cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kara sapot
Kara Sapot (Diospyros nigra), abanozgiller familyasından ve anavatanı Doğu Meksika ve Orta Amerika ile Kolombiya'nın güneyi olan bir ağaç türü ve bunun meyvesine verilen ad. Çikolata Meyvesi ve Kara Trabzon Hurması gibi gayriresmî adlarla da Türkiye'de tanınmaya başlamıştır. (İngilizcesi Chocolate Pudding Fruit, Chocolate Persimmon ve İspanyolca Zapote Prieto.) Trabzon hurması ile aynı cinsten gelmesi sebebiyle akrabadır.
Açıklama
Yetişkin bir ağaç yüksekliğe ulaşabilmektedir. Her dem yeşil bir ağaçtır. Ancak dona karşı duyarlıdır. Zira Trabzon hurması (Soğuğa dayanıklılık haritası USDA 8a) ile akraba olsa da dayanıklılık yönünden ondan çok daha az dayanıklılığa (Soğuğa dayanıklılık haritası USDA 10a-9b) sahiptir. Yetişkin ağaçlar -3 dereceye kadar dayanabilirken, genç ağaçların 0 dereceye bile zor dayandıkları görülmüştür. Bu sebeplede yetişme alanları kısıtlıdır. Yaprakları eliptik ve dikdörtgen biçiminde, bitim yerleri konik, koyu yeşil, parlak ve uzunluğundadır. Ağaçlar iki evciklidir, yani dişi ve erkek çiçekler ayrı ağaçlarda olup meyve için iki ağacın varlığı gereklidir. Tohumdan yetişsede iyi bir verim için en az 1-2 senelik meyve fidelerinin aşılanması şarttır, ağaçların tohumdan meyve veren bir hale gelmesi 5-6 seneyi bulabilmektedir. Bunun dışında toprak konusunda fazla bir seçiciliği olmayıp pek çok toprak türüne uyum sağlayabilmektedir, neme ve kuraklığa da kısmen dayanıklıdır. Kara sapot meyvesi, domates gibi ve çapındadır, zeytin renginden sarı yeşil renge dönen meyve derisi yenmez ancak ince kabuğunun altındaki meyve özü olgunlaştığında beyazdan siyaha çikolata pudingi rengine döner ve yenebilir, çikolata pudingi gibi tadı da vardır, papayayı da hafif andırır bir haldedir.
Lezzetinin güzelliği sebebiyle, bu ağaç doğal yetişme alanları dışında Kaliforniya'da 1920'lerde yetiştirilmeye çalışılmış ancak denemeler Meksika Hükûmeti tarafından verilen fidelerin hemen hepsinin soğuktan zarar görmesi ile başarısız olmuştur, Florida ve Hawaii'de denemeler başarılı olmuştur, Avustralya'da ve Filipinler'de, Madagaskar gibi yerlerde de yetiştirilmektedir. Türkiye'de ise ancak Gazipaşa, Alanya gibi soğuktan korumalı yerlerde yetiştirilebileceği düşünülmektedir.
Terminoloji
Sapotaceae familyasından mamey sapot ve (Rutaceae) familyası beyaz sapot arasında bir ilişki ve akrabalık bulunmamaktadır. Güney Florida'da bu bitki bazen Coco (Koko) Meyvesi denen toksik etkili delillik yaratan bitki ile karıştırılabilmektedir..
Emre İncemollaoğlu
Emre İncemollaoğlu (9 Nisan 1988, Üsküdar - 25 Nisan 2011, Balıkesir), Türk futbolcudur. 25 Nisan 2011 tarihinde Balıkesir'de geçirdiği trafik kazası sonucu öldü.
Kulüp kariyeri
Futbola 11 yaşında Doğuşspor'da başladı. 2002'de kısa süre Bağlarbaşıspor'da oynadıktan sonra aynı sene Beşiktaş'a geçti. 2004-05 sezonunun ikinci yarısında Beşiktaş A2 forması giymeye başladı. 2007'ye kadar bu formayı giymeye devam etti. 58 maçta 12 gol attı.
2007-08 sezonu başında Beşiktaş'ın sezon öncesi kampına katıldı. Kamp sonrasında Kartalspor'a kiralandı ve 1. Ligde forma giydi. Elazığspor ile oynanan ilk resmi maçında 53. dakikada Yaser Yıldız'ın yerine giren futbolcu 5 dakika sonra ilk golünü de kaydetti. 16 Eylül 2007'de oynanan ve 3. resmi maçı olan Ankaraspor karşısındaki Türkiye Kupası maçında 5. dakikada sakatlanıp yerini İskender Alın'a bıraktı ve uzun süre forma şansı bulamadı. Mart ayında sahalara geri dönebildi.
Sonraki sezonun başında Giresunspor'a bir yıllığına kiralandı. Ancak başarılı bir performans gösteremeyerek ilk devre sonunda takımdan ayrıldı. 2009-10 sezonunun başında Çorumspor'a kiralanmıştı. Burada kariyerinin en iyi gol performansını yakaladı. Ekim ve kasım ayında oynadığı maçlarda attığı 7 gol ile dikkat çekti. Devre arasında ise Beşiktaş'tan Gökhan Çalışır ve Nail Tilbaç ile beraber Gebzespor'a kiralandı.
2010-11 sezonu başında bir sezonluğuna Samsunspor'a kiralık olarak transfer oldu. Bu arada Beşiktaş, Emre'nin sözleşmesini bir yıl daha uzatarak 2012 yaptı. İncemollaoğlu, Süper Lig mücadelesi veren ekipte fazla forma şansı bulamadı. Devre arasında Beşiktaş A2'de beraber oynadığı Soner Ergençay'ın takımı Balıkesirspor'a kiralandı. 7 maçta 2 gol kaydetti.
Millî kariyeri
İncemollaoğlu ilk kez U-17 seviyesinde 7 ve 9 Eylül 2004'te Bulgaristan ile oynanan hazırlık maçları kadrosuna çağrıldı. Bu maçların ikincisinde 52. dakikada forma giyerek ilk kez millî formayı giydi ve aynı maçta oyuna girdikten 6 dakika sonra golü buldu.
2 sene sonra U-18 forması giymeye başladı. 26 Nisan 2004'te Hollanda maçında ilk kez U-18 forması giydi. 58. dakikada oyuna giren İncemollaoğlu, 65 ve 80. dakikalarda 2 gol kaydetti. Takım ile Süt Kupası turnuvasına katıldı ve 3 maçta 2 gol attı.
15 Ağustos 2006'da Belçika ile oynanan hazırlık maçında ilk 11'de forma giyen İncemollaoğlu, ilk kez U-19 forması giydi. Avrupa Şampiyonası eleme maçlarının bir tanesinde forma giydi.
Ölümü
Balıkesirspor'a kiralık olarak oynamakta iken 25 Nisan 2011'de geçirdiği trafik kazası sonucu yaşamını yitirdi.
Jordan Silva
Jordan Silva (d. 30 Temmuz 1994), Meksikalı futbolcudur. Liga MX ekiplerinden CF América'da oynuyor.
Varisella zoster virüs
Varisella zoster virüsü (VZV) insanları enfekte ettiği bilinen sekiz grup Herpes virüsünden birisidir. Genellikle çocuklarda suçiçeğine, yetişkinlerde Herpes zoster (zona) hastalığına neden olur. "Su çiçeği virüsü, zona virüsü, İnsan Herpes Virüsü tip 3 (HHV-3), Varisella-zoster virüsü" gibi birçok isimlendirmesi vardır.
Primer VZV enfeksiyonu suçiçeği hastalığı oluşturur ki bu hastalığın komplikasyonları sonucu nadiren ensefalit ya da zatürre de görülür. Suçiçeğinin klinik belirtileri kaybolmuş olsa bile VZV enfekte kişinin sinir sisteminde özellikle trigeminal ve dorsal kök gangliyonlarında atıl olarak kalır (virüs latensi). Vakaların yaklaşık % 10-20 sinde VZV, bu kişilerin sonraki yaşamlarında reaktive olur ve zona olarak bilinen hastalığı oluşturur.
