cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fermi gazı
Fermi gazı, çok sayıda etkileşime girmeyen fermiyonların oluşturduğu bir madde hâlidir. Fermi-Dirac istatistiklerine tabi olan ve elektron, proton, nötron gibi atomaltı parçacıkların dahil olduğu fermiyonlar; genel olarak yarım tam sayı spine sahiplerdir. Bu istatistikler, Fermi gazındaki fermiyonların enerjilerinin ısı dengesine uygun ve sayı yoğunluğu, sıcaklık ve uygun enerji durumlarına bağlı olarak belirlenmesine yol açmaktadır. Fermi gazı ismini, Enrico Fermi'den alır.
1972 Avrupa Futbol Şampiyonası elemeleri - Çeyrek finaller
Maçlar
Belçika, Batı Almanya, Macaristan ve Sovyetler Birliği final turnuvasına katılmaya hak kazandılar.
Kuzey Makedonya'da tarihyazımı
Çağdaş Makedon tarihi anlatısı, iki savaş arası dönemde, özellikle de Komintern'in destekleri için özel bir karar çıkardığı 1930'larda aktif olan komünist gruplara dayanmaktadır. Onlara göre, Makedon ulusu önceki Bulgar ulusundan farklı bir şekilde dövülerek kuruldu. 19. yüzyılda Makedon uyanışı, Bulgar Ulusal Uyanışının bir parçası olarak gerçekleşti, ancak 20. yüzyılın başlarında ayrı ayrı gelişmeyi başardı. Ancak bu çevreler, ayrı Makedon tarihi yorumları geliştiren ilk çevreler değildi. 1892'de ilk Makedon millî aktivisti olan Georgi Pulevski, "Makedon Slavlarının Genel Tarihi" ni tamamladı. Komünist Yugoslavya'nın kurulmasından önce ayrı bir Makedon ulusunun varlığı henüz tanınmadığı için, bu yazılar ancak İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra geniş bir şekilde takdir edildi.
Yugoslav partizan hareketinin yüceltilmesi, savaş sonrası Yugoslav siyasi propagandasının ana bileşenlerinden biri haline geldi. Sonuç olarak, yeni Makedonya Sosyalist Cumhuriyeti'nin lideri Lazar Koliševski, başlangıçta tarihinin İkinci Dünya Savaşı sırasında komünist mücadelenin başlamasıyla başladığını ilan ederken, 20. yüzyılın başlarında Ilinden Ayaklanması ve IMRO yalnızca Bulgar komplolarıydı. Belgrad'dan gelen doğrudan siyasi talimatların ardından, bu tarihsel çalışmalar genişletildi. Yeni Makedon tarih yazımı, ana ilke olarak, Makedon tarihinin Bulgaristan'dakinden belirgin bir şekilde farklı olduğunu kabul etti. Birincil amacı, "Bulgar karşıtı" veya "Bulgarcılığın kaldırılması" eğilimiyle ayrı bir Makedon ulusal bilinci oluşturmak ve Bulgaristan ile tüm bağları koparmaktı. Bu farklı Slav bilinci, Yugoslavya ile özdeşleşmeye ilham verecektir. Bu alandaki ilk ulusal bilim kurumu - federe cumhuriyetin Ulusal Tarih Enstitüsü 1948'de kuruldu. Daha sonraki ilk yirmi yıldaki tarih yazımı anlatımı, 19. yüzyılın başlarına kadar genişletildi ve o zamanlar sanıldığı gibi, Makedon halkının tarihinin başlangıcıydı. Bununla birlikte, yeni anlatıma dahil olan bölgeden şahsiyetler de Bulgar Ulusal Uyanışında önemli bir rol oynadılar. Bu sorun Komünist sistem tarafından sansür, tarihi bilgiler üzerinde denetim ve manipülasyonlarla çözüldü. 19. ve 20. yüzyılın başlarından Bulgar yanlısı duyguları olan çok sayıda önde gelen aktivist (etnik) Makedon olarak tanımlandı. O döneme ait birçok belgede yerel Slav nüfusunun "Makedon" değil "Bulgar" olarak anılması nedeniyle, Makedon tarihçiler kayıtlarda ne yazılırsa yazılsın Makedon olduğunu savunuyorlar. Ayrıca o dönemde "Bulgarca" nın herhangi bir etnik kökenle ilişkili olmayan bir terim olduğunu, ancak "Slav", "Hristiyan" veya "köylü" ile eşanlamlı olarak kullanıldığını iddia ettiler.
Anlatıyı Orta Çağ'a doğru genişletmek için 1960'ların sonlarından itibaren çaba gösterildi. Sonuç olarak, 1969'da ilk akademik "Makedon ulusunun tarihi" yayınlandı ve burada son bin yılda Bulgar Samuel olarak yaşamış bölgeden birçok tarihi şahsiyet "Makedon (Slav) kimliğine sahip kişiler olarak tanımlandı ". Üsküp Üniversitesinden tarihçiler 1985 yılında Makedon halkının mücadelesine ilişkin belge koleksiyonlarını yayınladıklarında, ortaçağ kroniklerinin alıntılarına Bulgar teriminin her kullanımı için bir dipnot eklediler. Yeni tarihsel gündemin neredeyse tamamı geleneksel olarak Bulgar ulusal tarih yazımı tarafından iddia edildi ve bugüne kadar Makedon tarihi okumalarına itiraz ediyor.
Bağımsızlık sonrası
Makedonya Cumhuriyeti 20. yüzyılın sonlarında bağımsızlığını kazandıktan sonra, durum önemli ölçüde değişmedi. Makedon tarih yazımı, Yugoslav geçmişinin çoğunu gözden geçirmedi, çünkü neredeyse tüm tarihi mitleri komünist dönemde inşa edildi. Yugoslav komünist historiyografisinin kapsamlı bir şekilde yeniden değerlendirilmesinde isteksizlik, daha çok Makedon ulusunun, devletinin ve dilinin, bu historiyografinin önemli bir rol oynadığı Yugoslav komünist politikalarının bir sonucu olmasından kaynaklanıyordu. Ana akım yerel düzen için, Komünist Yugoslavya'ya karşı bir tutum, Makedonizm karşıtı olarak görülüyor.
Makedon historiyografyası, Yugoslav geçmişinin kesin bir şekilde yeniden değerlendirilmesi ve yeni bir antikomünist anlatının huzursuz bir şekilde eklemlenmesi karşısında 21. Antik Makedonya'nın mitolojik sembolizminin ardında yeni bir ufuk arıyordu. Bu amaçla antik devletin sınırları, gerçek tarihsel boyutundan çok daha uzak, kuzeye doğru genişletildi. Bu yeni anlatıya göre, Eski Makedonların kültürel başarılarının çoğu aslında (etnik) Makedondu ve bu nedenle Helenizmin gerçek adı Makedonculuk olacaktı. Eskitme adı verilen bu yeni tarihsel eğilim, Makedon vatandaşlığını bin yıl daha yaşlı hale getirdi. Bu görüşe göre Antik Makedonlar, Antik Yunan halkı değildi ve Erken Orta Çağ'da Antik Makedonların ayrı bir varlığı, krallıklarının çöküşünden 800 yıl sonra ve aynı zamanda Bizans İmparatorluğu'na gelen erken Slav yerleşimcilerle karışımları devam ediyor. 6. yüzyılın sonları. 2009 yılında ilk Makedonya Ansiklopedisi Makedonya Bilim ve Sanat Akademisi tarafından yayınlandı. Ansiklopedinin çıkarılması, içeriği nedeniyle uluslararası ve iç protestolara neden olmuş ve yazarları ağır eleştirilere maruz kalmıştır. Hatta bazı Makedon akademisyenler kitabı aceleyle hazırlanmış ve siyasi amaçlı olduğu için eleştirdi. Kısa süre sonra skandal ansiklopedi kitapçılardan çekildi. Makedon Kanadalı tarihçi Andrew Rossos, 2008 yılında Makedonya tarihine ilişkin ilk profesyonel İngilizce dil incelemesini yayınladı, ancak Stefan Troebst anlatısının R. Makedonya'daki görüşlerden yeterince etkilendiğini ve bu nedenle Makedon tarihyazımındaki son gelişmeleri temsil ettiğini öne sürüyor. Üsküp'te görüldüğü gibi.
