cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uxellodunum Muharebesi
Galyalıların hataları
Caninius Rebilus kaçmaya çalışan Galyalılardan yakalananları sorguya çekti ve bir kısm Galyalılara ile 12 mil uzakta bir depo-ordugahta bulunduğunu öğrendi. Gayet süratle harekete geçerek süvari ve Romalılara bağlı Germen piyade birliklerini Drappes üzerine gönderdi. Bu birlikler hızla saldırıya geçerek Drappes'e bir baskın yapmaya koyuldular. Caninius Rebilus emrinde olan 2 Romalı lejyonundan birini kurmuş olduğu üç ordugahı savunmaya bıraktı ve diğer lejyonuna hızla saldırmaya geçecek olan süvari birliği ve Alman piyadeleri birliğinin arkasını takip etme emri verdi. Yavaş gelen Romalı lejyoner birliği bulundukları yüksek mevkilerden bir işaret üzerine hep birlikte birden ileri yürüdüler ve Drappes'in depo-ordugahına her yandan saldırılar başladı. Bu depo-ordugah mevkiinde bulunan Galyalılar bu saldırı sonucu ya öldürüldü ya da esir alındılar. Bazı kaynaklar öldürülen Galyalı savaşçılar sayısının 12,000 kadar olduğunu belirtmişlerdir. Esir alınanlar arasında Drappes de bulunmaktaydı. Ama Drappes'in bu esirliği kısa sürdü ve hemen idam edildi. Taarruz eden Romalılar lejyonu Galyalılarca toplanan tüm zahireyi büyük ganimet olarak teslim aldı.
Luciterus ve Drappes'in bu hatalı taktığı sonucunda bundan sonra Uxellodonum'a hiçbir ek takviye Galyalı savaşçı birlikleri gelmeyeceği aşikar olmuştu. Bu gerçeği de göz önüne alan Caninius Rebilus Uxellodunum etrafında bulunan Romalı kuşatma mevzi ve siperlerini daha da pekiştirdi. Bundan hemen sonra Galya'da Jül Sezar'ın bir diğer başkomutan yardımcısı legatus'u "Gaius Fabius"'ye Senionlar üzerinde bir "Loire Muharebesi"'nde galibiyet kazandıktan sonra Uxellodonum'a gidip Gaius Canınıus Rebilus güçlerine takviye sağlaması emri verildi. Bu takviye birliği tam teçhizatlı 25 kohortttan (2.5 ljyondan) oluşmaktaydı. Böylece bu takviye gelince Uxellodonum önündeki Romalı kuşatma gücü 4.5 Romalı lejyonuna çıktı. Bu yeni gelen birlikler ile beraber Romalı kuşatıcı ordusu şehrin tüm etrafına kuşatıcı siperler kazmaya başladı ve tepe-kale Roma siperleri ile çevrelendi.
Jül Sezar'ın kale önüne gelişi
Uxellodunum önünde bu gelişmeler olmakta iken Jül Sezar Galya'nın kuzeyinde Belge kabilelerinin arazilerinde bulunmakta idi. İsyan eden Carduclar ve Senonlara üzerine olan harekât üzerinde haberler günbegün haberci ulaklar tarafından getirilmekte idi. Sezar Senato'nun kendisine Galya'da vali-başkomutanlık etme yetkilerini bu bölgede isyanların bitmeden geri alınmasından endişe etmekte idi. İsyanlarin birbiri arkasından gelmesi Sezar'ın Roma'da Senato'da olan aleyhtarları tarafından bir politika kozu olarak kullanılacağından korkmakta idi. Bunun için Senato'nun kendine verdiği vali-komutanlık görevi sona ermeden Galya'daki isyancıları kökünü kazımak ve Galya'yı sakin ve barışçıl bir Romalı eyaleti olarak geride bırakmak istemekteydi.
Bunun için Jül Sezar Carduclar ve Senonlar isyanını sona erdirmek için şahsen duruma el koymak gereğini hissetmişti. Bunu başarmak için emri altında yanında Belge ülkesinde bulunan piyade askerlerden oluşan lejyonları orada Calinus komutasına verip lejyonları ona bıraktı. Calinus'a emrine verdigi lejyonlrala daha yavaş kendini takip etme verdi. Kendisi at üzerinde süvarilerin başında Uxellodunum'da doğru hızla yola çıktı. Galya'da hızla hareket edip çok geçmeden Uxellodunum önüne erişti. O kadar hızla hareket edip gelmişti ki Uxellodunum etrafındaki 4.5 lejyona komuta eden Legatusler, Caninius Rebilus ve Gaius Fabius, onun kale önüne gelişine şaşırıp kalmışlardı.
Kalenin suyunun kesilmesi ve teslimi
Jül Sezar Commentarii de Bello Gallico adlı kendi eserinde bundan sonraki gelişmeleri şöyle anlatmaktadır:
Beklenmedik bir anda Uxellodanum'a gelişi herkesi şaşırttı. Kasabanın siperle çevrilmiş olduğunu, düşmanın hiçbir suretle sarılmaktan kurtulamayacak bir duruma düştüğünü gördü. Kaçanlardan kasaba halkının bol zahiresi bulunduğunu öğrendi. Bunun üzerine susuz bırakmak için çare aramaya başladı. Vadinin dibinde bir ırmak akıyor, tepeyi tamamiyle kuşatıyordu. Tepenin üzerinde ise her tarafı çevrili Uxellodunum kasabası bulunuyordu. Arazinin durumu ırmağın başka bir istikamete çevrilmesine müsait değildi. Çünkü dağın dibinde o kadar alçak bir yerde akıyordu ki çukurlar kazmakla mecrasını değiştirmeye imkân yoktu. Fakat kasaba halkı su almak için sarp ve dik bir yokuştan inmek zorunda idiler. Bunun için erlerimiz yaralanmadan ve canlarını tehlikeye koymadan bu adamların ırmağa yaklaşmasına veya dik yokuş üzerinden geri çekilmelerine engel olabilirlerdi. Sezar düşmanın karşılaştığı bu zorlukları görerek civara ok ve sapan atanlar koymakla, hatta kolay inilecek yerlerin karşısına ağır silahlar yerleştirmekle kasaba halkının su almasına mani olmaya başladı. Jül Sezar (Tr.çv: Hamit Dereli) (1955) Gallia Savaşı, Kitap VI, Bölüm 40, s. 282.
Fakat bu kalenin tek şu kayangi bu ırmak değildi. Ayrıca kasabanın etrafında bulunan sarp uçurumlardan birinden gayet gür bir su kaynağı çıkmakta idi ve kasabalılar bu kaynağa yetişebilmekteydiler. Sezar kasaba halkının bu kalenin bulunduğu tepeden ırmak kenarına gelmelerini önlemek için ırmağa akan kaynağının diğer kenarına okçular ve sapanla taş atan birlikler yerleştirdi. Yine de halktan gözüpek olanlar bu kaynağa erişmek için dik yokuştan hızla inmeye veya geceleyin karanlıkta Romalıların ok ve sapan taşı atmalarından kendilerini koruyarak kaynağa inmekte ve kasabaya su eriştirmekte idiler.
