cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Irak
1958 Devrimi
Irak'ta yaşanan bu değişiklik Orta Doğu'daki tüm dengeleri altüst etti. Irak'taki bu darbeden etkilenen Suriye'de benzer bir askerî darbe yaşandı. Orta Doğu'nun tamamen Sovyetler Birliği'nin hâkimiyetine girmemesi için ABD ve Birleşik Krallık harekete geçti. ABD, Lübnan'a askerî müdahale yaparken Birleşik Krallık, Ürdün'deki karışıklığı bahane ederek burayı işgal etti.
Orta Doğu'nun önemli bir bölümünün Sovyet etkisi altına girmesi, ABD ve müttefiklerini endişelendirdi. Özellikle son dönemde açıklanan belgeler, Türkiye'nin Irak ve Suriye'de yaşanan darbelerin ardından ABD'nin baskısıyla bu ülkelere yönelik bir işgal planı hazırladığı ve daha sonra bazı nedenlerden dolayı bundan vazgeçtiğini ortaya koymaktadır.
Baas Rejimi (1968-2003)
Baas Hareketi: Baas Arap dilinde yeniden diriliş anlamına gelmektedir. 1940 yılında Suriye'de kurulan bu hareketin ilk teorisyenleri Ekrem Havrani ile Mişel Eflak'tır (Eflak, Suriyeli bir Hristiyan ve bu ideolojinin efsanevi lideridir). Baas ideolojisi, amaç olarak Orta Doğu'da tek bir Arap devleti kurulmasını benimsemiştir. Partinin sloganı Birlik, özgürlük ve sosyalizm idi. Parti ideolojisi parti birliğine ve dış baskılara karşı durmaya dayanıyordu. Baas hareketi Suriye'de ortaya çıkmışsa da, Irak'ta da taraftar bulmuştur. Baas Partisi Suriye ve Irak'ta yaptıkları devrimlerle iktidarı ele geçirmişlerdir. Saddam Hüseyin ve Hafız Esad Baas akımının son büyük temsilcileridir.
1967'deki Altı Gün Savaşı'nda Arap ülkelerinin İsrail'e karşı ağır bir yenilgi almaları Irak'taki Baas hareketine olan desteği artırdı. 17 Temmuz 1968'de gerçekleşen kansız bir darbenin ardından iktidar tamamen Baasçılara geçti. Hükûmet programı konusunda başlayan anlaşmazlıklar üzerine Baas yanlısı Saddam Hüseyin'in başında bulunduğu bir grup subay temmuz sonlarında öteki darbeci hizipleri saf dışı bıraktı. Devlet başkanlığı ve başbakanlığa getirilen el-Bekir, aynı zamanda yeni oluşturulan Devrimci Komuta Konseyi ve Baas Partisi Bölgesel Komutanlığı başkanı olarak kesin bir denetim sağladı. Hükûmete ağırlığını koyan Baas Partisi, örgütlü yapısıyla hemen hemen bütün kurumları ele geçirmeyi başardı. Tabanını genişletmek isteyen parti, 1970'te Kürtlerle çatışmaya son vererek Irak Komünist Partisi (IKP), Kürdistan Demokratik Partisi (KDP) ve öteki bazı milliyetçi ve sol eğilimli siyasi güçlerle iş birliğine yöneldi. Ancak, 1974'te Kürtlerle, ardından komünistlerle ilişkilerin bozulması nedeniyle yeniden tek partili sıkı bir rejime dönüldü.
1976'da başbakanlığı ve bazı önemli yetkileri Hasan El Bekir'den devralan Saddam Hüseyin, Temmuz 1979'da, Irak devlet başkanı oldu.
İran-Irak Savaşı: 1979 yılında İran'da yaşanan İslam Devrimi oldu. 1975'te Kürt sorununu çözmek için İran'a bazı ödünler veren Irak 1979'da bu ülkede yaşanan rejim değişikliğinden yararlanarak İran'a savaş açtı. Her iki ülkeye de insani ve ekonomik olarak büyük kayıplar verdiren İran-Irak Savaşı 1988'de imzalanan bir ateşkes antlaşmasıyla sona erdi.
I. Körfez Savaşı: II. Dünya Savaşı'ndan sonra başlayan Soğuk Savaş tüm dünyayı iki kampa ayırmıştı. 1980'li yıllar Sovyetler'in çözülme sürecine girmesine ve Soğuk Savaş'ın sonuçlanmasına sahne oldu. İki kutuplu bir dünyadan tek kutuplu bir dünyaya doğru etkinlik haritasının tekrar çizilmeye başlanması, Orta Doğu'ya da yansıdı.
Irak'ın İşgali (2003-2011)
ABD ve Birleşik Krallık öncülüğündeki koalisyon kuvvetleri Irak'ı kitle imha silahlarından arındırmak, Saddam Hüseyin'in teröre verdiği desteği kesmek ve Irak halkını özgürleştirmek gerekçeleriyle Irak'taki Baas Rejimi'ne karşı saldırıya geçti. 20 Mart 2003'te başlayan hava saldırısı ve onu takip eden kara harekâtı sonunda 9 Nisan 2003'te başkent Bağdat'a giren koalisyon güçleri Saddam Hüseyin iktidarını devirdi. 15 Nisan'da Irak tümüyle koalisyon güçlerinin denetimine geçti. Bundan sonra bir süre belli bir direniş gerçekleşmedi. Aralık 2003'te Saddam Hüseyin yakalandı. Sonraki dönemlerde işgalci ABD güçlerine karşı bir direniş başladı ve günümüzde de bazen çok şiddetli olarak (özelikle Felluce) devam etmektedir. Bunun yanında Şiiler ile Sünniler arasında derin bir ayrışma ortaya çıkmış ve adeta iç savaşı andıran, günümüzde de devam eden şiddetli çatışmalar yaşanmaktadır. Terör örgütleri tarafından da düzenlenen saldırılarda çok sayıda insan ölmüştür. 2008 başlarında işgalin başladığı Mart 2003'ten beri 4020 civarında ABD askeri ölürken 1 milyondan fazla Iraklının şiddet, çatışma ve direniş olayları sonucu öldüğü belirtilmiştir. Ayrıca ABD'nin Iraklı tutuklulara yaptığı işkenceler skandala yol açmıştır. Bunun yanında keyfî uygulamalar sonucu öldürülen Iraklı sivillere rastlanmıştır.
Coğrafya
küçükresim|Irak'ın iklim haritası. Haritada Irak'ın [[kuzey Irak|kuzeyinde Türkiye ve İran sınırındaki dağlık bölgenin yoğun kar yağışı altında kaldığı görülmektedir.
]]
Körfez ülkeleri arasında Irak, Suudi Arabistan ve İran’dan sonra 437.072 km² ile en büyük yüz ölçümüne sahip ülkedir. Arap olmayan dünya ile komşu tek Arap körfez devleti Irak, kuzeyde Türkiye, batıda Suriye ve Ürdün, doğuda İran, güneyde Suudi Arabistan ve Kuveyt ile çevrilidir. Irak’ın Körfez ile ilgisi denize çok kısa olan cephesinden kaynaklanır: 924 km² su alanına (kara suları) sahiptir. Bu görünümü ile tipik bir kara devleti olarak Irak, sınırlı bir stratejik derinliğe sahip olan Kuzey Irak’taki dağlık arazi dışında her taraftan savunmasız sınırlarla çevrili ve denize ulaşımı ise yetersizdir. Körfez’in üç büyüklerinden Irak’ın komşuları İran (1.458 km), Suudi Arabistan (814 km), Suriye (605 km), Türkiye (331 km), Kuveyt (242 km) ve Ürdün (181 km) ile olan toplam sınır uzunluğu 3.631 km’dir.