Alternatif görünümler
Komünizmin çöküşünden sonra, Makedonya Cumhuriyeti'ndeki tarihi revizyonistler, Komünist Yugoslavya'da kurulan anlatıyı sorguladılar. Ivan Mikulčić, Zoran Todorovski ve Slavko Milosavlevski gibi insanlar, Makedonya Cumhuriyeti'ndeki popüler tarihi mitlere açıkça karşı çıkmaya çalıştı. Örneğin Mikulčić, arkeolojik kanıtlarla, Erken Slavlar Makedonya'ya vardıklarında herhangi bir antik Makedon olmadığını kanıtladı. Ayrıca, modern cumhuriyet topraklarında birkaç Bulgar yerleşim yeri buldu ve Makedonya'daki Slavların 9. yüzyılda Bulgarlar etnik adını benimsediğini savundu. Todorovski, 20. yüzyılın başlarından itibaren tüm Makedon devrimcilerin kendilerini Bulgar olarak tanımladığını savundu. Milosavlevski, İkinci Dünya Savaşı sırasında Bulgar " faşist işgalcilere " karşı komünist partizan direniş hareketinin önemi efsanesine meydan okudu. Bugün de Kuzey Makedonya'da revizyonist görüşler var, İkinci Dünya Savaşı sırasındaki çatışma sadece bir iç savaştı. Bu tür çalışmalar, çoğu tarihçinin siyasi seçkinlere sadık kaldığı, Makedon geçmişinin Helenistik kısmına, ortaçağ Bulgar İmparatorluğuna ve Osmanlı döneminden Bulgar ulusal dirilişine uygun yayınlar yazdığı yeni Makedon tarih yazımının tek istisnası haline geldi.
Antik, Ortaçağ ve Osmanlı dönemlerinde etnik Makedon geçmişine sahip çıkma politikası, Denko Maleski, Miroslav Grčev, Ljubcho Georgievski ve diğerleri gibi ülkedeki diğer akademisyenler ve politikacılar tarafından eleştirilere maruz kalıyor. Arkeoloji ve tarih yazımının zayıflığını ve bir tür etnik marjinalleşmeyi gösterir. Makedon seçkinlerinden bu entelektüeller, farklı Makedon ulusunun, İkinci Dünya Savaşı çevresindeki yıllarda gelişen yeni bir fenomen olduğunu kabul ediyorlar. Bu tür görüşler, ulus inşa sürecinin bilimsel çözümünü arayan iyi eğitimli vatandaşlar arasında yayılır. Önde gelen düzenin önemli kısımlarının bu tür görüşlerin ifade edilmesine şiddetle karşı çıkmasına rağmen, seçkinlerin bazı önde gelen üyeleri rasyonel görüşlerini açıklamaktadır.
Son gelişmeler
Tartışmalı ulus inşası projesi Üsküp 2014'ün etkileri ve Üsküp nüfusunun algıları üzerine yapılan araştırmalar, Üsküp'ün ulusal kimliğine ilişkin yüksek derecede belirsizlik olduğunu ortaya koydu. Ek bir ulusal anket, nüfusun duyarlılığı ile devletin teşvik etmeye çalıştığı anlatı arasında büyük bir tutarsızlık olduğunu gösterdi. FAK Yasamee'ye göre Makedonlar, ulusal kimliğin değişkenliğinin çarpıcı bir örneğidir.
Son zamanlarda Makedon siyasi eliti, Bulgaristan ve Yunanistan ile ulusal tarihsel anlatı hakkında bir tartışmaya ilgi duyuyor gibi görünüyor. Makedon anlatısıyla ilgili olarak, hem Yunan hem de Bulgar tarihyazımları, Makedon tarihçiliğinin olgusal temelini sorgulamıştır, çünkü bu, eski ikisiyle çatışmak için inşa edilmiştir. Michael R. Palairet'e göre, Makedonya hakkındaki üç yönlü tartışmada, Bulgar görüşü tarihin nesnel gerçekliğine Yunan ya da Makedoncadan daha yakındır, ancak Makedon tarihyazımı versiyonu sağduyu ve tarihi kayıtları Yunanlardan çok daha fazla ihlal etmektedir. veya Bulgar olanlar.
Bulgaristan ve Makedonya hükümetleri, Ağustos 2017'de iki Balkan devleti arasındaki karmaşık ilişkileri güçlendirmek için bir dostluk anlaşması imzaladılar. Temelinde 2018'de tarihi ve eğitim konularında ortak bir komisyon kuruldu. Bu hükümetler arası komisyon, tarihin sorunlu okumalarını çözmek için tartışmalı tarihsel konuların gündeme getirileceği ve tartışılacağı bir forumdur. Haziran 2018'de Yunanistan ve Makedonya, uzun anlaşmazlıklarını sona erdirmek için bir anlaşma imzaladı ve bu da Makedonya'nın Şubat 2019'da Kuzey Makedonya Cumhuriyeti adını almasıyla sonuçlandı. Ayrıca, Bulgaristan ile imzalanan antlaşmaya benzer bir komisyon kurulmasını da öngörüyor. 2019'da Makedonya tarafından Bulgaristan ile ortak tarihi komisyonun eş başkanı - prof. Dragi Karev, Makedon tarafından bir sahtekarlık yapıldığını itiraz etti. Böylece Makedonca ders kitaplarında orijinal eserlerde olduğu gibi "Bulgarca" yerine "Makedonca" yazılmıştır. Ona göre, Kuzey Makedonya'daki tarih yazımı uzun yıllardır ulus inşası sürecinin bir işlevi olmuştur.
Ancak üç ülkede milliyetçiliğin yükselmesiyle birlikte, 20. yüzyılın ortalarına kadar bir Makedon milletinin var olmadığını ve bu nedenle günümüzde var olamayacağını iddia eden Yunan ve Bulgar bilim adamları var. Bu arada Üsküp'te, ülkenin komşularıyla tarihi konusunda müzakerelerin Makedon hükümetini tehlikeye atabileceği ve hatta şiddet ve iç çatışmalara yol açabileceği yönünde endişeler artıyor. Ekim 2019'un başlarında Bulgaristan, Kuzey Makedonya'nın AB ilerlemesi için pek çok zor şartlar belirledi. Bulgar hükümeti nihai bir "Çerçeve Pozisyonu" nu kabul ederek, Bulgaristan'ın Kuzey Makedonya'nın AB entegrasyonuna Üsküp makamlarının sponsorluğunda Bulgar karşıtı bir ideolojiyi Avrupalı meşrulaştırmasına izin vermeyeceği konusunda uyardı. Listede, Kuzey Makedonya'nın üyelik müzakereleri sürecinde 20'den fazla talep ve bunları yerine getirme takvimi yer alıyor. 1944'ten sonra Bulgar halkının bir kısmının tarihinin yeniden yazılmasının, dönemin Yugoslav komünizminin bulgarofobik gündeminin sütunlarından biri olduğunu belirtiyor. Bulgaristan Ulusal Meclisi 10 Ekim'de oyladı ve hükümetin Kuzey Makedonya'nın AB üyeliğine ilişkin ortaya koyduğu bu "Çerçeve Pozisyonunu" onayladı.
Kumanlar
Kumanlar, 11. yüzyıl ile 14. yüzyıl arasında Doğu Avrupa’da yaşamış bir Türk halkı. Tarihte Kıpçaklar ile aynı birlik içinde bulunmuş, bu yüzden de zamanla Kıpçaklar ile birlikte anılmışlardır.
