cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emirler, Kastamonu
Coğrafya
Köy, Kastamonu il merkezine 5 km uzaklıktadır.
Ayşe Savaşır
Ayşe Savaşır, (d.1934, Ankara) Türk piyanist ve klavsenci.
İlk Türk klavsencidir. Ankara’da piyano eğitimini tamamladıktan sonra ABD’ye giderek ünlü klavsen virtüözlerinin öğretmeni Wanda Landowska’nın yanında yetişti. Yurda döndüğünde Ankara Devlet Konservatuvarı’nda kurulan klavsen bölümünün başına geçen Ayşe Savaşır, 7 Ocak 1961’de ülkenin ilk klavsen konserini vermiştir.
Yaşamı
1934 yılında Ankara'da dünyaya geldi. Ankara Devlet Konservatuvarı Piyano Bölümü'nde Fuat Turkay’ın öğrencisi oldu. 1955 yılında  mezun oldu ve aynı yıl klavsen yorumculuğu sanatını öğrenmek üzere Amerika Birleşik Devletleri’ne giderek Juilliard Müzik Okulu’na girdi. Burada piyanonun yanı sıra ünlü klavsenci Wanda Landowska’yla klavsen çalıştı. 1959’da Juilliard Müzik Okulu’ndan Joseff Raiefe’nin öğrencisi olarak mezun oldu.
1960’ta Landowska’yla yaptığı çalışmaları tamamlayıp Türkiye’ye döndü. Ankara Devlet Konservatvuarı’nda piyano öğretmenliğine ve konservatuvarda yeni kurulmuş olan Klavsen Bölümü’nün başına getirildi.
Yurda döndükten sonra 7 Ocak 1961 tarihinde Devlet Konservatuvarı salonunda ilk klavsen konserini veren sanatçı; bu tarihten itibaren yurt içinde ve dışında çok sayıda resital, orkestra konseri, TV ve radyo konserleri verdi ve festivallere katıldı. 1967 -1969 arasında Amsterdam'da oda müziği deneyimini artırdı.
Ankara Devlet Konservatuvarı’nda 1980 yılında doçent, 1987’de profesör unvanını aldı. 1988-1999 arasında Bilkent Üniversitesi Müzik Fakültesi’nde Yönetim Kurulu Üyeliği ve Piyano öğretim üyeliği yaptı. 2001 yılında emekli oldu.
İsveç'te turizm
İsveç’te turizm, 2011’de ülke ekonomisinin % 2,9’unda İsveç ekonomisinin nispeten küçük bir bölümünü oluşturmuştur; Bu sırada, turizm 264 milyar İsveç Kronu getirdi, bunun 98,8 milyarı İsveç'te yabancı ziyaretçi harcamasıydı. İsveç'te hane halkı gelirinin % 7,1'i yurt içi turizm harcanmaktadır.
Nevesinli Salih Paşa
Nevesinli Salih Paşa (d. 1607, Nevesin, Bosna - ö. 17 Eylül 1647, İstanbul), Osmanlı Padişahı İbrahim saltanatında 17 Aralık 1645 - 16 Eylül 1647 tarihleri arasında bir yıl dokuz ay sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.
İsveç'te turizm
İsveç en çok Danimarka, Norveç ve Finlandiya gibi komşu ülkelerden gelen turistler tarafından ziyaret edilmektedir; diğer kaynak ülkeler arasında Almanya ve Birleşik Krallık bulunmaktadır. İsveç'in turistik mekanları Vasa Müzesi, Millesgarden ve Dünya Mirası Alanı Drottningholm Sarayı; Diğer turistik yerler arasında İsveç'in sanatı, edebiyatı, modernizmi ve müziği (örneğin, ABBA) bulunmaktadır. Birçok turist, sıcaklıklar yüksek olduğunda yaz aylarında, özellikle Skåne ve kumsal sahilleriyle İsveç'in orta / güney kıyılarını ziyaret eder. Gotland, Almanya'dan Visby havaalanına charter uçuşları ile yaz aylarında pek çok ziyaretçi almaktadır.
Nevesinli Salih Paşa
Hayatı
Hersek sancağına bağlı Nevesin'lidir. Boşnak asıllıdır. Önce defterdar Niğdeli Mustafa Ağa'ya intisap etmiştir. Sicill-i Osmani ise onun Niğdeli Mustafa Paşa'nın oğlu olduğunu bildirir. Defterdar Mustafa Ağa'nın ölümünden sonra Ruznameci İbrahim Ağa'ya intisap edip maliye mesleğinde yetişmiştir. Sırasıyla baş-muhasebeci, cizye muhasebecisi, matbah emini, defter emini, tersaney-i hümayun emini ve kapıcılar kethüdası; 1643'te ikinci imrahor; Haziran 1644'te Yeniçeri Ağası olmuştur. 1644'te vezirlik rütbesi verilerek başdefterdar görevine geçmiştir.
17 Aralık 1645'te Sultanzade Mehmed Paşa sadrazamlıktan azledildikten sonra sadrazam olmuştur.
İsveç'te turizm
Turistik bir rota, tarihi, doğal ve kültürel cazibe merkezlerini inceleyen güney ile kuzey İsveç arasındaki trenle seyahatler düzenlenmektedir. Bu rota özellikle Alman turistler arasında popülerdir.
CIA World Factbook’una göre, İsveç 2006’da 7.627.000 turist sayısıyla, dünyanın en çok ziyaret edilen 21. ülkesiydi.
Nevesinli Salih Paşa
Hayatı
Bu dönemin başında Girit Savaşında Hanya Kalesinin fethedildiği haberi geldi ve bunun için Haliç'te ve Galata'da günlerce şenlik düzenlendi. Sultan İbrahim, Hanya fatihi Yusuf Paşa'ya kendisine özel hediyeler getirmediği için sinirlenmişti. Şubat 1646'da Sultan Yusuf Paşa'yı huzuruna çağırarak hemen Girit'e gitmesini emretti. Yusuf Paşa hazırlıksız olması ve mevsimin uygun olmaması dolayısı ile bunun imkânsız olduğu cevabını verince Sultan'ın sinirleri daha da depreşti. Yusuf Paşa'ya bu kaleyi fethinden sonra kale savunucularını serbest bırakması nedeniyle serzenişte bulundu. Yusuf Paşa buna gayet dik yanıt verince Sadrazam Salih Paşa'nın onun hayatını bağışlaması için yalvarmalarına rağmen Sultan, Yusuf Paşa'yı boğdurup katlettirdi. Deli Hüseyin Paşa Girit serdarlığına atandı.
İsveç'te turizm
İsveç doğası
İsveç'in kuzeyindeki konum nedeniyle, yaz güneşi sadece kısa bir süre için gökyüzünde gözükür (Kuzey Kutup Dairesi'nin hiçbir yerinde değil). Bu fenomen, akşamları normalden daha geç saatlerde açık hava etkinliklerine izin verir.
İsveç'te çok sayıda göl ve orman vardır; eski balıkçılık ve kano popülerdir. Vättern ve Vänern gölleri dahil olmak üzere birçok büyük göl bulunmaktadır. Stockholm'den Göteborg'a uzanan Göta Kanalı, yazın seyahate izin veriyor.
Nevesinli Salih Paşa
Hayatı
Bundan sonra Sultan İbrahim ruhsal bunalımlar içine girdi. Fakat iki yaşında olan kızını Fazlı Paşa ile evlendirerek büyük bir düğün eğlentisi yaptı. Sadrazam Salih Paşa sağdıç oldu. Hazırlanan büyük nahılların Eski Saraya gidişi için yolların genişletilmesi ve diğer düğü ve eğlence hazırlıkları büyük masraflara yapıldı. Sadrazam 50 bohça giysi, çeyiz yüklü hayvan katarları, şekerden yapılma maket ve ağaçlar için yapılan masraflar için 50 bin kuruş harcadı.
