cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bu Gözler Neler Gördü (kitap, 1996)
Ege-Koop Yayınları'ndan çıkan ve İzmir'de basılan bu anı kitabında Baradan, İzmir'de önce fotoğrafçı sonra da gazeteci olarak başladığı meslek hayatının İstanbul'a Yeşilçam filmlerine doğru uzanan öyküsünü anlatmaktadır. Kitabın önsözünde de belirttiği gibi edebi kaygılar gözetmeden gönlünden geçtiği gibi kaleme aldığı anılarını doğumundan, ailesinden ve ilk göz ağrısı İzmir'deki yaşantısından başlatır ve sonraki bölümlerde de 66 yıllık sanat hayatını dolu dolu geçirdiği Yeşilçam sinemasından ayrıntılı bir şekilde bahseder.
Üç baskı yapan kitapta Baradan'ın anılarını destekleyen çok sayıda siyah beyaz fotoğrafa da yer verilmiştir.
Kitabın içeriği
İzmir yılları
Hüseyin Baradan, otobiyografik kitabına 1932'de İzmir'de 13 kişilik kalabalık bir ailede dünyaya gelmiş olduğunu yazarak başlar. Kendinden sonra doğacak olanla birlikte tam 6 kardeş olmuşlardır. Ailesinin Girit kökenli olduğunu, soyadlarının da orada kullandıkları Baradanaki soyadından geldiğine değinir ve borsada memur olan ve 'çalışkan, dürüst, geleneklerine ve prensiplerine bağlı bir insandı' dediği babasının II. Dünya Savaşı'nın o yoksul 'karneli' günlerinde kalabalık ailesini güçlükle geçindirmeye çalıştığından bahseder. Babası mide kanserinden ölünce ailenin tüm yükünü abisi üstlenmiştir. Sokak fotoğrafçılığı yapan abisine, evde oluşturulan karanlık odada fotoğraf basarak yardımcı olduğundan ve sokaklarda karamela şekeri satmasından bahseden Hüseyin Baradan, kitabın bu bölümünde İzmir'deki başka çocukluk anılarına da değinir. Gizlice İstanbul'a kaçarak kısa bir süre işportacılık yaptığını anlatır. Sonra ilk gençliğinde İzmir Fuarı'nda 'şipşak' fotoğrafçılığa devam ederken hem rakıya hem de (sonunda ölümüne neden olacak) sigaraya o yıllarda başladığını anlatır. Bu çerçevede İzmir'in o yıllardaki fuar ve eğlence dünyasını da (tiyatrolar, açık hava sinemaları, revüler vb) okuyucuya aktarır.
Askerlik ve Gazetecilik
1950'de askere gider. Önce Kütahya, sonra Gaziemir'de geçen askerlik süresince fotoğrafçılık mesleği sayesinde rahat eder. Terhisten sonra yine İzmir'de Leh asıllı bir arkeoloji fotoğrafçısı olan Alim Ulus'la çalışırken Demokrat İzmir Gazetesi'nin sahibi Adnan Düvenci'den bir teklif alarak bu gazetede işe başlar. İstanbul'a Hürriyet Gazetesi'ne staja gönderilir, Bab'ı Ali'de Ahmet Tuna, Ali Ersan, Alaeddin Büte ve Rüçhan Ünver gibi ustalardan foto muhabirliğinin inceliklerini öğrenir. İlk resmi de Hürriyet'te yayımlanır. İzmir'e döner her iki gazete için de çalışmaktadır. Demokrat İzmir'de mesai arkadaşları arasında Attila İlhan ve Özdemir Hazar da vardır. Gazetede 1953'ten itibaren 1 Nisan şakası olan aspargas haberleri (Saat Kulesi'nin yıkılması haberi gibi) gelenekselleştirir. Baradan kitabın bu bölümünde İzmirdeki gazetecilik anılarına ağırlık verir. "Cellat Kara Ali röportajı"yla ödül kazanır. İzmir'in tanınmış bir gazetecisidir artık. Bu arada evlenir. 1957'de bir oğlu dünyaya gelir. 1959 yılında İsmet İnönü'nün olaylı Uşak mitinginde Demokrat Partili kalabalık tarafından diğer gazeteci arkadaşlarıyla birlikte darp edildi.
Sinema'ya ilk adım
İzmir Film'in sahibi Necdet Bükey'den ilk film teklifini alır. 1958'de elbiselik kumaş karşılığında oynadığı ilk filmi, İzmir'de çekilen Feleğin Sillesi'nde külhanbeyi rolündedir. Kemal Kan'ın yönettiği bu ilk filmdeki rol arkadaşı ise Halide Pişkin'dir. Filmin çekilmesi unutulan tek bir sahnesini tamamlamak için İstanbul'a Yeşilçam'a gider platoları tanır. O günlerde doğal mekânların zenginliği ve ekonomik nedenlerle Yeşilçam filmlerinin İzmir ve civarında çekilmesi modası sürmektedir. Filmciler İzmir'e her geldiklerinde onu ararlar, rolü hazırdır. Bu vesileyle Yeşilçam starlarının tümüyle tanışır, onları evinde ağırlar. Bu arada foto muhabirliğini de bırakmamıştır.
İzmirde çektiği Kadın Asla Unutmaz adlı 38. filminden sonra yapımcı Yoakim Filmeridis'ten aldığı davet üzerine Yeşilçam'a gider, son filmden de rol arkadaşı olan, kendisi gibi İzmirli Turgut Özatay'la Şişli'de aynı evde kalırlar. Nefes almadan filmden filme koşar. Sinemadaki rakipleri olan Ahmet Tarık Tekçe'yle Senih Orkan'ın onun ayağını kaydırma girişimlerinden ve Türker İnanoğlu'nun yakın dostluğundan bahseder. Artık bir işkolik haline gelen Bardan'ın başını kaşıyacak vakti yoktur, 400 kadar filmde oynar, çok paralar kazanır. Başarısını, kapris yapmamasına, işine saygılı ve disiplinli oluşuna bağlar. Çalıştığı sanatçıları "kaprisli ve zor olanlar"la, "disiplinli ve uyumlu olanlar" olarak iki gruba ayırır. Cüneyt Arkın, Yılmaz Güney, Orhan Günşiray, Danyal Topatan, Necdet Tosun vb sinemanın ünlü oyuncularıyla acı tatlı, birebir yaşadıklarını uzun uzadıya anlatır. "Sevimli Haydut" filmiyle ödül alır. Adeta bir 'metot oyuncusu' gibi rolünü çalışır, örneğin bir filmde at binilecekse önceden binicilik dersi alır, kütüphanelerde araştırma yapar vb.
Yeşilçam krize girince
Sinema krize girince Hulusi Kentmen'in de dahil olduğu "Posbıyıklılar" adlı grupla gazinolarda şov yapar, sonra da kadroyu biraz genişleterek bir tiyatro grubuna çevirirler ve yurt çapında bir turneye çıkarlar. Oyun çok başarılıdır. Gerçek bir olaya dayanan "Çatallı Köy" adlı bu piyesi olayın geçtiği Çatallı Köy'de de sergilerler (oyun sonra filme de çekilir). 1969'da Yeşilçam'ı daha beter bir kriz beklemektedir: Seks filmleri furyası. Bu tür bir sinemayı lanetlediğini belirten Bardan, bu çirkin furyaya bulaşanlardan da haz etmediğini yazar. Bu akım karşısında tek başına direnen Türker İnanoğlu'nun çareyi önce Türk-İran, sonra da Türk-İtalyan ortak yapımlarında aradığını yazar. Bunların bazılarında Baradan da rol almıştır. Başrol oynadığı "Hüseyin Baradan - Çekilin Aradan" da Ayhan Işık'la aynı ücreti alarak bir ilke imza atar. Bu sırada TV yayınlarının da başlaması Yeşilçam krizini daha da derinleştirir. Lütfi Kopan'la birlikte "Kara Kediler" komedi grubunu kurarak gazino şovlarına başlarlar, yurt dışı turnelere, fuarlara katılırlar.
