cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Akut solunum sıkıntısı sendromu
Şok akciğeri (akut solunum güçlüğü sendromu; ARDS) akciğer alveol sistemine özgü hücresel komponentlerin (epitelyal ve endotelyal hücreler) ileri düzeyde etkilendiği akut bir tablodur. ARDS süreci akciğerlerde hızlı başlayan yaygın inflamasyon ile tüm alveolleri etkileyen bir zararla (diffüz alveol zararı "diffuse alveolar damage - DAD") bir solunum yetmezliği türüdür. Etken savuşturulabilirse hastadaki yüzeysel bulgular kısa sürede kaybolur. Etkenin güçlü olduğu olgularda solunum desteği gerektiren yoğun bir hipoksi (oksijen açlığı) tablosu gelişir. Mortalite ortalaması: %50 (yaşlılarda%90). Yaşama tutunabilen hastalarda, akciğerlerde, solunum işlevlerini ileri derecede etkileyen yaygın doku yıkımları (kronik interstisiyel akciğer hastalığı) oluşabilir.
Feshane (İstanbul tramvayı)
Feshane Tramvay İstasyonu, İstanbul tramvayı'nın T5 hattı'nda yer alan ve 1 Ocak 2021'de hizmete giren hemzemin tramvay istasyonudur.
İstasyon, Eyüpsultan'ın Merkez Mahallesi'nde, Bahariye Caddesi üzerinde yer almaktadır.
İstasyon ile Eyüpsultan İskelesi arasında yaklaşık 70 metre yürüme mesafesi bulunmaktadır.
Gelecekte yapılacak olan T5 (Bayrampaşa - Feshane) uzatması ile her iki hat bu istasyonu ortak olarak kullanacaktır.
Meriç Otoyolu
Otoyol adını Miraç nehrinden almaktadır.
Tarihçe
Ekim 2010 tarihinde otoyolun Harmanlı ve Habibçeova arasındaki kısmı açıldı. Ayrıca Svilengrad'da Kapitan Petko Voyvoda'nın etrafında yeni yolun yapımına başlandı. Bulgaristan ile Yunanistan arasındaki anlaşma ile yolun inşaatı hızlandı. Yolun yapımı sırasında Hasköy'de Neolitik dönemine ait eserler bulundu. Kapitan Andreevo köyünde yolun açılışı Ağustos 2014 tarihinde gerçekleşti. 28 Mayıs 2015 tarihinde Hasköy-Harmanlı yolunun inşaatı tamamlandı. 7 Haziran'da Svilengrad'da (ilki 1980 yılında) ikinci hattın açılışı yapıldı. Çırpan-Hasköy yolunun açılışı ise 29 Ekim 2015 tarihinde gerçekleştirilmiştir.
Çırpan-Hasköy-Harmanlı otoyolunun inşaatının finansmanı Avrupa Birliği Yapısal Fonu aracılığıyla, Türkiye sınırındaki küçük bir alanın finansmanı ise Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası tarafından gerçekleştirilmiştir. Yol güzergâhı mevcut olan I-8 karayoluna paralel olarak yapılmıştır. Bu yol Türkiye'den ve Orta Doğu ülkelerinden yük taşımada önemli bir rol oynar. Meriç Otoyolu'nun tamamlanmasıyla I-8 karayolunun yoğunluğunu azaltılması hedeflenmektedir.
Fedon Gizikis
Fedon Gizikis ( Faidon Gkizikis, 16 Haziran 1917 - 27 Temmuz 1999), Yunan generaldir.
16 Haziran 1917 tarihinde Golos'da doğmuştur. 25 Kasım 1973’ten 18 Aralık 1974’e kadar Yunanistan Cumhurbaşkanı olarak görev yapmıştır. 27 Temmuz 1999 tarihinde Atina'da 82 yaşında ölmüştür.
Halimolobos
Halimolobos Brassicaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.
Procol Harum
Procol Harum, 1967'de Southend-on-Sea, Essex'te kurulmuş bir İngiliz rock grubuydu. En iyi bilinen kayıtları 1967'nin hit single'ı "A Whiter Shade of Pale'dir.", 10 milyondan fazla kopya satan birkaç single'dan biri. Barok ve klasik etkileriyle bilinmesine rağmen, Procol Harum'un müziği blues, R&B ve soul esintileri taşıyan psychedelic rock ve proto-prog olarak tanımlanıyor.
2018'de "A Whiter Shade of Pale" yeni Singles kategorisine alındığında grup Rock and Roll Hall of Fame tarafından onurlandırıldı.
Hagop Vahram Çerçiyan
Hagop Vahram Çerçiyan, İstanbul Robert Koleji'nde bir matematik, coğrafya ve kaligrafi öğretmeniydi.
Hayatı
Türkiye Ermenisi olan Hagop Vahram Çerçiyan Robert Lisesi'nde öğretmenlik yapıyordu. Kaligrafi öğrenmek için ABD'ye gitti. ABD'den geri dönünce Robert Koleji'nde öğretmenlik yaptı. 25,000 öğrencisinden Bülent Ecevit, Selim Sarper, Turgut Menemencioğlu, ve Kasım Gülek gibi ünlü isimler çıkmıştır.
Atatürk'ün imzası
Kaligrafideki uzmanlığı bulunan Çerçiyan, Atatürk'ün kendisinden 5 adet imza örneği istediğini ve Atatürk bunlardan "K. Atatürk" olanını seçtiğini iddia etmiştir. Tarihçi Cengiz Özakıncı bu iddiayı yalanlayıp, soyadı kanunundan önceki Atatürk'ün el yazılarındaki kelimeleri belirterek, Atatürk'ün imzasının kendi yazısıyla adını soyadını yazmasıyla oluştuğunu, Vahram Çerçiyan'ın sadece 1934 yılında basımı yapılan Nutuk kitabının üzerine, matbaada çini mürekkebi ile klişe çıkarmak için Atatürk'ün imzasını işlediğini ve yıllar sonra imzayı ben tasarladım iddiası ile ortaya çıktığını belirtmiştir.
Hagop Çerçiyan'ın oğlu Dikran Çerçiyan, Türkiye'de uzun yıllar bu konunun üzerine sünger çekildiğini, bundan dolayı Çerçiyan'ın büyük bir üzüntü yaşadığını söyledi. Dikran Çerçiyan "Bazıları babamı unutmak için çabalıyorlardı. İmza yaratıcısı olarak başkaları kendilerini tanıtmak için çalıştı, ama gerçek her zaman kazanır." demiştir.
Eutrema
Eutrema Brassicaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.
Ramiz Tahirov
Ramiz Firudin oğlu Tahirov (d. 16 Nisan 1966), Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinde korgeneral olarak görev yapan Azerbaycanlı bir subaydır. Mayıs 2014'ten bu yana Azerbaycan Hava Kuvvetleri ve Hava Savunma Komutanı ve Azerbaycan Savunma Bakan Yardımcısıdır. Tahirov, 2020 Dağlık Karabağ Savaşı'nda yer almıştır.
Hayatı
Ramiz Firudin oğlu Tahirov, 16 Nisan 1966'da, o zamanlar Sovyetler Birliği RSFSR'nin bir parçası olan Kuzey Osetya ÖSSC'nin başkenti Vladikavkaz'da doğmuştur. Cemşid Nahçivanski Askerî Lisesi'nden 1983'de mezun olmuştur. Daha sonra Tahirov, eğitimine Kiev Yüksek Uçaksavar Füze Mühendisliği Okulu'nda devam etmiş ve 1988'de mezun olmuştur. 1988'den 1992'ye kadar Sovyet Silahlı Kuvvetlerinde Vasilevski Kara Kuvvetleri Hava Savunma Kuvvetleri Akademisi'nde ve SSCB'nin askeri temsilinde görev yapmıştır. 1992-2002 yılları arasında Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinde görev yapmıştır. 2002-2013 yıllarında Azerbaycan cumhurbaşkanının savunma konularında müsteşar yardımcısı olarak çalışmıştır.