İklimi
Irak'ta, soğuk ve kurak kışlar, sıcak, bulutsuz yazlar görülür. Çoğunlukla çöl olması bu sayılan iklimsel sonuçları doğurur. İran ve Türkiye sınırı boyunca uzanan kuzeydeki dağlık bölgeler, yoğun kar yağışı altındadır. Bazen Orta ve Güney Irak'ta sel görülür. Toz ve kum fırtınaları da diğer doğal afetler arasında yer alır. Çoğunlukla geniş düzlüklerden oluşan bir arazi yapısı vardır. İran sınırında büyük bataklıklar görülür.
Biyoçeşitlilik
Irak'ın olağanüstü ekosistemi ve habitat çeşitliliği, ülkede önemli bir tür çeşitliliğinin oluşmasını sağlamıştır. Mezopotamya, üzerinde tarımın yapılmaya başladığı yıllardan itibaren birçok bitkinin anavatanı olmuştur ve günümüzde bu bitkiler Irak'ta yaşayan insanlar tarafından kullanılmaktadır. Irak'ın faunasının çeşitliliği, florasının çeşitliliğinden bile büyüktür. Meşe ormanları, Irak'ın kuzeyindeki Zagros Dağları'nın büyük bir bölümünü kaplar ve bir ekolojik bölge oluşturur. Irak'ın güneyinde ise kendine has çöl biyoçeşitlilikleri vardır. Bölge ayrıca Avrasya yaban hayatına da ev sahipliği yapar. Serçe, kınalı keklik, bıldırcın, ibibik, güvercin, yaban güvercini, ördek, yaban ördek, bayağı dağ bülbülü gibi kuşlar da burada yaşar. Bu yüzden Irak'ın biyoçeşitliliği bölgeden bölgeye değişebilmektedir. Irak'ın kuzeyinde karasal iklim hâkimdir, güneyinde ise çöl iklimi hâkimdir.
Bitki örtüsü
Irak'ın iklim şartları, kuzeydeki topoğrafik ve dağlık yapısı nedeniyle ülkede bitki örtüsü olarak bozkır ve orman bulunur. Ülkenin kuzeyindeki dağlık bölgede kavak, söğüt ve meşe ağaçları bulunur. Güneyinde ise genelde çöl ağaçları olan hurma ve palmiye ağaçları vardır.
Ekonomi
Irak'ın ekonomisini tarım, turizm, alışveriş ve petrol ihracatı oluşturmaktadır.
Kültür
Irak'ın kültürü Mezopotamya kültürü, İslam dini ve geleneksel Arap ve Kürt kültürü etrafında biçimlenmiştir. Buna karşın, Irak çeşitlilikler içinde yüksek bir kozmopolit toplum ve canlı bir kültüre sahiptir. İslam etkisi Arap ve Kürt kültürünün mimari, müzik, giyim, mutfak ve yaşam tarzında görülebilmektedir.
Mutfak
Arap ve Kürt mutfağı oldukça tutulmakta olup ülkenin her yerinde döner lokantalarından Irak otellerinin lüks lokantalarına kadar her yerde bulunabilmektedir. Hızlı yiyecekler, Arap, Kürt ve Batı mutfakları da oldukça popüler olup geniş miktarda bulunabilmektedir. Mutfağın temel malzemeleri kuzu eti, yöresel baharatlar, pirinç ve bulgurdur. Mutfağın temel bileşenleri kebap, etli yemekler ve hamurlu tatlılardır.
Giyim ve kurallar
Irak'ta giyim bakımından bir zorlayıcılık yoktur. İnsanlar istedikleri kıyafeti giyebilmektedir örneğin: yöresel kıyafetler veya Batı tarzı kıyafetler. Irak'ta insanların birçoğu yöresel Arap kıyafeti olan kandura ve Kürt kıyafeti giyerler. Bu giyim biçimleri, Irak'ın çok sıcak ve nemli veya çok soğuk olan iklimine göre değişmektedir.
Demografik göstergeler
2014 yılı nüfus tahminlerine göre Irak, 32.585.692 kişilik bir nüfusa sahiptir. Toplam nüfusun %75-80'i Araplar, %15-20'si Kürtler ve %5'i ise Türkmenler, Süryaniler, Keldaniler, Nesturiler, Asuriler ve diğer etnik gruplara mensuptur.
%97’si Müslüman olan halkın %60-65'i Şii Müslümanlar, %32-37’si Sünni Müslümanlardan oluşmaktadır.
Şii Araplar Irak'ın güneyinde yaşarken, Bağdat civarında Sünni ve Şii Araplar, Irak'ın kuzeyinde ise Sünni Kürtler, Yezidiler ve Irak Türkmenleri yaşamaktadır.
Irak oldukça genç bir nüfusa sahip olup nüfusun %55’i 15-64 yaş grubuna, %42’si 0-14 yaş grubuna, %3’ü 65 yaş ve üzeri gruba dâhildir. Ortalama ömrün yaklaşık 66,5 yıl olduğu Irak’ta bebek ölüm oranlarının yüksekliği (%6,2) önemli bir sorundur. Irak nüfusunun %58‘i okuma yazma bilmektedir. Bu oran erkeklerde %70,7’ye çıkarken, kadınlarda %45’e inmektedir. 2000 yılı nüfus artış hızı %2,86 olarak tahmin edilmiştir. Bu itibarla günümüzde Irak’ın nüfusunun verilen nüfus artış hızını dikkate alırsak 37 milyonun üzerinde seyrettiği muhtemeldir.
Irak nüfusu (2014): 36.004.552 kişi.
Dinsel olarak:
%55-60 Şii Müslüman (Arap-Türkmen) nüfus: 17.050.000-18.600.000
%37-40 Sünni Müslüman (Arap-Kürt-Türkmen) nüfus: 11.470.000-12.400.000
%2-3 Hristiyan (Süryani, Keldani, Asuri-Şabak-diğer) nüfus: 620.000-930.000
Etnik olarak:
%51-54 Şii Arap, nüfus: 15.810.000-16.740.000
%20-21 Sünni Arap, nüfus: 6.200.000-6.510.000
%16-20 Kürt, nüfus: 5.250.000-7.000.000
%8-9 Türkmen, nüfus: 2.500.000-3.000.000
%3 Hristiyan, (Süryani, Keldani, Nasturi, Asuri), nüfus: 620.000-930.000
İlleri ve başkentleri
Irak 19 ilden (Arapça: محافظات muḥāfaẓat, tekil hâlinde محافظة muhafazah) oluşur:
Komedi romanı
Komedi romanı veya Güldürü romanı, edebiyatta bir roman tarzıdır.
Bu tür romanların kahramanları adeta sıradan insanlardır. Birçok hallerde onlar eğitim görmemiş ya da sonradan görme kişilerdir.
Komedi romanlarını 3 türe (veya daha fazla) ayırmak olar:
Melvin Helitzer ve Mark Shatz göre komedi romanı yazmak için için altı temel öğe vardır. Onların "Comedy writing secrets" kitabında şöyle sıralanmıştır: Hedef, düşmanlık, gerçekçilik, abartı, duygu, sürpriz.
Bazı Amerikalı komedi romancılarına örnek olarak John Kennedy Toole, Robert Clark Young, James Wilcox, John Swartzwelder, Carl Hiaasen, Joseph Heller, Peter De Vries, Flannery O'Connor ve Terry Southern isimleri verilebilir.
