cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Osman Bölükbaşı
Yaşamı
27 Mayıs Darbesi'nden sonra 6 Ocak 1961 - 15 Ekim 1961 tarihleri arasında Kurucu Meclis Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Temsilciliği görevini yürüttü. 1961 genel seçimlerinden sonra uzlaşmaz bir tutum takınarak koalisyon hükûmetine katılmayı reddetti. Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi, Haziran 1962'de İsmet İnönü'nün kurduğu koalisyon hükûmetine katılınca, 28 milletvekiliyle birlikte partiden ayrılarak yeniden Millet Partisi'ni kurdu ve genel başkanlığına seçildi. Millet Partisi, Şubat 1965'te Suat Hayri Ürgüplü başkanlığındaki koalisyon hükûmetine katıldıysa da kendisi kabinede görev almadığı gibi hükûmete eleştiriler de yöneltti. Arkadaşlarıyla beraber kurduğu Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi ise 1969 yılında Milliyetçi Hareket Partisi adını aldı.
Avusturya Komünist Partisi
İkinci Cumhuriyet
Bununla birlikte kimi sanayi ve maden bölgelerinde (Grünbach ve Hüttenberg gibi) KPÖ % 30’dan daha yüksek oy aldı. Karintiya’nın Sloven bölgesinde de yüksek oylara ulaştı. Slovenlerin çoğunlukta olduğu Zell bölgesinde parti % 54,8 oy aldı. Ancak bu pozisyonunu Tito Yugoslavya’sının Sovyetler Birliği ile ilişkilerini kesmesinden sonra sürdüremedi.
Buna karşın Leopold Figl’ın kurduğu hükümet KPÖ’ye bir bakanlık önerdi. Karl Altmann enerji bakanı oldu. Soğuk Savaş’ın başlaması ve Marshall Planı görüşmeleri sonucu 1947’de Altmann bakanlıktan istifa etti ve KPÖ muhalefet partisi haline geldi. 1949 yılındaki genel seçimlerde sosyal-demokratlardan ayrılan Erwin Scharf’ın Sosyalist İşçi Partisi (SAP) ile seçim ittifakı yapan KPÖ 213.066 oy alarak oyların % 5,08’ini elde etti ve 5 sandalye kazandı. Scharf böylece yeniden parlamentoya girdi. 1953 Şubat seçimlerinde de parti Halk Muhalefeti (VO) adıyla 228.159 oy (% 5,28) elde etti ve parlamentoda 4 sandalye kazandı.
1950 Ekim Grevi
26 Eylül-6 Ekim 1950 tarihinde ücret artışlarının iki katı fiyat artışı öngören bir tasarıya karşı büyük bir grev hareketi başladı. Amerikan işgal bölgesinde başlayan grev daha sonra Sovyet işgal bölgesinde ağırlık kazandı. 4 Ekim’de girişilen genel grev başarısız oldu. Sosyalist partiye yakın duran sendika konfederasyonu ÖGB greve karşı çıktı. İnşaat ve Ağaç İşleri Sendikası’nın başkanı Franz Olah’ın örgütlediği grupların uyguladığı terör üzerinde grev sona erdi. KPÖ bu grevde yönetici rol oynadı. İktidarda bulunan Hristiyan demokrat ÖVP ve sosyal demokrat SPÖ koalisyonunun temsilcileri grevi “halk demokrasisi kurmak yolunda bir darbe girişimi” olarak adlandırdılar. Komünistler bu suçlamaları reddettiler. Aslında komünistlerin ulaşmak istedikleri, burjuva-demokratik sistemi bu grev yoluyla istikrarsızlaştırarak yeniden politik önem kazanmaktı. İktidarı hedefleyip hedeflemedikleri günümüzde halen tartışmalıdır. Sendikanın şiddeti kadar Prag darbesinin hemen sonrasındaki greve karşı hükûmetin antikomünist propagandasının da grevin yenilgisinde etkisi oldu. Amerikalılarla çatışma yaşamak istemeyen Sovyet işgal bölgesi yönetimi de grevcilerin beklentilerinin aksine, greve karşı mesafeli durdular.
Bağımsızlık Kavgası
Moskova’daki gizli dosyaların kısa süre önce yayınlanmasından sonra KPÖ ile Moskova’daki politbüro arasında yakın ilişki olduğu ortaya çıktı. Partinin lideri Johann Koplenig’in Stalin’le düzenli ilişkisi vardı. Sovyetler’in Avusturya ile ilgili planları ve ayrıca Sovyetler’in böyle bir planı olmamasına karşın, Almanya gibi Avusturya’nın da bölünmesi planı parti içinde tartışıldı, ancak parti tarafından bu proje reddedildi. Böyle bir bölünme Avusturya’nın bir kısmının NATO üyesi olması, Batı Almanya ve İtalya ile bağlantı kurması demekti. Bununla birlikte tarafsız bir Avusturya İsviçre’yle birlikte İtalya ve Avusturya arasında bağımsız bir hat çizecekti.
Böylece KPÖ Sovyetler tarafından bağımsızlığın koşulu olarak öne sürülen tarafsızlık politikasından yana tavır aldı. 15 Mayıs 1955’te imzalanan ve bağımsız Avusturya Cumhuriyeti’nin yeniden kuruluşunu sağlayan devlet sözleşmesi ve 26 Ekim 1955’te parlamentoda bugünkü FPÖ’nün öncüsü olan VdU'ya karşı ÖVP, SPÖ ve KPÖ tarafından sağlanan tarafsızlık kararı mücadelesinde KPÖ aktif bir rol oynadı. Soğuk Savaş’ın doruğuna varmasından sonra KPÖ tarafsızlık politikası yüzünden diğer partiler tarafından vatana ihanetle suçlandı.
Zayıflama ve Kriz
Savaş sonrası hızlı ekonomik kalkınma boyunca ve 1955’te işgal döneminin sona ererek İkinci Cumhuriyet’in ilanından sonra KPÖ etkisini yitirmeye başladı. Bu dönemde KPÖ de dünya komünist hareketinin genelinde olduğu gibi Stalin yönelimli bir Marksizm-Leninizm anlayışını savunuyordu. Ancak SBKP’nin 20. Kongresi’nde Kruşçev’in başlattığı Stalin karşıtı yönelim KPÖ’de de karşılık buldu. Parti Stalinizm’den uzaklaştı. Ancak stalinizmin ve buna bağlı sorunların derinlemesine analizine ancak reel sosyalizmin yıkılmasından sonra, 1990’lı yıllardan sonra başlandı.
Daha 1956’da Macaristan’daki ayaklanmanın öncesinde partinin izlediği çizgi KPÖ’yü gerek yerel seçimlerde (Salzburg 1954) gerekse Viyana’daki oy artışına karşın diğer eyaletlerdeki ağır kayıpların yaşandığı 1956 Mayıs genel seçimlerinde başarısızlığa götürdü. Seçimlerin sonunda SAP ve KPÖ birleşti.
Bu dönemde Macaristan’daki ayaklanmayla da bağlantılı olarak partiden kopuşlar başladı. Parti kimi önemli isimlerini kaybetti. Mayıs 1959 seçimlerinde de KPÖ 142.578 oyla (% 3,27) parlamentonun dışında kaldı.
