cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muhayyelât
Birinci Hayâl: Hayâl-i Evvel
Harzemşâh'ın Kamercan adında bir oğlu vardır ve evlilik vakti gelmiştir. Babası oğlunun ister saraydaki cariyelerden biriyle, ister dışarıdaki kızlardan en güzelini seçip onunla evlenmesini eşi ve başveziriyle kararlaştırır. Durumu oğluna açtığında Kamercan, kadınların "sebatsız ve vefâsız" olduklarını okuduğunu, hayatını İsa gibi tek ve bekâr geçireceğini belirtir. Harzemşâh, bu inat karşısında baskı uygulamak amacıyla oğlunu hapse attırır. Hapishanenin bahçesindeki kör bir kuyudan çıkan yaşlı bir peri, uyuyan Kamercan'ı görür ve öpüp geri döner. Peri, geri döndüğü sırada başka bir periyle karşılaşır ve kavga ederler. Öteki peri, kavgada yenilmek üzereyken Çin'de gördüğü padişah Şuca Han'ın kızı Gülruh'un güzelliğinden dem vurur. İlk peri de Kamercan'ı anlatır. Tartışma uzayınca ikisini karşılaştırmak isterler ve öteki peri, sihirle Çin'e gidip kızı getirerek şehzadenin yanına yatırır. Kamercan uyanınca yanında dünya güzeli kızı görür ve öperek uyandırmaya çalışır, fakat kız uyanmaz. Kamercan da kızın yüzüğü ile kendi yüzüğünü değiştirir. Periler, şehzadeyi uyutup kızı uyandırırlar. Kız da uyanınca şehzadeyi görür ve beğenir. Periler, kızı tekrar uyutup Çin sarayındaki odasına götürürler. Şehzade sabah olunca olanları lalası ile babasına anlatır. Kızı bulmaya çalışırlar. Kız ise Kamercan'ın aşkıyla günden güne sararıp solmaktayken süt kardeşi Saba yola çıkıp iki yıl sonunda Kamercan'ı bulur ve onu Gülruh'a götürür; şehzade ile kız evlenirler. Üç yıl sonra memleketine dönmek üzere eşiyle yola çıkan Kamercan, Gülruh uyurken Gülruh'un kemerindeki muskayı çıkarıp okuduğu sırada bir çaylak muskayı alıp kaçar. Çaylağın peşinden giden Kamercan, ateşperestlerin şehri Multaniye'ye gider, fakat buradan Basra'ya senede bir gemi kalktığından on bir ay beklemek zorunda kalır. Gülruh ise uyandığında eşini göremez ve yaban illerde tek başına kalacağından korktuğundan kocasının kıyafetlerini giyip hizmetçisi ve askerleriyle Basra'ya gider. Burada ülkenin hâkimi olan Hudakulu Şâh, Kamercan geldi sanarak ikramlarda bulunur ve Gülruh'u kızı Ferruh ile evlendirip padişahlık yaptırır. Gülruh, zifaf gecesi Ferruh'a göğsünü açar ve olanları anlatır. Ferruh da sırrını tutmaya söz verir. Kamercan ise muskayı bulur. Bir gün bahçeyle uğraşırken bulduğu defineyi gemiyle Basra'ya götürmek üzere fıçılara altın tozu halinde doldurur ve yanlışlıkla muskayı içine düşürür. Gemi geldiğinde fıçılar gemiye yüklenir, fakat gemi Kamercan olmadan hareket eder. Basra'da Kamercan kılığında padişahlık yapan Gülruh, Kamercan'a dair ipucu bulma umuduyla geminin kaptanıyla konuşur, ardından fıçıları kontrol ederken muskayı görür. Kaptandan hemen gidip unuttuğu adamı Basra'ya getirmesini emreder. Kamercan getirilince Gülruh başından geçenleri Hudakulu Şâh'a anlatır. Şâh, Kamercan'ın Ferruh'la da evlenmesini ister ve bu istek kabul edilir. Her iki kadından da aynı gün birer şehzade dünyaya gelir. Gülruh'tan doğana Asil, Ferruh'tan doğana Nesil adını koyarlar. Şehzadeler on sekiz yaşına geldiğinde Kamercan'ın veziri onları çekemediğinden Asil'i Çin padişahı Şuca Han'ın yanına, Nesil'i Harzemşâh tarafına göndertir.