Tedavi
Virüs özellikle sodyum hipoklorit içeren dezenfektanlara çok duyarlıdır. İnsanlarda suçiçeği için asiklovir, zona için famsiklovir, valasiklovir kullanılır. Vidarabine, VZV immünglobulin de tedavide kullanılır.
Pixies
Nirvana‘nın, 90‘lı yıllarda yarattığı patlamanın tabanını hazırlayan gruplardan biri olan Pixies, belki de bu patlamada Nirvana‘dan bile daha çok pay sahibi. Boston‘lu dörtlü punk rock kökenli, indie rock ve alternatif akımlarını müzik piyasasının dikkatini çekecek seviyeye getiren ve birçok grubun da önünü açan gruplardan biri.
Surf rock, punk rock, guitar pop ve bazen de klasik rock kalıpları gibi kolay dinlenir tarzları, vokalist ve şarkı yazarı Francis Black’in seks, din, savaş, mitoloji ve insanların karanlık iç yönleriyle ilgili yazdığı anlaşılmaz lirikleri ve bazen 60’ların sweet pop vokalleri gibi söylediği, bazen de insan ses sınırlarını zorlayan çığırtkan vokalleriyle söylediği muhteşem sesiyle ve ona melek gibi sesiyle eşlik eden basist vokalist Kelley Deal ile beraber Pixies modern rock dünyasının tanıdığı en önemli ve orijinal gruplardan biri. Joey Santiago'nun gürültülü kopuk ve bir o kadar melodik sololarının da Pixies sound'una kattığı ayrıcalıkta unutulmaması gerekilen bir ayrıcalıktı.
The Pixies, 1986 yılında Boston‘da Charles Thompson ve oda arkadaşı Joey Santiago tarafından kuruldu. Massachusetts Üniversitesi'nde antropoloji dalında uzman olduktan sonra Puerto Rico‘ya giderek burada 6 ay boyunca İspanyolca öğrenen (ki bu, grubun liriklerine de yansır) Thompson Amerika‘ya geri dönerek grup kurmaya karar verir. Santiago‘yu ikna ederek grubu kuran Thompson bir gazete ilanı vererek Kusker Du ve Peter, Paul & Mary seven bir basçı aradıklarını duyurdular. Bu ilan onlara Ohio‘lu ve ileride grubun ses özelliğine de çok büyük etkisi olacak olan Kim Deal‘i kazandırdı.
Ardından Deal‘in tavsiyesi ile gruba baterist olarak David Lovering katıldı. Iggy Pop‘dan etkilenen Thompson ise adını Black Francis olarak değiştirdi ve grup Santiago’nun sözlükten rastgele seçtiği bir isim olan Pixies‘i grup ismi alarak müzik hayatlarına başladılar.
Throwing Muses‘in alt grubu olarak çıktıkları bir konserde prodüktör Gary Smith tarafından çok beğenilen grupla hemen bir demo kaydeden Smith, demoyu İngiltere‘nin ünlü indie plak şirketi 4AD‘ye göndererek grubun burayla anlaşmasını sağladı. 1987 yılında grubun bu demoda yer alan parçaları “Come On Pilgrim“ EP‘si olarak yayınladı. Grup ilk EP‘leri için indie rock‘ın en önemli prodüktörü Steve Albini ile çalıştılar. Albini, gruba daha keskin ve sert bir sound kazandırırken pop melodilerini de korudu. Albüm “Surfer Rosa“ adını taşıyordu ve özellikle İngiliz müzik basını tarafından çok büyük ilgi görürken Amerika indie radyolarında hit olmuştu.
Grup bu başarının üzerine 4AD‘den ayrılarak Elektra‘ya geçti. Bir sonraki albümleri için İngiliz prodüktör Gil Norton ile çalışan grup daha temiz ve daha başarılı bir albüm olan “Doolitlle“ ile geri dönerek listelere oldukça iyi bir giriş yaptı. Albümden çıkan ‘Monkey Gone To Heaven‘ ve ‘Here Comes Your Man‘ gibi parçalar modern rock klasikleri olurken grubu da oldukça önemli bir konuma taşıdı. Ancak bu noktada grup içi uyumsuzluklar ve çekişmeler baş göstermeye başladı ve grup elemanları kısa süreli bir ayrılık yaşayarak solo çalışmalara yöneldiler. Black Francis solo turnesine çıkarken, Kim Deal Throwing Muses gitaristi ve arkadaşı Tanya Donnely ile birlikte "Breeders"i kurarak Steve Albibi ile beraber “Pod“ albümünü kaydettiler.
Bir sonraki albümleri daha çok Francis Black‘in metaryalleri üzerine kuruluydu ve onun surf tutkusunu yansıtıyordu. Albüm Pixies‘in önemini bir kez daha vurguladığı gibi “Veloria“ ve “Dig For Fire“ gibi klasikler içeriyordu. Albüm, grubu Avrupa‘da daha da popüler hale getirdi ve o yılki Reading Festivali'nin öncü grubu oldu. Turne başarılı olsa da grup içindeki Deal ve Francis arasında süre gelen uyumsuzluk belirgin bir şekilde açığa çıkmaya başladı.
Grubun dağılacağı yönündeki söylentiler çoğalsa da grup dördüncü albümünü bir kez daha Gil Norton ile beraber kaydederek sürpriz sayılabilecek bir geri dönüş yaptılar. Albümde Captain Beefheart ve Pere Ubu klavyecisi Eric Drew Feldman‘da yer alıyordu. “Trompe Le Monde“ ismini alan albüm oldukça detaylı işlenmiş bir albüm olmasına karşın grubun eski sound'una bir dönüş olarak nitelendirildi. Albüm turnesine U2‘un alt grubu olarak çıkan Pixies, turne dönüşü dağıldıklarını açıkladılar. Kim Deal grubu Breeders geri dönerken, Black Francis adını Frank Black olarak değiştirerek solo kariyerine başladı. Bu sırada Joey Santiago ve Lovering The Martinis adında bir grup kurdular ancak bir albüm yayınlamadılar.
Pixies’in stilinde göze çarpan şey, start-stop ritimler, bu ritimlerle eşleşecek manik-depresif, pure-çığırtkan, neşeli-hüzünbaz vokaller; Francis ve Deal’in vokallerindeki uyum ve gitar, bas ve davulun sesinden çıkan ahenktir. Francis ve Joey Santiago’nun gitarları, Kim Deal’ın basıyla birlikte Pixies, sıkı Rock’n Roll melodilerini yakalayıp onu geliştirdi. Grubun gitar çalışmaları, Hüsker Dü’nün puslu gitar sound’undan izler bulunduruyor.
Genellikle birçok biçimsel tekniklere, amatörce yaklaşan Pixies’in stili, her zaman karanlık atmosferlerden oluşan düzenlemelerin ana temasını oluşturuyor. Punk’ın açık sözlü öfkesi veya metalin tehditkar izlenimleri yerine Pixies sound’u, isyanı veya şeytanla işbirliği içinde olmak yerine, soğuk ve karanlık bir dünyanın köşelerinde sürünen dinleyicilerinin hayal güçlerine kolay olmayan bir aşinalıkla yaklaşıyor.
