cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gostivar
Nüfus
Aynı zamandada Türkçenin resmî statüsü bulunmakta ve Gostivar Belediyesi'nin 3 resmî dillerinden biridir.
Şehirde her egitim düzeyinde tamamen Türkçe eğitim veren kurumlar mevcuttur. Bunlar sırasıyla Mustafa Kemal Atatürk ilk ve orta okulu, Gostivar Belediye Lisesi ve Uluslararası Vizyon Üniversitesi'dir.
Gostivar'daki eğitim kurumları
İlköğretim okulları: MUstafa Kemal Atatürk İO, eğitim dili Türkçe, Makedonca ve Arnavutçadır. Merkez okulu yanı sıra, Aşağı Banisa, Yukarı Banisa ve Zdunye köylerinde şubeleri var.
Yükseköğretim Kurumları: Uluslararası VİZYON Üniversitesi 2014 yılında kurulmuştur.
İşkence Odası
İşkence Odası (Fransızca özgün adıyla Martyrs), yönetmenliğini ve senaristliğini Pascal Laugier'nin üstlendiği, korku türündeki Fransa-Kanada ortak yapımı 2008 filmi. Başrollerini Morjana Alaoui ile Mylène Jampanoï'nin oynadığı film, 10 yaşındaki bir kızın işkence gördüğü yerden kaçmasından on beş yıl sonrasını konu almaktadır.
Konusu
Film, vücudu kanlar içinde bulunan Lucie (Jessie Pham) isimli genç bir kızın, eski bir mezbahadan kaçışıyla başlar. Bu mezbahada bir müddet esir tutularak fiziksel ve psikolojik olarak istismara uğramış olan Lucie, sonrasında yerleştirildiği yetimhanede de yaşadıklarının etkisinden kurtulamaz. Yetimhanede, yalnızca Anna (Erika Scott) isimli kız ile konuşan Lucie, belli zamanlarda vücudunda oluşan yaraların bir yaratık (Isabelle Chasse) tarafından yapıldığına inanmaktadır.
On beş yıl sonra, normal bir yaşam sürdüğü görülen bir ailenin evine gelen Lucie (Mylène Jampanoï), elindeki tüfekle ailenin tüm fertlerini öldürür. Evdeki telefondan Anna'yı (Morjana Alaoui) arar ve çocukluğunda kendisine işkence etmiş olan kişileri öldürdüğünü söyleyerek cesetleri gömme konusunda kendisinden yardım ister. Telefon konuşmasının hemen ardından yaratık tarafından saldırıya uğrar ve vücudunun bazı yerlerinde derin kesikler oluşur. Saldırıdan kurtulmak için ev dışına çıktığında, evin bahçesinde Anna ile karşılaşır. Anna, evde gördüğü manzara karşısında dehşete kapılır ve Lucie'nin yanlış kişileri öldürmüş olabileceğinden şüphelenir. İkilinin cesetleri banyoya koymasının ardından Lucie, yatakta uyuyakalır. Bu sırada cesetleri bahçedeki çukura taşıyan Anna, annenin (Patricia Tulasne) ölmediğini görünce ona yardım etmeye çalışır. Ancak sesleri duyarak uyanan Lucie, odasından çıkar ve elindeki çekiçle kadını öldürür. Hemen ardından tekrar yaratık tarafından saldırıya uğrar. Fakat Anna, Lucie'nin elindeki bıçakla kendi kendini kestiğini ve kafasını duvara vurduğunu görür. Yaratık aslında, on beş yıl önce işkenceye uğradığı yerden kaçan Lucie'nin kaçış esnasında gördüğü ve kendisiyle aynı şekilde işkenceye maruz kalan kızın hayalinden ötesi değildir. Kızı kurtaramamış olmanın verdiği pişmanlık duygusuyla birlikte kafasında böyle bir imge oluşturmuş ve pişmanlığını bu şekilde gidermeye çalışmıştır. İşkence yapan kişileri öldürdüğünde artık yaratığı görmeyeceğini düşünse de onları öldürmesi herhangi bir değişiklik yaratmamıştır. En sonunda elindeki bıçakla kendi boğazını kesen Lucie, Anna'nın kolları arasında ölür.
Ertesi sabah Anna, evi temizlediği sırada evin içinden giriş yapılan ve temelin altında yer alan gizli bir bölüm keşfeder. Buraya girdiğinde vücudu yaralarla kaplı, kafasında ve bacak kısmında metalden yapılan zincir benzeri şeyler bulunan bir kızla karşılaşır. Kızı eve çıkarıp, yaralarını temizlediği sırada eve siyah giyimli birkaç kişi girer ve kızı vurarak öldürür. Bu kişiler tarafından bayıltılan Anna, ayıldığında bu kişilerin başı konumunda olan ve Mademoiselle (Catherine Bégin) olarak hitap edilen yaşlı kadın ile karşılaşır. Mademoiselle, gizli bir felsefi örgüte mensup olduğunu, bu örgütün genç kadınlara sistematik bir biçimde işkence yaparak onları "şehit" mertebesine ulaştırması ve bu sayede ölümden sonraki yaşam hakkında bilgi sahibi olmayı amaçladığı şeklinde açıklamada bulunur. Lucie'yi de kendilerinin kaçırdığını ve ona işkence ettiklerini de itiraf eder. Şu ana kadar gerçekleştirdikleri denemelerde başarısız olduklarını ve deneklerin tamamının öldüğünü de sözlerine ekler. İkili arasında geçen bu konuşma sonrasında Anna, örgütün son deneği olarak odaya hapsedilir.
El ve ayak bileklerinden birkaç metre uzunluğundaki zincirle duvara bağlanan Anna, tüm günününü odada geçirir. Günün belli zamanlarında bir adam tarafından dövülürken, yine belli zamanlarda bir kadın tarafından yemek yedirilmektedir. Bu şekilde geçen birkaç gün sonrasında halüsinasyonlar görmeye başlar. Bu halüsinasyonlarda Lucie, kendisini bırakması ve karşı koymaması gerektiğini söyler. Halüsinasyonda kendisine denileni uygulamasından bir müddet sonra kendisini döven ve besleyen kişiler arasında geçen konuşmada, Anna'nın daha önce hiçbir deneğin ulaşamadığı bir aşamaya ulaştığı ve artık deneyin final aşamasına geçerek acı çekmediği söylenir. Kısa bir süre sonra bir cerrah Anna'nın yanına gider ve canlı bir biçimde derisini yüzer. Bu durumda da hayatta kalmayı başaran Anna'nın gözleri yukarı doğru bakmakta ve çevresinde yaşananlara tepki vermemektedir. Artık şehitlik mertebesine eriştiğini düşündüklerinden Mademoiselle çağrılır. Anna, yanına eğilerek ölümden sonraki yaşam hakkındaki deneyimini soran Mademoiselle'in kulağına bir şeyler fısıldar.
Örgüt üyeleri, Anna'nın Mademoiselle ile paylaştığı bilgileri öğrenme amacıyla eve toplanır. Toplantıda, daha önce dört kişinin şehitlik mertebesine eriştiği; ancak ölümden sonra ne olduğunu gören ilk ve tek kişinin Anna olduğu yönünde bilgilendirme yapılır. Yapacağı konuşmaya hazırlanmak için odaya kapanan Mademoiselle, kapıya gelen bir kişinin "deneyimlerin netliği ve açıklığı" ile ilgili sorusuna "yeterince açık ve net olduğu" şeklinde yanıt verir. Ölümden sonrasını hayal edip edemediği sorusunu kapıdakine yönelten Mademoiselle, hayır cevabını aldıktan sonra merak etmeye devam etmesini söyler ve çantasından çıkardığı tabancayla kafasına bir kurşun sıkarak kendisini öldürür. Filmin sonunda, şehit anlamına gelen "martyr" kelimesinin Yunancada "şahit olmak" anlamına gelen "martus" kelimesinden geldiği yazmaktadır.
