cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bergama
Bergama, Türkiye'nin İzmir ilinin bir ilçesidir. Yüzölçümü olarak İzmir'in en büyük ilçesidir. İlçenin güneyinde Aliağa, doğusunda Kınık ve Manisa ili, kuzeyinde Balıkesir ili, batısında Dikili, güneybatısında Ege Denizi bulunmaktadır.
Tarımsal faaliyetler, sanayi, ticaret, tarih ve turizm bakımından Bakırçay havzasının en önemli ilçesidir. İyonya, Helen, Roma, Bizans dönemlerine ait anıtsal yapılar bulunan Bergama, Selçuk ilçesi ile birlikte İzmir'de kültürel turizmin iki temsilcisinden birisi sayılmaktadır. İlçenin merkezinde kurulu Pergamon antik kenti Helenistik dönemin kültür, bilim ve sanat merkezi olarak önem taşır. En önemli bitki örtüsü fıstık çamı ve pamuk bitkisidir.
Köken bilimi
Özhan Öztürk'ün iddiasına göre Bergama, Hitit dilinde "Yüksek yerleşim/üs", Hitit-Kaşka sınırındaki Argoma (Suluova) ise aynı dilde "sınır yerleşimi/üssü" anlamına gelmektedir. Yunanca Πέργαμος (Pergamos) olarak bilinmektedir.
Tarihçe
Bergama ilçe merkezi, Helenistik dönemde Pergamon Krallığı'nın başkenti olan antik Pergamon kentinin yer aldığı yamaçta kuruludur. Pergamon Krallığı'nın kurulmasından önce küçük ölçüde ziraat ile uğraşan insanların toplandığı bir yer olan Pergamon'un bilinen en eski tarihinin MÖ 3. bin yıl olduğu kabul edilir. Yörenin en eski yeri Yortanlı Mezarlığı'dır.
Antik kent, M.Ö. 280-133 arasında Anadolu'daki en güçlü Hellenistik krallıklarından biri haline gelen Pergamon Krallığı'nın başkentliğini yapmış ve birçok önemli mimari eserle donatılmıştır. Döneminin en ünlü yapılarından olan Pergamon Kütüphaneleri ile antik dünyanın sağlık merkezi Pergamon Asklepieionu inşa edildi.
Roma İmparatorluğu M.Ö. 133'te Pergamon kentini ve devletini vasiyet yolu ile devraldı. Pergamon, bir Roma eyalet metropolü olarak Asya eyaletinin diğer metropolleri olan Smyrna (İzmir), Efes (Selçuk) ile rekabeti sürdürdü. Hekim Galen'in bildirdiğine göre Pergamon kent merkezinin nüfusu M.Ö. 2. yüzyılda 120 bine ulaştı. Kent, 262'deki depremde büyük zarar gördü.
7. ve 8. yüzyıllarda Arap akınlarına maruz kalan kenti 716'da Arap komutan Mesleme fethetti. Bu olayda erkekleri öldürülen, kadınlar ve çocukları ise köle olarak satılan satılan kent, yaklaşık 200 yıl virane olarak kaldı.
1170 yılında Bizans imparatoru I. Manuil döneminde yeniden inşa edildi. 1302'de Bizanslılar tarafından terkedilen şehir bundan az sonra bu bölgede faaliyet gösteren Karesioğulları'nın idaresinde kaldı. 1333'te şehre gelen İbn Battuta buranın harap bir belde olduğunu, fakat son derece müstahkem kalesinin bulunduğunu belirtmiştir.
Bergama Emiri Yahşi Han'ın 1341'den ölümünden sonra Bergama Osmanlılar hakimiyetine geçti. 1868'e kadar merkezi Balıkesir olan Karesi Sancağı'na bağlı olan Bergama, 1868-1877 arası merkezi Manisa olan Saruhan Sancağı'na, daha sonra İzmir Sancağı'na bağlandı. İzmir Sancağı'nın 10 kazasından biri olan Bergama'nın 6 nahiyesi bulunuyordu. 1831 yılında yapılan ilk Osmanlı nüfus sayımına göre Bergama'nın erkek nüfusu 3452 kişi idi ve hiç gayri-müslüm yoktu. 1879 tarihli Aydın Vilayeti Salnamesine göre ise; kazanın 32 bin nüfusunun 25 bini Müslim, 6 bini gayr-ı müslim idi. 1877-1878 Osmanlı Rus Savaşı ve Balkan Savaşları'ndan sonra yaşanan toplu göç sonucunda muhacirlerin yerleştirildiği kazalardan birisi de Bergama idi.
Coğrafya
Bergama, İzmir'in kuzeyinde, Bakırçay Havzası'nda yer alır. Türkiye'nin en büyük ilçelerinden biri olan Bergama'nın yüzölçümü 1.544 km2'dir. İlçenin güneyinde Aliağa, doğusunda Kınık ve Manisa ilinin Soma ve Yunusemre ilçeleri, kuzeyinde Balıkesir ilinin İvrindi, Burhaniye ve Ayvalık ilçeleri, batısında Dikili, güneybatısında Ege Denizi bulunmaktadır. İl merkezine uzaklığı 103 km'dir. Bergama'ya toplam 137 mahalle bağlıdır.
Pertev Paşa Camii
Yeni Cuma Camii olarak da bilinen Pertev Mehmet Paşa Camii, Türkiye'nin Kocaeli ilinin İzmit ilçesinde bulunan 16. yüzyıl Osmanlı camiidir. Mimarı Mimar Sinan'dır. Sultan Süleyman ve II. Selim döneminde Osmanlı veziri olarak görev yapan Pertev Mehmed Paşa için yapılmıştır. İnşaat 1579'da tamamlandı. Cami medrese, hamam, kervansaray, çeşme ve daha küçük bir eğitim okulundan oluşan büyük bir külliyenin bir parçasıdır. Caminin kendisi tek kubbeli bir yapıdır ve kubbenin 24 penceresi vardır. Caminin minaresi, 1999 İzmit depreminde hasar gördü.
Bergama
Coğrafya
İlçe, Ege Bölgesi'nin kuzeybatısında olup 39° 07 kuzey enleminde ve 27° 12 doğu boylamında yer almaktadır. Kuzeyinde Madra Dağı, güneyinde Yunt Dağı, dağ silsileleri ile çevrili Bakırçay Havzası'nda kurulmuştur. Bakırçay Ovası'nın uzunluğu 45 km, genişliği yer yer 15–20 km arasında değişmektedir. İlçe merkezinin rakımı 68 metre, Akropol'deki rakımı 331 metredir. İlçenin İzmir'e ve komşu iller olan Manisa, Balıkesir gibi merkezlere olan uzaklığı 100 km civarındadır. İlçe, merkezi dahil olmak üzere, Zeytindağ, Yuntdağ, Göçbeyli, Turanlı ve Kozak bucakları olarak altı bucağa ayrılmıştır. Kozak bucağı, eskiden Karesi Sancağı'na bağlı bir ilçe idi.
İklim
Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı Akdeniz iklimi egemendir. Kışlar çok sert geçmez. Hava sıcaklıkları genel ortalamalar içerisindedir. Rüzgarlar yaz ve kış kuzeyden yıldız, kuzeydoğudan poyraz, kuzeybatıdan karayel şeklinde eser. Lodos ve batı rüzgarları yağmur getirir. Yıllık toplam yağış tutarı 601 mm civarındadır.
Ekonomi
Bergama ekonomisi ağırlıklı olarak tarıma dayalıdır. Verimli Bakırçay Ovası’nda tütün, pamuk, zeytin ve üzüm yetiştirilmektedir. Kozak Yaylası'nda ekonomik getirisi yüksek olan çam fıstığı önemli bir gelir kaynağıdır. Günümüzde özellikle dağ köylerinde arıcılık giderek gelişmekte ve önemli bir geçim kaynağı haline gelmektedir. Tarıma dayalı sanayi de son yıllarda gelişme göstermektedir. İlçede halıcılık ve kilim dokumacılığı gelişmiştir.
