cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Parkes Gözlemevi
Parkes Gözlemevi Ziyaretçi Merkezi
Parkes Gözlemevi Ziyaretçi Merkezi, çanaklar hareket ederken insanların gözlem yapmasına imkân sağlar. Teleskopun tarihi, astronomi ve uzay bilimleri ile 3 boyutlu sinema sergileri bulunmaktadır.
Radyo Teleskop
Parkes Radyo Teleskobu, CSIRO Radyofizik Laboratuvar şefi E.G. "Taffy" Bowen tarafından 1961 yılında tamamlanmıştır. II. Dünya Savaşı süresince E.G. "Taffy" Bowen ABD'de radar geliştirmek için çalışmalarda bulunmuş ve bilim dünyasında güçlü arkadaşlıklar kurmuştur. İki hayırsever kuruluş, teleskobun yapımı için gerekli ücretin yarısını karşılamışlardır. Bu olay devlet başkanının dikkatini çekmiş ve böyle oluşumlar için finansal desteklerde bulunulmasının önünü açmıştır.
Donanım
Birinci gözlem aracı, 64 metre (210 ft)'lik hareketli çanak teleskopdur. Güney yarım kürede ikinci en büyük çanak, Dünya da ise en büyük hareketli çanaktır (Tidbinbilla'daki DSS-443 Derin Uzay İstasyonundaki çanak 70 metre (230 ft) uzunluğundadır ve Parkes'ten büyüktür). Parkes tamamlanmasından sonra günümüze kadar neredeyse sürekli faaliyet göstermiştir. Çanak yüzeyi fiziksel olarak orta kısmına santimetre ve milimetre uzunluğundaki mikrodalgaları çanağın odağına odaklamak için düz metal plakalar ekleyerek yükseltildi. Çanağın dış kısmı ince metal bir kafesten oluşur ve bu da farklı iki tonlu bir görünüm yaratır.
18 metrelik (59 ft) çanak, 1963 yılında Fleurs Gözlemevine taşındı. Raylar üstüne konulmuş bir traktör motoru ile ana çanağı kolayca değiştirdiler. Apollo programı için ana çanak ve uplink anten bir inferometre de kullanılmıştır. Bu gözlemevi 1980'lerin başından bu yana terk edilmiş durumdadır.
Teleskop altazumut bir kaideye sahiptir. Yapısı itibarıyla çanak, aynı dönme eksenine yerleştirilmiş bir mock-teleskop tarafından yönlendirilir ama ekvatoryal bir kaide ile olması gerekmektedir. Bu iki dinamik kilitlendiğinde lazer kılavuz sistemi tarafından astronomik nesneler izlenebilir. Bu birincil ve ikincil yaklaşım Barnes Wallis tarafından tasarlanmıştır.
Parkes teleskopunun başarısı NASA'nın Derin Uzay teleskopunun temel tasarımı için ilham kaynağı olmuştur.
1998 yılında Parkes radyo teleskopu perytons adı verilen hızlı radyo patlamaları ve sinyallerini tespit etmeye başladı. Bu da başka bir galaksiden bir sinyalin gelebileceği, nötron yıldızlarının kara delik oluşturabileceği ya da yıldırımlara müdahale edebilineceği teorilerini ortaya koydu. 2015 yılında tesiste oluşturulan mikrodalga döngüsü sırasında, fırının kapağının bir personel tarafından açık unutulması perytons oluşumuna sebep oldu. Mikrodalga döngüsü başladığında açık olan kapı, magnetron kapatma aşaması sırasında 1.4 GHz mikrodalga fırından çıkmayı başardı. Daha sonraki testlerde bir peryton ürettiği 1.4 GHz, mikrodalga fırının kapısı açıldığında zamanından önce teleskop uygun bir açıdayken dışarı çıktı. "Hala tam olarak bilinmemekle birlikte mikrodalga fırınlar peryton reseptörlerini oluşturmakla suçlanamazlar."
Alıcılar
Alıcı kabini, parabolik çanak odağında yer almaktadır. Kabin 27 metrelik 3 payanda tarafından desteklenmektedir. Kabin çoklu radyo ve mikro dalga detektörü içermektedir. Farklı bilimler için farklı ışınlara değiştirilebilir.
Gözlemevi, Avustralya Ulusal Teleskop Kuruluşu'nun bir parçasıdır. Sık sık 64 metrelik bir çanak çok uzun enterforemetre dizisi oluşturmak için Narrabri'de Avustralya Kompakt Teleskop Dizgesi ve Mopra tek bir çanak ile birlikte çalıştırılırlar.
Tarihi olmayan astronomi araştırmaları
Parkes gözlemevi, Apollo'nun Ay'daki görevi süresince NASA'ya iletişim ve telemetri sinyalleri göndermek için kullanılmıştır. Ay, Dünya'nın Avustralya hizasındayken kapsama alanı sağlamıştır.
Teleskop ayrıca NASA Galileo görevinden Jüpitere bilgi aktarılmasında kullanılmıştır.
Gözlemevi günümüze kadar pek çok gözlemde kullanıştır. Bunlardan bazıları:
Apollo 11 Yayını
Buzz Aldrin, Ay Modülü'nde TV kamerasını açtığında, aynı anda 3 antenden sinyal almıştır. Bunlar, Kaliforniya'daki 64 metrelik Goldstone anteni, Avustralya, Canberra yakınındaki 26 metrelik Honeysuckle Creek ve 64 metrelik Parkes çanağıdır. Yayının başında NASA en iyi resimleri çekmek için Goldstone ve Honeysuckle Creek'den sinyal almıştır. 9 dakika sonra Parkes çanağından sinyal alınmaya başlanmıştır ve yayın 2,5 saat sürmüştür.
31 Ekim 2011'de Google Avustralya Parkes'ın 50. yılı şerefine simgesini değiştirmiştir.
Mars Gezgini
2012 yılında Gözlemevi, Merak keşif aracının UHF radyo sinyalini simüle etmek için, Mars gezgini Opportunity'den (MER-B) özel sinyaller aldı. Merak (MSL), erken iniş için hazırlandı ve 6 ağustos 2012 de başarıyla inişini tamamladı.
Jason Cunliffe
Jason Ryan Quitugua Cunliffe (d. 23 Ekim 1983, Hagåtña), Guamlı millî futbolcudur. Orta sahada oynayan futbolcu, Rovers FC kulübünde forma giymektedir.
Kulüp takımları kariyeri
Profesyonel futbol kariyerine Kaliforniya'nın Santa Clara Broncos' kulübünde başladı.
Millî takım kariyeri
Guam millî futbol takımı formasını giyen ve 35 maçta 17 gol kaydeden Cunliffe, birçok maça kaptan olarak çıkmıştır.
Chicago Borsası
Chicago Menkul Kıymetler Borsası 21 Mart 1882'de kuruldu. 1949'da Chicago Borsası St. Louis Borsası, Cleveland Borsası ve Minneapolis-St. Paul Menkul Kıymetler Borsası ile birleşti. 1959'da birleşime New Orleans Borsası da katıldı.
Antonio Rodríguez Martínez
Antonio Rodríguez Martínez ya da kısaca Toño (d. 17 Aralık 1979), Rayo Vallecano takımında kaleci pozisyonunda görev yapan İspanyol futbolcudur.