Frank Zamboni
Frank Zamboni (d. 16 Ocak 1901 - ö. 27 Temmuz 1988), İtalyan asıllı Amerikalı mucit. En ünlü buluşu buz parlatıcı aracı (ice resurfacer) onun soyadı ile tescil edilmiştir.
Yaşamı
Zamboni, İtalyan göçmeni bir ailenin çocuğu olarak Eureka, Utah'ta 1901 yılında doğdu. Ailesi o büyüdüğü esnada, Pocatello, Idaho'da Lava Hot Springs yakınlarında bir çiftlik satın aldı. 1920 yılında abisi George'un bir oto tamircisi olarak çalıştığı, Los Angeles limanı bölgesine ailesi ile birlikte taşındı. Frank Chicago'da bir ticaret okuluna devam ettikten sonra, o ve kardeşi Lawrence Hynes, Los Angeles banliyösünde (şimdiki Paramount'un bir parçası) 1922 yılında bir elektrik kaynağı işyeri açtı. Ertesi yıl evlendi ve bu evliliğinden üç çocuğu oldu.
1927 yılında, Zamboni ve Lawrence bir buz üretim tesisi açarak kalıp buz işine girdi. Fakat 1939 yılında elektrikle çalışan soğutma ünitelerinin kullanılması nedeniyle geleceğin bu işte olduğunu fark ettiler. Yakın çevrede bir buz pateni pisti açmak ve soğutma ünitelerini kullanmaya karar verdiler. Frank 1940 yılında bir kuzeni ile birlikte buz pateni pistinin dondurulması esnasında borulardan kaynaklanan dalgalanmayı ortadan kaldırmanın bir yolunu buldular ve böylece İzlanda buz pateni pistini açtılar. Söz konusu buz pateni pisti halen Zamboni ailesi tarafından işletilmeye devam edilmektedir.
1946 yılında bu yenilik için paten aldılar. Daha sonra 1949 yılında buzdaki dalgalanmayı temizleme işini üç kişinin yaklaşık 90 dakikada yaptığı işi 10 dakikada yapan buz parlatıcı aracını keşfetti. Aynı yıl olağanüstü makinesi için patent başvurusunda bulundu ve yeni aracı kurup, satmak amacıyla Paramount'ta Frank J. Zamboni & Co şirketini kurdu. 1953 yılında buz parlatıcının patentini aldı. 1950 yılında Jeep şasesi üzerine, 1956 yılından 1964 yılına kadar ise Jeep CJ-3BS şasesi üzerine monte ettiği makinenin satışını yaptı. Brantford, Ontario'da bir tesis açarak işlerini büyüttü ve İsviçre'de bir şube açtı. Zamboni adı şirketin ticari ismi olmasına rağmen, makinenin adı günümüzde bazen herhangi bir marka için onun adı ile birlikte kullanılmaya devam etmektedir.
1970'lerde, suni çim yüzeylerden suyun ve boya çizgilerinin kaldırılması, çimlerin rulo haline getirilerek yatırılması amacıyla kapalı stadyumlarda kullanılabilen çim makineleri icad etti. 1983 yılında yaptığı son icadı ise, buz pateni pistlerinin kenarlarında biriken buz birikintilerinin temizlenmesi için otomatik bir kenar alma makinesi olmuştur.
Zamboni, karısının ölümünden yaklaşık iki ay kadar sonra akciğer kanserinden dolayı 1988 yılında öldü. Zamboni isimli şirketi tarafından üretilen ve Zamboni buz kaplama makinesi olarak bilinen makine dünya genelinde 10.000 satış rakamına ulaştı. 10.000'inci makine 2012 yılı Nisan ayında Montreal Canadiens takımına ait Bell Centre'da kullanılmak üzere teslim edildi. Günümüzde şirket hala Frank'in oğlu ve torunu da dahil Zamboni ailesi tarafından işletilmeye devam etmektedir.
Kaliforniya Paramount'ta bulunan Frank J. Zamboni okulu onun adını almıştır.
Günümüzde
Zamboni'nin doğum günü olan 16 Ocak 2013 günü, Google doodle olarak adlandırılan arama motorunun üst bölümünde amacı bir buz parlatıcı aracı ile buz yüzeyini temizlemek olan bir oyun yayınladı.
Brian Valentine
Henry Brian Valentine (doğum: 28 Kasım 1959) yazılım yöneticisi. Intel, Microsoft ve Amazon.com gibi büyük şirketlerde çalıştı.
Hayatı
Washington, Centralia'da doğdu, liseden 1977'de mezun oldu ve Centralia Community College'a (CCC) kaydoldu. Brian, 1979'da CCC'den önlisans derecesi ile mezun olduktan sonra, Washington Üniversitesi'nin mühendislik bölümüne kaydoldu.
1989 (anlam ayrımı)
1989, 20. yüzyılda bir yıl.
Brian Valentine
Hayatı
1981 sonbaharında Valentine, Cheney, Washington'daki Eastern Washington Üniversitesi'nde (EWU) Bilgisayar Bilimleri ve Matematik bölümüne girdi.
1989 (anlam ayrımı)
1989 şu anlamlara da gelebilir:
Brian Valentine
Microsoft
Valentine, Ağustos 1987'de Intel'den istifa etti ve eski Intel meslektaşı olan Paul Maritz Microsoft'a davet etti. Daha sonra burada işe başladı. Sonraki 19 yılını, zamanının en çok kullanılan yazılım ürünlerini piyasaya sürerek geçirdi. Microsoft Exchange Server 4.0, 5.0 ve 5.5'i başlatan ekibi yönetti. Exchange'deki başarısının bir sonucu olarak, 1998'de Steve Ballmer tarafından o sırada başarısız olan Windows 2000 projesini kurtarması istendi. Valentine bir yıl gibi kısa sürede Windows 2000'i başarıyla teslim etmeyi başardı. Daha sonra Windows XP, XP SP2, Windows Server 2003 ve Windows Vista'dan sorumlu ekipleri yönetti.
Amazon
Valentine, 2006 yılından 2014 yılına kadar e-ticaret ekibini kurup yönettiği Amazon.com'a katılmak için taşındı.
Amazon sonrası
Valentine, Seattle'da tanınmış bir inovasyon stüdyosu olan Ivy Softworks'e Eylül 2014'te katıldı ve 2015 yılının başına kadar burada çalıştı.
Hendek (anlam ayrımı)
Hendek, geçmeye engel olacak biçimde uzunlamasına kazılmış derin çukurdur.
Hendek ayrıca şu anlamlara gelebilir:
Paul Ginsparg
Paul Henry Ginsparg (d. 1 Ocak 1955) fizikçi, ArXiv.org e-print arşivinin kurucusu.
Vítor Pereira
Vítor Manuel de Oliveira Lopes Pereira (d. 26 Temmuz 1968; Espinho), Portekizli teknik direktör ve eski futbolcudur. En son Brezilya Seri A liginde yer alan Flamengo'un teknik direktörlüğünü yapmıştır.
Teknik direktörlük kariyeri
Espinho kentinde doğmuş ve futbolculuğa Sporting de Espinho kulübünde başlamıştır. Kariyeri boyunca orta saha olarak, ülkesinin amatör kulüplerinde forma giymiş, 28 yaşında futbolu bırakmıştır.
Futbolu bıraktıktan sonra, çalışmaya başlamıştır. 2004 yılında Sanjoanense'de ilk teknik direktörlük deneyimini yaşamıştır. 2005 yılında, daha önce formasını giydiği Espinho'nun başına geçtikten sonra; 2007'de Porto altyapısında ikinci kez antrenörlüğe başlamıştır. 2008-09 sezonunda, Segunda Liga'da mücadele eden Santa Clara'da göreve başlamıştır.