Pooja Bedi
Erken yaşam ve kariyer başlangıçları (1970–2006)
Pooja Bedi, Hint klasik dansçı Protima ve film yıldızı Kabir Bedi'nin çocuğu olarak Hindistan'ın Bombay şehrinde (günümüz Mumbai) dünyaya geldi. İleri düşünen sanatsal çevre olarak adlandırdığı Bohemya geleneğiyle büyüdü. Temel eğitimini Bombay'daki Besant Montessori'den ve daha sonra Sanawar'daki Lawrence Okulu'nda aldı.
1991-1995 yılları arasında Bollywood filmlerinde çalıştı, birçok reklam ve kampanyada yer aldı. AIDS konusunda farkındalık yaratmak için bir araç olarak kullandığı ve destek verdiği Kama Sutra prezervatif kampanyası ile hatırlanıyor. Papa Carry On Papa, Wow What a Girl ve Bengali Jatra gibi oyunlarda rol aldı.
İlk sahneye çıkışı Jag Mundhra'nın Vishkanya (1991) filmiyle gerçekleşti. 1993 yılında Aamir Khan ile Jo Jeeta Wohi Sikander'da (1992) rol aldı ve 1993 yılında En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Filmfare Ödülü'ne aday oldu. Rol aldığı diğer filmleri arasında Lootere (1993) ve Aatank Hi Aatank (1995) zikredilir.
Gerçeklikte atılım rolü ve ilk gösteriler (2006-11)
2000 yılında annesi Protima Bedi'nin anıları olan Timepass'ı derledi ve düzenledi. Times of India, Hindustan Times ve MiD DAY gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı ve L'Officiel, Femina ve The Week dahil olmak üzere çok sayıda süreli yayın için makaleler kaleme aldı. 2000 yılında bir açık oturumda Amitabh Bachchan ile atıştı.
2005 yılında Bedi, Hanif Hilal ile birlikte Nach Baliye'de rol aldı. 2006 yılında, Bedi ilk sezonunda Jhalak Dikhhla Jaa'ya katıldı ve bunu Korku Faktörü: Khatron Ke Khiladi izledi. 2011 yılında, Bedi, gerçeklik TV şovu Big Brother, Bigg Boss'un Hint versiyonunun beşinci sezonunda ünlü bir yarışmacıydı. Evde 8 hafta hayatta kaldıktan sonra 56. günün sonunda (27 Kasım) tahliye edildi.
Kişisel hayat
Bedi, 1990 yılında tanıştığı Farhan Ebrahim ile evlendi. İki çocuğu var, kızı Alaya (son yasal değişikliklere göre) Bedi 1997 doğumlu ve oğlu Omar Ebrahim, 2000 doğumlu. Bedi ve Farhan 2003'te boşandı.
Dış bağlantılar
Pooja Bedi Yetkilisi
Cüneyt Epcim
Cüneyt Epcim, (1981, Amasya), Türk bürokrat. "Türkiye'nin en genç valisi" unvanını taşımaktadır.
2002 yılında Uludağ Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi'nden mezun oldu. 2004 yılında 91. Dönem Kaymakamlık Kursu'nu tamamlayarak Konya Kaymakam Adayı olarak Mülki İdare Amirliği görevine başladı. Çavdır, Evciler ilçelerinde Kaymakamlık Vekilliği görevini üstlendi. 2005 - 2006 yılları arasında Birleşik Krallık'ta bulunan Manchester Üniversitesinde "Dil Eğitimi ve İngiliz İdari Sistemi" üzerine eğitim aldı. Türkiye'ye dönüşünün ardından Başmakçı, Ardanuç, Mecitözü Kaymakamlığı, Hakkâri Vali Yardımcılığı, Hakkâri Belediye Başkan Vekilliği görevlerinde bulundu. 2015 - 2016 yılları arasında Coventry Üniversitesinde "İnsan Kaynakları Yönetimi" üzerine eğitim alarak yüksek lisans eğitimini tamamladı.
18 Temmuz 2019 tarihinde Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından Bayburt valiliğine atanmıştır. Bu atamayla birlikte 38 yaşında valilik görevine başlamış ve Türkiye'nin en genç valisi unvanını, 42 yaşında atanmış eski meslektaşı Abdurrahman Akdemir'den devralmıştır.
Tye Sheridan
Tye Kayle Sheridan (d. 11 Kasım 1996) Amerikalı bir aktör ve yapımcıdır. Kendisi X-Men film serisinde Cyclops ve Ready Player One filmindeki Wade Watts rolleriyle bilinir. Sheridan ilk uzun metrajlı film deneyimini Terrence Malick'in drama filmi Hayat Ağacı (2011) ile yaptı ve ilk kez başrol olarak Jeff Nichols'ın Mud (2012) filminde oynadı. 2020'de görsel efekt sanatçısı Nikola Todoroviç ile yapay zeka üretim araçları şirketi Wonder Dynamics'i kurdu.
Yaşamı ve kariyeri
Sheridan, Palestine'de doğdu. 16 yaşındayken film setleri konusunda özel ders almaya başladı. Sheridan ilk kez Hayat Ağacı filminde rol aldı. Filmin prömiyeri 2011 Cannes Film Festivali'nde yapıldı ve Altın Palmiye ödülüne layık görüldü. Sheridan, 27 Mayıs 2016'da vizyona giren X-Men: Apocalypse'de mutant Scott Summers / Cyclops'u canlandırdı. 2018'de Sheridan, Steven Spielberg'in 29 Mart'ta vizyona giren bilimkurgu filmi Ready Player One'da baş karakter olan Wade Watts, diğer adıyla Parzival'i canlandırdı.
Hesperidanthus
Hesperidanthus Brassicaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.
Vileišis Sarayı
İnşa üzerindeki çalışmalar 1904'te başladı. Tanıklara göre yapımında kullanılan kireç, su yerine ayrılmış sütle seyreltilmiştir. O zamanlar geleneksel olarak kullanılmayan betonarme gibi bazı malzemeler de kullanılmıştır. Yapı malzemeleri Finlandiya ve Hollanda'dan satın alındı. Proje 1906'da tamamlandı. Bir buçuk hektarlık alan üzerine kurulmuş yapı dövme demirden çitle çevrilidir ve bunlar özenle düzenlenmiştir.
Ana saray iki katlıdır. Birinci katta Petras Vileišis'in ofisi ve bir antre odası, bir koridor, iki çizim odası ve bir yemek odası vardı. Büyük avize Vilija fabrikasındaki işçiler tarafından hediye edilmiştir. Birinci ve ikinci katlar arasında bir teras bir korkuluk ile çevriliydi. Ailenin yatak odaları ikinci katta, hizmetçilerin kalacak yerleri ise çatının altındaki tavan arasında yer alıyordu. İç kısım taç kalıplama, heykeller ve pastel fayans içeren neoklasik ve rokoko tarzlarında dekore edilmiştir. Sarayda Litvanyalı edebi ve kültürel figürlerin portreleri, büstleri ve kabartmaları sergilendi.
Günümüzde
Saray 2000'li yılların başında üç yıllık bir yenileme geçirdi ve 2007'de yeniden açıldı. Yapısal olarak sağlam olduğu için restorasyonu büyük ölçüde kozmetikti. Yenileme sırasında, saray duvarlarına gizlenmiş birçok önemli tarihi belge bulundu. Buna karşın sarayda gizlendiklerine dair yaygın bir inanca rağmen 1918'de imzalanan Litvanya Bağımsızlık Yasası'nın yıllardır kayıp olan kopyaları bulunamadı. Petras Vileišis'in kardeşi Jonas Vileišis, yasanın imzacılarından biriydi.
Rhett Forrester
Rhett Forrester (22 Eylül 1956 - 22 Ocak 1994), 1981'den 1984'e kadar New York merkezli Riot grubunun baş şarkıcısı olarak bilinen Amerikalı bir müzisyendi.