Profesyonel kariyerine 1998 yılında Hércules B kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Hércules, Recreativo, Racing Santander, Recreativo, Granada, Elche ve Rayo Vallecano kulüplerinde oynadı.
Ollie
Ollie Alan "Ollie" Gelfand ve Rodney Mullen tarafından ortaklaşa keşfedilmiş olan ve havada yapılan bir kaykay hareketi dir .Ollie kickflip, heelflip ve pop shove-it gibi havada yapılan diğer kaykay hareketlerinin temelini oluşturur. Hareket aynı zamanda elle temas etmeden havalanma , olarak bilinir.Şöyle ki; ollie yaparken, kaykaycı kaykay tahtası yahut da kaykayına bağlı herhangi bir aksesuarından elleri veya vücudunun başka bir kısmı ile tutunmaz.
Rekorlar
''Tony Hawk yarım rampada Indy 900 hareketini ilk yapan sporcudur.Aldrin Garcia 1.14 cm ollie rekoru.Çin Seddi üzerinden atlayış.
Francis Farewell Starlite
Kanye West, Bon Iver'den Justin Vernon, Benny Blanco, Cashmere Cat, Chance the Rapper, Nico Segal, Frank Ocean ve Banks gibi birçok sanatçı ve yapımcıyla sık sık işbirliği yapmaktadır.
Alexandre Moreno Lopera
Alexandre "Álex" Moreno Lopera (d. 8 Haziran 1993), Aston Villa takımında sol bek pozisyonunda görev yapan İspanyol futbolcudur.
Profesyonel kariyerine Vilafranca kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Llagostera, Mallorca, Rayo Vallecano ve Elche kulüplerinde oynadı.
Antigua ve Barbuda arması
Antigua ve Barbuda arması, Antigua ve Barbuda devletinin resmî armasıdır.
Kaymaz Barajı
Kaymaz Barajı, Eskişehir'de, Çayırlık Çayı üzerinde, sulama amacı ile 1975-1977 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.
Toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 216.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 29,00 m, normal su kotunda göl hacmi 1,43 hm³, normal su kotunda göl alanı 0,20 km²'dir. 420 hektarlık bir sulama alanına hizmet vermektedir.
Papua Yeni Gine kinası
Kina, ya da tam ismiyle Papua Yeni Gine kinası (İngilizce: Papua New Guinean kina; ISO 4217: PGK), Papua Yeni Gine'de kullanılan resmî para birimidir. Altbirimi "toea" ve bir kina 100 toea'ya bölünür. 19 Nisan 1975'te Avustralya dolarının yerini alarak eşit değerle dağıtılmaya başlamıştır. "Kina" ismi, Tolai halkı tarafından konuşulan Kuanua dilinden alınmış ve ülkenin bazı bölgelerinde ticaret için kullanılan inci kabuğunu tanımlar.
Papua Yeni Gine kinası Papua Yeni Gine Bankası tarafından dağıtılır. Aşağıdaki şekillerde dağıtılır:
Ruby Riot
Dori Elizabeth Prange (d. 9 Ocak 1991; Edwardsburg, Michigan) Amerikalı profesyonel güreşçi ve profesyonel güreş menajeri.
Başarıları
Absolute Intense Wrestling All American Wrestling All Elite Wrestling Alpha-1 Wrestling Channel Islands World Wrestling Chikara Ohio Valley Wrestling Pro Wrestling Illustrated Sports Illustrated Revolution Championship Wrestling Shimmer Women Athletes
Riot Zone
Riot Zone Mail.ru tarafından servis edilmiş, online web tabanlı, askeri bir strateji oyunudur. MMORTS türünde olan tarayıcı tabanlı online oyun Riot Zone, tarihsel konuya sahip olmasına rağmen aksiyon yüklü adrenalin dolu bir oyun. PvP’nin temel alındığı Riot Zone tamamen Türkçeye çevirilmiştir. Yüzde yüz Türkçe olma özelliğiyle nadir Browser oyunları arasında olan Riot Zone, Türkçe içeriğiyle oyuncuların görevleri ve senaryoyu anlayarak oynamalarını sağlıyor.
Riot Zone’nin temelinde iki ulus bulunuyor bunlar: Scarlet Alliance (Kırmızı Müttefikler) ve Crown Coalition (Hükümdar Koalisyonu). Bu ulusların farklı yapıları, karakter sınıfları, silahları ve daha birçok özellikleri bulunuyor.
Riot Zone savaş mekaniği
Oyunculara bir PvP deneyimi sunan Riot Zone’da oyuncular, büyük bir savaşın içinde olan Mirayna’yı kurtarmak için kendilerini feda eden askerleri yönetiyor. Tropik bir ormanda geçen bu savaş, yarı otomatik olarak yönetilen askerleri görevlendiren oyuncuların stretejisine göre şekilleniyor. Oyuncuların zafere ya da yenilgiye giden yolunda taktikleri, askerleri eğitme yetenekleri, ellerindeki mühimmatı kullanma yöntemleri ve stratejileri en önemli rolü oynuyor.
2021 Eurovision Şarkı Yarışması'nda İsveç
İsveç, 2021 Eurovision Şarkı Yarışması 'na katılmıştır. İsveçli yayıncı Sveriges Television (SVT) tarafından Hollanda'nın Rotterdam şehrinde yapılan 2021 yarışması'nda İsveç'i temsil eden katılımcı Melodifestivalen 2021 yarışması sonucunda belirlenmiştir. İsveç'i "Voices" adlı şarkısıyla Tusse temsil etmiştir.
Geçmişi
2021 yarışması'ndan önce, İsveç Eurovision Şarkı Yarışması'na elli dokuz kez katılmış, ilk katılımını 1958 yılında gerçekleştirmiştir. İsveç günümüze dek hiç kazanamamıştır. Ülke en iyi derecesini 1974 yılında ABBA'nın seslendirdiği "Waterloo" adlı şarkısıyla, 1984 yılında Herreys'in seslendirdiği "Diggi-Loo Diggi-Ley" adlı şarkısıyla, 1991 yılında Carola'in seslendirdiği "Fångad av en stormvind" adlı şarkısıyla, 1999 yılında Charlotte Perrelli'nin seslendirdiği "Take Me to Your Heaven" adlı şarkısıyla, 2012 yılında Loreen'in seslendirdiği "Euphoria" adlı şarkısıyla ve 2015 yılında Måns Zelmerlöw'in seslendirdiği "Heroes" adlı şarkısıyla birinci olarak almıştır. En kötü derecesini ise 2010 yılının yarı finalinde 11. olarak almıştır. İsveç Yarı final sistemi getirilen 2004 yılından bu yana 1 kez finale çıkamamıştır. 2020 yılında İsveç The Mamas tarafından seslendirilen "Move" şarkısı ile katılacağı planlanmıştı fakat 2019 koronavirüs hastalığı (COVID-19) salgını nedeniyle yarışma iptal edilmiştir.
İsveçli yayıncı Sveriges Television (SVT) İsveç'in temsilcisini seçmek için görevlendirilen kuruluştur. İsveç ilk katıldığı 1958 yılından günümüze kadar temsilcisini sadece Ulusal Final yöntemi ile belirlemiştir. 2021 yılı için SVT yayıncısı temsilcisini Melodifestivalen 2021 adlı Ulusal Final yöntemiyle belirlemiştir.
