cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Hardy Boyz
Expedition of Gold (2017)
2017'de TNA World Tag Team Championshio kemerlerini de elinde tutan Hardys, çeşitli bağımsız şirketlere gitmeye başladı. Impact Wrestling'in "Expedition of Gold" adı altında yaptıkları bu turda bağımsız şirketlerden kazandıkları kemerlerle kendilerini "uzay ve zamandaki en büyük takım" olarak adlandırdılar. Tur sırasında Matt ve Jeff; Meksika'nın The Crash,, Batı Virginia'nın All Star Wrestling, Maryland'ın MCW Pro Wrestling, kendi şirketleri OMEGA Championship Wrestling ve Şili'deki Wrestling Superstar'da yer aldılar. O şirketlerde yaptıkları maçların görüntüleri Impact Wrestling'de yayınlandı.
Broken Matt (Hardy) ve Brother Nero (Jeff Hardy), 27 Şubat 2017 tarihinde görüşmelerin şirket tarafından durdurulmasıyla TNA ile olan sözleşmelerini feshetti. Matt ve Jeff sözleşmelerini feshederken TNA Takım şampiyonu kaldılar. Gelecek haftaki programda ikili, kemeri bırakmayı teklif etse de TNA'in yeni ana şirketi Anthem bunu reddetti.
4 Mart 2017 tarihinde The Hardys, Ring of Honor'daki (ROH) debut'larını Manhattan Mayhem VI etkinliğinde gerçekleştirdi ve The Young Bucks'ı yenerek ROH World Tag Team Championship kemerlerini aldı. TNA tarafından da hâlâ takım şampiyonu olarak tanınan ikili(sonraki hafta Impact Wrestling'de kemerlerin boşa çıkarıldığı bölümler henüz yayınlanmamıştı), aynı anda hem TNA hem de ROH Dünya Takım Şampiyonu olan tek takım oldu.
The Broken Hardy hikâyesi TNA'de 2-5 Mart 2017 tarihlerinde arasında birdenbire açıklanmadan bırakıldı. 9 Mart Impact Wrestling bölümünde görünmeyen ikilinin takım şampiyonluğuna atıfta da bulunulmadı. Ancak Vanguard-1'de TNA World Tag Team Championship kemerleriyle Decay göründü ve Rosemary, Broken Hardys'in "silindiğini, eskidiğini ve çürüdüğünü" söyledi. 16 Mart'taki programda Bruce Prichard, ringde kestiği promoda takım kemerlerinin ringde kazanıldığını, uzayda kazanılmadığını söyledi. Bu sözüyle Hardy'lerin "uzay ve zamandaki en büyük takım olduklarını sözylediği söze" gönderme yaptı. Dört takımın yeni takım kemerleri için maça çıkacağını söyledi.
WWE'ye dönüş (2017-günümüz)
The Young Bucks'a ROH World Tag Team Championship kemerlerini kaybeden Hardy Boyz, sürpriz bir şekilde ertesi gece WrestleMania 33'te WWE'ye dönüş yaptı. Ölümcül dört yönlü merdiven maçına dönen takım maçında WWE Raw Tag Team Championship kemerleri için yer aldı. Maçta Enzo and Cass, Sheamus ve Cesaro ile Gallows and Anderson'ı yenerek yedinci kez WWE'nin takım kemerlerini kazandılar. Bu galibiyeti ayrıca ikilinin ilk WrestleMania galibiyeti oldu. Ayrıca arenadaki seyirciler, Impact Wrestling'deki "Broken" kişiliklerine atıfta bulunarak "Delete" ve "Brother Nero" diye tezahürat yaptılar.
Pastel Film
Pastel Film, medya sektöründe hizmet veren bir yapım şirketi. Yapımcı Yaşar İrvül tarafından kurulmuştur. 2019 yılında şirketin Ceo'su olarak göreve başlayan Yaşar İrvül'ün oğlu Efe İrvül, yapım bölümünün başına geçmiştir.
I. Giorgi
I. Giorgi (998 ya da 1002 – 16 Ağustos 1027), Bagrationi Hanedanı'nın bir üyesidir. 1014 yılından öldüğü 1027 yılına kadar Gürcistan Krallığı yapmıştır. Hükümdarlığının 7 yılını Bizans İmparatorluğu ile kanlı ve sonuçsuz toprak savaşları ile geçirmiştir.
Afrika'da İslam
Afrika, İslam'ın yayıldığı ilk kıtadır. Dünyadaki tüm Müslümanların dörtte biri bu kıtada yaşamaktadır. Afrika'da İslam'ın geçmişi 7. yüzyıla uzanmaktadır. Burada yaşayan Müslümanların büyük bölümü Sünni ve Sufi mezhebine üyedir.
NGC 1149
NGC 1149, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Balina takımyıldızı yönünde bulunur. E-S0 tipi bir merceksi, eliptik galaksidir. Fransız astronom Edouard Stephan tarafından 1880 yılında 80,01 cm (31,5 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Lichtenberg
Lichtenberg, 2001'den beri başkent Berlin'in on birinci ilçesi. İlçe 2001'den önce var olan Lichtenberg ve Hohenschönhausen ilçelerinin birleşmesi sonucu oluştu.
Hohenschönhausen ve Lichtenberg Berlin Duvarı yıkılmadan önce Doğu Berlin'de bulunuyordu. 1920'den beri iki eski ilçe ve semtleri Berlin eyaletine ait.
Mahalleler
Lichtenberg toplam on semtden oluşuyor. Bugünkü semtler Lichtenberg, Friedrichsfelde, Karlshorst, Rummelsburg ve Fennpfuhl 2001'e kadar eski Lichtenberg ilçesine aitti. Bugünkü Alt-Hohenschönhausen, Neu-Hohenschönhausen, Wartenberg, Falkenberg ve Malchow semtleri de 1985'ten 2001'e kadar var olan eski Hohenschönhausen ilçesine aitti.
Tarihi
Bugünkü ilçe eski zamanlarda birbirinden bağımsız olan köylerin ve mahallelerin birleşmesiyle oluştu. Lichtenberg köyü, bugün Alt-Lichtenberg olarak nitelendiriliyor, bu ilçe'nin eskiden bir köyü veya mahallesiydi. Bu mahalle ve köyler arasında Friedrichsfelde, Hohenschönhausen, Falkenberg ve Malchow'da vardı. Bugün çoğu Lichtenberg içinde hala semt olarak adlarını korumuştur.
13. ve 14. yüzyılların başı
Lichtenberg semti asıl 1230'da oluştu Alman kolonisasyon sayesinde. Ama 24 Mayıs 1288'de ilk defa belgelerde adı geçiyor. Wartenberg mahallesi ise ilk defa 1270'te Brandenburglu bir belgede adı geçiyor. 1344'te Malchow'un adı belgelerde geçiyor. 1352'de Hohenschönhausen de bir kiliseye atanan Kont Heinrich Billerbeck bu yerleşim yerinin ilk ispatıdır. Beşinci Otto tarafından hazırlanan bir belgede 1370'te ilk defa Falkenberg'ın adı Valkenberg olarak geçiyor.
Köylerin gelişimi
1684'te Malchow'da yaşayan ve bu toprakların sahibi Paul von Fuchs iki katlı "Saray Malchow'u" inşaat ettirdi.
