cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
53. Türkiye Hükûmeti
53. Türkiye Hükûmeti, '''II. Yılmaz Hükûmeti veya ANAYOL Hükûmeti''', 6 Mart 1996-28 Haziran 1996 tarihleri arasında görev yapan Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetidir.
1995 Türkiye genel seçimleri sonrasında 20. dönem TBMM oluştu. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel seçim sonrasında hükûmet kurma görevini 132 milletvekiliyle üçüncü gelen Anavatan Partisi'nin Genel Başkanı ve Rize Milletvekili Mesut Yılmaz'a verdi. Anavatan Partisi 132 milletvekiliyle mecliste güvenoyu almak için yeterli milletvekili sayısına sahip değildi. Hükûmetin kurulması için Anavatan Partisi ve Doğru Yol Partisi 3 Mart 1996 tarihinde partiler arası bir koalisyon protokolü imzalandı.
Bu protokole göre partiler hizmet alanlarını belirlediler:
Bu protokol çerçevesinde Doğru Yol Partisi ve Anavatan Partisi'nin oluşturduğu 53. hükûmet 6 Mart 1996 tarihinde Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in onaylamasıyla kuruldu. Ancak Anavatan Partisi salt çoğunluğa sahip olmadığı için bu bir azınlık hükûmetidir.
DSP'nin de desteğini alan yeni hükûmet 12 Mart 1996 tarihinde TBMM'deki güven oylamasında, 257 kabul, 207 ret, 80 çekimser oyla güvenoyu aldı.
Güvenoylaması üzerine Refah Partisi adına Genel Başkan Necmettin Erbakan, alınan güven oyunun Anayasa’nın öngördüğü çoğunluğun altında kaldığını ileri sürerek, oylamanın iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.
Anayasa Mahkemesi, Bakanlar Kurulu'nun güvenoyu almış sayılabilmesi için toplantıya katılan 544 üyenin yarısının bir fazlası olan 273 kabul oyu gerektiğini belirterek, söz konusu olan oylamanın 14 Mayıs 1996 tarihinde iptaline karar verdi. Bu sonuç üzerine Refah Partisi 27 Mayıs 1996 tarihinde Mesut Yılmaz hakkında gensoru önergesi verdi ve önergenin görüşülmesi 3 Haziran 1996 günü TBMM'de kabul edildi. Başbakan Yılmaz ise gensoru oylaması yapılmadan 6 Haziran 1996'da Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e istifasını sundu.
Cerro Torre
İlk tırmanış 1959 yılında İtalyan Cesare Maestri ve Avusturyalı Toni Egger tarafından başarılmış, ancak bu tırmanışta Egger ölümcül bir kaza geçirmiştir. Zirve fotoğraflarının kayıtlı olduğu ona ait fotoğraf makinesı kaybolunca, Maestri asla gerçekten zirveye ulaştığını kanıtlayamaz. Birçok dağcı arkadaşı betimlemelerinden şüphe ettiğinden, Cerro Torre bugüne kadar hala tırmanılmamış kabul edilir.
46 yıl boyunca hiçbir halat tırmanıcısı en yeni teknik araçlarla bile "Maestri-Egger-Rotası"'ından başarılı bir şekilde tekrarlayamaz. Deneme riskine giren 20 den fazla ekspedisyonun dağ tırmanıcıları, güya Maestri'nin yerleştirmiş olduğu çelik kancaların eksikliğini rapor eder. 12-13 Kasım 2005 tarihinde Maestri-Egger-Rotası nihayetinde Alessandro Beltrami, Ermanno Salvaterra ve Rolando Garibotti tarafından "tekrarlanır". Rotanın ismi "El Arca de los Vientos"'dur ve zorluk derecesi ABO ile değerlendirilir. Detaylı bir rapor aşağıdaki linklerdedir (İspanyolca)
11 yıl sonra Maestri, Torre'ye tekrar geri döner. Bu sefer bir kompresör delici yardımıyla dener. 2 Aralık 1970'te zirvenin alt kısmındaki duvara ulaşır. Ancak stabil olmayan karlı zirve mantarına çıkmaktan vazgeçer (burası bir gün rüzgâr tarafından süpürülür). Kompresör bugün hala bir halat üstünde zirvenin altında asılı durmaktadır.
Alman film yönetmeni Werner Herzog "Schrei aus Stein" (Taştan çığlık) filmini Cerro Torre çevresinde çevirmiştir.
Özgürlük için Friedrich Naumann Vakfı
Özgürlük için Friedrich Naumann Vakfı (Almanca: Friedrich-Naumann-Stiftung für die Freiheit) (kısaltma: FNF ya da FNST), Almanya merkezli bir sivil toplum örgütüdür. 1958 yılında Batı Almanya'nın ilk cumhurbaşkanı Theodor Heuss tarafından kurulmuştur. Bireysel özgürlükler ve liberalizmi yaymak için tüm dünyada çalışmalar yapmaktadır. Vakfın temel amaçları arasında özgürlük, liberal demokrasi, insan hakları, hukukun üstünlüğü, kuvvetler ayrılığı, piyasa ekonomisi, rekabet, mülkiyet hakları ve laiklik bulunmaktadır.
Vakfın Türkiye'deki başlıca partnerleri arasında 3H Hareketi, TESEV, Hrant Dink Vakfı, İstanbul Politikalar Merkezi, Liberal Düşünce Topluluğu ve Rekabet Derneği bulunmaktadır.
Tebliğ Cemaati
Tebliğ Cemaati (Urduca: تبلیغی جماعت ‎, Tablīghī Jamā‘at; Arapça: جماعة التبليغ ‎, Jamā‘at at-Tablīgh; Bengalce: তাবলীগ জামাত ; Hintçe: तबलीग़ी जमात ; İngilizce: Society for spreading faith) Müslümanları Sünnî İslâm'a çağırmayı ve uyandırmayı hedefleyen küresel bir hareket olup bilhassa ibadet, kıyafet ve şahsî tavırlara ağırlık verir. Teşkilatın on iki ilâ 150 milyon taraftarı  olup çoğu Güney Asya'da yaşamaktadır. 150 ilâ 213 ülke arasında varlığını sürdürmektedir. Teşkilat, "20. asır İslâmı'nın en etkileyici dînî hareketlerinden biri" olarak vasıflandırılmıştır.
Tebliğ Cemaati Deobandi hareketinin bir dalı olarak ortaya çıktı. Kuruluşu, kötüleşen ahlâkî değerlere bir tepki ve İslâmın bâzı yönlerinin sözde ihmali olduğu belirtiliyor. Yerel bir hareketten millî ve uluslararası bir hareket olarak genişledi ve şimdi 210 ülkede 20 milyonun üzerinde takipçisi olduğunu iddia ediyor.
Tebliğ Cemaati, Avrupa'nın en büyük camiini Birleşik Krallık'ta Londra'da inşa edeceğini haber verince umumî efkârın ve medyanın dikkatini çekmişti. Misyonerlik faaliyetinin metodu olarak şiddeti reddettiği belirtiliyor. Tebliğ Cemaati, Müslümanların kötülüğe karşı mücadele anlamında sürekli olarak manevî bir cihat içinde olduklarını, seçtikleri silahın dava olduğunu ve savaşların "insanların kalpleri" kazanılıp kaybedildiğine inanır.
Tarihi
Tebliğ Cemaati'nin ortaya çıkması, asıl Deobandi Hareketi'nin ferdî reform yönlerinin yoğunlaştırılmasıydı. Aynı zamanda Maratha İmparatorluğu'na ve sonraki Britanya yönetiminin güçlenmesiyle Müslüman siyasi gücünün çöküşü sonrasında Hindistan'daki İslâmî uyanışın bir devamı oldu.