Melodifestivalen 2021
İsveçli yayıncı Sveriges Television (SVT) tarafından organize edilen Melodifestivalen 2021 yarışmasının kazananı 2021 Eurovision Şarkı Yarışması'nda ülkesini temsil edecek. Etkinliğin Yarı finalleri 6 Şubat - 27 Şubat 2021 tarihleri arasında ve Finali 13 Mart 2021'de gerçekleştirilecek. Yayıncı yarışmaya başvuru katılımlarını 24 Ağustos ve 16 Eylül 2020 tarihleri arasında açmıştır.
Bremen Borsası
Bremen Borsası, (Bremer Börse) Almanya, Bremen merkezli bir borsa idi. Mart 2003'te Bremen Borsası, Bremen-Berlin Borsası olarak Berlin Borsası ile birleşti. 2007 yılında borsanın holding şirketinin mülkiyeti yeni kurulan Bremen Menkul Kıymetler Borsası Vakfı'na gitti.
2021 Eurovision Şarkı Yarışması'nda İsveç
Final
Final 13 Mart 2021 tarihinde Annexet, Stockholm'da seyircisiz şekilde gerçekleştirilmiştir.
Eurovision'da
2021 Eurovision Şarkı Yarışması, Yarı finalleri 18 ile 20 Mayıs 2021 tarihlerinde, Final ise 22 Mayıs 2021 tarihinde Hollanda'nın kenti Rotterdam'da bulunan Rotterdam Ahoy'da yapılmıştır. 19 Kasım 2020 tarihinde Avrupa Yayın Birliği (EBU) yarışmanın yarı finallerin dağıtımının 2020 Eurovision Şarkı Yarışması'nın Yarı final kuralarında olduğu gibi ülkelerin bulundukları yarı finalde yarışmasına karar verilmiştir. Bu karara göre İsveç 18 Mayıs 2021 tarihinde yapılan 1. Yarı finalin birinci yarısında yarışmıştır.
2021'in bütün katılımcı şarkıları yayınlandıktan sonra yarışmanın yönetmenleri Yarı finallerde hangi ülkenin kaçıncı sırada çıkacağı belirlemiştir. Yarışmanın yönetmenleri İsveç'in Rusya'dan sonra ve Avustralya'dan önce 4. sırada sahne almasına karar vermiştir. Gösterinin sonunda, İsveç'in ilk 10'da yer aldığı ve dolayısıyla büyük finale yükseldiği ilan edildi. Daha sonradan İsveç'in 142 puan alarak yedinci olarak finale çıktığı açıklanmıştır. Tusse halktan 51 ve jüriden 91 puan almıştır.
Yarışmanın yapımcılarının Final kura çekimi kararı sonrasında İsveç'in 'dan sonra ve 'dan önce 25. sırada sahne almasına karar verilmiştir. Yarışmanın sonunda İsveç halktan 63 puan ve jüriden 46 puan alarak toplamda 109 puanla yarışmada on dördüncü olmuştur.
Detaylı oylama sonuçları
Beş kişiden oluşan İsveçli jüriler:
Uzay mekiği katı roket güçlendiricisi
Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricileri (SRBs) üretilen uçabilen en güçlü roket motorlarıydı. Her bir güçlendirici toplam maksimum 13,800 kN (3,100,000 Ibf) itme gücüne sahiptir. Kabaca düşündüğümüzde bir çift; tek yanma odalı sıvı yakıtlı roket motoru olan Rocketdyne F-1 kadardır ve bu da toplam ağarlığın 1,180,000 kg (2.600.000 lb) kadar olması yani mekiğin ağırlığının yarısını oluşturması demektir. Uzay
Mekiği Katı Roket Güçlendiricilerinin motor parçaları Birgham Thiokol da ve Utah’da üretilmiştir daha sonra bu yerler ATK şirketi tarafından alınmıştır. Katı roket iticileri diğer parçaları Pratt and Whitney’nin bir yan kuruluşu olan USBI tarafından sağlandı. Yapılan bu anlaşmalar ve Boeing ve Lockheed Martin firmalarının ortak girişimi daha sonra Birleşik Uzay İttifakını oluşturuldu.
270 Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricisi (SRBs) programı başlatıldı ama sadece dört tanesi yenilendi. Bunlar STS – 51-L (Challenger son görev) ve STS-4’tü. Bu yenilenmeler de 5.000 üzerinde parça yeniden kullanmak için her uçuştan sonra yenilenmiştir. Son olarak STS-135’e koydular ve daha önceki 59 görevden ve bu görevlerin içinde STS-1 inde bulunduğu kalan parçalarını kullandılar. Ama yapılan uçuş öncesi muayenede aldıkları normal olmayan sonuçlar yüzünden bazı geliştirmeler yapması gerekti.
Bakış
İki kullanımlık Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricileri fırlatma rampasından yaklaşık 150.000 ft kadar yüksekliğe mekiğe asansör görevi görmesi sağlandı. İki tane Uzay mekiği Güçlendiricisi tarafından oluşturulan mobil bir fırlatma platformu olarak düşünülmüştür. Her bir güçlendirici deniz seviyesinde 2,800,000 Ibf (12 M) itiş gücüne sahiptir ve bu güç kalkıştan sonra 3,100,000 Ibf (14 MN)‘ye çıkar. Üç uzay ana mekiği motorunun bu itme gücüne anca ulaşıyor. 75 saniye kadar sonra Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricileri ayrıldıktan sonra, Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricilerinin bulunduğu mekik 220,000 ft (67 km,42 mi) irtifada bulunmaktadır. Daha sonra paraşütle okyanusa doğru inmeye başlar ve okyanusta oluşturduğu dalga 122 deniz mili yani yaklaşık 226 km’lik bir alana yayılımına yol açar.
Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricileri yeniden kullanım için tasarlandığından büyük ve sağlam olması gerekiyordu. Her biri 149.16 ft (45.46 m) uzunluğunda ve 12.17 ft (3.71 m) çapındadır.
Her bir Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricisi toplam 1,300,000 Ib yani 590,000 kg ağarlığındadır. Her bir güçlendirici için 91,000 kg yakıt gerekmektedir yani motorun boş ağarlığı 1,100,000 Ib (500,000 kg). Bu da çıktığı yükseklik ve ağarlık bakımından bakıldığında %69 verim sağlamaktadır.
Her bir güçlendirici motor(itici, ateşleteyici vs.), yapısı, ayrılma sistemi operasyonal uçuş araçları, elektronik yenileme, piroteknik, yavaşlatma sistem, itme vektör kontrol sistemine bir dizi güvenlik imha sistemi vardır.
Güçlendiriciler yedi farklı şekilde üretilen çelikten yapılmıştır. Aynı yerde üretilen çelik parçalar bulunduğu yerde birleştirilip daha sonra son montaj için Kennedy Uzay Merkezi ne demir-yoluyla götürülmüştür.