İsveç'te turizm
İsveç doğası
Doğa yürüyüşü, hem ormanlık bölgelerde hem de dağlık manzaralarda popülerdir.
Nevesinli Salih Paşa
Hayatı
Sultan İbrahim şehrin çeşitli semtlerinde bulunan şeyhler, imamlar ve üfürükçülerden sağlık ummaktaydı ve onları ziyaret eder olmuştu. İstanbul'da araba ile dolaşıp sultanın yolunu geciktirmeyi yasakladı ve bunu uygulaması için Sadrazam Salih Paşa'ya kati emir verdi. Sultan, 17 Eylül 1647'de Davutpaşa'da bulunan bir üfürükçüye gitmekteyken Etyemez'de önüne bir araba çıktı. Bu durum, araba yasağına dair verdiği emrin yerine getirilmemesinden dolayı Sultan İbrahim'i çok öfkelendirdi. Sadrazam Salih Paşa'yı ikindi divan toplantısında önüne getirtti. Görmek istediği üfürükçü imamın evinin önünde onu kuyu ipi ile boğdurttu. Bazı tarihçiler bu idama asıl nedenin o yılki savaşlarda olan başarısızlık ve sadrazam aleyhtarlarının devamlı aksi telkinlerine bağlarlar. Bir yıl dokuz ay sadrazamlık yapmıştı ve yaşı 40'a varmamıştı.
İsveç'te turizm
İsveç doğası
Dağ yürüyüşü, yaklaşık 1000 km uzunluğunda ve 50 ila 200 km genişliğindeki dağların Norveç ile sınırlandığı İsveç'in kuzey ve kuzey batı kısımlarıyla sınırlıdır. Güneyde İsveç dağları genellikle bazı zamanlar sivri uçlu tepelere sahip yüksek tepelerden oluşurken, aralığın orta ve özellikle kuzey kısımları giderek daha çarpıcı bir yapıya sahiptir. İsveç ve genel olarak İskandinavya, özellikle yüksek tepelerden yoksundur (İsveç'teki en yüksek dağ, 2,111 metre (6,926 ft) ile Kiruna yakınlarındaki Kebnekaise Dağı'dır). Buna rağmen, birçok yerde devasa alanlar bulunur ve İsveç dağ silsilesinin en kuzey kısımları Laponya bölgesi olarak bilinen oldukça büyük ve devasa bir vahşi dağ bölgesidir. Bu bölge, Sarek Milli Parkı gibi dünyaca ünlü dağlık bölgeleri içerir ve bazen "Avrupa'nın son vahşi doğası" veya "Avrupa'nın Alaska'sı" olarak adlandırılır. Yaklaşık 9400 km²'lik bir alanı kaplayan Laponia bölgesi, el değmemiş doğasıyla en geniş vahşi doğadır. Bu, her yıl birçok yürüyüşçünün ilgisini çekmektedir, ancak bölgenin belli bölgelerini ziyaret etmek tecrübe gerektirir, çünkü çoğunlukla büyük yürüme mesafelerine sahip, ıssız ve büyük yerlerde cep telefonu şebekesi eksikliği olan yolsuz bir arazidir.
İsveç, dağ yürüyüşü için bir diğer popüler bölge Kungsleden veya "The King's Trail". Kuzeydeki Abisko'dan güneydeki Hemavan'a kadar İsveç dağlarının neredeyse yarısına ulaşan 400 km uzunluğundaki bir patikadır. Bu yürüyüş aşırı bir deneyim gerektirmiyor ve dağlık insanlı dağ kulübeleri ve parkur boyunca küçük dükkanlar bulunuyor. Hem gaziler hem de yeni başlayanlar için dünya standartlarında harika bir doğa deneyimi olduğu söyleniyor.
Kuzey İsveç ve kış sporları
Kışın, Jukkasjärvi buz oteli, her yıl kuzeydeki Kiruna kasabası yakınlarında inşa edilmektedir. Kiruna ayrıca Aurora Borealis'i (Kuzey ışıkları) görebileceğiniz bir yer olarak da kullanılır.
İsveç'in kuzeyinde, kışın turistler genellikle Sami şoförlü ren geyiği kızaklarında veya köpek kızaklarında seyahat ederler. Åre ve Vemdalen'deki yokuş aşağı tatil yerleriyle kayak yapmak da mümkündür ve kuzey İsveç'te çok sayıda kros kayağı pisti vardır. Vasaloppet (Mart ayının başında), dünyanın en eski, en uzun ve en geniş kros kayağı yarışıdır. Buz hokeyi kışın popüler bir spordur. Ülkenin kuzeyindeki koyların çoğu kışın donuyor ve buzda buz pateni yapmak veya buz pateni yapmak mümkündür. Birçok göl de donmuştur ve bu yüzden buz balıkçılığı (pimpelfiske) oldukça yaygındır.
Şehirler ve kasabalar
İsveç'teki çoğu şehir ve kasaba, diğer Avrupa şehirleri ve kasabalarıyla karşılaştırıldığında (örneğin, İngiltere ve Almanya) küçüktür. 900.000'e yakın nüfusuyla en büyük şehri olan Stockholm, 493.000 ile Göteborg ve 270.000 ile Malmö takip ediyor.
Stockholm, en azından 14. yüzyıldan beri İsveç'in başkentidir. İsveç'in metropolü, hükûmetin ve medyanın merkezidir. Stockholm takımadalarına bitişik bir sahile sahiptir; Stokholm'ün bazı bölümleri, eski zamanlardan itibaren büyük oranda bozulmadan korunmaktadır.
Göteborg nispeten yeni inşa edilmiş bir şehirdir (17. yüzyıldan kalma). Turistik yerleri ve alışveriş olanakları için ziyaret edilir.
Malmö yakın zamanda Öresund Bölgesi'nin doğu kesiminde, Kopenhag, Danimarka ile birlikte Öresund Köprüsü üzerinden bağlı olarak ortaya çıkmıştır. Son 15 yıl boyunca, Malmö kültüre daha fazla kaynak koymuştur; daha önce işçi sınıfı şehri olarak ün yapmıştı. Bükülmüş gökdelen Torna Torso ve Kockums tersanesindeki ana vinç, daha yeni olan yerlerdir. Hem Malmö hem de Göteborg, 2009 yazında Uefa U21 Avrupa Şampiyonasına ev sahipliği yaptı. 2013 Eurovision Şarkı Yarışması da Malmö'de düzenlendi.
Lund, 1658 yılına kadar Danimarka'nın bir parçasıydı ve Danimarka'nın başpiskoposluğunun yeri idi. 1666'da Lund, İsveç'in ikinci üniversitesi olan Lund Üniversitesi'ne verildi; İskandinavya'nın en büyüğüdür.
Taşımacılık
İsveç demiryolu sistemine SJ denir; ülke genelinde daha yavaş trenler ve belli başlı şehirleri birbirine bağlayan daha hızlı olan X 2000 trenleri vardır. Demiryolu ile bağlantı Norveç ve Danimarka'ya mümkündür; Finlandiya'ya bağlantılar, demiryolu ölçü farkları nedeniyle otobüsle yapılır. Silja ve Viking Line botlarını Stockholm'den Helsinki'ye (Finlandiya), Rostock'a (Almanya) ya da Åland adalarında Mariehamn'a götürmek mümkündür. İskandinav Havayolları Sistemi ve diğer havayolları daha uzun yolculuklar için havadan erişim sağlar.
