. Bu sayı, iki ölümcül savaştan sonra bu tür nüfus artışının son derece mantıksız olduğunu düşünen demograflar tarafından kuşkuyla karşılanmıştır.
2010 Sayımı itibarıyla, Çeçenler 1.206.551 kişi ile cumhuriyet nüfusunun %95,3'ünü oluşturmaktadır. Diğer gruplar arasında Ruslar (24.382 kişi ile %1.9'u), Kumuklar (12.221 kişi ile %1'i), İnguşlar (1.296 kişi ile %0.1'i) ve her biri toplam nüfusun %0,5'inden azını oluşturan daha küçük gruplar yer almaktadır. Eskiden sadece Grozni'de yaşayan 15.000 civarındaki Ermeni nüfusu, birkaç aileye kadar küçülmüştür. Grozni Ermeni Kilisesi 1930'da yıkıldı. 2004 yılında doğum oranı 25.41 idi. (Achkhoi Martan'da 25.7, Grozni'de 19.8, Kurchaloi'de 17.5, Urus Martan'da 28.3 ve Vedeno'da 11.1). Çeçen Devlet İstatistik Komitesi'ne göre Çeçenistan'ın nüfusu Ocak 2006'da 1.205 milyona yükselmişti.
Sovyet döneminin sonunda, etnik Ruslar (Kazaklar dahil) nüfusun yaklaşık %23'ünü oluşturuyordu (1989'da 269.000).
Bazı Rus kaynaklarına göre, 1991'den 1994'e kadar, Çeçen olmayan etnik kökene sahip on binlerce kişi (çoğunlukla Ruslar, Ukraynalılar ve Ermeniler), Çeçen olmayan nüfusa yönelik şiddet ve ayrımcılık ve Cevher Dudayev hükûmeti dönemindeki etnik temizlik uygulamaları ve ayrıca yaygın kanunsuzluk nedeniyle cumhuriyeti terk etti. Ancak Rus ekonomistleri Boris Lvin ve Andrei Iliaronov, Rusça konuşan nüfusun Çeçenistan'dan göçünün Kalmukya, Tuva ve Saka - Yakutistan'dan daha yoğun olmadığını ifade etmektedir.
Cumhuriyette kullanılan diller Çeçence ve Rusçadır. Çeçence, İnguşça ve Bastça'yı da içeren Vaynah veya Kuzey-iç Kafkas dil ailesine aittir. Bazı bilim insanları daha geniş bir Kuzey Kafkas diline yerleştirmektedir.
Önemli istatistikler
Not: TFR 2009-12 kaynağı.
Etnik gruplar
(modern Çeçenistan topraklarında)
İslâm
İslam, Çeçenistan'da 2010 yılında Grozni'de ankete katılanların %95'i tarafından inanılan baskın dindir. 16. ve 19. yüzyıllar arasında İslam'ı kabul eden Çeçenler Sünni İslam'ın Şafii Mezhebi'ne sıkı bir şekilde bağlıdır. Tarihsel önemi nedeniyle birçok Çeçen Sufi, Kadiri veya Nakşibendi emirlerine bağlıdır. Nüfusun çoğu ya Şafii ya da Hanefi içtihat mezhebini, fıkhını takip eder. Şafii hukuk ekolü Çeçenler arasında köklü bir geleneğe sahiptir ve bu nedenle en çok takip edilen mezhep olmaya devam etmektedir.
Sovyetler Birliği'nin sona ermesinin ardından, Çeçenistan'da İslami bir canlanma yaşandı. 2011 yılında, Grozni'deki 10.000 kişilik Ahmet Kadırov Camii dahil 465 cami ve Kunta-haji adlı bir İslam Üniversitesi ve Avrupa'nın en büyük kurumu olan Grozni'deki bir İslam Tıbbı Merkezi de dahil olmak üzere 31 medrese olduğu tahmin ediliyordu.
19 Ocak 2015'te, Charlie Hebdo saldırısından 12 gün sonra, Grozni'de Muhammed peygamber karikatürlerinin yayınlanmasına karşı bir yürüyüş düzenlendi. Çeçen İçişleri Bakanlığı, bir milyondan fazla kişinin katıldığını belirtirken, Kafkas Düğümü kaynaklarına göre bu sayının 350.000 ile 500.000 arasında olduğunu bildirildi.
Hristiyanlık
Çeçenistan'da bir zamanlar güçlü olan Rus azınlık, çoğunluğu Terek Kazakları ve 2012'de sayıları yaklaşık 25.000 olarak tahmin edilen, hâlihazırda Grozni'de sadece bir kilise olmasına rağmen, ağırlıklı olarak Rus Ortodokslarından müteşekkildir. Ağustos 2011'de Vladikavkaz ve Mahaçkale Başpiskoposu Zosima, Naursky Bölgesi'ndeki Terek Nehri'nde, Naursky ve Shelkovsky ilçelerinden 35 vatandaşın Ortodoksluğa dönüştürüldüğü Çeçen Cumhuriyeti tarihindeki ilk toplu vaftiz törenini gerçekleştirdi. 2020 yılı itibarıyla Çeçen Cumhuriyeti'nde 8 Ortodoks kilisesi bulunmaktadır. En büyüğü Grozni şehrindeki Başmelek Mikail Kilisesi'dir.