Pixies genelde bilim kurgusal çerçeve etrafında yazılan şarkı sözlerinin yanı sıra terör ve tehditlere yer vermeden güncelliği araştırıp şarkı sözlerine ekliyor. ‘This Monkey’s Gone To Heaven’ gibi parçaları doğaüstü ve karanlıktan bahsederken, ‘Debaser’, modern insan tarafından henüz keşfedilememiş gerçekleri ima ediyor. Sinema severlerin de yakından bileceği bir baş yapıt olan ”Fight Club/Dövüş Kulübü” filminin sonunda giren “Where Is My Mind?” şarkısı Pixies’e ait. Bu filmden sonra underground dünyanın kült grubu, mainstreame katılarak tüm dünya tarafından tanınır hale geldi.
Mantus
Mantus ve karısı Mania, Roma ve Etrüsk mitolojilerinde yer altı dünyasının yani ahiretin tanrılarıdır. Ayrıca Mantua şehriyle de ilişkilendirilmişlerdir.
Karısı Mania'nında bir peri olduğuna inanılır Zeusun ilgisine karsılık vermeyince gazabına uğrayıp yeraltı dünyasına sürülmüştür Mantus'la Mania burada birbirlerine tanımış âşık olmuş ve evlenmişlerdir. Daha sonra çocukları Lares'le Manes doğmuştur. Lares Roma mitolojisinde evlerin koruyucusu olarak bilinir. Manes, Herodot'a göre Maeonya'nın ilk kralıdır. kesin olmamakla birlikte Manes'in Zeusa baş kaldırması ve Zeusun onu cezalandırıp bir ölümlü haline getirdiği söylenmektedir. Lares ise bir ölümlüye âşık oldu için Tanrısal niteliklerinden vazgeçip onun gibi sıradan biri olarak hayatını sürdürmüştür.
Ayrıca Mantus Litvanya'da çok kullanılan bir isimdi.
Riba de Ave
Riba de Ave Portekiz'de Vila Nova de Famalicão belediyesine bağlı olan, 2,83 km² yüzölçümüne sahip, 3.396 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: freguesia).
Lei, gli amici e tutto il resto
Lei, gli amici e tutto il resto (Türkçesi: O, arkadaşları ve her şeyi) İtalyan müzisyen Filippo Neviani'nin 1996 yılının Mart ayı ile 1 Mart 1997'de çıkarttığı dördüncü stüdyo albümüdür. Bu albümün kayıtları, 1996'nın Kasım ayı ile 1997 yılının Mart ayı arasında Roma'da yapılmış olup bu albüm Warner Music Group etiketiyle yayımlanmıştır. Bu albümdeki Laura Non C'e',Dimmi Cos'e ve Sei Grandeşarkılarının singleları da yayımlanmıştır. Bu albümdeki Laura non c'è şarkısı, 1998 yılında yayımlanan bir İtalyan dizisinin film müziği olmuştur.
Édgar Dueñas
Édgar Dueñas (d. 5 Mart 1983), Meksikalı futbolcudur.
Pilumnus
Pilumnus, Roma mitolojisinde bir doğa tanrısıdır ve Picumnus'un erkek kardeşidir. Çocukların uygun biçimde büyümelerini ve sağlıklı kalmalarını sağlardı.
Ribeirão (Vila Nova de Famalicão)
Ribeirão Portekiz'de Vila Nova de Famalicão belediyesine bağlı olan, 10,91 km2; yüzölçümüne sahip, 8.298 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: freguesia).
Yenihayat, Develi
Yenihayat, Kayseri ilinin Develi ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Aslen Erzurum göçmenidirler.
Picumnus (mitoloji)
Picumnus, Roma mitolojisinde bereket, tarım, çocuk ve düğün tanrısı. Sterquilinus ile aynı olduğu da söylenmiştir.
Büyükkünye, Develi
Büyükkünye, Kayseri ilinin Develi ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Mahallenin adının nereden geldiği hakkında bilgi yoktur.
Coğrafya
Kayseri il merkezine 126 km, Develi ilçesine 40 km uzaklıktadır.
Kromofobi
Kelime özellikle üst kısımda bulunan, yaklaşık hücrelerin yarısı sümüksü madde salgılayan hücreler için tanımlanır, geri kalan hücreler bazofiller ve asidofillerdir.
Kromofobik hücreler, tam net olarak görünmezler, fakat buna rağmen açık mavidirler, (bazofillerin koyu mavisine zıt şekilde).
Kanser
"Kromofobi" ayrıca renal hücre kanserinde de bakılan bir özelliktir (net hücrelerden farklı olarak).
Demirkapı, Torul
Demirkapı, Gümüşhane ilinin Torul ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski isimi Manastır olup ismi 1950'lerin sonuna doğru değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren günümüzdeki adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Köyün Ünalan mahallesinin eski adı Ermük (Emrük) olup 19. yüzyılda bu mahalle köy konumundadır. Bu tarihteki kayda göre Emrük köyünden ve mahallelerinden göç eden Gayrimüslimlerden bahsedilmiştir. Ünalan mahallesinde harap halde günümüze ulaşan kilise bulunmaktadır. Ünalan mahallesinde ayrıca Cizire Dere üzerinde yapım tarihi bilinmeyen tarihi tek göz gözlü kemer köprü bulunmaktadır. Köy sınırları içerisinde bulunan başka bir tarihi yapı da Kayadibi mahallesinde bulunmakta olup, kilise ve şapel büyük oranda tahrip olarak günümüze ulaşabilmiştir.
Volvo V70
Volvo V70, İsveçli otomobil üreticisi Volvo Cars tarafından 1996 yılından itibaren tasarlanan, üretilen ve pazarlanan 5-kapılı bir station wagondur. XC70 ise Cross Country modelidir.
1.Nesil V70 (1996-2000), Volvo S70'in wagon versiyonu olarak üretilmeye başlandı. Önden çekişli ve dört tekerlekten çekişli modelleri üretilmektedir. Arazi için üretilen modeli başta V70 XC olarak anılsa da daha sonradan adı XC70 olarak belirlemiştir. Günümüzde Türkiye'de yalnızca XC70 modeli satılmaktadır.
Peter Horbury tarafından 2.Nesil Volvo S60'ın wagon versiyonu olarak tasarlanan 2.Nesil V70 (2000 -2007) selefinden 4 cm daha yüksek ve dingil mesafesi 5 cm daha uzundur. Toplam uzunluğu biraz daha kısa ve iç hacmi biraz daha geniştir. Ayrıca dış görünümünde ufak tefek değişiklikler yapılsa da iç mekanda büyük değişiklikler yapılmıştır.
3.Nesil V70 (2007-2016) ise Ford EUCD platformunu kullanmaktadır. V70 bu neslinde ikinci nesil Volvo S80 ile (arka koltuklar ve yükleme eşiği dışında) aynı iç mekanı kullanmaktadır. Üretimi bazı ülkelerde devam etse de, Türkiye'de yerini Volvo V60 almıştır. XC70 modeli ise Türkiye'de üretilmeye devam etmektedir.
Güvenlik ve Sürüş Yardımı
Volvo V70, 2009 yılında yapılan EuroNCAP testlerinden 5 yıldız almıştır. Yetişkin yolcu değerlendirmelerinden 32 puan, çocuk yolcu değerlendirmelerinden 41 puan, yaya güvenliğinden 16 puan ve sürüş yardımından 5 puan almıştır. EuroNCAP'ın yaptığı yorumlarda V70'in kuklayı çok iyi koruduğu, ancak yandan çarpmalarda yan hava yastıklarının geç açılmasından ötürü Volvo'nun puanının düşürüldüğü, Volvo'nun bu durum için başka bir test aracı vermesine rağmen aynı sorunun yaşandığı belirtilmektedir. Volvo ile yeniden test yapılmasına anlaşılmasına rağmen aynı sorunun tekrar yaşandığı yorumu yapılmaktadır. V70 çocuk yolcu ve yaya puanlamalarından tam puan almıştır.
Aktepe (ilçe)
Aktepe ilçesi, Türkmenistan'ın Daşoğuz ilinde bulunan bir ilçedir. İlçenin merkezi Andalıp'tır.
