cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
I. Andronikos
İmparatorluk öncesi yaşamı
En sonunda 1165'te hapishaneden kaçmayı başardı. Serüvenli bir kaçıştan sonra Galiçya'daki Prens Yaroslav'ın sarayına erişti. Burada Prens tarafından koruma altında iken Prens ve İmparator I. Manuil arasında bir ittifak yapılmasına alet oldu. Bu başarısı dolayısıyla I. Manuil'in tekrar desteğini kazandı. Bir Rus ordusu ile I. Manuil'in Macaristan istila seferine katıldı ve Semlin şehrinin kuşatılmasında bulundu. Bu başarılı askeri sefer 1168' de bittiği zaman Andronikos İmparator ile birlikte Konstantinopolis'e geri döndü. Fakat bir yıl sonra I. Manuil'in kendine halef olarak seçtiği, sonradan Macaristan Kralı III. Béla adını alacak, kişiye sadakat yemini vermediği için İmparatorla arası açıldı. Kilikya theması valisi olarak atanarak Konstantinopolis'teki saraydan sürgün edildi.
Fakat İmparator'un gazabından kurtulmak için theması başına gitmeyen Andronikos Antakya Prensi olan Raymondo'ya sığındı. Onun sarayında yaşarken Prensin güzel kızı ve Bizans İmparatoriçesi Antakyalı Maria'nın kız kardeşi olan Prenses Filippa'ya aşık olup onu baştan çıkardı. Bunu duyan Bizans İmparatoru bu baştan çıkarmayı bir onur davası olarak gördü. Andronikos'a olan kızgısının artması haberi ta Antakya'ya ulaştı. Bunun üzerine Andronikos Kudüs'e Haçlılar Devleti Kralı "I. Amalrik" sarayına kaçtı ve o da Andronikos'u Beyrut'a vali tayin etti.
Andronikos Kudüs'te Bizans İmpartoru'nun yeğeni olan ve vefat etmiş Kudüs Kralı III. Baoudin'in dul karısı olan Theodora Komnini ile karşılaştı ve 56 yaşında olmakla beraber onu da baştan çıkarmayı başardı. Bizans İmparatoru'nun buna olan kızgınlığından kaçmak için Theodora ile birlikte Şam'a geçip Şam Hükümdarı Nureddin Mahmud Zengi'ye sığındılar. Orada da kendilerini güvenli görmeyip birlikte serüvenli bir uzun yolculuğa başladılar. İran'ı batıdan doğuya geçip Türkistan'a girdiler ve oradan Hazar Denizi'nin etrafını dönerek Kafkaslardan güneye geçerek Karadeniz kıyısına geldiler. Komninos Hanedanı'nın ortaya çıktığı yer olan Ünye (o zamanki Oinaion) civarındaki bir kaleye yerleştiler.
Andronikos'un kalede bulunmadığı bir gün Bizans Trabzon theması valisi kaleye bir baskın verdi ve Theodora ve iki çocuğunu esir alıp Konstantinopolis'e gönderdi. 1180 başlarında ailesini kurtarmak için Andronikos Konstantinopolis'e geldi. Çok yalvarıcı dramatik tavırlarla ellerini zincirle bağlamış şekilde İmparator'un huzuruna çıktı ve ondan kendinin ve ailesinin affını istedi. İmparator bu affı verdi; ama Andronikos'u Theodora ile birlikte tekrar Ünye'de yaşamak üzere sürgüne gönderdi.
İmparatorluk yılları
1143-1180 arasında hüküm süren İmparator I. Manuil'un kuzeni olan Andronikos, Manuil'in ölümünden sonra, halk tarafından sevilmeyen dul imparatoriçe Antakyalı Maria'nın, imparator naibi olarak ülkeyi yönetmesine karşı çıktı. 1182 baharında bir ordu toplayarak, küçük yaştaki imparator II. Aleksios'u korumak bahanesiyle Konstantinopolis'e (İstanbul) girdi ve iktidarı ele geçirdi.
Bunun başlıca sonuçlarından biri çoğunluğunu Venediklilerle Cenevizlilerin oluşturduğu Batılıların kentte topluca öldürülmesi oldu. Andronikos, hemen ardından dul imparatoriçe Maria'yı da öldürttü. Eylül 1183'te Aleksios'la birlikte hükmetmek üzere taç giydi. İki ay sonra Aleksios'u boğdurttu. Zorbalığını yasallaştırmak için de Aleksios'un 13 yaşındaki dul karısı Fransalı Agnes ile evlendi. Bu sırada 65 yaşındaydı.
Başkenti bir kan gölüne çevirmesine karşın, yozlaşmış siyasal sistemde giriştiği reformlar, mevki ve makam satışını yasaklaması, rüşvet alan görevlileri cezalandırması, en önemlisi de ayrıcalıklarıyla imparatorluğun birliğini zayıflatan büyük feodal soyluların ve toprak sahiplerinin gücünü kırması, eyaletlerdeki yaşam koşullarını iyileştirme yönünde sonuçlar verdi. I. Manuil'in Batı yanlısı siyasetine karşı çıkarak, Doğu Kilisesi'nin bağımsızlığını vurguladı; böylece Batı Hristiyanlarının düşmanlığını pekiştirdi. Aynı yıl, Macar kralı III. Béla, Batı yanlısı olan dul imparatoriçenin intikamını almak gerekçesiyle imparatorluk topraklarına girerek birçok kenti yağmaladı. II. Guglielmo komutasındaki Sicilya Normanları Ağustos 1185'te, Yunanistan üzerine yürüyerek imparatorluğun ikinci önemli kenti olan Selanik'i ele geçirdiler. Normanların yaklaşmakta olduğu yolundaki haberler üzerine başkentte bir ayaklanma patlak verdi.II. İsaakios imparator ilan edildikten sonra Andronikos isyancı bir grup tarafından öldürüldü.
Ailesi
I. Andronikos iki defa evlendi ve birçok metresleri oldu.
Birinci karısının ismi bilinmemektedir ama bu ilk karısından üç çocuğu olmuştur:
Metresi olan Theodora Komnini'den iki çocuğu olmuştur:
Kathrine Sørland
Kathrine Sørland  (d. 25 Mart 1980, Stavanger, Norveç), Norveçli model, güzellik kraliçesi ve sunucu. Sarışın ve mavi gözlü olan Sørland 2004 yılında 'Miss Universe Norway' unvanına sahip olmuştur. Sørland, 2002 yılında Miss World güzellik yarışmasında ilk 10 arasına girmiştir. 2004 yılında katıldığı Miss Universe yarışmasında ilk 15'e girmiştir.
Aşk-ı Hürrem
Can Atilla'nın Osmanlı üçlemesinin son albümüdür. Yönetmen Kemal Başar'ın Can Atilla'nın müziklerinden yola çıkarak Polonya'daki Teatr Modjeska'da sahneye koyduğu dans tiyatrosu formundaki eserdir.
Mastophora
Mastophora, Araneidae familyasına bağlı bir örümcek cinsidir.
Nikolay Patruşev
Eğitim hayatı ve KGB kariyeri
Leningrad'da (bugünkü St. Petersburg) bir donanma subayının oğlu olarak doğdu. Leningrad Gemi İnşaatı Enstitüsü'nden mezun olmasının ardından aynı enstitünün gemi tasarım bölümünde çalışmaya başladı. 1 yıl kadar sonra ise Rus istihbarat servisi KGB'ye katıldı.