Başlarında "atabek" denen beyleri var olmuştur ve onun tarafından hem askerî, hem ekonomik, hem de siyasi bakımdan yönetilirler. Bütün idare bu beyde toplanmıştır. İçlerinde 40-45 bin aile olan kollar hâlinde yaşamışlardır. Bu nedenle askerî zaferleri hem savunmada, hem de taarruzda bulunmaktadır.
Adlandırma
“Kuman” etnik adı, tarihte birçok dilde farklı adlarla anılmıştır. İranlı Mervezi 1120 yılında Qun adında bir halktan söz ederken, Ermeni Urfalı Mateos aynı bağlamda Xarteşk’ adlı bir halktan bahsetmiştir. 11. yüzyıl ortalarına doğru, Doğu Roma kaynaklarında Κούμανοι veya Κόμανοι adıyla; Latin kaynaklarında Comani, Cumani veya Cuni; Alman kaynaklarında Valwen; Rus kaynaklarında Polovci (Polovec sözünün çokluk şekli) olarak geçmiştir. Macarcada Kun (çokluğu Kunok), Ukrayncada Половці “Kumanlar”, Bulgarcada Кумани “Kumanlar” olarak adlandırılmışlardır. Kuman Türkçede "sarışın" anlamına gelmekle birlikte Ermenice, Almanca ve Rusça da dahil diğer bütün batı dillerinde kendilerine "sarışın" anlamına gelen adlar verilmiştir. Bu isimlendirmeler Kumanların saç renklerine ithafen yapılmıştır. Kumanların Ukraynaca kökenli "sarışın" anlamına gelen adlandırması "Polovtsy" sözcüğü bazı araştırmacılara göre Slavlar tarafından bozkır kavimlerine verilirdi. Buna göre bu sözcük Ukraynaca "pol" yani "açık, boş, düzlük" sözcüğünden türemişti. Ancak bu sözcük yine Ukraynaca olan ve şehir, (Yunanca: polis) açık-düzlük vb. anlamlara gelen "Polyane" sözcüğü ile karıştırılmamalıdır. Olcas Süleymenov'a göre ise Polovtsy sözcüğü Sırp-Hırvat kökenli olup "plav" (mavi) sözcüğünden türemiş, "mavi gözlü" anlamına gelmektedir. Árpád Berta'ya göre, Aralarındaki büyük biçimsel benzerliğe rağmen, Kumanların ḳumān adı ile dilleri Kuzey Altaycası içinde değerlendirilen Kumandıların ḳumāndı adıyla bir ilgi kurulamaz.
Dil
Kumanlar, Türk lehçelerinin Doğu Avrupa’da konuşulmuş olan kollarından birini konuşmuşlardır. Bilimsel yayınlarda Kumanca, Kuman Kıpçakçası, Kuman Türkçesi olarak belirtilir.
Din
Kumanlar önce Tengricilik, daha sonra kültürel alışveriş ve savaşlar aracılığı ile Katolik Hristiyanlık'ı seçmişlerdir. Tengricilik veya Göktanrı dini, tüm Türk ve Moğol halklarının, şimdiki inanç sistemlerine katılmadan önceki inancıdır. Bu inanç göçebe yaşama o kadar bağlıdır ki, bu etken; Göktanrıcı kavimlerin yerleşik yaşama geçişleri ile birlikte bu inancı bırakmalarını ve başta Hristiyanlık olmak üzere diğer inançlara geçişlerini beraberinde getirmiştir.
1227 yılında Roma Katolik Kilisesi üyeleri, Macar Kralı II. András ile müttefik olan Bortz Han'a bir ziyaret gerçekleştirir ve kısa süre içinde Kumanlar Hristiyanlık'ı seçer. Öyle ki, Papa IX. Gregor bu toplu Hristiyanlaşma'yı duyunca 1 Temmuz 1227 tarihinde Estergon Başpiskoposu Róbert'i Moldova bölgesine gönderir ve Kumanlar kitlesel olarak vaftiz olur. Kumanya'da yeni bir episkoposluk bölgesi oluşturulur ve Papaz Teodorić, Papa IX. Gregor tarafından psikopos olarak atanır.
Yazılı Türk tarihi ve Hristiyan Türk tarihi adına çok büyük önem taşıyan Codex Cumanicus'ta (Kuman Kodeksi) latin harfleriyle yazılmış, o gün konuşulan Kuman ve Kıpçak Türkçesi dualar yer almaktadır.
Tarih
Kıpçaklarla Kumanlar farklı halklardır. Sonradan birleşmişlerdir. Kumanların ana yurdunu, daha önceki yerleşim bölgelerini belirlemeye yönelik girişimler arasında, literatürde en güçlü olan görüş, Kumanların ana yurdunu Orta Asya’da bulmak isteyen görüştür. Bu, çalışma hipotezi olarak kullanışlı, fakat hiçbir zaman kesin olmayan görüşe göre Kumanların ana yurdunun bugünkü Çin topraklarında, Huang-ho (Sarı Irmak) ırmağının büyük dirseğinde olması mümkündür. Buradan, Moğolca konuşan Kıtayların –önemli bir Orta Asya halkı– yayılmaları nedeniyle batıya doğru hareket ettiler. Bu görüşe göre, Orta Asya’da, 10. yy. içinde Kuman etnogenezinin birinci dönemi sona erdi. Bu dönem içinde Kumanlar, Sarı Uygurları kendi içlerinde erittiler ve Çungarya kapısı üzerinden Oğuzlar ve Karlukların bölgesine giderken beraberlerinde götürdüler. 11. yüzyılın ortalarında Sibirya’ya ve Kazak bölgesine ulaşmış olmaları gerekir. 12. yüzyılın sonuna varıldığında Türk kökenli iki birlik olan Kıpçaklar ve Kumanlar birleşmiştir. Bu dönemle beraber, aynı kavim ittifakına uygulanan çeşitli isimler arasında bir farklılık belirlemek imkânsız olmuştur.
Batı Göktürkler içinde yer alan Kıpçaklar, 11. yüzyılda Karadeniz’in kuzeyinde Kıpçak Hanlığı'nı kurdular (1098-1239).
Kuzey Karadeniz'deki Deşt-i Kıpçak Türk boy birliğinin içinde yer alan önemli gruplardan bir grup olmuşlardır. Kıpçak boy birliğinin 1239 Moğol saldırısıyla yıkılmasından sonra Kumanların bir kolu Balkanlar'a göç etmiş, bir kolu ise Kafkaslar'a inmiştir. 11'inci yüzyılda Kumanlar, bugün Ukrayna, Moldova ve Transilvanya’yı kapsayan büyük bir bölgeyi ele geçirmişlerdir. Kuman kitleleri bugünkü Macaristan’ın bulunduğu bölgenin en verimli yeri olan orta kesimine yerleşmişlerdir.
Sık sık Macar devletine ve Doğu Roma İmparatorluğu’na saldırarak onların şehirlerini yağmalamışlardır. Bir kısmı ise İdil Bulgarlarına sığındı. Kuman Kıpçakları Balkanlar’da Bizanslılarla anlaşarak Peçeneklerle savaştılar ve Peçenekler büyük kayıplar verdi. Sonra bugün Moldova ve Ulahya olan bölgede "Kumanya" adında bir devlet kurulmuştur.
13. yüzyılda "Milkov" adlı hükümdarları tarafından Katoliklik dinî, resmî din olarak kabul edilmiştir. Doğuda kalan Kumanlar ise İslam'ı kabul etmişlerdir. Balkanlar’da bulunan Kumanlar Trakya bölgesine yerleştiler ve Bizans'a asker oldular. Bir dönem Bizans ile anlaşmazlığa düştükleri için Konstantinopolis'e çift taraftan kuşatma başlattılar. Ancak Bizans'ın, Peçeneklerle anlaşması üzerine başarısız oldular ve Balkanlar'a dağıldılar.