1783'de pursyalı bakan Otto von Voß Wartenberg'in sahibi oldu. Burada lüks bir ikametgâh yaptırdı ve bu ikametgâhın yanlarına ekonomi ile çalışılması için binalar yaptırdı. Bu binalar bugün tarih eser olduğu için korunma altında.
Marie Elisabeth von Humboldt Alexander ve Wilhelm von Humboldtun anneside 1791'da Falkenberg'de toprak sahibi oldu. Ölümünden sonra kendisi Falkenberger Kilisesinin mezarında gömüldü.
Kısa geçmişi
1945'ten sonra Lichtenberg ilçesi ve genelde Doğu-Berlin sovyetler işgaline uğradı. 7 ekim 1949 Demokratik Almanya Cumhuriyeti kurulması ile Doğu-Berlin bu ülkenin başkenti oldu. 1965'te semt'de 168.897 kişi yaşıyordu.
2001 senesinde Lichtenberg Hohenschönhausen ilçesi ile birleşdi ve böylece Berlin'nin onbirinci ilçesi oldu.
Nüfus
Bu tabelâ 1900'den 2005'e kadar Lichtenberg ilçesi'nin nüfusunu gösteriyor.
Kardeş şehirler ve semtler
Białołęka, Varşova, Polonya
Kaliningrad, Rusya
Maputo, Mozambik
Hajnowka, Polonya
Jurbarkas, Litvanya
İskenderiye, Mısır
İsmail Aslan (atlet)
İsmail Aslan (d. 7 Mart 1981), Türk atlet. Kısa mesafelerde koşmaktadır.
Aslan, 4x100 metredeki 39.62'lik derecesiyle (İzzet Safer, Jak Ali Harvey ve Aykut Ay ile birlikte) bir dönem Türkiye rekorunun sahibi olmuştur.
Melaine Walker
Melaine Walker (d. 1 Ocak 1983, Kingson), Jamaikalı atlet. Kısa mesafe koşuları ile engelli koşularda yarışmaktadır. Pekin'de düzenlenen 2008 Yaz Olimpiyatları'nın kadınlar 400 metre engelli yarışında 52,64 saniyelik derecesiyle Olimpiyat rekoru kırarak altın madalyanın sahibi olmuştur.
1940 yapımı Türk filmleri
Bu 3 filme ilaveten yine 1940 yılında çekimlerine başlanan Nasrettin Hoca Düğünde adlı film yalnızca 1943 yılında tamamlanabilmiştir.
Kekikdüzü, Saray
Kekikdüzü, Van ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Van iline 133 km, Saray ilçesine 56 km uzaklıktadır.
Yeşildere, Çorum
Yeşildere, Çorum ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1925 yılı kayıtlarında Katrançayı, 1942 yılı kayıtlarında ise Katrançayı Kıbti olarak geçmektedir.
Söğütlüyayla, Yozgat
Söğütlüyayla, Yozgat ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Veyisoğlu olarak geçmektedir. Daha önceleri Söğütyayla adını taşıyan köy, 2010 yılından itibaren "Söğütlüyayla" adını almıştır.
Coğrafya
Köy, Yozgat il merkezine 45 km uzaklıktadır.
NGC 1150
NGC 1150, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Tay takımyıldızı yönünde bulunur. S0 tipi bir merceksi galaksidir. Amerikan astronom Francis Leavenworth tarafından 1885 yılında 66,04 cm (26 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Mozilla
Mozilla, 1998 yılında Netscape çalışanları tarafından kurulan bir özgür yazılım topluluğudur. Mozilla topluluğu; Mozilla ürünlerini kullanma, geliştirme, yayma ve destekleme yollarıyla özgür yazılımların ve açık standartların kullanımını teşvik eder. Topluluk, örgütsel olarak Mozilla Vakfı ve onun alt kuruluşu Mozilla Şirketi tarafından desteklenir.
Mozilla'nın geliştirdiği ürünler arasında web tarayıcısı Firefox, e-posta istemcisi Thunderbird, mobil işletim sistemi Firefox OS, hata takip sistemi Bugzilla, sayfa oluşturma motoru Gecko ve birçok farklı proje bulunur.
Tarihçe
23 Ocak 1998'de Netscape'nin yaptığı duyuruyla Netscape Navigator tarayıcısının geliştirimi durduruldu ve kaynak kodları Netscape tarafından özgürleştirdi. Ertesi gün Netscape çalışanı Jamie Zawinski, mozilla.org alan adını kaydettirdi.
Gaius Valerius Catullus
Gaius Valerius Catullus (c. MÖ 84 - c.  MÖ 54), Romalı şair.
Mozilla
Mozilla Vakfı
Mozilla Vakfı, kâr amacı gütmeyen ve açık kaynaklı Mozilla tasarılarına destek sağlayan bir kuruluştur. 15 Temmuz 2003'te kurulmuştur.
Gaius Valerius Catullus
Hayatı
Hayatı hakkında pek az şey bilinmektedir. Suetonius, Ovidius da dahil olmak üzere önemli kaynaklara göre Verona, İtalya'da doğmuştur. Verona'nın önemli ailelerinden birinden birine mensuptur. Verona'daki nüfuzuna rağmen hayatının en önemli kısmını Roma'da geçirmiştir.
Mozilla
Mozilla Şirketi
Mozilla Şirketi (Orijinal adıyla "Mozilla Corporation") 3 Ağustos 2005 Mozilla Vakfı'nın iştiraki olarak kurulan bir şirkettir.
Gaius Valerius Catullus
Hayatı
Catullus'un ailesinin (babasının Julius Sezar'ı ve Vali Gaul'ü ağırladığı) Garda Gölü mevkiinde Sirmio'da bir kırevleri vardı. Burada Sezar ve Namurra hakkında yazdıkları için, sonraları özür dileyecektir, hatta pişmanlık duyacaktır.
Catullus'un şair arkadaşları C. Licinius Macer Calvus, Marcus Furius Bibaculus ve C. Helvius Cinna hatip Hortensius ve tarihçi Nepos kitaplarının adandığı kişilerden bazılarıdır.
<!-- In 57 BC he accompanied his friend Memmius to Bithynia, where Memmius served as propraetor. Catullus served on the staff of the governor of Bithynia, his only political office. While in the East, Catullus traveled to the Troad to perform rites at his brother's tomb, an event recorded in a moving poem.
After his year in Bithynia, Catullus returned to Italy, probably settling in Rome and spending the last few years of his life there. Although his poems contain complaints of poverty, he owned a villa near Tibur (modern Tivoli).
It is uncertain when Catullus died. Some ancient sources claim he died from exhaustion at the age of thirty. St. Jerome gives his birth year as 87 BC and wrote that the poet lived 30 years, but some of the poems refer to events in 55 BC Since no poem can be dated later than 54BC, scholars traditionally accept the dates 84 BC – 54 BC.
His poems were widely appreciated by other poets, but Cicero despised them for their supposed amorality. Catullus was never considered one of the canonical school authors. Nevertheless, he greatly influenced poets such as Ovid, Horace, and Virgil; after his rediscovery in the late Middle Ages, Catullus again found admirers. His explicit writing style has shocked many readers, both ancient and modern.
Sources and organization
Catullus's poems have been preserved in an anthology of 116 carmina (three of which are now considered spurious — 18, 19 and 20 — although the numbering has been retained), which can be divided into three formal parts: sixty short poems in varying metres, called polymetra, eight longer poems, and forty-eight epigrams.