Minsk'teki KGB Okulu'nda ve daha sonra Moskova'daki KGB Yüksek Okulu'nda (bugünkü FSB Akademisi) istihbarat ve güvenlik üzerine eğitim aldı. Leningrad'da bir KGB görevlisi olarak çalışmaya başladı. Meslekte ilerleyerek KGB'nin bölge kaçakçılık ve yolsuzlukla mücadele sorumlusu oldu.
FSK ve FSB kariyeri
Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra güvenlik hizmetlerinde çalışmaya devam eden Patrushev, 1992'den 1994'e kadar Karelya Cumhuriyeti Güvenlik Bakanı iken, 1994'te FSK İç Güvenlik Müdürlüğü başkanı olarak Moskova'ya getirildi. 1998'de FSB'ye Direktör Yardımcısı olarak geçişine kadar FSK'de görev yaptı. 9 Ağustos 1999'da Boris Yeltsin tarafından yakın arkadaşı Vladimir Putin'in yerine Direktörlüğe terfi ettirildi.
FSB muhbiri Alexander Litvinenko'nun 2006 yılında zehirlenmesine ilişkin Birleşik Krallık kamu soruşturması tarafından Litvinenko'nun ölümünü onaylamakla suçlandı.
2008 yılında Rusya Güvenlik Konseyi Sekreteri olarak atandı.
Qué Hiciste
"Qué Hiciste", (Türkçe: "Ne Yaptın") Amerikalı şarkıcı Jennifer Lopez'in tam uzunluklu İspanyolca albümü Como Ama una Mujer 'den çıkan ilk teklisi. Şarkı, İsviçre, İtalya, Romanya, Türkiye ve Yunanistan'da hit olurken, ABD Latin listelerinde ve İspanya listesinde 1 numara olmuştur. İnternetten 120,000 kez yüklenen şarkı, yılın en önemli hitlerinden biri haline gelmiştir. Lopez şarkıyı, 11 Nisan 2007'de American Idol yarışmasında seslendirmiştir. Bu performanstan iki gün sonra parça, iTunes listesine 100 numaradan giriş yapmış ve listede 91 numaraya ulaşmıştır. Ayrıca Billboard Hot 100'e 86 numaradan girmiştir.
Şarkının videoklibi, Dumont Dunes, Kaliforniya'da Michael Haussman yönetmenliğinde çekilmiştir.
ATM-72 mayını
ATM-72 Kuzey Kore yapımı dairesel metal kutulu tanksavar mayınıdır. Rus yapımı TM-46 mayınına çok benzer olmakla beraber daha büyüktür. TM-46 dan farklı kalın kablodan taşıma sapı ve doldurma tıpası bulunmaktadır. Mayının dört çatallı fünyesi kendisine yapılan herhangi bir hareketi aynen ateşleme düzeneğine iletmektedir. Mayın her türlü ağırlık veya baskıya karşı korunaklıdır.
Mayın şu an Sudan ve Kore tarafından kullanılmaktadır.
Century Media Records
Century Media Records; ABD, Almanya, Avustralya, Fransa, İtalya, İsveç, Finlandiya ve Birleşik Krallık'ta ofisleri bulunan bağımsız bir plak şirketidir.
Tarihi
Century Media, Robert Kampf tarafından 1988 yılında Dortmund, Almanya'da kuruldu ve Divine Heresy, Eyehategod, Nevermore, Moonspell, Diecast, Suicide Silence, Winds of Plague, Iced Earth, God Forbid, Lacuna Coil, In This Moment ile Shadows Fall adlı grupların kariyer başlangıçları yaptıkları albümleri piyasaya sürdü. Plak şirketi heavy metalin birçok türüyle ilgilenmektedir. Century Media aynı zamanda Napalm Death, Celtic Frost ve Trouble gibi efsanevi gruplara ev sahipliği yapmıştır. Şirketin başkanlığını 1995'ten 2007'ye dek Marco Barbieri sürdürmüştür.
Abacus Records
Abacus Records, 2002 yılında metalcore gruplarıyla çalışan bir Century Media markasıydı fakat 24 Temmuz 2007'de şirketin kapatıldığı belirtildi.
Yves Trudel
Yves Trudel (d. 10 Şubat 1950, Quebec City, Québec) – (ö. 11 Mart 2022, Quebec City), Quebec, Kanadalı aktör, komedyen ve oyun yazarı.
Hayat mı Bu
Hayat mı Bu, yönetmenliğini Orhan Aksoy' un yaptığı 1972, Türkiye yapımı bir romantik dram filmidir. Başrollerde Zeynep Değirmencioğlu, İzzet Günay, Semra Sar, Sertan Acar ve Serkan Acar'ın yer aldığı filmde, öz oğlunun kim olduğunu öğrenemeyen bir anne ile bir kıza âşık olan biri ölümcül hastalıklı iki kardeşin öyküsü anlatılmaktadır.
Yves Trudel
Özel yaşamı ve ölümü
Trudel, 1971'den 2004 yılında kadar bir yüksekokul bünyesinde oyunculuk sanatları alanında eğitimci olarak çalışmış 11 Mart 2022'de doğum yeri Quebec City, Quebec, Kanada'da akciğer kanseri nedeniyle 72 yaşında ölmüştür.
Hayat mı Bu
Film, 10. Altın Portakal Film Festivali'nde (1973) "En İyi 1. Film" seçildi. Semra Sar, filmdeki performansı ile "En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu" ödülüne ve filmin senaristi Hamdi Değirmencioğlu ise "En İyi Senaryo" ödülüne değer görülmüştür.
Film içerisinde kullanılan "Al Beni" isimli şarkının eser sahibi Sezen Cumhur Önal'dır ve şarkıyı Berkant seslendirmiştir.
Konusu
Çocuklarından hangisinin öz çocuğu olduğu kendisinden yıllarca saklanan Selma (Semra Sar) ile doktorun (İsmail Hakkı Şen) kızı Ayşe'ye (Zeynep Değirmencioğlu) aşık biri ölümcül hastalıklı iki kardeş Serkan (Serkan Acar) ve Sertan'ın (Sertan Acar) öyküsü.
Lukas Nilsson
Lukas Eric Oliver Nilsson (d. 16 Kasım 1996), İsveçli hentbolcudur. THW Kiel ve İsveç millî takımında oynamaktadır.
Kulüp
Lukas Nilsson, hentbol kariyerine doğduğu yer olan Ystad'daki Ystads IF HF'de oynayarak başladı. 29 maç oynadığı ve 189 gol attığı 2014-15 sezonunda, İsveç Ligi'nde en çok gol atan oyuncular sıralamasında 3. oldu, 31 maçta yer aldığı ve 215 gol attığı 2015-16 sezonunu ise gol kralı olarak tamamladı. Ayrıca, 2015-16 sezonunda EHF Kupası'nda 10 maç oynadı ve 81 gol attı.
2016 yılında üç yıllık bir sözleşme imzaladığı Almanya Handball-Bundesliga kulüplerinden THW Kiel'in oyuncusu oldu. 2016-17 sezonunda Bundesliga'da 34 maç oynadı ve 77 gol attı. Ayrıca, 41 gol attığı 18 EHF Şampiyonlar Ligi karşılaşmasında yer aldı. 2017-18 sezonunda Bundesliga'da 34 maç oynadı ve 110 gol attı; Şampiyonlar Ligi'ndeyse 17 kez oynadı ve 49 gol attı. 2017 ve 2019'da THW Kiel ile DHB-Pokal şampiyonluğu kazandı. 16 Mart 2018'de, kulübü ile olan sözleşmesini Haziran 2021'in sonuna kadar uzattı.