Bu sefer Sezar bu kaynağın kullanılmasını önlemek için yeni bir plan yaptı. Kaynağın bulunduğu vadide kaynağın karşı yakasında bir 60 kadem yükseklikte taştan ve topraktan bir rampa ve bunun ucunda yine taştan ve topraktan bir taraca yaptırdı. Bu yüksek taraca üzerine 10 katlı tahtadan bir kuşatma kulesi benzeri kule yapıldı. Bunlar okçulara ve sapancılar tarafından küllilmaya ve kaynağın bulunduğu karşı yakaya daha yüksekten ok ve taşlar atıldığı için bunlar kaynağı kullanmaya inen kasabalıları daha iyi hedef alabilmekteydiler. Kasaba halkı su alabilmek için daha büyük tehlikeye düştü ve sadece kasabada insanlar değil büyük baş hayvanlar ve yük hayvanları da susuzluktan kırılmaya başladılar. Ancak kendilerini büyük bir yaralanma tehlikesine atarak kasaba halkı kaynaktan su tedarik edebilmeye başladı. Kasaba halkı bu yeni kuleyi ve taraçayı yıkıp yakmak için yanan madde dolu varilleri bu tahkimat üzerine yuvarladılar. Bu Romalılar tahkimatı ortasında zaman zaman yangın çıkarmayı başardı. Fakat okçu ve sapancıların atışları su almak için kaynağa inen kasabalıların gayet büyük rizikoyu göz önüne almalarını gerektirmekte idi.
Bu taraca ve kule yapılması ve sonra kullanılması devam etmekte iken Sezar başka bir yollara kaynak suyunu kesmeye karar verdi. Romalı istikhamcı lağımcılar bu kaynağa doğru vadi duvarından tüneller kazmaya başladılar ve kaynağın kaya içindeki akış yerini bulup kazdıkları tünelden kaynak suyunu kasaba halkının inip şu alamayacağı bir yerde bulunan tünel ağızlarına yöneltmeyi hedeflendiler. Böylelikle kasaba halkının şu aldığı kaynak kaybolacaktı. Çok geçmeden Romalı istihkamcı-lağımcıların kazdığı tüneller hedeflerine eriştiler ve kasaba halkının kullandığı su kaynağı kayboldu ve su kasaba halkının erişemiyeceği bir tünel ağzından akmaya başladı.
Bu suyun kurması kasaba halkının moralini kırdı. Bunu insan hüneri ile değil de tanrılar iradesi ile yapıldığına inanlar çok oldu. Bu susuzluğa karşı gelemeyeceklerini anlayan Uxellodunum kasabası direnişçileri Sezar'a teslim oldular.
Muharebe sonrası ve Romalıların misilleme olarak cezalandırma yapmaları
Sezar Galyalıların teslim olma teklifini kabul etti. Fakat bu isyanın Galyalılar isyanlarının sonuncusu olmasını garanti etmeye karar verdi. Bu nedenle bu isyana katılan ve kaleyi savunan erkeklere gayet sert cezalar verip bu cezaların isyan düşünen diğer Galyalıları bundan yıldırmak için bir misal teşkil etmesini sağlama gerektiğini kabul etti. O dönemde muharebeyi kazanan tarafın aldığı bas tedbir muharebeden sonra yaşayan savaş esirlerinin esir pazarlarında köle olarak satılması olmaktaydı. Sezar bu tedbiri almadı ve savaşacak yaşta olan kasaba esirlerinin hepsinin ellerinin kesilmesini ve bu elleri kesik eski savaşçıların köle olarak ülkeye yaygın olarak Galya'da bulunan Romalı esir pazarlarında satılmasını emretti. Böylelikle elini kaybetmiş köle olan eski Galyalı savaşçılar silah kullanmayacaklar ve hem de Roma'ya karşı isyan için ellerine silah alamayacaklardı. Ayrıca onların durumunu her karşılaşmada görüp öğrenen her Galyalının, Roma Cumhuriyeti'ne karşı isyan edenlerin zavallı hallerini görüp Romalılara karşı isyan etme aleyhine caydırıcı bir ibret ders alacağı da düşünülmekte idi.
Sezar o zamana kadar kendine karşı ayaklanan alelade ahaliye karşı oldukça merhametli davranmaktaydı ve barbarca cezaları ancak ayaklanma liderlerine uygulanmakta idi. Fakat bu son ayaklanmada Sezar ne kadar zalim ve acımasız bir kişi olabileceğini açıkça gösterdi. Başka Galyalıların isyan etmesini önlemek ve ibret olması için bahanelerini tekrarlayan Sezar teslim olan Uxellodunum kasabası halkından olup da eli silah tutabilecek herkesin, gayet küçük yaşta çocukların bile, ellerinin kesilmesini ceza olarak uygulattı.
Modern Fransız tarihçisi Carcopino bu zalim cezanın affedilemeyecek bir canavarlık olduğunu yazmaktadır. Carcopino'ya göre Sezar Roma senatosunun kendine 5 yıl için verdiği görev döneminin sonunun yaklaştığını bilmekte; bu sefer Senato'da yaptığı siyasi düşmanlarının ondan öç almak için kararlar vereceğine inanmakta ve döneminin geride kalan kısmında Galya'da hiçbir ayaklanmaya hiçbir surette izin vermemesi gereğini düşünmekte idi. Bu nedenle Roma Cumhuriyetinin iç politikasının bir gereği olduğunu bildiren modern tarihçi Sezar'ın bu iğrenç canavarlığını biraz olsun mahzur görmektedir.
Sarmaşık, Eğil
Sarmaşık, Diyarbakır ilinin Eğil ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Diyarbakır il merkezine 65 km, Eğil ilçe merkezine 24 km uzaklıktadır.
Mutluca, Niksar
Tarihçe
Köyün adı, 1928 kayıtlarında Kazalapa olarak geçmektedir.
Bohmstedt
Bohmstedt (Danca: Bomsted, Frizce: Bååmst), Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaletinde, Nordfriesland iline bağlı yerleşim yeri. 13,35 km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu, 31 Aralık 2015 itibarıyla yaklaşık 750 olarak tespit edilmiştir. Kilometrekare başına yaklaşık 56 kişilik bir nüfus yoğunluğuna sahiptir. Belediye Başkanlığı Peter Tücksen tarafından yürütülmektedir.
GFAJ-1
GFAJ-1, fosfor yokluğunda yerine çoğunlukla zehirli olan arseniği kullanabilen, Halomonadaceae familyasından çubuk şekilli, ekstremofil bir bakteri türüdür. Keşfi, uzun süredir tartışılan Dünya dışı yaşam formlarının bambaşka kimyasal karakterlerde olabileceği düşüncesini güçlendirmiştir.
GFAJ-1, NASA astrobiyologları tarafından Kaliforniya'daki Mono Gölü'nden alınan tortu örneklerinde bulundu. Mono Gölü aşırı tuzlu ve yüksek derecede baziktir. Ayrıca, Dünya'da arsenik yoğunluğunun en yüksek olduğu yerlerden biridir.
Halomonadaceae familyasındaki diğer bakteri türleri gibi GFAJ-1 de tuzlu ortamları sever. Bu bakteri türlerinin çoğu yüksek seviyelerdeki arseniğe de dayanabilmektedir ama GFAJ-1 bu özelliği bir adım ileri taşımıştır. Fosfor eksikliğinde, yerine arsenik kullanabilmektedir. İşaretli arsenikle yapılan deneylerde bakterinin, proteinlerinde, lipidlerinde, ATP yapısında ve hatta DNA ve RNA'larında arseniği kullanarak bu şekilde büyümeye ve çoğalmaya devam ettiği görülmüştür.
GFAJ-1, çok az veya hiç fosfor bulunmayan ortamlarda yaşamını sürdürebildiği bilinen ilk canlı formu olmuştur. Bu mikroorganizmanın keşfi, astorbiyoloji alanında yeni çıkarımları da beraberinde getirmiştir. Fosforun bulunmadığı ortamlarda da yaşamın filizlenebileceğini göstermiş, dolayısıyla da Dünya dışında yaşam bulma şansımızı arttırmıştır. Ayrıca, canlılar arasında fosfor yerine arsenik kullanımının, Hayat kadar eski olabileceği ve Dünya'nın ilk zamanlarında arsenikçe zengin hidrotermal bacaların çevresinde gelişmiş olabileceği tahminleri de tartışılmaya başlanmıştır.
Kara cüce
Kara cüce veya Siyah cüce, varsayımsal bir yıldız kalıntısıdır. Tam ifadesiyle artık yeteri kadar ısı veya ışık yayamayacak kadar soğumuş olan bir beyaz cücedir.