Yeniden İzmir, gazetecilik ve turizm
Yaşar Holding'e bağlı Ege Ekspres gazetesinde fotoğraf servisi şefi olarak gazeteciliğe dönüş yapar. O tarihlerde gazetelerde "Foto Roman" modası esmektedir. Ayla Dikmen ve Ali Kocatepe'yle ilk renkli foto romanı çekerek bir ilke daha imza atar. Holding yöneticilerinin gazeteye gereksiz müdaheleleri tirajı düşürür. Holdingin yöneticileri kuracakları Altın Yunus Turistik Tesisleri için onun şöhretinden yararlanırlar, gönülsüzce araziler için köylüler arasında PR çalışması yapar. Araziler ucuza kapatılır (Baradan bu yaptığına üzülmüştür). Sonuçta otelde animatörlük görevine getirilir. Tesisin bazı bölümlerini başarıyla işletir ancak gazetedeki gibi buradaki yönetici müdahelelerine de dayanamayarak İstanbul'a döner, 5 yıl Türker İnanoğlu ile çalıştıktan sonra emekli olur ve İzmir'e döner. Hürriyet gazetesi için İstanbul'dan Adile Naşit ve Ankara'dan Derya Baykal'la birlikte sanat ve eğlence ağırlıklı promosyon çalışmalarının İzmir ayağını yürütür.
Videoculuk, kooperatifçilik ve gırtlak kanseri
Türker İnanoğlu'nun video şirketi "Ulusal"ın Ege bayisi olur. 6 yıl süren bu video salgını sürerken sıkı bir sigara içicisi olan Baradan'a "gırtlak kanseri" teşhisi konur, başarılı bir ameliyatla hastalığı atlatır. Bu sırada artık iyice yaygınlaşan TV kanalları videoyu öldürmüştür. Gelen bir teklifle Ege-Koop'ta çalışmaya başlar ve bu kooperatifte 5 yıldan beri çalışmakta olduğunu yazarak anılarına son verir.
Acheron (mitoloji)
Yunan mitolojisinde Acheron bir cehennem; (Hades), acı nehridir. Keder ırmağıdır, Hades'deki 5 ırmaktan birisidir. Diğerleri: Cocytus (iniltiler nehri), Styx (nefretin nehri), Pyriphlegethon (ateşin nehri) ve Lethe'dir (unutmanın nehri).
Bu Gözler Neler Gördü (kitap, 1996)
Kitabın içeriği
Bölük pörçük anılar ve Yeşilçam'dan tipler
Acheron (mitoloji)
Daha sonraki dönemdeki efsanelere göre Acheron, Titanlar Zeus ile savaşırken, Titanlara su taşırdı; ve bu yüzden Zeus ve Olympiyanlar kazandığında onu bir nehre dönüştürdüler.
Bu Gözler Neler Gördü (kitap, 1996)
Kitabın içeriği
Tekrar 1950'lere döner ve Fuar'daki Arkeoloji Müzesi soygununun öyküsü ve olayın çözümüne katkısı, 1950'lerde halk önünde yapılan idamlar, bu idamlarda fotoğraf çekmek yasak olduğu halde bu yasağı bir şekilde delmesi, Ramazan'da mahalle arasında bir ay boyunca sokakta topluca yenen iftar yemekleri gibi anılarından bahseder. İzmir'in eski meşhur meyhanelerini ayrıntılarıyla anlatır. Mualla Sürer başta olmak üzere Yeşilçam'ın bazı ilginç kişilerini de anlatır.
Acheron (mitoloji)
Kharoon ölülerin ruhunu, geleneklere uygun biçimde gömülmüş olmaları şartıyla, Acheron'un çamurlu akıntısı üzerinden diğer kıyıya ulaştırır. Aksi takdirde bu ruhlar yakınarak kıyının kenarında dolanıp dururlar ve onların bu yakınmaları ırmağın adında yansır. Bu ırmağın diğer tarafına canlı olarak geçen yalnızca Herakles ve Orpheus olmuştur.
Bu Gözler Neler Gördü (kitap, 1996)
Kitabın içeriği
Not: Anılar 1996 yılında sona erer. Hüseyin Baradan 30 Haziran 2004'te bir akciğer ameliyatının sonunda hayatını kaybetmiştir.
Acheron (mitoloji)
Ovidius, ırmağın tanrısını Askalaphos'un babası olarak anar.
Urmiye Muharebesi
Urmiye Muharebesi, 1603-1618 Osmanlı-Safevi Savaşı'nda bir evre. Muharebe İran ordusunun galibiyetiyle sonuçlanmıştır.
Muharebe öncesi gelişmeler
Osmanlılar, İran'la yaptıkları ve büyük bir zafer kazandıkları 1578-1590 savaşının sonucunda tüm Kafkasya ve batı İran'ı ele geçirmişlerdi. 1587'de tahta geçen Şah Abbas İran ordusunu İngiliz uzmanlar yardımıyla modernleştirip, ateşli silahları yaygınlaştırdıktan sonra kaybedilen toprakları geri almak için 1603 yılında ansızın saldırıya geçti. Osmanlı Devleti o dönemde Avusturya'yla 1593'ten beri süren uzun bir savaşın içindeydi ve Anadolu da Celali isyanlarıyla kaynıyordu. Dolayısıyla Doğu sınırındaki askeri gücü bir hayli zayıf durumda bulunan Osmanlı Devleti'ne karşı İran orduları kolay başarılar elde etti ve 1603 yılı içinde Tebriz dahil tüm Batı İran'ı Osmanlı egemenliğinden kurtardı.
1603 yılı Osmanlı tahtı da bir değişikliğe sahne oldu ve ölen III. Mehmed'in yerine I. Ahmed geçti. Yeni padişah Cığalazade Sinan Paşa'yı şark serdarı (doğu orduları komutanı) olarak tayin etti. Sinan Paşa bölgeyi bilen bir komutandı. 1578-1590 savaşı sırasında Bağdat valiliğine gönderilmiş, 1588 yılında ordusuyla Hemedan üzerinden İran’a girip, oranın hakimlerinden Korhmas Han-ı Şamlu’yu yakalamış, daha sonra Nihavend'i ele geçirerek, asker yerleştirip, muhtelif kabile ve aşiretleri kendi tarafına çekmesi neticesinde Şah Abbas'ı barış yapmaya zorlamıştı.
1604 yılında da Şah Abbas askerî harekâtını sürdürdü, Revan’ı kuşattıktan sonra teslim aldı, Kars’a taarruz etti ve Ahıska önlerinde durdurulabildi.