Siyaset
1990'dan bu yana Çeçen Cumhuriyeti, ayrılıkçı hareketleri ile Rusya yanlısı yetkililer arasında gerçekleşen birçok yasal, askeri ve sivil çatışmalar yaşadı. Bugün, Çeçenistan nispeten istikrarlı bir federal cumhuriyettir, ancak hala bazı ayrılıkçı hareket faaliyetleri görülmektedir. Bölgesel anayasası, 23 Mart 2003'te tüm Çeçen halkları arasında yapılan referandumun ardından 2 Nisan 2003'te yürürlüğe girdi. Bazı Çeçenler, Rus yanlısı ve karşıtı siyasi yapıların varlığına rağmen bölgesel birlikler veya zümreler tarafından kontrol ediliyordu.
Bölgesel hükümet
Birçok ayrılıkçı tarafından hain olarak görülen eski ayrılıkçı dini lider (müftü) Ahmet Kadirov, 5 Ekim 2003'te uluslararası otoriteler tarafından da izlenen bir seçimde %83 oy alarak cumhurbaşkanı seçildi. Rus askerleri tarafından oy pusulası doldurma ve seçmenleri sindirme vakaları ve ayrılıkçı partilerin sandık dışında bırakılması daha sonra Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) gözlemcileri tarafından rapor edildi. 9 Mayıs 2004'te Kadırov, Grozni Futbol Stadyumu'nda VIP sahnesinin altına konulan ve geçit töreni sırasında patlayan bir mayın patlamasıyla öldürüldü ve olaydan sonra Sergey Abramov Başbakan vekili olarak atandı. 2005 yılından sonra Ramazan Kadırov (Ahmet Kadirov'un oğlu) başbakan olarak görev yapmaya başladı ve 2007'de yeni cumhurbaşkanı olarak atandı. Birçok kişi onun cumhuriyetteki en zengin ve en güçlü adam olduğunu ve Kadırovtsi olarak adlandırılan büyük bir özel milis üzerinde kontrolü olduğunu iddia etmektedir. Babasının güvenlik gücü olarak başlayan milis, İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi insan hakları örgütleri tarafından cinayet ve adam kaçırmakla suçlanmaktadır.
2009 yılında, ABD hükûmeti tarafından finanse edilen Amerikan Örgütü Freedom House, Çeçenistan'yı Burma, Kuzey Kore ve diğerleriyle birlikte dünyanın en baskıcı toplumlarının listelendiği "en kötünün en kötüsü" listesine dahil etti.
Ayrılıkçı hükümet
Rus bölgesel hükûmetine ek olarak, herhangi bir devlet tarafından tanınmayan ayrılıkçı bir İçkerya hükûmeti bulunmaktaydı (vatandaşlarına Avrupa ve Arap ülkelerinin yanı sıra Amerika Birleşik Devletleri'nde siyasi sığınma hakkı verilmiş olmasına rağmen).
İçkerya, 1991 ve 2010 yılları arasında Temsil Edilmeyen Milletler ve Halklar Organizasyonu'nun bir üyesiydi. Gürcistan'ın eski cumhurbaşkanı Zviad Gamsakhurdia, 1991 askerî darbesiyle görevden alındı ve Gürcistan İç Savaşı'nın bir katılımcısı olarak 1993'te Çeçen İçkerya Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını tanıdı. İçkerya ile diplomatik ilişkiler, 16 Ocak 2000'de Taliban hükûmeti altında kısmen tanınan Afganistan İslam Emirliği tarafından da kuruldu. Bu tanıma 2001'de Taliban'ın düşmesiyle sona erdi. Ancak Taliban'ın tanınmasına rağmen Taliban ile İçkerya arasında dostane ilişkiler yoktu - Mashadov Taliban'ın gayri meşru olduğunu belirterek kendilerini tanımasını reddetti. İçkerya ayrıca Baltık ülkelerinden, bir grup Ukraynalı milliyetçiden ve Polonya'dan sözlü destek aldı; Estonya bir dönem tanımaya oy verdi, ancak hem Rusya hem de AB tarafından uygulanan baskı nedeniyle bu tanıma hiçbir zaman yerine getirilmedi.