Bir beyaz cücenin milyarlarca yıl içinde soğuması tüm ısısını evrene yayması ile oluşur; dahası, beyaz cücede bulunan iyonların enerjisi sonunda tükenir ve bu nedenle artık kendi ışığını yayamaz, kararır ve artık çıplak gözle görülemez. Bu yoğunlaşmış plazma kümesinin uzayda sonsuza kadar dolaşacağı varsayılır. Bir yıldızın bu aşamaya ulaşması için 100 milyar yıla ihtiyacı vardır ve evrenin şu anki yaşının 13,77 milyar yıl olduğu düşünüldüğünde henüz bir kara cücenin oluşmadığı sonucuna varılabilir. En soğuk beyaz cücelerin sıcaklığı evrenin yaşıyla ilgili gözlemsel bir sınırdır.
"Kara cüce" adı, hidrojenin nükleer füzyonu için yeterli kütleye sahip olmayan (yaklaşık 0,07 M ☉'den az) yıldızdan küçük gökcisimlerine de uygulanmıştır. Bu cisimler artık 1970'lerde ortaya çıkan bir terim olan kahverengi cüceler olarak adlandırılıyor. Kara cüceler, kara delikler veya nötron yıldızlarıyla karıştırılmamalıdır.
İkinci Harkov Muharebesi
İkinci Harkov Muharebesi, II. Dünya Savaşı'nda Mihver kuvvetlerin Sovyet İzyum köprübaşına yönelik karşı taarruzlarına Alman Silahlı Kuvvetler Üst Komutanığı (OKW) Başkanı Wilhelm Keitel'in verdiği addır. Alman karşı taarruzu, 12 - 28 Mayıs 1942 tarihlerindeki Sovyet kuvvetlerinin İzyum köprübaşından başlatılan taarruzuna karşı yapılmıştır. Alman taarruzunun operatif hedefi, Sovyet taarruzlarının yürütüldüğü Donets Nehri üzerindeki Sovyet İzyum köprübaşını (Barvenkovo çıkıntısı) ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır. Kızıl Ordu'nun 1941 -1942 kış karşı taarruzları Alman Merkez Ordular Grubu'nu Moskova önlerinden geri sürmüştü. Ancak bu karşı taarruzlar sırasında Stavka ihtiyat kuvvetlerinin tümünü kullanmıştı. Devamında sürpriz bir karşı taarruzla başarısızlığa uğrayan Kızıl Ordu Harkov Taarruzu da, Stavka'nın stratejik inisiyatifi pekiştirmek için giriştiği bir atılımdı.
Mareşal Semyon Timoşenko komutasındaki Sovyet kuvvetleri, 12 Mayıs 1942 tarihinde, kış karşı taarruzları sırasında oluşan çıkıntıdan Alman 16. Ordu'suna karşı bir genel taarruz başlattılar. Önceleri başarılı bir şekilde gelişen taarruz, Alman karşı taarruzlarıyla durduruldu. Stalin'in ve birkaç kurmay subayının, Alman 6. Ordu'sunun gücünü doğru bir şekilde değerlendirmede yaptıkları ciddi sonuçlu hataları vardır. Dahası yeni eğitimden çıkmış Kızıl Ordu kuvvetlerinin gücünü olduğundan fazla hesap etmişlerdir. Bu hatalar, Alman kuvvetlerinin sonuç getirici bir çevirme hareketiyle ileri çıkmış Sovyet birliklerini cephenin kalanından tecrit etmelerine yol açmıştır.
Genel durum
Rostov'u 1941 yılı Ekim ayında geri alan Kızıl Ordu, Moskova'ya yönelik genel taarruzlarında Alman kuvvetlerini göğüslemiş, hemen ardından da karşı taarruzlara başlamıştı. Bu taarruzlar, 1942 yılı Şubat ayı sonuna gelindiğinde, Kızıl Ordu'nun da gücünün tükenmesi sonucunda durdu. Bu tarihlerden itibaren Doğu Cephesi'nde silahlar bir süreliğine susmuştu. Stalin, olayları Almanların artık ölüm döşeğinde olduğu yönünde yorumladı. O'na göre Wehrmacht'ın taarruz gücü tükenmişti ve 1942 yılının bahar ya da yaz aylarında çökecekti. Bu görüşünü, 7 Kasım 1941 tarihinde yaptığı bir konuşmada dile getirmiştir. Sonuç olarak karşısındaki düşmanın zayıf olduğunu kabul ederek, bahar ayları başında yeni bir genel taarruza geçerek Kızıl Ordu'nun kış karşı taarruzlarıyla elde etmiş olduğu başarıyı genişletmeye karar verdi.
Stalin'in bu kararı başta Mareşal Boris Şapoşnikov, General Aleksandr Vasilevski ve Mareşal Georgi Jukov olmak üzere, bir süre daha savunma durumunda kalınmasını gerekli gören kurmay subaylarının gergin tepkileriyle karşılaştı. Vasileski anılarında "Evet, Almanların ihtiyat kuvvetlerini kullanmış olduklarına inanmak istiyorduk, fakat gerçek bundan daha acıydı." diye yazmaktadır. General Jukov'a göre ise Stalin, Alman kuvvetleri Moskova'ya yönelik sonuç alıcı bir taarruza geçmeden önce, tüm cephe üzerinden girişilecek bahar taarruzlarının onların dengesini bozacağına inanıyordu. Esasen Stalin, Alman kuvvetlerinin hem Moskova'ya hem de ülkenin güneyine eşzamanlı genel taarruzlar yapabilecek güçte olduğundan emindi. Deneyimli generalleri tarafından uyarılmış olmasına karşın Stalin, "bölgesel taarruzlar"la Alman komutanlığını gafil avlamaya karar verdi.
Sovyet stratejisi
Mart ayı başlarında Stavka, parlak başarılarla sonuçlanan Don Bölgesindeki Barvenkovo-Lozovaya Taarruz Harekâtı ve ardından gelen Rostov Stratejik Taarruz Harekâtı sonrasında Güneybatı Cephesi'ne kendi bölgesinde bir taarruz için emir verdi. Çatışmalar aynı ay başladı. Mareşal Semyon Timoşenko'nun generallerinden Kirill Moskalenko'nun kuvvetleri Alman mevzilerini Don Nehri'nin kuzey kesiminde Harkov'un doğusunda yardılar. Şiddetli çatışmalar Nisan ayına kadar devam etti. General Moskalenko kuvvetleri Don Nehri'ni başarıyla geçti, İzyum bölgesinde dar bir köprübaşı oluşturdu. Bu arada güneyde Alman savunması karşısında daha sınırlı bir başarı elde edildi ve Sovyet 6. Ordu'su kuvvetleri, nehrin doğu kıyılarındaki kendi köprübaşlarını tutmayı başardılar. Stalin, Pavlogra ve Sinelnikovo'ya, devamında Harkov ve Poltava'ya ulaşmayı amaçlayan nihai taarruzun başlangıcı için bir şeyler yapılabileceğini fark etti. Sovyet komutanlar 15 Mart'ta Harkov yönünde bir taarruz için, güçlü ihtiyatlar oluşturulmasını da öngören taslak planları Stalin'e sundular. Mareşal Timoşenko, 20 Mart günü yaklaşan taarruzu görüşmek üzere bir toplantı düzenledi. Mareşal Timoşenko'nun Kurmay Başkanı General İvan Bagramyan tarafından, toplantı hakkındaki Moskova'ya gönderilen raporda, muhtemelen önemli birkaç istihbarat konusu hariç, toplantının özeti verildi. Barvenkovo ve Volçansk bölgelerindeki Sovyet birliklerinin takviyesi Mayıs ayı başlarında da devam etti. Son ayrıntılar, Stalin'le kurmayları ve Güneybatı Cephesi Komutanı Mareşal Timoşenko'nun katıldığı, Mart ve Nisan ayında süren görüşmeler sonucunda şekillendi ve Stavka'nın nihai emri 17 Nisan'da çıkarıldı.
