cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mirza Küçük Han
Gilan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
Birliği’nin de ilgasını istemektedirler.
Mayıs-Haziran 1920’de Enzeli şehrinde Sovyet yetkililerle işbirliği anlaşması yapan Mirza Küçük Han; partisinin ismini, Adalet Partisi’nden İran Komünist Partisi (Fırka-i Komünist-i İran) olarak değiştiriyordu. Parti, değişik etnik gruplardan gelen üyelerden oluşmaktaydı.Dönemin hareketlerinde görüldüğü gibi -farklı düşünce altyapılarında olsalar da- tüm anti-emperyalist görüşleri bir arada toplamıştı. 4 Haziran 1920 tarihinde merkezi Reşt şehri olmak üzere ‘İran Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ ilan edilmiştir. Yeni kurulan hükûmetin en önemli adamı yine Mirza Küçük Han’dır. Fakat parti içindeki farklı fraksiyonlardan biri olan İhsanullah’ın yaptığı üstü örtülü darbenin ardından 28 Haziran’da görevini bırakarak tekrar gerilla hareketinin başına döner. Fakat uzaktan muhalefetini sürdürür.
Ölümü
Orta Doğu ve Kafkaslar’daki İngiliz-Rus nüfuz rekabeti, Mart 1921 yılında yapılan anlaşmayla sona ermiştir. Buradaki detaylar, bugünün şekillenmesinde dahi rol oynamış ve bu tarihten sonra İngiltere ve Rusya hiç karşı karşıya gelmemiştir. Özünde İngiltere’nin Rusya’ya karşı duyduğu-hakim olduğu sömürgeler için- rejim ihracı korkusu; Rusya’nın da yeni kurulan devletin geleceği endişeleri yüzünden bu anlaşmaya gidilmiştir. Rusya anlaşmadan sonraki dönemde, Gilan gibi daha önce komünizmin gelişmesi adına desteklediği hareketleri yalnız bırakmıştır. 1921 Mayıs ayı sonlarında İran’da, Rıza Han başbakanlıktan düşürülür. Bu dönemde kuvvetlerini toplayan Albay Rıza birliklerini Gilan’a doğru mevzilendirir. Fakat yine de bölgede bulunan takviye edilmiş Kızıl Ordu birliklerinden çekinmektedir. Kızıl Ordu birlikleri, 8 Eylül 1921‘de Lenin’in emriyle çekilirler. Bu durum, Mirza Küçük Han’ın başında bulunduğu gerillaların moralini bozar. Gerek güç yönünden, gerekse moral yönünden zayıflayan Mirza Küçük Han birlikleri, bölgelerini tutamazlar.
Mirza Küçük Han, Albay Rıza Han birliklerine teslim olmaz. Cengeli içlerine doğru kaçar. Onu bulduklarında, soğuktan donmuştur. Kafası kesilir ve Tahran sokaklarına götürülerek dolaştırılır.
Albay Rıza Han, 1921 sonuna gelindiğinde bölgeye ve tüm İran’a hakim olurken; Haydar Han dahil, Gilan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin tüm üst düzey yöneticilerini öldürür.
NGC 6023
NGC 6023, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Ağcık takımyıldızı yönünde bulunur. E3 tipi bir eliptik galaksidir. Fransız astronom Edouard Stephan tarafından 1881 yılında 80,01 cm (31,5 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
İstanbul Üniversitesi (kadın voleybol takımı) 1987-88 sezonu
Kulüp sezonu on birinci olarak tamamlamış ve ligden düşmüştür.
1987-88 Sezonu
Kulüp bu sezon Türkiye Kadınlar Voleybol Ligi'nde mücadele etmiştir.
Jerry Heller
Jerry Heller (6 Ekim 1940 - 2 Eylül 2016), Amerikalı müzik yapımcısı.
Hayatı
1980'li yıllar hip hop müziğin Los Angeles'ta yayılmaya başladığı dönemlerdi. Jerry Heller'da o dönemlerde bu sektörde çalışmaya başlamıştır. 1984 yılında Don McMillian tarafından kurulan Macola Records herkesin tercih ettiği bir stüdyo olmuştu. K-Dee, Sir Jinx, Ice Cube'un kurdukları C.I.A rap grubu ve DJ Alonzo Williams'nın kurduğu World Class Wreckin' Cru grubu Macola Records firması ile çalışan bazı gruplardandı. Jerry Heller o dönemler bu gruplara menejerlik yapmıştı.
3 Mart 1987 yılında Kaliforniya'lı rap sanatçısı Eazy-E tanıştı ve Ruthless Records plak şirketini kurdular. Jerry Heller şirkette genel müdür oldu ve çalışmalara başladılar. Ruthless Records 3 yıl içinde 6 platin plak ödülü kazandı. J. J. Fad (Supersonic), Eazy-E (Eazy-Duz-It), N.W.A (Straight Outta Compton), The D.O.C. (No One Can Do It Better), Michel'le's (Michel'le's), N.W.A.(Efil4zaggin) Ruthless Records plak şirketinden ödül kazanan isimlerdir.
Jim Thorpe Ödülü
Jim Thorpe Ödülü (İngilizce Jim Thorpe Award), pek çok farklı sporda efsane olmuş Jim Thorpe adına verilen bir ödüldür. Amerikan futbolu kolej ligindeki en iyi defans oyuncusu olarak seçilen oyuncuya verilmektedir. 1986 yılından beri verilen ödülü alacak sporcu Jim Thorpe Vakfı tarafından seçilmektedir.
Jerry Heller
Hayatı
Ruthless Records'un Yahudileri Savunma Derneği ile olan ilişkileri ortaya çıktığı dönemlerde, Dr. Dre ve Ice Cube şirketten ayrılmıştı. Ruthless Records'tan ayrılmalı çok sorunlu olmuştu. Ice Cube sahtekarlık ve dolandırıcılıkla suçladığı Jerry Heller'a ayrıldıktan hemen sonra Diss olan "No Vaseline" parçasını yayınlamıştır. Jerry Heller, sanatçıların şirketi bırakarak gitmesinden sonra haklarının hala Ruthless Records'un elinde olduğunu söylemesi ortalığı karıştırmıştır. Dr. Dre'nin arkadaşı olan Suge Knight bu durum karşısında Dr. Dre'ye yardım ederek Ruthless Records ile olan tüm anlaşmaları tamamen iptal etmiştir. Jerry Heller'a göre bu olay şiddet kullanılarak uygulanmıştır. Ruthless Records'tan ayrılan Dr. Dre ilerleyen dönemlerde Suge Knight ile Death Row Records plak şirketini kurmuştur.
Bu olaylardan sonra Ruthless Records plak şirketinde bulunan birçok sanatçı şirketten ayrılırlar. Şirket eski günlerindeki başarıları tekrar yakalayamaz. Jerry Heller'ın bir açıklamasında yaşanan bu olayların ve N.W.A. rap grubunun konu alındığı bir film yapılması gündeme gelmiştir.
Aksu, Susuz
Aksu, Kars ilinin Susuz ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski adı 1889 ve 1928 yılı kayıtlarında Ağzıaçık olarak geçmektedir. 2009 yılından sonra bugünkü adını almıştır.
Coğrafya
Köy, Kars il merkezine 30 km, Susuz ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.
Nüfus
Köyde 1886 yılında 143 Türk ve 33 Kürt yaşamaktaydı.