Pergamon antik kenti, Bergama Müzesi, Kızıl Avlu, Selçuklu ve Osmanlılardan kalan cami, hamam, han, köprü gibi yapılar yıllar önce Bergama'da kültür turizminin başlamasına ve gelişmesine zemin hazırlamıştır.
Akropol
II. Eumenes devrinin en önemli yapıları arasında Galatların mağlup edilmesi anısına inşa edilen Zeus Sunağı, Athena Tapınağı’nın propylonu ve onu çevreleyen stoaları; 200.000 kitap rulosunun muhafaza edildiği ünlü kütüphane, büyük saray ve kent surları yer alır. Bu gelişme dönemi sırasında daha önce inşa edilmiş olan Athena Tapınağı ile on bin seyirci kapasiteli antik çağın en dik tiyatrosu korunmuş, kent bu çekirdeğin üç bir tarafında yelpaze biçiminde açılan bir plan düzeni içerisinde gelişmiştir.
Yukarı şehir daha çok kral aileleri ile ileri gelenlerin, aydınların, komutanların ikamet ettiği bir merkezdeydi. Bu nedenle burasının resmi bir karakteri vardır.
Kentin orta kesiminde kuzeyden güneye doğru Hera ve Demeter kutsal alanları, Asklepios Tapınağı, Gymnasionlar ve kent çeşmesi yer almaktaydı. Bu yönü ile orta kentte, yönetim ile doğrudan ilgili olmayan yapılarla, halkın rahatlıkla girip çıktığı toplantı yerleri bulunmaktaydı. Aşağı kentte Aşağı Agora, orta ve yukarı şehre çıkan ana yolun iki yanında sınırlanan çok sayıda dükkân, Attalos evi olarak adlandırılan peristylli evler yer alır. Yukarı şehirdeki agora, mevki ve konum olarak yüksekte yer alıyordu. Dolayısıyla aşağı agora kentin ticaret merkezi olarak yer almaktaydı.
Asklepion
Bergama Asklepion’u Eskiçağ’da önemli bir sağlık tedavi merkezi idi. Pausanias’a göre Bergama’da ilk Asklepios Tapınağı M.Ö. 4. yüzyılın ilk yarısında kurulmuştu. Kazılarda kutsal yerin M.Ö. 4. yüzyıldan beri var olduğu ve Hellenistik Dönemde geliştiği saptanmıştır. Asklepios Kutsal Alanı, galerili avlusu, 3500 kişilik tiyatro yapısı, İmparator Hadrianus’a ait kült salonu, kütüphanesi, yuvarlak planlı Asklepios Tapınağı ile Roma Dönemi’nde oldukça önemli bir sağlık merkeziydi.
Güney kesiminde Hellenistik Dönemden kalma üç küçük tapınak ile uyku odaları, kutsal kaynak ve havuzlar bulunmaktadır. Kutsal kaynak yanında burada tedavi gören hastaların soğuk ve sıcak havadan korunmasını sağlamak amacıyla uzun bir yer altı tüneli yapılmıştır. Bu yer altı tünelinin hemen kuzeyinde yuvarlak planlı Asklepios Tapınağı yer alır. Bu tapınak Roma’daki Pantheon örnek alınarak M.S. 150 yıllarında Konsül L.C Rufinus tarafından yaptırılmıştır. Burada genellikle telkin ve fizik tedavinin bugün halen kullanılmakta olan çeşitli şekilleri uygulanmaktaydı. Kutsal sudan içilmesi, su-çamur banyoları, açlık-susuzluk kürleri, şifalı otlar, kremlerle yağlanma başlıca tedavi yöntemleriydi.
Bazilika
Binanın tamamının tuğladan yapılmış olması ve büyük ön avlusu sebebi ile tapınak halk arasında “Kızıl Avlu” olarak adlandırılmıştır. Avlusu yüksek duvarlarla dışarıya kapalı idi. Mısır Tanrılarına verilen önem sebebi ile tapınak Roma Dönemi aşağı Bergama kentinin tam merkezine inşa edilmiştir.
Tapınağın avlusu ile bütünleşmesine engel teşkil eden Selinos çayında, bugün halen kullanılmakta olan su tünelleri inşa edilmiştir.
Kült ve sanat tarihi verilerine dayanarak tapınağın M.S. ikinci yüzyılda, muhtemelen İmparator Hadrian döneminde inşa edildiği ve Mısır tanrıları hem Serapis hem İsis’e ithaf edildiği söylenebilir. Ancak tapınağın iki yanındaki yuvarlak yapıda kült mihraplarının bulunmasına karşılık tanrıların kimler olduğu bilinmemektedir. Erken Bizans döneminde kutsal mekânın içine ilaveler yapılan tapınak Anadolu’daki erken yedi kiliseden biri olarak kullanılmaya devam etmiştir.
Allianoi
Allianoi, "Sağlık Tanrısı Asklepois"in yurdu olarak biliniyor. ASKLEPIOS Antik Grek mitolojisinde hasta insanlara şifa dağıtan, hekimliğin ve tıp biliminin tanrısıydı. Apolion oğlu Asklepiosu yarı at yarı insan olan Khiron'a emanet etti. Khiron ona okuma, yazma ve önemli hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların formüllerini öğretti. Asklepios’un ünü kısa sürede yayıldı. Asklepios ölüleri de diriltiyordu. Zeus buna kızdığı için Asklepiosu öldürttü. Yunanlılar Asklepiosun adını yaşatmak amacı ile aynı isimle sağlık merkezleri yaptılar. Allianoi de bunlardan birisidir.
Topraklarından 45 derece kükürtlü su çıkan şifa merkezi Allianoi, bu özelliğiyle dünyanın dört büyük sağlık merkezinden birisidir. Pergamon Krallığı'nın sayfiye yeri olan bölge, yıllarca Hydroterapi (suyla tedavi) merkezi olarak hizmet vermiş. Yortantı Barajı’nın yapım aşamasında antik değeri anlaşılan bölgede, hızlandırılan kazı çalışmaları esnasında, bölgenin Helenistik Çağ'da kurulduğu ve en parlak dönemini Roma İmparatorluğu Hadrian'la yaşadığı ortaya konulmuştur. Bu kazı çalışmaları sayesinde, kentin sağlık merkezi Asklepionlar'dan biri olduğu anlaşılmış. Kazılar sayesinde Bergama, arkeoloji alanında bölgenin ve Türkiye'nin önemini daha da artıran Asklepieion kültürünün Anadolu'da yaygın olduğunu da kanıtlandı. Bergama'nın yaklaşık 23 kilometre doğusunda Bergama-İvrindi karayolunun üzerinde yapılan kazı çalışmalarıyla ortaya çıkarılan Allianoi antik yerleşmesi M.Ö. 1. yüzyılda Paşa Ilıcası ve çevresinde kurulmuştur. 1998–99 yılı kazıları sonucunda Helenistik Çağ, mimari, buluntularının yanı sıra özellikle M.S. 2.yüzyıla ait pek çok arkeolojik eser ele geçirildi. Ayrıca kazılarda; çok sayıda heykeltıraşlık eser, metal eserler, çanak çömlek, kandiller, kemik objeler, çok sayıda üzeri işlemeli cam eser, 1500 civarında altın, gümüş ve bronz sikke, en son olarak da 2. yüzyıl Roma döneminden kalma mermer Afrodit heykeli bulundu. Bugüne kadar kazıda çıkan önemli eserler arasında Afrodit heykeli, iki Asklepios başı, torsolar, termal havuzlar, heykeltıraşlık parçalar, dükkânlar, çeşme, şarap imalathanesi, seramik fırınları, antik kaideler bulunmaktadır.
