cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Osmanlı İmparatorluğu'nda milliyetçiliğin yükselişi
Yunanlar
Eğitimli ve ayrıcalıklı Rumların Osmanlı İmparatorluğu içindeki konumu 17. ve 18. yüzyıllarda iyileşti. İmparatorluk daha yerleşik hale geldikçe ve Avrupalı güçler karşısında giderek geri kaldığını hissetmeye başladıkça, geniş Osmanlı nüfusunun sahip olmadığı türden akademik, idari, teknik ve mali becerilere sahip Rumları giderek daha fazla işe aldı. İmparatorluk'un tercümanlarının, finansörlerinin, doktorlarının ve akademisyenlerinin çoğunluğunu Rumlar oluşturuyordu. 1600'lerin sonlarından itibaren Rumlar Osmanlı devletinin en yüksek makamlarından bazılarını doldurmaya başladılar. Konstantinopolis'in Fenar semtinde yaşayan zengin Rumlardan oluşan bir sınıf olan Fenerliler giderek güçlendi. Tüccar ya da diplomat olarak Batı Avrupa'nın diğer bölgelerine yaptıkları seyahatler onları Aydınlanma'nın ileri fikirleriyle, özellikle de liberalizm, radikalizm ve milliyetçilikle temasa geçirdi ve modern Yunan milliyetçi hareketi Fenerliler arasında olgunlaştı. Bununla birlikte, Yunan milliyetçiliğinin baskın biçimi (daha sonra Megali İdea'ya dönüşen), özellikle Frenk kültürünü küçümseyen ve Ortodoks Kilisesi'nin himayesinden yararlanan emperyal Bizans restorasyonunun mesihçi bir ideolojisiydi.
Jacqueline Rigaud
Hayatı
Rigaud, 21 Haziran 1925'te Gaillac, Fransa'da doğdu. Paul-Raymond ve Marie-Louise Rigaud çiftinin kızı olarak II. Dünya Savaşı'nda Fransız Direnişi'nde aktif olarak yer almıştır. Savaş dönemindeki hzimetleri nedeniyle 2007'de Légion d'honneur Nişanı ile ödüllendirilmiştir.
Osmanlı İmparatorluğu'nda milliyetçiliğin yükselişi
Yunanlar
Milliyetçilik fikirleri Osmanlı İmparatorluğu'na ulaşmadan çok önce Avrupa'da gelişmeye başladı. Milliyetçiliğin Osmanlı üzerindeki ilk etkilerinden bazıları Yunan İsyanı ile ilgilidir. Savaş, Osmanlı İmparatorluğu'na karşı bir ayaklanma olarak başladı. O sırada eski bir Arnavut paralı asker olan Mehmed Ali Mısır'ı oldukça başarılı bir şekilde yönetiyordu. En büyük projelerinden biri, askere alınmış köylülerden oluşan modern bir ordu kurmaktı. Sultan ona ordusunu Yunanistan'a götürmesini ve bu ayaklanmaları durdurmasını emretti. O dönemde milliyetçilik Avrupa'da yerleşik bir kavram haline gelmişti ve bazı Yunan entelektüeller saf bir Yunan devleti fikrini benimsemeye başlamıştı. Avrupa'nın çoğu bu fikri büyük ölçüde destekledi, çünkü kısmen Antik Yunanistan mitolojisine dair fikirler Batı dünyasında büyük ölçüde romantize ediliyordu. Devrim zamanındaki Yunanistan Avrupa'nın görüşüne pek benzemese de çoğu kişi bu düşünceye dayanarak körü körüne destekledi.
Jacqueline Rigaud
Ölümü
Rigaud, 4 Aralık 2022'de doğum yeri Gaillac, Fransa'da doğal nedenlerden 97 yaşında ölmüştür.
Osmanlı İmparatorluğu'nda milliyetçiliğin yükselişi
Yunanlar
Mehmed Ali'nin Yunanistan'ı istila etmeyi kabul etmek için kendi gerekçeleri vardı. Sultan, Ali'ye kendisini Girit Valisi yapacağına dair söz verdi, bu da Ali'nin statüsünü yükseltecekti. Ali'nin ordusu ilk başta Hristiyan isyanlarını bastırmada önemli başarılar elde etti, ancak çok geçmeden Avrupalı güçler müdahale etti. Yunan milliyetçiliğini desteklediler ve hem Ali'nin ordusunu hem de Osmanlı kuvvetlerinin geri kalanını Yunanistan'dan çıkardılar.
Yunan milliyetçiliği örneği, bu kavramın Osmanlı'ya tanıtılmasında önemli bir etken oldu. Yunanistan'daki başarısızlıkları nedeniyle Osmanlı, Batı'da milliyetçilik lehine meydana gelen değişiklikleri kabul etmek zorunda kaldılar. Bunun sonucunda Osmanlı tarihinde, İmparatorluk'un yabancı güçlerin eline geçmesini önlemek için modernleşmeye çalıştıkları savunmacı bir kalkınmacılık dönemi başlayacaktı. Bu şekilde gelişen milliyetçilik fikri Osmanlıcılık olarak adlandırıldı ve İmparatorlukta birçok siyasi, hukuki ve sosyal değişikliğe neden oldu.
Kürtler
İdris'in getirdiği yönetim sistemi 1828-29 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonuna kadar değişmeden kaldı. Ancak Kürtler, ülkelerinin başkentten uzaklığı ve Osmanlı İmparatorluğu'nun gerilemesi nedeniyle, nüfuz ve güçlerini büyük ölçüde artırmış ve ülkenin batısında Ankara'ya kadar yayılmışlardı.
Savaştan sonra Kürtler kendilerini Osmanlı kontrolünden kurtarmaya çalıştılar ve 1834'te Bedirhan aşiretinin ayaklanmasından sonra onları itaat altına almak gerekli hale geldi. Bu, Reşid Paşa tarafından yapıldı. Başlıca şehirler güçlü bir şekilde garnizonlaştırıldı ve Kürt beylerinin çoğunun yerine Türk valiler atandı. 1843'te Bedirhan Bey'in önderliğinde çıkan bir ayaklanma sert bir şekilde bastırıldı ve Kırım Savaşı'ndan sonra Osmanlı bölge üzerindeki hakimiyetlerini güçlendirdi.
93 Harbi'ni, 1880-1881 yıllarında Şeyh Ubeydullah'ın Osmanlı İmparatorluğu'nun koruması altında bağımsız bir Kürt prensliği kurma girişimi izledi. Rusya'nın egemenliği altında bir Ermeni devleti kurulması projesine bir cevap olarak Osmanlı tarafından ilk başta teşvik edilen bu girişim, Ubeydullah'ın İran'a yaptığı baskından sonra, çeşitli koşulların merkezi hükûmetin üstün otoritesini yeniden ortaya koymasına yol açmasıyla çöktü. 1828-1829 Rus-Osmanlı Savaşı'na kadar Kürtler ve Ermeniler arasında çok az düşmanca duygu vardı ve 1877-1878 gibi geç bir tarihte her iki ırkın dağlıları oldukça iyi bir şekilde bir arada yaşamışlardı.
1891'de Ermeni Komitelerinin faaliyetleri Osmanlı'yı, iyi silahlanmış ve Sultan II. Abdülhamid'in adıyla Hamidiye olarak anılan bir Kürt düzensiz süvari birliği kurarak Kürtlerin konumunu güçlendirmeye sevk etti. Küçük çaplı karışıklıklar sürekli olarak meydana geldi ve kısa süre sonra 1894-1896 yılları arasında Sason'da ve diğer yerlerde Ermenilerin katledilmesinde Kürtler de aktif rol aldı. Kürtlerin bir kısmı, milliyetçi Ermeniler gibi, bir Kürt ülkesi kurmayı amaçlıyordu.