Özbekler Tekkesi
Özbekler Tekkesi, 1752'de Buharalı Nakşibendi dervişler tarafından Ahmet Yesevi geleneğinde Üsküdar, Sultantepe'de kurulan tekke. Türk Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu'ya asker ve cephane göndermede gizli bir üs olarak hizmet verdi. Halen Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne bağlı olup müze olarak kullanılması gündemdedir. Üsküdar İlçesinin Sultantepe Mahallesi, Münir Ertegün Sokağın devamında mezarlık içerisinde yer almaktadır.
Osmanlı Dönemi
Osmanlı döneminde, Orta Asya'dan Hac yolculuğuna çıkan Müslüman - Türkler'de adet üzere, Mekke'den önce İstanbul'a uğradıklarında kaldıkları 3 tekkeden biridir. İlk postnişin Nakşibendi şeyhlerinden Buharalı Seyid Hacı Abdullah Efendi, son şeyhi ise Necmettin Efendi'dir. Tekke, kendine özgü sözü, sohbeti ve meclisleriyle şehrin her sınıfı insanını dergaha çeker ve devletin himayesini de görürdü. Tekke son halini ise 1844'te Sultan Abdülmecid devrindeki tamirat ile almıştır.
1878 Türk-Rus savaşından sonra Rumeli'den kopup gelen muhacirlerin bir kısmı bu tekkenin etrafındaki odalarda hayatlarını sürdürebildiler. Tekke mevlevi dergahları gibi herkese açıktı, kandillerde ve muharremde okunan mevlit, zikir ve dağıtılan Özbek pilavı, aşuresi ve Uygur ve Çağatay Türkçesiyle söylenen ilahileri ve ebru sanatçılarıyla meşhurdu.
Cumhuriyet Dönemi
Cumhuriyet döneminde Özbekler Tekkesi, Kurtuluş Savaşı'ndaki önemli hizmetleri nedeniyle, 1925'te çıkarılan tekke ve zaviyelerin kapatılması hakkındaki kanun yürürlüğe girdikten sonra da kapatılmadı, bir edebiyat ve söz meclisi olarak hizmet verdi. Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne bağlanan tekke, bir kültür merkezi olarak faaliyetlerini sürdürüyor.
Philip Atwell
Philip G. Atwell Amerikalı müzik videosu, televizyon reklamı ve sinema filmi yönetmeni. Müzik videosu yapımcısı olarak işe başladığı kariyerinde 1999'da' yönetmenliğe geçti. Genellikle Dr. Dre ile ortak yönetmenlik yapar. Eminem ve diğer hip hop sanatçıları için birçok müzik videosunun yönetmenliğini yaptı.
Kota Yanagisawa
Kota Yanagisawa (d. 8 Nisan 1982), Japon eski futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2005 yılında Thespa Kusatsu kulübünde başladı.
Eric Caravaca
2005 yapımı yönetmenliğini yaptığı Hotel Marysol adlı yapım ödül kazanmıştır.
KDE uygulamaları listesi
KDE Gear (daha önceki adı KDE Uygulamaları Paketi) KDE topluluğu tarafından geliştirilen uygulamalar ve destekleyici kitaplıklar seti olup ağırlıkla Linux tabanlı işletim sistemlerde kullanılır fakat çoğunlukla çok platformludur ve ortak bir yayın programı içerisinde yayınlanır.
Aşağıdaki listede KDE için yazılmış uygulamalar kategorik olarak sıralanmıştır.
Eğitim
Tüm liste için kdeedu - KDE Eğitim Projesi sayfasına bakın.
Oyunlar
Tüm oyunların listesi için Kdegames - KDE Oyunları sayfasına bakın.
Zülüflü Baltacılar
Zülüflü Baltacılar, Enderûn teşkilatının önemli bir kısmıdır. Baltacılar, saray hizmetlerinde ve Harem'in odun ihtiyacının temininde kullanılan saray hizmetlileri ve kapıkulu mensuplarıdır.
Baltacılar, sefer sırasında ordunun önünde ilerleyerek askerlerin yürüyüşüne engel ağaçları kestikleri için bu isimle anıldıkları rivayet edilir. Zülüflü Baltacıların dolama denilen lacivert elbiselerinin yakaları iki tarafını göremeyecek kadar yüksekti. Bu, Haremde iş gördükleri esnada etrafı görmelerine engel olurdu. Başlıklarının iki tarafından iki perçem sarkardı; bu yüzden kendilerine "zülüflü" denilmiştir. Padişahın her zaman koruyucusu olan Zülüflü Baltacılar, önceleri devşirmeler arasından, son zamanlarda ise Kastamonu dağ köylerinden getirilen çocuklar arasından seçilirdi. Zülüflü Baltacılar Koğuşu'nda kalanların sayısı 120-200 kişi civarındaydı. En büyük amir Baltacılar kethüdasıydı; ardından ikinci baş baltacı, divanhaneci ve kilercibaşı baltacısı gelmekteydi.
Zülüflü Baltacılar Harem'e odun taşınması, tahtın gerektiği zaman Babüssade önüne getirilip götürülmesi, Divanhane'nin korunması ve bakımı gibi birçok görevde bulunurlardı. Zülüflü Baltacılar sefer sırasında zafer kazanılması için sancak altında Kur'an okurlardı. Sadrazamlık yapmış Baltacı Mehmed Paşa bu ocaktan çıkmıştır.
Aster arragonensis
Aster arragonensis Aster cinsine bağlı bir türdür.
Uusimaa
Uusimaa, Finlandiya'nın bölgelerinden biridir. Bölge, Finlandiya'nın güneyinde yer almakta olup Güneybatı Finlandiya, Kanta-Häme, Päijät-Häme ve Kymenlaakso bölgeleri ile komşudur. Yüzölçümü 9.568,32 km² olan bölgenin nüfusu 30 Eylül 2017 tarihi itibari ile 1.653.336'dır. Bölgenin merkezi Helsinki'dir.
Belediyeler
Uusimaa, 13'ü şehir olmak üzere 26 belediyeye ayrılmaktadır.
Helsinki altbölgesi: Raseborg altbölgesi: Loviisa altbölgesi: Porvoo altbölgesi:
Kestelli, Ahmetli
Kestelli, Manisa ilinin Ahmetli ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Mahalle, 1530 yılı kayıtlarında Kestel adıyla geçmekte olup, 1891 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Salihli ilçesine bağlıyken, 9 Haziran 1948'de Turgutlu ilçesi Ahmetli bucağına bağlandı. Ahmetli ilçesinin kurulmasının ardından ise buraya bağlandı.
Coğrafya
Manisa il merkezine 56 km, Ahmetli ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.
Vaccinium vitis-idaea
Vaccinium vitis-idaea, fundagiller (Ericaceae) familyasından kuzey yarımkürenin kuzeyinde, Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'da yetişen bir yaban mersini türü.
Kullanımı
Kuzey, Orta ve Doğu Avrupa'da, daha çok İskandinavya, Baltık ülkeleri, Almanya, Avusturya, İsviçre, Çekya, Polonya, Slovenya, Slovakya, Romanya, Rusya, Ukrayna gibi ülkelerde sevilen meyvedir.
2014 Kış Olimpiyatları'nda serbest stil kayak
2014 Kış Olimpiyatları'nda serbest stil kayak Rosa Khutor Extreme Park'ta gerçekleşmektedir. 6–21 Şubat 2014 tarihleri arasında 10 branşta yapılmıştır.
Uluslararası Olimpiyat Komitesi Nisan 2011'de kadınlar ve erkeklerde halfpipe dalı yarışlara eklendi. Ayrıca Temmuz 2011'de de yine bayanlar ve erkeklerde slope stili olimpiyat oyunlarına eklendi.