Bergama Zeybeği, Harmandalı, Bergama Bengisi, Güvende, Somalı, Yalabı, Dağlı, Arpazlı, Çekirdeksiz Bağlarım karma oyunlardır. İsmailli, Jandarma, Yunddaği, Sebai, Üç parmak, Koca Arap, Nacakoğlu erkeklerin oynadığı oyunlardır. Bergama Konakları, Entarisi Mavili, Zahide Molla, Findik Sıdıkam, Al Basma, Kız Harmandalısı, Ey Yüceler, Al Basmadan Donu Var, Sepetçioğlu ise kadınların oynadığı oyunlardır. Tahir Musa Ceylan'ın "Diri Aşk" romanının bir kısmı Bergama'da geçmektedir.
Uzun uğraşlar sonucunda Bergama 22.06.2014 tarihinde Katar'ın başkenti Doha'da düzenlenen toplantının ardından UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girdi.Türkiye'nin, 2011'de geçici listeye kabul edilen diğer adayı Bergama da bu toplantıyla, "Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı" dosyasıyla asıl listeye girdi.Bergama UNESCO Dünya Mirası'ne giren 999. miras oldu.
Eğitim
İlçede; 134 ilköğretim, 15 orta öğretim kurumu bulunmaktadır. Bu okullarda 16074 öğrenci eğitim görmekte ve 1012 öğretmen görev yapmaktadır. Yüksek öğrenim kurumları olarak da Ege Üniversitesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi Meslek Yüksekokulları bulunmaktadır.
Altyapı
Bergama'da kurulan katı atık yönetim tesisi Bakırçay Havzası'ndaki ilçelere hizmet vermektedir. İZBAN'ın Aliağa'dan Bergama'ya kadar 50 km uzatılması için çalışmalar 2018'de başladı.
1989 Macaristan Grand Prix
1989 Macaristan Grand Prix, 13 Ağustos 1989 tarihinde Hungaroring, Mogyoród'da yapılmış olan Formula 1 yarışı. Macaristan 1989 Formula 1 sezonu'nun toplamda 10. mücadelesiydi. Aynı zamanda bu mücadele toplamda 5. Macaristan Grand Prix yarışı oldu.
Pist
Yarış Hungaroring pistinde yapılmıştır.
Yarış raporu
Pistte toplam 39 pilot start aldı. Toplam 77 tur atan pilotlardan ancak 13 pilot onu tamamlaya bildi. Bir önceki senede yapılmış yarışdaysa, pilotlar toplam 76 tur atmışlardı. Bu yıldan itibaren Macaristan Grand Prix'ne 1 tur artırılmıştır.
Yarışı Birleşik Krallık'lı pilot Nigel Mansell birinci olarak tamamlamıştır. Brezilyalı Ayrton Senna Nigel Mansell'in ardından yarışı ikinci olarak tamamlamıştır. Belçika temsilcisi Thierry Boutsen ise yarışı üçüncü sırada tamamlamıştır. Onların ardından Alain Prost, Eddie Cheever ve Nelson Piquet gelmiştir.
İstatistikler
Sıralama turları sonucunda pol pozisyonunu 1:19.726'lik derecesiyle Williams-Renault pilotu Riccardo Patrese elde etti. McLaren-Honda'dan Ayrton Senna ise ikinci cebin sahibi oldu.
77 turluk yarışın 66. turu 1:22.637 zamanla bu yarışın en hızlı tur'u olmuştur. En kısa sürede koşulan bu turda Birleşik Krallık temsilcisi Nigel Mansell 1. olmuştur.
Lawrence, Kentucky
Lawrence ilçesi veya Lawrence County, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kentucky eyaletinde yer alan bir ilçedir. İlçenin nüfusu 2010 sayımına göre 15.860'tır. İlçeninmerkezi Louisa şehridir. İlçenin adı James Lawrence'den gelmektedir.
Avşarpotuklu, Pınarbaşı
Avşarpotuklu, Kayseri ilinin Pınarbaşı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Kayseri il merkezine 108 km, Pınarbaşı ilçesine 8 km uzaklıktadır.
Christian Oliver
Christian Oliver 3 Mart 1972, Celle doğumlu Alman aktördür.
3 Mart 1972’de Celle’de doğdu ve gençliği Frankfurt’ta geçti. 20 yaşındayken, Amerika’ya gitti. New York ve Los Angeles’ta eğitim aldı. "Taming of the Shrew" ve "Candide" gibi tiyatro oyunlarında rol aldı. İlk rolünü Luka olarak "Baby Sitter Club – Dadılar Kulübü "nde büyük bir hayran kitlesinin desteğiyle oynadı. Sonra popüler Amerikan gençlik dizisinde "Saved by the bell" rol aldı. Bunun yanında "VIP" ve "American Shrimps" gibi birçok TV filminde rol aldı.
Ama başarısı sadece Amerika’da sürmedi. Almanya’da Sharon Stone ve diğer Hollywood yıldızlarıyla röportaj yaptığı "Star L.A. Club" adlı showu sundu. Bunun yanında, "Schlaf mit meinem Mann" (Birlikte uyumak), "Zwei Schwestern" (İki Kızkardeş) ve "Romantic Fighter" (Romantik dövüş) gibi tv filmlerinde rol aldı. 2002’nin yaz aylarında Christian "Alarm für Cobra 11"de Jan Richter olarak oynamaya başladı.
Christian, bu rolü iki yıl oynadıktan sonra diziden ayrıldı. Çünkü, Amerika’ya dönmek istiyordu. Orada kariyerine devam etti ve birçok heyecan verici projede çalıştı. 120. bölüm Christian Oliver’i, Cobra 11’de gördüğümüz son bölüm oldu.
Comignago
Comignago, İtalya'nın Piyemonte bölgesine bağlı Novara ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 31 Aralık 2010 tarihi itibarıyla 1.228'dir.
FK Rudar Pljevlja
Kulüp, Karadağ'ın kuzeyindeki Pljevlja şehrinde, 1920 yılında kuruldu. Karadağ'ın en üst ligi olan 1. CFL'de mücadele etmektedir. Maçlarını ise 10,000 kişilik Gradski Stadı'nda oynamaktadır.
2006 yılında kurulan Karadağ Birinci Ligi'nde ilk sezonunu ikinci, 2007-08 sezonunu beşinci ve 2008-09 sezonunu da yine beşinci sırada tamamladı. Pljevlja ekibi ertesi sezon ise hem Karadağ Birinci Ligi'nde hem de Crnogorski fudbalski kup'nda şampiyonluk yaşadı. Rudar 2014-15 Karadağ 1.Ligin'de şampiyon olarak UEFA Şampiyonlar Ligi Eleme turuna katıldı.
Faruk Çaturoğlu
Faruk Çaturoğlu (d. 9 Eylül 1961, Alaplı, Zonguldak), Türk siyasetçi.
Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonometri Bölümü mezunudur. 1999-2007 yılları arasında Alaplı Belediye Başkanlığı yapmıştır. TBMM XXV.ve XXVI. Dönem Zonguldak milletvekilidir. Evli ve iki çocuk babasıdır.
Aygörmez, Pınarbaşı
Aygörmez, Kayseri ilinin Pınarbaşı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Kayseri il merkezine 90 km, Pınarbaşı ilçesine 55 km uzaklıktadır.
Konstrakta
Ana Đurić (d. 12 Ekim 1978), profesyonel olarak Konstrakta, Sırp şarkıcıdır. Konstrakta, 2022 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Sırbistan'ı "In Corpore Sano" adlı şarkısıyla temsil edecektir.
Cuma Bayat
Prof.Dr.Cuma Bayat, (d. 2 Ocak 1952), Türk akademisyen.
İstanbul Üniversitesi Kimya Fakültesi'ni 1972 yılında bitirmiştir. Aynı okulda 1974 yılında yüksek lisansını, 1978 yılında Doktorasını tamamlamıştır.