There is no scholarly consensus on whether or not Catullus himself arranged the order of the poems. The longer poems differ from the polymetra and the epigrams not only in length but also in their subjects: There are seven hymns and one mini-epic, or epillion, the most highly-prized form for the "new poets".
The polymetra and the epigrams can be divided into four major thematic groups (ignoring a rather large number of poems eluding such categorization):
All these poems describe the Epicurean lifestyle of Catullus and his friends, who, despite Catullus's temporary political post in Bithynia, lived withdrawn from politics. They were interested mainly in poetry and love. Above all other qualities, Catullus seems to have sought venustas, or charm, in his acquaintances, a theme which he explores in a number of his poems. The ancient Roman concept of virtus (i.e. of virtue that had to be proved by a political or military career), which Cicero suggested as the solution to the societal problems of the late Republic, meant little to them.
But it is not the traditional notions Catullus rejects, merely their monopolized application to the vita activa of politics and war. Indeed, he tries to reinvent these notions from a personal point of view and to introduce them into human relationships. For example, he applies the word fides, which traditionally meant faithfulness towards one's political allies, to his relationship with Lesbia and reinterprets it as unconditional faithfulness in love. So, despite seeming frivolity of his lifestyle, Catullus measured himself and his friends by quite ambitious standards.
Intellectual influences
Catullus's poetry was greatly influenced by the Greek neoteroi, Latin poetae novi or "new poets". Callimachus influenced Catullus especially, having propagated a new style of poetry which deliberately turned away from the classical epic poetry in the tradition of Homer. Catullus and Callimachus did not describe the feats of ancient heroes and gods (except perhaps in re-evaluating and predominantly artistic circumstances, e.g. poems 63 and 64), focusing instead on small-scale personal themes. Although these poems sometimes seem quite superficial and their subjects often are mere everyday concerns, they are accomplished works of art. Catullus described his work as expolitum, or polished, to show that the language he used was very carefully and artistically composed.
Catullus was also an admirer of Sappho, a female poet of the 7th century BC, and is the source for much of what we know or infer about her. Catullus 51 follows Sappho 31 so closely, that some believe the later poem to be, in part, a direct translation of the earlier poem, and 61 and 62 are certainly inspired by and perhaps translated directly from lost works of Sappho. Both of the latter are epithalamia, a form of laudatory or erotic wedding-poetry that Sappho had been famous for but that had gone out of fashion in the intervening centuries. Catullus sometimes used a meter that Sappho developed, called the Sapphic strophe. In fact, Catullus may have brought about a substantial revival of that form in Rome.
Style
Catullus wrote in many different meters including hendecasyllabic and elegiac couplets (common in love poetry). All of his poetry shows strong and occasionally wild emotions especially in regard to Lesbia. He also demonstrates a great sense of humour such as in Catullus 13.
Many of the literary techniques he used are still common today, including hyperbaton: ‘’plenus saculus est aranearum’’ (Catullus 13), which translates as ‘[my] purse is all full – of cobwebs.’ He also uses anaphora eg. ‘’Salve, nec minimo puella naso nec bello pede nec…’’(Catullus 43) as well as tricolon and alliteration. He is also very fond of diminutives such as in Catullus 50: ‘’Hestero, Licini, die otiose/multum lusimus in meis tabellis’’ – Yesterday, Licinius, was a day of leisure/ playing many games in my little note books.
Catullus in popular culture
The epistolatory novel Ides of March by Thornton Wilder features Catullus, his poetry, his relationship (and correspondence) with Clodia, correspondence from his family and a description of his death. Catullus' poems and the closing section by Suetonius are the only documents in the novel which are not imagined.
In the popular webcomic Achewood, Catullus is referred to in the March 8th, 2002 comic ("Hell Yes I'm telling you about some Latin shit!") as the "first poet who ever got his Bone on".
Icelandic musician and composer Jóhann Jóhannsson's 2002 album Englabörn (track listing) includes the track "Odi Et Amo", setting Catullus's Poem 85 to music.
The new musical TULLY (In No Particular Order), about to appear in the 2007 New York Musical Theatre Festival, loosely adapts the poems of Catullus while retaining the non-linear structure of the published edition, exploring his relationships with both Clodia and Juventius, renamed Julie, and the timeless nature of memory and love.
Dış bağlantılar
-->
Yücel (dergi)
Ceyhun Atuf Kansu, Cahit Sıtkı Tarancı, Celal Sılay, Necati Cumalı, Mehmet Başaran, Sabahattin Kudret Aksal, Talip Apaydın, Fakir Baykurt, İlhan Tarus, Haldun Taner, Cevdet Kudret Solok, Yaşar Nabi Nayır, Sabahattin Ali, Halit Ziya Uşaklıgil, Samet Ağaoğlu, Bedri Rahmi Eyüboğlu dergide yazıları bulunan bazı önemli isimlerdir.
Ù
Ù, ù harfi Breton, Fransız, İtalyan ve Vietnam alfabelerinde kullanılır.
Aksanlı harfler
Aksanlı harflerin normalde, işaretsiz (yalın) biçimleriyle aralarında okunuş farklılığı bulunmaz. Yalnızca kelimenin anlamındaki bir değişikliği gösterir. Yani eşsesli kelimeleri birbirinden ayırmaya yarar. Bu da çoğu zaman işaretli harf üzerinde bir duraksama veya hece bölünmesiyle ortaya çıkar. Ya da yöresel söyleyiş farklılıkları bu duruma neden olur. Buna karşın Avrupa dillerindeki kimi örneklerde ölü sesli harflerin gösterilmesine yarar. Örneğin; Türkçedeki Ordùevi (Ordevi gibi okunur) sözcüklerindeki aksana bağlı olarak telaffuz edilmeyen harfleri işaretler. Buna karşın bu harfleri telaffuz edenler de bulunur, ki zaten aksandan kastedilen de bu durumdur.
Strike the Gold
Strike the Gold (21 Mart, 1988 – 13 Aralık, 2011) ABD doğumlu, safkan yarış atı ve aygır. Katıldığı 31 yarışın 6 tanesinden birinci olarak ayrılmayı başaran aygır 1991 yılı Kentucky Derby galibidir. Belirli bir süre Amerika Birleşik Devletlerin'de aygırlık yapan Strike the Gold 1997 yılında Türkiye Jokey Kulübü tarafından satın alınarak aygırlık kariyerini Türkiye'de sürdürmüştür. Türkiye'deki en önemli yavruları arasında şampiyon safkan Sabırlı bulunmaktadır.
TCP Wrapper
TCP Wrapper, Linux veya BSD (Berkeley Software Distribution - Berkeley Yazılım Dağıtımı) olarak (Unix-benzeri) işletim sistemleri üzerinde Internet Protokolü sunucularına  ağ erişimini filtrelemek için kullanılan bir barındırma-tabanlı ağ erişim denetim listesi ACL (bağlantı kontrol listesi) sistemidir. Bu erişim kontrol amaçlı filtrelemek için token gibi kullanılan IP adreslerine, isimlere ve / veya kimlik sorgu yanıtlarına hostta veya alt ağda izin verir.
Orijinal kod, Eindhoven Teknoloji Üniversitesi Matematik ve Bilgisayar Bilimleri Bölümünde Unix çalışma alanlarında şifre kırıcılar'ın faaliyetlerini izlemek için 1990 yılında Hollandalı Wietse Venema tarafından yazılmıştır. 1995'e kadar kendi muhafaza etti ve 1 Haziran 2001 tarihinde, kendi BSD lisansını yayınladı. Arşiv gerçek işlevsellik sağlayan libwrap adında bir kütüphane içerir.