Yönlendirme algoritmaları
Ağ katmanının ana görevi, kaynak makineden hedef makineye paketleri göndermektir. Gönderilen bu paketler, hedef makineye ulaşana kadar, değişik algoritmalar yardımıyla birçok düğümden geçerler. Verinin iletim ortamından hedefe ulaşmasını sağlayan bu yönlendirme algoritmalarından hangisinin kullanılacağına ağ katmanı karar verir. Bir yönlendirme protokolü, yönlendirme tablosunu yol bilgisi ile doldurur. Yönlendirme tablolarında, ağ katmanında tanımlanan yönlendirilmiş protokol IP, IPX gibi paketlerin bilgileri saklanır. Seçilen yönlendirme protokolü bu yönlendirme tablolarını kullanarak paketleri hedefine ulaştırır. Bir yönlendirme protokolü aşağıdakileri sağlamalıdır:
Yönlendirme protokolleri yönlendirme tablolarını güncel ve kullanışlı yol bilgisi ile doldurur ve bu bilgiler sayesinde paket iletimini gerçekleştirirler. Bu işlem yolda bir adres arayan yolcu gibi düşünülebilir. Yolcunun elinde adres vardır ve yol üzerinde adrese ulaşabileceği yönleri gösteren tabelalar bulunur. Yolcu bu tabelaları takip ederek gitmek istediği yere ulaşır. Ancak yol üzerindeki tabelalar yanlış yerleştirilirse yolcu istediği noktaya ulaşamayacaktır. Bu tabelaları yerleştiren yol görevlisi bunların doğru olduğunu garanti etmelidir. Yönlendirme protokolleri bu yol bilgilerini yönlendirme tablosunda tutar ve doğruluğunu sağlar. Yönlendirme protokolleri birçok yönlendirme algoritması kullanır. Bunlar aşağıda açıklanmaktadır.
En etkili kural (Optimality Principle)
Yönlendiricinin ağdaki diğer yönlendiricilere ulaşabileceği en az hop sayısının olduğu yönlendirme algoritmasıdır. Her yönlendirici için bir derinlik ağacı ile belirlenir, bu ağacın derinliği en az olacak biçimde ayarlanır.
En kısa yol Yönlendirmesi (Shortest Path Routing)
Bu algoritmada ağ içerisindeki herhangi bir yönlendirici ağın tüm topolojisine sahiptir. Bunu Dijkstra’nın en kısa yol algoritması ile sağlar. Bu algoritmada, öncelikle bir yönlendirici kendisine komşu olan düğümleri listeler, her yönlendirici aynı işlemi yapar ve kendinden bir yönlendirici daha ilerleyerek bu işlem tekrarlanır ve tüm ağ topolojisinin bilgileri toplanır. Yönlendirme tablosu yol durumuna göre kendini yeniler ve güncelliğini korur.
En kısa yol seçimi için metrik değerleri kendimiz belirleriz bu bağlantı hızı, en düşük hop sayısı gibi değerler olduğu için, ağ içerisinde bazı bağlantıların kullanım maliyeti fazla olabileceğinden bu bağlantılar ölçüm dışında tutulur. Örneğin bir firma karasal hatlar yanında uydu hatları kullanıyorsa karasal hatlar sadece kendilerine tahsis edilirken uydu hatlarının aktardığı veri başına ücret ödediğinden uydu hatlarını acil durumlar için kullanır. Normal trafiği buradan kullanmaz.
Sel Yönlendirmesi (Flooding)
Bu algoritma da gelen paketlerin, paketin geldiği yol hariç diğer bir yönlendirilebilen yollara gönderilmesidir. Bu işlem su baskını benzeri, akan suyun açıklık bulduğu tüm yollara dağılması gibidir. Sabit bir algoritmadır. Bu yöntemde paketler sürekli olarak ağda dolaşır. Bunu önlemek için bazı yöntemler kullanılır. Paket başlığında her düğümde 1 azaltılan bir hop sayacı kullanılır. Ne zaman bu sayaç sıfır olursa paket silinir. Diğer bir yöntem de, yönlendiricilerin gönderdikleri paketleri bir saklayıcıda saklamasıdır. Aynı paket alındığında bu paket için tekrar gönderilme işlemi gerçekleşmeyecektir. Pratik bir yöntem değildir. Ama yönlendirici veritabanlarının değiştirilmesinde bu yöntem tercih edilebilir.
Mesafe Vektörü Yönlendirme (Distance Vector Routing)
Yönlendirme Bilgisi Protokolü (RIP) öncelikle kullanılan dinamik yönlendirme protokolüdür. Bu tip yönlendiriciler kendi yönlendirme tablolarını, bağlı oldukları yönlendiricilere bakarak dinamik şekilde oluştururlar. Her bir yönlendirici için hop değerine bir eklerler. Mesafe vektörü ile her bir yönlendirici kendi yönlendirme tablosunu dakikada bir kere güncelleyecektir.
Bu yöntemde her bir yönlendirici diğer ağlara ulaşmak için hop sayma bilgisini yakınındaki yönlendiricilerden alacaktır. Ancak aldığı bu bilgiler her zaman gerçeği yansıtmayabilir. Bu nedenle bazı durumlarda yanlış yönlendirme ve hop sayma bilgisi oluşabilir. Yönlendirme bilgisi ikince el bilgi olduğu için bu bilginin doğruluğu hiçbir zaman kanıtlanamayacaktır. Bu ise bir güvenlik açığı anlamına gelmektedir. Dolayısı ile çoğu kuruluş statik yönlendirme tablosu veya bağlantı durumu protokolü kullanır.
Bağlantı Durumu Yönlendirme (Link State Routing)
Çoğu bağlantı durumlu yönlendirme protokolü, dinamik yönlendirme güncellemenin yapacağı kaynak için bir yetkilendirme seviyesi sağlar. Böylece bir parola ve kullanıcı adı ile yönlendirme protokolü daha güvenli hale gelir.
Hiyerarşik Yönlendirme (Hierarchical Routing)
Ağ büyüdükçe, buna orantılı olarak yönlendirme tablolarının genişlği artar. Sadece yönlendiricinin belleği değil işlemci gücünün yetersizliği yanında yönlendirme tablolarının birbirlerine transfer edilmesindeki gereken band genişliği ihtiyacı da artar. Bu nedenle yönlendirme, telefon iletişiminde olduğu gibi hiyerarşik şekilde yapılır.
Hiyerarşik yönlendirme yapıldığında her bir yönlendiricinin sorumlu olduğu yönlendirme bölgeleri belirlenir. Böylece her bir yönlendirici sorumlu olduğu bölgedeki alt ağlara yönlendirme yapar. Fakat diğer ağların yapısı hakkında bilgi sahibi değildir. Kendi yönlendirme bölgesine girmeyen paketleri bir üst yönlendiriciye gönderir.
Hareketli İstasyonlarda Yönlendirme (Routing for Mobile Hosts)
Günümüzde milyonlarca insan, dünyanın neresinde olursa olsun kendi e-postalarını dosya sisteminden okumak için artan sayıda hareketli iş istasyonu kullanmaktadır. Bu hareketli iş istasyonları yönlendirme konusunda yeni bir problem ortaya çıkarmışlardır. Bu mimaride bir hareketli istasyonun değişmeyen sabit bir yerleşim konumu vardır. Bu konumun adresinden sabit konumun yeri belirlenir. Burada problem sabit yerleşik konum adresinden, hareketli istasyonun paketlerinin nasıl yönlendirileceğidir. Bir hareketli istasyon yabancı YAŞ girdiği zaman paketlerin yönlendirilmesi için aşağıdaki olaylar gerçekleşir.