Bu hükûmetin başkanı Aslan Mashadov, Dışişleri Bakanı ise Mashadov'un sözcüsü İlyas Ahmadov'du. Aslan Mashadov, Rusya ile barış anlaşması imzalandıktan sonra 1997 yılında uluslararası olarak izlenen bir seçimde 4 yıllığına seçilmişti. 2001 yılında, görevini bir yıl daha uzatan bir kararname çıkardı; ayrılıkçı partiler Rusya hükûmeti tarafından engellendiği için 2003 başkanlık seçimlerine katılamadı ve Mashadov Rusya'da terör suçları suçlamalarıyla karşı karşıya kaldı. Mashadov, İkinci Çeçen Savaşı'nın başlangıcında Grozni'den ayrıldı ve güneydeki ayrılıkçıların kontrolündeki bölgelerine gitti. Mashadov, Çeçen toprakları üzerinde etkili kontrolü elinde tutan bazı savaş liderlerini etkileyemedi ve sonuç olarak gücü azaldı. Rus güçleri 8 Mart 2005'te Mashadov'u öldürdü ve Mashadov suikastı, barış görüşmelerini yürütecek meşru bir Çeçen ayrılıkçı lider bırakmadığı için geniş çapta eleştirildi. Mashadov döneminde Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı olan Ahmed Zakayev, 1997 seçimlerinden kısa bir süre sonra atandı ve şu anda İngiltere'de sığınma altında yaşıyor. O ve diğerleri, Mashadov'un ölümünün ardından yerine daha önce Çeçen televizyonunda İslami bir programın sunuculuğunu yapan, görece bilinmeyen bir İslami hakim olan Abdül Halim Saidullayev'i seçti. 17 Haziran 2006'da Rus özel kuvvetlerinin Abdül Halim Saidullayev'i bir Çeçen kasabası olan Argun'a düzenlediği baskında öldürdüğü bildirildi.
İnsan hakları
1 Eylül 1997'de, Çeçen Cumhuriyeti-İçkeriya'da yürürlüğe girdiği bildirilen Ceza Kanunu'nun 148. maddesine göre "bir erkek ve bir kadın ya da bir erkek ve bir erkek arasındaki anal cinsel ilişki" cezalandırılmaktadır. Birinci ve ikinci kez suç işleyenler için ceza dayaktır. Suçun üçüncü kez işlenmesi bir mahkumiyete, taşlama veya kafa kesme dahil olmak üzere çeşitli şekillerde uygulanabilen ölüm cezasına yol açar.
İnsan hakları grupları, 2005 parlamento seçimlerinin yapılmasını merkezi Rus hükûmeti ve ordusunun haksız bir şekilde etkilediği gerekçesiyle eleştirdi.
2006 yılında İnsan Hakları İzleme Örgütü, Ramazan Kadirov komutasındaki Rus yanlısı Çeçen güçlerin yanı sıra federal polis personelinin ayrılıkçı güçler hakkında bilgi almak için işkence kullandığını bildirdi. "Çeçenya'da alıkonulursanız, gerçek ve acil bir işkence riskiyle karşı karşıya kalırsınız. İşkencecinizin sorumlu tutulma şansı çok az." - İnsan Hakları İzleme Örgütü Avrupa ve Orta Asya bölümü direktörü Holly Cartner.
1 Aralık 2009'da, The New York Times, Kadırov hükûmeti altındaki işkence ve infaz iddialarını desteklemek için kapsamlı kanıtlar yayınladı. Suçlamalar, Kadırov'un yakın çevresine erişim sağlayan 27 yaşındaki Ömer İsrailov'un Avusturya'da öldürülmesiyle ortaya çıktı.
1 Temmuz 2009'da Uluslararası Af Örgütü, Rusya Federasyonu'nun Çeçen vatandaşlara karşı işlediği insan hakları ihlallerini kapsayan ayrıntılı bir rapor yayınladı. En göze çarpan özelliklerden biri, istismara uğrayanların kaçırmadan işkenceye kadar saldırılara karşı herhangi bir telafi yönteminin olmaması ve sorumluların hiçbir zaman sorumlu tutulmamasıydı. Bu, Çeçenistan'ın kanunsuz yönetildiği ve daha da yıkıcı bir istikrarsızlıkla karşılaşıldığı sonucuna yol açtı. 10 Mart 2011'de İnsan Hakları İzleme Örgütü, hükûmetin Çeçenleşmeden bu yana İslami kıyafet kurallarının zorlandığını bildirdi. Cumhurbaşkanı Ramazan Kadırov'un "Karımı eleştirme hakkım var. Onun yok [Beni eleştirme hakkına sahip değil]. Bizde [Çeçen toplumunda], bir eş ev hanımıdır. Bir kadın yerini bilmeli. Bir kadın bize [erkeklere] sevgisini göstermelidir... O [erkeğin] varlığı olacaktır. Ve erkek de onun sahibidir. Burada bir kadın düzgün davranmazsa kocası, babası ve erkek kardeşi sorumludur. Geleneğimize göre, bir kadın kötü bir iş yaparsa, aile üyeleri onu öldürür... Böyle olur, bir erkek kardeş kız kardeşini veya bir koca karısını öldürür... Bir başkan olarak öldürmemelerine izin veremem. Bu nedenle, kadınların şort giymesine izin vermeyin..." dediği bildirilmiştir. Ayrıca birçok kez namus cinayetlerini açıkça savundu.