Genellikle arka plan programlarının yapılandırma dosyalarında bulunan hosta erişim kontrol komutları karşılaştırıldığında, TCP Wrappers, ACL (bağlantı kontrol listesi)'nin yeniden yapılandırılma çalışma zamanı için yararlı (hizmetlerin yeniden yüklenmesi veya yeniden başlatılması gerekmez, vb.) ve ağ yönetimi için genel bir yaklaşıma sahiptir.
Aşırı bağlantı ve / veya birçok başarısız oturum açma girişimleri ile karşılaşıldığında, ekleme ve istemci engelleme kurallarını sona erdirerek, DenyHosts veya Fail2ban gibi anti-Solucan komut dosyalarına karşı kullanmayı kolaylaştırır.
Aslında, TCP (Transmission Control Protocol- İletim Denetimi Protokolü) ve UDP (User Datagram Protocol- Kullanıcı Datagram Protokolü) kabul hizmetlerini korumak için yazılı iken, belirli ICMP (Internet Control Message Protocol - Internet Denetim İletisi Protokolü) paketlerini filtrelemek için 'pingd' gibi kullanıcı alanı ping isteği yanıtlayıcı olarak da kullanım örnekleri mevcuttur.
Vakit (gazete)
Vakit gazetesi, ilk defa 15 Mayıs 1875'te Diyarbakırlı Filip Efendi (1828 - 1900) İstanbul'da Kemalzade Lastik Said Bey başyazarlığı altında yayınlanmaya başladı. Gazetenin yönetimi önce Ketenciler başındaki Han-ı Halil'de iken, sonraları Bab-ı Ali caddesindeki 54 numaraya taşınmıştı. Gazete o dönemde 30 paraya satılırdı. Yayınlanan makaleler imzasız olup yazıların altında "Muharriri evvel" imzası vardı. Vakit mücadeleci gazete olarak kısa zamanda en çok okunan gazetelerden biri oldu. Gazetenin yayınlanmasına bir süre göz yumuldu fakat daha sonra Padişah Abdülaziz'in ve hükûmetin tahammülü kalmadı, Vakit kapatıldı.
1917 yılında Ahmet Emin Bey (Yalman) Gödesli Mehmed Asım Bey (Us) ile ortak olarak gazetenin imtiyazını aldı. Gazetenin yönetimi ve basımı için Cağaloğlu'daki Amedi matbaası ve üst katında bulunan bütün tesis ve eşyası ile birlikte 50 liraya tutuldu. Böylece Vakit gazetesi Ali Naci Karacan'ın başyazarlığı altında 22 Ekim 1917'de yeniden yayın hayatına başladı. Gazetenin yazı kurulunda Necmettin Sadık, Kazım Şinasi ve Ruşen Eşref yer aldılar. Ziya Gökalp, Hüseyin Cahit, Halide Edip gibi isimler de halka söylemek istedikleri bir şey olduğu zaman Vakit sütunlarını tercih ediyorlardı. Ziya Gökalp'in Araplara bağımsızlık verilmesi yönündeki,Yeni Mecmua sütunlarında ortaya attığı fikri Vakit gazetesinde de yayınlandı. Vakit, İttihat ve Terakki yönetimiyle tek başına mücadele eden bir gazete oldu.
Can Can
12 Mayıs 2009'da düzenlenen ilk Eurovision yarı finalinde ilk ona giren şarkı, finale çıkmaya hak kazandı. Final gecesinde ise dokuzuncu sırada yarıştı. Final gecesinde şarkı 92 puan toplayarak onuncu oldu. Yarışma sonrasında şarkının, Azeri besteci Tevfik Guliyev'in bestelediği "Nahçıvani" adlı besteden çalıntı olduğuna dair itiraz yapılmıştır.
Vakit (gazete)
O sırada İstanbul'da Vakit dışında Tasvir, Tanin, Sabah, İkdam ve Tercüman gazeteleri yayınlanmaktaydı. Vakit gazetesi 20 paraya satılmaktaydı. 1918'de gazete Cağaloğlu'nun alt başında bulunan beş katlı bir binaya taşındı. Almanya'dan yeni bir matbaa makinesi alınıp getirildi.
Vakit gazetesinin çok başarılı olup o dönemde öncü bir rol oynamasına rağmen, ortağı Mehmet Asım'ın kardeşi Hakkı Tarık Bey ile gazete işlerinde bazı anlaşmazlıklar çıkması üzerine ve yazı işleri müdürü Enis Tahsin'in gazetenin siyasi yazarı Ahmed Şükrü ile birlikte ayrılmaları dolayında Ahmet Emin hissesini 12.000 liraya Mehmet Asım'a satarak ortaklıktan ayrılıp 26 Mart 1923'te Vatan gazetesini çıkarmaya başladı.
Vakit gazetesi 1934'e kadar bu adla, Ekim 1934'ten Aralık 1938'e kadar Kurun, Ocak 1948'den Aralık 1949'a kadar ise Yeni Gazete adıyla yayımlandı. Kadrolu yazar ve yöneticileri arasında Enis Tahsin Til, Hakkı Tarık Us, Ahmet Rasim, Ahmet Şükrü Esmer, Ömer Rıza Doğrul, Refik Ahmet Sevengil, Sadri Ertem, Yekta Ragıp Önen, Fikret Adil, İsmail Safa, Osman Cemal Kaygılı, Kemal Ahmet gibi isimler yer aldı. Ayrıca, Reşat Nuri Güntekin ve Refik Halit'in yazıları da yayımlandı.
Netcat
Netcat, ağı okuyan ve TCP veya UDP iletişim kurallarını kullanarak ağ bağlantılarını yazan bir hizmetidir. Netcat, diğer program ve betikler tarafından içtenlikle veya kolayca kullanılabilen güvenilir "arkauç" aygıtı olması için tasarlandı. Aynı zamanda, gelecekte ihtiyaç duyalacak hemen hemen her türlü bağlantıyı üretebilen, birçok niteliğe sahip, ağ hata ayıklama ve araştırma aracıdır.
2000'deki www.insecure.org kayıtlarına göre, Netcat, ikinci en işlevsel ağ güvenlik aracıydı. Ayrıca 2003 ve 2006'da aynı kategoride dördüncülük elde etti. Netcat, TCP/IP için sanki "bulunmaz hint kumaşı" gibidir. Port (yuva) tarama, dosya taşıma ve port dinleme gibi niteliklere sahiptir ve sanki askıdaymış gibi çalışabilir.
Özellikler
netcat'in bazı önemli özellikeri:
25 nolu porta ham bağlantı açma (telnet gibi)
nc mail.server.net 25
8080 nolu porta mevcut dosya ile bir atışlık websunucu ayarlama
{ echo -ne "HTTP/1.0 200 OK\r\n\r\n"; cat some.file; } | nc -l 8080 { echo -ne "HTTP/1.0 200 OK\r\nContent-Length: $(wc -c <some.file)\r\n\r\n"; cat some.file; } | nc -l -p 8080
Bu dosyaya daha sonra http://servername:8080/ altındaki bir webtarayıcı ile erişilebilir. Netcat sadece ilk istemci bağlanıp daha sonra ayrıldığında dosyayı bir kez sunar.