Yayımlayarak Yönlendirme (Broadcast Routing)
Bazı uygulamalarda konaklar, birden fazla veya diğer bütün konaklara mesaj göndermek isteyebilirler. Örneğin bir servis hava raporlarını bütün bilgisayarlara yaymak isteyebilir. Bütün bilgisayarlara eşzamanlı olarak paket gönderme işlemine yayınlamak (broadcasting) adı verilir. İlk yayınlama yöntemi, bir istasyonun bütün diğer istasyonların adreslerini toplayarak alt ağ'a paket yollamasıdır. İkinci yayınlama yöntemi ise, sel yayınlama (flooding) dır. Bu yöntemde her istasyon ile birebir bağlantı kurularak çok miktarda paket üretilerek gönderilir.
Üçüncü yöntem ise, çok varışlı yönlendirmedir. Bu yöntemde, her bir paket ya bütün varış konaklarının adresini ya da varış istasyonlarını gösteren bir bit haritası içerir. Yönlendirici paketi aldığı zaman, varış adresini test ederek paketlerin kopyalarını üreterek varış konaklarına iletilmek üzere her bir bağlantı hattına verir.
Dördüncü yöntemde bir tür kapsama ağacı niteliğinde olan ve her bir yönlendiricinin dağılım ağacı(sink tree) elde edilerek paketler gönderilir. Yönlendirici her bir hattındaki paketin en az bir adet host'a gideceğini bilir.
Çoğa göndererek Yönlendirme (Multicast Routing)
Bazı uygulamalar, gruplar ile çalışırlar. Bu durumda, gönderilen mesajlar altağ'daki konakların bir grubuna adreslenir. Bu işleme multicasting, yönlendirmeye de multicast yönlendirme adı verilir. Multicast yönlendirme grup yönetimi gerektirir. Multicast yönlendirme için her bir yönlendirici diğer tüm yönlendiricileri içeren kendi kapsama ağacını hesaplar. 2 grup olduğu durumda her bir grup için hesaplanan kapsama ağaçları gösterilmiştir. Bir süreç bir gruba multicast paket gönderdiği zaman ilk yönlendirici kendi kapsama ağacını inceler ve gruptaki hostlara ait olmayan yolları budar.
Nekede
Eski isim "Sulduz"dur. Urmiye Gölü'nün 23 km. güneydoğusunda deniz seviyesinden 1316 m yüksekte kurulmuştur. Nüfusu 75.000'dir.
Nüfus
Nüfusun çoğunluğu Azeri Türklerinden oluşmaktadır.
Kuzey Makedonya'nın Avrupa Birliği üyelik süreci
Kuzey Makedonya'nın Avrupa Birliği üyelik süreci, 2005'ten beri Avrupa Birliği'ne aday ülke olması ile başlamıştır ama henüz üye olamamıştır. Avrupa Birliği'ne girmek için ilk adımı 2004 yılında atmıştır. Şu anda Arnavutluk, İzlanda, Karadağ, Sırbistan ve Türkiye ile birlikte adaydır. Aday olduğu sırada Hırvatistan Avrupa Birliği'ne girmiştir. Üyeliği sırasında Makedonya ad sorunu ve Yunanistan ile ilişkileri yüzünden problem yaşamıştır.
12 Haziran 2018'de Yunanistan başbakanı Aleksis Çipras ile Prespa anlaşması olarak bilinen Makedon mevkidaşı Zoran Zaev arasında ülkenin "Kuzey Makedonya Cumhuriyeti" olarak yeniden adlandırılacağı bir anlaşma sağlandı. Bu anlaşmanın bir parçası olarak Yunanistan, AB'nin 27 Haziran 2018'de gelecekteki Kuzey Makedonya Cumhuriyeti ile katılım müzakerelerinin başlamasını onaylamasına izin vererek önceki muhalefetini açıkça geri çekti.
Pierre Ménat
Pierre Ménat (d. 12 Ağustos 1950, Paris) Fransız diplomat.
Kuzey Makedonya'nın Avrupa Birliği üyelik süreci
Katılım müzakerelerinin 15 Ekim 2019'da başlaması bekleniyordu, ancak bu Avrupa Birliği tarafından reddedilmiştir.
Pierre Ménat
Paris Siyasal Bilgiler Enstitüsü'nü bitirdikten sonra 1974-1979 yıllarında içişleri bakanlığında görev almış, Ulusal İdare Okulu'nu 1982 yılında bitirdikten sonra, aynı yıl dışişleri bakanlığına girmiş, 1986-1988 yıllarında Dışişleri Bakanı Jean-Bernard Raimond'un teknik danışmanları arasında yer almıştır. 1988'den itibaren New York'ta Birleşmiş Milletler'de görev almıştır. 1993-1995 yılları arasında Dışişleri Bakanı Alain Juppé'nin yetkili danışmanlarından olmuş, 1995'ten 1997'ye dek Cumhurbaşkanı Jacques Chirac'ın teknik danışmanları arasında yer almış ve Avrupa İşleri konusunda çalışmıştır. 1997-2002 yılları arasında Romanya büyükelçisi olmuş, 2002 yılında Dışişleri Bakanlığı Avrupa İşbirliği Müdürlüğü'nde daire başkanı olarak görev almış, 2004-2007 yıllarında Polonya büyükelçiliği görevini yürütmüştür. 2007'de Dışişleri Bakanlığı Avrupa İşbirliği Müdürü olmuş, 2009 yılında Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Müdürü olarak atanmıştır. 2009-2011 yıllarında Tunus büyükelçiliği görevinde bulunmuştur. Büyükelçiliği sırasında daha sonra Yasemin Devrimi olarak adlandırılacak olan protestoların Zeynel Abidin Bin Ali'nin görevinden ayrılmasıyla sonuçlanacağını tahmin etmemiştir. 2011 yılında görevinden alınmış ve birkaç ay sonra Hollanda büyükelçiliğine atanmış ve bu görevi 2014'e dek sürdürmüştür. 2014 yılı itibarıyla Ulusal İltica Hukuku Mahkemesi üyesidir.
Kuzey Makedonya'nın Avrupa Birliği üyelik süreci
2008 ve 2019 arasında, bu ülkeyle AB ve NATO üyelik müzakerelerine Yunanistan'ın veto hakkı vardı. İsim sorunu çözüldükten sonra AB, Mart 2020'de Kuzey Makedonya ve Arnavutluk ile katılım müzakerelerine başlamak için resmi onay verdi. Bununla birlikte, Kasım 2020'de Bulgaristan, iki ülke arasında 2017 Dostluk Antlaşması'nın uygulanmasında yavaş ilerleme olarak gördüğü Kuzey Makedonya'nın AB Katılım Müzakerelerinin resmi olarak başlamasını etkin bir şekilde engelledi. Bulgaristan'a yönelik nefret söylemine ve azınlık iddialarına göz yumuldu.
Veto, bazı entelektüeller tarafından kınandı ve uluslararası gözlemcilerden de eleştiriler aldı. Alpha Research tarafından Kasım 2020'de Bulgaristan'ın dört bir yanından 803 kişinin katıldığı bir ankette, Bulgarların % 83,8'inin Kuzey Makedonya'nın AB'ye katılımına karşı olduğunu, Bulgarların yalnızca % 10,2'sinin katılımı desteklediğini, geri kalanın da bir fikri olmadığını ortaya koydu.
Ulrich Hahnen
Ulrich Hahnen (d. 10 Mayıs 1952 ; ö. 10 Ocak 2016), Alman politikacı. Alman Sosyal Demokrat Partisi (SPD) üyesidir. 2010'dan ölümüne Kuzey Rhine-Westphalia'dan milletvekilliği yaptı. 1994'te Kuzey Rhine-Westpalia'da bulunan Krefeld'de belediye meclisi üyeliğide yapmıştı.