Yarışma takvimi
10 kategoride yapılacak yarışlar aşağıdaki tarih ve saatlerde başlamıştır.
Verilen tüm zamanlar yerel saat dilimine göredir. (UTC+04.00).
Ön Eleme
Maksimum 282 sporcu yarışmalara katılmıştır. Aynı ülke komitesinden maksimum 26 atlet yarışmalara iştirak edebilirler. Ayrıca aynı ülke komitesinden maksimum 14 kadın veya 14 erkek katılabilir.
Katılan takımlar
30 ülkeden 277 atletin dağılımı aşağıdaki listede parantez içinde gösterilmiştir.
Keysoe Row
Keysoe Row, İngiltere'nin Bedfordshire kontluğunda bulunan bir mezra.
Afganistan Ulusal Cephesi
Afganistan Ulusal Cephesi (Farsça: جبهه ملی افغانستان‎, Jabhe Melli; AUC) 2011 sonlarında Ahmed Ziya Mesud, Hacı Muhammed Mohaqiq ve Abdül Reşid Dostum tarafından kuruldu. AUC, genellikle, 2001 sonlarında ABD hava desteği ile Afganistan'daki Taliban iktidarını ortadan kaldıran Kuzey İttifakı'nın askeri kanadının parçalarının reforme edilmesiyle ortaya çıkan bir oluşum olarak kabul edilir. Ulusal Cephe, Taliban'ın iktidarı tekrar almasına ve askeri gücünü tekrar kazanmasına karşı çıkar. Ulusal Cephe başkanı Ahmed Ziya Mesud, 11 Eylül saldırılarından 2 gün önce suikasta uğrayan Kuzey İttifakı lideri Ahmet Şah Mesud'un kardeşidir.
Karşıyaka, Karaköprü
Karşıyaka, Şanlıurfa ilinin Karaköprü ilçesine bağlı bir mahalledir.
Sinan Kurt
Sinan Kurt (1995 doğumlu futbolcu)
Sinan Kurt (1996 doğumlu futbolcu)
Banyoles
Banyoles İspanya'nın Katalonya özerk topluluğuna bağlı Girona ilinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 2006 yılı itibarıyla 17.309'dur.
Sırp Yenileme Hareketi
Sırp Yenileme Hareketi (Sırpça: Српски покрет обнове, СПО / Srpska pokret obnove, SPO), Sırbistan'daki ulusal bir liberal ve monarşist siyasi parti. Parti 1990 yılında Vuk Drašković ve Vojislav Šešelj tarafından kuruldu.
Adam Hicks
Adam Paul Nielson Hicks (d. 28 Kasım 1992), Amerikalı oyuncu, rapçi, şarkıcı ve söz yazarı. How to Eat Fried Worms filminde ilk başrolünü oynadı. Disney XD dizisi "Zeke ve Luther"'da "Luther"ı ve daha sonra Disney Channel orijinal filmi "Limonata Ağzı"'nda "Wen"i oynadı. Jonas Los Angeles'ta'nın ikinci sezonuna konuk oyuncu oldu.Daha sonra ise disney channel in "Zeke and Luther" dizisinde baş karakterlerden biri olan Luther ı oynamıştır.Şu anda ise Disney XD'nin "Pair of Kings"'de Boz'u oynamaktadır. 'Limonata Ağzı' filmin de piyanist ve vokalisttir. 2018 yılında silahlı soygundan, ve daha sonra sevgilisine uyguladığı şiddetten dolayı hapse girmiştir.
II. Baudouin (Latin imparatoru)
'''II. Baodouin''' (d. 1217 - ö. 1273), Konstantinopolis'te kurulan Latin İmparatorluğu'nun 1228 ile 1261 tarihleri arasında son imparatoru.
Hayatı
Latin İmparatoru ve Fransa Kralı soyundan gelen Pierre de Courtenay ile ilk ve ikinci Latin imparatorları I. Baodouin ile Henri'nin kızkardeşi Yolande'nın en küçük oğludur. 1228 yılında sadece 11 yaşındayken imparator oldu. Naiplik eski Kudüs Kralı olan Jean de Brienne'e verildi ve II. Baudouin ile ortak imparator olarak görevde bulundu.
25 Temmuz 1261 tarihinde İznik İmparatorluğu orduları general Aleksios Strategopulos idaresi altında Konstantinopolis'i almış ve II. Baudouin'i ve Latin idarecilerini oradan kovmuştur. VIII. Mihail, Konstantinopolis'e 15 Ağustos'ta girmiştir.
18. doğu meridyeni
18. doğu meridyeni, Başlangıç meridyeni Greenwich'ten 18 açısal derece doğuda yer alan, kuzey kutbundan güney kutbuna uzanan hayali çizgi. 18°D meridyeni, Kuzey kutbu, Kuzey Okyanusu, Avrupa, Afrika, Hint Okyanusu, Güney Okyanusu, Antarktika üzerinden uzanır.
Coğrafya
Kuzey Kutbu'ndan başlayarak Güney Kutbu'na ulaşan 18°D meridyeni aşağıdaki yerlerden geçer: ! scope="col" width="125" | Koordinatlar ! scope="col" width="235" | Ülke, bölge ya da deniz ! scope="col" | Notlar ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Kuzey Okyanusu ! scope="row" | 🇳🇴 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Atlantik Okyanusu ! scope="row" | 🇳🇴 ! scope="row" | 🇸🇪 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baltık Denizi ! scope="row" | 🇸🇪 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Baltık Denizi ! scope="row" | 🇵🇱 ! scope="row" | 🇨🇿 ! scope="row" | 🇸🇰 ! scope="row" | 🇭🇺 ! scope="row" | 🇭🇷 ! scope="row" | 🇧🇦 ! scope="row" | 🇭🇷 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akdeniz ! scope="row" | 🇮🇹 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Akdeniz ! scope="row" | 🇱🇾 ! scope="row" | 🇹🇩 ! scope="row" | 🇨🇫 ! scope="row" | 🇨🇬 ! scope="row" | 🇨🇩 ! scope="row" | 🇦🇴 ! scope="row" | 🇳🇦 ! scope="row" | 🇿🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Atlantik Okyanusu ! scope="row" | 🇿🇦 ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Atlantik Okyanusu ! scope="row" style="background:#b0e0e6;" | Güney Okyanusu ! scope="row" | Antarktika
Seydi Ahmed Paşa
Seydi Ahmet Paşa (1617 - 28 Ağustos 1660, Budin) Osmanlı Devleti'nde IV. Mehmet döneminde Budin Eyaleti valiliği ve serdarlığı yapmış Çerkes asıllı Osmanlı devlet adamı ve asker.
Evliya Çelebi'nin anlatımına göre; Dağıstan bölgesinde yaşayan Sadşe kavmindendir. 14 yaşına gelmeden önce kaçırıldı ve köle olarak Mısır'da yaşlı bir kadına satıldı. Yirmili yaşlarında süvarilik ve silahşörlükte ustalaştı. Mısır’da yapılan cirit oyunlarında, ok ve tüfek atışları ile her türlü silahı kullanmada kendini göstererek ünlendi.
Sultan İbrahim zamanında harem-i Hassa'da Seferli odasına alındı. Çaşnigirbaşı rütbesiyle saraydan ayrılıp Budin'e gitti. Kendisine Simontornya ve sonrasında İstolni Belgrad sancakbeyliği görevleri verildi. Revan taraflarındaki isyan üzerine Tortum sancakbeyliğine tayin edildi. Doğubeyazıt dolaylarında isyan eden Şuşik Kalesi beyi üzerine yürüyerek kaleyi teslim aldı. Daha sonra Kozaklar tarafından ele geçirilen günümüz Batum topraklarındaki Gönye Kalesi'ni geri aldı. Gürcistan seferine katıldı ve önemli başarılar elde etti.