Yahudiler
Siyonizm uluslararası bir siyasi harekettir; Osmanlı İmparatorluğu dışında başlamış olmasına rağmen, siyonizm Yahudileri ulusal bir varlık olarak görür ve bu varlığı korumaya çalışır. Bu, öncelikle Vadedilmiş Topraklar'da Yahudi halkı için bir anavatan yaratılmasına odaklanmıştır ve (bu hedefe ulaştıktan sonra) modern İsrail devletine destek olarak devam etmektedir.
Kökenleri daha eskiye dayansa da hareket 19. yüzyılın sonlarında Avusturya-Macaristanlı gazeteci Theodor Herzl'in katılımıyla daha iyi organize olmuş ve dönemin emperyal güçleriyle daha yakın ilişkiler kurmuştur. Hareket sonunda 1948'de dünyanın ilk ve tek modern Yahudi devleti olarak İsrail'in kurulmasında başarılı oldu. "Diaspora milliyetçiliği" olarak tanımlanan bu hareketin savunucuları, hareketi Yahudi halkının kendi kaderini tayin etmesini amaçlayan bir ulusal kurtuluş hareketi olarak görmektedir.
Makedonlar
Makedonların ulusal uyanışının 19. yüzyılın sonlarında başladığı söylenebilir; bu dönem Belgrad, Sofya, Selanik ve Sankt-Peterburg'daki sınırlı entelektüel grupların etnik milliyetçiliği ilk ifade ettikleri dönemdir. "Makedonya Sorunu" özellikle 1912-1913 Balkan Savaşları ve ardından Osmanlı Makedonyası'nın üç komşu Hristiyan devlet arasında paylaşılması ve bu devletler arasında Makedonya'ya sahip olma konusunda yaşanan gerginlikler sonrasında öne çıkmıştır. Bu ülkelerin her biri kendi iddialarını meşrulaştırmak için halkı bağlılığa 'ikna' etmeye çalıştı. Makedonist fikirler Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra hem Yugoslavya Krallığı'nda hem de Bulgaristan Krallığı'ndaki sol eğilimli diaspora arasında önem kazandı ve Komintern tarafından desteklendi.
Karadağlılar
Prenslik, 13 Mart 1852 tarihinde, daha önce II. Vladika Danilo olarak bilinen Danilo I Petrović-Njegoš'un prens-piskopos olarak dini konumundan vazgeçip evlenmeye karar vermesiyle kurulmuştur. "Danilo Kanunu" olarak bilinen ilk Karadağ anayasası 1855 yılında ilan edildi. Yüzyıllar süren teokratik yönetimin ardından bu, Karadağ'ı laik bir prensliğe dönüştürdü.
I. Danilo'nun ağabeyi olan Büyük Voyvoda Mirko Petrović, 7500 kişilik güçlü bir ordunun başında 1 Mayıs 1858'de Grahovac'ta Osmanlı'ya(7000-13.000 kişilik bir ordu) karşı önemli bir zafer kazandı. Bu zafer, büyük güçleri Karadağ ile Osmanlı arasındaki sınırları resmen çizmeye zorladı ve Karadağ'ın yüzyıllardır süregelen bağımsızlığını fiilen tanıdı.
Rumenler
1821 Eflak İsyanı, Fenerli karşıtı bir isyan olarak başladı ve Yunan Filiki Eterya'nın da katılımıyla bir ayaklanmaya dönüştü. Boğdan, İpsilanti tarafından işgal edilirken; Eflak, Tudor Vladimirescu'nun elindeydi. Vladimirescu isyancı ordusunda ("Pandurlar") disiplini sağlayamadığı ve Osmanlılarla uzlaşmaya istekli olduğu için, Osmanlı ordusu Bükreş'i direniş göstermeden geri aldıktan sonra Eterya onu tutuklattı. Ordusu dağıtıldı ve Osmanlılar Tuna Prenslikleri'ndeki Eterya'lıları yok ettikten sonra isyan bastırıldı. Özgürlük elde etme konusunda başarısız olsa da Fenerliler dönemini sona erdirdi; Osmanlı Sultanı II. Mahmud 1822'de iki yerli boyarın, Ioan Sturdza ve IV. Grigore Ghica'nın Boğdan ve Eflak'ın hospodarları olarak atanmasına razı oldu.
1848 yılında hem Boğdan'da hem de Eflak'ta isyan çıktı.
Sırplar
Yükselişine bir dizi faktör katkıda bulundu. Her şeyden önce ulusal kimliğin çekirdeği, Osmanlı dönemi boyunca şu veya bu şekilde özerk kalan Sırp Ortodoks Kilisesi biçiminde korundu. Ortodoks Hristiyanlığa bağlılık, etnik kendi kaderini tayin etme de hâlâ önemli bir faktör olarak kabul edilmektedir. Sırp Kilisesi, Orta Çağ Sırp geçmişiyle bağlarını koruyarak ulusal kurtuluş fikrini canlı tuttu.
Diğer bir grup faktör ise özellikle 17. ve 18. yüzyıllar olmak üzere Osmanlı egemenliği dönemindeki bölgesel siyasi olaylardan kaynaklanmaktadır. Avusturya'nın Osmanlı İmparatorluğu'na karşı yürüttüğü savaşlar, Sırbistan'ın merkezinde Avusturya egemenliği dönemleriyle (1718-39 ve 1788-92) sonuçlandı, dolayısıyla 19. yüzyılın başında Avrupa egemenliği nispeten yeni tecrübe edildi. Kuzey Sırbistan toprakları ilk olarak Belgrad Antlaşması uyarınca Osmanlı yönetimine geçmiş olsa da bölge 18. yüzyıl boyunca neredeyse sürekli çatışmalara sahne oldu. Sonuç olarak, Osmanlı Belgrad Paşalığı'nda hiçbir zaman tam bir feodal düzen kuramadı ve nüfusun çoğunluğunu küçük toprak parçalarına sahip özgür köylüler oluşturdu. Dahası, gelecekteki silahlı isyanların liderlerinin çoğu, Avusturya'nın düzensiz birlikleri olan Freikorps 'ta görev yaparak değerli askeri bilgiler edindi. Avusturya sınırına yakınlık, ihtiyaç duyulan askeri malzemeyi elde etme fırsatı sağlıyordu. Sırp liderler ayrıca Avusturya İmparatorluğu'nda görece refah içinde yaşayan Sırp dostlarının mali ve lojistik desteğine de güvenebilirlerdi.
Birinci Sırp Ayaklanması'nın (1804-13) başlamasının ilk nedeni, iktidarı ele geçiren Yeniçeri birliklerinin (Dahije olarak bilinir) vilayeti kötü yönetmesiydi. Sırp nüfusu önce Dahije'ye karşı ayaklanırken, kısa sürede elde ettikleri başarı ulusal kurtuluş arzusunu körükledi ve tam teşekküllü bir savaşa yol açtı. Başarısız olsa da bu isyan, sonunda başarıya ulaşan 1815 İkinci Sırp Ayaklanması'nın yolunu açtı. Sırbistan; başta Bosna, Hersek ve Makedonya olmak üzere Sırpların yaşadığı komşu topraklardaki ve Yunanistan gibi Hristiyanların yaşadığı diğer topraklardaki kurtuluş hareketlerini aktif olarak ya da gizlice destekleyerek Osmanlılara karşı bir direniş merkezi haline geldi. Bu durum 1875'te Hersek İsyanı'na ve Sırp-Osmanlı Savaşı'na (1876-1878) yol açtı. 1903 yılında Sırp Çetnik Örgütü, Kosova Vilayeti ve Makedonya vilayetlerinin Osmanlı egemenliği altındaki topraklarında bulunan Eski Sırbistan'ı (Kosova ve Makedonya) kurtarmak amacıyla kuruldu. Sırp-Osmanlı çatışması 1912'de Birinci Balkan Savaşı ile sonuçlandı.