Genç millî takım
2014'te Polonya'daki Avrupa 18 Yaş Altı Erkekler Hentbol Şampiyonası, 2015 yılında ise dokuz maçta 36 gol attığı Brezilya'da düzenlenen Dünya Genç Erkekler Hentbol Şampiyonası'na katıldı.
Millî takım
İsveç millî takımındaki ilk maçına 5 Kasım 2016 tarihinde Rusya'ya karşı 30-21'lik skorla kazanılan maçta çıkan Nilsson, aynı zamanda bu maçla millî takımdaki ilk golünü de attı.
Ocak 2016'da yedi maçta 24 gol atıp 29 asistle oynadığı Polonya'daki 2016 Avrupa Erkekler Hentbol Şampiyonası'na katıldı. Hentbol yorumcuları tarafından turnuvanın keşiflerinden biri olarak kabul edildi. 2016 yazında Rio de Janeiro'daki Yaz Olimpiyatları'nda yer aldı. Burada beş maçta forma giydi ve 11 gol attı.
İsveç'in 6. sırayı aldığı Fransa'nın ev sahipliğindeki 2017 Dünya Erkekler Hentbol Şampiyonası'nda yedi maçta oynadı ve 17 gol attı. 2018'de İsveç ile Avrupa Şampiyonası'nda gümüş madalya kazandı. Hırvatistan'da gerçekleştirilen bu turnuvada, sekiz maçta oynadı ve İspanya'ya karşı 29-23 ile kaybedilen final maçındaki iki golü de dahil olmak üzere toplamda 13 gol attı.
Yağ asidi metabolizması
Yağ asitleri birçok organizma için önemli enerji kaynaklarıdır.Artmış glukoz sıklıkla yağ asidine çevrilerek depo edilmektedir. Trigliserdiler aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinlerden yaklaşık 2 kat daha fazla enerji vermektedirler. Tüm hücre zarları iki tabakalı fosfolipitlerden oluşur. Yağ asitleri aynı zamanda protein modifikasyonunda da kullanılırlar. Bu nedenle yağ asidi metabolizması, yağ asitlerinin primer metabolitlerinin ve enerjinin oluştuğu katabolizmalarını ve biyolojik olarak oldukça önemli bileşiklerin sentez edildiği anabolizmalarını kapsar.
Genel bakış
Özetle, Beta oksidasyon ya da lipoliz aşağıdaki süreçleri kapsar:
Bu döngü tüm yağ asidi asetil CoA'lara parçalanana dek sürer,tek karbon sayılı yağ asitlerinde bir adet de propiyonil CoA oluşur.
Enerji kaynağı olarak yağ asitleri
Yağ asitleri, organizmada trigliseridler olarak saklanırlar, önemli enerji kaynaklarıdır çünkü hem anhidröz hem de indirgenmiştirler. Bir gram yağdan elde edilen yaklaşık enerji miktarı 9kcal[39kJ), karbonhidratlar için bu değer 4kcal/g (19kJ/g). Yağ asitlerinin hidrokarbon kısmı hidrofobik olduğu için, bu moleküller nispeten susuz ortamda saklanabilirler. Oysa karbonhidatlar çok daha sulu(hidrate) halde bulunurlar. Örneğin, 1 g glikojen yaklaşık 2g su bağlayabilir, bu da 1.33 Kcal/g 'a denk gelir. (4 Kcal/3 g). Bu yağ asitlerinin nasıl 6 kat daha fazla enerji tuttuklarını açıklar. Depo enerji olarak karbonhidratlar tercih edilmiş olsaydı insanın en az 31 kg glikojen ihtiyacı olacaktı, aynı miktarda enerji 10 kg yağa denk gelir. sağ|thumb sağ|küçükresim|Ruby-throated humming bird Yağ asitlerinin yakıt olarak saklanmasına en güzel örneklerden birisi kış uykusuna yatan hayvanlardır. Örneğin, ayılar 7 ay boyunca kış uykusuna yatarlar ve bu dönem boyunca yaşamlarını yağlara borçlu olurlar.
Ruby-throated Sinekkuşları New England ve West Indies arasında surmadan uçarlar,(yaklaşık 2400 km) 60 saat boyunca saatte 40 km olan hızlarını korurlar. Bunu da sakladıkları yağı yakmalarına borçludurlar.
Sindirim ve taşınma
Yağ asitleri besinlerden çoğunlukla bağırsaktan emilemeyen trigliseridler olarak alınırlar. Sindirim kanalında pankreatik lipazın ve kolipazın yardımıyla serbest yağ asitlerine ve monogliseridlere parçalanırlar. pankreatik lipaz-kolipaz kompleksi ancak yağ-su miselleri denen ara ortamlarda etkinlik göstermektedir bu ortamların oluşturulması için de safra tuzlarına gereksinim vardır. Safra kesesi safra taşlarından dolayı çıkarılmış kişilerde yağ sindiriminde sorunlar olduğu bildirilmiştir.. yağ asitlerinin büyük bir bölümü monogliseridler ve serbest yağ asitleri olarak, ufak bir kısmı da serbest gliserol ve digliseridler olarak emilirler. İntestinal bariyeri geçtikten sonra yeniden trigliseridlere dönüştürülüp şilomikron ya da lipozomları oluştururlar, bunlar da önce lenf dolaşımına salınıp oradan kana ulaşırlar. Sonuç olarak, hepatosit,adiposit ya da kas hücrelerine geçerler, burada da saklanır ya da yakılırlar. Karaciğer yağ metabolizmasında en büyük organdır, şilomikron kalıntılarını ve lipozomları Çok_düşük_yoğunluklu_lipoproteinler ve Düşük yoğunluklu lipoproteinlere çevirir. Karaciğerde sentezlenip trigliserdlere çevrilen yağ asitleri bu VLDL'nin içeriğinde bulunurlar. Çevre dokularda, Lipoprotein Lipaz VLDL'yi LDL ve serbest yap asitlerine parçalar,bunlar da metabolizmanın devamını sağlarlar. LDL kendi reseptörüyle hücrelere alınır. Hücrelerde LDL'nin kolesterol içeriği açığa çıkarılır.
Kan şekeri düştüğünde Glukagon adipositlerde Hormona duyarlı lipaz enzimini aktive ederek trigliseridlerden ayrışan yağ asitlerinin dolaşıma geçmesini sağlar. Ama bunların da kanda yaklaşık 1 μM gibi düşük bir çözünürlükleri vardır. ne var ki, serumda en bol bulunan bir protein olan albumin bunları bağlayarak çözünürlüklerini yaklaşık 1mM'ye çıkarır. kan şekeri düştüğünde serum albuminine bağlı olarak dolşımda gezen yap asitleri karaciğer ve kaslara giderek beta oksidasyona girerler.
Oksidasyon
Yağ asidi yıkımı enerji eldesiyle sonuçlanan bir süreçtir. Üç büyük adım içerir:
Yağ asitleri mitokondri dış membranından Karnitin Palmitoil Transferaz-1 ile mitokondri iç zarından karnitinle geçerler. . Mitokondrial matriks içinde iken, yağ asidi-karnitin bileşiği CoA ile birleşip bir asetil CoA oluşturur.Karnitin salıverilir ve KPT-2 ile dışarı taşınır.