Tutulan Mesajlar
Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricisi aşağısındaki dört birimi mekiğin mobil platformda durmasına destek olmaktadır. Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricileri kalkış platformuna cıvatalarla bağlıdır ve bu cıvataların her iki ucunda somun bulunmaktadır. Üst tarafta bulunan somun iki adet NASA standart fünyesi (NSDs) bulundurur ve bu fünyeler katı roket motoru ateşlemeyle sorumludur.
İki NSDs alttaki tutucuları ateşlerken, altta bulunan cıvatalar oluşan gerginlikten dolayı serbest kalırlar. Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricilerindeki cıvatalar 710 mm uzunluğunda ve 89 mm çapındadır.
Elektrik Güç Dağılımı
Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricisinin içinde elektrik gücü dağılımı doğru akımla sağlamaktadır ve 28±4 Volttur.
Hidrolik Güç Üniteleri
Her Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricinin kendine yeten 2 tane bağımsız hidrolik güç üniteleri vardır. Her bağımsız hidrolik güç ünitesi yardımcı güç ünitesi(APU), yakıt besleme modülü, hidrolik pompa, hidrolik haznesi ve hidrolik sıvı manifoldundan oluşur. Bu yardımcı güç ünitesi gaz şeklinde olan bir hidrozin ve Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricisi için hidrolik basınç üreten mekanik şaft gücüyle doluydu. Hidrolik güç ünitesi bir Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricide iki adet bulunur.
Gaz jeneratörü katalitiği hidrozinin sıcak bir ortama girmesi ve bozulmasıyla, yüksek basınçlı gaz oluşturmasıyla; iki kademeli türbin mekanik gücü elde edilir buda adeta şanzımanlı bir sürüş sağlar. Atık gaz denize atılmadan önce gaz jeneratörünün gövdesinin içinde soğuk ve düşük basınçta bekliyordu. Sistem kendi kendine başlamıyordu. Çünkü yakıt pompası kendi kendine türbini döndüremezdi. Oluşturulan bypass hattıyla yakıt pompalandı ve gaz jeneratörü nitrojen tankındaki basıncı kullanarak çalıştı.
Yardımcı güç kaynağının hızı %100’e ulaştığında kaynağı birinci kontrol vanası kapatılıyordu, yardımcı güç kaynağı kullanılan elektronik kontrollerle hızı kontrol altına alınıyordu. Eğer birinci kontrol vanası başarısız olursa, ikinci kontrol vanası %112 hızda yardımcı güç kaynağını devir alıyordu.
Yardımcı güç kaynağı %100 de 72,000 rpm, %110 da 79,200 rpm ve %112 de 80,640 rpm dir.
Yardımcı güç kaynağı ve hidrolik güç kaynağı ve hidrolik sistemleri 20 tane daha görevde tekrar kullanılabilir.
İtiş Yön Kontrolü
Bu itiş kontrol sistemi mekiğin üç yönde (yukarı-aşağı, sağa-sola, öne-arkaya) gidiş yönünde kontrol etmek için kullanılır. İtiş yön kontrol sistemi uçuşun kontrol edilmesinde kullanılır ve üç temel motorla yönlendirilir. İki tanesi Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricisinin göğsünde bulunur ve mekiğin tutunması ve yörüngesinde kalmasını sağlar. Dört bağımsız uçuş kontrol sistemi kanalı ve dört yönlendirici kanal kontrolüyle 6 ana motor kontrol edilir katı roket iticisinin yönlendirmesi sağlanır.
Her Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricisi servo aktüatörleri dört bağımsız iki aşamalı servovalfinden oluşur. Her servovalf aktüatörün gücünü kontrol eder buda itme yönünü kontrol etmek demektir.
Dört servo valfın içinde bulunan her tahrik biriktirdiği gücü hangi yöne kullanacağı konusundan etkileşim halindedir. Dört servovalf dört aynı komutla oluşabilecek tek hatalı komutu engeller. Eğer hatalı komut önceden belirlenmiş bir süreden daha fazla devam ederse, basınç farkını düzenlemek için seçici bir vana vardır ve aktiftir.
Hatalı monitöre ulaşan her bir kanalı göstererek, kanalın bypass edilmesi sağlanabilir. Her kanalda bir izolasyon vanası arızalandığında bypass ya da sıfırlama olanağına sahiptir.
Her tahrik ramine pozisyon geri bildirimi sayesinde itiş yönünü kontrol eden bir sistem bulunmaktadır. Her servo aktüatörün suya inişi sırasında meme yastık ve yataklarının zarar görmemesi sağlanarak; bu sistemin korunması sağlandı.
Cayroskop Oranı Derleyicisi
Her Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricisi üç adet cayroskop oranı derleyicisi (RGAs) bulundurur ve her RGA da bir saha ve bir cayroskop yönlendiricisi bulundurur. Bu açısal bir artışla saha ve sağ solo gitmesini kontrol eden bir navigasyon ve kontrol sistemi vardır. İlk uçuş esnasından ayrılma gerçekleşene kadar cayroskop oran derleyicisi sayesinde yönlendirilmektedir. Ayrılma anında katı roket güçlendirircisindeki cayroskop oranı derleyicisindeki değişimi tarafından yörüngedeki cayroskop oran derleyicisine yaptırılır.
Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricisi cayroskop oranı derleyicisindeki değişimi uçuş yörüngesindeki GPCs tarafından yönlendirilir. Cayroskop oranı derleyicisindeki artış bir orta değer alınarak yönetici yazılım tarafından bir artış hesaplanır ve hesaplanan o tutarda bir artış uygulanır. Bir cayroskop oranı derleyicisi 20 görevde kullanılabilir.
Uzay Mekiğinde Kullanılan Yakıt
Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricisinin yakıtı bir karışımdan oluşur. Bu karışım amonyum perklorat (oksitleyici %69.6), alüminyum (yakıt, %16), demir oksit (%0,4, katalizör), pılimer (PBAN, birlikte karışımı düzenleyen ve bir bağlayıcı olarak hizmet veren ikincil yakıt %12,04) ve epoksi kür (% 1,96). Bu yakıt genellikle Amonyum Perklorat Kompozit ya da APCP olarak adlandırılır. Bu karışım deniz seviyesinde ya da 268 saniyelik (2,63 km/s) bir vakum içinde 242 saniyelik (2,37 km/s) bir iç tepkiyle gerçekleşir.
Ana yakıt olarak alüminyum kullanılmıştır çünkü yoğunluğa bağlı olan enerjisi yeterince yüksektir, yaklaşık 31,0 MJ/kg. Buna karşın yüksek hacimsel enerji yoğunluğu ve yanlışlıkla ateş alması zordur.
Aşırı dinamik basıncın mekiğin yüksek gerilime maruz kalmaması için ateşleme sisteminin sağladığı yüksek itiş gücü yaklaşık 50 saniye sonra azaltılır.
Ateşleme
Ateşleme her Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricisinin manuel güvenlik kolu açıkken oluşabilir. Bunun dışında yer ekibi kalkış öncesi faaliyetler esnasında pin kolunu aktivasyonunu gerçekleştirir. T-5 dakika kala Uzay Mekiği Katı Roket Güçlendiricisi güvenlik ve kolu, açık kol pozisyonuna getirilir. Katı roket motoru ateşleme komutu üç uzay mekiği ana motorunda %90 ya da daha fazla itiş gücüne sahip olduğunda verilir. Eğer bu olay esnasında bir aksaklık olursa başlatma işlemi sistemi (LPS) sistemi durdurarak uzay mekiği roket güçlendiricisinin ateşlenmesini iptal eder.