Kızıl Ordu muharebe düzeni
Kızıl Ordu 11 Mayıs 1942 tarihi itibarıyla iki Cephede altı ordu ve diğer bazı birlikler toplamıştır. Sovyet Güneybatı Cephesi emrinde 6. Ordu, 21. Ordu, 28. Ordu, 38. Ordu bulunmaktadır. Cephe'ye 11 Mayıs'ta toplam 269 tankıyla 21. Tank Kolordusu ile 23. Tank Kolordusu katılmıştır. Ayrıca üç bağımsız piyade tümeni ve 270. Piyade Tümeni'nden bir piyade alayı bölgede hazırdı. Bogdanovka'da da 2. Süvari Kolordusu bulunmaktadır. Güney Cephesi emrinde ise 9. Ordu, 57. Ordu ile 30. Piyade Tümeni ve bir piyade alayı bulunmaktadır. Daha sonra 24. Tank Kolordusu, 5. Süvari Kolordusu ile üç Muhafız piyade tümeni de bu birliklere takviye olarak katılmıştır. En güçlü durumdayken bile cephenin her kilometresine 11 top ya da havan düşmektedir.
Bu yeniden gruplanma sırasında çamur mevsiminde olunması sebebiyle arazinin ve yolların uygun olmayan durumu nedeniyle epeyce zorlanıldı. Bazı önemli kıt'a kaydırmaları ertelendi ve Güney Cephesi ile Güneybatı Cephesi planlanandan daha uzun sürede takviye edildi. Bu durum karşısında, General Vasilevski'nin anılarında belirttiği gibi bazı üst düzey Sovyet temsilcilerinin eleştirileri gündeme gelmiştir. Cephe komutanlarını, emirlerindeki kuvvetleri sevk ve idarede yetersizlikle, taarruzlarda beceriksizle suçlamaktaydılar. Yeniden gruplanma öylesine gelişigüzel yapılmıştı ki Alman cephe istihbaratı sınırlı da olsa Sovyet kıt'a kaydırmaları konusunda bilgi edinebildi. 38. Ordu Komutanı General Moskalenko, yeniden gruplanmaya ilişkin bir planı olmamakla dolayısıyla zayıf bir yönetim sergilemekle suçlandı. Daha sonra "Faşist Alman Komutanlığının planlarımızı tahmin etmesi bir sürpriz değildi" yorumunda bulunmuştur.
Sovyet liderliği ve insangücü
Ancak sıradan Sovyet askeri deneyimsizdi ve bunun sonucunda fazlasıyla zayiat verildi. Savaşın başladığı bir önceki yıl Kızıl Ordu'nun uğradığı yıkım, Moskova Muharebesi'nde elde edilen zaferle bir bakıma hafifletilmiş oldu. Ancak Kızıl Ordu, savaşın hemen öncesindeki insan gücünün büyük bir kısmını ölü, yaralı ve tutsak olarak kaybetmişti. Sadece Moskova Muharebesi'nin kayıpları bir milyonu bulmaktaydı. Sonuç olarak Kızıl Ordu'daki hali hazırdaki ortalama bir asker yakın tarihte silah altına alınmıştır ve muharebe deneyimi çok düşüktür. Eğitimli asker eksikliğine ilaveten, endüstriyel bölgelerin önemli bir bölümünün artık Alman işgali altında olmasıyla Kızıl Ordu, yetersiz ikmal desteği ve ikmal malzemesi sıkıntısı yaşamaya başlamıştı. Neticede bu dönemde benimsenen askeri doktrin "geçici stratejik savunma" olmak zorundaydı.
Sovyet Genelkurmay Başkanı Mareşal Vasilevski 1942 yılındaki Sovyet ordusu'nun, iyi eğitimli Alman Orduları karşısında büyük çaplı taarruz harekâtları için hazırlıklı olmadığını ileri sürmekteydi. Çünkü hem nicelik hem de nitelik olarak Alman Orduları artık daha üstündü. Dahası 1941 yılındaki yenilginin kayıplarından sonra komuta kadrosu ve genç subaylar ancak yeniden oluşturuluyordu. Bakış geçmişe dönüktür ama, 1942 yılındaki karşı taarruzların idaresinin, hatta 1942 Ekim ayındaki Mars Harekâtı'nın bir analizi niteliğindedir.
Alman hazırlıkları
Alman 6. Ordu'sunun komutasına yeni atanmış olan General Friedrich Paulus 30 Nisan'da Friderikus Harekâtı'na ilişkin emirleri çıkarmıştı. Bu harekâtın operatif hedefi, Mart ve Nisan aylarındaki Sovyet taarruzları sırasında Harkiv'in güneyinde oluşan İzyum çıkıntısındaki Sovyet kuvvetlerini imha etmekti. Bu görev 30 Nisan'da gönderilen emirle 6. Ordu'ya verilmişti ve "olası başlangıç tarihi" 18 Mayıs olarak gösterilmekteydi.
OKW, Güney Ordular Grubu'nu takviye etme için büyük çaba harcamıştır. Güney Ordular Grubu, daha önce, Barbarossa Harekâtı sırasında Merkez Ordular Grubu Komutanı olan Mareşal Fedor von Bock emri altındadır. Hitler 5 Nisan 1941 günü, o yılın yaz genel taarruzlarının stratejisini belirleyen 41 Sayılı Emir'i çıkardı. Bu emre göre yaz genel taarruzlarının harekât bölgesi, cephenin güney kesimi olacaktı. Nisan sonu, Mayıs başı itibarıyla Güney Ordular Grubu'na bağlı tümenler tam kadrolarına, diğer cephelerden alınan kuvvetlerle ulaşacaktı. Yaz harekâtının stratejik hedeflerine yönelik genel taarruz, Mareşal von Manstein'in Kırım'ı emrindeki 11. Ordu ile kontrol altına almasından sonra (Sivastopol Kuşatması) başlatılacaktı. Esas hedef Kafkasya ve petrol sahaları, ikincil hedef ise Stalingrad kenti olarak belirlenmiştir.
Harekât başlangıç tarihinin 18 Mayıs olarak belirlenmiş olması, 6. Ordu'nun tüm unsurlarının Nisan ayı içinde takviye edilmesini gerektirmektedir. Böyle olunca Sovyet planlarından habersiz olarak Alman ordusu da harekât bölgesinde geniş çaplı bir kuvvet toplamaya girişmekteydi. General Paulus 10 Mayıs'ta Friderikus Harekâtı taslak planının son şeklini sunduğunda bir Sovyet taarruzundan çekinmekteydi. Dolayısıyla Sovyet taarruzuna kadar Mareşal Timoşenko karşısındaki Alman ordusu, Kafkasya yönündeki nihati taarruzu için tam anlamıyla hazırlanmıştı.