Kemalettin Sami Gökçen
1905 yılında Mühendishane-i Berri-i Hümayun'u ve 1908 yılında Harp Akademisi'ni Yüzbaşı rütbesiyle bitirdikten sonra 4. Ordu emrine verildi. 1911 yılındaki Trablusgarp Savaşı sırasında Yanya'ya gitti. Harp Okulu'nda öğretmenlik yaptı. 1915 yılında Şehzade Ömer Faruk Efendi'nin öğretmeni olarak onunla birlikte Avrupa'ya gitti. Ordunun çeşitli birimlerinde kurmay başkanlığı ve 1918 yılında 9. Ordu Menzil Müfettişliği yaptı. İstanbul'un İşgali sonrası 5 Aralık 1920 tarihinde Anadolu'ya geçerek Türk Kurtuluş Savaşı'na katıldı. Ancak Türk Kurtuluş Savaşı'na ilk katkısı değildi. Kara Vasıf Bey önderliğinde kurulan Karakol Cemiyeti çalışmaları altında İtilaf Devletleri depolarında bulunan silah ve mühimmatları Anadolu'ya kaçırmak ile Anadolu hareketine büyük faydalar sağlamıştır. Ankara Komutanlığı'na ve daha sonra 1. Tümen Komutanlığı'na getirildi. 31 Mart 1921 tarihinde Albay rütbesiyle II. İnönü Muharebesi'ne ve Sakarya Meydan Muharebesi sonrası 4. Kolordu Komutanı olarak Büyük Taarruz'a katıldı. 31 Ağustos 1922 tarihinde Mirliva rütbesine terfi etti. Savaştaki başarıları dolayısıyla Kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası ile ödüllendirildi.
23 Haziran 1923 tarihinde II. dönem TBMM Sinop Milletvekili seçildi. 16 Ağustos 1924 tarihinde Berlin Büyükelçiliği görevine atandı. 1926 yılında Ferik rütbesine terfi etti. 24 Eylül 1928 tarihinde askerlik görevinden emekli oldu. 1930-1933 yılları arasında Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi Başkanlığı görevini yürüttü. 15 Nisan 1934 tarihinde Berlin'de geçirdiği bir ameliyat sonrası öldü. Eyüp 16 Mart Şehitliği'ndeki mezarı 1988'de Ankara'daki Devlet Mezarlığı'na nakledildi.
Öldükten sonra ailesi "Gökçen" soyadını aldı.
Thymus indalicus
Thymus indalicus Thymus cinsine bağlı bir türdür.
Belinda Lee
Belinda Lee (15 Haziran 1935; Devon — ö. 12 Mart 1961; San Bernardino, Kaliforniya,ABD), Ünlü İngiliz oyuncu.
Ahmet Kireççi
(Mersinli) Ahmet Kireççi (d. 27 Ekim 1914, Mersin - 17 Ağustos 1978, Mersin), Türk güreşçi. Olimpiyat tarihinde dereceye giren ilk iki Türk sporcudan biridir. 1948 Yaz Olimpiyatları'nda altın madalya kazanmıştır.
Kariyeri
Spora boksla başladı. Daha sonra atletizm yaptı, bir mukavemet koşusundan sonra hastalandı, atletizmi bıraktı. Güreşe yönelen ve birkaç müsabakada başarılı olan Ahmet, Mersin itfaiye Komutanı Memduh Bey tarafından himaye edilmeye başlandı. Onun desteği ile Tarsus’ta yapılan karakucak güreşlerine katıldı ve birinci oldu. Memduh Bey arkadaşı olan İsmail Hakkı Vefa Bey’e bir mektup yazarak Ahmet’e verdi ve onu İstanbul’a gönderdi. Daha sonra İstanbul'da Kumkapı Güreş Kulübü'ne girdi. Kasımpaşa SK'ya bağlı olarak uzun süre görev yaptı. Milli mayoyu ilk kez 1933'te İzmir'de düzenlenen Balkan Oyunları'nda giydi. Hem grekoromen, hem serbest stilde güreşen Kireççi, Balkan Oyunlarında grekoromende biri 87 kg'da (1933), ikisi 79 kg'da (1937 ve 1940) olmak üzere üç kez birinci oldu. 1936 Berlin Yaz Olimpiyatları'nda 79 kg serbest stilde bronz madalya kazanarak serbest stilde Türkiye'ye ilk olimpiyat madalyasını kazandırdı. 1948 Londra Olimpiyat Oyunları'nda grekoromen stil ağır sıklette altın madalya kazandı. 1949'da güreşi bıraktı. Doğum yeri olan Mersin'de işletmecilik yaptı.
24 Haziran 1936 da Gazi Mustafa Kemal Atatürk davetlisi olarak İstanbul’da bulunan Alman güreş takımından bir güreşçiyi 10 dakika içinde tuşla yendi ve çok büyük sevinç gösterileriyle kutlandı. Hemen sonrasında Alman güreşçilerle beraber Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Florya’daki köşküne giden Ahmet Atatürk tarafından çağrılarak yanına oturtuldu. Atatürk tarafından ikram edilen içkiyi “içmem paşam içmem” diye reddetti. Atatürk ısrar edince “paşam, her sözünüzü yerine getiririm ama içkiyi içmem, kusura bakmayınız” dedi. Atatürk bu söze güldü ve limonata getirtti. Atatürk sordu : “Ahmet beni de yenebilirmisin?”Ahmet “paşam siz yedi düvele karşı geldiniz onları yendiniz” yanıtını verdi.
26 Eylül 1936 tarihinde Rusya’da Leningrad’da yapılan bir özel karşılaşmada yunus balığı sütü ile beslenen Rus Güreşçi Pılnov’a boyunduruğu vurdu ve mindere yapıştırdı. Hakemler ayağa kalkmalarını istediler. Rus güreşçisinin açıkça kollandığı görülüyordu. Ahmet rakibini iki kez tuşa getirmesin rağmen yine sayılmadı. En sonunda rakibini sırt üstü yapıştırdı ve düdüğün çalınmasına rağmen kalkmadı. Hakem Ahmet’in koluna girip kaldırmaya çalışınca “başkan kalk demeden kalkmam” dedi. Kafile başkanı Necdet Kerim İncedayı yüksek bir yere çıkarak “pehlivan, oldu oldu kalk” diye bağırıncaya kadar bekledi. Ahmet kalktı ve başkanının yanına gidip elini öptü.
17 Ağustos 1978 günü geçirdiği bir trafik kazası sonucu ölmüştür. Mersin Şehir Mezarlığı'na defnedilmiştir.
Nizamettin Kırşan
Nizamettin Kırşan (d. 1900, İstanbul) - (ö. 27 Haziran, 1990), Türk siyasetçidir.
İstanbul Öğretmen Okulu, Almanya’da Lisan ve Pedagoji, İsveç Stockholm Yüksek Beden Terbiyesi Enstitüsü mezunudur. Öğretmenlik, Okul Müdürlüğü, Müfettişlik, Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğü yapmıştır. TBMM XI. Dönem İstanbul Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve iki çocuk babasıdır.
1956 ile 1958 yılları arası atama ile Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi başkanlığı yapmıştır.
Rasmus Bengtsson
Rasmus Bengtsson (d. 26 Haziran 1986), İsveçli futbolcudur. Malmö FF'de oynuyor.
Eski Latium
Eski Latium (Latince: Latium Vetus veya Latium Antiquum), kuzeyde Tiber Nehri, doğuda Apenin Dağları, güneyde Monte Circeo, batıda Tiren Deniziyle çevrili antikçağ bölgesi. Üzerinde bulunduğu arazi Roma hesabına göre yaklaşık 50 mil (L Milia Passuum), Mommsen'ın hesaplamalarına göre ise yaklaşık 1860 kilometrekareydi. Günümüzde Lazio idarî bölgesinin merkezine denk gelmekle beraber, arkaik Roma şehrinin yerleşik halkı olan ve "Latinler" adıyla bilinen İtalik kavmin geleneksel meskun mahaliydi. Daha sonraları Rutuli, Volsci, Aequi ve Hernici kabileleri de burayı iskan etmiştir. Buraya Eski Latium denmesinin sebebi, onu Romalıların daha sonra Latium dedikleri, sınırları içine güneydeki Monte Circeo ile Garigliano Nehri arasında kalan araziyi de katan bölgeden ayırmak içindir. Mezkur ilerki dönem bölgesi yalnızca Latium olarak anılmak dışında, "Ekli Latium" (Lat. Latium Adiectum) olarak da anılmıştır.