Uzay aracı genel komut bilgisayarı (GPCs) fırlatmayı bazı kritik ana tahrik sisteminin valfleri kontrol etmesi ve uzay mekiği ana motorunun hazırlanması endikasyonları bunu izler. T-6,6 saniye kala MPS başlama komutu ön bilgisayarlar tarafından verilir. Kademeli olarak 3. Motor, 2. Motor ve 1. Motor çalışmaya 0,25 saniye içinde başlar. Ve her motorun itme birikimi ayrı ayrı izlenir. Üç uzay mekiği ana motoruda üç saniye içinde %90 itiş gücüne ulaşması gerekir. Aksi takdirde düzenli bir kapatma emri verilir ve güvenlik prosedürü uygulanır.
T-3 saniye içinde uzay mekiği ana motorunun normal itiş birikimi %90’ın üzerindeyken asansör komutu kapalı durumdadır. Ateşleme 1 komutuyla katı roket güçlendiricileri hazır konuma getirildi. T-3 saniyede, mekik başlama moduna geçmesine izin verilir. Tını olarak bilinen bu hareket 650mm (25,5 in) hareket etmesiyle oluşur.
Ateşleme 2 komutu istemsiz oluşabilecek yangının önüne geçilmektedir. Bu ateşleme komutu pro güçlendirici vardır. Delikli bir plakanın arkasında güvenlik kolu ve cihazları korunur. Bu güçlendirici başlatıcı olarak yakıtı tutuşturur: buda yakıt yanarken bütün yüzey alanı boyunca tutuşmasını ve katı roket motorunun tamamen ateşlenmesini sağlar.
T-0 da iki uzay mekiği katı roket güçlendiricisi ateşlenmiş olur ve dört yerleşik bilgisayarın emrinde: her katı roket güçlendiricisi için dört cıvatanın ayrılma olayı başladı. Üç uzay mekiği katı ana motorunun %100 güce ulaşmasıyla fırlatma işlemi tamamlanmış olur.
Ayrılma
Uzay mekiği 146,000 ft (45 km) yüksekliğine ulaştığında katı roket güçlendiricileri ayrılır. Katı roket motoru oluşturduğu bir orta değer seçilerek bütün katı roket güçlendiricilerinin yaklaşık 50 psi (340 kPa) basınca ulaştığında ayrılma gerçekleşir.
Ayrılma işlemi başladığında, itme yön kontrolü boş (gereksiz) konuma geçiyor ve ikinci tahrik sistemine içinde ana tahrik sistemine geçiliyor (0,8 saniye sürüyor.). Her bir katı roket güçlendiricisinin itme gücü 100,000 Ibf (440 kN)’dan daha aza düşüyor. 4 saniye sonra bu itme kuvveti 60,000 Ibf (270 kN) a düşüyor.
Uzay mekiği katı roket güçlendiricisi dış tankından 30 milisaniye içinde verilen mühimmat ateşleme komutuyla ayrılıyor.
Dış tankın ve katı roket güçlendiricisinin bağlı olduğu cıvata ileri bağlanma noktası oluşturur. Bu cıvata hepsinin sonunda bir baskı kartuşu içerir. İleri bağlanma noktasında güvenlik sistemini, bağlantı sistemlerini ve diğer sistemleri taşır.
Arka bağlantı noktaları üç ayrı gergiyle oluşur: üst, alt ve çapraz. Her bir gergi baskı kartuşu ve bir cıvata içerir. Üst gergi uzay mekiği için katı roket güçlendiricisini ve dış tankı taşır.
Ayrılma komutu verildiğinde katı roket güçlendiricisinde ayrılma işlemi başlatarak baskı kartuşunun içindeki bütün cıvatalar ayrılarak ve BSMs’leri tutuşturarak temiz bir ayrılma sağlanır.
Menzil Güvenlik Sistemi
Menzil güvenlik sistemi (RSS) eğer roket kontrolden çıkarsa uzaktan kumandayla roketin tamamı veya bir kısmını imha edilmesi sağlanır. Patlama, yangın, zehirli maddelerin saçılımı gibi bir olaydan insanların bu tehlikeden zarar görmeden ya da en az zarar görerek kurtulması için kullanılmıştır.
Bu sistem sadece Uzay Mekiği Challenger felaketi sırasında mekiğin parçalanmasından 37 saniye sonra, katı roket güçlendiricilerinin kontrolsüz uçuşundan dolayı aktif olmuştur.
Uzay mekiğinde her uzay mekiği katı roket güçlendiricisi için bir tane olmak şartıyla iki adet menzil güvenlik sistemi vardır. Her iki menzil güvenlik sisteminin de yer istasyonuna aktarılan iki iletişim sistemi vardır. Menzil güvenlik sistemi sadece uzay mekiğinin yörüngesindeki kırmızıçizgiyi geçmesiyle devreye girmektedir.
Menzil güvenlik sistemi iki antenle komutları alıyor ve iki dağıtıcıyla bu komutları dağıtıyor. Güvenliği ve buna bağlı olan kolu iki standart NASA kapsülüyle (NSD), CDF ve LSC sistemleriyle iletişimi sağlıyor.
Anten radyo frekansını kullanarak yer destek ekipmanlarıyla komutları alır. Gönderilen komut menzil güvenlik sistemi frekansına ulaştırılır ve oluşan sinyal dağılımı menzil güvenlik sistemine gönderildiğinde komut tamamlanır. Komut kod çözücüler gelen komut sinyallerinin dışında gelen sinyalleri engellemek için bir kod tak kullanırlar.
NSDs leri tutuşturmak için CDF bir kıvılcım sağlar bu kıvılcımda LSC güçlendiricisi yıkımı sayesinde gerçekleşir. Güvenli ve kol cihazının oluşturduğu NSDs ve CDF arasında oluşturduğu mekanik izolasyon, fırlatma ve katı roket güçlendiricilerin ayrılmasından önceki ana kadar devam eder. İlk mesaj, kol olarak bilinen, uçağın sistemine imha sistemini etkinleştirmek için izin verir ve plotun kontrol paneli üstünde bir ışık yanar. İkinci mesaj ise yangın komutudur.
Maroon 5 şarkıları listesi
Adam Levine, James Valentine, Jesse Carmichael, Michael Madden ile Matt Flynn'ın üyesi olduğu Amerikalı pop rock müzik grubu Maroon 5, günümüze kadar dört stüdyo albümü kaydetti ve çeşitli şarkıcılar ile işbirliği projeleri içinde bulundu. 1994 yılında Kara's Flowers adıyla kurulan grup 2001 yılında Maroon 5 adını aldı. Bu adı kullanarak hazırladıkları ilk stüdyo albümü Songs About Jane'de (2002) 12 şarkıya yer verdiler. Albümdeki şarkıların tamamının söz yazımında solist Adam Levine görev aldı; bunlardan altı tanesini Jesse Carmichael ile birlikte yazdı. It Won't Be Soon Before Long adını verdikleri ikinci stüdyo albümlerini 2007'de yayınladılar. Levine, bu albümde yer alan tüm şarkıların da söz yazımında görev aldı; "Makes Me Wonder", Wake Up Call", "Won't Go Home Without You", "If I Never See Your Face Again", "Goodnight Goodnight" şarkıları single olarak da yayınlandı. Bunlardan "If I Never See Your Face Again"'de Barbadoslu şarkıcı Rihanna ile düet yaptılar.