Nevesinli Salih Paşa'nın yerine Erzurum Beylerbeyi Defterdarzâde Mehmed Paşa'nın hasmı olan Hezarpare Ahmed Paşa vezir-i azam olunca Defterdarzade görevden alındı. Bu kararı tanımayan Defterdarzade isyan ederek İstanbul üzerine harekete geçtiğinde Seydi Ahmet Paşa da isyan eden Defterdarzade'nin yanında yer aldı. Daha sonra affedilen Ahmet Paşa, Kaptan-ı Derya Murat Paşa ile 1654 yılındaki donanma seferine katıldı. Donanmadan dönen Seydi Ahmed Paşa'ya, 1654 yılı sonlarına doğru Maraş valiliği makamı verildi. Sonrasında Sadrazam İbşir Mustafa Paşa tarafından Anadolu Beylerbeyliği'ne vali tayin edildi. Ancak Kütahya'da halktan zorla mal toplaması ve halka zulüm yapması üzerine Padişah tarafından görevden alındı. Seydi Ahmet Paşa bu defa Boğaz muhafızlığına atandı. Bu görevdeyken iyi hizmetleri ve Venediklilerin Çanakkale Boğazına saldırıları sırasında başarıları görüldü. Bu hizmeti karşılığında ödül olarak önce Şehrizor Eyaleti valiliğine atandı, fakat Anadolu Valiliği'ndeyken yaptığı zulümlerden dolayı vilayet halkı ittifak ederek paşanın mütesellimini reddetti ve kale kapılarını kapatarak paşayı şehre kabul etmediler. Bunun üzerine Ahmet Paşa'ya Karaman Eyaleti verildi. Konya halkının da Ahmet Paşa'yı kabul etmemesi üzerine Ahmet Paşa da şehri kuşattı. Bunu haber alan Padişah bu sefer Ahmet Paşa'yı Halep Eyaletine vali olarak atadı. Ancak Ahmet Paşa'nın mütesellimi burada da şehre sokulmadı. Bunun üzerine Ahmet Paşa, Halep şehrini iki ay kadar kuşatmasına rağmen şehri alamadığı gibi bu sırada Halep valiliği görevinden alınarak Sivas Eyaleti'ne vali atanması üzerine kuşatmayı kaldırarak Sivas'a gitti.
1656 yılında Padişah'ın huzuruna çıkarak geçmiş suçlarından dolayı affedildi ve vezir rütbesiyle Silistre Eyaleti'ne vali olarak atandı. Silistre yolundaki Seydi Ahmet Paşa, Kaptan-ı Derya Kenan Paşa' nın 26 Mayıs 1656’da Venedik donanması karşısında büyük bir bozguna uğradığını Vize yakınlarında haber alması üzerine emir beklemeden Boğaz tarafına giderek Kilitbahir Kalesi'ni muhafazaya aldı ve bu civarda karaya çıkan Venedik kuvvetlerini yenilgiye uğrattı. Bu başarısı üzerine 13 Temmuz 1656’da Seydi Ahmed Paşa’ya Kaptan-ı Deryalık makamı verildi. Ancak beş ay sonra Vezir-i Azamlık makamını ele geçirmek istediğinden dolayı Köprülü Mehmet Paşa tarafından görevden alınarak Bosna Eyaleti'ne serasker unvanıyla vali olarak görevlendirildi. Seydi Ahmed Paşa, Bosna Valisi olarak yararlılıklar gösterdi.
1658 yılında Erdel Krallığı'na sefer düzenleyen Sadrazam Köprülü Mehmet Paşa Edirne'ye dönerken Seydi Ahmet Paşa'yı Budin Valiliği göreviyle birlikte II. György Rákóczi'nin isyan hareketlerini bastırmakla görevlendirdi. Avusturya tarafından isyana teşvik edilen II. György Rákóczi, sadrazamın dönüşünü fırsat bilerek tekrar asker toplamaya başladı. Bunun üzerine Budin Valisi Seydi Ahmed Paşa, II. György Rákóczi üzerine yürüyerek Erdel topraklarına girdi ve önce 1659 yılında Demirkapı, sonra da 1660 yılındaki Kolojvar Muharebesi'nde onu mağlup etti. Seydi Ahmed Paşa, Köse Ali Paşa ile Varat kalesi kuşatmasına katıldı.
Transilvanya'nın önemli merkezi Varat 27 Ağustos 1660 tarihinde Osmanlı kuvvetlerince ele geçirilerek yeni kurulan Varat Eyaleti'nin merkezi yapıldı. İmparatorluğun Budin ve Eğri Eyaletlerinden bazı sancaklar buraya bağlandı. Bu arada daha evvel Melek Ahmet Paşa, Serdar Ali Paşa ve Çavuşzâde Mehmed Paşa, Sadrazam Köprülü Mehmet Paşa'ya çeşitli raporlarla Seydi Ahmet Paşa'yı kötüleyerek paşanın katli için emir almışlardı. Budin'de toplanan askeri erkanda bulunan Seydi Ahmet Paşa'nın katli (yerine atanacak olan) Boşnak İsmail Paşa'ya emredilmişse de İsmail Paşa başarısız olmuş, 28 Ağustos 1660 tarihinde Serdar Ali Paşa'nın Seydi Ahmet Paşa'yı otağına davet edip aldatması sonucu adamlarından pek azı ile canı için mücadele eden paşa önce tüfekle göğsünden vurulmuştur. Uzunca bir arbededen sonra başı kesilmiştir. Bunu gören askerler paşanın ölümünü protesto etmek üzere taşkınlığa başlamışlarsa da hareketleri kısa sürede bastırılmıştır.
Evliya Çelebi'nin aktardıklarına göre; Paşa, Tameşvar’da Horos kapısı dışındaki câmiin mihrabı önüne defnedilirken Avusturya İmparatoru tarafından gönderilen Roza adlı elçi defnedenlerin feryadını görerek feryadın sebebini sormuş, cevaben "Bu ölü o kimsedir ki, sizi ve kralınızı ve bütün kâfiristanı titretti. Adı, demir ayak Gazi Seydi-Ahmed Paşadır" denilince, Elçi: "Yazık ki, Osmanlının namlı bir veziri idi. Rakoçi gibi bir şânı büyük kralı katledip derdinden kurtardı ve Avusturya’yı huzura kavuşturdu. Erdel memleketini fethedip, bu kadar yıllık birikmiş vergileri tahsil edip devlet hazinesine. Meğer iyilik yaramaz imiş…" deyip Seydi Paşa'nın ölüsü üzerine avuç avuç altın serpmiştir.
IV. Ferdinand, (Kutsal Roma imparatoru)
8 Eylül 1633'te Viyana'da doğan ve Ferdinand Franz olarak vaftiz edilen IV. Ferdinand, Kutsal Roma İmparatoru III.Ferdinand'ın ve İspanya Kralı III.Philip'in kızı olan ilk karısı Maria Anna'nın en büyük oğluydu. Genç yaşta, IV. Ferdinand babasının Avusturya Arşidükü rolünü üstlendi. 1646'da IV.Ferdinand, babası İmparator III.Ferdinand ile rolü paylaştığı için Bohemya Kralı oldu. 5 Ağustos 1646'da taç giydi ve aynı zamanda Cieszyn Dükü'nün rolünü III. Ferdinand ile paylaştı. IV. Ferdinand babasıyla Macaristan Kralı ve Hırvatistan rolünü de paylaştı; taç giyme töreni 16 Haziran 1647'de bugünkü Slovakya'daki Pressburg'da gerçekleşti.