Kafkaslar
Gürcüler ile Kuman-Kıpçaklar arasındaki ilk temaslar, Kuman ve Kıpçaklar'ın Rusya'nın güney bozkırlarında göçebe bir konfederasyon kurduğu 11. yüzyıla kadar uzanıyor. Onların Gürcistan ile ilişkileri genellikle barışçıldı. Dahası dönemin Gürcü siyasetçileri Kuman ve Kıpçaklar'ı Selçuklu fetihlerine karşı potansiyel müttefikler olarak görüyorlardı. Gürcü vakayinamelerine göre, Gürcüler göçebelerin iyi dövüş becerilerinin, cesaretlerinin ve emrindeki büyük insan kaynaklarının farkındaydı.
Gürcü-Kuman/Kıpçak birliğinin mimarı, on binlerce Kuman-Kıpçak savaşçısını kullanan ve onları 1118'deki hükümdarlığı sırasında Gürcistan'a yerleştiren Kral IV. Davit (1089-1125) idi. Davit'in Selçuklu işgalcilerine karşı mücadelede askeri reformlarının ana parçalarından biri olan bu etkinlik, aralarında kralın kendisi ve baş danışmanı ve hocası Giorgi Çkondidi'nin de bulunduğu üst düzey bir Gürcü heyetinin Kıpçak karargahına ziyaret düzenlemesi ile oldu. Göçebelerle olan bu ittifakı güçlendirmek için Davit Kuman-Kıpçak prensesi, Atrak Han'ın (Gürcü vakayinamesinde Şaraga'nın oğlu) kızı Guranduht ile evlendi ve yeni akrabalarını Gürcistan'a yerleşmeye davet etti. Kral, Kıpçaklar ve Alanlar arasında bir ateşkese aracılık etti ve 1109'da Atrak'ı mağlup eden Kiev'in Rus Büyük Dükü Vladimir Monomah ile göçebe kabilelerin Gürcistan'a serbest geçişini sağlamak için bazı istişarelerde bulunduğuna inanılıyor.
Bu diplomasi sonucunda, Atrak yönetimindeki 40.000 Kuman-Kıpçak ailesi Gürcistan'a yerleşti. Anlaşmaya göre, her Kuman-Kıpçak ailesi Gürcü ordusuna tam silahlı bir asker verecekti. Onlara toprak ve silah verildi ve kralın doğrudan kontrolü altında düzenli bir güç haline geldiler. Beş bini kraliyet muhafızlarının bir parçasıydı; geri kalanlar ise Selçuklu Türklerine karşı esas olarak sınır bölgelerine gönderildi. Gürcistan'ın orta Kartli ovalarını kışlak ve Kafkasya eteklerini yaylak olarak kullanarak yarı göçebe bir yaşam tarzına öncülük ettiler.
Doğu Slav kroniklerinin Orta Çağ koleksiyonu, Vladimir Monomah'ın 1125'te ölümünden sonra Atrak Han'ın kardeşi Don Kıpçaklarından Sırçan Han'ın Atrak'a bir ozan göndererek eve dönmesini istediğini belirtir. Efsaneye göre han, ozanın sesini duyup onun getirdiği steplerin otlarını kokladığında, kırsaldaki göçebe hayatından dolayı vatan hasreti çekmiş ve sonunda Gürcistan'ı terk etmiştir. Ancak yine de bir grup Kıpçak paralı asker Gürcistan'a yerleşti, Ortodoks Hristiyanlığı benimsedi ve hatta yerel halkla karıştı.
Gürcüler tarafından "naqivchagari" (yani, asimile olmuş Kıpçak) olarak bilinen Hristiyanlaştırılmış (ve artık Gürcüleştirilmiş) Kıpçak subayları, zamanın aristokrasisinin isyanlarını bastırmada belirleyici bir rol oynadılar. Gürcü kraliyetine olan bağlılıkları prestijlerini artırdı ve III. Giorgi (1156-1844) döneminde Kıpçaklar, eski, bencil aristokrasinin tam tersi yeni bir askeri aristokrasi yarattı. Bu, Giorgi'nin halefi Kraliçe Tamara'yı (1184-11213) neredeyse tüm yüksek rütbeli Kuman-Kıpçakları kovmaya zorlayan aristokratik muhalefette büyük bir memnuniyetsizliğe neden oldu.
Tamar'ın halefi IV. Giorgi (1213-1223), belki de on binlerce göçebe Türk paralı askerini kullanmaya devam etti. Gürcüler onlara "Kivçağni Ahalni", yani "yeni Kıpçaklar" diyorlardı. Ancak bazıları kraliyet ordusunda hizmet etmeyi reddetti ve modern Azerbaycan topraklarında bulunan Gence ve Arran'a taşındı. Daha sonra Gürcüler bu çeteleri yendi ve yok etti. Göçebelerin bir kısmı Gürcü saflarında hizmet vermeye devam etse de, bir dizi Kuman-Kıpçak müfrezesi 1225'te Gürcistan'a yaptığı seferde Harezmşah Celaleddin Manguberdi'ye katılarak zaferini sağladı. Kıpçaklar, 1230'ların sonlarında Moğolların Gürcistan'ı işgali sırasında her iki tarafta da savaşmış olsalar da çoğu daha sonra Moğollara karıştılar.
Codex Cumanicus
Kuman adı geçen ve Türk dilinin Latin harfleri ile ve anadili Türkçe olmayan kişiler tarafından yazıldığı Codex Cumanicus adlı eser, Karadeniz’in kuzeyindeki Kumanlardan İtalyanlar ve Almanlar tarafından 14. yüzyılda derlenmiş iki bölümlük bir eserdir. 13. ve 14. yüzyılda Kumanların konuştukları Türkçeyi yansıtır, o dönemin ağız özelliklerini gösterir.
Türkiye'de Kumanlar
1237 yılında Batu Han idaresindeki Moğol-Tatar ordusu Yayık Nehri'ne doğru ilerlerken pek çok Kuman topluluğunu önüne kattı. Moğol hakimiyetine girmek istemeyen Kuman topluluklarından bir kısmı İtil Bulgar ülkesine sığınırken bir kısmı da İtil'in batısına geçti.
1239-1240'ta Moğolların önünden kaçan kalabalık bir Kuman topluluğu kuru ot doldurdukları derileri sal olarak kullanmak suretiyle kadın ve çocukları ile birlikte Tuna'yı geçti. Tahminen 10 binin üzerinde nüfus barındıran bu grup uzunca bir süre Trakya'da yerleşebilecekleri uygun bir yer bulmak için gezip dolaştı. Bölgede başıboş halde dolaşan ve Etraftaki şehirleri yağmalayan Kumanların Bizans Arazilerine zarar vermelerini engellemek ve onların askeri yeteneklerinden faydalanmak isteyen İmparator III. İoannes Bizans Hizmetine aldığı bu Kumanlardan bir kısmını Trakya ve Makedonya'da bir kısmını da Anadolu'da Menderes Havzasına (Menderes nehri ve çevresine) bir kısmını ise Frigya Sahasına ve Bitinya Sınırlarına (Günümüzde Ankara, Afyon, Eskişehir, Bolu, Düzce, Kastamonu, Sakarya, Zonguldak) bölgelerine, İznik Rum İmparatorluğu ve Latin İmparatorluğu Topraklarına, Moğol ve Selçuklu Tehlikesinden Korunmak İçin yerleştirildiler. Bugün bu illerdeki Kuman asıllı köyler bu tarihte Anadolu'ya girmiştir.
Bazı araştırmacılar III. Ioannes Vatatzes'in bu uygulamasının pek işe yaramadığını ve Kumanların Türkmenlerle karışmasıyla bölgenin Türkleşmesinin hız kazandığını ileri sürerken II. Theodoros Laskaris "Sen Kuman'ı batı bölgelerinden buraya getirmek suretiyle onun cinsinden doğuda hizmet eden bir kavim yarattın ve Türklerin sınırlarına ikamet etmekle Türklerin batıya doğru durmadan ilerlemelerini önledin" ifadeleriyle babasının bu nüfus transferi politikası ile Balkanlardan Anadolu'ya kalabalık sayıdaki Kuman topluluklarının ikamet ettirilmesi sonucunda Anadolu'daki Türklerin Batı yönündeki yayılmalarının önüne geçildiğinden övgüyle söz etmektedir. Çağdaş Bizans yazarlarından Pakhymeres de III. Ioannes Vatatzes'in bu uygulamasını İznik İmparatorluğu'nun en önemli icraatı olarak yorumlamaktadır. Aynı şekilde bir diğer Bizans müellifi Akropolites'in ifadelerinden de Kumanların Anadolu'da yerleştirilmesinin çok mantıklı bir hareket olduğunu düşündüğü anlaşılmaktadır". Gerçekten de İoannes'in sınır savunmasını başarı ile sürdüren kuvvetlerini Kumanlar ile desteklemesi mevcut şartlarda akıllıca bir davranıştı.