9 Temmuz 2017'de Rus Novaya Gazeta gazetesi, 26 Ocak 2017 gecesi bir dizi kişinin yargısız infaz edildiğini bildirdi. Öldüğü bilinen 27 kişinin ismini yayınladı, ancak listenin "[öldürülenlerin] hepsi olmadığını" vurguladı; gazete, infazda 50 kişinin ölmüş olabileceğini öne sürdü. Ölenlerin bazıları eşcinseldi ama hepsi değil; ölümler bir polisin ölümüyle tetiklenmiş gibi göründü ve raporun yazarı Elena Milashina'ya göre terör suçundan idam edildi.
Eşcinsel toplama kampları
2017 yılında Novaya Gazeta ve insan hakları grupları, Çeçen yetkililerin eşcinsel erkeklerin sorgulandığı ve fiziksel şiddete maruz kaldığı Argun'daki olmak üzere toplama kampları kurduğunu bildirdi.
11 Ocak 2019'da, Aralık 2018'de ülkede birkaç eşcinsel erkek ve kadının gözaltına alındığı bir başka 'eşcinsel tasfiyesine' başladığı bildirildi. Rus LGBT ağı, yaklaşık 40 kişinin gözaltına alındığına ve iki kişinin öldürüldüğüne inanmaktadır.
Ekonomi
Savaş sırasında Çeçen ekonomisi dağıldı. 1994'te ayrılıkçılar yeni bir para birimi getirmeyi planladılar, ancak İkinci Çeçen Savaşı'nda Çeçenistan'ın Rus birlikleri tarafından yeniden alınması nedeniyle değişiklik gerçekleşmedi.
Çeçenistan'daki ekonomik durum 2000'den sonra önemli ölçüde iyileşti. New York Times 'a göre, Grozni'yi yeniden inşa etmek için büyük çabalar sarf edildi ve siyasi durumun iyileştirilmesi, bazı yetkililerin turizm endüstrisini kurmayı düşünmelerine neden oldu, ancak inşaat işçilerine düzensiz ödeme yapıldığı ve yoksul insanların yerinden edildiği iddiaları bulunmaktadır.
Çeçenistan'ın işsizlik oranı 2006'da %67 iken 2014'te %21,5'e düştü.
2004 Yaz Olimpiyatları'nda güreş - Kadınlar serbest 55 kg
Kadınlar serbest 55 kg müsabakaları 2004 Yaz Olimpiyatları'nda 22-23 Ağustos 2004 tarihleri arasında Ano Liossia Olimpiyat Salonu'nda düzenlenmiştir. Yarışma, her grupta üç ya da dört güreşçinin yer aldığı bir eleme sistemiyle yapılmakta ve kazananlar doğrudan eleme yoluyla yarı final ve finale katılmaya hak kazanmaktaydılar.
Turnuva programı
Bütün saatler Doğu Avrupa Yaz Saati (UTC+03:00)
Droz-Farny doğru teoremi
Öklid geometrisinde, Droz-Farny doğru teoremi, keyfi bir üçgenin yükseklik merkezinden (ortosantr) geçen iki dik doğrunun bir özelliğidir.
T, köşeleri A, B, ve C olan bir üçgen ve H, yükseklik merkezi (üç yüksekliğin kesiştiği ortak nokta) olsun. L_1 ve L_2, H üzerinden geçen birbirine dik herhangi iki doğru olsun. A_1, B_1, ve C_1 sırasıyla L_1'in BC, CA ve AB kenar doğrularıyla kesiştiği noktalar olsun. Benzer şekilde, A_2, B_2 ve C_2 de L_2'nin bu kenar doğrularıyla kesiştiği noktalar olsun. Droz-Farny doğru teoremi, üç doğru parçası A_1A_2,B_1B_2 ve C_1C_2'nin orta noktalarının eşdoğrusal olduğunu ifade eder.
Teorem, Arnold Droz-Farny tarafından 1899'da dile getirilmiştir ancak bir kanıtı olup olmadığı net değildir.
Goormaghtigh'in genellemesi
Droz-Farny doğru teoreminin bir genellemesi 1930'da René Goormaghtigh tarafından kanıtlandı.
Droz-Farny doğru teoremi, P, T üçgeninin yükseklik merkezi olduğunda bu sonucun özel bir durumudur.
Dao'nun genellemesi
Teorem, Dao Thanh Oai tarafından daha da genelleştirildi. Genelleme aşağıdaki gibidir:
İlk genelleme: ABC bir üçgen olsun, P düzlemdeki bir nokta olsun, üç paralel doğru parçası olsun, böylece orta noktalar ve P eşdoğrusal olsun. Daha sonra sırasıyla üç eşdoğrusal noktada BC, CA, AB ile kesişir.