Aktepe ilçesi, Mayıs 1937 tarihinde Lenin adıyla kurulmuş olup 1992 yılında günümüz adını aldı. 9 Kasım 2022 tarihinde Kurbansultan Ece ilçesi lağvedilerek Aktepe ilçesine katıldı.
Miguel Ángel Moyà
Miguel Ángel Moyà (d. 2 Nisan 1984), İspanyol futbolcudur. La Liga'da Atlético Madrid'te forma giymektedir.
2014-15 yaz transfer döneminde 3 yıllığına Atlético Madrid ile anlaşmıştır.
Ernest Hemingway
Ernest Miller Hemingway (21 Temmuz 1899 - 2 Temmuz 1961), Amerikalı romancı, hikâye yazarı ve gazetecidir.
Ailesi ve gençliği
1899’da Chicago şehrinin batısındaki Oak Park beldesinde dünyaya geldi. Beş çocuklu ailesinin iki erkek çocuğundan biriydi. Babası tıp doktoru Clarence Edmond Hemingway, annesi ise eski bir müzisyen olan Grace Hall Hemingway’dir. Adını, babası ve amcasının adlarından almıştır. Çocukluğunda annesinden müzik dersleri aldı. Ailesi yaz tatillerini Michigan Gölü kıyısındaki yazlıklarında geçirirdi. Avlanmayı, balık tutmayı, açık hava sporlarını orada öğrendi.
İlk makalelerini lise yıllarında okul gazetesi olan Trapeze’de yayınladı. Dönemin ünlü spor köşe yazarı Ring Lardner'dan etkilendi; yazılarında “Ring Lardner, Jr.” takma adını kullandı. 1917 yılında liseyi bitirdi. Ailesinin isteğinin aksine üniversiteye gitmek yerine Kansas City Star adlı gazetede muhabir olarak göreve başladı.
I. Dünya Savaşı
Hemingway lise öğrencisi olduğu dönemde Avrupa’da I. Dünya Savaşı devam ediyordu. Savaşın başında tarafsızlığını koruyan ABD Nisan 1917’de savaşa girince Hemingway orduya katılmak için başvurdu; ancak sol gözündeki bozukluktan dolayı başvurusu kabul edilmedi. Ardından 1917 sonlarına doğru Kızılhaç’ın da gönüllü aldığını duyduğunda ilk başvuranlar arasındaydı. Ocak 1918’de Hemingway'in başvurusu kabul edildi ve ambulans şoförü olarak göreve alındı.
Kızılhaç'ta çalışmaya başlar başlamaz gazetedeki işinden ayrıldı. Gazetede kaldığı kısa zaman içerisinde birçok yöntem ve teknik öğrendi. Daha sonraki yıllarda o günleri "Gazetecilik yıllarında öğrendiğim kurallar en güzelleri idi ve yazarlık hayatım boyunca onları unutamadım" şeklinde hatırlayacaktı.
Avrupa'da ilk olarak vardığı şehir Paris oldu. Orduda bir süre normal bir görevli olarak çalışmasının ardından ambulans şoförlüğüne geçti. 8 Haziran 1918'de birkaç adım ilerisinde patlayan bir Avusturya topu yüzünden ağır şekilde yaralandı. Yardım etmeye çalıştığı İtalyanlardan bir tanesi ölürken diğeri bacaklarını kaybetti. Aynı olay esnasında başka yaralı bir İtalyan askerini cepheye taşımaya çalışırken bacaklarından yaralandı. Yaşananların ardından İtalyan gazetelerinde kahraman olarak ilan edilip, İtalyan hükûmeti tarafından Gümüş Onur Madalyası ile ödüllendirildi. Hemingway bu olayı bir mektubunda arkadaşına şu şekilde anlatıyordu: "Bazen savaşta ön saflarda büyük bir gürültü duyarsın, ben de aynı gürültüyü duydum; ardından ruhumun sanki bir mendilin cepten çekilişi gibi benden çekildiğini hissettim. Son olarak ise ruhumun bir bütün halinde tekrar bedenime döndüğünü fark ettim ve o andan itibaren benim için ölüm yoktu."
Hemingway bu olayların ardından Milano’da bir hastanede tedavisi sürerken tanıştığı hemşire Agnes von Kurawsky 'ye âşık oldu. İyileştikten sonra bir İtalyan piyade birliğinde görev yaptı, 1919'da teğmen rütbesiyle terhis edildi. ABD’ye hemşire Agnes ile dönüp evlenmeyi planlıyordu ancak terk edildi. Bu ilişki, Hemingway’in ölümsüz eserlerinden olan "Silahlara Veda" ( A Farewell to Arms ) adlı eserine konu oldu.
Savaş sonrası
Savaştan sonra ABD'ye dönen yazar ailesinin iş bulması için yaptığı baskılara rağmen sakatlığından dolayı ordunun verdiği parayla bir yıl kadar işsiz olarak yaşadı. Daha sonra 1921 yılında Hadley Richardson ile tanıştı ve onunla evlendi. Aynı yıl içerisinde Chicago'ya göçtü. Toronto'da Daily Star adlı gazetede iş bularak Paris’e taşındı. Burada Amerikalı yazarlar F. Scott Fitzgerald, Gertrude Stein, Ezra Pound ve İrlandalı James Joyce ile tanıştı. Bu çevre onu yazın alanında da ürünler vermesi için yüreklendirdi.
Toronto Daily News gazetesi onu 1922’de savaş muhabiri olarak İstanbul’a gönderdi. Türkiye'de bir ay kadar kaldı ve İzmir Yangını’ndan sonra yaşanan göç ile ilgili haberler yaptı; İstanbul'dan, Mudanya'dan, Edirne'den, Lozan'dan gazetesine haberler geçti.
Eşinin hamileliği dolayısıyla 1923 yılında Amerika’ya döndü; oğlu John Hadley Nicanor (Jack) Toronto’da dünyaya geldi. Aynı yıl ilk kitabı “Üç Öykü ve 10 Şiir" yayımlandı. Hemingway ailesi 1924’te tekrar Paris’e döndü.
Paris yılları
Yazar, ilk romanı yayımlandığı sırada eşinden ayrılıp gazeteci Pauline Pfeiffer ile evlendi; yeni eşinin ailesi Katolik olduğu için Protestanlıktan Katolikliğe geçti. Yeni eşinin hamileliği nedeniyle 1928’de Paris’ten ayrıldı. Oğlu Patrick, Kansas City’de dünyaya geldi. Hemingway, bu zor doğumu Silahlara Veda romanında anlattı. Çiftin ikinci oğlu Gregory 1931'de dünyaya geldi. Aynı yıl, babası Edmond intihar ederek hayatını sonlandırdı.
1930'lar
Hemingway, 1930’lar boyunca kışlarını Key West, Florida'da geçirdi. Yazları avcılık ve balıkçılık için Wyoming’e döndü. Bir boğa güreşi fanatiği olan yazar, boğa güreşi üzerine "Öğleden Sonra Ölüm" (1931) adlı kitabı yazdı. Kısa öykülerini topladığı Kazanana Ödül Yok (Winners Take Nothing) adlı kitabı 1933’te yayımlandı.
İlk defa 1933’te eşi Pauline ile birlikte bir safari turuna katılan Hemingway, Afrika ile tanışmasını Afrika’nın Yeşil Tepeleri adlı kitabında anlattı. 10 hafta süren bu seyahat Klimanjaro’nun Karları ve Francis Macomber’in Kısa Mutlu Yaşamı adlı öykülerine de esin kaynağı oldu. Afrika’dan döndükten sonra Pillar adını verdiği balıkçı teknesini satın aldı. Bu tekne, ona ileride yazacağı Yaşlı Adam ve Deniz romanı için esin verecektir.
