cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Manuel Pinto da Costa
Manuel Pinto da Costa (d. 5 Ağustos 1937, Água Grande), 1975'ten 1991'e kadar São Tomé ve Príncipe'nin ilk Cumhurbaşkanı olarak görev yapan bir ekonomist ve politikacı. Yine Ağustos 2011 yılında Cumhurbaşkanı seçildi ve 3 Eylül 2011 tarihinde göreve başladı. 3 Eylül 2016 tarihinde görev süresi sona erdi.
Manuel Pinto da Costa, Doğu Almanya'nde eğitim görmüştür ve Portekizce ve Almanca bilmektedir.
Yığılma diski
Yığılma diski, büyük bir merkezi cisim etrafında yörüngesel hareket halinde dağılmış olan malzeme tarafından oluşturulmuş bir yapıdır (genellikle bir çöküntü çemberidir). Bu merkezi cisim sıklıkla bir yıldızdır. Sürtünme kuvveti, dengesiz ışınım, manyetik hidrodinamik etkiler ve diğer kuvvetler, diskteki yörüngede bulunan malzemenin merkezi cisme doğru sarmal bir yapı oluşturmasına yol açan kararsızlıklara neden olur. Kütle çekimi ve sürtünme kuvvetleri malzemeyi sıkıştırarak sıcaklığını yükseltir ve elektromanyetik radyasyon yayılmasına neden olur. Bu radyasyonun frekans aralığı, merkezi cismin kütlesine bağlıdır. Spektrumun X ışını kısmındaki nötron yıldızları ve kara delikler etrafında bulunan genç yıldızlar ve önyıldızların yığılma diskleri, kızılötesinde ışık saçar. Yığılma disklerindeki salınım modlarının incelenmesi diskosismoloji olarak adlandırılır.
Belirtileri
Yığılma diskleri astrofizikte sıkça görülen bir olgudur. Aktif galaktik çekirdekler, bütün ata gezegen diskleri ve gama ışın patlamaları yığılma disklerini içerir. Bu diskler sık sık merkez nesnenin civarından gele astrofiziksel püskürtmelere neden olurlar. Püskürtmeler çok fazla kütle kaybetmeden yıldız disk sistemini atmanın en etkili yoludur. Doğada bulunan en muhteşem yığılma diskleri galaksilerin merkezindeki kara delikler olduğuna inanılan aktif galaktik çekirdeklerinin ve kuasarların yığılma diskleridir. Madde karadelikteki tendex çizgisini takip ederken yoğun yerçekimi eğimi yoğun sürtünme ısısına neden olur. Bir kara deliğin yığılma diski sadece olay ufkunun dışındaki X ışınlarını yayacak kadar sıcaktır. Kuasarların büyük ışıldamalarının süper kütleli karadelikler tarafından arttırılan gazların bir sonucu olduğuna inanılmaktadır. Bu süreç bir nesnenin kütlesinin yaklaşık %10-40’ını enerjiye çevirir. Yakın ikili sistemlerde birincil bileşen büyüdükçe daha hızlı gelişir ve çoktan daha az yoğun olan eşi dev duruma ulaştığında nötron yıldızı ya da karadelik halini alır. Gaz akar ve birleşik yıldızlardan birincile gelişir. Açısal momentum korunumu bir yıldızdan diğerine düz bir akışı engeller ve onun yerine yığılma diski ortaya çıkar. T. Tavri yıldızlarını ya da Herbig yıldızlarını saran yığılma disklerine ata diskler adı verilir çünkü gezegen sistemlerinin ataları olduğu düşünülür.
Yığılma disk fiziği
1940’larda, modeller ilk temel fizik prensiplerinden elde edildi. Gözlemlere katılma amacıyla, bu modeller açısal momentumun yeniden dağıtılması için henüz bilinmeyen bir mekanizma çalıştırmak zorunda kaldı. Eğer madde içeri düşerse sadece yerçekimi enerjisini değil açısal momentumunu da kaybeder. Kütle merkezinin içine düşen açısal momentum, merkezden uzakta bir kitlenin açısal momentum kazancıyla telefi edilmelidir. Çünkü diskin toplam açısal momentumu korunur. Başka bir deyişle, o açısal momentum maddenin yapışmasını sağlamak için dışarı nakledilmelidir. Rayleigh kararlılık kriterlerine göre; Burada \Omega  sıvı elementin açısal hızını ve R ise rotasyon merkezine uzaklığını temsil eder. Bir yığılma diskinde laminer bir akış olması bekleniyor. Bu açısal momentumun taşınması için bir hidrodinamik mekanizmanın varlığını önler. Bir yandan, viskoz gerilmeleri maddenin ısınmasına ve yerçekimi enerjisini yaymak için merkeze doğru gitmesine neden olur. Öte yandan, viskozite kendisi için dişi dış kısımlarına açısal momentum taşımasını açıklamak için yeterli değildir. Türbülansın kökeni tam olarak anlaşılamamış olmasına rağmen, geliştirilmiş türbülans vizkozite mekanizmasının, açısal momentumu yeniden dağıtmasından sorumlu olduğu düşünülüyor. Geleneksel fenomenolojik yaklaşım, disk içindeki türbülans girdaplar nedeniyle vizkozitede etkili artışla tanımlanan ayarlanabilir bir parometreyi tanıttı.1991 yılında, manyetik dönme istikrarsızlığının (MRG) yeniden keşfi ile birlikte, S.A. Balbu ve J.F. Hawley zayıf bir manyetize disk kurdular. Bu disk ağır, kompakt merkezli nesnenin etrafına kurulduğu için son derece iktidarsız olmalıydı. Bu disk açısal momentumun yeniden dağıtılması için doğrudan bir mekanizma sağlar.
α-Disk Modeli
Shakura ve Sunyaev (1973) artırılmş bir viskozite kaynağı olarak gaz türbülansını önerir. Subsonik türbülans ve girdapların boyutu için bir üst limit olarak disk yüksekliğini varsayarsak, disk viskozitesi  olarak tahmin edilebilir.Burada c_{\rm s}  ses hızı,  H  disk yüksekliği ve \alpha  ise sıfır ve bir arasındaki serbest parametredir. Türbülans hareketi, burada  gaz hareketine göreceli çalkantılı hücrelerin hızı ve    büyük çalkantılı hücrelerin boyutudur,    olarak tahmin edilir. Burada, where , Kepler yörünge açısal hızıdır. M kütle ve r cismin radyal mesafesidir. Hidrostatik bir denge denklemi kullanılarak, açısal momentum korunumu ile kombine eder ve disk ince olduğunu varsayarsak, disk yapısının denklemleri  parametresi cinsinden çözülebilir. Gözlemlerin çoğu sadece zayıf \alpha ’lara bağlıdır. Bu yüzden bu teori serbest parametre olsa bile göstergedir. Opasite için Kramers 'yasası kullanarak şu bulunmuştur: Burada T_c ve \rho  orta düzlem sıcaklık ve yoğunluktur. yığılma oranı ve m_1 ise bir güneş kütle birimi merkezinin biriktirdiği nesnesinin kütlesidir. R_{10} diskteki bir noktanın çapıdır. Shakura-Sunyaev α-Disc modeli termik ve dengesizdir. \beta disk alternatif bir yöntemdir. Bu, viskozitenin gaz basıncına orantılı olduğunu varsaymaktadır. Standart Shakura-Sunyaev modelinde, viskozitenin toplam basınçta orantılı olduğuna dikkat ediniz. çünkü . Shakura-Sunyaev modeli, diskin yerel termal dengede olduğun ve verimli ısı yayabildiğini varsayar. Bu durumda disk, viskozu ısıtır, soğutur ve geometrik olarak ince hale getirir. Ancak, bu varsayım yıkılabilir. Radyatif verimsizlik durumunda disk, bir torus veya Advection Dominated Accretion Flow (ADAF) gibi diğer bazı üç boyutlu çözeltiler içinde kabarabilir. ADAF çözeltilerinde genellikle katma oranı, Eddington sınırından daha küçük yüzdeli olması gerekir. Başka bir aşırı Satürn'ün halkalarının durumda, yani diskin zayıf gaz olduğu durumda, açısal momentum taşıması, katı cisim çarpışmalar ve disk-moon yerçekimi etkileşimleri baskındır. Model yerçekimi merceklenmesini kullanarak yeni astrofizik ölçümleri ile anlaşılmıştır.