Mokpo
Mokpo (Mokpo-si), Güney Kore'nin Güney Jeolla ilinde bulunan bir şehirdir. Yüzölçümü 50.08 km² olan şehrin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 247,442'dir.
Sant'Agapito, İtalya
Sant'Agapito, İtalya'nın Molise bölgesine bağlı Isernia ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 30 Eylül 2016 tarihi itibarıyla 1.509'dur.
Çalıdüzü, Kurtalan
Çalıdüzü, Siirt ilinin Kurtalan ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1864 yılı kayıtlarında Melfan Memlahası, 1900 yılı kayıtlarında Mamlaye, 1912 yılı kayıtlarında Malafan, 1928 yılı kayıtlarında ise Arapçada "tuzla" anlamına gelen Melha olarak geçmektedir.
Coğrafya
Köy; Siirt il merkezine 53 km, Kurtalan ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır.
Kedge Business School
Kedge Business School Paris, Bordeaux, Marsilya, Toulon, Dakar, Suzhou ve Shanghai’da kampüsleri bulunan işletme alanında uzman Avrupa menşeli bir üniversitedir. 2013 kurulmuş bulunan okul. Kedge, Financial Times tarafından 2019 yıllarında Avrupa İşletme Okulları arasında 31. sırada gösterilmiştir. Okulun programları, uluslararası akreditasyon kurumları AMBA, EQUIS, and AACSB’nin üçü tarafından da akredite olmuştur. Okulun mezunları arasında, Daniel Carasso (Danone’in CEO’su) ve Sophie Cluzel.
Aşağıbeyçayırı, Pınarbaşı
Coğrafya
Kayseri il merkezine 110 km, Pınarbaşı ilçesine 8 km uzaklıktadır.
Aşağıyenice, Dazkırı
Aşağıyenice, Afyonkarahisar ilinin Dazkırı ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1905 yılı kayıtlarında Aşağıapa olarak geçmektedir.
Háaleiti og Bústaðir
Háaleiti og Bústaðir, İzlanda'nın başkenti Reykjavík'te bulunan bir ilçe. İlçede dört mahalle bulunmaktadır: Háaleiti proper, Kringla, Gerði ve Fossvogur.
Akçakale, Çıldır
Akçakale, Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Gürcüce eski kaynaklarda köyün ve köydeki kalenin adı Tetra Tsihe'dir (თეთრა ციხე). Bazı kaynaklarda bu ad Tetrtsihe (თეთრციხე) olarak da geçer. Nitekim 1561-1587 arasındaki olayları anlatan Gürcüce Meshuri Davitnis Kronika adı vakayinamede buradan Tetr-tsihe olarak söz edilmiştir. Eskiden bir kent olan yerleşmenin Türkçe kaynaklarda bilinen en eski adı ise, Ağca Kala’dır. Bu ad, Gürcücede aynı anlama gelen Tetra-tsihe’den çevrilmiştir. Nitekim, Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan ile Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır adlı Osmanlı tahrir defterlerinde yerleşmenin ve kalenin adı Ağca Kala (اغجه قلعه) olarak kaydedilmiştir.
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonunda bölgeyi ele geçiren Ruslar köyün adını Ağcakala (Агджакала) biçiminde kaydetmişlerdir. 1928 tarihli Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları adlı Osmanlıca yayında da köyün adı Ağca Kala (اغچه قلعه) olarak yazılmıştır. Bu yer adı 1933 ve 1968 yıllarında basılan Köylerimiz adlı devlet yanında Akçakale biçimini almıştır.
Çok eski kale kalıntıları ile 10. yüzyıldan kalma kilise kalıntısından hareketle Gürcüce kaynaklarda adı Tetrtsihe olarak geçen Akçakale’nin eski bir yerleşim yeri olduğu anlaşılmaktadır. Tetrtsihe, erken Ortaçağda Gürcü Krallığı’nın yönetimindeki bölgede yer alıyordu. 11. yüzyılın son çeyreğinde Büyük Selçukluların hakimiyetine girdi. 13. yüzyılın ikinci yarısında Gürcü prensliği Samtshe-Saatabago (1268-1625) Akçakale’nin de yer aldığı eski Mesheti topraklarına hakim oldu.
Tetrtsihe, Samtshe-Saatabago yönetimindeyken, 1578’de Lala Mustafa Paşa’nın komutanlarından Abdurrahman Bey tarafından ele geçirildi. Osmanlılar Tetrtsihe’ye aynı anlama gelen Ağca Kala adını verdiler. Nitekim Osmanlıların Gürcülerden ele geçirdiği toprakların en eski tahrirlerinden olan 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı tahrir defterinde Ağca Kala olarak kaydedilmiş olan yerleşme, Çıldır livasında Canbaz nahiyesine bağlı bir köydü. Köyün nüfusu 6 haneden oluşuyordu. O tarihte vergi yükümlüsü erkekler olarak İvane, Zakara, Şakara gibi adlar kaydedilmiştir. Köy yılık 8.000 akçe vergi vermekle yükümlü tutulmuştur.
Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı tahrir defterinde Ardahan-i Büzürg livasında Meşe nayiyesine bağlı Ağca Kala adını taşıyan başka bir köy daha vardır. Bu köy bu tarihte tamamen boştu. Bu ikinci Ağca Kala, daha geç tarihli Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır’da da Ardahan-i Büzürg livasında Meşe nahiyesine bağlı bir köy olarak geçer.
Uzun süre Osmanlı yönetimi altında kalan Ağca Kala, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Rusya İmparatorluğu’nun eline geçti. Bu tarihte köyde 15 hane yaşıyordu. 1886 tarihinde Rusların Agcakala olarak kaydettiği köyün nüfusu 178 kişiden oluşuyordu ve bu nüfusun tamamı Karapapak olarak kaydedilmiştir. 1889’da ise köyde 85 hane vardı. I. Dünya Savaşı sırasında Ardahan bölgesini gezen Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli'nin verdiği bilgiye göre, Ağca Kala'da sadece Karapapaklar yaşıyordu. Köyden Tetri Tsihe olarak söz eden Martvileli, köyün adının, köyün tepesinde beyaz taşlardan inşa edilmiş olan kaleden geldiğini yazar.
I. Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru Rus ordusunun bölgeden çekilmesinin ardından Ağca Kala bağımsız Gürcistan sınırları içinde yer aldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti kuvvetleri de Ardahan ve Artvin bölgeleri ile geçici olarak Batum'u fiilen sınırlarına kattı. 16 Mart 1921’de imzalanan Moskova Antlaşması’yla Ağca Kala’nın da içinde yer aldığı Ardahan ve Artvin bölgeleri Türkiye’ye bırakıldı.
Akçakale’deki en önemli tarihsel yapılardan biri 10. yüzyılda inşa edilmiş olan kilisedir. Tek nefli bir yapı olan kilise, buradaki şehrin kalesine ait bir kilisesiydi. Çıldır Gölü’ndeki adada, çok eski bir kentin kalıntılarının olduğu yerde, kalenin eteklerinde yer alan kiliseden geriye sadece yıkıntılar kalmıştır. Bir başka tarihsel kalıntı bugünkü köy yerleşmesinin güneybatısındaki adada yer alan kaledir. Büyük ebatlı (1.600 x 850 m) bir kale olan Akça Kale (Tetrtsihe), adadaki kenti savunmak amacıyla inşa edilmiştir. Bir kulesi de bulunan kalenin yeraltındaki yapıları da günümüze ulaşmıştır. Akçakale köyünde daha küçük ebatlarda (420 × 300 m) ikinci bir kale daha vardır. Harç kullanılmadan inşa edilmiş olan bu kaleden geriye sadece yıkıntılar kalmıştır.