Mitokondrial matriks içindeyken, yağ asitlerinin gittiği yol Beta oksidasyon. Bu süreçte yağ asidinden sürekli iki karbonlu asetilCoA'lar koparılır. Asetil CoA'lar daha sonra Sitrik asit çevrimi yoluna girerler, bu da NADH ve FADH üretimiyle sonuçlanır. NADH ve FADH da Elektron taşıma zinciri içinde kullanılıp ATP üretimini sağlarlar.
Düzenlenme ve denetim
Kan şekeri düştüğünde glukagon salınır, ani metabolik gereksinim artışlarında epinefrin de ona yardımcı olur. Her iki durumda da gereksinimi karşılamak için serbest yağ asidi oksidasyonu hızlandırılır. Glukagon,norepinefrin ve epinefrin G protein-eşlenik reseptörüzerinden adenilat siklaz aktivasyonu yaparak AMP düzeylerini artırırlar. cAMP Hormon Sensitif Lipazı fosforilleyen ve aktifleyen Protein Kinaz A'yı aktive eder. Kan şekeri yüksek olduğunda, lipoliz insulin tarafından inhibe edilir. Insulin protein phosphatase 2A aktivasyonu yapar, o da HSL'yi defosforile eder, böylelikle aktivitesini de durdurur. Insulin ayrıca Fosfodiesteraz denen bir enzimi aktive eder, böylece cAMP yıkımı yaparak protein kinaz A etkinliğini de durdurur. Sentezle ilgili düzenleme ve denetim mekanizmaları için bakınız Lipojenez.
Kaynakça
Berg, J.M., et al., Biochemistry. 5th ed. 2002, New York: W.H. Freeman. 1 v. (birçok sayfası).
Triceratops
Triceratops (üç boynuzlu yüz), 68-65 milyon yıl önce (Geç Kretase dönemi) Kuzey Amerika'da yaşamış otobur bir kuş kalçalı dinozor cinsi. Kretase döneminin sonunda pek çok canlının yokolduğu büyük felakete kadar yaşamış son dinozorlardandır. Triceratops, iri, dört ayaklı bedeni; büyük, kemikli bir yaka ve üç boynuz taşıyan başı; günümüz gergedanlarına olan benzerlikleri ile en kolay tanımlanabilen dinozor türlerinden biridir. Ayrıca, bilinen en büyük etobur dinozorlardan olan Tyrannosaurus ile aynı alanı paylaşmıştır ve muhtemelen onla savaşan hayvanlardandır.
Tanımlandığı 1887 yılından bu yana, henüz tam bir fosili bulunmuş olmasa da, toplanan pek çok kısmi kalıntıdan hareketle iyi tanınan bir dinozordur. Kafalarındaki yakanın ve boynuzlarının fonsiyonu, uzun süre tartışmalara konu olmuştur. Çoğunlukla avcılara karşı savunma silahları olarak görülürler. Ayrıca yeni teorilere göre; bunlar, tıpkı günümüz hayvanları gibi, tür içinde kur yapmak ve üstünlük göstermek amacıyla kullanılmış olabilirler.
Triceratops'un, paleontologlar tarafından grubu içinde tam olarak nasıl yerleştirileceği konusu tartışılsa da, seratopsid dinozorlar arasında en iyi bilinenidir. Triceratops horridus ve Triceratops prorsus ismi verilen iki türü geçerli sayılır. Bununla beraber başka pek çok isimlendirilmiş sinonim tür de vardır.
Kökenbilim
Triceratops cins ismi Antik Yunanca tri (üç), keras (boynuz) ve ops (yüz) kelimelerinin birleştirilmesiyle oluşturulmuş ve latinceye aktarılmıştır.
Gücü
Maastrihtiyen'de Tyrannosaurus rex ile aynı bölgeleri paylaştığı için hep kıyaslanmıştır. Ayrıca ikisinin dövüş teknikleri farklıdır. Triceratops ne kadar da Tyrannosaurus rex 'in bölgelerini işgal etse de o kendisini hep Tyrannosaurus rex'den korumuştur. Tyrannosaurus rex'in o düşüncesi bile korkunç olan ağzından korkan diğer dinozorlar gibi değildi Triceratops. Tyrannosaurus rex'in ağzı ve Triceratops'un boynuzları fazlasıyla karşılaşmıştır. Ne kadar Tyrannosaurus rex 'sürüngenlerin kralı' olarak adlandırılsa da Triceratops'un boynuzlarına boyun eğmiş olabilir.
Tanımlama
Yetişkin bir Triceratops, 7,9–9 m uzunluğa, 2,9–3 m yüksekliğe, 6,1-12 ton ağırlığa erişebilir. Onu diğerlerinden ayıran en belirgin özelliği, kara hayvanlarının en büyüklerinden olan kafasıdır. Başı 2 m ve hatta boyunun üçte biri kadar uzunlukta olabilir. Burnunun üzerinde bir ve gözlerinin üzerinde yaklaşık 1 m uzunluğunda 2 adet boynuzu; kafasının arkasında da görece kısa ve kemikli bir yakası vardır. Yakalı dinozorların çoğunun yakasında boşluklar olmasına rağmen Triceratops’unki dolu ve sağlamdır. Triceratops sağlam yapılıdır ve yine kuvvetli, beş parmaklı ön, dört parmaklı arka ayaklara sahiptir. Kesinlikle dört ayaklı olmasına rağmen, duruş şekli bazı tartışmalar doğurmuştur. Başlangıçta ön ayaklarının, başının ağırlığını taşıyabilmek için yanlara doğru açılı durduğuna inanılırdı. Bu duruş Charles Knight ve Rudolph Zallinger’in çizimlerinde görülebilir. Bununla birlikte boynuzlu dinozorlardan kalan ayakizlerinin incelenmesi ve iskeletlerin son yeniden inşaları gösteriyor ki, Triceratops ’un, tam olarak dikilmek ile yayılmak arasında dik bir duruşu vardı(gergedanlar gibi). Bu sonuç, besleme için yayılan bir yürüyüşü engellemez.
Sınıflandırma
Triceratops, geniş bir Kuzey Amerika boynuzlu dinozorlar ailesi olan ‘Ceratopsidae’ nin en bilinen üyesidir. Bu aile içindeki yeri yıllarıdır tartışılagelmiştir. Karışıklık, çoğunlukla kısa, katı yakanın birleşmesi (Centrosaurinae gibi) ve uzun boynuzların (Chasmosaurinae olarak da bilinen Ceratopsinae gibi) üzerinde oldu. R. S. Lull, boynuzlu dinozorların ilk incelemesinde, biri Triceratops’a öncülük eden Monoclonius ve Centrosaurus, diğeri Ceratops ve Torosaurus ile birlikte olmak üzere, onu bugün anlaşıldığı gibi bir centrosaurinae yapan iki nesil  varsaydı. Bu görüşe dayanan son revizyonlar, biçimsel olarak birinci, kısa yakalı grubu Centrosaurinae (Triceratops’u da kapsayan) ve ikinci uzun yakalı grubu Chasmosaurinae şeklinde tanımlar.
1949'da C. M. Sternberg, kafa ve boynuz yapısına bakarak Triceratops’un Arrhinoceratops ve Chasmosaurus’a yakın olduğu ve onu ceratopsine (kendi kullanımına göre chasmosaurine) yapan soruyu ortaya attı. Yine de Triceratops’u Centrosaurinae içinde sınıflandıran John Ostrom ve sonrasında David Norman tarafından büyük ölçüde görmezden gelindi.