1965 yılında yapılan 19. Kongre’de Franz Muhri partinin yeni başkanı seçildi ve parti Avrupa Komünizmi’ne yöneldi. Gerek bu yönelim, gerekse de partinin 1966 genel seçimlerinde SPÖ yararına seçimlerde aday göstermemesi parti içinde önemli tartışmalara neden oldu. Bu tartışmalar SSCB’nin 1968’de Çekoslovakya’ya askeri müdahalesiyle daha da şiddetlendi. KPÖ önceleri Çekoslovakya müdahalesini eleştirirken, 1971’de görüşlerini değiştirerek Sovyet çizgisini savunmaya başladı. Bu çizgiyi eleştiren eski eğitim bakanı Ernst Fischer partiden uzaklaştırıldı ve ancak 1998’de itibarı iade edildi. Ancak parti içi tartışmaların tek kaynağı Sovyet politikasına yönelik tutum değildi. Avusturya’daki ekonomik ilişkilere ve politikalara yönelik tahmin ve strateji sorunları ile sosyal-demokrasiyle ilişkiler sorunu da bu tartışmalarda önemli bir yer tutuyordu.
Hızla üye kaybeden partinin üye sayısı savaşın hemen sonrasında 150.000 iken 1965’te 36.400’e, 1974’te 20.000’e ve günümüzde de 2.500’e indi.
Reel sosyalizmin yıkılışından sonra
Bu dönemde Avrupa Ekonomik Topluluğu ve Avrupa Birliği karşıtı politika yapan parti, 1990’ların başlarında Avusturya’nın Avrupa Birliği’ne katılımını sıklıkla Hitler Almanyası’nın Avusturya’yı ilhak etmesiyle karşılaştırdılar. Bununla birlikte KPÖ bugün Avrupa Birliği Anayasası’na karşı bir çizgi izlese de, birlikten çıkmayı öncelikli bir hedef olarak görmemekte, uzun vadeli bir seçenek olarak kabul etmektedir. Ayrıca globalleşme karşıtı hareketin bir parçası ve feminist bir parti olarak KPÖ 2004 Avrupa Birliği seçimlerinde LINKE listesiyle birlikte Avrupa Sol Partisi’nin bir parçası olarak aday çıkartmıştır.
Novum Kararı ve mali kriz
Doğu Almanya’nin yıkılışından sonra Sosyalist Birlik Partisi’ne (SED) ama aynı zamanda da KPÖ’ye ait olan Novum ihracat şirketinin mal varlığı dava konusu oldu. Bu şirketten elde edilen gelirler KPÖ’nün başlıca mali kaynağıydı. Alman mahkemesinin şirketin mal varlığının SED’e ait olduğuna dair verdiği karar sonucu KPÖ şirketteki malvarlığının tümümü yitirdi.
Mali sorunlarına çözüm arayışı içindeki Walter Baier yönetimindeki parti yönetimi partiye ait olan, ancak 1990 yılında anarşist gruplarca işgal edilerek bir kültür merkezi haline getirilmiş olan partinin eski merkez binası olan Ernst Kirchweger Haus (EKH) binasını 600.000 Euro’ya sattı. Binayı satın alanlar çok kısa bir süre sonra binayı 1,7 Milyon Euro’ya Viyana Belediyesi’ne devretti. Partinin sol bir kültür merkezinin bulunduğu binayı, binayı kullananlarla görüşmeden ve hatta parti içinde de konuyu tartışmadan satması ülke içinde ve dışındaki sol çevrelerde yoğun bir eleştiriye neden oldu. KPÖ özellikle binanın satılmaması için bütün olasılıkları denememekle eleştirildi. Ayrıca parti yönetimi, binanın satıldığı kişilerin 1970’li yıllarda Neonazi grubu Aktion Neue Rechte üyesi olduklarını bildikleri halde satışı gerçekleştirmekle suçlandı. Parti yönetimi binayı satın alanların Neonazi olduklarını bilmediklerini duyurdu.
Bu gelişmeler üzerine EKH yanlıları, Ocak 2005’te parti çalışanlarının arabalarına, evlerine ve parti merkez binasına yönelik şiddet eylemlerinde bulundular.
Parti içi çatışma
1994 yılından itibaren parti içinde partinin başında bulunan Walter Baier çevresiyle ile esas olarak nVs (neue Volksstimme) dergisi çevresinde birleşen muhalefet grubu arasında bir çatışma ortaya çıktı. Muhalefet Baier ekibini revizyonizm ve marksizme ihanetle suçlarken, Baier ekibi de muhalefeti stalinist eğilimler taşımakla suçladı.
2000 yılı yazında parti yönetiminden 12 üye yaklaşan parti kongresi için kurulan siyasi platforma karşı tavır aldılar. Onlara göre platform partinin çoğulcu sol adına nesnel olarak dağılmasına eğilimliydi ve Avusturya ve Avrupa’nın ekonomik ve politik ilişkilerini yeterince tahlil edemiyorlardı. Bu 12 üye merkez yönetimin siyasi platformuna karşıt tezler içeren bir bildiri sundular. Kongre platform kararı vermedi ve geniş bir program tartışması açılmasına karar verdi. Ancak bu tartışma parti içi çatışmalar nedeniyle yapılamadı.
Nisan 2001’de merkez yönetimin internette açılan tartışma forumunu kendilerine yönelik yoğun saldırılar yüzünden kapatması üzerine çatışma keskinleşti.
2002 Ocak ayında Attersee-Çevresi’nin partinin yeniden yapılandırılmasına yönelik bir konsepti yayınlandı. Bu konsept çeşitli parti çalışanlarının görevden alınmasını ve görece Ortodoks-marksist bir çizgiyi savunuyordu. Bunun üzerine partinin ücretli aygıtına dayanan parti yönetimi, parti basını üzerinden “fraksiyonculuk” suçlamasını ön plana çıkarttı.
2002 Mayıs ayında bir grup parti üyesi yayınladıkları açık mektupla Walter Baier’ın istifasını istediler. Gelişmeler üzerine merkez yönetim 32. Parti Kongresi’nin 2002 yılı sonunda yapılmasına karar verdiyse de, genel seçimlerin öne alınması sonucu kongre 2003 başına ertelendi. Kongrede birinde içerikle ilgili, diğerinde kişisel soruların ele alındığı iki oturum düzenledi.
İlk oturumda 27 Nisan 2003’te uzlaşma olarak Manfred Groß’un “KPÖ neyi savunuyor?” başlıklı metni üzerinde anlaşma sağlandı. 1997 yılında açıklanan kadın programının geçersiz ilan edilmesi önerisi çoğunluk tarafından reddedildi. Yine kongre katılımcıları stalinizmin reddedilmesini kabul etti. Partinin Avrupa Birliği’ne yönelik eleştirel tutumu güçlendirilirken sadece Birlik’ten çıkılmasına yönelik talepte bulunmak indirgemeci bulunarak reddedildi.
İkinci oturumda Walter Baier’ın karşısında KPÖ Tirol eyalet başkanı Manfred Eber ve kadın eşbaşkan Heidemarie Ambrosch’un yerine KPÖ Tirol çalışanı Petra Stöckl aday oldu. Baier 204’e karşı 183 oyla Eber’i geri bırakırken, Stöckl 197’ye karşı 188 oyla Ambrosch’a karşı üstünlük sağladı. Böylece partinin iki eşbaşkanı karşıt gruplardan seçilmiş oldu.
Şiddetlenen çatışma sonucu merkez yönetimde bulunan 4 Baier karşıtı görevlerinden ayrıldılar. Buna karşın kadın toplantısının önerisi üzerine Margit Kain istifa eden Stöckl’ın yerine eşbaşkan olarak atandı.
Çatışmanın keskinleşmesi
Çatışma 2004 yılında parti konferansında Avrupa Sol Partisi’ne katılım kararı alınmasıyla keskinleşti. Buna karşın KPÖ AB’den çıkma seçeneğini tümüyle dışarıda bırakmıyordu. Aralık 2004’te yapılan 33. Kongre’de kurulan platformda bu seçenek dile getirildi. Parti AB parlamentosu seçimlerine LINKE Liste (Sol Liste) ittifakı çerçevesinde Leo Gabriel’i ilk aday göstererek katıldı. Gabriel haftalık Profil dergisinde dayanışmacı bir Avrupa istediğini, ama sosyalist bir Avrupa istemediğini söyleyerek sosyalizm aleyhinde açıklamalarda bulundu. Bu açıklamalar parti muhalefeti içinde öfkeli eleştirilere neden oldu. Birçok parti örgütü seçim çalışmalarını boykot etti. Seçim sonuçları 19.530 oyla (% 0,77) yüzdelik oran olarak 1999’daki KPÖ oylarının (20.497 oy, % 0,73)biraz üzerindeydi.