Kentleşme
Kentleşme, kentsel yaşam biçimlerinin gelişimi olarak tarif edilmektedir. Başka bir deyişle, dar bir alana yerleşen büyük nüfus birikimi, yeni fiziksel ve sosyal oluşum, karmaşık ilişkiler ağı, iş dallarının farklılaşması ve kendine özgü bir kültürel sistemin ortaya çıkması olarak tanımlanmaktadır. Kentleşme, kente göç eden bireyin ya da kentte ikamet eden nüfusun değişim sürecini oluşturur ve sosyal, kültürel, ekonomik özellikleri ile ele alınır. Kentlileşme sosyal bakımdan, kente özgü tavır ve davranış biçimlerinin benimsenmesi ile gerçekleşirken kırsal alanlarda yaşayanlar daha farklı ekonomik ve sosyo-kültürel yaşam biçimine sahiptir.
Kentsel yaşam biçimleri ikiye ayrılır: Fiziksel kentleşme, işlevsel kentleşme.
Fiziksel kentleşme; şehirlerin büyümesiyle ilgilidir.
İşlevsel kentleşme; insanların değişen davranışlarını kapsar..
Yüzyıllardır görülen fiziksel kentleşme süreci, (özellikle 19. yüzyılda Avrupa'da) gelişmekte ve gelişmiş olan ülkelerde son yıllarda büyük oranda hızlanmıştır. Sanayileşmiş ülkelerde, kırsal alanlardaki kentsel yaşam biçimleriyle birlikte fiziksel kentleşme de gelişmeye başlamıştır. Tarihsel inceleme sonucunda kentsel nüfus oranında artış görülmüş, 2008 yılında dünyada ilk defa şehir nüfusunun, kırsal alanlara göre daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu’na göre ise 2030 yılında, 5 milyar insanın şehirde yaşayacağı tahmin edilmektedir.
Kentleşme olgusu nüfusun yer değiştirmesinin ötesinde ekonomik, toplumsal, kültürel ve siyasal büyük çaplı dönüşümleri de gerektirir.
Türkiye'de, kentleşme hareketlerinin gelişimi 1950 öncesi ve sonrası olmak üzere iki farklı dönemden oluşmaktadır. Kent nüfusu 1950’ye kadar çok yavaş artış gösterirken bu tarihten sonra özellikle kırsal alanlarda çok hızlı bir gelişme sürecine girilmiştir. Bunun nedeni ise, yapısal dönüşümlerin çözülmesi ve günümüzde hala devam eden kentlere yönelik yoğun göçlerdir.
Kentleşme süreci 1980’lerden sonra çeşitli toplumsal sorunlara bağlı olarak büyük kentlere göçü gerektirmiştir. Bunun sebebi ise hedeflenen ekonomik büyümenin sağlanamaması, yüksek oranda seyreden enflasyon ve milli gelirin artmamasıdır. Bu göçler özellikle gecekondulaşma olmak üzere önemli maddi ve kültürel sorunlar doğurmuştur.
Tarihçe
Kentlerin ortaya çıkışının ilk öncülleri, Neolitik Dönem’de Torosların Güneydoğu eteklerinde bulunan “Bereketli Hilal” adı verilen bölgede görülmüştür. Diyarbakır- Çayönü, Körtik Tepe, Batman- Hallan Çemi, Urfa- Nevali Çori, Göbekli Tepe ilk Neolitik yerleşkelerdir ve insanoğlunun toprağa yerleşip üretici duruma geçtiği dönemde kurulmuştur. İkinci öncülleri ise; Orta Anadolu’da MÖ 7000’lerde Konya- Çatalhöyük ve Kuzey Irak- Jarmo yerleşkeleridir. MÖ 4000’li yılların sonlarında ise, Güney Mezopotamya’da Sümerler tarafından Ur, Uruk, Eridu Site'leri kurulmuştur. Daha sonraları Nil Havzası’nda da buna benzer kentler kurulmuştur. Tarımdaki “artı ürün” ile bundan doğan kentler arası ticari ilişki, kentlerin surlarla çevrilmesi, insanların kutsal değerler etrafında birleşmesi, yazı ve hukuk’un ortaya çıkması ve bununla birlikte toplumsal sınıfların oluşmaya başlaması kentleşme sürecindeki öncel faktörler olmuştur.
Ege Kıyılarında ise, tarıma elverişli arazilerin yokluğu nedeniyle maden çıkarma, çıkarılan madenlerden çeşitli aletlerin üretimi, denizcilik ve ticaretin gelişmesi kentlerin yapısını etkileyen etmenleri oluşturmuştur.
MÖ 2000'lerde kentleşme hızı artmıştır ancak MÖ 1200'lerde “Deniz Kavimleri Göçü” Ege'de Miken, Anadolu'da Hitit Uygarlığı'nın yıkılmasına neden olmuştur. Bu yıkım kentlere göçle gelen topluluklara ve dolayısıyla kentleşme olgusuna da büyük bir darbe olarak kabul edilmiştir.
MÖ 1000'li yıllarda, yeniden gelişmeye başlayan kentler önce Batı Anadolu Kıyılarında, 9. yüzyıl başlarından itibaren ise Anadolu'nun doğusu ve iç kısımlarında varlığını göstermiştir.
Orta çağın ilk dönemlerinde, üretici iş gücü olarak toprağa bağlı bulunan serfler nedeniyle, toplumsal yapı kırsal alanda örgütlenmiştir. Onuncu yüzyıla gelindiğinde ise, ticaretin canlanmasıyla birlikte eski site devletleri ortadan kalkmış, “komün yönetimleri” ortaya çıkmıştır. Tüccar ve zanaatkarlardan oluşan komün yönetimleri, kırsal kesimden net bir şekilde ayrılmış ve büyümeye başlamıştır. On beşinci yüzyılda ticari rekabetler, aralarındaki anlaşmazlıklar nedeniyle iç düzenlerinin bozulması ve sınıf çatışmaları komünlerin özerkliklerini kaybetmelerine yol açmıştır.
16. yüzyılda sanayileşme ile büyüyen kentlerin demokratik ve toplumsal hareketliliğin odağı olmaya başlaması, bu kentlerde hızlı nüfus artışı ve çağdaş anlamda kentleşmenin ortaya çıkmasına neden olmuştur.
Sanayi devrimi sonrası dönem
Sanayi Devrimi ile ulaşılan yeni teknik buluşlar, makineler ve beraberinde getirdiği toplumsal değişmelerin sonucu olarak “işçi” sınıfı ortaya çıkmış, iş bölümü ve uzmanlaşma ile birlikte daha çok sayıda işçi ihtiyacı doğmuştur. Bunun sonucu olarak da, çalışmak için kente gelen insanların barınma ihtiyacını karşılayacak alanlar yetersiz kalmış, kent dışında kurulmuş olan fabrikalar çevresinde işçi mahalleleri oluşmuştur. Böylece, sanayi devrimi ile gelişen kent yaşamındaki değişimler; hem ekonomik alanda hem de sosyal, siyasi ve kültürel alanlarda meydana gelmiştir.
Başta İngiltere olmak üzere, 19. asır başlarına kadar dünya genelinde sanayi imalatının üretim biçimi ve örgütlenme yapısı büyük ölçüde benzer özellikler sergilemiştir. Ancak 19. yüzyılın başlarından itibaren Sanayi Devrimi bütün geleneksel üretim merkezlerini dar boğaza sokmuştur.
İngiltere’de endüstri alanındaki yeni buluşların ortaya çıkması tarım alanındaki ilerlemeler ve mülkiyetle ilgili yeni gelişmeler, köylülerin endüstri bölgelerine göç etmelerine neden olmuştur. İngiltere’de başlayan endüstrileşme hareketleri kısa zaman sonra Almanya, Fransa, İsviçre ve Belçika gibi diğer Avrupa ülkelerine de yayılmıştır.