Eğer 192.168.0.1'deki 80-90 UDP portları (-u) açık olduğunda, sıfır G/Ç (-z) kipini kullanımını denetleme
nc -vzu 192.168.0.1 80-90
Port tarama
Netcat'ın yaygın olmayan kullanımı port taramadır. Netcat bu iş için mükemmel bir araç değildir. Fakat bu işin üstesinden gelebilir. Bu iş için biçilmiş kaftan Nmap'tır.
nc -v -n -z -w 1 192.168.1.2 1-1000
“-n” parametresi DNS taramayı ifade eder. “-z”, nc yapar, sunucudan hiçbir veri almaz. “-w 1″ 1 saniyelik durgunluktan sonra bağlantı sağlar.
Vekillik
Netcat'ın diğer kullanım amacı vekilliktir. Hem portlar hem de makineler yönlendirilebilir. Bu örneği inceleyiniz:
nc -l -p 12345 | nc www.google.com 80
12345 nolu port isteği ifade eder
Bu, 12345 nolu porttaki bir nc sunucu başlatır ve tüm bağlantıları google.com:80'e yönlendirir. Eğer bir web tarayıcı nc'ye istek gönderirse, bu istek google'a gönderilir. Fakat yanıt web tarayıcıya gönderilmez. Bunu sebebi hatların yönlendirilemez olmasıdır.
mkfifo backpipe nc -l 12345 0<backpipe | nc www.google.com 80 1>backpipe
"-c" seçeneği de şöyle kullanılabilir:
nc -l 12345 -c 'nc www.google.com 80'
Sunucuda işlem yapma
nc -l -p 1234 -e /bin/bash
“-e” seçeneği, ağ soketi tarafından yapılan giriş ve çıkış yönlendirmelerini oluşturur. Aynı ağdaki herhangi bir bilgisayardan A adlı bilgisayarı şöyle bağlanır:
nc 192.168.1.2 1234
ls -las
total 428 4 drwxr-xr-x 15 kullanıcıadı 4096 2009-02-17 07:47. 4 drwxr-xr-x 4 kullanıcıadı 4096 2009-01-18 21:22 .. 8 -rw--- 1 kullanıcıadı 8192 2009-02-16 19:30 .bash_history 4 -rw-r--r-- 1 kullanıcıadı 220 2009-01-18 21:04 .bash_logout ...
Port Gönderme veya Eşleştirme
Linux'de NetCat port gönderme için kullanılabilir. Aşağıda bu işi yapmanın dokuz farklı yolu gösteriliyor:
nc -l -p port1 -c ' nc -l -p port2' nc -l -p port1 -c ' nc host2 port2' nc -l -p port1 -c ' nc -u -l -p port2' nc -l -p port1 -c ' nc -u host2 port2' nc host1 port1 -c ' nc host2 port2' nc host1 port1 -c ' nc -u -l -p port2' nc host1 port1 -c ' nc -u host2 port2' nc -u -l -p port1 -c ' nc -u -l -p port2' nc -u -l -p port1 -c ' nc -u host2 port2'}}
Ağdaş
Ağdaş (Azerice:  Ağdaş), Azerbaycan'da şehir. Ağdaş Rayonunun merkezidir. 1919'a kadar Ereş mahallesi olarak adlandırılmıştır.
1900 yılında şehir statüsü almıştır. Şirvan düzlüğünün kuzeybatısında yer almaktadır. Bakü'den 244 km, Leki demiryolu istasyonundan 10 km, Türyan çayının sağ kıyısından 2,5 km uzaklıktadır.
Tarihi
19. yüzyılda Şeki hanlığında Ağdaş isminde bir köy sonradan 'Üçkovak' olarak adlandırıldı. 1819 yılında Çar Rusyası'nın Şeki'yi işgalinden sonra Şeki eyaleti içerisinde Ereş mahallesi oluşturuldu. Merkezi ise Ağdaş köyü oldu.
1887 yılında Polonya'nın Poznan şirketinin Lodz bölümü başkanı Ramendik Ağdaş'a gelerek pamuk toplanması ve üretilmesi için 4 adet pamuk üreten tezgah yaptırdı. 1897 yılında Ağdaşda Polonya üretimi pamuk tezgahından 7 adet bulunmaktaydı. 1888 yılında 50 ton, 1892 yılında ise 450 ton pamuk üretilmişti. O dönemin 'Kafkas' gazetesindeki bir makaleye göre Ağdaş'tan Fransa'nın Marsilya ve İtalya'ya halis ipek ve ipekböceği gönderen en büyük merkezlerden biridir.
1904'te Kafkas Pamukçular Birliğinin ilk toplantısı Ağdaş'ta yapılmıştır.
25 Ekim 1882 tarihinde Azerbaycan ilk uluslararası öğretim merkezlerinden 'Rus-tatar' okulu Süleyman Gayıbov tarafından Ağdaş'ta açılmıştı. Azerbaycan'daki 3 böyle okuldan birinin Ağdaş'ta olması o dönem için ne kadar önemli bir yer olduğunun kanıtıdır.
1919 yılında Ereş Mahallesi'nin ismi Ağdaş olarak değiştirildi. 1926'da ise lağvedilerek Sovyet döneminin il statüsüne uygun olarak Ağdaş ili oluşturuldu ve Ağdaş köyü de ilin merkezi oldu.
Microsoft
Microsoft Corporation, ABD merkezli çok uluslu teknoloji şirketidir. Bilgisayar yazılımları, elektronik cihazlar, kişisel bilgisayarlar ve bilişim hizmetleri geliştirir, üretir, lisanslar ve satar. Şirketin en çok bilinen yazılımları Microsoft Windows ve MS-DOS işletim sistemi aileleri, Microsoft Office paketi, Bing adlı arama motoru, Internet Explorer ve Edge web tarayıcılarıdır. Öne çıkan donanım ürünleri ise Xbox video oyun konsolları, Microsoft Hololens sanal gerçeklik gözlükleri ve Microsoft Surface dokunmatik ekranlı kişisel bilgisayar ürün ailesidir. Microsoft, 2016 itibarıyla dünyanın en büyük yazılım geliştiricisi ve dünyanın en değerli şirketlerinden birisidir. Şirketin adı, "microcomputer" (mikrobilgisayar) ve "software" (yazılım) sözcüklerinin birleşmesinden meydana gelir.
Microsoft, 4 Nisan 1975'te Paul Allen ile Bill Gates tarafından kuruldu. İkilinin amacı Altair 8800 bilgisayar sistemi için BASIC yorumlayıcıları geliştirip satmaktı. Şirket, 1980'lerin ortalarında MS-DOS ile kişisel bilgisayarlara yönelik işletim sistemi pazarını domine etmeye başladı ve ardından Microsoft Windows ile liderliğini sürdürdü. 1986'da halka açıldı. Hisse değerleri hızla yükselince üç dolar milyarderi yarattı, Microsoft çalışanlarından 12.000 kişi de dolar milyoneri oldu. Şirket, 1990'lardan bu yana işletim sistemi pazarının dışına çıkarak genişlemekte, ayrıca büyük çaplı kurumsal alımlar yapmaktadır. En büyük satın alımları Ocak 2022'de 68.7 milyar dolara aldığı Activision, Aralık 2016'da 26,2 milyar dolara aldığı LinkedIn ve Mayıs 2011'de 8,5 milyar dolara aldığı Skype Technologies'dir.