Fransızlar, Romalıların Kralı seçim sistemini değiştirmeye çalıştıktan sonra, İmparator III. Ferdinand, Fransa'nın prestijinde yakın zamanda bir düşüş fırsatı yakaladı ve IV. Ferdinand'ı Romalıların Kralı ve de facto heir Kutsal Roma İmparatorluğu'nun fiili varisi ilan etti. 31 Mayıs 1653'te göreve geldikten sonra 18 Haziran 1653'te Ratisbon'da (Regensburg, bugünkü güneydoğu Almanya) taç giydi. Ancak, IV. Ferdinand, 9 Temmuz 1654'te Viyana'da çiçek hastalığından beklenmedik bir şekilde öldü ve daha sonra kardeşi I. Leopold Romalıların Kralı olarak tahta geçti. Ölümünden önce, kuzeni IV. Philip'in kızı İspanya'dan Maria Theresa ile evlenmesi planlanmıştı. III. Ferdinand'ın ölümü üzerine I. Leopold, Kutsal Roma İmparatoru seçildi.
Kaynakça
__DİZİN__
Stevens Point, Wisconsin
Stevens Point ABD'nin Wisconsin eyaletine bağlı Portage ilçesinin merkezi olan şehirdir. Şehrin nüfusu 2010 sayımına göre 26,717'dir.
Termik santral
Genel bakış
Kömürlü, nükleer, jeotermal, güneş ve çöp santrallarının hemen tamamı, ayrıca doğalgaz santrallarının pek çoğu termik santraldır. Doğalgaz çoğunlukla kazanlar ve gaz türbinlerinde yakılır. Gaz türbininden çıkan ısı kombine bir çevrimli bir tesiste toplam verimliliği artıracak şekilde buhar oluşturmada kullanılabilir. Kömür, fueloil ve doğalgaz santralları çoğunlukla fosil yakıtlı güç santralları olarak adlandırılırlar. Bazı biyokütle yakıtlı termik santrallar da aynı kategoriye konulurlar. Nükleer olmayan ve kojenerasyon kullanılmayan termik santrallar için konvansiyonel güç santralı terimi de kullanılır..
Ticari elektrik tesisleri olan güç santralları genellikle büyük ölçekli inşa edilir ve kesintisiz işletim için tasarlanır. Elektrik güç üretim tesislerinde tipik olarak 50 Hz ya da 60 Hz şebeke frekansında alternatif akım üreten üç fazlı üreteçler kullanılır. Bazı büyük kuruluşların, özellikle de başka maksatlar için buhar üretimi yapıyorlarsa kendi tesislerini ısıtmada ya da elektrik ihtiyaçlarını karşılamada kullandıkları özel güç santralları vardır. Buharlı güç santralları büyük gemilerde de kullanılmıştır ve günümüzde de kullanılmaktadır. Buharlı gemilerdeki güç santrallarının türbinleri genellikle dişli kutuları üzerinden geminin pervanelerine bağlıdırlar. Böyle gemilerdeki buhar santralları ayrıca elektrik üreteçlerini süren daha küçük türbinlere de buhar sağlarlar. Gemi üzerindeki buhar santralları fosil ya da nükleer yakıtlı olabilir. Nükleer yakıt kullanılarak elde edilen itici güç birkaç istisna dışında sadece deniz kuvvetlerine ait gemilerde kullanılır. Dünya genelinde buhar türbini kullanarak ürettiği elektrik ile itici güç sağlayan bir düzineye yakın turboelektrik gemi olmuştur.
Sıklıkla kojenerasyon tesisi de denilen kombine ısı ve güç santralları hem ısı hem de elektrik enerjisi üretirler. Buhar ve sıcak su uzun mesafelere borularla taşındığında enerjisini kaybeder, dolayısıyla ısı yoluyla enreji aktarımı yalnızca gemi, endüstriyel tesis, yakın binaların ısıtılması gibi kısa mesafelerde verimlidir.
Tarihçe
Pistonlu buhar makineleri özellikle James Watt tarafından yapılan büyük yenilikler sayesinde 18nci yüzyıldan beri mekanik güç kaynakları için kullanılmaktadır. 1882 yılında, ticari amaçlı ilk merkezi elektrik üretim istasyonları olan New York'taki Pearl Street İstasyonu ile Londra'daki Holborn Viaduct enerji istasyonununda da pistonlu buhar makineleri kullanılmaktaydı. Buhar türbini'nin geliştirilmesi daha büyük ve verimli merkezi üretim santrallarının yapılmasına olanak verdi. 1892 yılında pistonlu buhar makinelerine alternatif olan buhar türbinleri daha yüksek hızlara sahip olmaları ve hızlarının daha kararlı olarak ayarlanabilmesi sayesinde ortak çıkışı besleyen senkron paralel jeneratörlerin çalıştırılabilmesine olanak sağlamışlardır. Yaklaşık olarak 1905 yılından sonra büyük merkezi enerji santrallarındaki pistonlu buhar makinelerinin yerini tamamen buhar türbinleri almıştır. Tarihte kullanılan en büyük pistonlu motor-jeneratör setleri 1901 yılında Manhattan Yükseltilmiş Demiryolu için üretilmiştir. On yedi adet ünitenin her biri yaklaşık 500 ton ağırlığında, 6000 kilowatt gücündeydi ve aynı katalog değerindeki bir türbin setinden yaklaşık %20 daha hafifti.
Termik Santralin canlılara ve doğaya zararları
Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği, Su Kirliliği, Toprak Kirliliği, Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler.
Hava Kirliliği
- Termik santrallerin çalışması sonucu ortaya çıkan baca gazı (SO2, NOx) birçok çevresel problemi de beraberinde getirmektedir. - Kullanılan yakıta bağlı olarak değişen oranlarda çıkan gaz ve partikül maddeler uzun zaman boyunca havada asılı kalmaları nedeniyle bronşit, anfizeme, damar hastalıkları gibi hastalıkların yanında insan ölümlerine de sebebiyet vermektedir. - Termik santrallerin oluşturduğu hava kirliliği sadece havayı soluyan canlılara değil, orman ve geniş tarım arazilerine de olumsuz etkiler yapmaktadır. Bacadan çıkan gazlar ve diğer maddelerin ürün verimlerine olumsuz etkileri görülmektedir. - SO2 ve NOx gazları asit yağmurlarının oluşumunda birinci derecede sorumludurlar. Bacalardan atılan kükürt ve azot oksitler, rüzgarla birlikte ortalama 2-7 gün içerisinde atmosfere ulaşırlar. - Bu zaman süresi içinde bu kirleticiler atmosferdeki su partikülleri ve diğer bileşenlerle tepkimeye girerek Sülfirik Asit ve Nitrik Asit’i oluştururlar. Atmosferde oluşan bu asitler, yağmur ve kar ile yeryüzüne ulaşırlar. - Böylece termik santrallerin bacalarında gazlar ikinci kez ve daha geniş bir bölgeye etki etmiş olurlar. - Termik santral küllerinin toplandığı alanda oluşan Radon gazı havaya ulaşmaktadır. - Küllerin üzeri toprakla örtülse bile oluşan Radon gazı toprağın gözeneklerinden geçerek havaya karışmakta, yaklaşık 4 gün içerisinde Polonyum’a ve aktif Kurşuna dönüşebilmektedir. - Bu nedenle kül yığınları çevreye radyoaktif madde yaymaktadır. Bacadan atılan maddelerin içerisinde en önemli olan radyoaktif madde Uranyum maddesidir.