Ferrari 159 S
Ferrari 159 S (1947), 1947'de 14 yarıştan altısını kazanan Ferrari 125 S'yi takip eden ikinci Ferrari aracıydı. Sadece iki adet 159S üretildi. Bunlardan biri, Ferrari 166 Spyder Corsa'ydı ve 2012 itibarıyla kalan en eski Ferrari olarak yeniden restore edildi.
Teknik
Temelde daha büyük motorlu (daha büyük çaplı) ve çok küçük kozmetik farklılıkları olan bir Ferrari 125 S idi.
Yarış
159 S, 15 Ağustos 1947'de şirketin yarışçısı Franco Cortese ile Circuito di Pescara'da Scuderia Ferrari, ikinci sırada yer aldı. Bir süre genel olarak lider olan 159 S, sonunda Vincenzo Auricchio'lu Stanguellini'nin gerisinde kaldı. 125 gibi, 159 S'de 1947 sezonunun geri kalanında Maserati'nin 6CS 1500'ünü geçemedi. Ancak, 12 Ekim'deki 1947 Turin Grand Prix'inde otomobil parlayabildi. Fransız sürücü Raymond Sommer, 159 S'de genel klasman zaferi kazanma iddiası ile yarıştı.
Milan Besana kardeşlerine satıldı ve 1948 yarış sezonu için 166 Spyder Corsa'ya dönüştürüldü.
2012 itibarıyla, araba hala sağlamdı ve günümüzde var olan en eski Ferrari otomobil olarak kabul edildi. 2004'teki müzayededen bu yana Ferrari koleksiyoneri ve restoratör James Glickenhaus'a aitti.
Brasserie
Brasserie tek yemekler ve diğer öğünler sunan, rahat bir atmosfere sahip bir Fransız restoranı türüdür. Brasserie kelimesi Fransızca "biracı" ve "bira fabrikası" anlamı da verir. Bir brasserie'nin profesyonel hizmete, basılı menülere ve geleneksel olarak beyaz ketenlere sahip olması beklenmez. Tipik olarak, bir brasserie haftanın her günü açıktır ve tüm gün aynı menüye hizmet eder. Klasik bir brasserie yemeği biftek fritesidir. En eski restoran 1793 yılında kurulan "La Mère Catherine" restoranıdır.
Makapi
Makapi, 18 Ekim 1916 yılında Doğu Makedonya'da icat edilen bir bıçak türüdür. Uzunluğu 25 cm ve genişliği ön tarafta 1 cm arka tarafta 8 cm'dir. Bu zamanlarda insan yaralamak için değil de daha fazla tarım ve avcılıkta kullanılıyordu. En çok seyyar satıcılar ve zamanın avcılıkla ilgilenen kişilerinde bulunurdu. Bir sapı yoktu ama kıvraktı. Zamanla Makedonlar tarafından Asya'ya götürüldü. Asyalılar da bunu balıkçılıkta kullandılar. Makedonlar iç savaşlar nedeniyle doğuya yerleştikçe sanayi daha çok gelişti ve makapi dünyaya açıldı. Makapinin gövdesi bir balık iskeletine benziyordu arka taraftan ön tarafa doğru inceliyordu. Şu an Tayvan, Malezya, Çin, Kore gibi ülkeler Makedonlardan daha fazla sebeplerle makapilerden kullanıyorlar.
Shuho Miyashita
Shuho Miyashita (d. 26 Ekim 1994), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2013 yılında Matsumoto Yamaga FC kulübünde başladı.
Basketbol potası
Özellikleri
Panyaların ölçüleri 105 cm x 180 cm olup, fiber panya, akrilik cam panya, temperli cam panya olarak 3'e ayrılır. Antrenman modellerinde ise fiber malzemeden üretilmiş 100 cm x 135 cm USA panya veya 90 cm x 120 fiber ya da akrilik cam panya kullanılır.
File bağlantısı için özel file tutucu kanca kullanılır. Smaç vurulduğunda yani çembere yük bindiğinde çember içinde bulunan iki özel yay sayesinde esnemelidir. Basketbol çemberleri sabit, esnek olmak üzere ikiye ayrılır. Basketbol çemberi turuncu renkte olmalı ve FIBA standartlarına göre üretilmelidir. Standartlara göre yapılıp yapılmadığını TSE kontrol etmekte olup, TSE'nin kullanmış olduğu standart FIBA'nın kullanmış olduğu EN-1270 standardı ile birebir aynısıdır.
Tek direkli basketbol potası 114/3 mm yani 4 inç borudan imal edilir malzemenin daha kalın olması daha dayanıklı olacağı anlamı taşımaz çünkü depremde nasıl binaların esnemesi gerekiyorsa basketbol potasının esnemesi gerekir.