Amasra'nın biraz doğusundan başlayan İznik imparatorluğu ile Selçuklular arasındaki sınır, Sakarya Nehri'ne paralel olarak bir yay şeklinde güneydoğuya doğru inerek Anadolu'nun güneybatı sahillerinden denize dökülen Dalaman Çayı'na kadar uzanıyordu. Sınırın İznik imparatorluğu tarafındaki hat boyunca çok sayıda kale bulunmaktaydı. Ayrıca iki devlet arasında herhangi bir yerleşimin olmadığı boş araziler (Selçuklu Uç bölgeleri) uzanmaktaydıki bu bölgelerde Türkmenler ve İznik sınır savunmacıları (Akritai) arasında sık sık çatışmalar yaşanmaktaydı. İznik İmparatorluğu'nun Karadeniz sahili boyunca sahip olduğu topraklar Amasra'dan batıya doğru uzanan dar sahil şeridinden ibaretti. İç kesimler Selçukluların denetimindeydi. Bununla birlikte İznik yönetimi açısından asıl sorunu XII. yüzyıldan itibaren Selçukluların akınlarının yoğunlaştırdıkları Menderes havzası ve Türkmenlerin yoğun olarak bulundukları güney sınırı teşkil etmekteydi. Özellikle Anadolu'nun güney batısındaki bölgelerde sürüleri ile dolaşan kalabalık Türkmen toplulukları büyük bir tehdit oluşturmaktaydı. Anadolu'daki soydaşları ile aynı savaş taktiklerini ve silahları kullanan Kumanların bu bölgede yerleştirilmesi hiç şüphesiz hareketli Türkmen atlılarına karşı yerleşik savunma hattından daha etkili bir yöntemdi. Kumanlardan çoğunlukla hafif süvari birlikleri olarak yararlanan Bizans yönetimi Kumanları aynı zamanda ordu içinde de kullanmaktaydı. III. Ioannes Vatatzes, bu Kumanlardan Anadolu'da yararlandığı gibi Balkanlardaki mücadeleler sırasında da faydalanmaktaydı. Nitekim 1242 yılındaki Selanik kuşatması sırasında Vatatzes'in ordusunda Kumanların da olduğunu bilmekteyiz".
III. Ioannes Vatatzes'in ardılları döneminde de Kumanların Bizans ordusundaki varlığı devam etmiştir. 1256 yılında II. Theodoros Laskaris'in Selanik valisinin yanında bıraktığı birlikte 300 Kuman bulunmaktaydı". 1259 yılında Epir Hükümdan II. Mikhail Dukas ve müttefikleri Sicilya Kralı Manfred ve Akhaia Prensi Guillaume Villahardouin'in ordusu ile Pelagonya Ovası'nda karşı karşıya gelen İznik ordusunda 1500 Macar, 300 Alman ücretli asker, 600 Sırp atlısı ve bir miktar Bulgar kuvvetinin yanı sıra 1500 Türk (Selçuklular kast ediliyor) ve İznik İmparatorluğu'nun doğu sınırı ile ilgili olarak, 2000 kişilik Kuman süvari birliği bulunmaktaydı. Savaş sırasında şiddetle düşmana saldıran Türk ve Kuman birlikleri sayesinde Bizans ordusu önemli bir zafer kazanmıştır. 1261 Temmuz'unda İstanbul'a girerek 57 yıllık Latin işgaline son veren VIII. Mikhail Palaiologos'un muzaffer komutanı Aleksios Strategopulos'un kuvvetleri içerisinde de 800 Kuman bulunmaktaydı.
Başkentin yeniden İstanbul'a nakledilmesinin ardından tüm dikkatin batıya çevrilmesi ile Anadolu'nun yerli askerleri gibi Kumanların da bu kez Avrupa'daki mücadelelerde kullanıldıkları göze çarpmaktadır. VIII. Mikhail'in 1263-1264, 1270-1272 ve 1275 yıllarındaki Avrupa seferlerinde ordusunda kalabalık sayıda Kuman askerinin varlığı bilinmektedir.
imparator III. Ioannes Vatatzes'in iktidarı döneminde Bizans hizmetine giren bu Kuman topluluğu ile ilgili son kayıt II. Andronikos'un Epir kuşatması sırasında sergiledikleri disiplinsiz davranışlar ile ilgilidir. 1291 yılında Epir Despotluğu ile Napoli Krallığı arasında bir ittifak kurulmasından endişelenen Bizans yönetimi 1292 yılında Epir üzerine sefer düzenledi. Otuz bin piyade ve on dört bin süvariden ibaret olan Bizans ordusunun ana gücünü Türkler ve Kumanlar oluşturmaktaydı. Başlangıçta birkaç başarı elde eden Bizans kuvvetleri daha sonra Akhaia Prensi'nin Epir'e yardım etmek üzere kuvvetleri ile bölgeye gelmesiyle geri çekilmek zorunda kaldı. Bu harekât sırasında Kuman birliklerinin ordunun disiplinini bozan düzensiz hareketleri sonucu geri çekilme bozguna dönüşmüş ve Bizans'ın Epir seferi büyük bir hayal kırıklığı ile son bulmuştu. Türk yayılışına engel olma yolundaki Moğol istilası sonrası Bizans hizmetine alınan Kumanlardan bir kısmının da imparatorluk sarayında görev yaptıkları ve zaman içinde yüksek mevkilere geldikleri görülmektedir. Nitekim Kuman beylerinden birisinin oğlu olan Syrgiannés (Sytzigan: Sıçğan: Sıçan) vaftiz edilerek Hristiyanlığı kabul ettikten sonra Palaiologos ailesinden bir kadınla evlenmiş ve daha sonra Megas Domestikos unvanını almıştı. Onun soyundan gelenlerin Bizans İmparatorluğundaki varlığı yaklaşık 100 yıl boyunca devam etmiştir. Bizanslaşmış bu Kuman ailesinin son temsilcisi de ailenin ilk üyesi gibi Syrgiannés adını taşımaktaydı. Makedonya ve Trakya valiliği yapılan Syrgiannés, yaşlı imparator II. Andronikos ve torunu arasında 1320 yılında başlayan mücadelelere katıldıktan sonra gözden düşmüş ve 1334 yılında imparatorun adamları tarafından öldürülene kadar sönük bir hayat sürmüştür.