Aynı zamanda çatışmalar son kongrede kurulan program komisyonu içinde Walter Baier taraftarlarının azınlığa düşmesiyle keskinleşti. Komisyon Baier taraftarları tarafından boykot edildi, bu komisyonun program taslağı merkez yönetimin geri kalanı tarafından reddedildi ve parti basınında yayınlanmadı.
2004 Nisan ayında parti içindeki ortodoks çevre tarafından Kommunistische Initiative (Komünist İnisiyatif) kuruldu ve Otto Bruckner, Gerhard Bruny ve Werner G. Murgg hareketin sözcüsü olarak seçildi. Bu grup 2004 Haziran’ında KPÖ yönetim üyelerini marksizme ihanetle suçlayan bir mektup yayınladılar. Bununla birlikte muhalefet bir bütünlük oluşturmuyordu. Farklı nedenlerle bir araya gelen üye ve sempatizanlardan oluşuyordu.
33. Kongre
Yeni bir kongre için parti yönetimi üzerindeki baskı üzerine yönetim 11 ve 12 Aralık 2004’te 33. Parti Kongresi’ni delege kongresi olarak Linz-Ebelsberg’te toplanmaya çağırdı. Ancak bu çağrı 32. Kongre kararlarıyla çelişiyordu. 32. Kongre bir delege kongresi değil, bir üye kongresiydi ve bu kongrenin kararları 33. Kongre’nin de bir üye kongresi olmasını ön görmüştü. Kongrenin KPÖ’nün en yüksek karar organı olması nedeniyle bir tüzük ihlali olduğunu savunan muhalefet, partinin böylesi durumlarda karar veren hakem komisyonunu göreve çağırdı. Ancak bu komisyon da, kongrenin kongre çağrısının biçimini belirleyemeyeceğine ve dolayısıyla bir tüzük ihlali bulunmadığına karar vermesine karşın, Ottakring ilçesi parti örgütü tüzüğe başvurarak kendi başlarına bir üye kongresi örgütlemeye çalıştılar. Ancak bu girişim parti yönetiminin mahkeme tehditleri sonucu iptal edildi. Delege kongresi 4-5 Aralık 2004’te 76 delegenin katılımıyla Ebelsberg’te toplandı. Kongre muhalefet, Tirol KPÖ ve yerel seçimlerde büyük bir başarı kazanan Graz ve Steiermark KPÖ tarafından boykot edildi. Kongrenin konuları AB anayasasının ve AB hizmetler yönergesinin reddedilmesi, kamu mülkiyetinin savunulması ve İkinci Cumhuriyet’in 50. yılı olan 2005 yılına yönelik faaliyetlerdi. Walter Baier karşıt hiçbir adayın katılmadığı seçimlerde % 89,4 oy alarak tekrar seçildi. Ayrıca parti tüzüğünde değişiklikler yapıldı.
Parti içi çatışma sırasında muhalefetten pek çok kişi partiden çıkartıldı ve yönetimi antidemokratik davranmakla suçlayan birçok üye de partiden ayrıldı.
Partinin şimdiki durumu
27 Şubat 2006’da Walter Baier 11 Mart 2006’dan itibaren parti başkanı görevinden ayrılacağını bildirdi. Her ne kadar Baier kendi politikasını savunduysa ve başarılı ilan ettiyse de bu istifanın merkezi KPÖ’nün girdiği krizin bir ifadesi olduğu dile getirildi. 11 Mart 2006’da merkez yönetim Melina Klaus ve Mirko Messner’i başkan seçti.
Parti içinde ortaya çıkan Kommunistische Initiative grubu günümüzde tümüyle partiden uzaklaştırılmıştır ve yeni bir komünist parti hazırlığı yapmaktadır.
KPÖ’nün komsomol örgütü Kommunistische Jugend Österreichs (Avusturya Komünist Gernçliği - KJÖ) de yeni bir gençlik örgütü kurmak isteyen parti yönetimiyle gergin bir ilişki sürdürmektedir.
Üniversiteli komünistlerin organizasyonu Kommunistische StudentInnen Verband (Komünist Öğrenciler Birliği - KSV) da merkez partinin politikasına karşı bir çizgiyi savunmaktadır. Özellikle Mayıs 2007’de yapılan öğrenci derneği seçimleri öncesinde parti yönetiminin Viyana Üniversitesi’nde KSV’ya karşı ama yine KSV adını kullanan yeni bir öğrenci örgütü kurması (KSV-Lili) öğrenci örgütünün parti yönetimine ağır suçlamalarda bulunmasına neden olmuştur.
KPÖ ve seçimler
KPÖ 1945'ten itibaren federal parlamentoda 1959'a, Salzburg eyalet parlamentosunda kesintilerle 1949'a, Aşağı Avusturya eyalet parlamentosunda 1959'a, Burgenland eyalet parlamentosunda 1956'ya, Viyana eyalet parlamentosunda 1969'a ve Karintiya ile Steiermark eyalet parlamentolarında 1970'e kadar temsil edildi. Yukarı Avusturya, Tirol ve Vorarlberg'te KPÖ eyalet parlamentolarına hiç giremedi. Federal parlamentonun ve eyalet parlamentolarının dışında kaldığından beri partinin çalışmalarında ağırlık işyerleri ve sendika çalışmalarına kaydı.
United Fruit Company
United Fruit Company, ABD şirketi. Özellikle üçüncü dünya ülkelerindeki çiftliklerden aldığı havuç, patates, bezelye gibi sebze ve ağırlıklı olarak muz, ananas gibi tropik meyveleri ABD ve Avrupa pazarlarına satmaktadır.
Kuruluş
1871 yılında Amerikalı demiryolu şirketi sahibi Henry Meiggs, Kosta Rika hükûmetiyle bir demiryolu inşa anlaşması imzalar. Buna göre başkent San Jose ile sahildeki Limon kenti arasında demiryolu yapılacaktır. Meiggs’e projede genç yeğeni Minor Keith yardımcı olmaktadır. Amcasının 1877 yılında ölmesiyle Keith projenin başına geçer. Keith demiryolu inşaatında çalışan işçilere düşük maliyetli bir yiyecek arayışında olduğu için inşa etmekte olduğu demiryolu hattı boyunca muz yetiştirmeye başlar. Hat tamamlanınca muz çiftliğini ülkesine taşımaya karar verir. Muz yetiştiriciliğinin kârlılığını gören Keith muz ticaretine girer.
Kötü şöhreti
United Fruit sürekli olarak çıkar sağlamak amacıyla çeşitli ülke hükûmet yetkililerine rüşvet vermek, işçilerini sömürmek, vergi vermeyerek faaliyet gösterdiği ülkeye yatırım yapmamakla eleştirilmektedir. Ayrıca tekelci yapı kurmakla itham edilmektedir. Şirket, Latin Amerikalı gazeteciler tarafından “ahtapot” olarak adlandırılmakta ve bölgedeki sol partiler sürekli olarak şirket işçilerini grev yapmak için teşvik etmektedir. Şirketin bölge ülkeleri üzerindeki egemen yapısı, Latin Amerika’daki komünist partiler tarafından Bolşevik lider Vladimir Lenin tarafından formüle edilen emperyalizmin doğrudan yansıması olarak tanımlanmaktadır. Latin Amerika ülkelerinin bağımsızlığından yana tavır alan önde gelen yazarlar olan Carlos Luis Fallas (Kosta Rika), Ramon Amaya Amador (Honduras), Miguel Angel Asturias (Guatemala), Eduardo Galeano (Uruguay), Gabriel Garcia Marquez (Kolombiya) ve Pablo Neruda (Şili) eserlerinde şirketi eleştireceklerdir.