Tebliğ Cemaati'nin ortaya çıkması, yirminci yüzyılın başlarında İslâm'a ve Hristiyanlıka geçmiş olan Hinduları tekrar Hindu yapmak için büyük çaba sarfeden (Şuddi (arıtma) ve Sangatan (takviye) gibi) çeşitli Hindu misyonerlik hareketlerinin yükselişi ile çakışır.
Birkaç Meosun Müslüman olduğuna, fakat İslâm'ın siyasi iktidarı bölgede zayıflayınca tekrar Hinduizme döndüklerine dair deliller vardır. Ballard'a göre Mevâtîler, genelde Tebliğ Cemaati çıkmadan önce cahil Müslümanlardı ve Hinduların kültürel ve dinî etkisine karşı gerekli dirayetten mahrumdu.
Menşei
Tebliğ Cemaati'nin kurucusu Muhammed İlyas, hocası Reşit Ahmed Gangohi'nin hayal ettiği gibi Kur'an'daki 'iyiliği emredip kötülükten men etmek' esasına dayanan bir hareket meydana getirmek istedi. Bunun için ilham, 1926 yılında Mekke'ye yaptığı ikinci hac sırasında geldi. Âlimce öğrenme, soğukkanlılık, karizma veya konuşma yeteneği bakımındaki eksiklerini şevk ile telafi etti. Başlangıçta İslâm inanç ve uygulamaları hakkında Mevati Müslümanlarını eğitmek için cami-merkezli dinî bir okullar ağı kurmaya çalıştı. Kısa süre sonra bu kurumların din adamı değil, vaizler üreten yerler olduğu gerçeği ile hayal kırıklığına uğramıştı.
İlyas, Saharanpur'daki Mezahir Ulûm Medresesi'ndeki hocalığı bırakarak misyoner oldu. Delhi yakınlarındaki Nizamuddin'e taşınıp bu hareketi 1926 veya 1927 yılında resmen başlattı. Hareket için kuralları belirlerken İslam'ın başında Muhammed tarafından kabul edilen uygulamalardan ilham aldı. Muhammed İlyas, Urduca "! اے مسلمان مسلمان بنو", "Ey Müslümanlar, Müslüman olun!" sloganını ileri sürdü. Bu da Tebliğ Cemaati'nin merkezî odağını ifade ediyordu: Müslümanları yenilemek için İslâm Peygamberi'nin hayat tarzını kabul ederek onları birleştirme gayesi. Hareket nispeten kısa bir sürede ivme kazandı ve Kasım 1941'deki yıllık konferansa yaklaşık 25.000 kişi katıldı. O zamanlar bâzı Müslüman Hint liderler, Müslümanların çoğunluğun Hindu kültürü lehine dînî kimliklerini kaybetmelerinden korkuyordu. Harekete resmen herhangi bir ad verilmemesine rağmen İlyas ona Tahrik-i Îmân derdi.
TC'nin başladığı Delhi TC'nin başladığı Delhi çevresindeki Mevat bölgesi, Tebliğ Cemaati buraya gelmeden evvel bazıları sözde Müslüman olmuş, Müslüman siyasi gücü bölgede azalınca Hinduların kültürel ve dînî etkisine karşı direnmek için (Ballard adlı bir yazara göre) gerekli dirayete sahip olmadıklarından tekrar Hinduizme dönmüş olan Rajput etnik grubundan Mevâtîlerin yaşadığı yerdi.
Yayılması
Grup, 1946 yılında faaliyetlerini genişletmeye başlattı. Güney Asya'daki ilk genişleme, 1947 yılında Hindistan'ın bölünmesinden hemen sonra Pakistan Bölümü'nün Lahor yakınlarındaki Raivind şehrinin hinterlandında kurulduğunda oldu. Pakistan Bölümü, Bangladeş 1971'de Pakistan'dan bağımsız en büyük olarak kaldı. Bugün, en büyük kısım Bangladeş'i ikinci büyük kısım Pakistan izler. Kurulduğu iki onyıl içinde grup, Güneybatı ve Güneydoğu Asya'ya, Afrika'ya, Avrupa ve Kuzey Amerika'ya yayıldı. Tebliğ Cemaati'nin hem siyasetten kaçınması, hem de Filistin'in işgali gibi herhangi bir pratik ekonomik, siyasi-içtimâî bakış açısının olmaması, onun siyaseten aktif dînî grupların ciddî kısıtlamalarla karşı karşıya kaldığı ülkelere, bilhassa Batı ülkelerine ve toplumlarına girmesine ve toplumlarda faaliyet gösterebilmesine yardımcı olmuştur.
Yabancı misyonlar
Avrupa'da Tebliğ, marjinal nüfuslara odaklandı — "Avrupa toplumunda herhangi bir kültürel imkândan mahrum göçmen işçiler, 'kayıp' gençler, uyuşturucu bağımlıları". 1970'lerin ortalarıyla 1980'lerin ortaları arasında Avrupa'da popülerlik ve sayıları zirveye yükseldi ve bundan sonra Avrupa'da eğitim görmüş Müslüman ailelerden gelen gençlerin "inançları için daha entelektüel bir çerçeve aramaya başlaması" ve Selefî İslâm'a doğru yönelmesiyle (söylendiğine göre Fransa'da 1989 civarında gerilemeye başlamasıyla) azaldı.
2004'te Fransa'da Fransız Müslüman İnancı Konseyi'nde (Fr. ) temsil edilmekteydi. 21. asrın ilk yarı onyılında Tebliğ Cemaati Fransa'da büyük ölçüde canlanarak 2006'da 100.000 taraftara çıktı. Fakat şimdi,öncelikle 1960'larda oraya gelmeye başlayan büyük Güney Asyalı nüfusundan dolayı Avrupa'daki ana odakları Birleşik Krallık'tır. 2007 îtibariyle Tebliğ üyüleri, Britanya'nın 1350 camiinin 600'ünde bulunuyordu.
Sovyetler Birliği'nin 1991'deki çöküşünden sonra hareket Orta Asya'ya doğru yayılmaya başladı. Başta çoğunlukla Pakistanlı üyelerin çalışmaları sayesinde 2007 itibarıyla Kırgızistan'da, 10.000 Tebliğ Cemaati üyesinin bulunabileceği tahmin edilmiştir.
FBI, Tebliğ Cemaati'nin neredeyse 50.000 üyesinin Amerika Birleşik Devletleri'nde faal olduğunu tahmin eder. Bir tahmine göre 2008 itibarıyla teşkilat 213 ülkede varlığını sürdürmekte olup bütün takipçilerin sayısı 100 ilâ 150 milyon kişi arasındadır. Bâzı ölçümlere göre böylece Tebliğ Cemaati Dünya'nın en büyük Müslüman hareketidir. Taraftarların çoğunluğu Güney Asya'da yaşamaktadır. Başka bir araştırmada () tahminler 12 ilâ 80 milyon taraftar arasında olup 150 ülkede varlığını sürdürmektedir.
Tebliğ Cemaati Hong Kong'da faal olup büyük Kowloon Camii'nden faaliyet göstermekte olup cemaatler oraya muhtelif ülkelerden davah için gelmektedir. Birçoğu Hong Kong'dan civardaki ilçelere öğretmek ve davah için giderler. Mazhar Paşa, Ömer Faruk, Navid Ahmed, Şabbir Ahmed ve başkaları aktif cemaat üyeleridir. Büyük Kowloon Camii, Hong Kong ve en yakın ilçeler için mahallî bir merkezdir.