Muharebe öncesi orduların durumu
XVI. yüzyılda kudretinin zirvesinde olan Türk ordusu Batı'daki hasımlarının çoğunlukla meydan savaşından çekinmesi sonucunda bu deneyimini zamanla kaybetmiş, özellikle Macaristan'daki ve Akdeniz'deki mücadelelerin yoğunlaştığı kale kuşatma alanında uzmanlaşmıştı. Osmanlı muharebe gücündeki düşüş aslında 1596 yılındaki Haçova Muharebesi'de ve 1600'deki Kanije Muharebesi'nde gözlemlenmişti. Nitekim, Haçova'da Türk sipahileri Avrupa'daki savaşlarda deneyim kazanan arkebüzlü ve kargılı Avusturya askerleri karşısında zaaf belirtileri göstermiş, bir ara kaybedilmiş gibi görünen muharebe yağmaya girişen Avusturya askerlerine ordunun geri hizmetlilerinin gösterdikleri direniş sayesinde zafere çevrilmişti. Kanije'de de kaleyi kuşatan Türk ordusu yardıma gelen Avusturya ordusunun önünden savaşmadan ayrılmış, Avusturyalıların bunu sahte bir geri çekilme manevrası zannederek muharebe alanını terk etmeleri üzerine Türk ordusu yardımsız kalan Kanije'yi düşürebilmişti. Türk ordusunun taarruz gücünün önemli öğelerinden Akıncı ocağı da isyan halindeki Eflak'a karşı 1595 yılında gerçekleştirilen tedip harekâtında felakate uğrayıp adeta yok olmuştu.
İran ordusu ise bir modernleşme evresinden geçmekle birlikte Türk ordusundan daha yüksek bir ateş gücüne sahip değildi. Revan kuşatmasında İran ordusunun kullandığı toplar Osmanlıların XVI. yüzyılın başında çoktan terk ettiği eski tip teknoloji ürünüydü. İran ordusuna 1603 yılında taarruz imkanını tanıyan daha ziyade bölgedeki Safeviler lehine olan asker sayısı üstünlüğüydü. Tebriz, Osmanlıların Anadolu'daki Celali isyanlarını bastırmak üzere garnizondaki asker sayısını asgari düzeye düşürmesi sayesinde İranlıların eline geçmiş, Nahçıvan'daki garnizon İran ordusu gelmeden kaleyi boşaltmış, Revan ise dokuz ay dayanmıştı. Halbuki aynı dönemde (1605) Türk ordusu bir ay gibi kısa bir süre içinde Estergon gibi berkitilmiş bir kaleyi düşürmeyi başarmıştı.
Cığalazade Sinan Paşa'nın sonuçsuz seferi
Cığalazade Sinan Paşa dönemin koşullarında sefere çıkmak için geç bir tarih olan 15 Haziran 1604’te İstanbul’dan hareket etti ve 8 Kasım’da Kars önlerine vardı. . İran'ın ele geçirdiği toprakları geri almanın yanı sıra, Celali isyancılarını da bastırmak amacını taşıyan Sinan Paşa isyancılarla çatışmaktansa onları orduya dahil etme yöntemini benimsedi. Yusuf Paşa Kars'a ilerlerken bölgedeki İran ordusu da geleneksel olduğu üzere yakıp yıkma taktiğini uyguladı ve Türk ordusunu beraberinde getirdiğinin haricinde her türlü erzaktan yoksun bıraktı. Türk ordusu Revan'ı aşarak İran ordusunun peşine düştüyse de Türk ordusunu İran içlerine çekmek isteyen Şah Abbas'ı başgösteren erzak sıkıntısı ve soğuk havaların başlaması nedeniyle sonuna kadar takip edemedi. Tarihçi İskender Bey'e göre Sinan Paşa ileri harekâtını mevsimin ilerlemesi nedeniyle isyan eden askerler nedeniyle sürdürememiş; bir başka tarihçi Peçevi'ye göreyse ordu düşman tehdidi altında Şirvan'da kışlamaya karşı çıkmış ve Anadolu'ya dönmek istemişti. Kâtip Çelebi ise yükü ağır ordunun çoğunluğu süvarilerden oluşan hareketli İran ordusunu yakalamasının çok zor olduğuna değinir. Türk ordusu Tebriz'e varmadan geniş bir kavis çizerek Van'a ulaştı ve burada kışlamaya başladı. Sinan Paşa'nın bu kararı da tartışma yarattı, zira Türk ordusu daha önceki doğu seferlerinde sınırda değil Halep ya da Diyarbakır'da kışlamayı tercih etmişti.
İran ordusunun Van'a taarruzu
Çeşitli birlikler kışlamak üzere Doğu Anadolu'ya dağılmışken, komutanlık karargahı 1604-1605 kışında Van'da bulunuyordu. 1605 Mayıs ayında Van'daki birliklerin azlığını fark eden Şah Abbas, Allahverdi Han komutasındaki bir birliğini bu kentin üzerine gönderdi. Cığalazade Sinan Paşa'nın bu harekâtı İran ordusu Van'a bir günlük mesafedeyken öğrenmesi gerekli hazırlıkların yapılmasını engelledi. Müteferrikabaşı Handan Ağa'nın esir düştüğü ilk çarpışmalar sonucunda Türk ordusu tamamen Van Kalesi'ne sığındı ve kuşatma altında kaldı. Allahverdi Han Mehmed Paşa'nın Erzurum'dan yardım getirdiğini öğrenince Karçakay Han komutasındaki bir süvari birliğini bu yardımı engellemek amacıyla gönderdi. Türk ordusu kuşatanlarının sayısının azaldığını görerek huruç harekâtına yöneldiyse de kuşatmayı yaramadı.
Karçakay Han'ın Mehmed Paşa'yı durdurduğu haberinin de gelmesi üzerine, Cığalazade Sinan Paşa Van'daki ordunun komutasını Şems Bey'e bırakarak tekneyle Adilcevaz'a kaçtı ve oradan Hasankale'ye geçti. Allahverdi Han Sinan Paşa'yı yakalamak üzere Adilcevaz ve Erciş'e ilerlediyse de, Sinan Paşa'nın çoktan Hasankale'ye ilerlediğini öğrenerek geri çekildi ve Van kuşatmasını da kaldırarak Hoy'da bulunan Şah Abbas'a katıldı.
Ciğalazade Sinan Paşa'nın tekrar harekete geçmesi
Bölgedeki Kürt emirlerinden de asker desteği alarak ordusunu tekrar toplayan Sinan Paşa 1605 sefer mevsiminde Tebriz’i geri almak üzere yürüdü. Paşa'nın planı Tebriz'den sonra Erdebil'i ele geçirmek, Şirvan'da kışladıktan sonra 1606'da nihaî darbeyi vurmaktı.
Şah Abbas ise Türk ordusunu gölge gibi takip etmeye devam etti ve Hoy-Merend rotasını izleyerek güneye doğru ilerledi. Şah'ın planı Türk ordusunu Tebriz'e kadar yıpatmak, erzaksız bırakmak ve Tebriz'i kuşatırken geri hatlarını keserek Tebriz kalesinden ve geriden çifte hücum ile iki ateş arasında bırakarak imha etmekti.