Biyografi
Forrester, 22 Eylül 1956'da Tucker, Georgia'da doğdu. Annesi bir balo salonu dans eğitmeniydi. Marka sesini lisede The Sanford Naval Academy'de şan dersleri almaya başladığında geliştirmeye başladı. Mezun olduktan sonra, yerel gruplarda çalmaya başladığı Güney Carolina'ya taşındı. 1970'lerin sonunda Forrester, Hitman'ı oluşturmak için Illinois'in iki eski üyesi Roller, gitarist Russ Shirley ve basçı/vokalist Kevin Lee ve davulcu Jim Schroeder ile güçlerini birleştirdi. Grup, Georgia Eyaleti çevresinde çalarak yaklaşık bir yıl birlikte kaldı. Forrester'ın büyük çıkışı, Riot'ta ayrılan Guy Speranza'nın yerini almak için başarılı bir şekilde seçmelere katıldığında, Rachel adlı bir New York cover grubuyla birlikteyken geldi.
Mesheti Sıradağları
Mesheti Sıradağları (Mesh/Meshet/Mesheti Sıradağları, Adzhar-İmereti Sıradağları, Adzhar-Ahıska Sıradağları ayrıca Moşça Dağları), Gürcistan'ın güneybatısındaki Mesheti bölgesindeki Küçük Kafkas Sıradağları'nın bir parçasıdır.
Sıradağların uzunluğu 150 km'dir ve en yüksek nokta deniz seviyesinden 2.850 m yüksekliğe ulaşan Mepistskharo Dağı'dır. Mesheti Sıradağları aldığı yüksek miktarda yağış ile karakterizedir. Mtirala Dağı (sıradağların Acara'da kalan bölümü) çevresindeki bölge eski Sovyetler Birliği toprakları içindeki en çok yağış alan bölgedir ve yıllık yaklaşık 4500 mm/yıl yağış oranı ile Kafkasya'nın en nemli bölgesidir. Mesheti Sıradağlarının etekleri deniz seviyesinden 1.200 m'nin altındaki alanlarda yaprak döken ormanlar (meşe, kestane, akçaağaç, gürgen, kayın) ve 1.200-1.800 m'den itibaren iğne yapraklı ormanlar (ladin, köknar ve bazı alanlarda çam) ile kaplıdır. Sıradağların en yüksek bölgeleri, alpin-altı ve alpin çayırlar ile kaplıdır.
Strabon, Moşça Dağları'ndan Kafkasya'ya katıldığından bahsetmiştir. (Coğrafya, 11.2.1)
Ted Lasso
Konu
Amerikan kolej futbolu koçu Ted Lasso, futbol kulübü sahibi Rebecca Welton tarafından, normal futbolda hiç tecrübesi olmamasına rağmen İngiliz Premier League takımı AFC Richmond'a koçluk yapması için işe alınır.
Atari Lynx
Atari Lynx, Epyx ve Atari Corporation tarafından üretilen bir taşınabilir oyun konsoludur. Eylül 1989 tarihinde Avrupa'da piyasaya sürülmüş olup renkli bit LCD ekrana sahip dünyanın ilk taşınabilir oyun konsoluydu. Lynx, gelişmiş grafikleri ve çok yönlü düzeni ile de dikkat çekiyordu ve Game Boy, Game Gear ve TurboExpress ile rekabet etmekteydi.
1991 yılında Atari, Lynx II adlı yeni bir çerçeve, biraz geliştirilmiş donanım, daha iyi pil ömrü ve daha şık bir görünüme sahip yeni modelini tanıttı. Lynx, Nintendo'ya kıyasla düşen satışları ve Atari'nin Jaguar konsoluna daha fazla odaklanmak istemesi nedeniyle üretimi 1995 yılında durduruldu.
Hesperis
Hesperis Brassicaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.
Yard bardağı
Yard bardağı, bira içmek için kullanılan uzun bir bira bardağı türüdür. Cam yaklaşık 1 yarda (90 cm) uzunluğundadır, altta bir ampul ve genişleyen bir şaft ile şekillendirilmiştir. Böyle bir bardak dolusu birayı olabildiğince çabuk içmek geleneksel bir pub oyunudur.
Hirschfeldia
Hirschfeldia Brassicaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.
Timothy Gibbs
Timothy Brian Gibbs (17 Nisan 1967, Calabasas, Kaliforniya), Amerikalı yönetmen, oyuncu, yapımcı ve senaristtir. The Kings of Brooklyn ve Sex and the City'deki rolleriyle tanınır. Remedy Entertainment tarafından geliştirilen 2003 yapımı video oyunu olan Max Payne 2: The Fall of Max Payne 'de Max Payne karakterini canlandırmıştır.
Hornungia
Hornungia Brassicaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.
Trabzon'da 1977 Türkiye genel seçimleri
5 Haziran 1977 Genel Seçimleri Trabzon ilinin sonuçları;
Cochabamba departmanı
Cochabamba departmanı, Bolivya'nın bir departmanıdır. Departmanın nüfusu 2012 sayımına göre 1.758.143'tür. Departmanın başkenti Cochabamba şehridir.
Severin Elektro
SEVERIN Elektrogeräte GmbH, Almanya merkezli bir beyaz eşya üreticisidir. Şirket, 1892 yılında Anton Severin tarafından bir demirci dükkanı olarak kurulmuş olup günümüzde kahve makineleri, su ısıtıcıları, tost makineleri, yumurta pişiricileri, elektrikli ızgaralar ve raclette ızgaraları, mikserler, elektrikli süpürgeler, saç ve vücut bakım ürünleri üretmektedir. Şirketin merkezi Kuzey Ren-Vestfalya eyaletine bağlı Sundern kentinde yer almaktadır.
Iberis
Iberis Brassicaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.
Cemaldin Hocaniyazov
Cemaldin Abduhalitoviç Hocaniyazov (Rusça: Джамалдин Абдухалитович Ходжаниязов) (d. 18 Temmuz 1996), defans pozisyonunda görev yapan Türkmen asıllı Rus futbolcudur. Sumgayıt FK]]'da forma giymektedir.
Deniz Komando
Deniz Komando ülkelerin deniz kuvvetlerinin gerçekleştireceği kritik operasyonlarda görev alan özenle yetiştirilen denizcilere verilen unvandır. Açık denizlerde korsanlarla mücadele harekâtı yürütürler, sualtı taraması yaparak patlayıcıları imha ederler, kritik tesisleri ve gemileri koruma görevlerini icra ederler. Savaşta yüzer platformları ele geçirme veya tahrip etme, amfibi harekâtı yapılacak kıyıya sızarak keşif yapma gibi görevleri vardır. Kara komandolarından farklı olarak eğitimleri denizde ve sığ sularda uzun süreler ve gizlice intikal etme, arazide deniz tehçizatıyla intikal etme, dalgıçlık gibi eğitimlerden geçerler. Sualtı tüfeği, dalış ekipmanları kullanırlar.
Vügar Mustafayev
Vügar Mustafayev (d. 5 Ağustos 1994), orta saha pozisyonunda görev yapan Azeri futbolcudur. Sumgayıt'ta forma giymektedir.
Kiyâ Büzürgümmîd
Kiyâ Büzürgümmîd (Farsça: كيا بزرگاميد) (d. 1062 - ö. 1138), Nizarîler'in Alamut Kalesi'nde Hasan Sabbah'tan sonraki ikinci komutanı.
Alamut Kalesi'ndeki görevleri
Hasan Sabbah tarafından Lamasar Hicrî 489/M. 1095 senesi Lamasar Kalesi'ni fethetmekle görevlendirildi.
"Kiya Buzrug Ummid" Hicrî 518 - 532/Milâdî 1124 - 1138 yılları arasında toplam 14 yıl Alamut Kalesi Komutanlığı görevini "Nizârî-Elemût Devleti'nin İkinci Hücceti" olarak yürüttü.