Edebî gelenek
Latium'daki iskanla ilgili antik gelenekleri muhafaza eden en önemli edebî kaynak, Halikarnassoslı Dionysios'tur (en). Eserinin, Roma'nın antik devirlerini anlatan birinci kitabında Romalı ve Helen tarihçiler veya alimler tarafından dillendirilen tüm efsaneleri ve geleneksel hikâyeleri büyük bir titizlikle sıralamış ve tartışmıştır. Diğer bir önemli kaynak, Naturalis Historiae adlı eserinin üçüncü kitabında Eski Latium'daki yerleşimlere dair iki adet liste veren ve bunların artık mevcut olmadığını da ekleyen Yaşlı Plinius'tur. Titus Livius, Strabon, Festus ve Servius Danielis, diğer kaynaklardır.
Bu kaynaklara göre Latium'u çok erken zamanlarda iskan eden ilk kavimler Siculi ve Ligures kavimleriydi. Kaynaklar buraya ilk yerleşen kavmin bunlardan hangisi olduğunu belirtmez. Yalnızca Servius, Siculi'nin Septimonium'dan (aşağı yukarı Roma bölgesi) Ligures tarafından kovulmuş olduğunu söyler. Festus tarafından bu iki kavmin, herhangi bir kronoloji belirtilmeden, koşut bir pasajda listelenmiş olduğu da düşünülürse, bu ifade erken gelenek içerisinde pek sağlam bir temele oturmuş görünmemektedir. Bu kavimler, önceleri Retae'ın iç bölgelerinde yaşayan ve göçe göçe en sonunda da Sicilya'ya yerleşen Aborgines kavminden gelen sürekli baskılara dayanamayıp zaman içinde bölgeden göçmek zorunda kalmıştır. Bu göç Troya Savaşı'ndan biraz önce veya sonra gerçekleşmiş görünmektedir. Toponimi ve onomastik alanında bu iki kavmin izleri sürülebilmektedir. Kavimlerin göçleri genelde iç bölgelerde bulunan tepelerin ve dağların eteklerinden düzlüklere doğru kaydedilmişse de, Argoslu Evandros efsanesinde olduğu gibi, Helen kolonilerinin hem denizden, hem de Oinotria kökenli olduğu sanılan Siculi kavminde ve Daunia kökenli olduğuna inanılan Rutuli ve Ardea kavimlerinde olduğu gibi İtalya'nın güneyinden geldiğine dair kanıtlar vardır.
"Aeneas'ın altı yüz yoldaşıyla birlikte avdeti" ve Lavinium şehrinin kuruluşu hikâyeleri, Latium'da medeniyetin başlangıcı bağlamında kırılma anlarıdır. "Bir batında otuz yavru doğuran beyaz domuz" efsanesinin dinî bir anlamı vardır ve bu anlam bölgenin yeni sahipleri olan Latin cemiyetiyle ilgilidir (Triginta Populi Albenses, Alba Longalı Otuz Halk). Bu hikâye, kuruluş mitinin olduğu kadar  Iuppiter Latiaris kültüyle sınırlandırılmış olan Latin Birliği'ne matuf önemin de karakterini yansıtmaktadır.
Yaşlı Plinius'un listesi
Yaşlı Plinius'un hesaplamaları, Latium Vetus 'ta daha sonraları kente dönüşen tüm merkezleri içermekten ziyade, Plinius'a göre kendi çağına hiçbir iz bırakmadan kaybolan merkezleri listeler. Bu yüzden Plinius'ta Anxur, Tibur, Cora, Ficulea, Nomentum, Praeneste, Gabii, Ardea, Aricia, Tusculum, Lavinium, Laurentum, Lanuvium, Labicum ve Velitrae gibi, o gün hala varlığını sürdüren merkezler (Eski Labicum müstesna) yoktur. Gelgelelim bahsettiği bazı merkezler de (örn. Tellenae) henüz yetmiş yıl önce Strabon tarafından ziyaret edilmişti, hatta bazıları da (örn. Pedum) kendi zamanında dahi mevcudiyetini korumaktaydı. Plinius'la ilgili bir diğer tartışmalı durum, elli üç adet kaybolan merkezden bahsetmesine rağmen bunların sadece ellisinin adını vermesiydi. Eserinin başka bölümlerinde Apiolae ve Amyclae merkezlerinden bahsetse de, hala bir merkez eksik kalıyordu: "'Bundan başka Latium'daki ilk bölge, duvarlarla örülü meşhur kentlerden (clara oppida) oluşur: Satricum, Scaptia, Politorium, Tellena, Tifana, Caenina, Ficana, Crustumeria, Ameriola, Medullum, Corniculum, şu an Roma'da bulunan Saturnia, şimdi Roma içindeki Ianiculum'da bulunan Antipolis, Antemnae, Camerium, Collatia, Amitinum, Norba, Sulmo ve bunlarla birlikte, Alba Dağı'ndaki kurban etinden pay alan Alba halkları: Albani, Aesolani, Accienses, Abolani, Bubetani, Bolani, Cusuetani, Coriolani, Fidenates, Foreti, Hortenses, Latinienses, Longani, Manates, Macrales, Munienses, Numinienses, Olliculani, Octulani, Pedani, Poletaurini, Querquetulani, Sicani, Sisolenses, Tolerienses, Tutienses, Vimitellari, Velienses, Venetulani, Vitellienses.' (Nat. Hist. III.68 - 69)"Bu liste açıkça iki bölümden müteşekkil: Birincisinden clara oppida, diğerinden ise Populi Albenses diye bahsedilmiş. Bu bahsedilen son iki şehir ise (Norba ve Sulmo) aslında Latium Adiectum'un kapsamındaydı. MÖ 1. yüzyılda, Marius ile Sulla arasında patlak veren savaşta yıkılmışlardır.
İkinci bölüm Alba halklarının isimlerini verir. Bunlar Alba Dağları'nı ve Alba Tepeleri'ni mesken tutmuş yerel cemiyetlerdi. Bunlardan yalnızca bazıları kentleşme aşamasına geçebilmiş olup listedeki diğer isimler Tunç Çağı'ın tipik dağınık, çok merkezli, bir tapınak etrafında şekillenen arkaik yerleşim teşkilatlanmasına sahiplerdi. Bu durumda bu yerlerin çekim merkezi ise Iuppiter Latiaris tapınağı oluyordu. Birkaçı dışında (Fidenae, Politorium, Bovillae, Tolerium) bunların kesin meskenleri belirsizdir. Latinienses halkının, Ager Latiniensis bölgesindeki (Laurentum ve Lavinium civarı) yerleşimciler olması ve Foreti halkının, daha sonraları Roma Forumu'nun kurulduğu bölgede yerleşmiş olması kuvvetle muhtemeldir. Dionysios'un MÖ 495 yılında Roma'ya karşı savaşan Latin halklarından biri olarak saydığı Querquetulani halkının ise Querquetulanus Tepeleri'nde yerleşmediği neredeyse kesindir.