Güney-batı Anadolu bölgesindeki ikinci bir Kıpçak grubu ise, 1230’da Anadolu Selçuklu Devleti Sultanı Alaeddin Keykubat’ın Celâleddin Harzemşah’ı mağlup etmesinden sonra Anadolu’nun çeşitli bölgelerine yayılmış ve Batı Anadolu’da horzumlu ismiyle yaşamaya devam etmiş olan göçebe bir Oğuz-Kıpçak cemaatidir. Bu aşiret, bölgede Peçin, Muğla, Köyceğiz ve Bozöyük’te meskûndur H. 923’te (1517) bölgede yaşayan horzum oymağı, 1318 haneye ve 7590 nüfusa sahiptir Harzemşahlar’ın göçebe Kıpçak boylarıyla ilişkileri, Selçukluların Kıpçaklarla olan ilişkisinden daha fazla idi Bölge ağzındaki Kıpçakça unsurları bu oymak temsil etmektedir. Bizans İmparatoru John III Doukas Vatatzes (III. Ioannes Vatatzes) (1222- 1254) zamanında Selçuklu uç beylerine karşı Anadolu’nun özellikle batı bölgelerinde tampon oluşturmak amacıyla Balkanlardaki Hristiyan Kumanları yerleştirmiştir. Bu bölge, Sinop’un batısından Menderes vadisine kadar olan hattır. Batı Karadeniz bölgesindeki bir diğer Kıpçak etkisi de Kastamonu havalisinde hüküm sürmüş olan Çobanoğulları beyliği dönemine dayanır. Selçuklu emirlerinden Hüsameddin Emir Çoban, Karadeniz’i aşarak Kıpçak bozkırlarına bir sefer yapmış ve buradan sayısız ganimet ve köle ile dönmüştür 1223’te Rus ordusuyla birlikte Moğollara karşı koyan ve yenilen Kıpçaklar, Ruslardan ayrılarak Balkanlara ve Kırım’a yönelmişlerdir. Kırım’a gelenler, devam eden Moğol saldırıları yüzünden Suğdak üzerinde deniz yoluyla Sinop’a gelmişler ve Bolu, Düzce, Karabük, Kastamonu, Zonguldak ve Bartın yörelerine yayılmışlardır Ayrıca Candaroğulları beyliği döneminde Kırım ve Kıpçak bölgesi ile deniz ticareti artmıştır. Hatta Mısır ile Deşt-i Kıpçak bölgesinin ticaret merkezi Bartın yöresi olmuştur.
Macaristan'a yerleşmiş 7 Kuman kabilesinden biri olan Olaş boyu, Oğuz-Kıpçak savaşı sonrası Oğuzlara katılmışlardır. Bunlardan Anadolu'ya göçen Ulaş kabilesinden olanlar, geleneklerinin ve halk sanatlarının bir kısmını korumayı başarmışlardır. Olaş adının mânâsı ise “Birleşmiş”, “İttifak yap” olan Olaştır.
Ulaşlar-Ulaşlı-Ulaş isimli yerleşim yerlerinin Bulunduğu iller ise : İçel, Ankara, Tekirdağ, Tokat, Muğla, Artvin, Sivas, Kocaeli, Nevşehir, Mardin, Gaziantep, Siirt, Bolu, Kütahya olmak üzeredir. Macar müzik adamı  Béla Bartók 1936 yılında derleme yapmak amacı ile Toroslar'da Ulaş soyundan gelen Yörük köylerine gitmiş Ulaş Yörük köylerinde dinlediği türkülerin Macar Halk Müzikleri ile benzediğini fark etmiştir, dinlediği Türkülerin benzeri Slavlar'da,Yunanlar'da, Rumenler'de yoktur. Araştırmalara göre Macar Halk Müziğinin 1000 Yıldan daha genç bir Türk etkisi vardır, bu miras ise Macaristan'a göçen Kumanların mirasıdır.
Kumanların torunlarının kimler olduklarıyla alakalı çeşitli görüşler ileri sürülmüş olsa bile, Anadolu'ya yerleştirilen Kumanların akıbeti hakkında herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Kumanların asimile edilme amaçlı değil, kendi savaşçı özelliklerini muhafaza edecekleri şekilde yerleştirilmiş olmaları doğaldır. Yani Vatatzes bunları iyi ve uysal bir yurttaş yapmak için değil, kendi topraklarını doğudan gelecek istilalara karşı savunabilmek için yerleştirmiştir. Bu nedenle İznik İmparatorluğunun bu Kuman grubu üstünde herhangi bir asimile etme çabası içine girmediklerini düşünebiliriz. Bu dönemde Stratiotes olarak yerleştirilen Kumanların sayıları net olarak bilinmemektedir. Ancak sadece Büyük Menderes havzasına yerleştirilenler için 10.000 gibi bir rakam telaffuz edilmektedir. Kumanların bu şekilde yerleştirilmesi Roma savunma hattının güçlendirilmesi demek olduğundan ve doğudan gelen Türkmen ve Moğol akınlarına karşı da bir tür tampon görevi gördükleri için İznik İmparatorluğunun topraklarının güvenliği bu şekilde güven altına alınmıştır. İznik İmparatorluğu döneminde Kumanların yerleştirildikleri bölgeler ile günümüzde Manav olarak adlandırılan bir Türk grubunun yaşadıkları bölgeler birbirleriyle neredeyse örtüşmektedir. Manav adı verilen bu Türk grubu özellikle Çanakkale, Balıkesir, Yalova, Bursa, Bilecik, Sakarya, Düzce, Zonguldak ve Kocaeli illerinin köylerinde, ayrıca İstanbul'un Anadolu Yakasındaki köylerde, Bolu ve Eskişehir illerinde yaşamaktadırlar ki bu bölge İznik İmparatorluğunun Anadolu'da 13. Yy'daki topraklarının önemli bir bölümüne denk gelmektedir. Bahsi geçen bu grubun köyleri bölgedeki en eski yerli Türk köyleri olarak bilinmektedir. Manav Türkleri ile alakalı ne yazık ki fazla bir çalışma yoktur. Sadece dilciler ve dil bilimciler tarafından az sayıda ve lokal olarak dil çalışmaları yayınlanmıştır. Ancak bu bizce eksik kalmış, dil verilerinde görülen ve bu çalışmalarda dikkati çekilen Kuman (Kıpçak) ağız özellikleri dönemsel bir etki olarak görülmüştür. Ancak bundan sonra konuyla alakalı yapılacak olan çalışmalarda, yukarıda verdiğimiz tarihsel veriler ışığında, konunun farklı bir gözle yeniden incelenmesi gerektiğini düşünmekteyiz.
2-Piridon
2-Piridon, formülüne sahip organik bir bileşiktir. Renksiz bir katıdır. Hidrojen bağlı dimerler oluşturduğu iyi bilinmektedir ve tautomerler olarak var olan bir bileşiktir.
Yapı
Amid grubu, bileşiğin diğer azot ve oksijen içeren türlere hidrojen bağı ile bağlanmasında rol oynayabilir.
Totomerizm
Nitrojene bağlı proton aynı zamanda ikinci totomer form olan 2 -hidroksipiridini oluşturacak şekilde oksijene doğru da hareket edebilir. Bu laktam laktim totomerizmi birçok alakalı bileşikte de sergilenebilir.
Katı halde totomerizm
2-piridon baskın katı hal formudur ve bu durum, katı haldeki hidrojenin nitrojene oksijene oranla daha yakın olduğunu (hidrojenin düşük elektron yoğunluğu nedeniyle konumun tam tespiti zordur) gösteren, X-ışını kristalografisi ve -OH frekanslarının olmadığı ve C=O boyuna frekansının mevcut olduğu- IR-spektroskopisi ile doğrulanmıştır.
Çözeltide totomerizm
İki totomerik formun hangisinin çözeltide mevcut olduğunun belirlenmesi birçok yayının konusu olmuştur. Enerji farkı çok küçük görünmektedir ve çözücünün polaritesine bağlıdır. Polar olmayan çözücüler 2-hidroksipiridin oluşumunu, alkol ve su gibi polar çözücüler ise 2-piridon oluşumunu desteklemektedir.
Gaz fazındaki iki totomerin enerji farkı IR-spektroskopisi ile katı halde 2.43 ila 3.3 kJ/mol ve sıvı halde 8.95 kJ/mol ve 8.83 kJ/mol olarak ölçüldü.
Totomerizasyon mekanizması A
Tek moleküler totomerizasyon, yasaklanmış 1-3 süprafasiyal geçiş durumuna sahiptir ve bu nedenle bu totomerizasyon yüksek bir enerji bariyerine (125 veya 210 kJ/mol olduğu teorik yöntemlerle hesaplanmıştır) sahiptir. Doğrudan totomerizasyon enerjitik sebeplerden dolayı tercih edilmez. Bu totomerizasyon için başka olası mekanizmalar da vardır.