2015 itibarıyla Microsoft, PC işletim sistemleri pazarında ve ofis yazılımları pazarında pazar lideridir, ancak tüm işletim sistemleri hesaba katıldığında liderliği Android'e kaptırmıştır. Şirket ayrıca masaüstü bilgisayarlar ve sunucular için hem bireylere hem de kurumlara yönelik çeşitli yazılım ve hizmetler geliştirmektedir. Bunlar arasında Bing arama motoru, MSN adlı dijital hizmetler pazarı, HoloLens adlı karma gerçeklik platformu, Azure bulut bilişim platformu ve Visual Studio yazılım geliştirme platformu sayılabilir.
2000 yılında Gates CEO'luk görevinden ayrıldı ve yerine Steve Ballmer geldi. Ballmer, Microsoft'u bir "cihaz ve hizmet şirketine dönüştürme" stratejisini benimsedi. Bu kapsamda Microsoft, 2008'de Danger Inc.'i satın alarak kendi bilgisayarlarını üretebilir hale geldi ve Haziran 2012'de Microsoft Surface tablet bilgisayar serisini duyurdu. Ardından Nokia'nın cihaz ve hizmetler bölümünü satın alarak Microsoft Mobile'ı oluşturdu. 2014'te CEO'luk görevine Satya Nadella geldikten sonra şirket, donanım bölümünü küçültmeye ve bulut bilişime odaklanmaya başladı. Bu hamleyle birlikte şirketin hisse değeri Aralık 1999'dan beri en yüksek noktaya ulaştı.
2020 yılında Bill Gates Teknoloji Danışmanlığı görevinden istifa etti. Microsoft ise onun yerine İcra Kurulu Başkanı Satya Nadella'yı teknoloji danışmanı pozisyonuna getirdi.
Tarihçe
Şirket 1975 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nin Washington eyaletindeki Seattle kentinde iki üniversite öğrencisi tarafından kurulmuştur. Bu iki girişimcinin vizyonu "her ev ve her masada bir bilgisayar" idi.
Popular Electronics dergisinin 1 Ocak 1975 tarihli sayısında Altair 8800 bilgisayar sisteminin tanıtımını okuduktan birkaç gün sonra Bill Gates, bilgisayarın tasarımcısı MITS (Micro Instrumentation and Telemetry Systems) ile temasa geçti. Ekibi ile birlikte Altair 8800 üzerinde çalışan BASIC yazılımlama dili geliştirdiklerini belirtti. Paul Allen MITS'e yazılımın tanıtımını yapmaya gitti. Paul Allen Altair 8800'i daha önce kullanmamış olmasına karşın tanıtımı başarılı oldu. Tanıtımın sonunda MITS (Micro Instrumentation and Telemetry Systems) Bill Gates ve Paul Allen'dan Altair bilgisayarları için BASIC yazılımlama dilinin telif hakkını satın aldı. Kârlı bir iş fırsatı yakaladıkları düşüncesiyle Bill Gates Harvard Üniversitesi'ndeki hukuk eğitimini yarıda bırakıp New Mexico eyaletinin Albuquerque şehrinde Microsoft şirketini kurdu.
Şirket, ilk uluslararası bürosunu 1 Kasım 1978'de Japonya'da açtı. 1 Ocak 1979'da şirket merkezini Washington eyaletinin Bellevue şehrine taşıdı.
Aradan geçen yıllar içinde Microsoft bir dünya devi olmuş, sahibi Bill Gates ise dünyanın en zengin insanı olmuştur. Ancak bu zenginliği herkesin düşündüğü şekilde sadece geliştirdiği işletim sistemini satarak değil, ayrıca sektördeki büyük açıkları kapatabilecek nitelikte yazılan yazılımların daha kendisi için tehlike teşkil edecek aşamaya getirmeden satın almasıyla başarabilmiştir.
Microsoft artık sadece bir yazılım şirketi değil, ayrıca iş ve eğlence dünyası için geliştirdiği donanımlar ile de adından söz ettirmektedir. Visual Studio ve FSX (Microsoft Flight Simulator) gibi büyük ve önemli çalışmaları da bulunmaktadır.
Microsoft 17 Eylül 2007 tarihinde Avrupa Birliği Microsoft rekabet davasını kaybetmiştir.
3 Eylül 2013 tarihinde Microsoft, Nokia'nın Cihazlar ve Servisler birimlerini ve bazı Nokia patentlerini 7.2 Milyar $ karşılığında satın alınmıştır. Bu satın almayla birlikte Nokia'nın 18 bin'i üretimde olmak üzere, 32 bin çalışanının da Microsoft tarafına geçeceği açıklandı.
14 Haziran 2016 tarihinde Microsoft sosyal medya platformu olan Linkedin'i 26.2 milyar dolara satın almıştır. LinkedIn Microsoft'un satın aldığı 196. şirket olmuştur.
18 Ocak 2022 tarihinde Microsoft bilgisayar oyunu geliştiricisi ve yayımcısı Activision Blizzard'ı 68.7 milyar dolara satın almıştır.
Kredi
Kredi, bir tarafın diğer tarafa para veya kaynak sağlamasına izin veren ve ikinci tarafın birinci tarafa hemen geri ödeme yapmadığı borç ve güvendir. Bir kimseye belirli bir süre sonra geri almak kaydıyla satın alma gücü sağlanması veya bu gücün devredilmesi olarak tanımlanır. Bu sözü edilen nakdi kredi tanımıdır. Ancak bankalar bir tüzel ya da gerçek kişi lehine garanti ve kefalet vererek de kredilendirme yapabilir. Buna da gayrinakdi kredi denir.
Sağlanan kaynaklar finansal olabilir (örneğin istikraz verilmesi) veya mal veya hizmetlerden (örneğin tüketici kredisi) oluşabilir. Kredi, her türlü ertelenmiş ödemeyi kapsar. Kredi, borç veren olarak da bilinen bir kreditör tarafından borçluya açılır.
Köken bilimi
Kredi kelimesi Türkçede "1. inanç, güven, itibar, 2. (güvene dayanarak) borç verme" anlamına gelir. İtalyanca credito veya Fransızca crédit sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince creditum ("emanet") sözcüğünden evrilmiştir.
Diğer yandan kredi iki taraf arasında gerçekleşen bir hukuki sözleşme olarak da açıklanabilir. Bu sözleşmede taraflar, kredi açan taraf ve kredi açılan taraftır.
Kredi sözleşmeleri, konu itibarıyla çok yönlü sözleşmelerdir.
farklı biçimlerde olabilir.
Kredi türleri
Günümüzdeki ekonomik yaşamın gerekliliklerinden dolayı kredinin türleri bulunmaktadır. Bu krediler kişinin ihtiyaçlarına, yaşına, cinsiyetine ve sosyal statüsüne göre değişmektedir. Örneğin, girişimciler için belirli bir süre geri ödemesiz Girişimci Kredisi, yeni evli çiftler için evlilik kredisi verilebilmektedir. Belirli kredi türlerinde uzmanlaşmış bankalar da bulunmaktadır. Günümüzdeki kredi türlerinin bir kısmı aşağıdaki gibidir:
İhtiyaç kredisi
İhtiyaç kredisi veya tüketici kredi, günümüzde en çok tercih edilen kredi biçimidir. Bireysel kredi veya tüketici kredisi olarak da ifade edilir. Düşük tutarlı ve kısa vadeli ihtiyaçları karşılamak için verilen ipotekli ve ipoteksiz tüm kredilerdir.