Su Kirliliği
- Termik santrallerde soğutma, temizleme vb. işlemler için önemli miktarda su kullanılmaktadır. Kullanılan bu suyun alıcı ortama deşarjı sonucu ortamdaki sıcaklık dengesi bozulur. Sıcaklık canlılar için hayati önem taşıyan bir kavramdır ve sıcaklık değişimlerinin canlı faaliyetleri üzerinde kısıtlayıcı hatta öldürücü etkisi vardır. - Kullanılan soğutma sularının alıcı ortama verilmeden önce arıtılması sırasında (geçici sertlik giderimi, çöktürme) kullanılan kimyasal maddeleri suyun verildiği ortamlarda kirliliğe neden olmaktadır. - Baca gazından çıkan maddelerin yarattığı asit yağmurları da yeryüzüne düşmeyle beraber kirliliğe, bitki ve toprak yapısında değişime neden olabilmektedir. - Uçucu küllerde bulunan Fe, Zn, Cu, Pb vb. ağır metaller yağmur sularıyla yıkanma gibi durumlarla yer altı suyuna ve içme suyu kaynaklarına ulaşabilmektedir.
Toprak kirliliği
- Termik santrallerin hava ve su ortamlarında yarattığı etkiler toprak içinde geçerlidir. - Santralde kullanılan suların toprağa deşarjı, asit yağmurları, uçucu küllerin toprak üzerinde birikmesi gibi birçok kavram toprak kirliliğine ve dolaylı olarak verim düşmesi ve ürün kalitesinin bozulmasına sebep olmaktadır. - Santralden çıkan baca gazları bitki örtüsünün gelişimini yavaşlatır. Ürün kalitesi ve ürün veriminin düşmesine neden olabilir. - Toprak çoraklaşması, orman azalmasına sebep olabilir. - Yapılan araştırmalar santral çevrseinde yaşayan insanlarda solunum yolu rahatsızlıklarının diğer bölgeler göre daha çok olduğunu ortaya koymuştur.
Türkiye’nin sahip olduğu en bol fosil kaynaklı yakıtı linyit olup, Afşin Elbistan havzası Türkiye’nin en büyük linyit rezervine sahiptir. Ancak linyit düşük-kaliteli ve yüksek derecede kirlenmeye yol açan yakıt kaynağıdır. Linyit kömürünün kullanımı çok yüksek miktarda Kükürt Dioksit (SO2), Azot Oksitler (NOx), Karbondioksit (CO), Ozon (O3), Hidrokarbonlar, Partiküler Madde (PM) ve kül oluşturmaktadır. Bu atıklar çevre sağlığını değişik biçimlerde olumsuz olarak etkilemektedirler.
SO2 ve NOx gazları asit yağmurlarının oluşumunda birinci derecede sorumludurlar. Bacalardan atılan kükürt ve azot oksitler, rüzgarla birlikte ortalama 2-7 gün içerisinde atmosfere ulaşırlar. Bu zaman süresi içinde bu kirleticiler atmosferdeki su partikülleri ve diğer bileşenlerle tepkimeye girerek Sülfirik Asit ve Nitrik Asit’i oluştururlar. Atmosferde oluşan bu asitler, yağmur ve kar ile yeryüzüne ulaşırlar. Böylece termik santrallerin bacalarında gazlar ikinci kez ve daha geniş bir bölgeye etki etmiş olurlar. Asit yağmuru denilen bu olgu yalnız canlılar için değil taş yapıtlar ve eski sanat eserleri için de önemli bir tehlike oluşturmaktadırlar.
Termik santral küllerinin toplandığı alanda oluşan Radon gazı havaya ulaşmaktadır. Küllerin üzeri toprakla örtülse bile oluşan Radon gazı toprağın gözeneklerinden geçerek havaya karışmakta, yaklaşık 4 gün içerisinde Polonyum’a ve aktif Kurşuna dönüşebilmektedir. Bu nedenle kül yığınları çevreye radyoaktif madde yaymaktadır. Bacadan atılan maddelerin içerisinde en önemli olan radyoaktif madde Uranyum maddesidir.
Termik santraller soğutma, buhar elde etme ve temizleme gibi çeşitli amaçlarla su kullanmakta ve tüm bu işlemler sonucunda tonlarca atık su oluşturmaktadırlar. Atık sular ne kadar işlemden geçirilirse geçirilsin çevre kirliliğine yol açmaktadır. Çünkü sonuç olarak bu sular ya toprağa ve yer altı sularına ya da bir şekilde denize ulaşmaktadır.
Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir:
1. Hava Kirliliği
2. Su Kirliliği
3. Toprak Kirliliği
4. Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler
5. Arazi Kullanımı Üzerindeki Etkileri
Hava Kirliliği
Hava kirliliği; havada katı, sıvı ve gaz halinde bulunan yabancı maddelerin insan ve diğer canlıların sağlığına, hayatına ve ekolojik dengeye zarar verecek yoğunlukta atmosferde bulunmasıdır. Atmosfere bırakılan veya termik santrallerden çıkan atıkların çevre üzerinde etkileri olduğu gibi insanların üzerinde de önemli etkileri vardır.
Hava kirliliğinden bazı gruplar daha kolay etkilenmektedirler. Bu gruplar; bebekler ve gelişme çağındaki çocuklar, gebe ve emzikli kadınlar, yaşlılar, kronik dolaşım ve solunum sistemi hastalıkları olanlar, endüstriyel işletmelerde çalışanlar ve düşük sosyo-ekonomik grup içinde yer alanlardır.
Genel olarak havadaki kirleticilerin sağlığa etkileri ise şunlardır: Özellikle yeryüzüne yakın seviyelerde oluşan ozon insan sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Azot oksitlerin bulunduğu kısa süreli bulunma solunum şikayetlerine, uzun süre bulunma ise akciğerlerde kalıcı hasarlara neden olmaktadır. Partiküller madde tanecikleri bronşite, anfizem ve damar hastalıklarına bağlı olarak ölümlere neden olmaktadır. Kurşun kan hücrelerinin gelişmesini ve olgunlaşmasını engellemekte, kanda ve idrarda birikerek sağlığı olumsuz yönde etkilemektedir. Karbonmonoksit (CO)’in ise, kandaki hemoglobin ile birleşerek oksijen taşınmasını aksattığı bilinmektedir. Bununla birlikte kükürt dioksit (SO2)’in, üst solunum yollarında keskin, boğucu ve tahriş edici etkileri vardır. Özellikle duman akciğerden alveollere kadar girerek olumsuz etki yapmaktadır. Kronik kalp hastalığı olan kişilerin hastalıklarının alevlenmesinde artış, kanser insidansında artış ve erken ölüm insidansında artışa neden olmaktadır.
Su Kirliliği
Termik santrallerde buhar üretme, soğutma ve temizleme işlemleri için önemli miktarda su kullanılmaktadır. Termik santrallerde tüketilen soğutma sularının santralin makinelerine zarar vermelerini engellemek amacıyla, kullanılmadan önce çeşitli kimyasal işlemlerden geçirilmektedir. Ancak bu işlem atık suların Demir2 Sülfat bakımından zenginleşmesine neden olmaktadır.