1917 yılında Ardahan bölgesini dolaşan Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli de köyün tepesinde beyaz taştan inşa edilmiş bir kale bulunduğunu, bu kalenin neredeyse tamamen yıkılmış olduğunu, biraz uzağında küçük bir beyaz kalenin daha var olduğunu, ancak orada kimsenin yaşamadığını ve buranın sadece eski bir köy yerleşimi olduğunu yazmıştır.
Coğrafya
Akçakale köyü, Ardahan il merkezine 62 km, Çıldır ilçe merkezine ise 20 km uzaklıktadır.
Åland başbakan yardımcısı
Åland Başbakan yardımcısı, Finlandiya'nın özerk ve İsveççe konuşulan bölgesi olan Åland'ın hükûmet başkan yardımcısına verilen unvanıdır.
Mevcut başbakan yardımcısı Harry Jansson'dur.
Åland Adaları başbakan yardımcıları listesi (1988'den Günümüze):
Börteçin
Börteçin veya Börteçine, Ergenekon efsanesine göre Türklerin yaşadığı yurdu çevreleyen demirden dağı eriterek Türkleri, Ergenekon'dan çıkaran demircinin adıdır. Göktürk'lere göre ise hikaye daha farklıdır. Ergenekon'dan çıkınca Göktürklerin ulu hakanı Kayı han soyundan Börteçine, bütün illere elçi gönderip Ergenekon'dan çıktıklarını bildirir. (2)
Çizmeli Kedi'nin Maceraları
Çizmeli Kedi'nin Maceraları veya The Adventures of Puss in Boots, Amerikan bilgisayar animasyonlu bir web televizyon dizisidir. Eric Bauza'nın söyledine göre, DreamWorks Animation Shrek serisinin Puss in Boots'u karakterini canlandırıyor. Dizinin ilk beş bölümüyle 16 Ocak 2015'te Netflix'te başladı; Dördüncü sezon 16 Aralık 2016'da yayınlandı.
Börteçin
Bazı diğer kaynaklara göre ise Ergenekon'dan çıkarken Türkler'in takip ettiği dişi kurtun adıdır.
Çizmeli Kedi'nin Maceraları
Konu
Seride, önyargısız bir şekilde efsanevi mistik hazinesini dış dünyadan koruyan büyüyü bozduktan sonra Puss in Boots'un, daha önce gizli olan San Lorenzo şehrini korumak için işgalcilerin sonsuz bir lejyonuyla savaştığı görülüyor. Dolayısıyla kasabayı bir kez daha örtecek olan koruma büyüsünü yerine getirmenin bir yolu bulmalı.
Gat
Gat, aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Henry, Kentucky
Henry ilçesi veya Henry County, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kentucky eyaletinde yer alan bir ilçedir. İlçenin nüfusu 2010 sayımına göre 15.416'dır. İlçenin merkezi New Castle şehridir.
Napolyon Savaşları
Napolyon Savaşları, Fransız Devrim Savaşları'nın ardından Napolyon önderliğindeki Fransa ile Avrupa'nın diğer güçlü devletlerinin oluşturduğu koalisyon arasında gerçekleşen savaş dönemi. Başlangıç tarihinin hangi yıl olduğuna dair tarihçiler ve araştırmacılar arasında fikir birliği yoktur. 1800-1815 yılları arasında, yaklaşık 15 yıl sürmüştür.
Napolyon Savaşları, Fransız Devrimi’nin ardından, monarşiye karşı fikirlerin ve siyasal etkinliklerin Avrupa’nın bütününe yayılmasını engellemeye çalışan Fransa dışındaki devletlerin oluşturduğu Koalisyon güçleriyle Fransız Devrim Orduları arasında Napolyon’un siyasi ve askeri liderliği altında sürmüş çatışmalardır.
Devrim sonrası Fransız ordusunun yapısal özellikleri
Bu farklı yapısal özellikleri şu başlıklar altından irdelemek olanaklıdır:
Askerlerin bu eğilimleri, komutanların birliklerini sevk ve idare tarzını kökten değiştirmektedir. Onlara çok daha geniş bir alanda inisiyatif kullanma olanağı vermektedir. Napolyon ordularının başarılarının nedenlerinden biri de Napolyon'un generallerinin geniş inisiyatifleri olmasıdır.
Napolyon'un stratejik ve taktik özgünlüğü
Hemen hemen bütün tarihçiler ve araştırmacılar, I. Napolyon’un askeri alanda belirgin bir teorisi olmadığı görüşünde birleşirler. Napolyon’un askeri başarıları, sağlam bir askeri teorik yaklaşım çerçevesinde hazırlanmış planlara değil, savaş alanındaki hareket tarzına bağlanır.
Her şeyden önce Napolyon hep saldırı savaşları vermiştir. Teorik olarak bir saldırı için, bir temel plan ve alternatif planlar hazırlanması gerekir. Ancak, Napolyon’un savaş planları yoktur. Napolyon, kolordularını birbirleriyle bağlantıları kopmayacak ölçüde araziye yayarak ilerler. Böylece rakibini, onu karşılayabilmek için yayılmaya zorlar. Bu yayılma, önceden planlanmış savaş düzeninin o anda değiştirilmesini gerektirdiği için düzensiz olmak zorundadır. Napolyon, savaş alanını rahatlıkla gözleyebileceği bir noktadadır ve düşmanının yayılmasını izler. Belirli bir anda, belirli bir bölge civarındaki birliklerini hızla, belirli bir bölgeye yönelik olarak taarruza kaldırır. Bu nokta, düşmanın kritik “bağlantı noktası”dır. Eğer bu bağlantı noktasına yönelen taarruz başarılı olursa, düşman cephesi yarılmış olur. Eğer başarısız olursa, zaten yaygın durumdaki kolorduları ona, alternatif bir plan için esneklik sağlar.
Bütün bunlar, birliklerini zaafa uğratmayacak biçimde yaymasına ve savaş alanını çok iyi izlemesine bağlıdır. O anın koşullarına uygun olarak birliklerini toplayıp bir “siklet merkezi” oluşturması bu sayede olur.
I. Koalisyon Savaşı
I. Koalisyon, 1792 yılında 1. Fransa Cumhuriyeti’ne karşı Büyük Britanya, Avusturya Arşidüklüğü, Prusya Krallığı, Sicilya ve Piemonte tarafından oluşturulan ilk koalisyondur.
Lambada / Gençlik Fırtınası
Lambada / Gençlik Fırtınası, yönetmenliğini Samim Değer'in ve senaristliğini Erdoğan Tünaş'ın yaptığı 1989 yapımı Türkiye sinema filmi.
Napolyon Savaşları
I. Koalisyon Savaşı
1796 yılında, Alpler Ordusu'nun başkomutanlığına atanan Napolyon, yetersiz donatılmış ve her türlü ikmal malzemesi açısından ihmal edilmiş olan bu orduyu kısa süre içinde savaşabilecek bir duruma getirdi. Aslında Napolyon’un İtalya Seferi için emrine verilmiş olan ordu, bu çapta bir harekat için yetersiz bir askeri güçtür. Emrindeki üst rütbeli subaylar, kendisi gibi Fransız Devrimi sonrasında hızla terfi etmiş, ama deneyimsiz subaylardır. Hızlı terfi etmelerinde, savaş alanlarında gösterdikleri beceri ve yeteneğin payı büyüktür, ama bu çapta birliklere komuta etmeleri yeni bir deneyim olacaktır. İtalya Seferi’nde Napolyon’un kurmayları, daha sonraki muharebelerde de birlikte çarpışacağı subayları olacaktı.