Dimerizasyon
2-Piridon ve 2-hidroksipiridin, iki hidrojen bağıyla dimerler oluşturabilir.
Katı halde birleşme
Katı halde, dimerik form mevcut değildir; 2-piridonlar, hidrojen bağları üzerinde sarmal bir yapı oluşturur. Bazı ikame edilmiş 2-piridonlar, katı halde dimer oluşturur (örneğin 5-metil-3-karbonitril-2-piridon). Bütün bu yapıların tespiti X-ışını kristalografisi ile yapılmıştır. Katı halde hidrojen, oksijene daha yakın bir konumda yer alır, bu durumda ortamdaki renksiz kristalleri 2-piridon olarak adlandırmanın doğru olduğu düşünülebilir.
Çözeltide birleşme
Solüsyonda dimerik form mevcuttur; dimerizasyon oranı büyük oranda çözücünün polaritesine bağlıdır. Polar ve protik çözücüler hidrojen bağları ile etkileşime girer ve daha fazla monomer oluşur. Polar olmayan çözücülerdeki hidrofobik etkiler, dimerin baskın olmasına yol açar. Totomerik formların oranı da çözücüye bağlıdır. Mümkün olan tüm totomerler ve dimerler ortamda mevcut olabilir ve bir aralarında denge oluşturabilirler ve sistemdeki tüm denge sabitlerinin tam olarak ölçülmesi oldukça zordur.
(NMR-spektroskopisi yavaş bir yöntemdir, çözücüde yüksek çözünürlüklü IR-spektroskopisi zordur, UV-spektroskopisinde geniş absorpsiyon, 3 ve daha fazla benzer molekülün ayırt edilmesini zorlaştırır).
Bazı yayınlar sadece iki olası modelden birine odaklanır ve diğerinin etkisini ihmal eder. Örneğin, iki totomerin polar olmayan bir çözelti içindeki enerji farkının hesaplanması, bir denge durumunda dimer tarafında büyük miktarda madde bulunması halinde yanlış bir sonuca neden olacaktır.
Totomerizasyon mekanizması B
Doğrudan totomerizasyon enerjik sebeplerden dolayı tercih edilmez, fakat çift proton transferi ve ayrışmasının takip eden bir dimerizasyon, bir totomerden diğerine kendiliğinden gerçekleşen katalitik bir yoldur. Protik çözücüler totomerizasyon sırasında proton transferine de aracılık ederler.
Sentez
2-Piron, bir siklizasyon reaksiyonu ile elde edilebilir ve amonyak ile bir değişim reaksiyonu yoluyla 2-piridona dönüştürülebilir:
Piridin, hidrojen peroksit gibi bazı oksidasyon ajanları ile bir N-oksit oluşturur. Bu piridin-N-oksit, asetik anhidrit'de 2-piridine karşı bir yeniden düzenleme reaksiyonuna girer:
"Guareschi-Thorpe yoğuşması"nda siyanoasetamid bir 1,3-diketon ile reaksiyona girerek 2-piridon üretir.
13C-NMR
(100.57 MHz, CD3OD): ρ = 155.9 (C-2), 140.8 (C-4), 138.3 (C-6), 125.8 (C-3), 124.4 (C-5)
UV/Vis spektroskopisi
(MeOH):νmax (lg ε) = 226.2 (0.44), 297.6 (0.30).
IR spektroskopisi
(KBr): ν = 3440 cm−1–1 (br, m), 3119 (m), 3072 (m), 2986 (m), 1682 (s), 1649 (vs), 1609 (vs), 1578 (vs), 1540 (s), 1456 (m), 1433 (m), 1364 (w), 1243 (m), 1156 (m), 1098 (m), 983 (m), 926 (w), 781 (s), 730 (w), 612 (w), 560 (w), 554 (w), 526 (m), 476 (m), 451 (w).
Kütle spektrometrisi
EI-MS (70 eV): m/z (%) = 95 (100) [M+], 67 (35) [M+ - CO], 51 (4)[C4H3+].
Katalitik aktivite
2-Piridon, proton bağımlı reaksiyonları, örneğin esterlerin aminolizini katalize eder. Bazı durumlarda, erimiş 2-piridon çözücü olarak kullanılır. Şekerlerin mutarotasyonu ve 2-piridon, tatomerizasyonuna ve bir ditopik reseptör olarak davranmasına atfedilen, polar olmayan çözücü içinde, aktif esterlerin, aminlerle reaksiyona girmesi üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. Mevcut akademik ilgi, 2-piridon ve totomerinden proton transferi reaksiyonunun mekanizmasındaki hız belirleyen adımı izotop etiketleme, kinetik ve kuantum kimyasal yöntemler kullanarak tespit etme üzerinedir.
Koordinasyon kimyası
2-Piridon ve bazı türevleri, koordinasyon kimyasında ligand olarak yer alırlar ve genellikle karboksilatlara benzer bir 1,3-köprü ligand olarak görev yaparlar.
Doğa
2-Piridon doğal olarak oluşmaz, ancak bu molekülün bir türevi bazı hidrojenazlardan kofaktör olarak izole edilmiştir.
Çevresel davranış
2-Piridon, toprak ortamında mikroorganizmalar tarafından hızla bozulur, yarı ömrü bir haftadan azdır. 2-piridon üzerinde, bu kimyasalı tek bir karbon, azot ve enerji kaynağı olarak kullanarak, çoğalabilen organizmalar, birkaç araştırmacı tarafından izole edilmiştir. En kapsamlı çalışılan 2-piridon parçalayıcı gram pozitif bakteri olan Arthrobacter crystalopoietes,. 2-Piridon bozunması yaygın olarak mono-oksijenaz aktivitesi ile başlatılır ve bir diolle sonuçlanır. Arthrobacter crystalopoietes durumunda, bozunma yolağının en azından bir kısmı plazmit kaynaklıdır. Piridin dioller, yoğun renkli pigmentler oluşturmak için çözeltide kimyasal dönüşüme uğrarlar. Kinolin yıkımında ve metabolitlerin transformasyonunda da benzer pigmentler gözlenmiştir. Bununla birlikte ikame edilmemiş piridin veya pikolin gibi birçok piridin çözücüsünün bozunmasında rapor edilen sarı pigmentler genellikle bu çözücülerin varlığında riboflavinin aşırı üretilmesinden kaynaklanır. Genel olarak söylemek gerekirse, piridonların, dihidroksipiridinlerin ve piridinkarboksilik asitlerin bozulmasına genellikle oksijenazlar aracılık eder, buna karşın piridin çözücülerin bozulması için çoğu zaman bu durum geçerli değildir ve bazı durumlarda bir başlangıç indirgeyici aşamayı içerebilir.
İlham Tanui Özbilen
İlham Tanui Özbilen (d. William Biwott Tanui 5 Mart 1990), Kenya asıllı Türk orta mesafe koşucu.
Kenya
William Biwott Tanui, 2009 yılında Selanik'te düzenlenen Dünya Atletizm Finalleri'nde 1500 metrede birinci oldu. 3 Temmuz 2009'da Oslo'daki 3:49.29 derecesiyle mil koşusunda Dünya gençler rekorunu kırmıştır ve bu rekorun hala sahibidir. 2009'da Brüksel'de düzenlenen Golden League'de Gideon Gathimba, Geoffrey Kipkoech Rono ve Augustine Kiprono Choge ile birlikte elde ettikleri 14:36.23'lik derece de 4 x 1500 metre bayrak yarışı dünya rekorudur.
Türkiye
8 Haziran 2011 günü Paul Kipkosgei Kemboi ile birlikte Türk vatandaşlığına geçen sporcu İlham Tanui Özbilen adını olarak değiştirdi. Adını kendisini ikna eden menajeri Önder Özbilen'den aldı. Normalde Türkiye'ye temsilen uluslararası bir turnuvaya katılmak için Haziran 2013'e kadar beklemesi gerekirken, Uluslararası Atletizm Federasyonları Birliği tarafından 2012 Dünya Salon Atletizm Şampiyonası'ndan itibaren Türkiye adına yarışmasına izin verildiği açıklandı.