Manyetikdönme istikrarsızlığı
Balbus ve Hawley (1991) açısal momentum naklini üretmek için manyetik alan içeren bir mekanizma ileri sürdü. Bu mekanizmayı gösteren basit sistem zayıf eksensel manyetik alanın varoluşunda gaz bir disktir. İki radyal olarak komşu sıvı elementler kütlesiz bir iple bağlanan (manyetik gerilmede rol oynayan ip gerilimi) iki kütle noktası gibi davranacak. Kepler diskinde iç sıvı element yörüngede ipte gerilmeye neden olan dıştakindan hızlı dönüyor olabilecekti. Iç sıvı element sonra ip tarafından yavaşlatmaya ve onu alt yörüngesine hareket ettirtmek için açısal hızını paralel olarak azaltmaya zorlanır. Öne doğru çekiliyor olan dış sıvı element hızlandıracak, onun açısal momentumunu arttıracak ve daha geniş çaplı yörüngeye taşıyacak. İp gerilimi artacak çünkü iki sıvı element daha uzak noktaya taşır ve süreç uzar. Bu tür bir yay benzeri bir gerilim mevcudiyetinde Rayleigh kararlılık kriteri ile değiştirilir:
Çoğu Astrofiziksel diskler bu kriteri karşılamaz ve bu nedenle bu Manyetik dönme istikrarsızlığına eğilimlidir. Manyetik alan temsili astrofiziksel nesnelerde (istikrarsızlığın oluşması için gerekli) dinamo eylemi tarafından üretildiğine inanılır.
Manyetik Alanlar ve Jetler
Yığılma diskler genellikle yıldızlararası ortamda mevcut dış manyetik alanlar tarafından geçirilmiş olduğu varsayılır. Bu alanlar (yaklaşık 1 mikro-Gauss), tipik olarak zayıf, ama yüksek elektrik iletkenliğinden dolayı onlar diskte maddeye demirlemiş olabilir ve içe doğru merkezi yıldıza doğru taşıdı. Bu süreç çok güçlü manyetik alana artış veren diskin merkezinin çevresindeki manyetik akıya yoğunlaşabilir. Yığılma disklerin rota ekseni boyunca güçlü astrofiziksel jetlerin oluşumu diskin içindeki bölgelerde büyük bir ölçek poloidik manyetik alan gerektirir. Bu tür bir manyetik alan yıldızlar arası ortamından içeriye doğru advect edilmiş olabilir veya disk içinde, bir manyetik dinamo hareketi ile oluşturulabilir. Gauss en azından 100 sıra Manyetik alan güçleri manyeto-merkezkaç mekanizması güçlü jetleri fırlatmak için gerekli görünür. Bazı problemler var, diskin merkezi yıldızına doğru içeri doğru dış manyetik akı taşımada. Yüksek elektrik iletkenliği manyetik alanın yavaş hızlı merkezcil bir nesne üzerinde birleştirilen madde içinde dondurulmuş olduğunu belirtti. Fakat plazma mükemmel bir elektrik iletkeni değildir bu yüzden her zaman bazı dağılma dereceleri vardır. Manyetik alan maddenin yapışmasıyla içeri doğru taşınılabiliyor olma oranından daha hızlı uzağa yayar. Bu süreci çalışmak için basit yol diskte manyetik yayılma gücünden daha geniş olan akışmazlıktır. Fakat sayısal simülasyonlar ve teorik modeller akışmazlık ve manyetik yayılma gücünün çoğu yapışma disklerde hemen hemen büyüklüğün aynı sıraya sahip olduğunu gösterir. Bazı diğer faktörler belki yatay iletim/yayılma oranını: diskle meridyen dolanımı; Shakura-Sunyaev akışmazlığında orta manyetik alanın etkisi; ve küçük ölçek MHD türbülans-büyük ölçek dinamo ile büyük ölçek alan dağılımı etkileyebilir.
PET-MRI
PET MR cihazını %70-80 oranında kanser hastaları kullanır. Bunun dışında Alzheimer gibi beyinde fonksiyonel ve morfolojik değişikliklere yol açan hastalığın erken tanısında da PET MR kullanılır. Ayrıca kalp krizi geçirmiş insanlarda ya da koroner kalp hastalığının yol açtığı kalp kası kasılma kusurunu ve beslenemeyen bölgeyi erkenden bulmak için PET MR kullanılabilir. Bu cihazda radyasyonun PET CT’ye göre daha düşük olması özellikle çocuk ve genç erişkinlerde tercih edilmesine yol açar.
PET MR da hasta aynı PET CT deki gibi hazırlanır. Yani 10-12 saat öncesinden aç kalmalıdır. Sonra hastaneye gelip PET MR ile yine PET CT de olduğu gibi hastanın kan değerlerine bakılıp FDG denilen radyoaktif işaretlenmiş glikozun damarına zerk edilmesinden 1 saat hasta sonra incelemeye alınır. Tüm vücut MR çekilirken aynı anda PET detektörleri de çalışacağından her iki görüntü aynı anda elde olur.
PET MR özellikle kanserin erken teşhisinde önemli bir rol oynar. Kanser ancak erken teşhis edilirse tamamen tedavisi mümkün olan bir hastalıktır. Kanseri teşhis ettikten, yerini bulduktan sonra kanserin vücuda ne kadar dağıldığını bilmek gerekir. Çünkü, tedavi ona göre planlanır. Bunların tek bir incelemede görüntülenmesi şimdiye kadar mümkün değildi. Hasta kanserin organ sınırlarını ne kadar geçtiğini bilmemiz için MR incelemeye, vücutta ne kadar ayıldığını bilmemiz için PET CT incelemeye giriyordu. PET MR kanserin tek seansta everelemesini mümkün kılmaktadır. PET MR cihazıyla tedaviye yanıtı en erken dönemde değerlendirebiliyor.
Yığılma diski
Atılım diski
Bir yığılma diskinin tersi bir atılım diski merkezi nesneli bir diskten malzeme biriktirmek yerine malzeme merkezde disk üzerine dışarı doğru atılır. Atılım diskler yıldızlar birleştiğinde oluşur.
Leşkovik
Leşkovik (, Liaskovikio), Arnavutluk'un Görice iline bağlı Kolonya belediyesinin merkezi olan şehirdir. Şehrin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 1,525'tir.
Bölge 15. yüzyılın sonunda Osmanlı egemenliği altına girdi ve Yanya Sancağı'nın bir kazası haline geldi. Balkan Savaşları sırasında Yunan Ordusu'nun işgaline uğradı. 1913 yılında ise yeni kurulan Arnavutluk Prensliği'ne verildi.
Geniş gövdeli uçak
Geniş gövdeli uçak, (İngilizce: wide-body aircraft, Almanca: Grossraumflugzeug veya İtalyanca: Aereo a fusoliera larga) uçaklarla ilgili, Türkiye ve türkçede kullanılan teknik bir terimdir.