İkinci Hayâl: Hayâl-i Sânî
Atina şehrinde yaşı yetmişe ulaşmış Hacı Lebib adında zengin bir tüccar yaşar. Bu tüccar çocuğu olmadığı için üzgündür. Bir gün adının Ebu Ali Sina olduğunu söyleyen nur yüzlü, yaşlı bir zat çıkagelir. Hacı Lebib'in Cevad adında bir çocuğu olacağını söyler ve koynundan çıkardığı bir kutudan iki hap alıp birini Lebib'in, ötekini karısının yutmasını tembih eder. Ayrıca doğacak çocuğun manevi evladı olmasını, on dört yaşına geldiğinde talim ve terbiye maksadıyla yanına gönderilmesini ister. Hacı Lebib'in karısı çok geçmeden hamile kalır ve zamanı gelince çocuk dünyaya gelir. Cevad adı verilen çocuk on dört yaşına geldiğinde Ebu Ali Sina'nın yanına gönderilir, orada sihir ve simya öğrenir. Bir gün üstâdıyla sohbet ederken kapı çalar ancak Cevad kapıyı açınca kimseyi göremez. Kapıyı kapatıp arkasını döndüğünde üstâdının evinde değil saray gibi bir yerde olduğunu görür. Güzel giyinmiş cariyeler Cevad'ı alıp önce hamama ardından dünya güzeli bir sultanın yanına götürürler. On bir gün sonra kıza kim olduğunu ve neden buraya getirildiğini sorar. Kız, burasının Semerkant şehri olduğunu ve kendisinin de bu diyarın padişahı Kirşasp Şâh'ın kızı Fitneidil olduğunu söyler. Sihir, tılsım ve simyaya meyli olduğunu, bu alanlarda derinleşmek istediğini, bundan ötürü üstâdı Hoca Babik'in Cevad'ı salık verdiğini belirtir. Üstâdının sözleri üzerine Cevad'a âşık olduğunu, onunla evleneceğini söyler ve ardından Harut ile Marut'un tılsımlı duasını kendisine öğretmesini ister. Cevad, kızın asıl amacının üstadının en büyük sırrını öğrenmek olduğunu anlayınca bütün tehdit, ısrar ve zorlamalara rağmen bildiklerini kıza anlatmaz. Sonunda Cevad'ı bir kuyuya baş aşağı atarlar. Kuyunun dibine düşerken kendisini birden üstâdı Ebu Ali Sina'nın huzurunda bulur ve yaşadıklarının hikmetini sorar. Üstâdı kendisine eziyet ettiklerini, bunun nedeninin de sır saklamanın önemini öğrenip öğrenmediğini denemek olduğunu belirtir. Ebu Ali Sina, Cevad'ın sınamayı geçtiğini söyler ve kendi üstâdının kendisine uyguladığı hikmeti anlatır.
Üçüncü Hayâl: Hayâl-i Sâlis
Cezîretülkübra'da Şeyh İzzüddin adında olgun bir zat vardır. Derdi olan kim varsa ona koşar, ona sığınır. Zamanla insanların kendisine koşmasından ruhuna bezginlik gelir. Bunun üzerine Mısır'a göç ederek Kaşifiye adındaki bir semtte ev kiralayıp yalnız başına yaşamaya başlar. Çok geçmeden insanlar kendisini burada da bulur ve ziyaretine gelmeye başlarlar.
Kaynakları
Sözlü kültürle yazılı kültür arasında bir geçiş eseri olan Muhayyelât'ta Binbir Gece ve Binbir Gündüz masallarıyla birlikte Türk masallarının da izleri görülür. Hakkında en geniş ve ayrıntılı çalışma, "Aziz Efendi's Muhayyelât" başlığıyla 1948'de Almanca bir makale yayımlayan Andreas Tietze tarafından yapılmıştır. Arap masallarıyla belirgin benzerliklerine rağmen Muhayyelâtı özgün bir eser olarak değerlendiren Tietze'nin saptamasında Aziz Efendi'nin doğrudan doğruya Binbir Gündüz Masallarından aldığı anlatılar Ferruhnaz ile İklilülmülk, Hoca Abdullah, Şapur ile Hüma, Nacibillah ile Şahide, Prens Asil, Firuz Şah, Karahan, Sitti Emine ve kısmen Gazanfer ile Rahile'ye dair kıssalar; Binbir Gece Masalları'ndan aldığı anlatılar Kamercan ile Gülruh, Abdüssamed, Prens Nesil ile Alemara'nın maceraları; Türk halk masallarının etkisiyle yaratılmış olan anlatı ise "Kıssa-i Receb Beşe"dir. Doğu-İslam dünyasının ortak hikâyecilik geleneğinin parçası olan Kırk Vezir Hikâyeleri ile Muhayyelât arasındaki bazı benzerliklere dikkat çeken Tietze, Muhayyelât yazarının bu hikâyelerden faydalanmış olabileceğini ileri sürmüştür. Tietze ayrıca yazarın yazdığı "Ebû Ali Sînâ Hikâyesi"nde Lâmiî Çelebi'den istifade ettiğini belirtmiştir. Aziz Efendi, kitabın önsözünden sonraki giriş bölümünde eseri kaleme alış sebebini belirterek, İbrani ve Süryani dillerinde Hülâsatü'l-Hayâl adlı hacimli, eski bir kitap gördüğünü ve kitabı okuduktan sonra eseri yazmaya karar verdiğini söylemiştir. Ayrıca Lâmiî'nin İbretnümâsı ile Binbir Gece Masallarını da okuduğunu ve bu eserlerden de etkilendiğini belirtmiştir.