Konut kredisi
Konut kredisi, bireylerin bir konutu satın almaları için ipotek konularak kullandırılan ve diğer kredi türlerinden alınan KKDF ve BSMV vergilerinden muaf tutulan finansman şeklidir. Konut kredisinde konut eksperinin belirlediği değerin en fazla %80’ine kadar konut kredisi kullanılabilir. Geri kalan tutar ise alıcıdan peşinat olarak istenir.
Taşıt kredisi
Taşıt kredisi, sıfır ve ikinci el taşıt alımlarını finanse etmek amacı ile kullanılan bireysel bir kredi türüdür. Kredi vadesi boyunca taşıt banka tarafından ipotek altına alınır. Taşıt kredisi ipotekli bir kredi olmasından dolayı ihtiyaç kredisine göre onaylanma ihtimali daha yüksek bir kredi türüdür.
Bayram kredisi
Bankaların bayram dönemlerinde, tatil, ziyaret veya artan alışveriş masraflarına yönelik olarak sundukları dönemsel kampanya kredileridir. Bayram kredileri ihtiyaç kredisi kapsamında düzenlenen kredi kampanyalarıdır.
Evlilik kredisi
Evlilik kredisi ya da düğün kredisi, evlenmeyi planlayan çiftlerin masraflarını karşılamak için verilir. Bir tür ihtiyaç kredisidir.
İpotekli ihtiyaç kredisi
İpotekli kredi, bir teminat karşılığında şahıslara verilen bir kredi türüdür. Özellikle yüksek tutarlı ihtiyaç kredileri, genellikle ipotek karşılığı verilmektedir. Taşıtlar ya da ev ve arsa gibi taşınmazlar ipotek olarak alınabilir. Taşınmazların türüne göre alınabilecek ipotekli ihtiyaç kredisi miktarı değişmektedir. Örneğin, konut için ekspertiz değerinin %80’i, iş yeri için ekspertiz değerinin %75’i, imarlı arsa içinse ekspertiz değerinin %50’sine kadar ipotekli ihtiyaç kredisi alınabilir.
Esnaf kredisi
“KOBİ” kredisi olarak da bilinen esnaf kredisi, küçük işletme sahiplerinin işlerini geliştirmek için yararlanabildikleri bir kredi türüdür.
Öğrenci kredisi
Öğrenci kredisi, bir diğer adıyla eğitim kredisi, öğrencilerin eğitim masraflarını karşılaması için verilen bir tür ihtiyaç kredisidir. Öğrencinin düzenli geliri varsa kendisine, yoksa eğitim masraflarını üstlenen aile bireylerine bankalar tarafından öğrenci kredisi verilebilir. Bankaların verdiği kredilerin yanı sıra, yükseköğrenim gören T.C. vatandaşı öğrenciler, T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü'nden öğrenim kredisi alabilirler.
Kredi hesaplama
Kredi hesaplama, kredi arayan herkesin öncelikle yapması gereken işlemdir. İnternet üzerinden kredi hesaplamasına imkân veren online hesaplama araçları, sizin konut kredisi hesaplama ya da ihtiyaç kredisi hesaplama gibi ihtiyaçlarınızı en hızlı ve kolay şekilde yapmanızı sağlar. Gerçekleştirdiğiniz kredi hesaplama işlemleri, kredi başvurusu yapmadan önce faiz, masraf gibi detaylar konusunda da ayrıntılı bilgi sahibi olmanızı sağlamaktalar.
Julieta Serrano
Julieta Serrano Romero (d.2 Ocak 1933; Barcelona, Katalonya, İspanya), İspanyol aktris. 1960'larda başladığı oyunculuk kariyerinde daha çok ünlü İspanyol yönetmenler Pedro Almodóvar ve Ventura Pons yapımalrında yer almıştır.
Ì
Ì, ì harfi Katalan, Fransız, İtalyan ve Portekiz alfabelerinde kullanılır.
Aksanlı harfler
Aksanlı harflerin normalde, işaretsiz (yalın) biçimleriyle aralarında okunuş farklılığı bulunmaz. Yalnızca kelimenin anlamındaki bir değişikliği gösterir. Yani eşsesli kelimeleri birbirinden ayırmaya yarar. Bu da çoğu zaman işaretli harf üzerinde bir duraksama veya hece bölünmesiyle ortaya çıkar. Ya da yöresel söyleyiş farklılıkları bu duruma neden olur. Buna karşın Avrupa dillerindeki kimi örneklerde ölü sesli harflerin gösterilmesine yarar. Örneğin; Türkçedeki Derìaltı (Deraltı gibi okunur) sözcüklerindeki aksana bağlı olarak telaffuz edilmeyen harfleri işaretler. Buna karşın bu harfleri telaffuz edenler de bulunur, ki zaten aksandan kastedilen de bu durumdur.
1991 Voleybol Dünya Ligi
1991 Voleybol Dünya Ligi, FIVB tarafından on erkek voleybol takımının katılımıyla 17 Mayıs-27 Temmuz tarihleri arasında düzenlendi. Final maçları İtalya’nın Milano kentinde oynanan ikinci Dünya Ligi'nde İtalya şampiyon oldu.
Yarı Final Maçları
26 Temmuz 1991
Bronz Madalya Maçı
27 Temmuz 1991
Şampiyonluk Maçı
27 Temmuz 1991
Dış bağlantılar
1991 Voleybol Dünya Ligi Sonuçlar
Jak Ali Harvey
Jak Ali Harvey, doğum adıyla Jacques Harvey (d. 4 Mayıs 1989), Jamaika asıllı Türk atlet. Kısa mesafelerde koşmaktadır.
Karanlık madde
Karanlık madde, astrofizikte, elektromanyetik dalgalarla (radyo dalgaları, gözle görülebilen ışık, x-ışınları, vb.) etkileşime girmeyen, varlığı yalnız diğer maddeler üzerindeki kütleçekimsel etkisi ile belirlenebilen maddelere denir. Karanlık maddelerin varlığını belirlemek için gök adaların döngüsel hızlarından, gök adaların diğer gök adalar içerisindeki yörüngesel hızlarından, geri planda yer alan maddelere uyguladığı kütleçekimsel mercekleme özelliğinden ve gök adaların içerisindeki sıcak gazların sıcaklık dağılımından yararlanılır. İncelemeler, gök adalarda, gök ada gruplarında ve Evren'de, görülebilen maddelerden çok daha fazla karanlık madde olduğunu göstermektedir. Karanlık maddelerin bileşenleri tamamen bilinmemekle birlikte, WIMP'ler, aksiyonlar, sıradan ve ağır nötrinolar, gezegenler ve sönmüş yıldızlarla birlikte verilen isim MACHO'lar ile ışıma yapmayan gaz bulutlarından oluşur.