Türkler
Pan-Türkizm, 1839 yılında Tatarlar tarafından kurulan Turan Cemiyeti ile ortaya çıktı. Ancak Türk milliyetçiliği çok daha sonra 1908'de Türk Derneği ile gelişti, daha sonra Türk Ocağı'na dönüştü ve nihayetinde Pan-Turanizm ve Pan-Türkizm gibi ideolojileri içerecek şekilde genişledi. Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılmasıyla birlikte, İmparatorluk'un Balkanlar ve Kafkasya'da yeni kurulan devletlere sürülen Türk nüfus, Mustafa Kemal'in önderliğinde Kemalist ideoloji doğrultusunda yeni bir ulusal kimlik oluşturdu.
Türk devrimcileri, Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı'na katılımını sona erdiren Mondros Mütarekesi'nin ardından Osmanlı İmparatorluğu'nun İtilaf Devletleri ve Osmanlı hükûmeti tarafından bölünmesine ve 1920'de Osmanlı hük'umeti tarafından imzalanan ve Anadolu'yu İtilaf kuvvetleri ve destekçileri arasında paylaştıran Sevr Antlaşması'na karşı isyan eden Türk Ulusal Hareketi'nin vatanseverleriydi.
Atatürk önderliğindeki Türk devrimcileri, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında, Ermeniler (Birinci Ermenistan Cumhuriyeti), Yunanlılar (Yunanistan) ve Fransız Ermeni Lejyonu tarafından desteklenen İtilaf kuvvetlerine karşı savaştı. Türk devrimciler Sevr Antlaşması'nı reddettiler ve Türkiye Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını ve Doğu Trakya ve Anadolu üzerindeki mutlak egemenliğini tanıyan Lozan Antlaşması'nı müzakere ettiler.
Kadınların rolü
Osmanlı reformları, devlet içinde yükselen milliyetçilik ve Avrupa yayılmasıyla mücadele etmek için yürürlüğe kondu. Osmanlı Devleti, yüksek statülü kadınlar da dahil olmak üzere kadınları giderek daha fazla kısıtladı. Kadınların istedikleri gibi hareket etmelerine ve giyinmelerine izin verilmiyordu. Bu nedenle, 1839 tarihli Tanzimat Fermanı ve 1856 tarihli Islahat Fermanı'nda belirtilen reformların hedefleri aslında sadece Osmanlı İmparatorluğu'nda Sultan'ın erkek tebaasının eşitliğine odaklanmıştı.
Ancak Osmanlı İmparatorluğu'nun son yüzyıllarında kadınlar, Osmanlı İmparatorluğu'nun geleceğine ilişkin tartışmalara daha fazla dahil olmaya başladı. Kadınların toplumda yeni bir role sahip olmaya başlamasıyla toplumsal cinsiyet ilişkileri yeniden incelenmeye başlandı. Osmanlı İmparatorluğu'nda milliyetçiliğe odaklanılması Osmanlı toplumunun tüm yapısını değiştirdi. Osmanlı İmparatorluğu'nun önceliklerinden biri, milliyetçiliğin yükselişini önlemek ve Osmanlı İmparatorluğu'na ait toprakların Rusya ve Avrupa tarafından fethedilmesini engellemek için ordunun geliştirilmesiydi. Kadın ve erkeklerin seferberliği imparatorluğu siyasi ve ekonomik olarak güçlendirecekti. Yeni Osmanlı nesillerinin yetiştirilmesinden kadınlar sorumluydu. Anneler kültürel kimliği yaratıyor ve sürdürüyordu ve bu, modernleşme çabalarını destekleyecekti. Bu nedenle kadınların eğitiminin iyileştirilmesine yönelik bir talep vardı. Kadınların üstlendiği yeni rol, haklarını savunmalarının önünü açtı. Ancak Osmanlı İmparatorluğu'nda çok sayıda farklı etnik-dinsel topluluk olması nedeniyle kadın toplulukları arasında pek çok farklılık vardı. Kadınlar, fikirlerini bir etnik-dinsel gruptan diğerine yaymak için resmi ve gayri resmi iletişim yolları aracılığıyla birbirleriyle temasa geçmeye çalıştılar. Eğitim kurumları, diğer etnik-dinsel topluluklardaki gelişmelerle ilgili bilgilerin paylaşıldığı yerlerdi.
1917 yılında Osmanlı Aile Hakları Kanunu, Osmanlı reformunun bir parçasıydı. Bazı kadınlar bu reformu kadın haklarını iyileştirmek için kritik bir an olarak görmüştür. Ancak bu, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki feministler için zordu çünkü İslam'ın rolünü sorgulamak istemiyorlardı ve milliyetçilik döneminde kendi geleneklerini değiştirmek istemiyorlardı. Kadınlar kendi lehlerine bir yasal reform için çabaladılar, ancak Osmanlı Aile Hakları Kanunu kadın haklarını genişletme konusunda pek bir şey değiştirmeyecekti. Sicil kayıtlarına göre, kadınlar rollerini değiştirmek ve kadın haklarını arttırmak için şeriat mahkemelerinde aktif olarak çalışmışlardır. Şeriat mahkemeleri kadınlara eylemliliklerini artırma fırsatı verdi.
Eğitim sütyeni
Eğitim sütyeni, I ve II Tanner ölçeği'nde meme geliştirmeye başlamış kızlar için tasarlanmış hafif bir sütyentir. Eğitim sütyeninin, göğüslerin standart boyutta bir sütyene sığacak kadar büyük olmadığı ergenlik döneminde giyilmesi amaçlanmıştır. Eğitim sütyenleri genellikle minimum düzeyde destek sağlar veya hiç destek sağlamaz. Kültürel normları ve yerel güzellik standartlarını yerine getirmek için estetik amaçlara hizmet edebilir. Eğitim sütyenleri genellikle hafif bir malzemeden yapılır. Astarsızdırlar, yumuşak, elastik bir sütyen bandı ve yumuşak sütyen kapları vardır. 1960'larda eğitim sütyenlerinin pazarlanmasından önce, Batı ülkelerinde preteen veya ergenlik öncesi yaşlardaki genç kızlar genellikle kaşkorse giyiyordu.
ST yükselmesi
ST yükselmesi (ST elevasyonu), Elektrokardiyogramda (EKG) ST segmentinin taban çizgiye göre anormal derecede yüksek olduğu bir bulguyu ifade eder. ST segmenti ventriküler depolarizasyon ve repolarizasyon arasındaki mesafeyi gösterir. ST segment anormalliklerinin (elevasyon/ depresyon) en yaygın sebebi myokard iskemisi/infarktıdır.
Sebepleri
EKG tüm parametreleri ile değerlendirilmeden kesin bir tanıya ulaşmaktan söz edilmese bile şu olaylar ST yükselmesine yol açabilir;
Terry George
Terry George (d. 20 Aralık 1952, Belfast), Kuzey İrlandalı senarist, yapımcı ve yönetmen. The Boxer, O Da Bir Ana ve Babam İçin gibi film çalışmalarının çoğu Kuzey İrlanda sorununa odaklanmaktadır. 1993 yapımı Babam İçin filmi ile Oscar Ödülleri'nin En İyi Uyarlama Senaryo ve 2004 yapımı Hotel Ruanda filmi ile En İyi Özgün Senaryo Akademi Ödülü kategorilerinde aday gösterildi. 26 Şubat 2012'de The Shore filmi ile En İyi Kısa Film Akademi Ödülü'ne layık görüldü.