Lambada / Gençlik Fırtınası
Konu
Hakan (Yaşar Alptekin) ünlü bir aktör ve dansçı olmak isteyen yakışıklı bir gençtir. Bu düşünü gerçekleştirmek için İstanbul'a, amcasının yanına gelir. Bir barda dansçı olarak çalışmaya başlar. Amacına ulaşmak için ilk adımı atmıştır ve gelecekten çok umutludur. Çalıştığı barda Meral (Merih Akalın) adlı zengin ve güçlü bir kadınla tanışır. Bu tanışma giderek tutku dolu bir birlikteliğe dönüşür. Hakan, bardan ayrılıp Meral'in işlettiği bir güzellik salonunda dans dersleri vermeye başlar. Meral'le ilişkileri de alabildiğine doludizgin sürmektedir. Hakan bir akşam diskoda çok güzel dans eden genç ve güzel Yasemin (Yasemin Evcim) ile tanışır. Yasemin birlikte geldiği arkadaşlarıyla, ilgisini sezdiği Hakan'ı kendisine aşık edeceği iddiasına girer. Hakan'a yakınlık gösterir, kendisini yoksul olarak tanıtır ve birlikte bir dans yarışmasına katılmaya karar verirler. Kısa sürede birbirlerine âşık olmuşlardır. Hakan'daki durgunluğun farkına varan Meral, bunun nedeninin başka bir kadın olduğundan şüphelenir ve kıskançlıklarıyla Hakan'ı yaşamından bezdirir. Rastlantı sonucu Yasemin'in aslında zengin biri olduğunu öğrenen Hakan, bir de oyuna geldiğini anlayınca genç kızdan ayrılır. Yasemin'in babası kızının Hakan'a âşık olduğunu öğrenince, yoksul bir gençle evlenmesini istemediği genç kızı unutması için yurtdışına göndermeye karar verir. Yasemin havaalanında Hakan'ı görünce çok sevinir. İki sevgili barışır ve büyük bir mutlulukla katıldıkları dans yarışmasında birinci seçilirler..
Napolyon Savaşları
I. Koalisyon Savaşı
Öte yandan İtalya Seferi için Napolyon’un emrine verilen ordu, 30 bin askerli bir orduydu. Oysa karşısında 70 bin askerli Piemonte ve 50 bin askerli Avusturya ordusu vardı.
Napolyon, 12 Nisan 1796 tarihinde Alpler'i aşarak Kuzey İtalya'ya saldırıya geçti. Avusturya ve Piemonte ordularını art arda yenilgiye uğrattıktan sonra Ocak 1797'de İtalya'daki Avusturya askeri varlığını püskürterek Viyana üzerine yürüdü. Napolyon, Kuzey İtalya’da, ikmal merkezlerine aşırı derecede bağımlı, hızlı hareket yeteneği gösteremeyen, dağınık Koalisyon kuvvetleri karşısında, hızlı manevralarıyla, “yerinde ikmal” prensibiyle, topçu bataryalarıyla savaş alanına hakim olabilmesiyle parlak başarılar sağladı.
Avusturya'nın ateşkes istemesi üzerine, 18 Nisan 1797 tarihli "Leoben Ateşkes Anlaşması" imzalanıp askeri çarpışmalar sona erdirilmiştir. Modern İtalya'nın Udine şehri yakınındaki Campoformido köyünde barış görüşmelerine başlanmıştır. Ancak görüşmeler uzamış, Campo Formio Antlaşması olarak anılan antlaşma 17 Ekim 1797 tarihinde imzalanmıştır. Bu antlaşma, I. Koalisyon’un da sonu olmuştur. Fransa’ya ise sadece Kuzey İtalya’da değil, antlaşma koşulları gereği Hollanda’da da toprak sağlamıştır. Özellikle Kuzey İtalya’daki kazanımlar önemlidir. Venedik kontrolündeki Ege adaları ve Venedik donanması Napolyon’a geçti.
Napolyon, İtalya Seferi’nde, “yerinde ikmal” prensibini izleyerek Direktuvar yönetimine fazlaca bir yük olmadığı gibi, bölgeden topladığı ağır vergilerle de önemli ölçüde bir mali kaynak yaratmıştır. Böylece hem askeri hem de politik olarak sivrilmesini sağlamıştır.
Mısır Seferi
1 Temmuz 1798’de, İskenderiye limanında Mısır topraklarına çıkan Fransız Ordusu, Piramitler Muharebesi'nde Murad Bey komutasındaki Osmanlı Ordusu'nu yenilgiye uğrattı.
Nelson komutasındaki İngiliz donanması, 1 Ağustos 1798 tarihinde Fransız donanmasını Nil'nin Abukir koyuna vardı. Aynı tarihte gerçekleşen Nil Muharebesi’nde İngiliz donanması parlak bir zafer kazanmış, Fransız donanmasını imha etmiştir.
Napolyon, Nil Muharebesi'nin ardından Kahire’ye ilerledi. Napolyon’un Fransa ile tek bağlantısı olan donanmanın bu şekilde imha edilmesi, onu zor duruma düşürmüştü. Ordusunu Filistin yönünde yürüterek, Akka Kalesi doğru yürümeye başladı. 18 Mart 1799 tarihinde buraya gelen Fransız Ordusu, Cezzar Ahmed Paşa karşısında ağır bir yenilgi aldı. 21 Mayıs tarihinde kuşatmayı kaldırıp Kahire’ye çekildi (Akka Savunması). Kısa bir süre sonra da ordusunu Mısır'da bırakarak Fransa'ya döndü.
II. Koalisyon Savaşı
II. Koalisyon, Birleşik Krallık, Rus İmparatorluğu, Osmanlı, Napoli, Portekiz ve Avusturya Arşidüklüğü ittifakıyla oluşturulmuştur. Başlarda başarılı sonuçlar elde ettilerse de ortak bir strateji izleyemediler ve koalisyon başarılı olamadı.
9 Kasım 1799 tarihinde Birinci Konsül olan Napolyon, Kuzey İtalya’daki Fransız varlığını tehdit eden Avusturya ve Rus ordularına karşı harekâta geçmiştir. II. Koalisyon’un bu bölgedeki kuvvetlerinin ikmal hatlarını kesmek için Milano yönünde ilerlemiş ancak ondan önce Cenova’yı ele geçirerek bu bölgede yığınak yapan Koalisyon güçleriyle 14 Haziran 1800 tarihinde çatışmak zorunda kalmıştır. Napolyon, Marengo Muharebesi olarak tarihe geçen bu muharebede, gün içinde savaşı kaybetmiştir ama, generallerinden Desaix komutasındaki bir kolordunun tam zamanında yetişmesiyle günü zaferle kapatmıştır.
Napolyon bu savaşın ardından Rus birliklerini kuşatma altında tutarak Avusturya ordusuna saldırmıştır.
Alexandr Suvorov komutasındaki Rus birlikler, kuşatmayı yarıp Alplerdeki sarp geçitleri kullanarak geri çekilmişlerdir. Bu başarılı çekilme Suvorov’u tarihin en başarılı komutanlarından biri haline getirecektir.
Hohenlinden Muharebesi’nde, Avusturya Ordusu'nun uğradığı yenilgi ardından, 9 Şubat 1801 tarihinde imzalanan Luneville Antlaşmasıyla Avusturya, İtalya, Hollanda ve İsveç, Fransız hegemonyasını kabul etmişlerdir. Bu antlaşma II. Koalisyonun sonu olmuş ve Büyük Britanya'yı savaşta yalnız bırakmıştır.
III. Koalisyon Savaşı
1804 yılında imparator olan Napolyon, bütün bu koalisyonlarda asıl dinamonun Büyük Britanya olduğunu gayet iyi bilmektedir. Büyük bir donanma ve güçlü bir ordu oluşturarak Büyük Britanya’yı istila etmek ve sorunu çözmeyi planlamaktadır.
Napolyon bu planı ertelemek zorunda kalacaktır. Çünkü, 1805 yılında Fransa’ya karşı bir ittifak daha kurulmuştur. III. Koalisyon, Büyük Britanya, Avusturya İmparatorluğu, İsveç, Rusya İmparatorluğu ve Sicilya Krallığı arasında kurulmuştur.