Muharebe
Şah Abbas ordusunun merkezindeyken Allahverdi Han ordudan ayrı bir şekilde konuşlanmıştı. Osmanlı öncüleri bir tepe üstündeki Karçakay Bey'in komutasındaki birlikleri gördüler. Karçakay Bey, Şah Abbas'ın Türk ordusu Tebriz'i kuşatana kadar çarpışmadan kaçınılması emrine uygun bir şekilde Türk birlikleriyle çatışmadan geri çekildi. Peçevi ve Kâtip Çelebiye göre Türk ordusu daha muharebe meydanına çadırlarını kurup savaş planını tartışmadan eski bir Celalî olan Erzurum Valisi Köse Sefer Paşa 16 vali ve 20 sancakbeyini İran birliklerini derhal tâkip etme konusunda ikna etti. Türk birliklerinin saldırısı Karçakay Han'ın birliklerinde bir sarsılmaya yol açtı ve İran askerleri Şah Abbas'ın bulunduğu mevzilere doğru geriledi. Bu ricat, Şah Abbas'ın takviye kuvvet göndermesiyle durdurulabildi. Taarruz eden Türk birliklerinin ana karargahtan uzaklaştığını gören Şah Abbas'ın mücadelenin bu anda kazanılacağını anladı ve bu birlikleri daha uzaklaştıracak bir kuvvet gönderdi. Türk birlikleri Allahverdi Han komutasındaki birlikler tarafından pusuya düşürülüp kıskaca alındı. İran ordusu sol kanadı Türk ordusunun sağ kanadına yüklendi ve kayıplar verdirdi, ardından geriye dönerek kıskaca alınan Köse Sefer Paşa komutasındaki askerleri tamamen kuşattı. Tekkeli Mehmed Paşa, Celali Karakaş Paşa ve Kaçar Mehmed Paşa kuşatmayı yarıp eski mevzilerine dönebilirken geri kalan birlikler büyük bir yenilgiye uğradı. Harekâtı başlatan Köse Sefer Paşa esir düştü ve kafası kesilerek idam edildi.
Bununla birlikte, Türk ordusunun merkezdeki birlikleri hâlâ mücadeleye girmemişti. Halep Valisi Canbulatoğlu Hüseyin Paşa'nın takviye birlikleri de yaklaşıyordu. Osmanlı ordusundaki Kürt askerlerinin emirleri muharebenin gidişatı konusunda Yusuf Paşa'yla konuşmak istedilerse de kendilerine bu olanak verilmedi. Bunun üzerine Kürt emirleri savaşçılarını meydandan çekerek Doğu Anadolu'ya döndüler. Cepheye yetişmeye çalışan Canbulatoğlu Hüseyin Paşa geri dönen askerlerin 12.000 civarında olduğunu gördü. Başta Bitlis Emiri Rızaeddin Han olmak üzere Kürt Emirlerinden Osmanlı ordusunun muharebede yenildiği haberini alan Hüseyin Paşa da Halep'e geri döndü.
Cığalazade Sinan Paşa 7 Kasım'da ordusunun moralini düzeltmek istediyse de hiçbir harekete geçmemesi daha olumsuz tesir yaptı. Ordunun bir kanadında İran ordusunun yaklaştığı ve silahlara el koyduğu dedikodusunun yayılması öğleye doğru genel bir çözülmeyi başlattı. Cığalazade Yusuf Paşa da ağırlıklarını muharebe meydanında bırakarak süratle Van'a çekildi. Osmanlı karargahı İran askerlerince ele geçirildi ve yağmalandı.
Muharebenin sonuçları
Tarihçi Peçevi, Türk ordusunun yenilgisini "emsali görülmemiş" ve "utanılacak" ifadeleriyle tasvir eder. Filhakika, Türk ordusu önemli kayıplara uğradığı seferler olsa da daha önce Batı'da böyle bir yenilgi görmemiş, Doğu cephesinde ise Safevi Devleti'ne karşı hiç yenilgi yaşamamıştı.
Muharebenin etkisi Osmanlı Devleti açısından çok yıkıcı oldu:
NGC 2285
NGC 2285, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir yıldızdır. Gökyüzünde İkizler takımyıldızı yönünde bulunur. *2 tipi bir çift yıldızdır. Alman astronom Heinrich d'Arrest tarafından 1865 yılında 27,94 cm (11 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Şırnak (il)
Şırnak, (Kürtçe: Şirnex) Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer alan bir ildir. Güneyinde Irak, batısında Mardin, kuzeyinde Siirt, doğusunda ise Hakkâri vardır.
Toponimi
İsminin Şehr-i Nuh'tan geldiği söylenir. Şırnak'ın Kürtçe'de karşılığı Şirnex'dir.
İlçeler
Şırnak ilinin yedi ilçesi vardır,
Yönetim
İllerde protokolde ilk sırada yer alan Vali, merkezi yönetimi temsil eder ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye Başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Ayni seçmen İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanarak ilçelerin belediye meclislerini oluşturur. İldeki bütün seçmenler ayrıca il genel meclisi için de oy kullanarak, İl Genel Meclisinin oluşumunu sağlarlar.
İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)
İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır, başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca, İl Genel Meclisi kendi içinden gizli oyla bir yıl görev yapacak 5 kişilik İl Encümenini seçer.
Merkezi yönetim, Vali ve İl Müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak Vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.
Şırnak Valisi, 1978-Vakfıkebir doğumlu Osman BİLGİN’dir. 12.5.2022/209 sayılı kararla Kırklareli Valisi iken atanmıştır.
Şırnak Belediye Başkanı, 1963-Şırnak doğumlu Mehmet Yarka(AK Parti), 31 Mart 2019 seçimlerinde %61,72 oy oranıyla seçilmiştir.
Cizre ve İdil'in HDP'li belediye başkanları seçildikten sonra İçişleri Bakanlığı tarafından görevden alınmış, yerine ilçe kaymakamları kayyum atanmıştır.
2019 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Şırnak İl Genel Meclisi üye sayısı, 9 AK Parti,18 HDP olmak üzere 27’dir. Şırnak Belediye Meclisi ise 17 AK Parti ve 8 HDP olmak üzere 25 üyeden oluşur.
2018 Genel seçimleri sonucu, Şırnak'ı temsilen TBMM'de AK Parti'den 1 milletvekili (Rizgin Birlik) ve HDP'den 3 milletvekili (Hasan Özgüneş, Nuran İmir, Hüseyin Kaçmaz) seçilmiştir.
Nüfus
Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 6 Şubat 2023 verileri )
Şırnak ili nüfusu: 557.605 'dur. Bu nüfusun % 75,45'i şehirlerde yaşamaktadır (2022 sonu). İlin yüzölçümü 7.078 km2'dir. İlde km2'ye 79 kişi düşmektedir. (Bu sayı Cizre'de  360’dır.) İlde yıllık nüfus artışı % 2,02 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Cizre (% 2,90)- idil (%-0,79)
06 Şubat 2023 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 7 İlçe, 19 belediye, bu belediyelerde 91 mahalle ve ayrıca 196 köy vardır.
Spor
2018-2019 Sezonu sonunda, Şırnak’ın futbol 3. Ligdeki temsilcisi Cizre Spor, grubunda 14.olmuştur. Voleybol erkek liglerinde Cizre Belediyesi 1. lige, Silopi Gençlik Merkezi de 2. Lige yükselmiştir. Ayrıca BAL’da ve kadın futbol liglerinde birer takımı vardır. Voleybol 2. Liglerinde 2 takımı kalmıştır. Hentbol erkeklerde Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Spor, 1. Ligde, Genç Yıldızlar SK da 2. Ligdedir. Ayrıca, Şırnak'ın 8 voleybol, 1 hentbol takımı daha bölgesel liglerde yer almıştır.
Futbol Türkiye Kupası 'nda Cizre Spor, 2.turda elenmiştir. Erkekler Türkiye Kupası (hentbol)'nda Şırnak GHSİM SK. çeyrek finalde elenmiştir.
Önemli spor tesisleri: Şırnak Şehir Stadyumu (3.050), Cizre İlçe Spor Salonu (2.000).