İnançlar ve hedefler
TC üyelerine Sünnî İslâm'dan sapmadıkları sürece kendi fıkıhlarını takip etmelerine izin verilir. Tebliğ Cemaati, hedefini davah, yani İslam'ın misyonerliği veya vaaz edilmesi esasına atıfta bulunarak tanımlar. Tebliğ Cemaati, davayı yalnızca iyiliği emredip kötülükten sakındırma olarak yorumlar ve hedefini iki özel Kur'an ayeti çerçevesinde tanımlar. Bu iki ayet şunlardır:
Tebliğ Cemaati, dini çok iyi anlamasa bile İslâm'ın şartı olan davayı yerine getirmesi için herkesi teşvik eder. Bu, özellikle ulemâ liderliğinde olup din âlimlerinin kendi liderlik rollerini genişlettiği diğer İslâmî hareketlerden farklıdır. Tebliğ Cemaati, en yüksek standartların İslâmî öğrenim ve ahlâkta misyonerlik için ön şart olduğuna dair hâkim fikre katılmayarak davayı ve kendi kendini düzeltme mekanizması olarak teşvik eder.
Selefiler gibi Tebliğ, "onları çevreleyen 'inançsız' toplumdan günlük hayatlarında ayrılmaya" çalışırlar. Açıkça çoğu vaazlarında belirtildiği gibi Tebliğ Cemaati'nin tek hedefi, Müslümanların Muhammed tarafından ideal şekilde gösterilen İslâmî hayat tarzını kabul edip ona davet etmeleridir. Bu detaylı bir orthopraksi içerir: "taraftarlar Peygamber gibi giyinir, onun gibi yerde sağ tarafına yatarak uyur"; sol ayakla banyoya gir, fakat önce sağ ayakla pantolonu giy; yemek yerken çatal kullanma, bunun yerine orta, işaret ve başparmağı kullan; erkekler üst dudaklarını tıraş eder, ama sakalları uzatır; pantolon veya elbiseleri "Peygamber, elbiseyi yerde sürüklemek kibir işareti olduğunu söylediğinden" kendi ayak bilekleri üzerinde olmalıdır. Hareket, Müslümanları günlük rutinleri dışında Tebliğ faaliyetleriyle vakit geçirmeleri için teşvik ederek geri kalan rutinin Tebliğ hayat tarzı ile uyumlu hâle gelmesini sağlamak ister. Taraftarları, inançlarını derinleştirmek için Pakistan'daki Deobandi medreselerine kayıt için teşvik de edilir.
Muhammed İlyas tarafından kabul edilen metoda göre en az on kişiden müteşekkil cemaatler (Arapça جماعات), çeşitli köylere ve mahallelere vaaz etmeye gönderilmesini organize etmek oldu. Bu geziler, dawah turları (aşağıya bakınız), şimdi TC liderleri tarafından organize edilmektedir. Bu turlarda Muhammed taklit edilerek "faaliyetin faziletleri hakkındaki hadis"e vurgu yapılır. Faziletlerle alakalı bu hadiste bunlar inanç ve (Allah rızası için) ihtisap olarak adlandırılır ve TC, bunun Âhiret'te mükâfatlandırılmak için en çok güç veren kuvvet olduğuna inanır. TC kurucusu İlyas, faziletleri bilmenin ve a'malu-saliha'nın (iyi işlerle faziletlerin) hukuktan (masâ'il) öncelikli olduğunu vaaz ederdi. İçtihadın detayını (farâ'id (görev) ve sünen (gelenekleri)) bilmenin kişinin namazı teklif etmesi gibi ibadetler yapması hâlinde faydalıdır. Onlar, öğrenmenin ve başkalarını teşvik etmenin en iyi yolunun Kur'an ve peygamberlerin, sahabelerin ve evliyaullahın hadislerdeki hikâyeleri ışığında Tebliğ Cemaati Hareketi tarafından tavsiye edilen kitaplarla öğretmenin en iyi yolu olduğu konusunda ısrar ederler. <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-39" rel="dc:references" contenteditable="false" data-sourceid="cite_ref-39"> [Note 1]  <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-39" rel="dc:references" contenteditable="false" data-sourceid="cite_ref-39">  Özellikle Zekeriyya Kandhalvi tarafından hareket ile ilişkili yayınlar olsa da vurgu, kitapla öğrenmeden ziyade ilk elden şahsî iletişim olmuştur. Genellikle Tebliğ Nisâbı (Tebliğ müfredatı) olarak adlandırılan kitapların koleksiyonu, Tebliğ Cemaati büyükleri tarafından genel okuma için tavsiye edilmektedir. Bu set dört kitabı ihtiva eder: Hayat-us Sahaba, Fazâil-e-a'mâl, Fazâil-e-sadaka ve Muntakab Ehadîs.
Tebliğ'in ahlâkı, genellikle Güney Asya'da aşırı şekilde takip edilen bâzı ortodoks olmayan âdet ve törensel âyinler konusunda sosyal mesuliyeti veya bunlara katılımı tavsiye etmemektedir. Mesela Güney Asya'da yaygın olarak yıllık toplantılarda yapılan evlilikler ve başka benzeri kitle toplantılarına katılmayı tavsiye etmez.
İlk başlarda ve Güney Asya'da Tebliğ Hareketi, ortodoksluğa dönmek ve Müslümanların dinî-kültürel kimliklerini hâlâ Hinduizm ile bağlantılı dinî âyinler uygulayan heterodoks ya da "sınırdaki" Müslümanlardan "arındırma"yı hedeflerdi. Böylece bilhassa Hindu misyonerlik hareketlerinin son zamanlarda Hinduizmden dönmüş kişileri hedefleyen çabalarına karşı koymak için bu şekilde hareket ederdi. Ortak misyonerlik hareketlerinin aksine TC, gayrimüslimlere vaaz vermek yerine çoğunlukla Müslümanları 'daha iyi ve daha temiz' ve ideal olarak 'dini mükemmel' yapmaya odaklanmıştır. Bunun sebebi, gayrimüslimlere davanın yalnızca Müslümanın "mükemmelliği" vaaz edilirse ya da böylece çok daha etkili olacağına inandığı içindir.
Altı prensip
TC, bir köyü ya da mahalleyi ziyaret eder, yerel Müslümanları davet camide bir araya gelmeye davet edip esaslarını Altı Prensip şeklinde sunar. Bu altı prensip, İslâm Peygamberi'nin arkadaşlarının hayatlarından elde edilmiştir. Bir rivayette "Sahabelerim yol gösterici yıldızlar gibidir. Hangisine sarılsanız hidayete erersiniz" denmektedir. Muhammed İlyas, Tebliğ Cemaati öğretilerinin özetinin özeti olan altı talebi altı prensibi şeklinde ifade etti. Bu altı prensip şunlardır:
Teşkilât
Tebliğ Cemaati gayriresmî bir organizasyon yapısına sahiptir ve içine kapanık kurumsal profili vardır. "Minimal hiyerarşi bağımlılığı, liderlik pozisyonları ve karar verme işlemleri ile serbest bir dinî hareket" şeklinde tarif edilmiştir." Kitle iletişim araçlarından, faaliyetler ve üyelikler hakkında ayrıntılar yayınlamaktan uzak durur. Grup, ayrıca esas olarak siyasi ve tartışmalı konularda görüşlerini ifade etmekten bu konularda anlaşmazlıkları önlemek için kaçınır.  Bir teşkilat olarak Tebliğ Cemaati bağış talep etmez ve herkes tarafından finanse edilmez, hatta üyeleri kendi harcamalarını kendileri karşılar. Hiçbir resmî kayıt işlemi ya da resmî üyelik olmadığından üye sayısı şimdiye kadar tespit edilmemiş olup tam üyelik istatistikleri bilinmemektedir.  Hareket, büyükleri ile mülâkattan uzak durur ve hareketle ilişkili (genellikle Tebliğ Nisâb (Tebliğ müfredatı) olarak zikredilen) yayınları olmasına rağmen hiçbir zaman resmî yazılar yayınlamamıştır. Vurgu kitap öğrenme yerine, daha ziyade ilk elden kişisel iletişim olmuştur.