Guatemala
1954 yılında Guatemala’daki seçim yoluyla iktidara gelmiş olan Albay Jacobo Arbenz Guzman hükûmeti, ülkeyi Honduras'tan işgal eden ABD destekli Albay Carlos Castillo Armas tarafından devrilir. ABD Başkanı Dwight Eisenhower tarafından onaylanan harekat için Armas’ın askerleri CIA tarafından silahlandırılmış, eğitilmiş ve desteklenmiştir. Darbeden önce Guatemala’da faaliyet gösteren United Fruit Company yöneticileri ABD’deki Truman ve Eisenhower yönetimlerini uyararak başa gelen Arbenz’in Guatemala’yı Sovyetler Birliği'ne yaklaştıracaklarını iddia etmişlerdir. Arbenz’in solcu olmasının yanı sıra hükûmetin almak üzere ilan ettiği toprak reformu kararı da United Fruit şirketini olumsuz yönde etkileyecektir. Guatemala’daki en büyük şirket olan United Fruit toprak reformunun hayata geçirilmesi hâlinde topraklarının %40’ını kaybedecektir. ABD Dışişleri Bakanı John Foster Dulles komünizme düşman bir kişiydi ve sahibi olduğu Sullivan & Cromwell Avukatlık Bürosu aracılığıyla United Fruit ile ilişkideydi. Kardeşi Allen Dulles ise CIA şefiydi ve United Fruit yönetim kurulundaydı. Bunun gibi ABD dış siyasetinde etki sahibi çok sayıda yetkili 1950’li yıllarda United Fruit ile bir şekilde ilişki hâlindeydi. Ancak darbe şirkete yarar sağlamadı. Hisselerinin değeri düşüşe geçti, Eisenhower yönetimi tarafından başlatılan anti-tröst yasaları da şirketi etkileyecektir. Şirket Guatemala’daki son işlerini de 1972 yılında tasfiye edecektir.
Küba
Şirketin Küba’daki yatırımları, özellikle Oriente bölgesindeki şeker değirmenleri 1959 yılında gerçekleşen Küba Devrimi sonrasında ulusallaştırılacak ve Fidel Castro yönetimi bu işletmelere el koyacaktır. 1960 yılı Nisan ayına gelindiğinde Castro, United Fruit şirketini Kübalı muhaliflere destek vermek ve adaya bir işgal planlamakla suçlayacaktır. Castro ABD’yi “Küba, Guatemala olmayacaktır” diyerek uyarmasına rağmen ABD destekli Kübalı sürgünler 1961 Nisan ayında Domuzlar Körfezi Çıkarması ile çıkacak ancak başarısız olacaklardır. Şirket el konulan mal varlığına dair Küba hükûmetinden zararlarını tazmin edemeyecektir.
Kolombiya
General Vargas, olaylardan sonra yaptığı açıklamada işçilere ateş etme emrini verirken, şirketin Amerikalı personelini koruma bahanesiyle bir ABD askeri çıkarmasını engellemeyi düşündüğünü söyleyecek; buna karşılık Meclis’de konuşan milletvekili Gaitan ise aynı kurşunların yabancı işgalciye karşı da kullanılabileceğini söyleyecektir. Olaydan sonra ABD Bogota Elçiliğinden ABD Dışişleri Bakanlığına çekilen 29 Aralık 1928 tarihli telgraf olayda ABD’nin ve United Fruit şirketinin rolünü aydınlatmaktadır: “Gururla belirtirim ki United Fruit şirketinin yetkilisinden aldığım bilgiye göre son olaylarda Kolombiya Ordusunca öldürülen grevci işçilerin sayısı beş ila altı yüz civarındayken sadece bir asker hayatını kaybetmiştir.” Olaylar daha sonraları La Violencia olarak adlandırılacak iç savaş döneminin ilk adımı olarak gösterilir.
Chiquita ismini alış
Mali krizin yaşandığı 1970’lı yıllarda şirket Eli Black’e ait AMK ile birleşerek United Brands adını alacak, 1984 yılında ise Carl Lindner tarafından şirket Chiquita Brands International adını alacaktır.
Vilâyat-ı Sitte
Vilayat-ı Sitte (ولایات سته; anlam: Altı vilayet, Altı il), 13 Temmuz 1878 tarihli Berlin Antlaşması'na göre Osmanlı Devleti'nin Erzurum, Van, Harput, Diyarbekir, Sivas, Bitlis olmak üzere altı vilayetin adı.
30 Ekim 1918 tarihli Mondros Mütarekesinin 24. maddesinde "Altı Ermeni ili" olarak bahsedilmiştir.
Ermeniler tarafından Batı Ermenistan (Ermenice: Արեւմտեան Հայաստան / Arevmdyan Hayasdan) olarak adlandırılan bölge Türkiye sınırları içerisindedir.
Vilayet-i Sitte, yani altı Vilayet tabiri 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşından sonra imzalanan Ayastefanos Ateşkes ve Berlin Antlaşmalarından sonra kullanılmaya başlanmıştır. Adı geçen Vilayet-i Sitte; Erzurum, Sivas, Mamüratü’l-Aziz (Harput), Bitlis, Van ve Diyarbakır vilayetlerini kapsayan bir coğrafi bölge idi. İngiltere, Rusya ve müttefikleri bölgede bir Ermeni Devleti kurulmasına zemin hazırlayacak bir ıslahat projesini tatbik etmeye çalışıyorlardı. Bu devletler amaçlarına ulaşmak için  Osmanlı Devleti’ne her türlü siyasi baskıyı yapmaktaydılar. Bu tarihlerde bölgeyi teftişe giden Ahmet Şakir Paşa’nın verdiği raporlarda Ermenilerin Müslümanlardan daha iyi hayat şartlarına sahip olduklarını ve gerçek ıslahata Müslüman ahalinin muhtaç olduğunu raporunda ortaya koymuştu. Burada asıl gayenin Ermenilerin maşa olarak kullanılıp bölgenin Osmanlılardan ayrılması olduğu düşünülüyordu. Osmanlı Hükûmetinin ise Ermenileri bağımsızlığa götürecek her türlü siyasi baskıya direndiği iddia ediliyordu. Yukarıda bahsedilen bu vilayetlerde Ermeniler lehine bir nüfus çoğunluğu mevcut değildi. 19. yüzyılın sonlarında yapılmış nüfus sayımları ile yabancı kaynaklardaki nüfus istatistikleri de bunu kanıtlamaktadır.
Yuhanna cümleciği
Comma Johanneum ya da Yuhanna cümleciği (Latince: comma; Grekçe: κόμμα kómma = kesik, kısım Latince: Johanneum = Yuhanna ile ilgili; harfiyen: Yuhanna'nın kesilmiş parçası ) Eski Yunan edebiyatında toplam sekiz heceden uzun olmayan ibarelere κόμμα denirdi. Komma, özne ve yüklemden oluşan kısa bir cümledir. Comma Johanneum 1. Yuhanna Mektubu'nda bulunan sahte bir pasajdır.