1936'da Florida'da savaş muhabiri Martha Gellhorn ile tanıştı. İspanya İç Savaşı sırasında birlikte İspanya’ya gittiler. Hemingway, Kuzey Amerika Gazeteler Birliği adına, Martha Gellhron ise Collier's Weekly dergisi için savaş muhabirliği yaptı. Hemingway, 1937’de Madrid’de Beşinci Sütun adlı otobiyografik piyesi kaleme aldı.
II. Dünya Savaşı yılları
Eşinden ayrılmak isteyen Hemingway, 1939’da Küba'ya gidip Havana'da bir otele yerleşti. Martha Gellhorn da yanına geldi. Hemigway’in boşanmasının ardından evlenen çift, Havana yakınında bir çiftlik satın alıp orada yaşadı.
Hemingway, en başarılı eserlerinden olan "Çanlar Kimin için Çalıyor" adlı eserini 1940'ta tamamladı. Bu eser ile 1941 Pulitzer Ödülü’ne aday gösterildi; ancak bir jüri üyesinin karşı çıkması sonucu ödül verilmedi. Collier dergisi için Çin-Japon Savaşı’nı izleyen eşi ile birlikte Çin’e gitti. Çift, ABD’nin II. Dünya Savaşı’na girmesinden önce Küba’ya döndü. 1944’te savaş muhabiri olarak Avrupa’ya gittiler. Hemingway, Amerikan 5. Piyade tümenine bağlı olarak gazetecilik yaptı. Almanların teslim olduğu 25 Ağustos 1944'te, Hemingway, Amerikan güçleriyle birlikte batıdan Paris'e girdi. Cenevre Sözleşmesi’ne aykırı olarak savaşta aktif görev aldı. Bu nedenle askeri mahkemede yargılandı. 1947'de Küba'daki Amerikan büyükelçiliğinde düzenlenen küçük bir törende kendisine savaştaki cesaretinden ötürü madalya takdim edildi.
Planetary Society
Cemiyet Haziran 2005'te ilk gemisi olan Cosmos 1 'i uzaya göndermek için hazırlamış ancak kalkışta çıkan arızalardan ötürü program gerçekleşmemiştir.
Halen başkanlığını Neil deGrasse Tyson yapmaktadır. Derneğin süreli yayını The Planetary Report adını taşımaktadır ve yılda altı kez 100.000 civarında okura ulaşmaktadır.
Ernest Hemingway
Küba yılları
1945'te Martha Gellhorn’dan boşanan Hemingway 1946'da Londra'da Time gazetesi muhabiri Mary Welsh ile tanıştı. Çift, 1946 Mart'ında Küba'da evlendi. Çift, 1959'a kadar hayatlarını Küba'da sürdürdü.
Hemingway arka planda II. Dünya Savaşı'nı işlediği "Irmaktan Öteye Ağaçların İçine" adlı eseri 1950’de yayımlandı. Bu eser, I. Dünya Savaşı'nı anlatan Silahlara Veda ve İspanya İç Savaşı'nı anlatan Çanlar Kimin İçin Çalıyor kadar başarılı bulunmadı. 1952'de gerçek başyapıtı olan "Yaşlı Adam ve Deniz" adlı eserini yazdı. Bu kitapta insanın yaşama nasıl bağlanması gerektiği ve aslında insan yaşamında her şeyin boş olduğuna dair olan fikirlerini belirtti. 1953'te aynı eseri ile Pulitzer Ödülünü aldı. 1954'te ise Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü.
Seyahatlerine ve serüvenlerine de devam eden Hemingway, bu yolculuklarından birinde uçak kazası geçirerek yaralandı. 1950’lerin ikinci yarısında alkolizmin de etkisiyle ruhsal ve fiziksel sağlığı gittikçe kötüleşti. 1928 yılında Paris’t Ritz Otel’e bıraktığı iki sandığı bulduktan sonra anılarını yazmaya başladı fakat anılarını yazarken depresyona sürüklendi. Evinin sürekli ziyaretçi ve turistlerle dolmasından ötürü rahatsız oluyordu. Idaho’da ev aldı, oraya temelli taşınmayı düşünmeye başladı. 1959’daki Küba devriminden sonra Küba’ya gelip gitmeye devam etti.
Son yılları
Küba'daki yeni rejim Amerika mülklerini devletleştirmeye karar verince kesin olarak İdaho’ya taşındı. Ruhsal sağlığı kötüye gitti. Bir gün eşi onu evin mutfağında elinde tüfekle bulunca hastaneye kaldırılıp elektroşok tedavisi gördü. Taburcu olduktan iki gün sonra 1961’de evinde kendini av silahı ile vurarak hayatına son verdi.
Miguel Almazán
Miguel Almazán (d. 6 Mayıs 1982), Meksikalı eski futbolcudur.
Ruivães (Vila Nova de Famalicão)
Ruivães Portekiz'de Vila Nova de Famalicão belediyesine bağlı olan, 2,72 km² yüzölçümüne sahip, 2.117 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: freguesia).
Bolu'nun belediyeleri listesi
Bu liste 2019 Mart ayı Bolu, Türkiye'nin belediyelerinin listesidir.
Belediyeler ve başkanları
Liste önce ilçelerin sonra belediyelerin A'dan Z'ye abecesel olarak sıralanmasından oluşmuştur.
Burdur milletvekilleri listesi
Burdur milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 1. döneminden beri Burdur şehrini temsil eden milletvekilleri ve senatörlerin listesidir.
Yusuf Aslan
Yusuf Aslan (d. 1947, Kuşsaray, Aydıncık, Yozgat - ö. 6 Mayıs 1972, Ulucanlar, Altındağ, Ankara), Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu kurucularından Türk Marksist-Leninist öğrenci lideri. Deniz Gezmiş ve Hüseyin İnan'la birlikte idam edilmiştir.
Yaşam öyküsü
Yusuf Aslan 1947 yılında Yozgat'ın Kuşsaray köyünde doğdu. 1966'da ODTÜ'ye girdi ve ODTÜ Sosyalist Fikir Kulübünün üyesi oldu, Dev-Genç içinde çalışmaya başladı. Bu dönemden itibaren önce hazırlık okulunda, sonra da mühendislik fakültesinde patlak veren boykotların ve hemen ardından ODTÜ işgalinin önde gelen örgütçülerinden oldu. 6 Ocak 1969'da ABD'nin Ankara Büyükelçisi Robert Komer'in arabasının yakılması eylemine katıldı. 1969 yılında arkadaşlarıyla birlikte Filistin'e gitti. Burada silah eğitimi aldı, helikopter ve uçak pilotluğunu öğrendi. Yusuf Aslan 16 Mart 1971 Salı günü, Deniz Gezmiş'le birlikte Nurhak'taki gerilla grubuna katılmaya giderken Sivas Şarkışla'da kolluk kuvvetleriyle girdiği çatışmada mesanesinden vuruldu ve Sivas Numune Hastanesine kaldırıldı. Kendisini vuran kişi Hamit Orhan adlı bir uzman çavuştur. Yusuf Aslan Bir hafta tedavi gördü. Tedavisi sonrasında Sıkıyönetim Mahkemeleri'nde yargılandı. İdam cezasına mahkûm edildi. İdamların önlenmesi için gerek Mecliste gerek kamuoyunda ve gerekse örgüt arkadaşları tarafından çeşitli girişimlerde bulunulmasına rağmen 6 Mayıs 1972'de Deniz Gezmiş ve Hüseyin İnan'la birlikte asılarak idam edildi. Son sözleri, "Ben ülkemin bağımsızlığı ve halkımın mutluluğu için bir defa ölüyorum. Sizler, bizi asanlar, şerefsizliğinizle her gün öleceksiniz. Biz halkımızın hizmetindeyiz. Sizler Amerika'nın hizmetindesiniz. Yaşasın devrimciler! Kahrolsun faşizm!" olmuştur.