Teşkilatın faaliyetleri Markaz adı verilen merkez ve genel merkezlerden koordine edilmektedir. Tebliğ Cemaati, başlangıçta başladığı yer olan Hindistan'daki Güney Delhi'nin Nizamuddin Batı ilçesindeki Nizamuddin Markaz denilen uluslararası merkezi hâlen muhafaza eder. Aynı zamanda faaliyetlerini koordine etmek için 213 ülkede ülke merkezleri vardır. Bu merkezler ortalama 10 ilâ 12 kişiden müteşekkil cemaatler hâlinde Müslümanları Allah'ın yoluna sadık kalınmasını hatırlatmak için yola çıkan gönüllü ve kendi kendini finanse eden insanları teşkilatlandırır. Bu cemaatler ve vaaz misyonları kendi üyeleri tarafından finanse edilmektedir.
Başkanlık
Emir, Tebliğ Cemaati liderinin ünvânı olup bilhassa aranan özelliği dünyevî rütbeden ziyade itikat kalitesidir. Tebliğ Cemaati'nin emiri merkezî bir danışma konseyi (şûrâ) ve Tebliğ Cemaati büyükleri tarafından hayat boyu tayin edilir. İlk emir, hareketin ayrıca kurucusu olan Mevlana Muhammed İlyas Kandalavi, ikincisi oğlu Mevlana Muhammed Yusuf Kandalavi ve üçüncüsi de Mevlana Inaam ul-Hasan oldu. Şu anda Hacı Abdul Vahhab ve Mevlana Saad Kandalvi v.s.'den müteşekkil bir âlimler konseyi vardır. İnam-ul Hasan'ın oğlu Mevlana Zübeyir ul-Hassan Delhi'de 18 Mart 2014 tarihinde öldü. Kendisi Tebliğ Cemaati'nin dördüncü emiri idi.
Faaliyetler ve âdetler
Tebliğ Cemaati'nin faaliyetleri Altı İlke'nin sonuncusu ile karakterize edilebilir. Bu ilke, Tafrik-i Vakt'dir (zaman ayrılması) ve geçici olarak seyahat için de olsa dünyadan çekilmeyi doğru görür. Seyahat, şahsî reformun en etkili yöntemi olarak kabul edilmiş olup kuruluşun sembolik bir özelliği haline gelmiştir. Bu geri çekilmenin gayesini açıklamak üzere dünyevî hoşgörünün yol açtığı tahribatı yamamak için kuru havuz benzetmesini kullanırlar.
Her biri bir emir tarafından yönetilen bu ferdî cemaatler, Allah'ın yolunda dâim olmayı insanlara hatırlatmak için şehir veya ülke genelinde her Markaz tarafından gönderilirler. Çalışmanın süresi her cemaatin takdirine bağlıdır. Bir gezi bir akşam, birkaç gün ya da uzun bir süre devam edebilir.
Hurûc (misyonerlik gezisi)
En büyük İslâmî hareket olan Tebliğ Cemaati, takipçilerini harcamalarını bir kalıp takip ederek onun teşvik "haftada bir gece, ayda bir hafta sonu, yılda 40 sürekli gün ve hayatta en az bir kere 120 günü tebliğ görevleri yapmayı" tavsiye eder. Bu turlar sırasında genellikle sırtlarında uyku tulumu taşıyan basit, beyaz, gevşek elbiseler giymiş üyeleri görülür. Bu üyeler tebliğ faaliyetleri için üs olarak camiler kullanırlar, fakat bâzı camiler daha sık tebliğ faaliyetleri yüzünden bu yolculuklarda özellikle teşkilatla ilişkili olduğu görülür. Bu camiler genellikle mahalle üyeleri için periyodik ve daha küçük toplantıların yapıldığı yerdir.
Camilerde kaldıkları süre boyunca bu cemaatler günlük bir gaşt yaparak tercihen bir kılavuz yardımı ile oranın mahallelerini ziyaret eder. Camide akşam namazını kılmak üzere insanları davet ederler ve katılanlarla Altı İlke'yi özetleyen bir vaazı namazdan sonra verirler. Onlar kendi kendine islâh ve İslâm'ın yayılması için kendilerinin tebliği için vakit ayırması için katılımcılara davette bulunurlar. Ayrıca yeme, uyku gibi düzenli faaliyetler de camilerde gerçekleştirilmektedir. Bilhassa kılık kıyafet ve şahsî tarvırlar konusunda dönmeye çağıran bir küresel Sünnî misyonerlik ve dirilişçi hareketidir. Cemaatin çoğunluğu Güney Asya'da yaşayan takriben 12 ilâ 150 milyon arasında taraftarı 213 ülkede bulunmaktadır. Generally, the assumed role of these jamaat members cycle in a way that they may be engaged as a preacher, a cook or as a cleaner at other times. Among Tabligh Jamaat members, this is generally referred to as khidmat which essentially connotes to serving their companions and freeing them for tablighi engagements. The members of the Jamaat are assigned these roles based on the day's mashwara. The markaz keeps records of each jamaat and its members, the identity of whom is verified from their respective mosques. Mosques are used to assist the tablighi activities of individual jamaats that voluntarily undertake preaching missions. Members of a jamaat, ideally, pay expenses themselves so as to avoid financial dependence on anyone. Tablighi Cemaati'nin ortaya çıkması, İslâm ve Hristiyanlığa dönmüş olan Hinduları yeniden Hinduism'e döndürmek için yirminci yüzyılın başlarında büyük çaba sarfeden çeşitli Hindu misyonerlik hareketlerinin yükselişi ile aynı zamana denk gelir. Bu Hindu dirilişçi hareketler arasında dikkat çeken Shuddhi'dir (saflaştırma) ve Sanghatan (konsolidasyon) hareketlerdi. Tebliğ hareketi hâlâ Hinduizm ile bağlantılı âdet ve dinî ayinleri uygulayan "sınırda" Müslümanların dinî-kültürel kimliklerini teyit etmeyi hedeflemiştir. Ortak misyonerlik hareketlerinin aksine, TC çoğunlukla Müslümümanları 'daha iyi ve temiz' yapmayı (Rabbin Gücü'ne olan inançlarını güçlendirmeyi) hedefler, ayrıca gayrimüslimlere davayı taşısa da çok daha düşük seviyede taşır. Bunun sebebi, insanın gayrimüslimlere davayı getirmeden evvel mükemmel olması gerektiği, ancak o zaman etkili olabileceğidir. Bu yüzden bu hareket, Müslümanları mükemmel Müslüman yapmaya İlyas tarafından başlatılmıştır.
İçtimâ (yıllık toplanma)
İçtimâ denen taraftarların yıllık toplanmasına, her ülkenin genel merkezinde olur. Tipik bir içtima üç gün sürer ve son derece uzun bir dua ile biter. Bu toplanmalar, Tebliğ Cemaati taraftarlarınca yoğun olarak nimetlerin indiği zamanlar olarak görülür ve bâzı memleketlerde 2 milyondan fazla üyeyi bir araya getirir. Dünya'nın en eski içtiması Hindistan'ın Madhya Pradesh'in eyalet başkenti Bhopal'da yapıldı. İçtimalar, bütün Dünya'dan insanları bir araya getirir. Neredeye 2 milyon insan, bu yıllık toplanmaya katılır. Bu toplanmaların en büyüğü Bangladeş'te yapılmaktadır. Bangladeşli toplanmaya Bishwa Ijtema (Dünya Toplanması) denir ve bütün Dünya'dan 3 milyonu aşan taraftar kitlesini Dakka yakınlarındaki Tongi'de bir araya getirir. İkinci büyük Tebliğ Cemaati toplanması Pakistan'da Raiwind'de olur ve buna 2004'te takrîben 1,5 milyon insan katılmıştır. 2011'de Pakistan, içtimayı iki kısma ayırdı ve toplamda 1 milyon insan her birine katıldı.