Sonraki keşifler ve analizler, Lehman’ın 1990 yılında her iki alt türü de tanımlaması ve birkaç morfolojik özelliğin esasında Triceratops ’u ceratopsinae (kendi kullanımına göre chasmosaurine) olarak göstermesi ile birlikte, Sternberg’in Triceratops’un konumu konusundaki görüşünü destekledi. Aslında, kısa yakası dışında,ceratopsine ile uyum gösterir.
Peter Dodson’ın, 1990’daki bir klasdistik analiz ve 1993’teki RFTRA (resistant-fit theta-rho analysis) isimli, sistematik olarak kafatası şeklinde ölçü benzerliklerini ölçen morfometrik tekniğe dayalı bir çalışmayı içeren daha ileri bir araştırması, Triceratops’un ceratopsine içindeki konumunu güçlendirmiştir.
Keşifler ve örnekler
İsimlendirilen ilk örnek, 1887 baharında Denver, Colorado yakınlarında bulunan boynuzlardı. Bu örnek, ona, Pliyosen devrinde yaşamış olağandışı bir bizon olduğuna inanarak, Bison alticornis adını veren, Othniel Charles Marsh’a gönderildi. Gelecek yıla kadar parça parça kalıntılardan Ceratops türünün ilanını gördüğünde, boynuzlu dinozorların olduğunu anladı; ama hala Bison alticornis’in bir Pliyosen memelisi olduğunu düşünüyordu. Fikrini değiştirmesi, üçüncü ve çok daha tam bir kafatasının bulunması ile gerçekleşti. Örnek, 1888’de John Bell Hatcher tarafından Wyoming’in Geç Kretase kayalıklarında toplandı ve başlangıçta başka bir Certops türü olarak tanımlandı. Marsh, iyi düşündükten sonra, Bison alticornis’in başka bir Ceratops örneği olduğunu kabul ederek fikrini değiştirdi ve ona Triceratops ismini verdi. Triceratops kalıntıları, sonradan, ABD’de (Montana ve Güney Dakota) ve Kanada’da da (Saskatchewan ve Alberta) bulundu.
Kuşkulu örnekler
Bu örnekler, nomina dudia (kuşkulu isimler) sayılırlar ve çok eksik, tamamlanmamış, diğer Triceratops örneklerinden ayırt edilemeyen fosillere dayanırlar.
Paleobiyoloji
Triceratopslar, genellikle sürüler halinde yaşayan hayvanlar olarak resmedilseler de, bu konuda henüz yeterli kanıtlar yoktur. Boynuzlu dinozorların birkaç diğer cinsi, fosil yataklarında korunmuş, ikiden yüzlere hatta binlere kadar bireyden bilinirkenbilinirken, şimdiye kadar sadece bir adet Triceratops kalıntılarının ağırlıklı olduğu fosil yatağı bulunmuştur: Güneydoğu Montana’da, üç genç örneğin kalıntılarının olduğu bir site. Sadece genç örneklerin bulunması açısından önemli olabilir.
Triceratops, yıllardır, yalnız bireylerin fosillerinden bilinir. Bununla birlikte, bu kalıntılar çok yaygındır. Örneğin Minnesota Bilim Müzesi’nin paleontologlarından Bruce Erickson, Montana’da 200 adet Triceratops prorsus fosili gördüğünü kaydetmiştir. Benzer şekilde, Barnum Brown, alanda 500 adet kafatası bulduğunu söylemiştir. Çünkü Triceratops dişleri, boynuz, yaka ve kafa parçaları, Geç Kretase dönemi Kuzey Amerika’sında çok bol bulunan fosillerdir. Bu onu devrinin en baskın otobur türlerinden biri yapar. Robert Bakker’in 1986’daki hesabına göre, Kretase dönemi sonunda, büyük dinozorlar aleminin 5/6’sını Triceratopslar oluşturmuştur. Diğer hayvanların aksine, kafatası fosilleri, iskeletin diğer bölümlerine göre daha fazla bulunmaktadır. Bunun nedeni kafatasının sıra dışı yüksek korunma potansiyelidir.
Kretase döneminin sonunda pek çok canlının yokolduğu büyük felakete kadar yaşamış son boynuzlu dinozor türlerindendir. Benzerleri Diceratus ile Torosaurus ve daha uzak akrabası Leptoceratops ta o devirlerde hala yaşıyorlardı; ama kaıntılarına nadiren rastlanır.
Diş yapısı ve beslenmesi
Çeneler, beslenmek, koparmak ve ısırmak için daha iyi olduğuna inanılan, derin ve dar bir gagayla son bulur.
Dişleri, pil adı verilen 36-40 diş sütunundan oluşan gruplarda düzenlenmiştir. Çenenin her iki tarafında da, hayvanın boyuna bağlı olarak, 3-5 dişten oluşan kolonlar vardı. Bu, değişik zamanlarda sadece bir bölümü kullanılabilen, 432-800 arası diş demektir. Diş değiştirme, hayvanın yaşamı boyunca sürerdi. Dişler, dikeyden az dikey yöne doğru kırkarak iş gördü. Triceratopsların iri bedenleri ve fazlaca olan dişleri, onların bol miktarlarda lifli bitkilerle beslendiklerini gösterir.
Yakası ve boynuzlarının fonksiyonu
Triceratops’un yakası ve boynuzları ile ilgili çok fazla kuram vardır. İki ana teori, bunların kavgada ya da kur yapmada kullanıldıkları üzerindedir.
General Electric J79
General Electric J79, çeşitli savaş ve bombardıman uçaklarında ve süpersonik bir seyir füzesinde kullanılmak üzere inşa edilmiş eksenel akışlı bir turbojet motorudur. J79, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki General Electric Aircraft Engines tarafından ve dünya çapında birçok başka şirket tarafından lisans altında üretildi. Başlıca kullanımları arasında F-104 Starfighter, B-58 Hustler, F-4 Phantom II, A-5 Vigilante ve IAI Kfir vardı.
Geliştirme
1940'ların sonunda, jet motoru tasarımları, kompresörün performansı sebebiyle daha fazla ilerlemenin sınırlandığı noktaya ilerlemişti. Çok çeşitli koşullar altında verimli bir şekilde çalışan bir tasarım üretmek zordu ve bu koşullar, uçak yerde dururken başlayıp daha sonra yüksek irtifalarda ses hızına yakın uçtuğu için pratikte önemli ölçüde değişir. Kompresörün durmasını önlemek için toplam basınç oranının sınırlandırılması gerekiyordu. Junkers Jumo 004 ve Rolls-Royce Welland gibi erken savaş zamanı motorları 3:1'in biraz üzerinde sıkıştırma oranlarına sahipti.