Uzay mekiği katı roket güçlendiricisi
Menzil Güvenlik Sistemi
Katı roket güçlendiricisi dağıtımı katı roket güçlendiricilerin birbirlerine çapraz bir şekilde oluşur. Böylece eğer bir imha ya da kol sinyali alırsa, bu sinyali diğer katı roket güçlendiricisine iletebilecektir.
Maroon 5 şarkıları listesi
2010'da, üçüncü stüdyo albümleri olan Hands All Over'ı satışa sundular. Albümdeki "Misery", Give a Little More" ve "Never Gonna Leave This Bed" şarkılarını single olarak da piyasaya sürdüler. Bir sonraki yıl, albüme yeni şarkılar eklediler ve yeniden satışa sundular. Eklenen bu şarkılardan biri olan "Moves Like Jagger"'da Christina Aguilera ile düet yaptılar. Şarkı, Grammy Ödülleri'nden En İyi Pop Düet/Grup Performansı dalında adaylık aldı. Haziran 2012'de, dördüncü stüdyo albümleri Overexposed'u yayınladılar. Levine, bu albümdeki şarkıların da tamamının yazımında görev aldı; bunlardan altı tanesinin yazımında grubun bir diğer üyesi James Valentine'de yer aldı. Albümün single şarkıları ise "Payphone", "One More Night" ve "Daylight" olarak seçildi. "One More Night", Billboard Hot 100 listesinin bir numarasına yükselerek albümün listedeki ilk ve tek bir numaraya yükselen single'ı oldu.
Uzay mekiği katı roket güçlendiricisi
Menzil Güvenlik Sistemi
Elektrik gücü menzil güvenlik sistemindeki bataryadan her bir katı roket güçlendiricisine gönderilir. Her katı roket güçlendiricisinin batarya yenilenmesi (yeniden şarj olmasını) menzil güvenlik sisteminin güç kısmını kullanarak sağlar.
İniş ve Kurtarma
Uzay mekiği katı roket güçlendiricileri mekiği 2 dakika içerisinde 146,000 feet (44 km) yüksekliğe çıkarırlar. 220,000 feet (67 km) yüksekliğe kadar yükselmeye devam eder, daha sonra atmosferden dünyaya düşmeye başlarlar. Okyanusa çarptığındaki hasardan korumak için bir paraşüt sistemiyle hızını düşürürler. Katı roket güçlendiricileri ayrılmadan hemen önce gönderilen bir komutla bataryadaki güç kurtarma mantığıyla çalışmaya başlar. İkinci komut ise ana paraşütlerin çıkartılmasıdır.
Kurtarma çalışması piroteknik burnun şapkasının itilmesiyle başlar. Burun kapağı açılır ve pilot paraşüt açılmaya başlar. Katı roket güçlendiricisi ayrıldıktan 218 saniye sonra burun şapkası 15,704 ft (4,787 m) de ayrılır. 11,5 ft (3,5 m) çapında konik şerit pilot paraşüttür. Pilot paraşüt katı roket güçlendiricisine gelen saklı konumdaki paraşütü dağıtmak için süspansiyon çizgilerini kullanır. On ikili gerilme uzantısı olan 105 ft (32 m) uzunluğundaki süspansiyon çizgileri paraşüt dağıtım çantasından uzakta ve 54 ft (16 m) çapında şişmeye hazır durumda olan paraşütü şişirir. Paraşüt dağıtım çantası iki kez belirtilen sürede gecikmeden sonra paraşütlerin dağılım yönünü belirler. Paraşütler yaklaşık 315,000 Ib (143,000 kg) ağırlığı kaldırabilecek güçte dizayn edilmiştir ve paraşütlerin ağarlığı 1,200 Ib (540 kg)’dır.
Katı roket güçlendiricileri paraşüt açıldıktan ve yüksekliğini koruduktan sonra 243 saniye sonra 5,500 ft (1,700 m) yükseklikte bulunur. Frustum Katı roket güçlendiricisindeki uzakta bulunan paraşütü çekti ve paraşüt ana süspansiyon çizgileri çekilerek paraşüt çantasından dışarı çıkmasını sağladı.
Dıştaki çizgiler (62 m (203 ft) uzunluğunda) paraşüt çantasındaki üç ana paraşütün çekilmesiyle şişirildiler. Frustum ve paraşütler ayrı bir yörünge üzerinde şişmeye devam ettiler. Belli bir zaman geçtikten sonra ana paraşütün sığ hatları kesik ve paraşütlerin ikinci kıyıları açık konfigürasyonlar içeriyor. Her bir 136 ft (41 m) çapında ve 20 derecelik konik şeklindeki şerit paraşütler 195,000 Ib (88,000 kg) ağarlığındadır ve her birinin ağarlığı 2,180 Ib (990 kg). Bu paraşütler hem ağarlık bakımından hem de boyut bakımından kullanılan en büyük paraşütlerdir.
Katı roket güçlendiricisinden ayrılırken hızı 76 feet/s (23 m/s)’dir ve suya ulaşması 279 saniye sürer. Florida’nın doğu kıyılarına yaklaşık 240 km uzağına düşmektedir. Güçlendiricinin 30 feet (9,1 m) kadar bir kısmı suyun üzerindedir çünkü üzerindeki paraşütlerin sağladığı kaldırma kuvveti ve motorda bulunan boş hava (yanmış) vardır.
Eskiden katı roket güçlendiricisinde bulunan ana paraşüt serbest somun mühimmatı kullanılarak serbest bırakılırdı. Güncel tasarımda ise ana paraşüt suya çarpma etkisini düşürmek için kullanılır. Tuzlu su yayın cihazı (SWAR) katı roket güçlendiricilerinin zararını azaltması için kullanılmaktadır.
Paraşüt dağıtım çantası, her bir ana paraşüt katı roket güçlendiricisinin batmaması için geliştirildi. Özel olarak donatılmış NASA gemileri MV Freedom Star ve MV Liberty Star katı roket güçlendiricilerinin inişten sonra kurtarılmasında görevlidir. Önce güçlendiriciler bulunur. Dalgıç operasyon tak (DOP)’ı tarafından katı roket güçlendiricileri suyun yüzeyine çıkartılır. Öncelikle dalgıçlar tarafından katı roket güçlendiricisine hortum takılır ve motorda bulunan su dışarı atılır. Daha sonra katı roket geliştiricilerinin burnu su yüzeyine çıkar ve katı roket güçlendiricileri kurtarma gemilerine alınır ve kurtarılabilecek nesneler Kennedy Uzay Merkezine gönderilir.