Kadınların yeri
TC'de kadınlara evde kalmaları ve "kadınla erkeği radikâl olarak ayıran" bir hayatı seçmeye teşvik edilir. Fakat onlar da küçük gruplarda bir araya gelip Tebliğ Cemaati'nin temellerini görüşerek ve kocalarıyla misyonerlik gezilerine katılarak misyonerlik yaparlar. Tebliğ Cemaati, davanın hem kocalarından, hem de çocuklarına bakmaktan mühim olduğunu öğretir.
1996'da Barbara Metcalf'ın yaptığı bir araştırmaya göre TC'de kadınlar, hareketin başlangıcından beri katılmaya teşvik edilmişlerdir. Bâzı âlimler kadınların katılmasına karşı çıkmış, fakat Muhammed İlyas yavaş yavaş onların desteğini kazanabilmiş ve ilk kadın cemaati Delhi yakınlarındaki Nizamuddin'de kuruldu. Bir erkek yakını ile beraber kadınların da cemaatlerle çıkıp başka kadınlarla çalışmalarını tevâzû, halvet ve erkeklerden ayırı durma çerçevesinde çalışmalarına teşvik edilirler. Kadınlar hicaba el ve yüzlerini de örterek sıkı olarak uyarlar. Kadın cemaatleri bazen büyük yıllık toplantılara katılırlar; bunun dışında genelde mahallelerarası toplantılar yaparlar. Güney Asya İslâm kültürü kadınların camiye ve türbeye gitmesine teşvik etmediğinden bu buluşma yerleri, kadınlara bir araya gelip beraberce dua etme imkânı sağlar.
Birçok modern İslâmî harekette kadınlar ancak evlerinde bir rol oynar. Tebliğ Cemaati, cinsiyetlerarası roller muğlaklaşmış olup her iki cins de ortak davranışsal modele ve tebliğe kendini verme esasına tâbîdir. Burada vurgu her iki cinsin bölüştüğü mesuliyetlerdedir. Erkekler de dava turları sırasında cinsiyetlerarası rolleri âdetâ yeniden çizerek yıkayıp yemek pişirirken kadınlar da ev halkını beslemekte erkeklere yardımcı olurlar. Kadınlar, hareketin yüksek seviyelerinde herhangi bir rol oynamamaktadır, fakat görüşleri kāle alınır.
Terörle bağlantılar
Birçok dış gözlemci, grubu medyadan ve hükûmetten kaçındığı, genelde gizli olarak çalıştığı ve misyonerleri sosyâl uygunsuz durumlara karşı esaslara dayalı sade bir hayat tarzıyla yaşadığından kısmen de olsa "politik olmayan" bir grup olarak nitelendirdi. Mesela İslâm konusunda üç Batılı uzman, teşkilatı şu şekilde tarif etti:
Başka biri "politik olmayan duruşu"ndan bahsederek bunun sayesinde
Fakat Tebliğ Cemaati'nin üyeleri Pakistan'da politikaya karıştı ve Batıda birtakım genç adam, gruptan geçtikten sonra dinin aşırı, militan yorumuna geçtiler.
Pakistan'da babası tanınmış bir Tebliğ üyesi ve finansörü olan başbakan Navaz Şerif, Tebliğ üyelerinin mühim politik mevkilere gelmesine yardımcı oldu. Mesela 1998'de bir Tebliğ üyesi olan Muhammed Refik Tarar, merasimli başkanlığa geçerken 1990'da Cevat Nasır, Pakistan'ın ana istihbarat teşkilatı olan Servislerarası İstihbarat'ın genel başkanlığına getirildi. 1995'te İslâmî gâyelere karşı daha az sempatisi olan Benazir Butto başbakanlığa tekrar geldikten sonra hepsi Tebliğ Cemaati üyesi olup bazılarının Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı'nca terör örgütü olarak vasıflandırdığı Mücahit Hareketi (İng. ) teşkilatının üyesi olan birkaç düzine yüksek rütbeli subay ve sivilin plânladığı bir darbe girişimi, Pakistan Ordusu'nca engelledi. Ocak 2016'da Pakistan'da "Tebliğ Cemaati'ne karşı yapılan muhtemelen yapılan ilk sınırlamayla" Pencap hükûmeti, üniversite kampüslerinde vaaz vermeyi yasakladı ve Tebliğ Cemaati'ni (ve başka öğrenci olmayan kişileri) kampüs yurtlarında kalıp vaaz vermesini yasakladı.
Fransa'da "İslâmi ifratçıların %80'i" Tebliğ Cemaati'nin yüksek seviyelerinden geldiğinde Fransız istihbarat memurlarının Tebliğ Cemaati'ni "tutuculuğun antresi" olarak vasıflandırmalarına sebep oldu. TC'nin üyeleri arasında (11 Eylül saldırıları için hüküm giyen tek kişi olan) Zekeriya Musavi, 2001'de Afganistan'da Tora Bora saldırılarında kaçarken öldürülen Fransız Hervé Djamel Loiseau; Cezayir doğumlu bir Fransız olup 2005'te Fransa'daki ABD. Büyükelçiliği'ni havaya uçurmaya teşebbüsten dolayı hüküm giyen ve el-Kaide üyesi olduğu bilinen Djamel Beghal. 2008'de İspanya'daki Barselona'da önlenmiş bir bombalı komplo ile ilgili olarak "bâzı medyaların raporlarında" şehirdeki bir Müslüman liderin polislerin (bomba yapımı için malzeme ele geçirdiği) baskınlarında tutuklanan 14 şüphelinin Tebliğ Cemaati üyesi olduğunu söylediğini haber verdi. Tebliğ Cemaati üyelerinin karıştığı başka terörist komploları ve sivile saldırıları arasında Portland Yedi, Lackawanna Altılıları, 2006 transatlantik uçak komplosu, 7 Temmuz 2005 Londra bombalamaları, 2007 Londra oto bombaları ve 2007 Glasgow Uluslararası Hava Meydanı saldırısı sayılabilir.
Eski İç İşleri Emniyet Departmanı çalışanı Philip Haney, aynı zamanda terörist Syed Rizwan Faruk'un sık sık gittiği San Bernandino'daki Dâr-ul Ulûm-ul İslâmiye Camii'ne bağlı olan Tebliğ Cemaati'ni "milliyetlerarası İslâmcı ağ"ın parçası olarak tasvir eder. Yardımcı FBI Müdürü Michael Heimbach, "Tebliğ Cemaati'nin Amerika Birleşik Devletleri'nde hatırı sayılır varlığı vardır ve El Kaide'nin onları aralarına almak için kullandıklarını tespit ettik."
Amerika Yabancı Politika Konseyi'nin Tebliğ Cemaati hakkındaki raporu şunu tespit eder: "'Bugün TC hakkındaki mevcut veri gösterir ki Dünya'da bulunduğu çeşitli yerlerde sırf İslâmî normlara uyulmasının altını çizmekle, başka dînî âdetlere karşı hoşgörüsüzlük ve bütün gezegeni İslâmlâştırma hedefine sarsılmaz bağlılığıyla cihatçı grupların pasiv destekçisidir… Fakat politikadan (en azından alenen) kaçınması, TC'yi çoğu mekânda dikkatli hükûmet organlarının baskınsından kurtulmasını sağlamıştır.'" Fransız Tebliğ uzmanı Marc Gaborieau'ya göre felsefesi ve millîlik ötesi hedefleri, "Dünya'nın plânlanmış fethi"ni de ihtiva eder.