Endüstri devriminin kentte yarattığı değişim, kentin fiziki planlamasını da etkilemiş olup kentin dışında veya uzağında yeni yerleşim alanlarını oluşturmuştur.
Kentleşme Nedenleri
Bugün kentleşme süreci, özellikle endüstri alanında gelişmişlik seviyesine yakın ya da gelişmiş devletlerde gerçekleşmektedir. Aynı zaman da bu durumu, kırsal bölgelerde neredeyse hiç iş imkanının olmayışı ya da savaşlar nedeniyle ekonominin kötüleşmesi hızlandırmaktadır. Bu nedenler özellikle bu tür ülkelerde hızla büyüyen çok sayıda yeni şehrin oluşmasına sebep olur. Burada en büyük sorun, bu şehirlerin derme çatma ya da vergilendirilemeyen imar alanlarına sahip olmalarıdır. Bununla birlikte yeni oluşan bu şehirlerde şartlar birçok yönden beklenildiği gibi değildir (bknz. Gecekondulaşma/ çarpık kentleşme). Buna rağmen yine de köyden şehre göç edenler için “şehir” geldikleri yerden çok daha iyi imkanlara sahiptir. Bu kentleşme yöntemi kırsal göç ya da ’’köyden şehre göç” olarak adlandırılabilir. Bu kavram bir ülke içindeki geleneksel göç kavramını ifade etmekle birlikte, gelişen göç nedenlerine ve ülkenin kırsal bölgesinden şehre göç anlamına denk düşmektedir.
İlk olarak kente bir kişi göç eder ve sonrasında ise onu diğer kişiler takip eder. Bu tür göç olayına ise “Zincirleme Göç” denir.
Fakat her ne kadar köyden şehre göç, endüstride gelişme gösteren ülkelerde ilk akla geliyor gibi dursa da; aynı zamanda endüstri uluslarında da söz konusudur. Bu durum, yani köyden şehre göç, tarım arazilerinde çalışacak iş gücünün azalmasına neden olur. Bu durumdan özellikle kentsel yığışım içerisinde olan kadınlar etkilenmektedir. Bunun da sebebi hizmet sektörü içerisinde kendilerine çalışma alanı bulma eğilimidir. Böylelikle kırsal bölgelerde nüfus anlamında eşit dağılım gerçekleşmez.
Böyle bölgelerde yüksek maliyetler ve az kar marjı nedeniyle alt yapı çalışmaları şehirlerde olduğu gibi hızlı ilerleme kaydedemez.
Köyden şehre göçün aksine bir de şehirden köye ya da kırsala yerleşim söz konusudur. Bu tür göçte, iyi kazanan orta gelire mensup aileler banliyö ya da çevresine yerleşmek adına şehri terk eder.
Kentleşmeye etki eden faktörler
Kentleşmenin oranı ülkeden ülkeye, ülkenin az gelişmişlik veya gelişmişliğine göre farklılık göstermesine rağmen, yukarıdaki göç nedenine bağlı olarak; kentleşmeye etki eden itici, çekici ve siyasi faktör olmak üzere evrensel nedenleri de vardır. Bu çerçevede bu nedenlerin açıklanması, kentleşmenin sebeplerini ortaya çıkaracaktır.
İtici Faktörler (Ekonomik Sebepler)
İtici faktörler, kentleşme nedenleri arasında ekonomik durum ile ilişkilendirilir. Ekonomik nedenler, kentleşme ile ilgili gelişmelerde en üstte duran temel nedendir. Bu sebepler ise sanayileşme ve makineleşmeyle birlikte geçimini tarım ile sağlayan insanların kente yönelmelerine neden olur. Ayrıca özellikle az gelişmiş ülkeler de tarımsal verimlilikte yaşanan kaos ve kırsal bölgelerde kişi başına düşen gelirin az olması; ekilebilen toprakların dengesiz dağılımı, iklim koşulları ve yaşanan erozyonlar bu bölge yaşayanlarının kente yönelmelerini güçlendiren nedenlerdendir.
Ayrıca itici faktörlerin bir diğer nedeni de kentlerin sunduğu ekonomik üstünlüklerin fazla oluşudur. B. Goodall “The Economics of Urban Areas” adlı kitabında ekonomik üstünlükleri beş noktada toplamaktadır. Bütün bunlar ve özellikle kentteki iyi yaşam koşulları, kırsal bölgelerin itici nedenleriyle birleşince kente göçü kaçınılmaz kılmaktadır.
Kentler, kalkınma ile birbirini tetikleyen ve tamamlayan önemli bir olgu olagelmiştir. Nitekim sosyal kalkınmanın ekonomik kalkınmayı tetiklemesi gibi tam tersi de ekonomik kalkınmanın da sosyal kalkınmayı tetiklemesi, kentsel çerçevede mümkündür. Artık sosyal kalkınma kavramı günümüzde kentlerin oluşturduğu sosyal iklimlerin bir sonucu olarak görülmektedir. Bunların bütünü de kalkınmanın dinamiklerini barındıran kentlerin yükümlülüklerindeki rollerini dile getirmektedir. Bu yüzden insanlar göç ederken sosyal imkanları olan yanı ekonomik anlamda gelişmiş ve sosyal sermayesi yüksek şehirleri tercih etmektedirler.
Çekici Faktörler (Sosyo-Psikolojik Nedenler)
Kent, insan ilişkisi açısından fizyolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel ihtiyaçların belirli düzeyde karşılandığı yerdir. Bir başka ifadeyle kentler daha iyi eğitim, sağlık, vb. hizmet, çalıştığı işte yükselme isteği taşıyan, daha fazla gelir, daha güzel ve iyi konut isteyen insanlar için yerleşim merkezleri olmuştur. Sağladığı bu imkanlar nedeniyle çekim merkezi haline gelmiştir.
Aynı zamanda kentlerin çekim merkezi haline gelmesine etmen olarak, özellikle kimi yazarların eserlerin de şehirlere güzel atıflarda bulunması gösterilebilir. Bunun gibi “İstanbul'un taşı toprağı altın” sözü de büyük kentin çekiciliğini gösteren ifadelerdendir.
Siyasi ve İletici Faktörler (Siyasal ve Teknolojik Nedenler)
Kentleşme sürecini etkileyen faktörlerden biri de siyasi ve iletici faktörlerdir. Ülke içerisinde alınan siyasi kararlar, yönetim yapısı, yasaların uygulanması ve ülkenin uluslararası ilişkileri kentleşmeyi etkileyip, süreci hızlandırmaktadır. İngiltere' nin 1946 yılında kabul ettiği “Yeni Kentler Yasası” kentleşme sürecinde siyasi kararların ne derece etkili olduğunun bir örneğidir. Ayrıca ülkelerin yaşadığı savaşlar ve siyasi kaos, kentleşme üzerinde etkili olan unsurlardır. Örneğin Ankara'nın başkent ilan edilmesi savaş sonrası yeni ve modern Türkiye inşasının görünür yüzünü temsil etmektedir.
İletici faktörler, iletişim- haberleşme ve ulaşım imkanları olarak kabul edilir. Köy ile kent arasındaki en önemli engel, mesafedir. Ulaşım olanaklarının iyileştirilmesiyle birlikte mesafeler kısalmıştır. Bu durum ise köyden şehre göçü olumlu etkilemiş, kentleşme sürecini hızlandırmıştır.
Teknoloji dünyası içerisinde değerlendirilen ve hem iletişim- haberleşme hem de bilgi kaynağı olan medyanın toplumları etkileme gücü oldukça kuvvetlidir. Haberleşme araçlarındaki gelişme bireysellik kavramının öne çıkmasını etkilemiş bu da toplumun hareketliliğini arttırmıştır. İletici faktörler, diğer etmenlerin etkilerini azaltıcı ya da çoğaltıcı bir etkiye sahiptir. Ayrıca itici ve çekici faktörler arasında bir nevi aracıdır da.