Birinci Hayâl'deki Kamercan ile Gülruh'un hikâyesi, Binbir Gece'deki Kamer ez-Zaman ile Prenses Budur'dan alınmıştır. Fakat yazar, kişi ve mekân isimlerini değiştirmiş, erotik ayrıntılara yer vermemiştir. Asil'in hikâyesi ise Binbir Gündüz'deki Seyfelmülük'ten alınmıştır; bu hikâyedeki bazı kişi ve ayrıntılar da Aziz Efendi'nin hikâyelerinde değiştirilmiş, bazı kısımlara yer verilmemiştir. Abdüssamed'in hikâyesi ise yine Binbir Gece'de yer alan Zeyn el-Asnam'dan alınmıştır. Kamer ez-Zaman'ın devamında yer alan Prens el-Amşad hikâyesi Şehzade Nesil'in hikâyelerine ilham vermiştir. Nesil'in hikâyesi içinde yer alan Firuz Şah'ın hikâyesi ise Binbir Gündüz masallarındaki Hürmüz Şâh hikâyesinin ikincisiyle aynıdır. Nesil'in uçan bir atla yaşadığı serüven ise Binbir Gece'deki "Abanoz Atın Sihirli Öyküsü"nden alınmıştır. İbn-i Sina'nın ( Ebu Ali Sina) maceraları İkinci Hayâl'de Cevad'ın maceralarına benzemektedir. Cevad'ın üstadının adı da Ebu Ali'dir. Ebu Ali'nin hikâyesi ise Lamiî Çelebi'nin İbretnümâ'sındaki Beşir ile Nezir'in hikâyesine benzemektedir. Ferahnaz ile İklilülmelik'in hikâyesi, Binbir Gündüz masallarındaki Keşmir Şâhının kızı Ferahnaz'dan esinlenilmiştir. Aynı eserde geçen "Tibet Kralı ile Nayman Prensesi Hikâyesi", Aziz Efendi'nin Şapur ile Hüma'sına ilham olmuştur. İkinci Hayâl'in son hikâyesi olan Karahan'ın maceraları yine aynı eserdeki Ebu'l-Faris'in iki ayrı seyahatinin birleştirilerek yeniden kurgulanmasıyla oluşmuştur. Üçüncü Hayâl'de yer alan Naci ile Şahide'nin serüvenleri Binbir Gündüz'de yer alan Çin prensesi Turandot ile Şehzade Kalaf'ın hikâyelerinden alınmıştır. Binbir Gündüz eserindeki bir diğer masal olan "Adu ile Dahi Hikâyesi"nin basitleştirilmiş biçimi Muhayyelât'taki Sıtti Emine hikâyesidir. Receb Beşe'nin hikâyesi ise Tietze'ye göre tamamen halk geleneğinden gelmektedir.