Tenkit
Tebliğ Cemaati'ndeki kadınlar tam örtündüğünden kadınları "kesinlikle boyun eğen ikinci sınıf" insan gibi tutmakla suçlanıyor.
Tebliğ Cemaati ayriyeten İslâmî çevrelerce de tenkit edilmiş olup Hindistan alt kıtasındaki ana karşıtı Berelvi hareketidir. Ana tenkitlerden biri, erkeklerin bilhassa da'va turlarına çıkarak ailelerini ihmal ve göz ardı ettiğidir. Tebliğ Cemaati'ne katılanlar, buna cevâben her iki cinsiyetin de eşit şekilde tebliğe katılması gerektiğini ileri sürerler. Bunun dışında kadınların erkekler gibi aynı zamanda tebliğ sorumluluğunu taşımaya çağrıldığını ve erkeklerin çocuk bakımı sağlayarak kadınların katılımını kolaylaştırmaları gerektiğini söylerler.
Siyasi katılımı konusundaki görüş farklılığı, aynı zamanda Tebliğ Cemaati'yle İslâmî hareketler arasındaki temel farklılığa da işaret eder. İslâmcılar, İslâmî toplumu kurmak için politik güce sahip olmanın mutlak şart olduğuna inanırken Tebliğ Cemaati, sadece politik gücü elde etmekle İslâmî sosyal düzeni kurmak için yeterli olmadığı görüşündedir. Tebliğ Cemaati'nin özel olarak odaklandığı cemiyetin fertleri olup üyeler, cemiyetin ve müesseselerin reformunun ancak eğitimle ve fertlerin reformuyla mümkün olacağına inanırlar. Millet ve sosyal sistemlerin yüksek seviyedeki politik yapılarla değil fertler sayesinde var olduğu konusunda ısrarlıdırlar..
TC, ayriyeten de yetersiz ortodoksi ve Sufilerle işbirliğiyle de suçlanıyor. Suudi Arabistan'ın eski büyük müftüsü Şeyh Abdulazin bin Baz'ın "Cema’at-ul-Tebliğ'in … birçok sapıklıkları mevcuttur. Bâzı bidat ve şirk yönleri olduğundan onlarla çıkmak doğru olmaz" dediği haber verilmektedir. Başka bir Vahhabi din adamı olan Fâlih ibn Nâfî el-Harbî'nin TC için "uydurma masalların ve kaynaksız hikâyelerin kaynağıdir ve ehl-i bid’attır" dediği haber verilmiştir.
Tebliğ Cemaati'nin ileri gelenleri, İslâm'de (diğer dinlerdeki gibi) farklı düşünce okulları olduğu, toplanmalarında farklı noktaları görüşürlerse Ümmet'i birleştirecekleri yerde bölecekleri görüşündedirler.
Mühim üyeleri
Tebliğ Cemaati'nin üye listeleri veya üyelik için formel prosedürleri olmadığından ona bağlılıkları ölçmek ve teyyid etmeyi zorlaştırmaktadır.
Hindistan'ın eski cumhurbaşkanı Dr. Zakir Hüseyin de bu harekete bağlıydı. Pencap'ın eski başbakanı Pervaiz Elahi de Tebliğ Cemaati'nin güçlü bir destekçisidir. 2011'de Raiwind Markaz'da bir Tebliğ Cemaati camii için 75 kanal toprak vermiştir.
Mevlana Tarık Cemil, Tebliğ Cemaati'nin tanınmış bir üyesidir. Eski şarkıcı ve pop yıldızı Cüneyt Cemşit'in Tebliğ Cemaati ile yakın bağlantıları olup profesyonel şarkıcı kariyerine son vermesi, bu harekete olan meyline atfedilmektedir. Attaullah Khan Essa Khailwi|Attaullah Essa Khailwi de dahil olmak üzere şarkıcılar, aktörler ve modeller, Gulzar Alam, Bacha, Alamzeb Mujahid de harekete bağlıdırlar.
Pakistan'ın eski korgenerali ve istihbarat teşkilatı Servislerarası İstihbarat'ın başkanı olan Caved Nasir ve Pakistan Ordusu generali Mahmud Ahmed, iş hayatı sırasında Tebliğ Cemaati üyesi olmuşlardır. Tebliğ Cemaati'nin ayriyeten Pakistanlı profesyonel kriket oyuncuları arasında kayda değer taraftarları vardır: Şehid Afridi, Muhammad Yusuf ve eski kriketçiler Saklayn Muştak, İnzamam-ul-Hak, Muştak Ahmed, Sayid Enver ve Sayid aktif üyelerdir. Muhammed Yusuf'un İslam'a girişi, yaygın olarak Tebliğ Cemaati etkisine bağlanmaktadır.
Serikbolsın Abdildin
Serikbolsın Abdildayeviç Abdildin (Kazakça: Серикболсын Абдильдаевич Абдильдин; 25 Kasım 1937; Semipalatinsk, SSCB - 1 Ocak 2020), Kazak politikacı. Kazakistan Komünist Partisi birinci sekreteri (1991-2010). 1999 yılında yapılan Kazakistan devlet başkanlığı seçimlerine Komünist Parti adayı olarak katılmış ve %13 oy alarak ikinci gelmiştir.
Biyografi
Serikbolsın Abdildin 1960 yılında Kazakistan Tarım Enstitüsü'nden mezun oldu. 1960-1963 yılları arasında Semipalatinsk bölgesi Sovhoz(devlet çiftlikleri) işletmelerinde baş ziraatçi olarak çalıştı. Kazakistan Tarım ve Ekonomi Araştırma Enstitüsü'nde 1963'te yüksek lisans öğrencisi, 1966-1967'de de kıdemli uzman oldu. 1967 yılından 1976 yılına kadar enstitüde önce başkan yardımcısı daha sonra başkan olarak görev yaptı. 1974-1976 yılları arasında Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Devlet Planlama Komitesi Başkan Vekili olarak çalıştı.
1991'den Aralık 1993'e kadar Kazakistan Yüksek Konseyi Başkanı olarak çalıştı. 1994 yılında muhalif harekete katıldı.
Kazakistan Komünist Partisi birinci sekreteri oldu ve Kazakistan Demokratik Güçler Eşbaşkanlığı'nı üstlendi. 1999 yılındaki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde 857.386 oy ve % 13 oy oranı ile ikinci sırada yer aldı. Genel Başkanlığını yaptığı Komünist Parti aynı yıl yapılan genel seçimlerde de % 17.7 oranında oy alarak ikinci geldi ve mecliste ana muhalefet partisi oldu.
2004 yılında merkezi Moskova'da bulunan ve eski Sovyet cumhuriyetlerindeki Komünist Partilerin katıldığı Komünist Partiler Birliği'nde başkan yardımcısı oldu. Aynı yıl Komünist Parti merkez komitesinin bazı üyeleri ile anlaşmazlığa düştü ve 12 üye partiden ayrıldı. Bu üyeler Jambıl Ahmetbekov önderliğinde Kazakistan Komünist Halk Partisi'ni kurdu.
2 Kasım 2004'te Kazakistan Cumhurbaşkanlığı'na bağlı bir danışma organı olarak kurulan Demokrasi ve Sivil Toplum Ulusal Komisyon üyesi seçildi.
17 Nisan 2010'da Komünist Parti birinci sekreterliğini kendi isteğiyle Gaziz Aldamjarov'a bıraktı. Komünist Halk Partisi'nin giderek güçlenmesi üzerine 4 Eylül 2015'te üyesi olduğu partiyi feshetti.