Tek direkli basketbol potaları ankarajlı veya flanşlı olarak üretilir flanşlı sistemde en az 30 cm kalınlığında C30 beton olması gerekir çünkü zemine 4 adet kimyasal dübel ile bağlantısı yapılır.
Diğer bağlantı sistemi ise en güvenilir yöntem olan ankaraj sistemidir. Ankaraj nedir? Ankaraj 50 cm boyunda 114'lük borudan yapılmış bir sokettir. Bu soket basketbol potası montajı yapılmadan önce potanın takılacağı yere beton atılarak sabitlenir. Betonun kurumasını müteakip basketbol potası daha önceden beton atılan soket içine takılarak dibinden kaynak yapılır.
Basketbol potası panya çerçevesi fiber panya ise 20x40 mm kutu profilden akrilik cam panyalı ise 30x50mm kutu profilden imal edilmelidir.
Basketbol Panyası Teknik Özellikleri
Potanın çarpma levhası (panyası) son FIBA kurallarına göre 12 mm kalınlıkta tamperli cam panya kırılmalarının önlenmesi amacıyla FIBA’nın almış olduğu son uygulama gereği çemberin takıldığı yerde cam olmayıp bağlantı direkt metal aksama yapılacaktır. Profesyonel kurallar gereği yine FIBA maç potalarında kullanılacak panyaların tamperli cam olmasını topun çarptığında geri dönüşü açısından zorunlu kılmıştır. Panya üzerindeki oyun çizgileri iki cam arasına baskı yöntemi ile çizileceği gibi panya 6+6 = 12mm kalığınlıkta baskılarda ipek baskı olmasına karar vermiştir. FIBA standartlarına uygun fiber malzemeden yapılmış olması gerekiyor kalınlığında 2,5 cm ebatları ise 105 cm x 180 cm olması gerekiyor
Belence
Belence aşağıdaki anlamlara gelebilir:
2022 Avrupa Atletizm Şampiyonası
2022 Avrupa Atletizm Şampiyonası,  15-21 Ağustos 2022 tarihleri ​​arasında Almanya'nın Münih şehrinde düzenlenmiştir.
Edirne'de 1930 Türkiye yerel seçimleri
1930 Türkiye yerel seçimleri'nde Edirne Belediyesi ile 4 ilçenin belediye başkanlarının belirlenmesi için belediye meclis üyelerinin seçimi yapılmıştır. Edirne il merkezinde 1 Ekim 1930 tarihinde başlayan seçimler, 10 Ekim 1930 tarihinde sona ermiştir. Edirne il merkezinde seçmenlerin %30'unun seçmen listelerine yazılmaması ve listelerin 3 gün askıda kalması halkın şikayetlerine neden olmuştur. Edirne il merkezinde gerçekleştirilen seçimlerde 3.868 kadın ve 5.409 erkek olmak üzere toplam 9.277 oy kullanılmıştır. Edirne'de seçimi kazanan CHF belediye meclis üyeleri başkanlığa Ekrem Demiray'ı seçmiştir.
Seçimlerin 21 Eylül'de başlayıp 3 Ekim'de tamamlandığı Keşan'da SCF 958 oy alırken CHF 385 oy almış ve eski belediye başkanı olan Zati Yörüker seçilmiştir. Ancak Keşan'daki seçimler Danıştay tarafından feshedilmiş ve Ocak-Şubat 1931 tarihli seçim neticesinde Kaymakam Ahmet Gücüyener seçimi kazanmış ve bürokratik bir müdahale ile Keşan Belediyesi CHF'ye geçmiştir.
Seçimlerin 1 Ekim'de başlayıp 6 Ekim'de tamamlandığı Uzunköprü'de CHF 1.280 oy alırken SCF 870 oy almış ve eski başkan Mustafa Efendi (Yayalar) tekrar belediye başkanlığına seçilmiştir.
Artur Axmann
Artur Axmann (18 Şubat 1913, Hagen - 24 Ekim 1996, Berlin), Nazi Almanyası'nda 1940-1945 yılları arasında Hitler Gençliği (Hitlerjugend) lideri.
Artur Axmann 1928'de Hukuk öğrencisiydi ve Berlin'deki işçi mahallesi Wedding'de ilk Hitler Gençliği grubunu kurdu. Hitler Gençliği'nin Okul Grupları Yöneticisi oldu. 1931'den itibaren iktisat ve hukuk okudu ve Nazi Partisi'ne katıldı. 1933'te merkez büroda görev yaptı. Berlin bölge yöneticisi, Reich gençliği başkanlığı sosyal hizmetler dairesi yöneticisi oldu. 1939'da askerlik hizmetine girdi. 1940'ta Astsubay olarak terhis oldu.