Dionysios'un listesi
Dionysius, Roma'nın Fidenae'ı zaptetmesi sonrasında Ferentium'da toplanarak Aricia'nın ve L. Tarquinius Superbus'un etkisiyle Roma'yla savaşma yönünde oy kullanan Latin Birliği üyelerini listeler: "'Ardea, Aricia, Bovillae, Bubentum, Cora, Carventum, Circei, Corioli, Corbio, Cabum, Fortinea, Gabii, Laurentum, Lanuvium, Lavinium, Labici, Nomentum, Norba, Praeneste, Pedum, Querquetula, Satricum, Scaptia, Setia, Tibur, Tusculum, Tolerium, Tellenae, Velitrae.'"Niebuhr'un da altını çizdiği gibi, bunların toplamı "kutsal sayı" olan 30'u verse de, liste homojendir. Bu liste Populi Albenses 'ten de, clara oppida 'dan da mensuplar barındırır. Esasında merkezlerin çoğu yıkılmış ve krallık devrinde Romalılarca yeniden iskan edilmişti. Caenina, Politorium, Ficana, Cameria, Medullium, Corniculum, Collatia. Plinius'un clara oppida listesinde bulunan şu merkezler Dionysios'ta da bulunur: Satricum, Norba, Sulmo, Scaptia, Tellenae ve Bubentum, Corioli, Pedum, Querquetula, Tolerium ve belki Nomentum halkları.
Diğer kaynaklar
Coğrafyacı Strabon, Augustus döneminde tanımlanan, Eski Latium'u da kapsayan I. bölgeyi tanımlarken birçok eski kentten de bahseder. Bunlar Collatia, Antemnae, Fidenae ve Labicum gibi basit kasaba yerleşimleri, hususi tarım arazileri veya yeri değişmiş farklı bölgelerden; Apiolae, Suessa ve Alba Longa gibi ortadan kalkmış bölgelere kadar birçok yeri kapsar. Tellenae gibi, Alba Tepelerinin eteklerinde hala varlığını sürdüren bir şehir de vardır.
Eski Latium araştırması: arkeolojik bulgular
Her ne kadar bilgeler ve bilginler uzun müddet boyunca Latium'daki antik merkezlerin yerini tam olarak belirlemeye çalışmışsa da (en azından son dört yüzyılda) ve Latium'daki yerleşimleri keşfetmek için yapılan onca arkeolojik çalışma ortada olsa da yine de antik kaynakların arkaik Latium'da bulunduğunu yazdığı merkezlerin yalnızca birkaçı bulunabilmiştir. Üstüne üstlük kazılarda otaya çıkan onca merkez hala tanımlanamamıştır. Bunun en büyük sebebi de yazının antikçağda az kullanılmasından kaynaklı olarak, elimizde epigrafik delil bulunmamasıdır. Kaynaklarda geçen birçok bölgenin kesin yeri hala meçhuldür. Vaziyeti çıkmaza sokan bir diğer önemli mesele, bazı antik yerleşimlerin erken orta çağda yeniden iskan edilmiş olmasıdır. Örneğin Labicum ve Collatia bu durumdadır. Eski Latium'un dışındaki Falerii bölgesi bu sık karşılaşılan durumun iyi bir örneğini teşkil eder. Arkeolojik bağlamda belirlenen bölgeler Satricum, Politorium, Ficana, Tellenar, Crustumerium, Corniculum, Antemnae, Collatia, Fidenae, Pedum Apiolae, Gabii ve belki de Querquetulum'dur. Alba Longa, Pometia ve Corioli hala belirlenememiştir.
En şüpheli ve en çok tartışmaya kapı açan yer Alba Longa'dır. Ascanius tarafından bulunduğuna inanılan ve Latinlere tam 418 sene boyunca yurtluk etmiş olan bu meşhur şehir hala sırlıdır: Bazı bilginlere göre bu şehrin henüz tanımlanamamasının sebebi, antik yazarların da bu şehrin esas yerini bilmemesidir ve bu bilgisizliğin sebebi de aslında Alba Longa'nın hiçbir zaman bir "şehir" statüsüne geçememiş olmasıdır. Bundan ziyade bu yer, tunç çağı tipinde, protohistorik kasabaların Alba Dağı'ndaki tapınak etrafında oluşturduğu bir kasaba kolektifidir. Bu görüşe göre o sıralarda insan yerleşimleri hala dağınıktı ve burası şehir aşamasına geçemeden terkedildi.
Amitinum
Burası Roma'nın doğusundaki Corniculum Dağları'na lokalize edilmiştir ve Corniculum bölgesine yakındır. Bir yazıtta geçen pagus amentius ifadesi lokalizasyona yardımcı olmuştur.
Antemnae
Bu bölge Roma'nın kuzeyine üç mil mesafede, Anio Nehri'nin batı kıyısında, Anio ile Tiber'in birleştiği yere çok yakın bir mesafede lokalize edilmiştir. Yerin ismi de "nehirler arası" demektir (Sabince; Lat. interamnes). Buranın bazı kalıntıları 1880 yılında Forte Antenne kalesinin yapımındaki temel kazma sırasında bulundu. Sonraki kazılar daha başka materyalleri açığa çıkardı. Bölge şu anda Roma'nın kent bölgesinin içinde kalmaktadır.
Romulus'un Tiber Nehri'nin batı kıyısını Anio'ya kadar kontrol etmek ve böylece Via Salaria aracılığıyla, Etruria ile bir iletişim yolu kurmak için harekete geçtiği sırada Romalılarca kolonize edilmişti. Antemnae'lılar ve Caeniae'lılar Roma yurttaşlığına kabul edilmişlerdi. Yine de sonuncusu MÖ 507'de olmak üzere çok kez isyana kalkışmışlardır.
Apiolae
Tarquinius Priscus tarafından yıkılan bu merkezin kalıntıları belirlenmiş ve kazısı yapılmıştır. Albano ile Pavona arasındaki Monte Savello'ya lokalize edilmiştir. Burada bir Apollo tapınağı, ünlü Iuturna Pınarı ile birlikte yerel bir kült objesi olan Lacus Turni bulunmaktaydı. Bugünkü isimleri "Secciano Pınarı" ve "Laghetto di Pavona"dır.
Aefulae
Alba halklarından Aesulani'nin yerleşimi Tibur'un yanında ve Bona Dea tapınağının hemen yakınındaki Aefulae askerî kampı ile birlikte belirlendi. Esas yerleşimcileri tarafından terk edilmiş, daha sonraları Romalılarca askerî bir kamp yapılmak üzere iskan edilmiştir.<span class="mw-ref" id="cite_ref-14" rel="dc:references">
Corioli
Sitenin yeri büyük ihtimalle Alba Tepeleri'nin güneybatısında, Genzano ile Lanuvium arasında kalan bölgededir.
Pedum
Alba halkları menşeli Latin kentlerinin en önemlilerinden Pedum, Tibur ile Praeneste arasında, günümüzde Gallicano nel Lazio'nun yanındadır. Romalılarca Coriolanus tarafından alınmıştır. Latin Birliği'nin MÖ 338 yılında feshiyle yerleşim sona ermiştir.
Tolerium
Dionysios'a (VII.26) göre Pedum'a çok uzak olmayan bir Alba halkları yerleşimiydi.<span class="mw-ref" id="cite_ref-17" rel="dc:references">
Vitellia
Latinler ile Aequi'ler arasındaki bölgeye lokalize edilmiştir.
Caenina
Caenina henüz tam belirlenememiştir. Anio Nehri yakınında, La Rustica denen yede, Etruria ile Campania arasındaki ticaret yolunun üstünde olabilir. Festus'tan menkul, Eski Roma yerleşimine yakın bir yerdedir. Antemnae'da olduğu gibi esasen Siculi halkının yerleşim bölgesidir, Aborgines tarafından daha sonraları boşaltılmıştır. Dionysios, Numitor'un çobanları tarafından kaçırılan Remus namına düzenlenen Lupercalia festivalinde, Romulus'un kurban kesmek için Caenia'da bulunduğunu anlatan bir söylenceden bahseder. Bölge sünoisizme uğramış ve Romulus tarafından işgal edilip kralı Acron öldürülünce kültlerinin ve rahiplerinin (sacerdotes) bazıları Roma'ya taşınmıştır. Dionysios'a göre Romulus bölge halkının aynı yerde yaşamasına izin vermiştir. Tabii yeni yerleşecek olan üç bin Romalı kolonistle beraber ve topraklarının üçte birini onlara pay etmek kaydıyla. Cumhuriyet'in başlarında buranın adı hala anılıyordu: Publius Valerius Publicola'ya kurulan tuzağı ifşa eden Vindicius Caenina'lı bir savaş esiriydi. Caenina ismi İndo-Aryan kökenli değildir.