Gözlemsel kanıt
Karanlık madde kavramı, ilk olarak 1932'de Jan Hendrik Oort ve 1933 yılında, Kaliforniya Teknoloji Enstitüsünden İsviçreli astrofizikçi Fritz Zwicky tarafından öne sürülmüştür. Fritz Zwicky'nin gözlemi ve iddiası kırk yıl boyunca hiçbir ortamda ciddiye alınmamıştır. Karanlık maddenin var olduğuna dair en güçlü kanıt olan Sarmal Gök ada eğilimleri, 1970 yılında Washington Carnegie Enstitüsü'nde Vera Rubin ve arkadaşları tarafından ileri sürülmüştür. Vera Rubin de Fritz Zwicky ile benzer bir kaderi paylaşarak, uzun yıllar ciddiye alınmamış, hiçbir ciddi yayın organı çalışmalarına yer vermemiştir. Master ve doktora tezleri de daha önce reddedilmiş olan Vera Rubin için bu durum pek şaşırtıcı olmamıştır. Onlarca yıl sonra, bugün hemen hemen tüm astrofizikçiler karanlık maddenin varlığını kabul ederler. Ağustos 2006'da yayınlanan, 150 milyon yıl önce gerçekleşmiş olan iki gök ada kümesinin çarpışmasına dair gözlem, karanlık maddelerin varlığına dair daha somut bir kanıt oluşturmuştur. Çarpışma sırasında sıcak gazlar arasında bir etkileşim olmuş ve daha sonra merkeze yaklaşmışlardır. Gök adalar ve karanlık madde etkileşime girmemiş ve merkezden uzak kalmışlardır.
İki şekilde karanlık maddenin ortaya çıktığı sanılmaktadır: Baryonik karanlık madde ve Baryonik olmayan karanlık madde. Evrenin kütlesinin yüzde 90'ını oluşturduğu varsayılmakla birlikte, karanlık maddenin henüz astronomlar için sırrı çözülmüş değildir. 1970'ler Evren'deki maddenin yüzde doksanının görünmez olduğunun keşfedilmesiyle karanlık madde iddialarının güçlendiği yıllar olmuştur. Karanlık maddenin var olduğu varsayılmakta, ancak ne olduğu konusunda çok az açık bilgi vardır.
Gök ada dönüş eğrisi
Karanlık maddenin varlığına ilişkin en önemli kanıt, 1970'li yıllarda Washington Carnegie Enstitüsü'nden Vera Rubin ve arkadaşları tarafından ortaya konulmuştur. Bu grup gök ada dönme eğrileri adı verdikleri, gök adadaki yıldız ve gazların gök ada merkezi etrafındaki yörünge hızları ile bunların merkeze olan uzaklıklarını bir grafik üzerinde gösterdi. Eğer bir sarmal gök adada, Samanyolu gök adasında olduğu gibi, kütle; galaktik maddenin görünen durumuna göre dağılmışsa, Güneş sistemindekine benzer, hızlı bir hız azalmasının görülmesi gerekir. Çünkü kütlenin büyük bir yüzdesi merkezdeki şişkin bölgede toplandığından, haloda çekim çok zayıf olacaktır. Bunun sonucu olarak merkezden uzaklaştıkça, yıldız hızları azalacak ve gök ada dönme eğrisi hızlı bir düşme gösterecektir.
Fakat Samanyolu, Andromeda ve diğer sarmal gök adalarda durumun böyle olmadığı görülmektedir. Bu gök adaların gök ada dönme eğrilerinde, hız düşmesi yerine, düz bir gidiş kendini göstermektedir. Başka bir ifade ile, yıldızların hızları halo boyunca sabit kalmaktadır. Böyle bir durumun anlamı şudur: Bu gök adaların her birinde kütlenin büyük bir yüzdesi merkezdeki şişkin bölgede toplanmış olmayıp, gök ada içinde baştan sona düzgün bir şekilde yayılmıştır. Bu ise ancak gök ada halesinde önemli miktarda karanlık maddenin var olması ile mümkündür.
Gök adaların hız dağılımı
Minik dalgalanmalar nedeniyle yoğunluğun fazlalık gösterdiği yerlerde çevredeki madde üzerinde hafıf bir çekme etkisi, yoğunluğun az olduğu bölgelerde ise çevredeki madde üzerinde hafif bir itme etkisi olur. Bu etki, kendisini çevremizdeki galaksiler üzerinde düzgün Hubble genişlemesinden küçük sapmalar şeklinde gösterir. Eğer galaksilerin normal Hubble akışından farklı olan bu "özel" hızları ölçülebilir ise, karanlık maddenin dalgalanan bileşeninin izi bulunmuş demektir. Bu anlamda TullyFisher bağıntısının özel bir önemi vardır. L α vrot4 olarak ifade edilen, galaksinin ışıma gücü ve dönme hızı arasındaki bu bağıntı, galaksinin uzaklığının bir ölçüsünü verir. Hubble yasasına göre kırmızıya kaymadan da bir uzaklık bulunur. Bununla birlikte, kırmızıya kayma yoluyla hesaplanan uzaklık, galaksinin özel hızının Hubble hızına eklendiğine mi yoksa çıkarıldığına mı dayanarak gerçek uzaklıktan büyük ya da küçük olabilir. Binlerce galaksi için bu iki uzaklık karşılaştırılarak, 100 megaparsek uzaklığa kadar özel hız dağılımının bir haritası çıkarılabilir.
Bu hareketlere var olan tüm madde neden olduğundan, ışıyan ya da karanlık tüm maddeyi ortaya çıkarmak mümkün oluyor. İlk sonuçlar, gözlenen hızda kütle hareketleri için yaklaşık olarak kritik yoğunluğa eşit miktarda bir karanlık madde olması gerektiğini gösteriyor. Bu hareketlerden sorumlu dev madde yoğunlaşmaları olduğu için, bu kütle akışlarının kaynakları, oldukça duyarlı bir biçimde bulunabilir. Bizden yaklaşık 40 megaparsek uzaklıkta bulunan en yakın yoğunlaşmaya 'Büyük Çekici' adıverilmiştir. Eğer gerçekse, Büyük Çekici'nin bir düzine zengin galaksi kümesinin içerdiğinden daha fazla sayıda galaksi içermesi gerekir. Galaksi düzlemimiz Büyük Çekici'nin büyük bir bölümünü görmemizi engellediğinden galaksileri doğrudan doğruya sayamıyoruz. Kütle akışlarına yol açan başka galaksi komplekslerinin bulunma olasılığı da oldukça yüksektir.
Gök ada kümeleri ve çekimsel mercekleme
Halolarda yer alan olası astrofiziksel cisimler arasında yıldız enkazları, nötron yıldızları, beyaz cüce gibi sönük yıldızlar, hatta kara delikler ve küçük kütlelerinden dolayı hiçbir zaman yıldız olmayı başaramamış cisimler bulunur. Bu cisimler hemen hemen ya da tümüyle görünmez olduklarından karanlık madde için mükemmel adaylardır. Dahası, varlıkları kesin olarak bilindiğinden, MACHO'lar halodaki karanlık madde adayı olarak WIMP'lerden daha uygundurlar.
1993 yılında yapılan iki deneyde MACHO 'ların varlığı konusunda güçlü kanıtlar elde edilmiştir. Bu deneylerde kullanılan yöntem, çekimsel mercek etkisidir. Eğer bir MACHO, Dünya ile uzak bir yıldızı birleştiren doğrultuya çok yaklaşırsa, başka türlü görünmez olan MACHO 'nun kütleçekimi, yıldızın ışığını büken bir mercek gibi davranır. Yıldızın, birbirinden bir açı saniyesinin binde biri kadar uzaklıkta olan birçok görüntüsü oluşur ki bunu yeryüzünden gözlemek hemen hemen olanaksızdır. Bununla birlikte, Samanyolu halosu çevresinde yörüngesindeki hareketi sırasında MACHO bu doğrultuyu keserken arkadaki yıldız geçici olarak parlaklaşır.