İlk yılları ve eğitimi
Terence Noel George, Kuzey İrlanda'nın Belfast şehrinde doğdu ve büyüdü. 1971 yılında henüz 18 yaşında paramiliter Cumhuriyetçi faaliyetler şüphesiyle tutuklandı. Daha sonra İrlanda Ulusal Kurtuluş Ordusu'nun siyasi kanadı olan İrlanda Cumhuriyetçi Sosyalist Partisi'ne (IRSP) dahil oldu. George silah taşımadığını iddia etmesine rağmen, 1975'te İngiliz askerleri onları durdurduğunda grubun silahlı üyeleriyle birlikte araba kullanıyordu. George, bütün grupla birlikte tutuklanarak altı yıl hapis cezasına çarptırıldı ve Maze Hapishanesi'ne gönderildi. Aynı zamanda diğer mahkumlar arasında 1981 İrlanda açlık grevi'ne katılan Gerry Adams ve ölüm orucunda ölen Patsy O'Hara'da vardı. George, iyi halden dolayı 1978'de serbest bırakıldı. Kısa bir süre Belfast Queen's Üniversitesi'ne katıldı.
Hayatı ve kariyeri
1981'de eşi Rita Margaret Higgins ve kızları Oorlagh ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri'nin New York şehrine göç etti. George'un karısı ve kızı daha sonra Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı oldular ama Terry George sınır dışı edilmekle karşı karşıya kaldı. Sonunda İrlandalı-Amerikalı destekçilerin lobi kampanyasının ardından ABD'de kalmasına izin verildi ve kendisine bir "O" vizesi verildi. Daha sonra Amerika Birleşik Devletleri doğumlu Samuel adlı bir oğulları dünyaya geldi. Karısı Rita, 24 Şubat 2022'de öldü. 1976 tarihli Long Kesh'ten gerçek bir hapishaneden kaçış girişimine dayanan bir tiyatro draması olan Tünel'in oyun yazarı olarak ilk kez 1985 yılında sahneye çıktı. 1986'da, kıdemli Amerikalı gazeteci Shana Alexander ile birlikte The Pizza Connection adlı kurgusal olmayan kitabın araştırmasında yer aldı.
1993'te senarist ve yönetmen yardımcısı olarak ilk çıkışını, Daniel Day-Lewis'in oynadığı ve Jim Sheridan'ın yönettiği Babam İçin filmi ile yaptı. Film, En İyi Uyarlama Senaryo, En İyi Film ve En İyi Yönetmen'de dahil yedi dalda Oscar Ödüllerinde aday gösterildi. Başrollerini Helen Mirren ve Fionnula Flanagan'ın paylaştığı O Da Bir Ana filminin senaryosunu yazıp yönetti ve 1996'da Avrupa Film Ödülleri'nde Yılın Genç Yönetmeni seçildi. 2000 yılından 2004'e kadar, Craig T. Nelson, David O'Hara ve Lynne Thigpen'in rol aldığı CBS televizyon dizisi The District'in baş yapımcısı ve ortak yaratıcısı olarak görev aldı. 2002 yapımı, İkinci Dünya Savaşı'nı konu alan Şeref ve Cesaret adlı filmin senaryosunu Billy Ray ile birlikte yazdı. 2004 yılında Don Cheadle ve Sophie Okonedo'nun başrollerini paylaştığı Hotel Ruanda'nın yönetmenliği, yapımcılığı ve ortak senaristliğini üstlendi. Film, En İyi Özgün Senaryo, En İyi Erkek Oyuncu ve En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu ödülü dahil üç dalda 77. Akademi Ödülleri'nde aday gösterildi. Ayrıca 9. Satellite Ödülleri'nde En İyi Erkek Oyuncu ve En İyi Özgün Müzik kategorilerinde ödül aldı.
George, senarist William Monahan ve müzisyen Van Morrison ile birlikte 22 Şubat 2007'de Los Angeles, Ebell Wilshire'da düzenlenen 2. geleneksel Oscar Wilde İrlandalı Yazarlar töreninde Onur Ödülü ile ödüllendirildi. Aynı yıl, Joaquin Phoenix, Jennifer Connelly, Mark Ruffalo ve Mira Sorvino'nun oynadığı Reservation Road'u yönetmenlik koltuğuna oturdu ve senaryosunun ortaklarından birisi oldu. 2010'da George, The Shore adlı kısa filmi yazıp yönetti. Kızı Oorlagh ise, George'un Kuzey İrlanda'nın Down Kontluğu'ndaki evinin dışında altı gün boyunca çekilen filmin yapımcılığını üstlendi. Film, 26 Şubat 2012'de En İyi Kısa Film dalında Oscar Ödülünü kazandı. 2012'de George, Talihsiz Soygun adlı uzun metrajlı filmi yazdı, yönetti ve yapımcılığını yaptı. 2016'da ise, 1915 Ermeni Kırımını ve Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarını konu alan, Oscar Isaac, Charlotte Le Bon ve Christian Bale'in başrollerini paylaştığı The Promise'ı yazdı ve yönetmenliğinde yer aldı.
Richard Baer
Richard Baer (9 Eylül 1911 - 17 Haziran 1963), Mayıs 1944'ten Ocak 1945'e kadar Auschwitz I toplama kampının komutanı ve hemen ardından Şubat'tan Nisan 1945'e kadar Mittelbau'nun komutanı olan bir Alman SS subayıydı. Savaşın ardından, kovuşturmadan kaçınmak için sahte bir isim altında yaşadı, ancak Aralık 1960'ta tanındı ve tutuklandı. Mahkemeye çıkamadan gözaltında öldü.
Hayatı
1911'de Floss, Bavyera'da doğan Baer, Protestan bir ailede büyüdü. 1925'te, pasta şefi olmak için üç yıllık çıraklık yaptığı Weiden in der Oberpfalz'a taşındı. Baer, mesleki eğitimini tamamladıktan sonra kalfa olarak birkaç yıl Bavyera'yı gezdi. Nihayet 1932 kışında çıraklık yaptığı pastaneye geri döndü ve Mart 1933'te istifa edinceye kadar orada çalıştı
Baer, 1930'da Nazi Partisine üye oldu ve 1 Temmuz 1932'de General SS'in bir üyesi oldu. Weiden'deki yerel SS karakolunda, gelecekteki toplama kampı komutanı Martin Gottfried Weiss ile tanıştı. Weiss yönetimindeki küçük bir SS çetesi, hafta sonu çevre köylerde Nazi Partisi'nin halka açık toplantılarında konuşmacılara koruma sağladı
Aralık 1934'ten Mart 1935'in sonuna kadar Baer, Berlin'deki kötü şöhretli Gestapo hapishanesi Columbia-Haus'ta nöbet tuttu. Daha sonra, 1936'da Sachsenhausen toplama kampının inşasında yer alan SS-Death's Head (SS-TV) 2. alay Brandenburg'a atandı. Baer, Oranienburg toplama kampında bir müfreze komutanı kursu aldıktan sonra Mart'tan Eylül 1938'e kadar Buchenwald toplama kampında SS-TV 3. alay Thuringen ile görev yaptı. Eylül 1938'de, SS ikinci teğmenliğine (Untersturmführer) terfi etti ve aynı yılın sonunda, yeni kurulan Neuengamme toplama kampındaki ilk muhafız grubuna başkanlık etti. Eylül 1940'ta komando gözetmeni oldu.
1940'ın sonunda cepheye katılmak istedi ve bir tümen komutanı olmak amacıyla bir kursu tamamladıktan sonra Doğu cephesine gönderildi. Aralık 1941'de aldığı bir yara nedeniyle Neuengamme toplama kampına geri gönderildi.