Cameria veya Camerium
Bu kent Roma'ya karşı defaatle savaşıp sonunda Romulus tarafından kolonize edilmiştir. MÖ 502 yılında yıkılmıştır. Roma'nın kuzeydoğusuna lokalize edilir. Kalıntıları henüz belirlenememiştir.
Collatia
Strabon, Collatia'yı Roma'dan 30 stadion uzakta lokalize eder: Onun zamanında bölge yalnızca tarla işlevi görmekteydi. Site her ne kadar henüz tam belirlenememişse de günümüzde Roma'nın doğusundaki Lunghezza'nın yakınına lokalize edilmektedir. Büyük olasılıkla şimdi Castello di Lunghezza'nın bulunduğu tepedeydi. Bu lokalizasyonu destekleyen diğer bir olgu da Lunghezza'nın, Via Collatina'nın sona erdiği yerde bulunmasıdır. Romalılar burayı işgal etip koloni haline getirmiştir. Livius bunların teslim oluşunu deditio in fide 'nin (tam bir inançla teslimiyet) bir örneği olarak sunar. Collatia esasen Latin kral Silvius tarafından kurulmuş olup, Roma Cumhuriyeti'nin ilk iki konsülünden biri olan Lucius Tarquinius Collatinus'un da memleketidir.
Curniculum veya Corniculum
Günümüzdeki Montecelio'ya lokalize edilir (Guidolina). Tibur'a yakındır. Yan yana dizilmiş iki tepenin oluşturduğu iki boynuz şeklinden ötürü "Monti Cornicolani" (Boynuzcuk Dağları) olarak anılır. Demir çağına ait bazı materyallerle birlikte MÖ 7. - MÖ 6. yüzyıllara tarihlenen çanak çömlek parçaları, Montecelio yakınındaki kazılarda bulunmuştur.
Kent Tarquinius Priscus tarafından yıkılmıştır ve Servius Tullius'un annesi Ocresia'nın memleketi olduğuna inanılmaktadır.
Crustumerium or Crustumeria
Crustumerium 19. yüzyıldan beri bilinmektedir. Roma'nın kuzeyindeki, Via Salaria üzerindeki Settebagni'ye, Marcigliana Vecchia'daki Riserva Naturale parkının bulunduğu yere lokalize edilir. Kent Castrimoenium veya Crusumeria olarak da anılır. Bu ismi kırsal bölgeden (Ager Crustuminus) ve burayı çevreleyen tepelerden (Montes Crustumini) almıştır. Servius'a göre burası da Siculi yerleşimiydi ve Sicel Clitemnestrus tarafından kurulmuştu. Etimolojisi belirsizdir. "Gölet" anlamına gelen, Pre İndo-Aryan döneminin Avrupa kolunda türemiş olan crustulum 'dan gelme ihtimali vardır.
Crustumelium geçmişten bugüne arkeologların ilgi odağındadır. Eski Latium'daki kentleşmenin anlaşılabilmesi için önemli bir merkezdir. Veii ve Gabii'yi birleştiren ticaret yolunun üzerinde lokalize edilmiş olup Tiber'in sığlıklarına yakındır. Bu coğrafî konumdan dolayı da zengindir ve haliyle önemlidir.<span class="mw-ref" id="cite_ref-QuiliciGigli1980_28-0" rel="dc:references">
Kent, 60 hektarlık bir alandı kapsamaktaydı. Duvarlar, dört veya beş adet normal parçayla birleştirilen paralel parçalardan oluşuyordu. Mezarlarda demir çağından kalma, beyaz ve kırmızıya boyanmış kaliteli çanak çömlekler, silahlar ve diğer türlü edevat bulunmuştur. Bu kent Aeneis'te de geçmektedir. Romalıların Sabin kadınlarını kaçırması hikâyesi de burada geçer. Romulus burada bir Roma kolonisi inşa etmiştir. Daha sonraları Roma'nın komşularıyla yaptığı savaşlarda da adı sık sık anılır. Edebî kaynaklar Crustumerium'un yıkımını MÖ 6. yüzyılın sonlarına tarihlerler. Arkeolojik bulgulara göreyse kent MÖ 5. yüzyılda hala meskundu. Ancak MÖ 4. yüzyılda çökmüştü.
Ficana
Ficana, Tiber'in batı kıyısına lokalize edilir. Günümüzde Acilia olan, antik zamanlarda daha düz ve hakim bir tepe olan Monte Cugno'nun dağlık arazisine lokalize edilir. Yerinin belirlenmesi, bir yazıt yardımıyla olmuştur. Ancus Marcius tarafından Politorium ve Tellenae ile birlikte iki kez yıkıldığı, kaynaklarda geçer. Alba Tepeleri ve Aricia'ya doğru olan iç kesimle ticaret yolu kuran bir liman olduğu için oldukça önemlidir.
Arkeolojik bulgulara göre bölge MÖ 4. yüzyılda hala zengin bir bölgeydi ve Roma istilasından sonra en geniş sınırlarına ulaşmıştı. Ostia geliştikten sonra, MÖ 4. - 3. yüzyıllarda git gide söndü. Kazılarda şehir surları, mahalleler ve mezarlık ortaya çıkarıldı. Uzun boyunlu, rölyefli, kazınmış, tipik MÖ 7. yüzyıl. Eski Latium tipi testiler, bölgenin erken dönemdeki yerel materyal kültürünün kalitesini göstermektedir. Ficana bölgesi günümüzde arkeoloji parkıdır.
Medullium or Medullia
Kaynaklarda Medullia olarak da geçen bu merkezin tam yeri belli değildir. Hostus Hostilius'un ailesinin ana yurdudur. Tullus Hostilius tarafından zaptedilmiş ama yıkılmamıştır. İsmi Ligurya kavimlerinden Medulli ile alakalı sanılmaktadır. Kelt tanrıçası Meduna ile de ilgisi var gibi görünmektedir. Strabon Medullia adında iki kentten daha bahseder. Biri batı Alperde, diğeri ise doğuda, Iapudia'dadır.
Politorium
Politorium, Roma'nın güneydoğusundaki Castel di Decima civarında keşfedilen yerleşim yerine özdeşleştirilir. Özdeşleştirme epigrafik kanıttan yoksundur. Cato merkezin kuruluşunu, Livius ve Dionysios zaptını, Ancus Marcius yıkılışını anlatır. Bölge halkı Aventinum'a taşınmış olmalılar. Bu, Roma'nın Ficana ve Tellenae'ın zaptını da kapsayan, denize doğru yaptığı ilk yayılma hamlesidir.
Kazılar istihkamı ve soylu kabristanını da ortaya çıkarmıştır.
Satricum
Satricum, Plinius'un clara oppida listesinin başında bulunur. Prehistorik Mater Matuta tapınağına yakın bölgede yerleşen Latinlerin ve diğer kavimlerin arasında önemli bir yere sahiptir. Le Ferriere'deki arkeologlarca tespit edilmiştir. Şu an Hollanda Kraliyet Enstitüsü tarafından, İtalyan otoritelerin asistanlığında süren bir kazı çalışması yapılmaktadır. 1977'deki kazı çalışmaları sırasında Lapis Satricanus isimli yazıt ortaya çıkarılmıştır.