2010 yazında Santa Clara'daki görevinden ayrılarak, daha önce altyapısında görev aldığı Porto'da André Villas-Boas'ın yardımcılığına başlamıştır. Villas-Boas'ın Haziran 2011'de Chelsea ile anlaşmasıyla birlikte, Porto'nun teknik direktörü olmuştur. Porto ile, iki Primeira Liga şampiyonluğu ve iki Supertaça Cândido de Oliveira kazanmıştır.
2013-14 sezonunda, Suudi Arabistan'ın El-Ehli kulübünde görev yapmıştır. Ocak 2015'te, kovulan Míchel'in yerine Olympiakos'un teknik direktörlüğüne getirilmiş ve yarım sezonda lig ve kupada şampiyonluk yaşamıştır. 9 Haziran 2015 tarihinde, Fenerbahçe için Giuliano Terraneo ile birlikte İstanbul'a gelmiş, sonrasında Olympiakos ile olan sözleşmesi karşılıklı olarak feshedilmiştir.
Sanherib
Sanherib, kral olur olmaz pek çok sorunla karşılaştı. İstilacı Kimmerlere karşı sınırlarını korumaya çalıştı. Mezopotamya'nın diğer büyük gücü Babil'le ölüm-kalım savaşına girdi ve zaferle çıkmayı becerdi. Babil'in istilasıyla beraber Asur, doğal sınırlarına ulaşmış oluyordu.
Vítor Pereira
Teknik direktörlük kariyeri
11 Haziran 2015 tarihinde Fenerbahçe, yaptığı açıklamayla Pereira ile 2 yıllık anlaşmaya varıldığını duyurmuştur.
Sanherib
Suriye'nin güneyindeki Yahudi krallıklarına saldıran Sanherib, buraları işgal ederek yağmaladı. Bu hareketi Yahudiler ve onların ardılı Hristiyanlar tarafından hatırlanacak ve dini öykülerdeki zalim Mezopotamya kralı imajına katkıda bulunacaktı.
Mısır'ı da istila etmeye kalkışan Sanherib, askerlerin isteksizliği sonucu bu amacına ulaşamadı.
Sanherib zamanında Asur, hayatta kalma mücadelesi vermekten kurtularak alabildiğine yayılmaya başlamıştır.
Savaşçılığın yanı sıra Sanherib sanata da önem vermişti. Savaş esirlerini çalıştırarak başkent Ninova'yı tapınaklar ve ihtişamlı eserlerle doldurmuştu.
Rivayete göre eski çağlarda suyun yüksek yerlere taşınmasında kullanılan ve Babil'in Asma Bahçeleri'ni olanaklı kılan Arşimet burgusunu da Sanherib icat etmiştir. Kral Sanherib, Nisrok'un tapınağında ibadet ettiği sırada oğulları Adrammelek ve Şaretser (2. Krallar 19:37, Yeşaya 37:38) tarafından öldürülmüştür.
Vítor Pereira
Fenerbahçe (2021)
Vitor Pereira takımın başına geçtikten sonra takım da köklü değişiklikler yaptı. Teknik ekipten Yardımcı Antrenörler Volkan demirel, Mehmet Aurelio ile kaleci Antrenörü Micahel Kraft ile yollarını ayırdı. Daha sonra takıma 18 yeni oyuncu transfer edilirken 21 oyuncu ise takımdan gönderildi. Pereira takımı 3-4-3 sisteminde oynattı. Sezonun ilk resmi maçına 15 Ağustos'ta Adana Demirspor deplasmanında çıktı ve maçı 1-0 kazandı daha sonra Fenerbahçe 22 Ağustos'ta Antalyaspor'u 2-0, 29 Ağustos ta Altay'ı 2-0 yenerek sezona iyi bir başlangıç yaptı. UEFA Avrupa ligi elemelerinde ise Fenebahçe, kendi evinde Helsinki'yi 1-0 deplasmanda ise 2-5 yenerek gruplara kalmayı başardı. 19 Eylül de Fenebahçe, deplasmanda Başakşehir'e 2-0 kaybederek ilk mağlubiyetini aldı. Ancak daha sonra evinde Giresunspor'u 2-1 deplasmanda Hatayspor'u 1-2 yenince 7. haftayı lider kapattı.
NGC 6044
NGC 6044, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Herkül takımyıldızı yönünde bulunur. S0 tipi bir merceksi galaksidir. Amerikan astronom Lewis A. Swift tarafından 1886 yılında 40,64 cm (16 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Vítor Pereira
Fenerbahçe (2021)
20 Aralık 2021 tarihinde Fenerbahçe ile yapmış olduğu anlaşma ile Fenerbahçe'deki görevini ligin ilk yarısının bitimine 2 hafta kala sonlandırdı. Pereira, Fenerbahçe ile Süper Lig'de 8 galibiyet, 4 beraberlik ve 5 yenilgi aldı. Avrupa sahnesinde ise 3 galibiyet, 3 beraberlik ve 2 yenilgi aldı.
Başarıları
Shanghai SIPG
Teknik direktörlük istatistikleri
, ,
Sanherib
Sahherib'den sonra Asur tahtına oğlu Esarhaddon geçti.
Paul Ginsparg
Fizik kariyeri
1990 yılına kadar Harvard Üniversitesi fizik bölümünde çalıştı. Basım öncesi arşiv o Los Alamos Ulusal Laboratuvarı'nda çalıştığı yıllarda yapıldı. Burada 1990-2001 yılları arasında çalıştı. 2001 yılından beri Cornell Üniversitesi'nde Fizik ve Bilgisayar & Bilgilendirme Bilimi (Physics and Computing & Information Science) dalında profesördür.
Kuantum Alan Teorisi, Sicim Teorisi, Konformal Alan Teorisi ve kuantum yerçekimi hakkında yayımlarda bulundu. Ayrıca bilişim çağında değişen fizik dünyası hakkında sık yorumlarda bulunur.
Aile hayatı
İki çocuğu vardır. Kızının adı Miryam Ginsparg, oğlunun adı Noam Ginsparg'dır. Eşi ise Laura Jones'tur.
Bolu ilindeki yerleşim yerleri listesi
Bu madde Bolu ilindeki yerleşim yerleri listesidir.
Thorncote Green
Thorncote Green, İngiltere'nin Bedfordshire kontluğunda bulunan bir mezra.
Fırat Tanış
Nuri Fırat Tanış (5 Mayıs 1975, İstanbul), Türk oyuncu ve müzisyen.
Hayatı
İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü mezunu olan sanatçı, tiyatroya lise döneminde Mehmet Beyazıd Lisesi'nde başladı. Bir süre Şehir Tiyatrosu'nda görev yaptığı 1998-2001 yılları arasında Başar Sabuncu, Mehmet Ulusoy, Kemal Kocatürk gibi yönetmenlerle çalıştı. 2000-2010 tarihleri arasında Sır Çocukları, Tramvay, Beyaz Melek, Dilber'in Sekiz Günü, Vay Arkadaş-Manik, Tik, Dildo sinema filmlerinde ve Adem ile Havva, Radyo-Madyo, Yeditepe İstanbul, Felek Ne Demek, Şeytan Ayrıntıda Gizlidir, Aşka Sürgün, Ihlamurlar Altında, Menekşe ile Halil, Geniş Aile televizyon yapımlarında  rol aldı. Müzik alanında da çalışmaları olan sanatçının sözü-müziği kendine ait olan çalışmaları Emre Altuğ, Levent Yüksel, Gülay gibi yorumcular tarafından seslendirilmiştir. 1 Ekim 2012'de kurulan günlük soL Gazetesi'nin kültür sayfasında 3 Aralık 2012'den itibaren köşe yazarlığı yapmaktadır. 10 Haziran 2013 itibarı ile dizi oyunculuğunu bıraktığını açıklamış, buna sebep olarak televizyon kanallarının 2013 Taksim Gezi Parkı protestolarına yeterli yayın saati ayırmamasını göstermiştir.