Ancak Fransız donanması, Lord Horatio Nelson komutasındaki İngiliz donanması karşısında Trafalgar Muharebesi’nde ağır bir yenilgiye uğramıştır. Bu sırada Napolyon’un 180 bin kişilik ordusu, Manş kıyılarında toplamış, İngiltere'nin istilası için hazırlık yapmaktadır. Donanmanın yenilgiye uğraması, Büyük Britanya'yı istila planlarını da suya düşürmüştür. Napolyon, III. Koalisyon’u, kıta Avrupası’nda yenmek zorundadır artık.
Koalisyon, Avusturya ve Rus ordularının birlikte Fransa’ya saldırması yönünde bir plan yapmıştır, ancak Avusturya komutanı Rus ordularını beklemeden saldırıya geçmiştir. Manş kıyılarındaki ordusunu toplayan Napolyon, çok hızlı bir şekilde Bavyera’ya ilerlemiş ve Avusturya ordusunun geri bağlantısını kesecek bir manevra yapmıştır. 22 Ekim 1805 tarihinde Avusturya ordusu 60 bin asker ve 120 topla teslim olmak zorunda kalmıştır. Napolyon’un bu manevrası, düşmanın doğrudan cephesine bir saldırıya girişmek yerine, geri bağlantısını kesmeye dayanan, tam anlamıyla bir Dolaylı tutum stratejisidir. Sonuçta, büyük çaplı bir çatışmaya girmeden ve önemli bir kayba uğramadan Avusturya ordusunun savaşma azim ve gücünü kırmıştır.
Ulm Muharebesi parlak bir zaferle sonuçlanmıştır ama Napolyon açısından durum hâlen kritiktir. Avusturya'nın diğer ordusuyla Rus ordusu batıya doğru ilerlemektedir ve bir İtalyan ordusu da güneyden yaklaşmaktadır. Napolyon, iki kuvvetin birleşmesine fırsat vermeyecek bir şekilde hızla doğuya ilerler ve Avusturya – Rus kuvvetlerinin karşısına Austerlitz’de çıkmıştır. “Üç İmparator Muharebesi” olarak da bilinen 2 Aralık 1805 tarihli Austerlitz Muharebesi de Napolyon’un zaferiyle sonuçlanmıştır. Rus ve Avusturya kayıpları ölü, yaralı ve kaçak olarak toplam 27 bin iken Fransız kayıpları 9 bindir. Ayrıca Fransız ordusu 180 top ele geçirmiştir.
Her iki savaşta iki ordusunu kaybeden Avusturya savaştan çekilmek zorunda kalmıştır. 22 Aralık 1805 de Avusturya ile Fransa arasında Pressburg Barış Antlaşması imzalanmıştır. Çar 1. Aleksandr ve General Mihail Kutuzov yönetimindeki Rus ordusu ise geri çekilmiştir.
IV. Koalisyon Savaşı
IV. Koalisyon Prusya Krallığı, Rus İmparatorluğu, Saksonya, İsveç ve Büyük Britanya arasında oluşturulmuştur.
1806 yılının ortalarında, İngiltere, Prusya, İsveç, Rusya ve Saksonya arasında yeni bir koalisyon, IV. Koalisyon oluşturulmuştur. Napolyon, Rus orduları ulaşmadan Prusya ordularına taarruza geçmiştir. 14 Ekim 1806 tarihinde Jena’da bir Prusya ordusunu bozguna uğratmıştır. aynı gün Mareşal Davout komutasındaki bir başka Fransız ordusu da diğer bir Prusya ordusunu yenilgiye uğratmıştır. Her iki Fransız ordusu da Napolyon’un komutasında dağılan Prusya birliklerini Berlin’e kadar izleyerek yeniden toparlanmalarına fırsat vermemiştir. Fransız ordularının kayıpları 8 bin iken Prusya kayıpları 25 bin kadardır.
Daha sonra ilerleyen Rus ordularını karşılayan Napolyon, 7-8 Şubat 1807 tarihinde Eylau Savaşı’nda, 14 Haziran 1807 tarihinde de Friedland Muharebesi’nde de yenilgiye uğrattı. Bu savaşların ardından Rusya’yla 7 Temmuz 1807 tarihinde yapılan Tilsit Antlaşması ile Rusya da savaştan çekilmiş oldu. Ayrıca bu anlaşma uyarınca Osmanlı ve Rus İmparatorlukları himayesindeki Yedi Ada Cumhuriyeti de Fransa'ya bırakıldı.
V. Koalisyon
V. Koalisyon, Avusturya İmparatorluğu ve Büyük Britanya arasında 1809 yılı başlarında oluşturulmuştur.
10 Nisan-14 Ekim 1809 tarihleri arasında gerçekleşen V. Koalisyon Savaşı, Napolyon savaşlarının içinde en kanlı ve geniş çaplı olanlarıdır.
Arşidük Charles komutasındaki Avusturya ordusu 10 Nisan 1809 tarihinde Bavyera’ya saldırmıştır. Karşılıklı manevralar ve iki çatışmanın ardından V. Koalisyon Savaşı’nın ilk sert muharebesi gerçekleşmiştir. Napolyon kuvvetlerinin Aspern ve Essling kasabaları arasındaki Tuna nehri geçişinde (köprübaşı) gerçekleşen Aspern-Essling Muharebes,, 21 Mayıs 1809 günü öğleden hemen sonra başlamış ve iki gün sürmüştür. İkinci gün, Napolyon’un Avusturya kuvvetlerinin merkezine karşı giriştiği güçlü saldırı, Avusturya hatlarını yarmıştı. Ancak savaşı hemen hemen kazanmışlarken Arşidük Charles’in son yedeklerini bizzat komuta ederek, cesaretle giriştiği saldırı durumu kurtarmıştır. Napolyon, köprübaşını kaybetmiş ve sonuç alamayacağı açıkça belli olan savaş alanından birliklerini çekmiştir.
5 Temmuz 1809 tarihinde başlayan ve yine iki gün süren Wagram Muharebesi ise Fransız ordularının zaferiyle sonuçlanmıştır.
14 Ekim 1809 günü imzalanan Viyana Antlaşması ile V. Koalisyon da fiilen sona ermiş oldu.
Rusya Seferi (VI. Koalisyon)
Rusya, V. Koalisyon’da yer almamıştır. Bu, Tilsit Antlaşması’nın sonucudur. İngiltere’nin uyguladığı deniz ablukası Rus ekonomisi için de ciddi sonuçlar yaratmaktadır. Rusya’nın Tilsit Antlaşması’nı yok sayarak taraf değiştirmesinde bu ekonomik sıkıntıların etkisi olmuştur. Rusya'nın savaşa girmesiyle savaşın seyri değişmiş, yenilmez olarak nitelendirdikleri Napolyon Orduları yenilgiye uğratılmıştır.
Napolyon’un Rusya Seferi’ne katılan ordunun mevcudu konusunda, farklı kaynaklarda, farklı rakamlar verilmektedir. Esasen, Rusya Seferi’ne çıkan Fransız ordusu, tarihin o güne kadar gördüğü en kalabalık ordudur. Yarıya yakını Fransız askerlerinden oluşmaktadır, diğerleri Fransa’ya tabi ülkelerin askerleridir.
7 Eylül 1812 günü gerçekleşen Borodino Muharebesi, Moskova’nın yaklaşık 110 km. batısında, Moskova nehri üstündeki köprübaşında yapılmıştır. Napolyon Ordularını durdurmayı başarmakla birlikte Rus Ordusu'nun kayıpları, mevzileri uzun süre elde tutabilecek durumda değildir. Kutuzov, geri çekilme kararı verir. Hiçbir askeri direnişle karşılaşmadan Moskova'ya giren Napolyon, Rus Çarı'nın bir barış antlaşmasına yanaşmaması, Rus Ordusu'nun imha edilmemiş olması ve kış şartlarında ordusunun ikmalinin neredeyse olanaksız hale gelmesi dolayısıyla Rus topraklarından geri çekilmek zorunda kalmıştır. Ordusunun büyük bir bölümünü bu geri çekilme sırasında kaybetmiştir. Rus Ordusu, onları sürekli olarak izlemiş ve yıpratmıştır.