Termik santrallerde yakma işlemi sonucunda önemli miktarda yüksek basınca ve sıcaklığa sahip buhar üretilmekte ve elektrik üretiminde bu buhar kullanılmaktadır. Buharın tribünleri çevirmesinden sonraki sıcaklığı da oldukça yüksektir. Termik santrallerde atık olarak çıkan ısının yaklaşık %15’i baca gazı içinde, %85’i ise su ile dış ortama bırakılmaktadır. Atık suların tekrar kaynağa döndürülmesi bu kaynakta kirliliğin artmasına neden olmaktadır.
Termik santrallerin doğal çevre üzerindeki olumsuz etkilerinden bir diğeri de yakma sonucunda veya baca gazı desülfürizasyon tesislerinden çıkan küllerin su kaynakları üzerinde yarattığı kirlenmedir.
Toprak Kirliliği
Türkiye’deki linyitlerde önemli miktarda radyoaktif madde ile zehir etkisi yaratan elementler bulunmaktadır. Bu elementler ve radyoaktif maddeler yıkanma ile kömürün bileşiminden uzaklaştırılamamaktadır. Bu linyitlerin yakılmasıyla söz konusu radyoaktif maddeler baca gazları arasında partikül halinde veya kazandan çıkan diğer küllerle birlikte atılmaktadır. Afşin-Elbistan linyitleri üzerinde yapılan araştırmada Uranyum, Potasyum, Radyum ve Toryum gibi seçilmiş radyonük-loidlerin belirlenen yoğunlukları, literatürde yer alan kömürlerin ve dünya kabuğunun ortalama değerinin çok üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu elementler sadece yüzey ve yer altı sularını kirletmemekte, aynı zamanda toprağın kirlenmesine de neden olmaktadır.
Canlılar üzerinde yarattığı etkiler
Özellikle baca gazı desülfürizasyon tesisi olmayan veya arızalanarak devre dışı kalmış olan tesislerden, büyük oranlarda kükürt dioksit çıkışı olmaktadır. Söz konusu gazın canlılar üzerinde birçok olumsuz etkisi vardır. Bunlardan birisi, bitkiler üzerindeki etkisidir.
Linyitle çalışan termik santrallerin aktif hale geçmesiyle ormanlarda kirleticilerin birikimli etkisi söz konusu olmaktadır. Bu etki çam gibi iğne yapraklı ağaçların iğne yapraklarında kükürt birikimi ve ağaçların yıllık büyüme halkalarında da daralma olarak ortaya çıkmaktadır. Sonuçta zararlı gaz etkisi hem bitki örtüsünün gelişimini yavaşlatarak kesintiye uğratmakta hem de odun üretiminde verim ve hasılat kaybına neden olmaktadır.
Yeni yapılan bir termik santral yılda ortalama 1,6 milyon ton taban külü ve uçucu külü dünyaya aktarmakta; ayrıca kükürt dioksit ve zehirleyici etkisi olan karbon monoksit salgılamaktadır. Bu gazların yarattığı çevre sorunları canlı yaşamını olumsuz etkiler. Hava, su ve toprak kirliği tarımsal verim düşürür; hayvancılığı azaltır; insanlarda kanser vakalarını arttırır. İnsan sağlığına etkiler, öncelikle ermik santral ve kömür işletme sahalarında çalışanlar üzerinde görülmektedir.
Arazi kullanımı üzerindeki etkileri
Elektrik santrallerinin arazi kullanımı üzerinde de bazı etkileri vardır. Termik santrallerinde kullanılan birincil enerji kaynağının depolanması, bir sorun olarak belirmektedir. Linyitle çalışan termik santrallerinde özellikle düşük kaliteli linyitlerin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Linyit üretimi, yatağının özelliğine göre açık veya kapalı işletme şeklinde yapılmaktadır. Özellikle açık linyit işletmelerinin çevreyi daha fazla olumsuz etkilediği bilinmektedir.
Birincil enerji kaynağının depolanması dışında termik santrallerinde çıkan büyük miktardaki küllerin imhası da her zaman sorun olmaktadır. Günlük olarak çıkan kül miktarının fazla olması geniş alanların kül depolama alanı olarak kullanılmasını gerektirmektedir. Küllerin ağır metal ve radyoaktif elementlerce kirlenmiş olma olasılığı da vardır. Bu durum, kül depolama alanlarının özenle seçilmesini, toprak ve su kaynaklarının kirlenmesini engelleyecek tedbirlerin alınmasını zorunlu kılmaktadır.
Verimlilik
Konvansiyonel bir termik santral için satılabilir enerjinin yakılan yakıtın ısıtma değerine olan yüzdesi olarak nitelendirilen enerji verimliliği tipik olarak %33 ila %48 aralığındadır. Tüm ısı makineleri termodinamik kurallarına bağımlı olduğundan bu verimlilik değerleri limitlidir. Enerjinin geri kalanı tesisi ısı olarak terkeder. Atık ısı bir yoğunlaştırıcıdan geçirildikten sonra soğutma suyu kullanılarak ya da soğutma kuleleri ile atılır. Atık ısının ısıtma amaçlı kullanıldığı tesislere kojenerasyon tesisi denilir. Genellikle büyük miktarda doğalgaz rezervi bulunan ve kıt tatlısu kaynaklarına sahip çöl ülkelerinde termik santralların bir yan işlevi de deniz suyunun tuzdan arındırılmasıdır.
Carnot verimlilik kuralına göre buharın ısısı yükseltilerek verimlilik artırılabilir. Alt kritik seviyedeki fosil yakıtlı santralların verimliliği yaklaşık %36–%40 aralığındadır. Süper kritik seviyedeki santrallar %40 ve üstü, yeni ultra kritik seviye tasarımlı santrallarda ise bu rakam %48'e kadar ulaşabilmektedir. Su için kritik nokta olan ve 3212 psi (22.06 MPa) değerinin üzerinde ise sudan buhara doğru bir faz değişimi olmaz, sadece yoğunlukta kademeli bir düşüş olur.
Mevcut nükleer santralların basınçlı kazanları çok büyük olduğundan ve tüm nükleer yakıt çubukları burada bulunduğu için kömürlü santrallardan daha düşük ısı ve basınç seviyelerinde işletilmek zorunluluğu vardır. Reaktörün büyüklüğü ulaşılabilecek basınç seviyesini limitler. Bu nedenle nükleer santralların termodinamik verimliliği %30-32 civarındadır. Çok Yüksek Isılı Reaktör, Gelişmiş Gaz Soğutmalı Reaktör, Süper Kritik Su soğutmalı Reaktör gibi bazı ileri tasarımlar kömürlü santrallarla kıyaslanabilecek termodinamik verimlilik seviyelerine ulaşabilmektedir.
Elektrik Maliyeti
Bir termik santralda üretilen elektrik enerjisinin maliyeti yakıt maliyeti, tesisin kurulum masrafları, işçi maliyetleri, bakım, hammadde girişi ve atık maliyetlerinin toplamıdır. Çevresel etkilerin ekonomik, sosyal ve sağlık üzerine olan maliyetleri gibi dolaylı maliyetler hesaplanmamakla beraber belirli bir çevre etkisi kıymeti takdir edilmelidir.
Gayaneh
Gayane Aram Haçaturyan'ın 1942'de bestelediği ünlü Kılıç Dansı içeren 4 perde ve 7 sahnelik balesi. Librettosu Derzhavin'e Anisimova'na aittir.