Angola
Angola ya da resmî adı ile Angola Cumhuriyeti, Afrika kıtasının güneybatı bölümünde yer alan bir ülkedir. Kimbundu, Umbundu ve Kikongo dillerinde Ngola olarak adlandırılan ülkenin komşularını güneyde Namibya, kuzeydoğuda Kongo DC, doğuda Zambiya oluşturmakta olup, ülkenin batısında Atlas Okyanusu yer almaktadır. Angola'ya bağlı olmasına rağmen anakara ile fiziki bağlantısı bulunmayan ve ülkenin kuzeyinde Atlas Okyanusu kıyısında yer alan Cabinda bölgesi de Kongo Cumhuriyeti'nin yanı sıra yine Kongo DC ile sınıra sahiptir. Resmi dili Portekizce'dir.
İsim
Ülkenin günümüzde kullanılan ismi geçmişte Angola'nın batı kesimlerinde kurulu olan ve bir Bantu krallığı olan Ndongo Krallığı'nda krala verilen unvandan gelmektedir. O dönem krallara verilen Ngola unvanı o dönem sömürge devleti olarak bölgeye gelen Portekizli denizciler tarafından önce Luanda ve çevresi için kullanılmış, daha sonraları da günümüzde başka bir ili olan Benguela'yı kapsayacak şekilde genişletilmiş, 19. yy itibarıyla de o dönem henüz sınırları tam belirlenmeyen ancak Portekiz'in hakimiyeti altına aldığı bugünkü Angola topraklarını tamamı için kullanılmıştır.
Coğrafya
Ülkenin batısında Atlas Okyanusu kıyısında başlayan dar vadiler, doğu yönünde ülke topraklarının içerisine ilerlendiğinde yükseltinin de artması ile birlikte dağlık arazi olarak gözlemlenebilmektedir. Bu araziyi oluşturan Bié dağlık alanları Angola'nın merkezinde yer almakta olup, 2.619 m ile ülkenin en yüksek noktasını oluşturan Môco dağı da bu yüksek arazide yer almaktadır. Ülkenin güney bölgesi ise daha alçak bir konumdadır. Angola'nın doğu kısımlarında ise Zambezi nehrinin kolları yer almaktadır.
İklim
Ülke üç farklı iklim bölgesine ayrılmış durumdadır. Buna göre ülkenin sahil kesiminde ve kuzey bölgelerinde tropikal iklim etkisini göstermektedir. Bu iklimde yıl boyu yüksek sıcaklıklar ölçülmekte olup, gündüz 25 °C ila 30 °C arasında sıcaklıklar ölçülmektedir. Bu bölgelerde Kasım ile Nisan arası yağmur sezonu yaşanmakta olup, yıllık yağış ortalaması 500 mm düzeyindedir. Bu yağışlı dönemde bu bölgenin soğuk Benguela Akıntısı etkisinde olması nedeniyle sık bir şekilde sis görülebilmektedir.
Ülkenin orta kısmında yer alan yüksek kesimlerinde ve güneyinde ise ılımlı bir tropikal iklim gözlemlenmektedir. Özellikle kış aylarında gündüz ile gece sıcaklıklarında yüksek farklılıklar yaşanabilmektedir. Bu bölgede yer alan Huambo'da Temmuz ayında gündüz sıcaklığı 25 °C ile ölçülebilirken gece sıcaklıkları 7-8 °C düzeyinde görülebilmektedir. Bölgede Ekim ile Nisan ayları arasında yağmur sezonu yaşanmakta olup, yıllık ortalama 1000 mm yağış düşebilmektedir.
Buz pateni pisti
Buz pateni pisti ya da buz pisti, insanların kış sporları veya buz pateni yapabilmesi amacıyla, çeşitli kimyasallar kullanılarak dondurularak sertleştirilmiş bir alandır. Buz pateni eğlence amacıyla yapılmasının yanı sıra, aynı alanda bandy, buz hokeyi, sürat pateni, artistik patinaj gibi yarışma ve buz gösterileri yapılır.
Zvenigorodlu Yuri
Yuri Dmitriyeviç (26 Kasım 1374, Pereslavl-Zalesski - 5 Haziran 1434, Galiç) 1389'dan ölümüne kadar Zvenigorod Dükü. 1359-1389 yılları arasında Moskova Büyük Prensi olan Dmitri Donskoy'un oğludur. Yeğeni II. Vasili'ye karşı başlatılan Moskova İç Savaşı'nın önderidir.
Buz pateni pisti
Yaygın kullanım olarak doğal ve suni olmak üzere iki tür buz pateni pisti bulunmaktadır. Doğal buz pistlerinde, pistin tabanında bulunan su, yine bu tabanın altında bulunan soğuk hava üreten cihazlar ile ortam sıcaklığı düşürülerek soğutulur ve dondurulur. Suni buz pateni pistlerinde ise su yerine mekanik olarak donmuş veya sudan daha çabuk donan kimyasallar kullanılır.
Angola
İklim
Angola'nın güneydoğu bölgesinde ise oldukça sıcak ve kurak bir iklim yaşanmaktadır. Gece sıcaklıkların düşük olduğu bölgeye düşen yağış miktarı az olup, yıllık ortalama 250 mm yağış düşmektedir.
Oxyopes assamensis
Oxyopes assamensis, Oxyopes cinsine bağlı bir hayvan türüdür.
Angola
Bitki örtüsü ve yaban hayat
Ülke genelinde yaşanan farklı iklim çeşitliliğine bağlı olarak kuzeyde ve Cabinda'da tropikal yağmur ormanlarından, orta kesimlerde ağaçlı geniş çayırlara ve güneyde ise sütleğen, akasya ve baobabın sık bulunduğu geniş otlaklıklara kadar farklı bitki örtüsü gözlemlenebilmektedir. Ülkenin güneybatı ucunda ise Namibya'dan başlayarak kıyı şeridi boyunca ilerleyen çöl yer almaktadır.
Angola'nın yaban hayatı zenginlik arz etmekte olup, fil, su aygırı, çita, gnu, deve kuşu, timsah, gergedan ve zebra gibi vahşi hayvanlar gözlemlenebilmektedir. Ülke genelinde giderek artan tarımsal alanlar ile birlikte yaşanan iç savaş ve fildişi ticareti gibi nedenler ülkedeki yaban hayatı tehlike altına almaktadır.
Nüfus
Angola nüfusu ile ilgili kesin bir bilgi bulunmamakta olup, Birleşmiş Milletler'in 2012 tahmini verilerine göre 20,6 milyon kişinin yaşadığı tahmin edilmektedir. Bazı kaynaklar 17 Milyon nüfustan bahsetmektedir. Birleşmiş Milletler 2009 verilerine göre nüfusun 18 milyon olduğunu tahmin etmiştir. Güncel olarak bu rakamların daha gerçekçi olduğu varsayımları yapılmakta olup, bugüne kadar tahmin edilen 12-13 milyon nüfustan çok daha fazlasının Angola'da yaşadığı düşünülmektedir. Farklı bir kaynağa göre de 2018 tahmini nüfusun 30,355,880 olduğu ifade edilmiştir. Bir Angola internet sitesi, 2010 yayınladığı verilerde, Angola'da resmi olarak 15,1 milyon insanın yaşadığını ifade etmiştir. Ülke içerisinde uzun yıllar süren iç savaş, buna bağlı olarak tahmin edilemeyen ekonomik, sosyal ve siyasi sonuçlar Angola'da akut demografik sorunların doğmasına sebebiyet vermiştir. Özellikle 2000'li yıllarda nüfusun belli bir kesimi büyük şehirlere, bataklık, ormanlık alanlar gibi kimsenin ulaşamayacağı yerlere ya da komşu ülkelere (Namibya, Botsvana, Kongo Cumhuriyeti, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Zambiya) kaçarak yerini terk etmiştir. 2000'li yıllarda iç barışın sağlanması neticesinde nüfusun belli bir kesimi yaşadığı yerlere geri dönüş yapmış olsa da, beklenen geri dönüş etkisi gözlemlenememiştir. Bu süreçte iş olanaklarının da daha fazla olması ile bağlantılı olarak da kıyı şeridinde yer alan şehirlerde nüfus artışı yaşanmış olup, özellikle ülkenin iç kısımlarında insansız, ıssız bölgeler oluşmuştur.