Bir Geniş gövdeli uçak en azından 5 metre gövde genişliğine ve en azından bir çift koridora (İngilizce: Twin Aisle) sahiptir.
Kanat Atkaya
Kanat Atkaya (d. 1969, İstanbul), Türk gazeteci, yazar.
Özel yaşamı
2010-2013 yılları arasında gazeteci Ezgi Başaran ile evli olan Atkaya, ikinci evliliğini 2019 yılında oyuncu Şebnem Bozoklu ile yapmıştır.
Nashville (film)
Nashville 1975 Amerika yapımı hiciv müzikal topluluk komedi-dram filmi. Robert Altman yönetmiştir. Film, beş günlük bir süre boyunca Nashville, Tennessee'de country ve gospel müzik işleriyle uğraşan çeşitli insanları takip ediyor ve Replacement Party‘den Başkanlığa aday olan popülist bir yabancı için düzenlenen bir gala konserini içeriyor.
Nashville genellikle kapsamıyla tanınır. Film 24 ana karakter, bir saati bulan müzikal sahneler ve birden fazla hikâye içeriyor. Geniş oyuncu kadrosunda David Arkin, Barbara Baxley, Ned Beatty, Karen Black, Ronee Blakley, Timothy Brown, Keith Carradine, Geraldine Chaplin, Robert DoQui, Shelley Duvall, Allen Garfield, Henry Gibson, Scott Glenn, Jeff Goldblum, Barbara Harris yer alıyor. David Hayward, Michael Murphy, Allan F. Nicholls, Dave Peel, Cristina Raines, Bert Remsen, Lily Tomlin, Gwen Welles ve Keenan Wynn yer alıyor.
Nashville, 1975 yazında Paramount Pictures tarafından piyasaya sürüldü. Oyuncu kadrosu ve film müziği övüldü, olumlu eleştiriler aldı. Carradine'in " I'm Easy " parçasıyla En İyi Orijinal Şarkı ödülünü kazanan film beş Akademi Ödülü adaylığı da dahil olmak üzere sayısız ödül topladı. Film toplamda 11 Altın Küre Ödülü'ne aday gösterildi ve bugüne kadar bir film tarafından en fazla aday gösterilen film oldu.
Altman'ın başyapıtı kabul edilen film 1992'de Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Film Arşivi'ne girdi   ve tüm zamanların en iyi filmlerinden biri olarak kabul ediliyor.
2010-11 Nigeria Premier League
2010-11 Nijerya Premier Ligi, Nijerya Premier Ligi'nin 40. sezonudur. İlk olarak ligin 25 Eylül 2010'da başlaması plânlanmış ancak daha sonra 2 Ekim 2010'a ertelenmiştir. Ligin ikinci yarısı da altı haftalık bir gecikme sonucunda 11 Mayıs 2011 günü başlamıştır.
Sezon sonunda şampiyonluğa ulaşan Dolphins ve lig ikincisi Sunshine Stars CAF Şampiyonlar Ligi'ne, lig üçüncüsü Warri Wolves CAF Konfederasyon Kupası'na, lig dördüncüsü Kano Pillars ise WAFU Kulüpler Şampiyonası'na katılmaya hak kazanmışlardır. Ayrıca Nijerya Federasyon Kupası'nı kazanan Heartland da CAF Konfederasyon Kupası'na katılma hakkı kazanmıştır.
Muzaffer Öner
Muzaffer Öner (1939, Malatya – 29 Aralık 1982, Amasya), 1975 yılında evi terk eden karısı Hatice Öner'i ve Öner'in sığındığı kayınbiraderi Mehmet Yıldız'ı öldürdü. Yargılandı ve ölüm cezasına çarptırıldı. 12 Eylül Darbesi'nden sonra 1980–1984 arasında idam edilen 24'ü adli suçlu 50 mahkûmdan biridir.
Cinayet
1975 yılında Muzaffer Öner'in eşi Hatice Öner, şiddetli geçimsizlik sonucu evi terk ederek kardeşi Astsubay Mehmet Yıldız'ın evine sığındı. Boşanma davasının bir celsesinden sonraki gün Muzaffer Öner, Hatice Öner'in kalmakta olduğu eve gitti, kapıdan içeri girer girmez eşi Hatice Öner ve kardeşi Mehmet Yıldız'ı tabancasıyla ateş ederek öldürdü. Mehmet Yıldız'ın karısını ağır yaraladı.
Yargılama ve idam
İstanbul 1. Ağır Ceza Mahkemesi, 13 Ekim 1975'te Muzaffer Öner'i ölüm cezasına mahkûm etti. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, kararı 18 Aralık 1975'te onadı. 12 Eylül 1980'de Türk Silahlı Kuvvetlerinin yönetime el koymasının ardından idam kararları da infaz edilmeye başlandı. Önce Danışma Meclisinden geçen Öner'in idam kararı, son olarak 28 Aralık 1982 günü Cumhurbaşkanı Kenan Evren başkanlığındaki Millî Güvenlik Konseyinin 124. birleşiminde kabul edildi. Öner, 29 Aralık 1982'de Amasya Kapalı Cezaevi'nde asılarak idam edildi.
Supangle
Supangle ya da sup, şeker, nişasta, süt, tereyağı ve kakao ile hazırlanan, yarı katı, yarı sıvı bir kıvama sahip bir çikolatalı puding yani tatlı çeşididir. Dibinde gözeneklerine alkollü ve şekerli bir içki (likör) emdirilmiş pasta parçası olabilir. Üstüne öğütülmüş şamfıstığı, hindistan cevizi veya çikolata serpiştirilebilir. Soğuk hatta üstünde bazen biraz dondurmayla servis edilir.
Adı Fransızca'dan gelmesine karşın Türk mutfağına özgüdür. Supangle yani Fransızcada "İngiliz çorbası" anlamına gelen "soupe anglais" (fransız mutfağında bu isimde bir yemek yok) İtalyanların kelime anlamı ayni olan ve Fransızlar tarafından da kullanılan "zuppa inglese" adını verdikleri katmanlı katıca pastadan farklıdır.
NGC 6984
NGC 6984, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Indus takımyıldızı yönünde bulunur. SBc tipi bir çubuklu sarmal galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1834 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Priştine Belediyesi
Priştine Belediyesi, Kosova’nın orta kesiminde yer alan bir belediyedir. Belediyenin merkezi, Kosova’nın başkenti Priştine’dir.
Coğrafya
Belediye alanı 854 km²’dir. Komşuları; güneyde Graçaniça ve Liplan Belediyesi, güneydoğuda Nobırda Belediyesi, doğuda Kameniçe Belediyesi, kuzeydoğuda Sırbistan devleti, kuzeyde Poduyeva Belediyesi, batıda Kastriot ve Kosova Ovası Belediyesi’dir.
Nüfus Yapısı
Belediye sınırlarında 2011 sayımına göre 198.214 kişi yaşamaktadır. Priştine Belediyesi, Kosova’da 1998-1999 Kosova Savaşı sonrasındaki yeni dönemde büyük göç yaşayan belediyelerdendir.
Resmî Dil Kullanımı
Priştine Belediyesi’nde Türkçe, Arnavutça, Sırpça eşit şartlarda resmî kullanıma sahiptir. Ancak, ülke genelinde resmî dil uygulamalarında yaşanan çeşitli sıkıntılar bu belediyede de söz konusu olabilmiştir.
Taurin
Taurin, yarı esansiyel methiyonin ve sistinden türetilen sülfür türevi bir aminoasittir. Vücutta doğal olarak bulunur. Koşullu bir amino asit olarak yalnızca hastalık veya stres zamanlarında gerekli hale gelir. Özellikle kalpte ve beyinde önemli işlevlere sahip olabileceği üzerinde durulmaktadır.