1124 Mayıs ayında Hasan Sabbah Ölüm yatağında iken Buzur Ümîdi Veliahd'i tayin etti
Biyografi
Başa geçtikten 2 yıl sonra 1126 yılında Selçuklu veziri Muîneddin Kâşî tarafından komuta edilen ordu Beyhak ve Kuhistanda da İsmaililere ait köy ve kasabalara saldırdı, İsmailileri katledip mallarını yağmaladı.Cüveyni'ye göre katliamlarda 10.000 İsmaili katledildi. İsmaililer'in cevabı ise gecikmedi. Vezir'in hizmetine giren iki fidai16 Mart 1127 de Vezir Sultan'a vereceği atı seçeceği sırada iki fidai tarafından öldürüldü. Bu dönemde yapılan önemli suikastlerden biri de Abbasi halifesinin öldürülmesidir. Nitekim Sultan Mahmud'un ölümünden sonra başa geçen Gıyaseddin Mesud 1139'da, Hemedan yakınında Halife Müsterşid'i ve bazı adamları esir aldı. Sultan, Halife'ye saygılı davrandı ancak ihmalkarlığı yüzünden bir grup Haşhaşi kampa sızdı ve halifeyi katletti. Sultanın bu suikastı azmettirdiği de iddia edilmektedir. Sultan bu duruma çok üzüldü ve Halife için görkemli bir cenaze töreni yapıldı. Yine Buzrug Ummid döneminde Isfahan,Tebriz valileri ve Meraga valisi Ahmedil El Kurdi ile Kazvin müftüsü suikastle öldürüldü. Ayrıca 1131 yılında Deylem'de faaliyet gösteren İsmaili karşıtı Şii Din adamı Ebu Haşim öldürüldü.
Eserleri
Kötü zamanlarda okunacak adında bir dua metni Kiya Buzurg Ummid'e atfedilmiş olup Londra'da İsmaili Araştırmaları Enstitüsü'nde muhafaza edilmektedir.
Kaynakça
5.Alaaddin Ata Melik Cüveyni Cihan-ı güşa
Sabuhi Abdullazade
Sabuhi Abdullazade (d. 18 Aralık 2001), orta saha pozisyonunda görev yapan Azeri futbolcudur. Sumgayıt'ta forma giymektedir.
Frigento
Frigento, İtalya'nın Campania bölgesine bağlı Avellino ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 31 Ağustos 2017 tarihi itibarıyla 3.682'dir.
Cady Groves
Cady Groves (30 Temmuz 1989- 3 Mayıs 2020 ), Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı.
Yaşamı ve kariyeri
Groves 30 Temmuz 1989'da Marlow, Oklahoma'da doğdu. Seslendirdiği önemli bazı parçaları arasında; "This Little Girl", "Oh Darlin", "Forget You" ve "Love Actually" bulunmaktadır. Ayrıca dört EP çalışması; A Month of Sundays (2009), This Little Girl (2010), Life of a Pirate (2012), ve Dreams (2015) piyasaya sürülmüştür. Son çalışması "Dreams", hayranları için 2015 yılında ücretsiz olarak yayınlandı.
Ölümü
Groves 3 Mayıs 2020'de henüz 30 yaşında geçirdiği kalp krizi sonucu yaşama veda etmiştir. Ölümü ailesi tarafından teyit edilmiştir.
Alchemilla hemsinica
Alchemilla hemsinica, (Türkçe: Hemşin kelkatı) Heinz Kalheber tarafından tanımlanmış, Rosaceae (gülgiller) familyasından çok yıllık bir bitki türüdür. Bitkinin cinsi halk arasında aslanpençesi olarak bilinmektedir. 2500-2700 metre yüksekliklerde yaşayan Alchemilla hemsinica, Rize'ye endemiktir.
Kültürel muhafazakârlık
Kültürel muhafazakarlık, muhafazakarlığın sosyal yönünü üzerine eğildiğinden sosyal muhafazakarlıkla karıştırılabilir. Ancak sosyal muhafazakarlık, kürtaj ve eşcinsel evlilik gibi ahlaki ve toplumsal değerler konusunda kültürel liberalizme karşı duruşuyla tanımlanırken kültürel muhafazkarlık normlara ve uygulamalara atıfta bulunur. Milliyetçilik, her zaman belli bir kültür çevresinde gelişmediğinden kültürel muhafazakarlıktan ayrılır.
Bombus
Bombus arısı (Bombus) veya tüylü arı, yaklaşık 250 türü olan, bal yapıcı bir arı cinsi. Bu cins, Bombini oymağında hâlâ var olan tek gruptur, ancak soyu tükenmiş birkaç cins (örneğin, Calyptapis) fosillerden bilinmektedir. Düşük rakımlı yerlerde yaşayan birkaç tropikal tür Güney Amerika'da tanımlanmış olmakla birlikte, bombus arıları esas olarak Kuzey Yarımküre'deki yüksek rakımlı bölgelerde veya kuzey enlemlerinde bulunurlar. Bazı yonca türlerini sadece bu arılar tozlaştırarak çoğalmasında katkıda bulunur.
Bombuslar daha çok ılık iklimlerde görülür. Afrika'nın büyük kısmında, Hindistan'ın alçak bölgelerinde bulunmaz. Avustralya ve Yeni Zelanda'ya polenasyona yardımcı olmak için insan eliyle götürülmüştür. Bazı otoritelere göre yuva yapıcılar (Bombus) ve parazitler (Psithyrus) olmak üzere iki cins Bombini bulunur, ancak çoğu kaynak Psithyrus grubunu Bombus içinde bir altcins olarak kabul eder.
Bombus, tüylü ve sağlam yapılı bir arıdır. Ortalama olarak 1,5-2,5 cm boyunda, çoğunlukla sarı ve siyah renktedir. Genellikle yerde, terkedilmiş kuş ve fare yuvalarında kovan yapar. Bombus arılarının çoğu, tek bir kraliçe ile koloniler oluşturan eusosyal böceklerdir. Kolonileri bal arılarından daha küçüktür ve bir yuvada 50 birey kadar az üye bulunabilir. Kraliçe, dölleyici arılar (dronlar) ve işçiler kovanda yer alan farklı gruplardır.
Kuluçka paraziti olan Psithyrus cinsinde işçi sınıfı yoktur. Yuvacı bombuslar ile aralarında çok az görünüş farkı olan parazitler, yuvacıların kovanlarına yumurta bırakır. Bu yumurtalar yuvanın asıl sakinleri tarafından bakılır. Anavatanı Britanya olan P. vestalis isimli parazit, bazen bombus kovanının kraliçesini sokarak öldürür. Bu durumda kovanın asıl sakinleri yumurta üretemediğinden, işçiler sadece parazitlerin yumurtaları ile ilgilenir.
Ionopsidium
Ionopsidium Brassicaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.
3D Realms
3D Realms, Garland, Teksas merkezli Amerikan video oyunu geliştiricisi ve yayıncısıdır. Şirket, 1980 ve 90'lı yıllarda video oyunları için shareware dağıtım modelini popülerleştirmenin yanı sıra Duke Nukem gibi oyunları oluşturmakla da ünlüdür. 3D Realms, Scott Miller tarafından 1987 yılında Kroz adlı video oyununun çıkışına hazırlanmak üzere Apogee Software Productions adı altında kuruldu.
Ajay Kumar Tripathi
Ajay Kumar Tripathi (12 Kasım 1957 – 2 Mayıs 2020), Hint yüksek hakim ve siyasetçi.
Yaşamı ve kariyeri
Tripathi 12 Kasım 1957'de Bihar'da doğdu. Tripathi 7 Temmuz 2018-22 Mart 2019 tarihleri arasında Chhattisgarh Yüksek Mahkemesi Başyargıcı olarak görev aldı. Son görevi 23 Mart 2019 tarihinden ölümüne kadar Lokpal Yüksek Yargı Kurumu üyeliği oldu.
Sağlık durumu ve ölümü
Tripathi'ye 5 Mart 2020'de ilerlemiş COVID-19 tanısı kondu, Yeni Delhi'de 2 Mayıs 2020'de bu hastalığa bağlı enfeksiyon sebebiyle 62 yaşında öldü.