Angola genç bir nüfusa sahip olup, 2020 tahmini verilerine göre %66,47'si 0-24 yaş aralığındadır. Ülkenin sadece %2,30'si 65 yaş ve üzerindedir.
Çağlayan, Gördes
Çağlayan, Manisa ilinin Gördes ilçesine bağlı bir mahalledir.
Angola
Nüfus
0-14 yaş: %47.83 (erkek 7,758,636/kadın 7,797,869) 15-24 yaş: %18.64 (erkek 2,950,999/kadın 3,109,741) 25-54 yaş: %27.8 (erkek 4,301,618/kadın 4,740,463) 55-64 yaş: %3.43 (erkek 523,517/kadın 591,249) 65 yaş ve üzeri: %2.30 (erkek 312,197/kadın 436,050)
Çağlayan, Gördes
Tarihçe
Mahallenin eski adı Kızıllar olup cumhuriyetin ilk yıllarında köye gelen Gördes kaymakamı mahallenin önde gelenlerinden Ahmet Çağlayan'ın evine konuk olmuştur. Mahallenin eski adının hoş olmadığını söyleyip yeni bir isim bulmak istemiştir. Nihayetinde evine misafir olduğu Ahmet Çağlayan'ın soyismini mahallenin adına vermiştir.
Angola
Nüfus
2022 tahminî verilerine göre Angola'da 34,795,287 milyona yakın kişi yaşadığı tahmin edilmektedir.
Etnik gruplar
Ülke nüfusunun büyük çoğunluğu kendisini Bantu etnik grubuna mensup olarak ifade etmektedir. Bantu etnik grubu içerisinde de çoğunluğu ülke nüfusunun içerisinde üçte çoğunluğu kapsayan Ovimbundu grubu oluşturmaktadır. Ovimbundu etnik grubundan sonra ülke nüfusunda ikinci derecede öneme sahip olan grup Ambundu etnik grubudur. Ülke içerisinde Kimbundu dilini konuşan etnik grup olarak nüfusun %25'ini oluşturmaktadırlar. Angola nüfusunun %13'ünü oluşturan ve çoğunlukla ülkenin kuzeybatı bölgelerinde yaşayan grup olan Bakongo etnik grubu ülkenin en büyük üçüncü etnik grubunu oluşturmaktadır. Ülke içerisinde meleços olarak adlandırılan ve yerli Afrikalı-Avrupalı melezi olan topluluğun oranı %2 düzeyinde olup, ülke içerisinde çoğunluğunu Portekizlilerin oluşturduğu beyaz Avrupalıların oranı ise %1 civarındadır. İlk sömürge döneminde 320.000 - 350.000 arasında bir nüfusa sahip olan Portekizliler, özellikle Angola'nın bağımsızlık ilanından hemen önce ya da hemen sonra ülkeyi terk ederek Portekiz, Brezilya ve Güney Afrika'ya kaçmışlardır. Avrupalı toplulukların haricinde son dönemde yaşanan göç dalgası ile 300.000 civarı Çin vatandaşı Angola'ya gelmiştir.
Angola'da, başta Afrika ülkeleri olmak üzere, diğer birçok ülkeden farklı olarak etnik grup farklılıkları hemen hemen hiçbir sorunun ve çatışmanın kaynağı olarak gözlemlenememiştir. Sadece 1970'li yıllarda Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ne kaçan Bakongolar, geri dönüşlerinde Luanda ve civarındaki yerleşim yerlerine yerleştirildiklerinde o dönem orada yaşayan diğer etnik gruplar ile 'yabancılaşma' yaşansa da şiddet olayları yaşanmamıştır.
İngilizcede dilsel saflık
Kimi insanlar İngilizcenin, özellikle 11. yüzyıldaki İskandinav işgalleriyle dili ele geçirmeye başlayan Yunan ve Latin kökenli kelimelerinden kurtulup sadece kendine has Anglo-Sakson ve biraz genişletilerek Cermen sözcüklerle konuşulmasını destekler. (Örneğin İngilizcede kelime bilgisi anlamına gelen vocabulary yerine Cermen kökenli wordstock'un kullanımı) Aynı zamanda bu düşünce akımı, İngilizcede artık kullanılmayan bazı arkaik kelimelerin de canlandırılmasını savunur. Tüm bunların uygulanması sonucu oluşan dile, Anglo-Saksonların kökeni olan Kuzey-Cermen topluluk Angluslardan hareketle Anglish veya Kök İngilizce denir.
Angola
Dil
Angola'da konuşulan neredeyse her yerel dil Bantu dil grubuna ait dillerdir. Portekizce ülkenin resmi dili konumunda olup, çoğunluğu Luanda'da yaşayanlar oluşturmak üzere nüfusun %30'u tarafından anadili olarak konuşulmaktadır. Afrika dilleri içerisinde en yaygın dil ise Ovimbundu etnik grubu tarafından konuşulan Umbundu dilidir. Umbundu'nun haricinde Ambundu etnik grubunun konuştuğu Kimbundu dili ile Bakongo etnik grubunun konuştuğu Kikongo dili diğer yaygın diller olarak ülkede konuşulmaktadır. Bunun dışında günlük hayatta Portekizce ve Kikongo başta olmak üzere birkaç dilin karıştırılması ile oluşturulan Angola Kreyol dili olan Kituba konuşulmaktadır. Bu dillerin haricinde daha küçük gruplar tarafından konuşulan Chilunga, Lingála, Ngangela, Oshivambo (Kwanyama, Ndonga), Otjiherero ve Chokwe dilleri de mevcuttur. Angola içerisinde toplam 40 değişik dil/lehçe konuşulmaktadır
Din
Ülke genelinde nüfusun yarısından biraz fazlası Hristiyan dinine mensuptur. Burada katolik mezhebine göre inancını yaşayanların oranı %38 olarak ifade edilirken, Protestan mezhebine inananların oranı %15 düzeyindedir. Angola'da nüfusun geriye kalan yarıya yakın kısmı ise yerel dinlere inanmaktadır. İslamiyet, Angola'da neredeyse hiç görülmemekte olup, islam inancına göre yaşamını idame ettiren ve çoğu diğer Afrika ülkelerinden gelen %1 civarı topluluğun çoğu ise sünni mezhebine göre inancını yaşamaktadır. Burada dini inançlarda ortaya çıkan farklılıklar nedeniyle İslami topluluk bir birliktelik sağlayamamaktadır. Suudi Arabistan 2010 yılında ülkede içerisinde İslamiyeti ilerletmek adına Luanda'da İslami bir üniversitenin kurulumunu finanse edeceğini duyurmuştur. Angola hükûmeti Ekim 2013'te yaptığı açıklamada ülke içerisinde İslam inancını yasa dışı din olarak ilan ederek, tüm İslami unsurları yasaklayarak camileri kapatmış ya da yıktırmıştır. Bu yasaklama Angola kültürüne ve geleneklerine zarar veren tüm dini hareketleri kapsayacağı hükûmet yetkilileri tarafından ifade edilmiştir.
İngilizcede dilsel saflık
İngilizce, diğer diller gibi yüzyıllarca yabancı dillerin etkisinde kalması sebebiyle, sadece var olan Cermen kelimelerle konuşmak imkânsıza yakındır. Bu sebeple oluşmuş bazı topluluklar kendilerini arı İngilizce kelimeler ve ekler kullanarak yabancı kökenli sözcüklere karşılıklar bulmaya adamışlardır. Bu akım aslında 16. yüzyıla kadar dayanır. Charles Dickens, Thomas Hardy ve William Barnes gibi 19. yüzyıl yazarları da kitaplarında sıkça kendi öz İngilizce kelimelerini türetmişlerdir. [ornitology yerine birdlore (kuş ilimi), flexible yerine bendsome (bükülebilir, esnek)].