Ayrı eşeylilik
Biyolojide ayrı eşeylilik ya da gonokorizm herhangi bir canlı bireyinde iki farklı cinsiyetten yalnızca birine sahip olma anlamında kullanılır. Terim genellikle bireylerinin çoğu ayrı eşeyli olan hayvanlar için kullanılır. Ayrı eşeyliliğe bitkilerde daha az rastlanır. Örneğin, kapalı tohumluların çiçekleri hermafrodit ya da ayrı eşeyli olabilir. Ayrı eşeyli çiçeğe sahip olan bitkiler aynı zamanda hermafrodit çiçeklere de sahip olabilmektedir. Bitkiler monoik, dioik, poligamomonoik, poligamodioik, andromonoik ya da jinomonoik olabilir.
Batman (il)
İl Nüfusu: 620.278 'dur. Bu nüfusun %84,27 'i şehirlerde yaşamaktadır İlde km²'ye 139 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkez ilçede 722'dır. (2020). İlin yüzölçümü 4.477 km²'dir. İl merkezinin denizden yüksekliği: 570 m.'dir.
2020 yılında Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre merkez ilçeyle beraber 6 İlçe, 11 belediye, bu belediyelerde 136 mahalle ve ayrıca 283 köyü vardır.
1990 yılına kadar Siirt iline bağlı olan Batman, 16 Mayıs 1990 tarih ve 3647 sayılı kanunla Beşiri, Kozluk ve Sason ilçeleri Siirt'ten, Hasankeyf ve Gercüş ilçeleri Mardin'den alınıp Merkez'e bağlanarak Türkiye Cumhuriyeti'nin 72. ili olmuştur.
Tarihçe
Batman Tarihi İtibarı İle yeni bir şehir olmasına karşın yerleşim alanında kurulan şehirlerin tarihi Sümerlere kadar uzanır. İluh Tepesi'nin bulunduğu alanda bir Sümer şehir yerleşiminin bulunduğu, ancak bataklık bir arazi üzerine kurulu olduğundan şehrin zaman içerisinde yeraltına göçtüğü düşünülmektedir. Batman’ın bulunduğu bölgenin tarihinde bilinen ilk hakimiyet MÖ 2000’li yıllarda Urartularla akraba bir topluluk olduğu kabul edilen Hurriler tarafından kurulmuştur. Sonrasında Mitanni İmparatorluğu, Asur İmparatorluğu, İskit İmparatorluğu, Med İmparatorluğu, Lidya Uygarlığı, Ahamemiş İmparatorluğu, Makedon İmparatorluğu, Part İmparatorluğu, Ermeni Krallığı, Roma İmparatorluğu, Sasani İmparatorluğu, Bizans İmparatorluğu Büyük Selçuklu İmparatorluğu, Moğol İmparatorluğu, Karakoyunlular, Akkoyunlular, Osmanlı İmparatorluğu Ve Türkiye Cumhuriyeti egemenliği bölgede hakim olmuştur. 639 yılında ise bölge İslam topraklarına katılmıştır. 1085 Yılında ise Büyük Selçuklu İmparatorluğu Döneminde Türk Akınları Sonucunda Bölgede Türk Hakimiyeti Başlamıştır. Yavuz Sultan Selim Tarafından Çaldıran Muharebesini Takiben Osmanlı İmparatorluğu kontrolüne geçen Batman yöresi Diyarbakır eyaletine bağlı livalar olarak idare edilmiştir. On Dokuzuncu Yüzyılın sonlarında vilayet sistemine geçilmesi İle birlikte Batman ve çevresi önce Diyarbakır vilayetine, sonrasında da Bitlis vilayetine bağlı Siirt sancağının sınırları içine alınmıştır. Osmanlı İmparatorluğu Birinci Dünya Savaşı'ndan Yenilgi İle Ayrılmıştır. 19 Mayıs 1919 Tarihinde Mustafa Kemal Atatürk Tarafından Türk Kurtuluş Savaşı Başlatıldığında Zafer İle Ayrılmıştır. Ve 24 Temmuz 1923 Tarihinde Lozan Barış Antlaşması'nın İmzalanması İle Batman, Türkiye Cumhuriyeti'nin Hakimiyetine Geçmiştir. 29 Ekim 1923 Tarihinde Cumhuriyet'in İlanından Sonra Ki Mustafa Kemal Atatürk Dönemi'nde ise petrol aramaları ve bölgeden geçen demiryolu hattı sayesinde bölge hızlı bir gelişim göstermeye başlamıştır. Bugünkü Batman’ın çekirdeğini oluşturduğu kabul edilen İluh köyü, 1937 Yılında Cumhuriyet Halk Partisi Hükümeti Yani T.C Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk Ve TC Başbakanı Mustafa İsmet İnönü Tarafından Bucak Hale Getirilmiştir. Ayrıca "İluh Tepesi" olarak adlandırılan Arazi, araştırmalar sonucunda doğal olmadığı ve yapay bir tepe olduğu kanıtlanmıştır. Batman Şehri adını "Batmak" teriminden bu nedenle almış olabileceği düşünülmektedir. 1940 yılında Batman Şehri'nin Raman Dağı'nda Petrol Bulunmuştur. 1955 Yılında Demokrat Parti Hükümeti Yani T.C Cumhurbaşkanı Mahmut Celalettin Bayar Ve T.C Başbakanı Ali Adnan Menderes Tarafından belediye haline gelmiştir. Takip eden yıllarda göçlerle hızlı bir nüfus artışı ve kentleşme yaşanan bölge 16 Mayıs 1990 Tarihinde Anavatan Partisi Hükümeti Yani T.C Cumhurbaşkanı Turgut Özal Ve TC Başbakanı Yıldırım Akbulut Tarafından Şehri Statüsünü Kazanmıştır.
İklim
Batman'ın iklim özellikleri Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde oluşundan dolayı genel anlamda Uzak Akdeniz İklimi kapsamındadır. Yıllık ortalama yağış miktarı 750–1000 mm civarındadır. Kışlar bazen sert ve soğuk geçmektedir. 1 Ocak 2007 tarihinde termometreler -24 dereceyi göstermiştir. İlkbahar aylarında Beşiri ve Batman ovalarında bol otluk olup İç Anadolu Bölgesi ve Doğu Anadolu Bölgesi'nden mevsimlik Küçükbaş ve Büyükbaş Hayvan besiciliği göçü almaktadır. Ölçülen en yüksek sıcaklık 48.8 derece ile 10 Temmuz 1962'de kayda geçmiştir.
Yazlar sıcak geçmektedir. Yaz aylarında bazen şiddetli yağışlarda görülmektedir.
Ekonomi
Doğu şehirlerinin birçoğunda olduğu gibi Batman'da da ekonomi genel olarak tarım ve hayvancılık üzerine bulunmaktadır. Son yıllarda Organize Sanayi Bölgesi'nde yaşanan genişleme ile birlikte yüzlerce yeni tekstil işletmesinin açıldığı şehirde, Batman Ticaret ve Sanayi Odası (BATSO) verilerine göre 9 bin kişi tekstil atölyelerinde çalışmaktadır. Yine BATSO verilerine göre, şehirdeki Organize Sanayi Bölgesi'nde 55 işletme bulunuyor.
TÜİK verilerine göre, yüzde 30,9 ile Türkiye'de işsizliğin en yüksek olduğu bölgede yer alan şehirler Mardin, Batman, Şırnak, Siirt'tir.