Scaptia
Livius'ta geçen bilgiye göre bölgeye adını veren, orada yaşayan Romalı halktır. Lokalizasyonu henüz yapılamamıştır. Bazı bilginler buranın ya Tibur'un ya da Passerano'nun yanında olduğunu öne sürerler.
Dilbilimsel ve antropolojik çalışmalar
Geleneğe göre ilk yerleşimciler Siculi ve Ligures'tir. Plinius, Latium yerleşimcileri olarak Aborgines, Pelasgia'lılar, Arcades, Siculi, Aurunci ve Rutulia'lıları sayar. Siculi halkının kökeni ile ilgili olarak Syrakusai'lı Antiokhos'un öne sürdüğü, bunların Oenotria'lı olduğudur. Siculi halkı Aborgines tarafından, Pelasgia'lıların yardımıyla yurtlarından sürülmüştür. Antemnae, Fescenninum, Falerii, Saturnia ve Tibur, Pelasgia'lı yerleşimcilerdir fakat yerleştikleri yer Siculi halkının ilk yerleştiği yer olabilir. Festus'a göre Siculi halkı Sabinler tarafından kovulmuştu. Solinus bunlardan, Aurunci ve Pelasgia'lılarla birlikte İtalya'nın en eski kavimleri olarak bahseder. Sicania'lılar da Solinus'ta geçen halklardandır. Plinius, Vergilius, Aulus Gellius ve Macrobius da Sicania'lılardan bahseder. Gramerci Servius'a göre Crustumerium, Siculi halkının orijinal meskeniydi.
İlişkilendirilen bir diğer gelenek, Syrakusai'lı Philistos'tan gelir. O da Siculi Ligures adında, kralının adı Sikelos olan bir halktan bahseder. Lesbos'lı Hellanicus'u üstadı kabul eden Bizanslı Stephanos da bu geleneğin takipçisi olmuştur.
Diğer bağlantılar arasında Bracciano Gölü'nün antik ismi olan Sabatinus Lacus ve bunun kıyısındaki Sabatum şehri, ismi Ön İndo-Aryan *sāb- (Tr. Su) kökeninden gelen ve Vada Sabatia ismiyle de bilinen Sāpis Nehri bulunur.
Ekonomi
Bölge genel olarak verimliydi. Ziraat alçak kesimlerde yaygındı. Toprak tahıl ve bakliyatça verimliydi. Tepelere üzüm bağları dikilirdi. Setinus, Albanus, Signinus gibi merkezlerin şarapları iyi veya yüksek kalitedeydi. Yüksek kesimler daha çok hayvancılık için kullanılırdı. Gabii, kireçtaşı madenleriyle ünlüydü. Bu maden Roma'nın da dahil olduğu civar bölgelerde inşaat malzemesi olarak kullanılırdı. El sanatları (demircilik ve çanak çömlekçilik) da gelişmişti.
Kaynakça
<div class="reflist columns references-column-count references-column-count-2" style="-moz-column-count: 2; list-style-type: decimal;">
Hironori Nishi
Hironori Nishi (d. 25 Şubat 1987), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2009 yılında Roasso Kumamoto kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Oita Trinita, Kamatamare Sanuki kulüplerinde oynadı.
Batlamyus teoremi
Öklid geometrisinde, Batlamyus teoremi, bir kirişler dörtgeninin (köşeleri ortak bir daire üzerinde yer alan bir dörtgen) dört kenarı ile iki köşegeni arasındaki bir ilişkiyi gösteridir. Teorem, Yunan astronom ve matematikçi Batlamyus'un (Claudius Ptolemaeus) adını almıştır. Batlamyus, teoremi astronomiye uyguladığı trigonometrik bir tablo olan kirişler tablosunu oluşturmaya yardımcı olarak kullandı.
Kirişler dörtgenin köşeleri sırayla A, B, C ve D ise, teorem şunu belirtir:
Burada dikey çizgiler (| |) ile gösterim, adlandırılmış köşeler arasındaki çizgi parçalarının uzunluklarını belirtmektedir. Geometri bağlamında, yukarıdaki eşitlik genellikle basitçe şöyle yazılır:
Bu ilişki sözlü olarak şu şekilde ifade edilebilir:
Eşkenar üçgen
Batlamyus Teoremi, sonuç olarak daire içine çizilmiş bir eşkenar üçgene ilişkin güzel bir teoreme ulaşmamıza imkan verir.
Verilen: Bir daire üzerine çizilmiş bir eşkenar üçgen ve daire üzerinde bir nokta.
Noktadan üçgenin en uzak köşesine olan mesafe, noktadan daha yakın iki köşeye olan mesafelerin toplamıdır.
İspat: Hemen Batlamyus teoremini takip edersek:
Kare
Merkezi karenin merkezi olan bir daireye herhangi bir kare çizilebilir. Dört kenarının ortak uzunluğu a'ya eşitse daha sonra köşegenin uzunluğu a\sqrt{2}'ye eşittir. Pisagor teoremine göre ve bu ilişki açıkça geçerlidir.
Dikdörtgen
Daha genel olarak, eğer dörtgen, kenarları a ve b ve köşegenleri d olan bir dikdörtgen verilirse, Batlamyus teoremi, Pisagor teoremine indirgenir. Bu durumda dairenin merkezi, köşegenlerin kesişme noktasıyla çakışır. Bu durumda, köşegenlerinin çarpımı d^2 olarak bulunur. Batlamyus eşitliğine göre sağ taraftaki toplam a^2 + b ^2'dir.
Trigonometrik çalışmasında Batlamyus'un teoremini yoğun bir şekilde kullanan Kopernik, bu sonuca bir 'Porizm' veya apaçık bir sonuç olarak atıfta bulunur:
Beşgen
Daha ilginç bir örnek, düzgün bir beşgendeki kenar uzunluğu a ile 5 kirişin (ortak) uzunluğu b arasındaki ilişkidir. Bu durumda altın oranı veren ilişkidir:
Ongenin kenarı
Şimdi çap AF, DC'yi ikiye bölerek çizilirse, böylece DF ve CF, daire içine çizilen bir ongenin c kenarlarıdır, Batlamyus teoremi tekrar uygulanırsa bu kez, köşegenlerinden biri olarak d çapına sahip kirişler dörtgeni ADFC'ye:
böylece daire içine çizilen ongenin kenarı daire çapı cinsinden elde edilir. Dik üçgen 'ye uygulanan Pisagor teoremi, çap olarak b uzunluğunu verir ve bundan sonra beşgenin kenarı a olarak hesaplanır.
Kopernik'in (Batlamyus'u izleyerek) yazdığı gibi,
Üçgenlerin benzerliği ile ispat
QED
Yazıldığı şekliyle ispat yalnızca basit kirişler dörtgenleri için geçerlidir. Dörtgen kendi kendine kesişiyorsa K, AC çizgi parçasının dışında yer alacaktır. Ancak bu durumda, beklenen sonucu verir.
Trigonometrik özdeşliklerle ispat
AB, BC ve CD tarafından oluşturulan çevre açılar sırasıyla \alpha, \beta ve \gamma ve çemberin yarıçapı R olsun. O zaman, olur ve kanıtlanacak orijinal eşitlik aşağıdaki hale dönüşür;
denklemin her iki tarafı da 4R^2 çarpanına bölünerek sadeleşti.
Şimdi toplam formüllerini kullanarak,
Yukarıdaki denklemin her iki tarafının da eşit olduğunu göstermek basittir.
Q.E.D
Evirtim ile ispat
ABCD'nin çevrel çemberi bir doğruya evirtildiğine (şekle bakın) göre merkezi D olan yardımcı bir \Gamma dairesi seçin. Sonra olur. Genelliği kaybetmeden \Gamma'nin yarıçapını 1 alalım. Sonra A'B', B'C' ve A'C' sırasıyla aşağıdaki şekilde ifade edilebilir;
Önceki ilişkiyi ile çarpar ve  eşitliğini kullanırsak Batlamyus'un eşitliğini elde ederiz.