Isatis
Isatis Brassicaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.
Rahim Sadıhov
Rahim Sadıhov (d. 18 Temmuz 1996), orta saha pozisyonunda görev yapan Azeri futbolcudur. Zire FK'da forma giymektedir.
Serrapetrona
Serrapetrona, İtalya'nın Marche bölgesine bağlı Macerata ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 30 Haziran 2011 tarihi itibarıyla 1.012'dir.
Capsella
Capsella Brassicaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.
Gugudan SeMiNa
Gugudan SeMiNa, Jellyfish Entertainment tarafından 2018'de kurulan Güney Koreli kız grubu Gugudan'ın ikinci resmi alt grubuydu. Grubun üç üyesi vardır: Nayoung Sejeong ve Mina.
Tarihçe
29 Haziran'da Jellyfish Entertainment, Sejeong, Mina ve Nayoung'un bir alt grup oluşturacaklarını ve 10 Temmuz'da bir albüm çıkaracaklarını duyurdu. Grup üyeleri ilk olarak Mnet'in hayatta kalma programı Produce 101'de Nikki Yanofsky'nin "Something New" şarkısında gerçekleştirdikleri performans ile Jellyfish Entertainment stajyerleri olarak göründüler. Jellyfish Entertainment, alt grup için Sejeong, Mina ve Nayoung isimlerinin ilk hecelerinden oluşan SeMiNa adını kullanacaklarını açıkladı. 10 Temmuz'da, albümün başlık şarkısı "SeMiNa" da dahil olmak üzere üç parçadan oluşan ve kendi adlarını taşıyan bir albüm yayınladılar.
Gugudan'ın dağılmasının ardından alt grupta 31 Aralık 2020'de dağıldı.
Erzincan'da 1973 Türkiye genel seçimleri
14 Ekim 1973 Genel Seçimleri Erzincan İli sonuçları;
Banak (yemek)
Banak, bir çeşit et yemeğidir.
Uluborlu Banağı
Uluborlu Banağı malzemeleri kuzu eti, doğal kaynak suyu, soğan, kuru pide, karabiber ve tuzdur.
Uluborlu Banağı 15.02.2018 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Senirkent Banağı
Senirkent Banağı malzemeleri kemikli but eti (dana, koyun/kuzu ya da keçi), ikiye bölünmüş dana kaval kemiği, su, soğan, pide veya aynı miktara eşdeğer doğranmış bayat ekmek ya da kuru yufka, tuz, karabiberdir.
Senirkent Banağı 06.07.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Cardamine
Cardamine Brassicaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.
My Son (film)
My Son (Türkçe: Oğlum), Christian Carion tarafından yazılan ve yönetilen yaklaşan bir gizem drama filmi. Başta Fransız aktörler Guillaume Canet ve Mélanie Laurent'in oynadığı, aynı adlı 2017 Fransız filminin İngilizce versiyonudur.
Hikaye
Bir adam, oğlunun ortadan kaybolmasıyla ilgili cevaplar almak için eski karısını görmeye gider.
Yapım
Ekim 2020'de, aynı adlı 2017 Fransız filmini yeniden çeken Christian Carion'un yazıp yöneteceği filmde James McAvoy ve Claire Foy'un rol aldığı açıklandı. McAvoy'a kendisi için doğaçlama yapması için bir senaryo veya diyalog sağlanmayacak.
Fransa'da Yazılan Mektuplar
Fransa'da Yazılan Mektuplar Helen Maria Williams tarafından 1790-1796 seneleri arasında yazılmış bir dizi mektuptur. Mektupları ingiliz okurları için yazan Maria bu mektuplarında çoğunlukla Fransız İhtilalinden bahsetmiştir. Bu mektupların en ünlü olanı 1790 yılında yazdığı ilk ciltidir.
My Son (film)
Yapım
Çekimler Ekim 2020'nin sonlarında başlamış ve tüm İskoçya'da çekilmiştir.
Veyis Ateş
Abdurrahman Veyis Ateş (d. 15 Mart 1973, Tarsus), Türk gazeteci ve haber spikeridir.
Yaşamı
Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesinden mezun olmuştur. Cem Vakfı'na ait Cem Radyo'da bir yıl çalıştıktan sonra 2006 yılında TVNET'te çalışmaya başlamıştır. Burada ana haber sunuculuğunun yanı sıra çeşitli programlar sunmuştur. Spikerlik yaparken ayrıca özel bir kolejde Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi öğretmenliği de yapmıştır.
Halk TV yayını
18 Haziran 2021 tarihinde İsmail Saymaz moderatörlüğünde düzenlenen Halk TV yayınında Veyis Ateş ile yayına telefon ile bağlanan Sezgin Baran Korkmaz karşı karşıya geldi. Ateş iddiaları tekrar reddederken moderatör İsmail Saymaz, ses kaydını Sezgin Baran Korkmaz'dan dinlediğini belirterek iddiaları doğruladı.
Ses kaydı
20 Haziran 2021 tarihinde TİP İstanbul Milletvekili Ahmet Şık, Veyis Ateş'in Sezgin Baran Korkmaz'dan 10 milyon avro istediği 12 dakikalık ses kaydının İsmail Saymaz'ın kendisinin dinlediğini belirttiği kısmını yayımladı. Veyis Ateş, Ahmet Şık'ın yayımladığı ses kaydının Ateş'in yasadışı yollarla elde edilen farklı telefon görüşmelerinin bir araya getirilerek montajlanmasıyla oluşturulduğunu belirterek Şık'ın kaydını yalanladı.
Gough Whitlam
Edward Gough Whitlam, AC, QC (11 Temmuz 1916 - 21 Ekim 2014), 21. Avustralya Başbakanı olarak görev yapan Avustralyalı politikacı ve avukattır. Whitlam, 1972 seçimlerinde Avustralya İşçi Partisi ile iktidara geçti ve 1974 seçimlerinde de iktidarı korumayı başardı. 1975 Avustralya anayasa krizinin doruğunda Genel Vali Sir John Kerr tarafından görevden alındı. Whitlam, görevi bu şekilde sona eren tek başbakandır.
Başbakan olduğu dönemde zorunlu askerliğin ve idam cezasının ortadan kaldırılması, evrensel sağlık hizmetleri, üniversitelerde ücretsiz eğitim ve adli yardım programları dahil olmak üzere çok sayıda yeni program ve politika değişiklikleri uyguladı. Düşük çoğunlukla 1974 seçimlerini kazandı. Senato'da kontrolü tutan muhalefet, hükûmet skandallarından ve kötüye giden ekonomiden cesaret alarak Whitlam'a meydan okudu. 1975 yılında, ödeneklere ilişkin yasa tasarılarının meclisten geçme sürecinde haftalarca süren kilitlenme, Whitlam'ın Kerr tarafından görevden alınması ve muhalefet lideri Malcolm Fraser'in geçici süreliğine Başbakan olarak atanması ile çözüldü. İşçi Partisi, 1975 seçimlerini ezici bir farkla kaybetti.
1977 seçimlerinde İşçi Partisi tekrar yenilgiye uğrayınca Whitlam liderlikten istifa etti ve 1978 yılında Parlamento'yu bıraktı. 1983 yılında Hawke hükûmetinin iktidara gelişiyle UNESCO büyükelçisi olarak görev yaptı ve kamusal yaşamda da doksanlı yaşlara kadar aktif rol aldı. Görevden alınmasının koşulları ve hükûmetinin mirası, Avustralya siyasi söyleminin parçası olmaya devam etmektedir.
Rıfat Abdullazade
Rıfat Abdullazade (d. 17 Ocak 2001), orta saha pozisyonunda görev yapan Azeri futbolcudur. Sumgayıt'ta forma giymektedir.
Doraemon: Nobita ve Yeşil Dev Efsane
Doraemon, Nobita ve Yeşil Dev Efsane 8 Mart 2008'de Japonya'da  gösterime giren 2008 Japon animasyon bilim-fantazi filmidir. 6 Mayıs 2008. 28. Doraemon filmi.