Yönetim
İllerde protokolde ilk sırada yer alan Vali, merkezi yönetimi temsil eder ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye Başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Ayni seçmen İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanarak ilçelerin belediye meclisleri oluşturur. İldeki bütün seçmenler ayrıca il genel meclisi için de oy kullanarak, İl Genel Meclisinin oluşumunu sağlarlar.
İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)
İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır, başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca, İl Genel Meclisi kendi içinden gizli oyla bir yıl görev yapacak 5 kişilik İl Encümenini seçer.
Merkezi yönetim, Vali ve İl Müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak Vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.
Batman Valisi, Ekrem CANALP'dir. 12.5.2022/209 sayılı kararla Edirne Valisi iken bu göreve atanmıştır. Terör soruşturması kapsamında İçişleri Bakanlığı tarafından görevden alınan Mehmet Demir'in yerine Batman Belediyesi Başkan Vekili olarak da görev yapacaktır.
2019 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Batman İl Genel Meclisi üye sayısı, 11'i AK Parti ve 11'i HDP olmak üzere 22’dir.
2018 Türkiye genel seçimleri sonucuna göre Batman'ın  Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki üyelerinin siyasi partilere dağılımı: 1 AKP ve 4 HDP'dir.
Nüfus
Güncel Nüfus Değerleri(TÜİK 6 Şubat 2023 verileri )
Batman ili nüfusu: 634.491 'dir. Bu nüfusun %85,3'ü şehirlerde yaşamaktadır (2022 sonu). İlin yüzölçümü 4.477 km2'dir. İlde km2'ye 142 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkez ilçede 746’dır.) İlde yıllık nüfus artış oranı % 1,30 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Merkez(% 1,98)- Hasankeyf (% -2,39)
06 Şubat 2023 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 6 İlçe, 11 belediye, bu belediyelerde 136 mahalle ve ayrıca 283 köy vardır.
Ulaşım
Batman'a Türkiye'nin her bölgesinden ulaşım mümkündür. Bölgenin birçok yerel otobüs firması ilk kalkış olarak Batman merkezi seçmekte bundan dolayı birçok firmayla ulaşım mümkündür. Batman Merkez ulaşımda bölgesine açılan bir noktadır. Havalimanı sayesinde hem batı illerine olan sefer artmış hem de fiyatlar azalmış durumda, hava yolu direkt bağlantı ile İstanbul, Ankara, İzmir ve yaz aylarında Antalya'ya ulaşım mevcuttur. Demiryolları bakımından meşhur Kurtalan Ekspresi'nin Kurtalan'dan önceki son durağıdır.
Spor
2021-2022 Sezonu sonunda, Futbol takımı Batman Petrolspor A.Ş., 2.Ligdedir. Hentbol erkekler süper liginde 1955 '''Batman Bld. GSK''', 4.olmuştur. Futbol kadınlar 3.lig takımı 1955 Batman Bld.spor 2.lige çıkmıştır. Yine Batman Gençlikspor bölgesel ligden 2.lige çıkmıştır. BAL ve Kadın futbol 3.liginde birer takım yer almıştır. Bölgesel liglere katılan takım sayısı 4'tür. Batman BESYO, voleybol erkekler 3.liginde küme düşmüştür.
Ziraat Türkiye Kupası'nda 1955 Batman Bld.spor, ilk turda elenirken, Batman Petrolspor 4.turda Kasımpaşa'ya elenmiştir. Kadınlar Türkiye Kupası (kadınlar)'nda 1955 Batman Bld.GSK, yarı finalde Selka Eskişehir'e yenilerek Kupa 3.sü olmuştur.
Batman'ın önemli spor tesisleri: Yeni Batman Stadyumu (15.715), 19 Mayıs Kapalı Spor Salonu (2.000), Batman Atletizm Pisti (750)
Suite française (Némirovsky)
Fransız Süiti, aslen Ukraynalı bir Yahudi olan Fransız yazar Irène Némirovsky, tarafından planlanmış beş dizi romanın başlığıdır. Haziran 1942’de serinin yarısını tamamlamış olan Nemirovsky, Yahudi olduğu için tutuklanmıştır. Pithiviers şehrinde ve daha sonra vefat ettiği yer olan Auschwitz-Birkenau Toplama kampı'nda hapsedilmiştir. İki romanını içeren defteri kızları tarafından saklanmıştır. Fakat 1998’e kadar incelenmemiştir. 2004’te Fransız Süiti adı altında tek cilt olarak yayınlanmıştır.
Arka Plan
Seri, Haziran 1940’ı takip eden dönemdeki Alman ordusunun, hızla savunmadaki Fransızları yendiği ayı, 14 Haziran’da Paris ve kuzey Fransa’nın aniden Alman işgali altında kaldığı Fransa’daki hayatı portelemektedir.İlk roman, Tempête en juin (“Haziranda Fırtına") sivillerin Paris’ten saatler içerisinde, Alman ilerleyişinden önce davranıp uçuşunu ve onu takip eden günleri anlatır. İkincisi olan Dolce (“tatlı”) küçük bir Fransız köy kasabası olan Bussy’de ( Paris’in doğusundaki kenar mahallelerde) Alman işgali aylarında, başta garip şekilde huzurlu hayatı gösterir.Bu ilk iki romanın ilk okuyuşta birbirinden bağımsız var olduğu görülebilir.Onların arasındaki bağlantı oldukça incedir; Némirovsky’nin defterinde incelediği onları birleştiren karakterler değil, tarihtir.Üçüncü roman olan Captivité (“Esaret”), Nemirovsky’nin hikâyenin boş bıraktığı konunun taslak kısmıyla Tempête en juin ve Dolce romanlarında tanıtılan, Paris’te göz altına alınan ve ölüm tehdidi altında olan bazı karakterlerin direnişinin birleşmesini gösterecekti.
Bassano del Grappa
Bassano del Grappa (Venedikçe: Basan), İtalya'nın Veneto bölgesi içinde Vicenza ilinin bir komünüdür. 1816'dan itibaren de bir "İtalya'nın şehir (Città d'İtalia)" olma statüsü taşımaktadır.
Nüfusu (31.12.2009 tahminleri itibarıyla) 43.015 kişi; yüzölçümü 46 km² olup nüfus yoğunluğu 935 kişi/km²'dir.
Şehrin ismi 1928e kadar "Bassano" veya "Basanno Veneto" idi. I. Dünya Savaşı sırasında şehrin yakınlarında olan Monte Grappa (Grappa Dağı)'nda İtalyan-Avusturya orduları arasında yapılan çok şiddetli ve çok zayiat doğuran çarpışmaların anılması için 1928'de şehrin adı Bassono del Grappo olarak değiştirilmiştir.
Bassano'nun şu nitelikleri iyi bilinir: Şehir yakından geçen "Brenta Nehri" üzerindeki üzeri kapalı "Alpini Köprüsü"; şehir civarında imal edilen üzüm ve şaraba dayalı özel bir likör olan "Grappa" içkisi; yerel olarak imal edilen özel seramik tabak çanak ve Birinci Dünya Savaşı'nda "Monte Grappa"'da olan çetin askeri çarpışmalar.
Veneto bölgesinin tipik tarihi ve varlıklı kişilerin yaşadığı bir yerleşkedir ve çarşısı elit, çok gösterişli giysi ve ev donanım dükkanları ile doludur. Bassano şehri üzeri kemerlerle kapalı (loggia) yaya kaldırımları bulunan çarşı sokakları ve meydanları ile tipik Veneto Bölgesi şehir mimarisini taşır: diğer taraftan Alp Dağları bölgelerine tipik tahta balkonlu evleri; hanları ve barları Avusturya izlerini gösterir.