İçeriği
Ali Aziz Efendi, eseri Berlin'de bulunduğu sırada yazmıştır. Sade nesir şeklinde yazılan eser, çerçeve anlatı tarzıyla kurgulanmıştır. İmzasız önsözde kitabının kaynaklarını belirtir. Eserin baş tarafına ilâve edilen notta, Aziz Efendi'nin tasavvufî ve hikemî (hikmet ve düşünceye ait) ilimlerde mâhir ve her fende zor sorular sormaya, ikna edici cevaplar vermeye muktedir olduğu belirtilir. Yazarın "Hayâl" adını verdiği üç büyük hikâyeden meydana gelen Muhayyelât'ta her hayâl birbirine bağlı birçok küçük hikâyeden oluşmaktadır: Hayâl-i Evvel, Hayâl-i Sâni ve Hayâl-i Sâlis. Birinci Hayâl'de Şehzade Asil Hikâyesi, Abdüssamed Hikâyesi, Şehzade Nesil Hikâyesi ve Firûz Şah Hikâyesi; ikinci Hayâl'de Cevad'ın macerasıyla birlikte birbirine bağlı ve iç içe dokuz hikâye; üçüncü ve son Hayâl'de ise Naci Billah, Sıtti Emine ve Recep Beşe hikâyeleri vardır. Bu hikâyelerdeki anlatıların hepsinde ya bir şeyi aramak üzere (arayıcı kahraman) ya da kendi isteği dışında (kurban kahraman) evinden ayrılan bir baş kişinin maceraları aktarılır. "Hayâl-i Evvel" adlı birinci Hayâl'de kadınların vefasız olmalarından ötürü evlenmek istemeyen Kamercan adındaki şehzadenin karşısına periler vasıtasıyla Çin şahının güzel kızı çıkarılır. Ayrılıklar, kavuşmalar arasında sınanan sevgililer iyilik ve dürüstlüklerinin mükâfatını görerek evlenir, mutluluk içinde yaşarlar. Bundan sonraki kısa hikâyeler, Kamercan'ın oğulları Şehzade Asil ve Şehzade Nesil etrafında gelişir ve bunlarda iyilik, iffet ve namus, ahde bağlılık gibi temalar ele alınır. "Hayâl-i Sâni" isimli ikinci Hayâl'de Ebu Ali Sina'nın Cevad'ı manevi evlat olarak alıp ilim ve marifet yolunda yetiştirmesi anlatılır. Üstadının marifetiyle kendini başka bir âlemde bulan Cevad'ın, zenginlik, makam, mevki, ölüm tehdidi gibi zorlukları aşarak sırrı ifşa etmemesi esas tema olarak işlenir. Cevad'ın hayâl havuzuna girerek fena mertebesine ulaştığı görülür. Son ve üçüncü hayâl olan "Hayâl-i Sâlis"te Şeyh İzzettin adındaki güneş gibi insanlığı aydınlatan büyük şeyhin kılavuzluğuyla Mısır hükümdarı Naci Billah, önce mecazi aşkı tanır, daha sonra hakiki aşka ulaşır. Bu arada yaşadığı zorluk ve engellerin, şeyhinin bir kerameti ve hayalden ibaret olduğu anlaşılır. Bir hükümdarın yaşadığı bu seyr-i sülûkten hemen sonra gençliğinde yoksul bir genç olan vezir Kıvamüddin'in, daha sonra da halktan biri olarak zaruret içinde yaşayan hamal Receb Beşe'nin benzer hikâyeleri ele alınır. Hikâyeler değişik zaman ve mekânlarda geçmekle beraber büyük ölçüde 18. yüzyıl İstanbul'undan ve saray hayatından izler taşımaktadır.
Basımı
Yazarın ölümünden elli dört yıl sonra 1852-1873 yılları arasında beş defa basımı yapılan eserin birinci baskısı 1852 yılında İstanbul'da Basmahane-i Amire ve Takvim-i Vekayi Matbaası'nda yapılmıştır. Daha sonra 1867'de Mekteb-i Harbiye-i Şahâne Matbaası'nda ve son olarak 1873'te İzzet Efendi Matbaası'nda iki baskısı daha yapılmıştır. Bunlardan biri, diğerinden farklı olarak büyük boy ve yüz doksan iki sayfadır. 1867'deki baskısı esas tutulmak üzere Muhayyelât-ı Aziz Efendi adıyla Ahmet Kabaklı tarafından sadeleştirilerek yeni harflerle de yayımlanmıştır (İstanbul, 1973). Ayrıca 2. Hayâl, İngiliz müsteşriki E. J. W. Gibb tarafından İngilizceye çevrilmiştir (1884). Gibb, bu bölümü, üç hikâyenin en ilginci olmasının yanı sıra büyüye bakış, 18. yüzyıl Osmanlı sosyal hayatı, reform öncesi Osmanlı'da rüşvet gibi çeşitli konular içermesinden ötürü seçtiğini kitabın önsözünde belirtmiştir. Eserin tam metni, 1999'da Recep Duymaz tarafından Latin harfleriyle yayımlanmış, yazar transliterasyonun yanı sıra hayâllerdeki konu, şahıs, zaman, varlık, mekân ile eserin dil ve üslubu hakkında inceleme yapmıştır. Günümüzde ise çeşitli yayınevleri tarafından basılmaktadır.
En eski ve tam nüshası, 1799 tarihli olup Aziz Efendi'nin ölümünden sonra Ahmet Zihni tarafından Muhayyelât-ı Ledünni-i İlahi adıyla kopyalanmıştır. Bir yazma nüshası ise Atatürk Kitaplığı Osman Ergin Yazmaları, numara 297.7 ALİ 297.7 ALİ 1'de bulunmaktadır.