Hitler'in son günleri esnasında Axmann, Führerbunker'deydi. 30 Nisan 1945'te, Hitler intihar etmeden hemen önce Führerbunker'den kaçışa izin verdi. 1 Mayıs 1945'te (İntihar'dan 1 gün sonra) Axmann, bir grupla beraber olarak Sovyetlere ait kuşatmadan dışarı çıkmak için SS doktoru Ludwig Stumpfegger ve Martin Bormann'la Führerbunker'dan ayrıldı. Onların grubu, Weidendammer köprüsünde nehri geçmeyi çalıştı. Grubun geri kalanı, Bormann, Stumpfegger ve Axmann, Lehrter istasyonuna demiryolu yolları boyunca yürüdü. Bormann ve Stumpfegger, Stettiner istasyonuna doğru demiryolu yollarını izledi. Axmann, iki arkadaşının aksine yalnız gitmeye karar verdi. Sonra bir Kızıl Ordu devriyesiyle karşılaştı ve geri döndü. Bir yeraltı sığınağında aylarca saklanmayı başardı. Sonra saklandığı yer ortaya çıkarılarak 15 Aralık 1945'te Amerikalılar tarafından tutuklandı. Nürnberg'de mahkemede yargılandı ve 1949'da Nazilerden arındırma işlemi sonucunda tahliye edildi. Tahliyesinden sonra Axmann ticaret temsilciliği yaptı. Gelsenkirchen ve Berlin'de bir satış görevlisi olarak çalıştı. Doğu-Batı (Almanya-Çin) ticaretinde çalıştı.
19 Ağustos 1958'de Berlin Anti-Nazileştirme Mahkemesi tarafından (yaklaşık olarak 3,000 pound, veya $ 23,876.97, dolar) para cezasına çarptırıldı. Mahkeme onu, III. Reich'ın sonuna kadar Alman gençliğini nazizm aşılamaktan dolayı suçlu buldu. Daha sonra Gran Canaria'da bir inşaat şirketinde görev aldı. 1976'da Creditreform danışma bürosunda çalıştı. 1996'da Berlin'de 83 yaşında öldü.
M8 (İstanbul metrosu)
Tarihçe
Hat 29 Eylül 2015 tarihinde ihale edilmiş, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından Kolin - Kalyon - Şenbay konsorsiyumuna yer teslimi yapılarak Şubat 2016 itibarıyla inşa çalışmalarına başlanmıştır. 2018 ortasında hattın kredisi bitmiş ve 2019'da inşa çalışmaları tamamen durmuştur. Temmuz 2020'de öz kaynak yaratılarak inşa çalışmaları yeniden başlamıştır. Aynı dönemde hatta kullanılacak 10 adet Hyundai Rotem metro aracından dokuzuncusu da raylara indirilmiştir. Mart 2021'de ise onuncu metro aracının da imalatı tamamlanarak testlere başlanmıştır. Kasım 2021'de Mevlana - Kayışdağı istasyonları arasında ilk test sürüşü gerçekleştirilmiş ve hat, İBB'nin "150 günde 150 proje" hedefi kapsamında 6 Ocak 2023'te hizmete girmiştir.
Teknik bilgiler
Hat sürücüsüz olduğu için tüm istasyonlarda tam boy PAKS (Peron Ayırıcı Kapı Sistemi) bulunmaktadır. Hatta Hyundai Rotem tarafından üretilen metro araçları kullanılmaktadır. Depo sahası ve kumanda merkezi M5 hattı ile ortak olarak Metro İstanbul Behiç Erkin Yerleşkesi'ndedir.
İstasyon uzaklıkları
İstasyonların platform ortası baz alınarak ölçüm yapılmıştır.
Entegrasyonlar
Bostancı istasyonundan Yüksek Hızlı Trenlere, Anahat Trenlerine ve Marmaray'a hizmet veren Bostancı Tren İstasyonu'na ve Şehir Hatları Bostancı İskelesi ile İDO Bostancı Terminali'ne, Kozyatağı istasyonundan M4 hattına ve Dudullu istasyonundan M5 hattına aktarma yapılabilmektedir. Gelecekte Mevlana istasyonundan M34 (HızRay) hattına ve İMES istasyonundan M13 hattına aktarma yapılabilecektir.
Cache, Oklahoma
Cache, Amerika Birleşik Devletleri'nin Oklahoma eyaletinde yer alan ve Comanche ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde toplam nüfusun 2.796 olduğu tespit edilmiştir.
2010 Sayımı
15 Mart 2010 tarihinde yapılan nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 10.277 kişiden 2.418 evden ve 1.239 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehrin nüfus dağılımının ise de %97,84 Beyaz, %0,10 Afrikan Amerikan, %0,25 Yerli Amerikan, %0,05 Asyalı, %0,45'inin ise de diğer gruplardan oluştuğu tespit edilmiştir.
2017 Avrupa Salon Atletizm Şampiyonası
2017 Avrupa Salon Atletizm Şampiyonası, Avrupa Atletizm Birliği tarafından düzenlenen Avrupa salon şampiyonalarının 34.'sü. 3-5 Mart 2017 tarihlerinde, Sırbistan'ın başkenti Belgrad'daki Štark Arena'da yapıldı. Şampiyona böylece, 1969'dan sonra ikinci kez Belgrad'da düzenlendi.