Coğrafi konumu
Bassano del Grappa İtalya'nın kuzey-doğusundadır. Şehir "Veneto on-Alpler", "Asiago yaylası" ve "Monte Grappa Dağı" eteklerindedir. "Brenta Nehri" şehrin içinden geçer ve hemen "Valsugana" vadisinde "Brenta Kanalı"na katılır. Şehir yakınlarında il merkezleri olan Vicenza; Padova ve Treviso ile bağlantılıdır.
Tarihçe
Şehrin MÖ 2. yüzyılda bir malikane çiftliği olarak Bassıanus adlı bir antik Romalı tarafından kurulduğu kabul edilir. Şehrin ismi geçen ilk yazılı belde 998'de hazırlanmıştır ve 1150 tarihli bir diğer yazılı belge işi şehrin kalesinden bahseder.
Bassano 1175'te bağımsız Vicenza şehrinin eline geçti ama şehir yarı özerk statüsünü korumaya devam etti. 13.yüzyılda şehir "Ezzelino" ailesinin kontrolü altındaydı. 1368'de şehir "Visconti" ailesi idaresine geçti. 1404'te Venedik Cumhuriyeti şehrin idaresine eline geçirdi. Fakat Venedik, şehrin geleneksel özerk idaresini kontrol için bir Venedik Senatosu tarafından bir "Capitano di Cita" tayin etmekle yetindi. Venedik idaresi altında şehir önemli bir sanayi merkezi oldu. Yünlü ve ipek kumaş, deri, saatçilik, demir ve bakır işleme imalathaneleri ve "majolica" adı verilen seramik çanak-çömlek üretimi ile isim yaptı. 16. yüzyılda şehirde bulunan "Remondini" basım ve yayınevi yüzyılın en önemli Avrupa kitapçılarının başında gelmekteydi.
Fransız Devrimi ve Napolyon Bonapart'in İtalya Seferi sırasında şehir Fransa eline geçti. Napolyon'un Birinci Koalisyon'a karşı savaşında 7 Eylül 1796'da Napolyon Bonapart komutasındaki Fransız ordusu ile Avusturya ordusu arasında "Bassano Savaşı"nı Fransızlar kazandı. Napolyon şahsen birkaç ay Bassano'da yaşamıştır. 1797'de Campo Formio Antlaşması ile Napolyon tarafından ortadan kaldırılan Venedik Cumhuriyeti toprakları ve bu arada Bassano Avusturya İmparatorluğu idaresine verildi. 1815'te Viyana Kongresi sonucu Bassano Lombardiya-Venedik Krallığı'nın bir parçası olarak Avusturya İmparatorluğu idaresinde kaldı. 1866'da Yedi Hafta Savaşı" sonunda "Prag Antlaşması" ile Veneto bölgesi ve İtalya Krallığı'na bağlandı.
Birinci Dünya Savaşı'nda İtalya ile Avusturya arasından en mühim şiddetli ve büyük zayiat ortaya çıkaran çarpışma ve muharebeler olan 1917'de "Birinci Monte Grappo Muharebesi" ve 1918'de "İkinci Monte Grapo Muharebesi" hemen Bassano yakınlarında olduğu için şehrin bütün iktisadi hayatı durmuştur. Bu savaşta İtalyan ordusunda ambulans şoförlüğü yapan yazar Ernest Hemingway Bassano'dan çalışmıştır ve izlenimleri Silahlara Veda adlı eserinde yansır.
II. Dünya Savaşı sırasında İtalya 1943'te bir ateşkesle teslim olup müttefikler safına geçmesinden sonra Bassano Alman Nazi güçleri tarafından işgal altına alınmıştır. İtalyanların Almanlara karşı yaptıkları "Rezistans" çete savaşları Bassano'da da kendini göstermiş. Almanlar şehirde yaşayanlara karşı çok sert davranıp; halkı sürmüşler ve öldürmüşlerdir. Şehirde bulunan bir müze bu zulmü sergilemektedir.
Nüfus gelişimi
Bassano del Grappa'nın belediye sınırları içinde nüfusu (31.12.2009 itibarıyla) 43.015 kişidir; ama şehirleşmiş bölgenin nüfusu yaklaşık 70.000 kişi ve metropoliten büyük Bassano'nun nüfusunun ise 150.000 kişiyi aştığı tahmin edilmektedir.
Kişi
Komşu komünler
Bassano del Grappa komünü şu komünlerle sınır komşusudur:
Campolongo sul Brenta, Cartıgliano, Cassola, Conco, Marostica, Nove, Pove del Grappa, Romano d'Ezzelino, Rosà, Solagna
Kardeş şehirler
Bassano del Grappa'nın şu kentlerle kardeş şehir bağlantısı bulunmaktadır:
Resimler
Bassano del Grappa
Yukon Nehri
Yukon Nehri (İngilizce Yukon River, Koyukonca, Yookkene, Ooghekuhno’ , Holikaçukça Yooqin, Değinakça, Yeqin , Guçince Yuukon , Hanca Tth’echù’ ya da Chu kòn, Yupikçe Kuigpak ), Kuzey Amerika'nın kuzeybatısındaki en önemli su yollarından biri olan nehirdir ve Amerika Birleşik Devletlerine bağlı Alaska eyaleti ile Kanada'da bulunur. Britanya Kolombiyası'nın kuzeyinden doğan nehir, Kanada'da Yukon Topraklarını geçerek Alaska'ya girer ve İç Alaska'yı doğudan batıya ortadan geçerek Bering Denizi'ne dökülür. Uzunluğu 3,190 km dir. Nehrin su toplama havzasının toplam alanı Teksas ya da Alberta eyaletinden % 25 daha büyüktür. Alaska'da Yukon Nehrine dökülen en büyük nehir Tanana Nehridir.
Adlandırma
Yukon adı Guçincede «büyük nehir» anlamına gelir ve aynı adlandırma Yupikçede de (Kuigpak) görülür.
Koyukonca Ooghekuhno’ adı Koyukuk Nehri için de kullanılır.
Yerli halk
Alaska'da Yukon Nehri civarının yerli halkları arasında Alaska Atabasklarından Guçinler, Hanlar, Aşağı Tananalar, Koyukonlar, Holikaçuklar, Değinaklar ile Eskimolardan Yupikler bulunur.
Roza Eskenazi
Roza Eskenazi (1890’ların ortaları – 2 Aralık 1980, Yunanca: Ρόζα Εσκενάζυ) “Rebetiko” ve geleneksel Küçük Asya Yunan müziğinin ve Türk halk müziğinin ünlü Yunan şarkıcılarından biridir. Eskenazi’nin kayıt ve sahne kariyeri 1920’lerin sonlarından 1970'lere kadar devam etmiştir.
Çocukluğu
Eskenazi (Sarah Skinazi) İstanbul’da, fakir bir Yahudi Seferad ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi.
Kariyeri boyunca gerçek doğum tarihini saklamış, 1910 yılında doğduğunu söylemiştir. Aslında Eskenazi söylediğinden en az on yaş daha büyüktü; 1895- 1897 yılları arasında doğmuştur. Babası Avram Skinazi bir halı tüccarıydı. Karısı Flora ile birlikte, Roza’nın yanı sıra iki oğulları vardı, en büyükleri olan Nisim ve Sami.