Angola
Sağlık
Ülke genelinde 5 yaş altı çocuklarda ölüm oranı, dünya geneli ortalamasının çok üzerinde gerçekleşmekte olup, en yüksek ikinci oran olduğu ifade edilmektedir. Angola'da her üç dakikada bir çocuk hayatını kaybetmektedir. 2013 tahmini verilerine göre ülke genelinde ortalama yaşam 54,95 düzeyinde gözlemlenmekte olup, bu oran erkeklerde 53,83, kadınlarda ise 56,11 seviyesindedir.
Eğitim
Ülke genelinde 15 yaş ve üzerinde olan nüfusta okuma yazma bilenlerin oranı 2011 tahmini verilerine göre %70,4 düzeyindedir. Bu oran erkeklerde %82,6 iken, kadınlarda %58,6 seviyesindedir. Angola'da ilkokula gitmek zorunlu olmasına rağmen bu eğitimlere katılım çocuklar arasında üçte bir oranı seviyesindedir. İlkokula giden çocukların %54'ü aynı sınıfa bir veya birden fazla yıl tekrar gitmektedir. Ülke genelinde 5. ve 6. sınıfı içeren okulların azlığı sebebiyle ilkokul 5. sınıfa erişen öğrenciler arasında eğitim hayatına devam etme oranı %6 gibi düşük bir seviyededir. Ayrıca ülkede yaşanan iç savaş nedeniyle hayatını kaybeden ya da göç eden birçok öğretmen olması nedeniyle, ülke genelinde öğretmen bulma ve yetiştirme sıkıntısı da yaşanmaktadır. Günümüzde Angola Eğitim Bakanlığı'nın, Ajuda de desenvolvimento de Povo para Povo em Angola yardım kuruluşu ile ortaklaşa gerçekleştirdiği projede Huambo, Caxito, Cabinda, Benguela, Luanda, Zaire ve Bié'de kurulan eğitim merkezlerinde öğretmen ihtiyacını karşılama adına öğretmen adaylarına eğitimler verilmektedir. 2006 yılına kadar eğitimi tamamlanan 1000'den fazla öğretmen kırsal alanlarda eğitime başlamış olup, 2015 yılına kadar eğitilen öğretmen sayısının 8000'i bulması amaçlanmaktadır.
İngilizcede dilsel saflık
Kök İngilizce ile yazılmış bazı örnekler
1989'da Poul Anderson tarafından yazılmış Uncleftish Beholding (Atom Teorisi), bu konuda verilebilecek en bilinen örnektir.
Yüzme bezi
Yüzme bezi bir bebek bezi türüdür. İdrarını tutamayanlar, genellikle bebekler veya küçük çocuklar için yapılır.
İngilizcede dilsel saflık
Kök İngilizce ile yazılmış bazı örnekler
''For most of its being, mankind did not know what things are made of, but could only guess. With the growth of worldken, we began to learn, and today we have a beholding of stuff and work that watching bears out, both in the workstead and in daily life.''
Angola
Eğitim
Angola'da yükseköğrenim kurumları 1990'lı yıllara kadar devlet tarafından idare edilmekteydi. Özellikle, çoğu kötü bir durumda bulunsa da sahip olduğu 40 farklı merkezdeki yerleşkesi ile Universidade Agostinho Neto önemli bir yere sahipti. Bu üniversitenin haricinde ayrıca Luanda'da yerleşik Universidade Católica de Angola (UCAN) bulunmaktaydı. Günümüzde çoğunluğu başkent Luanda'da olmak üzere ve Portekiz'de aynı ismi taşıyan üniversiteler ile sıkı işbirliğinde içerisinde olan Universidade Lusíada de Angola, Universidade Lusófona de Angola ve Universidade Jean Piaget de Angola özel üniversiteler olarak hizmet vermektedir. Bunların haricinde tamamen Angola merkezli üniversiteler olan Universidade Privada de Angola, Universidade Metodista de Angola, Universidade Metropolitana de Angola, Universidade Independente de Angola, Universidade Técnica de Angola, Universidade Gregório Semedo, Universidade Óscar Ribas, Universidade de Belas ve Instituto Superior de Ciências Sociais e Relações Internacionais gibi özel üniversilerde öğrencilere eğitim-öğretim imkânı sunmaktadır.
Yüzme bezi
Splash About ve The Honest Company gibi markalar, malzemeleri olarak sıkıca örülmüş polyester veya neopren kullanır. Popüler yüzme bezi markası, Kimberly-Clark Huggies markası altında pazarlanan bezlerdir. Procter & Gamble, rakip marka Pampers (Prima) Splashers'ı üretti
Angola
Tarih
Günümüzde Angola'nın varlığını sürdürdüğü topraklarda yaşayan ilk topluluk Khoisan topluluğu olmuştur. Khoisan topluluğu ilerleyen yıllarda Bantu halkları tarafından bölgeden uzaklaştırılmıştır. 15. yy sonlarına doğru Avrupalılar ve özellikle de Portekizli denizciler ile başlayan temasın sonucunda Portekiz 1483 yılında, günümüzde Luanda'nın bulunduğu sahil kesiminde ve iç bölgelerde ticaret merkezleri oluşturmuştur. Angola'nın bugünkü sınırlarının sistematik olarak ele geçirilmesi ve işgal edilmesi ise 19. yy sonlarında başlatılmış olup, bu işgal 1920'li yıllara kadar sürdürülmüştür.
İngilizcede dilsel saflık
Kök İngilizce ile yazılmış bazı örnekler
''Var oluşu boyunca insanoğlu, maddelerin neylerden oluştuğu konusunda bir tahminde bulunmaktan öteye gidemiyordu. Bilimin gelişmesi ile öğrenmeye, bilgi sahibi olmaya başladık ve bugün, hem günlük hayatımızda hem de çalışma ortamımızda etrafımızı saran maddeler ile ilgili teorilerimiz var.''
Yazıda, günlük hayatta sık sık kullanılmamasına rağmen var olan kelimelerin yanı sıra;
Angola
Tarih
Angola 1920'li yılların ortasından 1960'lı yılların başına kadar 'klasik' sömürü sistemi içerisinde Portekiz tarafından yönetilmiştir. Bu dönemde koloni sahibi Portekiz, 1926 yılından Karanfil Devrimi'nin yaşandığı 1974 yılına kadar askerî cunta tarafından idare edilmiştir.
İngilizcede dilsel saflık
Kök İngilizce ile yazılmış bazı örnekler
''The underlying kinds of stuff are the firststuffs, which link together in sundry ways to give rise to the rest. Formerly we knew of ninety-two firststuffs, from waterstuff, the lightest and barest, to ymirstuff, the heaviest.''
Aster alpinoamellus
Aster alpinoamellus Aster cinsine bağlı bir türdür.
İngilizcede dilsel saflık
Kök İngilizce ile yazılmış bazı örnekler
''Tüm maddeler, elementlerden oluşurlar. Bu elementler çeşitli yollarla birbirlerine bağlanıp yeni maddeleri meydana getirirler. Şimdiye kadar 92 elementin varlığından haberdardık. En hafif ve açık olan hidrojenden en ağır olan uranyuma kadar.''
Aklımda Sorular Var
Aklımda Sorular Var, Tuğba Yurt'un DMC etiketiyle çıkan 5. maksi teklisidir. Şarkının sözü Osman Hekimoğlu'na müziği ve düzenlemesi Ender Çabuker'e aittir. Albümde 3 adet versiyon vardır.Şarkının video klibini Murad Küçük çekmiştir.