Mezarı Ankara'daki Karşıyaka Mezarlığı'nda bulunmaktadır.
Gülaçar, Torul
Gülaçar, Gümüşhane ilinin Torul ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün eski isimi Nivene'dir. 1530 yılı Osmanlı tahririnde yerleşim "Niveyne" adıyla Torul kazasının bir köyü olarak kaydedilmiştir. 1643 tarihli avarız defterine göre yerleşimde, Gayrimüslim ve Müslümanlar birlikte yaşamaktaydılar. 19. yüzyıl Osmanlı kayıtlarında zaman zaman "Niveni" ya da "Nivena" adlarıyla da yerleşimden bahsedilmiştir. 1839-1861 yılları arasındaki dönemde köyden, köye bağlı Avana, Artabel, Şimere, Banika, Manatı, Ramazanlık, Espendam mahallelerinden olmak üzere 175 Gayrimüslimin göç ettiği görülmektedir. 1876 yılı sayımına göre köyde 89 hanede 273 kişi yaşarken, köyde simli kurşun madeninin bulunduğu ve küçükbaş hayvancılık başta olmak üzere hayvancılığın o dönemdeki Torul kazasında en fazla yapıldığı köy olarak görülmektedir.
Köyün ismi 1950'lerin sonuna doğru değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren günümüzdeki adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Medhi Lacen
Medhi Lacen (d. 15 Mayıs 1984), Cezayirli eski futbolcudur. En son Málaga'da forma giymiştir.
Gülaçar, Torul
Coğrafya
Gümüşhane il merkezine 43 km, Torul ilçesine 35 km uzaklıktadır.
Santa Eulália de Arnoso
Santa Eulália de Arnoso Portekiz'de Vila Nova de Famalicão belediyesine bağlı olan, 2,68 km2; yüzölçümüne sahip, 1122 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: freguesia).
Héctor Acosta (futbolcu)
Héctor Acosta (d. 24 Kasım 1991), Meksikalı futbolcudur. Liga MX ekiplerinden Santos Laguna'da oynuyor.
Süher Pekinel
Süher Pekinel (d. 29 Mart 1953, İstanbul), Türk piyanist.
İkiz kız kardeşi Güher Pekinel ile birlikte Pekinel Kardeşler adıyla uluslararası üne sahip piyano ikilisi oluşturmuştur.
İlk müzik eğitimini kardeşi Güher Pekinel ile birlikte profesyonel piyanist olan annelerinden aldı ve küçük yaşta Ferdi Statzer'in öğrencisi oldu. İlk kez 6 yaşında sahneye çıktı ve dokuz yaşında iki kardeş Ankara Filarmoni Orkestrası eşliğinde ilk canlı konserlerini verdi. İlkokuldan sonra ortaöğrenime Notre Dame de Sion Lisesi'nde devam etti. Müzik eğitimi için 1963'te devlet bursu ile Fransa’ya gitti. Önce Paris Konservatuvarı'nda ardından Almanya'da Frankfurt Yüksek Müzik Okulu'nda, daha sonra ABD'de Curtis Institute of Music'te eğitim aldı. 18 yaşında müzik yaşamına iki yıl ara vererek Goeethe Üniversitesi'nde felsefe alanında eğitim gördü.
1978'de Juilliard Müzik Okulu ve paralel olarak Frankfurt Yüksek Müzik Okulu'nda yüksek lisans çalışmalarını tamamladı. Almanya'yı temsilen katıldıkları UNESCO Dünya Müzik Yarışması dahil, Almanya, ABD ve İtalya’da uluslararası yarışmalarda ikili ve solo olarak birçok ödül kazandı.
Pekinel Kardeşler 1984'te Herbert von Karajan tarafında keşfedilerek Salzburg Festivali'ne davet edildi. Süher Pekinel, o zamandan beri ünlü orkestralarla dünya çapındaki müzik kariyerini kardeşi Güher Pekinel ile birlikte sürdürmektedir. 1991 yılında Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı, 1987 yılında Boğaziçi Üniversitesi Fahri Doktora unvanına, 2013 yılında İstanbul Kültür Sanat Vakfı Onur Ödülü'ne layık görülmüştür. Sanatçı, "müzik alanında dünya çapında çalışmaları ve kültür-sanat alanında global diyaloğu güçlendiren hayat boyu kariyer ve katkıları nedeni ile" Güher Pekinel ile birlikte 2021 yılının Ocak ayında Almanya Federal Cumhuriyeti Liyakat Nişanı ile ödüllendirildi.
İslam'ın nüfus yapısı
Aşağıdaki tablo, İslam'ın demografik yapısını 2005 yılı ortalarındaki verilere göre analiz eder.
Ayrılıklar
Dünya Müslüman nüfusunun tam gerçek yüzdesi, çoğunluğu temsil eden Sünni mezhebine zıt Şii mezebine dayandığı için belirsizdir. Pek çok ülkede Sünni-Şii ayrımı elde edilemez. CIA World Factbook Sünni-Şii ayrımını sadece Şii'ler önemli ölçüde azınlıkta olduklarında vermektedir. Bu ayrım verilmediği zamanlarda Müslüman nüfus Sünni kolonu içinde gösterilir. Bu durumun Sünni Müslüman nüfus yüzdesini abarttığı kesindir. Buraya verilen Sünni-Şii istatistiklerinin güvenilir olduğunun kabul edilmesi için, önceden daha çok çalışma yapılması istenir. Günümüzdeki sayı göstergeleri, Sünniler için % 85 ve Şii'ler için ise % 15 dir.
Hiçbir koluna dahil edilmeyen diğer tarikatlar da vardır. Örnek olarak İslam'ın İbadi kolu gibi. İbadi'ler öncelikle Umman'da bulunur. Ayrıca Libya'da olduğu gibi Cezayir'de de vardır.
Ayrıca çeşitli ülkelerden toplanan Müslüman nüfus verilerin toplamı olan (1.363.000.000) rakam ile CIA World Factbook tarafından verilen (1.283.000.000)rakam arasında fark vardır. CIA, Dünya Müslüman nüfusunu %20,12 yi gözde tutarak hesaplar. Eğer büyük tutar esas alınırsa bu % 23.1 olur. Müslüman nüfusu bulmak için genel nüfusun yüzde ile çarpılması yoluyla elde edilmesinden beri, farklılık yuvarlama hatalarından kaynaklanabilir. CIA rakamlarının, eğer elde edilebilirse ulusal nüfus sayımından elde edilen rakımları kullanmasıyla bu farklılık aza indirilebilir.
Veri
Dünya Müslümanlarının 2005 yılı ortalarında ülkelere göre dağılımı aşağıda gösterilmiştir:
Kaynakça
The majority of the figures have been taken from, or calculated from, the CIA World Factbook and the website Adherents.com. When these sources fail to provide any numerical information, other sources have been used as specified below:
Tek sağlık
Tek Sağlık (İngilizce: One Health) "yerel, ulusal ve küresel düzeylerde—insanlar, hayvanlar ve çevre bakımından ideal sağlık elde etmek için — Farklı disiplinlerin işbirlikçi çalışmasıdır ".
Arka plan
Tek sağlık aslında yeni bir tabirdir ancak tek sağlık konsepti oldukça eski zamanlara dayanır. Çevresel faktörlerin insan sağlığına etkileri Yunan hekim Hipokrat'ın (MÖ 460 – MÖ y.370) yazdığı "Havada, suda ve yerde" adlı metinlerde bulunmaktadır. Hipokrat, halk sağlığının temiz bir çevreye bağlı olduğunu savunmuştur.