İlham Tanui Özbilen, İstanbul'da düzenlenen 2012 Dünya Salon Atletizm Şampiyonası'nda 1500 metrede Türkiye adına gümüş madalya kazandı.
Zaven Biberyan
Zaven Biberyan (1921; İstanbul - 4 Ekim 1984), Ermeni asıllı Türk sosyalist yazar.
Eğitimi
İlk eğitimini Kadıköy Aramyan-Uncuyan ve Dibar Gırtaran (Sultanyan) Ermeni ilkokullarında alan Biberyan, sırasıyla Saint Joseph Lisesi ve İstanbul Ticari İlimler Akademisi'nde eğitim gördü.
Hayatı
Ermenice yayın yapan birçok gazetede yazılar yazdı, yöneticiliğini yaptı. 1946'da Nor Lur adlı gazetedeki Al Gı Pave... (Artık Yeter) başlıklı yazısından dolayı hapis yattı. Bu yazısı Ermeniler aleyhinde tutuma ve Ermeni karşıtı yayınlara karşı yazılmıştı. Daha sonra bulunduğu işlerden de sosyalist düşüncelerinden ötürü baskılar görerek ayrılmak zorunda kalan Biberyan, 1949'da Beyrut'a yerleşti. Orada da gazeteciliğe devam etti ve Ermenice yayın yapan Zartonk ve Ararad  'ın yazı işlerinde görev aldı.
1953 yılında İstanbul'a dönerek, Osmanlı Bankası ve Meydan Larousse: Büyük Lugat ve Ansiklopedi 'nin redaksiyon kurulunda görev aldı. 1965 Genel Seçimi'nde TİP'ten milletvekili adayı oldu, seçilemedi. 1968 yılında ise TİP'ten İstanbul Belediye Meclis üyesi seçildi.
Zaven Biberyan, 4 Ekim 1984'te vefat etti ve Şişli Ermeni Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Yazar, Varlık Vergisi mağdurlarındandır. Ayrıca askerliğini "Nafıa Askeri" olarak yapmıştır. O dönemde, yani 1940'lı yıllarda pek çok Türkiyeli gayrimüslimle beraber çok sıkıntı çekmiştir.Bu konuyla ilgili Mırçünneru Verçaluysı (Karıncaların Günbatımı) adlı romanı 1970 yılında Jamanak gazetesinde tefrika edilmiş ve ölümünden birkaç hafta önce Aras Yayıncılık tarafından yayınlanmıştır. Bu kitap, Babam Aşkale'ye Gitmedi adıyla, 1998'de Türkçeye çevrildi.
Jean-Baptiste Bourguignon d'Anville
Jean-Baptiste Bourguignon d'Anville (Fransızca telaffuz: [ʒɑ batist buʁgiɲɔ dɑvil]; d. 11 Temmuz 1697, Paris – ö. 28 Ocak 1782), harita yapım standartlarını büyük ölçüde geliştiren Fransız coğrafyacı ve haritacı. Fransa'nın en büyük kartografik koleksiyonunu üreten D'Anville'nin tüm eserleri Fransa kralı tarafından satın alınmıştır. Yaşamı boyunca, büyük ölçüde orijinal araştırmalara dayanan 211 harita ve 78 inceleme yazısı/tez yayımlamış, kıtaların bilinmeyen alanlarını haritalarda boş bırakmış ve seleflerinin yaptığı haritaların aksine, şüpheli bilgileri kaydetmiştir. Haritaları 19. yüzyıl boyunca haritacılıkta referans noktası olarak kaldı ve çok sayıda kâşif ve gezgin tarafından kullanıldı.
Hayatı
Jean-Baptiste Bourguignon d'Anville, 11 Temmuz 1697'de Fransa Krallığı'nın Paris şehrinde doğdu. Coğrafi araştırmalarına çocukken başlayan d'Anville, on iki yaşında Latin yazarlar için haritalar çizmeye başlamıştı. Sonraki yıllarda antikacı Abbé Longuerue ile olan dostluğu, çalışmalarına büyük katkı sağladı.
İlk ciddi haritası olan Antik Yunan haritasını on beş yaşındayken yayımladı. Yirmi iki yaşında Fransa kralının coğrafyacılarından biri olarak atandı ve coğrafya otoritesinin dikkatini çekmeye başladı. D'Anville, çalışmalarında dünya edebiyatında coğrafi niteliği olabilecek her şeyi kapsamayı hedefliyordu: bu amaçla, yalnızca antik ve modern tarihçileri, gezginleri ve anlatıcıları değil, aynı zamanda şairleri, hatipleri ve filozofları da araştırdı. Hedefi eski haritaların körü körüne kopyalanmasına son vererek, tüm tanımlayıcı otoritelerin titiz bir incelemesiyle yerlerin genel kabul gören konumlarını test etmek ve yetersiz desteklenen her ismi haritacılık dışında bırakarak coğrafyada reform yapmaktı. Daha önce ülke ve şehirlerle çevrili olan geniş alanlar böylece birdenbire boşluğa indirgenmişti.
D'Anville ilk yıllarında Marchais, Charlevoix, Labat ve du Halde gibi gezginlerin çalışmalarını haritalarında kullanıyordu. du Halde tarafından Çin atlası yapması için görevlendirildi. Bu harita 1737'de Lahey'de yayımlandı. Çin haritalarına ilişkin bilgiler, 1708'de Çin İmparatorluğu'na yapılan arazi araştırmalarından elde edilmişti. Hazırladığı Çin haritaları, 19. yüzyıl boyunca "Çin coğrafyası ve komşu bölgeler için standart Batı kaynağı" olarak kabul edildi.
1735 ve 1736'da yeryüzü figürü üzerine iki risale çıkardı; ancak dünya haritasındaki geometrik problemleri edebi malzemelerle çözmeye yönelik bu girişimler, Maupertuis'in kutup dairesinde yaptığı ölçümlerle büyük ölçüde çürütüldü. D'Anville'in harita yaparken kullandığı tarihsel yöntem, 1743'te yayımladığı İtalya haritasında görece daha çok işe yaramıştı. İlk önce eski İtalya haritalarındaki hataları tespit etti, daha sonra haritanın kaynaklarını tam olarak gösteren değerli bir mémoir hazırladı. XIV.Benedict'in kısa süreli papalık devletinde yapılan trigonometrik bir araştırma, Fransız coğrafyacının sonuçlarını doğruladı. Daha sonraki yıllarında, Antik ve Orta Çağ coğrafyasıyla ilgili eserler verdi; Hıristiyanlık öncesi medeniyetlerin (özellikle Mısır) haritasını Mémoire et abrégé de géographie ancienne et générale ve États formés en Europe après la chute de l'empire romain en occident (1771) isimli eserinde derledi. Bu eser günümüzde dahi kullanılmaktadır. Son çalışması, haritalar, planlar ve coğrafi materyallerden oluşan koleksiyonunu düzenlemekti. Avrupa'daki en kapsamlı coğrafya koleksiyonu olan çalışma, kral tarafından satın alınmıştı. Kral, ölene kadar d'Anville'nin koleksiyonunu kullanmasına izin verdi. d'Anville, beyinsel faaliyetlerini etkileyen bir hastalıktan dolayı hayatının son iki yılında eser üretemedi ve Ocak 1782'de öldü.
Başarılar
1754'te, Académie des Inscriptions et Belles Lettres'e üye oldu. 1773'te Fransız Bilimsel Akademisi'na adjoint géographe unvanıyla kabul edildi ve aynı yıl kralın ilk coğrafyacısı olarak atandı. Ayrıca Londra Eski Eserler Derneği ve Rusya Bilimler Akademisi üyesiydi.
Ay'daki Anville krateri ve Danville, Vermont kasabası onun ardından isimlendirilmiştir.
Strela-2
Strela-2, NATO rapor ismi adıyla SA-7 Grail, GRAU-Index 9K32 bir IR güdümlü Rus yapımı silahtır.