Ev sahibi seçimi
Şampiyonanın Belgrad'a verilmesi kararı, Avrupa Atletizm Konseyi'nin 4 Mayıs 2014'te Frankfurt'ta yaptığı toplantıda verildi.
Katılımcı ülkeler
Ülke koduna göre katılımcı ülkeler ve katılımcı sayıları aşağıdaki şekilde sıralandı.
Puan sıralaması
Her kategoride ilk sekize giren isimler (1.'ye 8, 2.'ye 7, 3.'ye 6 ... şeklinde) puanlandı.
Headland, Alabama
Headland ABD'nin Alabama eyaletine bağlı Henry ilçesinin en büyük şehridir. Şehrin nüfusu 2010 sayımına göre 4.510'dur.
Jim Broadbent
James Broadbent (d. 24 Mayıs 1949), Oscar, BAFTA ve Altın Küre ödülü sahibi İngiliz oyuncu.
1999 yılında Topsy-Turvy filmiyle Venedik Film Festivali'nde En İyi Aktör'e verilen Volpi Kupasını (Volpi Cup) kazandı. 2001 yılında Iris Murdoch'ın yaşam öyküsüne dayanan Iris'te yazarın eşi John Bayley rolüyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar'ını kazandı.
Longford filmiyle BAFTA TV Ödülleri'nde En İyi Aktör ödülünü kazandı. Bu televizyon filmindeki rolüyle 2007 yılında Emmy'ye aday gösterildi. Altın Küre'ye ödülü kazandı. 17 Eylül 2007'de 6. Harry Potter filmi olan Harry Potter ve Melez Prens'de Profesör Horace Slughorn'u canlandıracağı açıklandı.
Mitsuo Yamada
Mitsuo Yamada (d. 26 Mayıs 1994), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2013 yılında Matsumoto Yamaga FC kulübünde başladı.
Lanzarote Havalimanı
Lanzarote Havalimanı (IATA: ACE, ICAO: GCRR) İspanya'nın Kanarya Adaları'ndaki Lanzarote Adası'nın Arrecife şehrinde bulunur. Şehre uzaklığı 5 km'dir.
Amphidraus colombianus
Amphidraus colombianus, Amphidraus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Oliveira do Hospital
Oliveira do Hospital  belediyesi, Portekiz'in Centro bölgesine bağlı Pinhal Interior Norte altbölgesinin belediyelerinden biridir.
Bucaklar
Belediyede 21 bucak (Por.: freguesia) yer almaktadır.
MiniDisc
MD'nin başka bir versiyonu olan MD Data 1993 yılında duyurulmuştur, fakat piyasaya çıkmamıştır. Bugün MD sadece ses depolama için kullanılmaktadır. MD, Avrupa ve Amerika'da istediği başarıyı yakalayamamıştır. Az sayıda MD albüm Sonya tarafından basılmıştır. MD Japonya'da çok popülerdir.
Özellikler
MD'nin yapısı, 9 cm (3,5") floppy disketlere çok benzer. 68×72×5mm boyutlarında ve üzerinde okuma/yazma kapağı bulunan bir kartuşun içinde Magneto-Optical disk bulunur.
60, 74 ve 80 dakikalık MD'ler mevcuttur.
Okuma/Yazma işlemi
Kayıt sırasında lazer, diskin bir yüzünü küri noktasına (Curie point) kadar ısıtır ve diski manyetik alana duyarlı hale getirir. Diğer yüzde ise bir manyetik kafa ısıtılan kısmın kutuplarını değiştirerek dijital veriyi diske yazar.
Okuma işlemi sadece lazer ile yapılır.
Sıkıştırma
MD, ATRAC (Adaptive TRansform Acoustic Coding) denilen bir sıkıştırma yöntemi kullanır. Bu da CDDA'ya göre daha kayıplı bir ses demektir. (CDDA sıkıştırılmamış 16-bit PCM)
Sony'nin en son ATRAC kodlama versiyonu ATRAC3Plus'tır. Sharp, Panasonic, Pioneer ve Sanyo'nun kendi ATRAC kodlamaları vardır.
MDLP
MiniDisc Long Play, ATRAC3 kodlama ile MD'ye daha uzun süre ses kaydı yapabilmektedir. Standart MD, SP (292kbit/s) olarak bilinir. MDLP'nin 2 türü vardır.
Sadece MDPL çalarlarda kullanılabilir.
NetMD
NetMD de tek yönlü (sadece bilgisayardan MD'ye) kayıt yapılabilmektedir. NetMD cihazların hepsi MDLP desteklemektedir.
Hi-MD
1gb'lık MD'ye 94dk (PCM) veya 45 saat (48 kbit/s) müzik kaydedilebilir.