Ailesi
Babası Abdilda Alimjanov, annesi ise Tlehan Alimjanova'dır. Annesi 1943 yılında öldü. Eşi Laura İsengeldievna Abdildina Kazakistan Ziraat Enstitüsü Ekonomik Bilimler bölümünde profesördür. Kızı Gauhar doktor, oğlu Srim ise ekonomik bilimler doktoru ve mühendistir. Asel, Adele ve Cengiz adında üç torunu vardır.
Ödüller
Serikbolsın Abdildin çalışmalarından dolayı iki kez Kızıl Bayrak Nişanı'na, bir kez de Şeref Madalyası'na layık görülmüştür. Sovyetler Birliği döneminde toplam 6, Kazakistan Cumhuriyeti'nde ise üç kez madalya almıştır.
Kurumsal kaynak planlaması
Kurumsal kaynak planlaması ya da işletme kaynak planlaması (İngilizce: enterprise resource planning - ERP), işletmelerde mal ve hizmet üretimi için gereken işgücü, makine, malzeme gibi kaynakların verimli bir şekilde kullanılmasını sağlayan bütünleşik yönetim sistemlerine verilen genel addır. Kurumsal kaynak planlaması (KKP) sistemleri, bir işletmenin tüm veri ve işlemlerini bir araya getirmeye veya bir araya getirilmesine yardımcı olmaya çalışan ve genelde kullanımı kolay olan sistemlerdir. Klasik bir KKP yazılımı işlem yapabilmek için bilgisayarın çeşitli yazılım ve donanımlarını kullanır. KKP sistemleri temel olarak değişik verilerin saklanabildiği bütünleşik bir veritabanı kullanırlar.
Kurumsal kaynak planlaması anlam olarak, işletmenin tüm kaynaklarının birleştirilip, verimli olarak kullanılması için tasarlanmış sistemlere denmektedir. KKP kavramı ilk olarak üretim çevrelerinde kullanılmaya başlansa da; günümüzde KKP sistemleri çok daha geniş bir alanda telâfuz edilmektedir. KKP sistemleri, bir işletmenin iş alanına ya da ismine bakmadan, işletmenin tüm temel işlemlerini kendi yapısı altında toplayabilir. İşletmenler, kâr amacı olmayan kuruluşlar, vakıflar, hükûmetler veya diğer varlıklar KKP sistemlerini kullanabilirler.
KKP sistemleri iki veya daha fazla yazılımı bir araya getirerek bir yazılım paketi halinde de sunulabilir. Bu gibi sistemlere KKP yazılım paketleri denir. Teknik olarak ise KKP yazılım paketleri hem maaş bordro akışlarını hem de muhasebe işlevlerini bünyesinde barındırır.
Bir KKP yazılımı bünyesinde genelde bağımsız olarak çalışan üretim, finans, müşteri ilişkileri yönetimi, insan kaynakları, stok yönetimi gibi çeşitli uygulamalar bulunabilir.
Genel bakış
KKP sistemlerine daha yakından bakacak olursak, en önemli gerekliliğin bir işletmenin tüm bakış açılarındaki her verinin, birleştirilmesi olduğunu görürüz. KKP sistemleri bunu sağlamak için, işletmenin çeşitli iş faaliyetlerini ele alan birçok yazılım modülünü tek bir veritabanı altında çalıştırmaktadır.
Gerçekte komple bir KKP sisteminden bahsetmek çok zordur. KKP sistemlerini satın alarak, bünyelerinde uygulamak isteyen büyük işletmelerin özel ihtiyaçları vardır ve bazı özel ihtiyaçlar şu an hiçbir KKP sistemi üreticisi tarafından karşılanamamaktadır. Bu ihtiyaçları karşılamak için güçlü bir kişiselleştirme işlemi oluşturma ve değişik üreticilerden farklı modüller satın almanın yanı sıra, işletme bu modüller üzerinde tekrar mühendislik çalışması yapmalıdır. Günümüzde ideal olarak, üretim alanında faaliyet gösteren bir işletme, alanıyla ilgili tüm konularda aynı KKP sistemini kullanmaktadır.
Tek bir veritabanı, aşağıdaki alanların da dahil olduğu çeşitli yazılım modüllerini bünyesinde barındırabilir;
İnsan kaynakları planlaması terimi, orijinal olarak "üretim kaynakları planlaması" teriminden türetilmiştir (İngilizce Manufacturing Resource Planning - MRP). Üretim kaynakları planlaması tanımı (ÜKP) ise, yazılım mimarisinin önem kazanması ve şirket kapasite planlamasının yazılım faaliyetlerinin yer edinmesi ile KKP sistemlerine dönüşmeye başlamıştır. KKP sistemleri genellikle bir işletmenin, üretim, ulaştırma, dağıtım, envanter durumu, liman ticareti, muhasebe ve faturalama gibi işlemlerini kontrol eder. KKP yazılımları ayrıca bir işletmenin, satış, pazarlama, ulaştırma, listeleme, üretim planlaması, envanter yönetimi, kalite yönetimi ve insan kaynakları yönetimi gibi birçok ticari faaliyetini kontrol etmesine yardımcı olur.
KKP sistemleri tüm işletme işlevleri arasında geçiş yapabilen sistemlerdir. Operasyonlarda veya üretimde görev alan tüm işlevsel departmanlar tek bir sistemde birleştirilir. İmalat, depolama, taşımacılık ve ulaştırma ve bilgi teknolojilerine ek olarak, muhasebe, pazarlama, insan kaynakları ve strateji yönetimi de KKP sistemlerinde bulunabilir.
Kurumsal kaynak planlaması öncesinde
KKP sistemlerinden önce, işletme departmanları kendi bilgisayar sistemlerine sahip olmalıydı. Örnek olarak, bir işletmedeki insan kaynakları departmanı, bordrolama departmanı ve mali işler departmanını verelim. İnsan kaynakları departmanı kendi bilgisayar sisteminde, tüm departman bilgilerini ve bu departmanlarda çalışanların kişisel bilgilerini tutmakla görevliydi. Bordrolama departmanı ise maaş bordrosu bilgilerini hesaplar ve tutardı. Mali işler bölümü de işletmedeki mali işlemlerin kayıtlarını tutardı. Her sistem birbirine ortak veriler yollayarak iletişim içinde olmalıydı. Örnek verecek olursak, insan kaynakları bölümünde her çalışanın bir numarası olurdu, aynı numara bordrolama bölümünde de mevcut olmalıydı. Bu sayede insan kaynakları bölümünden, bordrolama bölümüne, çalışanın numarası ve maaş bilgisini yollanır, bilgiler bordrolama sisteminde kontrol edildikten sonra, maaş bordrosu kesilirdi. Mali işler departmanı ise çalışanların verileri ile ilgilenmez, sadece bordrolama departmanından yapılan, vergi, kesinti, işçi ücretleri vb. ödemelerle uğraşırdı. Departmanlar arasındaki bu sistem karışıklıklara yol açardı. Örneğin, ödeme sisteminde çalışan numarası olmayan bir işçiye ödeme yapılmayabiliyordu.
Kurumsal kaynak planlaması sonrasında
KKP yazılımları, eskiden kullanılan ve birbirinden farklı birçok uygulamanın verilerini birbirine bağladı. Bu işlem, birden fazla sistemde kayıtlı tutulan çalışan/işçi numaralarında sorun çıkma endişesini ortadan kaldırdı. Ayrıca büyük işletmelerdeki yazılım uzmanı ihtiyacı azaldı ve standart bir hale geldi. Raporlama işlemleri tek bir sistem üzerinde yapıldığından, eskiye nazaran çok daha kolay bir hal aldı. Ayrıca KKP sistemleri, işletme içindeki eğilimlerin tespit edilip, uygun ayarlamaların daha çabuk yapılmasına imkân sağlamasıyla, işletmelere yüksek seviyede analizleme işlevi sağladı.