Üçleme (Teslis) inancı
Meşhur olan Atanas İman İkrarı baş diyakoz Atanas'tan yüzlerce yıl sonra dile getirildiği halde bu iman ikrarı üçlük inancını tam açıklamaktadır:
İkinci yüzyılından beri Yunan felsefesinden etkilenmiş olan birçok Hristiyan Tanrı ile İsa arasında bir eşitlik koymaya başladılar. Üçlük öğretisi tamamlanıncıya kadar daha çok zaman geçti. Katolik bir ansiklopedi şunu kabul ediyor: “‘Üç kişide bir Tanrı’ ifadesi 4. yüzyılın sonundan önce Hristiyan hayatında ve iman ikrarında sağlamca benimsenmemiş, katiyen de özümlenmemişti. . . . Apostolik Pederler arasında böyle bir zihniyete veya görüş açısına az çok yakın olan hiçbir şey yoktu.”
1. Yuhanna 5:7, 8'deki pasajın anlamı ve gerçekliği hakkındaki teolojik tartışma, Üçleme doktrinine Kutsal Kitap'taki bir tanıklığı temsil edebilmesinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle Yeni Ahit'teki en tartışmalı pasajlardan biridir.
Birlemecilerden Theophilus Lindsay, Yuhanna cümleciğinin sahte olduğunu savunarak şunları dile getirir: "Kitap'tan bir ibare...üç kişinin bir Tanrı olduğuna, Birlik halindeki Teslis'e kanıt görünümü arzediyor olarak getirilebilecek tek ibare 1. Yuhanna 5:7'dir." Ünlü bilgin B. F. Westcott bu ek hakkında şunları söyledi: "Geleneksel Yunanca metne eklenen kelimeler, orijinal bir kenar notunun apostolik metne nasıl girdiğinin canlı bir örneğidir."
Bu cümlenin orijinal Yeni Ahit'te var olmayıp Hristiyanlıktaki teslis inancına doktrinel temel sağlamak için teslisçi din adamları tarafından sonradan eklendiği 1500'lerden bugüne savunulagelmiştir.
Eski el yazmaları ve tercümeler
İlave edilen metin, sonraki birkaç minüskül yazılarından hariç tüm Yunanca el yazmalarında yoktur. Nestle-Aland'a (26. baskı) göre, bunlar 61, 629, 918, 2318 el yazmaları ve sonradan yapılan eklemeleri içeren 88, 221, 429, 636'nolu minüskül yazmalarıdır.
Hieronymus'un Latince Vulgata çevirisi, Comma Johanneum'u içermiyordu, ancak 1592'de yayınlanan Vulgata Clementina içeriyordu. Papa II. Johannes Paul tarafından yayınlanan Nova Vulgata, artık bu ifadeyi sunmamaktadır. Roma Katolikleri de dahil olmak üzere bugün piyasada bulunan Kutsal Kitap çevirilerinin çoğunda, Comma Johanneum ya hiç geçmez ya da daha sonraki bir ekleme olarak açıkça işaretlenip dipnotlarda atıfta bulunuluyor. İstisnalar, İngilizce konuşulan dünyada hâlâ yaygın olan 1769 tarihli King James Kutsal Kitap'ı ile Almanca Schlachter 2000 ve La Buona Novella Kutsal Kitap'larıdır.
Türkçe çevirilerde de (Kitabı Mukaddes, Kutsal Kitap [Yeni Çeviri] ve Yeni Dünya tercümesi) sahte metin yok.
Erken dönem yazarları
Gerçek Hristiyanlıktan irtidatla birlikte, Üçleme doktrini hakkında birçok tartışmalar başladı; ancak bu sözler iyi bir destek olsa da, ilk kilise yazarları tarafından söz edilmemektedir. Yuhanna'nın 1. mektubunun 5. bölümünün 6-8. ayetleri Latin kilise yazarları Hesychius, Büyük Leo ve Ambrosius ile Yunan kilise yazarları İskenderiyeli Kirillos, Ökumenius, Basilius, Nazianzlı Gregorios ve Nicetus tarafından alıntılanmıştır. Ancak tartışmalı kelimeler asla alıntılarında görünmez.
Ayrıca İskenderiyeli Klemens, Tertullianus, Hieronymus, Augustinus, Leo, Origenes, Kiprianus ve Atanasios eserlerinde Yuhanna cümleciğinden bir kez bile bahsetmezler. Onların bu cümleden bahsetmemeleri, onun orijinal İncil'de olmayıp sonradan eklendiğini savunanların en başta gelen dayanaklarındandır.
Bilinmeyen bir yazar tarafından ve M.S. 256 yılı civarında yazılan “Yeniden Vaftiz Üzerine” adlı eser şöyle diyor: “Çünkü Yuhanna bize öğretiyor ve mektubunda bize şöyle diyor (1 Yuhanna 5:6, 7, 8): 'Su ve kanla gelen İsa Mesihtir: sadece suyla değil, su ve kanla. Ve tanıklık eden Ruh'tur, çünkü Ruh hakikattir. Tanıklık eden üç vardır: Ruh, su ve kan; ve bu üçü aynı fikirde.” Hieronymus'un Kutsal Kitap'ında (Vulgata tercümesi, M.S. 405) bile tartışmalı sözler yer almıyor. Kendisine atfedilen ve sahte metni savunan bir önsözün sahtecilik olduğu kanıtlanmıştır.
Sahte metnin kökeni
Bu, "Comma Johanneum" adlandırılan sahte ekleme ilk kez dördüncü yüzyılın ikinci yarısında yaşamış bir İspanyol mezhebinin lideri olan Priscillian'ın eserlerinde ortaya çıkıyor. Beşinci yüzyılda sahte sözler bir iman ikrarına dahil edildi ve vandalların kralı olan Hunerich'a sunuldu.
Tapsuslu Vigilius, eserlerinde bunu çeşitli biçimlerde alıntılanır. Ayrıca eklenen pasaj M.S. 445 ile 450 yılları arasında yazılan Contra Varimadum adlı eserde ve Afrikalı bir piskopos olan Fulgentius'un eserinde de yer almaktadır.
O zamana kadar Comma Johanneum 8. ayetin gerçek sözlerinin bir açıklaması olarak ortaya çıkmıştı; ancak bu şekilde yerleşince, Latince İncil el yazmalarında sayfanın kenarında yazılmış bir not olarak eklendi. Bir marjinal not kolayca bir atlama olarak yorumlanabilir. Bu nedenle sonraki el yazmalarında satırlar arasına yerleştirildi ve sonunda gerçek Latince metne girdi. Sahte metin bazen sekizinci ayetten önce bazen de ondan sonra olmak üzere farklı şekillerde kullanılmıştır (Örneğin, John Wesley'nin Yeni Ahit'inde 7. ayet 8. ayetten sonra gelir). Birkaç yıl önce Paris Ulusal Kütüphanesi'nde yapılan 258 Latince Kutsal Kitap el yazmasının karşılaştırılması, yüzyıllar boyunca eklemenin nasıl yavaş yavaş gerçek metinle birleştiğini gösterdi.
Erasmus ve Stefanus
Matbaa sanatının icadı ile orijinal dillerde Kutsal Kitap metinlerinin üretimi büyük ölçüde arttı. Erasmus'un (1516 ve 1519) Yunanca metninin baskılarında, 1 Yuhanna 5:7, 8'e eklenen sözcükler, Aldus Manutius (1518) ve Gerbelius'un (1521) baskılarında olduğu gibi eksiktir. Desiderius Erasmus, yalnızca daha sonra York Başpiskoposu olan Edward Lee tarafından değil, aynı zamanda 1514'te basılan ancak o zamandan beri Papa henüz onayını vermediğinden dolayı yayınlanmayan Comlutum'lu (çevirinin hazırlandığı şehrin Latince ismi) Polyglot tercümesinin (Kutsal Kitap'ın ilk çokdilli çevirisi) editörlerinden biri olan J. L. Stunica tarafından metnin atlanması nedeniyle ağır bir saldırıya uğradı. Erasmus'a yönelik saldırılar, Martin Dorp'un Erasmus'a yazdığı bir mektupta Latince Vulgata'nın resmi Kutsal Kitap olduğu ve hatalar içeremeyeceği görüşüne dayanıyordu. Hiçbir Yunanca el yazmasının "Comma Joanneum" içermediğine ikna olan Erasmus, tereddüt etmeden, onları içeren en az bir el yazması bulunması koşuluyla, bir sonraki baskısında kelimeleri kullanacağını söyledi. 16. yüzyılın başlarında kaleme alınan Kodeks Montfortianus (No. 61) adıyla daha iyi bilinen Kodeks Britannicus'a atıfta bulundu. Sözüne sadık kalarak, Erasmus Comma Johanneum'u üçüncü baskısına (1522) koydu, ancak eklemeye karşı çıktığı uzun bir açıklama yazmıştır.