Termik santral
Tipik bir kömürlü termik santral
[[Dosya:PowerStation2.svg|küçükresim|orta|595px|Kömürlü bir termik santralın tipik blok diyagramı
]]
200 MW ve üzeri tesislerde fanlar, önısıtıcılar, kül kollektörleri gibi sistemin önemli komponentleri yedekli olarak kurulup kullanılır. Bazı 60 MW santrallarda bir yerine iki kazan bulunabilir.
Kazan ve buhar döngüsü
Fosil yakıtlı güç tesislerinde fosil yakıtı yakıp suyu ısıtarak buhar elde edilen fırına buhar kazanı denir.
Nükleer enerji santralinde ise buhar kazanı, bir Basınçlı Su Reaktörü (Pressurized Water Reactor - PWR) içinde primer (reaktör ünitesi) ile sekonderi (buhar ünitesi) termal yoldan birbirine bağlayan özel bir çeşit ısı eşanjörü'nü ifade eder. Kaynar Su reaktörü (Boiling Water Reactor - BWR) olarak adlandırılan nükleer reaktör tipinde ise su doğrudan reaktör içinde kaynatılır ve ayrı bir buhar kazanı yoktur.
Jeotermal tesisler doğal yollardan oluşan su buharını kullandıklarından kazana ithiyaçları yoktur. Jeotermal buhar fazlasıyla korozifse ya da çok miktarda katı partikül içeriyorsa ısı eşanjörleri kullanılabilmektedir.
Fosil yakıtlı bir buhar kazanı ekonomizör ve buhar fıçısı ile buhar üretici tüpler ve süperısıtıcı boru demetlerinden oluşan bir fırından meydana gelir. Kazanda aşırı basınç oluşmasını önlemek için uygun yerlere gerekli güvenlik valfleri konulmuştur. Hava ve baca gazı yollarında kullanılan ekipmanlar arasında enerjili akım fanı, hava önısıtıcısı, kazan ocağı, endüklenmiş akım fanı, kül hunisi, filtreler ve baca(lar) bulunur.
Besleme suyu ısıtılması ve gazdan arındırma
Buhar kazanında kullanılan besleme suyu yanan yakıttan elde edilen ısı enerjisini buhar türbinini döndüren mekanik enerjiye dönüştürmede kullanılır. Toplam besleme suyu geri dönüştürülmüş yoğuşturulmuş su ve arıtılmış sudan oluşur. Temas ettiği materyaller yüksek ısı ve basınçta korozyona meyilli olduğundan arıtılmış su kullanılmadan önce ileri derecede arıtma sürecinden geçer. Su yumuşatıcılar ve iyon dönüşümlü demineralizatörlerden oluşan bir sistem suyu o derece arı hale getirir ki 0.3-1.0 mikrosiemens/cm aralığındaki iletkenlik katsayısı ile su neredeyse bir yalıtkan haline gelir. 500 MW'lık bir tesiste saflık kontrolü için buhar fıçısından alınan suyun yerine konulan ve sistemdeki küçük kaçakları telafi etmek için elkenen arıtılmış suyun akış miktarı yaklaşık olarak 7.6 litre/saniye mertebesindedir.
Besleme suyu çevrimi buhar türbinlerinden geçtikten sonra yoğunlaştırılan suyun yüzey yoğunlaştırıcıdan pompalanması ile başlar. Tam yükle çalışan 500 MW'lık bir tesiste yoğunlaştırılmış su akış oranı yaklaşık 400 litre/saniye mertebesindedir.
Su basıncı iki aşamada artırılır ve altı ya da yedi adet orta seviye besleme suyu ısıtıcısından geçer. Her noktada ısınan suyun buharı türbinlerdeki uygun bir borudan tahliye edilir ve her aşamada sıcaklığı artar. Tipik olarak bu bir seri besleme suyu ısıtıcısı arasında ve ikinci basınç oluşturma aşaması öncesinde yoğuşmuş ve arıtılmış su karışımı suyun içinde çözünmüş olan havayı alan ve paslandırıcı mineralleri ayrıştıran bir gaz alıcıdan geçer. Bu noktadan sonra suyun içinde kalan oksijen miktarını 5 ppb'in altına indiren hidrazin adlı kimyasal eklenebilir, ayrıca amonyak, morfolin gibi pH kontrol araçları eklenerek asidite, dolayısıyla korozif etkisi azaltılabilir.
Kazanın çalışması
Kazan yaklaşık genişliğinde ve  yüksekliğinde dikdörtgen bir fırındır. Duvarları yaklaşık çapında çelikten yüksek basınç tüpleri ile ağ gibi sarılıdır.
Toz haline getirilen kömür fırının dört köşesinde veya bir ya da karşılıklı iki duvar boyunca yerleştirilmiş yakıcılara doğru hava ile püskürtülür, ortada büyük bir ateş topu oluşturacak şekilde hızla tutuşturularak yakılır. Ateş topundan yayılan termal radyasyon, fırın çeperlerindeki tüplerde bulunan suyu ısıtır. Fırın içinde su dikey ekseinin üç ya da dört misli yol katedecek kadar dolaştırılır. Fırın içinde dolaşan su ısıyı emer ve buhara dönüşür. Fırının üst kısmındaki bir fıçının içinde buhar sudan ayrıştırılır. Sudan ayrılan buhar yanan gazların en sıcak olduğu bölgede asılı olan süper sıcak tüpler üzerinden türbine yollanır. Bu tüplerden geçirilen buharın ısısı yaklaşık 'ye kadar yükseltilir.
Linyit kömürü yakan tesisler Almanya'dan Avustralya'ya ve Kuzey Amerika'ya kadar geniş bir coğrafyada kuruludur. Linyit maden kömüründen çok daha ham bir kömür türüdür. Daha düşük kalorilidir ve eşdeğer ısı enerjisi üretebilmek için çok daha geniş bir fırın gereklidir. Bu kömürler %70'e kadar su ve kül ihtiva edebilirler, bu nedenle daha düşük fırın sıcaklıkları oluşturur ve daha güçlü endüklenmiş akım fanları gerektirirler. Ateşleme sistemleri de maden kömürü kullanılan tesislerden farklı tasarlanır. Tipik olarak sıcak gazlar fırından atıldıkları noktada gelen kömür tozu ile karıştırılıp fırına verilir.
Suyu buhara çevirmede gaz türbini kullanan tesisler ısı geridönüşümlü buhar kazanı (heat recovery steam generator - HRSG) olarak adlandırılan kazanlar kullanırlar. Gaz türbinlerinden çıkan atık ısı süper sıcak buhar oluşturmada kullanılır ve daha sonra geleneksel su-buhar çevrimi uygulanır.
Fırın ve buhar fıçısı
Fırının yardımcı ekipmanları arasında kömür besleme nozılları ve ateşleme tabancaları, kurum temizleme üfleçleri, su kesicileri ve fırının içini gözlemek için gözlem noktaları (fırın duvarlarında) bulunur. Yanıcı gazların fırın içinde birkerek fırını patlatmasını engellemek için kömür yakılmadan önce bu gazlar yanma bölgesinden tahliye edilir.
Süper ısıtıcı
Fosil yakıtlı güç tesislerinin çoğunda fırın içinde bir süper ısıtıcı bölümü bulunur. Buhar fıçı içindeki kurutucu ekipmanlardan sonra fırın içindeki bir dizi süper ısıtıcıya geçer. Burada buhar tüplerin dışındaki sıcak gazlardan bir miktar daha ısı emer ve doyum sıcaklığına erişir. Süper ısıtılmış buhar daha sonra ana buhar borularından yüksek basınç türbinine girer.