Vücuttaki nörolojik fonksiyonları ve nörolojik iletişim mekanizmasını kuvvetlendirir ve düzenleyerek antioksidan özellikler gösterir. Beyin hasarından sonra vücutta taurin seviyeleri artırılır bunun nedeni nörolojik olarak koruyucu olması ve nörolojik canlandırıcı etkilere sahip olmasıdır.
Özellikleri
Taurin alımı tip1 ve tip 2 diyabetin önlenmesinde oldukça etkilidir. Vücutta beyin ve Karaciğer taurin sentezinden sorumlu en önemli iki organdır. Bu organların akut ya da kronik sorunları vücuttaki taurin seviyelerini etkileyebilmektedir.
Etkileri
Taurin beyin ve sinir sistemindeki kalsiyum ve potasyum dengesinin düzenlenmesine yardımcı olur. Taurin merkezi sinir sisteminde anksiyete önleyici özellikler taşımaktadır. Taurin dinlenme durumundaki enerji harcama potansiyelini uyararak obezite rahatsızlığında da katkıda bulunabilmektedir. Taurin eksikliği obezite ile bir arada bulunabilmekte ve bu kısır döngü obezitenin kalıcı hale gelmesine neden olmaktadır. Taurin kardiyak aritmilerden korunmada ve serbest radikal hasarının önlenmesinde elzemdir. Taurin kemik metabolizmasını olumlu etkileyerek vücutta osteoblast üretimini artırarak özellikle parçalı olmayan kırıkların hızlı iyileşmesinde gereklidir. Antihipertansif özelliklerinden dolayı koroner risk ve enfarktüs tehlikesini azaltmaktadır. Hücre bazında koruyucu özelliklerinden dolayı vücudun her türlü egzersize dayanım ve mukavemetini artırır.
Pankreatit durumunda elde edilen histopatolojik bulgulara göre taurin kullanımı önemli iyileştirmeler sağlamaktadır. Özellikle çinko ile birlikte oksijensizlik durumlarına karşı nöron korur.
Kullanımı
Taurin enerji içeceklerinin hemen hemen hepsinde mevcuttur. Ancak taurin takviyelerinin sağlıklı olduğunu gösteren daha fazla bilimsel araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bununla birlikte taurin takviyelerinin boğa semeninden ve idrarından yapıldığına dair yanlış bir inanış vardır. Ancak bu inanışın doğru olmadığına ve taurinin sentetik olarak üretilebileceğine dair enerji içeceklerinin açıklamaları mevcuttur.
Üçtepe, Sivas
Üçtepe, Sivas ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1902 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Sivas il merkezine 22 km uzaklıktadır.
Moriori
Moriori, Yeni Zelanda'nın doğusunda bulunan Chatham Adaları'nda yaşamış yerel halka verilen isimdir. Bu adada barışçıl ve teknolojik açıdan geri bir yaşam sürmekte olan Morioriler, 1830'lu yıllardaki Maori istilasında neredeyse tamamen yok edilmiştir.
20. yüzyılın başlarında, bu topluluk hakkında yaygın bir biçimde kabul gören fakat hatalı olan kanaat, Moriorilerin Yeni Zelanda'daki Maori öncesi yerleşimcilerden olduğu şeklinde idi. Bu yargıya göre, Morioriler dil ve genetik açısından Maoriler'den farklıydılar ve ihtimal Melanezya kökenli bir topluluk idiler. Bu yargı, Percy Smith'in "Büyük Filo" hipotezine dayandırılıyordu fakat bu hipotez de genel olarak kabul görmüş değildi.
Köken
Morioriler aslen Polinezya Kültürü'ne mensup bir topluluktur. Bu topluluk Chatham Adaları üzerinde, yerel şartlara uyum sağlamalarına mukabil kendilerine has Moriori kültürünü oluşturmuşlardır. Günümüzde kabul görmeyen, Morioriler'in Chatham Adaları'na doğrudan Polinezya Adaları üzerinden gelen bir topluluk olduğu ya da aslen Melanzeya kökenli oldukları gibi görüşlere karşılık, güncel araştırmalar Morioriler'in 1500 yılından önce Chatham Adaları'na yerleşen Polinezya kökenli Maoriler olduklarını göstermektedir.
Bu teoriyi destekleyen kanıtlardan biri, Moriori dilinin, Maori dilinin Ngāi Tahu kabilesi tarafından konuşulan lehçesi ile gösterdiği benzerliklerdir. Bir diğeri ise Maori ve Morioriler arasında yapılan genetik karşılaştırmalardır. Güney Pasifik'teki hakim rüzgar sistemleri de, Chatham Adaları'nın Polinezya Adaları'na yerleşim sürecinde ulaşılan son durak olduğu yönündeki yargıları doğrular niteliktedir. Moriori kelimesi, ilkel Polinezya dilindeki ma(a)qoli (gerçek, hakiki) kelimesinden türemiştir. Maori dilindeki maori kelimesi de aynı kökenden gelir ve halk anlamındadır.
Kusura Bakma
Kusura Bakma, Sezen Aksu'nun 1976 çıkışlı ikinci 45'liğidir. Sadece 50 tane satan ilk kırkbeşlikten sonra Sezen Aksu'yu Türkiye'ye bu kırkbeşlik tanıttı. Kusura Bakma ve Yaşanmamış Yıllar isimli 2 şarkı da kısa sürede Sezen Aksu'yu ilgi odağı haline getirdi. Sözleri ve müziği Aksu'ya ait olan Kusura Bakma, "Adı Bende Saklı" albümünde sanatçının yeni yorumu ve Murat Yeter'in düzenlemesiyle yer aldı. Yaşanmamış Yıllar ise aynı yıl Bulgar şarkıcı Lili Ivanova tarafından seslendirilmiş "Утеха" (Latin harfleriyle: Uteha) şarkısından alındığı halde 45'liğin üstünde söz yazarı Aksu'nun ve düzenlemeci Dilek'in adlarıyla yetinilmiş, Aksu'nun "Allahaısmarladık" albümünün 2006'da yapılan yeni baskısında ise besteci yerine "Bilinmiyor" yazılmıştır.
Moriori
Köken
Chatham Adaları'ndaki ilk insan yerleşimi tarihi, kumulların erozyonu sonucunda açığa çıkan kalıntılardan hareketle günümüzden yaklaşık 450 yıl öncesi olarak belirlenmiştir.
Kusura Bakma
Kompozisyon ve eleştiriler
"Kusura Bakma" şarkısının söz ve müziği Sezen Aksu'ya aittir. Tamamı sanatçı tarafından yazılan Sezen Aksu şarkılarından biridir. Bu albümde şarkının düzenlemeleri ve plak yönetmenliği Zafer Dilek'e aittir. Adı Bende Saklı albümündeki versiyonunun düzenlemesi Murat Yeter tarafından yapılmıştır. Prodüktörlüğü Yener ile yayınlayan plak şirkete aittir. Plak kaydında şarkı 3 dakika 51 saniye sürer. Sezen Aksu tarafından yeniden yorumlandığı Adı Bende Saklı albümünde 4 dakika 16 saniye sürer. Bu albüm sıralamasında ilk sırada, "Yaşanmamış Yıllar" şarkısından önce yer alır. Nakarat kısmı;
Pholcus mirabilis
Pholcus mirabilis, Pholcus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Kusura Bakma
Kompozisyon ve eleştiriler
sözlerinden oluşur. "Kusura Bakma" yayınlandığında dönemin müzik eleştirmenlerinden olumlu eleştiriler toplamış ve iyi satış grafiği yakalamıştır. Albümde yer alan şarkılara klip çekilmemiştir. Ayrıca şarkı Sezen Aksu'nun kendi sesinden Türkân Şoray tarafından yönetmenliği Osman Fahir Seden tarafından yapılan 1976 yılı yapımlı Devlerin Aşkı filminin bir sahnesinde söylenmiştir. Ayrıca şarkı 2011 yılında Faruk K tarafından yeniden yorumlanmış ve kliplendirilmiştir.