İtalyan hekim Giovanni Maria Lancisi (1654–1720), fiziksel çevrenin, insan ve hayvanlarda hastalık yayılmasında oynadığı rolü araştıran öncü bir epidemiyolog, doktor ve veteriner hekimdi. Lancisi insanlarda sıtmanın önlenmesi için sineklik kullanımının ilk savunucularındandır, aynı zamanda sığırlarda sığır vebası kontrolünde de öncülerden olmuştur. İnsan, hayvan ve çevre sağlığının birbirleriyle bağlantılı olduğu fikri Fransız Devriminde yeniden canlandı, böylece Drs Louis-René Villerme (1782–1863) ve Alexandre Parent-Duchâtelet[fr] (1790–1835) halk sağlığı uzmanlığını geliştirdiler.
19. Yüzyıl sonlarında, Alman hekim ve patolojist Rudolf Virchow (1821–1902) "zoonoz" terimini ortaya sürdü ve "...hayvan ve insan hekimliği arasında bölünemez hatlar vardır – öyle olmalıdır" dedi. Kanadalı hekim Sir William Osler (1849–1919) Virchow ile çalışmak için Almanya'ya gitti. Kanada'ya döndükten sonra McGill Üniversitesi Tıp Fakültesi ile Montreal Veteriner Üniversitesi arasında randevular teyin etti. Osler, Montreal Genel Hastanesinde patoloji ve dahiliye konularında faaliyet gösterdi, fakat aynı zamanda veteriner sağlık konularının tanıtımına yardım etti, 1878 yılında Québec şehri yakınlarındaki bir domuz tifo salgını araştırmasına yardımcı oldu; sonradan Montreal Veteriner Üniversitede öğrenci olan A. W. Clement ile baraber Montreal'in domuz arzında parazitler üzerinde monografi çalışmasında yer aldı.
1947'de, DVH (Doktor Veteriner Hekim) James H. Steele, CDC'de Veteriner Halk Sağlığı biriminin kurarak, Amerika Birleşik Devletlerindeki kavramı dah da ileriye götürdü. Calvin W. Schwabe (1927–2006) tarafından "Tek Tıp" ifadesi geliştirildi, Bir veteriner hekim epidemiyolog ve parazitolog olan Schwabe'nin "Veteriner Hekimliği ve İnsan Sağlığı" adında ders kitabı vardır.
1996'da, DVH. Medikal Araştırmacı Gary M. Tabor, DVH. Alonso Aguirre, DVH. Mary Pearl, Veteriner hekim (VH). David Sherman, VH. Mark Pokras, Dr. Eric Chivian, Dr. Paul Epstein ve VH Gretchen Kauffman koruyucu tıbbı başlattılar: Tufts Üniversitesi, Cummings Veteriner Fakültesi ve Harvard Tıp Fakültesinin Sağlık ve Küresel Çevre ve EkoSağlık Merkez Birliği (eski adı Yaban Hayatı Sorumluluğu) ile beraber insan, hayvan ve ekolojik sağlığı bağlama noktasında yeni bir kurumsal odak olan Sağlık Uygulamalarında Ekolojik Sağlık (Koruyucu Tıp Konsorsiyumu)'nu kurdular. Bu, tek sağlık uygulamalarını ilerletmek için kurulan birden çok-örgütlü ve birden çok-disiplinli ilk kurulu oldu
Tek Sağlık, 7 Nisan 2003 te, Rick Weiss'in, Washington Post gazetesinde yazdığı Ebola kanamalı ateşi hakkındaki yazısında, DVH William Karesh'in görüşlerine yer vermesiyle gündeme geldi. "İnsan, evcil hayvanlar ya da yaban hayatı tek başına ele alınamaz. Sadece bir sağlık var. ve hastalıkların çözümleri herkesin farklı düzeylerde birlikte çalışamalarını gerektirir." Takip eden yıl, Karesh ve arkadaşları Veteriner Hekim (VH) Robert Cookand, DVH Steve Osofsky, Tek Dünya- Tek Sağlık temalı dünya çapında bir dizi konferanslar başlattılar.
Bulaşıcı hastalıkların ortaya çıkması
Birçok gelişmekte olan sağlık sorunları insanlar ve hayvanlar arasında artan temasa, gıda üretimindeki entegrasyona ve uluslarararsı seyahatlerin genişlemesine bağlanmaktadır. 20. yüzyılda yeni bulaşıcı hastalıkların sayısı arttı, bunlar çoğunlukla hayvanlardan geçmekte,  insanları enfekte ettiği bilinen 1.415 mikrobun yüzde 61'i hayvanlardan geliyor. Örneğin, kemirgenler veba ve tifüs etkenlerini insanlara aktarırlar. Kızamık, kabakulak ve boğmaca hastalıklarının orijini evcil çiftlik hayvanlarıdır. Önemli bir istisna Mycobacteria tuberculosis'tir. Mycobacteria tuberculosis insan orijinli olduğu halde hayvanlara bulaşmıştır. Şempanzeler HIV'in doğal konaklarıdır. Yaban hayatının küresel ticareti, hastalıkların ortaya çıkması sorununu şiddetlendirmektedir.
Avian influenza (tavuk vebası, kuş gribi) (HPAI H5N1) salgını 1997'de Hong Kong'da başladı. Bu salgından sonra, hayvan sağlığının ve insan sağlığının bağlantılı olduğuna küresel topluluk zorladı. 1997 salgınıda 18 insan etkilendi, 6'sı öldü ve 1.5 milyon kanatlı hayvanın itlafıyla sonuçlandı. HPAI H5N1 virüsü 1998–2003 salgınları arasında izole edildi ancak Güney Kore'de 2003 yılı ortalarında yaygın bir salgın oluştu. Uluslararası raporlamada gecikmeler ve zayıf önlemler virüsün Güneydoğu Asya genelinde yayılmasına katkıda bulundu. Avian influenza'nın (HPAI H5N1) ve başka gelişmekte olan zoonotik hastalıkların dünya çapında tehdit olarak kabul edilmesinden sonra, Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (OIE) hayvan -insan - ekosistem konusunda birlikte daha yakından çalışmak için üçlü bir anlaşmayla stratejik bir çerçeve geliştirdi.
Karşılaştırmalı tıp
Hayvanlar, insanlar gibi kalp hastalığı, kanser, diyabet, astım, artrit ve aynı kronik hastalıkların pek çoğundan muzdarip olabilmektedirler. Bazı hastalıklar insanlarda tanımlanmadan uzun süre önce hayvanlarda tanımlanmıştırlar. Örneğin, korku kaynaklı kalp yetmezliği insanlarda tanımlanmadan yaklaşık otuz yıl önce yaban hayatında tanımlanmıştır. Karşılaştırmalı tıp, türler arasında hastalık süreçlerini ve doğal olarak insanları etkileyen hayvan hastalıklarını baz alan çalışmalardır. Karşılaştırmalı tıp kavramı çok eskilere dayanmaktadır. Antik Yunanlar diseksiyonlar ile ve hayvanları inceleyerek insan hastalıklarını anlamada önemli ipuçları elde etmişlerdir. William Harvey'in, karşılaştırmalı anatomik ve fizyolojik çalışmaları tıptaki önemli gelişmelere neden olmuştur; Frederick Banting ve Charles Best'in bu tarz çalışmaları sonucu insülin keşfedilmiştir.
İskelet sistemi karşılaştırmalı tıp çalışmalarına çok uygundur. 1930'larda Otto Stader isimli veteriner hekim ilk harici iskelet sabitlemeyi geliştirdi, 2. Dünya Savaşında ordu cerrahları onun geliştirdiği yöntemi kullandılar. 1940 ve 50'lede Jacques Jenny isimli veteriner hekim cerrah atlarda ve insanlarda ilk kemik içi pin uygulamaları prosedürlerini geliştirdi.