1942'de, Neuengamme toplama kampının komutanına emir subayı olarak atandı. Neuengamme'de, Sovyet savaş esirlerinin özel bir gaz odasında öldürülmesine ve T4 Ötenazi Programında sözde 14f13 Operasyonu için mahkumların seçilmesine katıldı.
Kasım 1942'den Mayıs 1944'e kadar, o zamanlar SS Ana Ekonomik ve İdari Dairesi başkanı olan Oswald Pohl'un emir subayıydı. Kasım 1943'te D Departmanı "Toplama kampları Müfettişliği"ndeki DI (Merkez Ofis) ofisini devraldı. Himmler tarafından mahkumlara karşı fazla "yumuşak" olduğu düşünülen Arthur Liebehenschel'in yerini aldı. 11 Mayıs 1944'ten 1945'in başlarında kampın nihai dağılışına kadar Auschwitz I'in üçüncü ve son komutanı olarak görev yaptı.
Kasım 1943'ten 1944'ün sonuna kadar Fritz Hartjenstein ve Josef Kramer, Auschwitz II-Birkenau'daki imha kampından sorumluydu, bu nedenle Baer, 1944'ün sonundan Şubat 1945'e kadar kampın o bölümünün yalnızca Komutanıydı. Savaşın sonlarına doğru, Nordhausen'deki Mittelbau-Dora toplama kampının komutanı olarak Otto Förschner'in yerini alan Baer, Sovyet mahkumların asılarak toplu infazından sorumluydu. Son rütbesi SS Binbaşı idi.
Savaş sonrası
Baer, savaşın sonunda memleketine döndü ve sonunda bir orman işçisi olan Karl Egon Neumann sahte ismiyle yaşayarak Hamburg yakınlarına yerleşti. Frankfurt Auschwitz Duruşmaları sırasındaki soruşturma sırasında, Ekim 1960'ta tutuklanması için bir emir çıkarıldı ve fotoğrafı gazetelerde yayınlandı.
Baer'in tutuklanmasının öyküsü, Devin Pendas tarafından The Frankfurt Auschwitz Trial adlı kitabında anlatılıyor. Bild-Zeitung tabloid gazetesinde aranan bir fotoğrafı gördükten sonra, Otto von Bismarck'ın malikanesinde çalışan bir iş arkadaşı, Baer'in orada ormancı olarak çalıştığını bildirdi. 20 Aralık 1960 sabahı erken saatlerde yetkililer "Neumann" ile karşılaştığında, Neumann ilk başta her şeyi yalanladı. Baer'e zaten "kocası" olarak hitap eden evdeki kadın daha sonra onun adını "Bayan Baer" olarak verdi, ancak yine de Baer'in adının "Neumann" olduğunu iddia etti. Ancak Baer, sonunda gerçek kimliğini kabul etti. Avukatının tavsiyesi üzerine ifade vermeyi reddetti. 1963'te duruşma öncesi gözaltındayken kalp krizinden öldü.
You (Tornike Kipiani şarkısı)
"You", Gürcü şarkıcı Tornike Kipiani tarafından seslendirilen şarkı. Şarkı Hollanda'nın Rotterdam şehrinde 2021 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Gürcistan'ı temsil etti.
Eurovision Şarkı Yarışması
Şarkı Görevlendirme yöntemiyle belirlenmesinin ardından Hollanda'nın Rotterdam şehrinde 2021 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Gürcistan'ı temsil edeceği açıklanmıştır. 17 Kasım 2020 tarihinde EBU, yarı final kuralarının önceki yılda olduğu gibi kalacağını açıklamıştır. Gürcistan'ın 20 Mayıs 2021 tarihinde yapılacak İkinci Yarı finalin ikinci yarısında yarışacağı belirtilmiştir.
Stafford Cripps
Sir Richard Stafford Cripps (24 Nisan 1889 - 21 Nisan 1952) İngiliz İşçi Partisi politikacısı, avukatı ve diplomatıydı.
II. Dünya Savaşı sırasında, SSCB Büyükelçisi olarak görev yaptı (1940–42), bu süre zarfında Sovyetler Birliği'ne karşı temkinli davrandı ancak, ülkesi Nazi Almanyası tarafından işgal edildiğinde SSCB'nin Müttefiklerle işbirliği yaptığını ve barışı yeniden tesis ettiğini açıklayarak Cripps'in 1942'de başbakanlık için Winston Churchill'e potansiyel bir rakip olarak görülmesine neden olduğu için kamuoyunda büyük bir popülerlik kazandı. Savaş zamanı koalisyonunun Savaş Kabinesi'nin bir üyesi oldu, ancak önerilerinin Churchill ve Kabine için fazla radikal ve Mahatma için fazla muhafazakar olduğu Hindistan'daki savaş zamanı krizini çözme çabalarında (" Cripps Misyonu ") başarısız oldu. Daha sonra önemli bir görev olan ancak İç Savaş Kabinesi dışında Uçak Üretimi Bakanı olarak görev yaptı.
Cripps, 1945'te ve savaştan sonra İşçi Partisi'ne yeniden katıldı; önce Ticaret Kurulu Başkanı ve 1947 ile 1950 arasında Maliye Bakanı olarak Attlee bakanlığında görev yaptı. İşçi Partisi üyesi ve tarihçi Kenneth O. Morgan, ikinci konumdaki rolünün "hızla gelişen ekonomik tablonun ve 1952'den itibaren artan refahın gerçek mimarı" olduğunu iddia etti.
1947'den sonra ekonomi, Marshall Planı'ndan verilen hibeler ve krediler yoluyla verilen Amerikan parasından yararlanarak düzeldi. Ancak, pound 1949'da devalüe edilmek zorunda kaldı. "Kemer sıkma çağında" tüketimi azaltmak için savaş zamanı karne sistemini yerinde tuttu, ihracatı destekledi ve statik ücretlerle tam istihdamı sürdürdü. Halk, özellikle "onun dürüstlüğüne, yeterliliğine ve Hıristiyan ilkelerine" saygı duyuyordu.
Kafkas avcı-toplayıcılar
Kafkas avcı-toplayıcılar (CHG), ilk kez 2015 yılında yapılan bir çalışmada keşfedilen genetik insan soyunun adıdır. Batı Avrasya'da (Avrupa, Kafkasya ve Yakın Doğu) yaşayan birçok halkın popülasyon genetiğinde bu bileşen görülmektedir. Satsurblia Mağarası'nda bulunan Üst Paleolitik (yaklaşık MÖ 11.000) dönem örneğinde ve Batı Gürcistan'daki Kotias Klde mağarasında bulunan Mezolitik (yaklaşık MÖ 7.700) dönem örneğinde Kafkas avcı-toplayıcı genetiğine rastlanmıştır.
CHG soyu, temel Batı Avrasya soyundan yaklaşık 45.000 yıl önce ayrılmıştır. Kafkas avcı-toplayıcıları, Son Buzul Maksimum dönemi boyunca ayrı bir topluluk olarak izole bir şekilde hayatta kalmayı başarmıştır.
Doğu avcı-toplayıcıların Kafkas avcı-toplayıcılarla karışması sonucu batı bozkır çobanları (WSH'ler) oluştuğuna inanılmaktadır. WSH'ler Yamnaya kültürünü oluşturmuş ve Geç Neolitik ve Erken Tunç Çağı boyunca Avrupa çapında yayılmıştır.
Jones 2015'te yaptığı çalışmasında günümüz Avrupalılarındaki WSH genetiğinin Hint Avrupa kültürünün genişlemesiyle olan bağlantısını analiz etmiştir. Günümüzde yaşayan halklar arasında Satsurblia örneğine genetik olarak en çok benzeyen topluluklar Güney Kafkas halklarıdır.