Eksenel kompresörler, bir takım dönen bir şafta, (rotora) ve ikinci bir takım ise motorun dış çerçevesine, "statorlara" bağlı olan bir dizi kanat profili üzerinden havayı hızlandırarak çalışır. Kompresörü belirli koşullara göre ayarlayan, bu iki bileşen arasındaki fiziksel ilişki ve bunların bağıl hızıdır. O zamanlar hala AJ65 olarak bilinen Rolls-Royce Avon'un ilk modelleri, düşük hızda çalışırken kompresörünün ilk aşamalarında kanatları kırma eğilimindeydi. 1949'da Rolls-Royce, düşük hızda çalışırken sıkıştırmayı azaltmak için ileri düşük basınç bölümünde birkaç sıra stator kanadının döndürülebildiği bu motorun deneysel bir versiyonunu yaptı. Bu çözümün, motorun iç kısmındaki yataklara yüksek basınçlı hava sızıntısı da dahil olmak üzere birçok zor sorunu olduğu kanıtlandı. Sonunda konsepti terk ettiler ve bunun yerine tek değişken girişli daha basit bir sistem ve başlatma sırasında kompresörün ilk aşamalarındaki havayı "boşaltacak" bir sistemle değiştirdiler. Bu, motorun 6,2:1 sıkıştırma oranıyla hizmete girmesine izin verdi; bu durum, sonraki sürümlerde daha da geliştirilmiş ve 8.8'e kadar çıkan büyük bir ilerlemeydi. Bunun son derece etkili olduğu kanıtlandı ve dönemin birçok motoru, General Electric J73 de dahil olmak üzere bu konseptleri kullandı.
1951'de GE, değişken stator tasarımında şansını denemeye karar verdi. Gerhard Neumann liderliğindeki bir ekip, 14 aşamalı statorun giriş ve ilk beş aşamasının değişken olduğu bir prototip üretti. X24A olarak bilinen tasarımın testi, Mayıs 1952'de tamamlandı. Kısa süre sonra, Hava Kuvvetleri yeni bir süpersonik bombardıman uçağı tasarımına güç sağlamak için yaklaşık 14.000 pound itme gücüne sahip yeni bir motor için bir sözleşme yaptı. Uçak Gaz Türbini Bölümü lideri C.W. 'Jim' LaPierre, Mach 0.9'da bir seyirde iyi yakıt ekonomisi sunarken Mach 2.0'da uzun süre çalışabilen bir motoru üzerinde düşünmek için iki ekip oluşturdu. Gerhard Neumann, X24'ün değişken stator konseptini kullanan bir ekibin başına getirildi, Chapman Walker ise iki makaralı bir tasarım kullanarak paralel bir çalışma yürüttü. Ortaya çıkan tasarımların karşılaştırılması, değişken statorun hem daha hafif, hem daha basit hem de daha küçük bir çapa sahip olduğunu gösterdi.
GE, 3 Aralık 1953'te Amerikan Hava Kuvvetleri'nin Convair B-58 Hustler'a güç vermesi amaçlanan MX2118 sözleşmesini kazandı. GE tarafından sunulan diğer iki motor, mevcut J73'ün gelişmiş bir versiyonu ve J77 olarak bilinen çok daha büyük bir tasarım iptal edildi. Sözleşme, yeni tasarımın bir prototipi olan GOL-1590 ile başladı. İlk kez 16 Aralık 1953'te çalıştırıldı, ancak hızla kontrolden çıktı ve hasar gördü. Motor onarıldı ve üç hafta sonra tekrar çalıştırıldı bu sefer motor hızlı bir şekilde mükemmel performans sergiledi hatta bu durum ekibin test ekipmanlarının doğruluğunu sorgulamasına neden oldu. Üretim versiyonunun ilk prototipi olan XJ-79, 8 Haziran 1954'te çalıştırıldı.
Motorun ilk uçuşu 20 Mayıs 1955'te, J47 motorları ile çalışan bir B- 45C'nin (48-009) bomba bölmesine yerleştirildiği yerdeydi. J79 bomba bölmesinden indirildi ve dört J47 kapatıldı ve B-45 tek bir J79 motoru üzerinde uçtu. 50 saatlik yeterlilik testinden sonraki ilk uçuş 8 Aralık 1955'te yapıldı. General Electric geliştirme ve yeterlilik programı kapsamında Bir XF-4D Skyray'a orijinal Westinghouse J40 motorunun yerine bir J79 takıldı. YF-104, J79 ile uçan bir sonraki uçaktı ve ardından F4H'nin (F-4) ilk uçuşundan önce motorla deneyim kazanmak için Donanma sponsorluğundaki bir program kapsamında motoru değiştirilmiş Grumman F11F Tiger geldi.
J79, F-104 Starfighter, B-58 Hustler, F-4 Phantom II, A-5 Vigilante, IAI Kfir ve SSM-N-9 Regulus II süpersonik seyir füzesinde kullanıldı. 30 yıldan fazla süre üretildi. ABD'de 17.000'den fazla J79 üretildi ve Belçika, Kanada, Almanya, İsrail, İtalya ve Japonya'da da lisans altında üretildi. F-16'nın bir J79 motoru ile çalışan bir versiyonu, ihracat için düşük maliyetli bir avcı olarak önerildi ve bir prototip uçak uçmasına rağmen, müşteri bulamadı.
J79, 1960'ların sonunda, F-111 ve F-14'te kullanılan Pratt & Whitney TF30 gibi art yakıcılı turbofanlar ve F-15 Eagle'da kullanılan Pratt & Whitney F100 gibi yeni nesil turbofanlar tarafından yeni avcı tasarımlarında değiştirildi. Bu tür motorların çekirdeği etrafından hava geçirerek daha iyi seyir yakıtı verimliliği sağlar.
Tasarım
Kompresörün hareketli ve hareketsiz kanatları, 7 ila 17 kademelerinde A286 kanatlara sahip -3B ve -7A bölümleri dışında 403 paslanmaz çelikten yapılmıştır. Kompresör rotoru Lapelloy, B5F5 ve titanyumdan yapılmıştır. J79, belirli gaz kelebeği ayarlarında belirli bir uğultu sesi çıkarır. Motorun ilk modelleri ayrıca, özellikle orta gaz/seyir ayarlarında, gözle görülür miktarlarda duman üretiyordu; bu durum savaş uçaklarında onları görsel algılamaya karşı savunmasız hale getiren bir dezavantajdı. Daha sonraki modeller "dumansız" olacak şekilde yeniden tasarlandı.
J79'un turboşaft karşılığı, kara ve deniz platformları için kullanılan General Electric LM1500'dür. J79'dan türetilen birçok motor ıssız ve uzak yerlerde boru hatlarına güç sağlamak gibi uygulamalarda gaz türbini gücü olarak kullanımlar bulmuştur.
J79'un iki ticari türevi vardır: Convair CV-880'e takılan CJ805-3 (art yakıcısız, itme ters çevirici ve ses bastırıcı ile donatılmış) ve Convair CV-990'a takılan CJ805-23 (serbest dönüşlü kıç fanı ve itme ters değiştirici ile)
J79 motorları, doğrudan motor türbin kanatlarında basınçlı hava kullanılarak veya aksesuar dişli kutusuna takılı bir türbin marş motoru kullanılarak çalıştırılabilir. Bu marş motorunda kullanılan gaz ya sıkıştırılmış havadır ya da katı itici kartuştandır.
== Varyantlar ==
J79-OEL-7
Canadair CF-104'e güç sağlamak için Orenda Engines tarafından üretilen lisanslı üretim GE-7.
J79-GE-11A
F-104G ve TF-104G. 15.600 lbf (69 kN), art yakıcı ile. Birçok -11 motor, büyük F-104 konsorsiyum üretim programının bir parçası olarak Avrupa'da lisanslı olarak üretildi ve projenin ana tedarikçileri
Alfa Romeo, Fiat ve Fabrique Nationale oldu.