Emre Aşık
Emre Aşık (d. 13 Aralık 1973, Bursa), defans mevkiinde görev alan eski Türk millî futbolcudur.
Kulüp takımları kariyeri
Sönmez Filamentspor'da futbola başladı ve 1992'de profesyonel oldu. 1992-93 sezonunda Balıkesirspor'dayken keşfedildi. 1993-94 sezonunda, 20 yaşında Fenerbahçe'ye geçti. Fenerbahçe'den bedelsiz olarak 1996'da İstanbulspor'a transfer oldu. 4 yıl sonra Galatasaray'la anlaştı.Emre, Avrupa'da son derece başarılı günler geçiren Galatasaray savunmasında Kaptan Bülent ile sağlam bir ikili oluşturdu.
Rich Swann
Richard Swann (d. 15 Şubat 1991), Amerikalı profesyonel güreşçidir. Şu anda WWE'nin Raw brand'indeki yarıağırsiklet liginde Rich Swann ring adıyla güreşmektedir. Bir kez WWE Cruiserweight Championship kemerini almıştır.
Emre Aşık
Millî takım kariyeri
29 Mart 1995'teki İsveç maçında attığı golle 2-1'lik galibiyetin mimarlarından biriydi. 2001-02 sezonundaki formuyla 6 yıldan sonra tekrar Türkiye millî futbol takımına seçildi.
2002'de dünya 3.sü olan A millî takımda ve 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası'da 3. olan A millî takımın kadrosundaydı. 2009-10 sezonunun sonunda futbolu bırakmaya kararı verdi. Bu kararından sonra Türkiye formasıyla 19 Mayıs'ta Çek Cumhuriyeti ile oynanan maçta 9. dakikada Okan Buruk'la beraber oyundan çıkarak jübilesini yaptı. Toplamda 52 kez A Millî formayı giydi.
Rich Swann
Swann, ayrıca Evolve, Full Impact Pro (FIP) ve Pro Wrestling Guerrilla (PWG) gibi Amerikalı bağımsız şirketlerde çalışırken; Chikara, Combat Zone Wrestling (CZW), Dragon Gate, Dragon Gate USA ve Jersey All Pro Wrestling (JAPW) gibi promosyonlarda da çalışmıştır. İki kez FIP World Heavyweight Championship ve birer kez Open the United Gate, Open the Owarai Gate ve Open the Triangle Gate Championship kemerlerini almıştır.
İlk yılları
Swann, Baltimore, Maryland'da doğdu ve büyüdü. Swann'ın babası, Swann 12 yaşındayken kız arkadaşı tarafından öldürüldü. Annesi öldüğünde 16 yaşında olan Swann, olanlardan sonra "kötü bir kalabalığa düştüğünü hissettiğini" ve kokain kullanmaya başladığını söyledi. Ancak kokain satıcı bir kalp krizinden öldükten sonra Swann, akrabasının yardımıyla kokaini bıraktı ve apartmana yerleşip liseyi bitirdi.
Kişisel yaşamı
Swann, 25 Mart 2017 tarihinde bağımsız bir profesyonel güreşçi olan Su Yung ile evlendi.
Büyükyoncalı Merkez, Saray
Büyükyoncalı Merkez, Tekirdağ ilinin Saray ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
30 Aralık 1987 tarihinde "Büyükyoncalı" adıyla belediye statüsü alarak beldeye dönüştü.
Takuya Sonoda
Takuya Sonoda (d. 23 Kasım 1984), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2007 yılında Montedio Yamagata kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Ehime FC, Roasso Kumamoto kulüplerinde oynadı.
Pholcus mianshanensis
Pholcus mianshanensis, Pholcus cinsine bağlı bir örümcek türüdür.
Sam Altman
Samuel Harris Altman (d. 22 Nisan 1985), Amerikalı bir girişimci, yatırımcı ve programcıdır. Loopt'un kurucu ortaklarındandır ve şuanda OpenAI'ın CEO'su olarak görev yapmaktadır. Y Combinator'ın başkanlığını yaptı. Bir süre Reddit'in CEO'su olarak da görev yaptı.
Erken Yaşamı ve Eğitimi
Altman, Yahudi bir ailede doğdu ve St. Louis, Missouri'de büyüdü. Annesi bir dermatologdur. İlk bilgisayarını sekiz yaşında aldı. John Burroughs Okulu'na gitti ve 2005'te Stanford Üniversitesi'nde bilgisayar bilimi bölümünde bir sene okuduktan sonra, lisans eğitimini tamamlamadan okulu bıraktı.
Loopt
2005 yılında, 19 yaşındayken, konum tabanlı bir mobil sosyal ağ uygulaması olan Loopt'u kurdu. Altman, CEO olarak 30 milyon dolardan fazla yatırım topladı ancak Loopt yeterli sayıda kullanıcının ilgisini çekmeyi başaramadı. Şirket 2012 yılında Green Dot Corporation tarafından 43.4 milyon dolar karşılığında satın alındı.
Y Combinator
Altman, 2011 yılında Y Combinator'a ortak oldu. Başlangıçta orada yarı zamanlı olarak çalıştı. Şubat 2014'te, Y Combinator'un kurucu ortaklarından biri olan Paul Graham, Saltman'ı şirketin başkanı seçti. 2014 tarihli bir blog gönderisinde Altman; Y Combinator'un bünyesindeki Airbnb, Dropbox, Zenefits ve Stripe gibi şirketlerin toplam değerinin65 milyar doları aştığını söyledi. Eylül 2016'da Altman; YC Group'un başkanı olarak görevlerinin arttığını duyurdu.
Altman, Y Combinator'u büyüterek yılda 1000 yeni şirketi finanse etmeyi umduğunu söyledi. Aynı zamanda YC'nin finanse ettiği şirketlerin çeşitliliğini arttırmayı hedefledi. Özellikle saf teknoloji odaklı şirketleri daha fazla finanse etmek istedi.
Ekim 2015'te Altman, YC Continuity'yi, 700 milyon dolarlık sermaye fonunu duyurdu. Fon gelirleri ile YC bünyesindeki şirketler finanse edilecekti. Bu duyurunun bir hafta öncesinde ise Y Combinator Research'ü duyurdu. Y Combinator Research, kar amacı gütmeyen bir araştırma laboratuvarıdır ve kuruluşu için Altman 10 milyon dolar bağışlamıştır. YC Research şimdiye temel gelir, bilgisayarların geleceği, eğitim ve yeni şehirlerin inşası üzerine araştırmalar yaptı.
Mart 2019'da YC, OpenAI'a odaklanabilmesi için Altman'ın şirket başkanlığından daha pasif bir Yönetim Kurulu Başkanlığı rolüne geçişini duyurdu. Bu karar, YC'nin genel merkezini San Francisco'ya taşıyacağını açıklamasından kısa bir süre sonra geldi. 2020'nin başlarından itibaren Altman YC ile bağlı değil.
OpenAI
2020'de Sam Altman, CEO olarak tam zamanlı olarak OpenAI'ye odaklanmak için Y Combinator'dan ayrıldı. OpenAI, kâr amacı gütmeyen bir şirket olarak kuruldu. Başlangıçta Altman, Greg Brockman, Elon Musk, Jessica Livingston, Peter Thiel, Microsoft, Amazon Web Services, Infosys ve YC Research tarafından finanse edildi.OpenAI 2015'te piyasaya sürüldüğünde 1 milyar dolar toplamıştı.