Konu, Doraemon mangasının 26. cildindeki "Orman yaşıyor" ve 33. ciltteki "Hoşçakal Ki-bō"deki hikayeye dayanmaktadır. Bu film bir yeniden çevrim değildir, ancak Ki-bō zaten 1992 yapımı Nobita and the Kingdom of Clouds filminde yer almıştır. Ki-bō ismi ağaç anlamına gelen "Ki" (木) ve erkek çocuk anlamına gelen "Bō" (坊) kelimelerinden gelmektedir. Ki-bō kelimesi aynı zamanda umut anlamına gelen "Kibō" (希望) kelimesinden gelir. Ki-bō'nin adından da anlaşılacağı üzere, bu filmin sloganı "僕らの希望が未来を動かす" (umudumuz geleceğe yön verir) dir. Roku-chan ve Moya-kun'un sesleri, seçilen isimsiz çocuklar tarafından yapıldı.).
Lieserl Einstein
Lieserl Einstein (d.Ocak 1902- ö. 18 Eylül 1903) Mileva Marić ve Albert Einstein'ın ilk çocuğuydu. Ailesi arasındaki yazışma göre, "Lieserl" Ocak, 1902 doğumlu, anne ve babası bir yıl önce de evli Novi Sad, Voyvodina, günümüz Sırbistan ve Einstein çalıştı ederken kısa bir süre için annesi tarafından bakılan edildi Marić, çocuğu olmadan ona katılmadan önce İsviçre.
Doraemon: Nobita ve Yeşil Dev Efsane
Konusu
Nobita, sıfır test puanlarıyla ne yapacağını bir kez daha dert ediyor. Sert bir rüzgar test kağıtlarını dağıtır ve onları tekrar toplamaya çalışırken bir çöplüğe düşer. Orada, kağıtlarından birine yakalanmış genç, solmuş bir ağaç bulur ve onu eve götürmeye karar verir. Onu bahçesine dikmeye çalışır ama annesi tarafından yakalanır ve onu büyütmesine izin vermez.
Lieserl Einstein
"Lieserl" in varlığı, 1986 yılında, Albert ve Mileva arasındaki bir grup mektup, Hans Albert Einstein'ın kızı Evelyn tarafından keşfedilene kadar biyografi yazarları tarafından bilinmiyordu.
Marić bir kız umarken, Einstein bir erkek çocuğu tercih ederdi. Mektuplarında, bir kızdan bahsederken doğmamış çocuğa "Lieserl", erkekse "Hanserl" adını verdiler. Hem "Lieserl" hem de "Hanserl", yaygın Alman isimleri Liese ve Hans'ın kısaltılmış halleriydi.
2023 Dünya Judo Şampiyonası
2023 Dünya Judo Şampiyonası, 7-14 Mayıs 2023 tarihleri arasında Katar'ın Doha kentinde gerçekleştirilmiştir ve 2024 Yaz Olimpiyatları eleme döneminde son gününde bir karma takım etkinliği ile sona ermiştir.
Lieserl Einstein
Marić'in hamileliğine ilk atıf, Einstein'ın muhtemelen 28 Mayıs 1901'de Winterthur'dan yazdığı bir mektupta bulundu (mektup 36), iki kez "çocuk" ve "küçük oğlumuz" hakkında soru sordu  oysa Marić'in ilk referansı Stein am Rhein'dan 13 Kasım 1901 tarihli mektubunda (mektup 43) bulunmuş ve burada doğmamış çocuğa "Lieserl" olarak bahsetmiştir. Einstein, Marić'in bir kız çocuğu arzusuna uyuyor ve doğmamış çocuğu "Lieserl" olarak nitelendiriyor, ancak 12 Aralık 1901 tarihli 45 mektubundaki gibi mizah anlayışıyla... ve bizim için mutlu ol. Gizlice (Dollie  farketmez) bir Hanserl hayal etmeyi tercih ettiğim Lieserl."
Doraemon: Nobita ve Yeşil Dev Efsane
Konusu
Hala onu korumak isteyen ama büyümesine izin verilmeyen Doraemon, kullandığı bir aletle onu hayata geçirme fikrini ortaya çıkarır. Nobita küçük ağaca "Kibo" adını verir çünkü tek söyleyebildiği "ki"dir. Günler geçtikçe, Nobita'nın ailesi de Kibō'yi kabul eder çünkü o, Nobita'nın annesine uzaktayken yardım eden çok akıllı bir çocuktu. Ancak, Yeşil Gezegenden gelen uzaylılar, insanların dünyadaki tüm yeşilleri yok ettiğini iddia ederek yargıda bulunmaya karar verir. Nobita ve arkadaşları tesadüfen kaçmayı başarır ve gezegenlerine ulaşırlar. Şehirleri Green Pier'de sıcak bir şekilde karşılanırlar ama aynı zamanda gezegenlerine ne yaptıklarını da öğrenirler.
2023 Dünya Judo Şampiyonası
Takvim
Tüm zamanlar (Katar Standart Saati).
Doraemon: Nobita ve Yeşil Dev Efsane
Konusu
Ne yazık ki, Dorami tarafından ödünç alınan tüm aletleriyle, Doraemon'un yapabileceği çok az şey vardı. Kaçmayı başarırlar ve onları eve götürdüğünü düşünmeleri için kandıran Prenses Rire ile karşılaşırlar, ancak yol boyunca danışmanının yapmak üzere olduğu şeyin yanlış olduğunu öğrenir. Sonunda yabancı gezegenin Elder'ının yardımıyla, zaten işgal edilmiş olan Dünya'ya geri dönmeyi başarırlar. Neyse ki Doraemon'un düşürdüğü zaman saati, Dünya'daki yaşamı dondurarak onlara herkesi kurtarma şansı verdi. Uzaylılar, Elder'ın uyarılarına rağmen Kibō'yi kullanarak devlerini çağırmaya çalışırlar ve plan onlara geri teper.
Lieserl Einstein
Çocuk, 4 Şubat 1902'den kısa bir süre önce doğmuş olmalı ki, Einstein şunları yazmıştı: şimdi onun gerçekten bir Lieserl olduğunu görüyorsunuz, tam da istediğiniz gibi. Sağlıklı mı ve düzgün ağlıyor mu? [...] Onu çok seviyorum ve henüz tanımıyorum bile!"
2023 Dünya Judo Şampiyonası
Takvim
Etkinlik ücretsiz olarak live.ijf.org internet sitesinde yayınlanmıştır.
Doraemon: Nobita ve Yeşil Dev Efsane
Konusu
Ancak Nobita'nın ısrarı ile Kibō'yi uyandırır ve Elder kendini feda ederken her şey geri yüklenir. Prenses Rire, halkına şu an için Dünya'yı izleyeceklerini duyururken, Kibō daha fazla bilgi edinmek ve Yaşlı gibi olmak için uzayda seyahat etmeye karar verir. Nobita ve arkadaşları Kibō ile vedalaşıp eve giderler. Nobita'nın evinde, Nobita'nın annesi onu ve Doraemon'u akşam yemeğine inmeleri için çağırır ve biri Nobita'nın ayakkabısının yanında Kibo'nun ayakkabısını görebilir.
Lieserl Einstein
"Lieserl" in mevcut yazışmalarında en son bahsedildiği zaman, Einstein'ın 19 Eylül 1903 tarihli mektubunda (54. mektup), onun kızıl hastalığından muzdarip olmasıyla ilgili endişelerini dile getirdi. "Çocuğun kaydı nedir? [Ekleyerek], onun için daha sonra sorun çıkmaması için önlemler almalıyız" sorusu, çocuğu evlatlık verme niyetini gösterebilir.
2023 Dünya Judo Şampiyonası
Madalya tablosu
Rus ve Belaruslu judocular, 2022 Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrasındaki yaptırımların bir sonucu olarak Tarafsız Bireysel Sporcular olarak katıldılar. Uluslararası Judo Federasyonu bu judocuların kazandığı madalyaları resmi madalya tablosuna dahil etmemektedir.