J79-IHI-11A
GE-11A lisanslı üretim versiyonu, Japonya'da Ishikawajima Harima Heavy Industries Co., Ltd tarafından benzer şekilde lisanslı olarak üretilen F-104J ve F-104DJ Starfighter savaş uçakları için
J79-MTU-J1K
Nükleotit
Nükleotit, bir fosfat, beş karbonlu bir şeker ve bir azotlu organik bazdan oluşan bir kimyasal bileşiktir. En yaygın nükleotitler nükleik asitlerin yapı taşlarıdır. Ayrıca koenzim A, flavin adenin dinükleotit, flavin mononükleotit, adenozin trifosfat ve nikotinamid adenin dinükleotid fosfat gibi koenzimler de nükleotittir. Koenzimlerin hücre metabolizması ve sinyal iletiminde önemli rolleri vardır.
Nükleotitlerin baz kısmı olan nükleobazlar pürinler ve pirimidinler olarak ikiye ayrılır. Adenin ve guanin birer pürin, sitozin, timin ve urasil ise birer pirimidindir. Nükleotitlerin pentoz kısmı riboz veya deoksiriboz'dur. Şeker kısmı deoksiriboz ise nükleotidin adının başına 'deoksi' eklenir. Nükleotidin fosfatsız kısmına nükleozit denir. Nükleozit kısmına bir, iki veya üç fosfat grubu eklenebilir ve bunlara sırasıyla nükleotit monofosfat, difosfat ve trifosfat denir. Ayrıca nükleotidler dışarıdan hazır olarak alınamaz.
Kuzey güney yonga setleri
KUZEY GÜNEY KÖPRÜSÜ
Kuzey Köprüsü, Güney Köprüsü ve Görevleri Chipsetler ikiye ayrılır.
1 . Kuzey Köprüsü Bellek, cpu, agp slot arasındaki veri iletişiminden sorumludur.
2 .Güney Köprüsü Usb, seri ve paralel portlar, sürücü PCI, ISA, AMR, CNR ve slotlar arası veri iletişiminden sorumludur. Intel son zamanlarda (810 chipsetlerden sonra) kuzey köprüsüne MCH güney köprüsüne ICH adını vermiştir.
İşlev ve görevleri
Chip setlerinin üstlendikleri kontrol işlemleri ve yönetme görevleri değişik chip setleri tarafından sürdürülseler de genel olarak şu şekilde ayrıntılandırılabilir:
Ana bellek (RAM)-Cache Bellek-işlemci arasındaki ilişkiyi düzenleme: Level 2 Cache bellek içerisindeki veri sorgulamasını yapar. İşlemcinin (CPU) veriye ihtiyacı olduğunda bu verinin cache bellekte bulunup bulunmadığını sorgular. Cache bellek istenilen veriyi içeriyorsa verinin cache bellekten alınmasını sağlar. Eğer veri cache bellekte yoksa verinin ana bellekten okunmasını sağlar. Bu göreviyle aynı zamanda kullanılan bellek türü ile cpu arasındaki iletişim protokolünü de düzenlerler.
CPU-Veri Yolları-RAM arasındaki veri akışını düzenleme:
İşlemci ile veri yolları ve Ram arasındaki veri akışındaki hızları yönetir. İletişimin kesintisiz sürmesini, beklemenin en aza indirgenmesini, farklı hızlarda çalışan veri yolları arasında ana veri yolu hızının (FSB) bu farklı hızlara indirgenerek düzenli çalışmalarını sağlarlar.
ISA Veri yollarının denetlenmesi ve ISA-PCI geçişlerini yönetme:
Yine veri yolları ile ilgili bir görev olmasına rağmen veri hızları PCI veri yoluna göre çok düşük olan ISA veri yolunun aygıtlarca kullanılması sırasında bu aygıtların RAM ile irtibatını yönetirken, PCI veri yolu üzerinden gelen verilerin ISA veri yoluna girişlerindeki hız denetimini de yapar. Bu nedenle ISA veri yolunu yöneten chip seti içerisine DMA kontrolcüsü entegre edilmiştir.
PCI-USB Portu arasındaki iletişim kontrolü:
Usb (Universal Serial Bus) teknolojisinin geliştirilmesinden sonra bu veri yolu ile PCI veri yolu arasındaki ilişkiyi düzenlerler.
Güç yönetiminin kontrolü:
Atx form ana kartlar üzerindeki APM (Advenced Power Managment) desteğini sağlar. Zamanlamaya bağlı olarak sistem kaynaklarındaki enerjinin kesilerek güç tüketimini en aza indirme görevini üstlenirler. Bu özellikleriyle Diz üstü bilgisayarlarda pil ömrünün uzamasını, kişisel bilgisayarlarda ise enerji tasarrufunu sağlarlar.
AGP İletişimini düzenleme:
Üç boyutlu görüntü oluşumu üzerine gelişimi yoğunlaşmış olan bu yeni nesil Grafik veri yolu, PCI veri yolunun iki misli ve üzeri hızlara sahip olabildiği için sadece bu veri yolunu yönetmek üzere chip setleri üretilmektedir. AGP (Acelerated Graphics Port) Ram ile doğrudan irtibat kurma özelliğine de sahip olduğu için Chip seti aynı zamanda AGP ile RAM arasındaki iletimi de düzenler.
Güncel Teknoloji ile gelen görevler:
- SATA raid gibi yeni disk yönetim görevleri
- 1394 Bağlantısı, Centrino teknolojisi
- çift çekirdekli işlemci yönetimi
- HT Teknolojisi
- CSA:Communications Streaming Architecture. Gigabit Ethernet kartı iletişim yönetimi
- Çift kanal bellek yönetimi
Sistem performansına en büyük etkiyi, CPU ile bellek arasındaki veri alışverşi yapar. Bu veri yolu ne kadar düzenli çalışırsa ve bantgenişliği ne kadar büyük olursa o kadar yüksek performans elde edilir. Sisteme bir defa I/O' dan veri girdikten sonra tüm aktif veriler bellekte olacağından, bundan sonraki işlemler sürekli CPU ile bellek arasında geçer. Bu işlemlerin hızlı olması, sistem performansını doğrudan etkiler. İşlem sonunda elde edilen sonuç veriler daha sonra sabit diske veya tekrar I/O' dan sistem dışına gönderilir. Buna göre, anakart üzerindeki kuzey köprüsü birinci dereceden veri yolundan dataların hızlı bir şekilde, kontrollü olarak aktarılmasından sorumludur. Hangi veri sistemdeki hangi elemana hangi hızda gidecek.
Bu sistemlerde CPU ile bellek veya AGP vereiyolu arasında ya da CPU ile I/O elemanları arasındaki veri alışverşinde sistem veri yollarının bantgenişlikleri çok önemlidir. Bantgenişlikleri ne kadar fazla olursa sistem performansı da o kadar yüksek olacaktır. Bantgenişliği (işlemci çekirdeğine veri aktarım oranı) aşağıdaki şekilde hesaplanır. Bantgenişliği=bit olarak veri yolu genişliği*her saat çevriminde aktarılan veri*CPU saat frekansı. Meselâ, 64-bitlik veri yolundan 133 MHz'de aktarılan veri oranı 1 ise, bu veri yolunun bantgenişliği 1064GBit/s'tir. Bu oran 8-bite bölünürse, 1.064 GBayt/s yapar.<references group="http://ssvrn.blogcu.com/kuzey-koprusu-guney-koprusu-ve-gorevleri/6271131" />
Sé Nova
Sé Nova Portekiz'de Coimbra belediyesine bağlı olan, 1,43 km2 yüzölçümüne sahip, 8.295 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: freguesia).