İngilizcede dilsel saflık
Kaynakça ve Ayrıca Bakınız
Anglish topluluğu ve sözlüğü: anglish.wikia.com
Angola
Tarih
Koloni döneminde ülkenin en büyük ekonomik değerini tarım ve hayvancılık oluşturmaktaydı. Bu tür faaliyetler Avrupalı yerleşimciler tarafından büyük işletmelerde yapılmasının yanı sıra, Afrikalı yerliler tarafından da aile işletmelerinde gerçekleştirilmekteydi. Bunun haricinde koloni ülkesi için çıkartılan elmasın ihracatı, önemli bir kaynak oluşturmaktaydı.
1950'li yıllarda milliyetçi direnişin şekillenmesi ile başlayan süreç, 1961 yılında silahlı mücadeleye dönmüştür. Özellikle Afrika Yılı olarak adlandırılan 1960 yılında 18 Afrika ülkesinin sömürge sahibi ülkelerden bağımsızlığını ilan etmesi Angola'da da bu sürecin ilerlemesine neden olmuştur.
Portekiz'de gerçekleştirilen devrim Angola'da bağımsızlık mücadelesi veren ve farklı etnik kökenleri temsil eden Angola Ulusal Kurtuluş Cephesi (FNLA), Angola'nın Bağımsızlığı İçin Halk Hareketi (MPLA) ve União Nacional para a Independência Total de Angola (UNITA) özgürlük hareketleri arasında iktidarı ele geçirme adına silahlı çatışmanın yoğunlaşmasına sebep olmuştur. Yaşanan bu çatışmalarda Amerika Birleşik Devletleri, Zaire (1997'den itibaren Kongo DC) ve Güney Afrika Cumhuriyeti (o dönem iktidarda Apartheid hükûmeti bulunmaktaydı) FNLA ile UNITA cephesinde yer alırken, Sovyetler Birliği ve Küba MPLA tarafında yer almışlardır. Çatışmalar sonucu MPLA mücadeleyi kazanan taraf olarak 1975 yılında Luanda'da bağımsızlığı ilan etmiş, aynı dönemde FNLA ve UNITA'da Huambo'da bağımsızlık açıklamasında bulunmuştur.
Huembo'da FNLA ve UNITA tarafından oluşturulan 'karşı hükûmet' her ne kadar kısa süre içerisinde dağılsada, bağımsızlık ilanından kısa bir süre sonra bu üç taraf arasında Angola'yı iç savaşa sürükleyen çatışmalar şiddetlenmiştir. FNLA bu mücadeleden kısa süre içerisinde elense de, UNITA liderleri Jonas Savimbi'nin 2002'deki ölümüne kadar mücadelesini sürdürmüştür. Bu dönemde iktidardaki MPLA ise sosyalist ülkeleri rol model alarak siyasi-ekonomik bir rejim oluşturmuştur.
Bu sistem 1990/91 yılları arasında iç savaşta yaşanan kısa süreli duraklamada çok partili sistem lehine değiştirilmiştir. 1992 gerçekleştirilen ve UNITA'nın da yer aldığı genel seçimlerde MPLA parti olarak parlamentoda mutlak çoğunluğu elde etse de, partinin devlet başkanı adayı José Eduardo dos Santos devlet başkanı olması için Jonas Savimbi'ye karşı gereken çoğunluğu sağlayamayarak yasa gereği zorunlu olan ikinci seçim turuna girmek durumunda kalmıştır.
Yapılan bu seçimler ülkede 2002 yılına kadar sürecek karmaşık bir yapıya sebep olmuştur. Bir tarafta MPLA ve UNITA ortaklaşa parlamentoda hatta hükûmette yer alırken, UNITA'nın askeri kanadı seçimlerden hemen sonra silahlı mücadeleyi yeniden başlatmıştır. Ülkedeki siyasi gelişmeler neticesinde yönetimde otoriter bir devlet başkanlığı yönetimi benimsenmiş, ülke genelinde ciddi yıkımlar gerçekleştirilmiştir.
2002 yılında UNITA lideri Jonas Savimbi'nin ülkenin doğusunda ordu tarafından yakalanıp vurulmasından sonra UNITA silahlı mücadeleyi bıraktığını açıklamıştır. Bu olay neticesinde silahlı kanadını lav edilen UNITA'da buradaki güçlerin bir bölümünü Angola ordusu bünyesine alınmıştır. Yeni genel başkanları Isaias Samakuva önderliğinde normal bir muhalefet partisi görüntüsüne bürünen UNITA, 2008 yılında gerçekleştirilen ve MPLA'nın oyların %80'ini elde ettiği seçimlerde bir varlık gösterememiştir.
Angola'da 2010 yılında kabul edilen yeni anayasa, iktidardaki MPLA'yı güçlendirmekte ve devlet başkanına otoriter bir yönetim imkânı sağlamaktadır.
İdari yapılanma
Angola 18 bölgeye ayrılmış olup, bu bölgeler şu şekildedir:
Bu var olan 18 bölge ayrıca 157 ile ve 618 ilçeye bölünmüş konumdadır.
Siyasi ilişkiler
Angola'da güncel olarak siyasi güç devlet başkanındadır. Yürütme gücü aynı zamanda ordunun başkumandanı ve hükûmet yetkilisi de olan devlet başkanı dos Santos ile bakanlar kurulunun elinde bulundurmaktadır. Bakanlar kurulu çok sık aralıklarla devlet başkanının başkanlığında toplanarak güncel konular hakkında görüşmeler gerçekleştirirler. Ülkede bulunan 18 bölge, devlet başkanı tarafından atanan valiler tarafından yönetilmektedir. Ülkenin hukuk sistemi, sömürge döneminde ülkeyi elinde bulunduran Portekiz'in hukuk sisteminden esinlenerek oluşturulmuş olmasına rağmen yetersiz ve bölük pörçük bir konumdadır. Ülke genelinde 140'tan fazla belediye yer almasına rağmen sadece 12 yerleşim alanında mahkemeler bulunmaktadır. Ülkenin en yüksek mahkemesi, temyiz olarak işlev görmektedir.
2010 yılında parlamento tarafından kabul edilen yasaya ile otoriter eğilimli siyasi sistem daha da otoriter bir yapıya kavuşturulmuştur. Bu yasa ile gelecekte gerçekleştirilecek olan genel seçimlerden birinci olarak çıkacak olan partinin başkanının ve kurmaylarının aynı zamanda ülkenin devlet başkanı ve devlet başkanı yardımcısı makamına getireleceği karara bağlanmıştır. Ülkenin devlet başkanı günümüzde kaldırılan anayasa mahkemesi de geçmişte dahil olmak üzere tüm devlet kurumlarındaki işleyişi kontrol yetkisine sahiptir. Angola'da bir kuvvetler ayrılığından bahsedilememektedir.
Ülkede 27 yıl boyunca süren iç savaş nedeniyle siyasi binaların yanı sıra kamu kurum ve kuruluş binaların da birçoğu hasar görmüş bir konumdadır.
Parlamento
Angola'da 2002 yılında sona eren iç savaştan sonra gerçekleştirilen ilk seçimler olan 2008 seçimlerinde, halk parlamentoya gidecek üyeleri seçmiştir. Seçimlerin olaysız ve sükûnet içerisinde geçtiği Afrika Birliği ile Güney Afrika Geliştirme Birliği seçim gözlemci heyetleri tarafından bildirilmiştir. Seçim günü olumlu geçmiş olsa da, Avrupa Birliği yetkilileri seçim öncesinde muhalefet partilerine yeterince söz hakkı verilmediği ve kamu kurum ve kuruluşları ile televizyonların MPLA propaganda aracı olarak kullanıldığı yönünde eleştiriler getirmiştir. Söz konusu seçimlerde oyların %82'sini alan MPLA kazanırken, muhalefet partisi konumunda olan UNITA oyların %10'unu alabilmiştir. UNITA bu seçim sonuçlarına önce itiraz etse de daha sonra seçim sonuçlarını kabullenmek durumunda kalmıştır.