Para ödülleri
Yazılan meblağlar madalya başına olup, verilen toplam ödüller bireysel etkinlikler için 798.000 € ve takım etkinliği için 200.000 € 'ya çıkar:
Carrichtera
Carrichtera Brassicaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.
Yaprakarıları
Yaprak arıları; karıncalar, arılar ve yaban arıları ile birlikte Zar kanatlılar takımındaki Symphyta alt takımının böcekleridir. Yaprakarıları özellikle, bilinen yaklaşık 7.000 tür içeren en büyük üst aile olan Tenthredinoidea üst ailesi ile ilişkilidir; bütün alt takımda ise 800'den çok cins içerisinde yaklaşık 8000 tür tanımlanmıştır. Symphyta alt takımı, Hymenoptera takımındaki çeşitli bazal gruplardan oluşan parafiletiktir.
Avcılar; kuşlar, böcekler ve küçük hayvanlardan oluşmaktadır. Bazı türlerin larvalarında tahriş edici sıvıyla kusturma ve güvenlik amacıyla bir araya gelme gibi yırtıcı karşıtı uyumlar bulunmaktadır. Yaprakarıları, çoğunluğu Hymenoptera olan geri kalanları Diptera olan birçok öldürücü asalağın konağıdır.
Yetişkin yaprakarılarının yaşam süresi kısadır, yaşam beklentisi 7-9 gündür; ancak larva evrelerinde yaşam süresi türlere bağlı olarak aylardan yıllara kadar sürebilir. Döllenmiş yumurta üretmek için çiftleşmesi gerekmeyen partenogenetik dişiler, birçok türün erkek bireylerinin bulunmasına karşın, bu alt takımda yaygındır. Yetişkinler; polen, nektar, tatlı yaprak özsuyu, bitki özsuyu, larva konakçılarının hemolenfi de içinde olmak üzere diğer böceklerle beslenmektedir; bu türün beslenme tipinde göre uyum sağlamış ağız bölümleri bulunmaktadır.
Yaprakarıları; yumurta, larva, pupa ve erişkinlik olmak üzere dört farklı yaşam evresiyle birlikte tam bir başkalaşım geçirir. Dişi, yumurtlama borusunu (ovipozitörü) bitki malzemesinin (veya Orussoidea olması durumunda diğer böceklerin) içine doğru delmek amacıyla kullanmaktadır ve daha sonra yumurtaları sal veya kapsül adı verilen gruplar halinde yumurtlar. Kuluçkadan sonra larvalar bitkiler üzerinde, genellikle gruplar halinde beslenir. Yetişkinliğe yaklaştıkça larvalar, tipik olarak ağaç kabuğunda veya toprakta olmak üzere pupa evresini geçirmek için korunaklı bir yer ararlar. Diprion pini gibi büyük tür popülasyonları ormancılık ekonomisine önemli zarara neden olabilirken, Rhadinoceraea micans gibi diğerleri bahçecilik için önemli zararlılardır. Yaprakarısı larvalarının salgınları ağaçların yapraklarını dökebilir ve ağaçların uçtan başlayarak kurumasına, ağaçlarda bodurluğa veya ölüme neden olabilir. Yaprakarıları; böcek öldürücüler, doğal yırtıcılar ve parazitler veya mekanik yöntemler kullanılarak kontrol altına alınabilir.
Yaprakarıları ilk olarak 250 milyon yıl önce Triyas'ta ortaya çıkmıştır. En eski üst aile olan Xyeloidea günümüze kadar gelmiştir. 200 milyon yıldan fazla bir süre önce bir yaprakarısı soyu, diğer böceklerin larva veya yumurtalarını yiyen etçil larvalar ile birlikte öldürücü asalak (parazitoid türde) türünde bir yaşam biçimi geliştirmiştir. Yaprakarıları, kuzey yarımkürede daha çeşitli olmakla birlikte küresel olarak dağılım göstermektedir.
Köken
Alt takım adı "Symphyta", "birlikte büyüyen/büyümüş" anlamına gelen Yunanca symphyton sözcüğünden türetilmiştir ve bu grubun ayırt edici olan prostomium ve peristomium arasındaki yaban arısı belinin yokluğuna işaret etmektedir.
Filogeni
Alman zoolog Carl Gerstäcker, 1863'teki orijinal Hymenoptera tanımında bunları üç gruba ayırmıştır: Hymenoptera aculeata, Hymenoptera apocrita ve Hymenoptera fitophaga. Ancak dört yıl sonra 1867'de yalnızca iki grup tanımlamıştır: H. apocrita syn. genuina ve H. symphyta sin. fitophaga. Sonuç olarak, Symphyta adı Gerstäcker'e zoolojik uzmanı olarak vermiştir. Gerstäcker, tanımlamasında bu iki grubu, Symphyta ile karşılaştırıldığında ilk karın segmentinin Apocrita'daki toraksa aktarılmasıyla ayrımını yapmıştır. Sonuç olarak, Symphyta'daki dokuz dorsal yarım segmente karşılık Apocrita'da yalnızca sekiz dorsal yarım segment vardır. Larvalar da benzer şekilde ayırt edilmektedir.
Bu nedenle Symphyta geleneksel olarak Apocrita ile yan yana Hymenoptera'nın iki alt takımından birini oluşturduğu düşünülmüştür. Symphyta, göreli olarak tam bir kanat damarlanmasının olması, bitkilerle beslenen larvalarının olması ve bir simplesiyomorfi özelliği olarak yaban arısı belinin olmamasıyla birlikte daha ilkel bir gruptur. Symphyta, Hymenoptera türlerinin %10'undan daha azını oluşturmaktadır. Yaprakarısı ve Symphyta terimleri eş anlamlı olarak kullanılmış olsa da Symphyta da üç gruba, gerçek yaprakarıları, Siricidae ve Orussidae olarak ayrılmıştır. Bu üç gruplama, yumurta saklamak amacıyla bitkide bıçkı deliği açmak için gerçek yaprakarılarının ventral tırtık veya testere benzeri ovipozitörleri yardımıyla ayırt edilirken, Siricidae'nın yumurtlama borusu tahtanın içine girer ve Orussidae, tahta kurularının dış parazitoidleri (öldürücü asalakları) gibi davranır. Siricidae, kendilerinin parafiletik atasal basamaklarıdır. Bu sınırlamalara karşın, terimler yararlıdır ve literatürde yaygındır.
Hymenoptera üst ailelerinin çoğu Hymenoptera gibi monofiletik iken Symphyta'nın uzun süredir parafiletik olduğu görülmüştür. Kladistik yöntemler ve moleküler filogenetik, üst aileler arasındaki ilişkilerin anlaşılmasını ilerletmektedir ve bu da üst aile ve aile düzeyinde düzeltmelerle sonuçlanmaktadır. Symphyta, Hymenoptera'daki (bazıları 250 milyon yıl öncesine kadar dayanmakta) en ilkel (bazal) taksonlardır ve Symphyta'daki taksonlardan biri monofiletik alt takım olan Apocrita (yaban arısı, arılar ve karıncalar) alt takımının oluşmasını sağlamıştır. Kladistik çözümlemelerde Orussoidea sürekli olarak Apocrita'nın kardeş grubudur.
En eski belirsiz yaprakarısı fosilleri Orta veya Geç Triyas'a kadar uzanmaktadır. Xyelidae ailesinden gelen bu fosiller, bütün Hymenoptera'nın en eskileridir. Bir fosil, Queensland'dan bir Archexyela ipswichensis fosili; 205,6-221,5 milyon yaşları arasında olup bütün yaprakarısı fosillerinin en eskileri arasındadır. Orta Jura ve Kretase döneminden daha çok Xyelidae fosili keşfedilmiştir, ancak bu aile Mezozoik ve Tersiyer dönemdekinden daha az çeşitliydi. Xyelinae alt ailesi, Tersiyer faunanın Xyelini uyruğu tarafından egemen olduğu bu dönemlerde bol miktarda bulunmaktaydı; bunlar nemli ve sıcak bir iklime işaret etmektedir.