Ancak, Kodeks Montfortianus'un (minüskül 61) daha yakından incelenmesi bazı ilginç gerçekleri ortaya çıkarır. Onu derleyen O. T. Dobbin, 1. Yuhanna 5:7, 8'de eklenen kelimeler hakkında şunları yazmıştır: "Bunlar sıradan metinden farklı olmakla kalmayıp, Latince'den bir çeviri olduğunu gösteren bir Yunancada yazılmışlardır." Örneğin, Latince'de “baba”, “oğul” ve “kutsal ruh” ifadelerinin önündeki tanım edatı eksik ve Yunanca'nın bunu gerektirdiği çevirmenin aklına gelmedi. Aynı hata bu bağlamda sıklıkla değinilen Latince ve Yunanca Kodeks Ottobonianus 298'de (No. 629) da bulunabilir. Erasmus, dördüncü baskısında (1527), Yunanca metni dilbilgisi açısından doğru kılmak için tanım edatlarını ekledi. Orlando T. Dobbin ve J.R. Harris'in çalışmaları, Nestle için Kodeks Montfortianus'taki (minüskül 61) pasajın, Erasmus'u bir polemikle yanıltmak için Fransisken Froy tarafından özel olarak yazıldığını “neredeyse şüphe götürmez” kılıyor.
O andan itibaren, sahte metin (enterpolasyon), yazarları Erasmus'un baskılarına bağlı kalan diğer Yunanca metinlerde ortaya çıktı. Stephanus'un baskısı 1550'de çıktığında, daha fazla kafa karışıklığı ortaya çıktı. Bu baskı, 15 el yazmasının çeşitli okumalarını gösteren eleştirel bir kısım içeriyordu. 1. Yuhanna 5:7'de bulunan yarım daire okuyucuya, yalnızca üç kelimenin atlanmasını haklı çıkarmak için yedi el yazmasının listelendiği dipnota işaret etti. Metin eleştirmenleri, bu yarım dairenin - bu baskıdaki diğer birçok işaretler gibi - yanlış yerde olduğuna ve atlamaya yapılan atıfın "Comma Joanneum"un tamamına atıfta bulunması gerektiğine dikkat çekti. Ayrıca alıntılanan yedi el yazması temelinde, pek çok uzman olmayanlar, Stephanus tarafından bahsedilen diğer yedi el yazmalarının da sahte metni içerdiğini varsaydılar. Fakat bu el yazmalarında Yuhanna'nın mektupları hiç bulunmıyordu. Başka bir izlenim bırakıldığı halde dipnotta gösterilen yedi el yazmasının hiçbirinde tartışmalı sözler yoktu.
Sonuç olarak ilave edilen pasajın Kutsal Kitap çevirilerinde görünmesi uzun sürmedi. Yunanca konuşamayan ve dolayısıyla Latince'den tercüme yapan Wyclif, tercümesine zaten dahil etmişti (1380). Fakat şimdi Yunancadan yapılan çevirilerde de, örneğin Tyndale ve Cranmer'in çevirilerinde ortaya çıktı, ancak onu italik harflerle yazıp parantez içine aldı. Cenevre Kutsal Kitap 'ında (1557) bu ayrım artık yapılmamıştı, bunun yerine kelimeler sıradan harflerle yazılmış ve parantezler dışarıda bırakılmıştı. Bu şekilde enterpolasyon (sahte metin), 1611'de çıkan yetkili King James Versiyonu'na dikkat çekmeden girdi.
Eleştirinin devamı
King James Versiyonu'nun İngilizce konuşulan bölgeye hakim olduğu 17. yüzyılda eleştiri asla durmadı ve Erasmus'un duyduğundan beri ortadan kaybolan gizemli Kodeks Britannicus arayışından vazgeçilmedi. 17. yüzyılın sonlarına doğru, Sir Isaac Newton ilave edilen metnin kapsamlı bir incelemesini yaptı. 1690'da John Locke'a "Kutsal Yazılardaki İki Olağanüstü Tağşişin Tarihsel Raporu" adlı bir inceleme gönderdi. Raporda metnin neden sahte olduğu için reddedilmesi gerektiğini açıkça gösterdi. Bu araştırmanın çeşitli nüshaları arkadaşları arasında dolaştı. Ancak yaklaşık yetmiş yıl kadar sonra basılı olarak yayımlandı, fakat tam olarak değil.
Bu arada, metin eleştirisi yeni bir yükseliş yaşadı. Tartışmalı metin yine Richard Simon tarafından şiddetle saldırıya uğradı ve Dr. John Mill, lehinde olmasına rağmen, enterpolasyona karşı kanıtlar topladı. Mills'in kanıtlarına başvurarak, Thomas Emlyn, 1717'de ruhani parlamentodan (Convocation) kelimelerin kaldırılmasını talep etti. O şöyle söyledi: “Basılı Mukaddes Kitaplarımızdan çıkana kadar dinlenmeyeceğiz.”
1729'da Daniel Mace tarafından Yunanca Kutsal Yazıların iki dilli bir çevirisi İngiltere'de çıktı. On dört sayfalık bir tefsirde, sahte metni içermeyen Yunanca ve Latince el yazmaları, eski çeviriler ve ilk Hristiyan Yunan ve Latin yazarlarının yazılarını değinerek çalışmasını şu yorumla bitirdi: “Tek kelimeyle, Yuhanna'nın mektubundaki tartışmalı metnin sahte olduğunu göstermek için bu kanıtlar yeterli değilse, bu mektubun geri kalanının gerçekliği nasıl kanıtlanabilir?”
Bundan sonra, diğer İngilizce tercümanlar -örneğin William Whiston (1745) ve John Worsley (1770)- sahte metnin atlamasına cesaret ettiler. Edward Gibbon, 1781'de Roma İmparatorluğu'nun Gerileyiş ve Çöküş Tarihi adlı eserinde 1. Yuhanna 5'teki enterpolasyon "dindar bir sahtekarlık" olarak küçük düşürdü. Bir başdiyakoz olan George Travis, metni savunmak için acele etti. Aşırı ifadeleri, Profesör Richard Porson ve Piskopos Herbert Marsh'ın yıkıcı yanıtlarına (400 sayfadan fazla) yol açtı. Sonunda enterpolasyonun sahteliği en kapsamlı ve kesin bir şekilde ortaya çıktı.
Saf metnin zaferi
Diğer şeylerin yanı sıra şunları söyledi:
Ancak Papa Leo kısa süre sonra bu açıklamayı yapması için kendisine baskı yapıldığını fark etti. 1902'de Kutsal Kitap'ı incelemek için bir komisyon kurdu ve 1. Yuhanna 5:7, 8'den başlamasını emretti. Bu komisyonun raporu önceki kararnameye lehte olmadığı için raporun bertaraf edilmesi gerekiyordu, ancak Papa ölümüne kadar bu konuda endişeliydi.