KKP uygulamaları
Kurumsal kaynak planlaması sistemleri genellikle "tedarik zinciri yönetimi" ve "lojistik otomasyonu" sistemleri ile yakından ilişkilidir. Tedarik zinciri yönetimi yazılımları, KKP sistemlerini, tedarikçiler olan bağlantılar ile genişletebilir.
Bir KKP paketini şirkete göre kişiselleştirmek hem pahalı hem de zahmetli bir iştir. Nedeni ise birçok KKP paketinin kişiselleştirmeye destek verecek şekilde tasarlanmayışıdır. Bu yüzden birçok işletme, mevcut KKP sistemi içerisindeki en iyi uygulamaları kullanır. Bazı KKP paketleri raporlama ve sorgulama işlemlerinde rahatça kişiselleştirebilir, öyle ki bu gibi kişiselleştirmeler her uygulamada beklenir. Bu paketleri öneminin farkına varılmalıdır. Üçüncü şahıslardan bu raporlama paketlerini satın almak daha mantıklı olacaktır, çünkü bu paketler KKP sisteminin geliştirilmesi gereken onlarca arayüzünden daha kolay ve verimli bir şekilde arayüz imkânı sağlayacaktır.
Günümüzde ayrıca internet tabanlı KKP sistemleri mevcuttur. Bazı işletmeler, herhangi bir yazılım yüklemeye gerek duymadan, birbirinden farklı birçok yazılımı, merkezden kullanabildiği için, internet tabanlı KKP sistemlerini kullanmaktadır. Internet bağlantısı olduğu sürece ya da LAN üzerinde bir ağ bağlantısı olduğu sürece, isteyen kişi klasik bir internet tarayıcısını kullanarak, internet tabanlı bir KKP sistemine girip, işlem yapabilir.
Bilgisayar güvenliği, KKP sistemlerinin olmazsa olmazlarındandır. Güvenlik sistemi, işletmeyi hem sanayi casusluğu gibi dışarıdan gelecek hem de zimmete geçirme gibi içeriden gelecek tehlikelere karşı korumalıdır. Başka bir senaryo da ise, bir terörist bir gıda şirketinin, malzeme listesinin içine bir zehir ekleyebilir ya da bir başka sabotaj faaliyetinde bulunabilir. KKP güvenliği bu tür suistimalleri de engellemeye yardımcı olur.
Pozitif yönleri
Birbiriyle etkileşimi olması gereken konulardan bazıları şunlardır:
KKP sistemleri sayesinde yukarıdaki gibi değişik konular, tek bir sistem altında toplanabilmektedir.
"Müşteri ilişkileri yönetimi" gibi müşterilerle birebir ilişkili kavramlar, "kalite kontrol" gibi arka planda çalışan ve müşteri ihtiyaçlarının karşılanmasına odaklı kavramlar ve tedarikçilerle, taşıma işlemleri ile ilgilenen "tedarik zinciri" ile ilgili kavramlar, bazı sistemlerde kapsam ve etkinlik boşlukları olmasına rağmen, KKP sistemleri bünyesinde rahatça birleştirilebilir. Bir KKP sistemi olmadan, üretici için bu kavramları bir araya getirmek oldukça karmaşık ve zor olabilir.
KKP sistemlerinin kusursuz en önemli artılarından biri modüler yapı da olmasıdır. Modüler yapının önemi, KKP uygulamasını satın alma ve kurma sürecinde daha da ön plana çıkar. Bir kurum, KKP uygulamasının sahip olduğu fonksiyonların tümünü kullanmak istemeyebilir. Bu nedenle modüler yapı istenilen fonksiyonları istenilen zamanlarda kullanmayı mümkün kılar. Farklı uygulamalar her zaman birbiri ile uyumlu çalışmaz ve işletme için sorunlar oluşturulabilir. KKP sistemlerinde ise tüm modüller ve uygulamalar birbiri ile uyumlu olarak çalışmaktadır.
Komple bir çözüm sahibi olmanın, parça parça uygulamalara göre birçok önemli avantajı söz konusudur.
Negatif yönleri
İşletmelerin KKP sistemlerinde karşılaştıkları birçok sorun, işletmenin tüm çalışanları ilgilendiren ve sürekli yapılması gereken eğitim-gelişim çalışmalarının yetersiz seviyede olmasından kaynaklanmaktadır. Bu sorunlar, uygulama ve test çalışmalarında sorunlar oluşturmasının yanı sıra, KKP sistemindeki verilerin bütünlüğünü koruyan ve nasıl kullanılması gerektiğini belirleyen, şirket prensipleri ve kurarlarının bütünlüğünü de etkiler.
Değişik sistemlere göre farklılıklar içerse de, KKP sistemlerindeki bazı sınırlamaları şöyle sayabiliriz;
== Pazar payları ==
Dünya pazar payları
1.SAP			   28.21% 2.Oracle Corporation	    9.99% 3.SAGE			    7.29% 4.Microsoft (MBS)	    3.68% 5.SSA Global (şimdi INFOR)  2.77% 6.IFS	                    2.21% 7.Infor (Agilisys)	    2.13% 8.Kronos Incorporated	    1.83% 9. Hyperion Solutions	    1.64% 10.Lawson		    1.25%
Dörtyüzlüsel sayı
Dörtyüzlüsel (ya da tetrahedral / üçgen piramidal) sayı, üçgen tabanlı ve bir piramidi temsil eden biçimli sayıdır. n. dörtyüzlüsel sayı ilk n üçgensel sayının toplamına eşittir.
n. dörtyüzlüsel sayı formülü 3. artan faktöriyelin 3. faktöriyele bölümü biçiminde gösterilir.
Dörtyüzlüsel sayılar Pascal üçgeninde soldan ve sağdan dördüncü olarak konumlanmışlardır. Bu sayılar bu yüzden binom katsayılarını oluştururlar.
Dörtyüzlüsel sayılar istiflenmiş küreler biçiminde modellenebilmektedir. Örneğin, beşinci dörtyüzlüsel sayının (T5 = 35) 35 bilardo topundan oluştuğu varsayılırsa bu topların 15'i en altta bulunan bilardo topu çerçevesinin içinde, 10'u hemen bunun üstünde, 6'sı bir üst düzeyde, 3'ü bunun hemen üstünde ve sonuncusu en üstte yer alacaktır.
A.J. Meyl 1878'de yalnızca üç dörtyüzlüsel sayının tam kare olduğunu kanıtlamıştır. Bunlar sayılarıdır.
Aynı zamanda kare piramidal sayı olan tek dörtyüzlüsel sayı 1'dir (Beukers, 1988). 1 ayrıca tam küp olan tek dörtyüzlüsel sayıdır.
Dörtyüzlüsel sayıların ilginç özelliklerinden bir diğeri bu sayıların bölmeye göre terslerinin sonsuz toplamının 3/2'ye eşit oluşudur. Bu toplam iç içe dizi yardımıyla hesaplanabilmektedir.
Taban uzunluğu 4 birim olan dörtyüzlü, dördüncü üçgensel sayı olan tetractysin 3 boyutlu benzeri olarak görülebilir. Tetractys Pisagorcular tarafından kutsal kabul edilmiştir.
Dörtyüzlüsel sayıların son basamağı tek-çift-çift-çift kalıbını izlemektedir.
Dörtyüzlüsel sayılar T5 = T4 + T3 + T2 + T1 eşitliğini de sağlamaktadır.
Hem üçgensel hem dörtyüzlüsel olan sayılar
binom katsayısı eşitliğini sağlamaktadırlar.