İlk aşama
Kızıl Ordu taarruzu 12 Mayıs 1942 günü sabahı saat 06.30'da, bir saatlik topçu hazırlık ateşi ile başladı. Hazırlık ateşinin son yirmi dakikası boyunca bombardımana, Alman mevzileri üzerine düzenlenen hava akınları da katılmıştır. Saat 07.30'da kara birlikleri ikili bir kıskaç hareketiyle Volçansk ve Barvenkovo bölgelerinden taarruza geçtiler. Kızıl Ordu taarruzu Alman savunmasının sağlam bir direnmesiyle karşılaştı. Ancak kara birliklerinin taarruzlarıyla eşgüdümlü bir şekilde hava akınlarının ve topçu ateşinin savunma üzerine yoğunlaştırılmasıyla Alman savunması yavaş yavaş çöktü. Çatışmalar öylesine şiddetli oldu ki Sovyet birliklerinin ikinci kademesi muharebeye girmek için oldukça ağır olarak ileri götürülebildi. Çatışmalar özellikle Nepokrytaia yakınlarında oldukça şiddetli geçmiştir. Bu kesimde Alman savunması üç bölgesel karşı taarruza girişmişti. Gün sonunda Kızıl Ordu taarruzu Alman savunmasında en derin kesimde 10 km.ye varan girme sağlamıştı. General Mokalenko'nun kayıtlarında harekât öncesi istihbarat ve keşif raporlarının yetersiz olduğu görülmektedir. Bölgedeki Alman kuvvetlerinin bir ihtiyat tümeni olduğu sanılırken ilerleyen Kızıl Ordu birlikleri karşısında iki Alman ihtiyat tümeni vardı. Hatta muharebe sırasında ölen bir Alman generalinin ele geçen günlüğünden anlaşılmaktadır ki, Alman komutanlığı, bölgede bir Sovyet taarruz hazırlığından çok muhtemeldir ki önceden haberdardı.
Başlangıçtaki başarılar
Sovyet güney kıskacı ise kuzeydeki hücum grupları kadar ağır kayıplara uğramamıştır. Aslında muharebenin ilk üç gününde Alman mevzilerinde derin bir girme yaparak çok parlak bir başarıya ulaşmışlardı. Güneydeki muharebeler de şiddetli çatışmalara sahne olduğu halde Sovyet birlikleri, bazı Macar birlikleri ile birkaç Alman taburunu bozguna uğratmıştı. Güneydeki hücum gruplarının elde ettikleri başarı, kuzeyde erken bir girme sağlanmasıyla buradaki kuvvetlerin daha önce Alman ihtiyat gruplarıyla çatışmaya girmelerine de bağlıdır. Bu yüzden Alman Komutanlığı güneydeki birliklerine takviye gönderemedi. Hitler 14 Mayıs'ta General von Kleist'e, emrindeki 1. Panzer Ordusu ile cüretli bir karşı taarruzla inisiyatifi ele geçirmesini ve Friderikus Harekâtı'nın başlatılması için gereken girişimin yapılmasını emretti.
Taarruzun ikinci aşaması
Kuzeyde 15 Mayıs ve 16 Mayıs tarihlerinde Sovyet taarruzu yenilendi. Bu saldırılar da savaşın ilk üç gününe benzer bir direnmeyle karşılaştı. Alman savunma hatları Kızıl Ordu saldırılarını durdurmaya devam etti. Sovyet komutanlığının muharebeden beklediği sonucu elde edememesinde bir neden de ağır topçunun yetersiz olmasıydı. Bu durum güçlü tahkimatların alınmasına olanak yaratamadı. Bunun en iyi örneklerinden biri Ternovaia savunmasındaki Alman birliğinin teslim olmayı kesin olarak reddetmesidir. Savaş o denli şiddetliydi ki kuzeyde gün içinde ortalama 5 km.'lik bir ilerlemeden sonra taarruz durdu. Ertesi gün girişilen bir soyvet taarruzun gelişmesi, Alman tanklarının karşı taarruzlarıyla büyük ölçüde engellendi. Yorgun Kızıl Ordu tümenleri Alman karşı taarruzlarında ancak mevzilerini tutabildiler. Ancak güneyde taarruz, Alman uçaklarının daha yoğun akınlarına uğrasa da muharebenin daha önceki günleri gibi başarı elde etti. Diğer taraftan Alman kuvvetleri her iki kesimde de gün boyu tespit muharebeleriyle durumu kurtardılar. Sovyet taarruz yoğunlaşmalarına yönelen dar hedefli karşı taarruzlarla, güneyden kesintisiz ulaşan takviyelerle ve Krım'dan gönderilen uçak gruplarıyla günü atlattılar. Öte yandan Barvenkovo Nehri'ni başarıyla geçen Sovyet 150. Piyade Tümeni'nin hareketi kararlı bir biçimde sürdürmemesi, güneydeki hücum gruplarının başarılarının genişletilememesinde önemli bir etken oldu.
1. Panzer Ordusu karşı taarruzları
General von Kleist'in 3. Panzer Kolordusu'nun ve 44. Kolordu'nun 17 Mayıs'ta Barvenkovo köprübaşına güneyden, Aleksandrovka üzerinden geliştirdikleri başarılı bir karşı taarruz, inisiyatifin Alman komutanlığına geçmesini sağladı. Von Kleist, güçlü bir hava desteğiyle Sovyet mevzilerini yarmayı başardı ve taarruzun ilk gününde 10 km. kadar ilerleme sağladı. Birçok Sovyet birliği gece dinlendirilmek üzere cephe gerisine alınırken yedekteki birlikler incelmiş cephe hattını takviye etmek için ileri gönderildi. Aynı gün Mareşal Timoşenko günlük olarak gelişmeleri Moskova'ya rapor etti ve takviye kuvvetler istedi. Mareşal Vasilevski'nin genel bir geri çekilme için onay alma girişimleri Stalin tarafından geri çevrildi. Durumun kötüleşmesi üzerine 18 Mayıs'ta Stavka bir kez daha taarruzu durdurmayı ve 9. Ordu'nun çıkıntıdan geri çekilmesini önerdi. Timoşenko ve Kruşçev, Alman Kramotorsk grubunun yarattığı tehlikenin abartıldığını ileri sürdüler. Stalin, geri çekilmeyi yeniden reddetti.
General Paulus 19 Mayıs'ta Mareşal Bock'dan bir emir aldı. Emirde, zaten Merefa üzerinden girintinin kuzey yönünde başlatmış olduğu taarruz emredilmektedir. Taarruz, İzyum çıkıntısındaki Sovyet kuvvetlerinin kuşatılmasını amaçlamaktadır. Ancak o zaman Stalin General Jukov'a taarruzu durdurmak ve Alman kanat kuvvetlerini savuşturmak için izin verdi. Ancak bu önlem artık gecikmiş bir önlemdir. Alman kuvvetleri Sovyet savunma mevzileri karşısında hızla büyük bir başarı kazandılar ve 20 Mayıs'ta geriden yanaşmaya başladılar. Aynı gün yeni Alman tümenleri savaşa sürüldü. Birkaç Sovyet tümeninin yenilgiye uğratılmasıyla ileri hareket hızlandı. Mareşal Timoşenko, Sovyet birlikleri başarıyla kendilerini toparlamalarına karşın çıkıntıdaki ordulara 23 Mayıs gün sonunda geri çekilme emri verdi. Diğer taraftan 9. Ordu ve 57. Ordu ile 23 Mayıs'ta bir taarruz hazırlığı içindeydi. Alman birliklerinin ilerlemesini önlemek için Sovyet birlikleri gözü kara çabalara giriştiler ve birkaç kuşatılmış birliği kurtarmak için bölgesel karşı taarruzlar denediler. Ama bunların çoğu başarısız oldu. Harkov civarındaki Sovyet birlikleri 24 Mayıs'ta Alman kuvvetlerince kuşatıldı. Birkaç Alman tümeni daha muharebeye sürülmüş, Sovyet birliklerinin kanatlarına baskı yapılmış ve dağılmaya zorlanmıştı.