Çevre
Kentleşme, küreselleşme, iklim değişiklikleri ve terörizm, kamu planlamasında halk sağlığı konusunu ön plana çıkardı ve iş gücü çeşitliliğine ihiyaç duyulmasına neden oldu. Arazi kullanımı değişiklikleri, Büyük karasal ürünler ve deniz ürünleri üretim birimleri oluşturma faaliyetleri, toprak ve su kaynaklarındaki mikrobiyolojik ve kimyasal kirlilik, hayvan ve insan sağlığı konularında yeni tehditler oluşturdu. Örneğin, Tarım için ormansızlaşma zoonotik hastalıkların ortaya çıkmasına yol açabilir. Doktorlar ve veteriner hekimler, hastalık salgınlarını takip etmek, kimyasal maruz kalma nedeniyle ortaya çıkan kronik hastalıkları önlemek ve daha sağlıklı çevre oluşturmak için çevre sağlığı araştırmaları ve uygulamalarına yönelmektedirler. Tek Sağlık, insan sağlık uygulayıcıları, veteriner hekimler ve çevre sağlığı profesyonellerini bir araya getirmek için mükemmel birleştirici bir kavramdır. Bu ortaklık, sürdürülebilir ve etkili toplum sağlığı müdahaleleri geliştirmek ve uygulamak için çevresel etkilerin rolünü değerlendirmek üzere epidemiyolojik ve laboratuvar incelemelerinin güçlendirilmesine olanak sağlamaktadır.
2004'te Yaban hayatı koruma topluluğu koruma ve sağlık uzmanları toplarak, arazi kullanımının ve yaban hayatının insan sağlığı üzerindeki etkisinin araştırılmasını teşvik etmek amacıyla New York Rockefeller Üniversitesinde "Tek Dünya - Tek Sağlık" ifadesini geliştirdi. Topluluk liderlerinden William B. Karesh, dış işlerine insan, hayvan ve çevre arasındaki sağlık bağlantıları hakkında makale yazdı.
Komisyon
Tek Sağlık Komisyonu: 2007'de Amerikan Veteriner Hekimler Derneği Başkanı (AVHD) Dr. Roger Mahr ile Amerikan Tıp Derneği (ATD) Başkanı Dr. Ronald Davis ile bir araya geldi, takip eden zamanda insan ve hayvan sağlığı toplulukarı arasında görüşmeler yaşandı. Dr. Davis ATD'nin bu çaba içinde yer alması için resmî bir "Tek Sağlık " çözümüne geçilmesi önerisinde bulundu. Haziran 2007'de, ATD oy birliği ile bu çözümü kabul etti. AVHD bir Tek Sağlık Girişimi Görev Gücü kurdu ve Temmuz 2008 ATD'nin çözümüne benzer bir sağlık kararını kabul etti. Tek Sağlık Girişimi Görev Gücü, sonunda Dr. Roger Mahr'ın önderliğinde Tek Sağlık Komisyonu oldu. Merkezi Iowa Devlet Üniversitesinde bulunmaktadır.
Girişim
Tek Sağlık Girişimi, Tek Sağlık Komisyonuyla karıştırılmamalıdır. Tek Sağlık Girişimi internet sitesi Tek Sağlığa ilişkin tüm haber ve bilgiler için küresel bir depodur. Bu hareketi destekleyen örgütler internet sitelerinde listelenir ve bu listede Amerikan Tıp Derneği, Amerikan Veteriner Hekimler Derneği, Amerikan Tropikal Tıp ve Hijyen Derneği, Amerikan Halk Sağlığı Doktorları Derneği, Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri (CDC), Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı (USDA) ve ABD Ulusal Çevre Sağlığı Derneği (NEHA) gibi örgütlerin yanı sıra dünya çapında 700'den fazla önde gelen bilim insanı, doktor ve veteriner hekim vardır. Tek Sağlık girişimi hakkında ek bilgi Horizon International'de mevcuttur, bu kuruluş Yale Üniversitesine bağlı küresel sağlık, çevre ve yoksulluk gibi birbiriyle ilişkili endişe verici konularda çözüm geliştirmeye çalışan ve kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur.
Uluslararası çabalar
Avrupa Birliği, Tek Sağlığının önemini kabul etmiştir.
ABD'de, CDC'nin Tek Sağlık araştırmalarıyla ilgili bir internet sitesi var. 1. Uluslararası Tek Sağlık Kongresi 14-16 Şubat 2011'de Melbourne, Avustralya'da yapıldı. İkincisi ise 29 Ocak-2 Şubat 2013'te Bangkok, Tayland'da yapıldı.
1. Tek Sağlık Konferansı 14-15 Temmuz 2011'de Johannesburg, Güney Afrika'da düzenlendi.
Dünya Bankası, Tek Sağlık yaklaşımının küresel sağlık maliyetine etkisini araştırmaktadır. Ayrıca Haziran 2012'de Tek Sağlığın ekonomik faydalarını yayınladı.
Tek Sağlık birçok ülkeden önde gelen bilim insanları ve içinde—Dünya Sağlık Örgütü, Gıda ve Tarım örgütü, Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü, Ulaslararsı Hayvan Sağlığı Federasyonu, Kuduz Kontrolü İçin Küresel İttifak, Yeni Zelanda Koruyucu Tıp Merkezi, Asya'da HUBNET, Tek Sağlık Küresel Ağı, Kaliforniya Üniversitesi Tek Sağlık Merkezi, Utrecht Akademik Hastanesi ve Utrecht Hayat Bilimleri, Enfeksiyon Ekolojisi ve epidemiyolojisi Ağı Uppsala, İsveç—gibi kuruluşların da olduğu organizasyonlar tarafından önerilmekte ve desteklenmektedir.
Kitaplar
Zinsstag J., Schellin, E., Waltner-Toews D., Whittaker M. and Tanner M. One Health: The Theory and Practice of Integrated Health Approaches. 2015. CAB International; Wallingford, UK. ISBN 9781780643410. http://www.cabi.org/bookshop/book/9781780643410. Accessed March 11, 2015
Rabinowitz P. M. and Conti L. A. Human-Animal Medicine — Clinical Approaches to Zoonoses, Toxicants and Other Shared Health Risks. Saunders Elsevier. 2010. ISBN 1416068376. Reviewed by Brown C. Human-animal medicine: clinical approaches to zoonoses, toxicants and other shared health risks [book review]. Emerg Infect Dis [serial on the Internet]. 2010 Jun [date cited]. http://wwwnc.cdc.gov/eid/article/16/6/10-0367.htm. Accessed April 28, 2013.
Natterson-Horowitz B and Bowers K. Zoobiquity. What Animals Can Teach Us About Health and the Science of Healing. 2012. Knopf, New York. http://www.goodreads.com/book/show/13147888-zoobiquity. Accessed May 16, 2013.
Quammen D. Spillover. Animal Infections & the Next Human Pandemic. 2012. W.W. Norton & Co. http://www.goodreads.com/book/show/13637215-spillover. Accessed May 16, 2013.
Wilder Guisao
Wilder Guisao (d. 30 Temmuz 1991), Kolombiyalı futbolcudur. Série A ekiplerinden São Paulo'de oynuyor.
Karanlık Bir Dünyada Bilimin Mum Işığı
Karanlık Bir Dünyada Bilimin Mum Işığı, orijinal adı The Demon-Haunted World/Science as a Candle in the Dark. Carl Sagan'ın bilimsel yöntemi övdüğü ve bilim dışı yöntemlerin yanlışlıklarını anlattığı kitabıdır.
Santa Maria de Arnoso
Santa Maria de Arnoso Portekiz'de Vila Nova de Famalicão belediyesine bağlı olan, 3,38 km² yüzölçümüne sahip, 1.824 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: freguesia).
Burdur'un belediyeleri listesi
Bu liste 2007 Ekim'deki Burdur, Türkiye'nin belediyelerinin listesidir.
Belediyeler ve başkanları
Liste önce ilçelerin sonra belediyelerin A'dan Z'ye abecesel olarak sıralanmasından oluşmuştur.