Yüzyıl başlarında Skinazi ailesi tekrar o dönem hala Osmanlı yönetiminde olan Selanik’e yerleşti. 1870- 1917 yılları arasında nüfusu %70 oranında artan şehir o dönemde hızlı bir ekonomik büyüme yaşıyordu. Avram Skinazi bir pamuk işleme imalathanesinde iş buldu ve ailesinin ekonomik olarak ayakta durmasını sağlamak için pek çok tuhaf işler yaptı. Babası bu dönemde, genç Sarah’yı bu çevrede yaşayan ve çocuklara temel okuma-yazma dersleri veren bir komşu kızına emanet etti. Sarah’nın resmi eğitimi bu derslerle sınırlıydı.
Sarah, ağabeyi ve annesi bir sure Komotini, yakınlarında yaşadılar, o dönemde burası hala Türkçe konuşan büyük bir nüfusa sahipti. Roza’nın annesi orada, zengin bir ailenin yatılı hizmetçisi olarak iş buldu, Roza da ev işlerinde ona yardım ediyordu.
Bir gün, Sarah şarkı söylerken yerel bir tavernanın sahipleri onun sesini duydular. Büyülendiler ve hemen kapılarına gidip bu kızın kendi kulüplerinde sahneye çıkmasını istediklerini söylediler. Sarah’nın annesi kızının – ya da aileden herhangi birinin- “artist” olması önerisine çok sinirlenmişti. Roza yıllar sonra verdiği bir röpotajda, Komotini’deki yıllarının hayatında bir dönüm noktası olduğunu itiraf etmiştir. Bir şarkıcı ve dansçı olmaya orada karar verdiğini söyler.
İlk dönem kariyeri
Sarah Selanik’e dönene kadar bu hayalinin farkında değildi. Bu yıllarda, ailesi şehirdeki Büyük Otel Tiyatrosu’nun yakınında bir daire kiralamıştı, civarda oturan komşularının çoğu bu tiyatroda sahneye çıkıyordu. Sarah, her gün orada çalışan iki dansçıya kostümlerini tiyatroya taşımalarında yardım ediyordu, bir yandan da bir gün sahnede onlarla birlikte yer alacağını hayal ediyordu. Burası Sarah’nın dans kariyerinin -nihayet- başladığı yerdir. Sarah Skinazi daha küçük bir genç kızken, Kapadokyalı önemli bir aileden gelen zengin bir adam olan Yiannis Zardinidis’e aşık oldu. Zardinidis’in ailesi bu birlikteliği onaylamadı, Roza’nn zayıf bir ahlâka sahip olduğunu düşünüyorlardı. Her şeye rağmen, 1913 yılı yakınlarında ikili birlikte kaçtı ve Sarah, ismini Roza olarak değiştirdi; bundan sonra tüm kariyeri boyunca Sarah artık bu isimle anılacaktı. Zardinidis bilinmeyen nedenlerden ötürü, 1917 yılı yakınlarında vefat etti ve Roza’yı küçük bir çocukla (Paraschos) yapayalnız bıraktı. Bir bebek yetiştirirken kariyerine devam edemeyeceğini anlayan Roza, bebeğini Ksanthi (İskeçe) şehrindeki St. Taksiarchis Bakımevi’ne bıraktı. Paraschos’un babasının ailesi bebeğin oradaki bakımını üstlenmeye karar verdiler. Paraschos Zardinidis büyüdü ve Yunan Hava Kuvvetlerinde üst düzey bir subay oldu. Annesini ancak yıllar sonra 1935’te, Atina’da buldu ve böylece tekrar bir araya geldiler.
Atina
Roza, Zardinidis’in ölümünden kısa bir süre sonra müzik kariyerine devam etmek üzere Atina’ya yerleşti. Kısa süre içinde, iki Ermeni kabere sanatçısıyla, Seramus ve Zabel, bir ekip oluşturdu. Saramos ve Zabel onu, Türkçe konuşabildiği için ve şarkıcılıktaki yeteneğinden ötürü çok sevmişlerdi. Roza bir yandan dansçılık yapmaya devam ederken, bir yandan da kulübün patronları için Yunanca, Türkçe ve Ermenice şarkılar söylemeye başlamıştı. Roza, ilk defa 1920’lerin sonunda orada, ünlü besteci ve menajer Panagiotis Toundas tarafından keşfedildi. Toundas onun yeteneğini hemen fark etmiş ve onu Columbia Records’tan Vassilis Toumbakaris’le tanıştırmıştı. Roza’nın Columbia için yaptığı ilk kayıtlar, Mandili Kalamatiano ve Koftin Eleni Tin Elia (c. 1928) 1960’lara kadar neredeyse hiç kesintiye uğramadan devam eden kayıt kariyerinin başlangıcıydı. 1930’ların ortasına gelindiğinde, onlar için 300’den fazla şarkı kaydetmiş ve en popüler yıldızlardan biri olmuştu. Kaydedilen müziklerin bir kısmı özellikle Yunanistan’dan ve İzmir (Smyrna) - Türkiye’den halk şarkılarıydı. Ancak, Roza’nın yerel müzik sahnesine en büyük katkısı yaptığı Rebetiko kayıtlarıydı, özellikle de İzmir ekolündekiler. Roza, bu müziğin popüler kültür içine sızmasını neredeyse tek başına sağlamıştır, onun eşsiz sesi bugün bile hâlâ bu müzik türü ile özdeşleştirilir. Kayıtlara başladıktan kısa bir süre sonra, Roza Atina’daki Taygetos gece kulübünde de her gece sahne almaya başladı. Toundas, kemancı Salonikios ve udî Agapios Tomboulis de onunla birlikte sahnedeydi. Ancak Eskenazi, gösterinin yıldızıydı, eşine az rastlanır bir şekilde gecede 200 drahmi kazanıyordu. Çok sonraları, biyografisini yazan Kostas Hatzidoulis’e, aslında gösterilerden elde ettiği gelirle çok daha zengin olabileceğini, fakat pahalı mücevherlere karşı bir zaafı olduğunu ve kazancının büyük bir kısmını bunlara harcadığını itiraf etmiştir. Kariyerinde ilerleyen Eskenazi, 1931-1932 yıllarında Columbia Records ile özel bir anlaşma imzaladı. Anlaşmanın kurallarına göre, Roza yılda en az 40 şarkı kaydedecek ve sattığı her kaydın kazancından %5 gelir elde edecekti. Roza o dönemde, kayıt şirketleri ile telif anlaşması olan tek Yunan kadın şarkıcıydı.
Uluslararası kariyeri
Çok geçmeden kariyeri, Yunanistan ve Yunan diaspora sınırlarının ötesine taştı. Tomboulis ile birlikte, Mısır, Arnavutluk ve Sırbistan’a gitti, buralarda sadece yerel Yunan cemaatleri değil aynı zamanda Türk cemaatleri tarafından da oldukça sıcak bir şekilde karşılandı. Yaptığı müzik aslında bazı hassasiyetlere sahipti, hatta şarkılarından biri, Πρέζα όταν Πιείς (“Kokain çektiğinde”), Yunan diktatör İoannis Metaksas tarafından yasaklanmıştı. Bu kararın sonucu olarak, başka pek çok geleneksel Rebetiko sanatçısı da marjinalize edildi, fakat tam bu sıralarda Rebetiko içinde öncülüğünü Vassilis Tsitsanis’in yaptığı yeni bir trend yükselmeye başlıyordu.