Sovyet kuvvetlerinin kuşatılması
İlk büyük çaplı kuşatmayı yarma hareketi hemen ertesi gün, 25 Mayıs'ta görüldü. Alman General Karl Hubert Lanz, anılarında topluca yapılan dehşet verici saldırıları anlatmıştır. Hayatta kalan Kızıl Ordu askerleri 26 Mayıs'ta kabaca 15 kilometrekarelik bir alana sıkışmak zorunda kaldılar. Sovyet birliklerinin Alman çemberini doğu yönünde yarma girişimleri, inatçı savunma manevraları ve Luftwaffe akınlarıyla durduruldu. Mareşal Timoşenko, Alman kuşatmasının aşılamayacağının anlaşılması karşısında 28 Mayıs'ta tüm bu harekâtların durudurulmasına karar verdi. Oysa kuşatmayı yarma taarruzları 30 Mayıs'a kadar devam etmiştir. Bununla birlikte kuşatılan Sovyet askerlerinden ancak onda biri "Barvenkovo fare kapanı"ndan çıkabilmeyi başarmıştır. Beevor tutsak olarak Sovyet kayıplarını 240 bin olarak vermektedir. Glantz ise ölü ve tutsak olarak 207 bin rakamını vermiştir. Her iki tarihçi de Alman kayıpları konusunda hemfikirdir, ölü, yarılı ve kayıp olarak 20 bin civarında. Kayıplar her ne olursa, Harkov taarruzu Kızıl Ordu açısından büyük bir yenilgi olmuştur. Dolayısıyla Kızıl Ordu'nun 1941-1942 Kış Karşı Taarruzları'nun sonunu teşkil etmektedir. Bahar aylarında daha küçük çapta taarruzlar gündemde olacaktır.
Devamı
Tüm bunlara karşın, II. Harkov Muharebesi'nde Kızıl Ordu'nun uğradığı kayıplar, savaşın yakın geleceği yönünden büyük bir sorun yaratmıştı. Öyle ki Alman 1942 yaz genel taarruzu Mavi Durum'yla başladığında Kızıl Ordu elinde doğru dürüst ihtiyat kuvveti bulunmamaktaydı. Sonuçta yarılan cephe ihtiyatlarla tıkanamamış ve Wehrmacht Kızıl Ordu'yu Stalingrad önlerine kadar süpürmüştü.
Stefan Petzner
Stefan Petzner (d. 17 Ocak 1981, Tamsweg, Salzburg ), Avusturyalı bir siyasetçidir. Avusturya'nın Geleceği için sağcı İttifak'ın (Bündnis Zukunft Österreich, BZÖ) bir üyesiydi. Petzner (Styrian Kleine Zeitung'un) eski bir muhabiridir ve gazetecilik öğrencisidir. Petzner, 2006 ve 2008'deki seçim kampanyalarını yönetti.
Petzner Klagenfurt dârülfünununda gazetecilik çalıştı. Orada Özgürlükçü Öğrencilerin lideridir.
Jörg Haider'in öldüğünden dolayı 12 Ekim 2008 tarihinden itibâren Petzner yeni BZÖ lideri oldu.
8 Nisan 2010'da Petzner, ülke çapında BZÖ Genel Sekreteri olarak istifa ettiğini açıkladı. Mart 2011'de Petzner Başkan Vekili görevinden istifa etti. Yeni kurulan Carinthian BZÖ eyalet partisinde, ihraç edilene kadar Josef Bucher'ın başkan yardımcılığını yaptı.
Wilthen
Wilthen, Almanya'nın Saksonya eyaletinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 31 Aralık 2010 sayımlarına göre 5,523 kişidir.
HMS E14
Yapımı 105.700 İngiliz sterlinine mal olan HMS E14 14 Aralık 1912'de denize indirilmiştir.
İhtiras Tramvayı (anlam ayrımı)
İhtiras Tramvayı, aşağıdaki başlıkları ifade ediyor olabilir:
Millward Brown
MillwardBrown, Dünyanın önde gelen reklam, medya planlama & satınalma, ve diğer pazarlama hizmetleri şirketlerinin içinde bulunduğu WPP Group  bünyesindeki araştırma, bilgi ve danışmanlık grubu The Kantar Group'a bağlı, genel yönetim merkezi Chicago'da bulunan çok uluslu Ingiliz danışmanlık şirketidir. MillwardBrown, Businessweek ve Interbrand işbirliği ile her yıl açıklanan Dünyanın En İyi 100 Markasından 70'i ile çalışmaktadır. 2010 itibarıyla tüm dünyada 46 ülkede 80 ofisi ve 3000'in üzerinde çalışanı vardır.
Reklam etkinliği ve marka takibi araştırmalarında uzman olup, dünyada sürekli marka ve reklam takip çalışmalarının öncüsü olan danışmanlık şirketidir. Bu nedenle aynı zamanda bugüne kadar takip ettiği 25.000 marka ile dünyanın en çok marka ve reklam takip etmiş bir şirkettir. Reklam etkinliği ve marka takibi çalışmalarını DynamicTrackingTM adı verilen toplam iletişim etkinliği takip modeli ile yürütmektedir. Halen tüm dünyada 1000'in, Türkiye'de 30'un üzerinde sürekli takip çalışması yürütmektedir. Reklam etkinliği ve marka takibinin yanı sıra reklam ön-testinde uzman olan şirketin LinkTM adı verilen, tüm dünyada en çok kullanılan ve reklamın satış başarısını önceden doğru bir şekilde tahmin edebilen reklam ön-testi modeli vardır. Dünyada kurulduğu günden bu yana test ettiği 57.000 reklam ile en çok reklam testi yapan şirket olduğu gibi, 2000 yılında Türkiye ofisini açtıktan sonra 2010 itibarıyla test ettiği 900 civarında reklam ile Türkiye'de de en çok reklam test etmiş şirkettir.
MillwardBrown'un bir diğer modeli de BrandDynamicsTM adı verilen, marka değerlerini ve tüketicilerin marka ile kurdukları ilişkinin derinliğini çok iyi analiz eden ve markaların geleceğe yönelik başarı şanslarının ne olacağını tahmin edebilen bir araştırma ve analiz metodudur.
Bondelum
Bondelum (Frizce: Bonlem), Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaletinde, Nordfriesland iline bağlı yerleşim yeri. 9,18 km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu, 31 Aralık 2015 itibarıyla yaklaşık 174 olarak tespit edilmiştir. Kilometrekare başına yaklaşık 19 kişilik bir nüfus yoğunluğuna sahiptir. Belediye Başkanlığı Hans-August Carstensen tarafından yürütülmektedir.
Kiev-Peçersk Manastırı
Kiev Pechersk Manastırı (Lavra), Kiev Mağara Manastırları olarak da bilinir, Ukrayna'da, Kiev'in ilçelerinden birine adını vermiş tarihi Ortodoks Hristiyan manastırıdır.
Lavra, 1051 yılında mağara manastırı olarak kuruluşundan bu yana Doğu Avrupa'da Doğu Ortodoks Hristiyanlığının önemli merkezi olmuştur. Azize Sofya Katedrali ile birlikte, UNESCO Dünya Mirası olarak listelenmiştir. Manastır kompleksi, ayrı bir ulusal tarihi-kültürel koruma alanı (kutsal alan) olarak nitelendirilir ve ulusal statüsü 13 Mart'ta 1996'da verilmiştir.
Sarıağıl, Ağaçören
Sarıağıl, Aksaray ilinin Ağaçören ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1912'den beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Aksaray il merkezine 72 km, Ağaçören ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır.
Şapka Devrimi
Şapka Devrimi veya Şapka İnkılâbı, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından, erkeklerin baş örtme uygulamalarının düzenlenerek Batı ülkelerindeki normlara uygun hâle getirilmesi için 1925 yılında yapılan kanunî düzenlemedir.
Mesleki kıyafetlerde değişim
Şapka Kanunu’nun çıktığı 25 Kasım 1925 tarihinden önce ülkede bazı meslekî kıyafetlerde değişiklikler görülmüştü. 1925 yılından itibaren Ankara’daki Cumhuriyet Birlikleri, ardından jandarma ve deniz birlikleri “güneşlikli başlık”lar giymeye başladılar. Ardından çeşitli devlet daireleri ve okullarda yeni başlık ve kasketler giyilmeye başlandı. İstanbul Galata Bekçileri, yeni başlık ve kasketleri ilk giyen bekçiler oldu.