Reddit
Altman, CEO Yishan Wong'un istifa etmesinden sonra 2014 yılında sekiz gün boyunca Reddit'in CEO'suydu. 10 Temmuz 2015'te Steve Huffman'ın CEO olarak geri döndüğünü duyurdu
Melek Yatırımları
Altman teknoloji girişimlerine ve nükleer enerji şirketlerine yatırım yapıyor. Portföyündeki şirketlerden bazıları şunlardır: Airbnb, Stripe, Reddit, Asana, Pinterest, Teespring, Shoptiques, Instacart, Optimizely, Verbling, Soylent ve Retro Biosciences. Aynı zamanda iki nükleer enerji şirketi olan Helion ve Oklo'nun yönetim kurulu başkanıdır.
Hayırseverlik
Altman, COVID-19 salgını sırasında, araştırmacıların bir klinik deney başlangıcı olan TrialSpark ile ortaklaşa klinik deneyleri hızla başlatmasına yardımcı olmak için Proje Covalence'in finanse edilmesine ve kurumasına yardımcı oldu.
Altman, 2020'de Worldcoin'i kurdu. Worldcoin, kendi dijital parasını dünyadaki herkese ücretsiz olarak vermeyi hedefledi. Kimsenin payını birden fazla kez talep etmemesi için iris tanımayı kullanacaktı. Worldcoin, projenin iris tarama tarafındaki ilgili yasal kaygılar nedeniyle 2022'de çabalarını durdurdu.
Mart 2023'ün ortalarında Silicon Valley Bank'ta yaşanan banka yığılması sırasında Altman, birden fazla girişime sermaye sağladı.
Siyaset
2019'da Altman, San Francisco'daki evinde 2020 Demokrat Parti başkan adayı Andrew Yang için bir bağış toplama etkinliği düzenledi. Mayıs 2020'de Altman, Demokrat başkan adayı Joe Biden'ı destekleyen bir süper PAC olan American Bridge 21st Century'ye 250.000 $ bağışta bulundu.
Kişisel Hayat
Altman, çocukluğundan beri vejeteryandır. Eşcinseldir ve Loopt'un kurucu ortağı Nick Sivo ile dokuz yıldır çıkmış; daha sonra 2012'de şirketin satın alınmasından kısa bir süre sonra ayrılmışlardır. 2023 itibariyle partneri, Avustralyalı bir yazılım mühendisi olan Oliver Mulherin'dir. Altman, San Francisco'nun Russian Hill semtinde yaşamaktadır ve California, Napa'da bir evi vardır.
VII. Alexander
'''Papa VII. Alexander, asıl adı Fabio Chigi''' (13 Şubat 1599, Siena, Floransa Cumhuriyeti - 22 Mayıs 1667, Roma), 7 Nisan 1655 – 22 Mayıs 1667 döneminde papa.
Alfred Thayer Mahan
Alfred Thayer Mahan (27 Eylül 1840 – 1 Aralık 1914), Amerikalı tarihçi. Babası Dennis Hart Mahan, ABD Askeri Akademisi’nde (United States Military Academy) görevli bir profesördür.
Hayatı
Alfred Thayer Mahan, 2 yıl Columbia Üniversitesi’ne devam etmiş, ancak daha sonra, ailesinin onaylamamasına rağmen, Deniz Harp Okulu’na (United States Naval Academy) geçmiştir. 1859 yılında Deniz Harp Okulu’ndan ikincilikle mezun olmuştur. 1861-1865 yılları arasında süren Amerikan İç Savaşı’nda çeşitli görevler almıştır. Her ne kadar düşünceleriyle Amerika’ya yön vermiş, tarihe iz bırakmış bir asker olsa da, başarılı bir komutan olmadığı ve yönettiği gemilerin çeşitli savaşlarda ciddi yaralar aldığı bilinmektedir.
1886–1889 yılları arasında, 1885 yılında kurulan Amerikan Deniz Savaşları Koleji’nin 2. başkanı olmuştur. 1892 – 1893 yılları arasında aynı görevi tekrar icra etmiştir. Bu görev sırasında, 1887 yılında, Theodore Roosevelt ile tanışmış ve arkadaşlık yapmıştır. Bu süreçte ders notlarını düzenleyerek, 1890 yılında, “The Influence of Sea Power upon History, 1660-1783” isimli kitabını ve 1892 yılında “The Influence of Sea Power upon the French Revolution and Empire, 1793-1812” isimli kitabını yayımlamıştır.
Mahan, akademik çalışmalarına emekli olduktan sonra da devam etmiştir. Harvard, Yale, Kolombiya, Dartmouth ve McGill okullarından fahri dereceler almıştır. 1906 yılında, Kongre’nin İç Savaşa katılan tüm albayları, tuğgeneral/tuğamiral yapma kararı sonucu tuğamiral olmuştur.
1990 Grammy Ödülleri
1990 Grammy Ödülleri her yıl verilen Grammy ödüllerinin 32.sidir. En iyi yeni sanatçı ödülünü kazanan Milli Vanilli'nin ödülü albümlerdeki seslerin onlara ait olmaması yüzünden geri alınmıştır.
Genel Ödüller
Yılın Kaydı: "Wind Beneath My Wings" - Bette Midler
Yılın Albümü: "Nick of Time" - Bonnie Raitt
Yılın Şarkısı: "Wind Beneath My Wings" (Bette Midler) - Jeff Silbar, Larry Henley
En İyi Yeni Sanatçı: Milli Vanilli (İptal edildi)
Pop müzik
En İyi Pop Kadın Vokal Performansı: "Nick of Time" - Bonnie Raitt
Xigazê
Xigazê, Çin'in Tibet Özerk Bölgesi'nde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Yüzölçümü 182,000 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 703,292'dir.
NGC 6985
NGC 6985, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Kartal takımyıldızı yönünde bulunur. Sa tipi bir sarmal galaksidir. Amerikan astronom Francis Leavenworth tarafından 1886 yılında 66,04 cm (26 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Xigazê
Xigazê, daha önceden bir il iken 11 Temmuz 2014 tarihinde il düzeyi şehir statüsü almıştır. Şehre Xigazê Barış Havalimanı hizmet vermektedir.
1990 Grammy Ödülleri
Pop müzik
En İyi Pop Enstrümantal Performans: "Healing Chant" - The Neville Brothers
Xigazê
İdari bölümler
Xigazê şehri bir semt ile 17 ilçeye ayrılmaktadır.
1990 Grammy Ödülleri
Rock müzik
En İyi Rock Kadın Vokal Performansı: "Nick of Time" - Bonnie Raitt
En İyi Rock Erkek Vokal Performansı: "The End of the Innocence" - Don Henley
En İyi Rock Grup Vokal Performansı: "Traveling Wilburys Vol. 1" - Traveling Wilburys
En İyi Rock Enstrümantal Performansı: "Jeff Beck's Guitar Shop with Terry Bozzio & Tony Hymas" - Jeff Beck & Terry Bozzio & Tony Hymas
R&B
En İyi R&B Erkek Vokal Performansı: "Every Little Step" - Bobby Brown
En İyi R&B Grup Vokal Performansı: "Back to Life" - Soul II Soul & Caron Wheeler
En İyi R&B Enstrümantal Performans: "African Dance" - Soul II Soul
En İyi R&B Şarkısı: "If You Don't Know Me By Now" - Simple Red
Rap
En İyi Rap Performansı: "Bust a Move" - Young MC
Dış bağlantılar
Ödülleri kazananların tam listesi
Telets
Arap taarruzları zayıflayınca Bulgarlar'la Bizans arasında savaş dönemi başlamıştır. Çok sayıda Slav ve Bulgar sınır bölgesinden Bizans arazisine geçmiş ve imparatorluk tarafından Bitinya'ya yerleştirilmiştir. Telets Han döneminde Bizans imparatoru V. Konstantinos, Bulgarlara karşı 763'te sefer düzenledi. Bu sefer sırasında Bulgarlar Ankhialos Muharebesi'nde yenilgiye uğratıldı. Bu da Telets'e karşı bir isyanın çıkmasına ve onun hayatını kaybetmesine neden oldu. Yenilgi sonrasında yaşanan 5 yıllık iç karışıklık süresince Bulgar tahtı Vokil ve Ugayin sülaleleri arasında sürekli el değiştirdi.
