Sovyetler_Birliği'nde_Kürtler
Sovyetler Birliği'nde Kürt kültürü
Sovyetler Birliği'nin kurulması Kürt kültürünün korunmasında hayatî bir rol oynadı. İlk defa Kürt olmayan araştırmacıların yanında kendisi Kürt olan insanları da kürdoloji çalışmalarına katkıda bulunmaya başladı. Türkiye, Suriye, Irak ve İran'daki Kürtler anadillerini kullanıp yaygınlaştırılmakta kısıtlamalarla karşı karşıya kalırken, Sovyetler Birliği'nde yaşayan Kürtler anadillerini bir standarda dönüştürdüler. Sovyetlerde üretilen materyallerin sosyalist ve anti-milliyetçi içeriği, Kürtlerin kültürel ve politik açıdan kendi kaderini tayin mücadelesinin özünü oluşturdu ve bu yayınlar tarihsel olarak Kürt kültürel üretiminin mecrası haline geldi. Kitlesel okuryazarlık yolunda Ermenistan SSC'deki Kürtler ve Yezîdîler kendi dillerini üç Ermeni alfabesinde (Ermeni, Latin ve Kiril) öğrendiler. Kürdistan Uyezdi'nin ilk Kürtçe öğretmeni ve Sovyet Kürdistanı gazetesinin ilk editörü Brehimê Memmedov idi. 1921'de Gürcistan'da Kürtçe okullar açıldı. Aynı yıl Yezîdî Kürtleri Kongresi gerçekleştirildi. 1925 yılında Ermenistan ve Azerbaycan'da Kürtçe eğitim veren toplam 55 okul açıldı. Birinci Kafkasya Kürtleri Konferansı 1925 yılında Ermenistan'a bağlı Hecixelil köyünde, ikini konferans ise 1926 yılında ise Talin Nahiyesi'nde gerçekleştirildi. Ermenistan SSC'de 1931-32 öğretim yılında toplam 27 Kürtçe eğitim veren okul varken 1937'de bu sayı 28'e çıktı. Sadece Ermenistan SSC'de 1929-1937 yılları arasında Kürtçe 70 kitap yayınlandı. Azerbaycan SSC'de 1930-38 yılları arasında 30'dan fazla Kürtçe kitap yayınlandı. 1931'de Kürt Öğretmenler Okulu, 1932'de ise Şuşa Pedagoji Okulu'nda "Kürt Fakültesi" açıldı. 1928-29 yılları arasında oluşturulan Kürtçenin ilk latin alfabesi Şemo-Marogulov alfabesi hazırlandı. Çok sayıda Kürtçe yayın evi kuruldu ve çocuk kitapları dahil olmak üzere pek çok eser yayınlandı. Latin alfabesi ile çıkarılan ilk Kürtçe gazete olan Riya Teze bunlara örnektir. Riya Teze'nin ardından iki haftada bir yayınlanan Botan adlı Kürt gazetesi yayına sokuldu. 1931'de Kürt dili ve edebiyatı öğretmenleri yetiştirmek üzere Erivan'da Transkafkasya Eğitim Akademisi açılır ve okulun ilk müdürü Sovyet Yezîdî yazar Erebê Şemo olur. Konusu ve kapsamı bakımından ilk kez düzenlenen 1934 Kürdoloji Kongresi Ermenistan SSC'de toplandı. Şemo tarafından yazılan ilk Kürtçe roman olan Kürt Çoban 1935'te Erivan'da yayınlandı ve büyük ses getirdi. 1934 yılında kadınların eğitimini konu edinen "Kadınların Selameti" adlı kitap Kürt kadınlarının gelişimini konu aldı. Aynı yıl Sovyet Kürtlerinin kültürel üretimini konu alan ve üç perdelik bir piyesten oluşan ilk Kürtçe tiyatro kitabı Riya Teze çıktı. Nado Mahmudov, Hovsep Orbeli, Eliyê Ebdilrehman, Mîroyê Esed, Heciyê Cindî, Tosine Reşid, Casimê Celîl, Emînê Evdal, Kanate Kurdo, Fêrîkê Ûsiv, Susika Simo, Eznîva Reşîd, Eskerê Boyîk, Xelîlê Çaçan, Çerkezê Reş, Karlênê Çaçanî, Firîda Cewarî, Emerîkê Serdar, Ebulqasim Lahûtî, Kamil Bedirhan ve Egîtê Xudo gibi Sovyet sanatçı, yazar ve akademisyenler Kürdolojinin ve Kürt kültürünün gelişmesi için çok sayıda çalışmaya imza attılar. Bununla birlikte Kürt Marksist yazar Cigerxwîn Sovyet Kürtlerinde önemli etki yarattı.