21 Şubat 1925’te İstanbul’da açılan Kızılay Özel Hemşire Okulu’nda Hemşire Esma Deniz’in çabalarıyla hemşire öğrencileri başlarına peçe örtmek yerine şapka takmaya başladılar.
2 Ağustos’tan itibaren adliye ve mahkemelerde hakimler, mübaşirler, zabıt katipleri yeni kıyafet ve şapkalar giymeye başladılar. Ancak halk, dinî bir değer yüklediği fese bağlılığını sürdürüyordu ve bu konuda reform hareketi, Şapka Kanunu’nun meclisten geçmesi ile başlamıştır.
Şapka Kanunu
25 Kasım 1925 tarihinde mecliste kabul edilen 671 No'lu "Şapka İktisası Hakkında Kanun" ile TBMM üyeleri ve memurlarına başlık olarak şapka giyilmesi zorunluluğu getirildi ve Türk halkı da buna aykırı bir alışkanlığın devamından men edildi. Kanun, 28 Kasım 1925 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Şapka Kanunu, 1982 anayasasının 174. maddesine göre "inkılap kanunları" (anayasaya aykırılığı iddia edilip iptal edilemeyecek kanun) arasındadır.
Atatürk'ün Kastamonu gezisi
Yasadan önce Osmanlı Devleti’nde olduğu gibi farklı dinlerden yurttaşlar farklı başlık ve kıyafetler giymeye devam ediyordu. Dinî kaynaklı giyim farklılıklarını ortadan kaldırmak isteyen Mustafa Kemal Paşa, 1925 yazında İnebolu ve Kastamonu yöresine yaptığı gezide şapka giyilmesi konusunu gündeme getirmişti. Kendisi, 24 Ağustos günü Kastamonu'da geniş kenarlı beyaz bir şapka giydi. Şapkayı ilk defa Kastamonu'da giymesinin sebebini; diğer illerde üniformalı ya da fesli tanındığı, Kastamonu'da kendisini ilk defa görecekleri için şapkayı tercih ettiği şeklinde açıkladı.
Şapka nutku
Ertesi gün İnebolu'ya geçen Mustafa Kemal Paşa, tarihî “Şapka Nutku”nu bu ilçede yaptı. 27 Ağustos 1925 günü Türk Ocağı'nda halka hitaben “Bu serpuşun adına şapka derler” diyerek o güne kadar kullanılan “medeni serpuş”, “şemsisiperli serpuş” gibi ifadelerin bırakılmasını sağladı. Nutkunda, “''Redingot gibi, bonjur, smokin gibi, işte şapkanız! Buna câiz değil, diyenler vardır. Onlara diyeyim ki, çok gafilsiniz ve çok câhilsiniz ve onlara sormak isterim: "Yunan serpuşu olan fesi giymek câiz olur da şapkayı giymek neden olmaz ve yine onlara, bütün millete hatırlatmak isterim ki, Bizans papazlarının ve Yahudi hahamlarının kisve-i mahsûsası olan cübbeyi ne vakit, ne için ve nasıl giydiler?''" sözleriyle şapka giyilmesini savundu.
Yasanın Meclisten geçmesi
Mustafa Kemal Paşa 1 Eylül'de Ankara'ya döndüğünde kendisini karşılamaya gelenlerin şapkalı olduğu görüldü. 2 Eylül günü, devlet memurlarına şapka giyme zorunluluğu getiren 2431 numaralı bakanlar kurulu kararnamesi çıkarıldı. Aynı gün bakanlar kurulu kararnamesi ile din adamı dışındaki kişilerin cübbe ve sarık giymeleri de yasaklandı.
16 Ekim 1925'te Konya milletvekili Refik Bey ve arkadaşları, şapka giyilmesi ile ilgili kanun önerisini meclise sundu. Teklif, 25 Ekim'de mecliste görüşülmeye başlandı. Kanun gerekçesinde sarık ve fesin geri kalmışlığı sembolize ettiği, bu yüzden değiştirilmesi gerektiği üzerinde duruldu. Bursa milletvekili Nureddin Paşa'nın, bu yasanın anayasaya aykırı olduğunu ileri sürerek önerinin geri alınmasını istemesi, mecliste sert tartışmalar yaşanmasına sebep oldu. Toplumun kılık ve kıyafetinin kanunlarla belirlenemeyeceğini ileri sürenlerin yanı sıra, bu kanunun din-devlet işlerinin ayrılmasını kolaylaştıracağını ileri sürenler vardı. Sadece Nureddin Paşa ve Ergani milletvekili İhsan Bey'in aleyhte oy kullandığı oylama sonucunda kanun, meclisten geçti.
Şapka Kanununa direniş
Yasa, çeşitli Anadolu illerinde protestolara neden oldu. Yasanın kabul edildiği gün Erzurum'da protesto gösterileri oldu ve bu ilde bir ay sıkıyönetim ilan edildi. Tutuklananlardan 13 kişi idama mahkûm oldu. 25 Kasım günü Sivas'ta duvarlara şapka aleyhine afiş ve bildiri asılması nedeniyle şehrin bütün muhtarları tutuklandı; suçsuzluğu anlaşılanlar beraat etti; ulemadan İmamzade Mehmet Necati Efendi ile Abdurrahman Efendi idama mahkûm edildi. Rize'nin Güneysu bölgesindeki Merkez Camii imamı Hacı Sabit Civelek "Şayet babanız başına şapka taksa katli vaciptir! Onu vuracaksın ve annen dul ise onu sırtına alıp getireceksin!" sözleriyle bölgedeki isyanı başlattı. Dinî taassuptan ziyade geleneksel Laz kıyafetlerini giymek isteyen isyancıların Rize merkeze doğru yürüyüşe geçmesiyle Ziya Hurşit durumu telgrafla Ankara'ya bildirdi. Bunun üzerine Hamidiye kruvazörü gözdağı vermek için Rize'ye geldi. Kruvazörün kente gelmesiyle çoğu isyancı teslim oldu ve on gün kadar süren olaylar sonucu 143 kişi tutuklandı. Tutuklananlardan 8 tanesi okuma yazma bilmediğinden mütevellit kendini savunamadı ve idam edildi. 8 kişiden 3'ü Tan Otel'in önünde, 3'ü belediye parkında ve 2'si iskelenin başında asıldı. Onlarca tutuklunun Adana ve Sinop'ta hapsedilmesine karar verildi. Maraş'ta ise Camii-i Kebir etrafında toplanıp "Şapka istemeyiz" diye bağıranlar tutuklandı, 5 kişi idama mahkum oldu. İstanbul'da özellikle Fatih semtinde yaptıkları konuşmalarla halkı isyana teşvikle suçlanan çok sayıda kişi tutuklandı ve sanıklar Ankara'da yargılandı.
Şapka Devrimi'nin sanata etkisi
25 Kasım 1925 yılında ilan edilen Şapka Devrimi, Çağdaş Türk resim sanatının genç kuşak temsilcisi ressam Orhan Çelik tarafından sanata karakteristik ve figüratif soyutlama olarak indirgenmektedir. Sanatçı resimlerini şu şekilde izleyiciye aktarmaktadır: "Tarihi bir olguyu resimlerime figür/biçim olarak aktarıyorum."
Bordelum
Bordelum, Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaletinde, Nordfriesland iline bağlı yerleşim yeri. 34,71 km² yüzölçümüne sahiptir. Nüfusu, 31 Aralık 2015 itibarıyla yaklaşık 1.998 olarak tespit edilmiştir. Kilometrekare başına yaklaşık 58 kişilik bir nüfus yoğunluğuna sahiptir. Belediye Başkanlığı Peter Reinhold Petersen tarafından yürütülmektedir.
Selman, Eğil
Selman, Diyarbakır ilinin Eğil ilçesine bağlı bir mahalledir.