Genetik çalışmalar
Batı Avrupalı avcı-toplayıcılar ve Kafkas avcı-toplayıcıların yaklaşık 45.000 yıl önce, Avrupa'daki ilk insan yerleşimlerinin başladığı dönemde ayrıldığı tespit edilmiştir. Kafkas avcı-toplayıcılar, 25.000 yıl önce başlayan Son Buzul Maksimum döneminde ise Erken Anadolu çiftçilerinden (EAO) ayrılmıştır. CHG genine, diğer fosillerin yanı sıra, Gürcistan'ın batısındaki iki fosilin genomlarında rastlanmıştır. Biri 13.300 diğeri 9.700 yıllık olan fosillerin genetiği İsviçre'de bulunan 13.700 yıllık Bichon insanının genetiğiyle karşılaştırılmıştır.
Jones bu erkek fosillerin genetiğini analiz etmiştir. Bu iki erkeğin Y-DNA haplogrubunun J* ve J2a (daha sonraki adlandırmalarıyla J1-Y6305* ve J2-Y12379) olduğu, mitokondriyal haplogruplarının ise K3 ve H13c olduğu tespit edilmiştir. Araştırmacılar Kafkas avcı-toplayıcı genetiğinin muhtemelen Yamnaya'daki Yakın Doğu DNA'sının kaynağı olduğunu tespit etmiştir. Kafkas-avcı toplayıcılar üzerine yapılan genetik çalışmalar, son Buzul Çağı'nın en soğuk döneminin başladığı 25.000 yıl öncesine kadar Kafkasyalıların ve Orta Doğu halklarıyla sürekli karıştığını göstermektedir.
Yardumian'ın 2017'de Kuzeybatı Gürcistan'da yaşayan Svanlar üzerinde yaptığı popülasyon genetiği çalışmasında, Svanların mitokondriyal DNA'sının heterojen olduğu ve U1‐U7, H, K ve W6 gibi haplogrupların yaygın olduğu bulunurken, Y-DNA haplogruplarının daha az çeşitli olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada Svan erkeklerin %78'inin Y-DNA haplogrubunun G2a olduğu bulunmuştur. Wang, 2019'da Kuzey Kafkasya'da bulunan ve MÖ 4-1. bin yıl arasına tarihlenen fosillerin genetik verilerini analiz etmiştir. Analiz sonucunda bu fosillerin genetik olarak günümüzde Güney Kafkasya'da yaşayan halklarla benzer olduğu keşfedilmiştir. Bu çalışma Kafkas Dağları'nın insan göçlerini engellemediğini, aksine bir köprü vazifesi gördüğünü göstermiştir.
Proto-Hint Avrupalılar
CHG genetiği, Kalkolitik dönemde yaşamış çiftçilerin oluşturduğu, Karadeniz-Hazar steplerinde etkili olmuş Yamnaya kültürüne önemli ölçüde katkıda bulunmuştur. Bu kültür yaklaşık 5.000 yıl önce Avrupa'ya yayılmış ve Hint-Avrupa kültürünün etki alanını genişlemiştir. CHG katkısı Güney Asya'da yaşayan halklarda da görülmüştür. Bu durum, muhtemelen Hint-Aryan göçünün işaretidir.
"Jones, Kafkas avcı-toplayıcıların (CHG) genomlarının 3.000 MÖ'de Avrupa'ya göç eden Yamnaya çiftçilerinin genetiğine önemli katkıda bulunduğunu ve Kafkas etkisinin Yamnaya kültürünü şekillendirdiğini belirtmiştir. Günümüzde en çok Kafkasya'da yaşayan halklarda görülen CHG etkisi, Orta ve Güney Asya'daki halklarda da görülmektedir. CHG etkisinin bu halklarda görülmesi Hint-Aryan dillerinin nasıl geliştiğine ışık tutmaktadır."
Kronoloji
Mezolitik dönemde (14.000 yıl önce), muhtemelen Yakın Doğu ve Kafkasya'dan Avrupa'ya nüfus göçü olmuştur. Ayrıca Villabruna Kümesi'ndeki birkaç örnekte Doğu Asyalılarla genetik yakınlıklar görülmektedir. Modern Avrupalılardaki açık ten pigmentasyonu sağlayan genin, Mezolitik dönemde (19.000 ila 11.000 yıl önce) Avrupa'ya yayıldığı tahmin edilmektedir. Açık tenle ilişkilendirilen TYRP1 alelleri olan SLC24A5 ve SLC45A2, muhtemelen 19.000 yıl önce Kafkasya'da ortaya çıkmıştır. Mavi göz rengiyle ilişkilendirilen HERC2 varyasyonu ise ilk olarak 13.000 ila 14.000 yıl önce İtalya ve Kafkasya'da ortaya çıkmıştır.
Emzirme sütyeni
Emzirme sütyeni, hafif bir sütyentir. Emziren kadınlara ek destek sağlar ve sütyeni çıkarmaya gerek kalmadan rahat süt vermeye izin verir. Bu, meme başını ortaya çıkarmak için tek elle açılabilen kanatları içeren ve özel olarak tasarlanmış sütyen kapları ile gerçekleştirilir. Ayrıca göğüs pedi de kullanılır.
Kafkas avcı-toplayıcılar
Kronoloji
Yamnaya örnekleri ortalama %43 CHG etkisi görülmektedir, bu durum Kafkas avcı-toplayıcıların Yamnaya kültürünün oluşumuna katkıda bulunduğunu göstermektedir. Samara avcı-toplayıcılar ise sadece Doğu Avrupa avcı-toplayıcı genetiğine sahiptir.
Haleluya
Haleluya (Alleluya, Aleluya olarak da yazılır) " Yehova'ya / Yahve'ye övgüler olsun" anlamına gelen ve ayinlerde kullanılan İbranice bir sözcüktür.
Terim, Eski Ahit'te (Mezmurlar Kitabı'nda) 24 kez, Yeni Ahit'teki Deuterokanonik kitaplarda iki kez ve Vahiy Kitabı'nda dört kez kullanılmaktadır.
Haleluya sözcüğü ilk Hristiyanlar tarafından ibadette kullanılmış, Ortodoks, Katolik, Anglikan ve kimi Protestan ayinlerinde ve ilahilerde yer almıştır.
Meg 2: Çukur
Meg 2: The Trench, Steve Alten'in 1999 tarihli The Trench adlı kitabından uyarlanan, senaryosunu Dean Georgaris, Jon Hoeber ve Erich Hoeber'ın yazdığı, Ben Wheatley tarafından yönetilen yeni bir Amerikan bilim kurgu aksiyon filmi. 2018 filmi The Meg'in devamı niteliğindeki filmin başrollerini Jason Statham, Sienna Guillory ve Cliff Curtis paylaşıyor.
Yayımlanma
Meg 2: The Trench 'in 4 Ağustos 2023'te Amerika Birleşik Devletleri'nde Warner Bros. tarafından vizyona girmesi planlanıyor.
Tony Taylor (basketbolcu)
Tony Taylor (d. 9 Ağustos 1990; Sleepy Hollow, New York), Amerikalı profesyonel basketbolcu. 1.80 metre boyundadır ve oyun kurucu pozisyonunda görev almaktadır. Basketbol Süper Ligi ve EuroCup ekiplerinden Türk Telekom forması giymektedir.