Gelişmiş Ülkeler ve Gelişmekte Olan Ülkeler Arasındaki Kentleşme Farklılıkları
Gelişmiş ülkelerde meydana gelen kentleşme sürecinde, toprağa bağlı geleneksel toplumdan-yoğun iş gücüne dayalı şehir toplumuna doğru gerçekleşen bir dönüşüm söz konusu olmuştur. Kentleşme ve endüstrileşme süreçleri ya tarım reformu ile derinlemesine bir gelişim içerisinde ya da birbirleriyle eş zamanlı gerçekleşmişlerdir. Günümüz gelişmekte olan ülkelerinde meydana gelen kentleşme süreci, 1920'li yıllarda Latin Amerika’da başlamış olup, II. Dünya Savaşı sonrasında ise diğer ülkelere yayılma göstermiştir. Ancak bununla birlikte bilindiği gibi, gelişmiş ülkelerin kentleşme süreci temelinde bazı farklılıklar yatar:
Kentleşme Türleri
Farklı kentleşme türleri arasında belirli değişiklikler vardır:
Fiziksel Kentleşme
Mimari ve mekânsal-alansal, kentsel yayılma-genişlemeyi ifade eder.
Fonksiyonel- İşlevsel kentleşme
Şehir ve Kırsal alanın birbirinin içine geçmesini, birbirinin devamı gibi görünmesini ifade eder. Bununla birlikte şehrin üretimi artmış yeni iletişim bilgi ağları gelişmiştir.
Sosyal Kentleşme
Kent halkının değer yargıları ve yönergelerinin kırsalda da benimsenmesi ve aynı zamanda tüketim alışkanlıklarının da kırsalda yaşayan insanlar üzerinde genel olarak yer bulmasını ifade eder.
Demografik Kentleşme
Bir alanda, şehirde ya da ülkede yaşayan nüfusun artmakta olan oranı buna işaret eder. Kentleşme oranı demografik duruma ve sürece göre değerlendirilir. Kentlerde her şey resmi açıdan o ülkenin kendi yasal düzenine göre yönlendirilir.
Kentsel Sistemin yoğunlaşması
Şehirlerin sayısı artmaktadır, bu ödünç alınan ya da yeniden kurulan şehirler aracılığıyla gerçekleşmektedir. Yüksek Orta Çağ, Barok ve Sanayi dönemi temel aşamalara örnek olarak verilebilir.
Kentleşme Sonuçları
Şehirlere göç etme; bina sayısında artışa neden olduğu gibi sokak ve alt yapıların da çoğalmasını hızlandırır. Ayrıca bu durum mevcut şehirlerin genişlemesini etkiler ve şehrin doğal alanlarını yok eder. Dünyada ve Türkiye'de kentleşme hızlı bir gelişim göstermektedir. Bununla birlikte hızlı kentleşme beraberinde avantajlar ve dezavantajlar getirir. Bunları şu şekilde sıralamak mümkündür.
Avantajları
Daha Fazla Yaşam Alanı Sağlaması: Kentleşme yatay değil dikey gelişmeyi ifade eder. Kentleşme sonunda kentlerde yapılan yüksek katlı binalar bunun tipik örneğidir. Bu sayede canlılara daha fazla yaşam alanı sağlanmış olmaktadır.
Enerji Etkinliğinin Yükselmesi: Kentsel gelişme çeşitli açılardan enerjide etkinliğin artmasına neden olabilir. Örneğin müstakil bir evin ısınmasında harcanılan enerji bir apartmanı ısıtmak için harcanılan enerjiden çok daha fazladır. Burada önemli olan diğer bir nokta apartman dairelerinin en uygun bir büyüklüğe sahip olmasıdır. Günümüzde yapılan apartman içindeki iki katlı daireler bu tasarrufu sağlamayabilir. Başka bir örnek toplu taşımacılıktır. Toplu taşıma sonucu tüketilen benzin miktarında bir tasarruf sağlanabilir. Özellikle kentleşme ile birlikte ortaya çıkan trafik sorununun da çözümü bireyleri toplu taşımaya yöneltmektir.
Etkili Katı Atık Yönetim Sistemleri: Kentlerde oluşturulan geri dönüşüm merkezleri, çöpleri belirli bir alana yaymaktansa geri kazanma yollarını araştırarak ulusal kaynakların israfını önleyebilmektedir.
Daha İyi Sosyal Olanaklar: Eğitim seviyesinin yükselmesi kentleşmenin önde gelen faydaları arasındadır. Kentsel alanlarda doğum oranları, kırsal alanlardan daha düşüktür. Bu ise nüfus artışının neden olduğu çevresel bozulmaları azaltan bir etmendir. Bireylere kentlerde sunulan aile planlaması eğitimleri, kırsal alanlardan daha fazladır. Kentleşme bireylere iş bulmada da daha iyi olanaklar sağlayabilir (özellikle Türkiye'de İstanbul, Ankara gibi büyük şehirlerimizin yoğun göç almasının nedeni kırsal kesimde yaşayan ve yeterli olanaklara sahip olamayan halkın kentlerde iş bulma ümididir). Kentleşme yukarıda anılanlar yanında bireylere daha iyi sağlık hizmeti ve daha iyi bir sosyal yaşam da sağlayabilir.
Spekülatif kurgu
Spekülatif kurgu, edebiyatta ve bununla bağlantılı olarak resim, film ve sanal olmak üzere görsel sanatlarda bilimkurgu, fantezi, korku, garip kurgu, doğaüstü kurgu, süper kahraman romanları, ütopik ve distopik kurgu ile kıyamet ve kıyamet sonrası kurgusu gibi edebiyat türlerini kapsayan bir şemsiye terimdir.
1940 Copa del Generalísimo
1940 Copa del Rey Copa del Rey'in 36. kez düzenlenen turnuvasıdır. 12 Mayıs 1940 tarihinde başlamış 30 Haziran 1940 tarihinde oynanan final karşılaşması ile sonuçlanmıştır. Kupayı RCD Español kazanmıştır.
Tahiti Futbol Federasyonu
Tahiti Futbol Federasyonu (Fransızca: Fédération Tahitienne de Football, kısaca FTF), Fransız Polinezyası'ndaki futbol faaliyetlerini yöneten ve düzenleyen kurum. 1938'de kurulmuş olup, 1990'da FIFA ve Okyanusya Futbol Konfederasyonu üyesi olmuştur.
Apache JServ Protokolü
Dünya Çapında Ağ bağlamında Apache JServ Protokolü (İng. Apache JServ Protocol, AJP), ikicil bir protokol olup Web sunucusundan gelen geri bağlantılı (İng. inbound) talepleri bir alıp arkasında bulunan uygulama sunucusua iletebilir. Ayrıca bazı denetlemeleri de yaparak Web sunucusunun uygulama sunucusunu pinglemesine de sağlamaktadır. Web uyarlamacıları tipik olarak AJP'yi bir yük dengleme konuşlandırmasında bir veya birkaç ön uç (İng. front-end) Web sunucusundan bir veya birkaç uygulama sunucusuna talepleri iletmek için kullanmaktadırlar. Oturumlar asıl uygulama sunucularına her uygulama sunucusu oluşumuna bir ad verildiği özel bir yönlendirme mekanizmasıyla yönlendirilirler. Bu bağlantıların her birine dolaştır denir.