Harran Üniversitesi
Tarihçe
Şanlıurfa’da kurulan ilk yükseköğretim birimi “Şanlıurfa Meslek Yüksekokulu”dur.1976 yılında Dicle Üniversitesine bağlı olarak kurulmuştur. Daha sonra, 1978 yılında Dicle Üniversitesine bağlı Ziraat Fakültesi,1984 yılında Dicle Üniversitesine Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü ve 1988 yılında Gaziantep Üniversitesine bağlı İlahiyat Fakültesi kurulmuştur. Harran Üniversitesi Rektörlüğü 11.07.1992 tarihli ve 21281 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 03.07.1992 tarih ve 3837 sayılı kanun ile kurulmuştur ve bu birimler 03.07.1992 tarih ve 3837 sayılı kanunla Harran Üniversitesine bağlanmıştır. Ayrıca Fen-Edebiyat Fakültesi, Tıp Fakültesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü ve Sağlık Bilimleri Enstitüsü 11.07.1992 tarihli ve 21281 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 03.07.1992 tarih ve 3837 sayılı kanun ile Rektörlüğe bağlı olarak kurulmuştur.
Siverek Meslek Yüksekokulu, Hilvan Meslek Yüksekokulu, Suruç Meslek Yüksekokulu, Birecik Meslek Yüksekokulu, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Viranşehir Meslek Yüksekokulu ve Bozova Meslek Yüksekokulu 2547 sayılı kanunun 2880 sayılı kanunla değişik 7/d-2 maddesi uyarınca Yüksek Öğretim Kurulunun 16.09.1994 tarih ve 21785 sayılı yazısı ile kurulmuştur.
Veteriner Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi 21.07.1995 tarih ve 22350 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 04.07.1995 tarihli ve 95/7044 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmuştur.
Akçakale Meslek Yüksekokulu ve Ceylanpınar Meslek Yüksekokulu 2547 sayılı kanunun 2880 sayılı kanunla değişik 7/d-2 maddesi uyarınca Yüksek Öğretim Kurulunun 07.09.1995 tarih ve 1869/17819 sayılı yazısı ile kurulmuştur.
Sağlık Yüksekokulu 02.11.1996 tarih ve 22805 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 10.10.1996 tarihli ve 96/8655 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmuştur. 1996 yılında Kahta Meslek Yüksekokulu kurulmuştur. Ancak, Kahta Meslek Yüksekokulu 01.03.2006 tarih ve 5467 sayılı kanunla kurulan Adıyaman Üniversitesi’ne bağlanmıştır.
Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Turizm ve Otel İşletmeciliği Yüksekokulu 29.07.2007 tarih ve 26597 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 26.06.2007 tarih ve 2007/12400 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmuştur.
Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu 05.12.2007 tarih ve 26721 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan 02.11.2007 tarih ve 2007/12786 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmuştur.
Devlet Konservatuvarı Yüksek Öğretim Genel Kurulunun 30.11.2011 tarihli kararıyla 2547 sayılı kanunun 2880 sayılı kanunla değişik 7/d-2 maddesi uyarınca kurulmuştur.
Yabancı Diller Yüksekokulu 23.06.2012 tarih ve 28332 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 24.05.2012 tarih ve 2012/3243 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmuştur.
Viranşehir Sağlık Yüksekokulu 08.09.2012 tarih ve 28405 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 25.07.2012 tarih ve 2012/3527 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmuştur.
Şanlıurfa Meslek Yüksekokulu 2547 sayılı kanunun 2880 sayılı kanunla değişik 7/d-2 maddesi uyarınca 25.08.2011 tarihli Yüksek Öğretim Kurulu kararı gereğince Şanlıurfa Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu ve Şanlıurfa Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu olarak ikiye ayrılmış ve 2012 yılında faaliyete geçmiştir.
Mühendislik ve Doğa Bilimler Fakültesi 25.11.2012 tarih ve 28478 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 22.10.2012 tarih ve 2012/3902 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmuştur.
Diş Hekimliği Fakültesi Resmi Gazetede yayımlanan 20.08.2015 tarih ve 2015/8052 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmuştur.
Sağlık Yüksekokulu 25.01.2016 tarihli ve 2016/8562 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla Sağlık Bilimleri Fakültesi’ne dönüşmüştür.
Halfeti Meslek Yüksekokulu 2547 sayılı kanunun 2880 sayılı kanunla değişik 7/d-2 maddesi uyarınca Yüksek Öğretim Kurulunun 07.12.2017 tarih ve 86028 sayılı yazısı ile kurulmuştur.
Harran Meslek Yüksekokulu 2547 sayılı kanunun 2880 sayılı kanunla değişik 7/d-2 maddesi uyarınca Yüksek Öğretim Kurulunun 12.04.2018 tarih ve 30087 sayılı yazısı ile kurulmuştur.
Eczacılık Fakültesi Resmi Gazetede yayımlanan 04.06.2018 tarih ve 2018/11959 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmuştur.
Üniversitemiz bugün 14 Fakülte, 4 Yüksekokul, 1 Devlet Konservatuvarı, 13 Meslek Yüksekokulu, 3 Enstitü, 15 Araştırma ve Uygulama Merkezi ile faaliyetlerini sürdürmektedir.
Rusça
Rusça, Beyaz Rusça ve Ukraynaca ile birlikte Hint-Avrupa dil ailesinin Slav Dilleri grubunun Doğu Slav Dilleri alt grubuna girer. 20. yüzyılda politik açıdan önemli bir dil olan Rusça, Birleşmiş Milletlerin resmi dillerinden biridir. Rusça dünya üzerinde en çok konuşulan 7. dildir. Rusça Kiril alfabesini kullanır. Çünkü Latin harfleri Rus dilindeki tüm sesleri ifade etmek için yeterli değildir. Rusçada vurgu çok önemlidir. Rusça sözcüklerde vurgunun belli bir yeri yoktur. DolayısıyӀa sözcükleri öğrenirken vurguyu ve telaffuzu doğru öğrenmek önemlidir. Rusça kelime okunuş vurgu bulunduğu yere bağlı olarak değişebilmektedir. Mesela: золото [zólata] - золотой [zalatóy]
Özellikleri
Ukraynaca ve Belarusça dili Rusçaya en yakın olan dillerdir. Doğu Slav dilleri de Rusçaya çok yakındır. Ukrayna ve Belarus'un doğu ve güney bölgelerinde de Rusça konuşulur. Eski bir Doğu Slav lehçesi olan Novgorod Lehçesinin Rusçanın oluşumunda büyük önem oynadığı kabul edilir. Bulgarca her ne kadar dil bilgisi olarak Rusçadan farklı olsa da her ikisi de 19. ve 20. yüzyıllarda Slav etkisi altına girmiştir. Bu yüzden Rusça ile Bulgarca arasında birçok ortak kelime vardır. Rus dilinde harfleri yumuşatmak veya kalınlaştırmak için oluşturulan özel harfler vardır. ь bu harf önüne gelen sesi yumuşatır. ъ bu harf ise sertlik işaretidir. Rusça yüzyıllar içerisinde İngilizce, Fransızca, Almanca, Hollandaca, Lehçe, Latince gibi dillerden etkilenmiştir. Monterey, Kaliforniya'da yer alan Savunma Dil Enstitüsüne göre İngilizceyi akıcı konuşabilen birinin 720 saatlik bir eğitimle Rusça öğrenilebileceğini hesaplamıştır. Rusça dünya politikasında kritik rol oynadığı için Birleşmiş Milletler İstihbarat Topluluğunda sabit hedef dili olmuştur.