Bazı Katolik bilginler kararnameyi görmezden gelmeye başladılar. Dr. Vogels, metni 1920'de yayınladığı Yeni Ahit'ine dahil etmedi. Diğerleri ilk başta daha temkinliydi. Katolik ilahiyatçılar bilimsel tartışmalarda bu karara başvurmak zorunda kaldılar. 1927'de Papa Pius XI. nihayet tartışma serbest bıraktı.
Yeni Ahit'in (İngilizce) 1931 Katolik Westminster tercümesinde, 1. Yuhanna 5:7, 8'in dipnotunda tartışmalı kelimelerin orijinal metinde yer almadığına işaret edilir ve ardından şöyle denilir: “Vatikan daha fazla adım atmadığı müddetçe, Katolik editörler, inananların kullanımına yönelik bir çeviriden sözcükleri çıkarma hakkına sahip değildir. ” Bununla birlikte, 1947'de tam bir baskı olarak yeniden yayınlanan aynı çeviri, enterpolasyondan yoksundur ve editör Cuthbert Lattey, bir Cizvit olan bilgin A. Merk tarafından yayınlanan ve sahte sözleri de içermeyen Yunanca metne atıfta bulunur.
Bu şekilde Profesör J. Scott Porter'ın 1848'de erken bir tarihte öngördüğü şey gerçekleşti. Yuhanna 5:7, 8’deki kanıtları özetledikten sonra şöyle yazdı: “Mukaddes Kitapları genel olarak dağıtmak üzere yayınlamakla görevli olanların, kabul edilmiş bir enterpolasyon kutsal metnin bir parçası olarak ortaya çıkarmaktan utanacakları zamanın yakında geleceği ümit edilmelidir.”
Daha yakın zamanlarda, Kodeks Sinaiticus gibi el yazmalarının keşfi, bu ayetin hiçbir zaman Kutsal Kitap'ın bir parçası olmadığını doğruladı. Tanınmış metin eleştirmeni F.H.A. Scrivener'ın şu sözlerine dikkat çekmek gerekir: “Tartışmalı sözlerin kutsal Yuhanna tarafından yazılmadığını, ilk kez Afrika'da diyanetli ve koyu dindar bir elinden 8. ayetin kenarında yapılan bir not olup Latin nüshalarına dahil edildiğini, ondan sonra Latince'den iki ya da üç geç Yunan kodekslere ve oradan da haklı olarak ait olmadıkları basılı Yunanca metne girdiğini tereddüt etmeden ve kanaatla söyleyebiliriz.”
Nueva Carteya
Nueva Carteya, İspanya'nın güneyinde, on yedi özerk bölgesinden en kalabalık ikinci nüfusa sahip olan Endülüs'ün, Córdoba iline bağlı bulunan belediyesi. 2002 yılı sayımlarına göre nüfusu 5.590 kişidir.
Çin'de insan hakları
Çin'de insan hakları, Çin hükûmeti, diğer ülkeler, uluslararası sivil toplum kuruluşları ve iç muhalifler arasındaki bir tartışma konusudur. ABD Dışişleri Bakanlığı, Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi kuruluşlar Çin hükûmetini vatandaşlarının ifade, hareket ve din özgürlüklerini kısıtlamayla suçlamaktadır. Çin hükûmetiyse ülkenin "ulusal kültürü" ve gelişmişlik düzeyi bağlamında siyasi hakların yanı sıra ekonomik ve sosyal hakları da içeren "daha geniş" bir insan hakları tanımını savunmakta ve buna dayanarak ülkede insan hakları alanında gelişme olduğunu iddia etmektedir. Çin bunların yanı sıra anayasasında sadece vatandaşlık haklarını değil, "Dört Ana İlke"nin de yer aldığını; yasal açıdan Dört Ana İlke'nin vatandaşlık haklarından üstün olduğunu, bu nedenle de kendilerine göre bu ilkeler için tehdit oluşturan kişilerin tutuklanmasının yasal zemini olduğunu belirtmiştir. Çin hükûmetine göre bu ilkelere uyan herkes tüm Çin vatandaşlık haklarından yararlanabilir.
Buna karşın çok sayıda insan hakları kuruluşu Çin hükûmetinin insan hakları alanında sorunlar yaşadığını öne sürmüştür. Çin'deki tartışmalı insan hakları konuları arasında idam cezası, tek çocuk politikası ve basın ile din özgürlüklerinin korunmaması bulunmaktadır. Çin hukuk sistemi masumiyet karinesi ve susma hakkının olmaması gibi konulardan dolayı eleştirilmektedir. Eleştirilen bir diğer alan hukou sistemiyle bağlantılı olarak işçi haklarının yokluğu ve kırsal bölgelerde çalışan işçilere karşı yapılan ayrımcılıktır. Din özgürlüğünün yokluğu bağlamında Hristiyan, Tibet Budisti veya Falun Gong inancına sahip vatandaşlara baskı uygulandığına ilişkin iddialar mevcuttur.
İfade özgürlüğü
1982 anayasası ifade özgürlüğünü korusa da Çin hükûmeti muhalifleri tutuklatmak için devlet gücünü devirmeye yönelik tahrik ve devlet sırrının korunması suçlamalarına başvurmaktadır. Çin hükûmeti Pekin'deki 2008 Yaz Olimpiyatları sırasında "protesto parkları"nda gösteri yapmak isteyenlere izin vereceğini açıklamış olmasına rağmen yapılan başvuruların çoğu geri çekildi, askıda bekletildi veya reddedildi. Polis bazı başvuruda bulunanları gözaltına aldı.
Radiofabrik
Radiofabrik-107.5- Salzburg Bağımsız Radyosu-Salzburg(Avusturya )'da bulunan ve Batı Avrupa 'nın en geniş radyo topluluğudur.
Tarihçe
Radiofabrik'in bazı kurucuları, mesela Wolfgang Hirner (daha sonra Radiofabrik en üst yöneticisi olan ) 1992 yılında korsan radyo olarak yasadışı yayın yapıyordu. Bu program «Radio Bongo 500» olarak adlandırılıyordu. Radiofabrik, tekel radyo yayınının kaldırılmasından hemen sonra yayına başladığında Avusturya'da ikinci halk radyosuydu (Graz'daki Radyo Helsinki 1995' te baslamıştı). Radiofabrik başlangıçta ticari radyo istasyonu «Radio Arabella»'da beş saatlik bir yayın süresine sahipti. Günlük yayın servisi «Objektwerbung GmbH» güvencesi ile Ocak, 2002'de başladı. Daha sonra «Objektwerbung GmbH» finansal çalkantılarla karşılaştı, Ekim 2003'te yayın güvencesini geri çekti. Bu zaman içerisinde Radiofabrik tüm yayın lisansina sahip oldu. Son zamanlarda, 250'den fazla gönüllü, yedi gün – yirmi dört saat, 107,5 MHz ve 97,3 MHz, kablolu 98,6 MHz. frekansları ile radyo programı yayını yapıyor. Radifabrik'in ilk günlerindeki programlar konteyner stüdyolarda yapılıyordu. 2005'te, yayın istasyonu, profesyonel altyapı ve donanımları (ofis, stüdyo, üretim ve atölye odaları) mevcut olan Batı Avusturya'nın en geniş, özerk kültür merkezi, Arge- Kültür Salzburg binasına taşındı.
Çin'de insan hakları
Basın özgürlüğü
ABD merkezli sivil toplum kuruluşu Freedom House yıllık basın özgürlüğü raporunda Çin'i "özgür değil" biçiminde nitelemiştir. Çinli gazeteci He Qinglian'a göre Çin Komünist Partisi'nin Propaganda Bölümü ülkedeki medya kuruluşlarını yakın takip altında tutmakta ve hükûmeti eleştirenleri cezalandırmakta, böylece medyayı kontrol altında tutmaktadır.