Tarihçe
Orta Paleolitik Çağda (MÖ 20.000-15.000) açık hava yerleşmelerinin olduğu, 1946 yılında bu bölgede yapılan basit kazılardan anlaşılmaktadır. Sonraki dönemlerde insanların daha çok mağaralarda kaldıkları toplayıcılık ve avcılığın geçimi sağlamada yegane yol olduğu bilinmektedir. Köy etrafındaki birçok mağaranın “Ortataş” çağından kalmış olduğu anlaşılmaktadır. Bunun en önemli kanıtları Selman Cibeb kalesi ve etrafındaki onlarca mağaralardan anlaşılmaktadır.
Coğrafya
Diyarbakır il merkezine 45 km, Eğil ilçesine 14 km uzaklıktadır.
FreeRTOS
FreeRTOS pek çok mikrokontrolöre taşınabilen gömülü cihazlar için tasarlanmış gerçek zamanlı işletim sistemidir. GPL lisansının değiştirilmiş bir şekli altında dağıtılmaktadır. Bu lisans kullanıcıya ait kodların kapalı kalmasını bunun yanında kernel'in açık kaynak olarak kullanılmasına izin vermektedir bu da FreeRTOS'un ticari kullanımını kolaylaştırmaktadır. FreeRTOS' ücretsiz olarak indirilip kullanılabilmektedir. Desteklediği mimariler;
Kurulum işlemi her türlü mimari için önceden hazırlanmış konfigurasyon işlemi ile gerçeklştirilebilir. FreeRTOS işdüzenleyicisi küçük ve basit olacak şekilde tasarlanmıştır. FreeRTOS CORTEX-M3 mikrokontrolörleri için tasarlanmış gerçek zamanlı bir kernel' e sahip ilk işletim sistemi olmuştur.
Pereyaslav Antlaşması
Arka plan
Polonya yönetimine karşı 1648'de bir ayaklanma başlatan Zaporojye Kazaklarının Atamanı Bogdan Hmelnitski, Tatar müttefiklerinin kendisini yalnız bırakması ve Lehistan tehdidinin artması üzerine, 1651'de yardım için Rus çarına başvurarak Ukrayna'nın özerk bir birim olarak koruma altına alınmasını istedi. Ruslar başlangıçta bu talebe sıcak bakmasa da, Ekim 1653'te Zemski Sobor adlı ülke meclisinde görüşülerek talep kabul edildi. Ardından Çar I. Aleksey Kazaklara Vasil Buturlin başkanlığında bir heyet gönderdi.
Antlaşma ve Sonuçları
Kazakların ağır bir yenilgiye uğramalarından hemen sonra Pereyaslav'da (bugünkü Pereyaslav-Hmelnitski) Moskova temsilcilerini kabul eden Hmelnitski Rus çarı I. Aleksey'e bağlılığını bildirdi. Kazaklara geniş bir özerklik tanındı ve Polonya yönetimi sırasında Ukrayna'daki öbür halklarla birlikte yararlandıkları bütün hak ve ayrıcalıkları korundu. Ama bunu izleyen On Üç Yıl Savaşı (1654-67) Ukrayna'nın Rusya ile Polonya arasında bölünmesiyle sonuçlanacaktı.
Savaşın sonunda Dinyeper Nehrinin doğusunda kalan topraklarla Kiev bölgesi Rusların denetimine girdi. Kazak Hetmanlığı'nın Rusya'ya bağımlı hale gelmesinin başlangıcı sayılabilecek bu antlaşmadan sonra, II. Katerina döneminde 1764 yılında özerliği de kaldırılarak tamamen Rusya'ya bağımlı duruma gelmiştir.
İsveç Kıbrıs Keşif Gezisi
İsveç Kıbrıs Keşif Gezisi (İsveççe: Svenska Cypernexpeditionen), İsveç'ten gelen bir arkeolog ekibinin sistemli bir şekilde Kıbrıs'ın antik tarihini araştırmak için düzenleniş sistemli bir projeydi. Eylül 1927 ve Mart 1931 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Einar Gjerstad, Erik Sjöqvist ve Alfred Westholm adlı üç arkeoloğun önderlik ettiği projede mimar John Lindros da yer aldı.
FK Metta
FK Metta, FS METTA/Latvijas Universitāte (2006-2018), Letonya'nın en üst düzey futbol ligi olan Virslīga'da yer alan bir futbol kulübü.
İsveç Kıbrıs Keşif Gezisi
Arkeolojik kazılar tüm Kıbrıs'ta yapıldı. Kazıların yapıldığı yerler arasında Lapta, Enkomi, Ayia Irini ve Nitovikla da vardı. Projenin sonuçları 1934 yılından 1972 yılına kadar dört cilt halinde yayımlandı. Bulunanların çoğunluğu günümüzde Lefkoşa'daki Kıbrıs Müzesi'nde ve Stokholm'deki Medelhavsmuseet'tedir.
Cumhuriyet Halk Partisi
Cumhuriyet Halk Partisi, 9 Eylül 1923 tarihinde Mustafa Kemal Atatürk liderliğinde kurulan ve Türkiye'de faaliyet gösteren bir siyasi partidir. Parti tüzüğüne göre resmî kısaltması "CHP" şeklindedir. Simgesi Altı Ok'tur. TBMM'de 130 milletvekili ile ana muhalefeti temsil eden partidir. Genel başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'dur.
Parti, siyasi ideolojisini sosyal demokrasi ve Atatürkçülük olarak tanımlar. Merkez sol siyasi yelpazede yer almakta olup tüzük ve programında belirtilen ideolojilerin yanında demokratik sosyalist ve sosyal liberal eğilimler de barındırmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucu ve ilk yasal siyasi partisi olma özelliklerini taşıyan Cumhuriyet Halk Partisi, 1923'ten 1950'ye kadar aralıksız iktidarda kalmış ve 1946'ya kadar genellikle tek parti yönetimini uygulamıştır. Türkiye'de en uzun süre iktidarda kalmış siyasi partidir. Atatürk tarafından "Halk Fırkası" adıyla Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti'nin devamı olarak kurulan partinin adının başına, 10 Kasım 1924'te "Cumhuriyet" sözcüğü eklenmiş, 1935'teki 4. Kurultay'da "fırka" sözcüğü yerine dış dünyayla daha uyumlu bir sözcük tercih edilmesi kararlaştırılmış ve bugünkü "Cumhuriyet Halk Partisi" adı benimsenmiştir.
12 Eylül Darbesi'nin ardından, o dönem Bülent Ecevit'in Genel Başkanlık yaptığı Cumhuriyet Halk Partisi kapatılmış; daha sonra 3821 sayılı yasaya dayanarak, kuruluşunun 69. yıl dönümü olan 9 Eylül 1992 tarihinde tekrar açılmıştır.
CHP, kurucusu ve ilk Genel Başkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün vasiyeti ile tasarruf haklarını CHP'ye bıraktığı Türkiye İş Bankası'nın bir bölüm hissesinin de sahibidir. CHP'nin tasarruf hakkına sahip olduğu %28,1'lik orandaki bu banka hisselerinin kazancı, Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumuna aktarılmaktadır.
Kuruluşu
Cumhuriyet Halk Partisi'nin kurumsal olarak ortaya çıkışı bazı İttihatçı eski kadrolardan da üyelerin katılımıyla, Sivas Kongresi'nde gerçekleşmiştir. CHP'nin 1. Kurultayı olarak da kabul edilen, 4-11 Eylül 1919 tarihleri arasında toplanan Sivas Kongresi'nde, Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde işgallere direnmek amacıyla kurulan müdâfaa-i hukuk cemiyetleri Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti (ARMHC) adı altında birleştirilmiştir. 23 Nisan 1920'de toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi ARMHC delegelerinden oluşmuş, ancak 1922'de Meclis, Birinci Grup ve İkinci Grup adıyla iki gruba ayrılmıştır.