Challenger Kazası
Katı roket güçlendiricisinde oluşan bir sistem hatası yüzünden Uzay Mekiği Challenger faciası gerçekleşti. Kazanın sebebi Rogers Komisyonu tarafından kusurlu tasarımın ve bir dizi kabul edilemeyecek kadar hassas faktörlerin olduğunu tespit etti. Katı roket güçlendiricilerinin eklem bileşenleri uçuş için alışılmadık soğuk havada bekletilmesiyle zarar görmüştür. Komisyon büyük lastik “O-yüzüklerinin” 1986 Ocak sabahındaki gibi düşük sıcaklıklara (yaklaşık 36 °F (2.2 °C)) yetersiz kaldığını tespit etmiştir.
Soğuk havanın katı roket güçlendiricilerine olumsuz ettiğini ve katı roket güçlendiricilerinin içinde bitişik ana dış yakıt tankının içine bir delik açarak sıcak gazların tanka girmesi sağlandı ve daha sonra katı roket güçlendiricisindeki ve dış tank arasındaki yakıt geri dönülmez bir hataya başlamasına sebep oldu. Dağılmakta olan bir dış tankın ve koordinatı dışına çıkan sağ katı roket güçlendiricisi, mekik mach 1,92 hızında ve 46,000 feet (14 km) irtifada iken uzay mekiğinde sıvı maddeler (hızlı tutuşan sıvılar) yanarak dış tankın yüzeyini kapladı ve faciaya sebep oldu. katı roket güçlendiricisi firma tarafından soğuk havadan endişe edildiği bildirildi fakat bu dikkate alınmadı çünkü NASA o dönemde halk tarafından eleştiriliyordu ve bir baskı altındaydı, sonuç olarak NASA yöneticileri son aşamada halktan gelebilecek tepkileri düşünerek durdurma kararını vermekten çekindi.
Daha sonraki araştırmalar katı roket güçlendiricisinin yapısal elemanları üzerine oldu. Analizler öncelikle normal olmayan alanlarda yoğunlaştı. Örneğin; kurtarılan donanımları muayene etmek.
Bakılan bu yerlerden birinde katı roket güçlendiricilerinin dış tankla bağlantısını sağlayan yüzük parçası buldular. Baskı altında olmayan yerler incelendi ve bağlantı elemanlarının bazıları katı roket güçlendiricisi bağlandığı yüzük gibi elemanlar. Bu durumun suya çarpma sırasında oluşan aşırı yükten kaynaklandığı anlaşıldı. Bu durumu düzeltmek için yükseliş sırasında yüksek güç boşlukları sağlayarak, yeni takılan yüzüğün 360 derece motoru kuşatmak için tekrar dizayn edildi. Daha önce motoru kuşatan yüzük C şeklindeydi ve 270 derecelik bir alanı kuşatıyordu. Ayrıca özel yapısal testlerle mekiğin arka etek kısmında düzenlemeler yapıldı. Bu test programı sırasında normal olamayan önemli post ve etek arasında kritik yerler tekrar dizayn edildi.yapılan yenilemeler etek arka parçalarına ve konsol kısmına takviye ek parçalar konulmuştur.
Yapısı
Ana yükleyicilerin katı roket güçlendiricilerinin motor segmenteri ATK kalkış sistemi Utah Magna da yapılmaya başlandı. Uzay mekiği güçlendiricilerinin başlangıç inşaatı, montajları denetimi ve yenilenmesi Praat and Whitney’ın bir yan kuruluşu olan United Technologies’de yapıldı. Uzay mekiğinin en uzun süren bileştirme kısmı bu kısımdır. Birleşik uzay ittifakı katı roket güçlendiricisi bölümünü 1998 de bölerek Pratt & Whitney şirketini bu görevden aldı. Birleşik uzay ittifakı Kennedy Uzay istasyonu Florida’da ve Huntsville Alabama’da; katı roket güçlendiricisinde 1500 çalışan personeliyle en üst seviye personel sayısına ulaştı.
Bunun yanı sıra diğer birçok şirket katı roket güçlendiricilerinin çeşitli parçalarını temin etti.
Gelişmiş Katı Roket Projesi (ASRM)
NASA post-Challenger katı roket güçlendiricilerini Aeojet tarafından yapılan RUST International tarafından dizayn edilen Gelişmiş Katı Roket motorlarıyla değiştirmeyi planlıyordu. Gelişmiş katı roket projesi programı robotik montaj sistemi ve bilgisayarları için 2 milyon dolara yakın bir harcama yapılmıştır ama 1993’te iptal edilmiştir. Katı roket güçlendiricilerinde yapılan düzenlemelerle devam etmeyi tercih etmişlerdir.
Filament-Wound Case
Kaliforniya Vandenberg Hava Kuvvetleri Üssü de SLC-6 fırlatma rampasından kutup yörüngesine sokmak için gereken performansı sağlamak için katı roket güçlendiricilerinin filament-wound cases (FWC) kullanarak tasarlanan (çelikten daha hafif olan),Kennedy Uzay Merkezinde hazırlanan katı roket güçlendiricilerinde kullanılmıştır. Normal katı roket güçlendiricisinin aksine FWC güçlendiriciler dizayn olarak düzgün ve uyum içindedirler. Fakat SLC-6 nın kapatılması ile bu projede NASA ve ATK tarafından iptal edildi. Fakat kullanılan pozitif şeyler (O-yüzüğündeki değişimler gibi), daha sonra üretilen ya da geliştirilen katı roket güçlendiricilerine eklenmiştir.
5-Segment Güçlendiricileri
2003 yılında Uzay Mekiği Columbia’nın imhasından önce NASA 4-Segmentli katı roket güçlendiricileri yerine 5 segmentli katı roket güçlendiricilerini kullandılar. 5-Segmentli güçlendiriciler sayesnde mekiğin 20,000 Ib (9,100 kg) daha fazla yük taşımaları sağandı. Oluşabilcek tehikeleri ortadan kaldırmak için çeşitli sistemler kullandılar fakat Uzay Mekiği Columbia’nın imhasından sonra 5 segment Güçlendiricileri NASA tarafından rafa kaldırıldı.
Görmek için
Karı roket güçlendiricileri; Florida’daki Kennedy Uzay İstasyonu Ziyaretçi Alanında; Mississippi Hancock County’deki Stennis Uzay İstasyonunda; Alabama, Huntsville‘deki Uluslararası Uzay ve Roket İstasyonunda ve Utah Brigham’da Thiokol Füze Sistemlerinde sergilenmektedir.
Gelecek ve Kullanılabilecek Öneriler
Gün geçtikçe katı roket güçlendiricisinde kullanılmak üzere çeşitli öneriler sunuldu. Ancak hiçbiri (2016’ya kadar) kabul görmedi. 2018 Uzay Fırlatma Sistemi (SLS) ilk uçuş planlanana kadar 2009’da Ares I-X prototipinin ilk deneme uçuşu gerçekleşti çok fazla öneri içinde kabul gören tek öneridir.
Ares
NASA katı roket güçlendiricisinin alt yapısını ve dizaynını birkaç Ares Roketi üzarinde yeniden planladı. 2005 yılında, NASA; Çoğaltılmış Mekik Fırlatma Aracını, Orion Keşif Ekip Aracını düşük Dünya irtifasına taşımak için ve daha sonra Ay’a taşımak için kullanacaklarını duyurdu. Katı roket güçlendiricili ilk Ekip Fırlatma Aracına (CLV) Ares I adı veridi. Aslında ilk aşama için standart 4 segmentli katı roket güçlendiricisi kullanıldı. İkinci aşama ise tek bir taraftan desteklenmekte olan sıvı yakıtlı olandı. Değiştirilen Uzay Mekiği Ana Motoru, Orion’u yörüngesine sürdüler.