Radiofabrik
Organizasyon
Radiofabrik organizasyonu iki temele dayanır: „Verein Freier Rundfunk Salzburg“ bütün program yaratıcıları ve destekleyicilerinin kurumsal düzeyde olan tescilli bir kuruluştur. Kuruluş, yayın servisinden sorumludur. Kuruluş, yayın lisansını elinde bulunduran, altyapısından sorumlu bir şirkete sahiptir(Sendeanlagen GesmbH). Yönetim komitesi; kültür bilimcisi Elke Zobl (kuruluşun kadın başkanı), iletişim bilimcisi Alois Pluschkowitz, gazeteci Michaela Gründler ( Apropos yazı işler müdürü) ve Anton Prlic (Salzburger Nachrichten gazetecisi) ve idari danışman Wolfgang Stöger. 2007'ye kadar Radiofabrik kurucu Wolfgang Hirner tarafından yönetiliyordu. 2007 sonrasi en üst yönetici; yetişkin eğitimci Andreas Wagner idi. Mart 2008'de medya sanatçısı ve medya yöneticisi Alf Altendorf, Radiofabrik'in en üst yöneticisi oldu.
Çin'de insan hakları
Hareket özgürlüğü
1940'larda yönetimi ele geçiren Komünist Parti planlı bir ekonomiyi uygulamaya koydu. 1958 yılında Mao insanların nerede çalışabileceğini belirleyen bir ikamet izin sistemi getirdi ve vatandaşları "kırsal kesimde çalışan" ve "şehirde çalışan" işçiler olarak ayırdı. Bu sistemin yürürlüğe konulmasının sebeplerinden biri büyük ölçekli şehirleşmenin yol açacağı öngörülen kaosu önlemekti. Hükûmet tarafından belirlenen bölgenin dışında yaşayanlar tahıl dağıtımlarından, işveren tarafından sağlanan konut imkanından veya sağlık hizmetlerinden yararlanamayacaktı. Eğitim, istihdam ve evlilik gibi diğer konularda da sınırlamalar getirildi. "Kırsal kesimde çalışan" işçiler kendi eyaletleri dışındaki eyaletlerde çalışabilmek için altı onay belgesine ihtiyaç duymaktadır. Polis bu izinlere sahip olmayanlara karşı düzenli olarak baskınlar gerçekleştirmekte, bu kişileri bir müddet cezaevinde tuttuktan sonra kırsal bölgelere geri göndermektedir.
Radiofabrik
Calışılan Projeler
[Avrupa Birliği]ne yönelik, AB tarafından desteklenen projelerde Radiofabrik'in sivil toplum örgütlerine ve Salzburg'daki kültürel bölgelere olan yerel bağlantıları en az programı kadar önem teşkil eder. Radiofabrik, yayınlarını online platform üyerinden Avusturya ve Almanya'daki radyo topluluklari ile paylaşmaktadır. Medyaya yönelik eğitim alanındaki aktivitelerin önem derecesi yükselmektedir. Bir örnek olarak “Aktion Film Salzburg” ve Traunstein Bölge Ofisi'nin birlikte oluşturduğu Interreg-IIIA-Project “EuRegio Medienzentrum”.
Çin'de insan hakları
Hareket özgürlüğü
Kasım 2005'te Alberta Üniversitesi'nin Çin Enstitüsü'nden Jiang Wenran bu sistemin modern tarihte en sıkı şekilde uygulanan "apartheid" sistemlerinden biri olduğunu söylemiştir. Wenran'a göre "şehir sakinleri çeşitli sosyal, ekonomik ve kültürel alanlarda yararlanırken Çin nüfusunun çoğunluğunu oluşturan köylülere ikinci sınıf vatandaşlar gibi davranılıyor."
Radiofabrik
Teknik
Radiofabrik; radyo istasyonlarının yayın kurulu için, donanım ve yazılım geliştirmektedir. 2005 yılında BT- mühendisi Hermann Huber, Otomatik Radyo Yazılımı :YARM( Yet Another Radio Manager) tanıştırmıştır. Üretim müdürü, müzisyen ve öncü Marcus Diees, sinyal denetleme sistemi olan „Signal Watchdog“'u yarattı. Bu sistem; RADIOFABRIK alıcılarının işleyişini denetler ve anında kısa mesaj (SMS) üzerinden teknik aksaklıkları rapor eder. Görme engelli editörler icin ses düzenleme yazılımı(Studioguard) ise şu an yapım aşamasında.
Çin'de insan hakları
Din özgürlüğü
Çin'de hükûmet dini grupları kontrol etmeye çalışmaktadır. Yasal iki Hristiyan grubun ikisi de Komünist Parti'nin kontrolü altındadır. Papa'ya sadık olan Katolik Kilisesi üyeleri dini faaliyetlerini yer altında sürdürmekte ve hükûmetin zulmüne maruz kalmaktadır. Tibet Budizmi için hükûmet onayı olmadan yeni "yaşayan Buda"ların belirlenmesi yasaklanmıştır ve Dalay Lama'nın halk üzerindeki etkisinin azaltılmasına yönelik çalışmalar yapılmıştır. Çin hükûmetinin atadığı Pançen Lama, Dalay Lama'ya sadık olanlar tarafından yalancı olarak görülmektedir. 1998 yılında Tibet Budizmi üzerine çeşitli kontrol politikaları yürürlüğe konmuştur. Bu bağlamda gerçekleştirilen uygulamalar arasında Dalay Lama'nın dini bir lider olduğu zorla inkâr ettirilmesi ve keşiş sayısına kota konulması bulunmaktadır. 20 Temmuz 1999 tarihinde hükûmet Falun Gong'u ve tüm "aykırı dinler"i yasaklamış ve bu popüler yeni dini harekete karşı ülke çapında bir baskı kampanyası başlattı. Gazeteci Ian Denis Johnson'a göre hükûmet medya, polis, ordu, eğitim, aile ve işyerleri de dahil olmak üzere toplumun her kesimini Falun Gong'a karşı kullanmaktadır. Uluslararası Af Örgütü işkence, yasadışı tutuklama, zorla çalıştırma ve psikiyatrinin suistimaline yönelik haberlerden dolayı endişesini dile getirmiştir.
Radiofabrik
Ortaklık
Radiofabrik 107.5 Avusturya Radyo Topluluğunun (Verband Freier Radios Österreich – VFRÖ) ve Salzburg'un kültür alanlarının organizasyon şemsiyesi olan(Dachverband Salzburger Kulturstätten)'in bir üyesidir.
İhsan Özkes
İhsan Özkes (d. 1 Ağustos 1957, Çorum), Türk yazar, eski imam, hatip, emekli müftü, siyasetçi, TBMM 24. dönem CHP ve TBMM 25. dönem önce CHP daha sonra bağımsız milletvekili.
Hayatı
1957 yılında Çorum'da dünyaya geldi. 1976 yılında Ankara İmam Hatip Lisesi'nden mezun oldu. Bir müddet Çorum Alaca İlçe merkezinde İmam Hatip olarak görev yaptı. İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü (Gece) Tefsir-Hadis Bölümü'nden 1981'de birincilikle mezun oldu. Yüksek Öğrenimi esnasında Beyoğlu'nda Kur'an Kursu öğreticiliği yaptı. 1981'de Sinop Gerze Müftüsü olarak atandı.
1983-1985 yıllarında Sorgun (Yozgat) Müftüsü olarak hizmet verdi. İlmi araştırmalar yapmak üzere Mısır ile Türkiye'nin kültür mübadelesi çerçevesinde Diyanet İşleri Başkanlığı'nca devlet memuru olarak 1985-1987 yılları arasında Mısır'da bulundu.