Q.E.D.
Dörtgen kirişler dörtgeni değilse, A', B' ve C''nün bir üçgen oluşturduğuna ve dolayısıyla olduğuna dikkat edin, bize aşağıda sunulan Batlamyus Eşitsizliğinin çok basit bir kanıtı verir.
Sonuçlar
Birim çaplı bir dairede olması durumunda, herhangi bir ABCD kirişler dörtgeninin kenarları, bu kenarlar tarafından oluşturulan ve \theta_4 açıların sinüslerine sayısal olarak eşittir. Benzer şekilde, köşegenler, hangi açı çiftini oluşturursa oluştursunlar, sinüslerinin toplamının eşittir. Daha sonra Batlamyus Teoremini aşağıdaki trigonometrik biçimde yazabiliriz:
Oluşturulan ve \theta_4açılarına belirli koşulları uyguladığımızda, yukarıdakileri başlangıç noktamız olarak kullanarak bir dizi önemli sonuç çıkarmak mümkündür. Aşağıdakilerde, açıların toplamının olduğunu akılda bulundurmak faydalı olacaktır.
Sonuç 1. Pisagor teoremi
ve olsun. Sonra (çünkü kirişler dörtgeninin zıt açıları bütünlerdir). Ardından:
Sonuç 2. Kosinüs yasası
olsun. Sonuç 1'in dikdörtgeni şimdi eşit köşegenlere ve bir çift eşit kenara sahip simetrik bir yamuktur. Paralel kenarların uzunlukları 2x birim farklılık gösterir. Burada:
olup, bu durumda Batlamyus teoreminin standart ifadesine dönmek daha kolay olacaktır:
Sonuç 3. Sinüs toplam formülü
Sonra
Bu nedenle,
Sinüs toplam formülü elde edilir.
Sonuç 4. Sinüs fark formülü
olsun. Sonra,
.
Sinüs fark formülü elde edilir.
Sonuç 5. Kosinüs toplam formülü
Bu sonuç, Batlamyus'un Almagest'te ardından Kopernik tarafından tarihte kayıt altına alınan Beşinci Teoremin özüdür.
olsun. Sonra. Bu nedenle
Kosinüs toplam formülü elde edilir.
Modern trigonometrik notasyonumuzun becerisinden yoksun olmasına rağmen, yukarıdaki sonuçlardan, Batlamyus teoreminde (veya daha basitçe İkinci Teoremde ) antik dünyanın emrinde son derece esnek ve güçlü bir trigonometrik araca sahip olduğu anlaşılmalıdır. Doğru kiriş tabloları (sinüs tablolarına karşılık gelen) hazırlamak ve bunları kozmosu gördükleri gibi anlama ve haritalama girişimlerinde kullanmak için. Kiriş tabloları Hipparchus tarafından Batlamyus'tan üç yüzyıl önce hazırlandığı için, 'İkinci Teorem'i ve türevlerini bildiğini varsaymalıyız. Eski gök bilimcilerin izinden giden tarih, İskenderiyeli Timocharis'in yıldız kataloğunu kaydeder. Muhtemel göründüğü gibi, bu tür katalogların derlenmesi 'İkinci Teorem'in anlaşılmasını gerektiriyorsa, o zaman ikincisinin gerçek kökenleri daha sonra antik çağın sisleri arasında kaybolur, ancak eski Mısırın gök bilimcilerin, mimarların ve inşaat mühendislerinin bu konuda biraz bilgi sahibi olduğunu varsaymak mantıksız olamaz.
Batlamyus eşitsizliği
Batlamyus teoremindeki denklem, kirişler dörtgeni olmayan dörtgenlerde asla doğru değildir. Batlamyus eşitsizliği bu gerçeğin bir uzantısıdır ve Batlamyus teoreminin daha genel bir biçimidir. Bir ABCD dörtgeni verildiğinde,
burada eşitlik, ancak ve ancak dörtgen kirişler dörtgeni ise geçerlidir. Bu özel durum, Batlamyus teoremine eşdeğerdir.
İkinci Batlamyus teoremi
Batlamyus teoremi, kenarları bilinen bir kirişler dörtgeninin köşegenlerin çarpımını verir. Yukarıdaki özdeşlik ise oranlarını verir.
İspat : Bir çevrel çember içine çizilen ABC üçgenin alanı, R çap olmak üzere:'dir.
Dörtgenin alanını aynı çevrel çemberi paylaşan iki üçgenin toplamı olarak yazdığımızda, her ayrışma için iki ilişki elde ederiz.
Denkleştirerek, açıklanan formülü elde ederiz.
Sonuç : Köşegenlerin hem çarpımını hem de oranını bildiğimizde, bunların anlık ifadelerini çıkarıyoruz:
Rober Eryol
Rober Eryol (21 Aralık 1930, Mersin - 17 Eylül 2000, İstanbul), Türk futbolcudur.
Futbola 1947'de Galatasaray'da başladı. Galatasaray'da sol açık ve sol bek mevkilerinde oynadı. 1954-55, 1955-56, 1957-58 sezonlarında İstanbul Profesyonel Ligi şampiyonlukları yaşadı. 1953-1954 yılları arasında 9 kez A Milli formayı giydi, 1954 FIFA Dünya Kupası'nda Türk millî takımının yaptığı üç maçta da forma giydi. 2 kez de B Millî oldu.
NBA All-Star Hafta Sonu Yetenek Yarışması
Taco Bell Yetenek Yarışması, 2003 yılından itibaren NBA All-Star Haftasonu etkinliğidir ve cumartesi günü yapılır. İlk olarak sporcu turnike atarak başlar. Turnike atması zorunlu değildir. İsteyen sporcu ilk adımı smaçlayarak ta bitirebilir. İkinci adımda ise; sporcu topu alarak 4 tane engel bulunan yerden slalom'a başlar. Slalom bitişinde çaprazında bulunan deliğe göğüs pası ile topu sokmaya çalışır. Başarılı olduğu takdirde daha sonra biraz ilerisinde bulunan ikinci deliğe 'yerden pas' ile topu sokması gerekir. Bunlarda başarılı olan sporcu, faul çizgisinin 1 metre gerisinde olan yerden şut atar. İsabetli olduğu takdirde yarışmacı, sahanın öbür tarafından tekrar deliğe göğüs pası ile topu sokmaya çalışır. Bu bölümü de geçen sporcu, tekrar topu alarak slaloma başlar. Engeller arası geçişi bitiren sporcu, hızını kesmeden potaya ya şut atar ya da turnike ile yarışmayı tamamlar.
Yarışmayı en kısa sürede tamamlayan sporcu şampiyon olur. Bu zamana kadar en iyi dereceyi 25.5 saniye ile Utah Jazz oyun kurucusu Deron Williams'tır. Son şampiyon 29.9 saniye ile Phoenix Suns oyun kurucusu Steve Nash'tir.
2006 ve 2007 yıllarında üst üste iki kez Dwayne Wade şampiyon olmuştur. 2003 yılında başlanan bu yarışmada Nash ve Wade iki kez birinci olmşutur. New Orleans Hornets oyun kurucusu Chris Paul bu zamana kadar hiç kazanamamasına rağmen üç kez yarışmada yer almıştır. 3 kez katıldığı için 2011 yılındaki yarışmaya doğrudan katılmıştır.
Güney Amerika Uluslar Birliği
Güney Amerika Uluslar Topluluğu, Peru'daki tarihi İnka kenti Cuzco'da buluşan 12 Latin Amerika ülkesinin üst düzey yetkililerinin öncülüğünde; ABD, Avrupa ve Asya'ya karşı ellerini siyasi ve ekonomik olarak güçlendirmek için temellerini attıkları yeni oluşumdur.