Sonraki dizaynlar özellikler ilk plandaki gibi 2006 da tanıtıldı. Ama 5 segmentli J-2X adında bir motor sistemi kullanıldı. 2009’ daki Augustine Komisyonu’nun ardından Ares V ön hazırlık tasarım testinden geçti. Uzay mekiğine benzer olarak Ares aracı katı yakıt ile çalışan ilk bölüm itici roketleri ikinci bölüm sıvı yakıt roket iticileriyle beraber ateşlenecekti.
Ares V’teki katı roket iticisi şu anki uzay mekiği katı roket iticilerinin gelişmiş versiyonu olarak tasarlandı fakat eski versiyondaki dört bölüm yerine beş veya beş buçuk bölümden oluşuyordu. Sıvı yakıt ikinci bölmesi uzay mekiği harici yakıt tankından türetilmişti. Bu bölme ya beş ya da altı adet RS-68 motorunun alt bölümde bulunan 10 metrelik yeni yakıt tankın altına bağlanması ya da altı adet uzay mekiği ana motorlarının uzay mekiğinin genişlemiş versiyonu olan 8.4 metrelik yakıt tankının altına bağlanmasından oluşacaktı. Bu motorlar sıvı oksijen (LOX) ve sıvı hidrojenle (LH2) yakıtlarıyla çalışacaktı.
Ares V’in üst bölümü Saturn V ve Saturn IB roketlerinin üst bölümlerinde kullanılan S-IVB’den türemiş olan Dünya kalkış bölümlü olarak adlandırıldı. Dünya’dan ayrılış bölümü, Apollo programında kullanılan roket motorlarından türeyeren J-2X roket motorlarıyla güçlendirildi. Bu roket motorları Ares I’in üst bölümünde sıvı yakıt itici roketleriyle kullanılıyordu. Dünya’dan ayrılış bölümleri, Altair Ay inicisinin alçak Dünya’ya yerleşme yörüngesine girmesi ardından Orion uzayaracıyla geri dönme ve daha sonra Altair ve Orion uzayaraçlarının Ay’a itişini sağlamak amacıyla kullanılacaktı. Dünya’dan ayrılma bölümü büyük yükleri insansız bir araç ile birlikte alçak Dünya yörüngesine taşımak ve Dünya-Ay sisteminin ötesine insansız uzayaraçları göndermek için kullanılması planlanmıştı.
Ares V, Dünya yörüngesi için 414.000 lb’ lik (188 metrik ton) ve Ay için ise 157.000 lb ‘ lik (71 metrik ton) bir taşıma kapasitesine sahip olacak şekilde tasarlanmıştı. Şu ana dek yapılmış en güçlü roket ve Amerikan Saturn V’ten daha fazla yük kaldırma kapasitesi bulunan Ares V’in tamamlanması üzerine, Sovyetlere ait N-1 roketinin iptal edilen Sovyet İnsanlı Ay Programı’nda başarısız olması ve başarılı Sovyet/Rus yapımı Energia İticileri’nin Buran Mekiği için geliştirildi.
Ay rolünün yanı sıra insanlı Dünya yörüngesi yakınında bulunan asteroid için keşif görevini de destekleyecek ve Hubble teleskobu yerine yapılacak olan 8-16 metrelik yeni büyük teleskobu Dünya-Güneş arasında bulunan L2 noktasına kadar ateşleyecekti. J-2X’ler yerde çalışmaya başlayan uzay mekiği ana motorlarından farklı olarak J-2X havanın ortasında ve vakumlu ortama yakın bölgede çalışmaya başlatılmak için tasarlandı ve Saturn V, Saturn IB ve Saturn INT-21 roketlerinde kullanıldı. Standart katı roket güçlendiricisinin konik ucu yerine, Ares I güçlendiriciye uygun bir konik ara kat yapıldı. Regulus Missile Sistemi ile roketin irtifasının korunması ve daha büyük ve ağır paraşütlerle Atlantik Okyanusuna inişi sırasında daha az hasar görmesini sağladılar.
Kargo fırlatma aracıda olarak bilinen Ares V’de 5 segmentli mekik güçlendiricileri kullanıldı. Ares V’lerde RS-68 roket motoru Delta IV EELV sistemiyle kullanıldı. Bu araçta 6 tane RS-68B motoru kullanıldı. 5.5 segmentli güçlendiriciler kullanılarak fazladan yarım segment kullanıldı ve daha fazla itiş gücü elde edildi. Yeni dizayn edilen Ares V güçlendiricisi Saturn V/INT-20, N-1, ve Energia roketlerinden daha uzun ve daha güçlüydü. Ares V daha sonra yörüngeye yerleştirme dünya’dan kalkış aşamasında kullanıldı. 5 segmentli katı roket güçlendiricili Ares I’e kıyasladığımızda 5.5 segmentli güçlendiriciye sahip Ares V’in yapı ve işlevsel fazladan kesimleri hariç aynıdır. Mekik güçlendiricileri gibi, Ares V iniş güçlendiricileri başlatmak için neredeyse özdeş bir uçuş yörüngesinde uçar.
Constellation programı içinde Ares I ve Ares V Ekim 2010 tarihinde Nasa tarafından iptal edildi.
Direct
Direct önerisi; Mekik Çoğalma Fırlatma Aracı, Ares I ve Ares V’in aksine mekikte SSMEs ile 4 segmentli (klasik) bir çift katı yakıt güçlendiricileri kullanılmıştır.
Athena III
2008 yılında PlanetSpace Athena III fırlatma aracını ISS uçuş programı kapsamında öne sürdü. Orijinal katı yakıt güçlendiricinin 2 1 /2 segment özellikli olanı dizayn edildi.
Uzay Fırlatma Sistemi (SLS)
İlk sürüm Uzay fırlatma sisteminde iki adet 4 segmentten 5 segmente çıkartılmış katı roket güçlendiricisi kullanılması planlandı. Yapılan modifikasyonla 4 segmentin ortasına 5. segment yerleştirildi. Yeni yalıtım ve yeni elektronik teknolojileriyle 1.900 Ib (860 kg) daha hafifledi. 5 segmentli katı roket güçlendiricileri %25 daha fazla itiş gücü sağlıyordu ama kullanılan 5 segmentli katı roket iticileri yeniden kullanılamıyordu.
Ayrıca bakınız
•	Solid rocket booster
•	PEPCON disaster
Kaynakça
1.	 "NASA – Solid Rocket Boosters". NASA. Archived from the original on 2013-04-06.
2.	 Wayne Hale; National Aeronautics and Space Administration; Helen Lane; Gail Chapline; Kamlesh Lulla (7 April 2011). Wings in Orbit: Scientific and Engineering Legacies of the Space Shuttle, 1971-2010. Government Printing Office. p. 5. ISBN 978-0-16-086847-4.
3.	 "One year on – Review notes superb performance of STS-135’s SRBs". NASASpaceFlight.com. Retrieved February 2015.
4.	 "Booster stacking finished for final shuttle flight". Spaceflightnow.com. Retrieved February 2015.