PRISM (gözetleme programı)
PRISM (açılımı: Planning Tool for Resource Integration, Synchronization, and Management, Türkçesi: Kaynak Entegrasyonu, Senkronizasyon ve Yönetim için Planlama Aracı), Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Güvenlik Ajansı'nın (NSA) çeşitli internet şirketlerinden internet iletişimlerini topladığı bir programın kod adıdır. PRISM, mahkeme tarafından onaylanan arama terimleriyle eşleşen tüm verileri teslim etmek için 2008 FISA Değişiklik Yasası'nın 702 Bölümü uyarınca Google LLC gibi internet şirketlerinden yapılan taleplere göre depolanan internet iletişimlerini toplar. NSA, bu PRISM taleplerini internet omurgasındaki şifrelenmiş iletişimleri toplamak, telekomünikasyon filtreleme sistemlerinin daha önce ayrıştırıp attığı depolanan verilere odaklanmak, ve daha kolay ele alınabilen verileri elde etmek için kullanabilir.
PRISM, Bush yönetimi altında Amerika'yı Koru Yasası'nın kabul edilmesinin ardından 2007'de başladı. Program, Dış İstihbarat Gözetim Yasası (FISA) uyarınca ABD Dış İstihbarat Gözetim Mahkemesi'nin (FISA Mahkemesi veya FISC) denetimi altında yürütülmektedir. Programın varlığı altı yıl sonra NSA çalışanı Edward Snowden tarafından sızdırıldı ve kitlesel veri toplamanın kapsamının toplumun bildiğinden çok daha fazla olduğu ve (kendisi tarafından) "tehlikeli" ve "suçlu" faaliyetler olarak nitelendirdiği eylemler içerdiği konusunda halkı uyardı. Açıklamalar The Guardian ve The Washington Post tarafından 6 Haziran 2013 tarihinde yayınlandı. Sonraki belgeler, NSA'nın Özel Kaynak Operasyonları (SSO) bölümü ile PRISM ortakları arasında milyon dolarlık bir mali düzenleme olduğunu göstermiştir.
Belgeler, PRISM programının NSA analitik raporları için kullanılan en önemli istihbarat kaynağı olduğunu ve NSA'nın, FISA bölüm 702 yetkisi kapsamında edinilen bilgilerin internet trafiğinin %91'ini oluşturduğunu göstermektedir. Bilgilerin sızması, FISA Mahkemesinin telekomünikasyon şirketi Verizon'un bir yan kuruluşuna, müşterilerinin tüm telefon görüşmelerinin kayıtlarını NSA'ya teslim etme emrini verdiğinin açığa çıkmasından sonra gerçekleşti.
ABD hükûmet yetkilileri, Guardian ve Washington Post makalelerindeki PRISM eleştirilerine karşı çıkarak programı savundu ve iç hedeflerde arama izni olmadan kullanılamayacağını, terör eylemlerinin önlenmesine yardımcı olduğunu ve federal hükûmetin yürütme, yargı ve yasama organlarından bağımsız bir denetim altında olduğunu iddia etti. 19 Haziran 2013'te ABD Başkanı Barack Obama, Almanya'ya yaptığı ziyaret sırasında, NSA'nın veri toplama uygulamalarının "halkımızı korumamıza yönelik sınırlı, dar bir sistem" olduğunu belirtti.
Medyanın PRISM ifşası
PRISM, Edward Snowden'ın -o sırada NSA çalışanıydı- Hong Kong'da bulunduğu sırada Washington Post ve The Guardian muhabirlerine programı sızdırmasıyla açığa çıkmıştır. Sızan belgeler 41 adet PowerPoint sunusu içeriyordu ve bunlardan dördü haber ve makalelerde yayınlanmıştır.
Belgeler; Microsoft, Yahoo!, Google, Facebook, Paltalk Messenger, YouTube, AOL, Skype, Apple gibi teknoloji şirketlerinin PRISM programının birer katılımcısı olduğunu gösteriyordu. Washington Post'un belirlediğine göre programın verilerinin yüzde 98'i Yahoo, Google ve Microsoft tarafından sağlanıyordu.
Slayt sunumu, elektronik iletişim verilerinin fiziksel olarak en doğru yoldan ziyade en ucuz yolu takip etme eğiliminde olması ve dünyanın internet altyapısının büyük bir kısmının Amerika Birleşik Devletleri'nde yer alması nedeniyle dünyadaki elektronik iletişimlerinin çoğunun ABD'den geçtiğini belirtti. Sunum, ABD istihbarat analistlerine, elektronik verileri ülkelerine veya ülkelerinden geçerken yabancı hedeflerin haberleşmesini engellemek için fırsatlar sağladığını belirtti.
Snowden'ın sonraki açıklamaları, İngiltere'nin GCHQ'su gibi devlet kurumlarının da internet ve iletişim verilerinin kitlesel olarak ele geçirilmesi ve izlenmesinde rol üstlendiğine işaret ediyordu. MacAskill, Ewen; Borger, Julian; Hopkins, Nick; Davies, Nick; Ball, James (June 21, 2013). "GCHQ Taps Fibre-Optic Cables for Secret Access to World's Communications – Exclusive: British Spy Agency Collects and Stores Vast Quantities of Global Email Messages, Facebook Posts, Internet Histories and Calls, and Shares Them with NSA, Latest Documents from Edward Snowden Reveal". The Guardian. Retrieved June 30, 2013. NSA'nın diğer ülkelerdeki üniversiteler, hastaneler ve özel işletmeler gibi sivil altyapı ağlarını hackleyerek tehlikeli ve suçlu faaliyetlerde bulunduğuna dair iddialar da mevcuttu.
Slaytlar
Aşağıda Edward Snowden tarafından yayınlanan ve PRISM programının arkasındaki işlemleri ve operasyonları gösteren bir dizi slayt bulunmaktadır. (Atıfta bulunulan "FAA", FISA Değişiklik Yasası'nın 702. bölümüdür ve aynı FAA kısaltmasıyla daha yaygın olarak bilinen Federal Havacılık İdaresi değildir.)
Program
PRISM, yaklaşık 100 ABD şirketi ile işbirliği yapan NSA'nın Özel Kaynak Operasyonları (SSO) bölümünün bir programıdır. Daha önceki bir program olan Terörist Gözetleme Programı, George W. Bush yönetiminde 11 Eylül saldırılarının ardından uygulandı ancak Yabancı İstihbarat Gözetleme Mahkemesi'nden alınan yetkileri içermediği için geniş çapta eleştirildi ve yasa dışı olduğu gerekçesiyle itiraz edildi. PRISM, Yabancı İstihbarat Gözetleme Mahkemesi tarafından yetkilendirilen bir programdır.
PRISM programı, Bush yönetimi sırasında 2007 Amerika Koruma Yasası ve özel şirketleri istihbarat toplama konusunda hükûmet kurumları ile işbirliği yaptıklarında yasal işlemden koruyan 2008 FISA Değişiklik Yasası ile başlatıldı. 2012 yılında yasa, Başkan Obama'nın başkanlığında, Aralık 2017'ye kadar beş yıl süreyle Kongre tarafından yenilendi. The Register 'a göre, FISA Değişiklik Yasası, istihbarat kurumlarına "bir ABD vatandaşı yurtdışındayken onun telefon, e-posta ve diğer iletişimlerini bir hafta boyunca herhangi bir emir almaksızın izleme yetkisi" verir.
Gerçek toplama işlemi, FBI'ın Veri Yakalama Teknolojisi Birimi (DITU) tarafından yapılır; bu birim, NSA adına, Bölüm 702 Direktifi ile ABD internet hizmet sağlayıcılarına seçicileri gönderir. Bu direktif kapsamında, internet sağlayıcıları hükûmet tarafından sağlanan seçicilere veya seçicilerden tüm iletişim verilerini (DITU'ya) devretmekle yükümlüdür. DITU daha sonra bu iletişim verilerini NSA'ya gönderir.