AJP, Apache HTTP Server 1.x altında mod jk pluginini, Apache 2.2'de de öngörülmüş Proxy AJP, proxy ve proxy dengeleyici modülleriyle kullanılır. Apache sunucusu C ve uygulama sunusu arka ucu genelde Java'da yazılır.
Hem Apache Tomcat servleti, hem de Jetty servlet konteyniri AJP'yi destekler. WebObjects uygulama sunucus servlet konuşlandırılmadan LEWOAJPAdaptor'u kullanarak AJP'yi çalıştırabilir.
Meşru müdafaa
Meşru müdafaa, yasal savunma veya meşru savunma; uğranılan bir saldırı karşısında kişinin kendisini veya bir başkasını koruması. Saldırıyı durdurmak veya saldırının etkilerini azaltmak amacıyla orantılı güç ile gerçekleştirilen karşı saldırı da meşru müdafaaya dahildir. Örneğin üzerine silahla ateş açılan bir kişinin, kendi silahını kullanarak saldırganı etkisiz hale getirmek için ateşle karşılık vermesi meşru müdafaa kapsamındadır; ancak yumrukla saldıran bir kişiye ateşli silah ile karşılık vermek, orantısız güç kapsamındadır ve meşru müdafaa değildir. Bazı kişiler sınırlı pasifist bir yanıtı tercih ederken başkaları silah veya mücadele sanatlarından öğrendikleri teknikleri kullanmayı tercih edebilmektedirler.
Meşru müdafaa biçimleri
Savaş sanatları, meşru müdafaa stratejilerinde kullanılabilmektedir; ancak Batı ülkelerinde özellikle şiddetin dozunun fazla yaşandığı ülkelerde geleneksel savaş sanatlarının öğrenimlerinin uzun olduğu ve fazla tecrübe gerektirdiği, pratik olmadığı gibi gerekçelerle modern, savaş sanatlarından belirli tekniklerin bir araya getirildiği kendini savunma stratejileri geliştirilmektedir.
Meşru müdafaada en temel ilke fiziksel karşılaşmadan kaçınmaya çalışmak ve ancak mecbur kalındığı takdirde gösterişe kaçmadan, güç ispatına girişmeden olabilecek en hızlı şekilde saldırganı bertaraf etmektir.
Savaş sanatları içinde müdafaa açısından en pratik olduğu düşünülen teknikler çalışmalarını tam temaslı (İng: full contact) gerçekleştiren dövüş sanatlarıdır. Bunlardan bazıları; Muay Thai, Boks, Kick Boks, Güreş, Judo, Brezilya Jiujitsusu ve Tam temaslı Karate stilleri olan Kyokushin kaikan, Ashihara ve Enshin gelmektedir. Buna rağmen tam temaslı dövüş sporları, beyin sağlığı ve beyin gelişimi açısından oldukça risklidir. Örneğin Muay Thai yapan çocuk dövüşçüler, testlere, yaşıtlarına göre 10 puan düşük IQ göstermiştir. Kafaya alınan darbeler, nakavt oluşturacak kadar güçlü olmasa bile (subkonküssif), tedavisi olmayan Kronik Travmatik Ensefalopati (KTE) hastalığına sebep olmaktadır. Eldiven ve koruyucu kask kullanmanın beyni korumaya bir faydası olduğu gösterilememiştir. Ayrıca Vacón,, Jieishudan, Pars Tactic Defence, Krav Maga, Wakazamurai, Sayokan gibi Melez savaş sanatları, kategorisi içerisinde değerlendirilen ve doğrudan gerçek dövüş ve tehdit ortamında kişinin müdafaası için geliştirilen yeni savaş sanatları da bu amaçla kullanılmaktadır.
Bu dalların çoğu gerçek bir dövüş ortamında kişinin kendisini savunması amacıyla öğretildiğinden fair play kuralları gözetilmemekte ve bu yüzden de olimpik spor dalları içerisine alınmamaktadırlar. Yine de söz konusu dalların bazılarında -bazılarında müsabaka sistemi yoktur- belirli kuralların, hakemlerin varlığı sebebiyle tam bir sokak ortamı oluşturulamamaktadır ve bu yüzden Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerde herhangi bir teknik sistem içinde kalınmadan da doğrudan insanların sokakta kullanabilecekleri kendini koruma tekniklerini öğreten okullar bulunmaktadır.
Türk Ceza Kanunu'nda meşru müdafaa
Türk Ceza Kanunu'nda "meşru müdafaa" ifadesine yalnızca "yabancı devlet aleyhine asker toplama" ile ilgili 306. maddede bir defa yer verilmiştir. Buna göre, savaş halinde ülke topraklarını işgal eden yabancı devlet kuvvetlerine karşı meşru müdafaa gerçekleştirmek üzere asker toplamak suç teşkil etmemektedir.
Rauf Engin Soysal
Rauf Engin Soysal, (d. 8 Ekim 1960, İstanbul), Türk diplomat.
İstanbul Saint Joseph Fransız Erkek Lisesi'ni 1978 yılında ve Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'nü de 1982 yılında bitirmiştir. Kısa bir süre Marmara Üniversitesi'nde araştırma görevlisi olarak bulunmuştur. 1994 yılında Fransa Ulusal İdare Okulu'nu bitirmiştir.
1983 yılından bu yana Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı'nda görev yapmaktadır. 1997-1999 yıllarında Dışişleri Bakanı İsmail Cem'in özel kalem müdürü, 2000-2002 yıllarında ise özel müşaviri olmuştur. Ocak 2007'de Türkiye'nin İslamabad Büyükelçiliğine getirilmiştir. Bu görevini Temmuz 2009'da tamamlamış ve Dışişleri Bakanlığı müsteşar yardımcılığına atanarak Türkiye'ye dönmüştür.
Pakistan ve çevresi konusunda deneyimli bir diplomat olan ve ayrıca Fransızca ile İngilizce bilen Engin Soysal, 27 Eylül 2010 günü Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-moon tarafından "Pakistan'a yardımlardan sorumlu özel temsilci" olarak atanmış olup 26 Eylül 2011 tarihli resmi gazetede yayınlanan büyükelçiler kararnamesi ile Avrupa Konseyi Daimi Temsilcisi olmuştur. 28 Haziran 2014'te merkeze alınmış ve 26 Temmuz 2014'ten itibaren Avrupa Birliği Bakanlığı Müsteşarı olmuştur. 31 Ekim 2016 - 28 Şubat 2021 tarihleri arasında AGİT Daimi Temsilcisi olarak görev yapmıştır. 2021 yılı itibarıyla Dış Politika Danışma Kurulu üyesidir.
Gazeteci Ahmet Muzaffer Soysal'ın oğlu, Prof. Dr. Mümtaz Soysal'ın da yeğenidir.
Lefkoşa Şehitliği
Lefkoşa Şehitliği, Kıbrıs Harekâtı sonucunda ölen Türk Silahlı Kuvvetleri askerlerinin (subay, astsubay, erbaş ve erler) anısına Türkiye tarafından yapılan Lefkoşa'daki mezarlık.
Ortaköy bölgesinde kalan mezarlık, Lefkoşa Mezarlığı ile aynı yerde bulunmaktadır. 1 subay, 3 astsubay, 53 erbaş ve er olmak üzere toplam 57 TSK askerinin cenazesi yer almaktadır. 2007'de toplu mezarda bulunan 13 Türk'ün de mezarı buradadır.
GameTrailers
GameTrailers (GT) video oyunlarının tanıtımları ve videolarının bulunduğu web sitesidir. Siteden HD veya normal kalitede videolar seyredilebilmektedir.
Kullanıcılar video yükleyebilir, blog açabilir veya forum oluşturabilirler. GameTrailers Doları denilen sanal para ile çeşitli şeyler satın alınabilmektedir.