Türk tiyatrosu
Türk tiyatrosu, Türkiye'de kırsal kesimlerdeki köy tiyatrosu ile kentlerdeki halk tiyatrosunu içeren geleneksel Türk tiyatrosu ve 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı Devleti'ndeki Batılılaşma hareketi ile ortaya çıkan batılı tarzdaki Türk tiyatrosunu ifade eder.
Başka toplumlarda olduğu gibi Türk toplumunda da tarih öncesi kimi ritüeller, ayin ve dini törenler yanında masal, destan, efsane gibi türlerle şekillenen geleneksel tiyatro; Osmanlı topraklarındaki halkın katkılarıyla Karagöz, Meddah, Orta oyunu, köy seyirlik oyunları, kukla ve çengi gibi oyun türlerini ortaya çıkarmıştır. Bunlar, çıkış noktaları güldürü olan, sözlü gelenek ürünü türlerdir. Geleneksel halk tiyatrosu 19. yüzyılda Batı tiyatrosuyla birleşerek Tulûat tiyatrosu adında yeni bir tarza dönüşmüş; metinli tiyatroya geçiş aynı yüzyılda gerçekleşmiştir. Cumhuriyetin ilanından sonra Devlet Konservatuvarı 1940'lı yıllarda ilk mezunlarını vermiş; Halkevleri ve Köy Enstitüleri  tiyatroyu İstanbul ve Ankara dışında yaygınlaştırmaya hizmet etmiştir. 1970’lerde pek çok topluluk, politik tiyatro üstünde durmuştur. 1970'li yılların sonlarında, daha çok eğlencelik bir tiyatro anlayışı yaygınlaşmış; 1980'lerde tek kişilik oyun türünde bir patlama yaşanmıştır.
Eski Türkler'de tiyatro
Türk tiyatrosunun başlangıcı konusunda iki ayrı yaklaşım vardır; birinci yaklaşıma göre Osmanlı İmparatorluğu içinde kentlerde doğmuş meddah Karagöz, ortaoyunu gibi sanatları ve Ortadoğu'daki bolluk törenlerinin kalıntısı olarak Anadolu köylerinde yaşatılan köy seyirlik oyunları Türk tiyatrosunun başlangıcı kabul etmelidir. İkinci yaklaşıma göre Türk toplumunda tiyatronun Osmanlılar'dan ve İslamiyet'ten önceki devirlere ait önemli bir geçmişi vardır. Bu ikinci yaklaşımı benimseyen bazı yazarlara göre Orta Asya'da şamanizme dayalı bir yaşam sürdüren Türkler arasında tiyatro, din ile beraber doğmuştur. Başka topluluklar gibi Türk toplulukları da inançları doğrultusunda Tanrıları memnun etmek adına onları taklit etmek, varlıklarını temsil ve hikâye etmek şeklinde teatral törenler düzenlenmiştir.
İslamiyet'in kabulünden sonra tiyatro
İslamiyet'in kabulünden sonra doğum şenlikleri, sünnet düğünleri, evlilik törenleri, bayramlar, meslek şenlikleri, Mevlevî ve Bektaşî törenleri, savaş oyunları ve zafer şenlikleri ile ölümlerin arkasından yapılan dinî törenler Türk tiyatrosunun kaynakları arasında gösterilirler.
12. asrın başında tiyatro sanatının Selçuklu Türkleri'nde oldukça ilerlediği, dinî niteliğinden sıyrılıp bir halk eğlencesi haline geldiği düşünülür. Selçuklu saraylarında, Bizans imparatorlarını taklidini yaparak sultanları eğlendiren mudhik (güldürücü) ve mukallidler (taklid edici) bulunduğu bilinmektedir. Bizans prensesi Anna Komnini'nin, Bizans topraklarına Selçuklu Türkleri'in akınlarını durdurmak üzere babası imparator I. Aleksios'un düzenlediği seferden hastalığı nedeniyle vazgeçip geri dönmesinin Selçuklu sarayında aktörler tarafından alay edilerek canlandırıldığını Aleksiad adlı eserinde anlatmıştır. Osmanlılar'daki orta oyunu nun da Selçuklu saraylarında görülen bu tür temsillerin bir devamı olduğu iddia düşünülür.
Osmanlı toplumunda tiyatro
Türkler arasında çok eski devirlerden beri devam ettiği düşünülen dram sanatı; hafıza gücüne dayanan, daha çok meydanlarda, insan topluluklarının ortasında sürdürülen bir temsil sanatı idi. Osmanlı toplumunda tiyatro ihtiyacı gülmeye dayalı geleneksel meddah, Karagöz ve Ortaoyunu gibi Osmanlı halklarının kendi kültürlerinden beslenmiş hicvedici ve taşlayıcı kendine özgü türlerle karşılandı. Bu tiyatro türleri, Osmanlı Devleti'nin egemenlik kurduğu topraklardaki halkların hepsinin katkılarıyla, toplumlararası iletişimlerle, eski imparatorlukların mirasıyla gelişti.
Geleneksel tiyatrodan farklı olarak meydanlarda değil, kendisine ait binalarda oynanan sahneli, dekorlu, metne dayalı tiyatroya kaynaklık eden, 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı Devleti'nde gerçekleşen Batılılaşma hareketi oldu. Bu dönemde Batılı tiyatro tarzı ile uyumlulaştırılmaya çalışılan Ortaoyunu ise, sahne üstünde oynanan fakat yazılı metne dayanmayan ‘Tulûat’ adında yeni bir tarza dönüştü. Tulûat tiyatrosunda Ortaoyunu’nun eski metinleri değil, özellikle Batı tiyatrosunun komedi türündeki ünlü oyunlarının metinleri yine doğaçlama olarak oynanmaktaydı. Böylece tulûat giderek yerini batılı tarzdaki tiyatroya bıraktı.
1839 yılında Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesi ile resmen başlayan Batılılaşma hareketi sırasında kültür-sanat faaliyetleri içinde özellikle tiyatro ön plana çıkmıştı. Osmanlı yönetimi, saraya getirtilen yabancı tiyatrocular ile Batılı tarzdaki tiyatroyu başlattığı gibi, saray dışındaki tiyatro faaliyetlerini de destekledi. Tiyatro faaliyetleri başlangıçta ülkedeki yabancılar, daha sonra Osmanlı vatandaşı gayrimüslimler ve son olarak Müslüman tiyatrocular tarafından icra edildi. Ermeniler tarafından padişah fermanıyla kurulan Naum Tiyatrosu ile Güllü Agop'un kurduğu Gedikpaşa Tiyatrosu Osmanlı’nın Batılı anlamda ilk tiyatro örnekleri idi. Tiyatro hem halkın, hem de okur yazar olmayan halka ulaşma imkanı verdiği için edebiyatçıların büyük ilgisini çekti. Şinasi, Abdülhak Hamit, Namık Kemal gibi devrin önemli Müslüman edebiyatçıları Batı tarzı tiyatro edebiyatı örnekleri verdiler. Geleneksel tiyatronun güldürü ağırlıklı olmasının etkisiyle başlangıçta daha çok komedi türünde eserler verildi; aile, gençlerin eğitimi, imkansız aşklar, batıl inançlar, vatan sevgisi, batı hayranlığı gibi konuları ele alan eserler sahneye taşındı.