Programın kapsamı
Çeşitli medya açıklamalarında yer alan NSA sunum slaytları, NSA'nın verilere tek taraflı olarak erişebileceğini ve e-posta, video, sesli sohbet (Skype gibi), videolar, fotoğraflar, sesli mesajlar ve dosya aktarımları dahil "canlı iletişim ve depolanan bilgiler üzerinde kapsamlı ve derinlemesine gözetim" gerçekleştirebileceğini göstermektedir. Snowden, "genel olarak gerçek şu ki: Eğer bir NSA, FBI, CIA, DIA, vb. kurum analisti, ham sinyal istihbaratı veri tabanlarını sorgulama erişimine sahipse, istedikleri her şey için girebilir ve sonuç alabilir." ifadesini kullandı.
The Washington Post'a göre istihbarat analistleri, ABD vatandaşı olmadığına dair en az %51 oran ile şüphelendikleri hedeflerin iletişimlerini belirlemeye yönelik verilerini araştırıyor, ancak bu süreçte bazı ABD vatandaşlarının verilerini de istemeden topluyor. Analistler için kullanılan eğitim materyalleri "ülke dışındaki ABD'lilerin verilerinin bu şekilde kazara toplanmasının periyodik olarak rapor edilmesi gerektiğini belirtse de, endişelenecek bir şey olmadığını" söylüyor.
Amerika Birleşik Devletleri hükûmeti
ABD Ulusal İstihbarat Direktörü James Clapper , The Guardian ve The Washington Post tarafından raporların yayınlanmasından kısa bir süre sonra, 7 Haziran 2013 tarihinde, Amerika Birleşik Devletleri hükûmetinin ulusal güvenlik tehditlerine karşı bir savunma olarak ülke dışındaki yabancılar hakkında bilgi toplamak için yaklaşık altı yıldır Facebook gibi büyük internet şirketlerini kullandığını doğrulayan bir bildiri yayınladı. Açıklamada, "The Guardian ve The Washington Post makaleleri, Yabancı İstihbarat Gözetleme Yasası'nın 702. Bölümü uyarınca iletişimlerin toplanmasına atıfta bulunuyor fakat çok sayıda yanlışlık içeriyorlar. Bölüm 702, Amerika Birleşik Devletleri dışında bulunan kişilerle ilgili yabancı istihbarat bilgilerinin elde edilmesini kolaylaştırmak için tasarlanmış bir FISA hükmüdür. Bu program, ABD'de bulunan herhangi biri ya da herhangi bir ABD vatandaşını hedef almak için kullanılamaz. Bu önemli ve tamamen yasal olan program hakkındaki bilgilerin izinsiz bir şekilde açıklanması Amerikalıların güvenliğini önemli derecede riske atar." ifadeleri kullanıldı. Clapper, 12 Mart 2013'te Amerika Birleşik Devletleri Senatosu Seçilmiş İstihbarat Komitesi'ne, NSA'nın Amerikalılar hakkında "kasıtlı olarak" herhangi bir veri toplamadığını söylemişti. Clapper daha sonra, 12 Mart 2013 tarihinde yaptığı açıklamanın bir yalan olduğunu açıkladı.
7 Haziran 2013'te ABD Başkanı Barack Obama, PRISM programına ve NSA'nın telefon görüşmelerini kaydetme programına atıfta bulunarak, "Sahip olduğunuz şey, Kongre tarafından hem başlangıçta hem sonrasında defalarca yetkilendirilen iki programdır. İki partili çoğunluk onları onayladı. Kongre, bunların nasıl yürütüldüğü konusunda sürekli olarak bilgilendirildi. Burada dahil olan bir dizi güvenlik önlemi vardır ve federal yargıçlar tüm programı denetliyor." açıklamasında bulundu. Ayrıca, "%100 güvenlik ile %100 mahremiyet ve sıfır rahatsızlığa aynı anda sahip olamazsınız. Toplum olarak bazı seçimler yapmamız gerekecek." dedi. Farklı açıklamalarda, üst düzey Obama yönetimi yetkilileri (isimleri belirtilmemiştir), Kongre'nin 2009'dan bu yana programlarla ilgili 13 kez bilgilendirildiğini söylediler.
Ulusal İstihbarat Direktörü Clapper 8 Haziran 2013 tarihinde PRISM hakkında ek bir basın açıklaması yaptı ve program hakkında daha fazla bilgi sağlayan bir bilgi formu yayınladı. Program hakkında daha fazla bilgi sağlayan bu bilgi formu, programı "Yabancı İstihbarat Gözetleme Yasası (FISA) 702 bölümü tarafından yetkilendirildiği üzere, hükûmetin yabancı istihbarat bilgilerinin mahkeme gözetimi altında iletişim hizmeti sağlayıcılarından toplanmasını kolaylaştırmak için kullanılan bir devlet iç bilgisayar sistemi" olarak tanımladı. Bilgi notu, "The Guardian ve Washington Post'ta yayınlanan gözetim faaliyetlerinin yasal olduğunu ve Kongre tarafından tamamen tartışılan ve yetkilendirilen yetkililer tarafından yürütüldüğünü" belirtiyordu. Bilgi notu ayrıca "Birleşik Devletler Hükümeti'nin elektronik iletişim hizmeti sağlayıcılarının sunucularından tek taraflı olarak bilgi almadığını ve bu bilgilerin FISA Mahkemesi onayıyla ve hizmet sağlayıcının bilgisi dahilinde Başsavcı ve Ulusal İstihbarat Direktörünün yazılı bir direktifine dayanarak elde edildiğini; başsavcının, FISA Mahkemesi kararlarını ve PRISM faaliyetlerine ilişkin altı aylık raporları, benzeri görülmemiş derecede hesap verebilirlik ve şeffaflık sağlayarak Kongre'ye sunduğunu" belirtiyor. ABD Senatosu Seçilmiş İstihbarat Komitesi'nde görev yapan Demokratik senatörler Udall ve Wyden, daha sonra bilgi formunu yanlış olmakla eleştirdiler. NSA Genel Müdürü Keith Alexander, bilgi formunun ABD şirketlerinden e-posta ve diğer internet içeriğinin toplanmasını yöneten gereksinimleri "daha kesin bir şekilde tanımlayabileceğini" belirterek hataları kabul etti. Bilgi formu NSA'nın web sitesinden 26 Haziran civarında kaldırıldı.
Avrupa Birliği
20 Ekim 2013 tarihinde, Avrupa Parlamentosu'ndaki bir komite, Amerikan şirketlerinin, ABD'nin özel veri arama izinlerine uymadan önce Avrupalı yetkililerden izin almasını gerektiren bir tedbiri destekledi. Bu oylama Avrupa'daki vatandaşları, ABD Ulusal Güvenlik Ajansı'nın geniş kapsamlı bir casusluk programıyla ilgili ifşaların ardından, çevrimiçi gözetimden koruma çabalarının bir parçası. Almanya ve Fransa, Avrupa e-posta trafiğinin Amerikan sunucularının üzerinden geçmesini nasıl engelleyebilecekleri konusunda karşılıklı görüşmeler yaptılar.
Birleşik Krallık
Birleşik Krallık'ta, kendi gözetim programı olan Tempora'ya da sahip olan Hükûmet İletişim Merkezi (GCHQ), PRISM programına Haziran 2010'dan (veya öncesinden) 2012'ye kadar erişime sahipti ve onunla yalnızca 197 rapor yazdı. Birleşik Krallık Parlamentosu İstihbarat ve Güvenlik Komitesi, GCHQ'nun ABD'den istenen istihbarata dayanarak hazırlanan raporları gözden geçirdi. Her raporda, dinlemelerin, Birleşik Krallık yasalarına uygun olarak yapıldığını belirttiler.
Ağustos 2013'te The Guardian gazetesinin ofisleri, GCHQ ajanları tarafından ziyaret edildi. Ajanlar, Snowden'dan alınan bilgileri içeren sabit diskleri denetleyip imha etti.