2008 seçimleri sonrası mecliste milletvekili dağılımı şu şekildedir oluşmuştur:
İnsan hakları
Amnesty International'ın 2012 raporuna göre ülkede sık sık düşünce ve fikir özgürlüğü hakkını savunan ya da toplantı ve gösteriş yapan birçok kişi tutuklanmıştır. Ülkede devletin güvence verdiği bir sosyal korunma sistemi bulunmamaktadır. Ülkenin özellikle kırsal bölgesindeki belli bölümlerinde tek başına kalan kadınların gelenek ve göreneklere göre mal ve mülk sahibi olması kabul edilmemektedir.
Dönemin ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton'nun 2009 yılında gerçekleştirdiği Afrika turunda ziyaret ettiği Angola'da, ülkenin insan hakları örgütleri ve önemli şahsiyetlerinin kendisine ilettiği mektupta, Angola'daki demokrasi ve insan haklarının son durumu hakkında bilgilendirilmiş ve bu konuda yetkililer ile görüşülmesi talep edilmiştir. Son dönemde ülke genelinde Çin'in etkili olması Associação Mãos Livres gibi sivil organizasyonların tepkisini çekmekte olup, Çin'in kendi ülkesindeki insan hakları ihlalleri nedeniyle sabıkalı olması nedeniyle ülke içerisindeki etkisi tartışma yaratmaktadır.
Dış siyaset
Angola 1976 yılından bu yana Birleşmiş Milletler, 1996 yılından bu yana Dünya Ticaret Örgütü, 2007 yılından bu yana da OPEC ve Afrika Birliği, yine 2007 yılından bu yana da kurucu üye sıfatıyla Güney Afrika Geliştirme Birliği ile Portekizce Konuşan Ülkeler Topluluğu üyesi konumundadır.
Angola, 15 Ekim 2013 tarihinde Portekiz ile var olan stratejik ortaklığı sonlandırdığını duyurmuştur. Devlet başkanı dos Santos yaptığı açıklamada iki ülke arasındaki ilişkilerin iyi olmadığını ifade etmiştir.
Ekonomi
Angola 2012 verilerine göre sahip olduğu 114,2 milyar dolar Gayri safi yurt içi hasıla ile Afrika kıtasının Güney Afrika Cumhuriyeti ve Nijerya'dan sonra üçüncü büyük ekonomisi konumundadır. Bu denli büyük bir ekonomiye sahip olan ülkede, nüfusun büyük çoğunluğu açlık sınırında yaşamaktadır.
Angola ekonomisi yıllarca süren iç savaşın etkileri günümüzde de devam etmektedir. Özellikle son yıllarda başta sahip olunan petrol rezervlerinin yanı sıra diğer yeraltı zenginlikler sayesinde ciddi bir ekonomik kalkınma yaşayan ülke, gösterdiği bu hızlı yükseliş ile Afrika kıtasının en büyük ekonomik büyüme verilerine sahip ülkesi konumundadır. Ancak petrolden ve diğer yeraltı zenginliklerinden elde edilen gelirlerin neredeyse tamamı ülkenin siyasetini ve ticaretini yöneten nüfusun küçük bir kısmına ulaşmakta olup, nüfusun geriye kalan büyük çoğunluğu bu gelirlerden fayda görememektedir. Ülke nüfusunun büyük çoğunluğu işsiz olup, yarısından fazla açlık sınırının altında yaşamaktadır. Birleşmiş Milletler'in yayımladığı 2013 İnsani Gelişim Endeksi raporuna göre ülke 'az insani gelişim' kategorisinde yer almakta olup 186 ülke içerisinde 148. konumda kendisine yer bulabilmektadır.
Ülkenin mal ve hammadde ihracatında en önemli ticaret ortaklarını Amerika Birleşik Devletleri, Çin, Fransa, Belçika ve İspanya oluşturmaktadır. Portekiz, Güney Afrika Cumhuriyeti, ABD, Fransa ve Brezilya ise ülkenin ithalatındaki en önemli ticaret ortaklarını oluşturmaktadır. 2009 yılında Angola, Portekiz'in Avrupa dışındaki en önemli ihracat ortağı konumuna gelmiş, bu doğrultuda 24.000 Portekizli son yıllarda Angola'ya yerleşerek iş arayışına girmiş ya da şirket kurmuşlardır. Buna rağmen Çin'in ülke içerisindeki mevcudiyeti kurduğu büyük firmalar nedeniyle Angola için daha büyük önem arz etmektedir.
Bölgesel eşitsizlik
Angola ekonomisinin yapısal sorunlarından bir tanesini de bölgeler arası ortaya çıkan keskin farklılıklardır. 20.yy son dönemlerinde ülkede yaşanan iç savaşın bir etkisi olarak ülkenin birçok bölgesi ekonomik gelişimlerden yeterli katkıyı alamamaktadır. Ülkenin ekonomik faaliyetlerinin üçte biri Luanda ile birlikte Luanda'nın genişleme alanında yer alan komşu bölge Bengo'da gerçekleşmektedir. Buna karşı ülkenin özellikle iç kesimlerinde kalan diğer bölgelerinde çarklar ya durma ya da gerileme noktasında gelmiş bir konumdadır. 2007 verilerine göre ülkenin ticari faaliyetlerinin %75,1 ile tüm kamusal ve özel iş yerlerinin %64,3'ü başkent Luanda ve çevresinde yer almaktaydı. 2010 verilerine göre Angola'da yerleşik tüm şirketlerin %77'si Luanda, Benguela, Cabinda, Kwanza Sul bölgesi ve Namibe'de yerleşik konumdadır. Ülkede 2007 yılındaki verilere göre Luanda ve çevresinde GSYİH kişi başı 8.000 Dolar seviyelerine çıkmış, iç Angola'nın batı kesimlerinde 2.000 Dolar olarak belirlenmiş olup, geriye kalan diğer bölgelerde ise 1.000 Dolar seviyelerinin çok altında tespit edilmiştir. İç savaşın sona ermesinden sonra kıyı kesimlere kesilmesi beklenen göç daha sonraları da devam etmiş ve iç bölgelerin insansız alanlar haline gelmesine neden olmuştur.
Ekonomi verileri
Gayri safi yurt içi hasıla, enflasyon ve dış ticaret değerlerinin yıllar içerisinde değişimini gösteren bilgiler şu şekilde sıralanmaktadır:
Demiryolu
Ülkede var olan demiryolları kıyı şeritlerinde yer alan liman şehirlerine bağlantı sağlamaktadır. Ülke genelinde birbirine bağlantısı olmayan üç demiryolu güzergâhı bulunmaktadır. Bu hatlarda insan taşımacılığının yanı sıra ürün taşımacılığı da yapılmaktadır. Angola'nın genel olarak sahip olduğu toplamda 2.764 km'lik demiryolunun işletmesi devlet kuruluşu olan Caminhos de Ferro de Angola (Türkçe: Angola Demiryolları) gerçekleştirilmektedir.
Ülkenin bağımsızlığını kazandığı 1975 yılında başlayan ve 2002 yılına kadar süren iç savaşın etkisi ile var olan demiryolları ciddi zararlar görmüş, bu nedenle seferler gerçekleştirilememiştir. 2002 yılında biten iç savaş sonrası yeniden toparlama sürecine giren Angola demiryolları işletmeciliği bu yıldan sonra gerçekleştirdiği kısmi düzeltmeler ile insan ve mal taşımacılığına kademeli olarak başlanmasını sağlamıştır.
Angola genelinde birbirinden bağımsız olarak var olan demiryolu bağlantıları şu şekildedir:
Karayolu
Tüm ülke genelinde 2001 verilerine göre var olan toplam 52.429 km karayolundan sadece 5.349 km'si asfaltlanmış konumdadır. Burada da yaşanan iç savaşın etkileri gözlemlenmekte olup, Luanda çevresindeki yollar hariç genel olarak karayollarının özellikle iç kesimlerde kalan birçok bölümü sürüşe uygunluk arz etmemektedir.