1813 yılının Ağustos ayında Dresden Muharebesi'nde başarı kazanan Napolyon, bu başarısının sonuçlarını geliştirememiştir.
Leipzig Muharebesi, 16-19 Eylül 1813 tarihlerinde gerçekleşen, tarihte “Ulusların Savaşı” olarak da bilinen bir savaş olmuştur. Napolyon’un 195 bin kişilik ordusu, Koalisyon güçlerinin 365 bin kişilik ordusu karşısında tutunamamıştır. Napolyon, dört kolorduyu ve Alman prenslerinin desteğini yitirerek savaş alanından çekilmek zorunda kalmıştır.
Koalisyon Güçleri Paris’te
Ağırlıklı olarak Rus ve Prusya kuvvetlerinden oluşan koalisyon kuvvetleri Fransa’nın doğu sınırlarını aştıklarında, Wellington komutasındaki İngiliz kuvvetleri de Pirene Dağları'nı aşarak Fransa topraklarında ilerlemeye başlamışlardır.
6 Nisan 1814 günü tahttan çekilen Napolyon, Elba adasına sürgüne gönderildi.
Savaşın sonrası
Napolyon sürgünden kaçar ve 20 Mart 1815'te Paris'e geri döner. Fransa'da kendine destek toplayarak, Bourbon Hanedanı'nı tahttan indirir ve seferberlik çalışmalarını başlatır. Napolyon'un Fransa'ya döndüğünü ve seferberlik ilan ettiğini haber alan Viyana Kongresi, Napolyon'a karşı silahlanma kararı alır. Napolyon yaklaşık 200 bin, müttefikler de 150 bin asker toplar. 18 Haziran 1815'te iki ordu karşılaşır ve Napolyon ağır bir yenilgi alır (Waterloo Muharebesi). Napolyon teslim olur ve müttefikler Paris'e tekrar girer. Napolyon, Saint Helena'ya sürgün edilir ve 1821'de ölene burada kadar kalır. Fransa'daysa hanedan tekrar başa getirtilir (Bourbon Restorasyonu).
Sonuçları
Napolyon Savaşları tarihte görülmüş en büyük savaşlardan biridir. Savaşta ~Fransa ve Müttefikleri 1.000.000 ölü, ~Rusya 400.000 ölü, ~Prusya 200.000 ölü, ~Avusturya 300.000 ölü, ~İspanya 300.000 ölü ~Birleşik Krallık 311.806 ölü olmak üzere 2.511.806 asker ve toplam 1 milyon sivil de dahil edilirse 3.511.806 kişi hayatını kaybetmiştir.
Aşağıborandere, Pınarbaşı
Aşağıborandere, Kayseri ilinin Pınarbaşı ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Kayseri il merkezine 114 km, Pınarbaşı ilçesine 14 km uzaklıktadır.
Alison Peebles
Alison Peebles (d. 1953) ,Sinema, tiyatro ve televizyon alanındaki çalışmalarıyla bilinen İskoç kadın yönetmen, yazar ve oyuncu. Birçok ödüle layık görülen İskoç tiyatro topluluğu olan Communicado'nun kurucularındandır. Peebles, Michael Boyd'un ünlü 1993 yapımı "Macbeth" adlı oyununun Glasgow, İskoçya'daki The Tron Tiyatrosu'daki gösteriminde canlandırdığı Lady Macbeth rolü ile dikkatleri üzerine çekmiştir.. Peebles 2003 yılında Edinburgh Uluslararası Film Festivali'nde Standart Yaşam İzleyici Ödülünü kazanan "AfterLife" filminin yönetmenidir. Peebles, Şubat 2006'da BBC İskoçya'da gösterilen ve Multipl skleroz hastalığı geçirdiğini ortaya koyduğu "Multipl" adlı belgesel yapımlada beğeni kazanmıştır.
Alison Peebles eğitim yaşamında Edinburgh Sanat Koleji resim bölümünü bitirmiştir.
2016'da Peebles, 2016 yılı Britanya Oyuncular Akademisi İskoçya Ödülleri'nde En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında aday gösterilmiştir.
Alessandro Fortis
Alessandro Fortis (16 Eylül 1842 - 4 Aralık 1909) 1905'ten 1906'ya kadar İtalya başbakanı olarak görev yapan İtalyan bir politikacıdır. Luigi Luzzatti ve Sidney Sonnino'dan önce İtalya'nın ilk Yahudi Başbakanıdır.
Erken dönem hayatı
Fortis, İtalya'nın Emilia-Romagna bölgesinde Forli şehrinde doğdu ve avukat oldu. Giuseppe Mazzini'nin cumhuriyetçi bir takipçisi, 1866'da Giuseppe Garibaldi'ye katıldı ve onunla önce Trentino'da, ardından Mentana'da ve Fransa'da savaştı. 1880'de Temsilciler Meclisi'ne seçildikten sonra, Fortis başlangıçta Francesco Crispi'nin altında İçişleri Bakanlığı Müsteşarı (1887-1890) olarak çalıştı. 1898'den 1899'a kadar Luigi Pelloux'nun ilk hükûmetinde (Haziran 1898-Mayıs 1899) Tarım Bakanı olarak görev yaptı.
1899'da istifa etti ve ardından liberal reformizmi Fortis'in zaman içinde ılımlılaşan kendi siyasi görüşlerine en yakın olan Giovanni Giolitti'nin liberal muhalefetine katıldı. Fortis, "her şeyden kaçınan, eylemlerini ve sorumluluklarını giderek azaltan; başvurulmaktan çok korkulan devlet ... bana göre yok olmaya mahkûm olan" bir devlet görüşünü savundu.
Ilımlı liberaller, Pelloux'nun siyasi faaliyeti ve ifade özgürlüğünü kısıtlayan baskıcı önlemlerine karşı çıktılar ve anayasal özgürlükleri korumayı amaçladılar. Fortis, Giuseppe Zanardelli (Şubat 1901 - Kasım 1903) ve Giolitti (Kasım 1903 - Mart 1905) hükûmetlerini destekledi.
Başbakanlığı
Mart 1905'te Giolitti'nin tavsiyesi üzerine, o yıl 17-22 Nisan'da ülkedeki ulaşımı felç edebilecek bir demiryolu greviyle karşı karşıya kaldıktan sonra, esas olarak demiryollarının kamulaştırılmasıyla ilgili ilk hükûmetini kurdu. Demiryolu işçileri, grev hakkından mahrum kamu çalışanı oldular.
Eylül 1905'te Fortis, 1905 Calabria depreminin hasarının boyutunu ilk elden incelemek için Calabria ve Sicilya'yı ziyaret etti. Daha sonra bu güney bölgelerine yardım etmek için özel bir yasa çıkardı. Bu önlem, İtalyan devleti tarafından güneydeki az gelişmişliğin altında yatan temel sorunların ilk gerçek kabulüydü.
Hükûmeti Aralık 1905'te Temsilciler Meclisi'nde İspanya ile İspanyol şarabı üzerindeki İtalyan gümrük vergilerini önemli ölçüde azaltacak bir ticaret anlaşmasının şiddetli parlamenter ve kamu muhalefetiyle karşılaştığı ve reddedildiği zaman düştü. Fortis istifa etti, yeniden atandı ve Temsilciler Meclisi'nin güvenini kazanmayan yeni bir hükûmet kurdu, ardından Fortis Şubat 1906'da kesin olarak istifa etti.