Kladogram, Schulmeister 2003'e dayanmaktadır.
Taksonomi
Yeni türlerin keşfinin sürmesine karşın, 800'den fazla cinste yaklaşık 8.000 yaprakarısı türü vardır. Bununla birlikte, daha önceki çalışmalar yaklaşık 1000 cins içerisinde gruplanmış 10.000 türün bilindiğine işaret etmiştir. morfoloji ve davranışa dayanarak çalışan Aleksandr Rasnitsin'in yaptığı gibi erken filogenilerde, tarihi üst aileleri yansıtmayan dokuz klad tanımlanmıştır. Bu sınıflandırmaların yerini Dowton ve Austin (1994) ile başlayarak moleküler yöntemler kullanılarak yapılan sınıflandırmalar almıştır. 2013 itibarıyla Symphyta dokuz üst aile (birinin soyu tükenmiş) ve 25 aile olarak değerlendirilmektedir. Yaprakarılarının çoğu dünya çapında yaklaşık 7.000 tür ile Tenthredinoidea'nın altı ailesi vardır, bunlardan Tenthredinidae yaklaşık 5.500 tür ile en büyük olan ailedir.
Soyu tükenmiş taksonlar kama (†) ile gösterilmektedir.
Betimleme
Pek çok yaprakarısı zaman içinde atalarının özelliklerini, özellikle de bitki yeme alışkanlıklarını, kanat damarlarını ve ilk iki segmentin sonraki segmentler gibi göründüğü değiştirilmemiş karın biçimini korumuştur. Dar yaban arısı belinin yokluğu, yaprakarılarını diğer Hymenoptera üyelerinden ayırır, ancak bazıları eşek arısı ve arılara benzer renkte Batezyan mimikrileri ve yumurtlama boruları bir arı iğnesi ile karıştırılabilir. Çoğu yaprakarısı güdüktür ve yumuşak gövdelidir; uçuşları zayıftır. Yaprakarılarının uzunluğu değişkendir: Siyah ve sarı çizgili gövdesi nedeniyle yaban arısı ile karıştırılabilen Urocerus gigas, 20 mm'ye değin büyüyebilir, ancak şimdiye kadar keşfedilen en büyük yaprakarıları arasında vücut uzunluğu 55 mm ve kanat açıklığı 92 mm olan Mezozoik Çağ canlısı olan Hoplitolyda duolunica türünün bir bireyidir. Daha küçük türler yalnızca 2,5 mm uzunluğuna ulaşır. Yaprakarılarının başları; boyut, biçim ve sağlamlığın yanı sıra gözlerin ve antenlerin konumlarıyla birlikte çeşitlilik gösterir. Dört kafa tipiyle nitelendirimiştir: Açık kafa, maksapontal kafa, kapalı kafa ve genapontal kafa. Açık kafa basittir, oysa diğer bütün kafalar türetilmiştir. Kafa aynı zamanda hipognatözdür, alt çenenin geride ve üst çene ileridedir, ağzın alt bölümleri aşağıya doğru yönelmiştir. Kullanım sırasında, ağız bölümleri ileriye doğru yönlendirilebilir, ancak bu yalnızca yaprakarılarının bir sarkaç hareketiyle başını ileri doğru sallamasıyla ortaya çıkar. Çoğu ilkel böceğin aksine, dikişler (sütur, bir organizma üzerindeki iki veya daha fazla sabit öge arasındaki sabit eklemler) ve skleritler (sertleşmiş vücut parçaları) eskimiş veya yoktur. Klipeus (bir böceğin yüzünü oluşturan bir sklerit), klipeus öncesi ve sonrası biçiminde bölünmez, daha çok önden ayrılır. Duyarga (anten) skleritleri, baş kapsülünün çevrelenmesi ile kaynaşmıştır, ancak bunlar bazen bir sütur ile ayrılmaktadır. Duyargalardaki segment sayısı; Accorduleceridae'de 6'dan başlayarak, Pamphiliidae'de 30 veya daha fazlasına göre değişim göstermektedir. Bileşik gözler çok sayıda faset ile birlikte büyüktür ve bileşik gözlerin dorsal kısımları arasında üç basit göz vardır. Tentoryum, kafanın tüm iç iskeletini oluşturmaktadır.
Göğsü oluşturan üç segment: Mezotoraks, metatoraxks ve protoraks; dış iskelet plakaları bu segmentleri birbirine bağlamaktadır. Bacakların dördüncü segmenti olan tibialar üzerinde mahmuzları vardır. Yaprakarılarının iki çift saydam kanadı vardır. Ön ve arka kanatlar çengellerle birlikte birbirine kilitlenir. Yaprakarılarının kanatlarında paralel gelişim, en sık anal venlerde görülür. Bütün yaprakarılarınd, 2A ve 3A, ilk anal ven ile kaynaşma eğilimindedir. Bu Argidae, Diprionidae ve Cimbicidae gibi çeşitli ailelerde görülür. Yaprakarılarının larvaları Lepidoptera larvaları (tırtıllar) ile kolayca karıştırılır. Bununla birlikte, birkaç morfolojik farklılığın ikisi ayırt edebilir: Her iki larva da üç çift torasik bacak ve apikal abdominal yalancı bacak çiftini paylaşırken, Lepidoptera tırtıllarının 3.-6. karın segmentlerinde 4 çift yalancı bacak bulunurken, yaprakarıları larvalarının 2.-6. karın segmentlerinde 5 çift yalancı bacak bulunur; çengeller Lepidoptera larvalarının üzerinde var iken, yaprakarıları larvaları üzerinde yoktur; her iki larvanın yalancı bacakları zemine gömüldükleri zaman yavaş yavaş kaybolur, bu nedenle bu durum ikisini ayırt etmeyi güçleştirir ve yaprakarısı larvalarının yalnızca bir çift ufak gözü bulunurken, Lepidoptera larvalarının başının her iki tarafında dört ila altı göz bulunur. Yaprakarısı larvaları Lepidoptera larvaları gibi davranır, yürür ve yeşillik yer. Bazı grupların gözsüz ve neredeyse bacaksız larvaları vardır; bu larvalar, odun da içinde olmak üzere bitki dokularında tüneller yapar. Yaprakarısı larvalarının çoğu çarpıcı renkle sahiptir, diğerleri siyah ve sarı gibi renk birleşimleri sergilemektedir. Bu bir uyarı rengidir, çünkü bazı larvalar alt kısımlarında bulunan bezlerden tahriş edici sıvılar salgılayabilir.
Dağılım
Yaprakarıları bütün dünyaya yaygın olarak dağılmıştır. En büyük aile olan yaklaşık 5.000 tür içeren Tenthredinidae, Antarktika dışında bütün kıtalarda bulunur, ancak en bol ve çeşitli olarak kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde bulunur; Yeni Zelanda'da yoktur ve Avustralya'da çok az vardır. Bir sonraki en büyük aile, yaklaşık 800 türü olan Argidae de dünya çapında yayılım göstermektedir, ancak tropik bölgelerde, özellikle odunsu ve otsu kapalı tohumlularla beslendikleri Afrika'da daha yaygındır. Diğer aileler içerisinde; Blasticotomidae ve Megalodontidae Palearktik bölgede; Xyelidae, Pamphilidae, Diprionidae, Cimbicidae ve Cephidae Holarktik biyocoğrafik bölgesinde iken, Siricidae bazı tropikal türler ile birlikte başlıca Holarktik biyocoğrafik bölgesinde bulunmaktadır. Parazitik Orussidae dünya çapında, çoğunlukla tropikal ve subtropikal bölgelerde bulunur. Odun delici Xiphydriidae dünya çapında yayılım göstermektedir, ancak çoğu tür Asya'nın subtropikal bölgelerinde yaşmaktadır.