Müslüman tiyatro toplulukları II. Meşrutiyet döneminde yaygınlaştı. 1914’te Darülbedayi’nin kuruluşu ile tiyatro faaliyetleri kurumsallaştı. Darülbedayi Muhsin Ertuğrul'un sanat yönetmeni olduğu 1927 yılından sonra düzenli bir yönetime kavuştu.
Cumhuriyet döneminde tiyatro
Cumhuriyet'in ilanından sonra yeni devlet, yeni bir toplum kimliği oluşturmada tiyatronun etkin gücünden yararlanmak istedi ve bütün ülkeye yaygınlaştırmaya çalıştı. 1930'lu yıllarda, modern bir ulus inşa etme sürecinde geliştirilmiş yeni tarih tezini destekleyecek mahiyette oyunlar yazılmaya ve sahnelenmeye başladı
1940’lı yıllarda Devlet Konservatuvarı ilk mezunlarını verdi; şehir tiyatroları gelişti, özel tiyatrolar yurt çapında turnelere çıktı; çocuk tiyatroları kuruldu. 1949’da Devlet Tiyatro ve Operası Yasası yürürlüğe girdi. Çeşitli kentlerde perdelerini açan Devlet Tiyatroları; turneler düzenleyerek Türkiye’nin her yanında izleyiciye ulaşır hale geldi. İstanbul Şehir Tiyatroları adını alan Darülbedayi çeşitli semtlerde 5 sahneye sahip oldu. Halkevleri ve Köy Enstitüleri tiyatroyu İstanbul ve Ankara dışında yaygınlaştırmaya hizmet etti. 1951'de halkevlerinin kapatılması, 1954'te Köy enstitülerinin klasik öğretmen okullarına dönüştürülmesi ile kültür-reform hareketlerini tüm Anadolu'ya yaygınlaştırılması çabası yarım kaldı. Tiyatro tarihinin en önemli toplulukları olan Dostlar Tiyatrosu ve Arena Tiyatrosu'nun çekirdeğini oluşturan Ankara Deneme Sahnesi 1955'te kuruldu. 1958’de Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde bir tiyatro enstitüsü kuruldu; 1964'te dört yıllık eğitim veren bir tiyatro kürsüsüne dönüştü.
1960-1980 arasında özel tiyatroların sayısı arttı. Amatör tiyatro toplulukları kuruldu. 1960'ların sonunda oyun yazarlarının sayısı artarken oyunların konuları da çeşitlendi. Brecht'in Göstermeci üslupta oyunları Türkiye'de sahnelendi ve yerli yazarları etkiledi. Kabare türü ve müzikaller gibi yeni türler de denendi. 1970’lerde pek çok topluluk politik tiyatro üstünde durdu. Ankara Sanat Tiyatrosu'nun ve Dostlar Tiyatrosu'nun başını çektiği ve kendilerini "devrimci tiyatrolar" olarak adlandıran gruplar tiyatro hayatının önemli bir adımı idi. Bu dönemde Devlet Tiyatroları Adana, Antalya, Trabzon, Diyarbakır gibi kentlerde yayılmayı sürdürdü. 1970'li yılların sonlarında daha çok eğlencelik bir tiyatro anlayışını temsil eden bulvar komedileri, vodviller, kaba güldürüler oynayan özel tiyatrolar dönemin yükselen tiyatro anlayışı haline geldi.
2000'li yıllarda yabancılaşmış bireyin kendini sorgulaması, kadın erkek ilişkileri ve domestik komediler, en popüler konu dağarcığını oluşturdu; fantastik -absürd içerikli oyunlarda artış görüldü. Bu dönemde yeniden alternatif tiyatro mekanları açarak var olmaya çalışan, tiyatro sanatında yeni anlatım biçimleri arayan topluluklar ortaya çıktı. Çerçeve sahne yerine blackbox sahneleri tercih eden topluluklar uzun süre alternatif tiyatrolar olarak anıldı. 2014'te bir manifesto yayımlayan 41 topluluk, yaptıkları tiyatroyu ana akımdan ve ticari tiyatrolardan ayırdıklarını ifade etti. Türk tiyatrosu içindeki alternatif tiyatro zaman içinde kendi yazarları ve yönetmenlerini yaratmış; seyirci ilgisi görmüş; uluslararası çalışmalarla dünyaya açılmıştır
Geleneksel Türk Tiyatrosu türleri
Türk tiyatrosunda batılı anlamdaki modern tiyatronun dışında kalan, Türk toplumunun geleneksel yapısı içinde ortaya çıkan tiyatro türleri, "geleneksel Türk tiyatrosu" olarak adlandırılmaktadır. Bu sanat dalı daha önce Türk temaşası olarak adlandırılırken araştırmacı Metin And'ın kullanımıyla birlikte "geleneksel Türk tiyatrosu" ifadesi yaygınlık kazanmıştır. Batılı tarzdaki modern tiyatro ile orta oyununun kaynaşması sonucunda ortaya çıkan ve geleneksel ögeleri büyük ölçüde bünyesinde barındıran tulûat da geleneksel Türk tiyatrosu kapsamında düşünülür.
Köy seyirlik oyunları ile kukla, geçmişi çok eski dinsel törenlere dayalı sanatlardır; diğer dramatik gösteriler ise Osmanlı toplum yapısı içinde şekillenmiş ve asıl etkinliklerini 16.-19. yüzyıllar arasında sürdürmüşlerdir.
Köy seyirlik oyunları
Seyirlik oyunlar, kırsal bölgelerde görülen, kökleri tarih öncesi dinî ritüellere uzanan bir tiyatro geleneğidir. Geçmişte Anadolu insanı tarafından kendi yaşantısı daha verimli olsun diye gerçekleştirilen ritüeller, zamanla oyuna dönüşerek yaşatılmıştır. Ekim ve hasat zamanı, hayvanların çiftleşme zamanı, kıtlık, kuraklık veya gün eşitliği, kış yarısı, yılbaşı, düğün, bayram gibi köylü için özel gün ve gecelerde oynanır. Günümüzde eğlence amacıyla oynanan bu oyunlar, Türklerin Orta Asya'dan getirdikleri inanç kalıntılarının ve Anadolu'da yaşamış milletlerin kültürlerinin etkilerini barındırır. Eğlendirmenin yanı sıra sosyal düzeni koruma, kuşaklararası kültür aktarımını sağlama gibi işlevleri vardır. Geleneksel konuların dışında karı-koca geçimsizliği, gelin-kaynana anlaşmazlığı, kız kaçırma, köyden kente göç gibi köylünün yaşadığı sıkıntılara, güncel sorunlara değinen oyunlar meydana gelmiştir.
Kukla
Kukla, tek bir sanatçının kişileri temsil eden bebekleri oynattığı konuşmalarını ve ses taklitlerini yaptığı bir oyundur. Anadolu’ya Orta Asya Türklerince getirilmiş, 19. yüzyılın sonundan başlayarak önemini yitirmiştir. Geleneksel Türk kukla oyunlarında üç tür kukla yaygındır: İpli kukla, iskemle kuklası ve el kuklası. "İbiş" ile "İhtiyar" geleneksel Türk kukla oyunlarındaki başlıca tiplerdir. Konularını halk hikâyeleri, aşk öyküleri, orta oyunu ve Karagöz oyunlarından alır.