Edebiyat tarihindeki konumu
Muhayyelât, Türk edebiyatında yazılı anlatımın ilk eseri olarak görülmektedir. Öncesinde Divan edebiyatında mesneviler, mensur tarih kitapları, çeviri metinler ve halk edebiyatının sözlü anlatılarının el yazması veya daha sonraları taşbasması olarak yazıya geçirilmiş örnekleri bulunmaktadır. İslâm Ansiklopedisi'nde "Muhayyelât-ı Aziz Efendi[nin] klasik hikâyecilikten modern hikâyeciliğe geçişte bir dönüm noktası kabul edil[diği]" belirtilmektedir. İskender Pala ile Hasan Kavruk, eser için "Muhayyelât, klasik hikâyecilikten modern hikâyeciliğe geçişte bir dönüm noktası kabul edilir." sözlerini dile getirmiştir. Âlim Kahraman, "klasik hikâye çizgisi içinde ortaya çıkan değişmenin ilk örneği olarak kabul edildiğini" belirtmiştir. Orhan Okay, eserin Tanzimat devri hikâye ve romanına "zemin teşkil etmiş olduğunu" ifade etmiştir.
Eleştiriler
Tanzimat devrinde geniş kitlelerce okunan Muhayyelât yine aynı dönemde "olağanüstü içeriği ve çocukça anlatımından" ötürü küçümsenmiştir. Tanzimat edebiyatı yazarları tarafından "artık terk edilmesi gereken, gerçek dışı anlatı"ya örnek olarak verilir ve alaya alınır. Namık Kemal, Muhayyelât gibi olağanüstü hadiseleri içeren hikâyeleri eleştirerek bunların gerçek manada roman olmadığını, bunu anlamanın en iyi yolunun Batı'dan tercüme edilen romanlara bakmak olduğunu yazmıştır. Ahmet Hamdi Tanpınar, eseri başarılı bulmamış ve okunmasının tek sebebi olarak matbaada basılmasını göstermiştir. Tanpınar, Muhayyelât'ı hayâllere ayrılmasından ve "az çok yerli" olmasından ötürü benzerlerinden ayırmıştır fakat Binbir Gece Masalları'nın ve Doğu hikâyelerinin bir taklidi olarak değerlendirmiştir. Tanzimat döneminde eskiyi savunan Muallim Naci, eserin "hayal-i muhal" (gerçekleşmesi olanaksız hayal) ile dolu olmasını önemli bir kusur olarak görür. Şemseddin Sami, Batı edebiyatının yanında Türk edebiyatını "çocukça" bulur ve yeni edebiyat için "Aziz Efendi'nin Muhayyelât'ı ile mukayese edersek eyne's-serâ ve's Süreyya (yer nerde, Süreyya yıldızı nerde) demeyecek miyiz?" diye sorar. Nihad Sâmi Banarlı, iki ciltlik Resimli Türk Edebiyatı Tarihi'nde eserin fikir ve felsefe olarak Şark hikâye geleneğine bir şey katmadığını, eski Şark masallarıyla bugünkü hikâye arasında bir merhale sayılabilecek özellikte olduğunu ve bu çehresiyle nesirle hikâye edebiyatında dahili bir tekâmül tesiri uyandırdığını belirtmiştir. Banarlı eserin dilinin sadeliğini över.
Recep Duymaz, eseri "yeni (gerçekçi) hikâyemizin ne zaman ve nasıl bir ortamda başladığını göstermesi" açısından önemli bir yere koyar. Duymaz'a göre Muhayyelât'ın anlatı geleneğimizde yerini doğrulukla saptayabilmek için bir klasik hikâye metnine ihtiyaç vardır ve bu şekilde kıymeti daha iyi anlaşılacaktır. Ahmed Midhat Efendi, Çengi'de Muhayyelât türü anlatıları hicveder. Eseri sadeleştirerek Türkçeye çeviren Ahmet Kabaklı, önsözünde kitabı "Walt Disney'in dünyasına benzer fantazyalar, cümbüşler ve sürprizler ile dolu, sinema, tiyatro ve TV imkânlarında değerlendirilebilecek bir eser" olarak nitelemiştir.
Etkiledikleri
Behçet Necatigil, Üç Turunçlarda yer alan "Hayâl Hanım" adlı radyo oyununda Muhayyelâttan yararlanmıştır. Necatigil, Aziz Efendi'nin eserindeki üç hayalden ve bu hayallere bağlı kıssalardan oluşan altmetnin ikinci hayalinde yer alan Cevad adlı dervişin hikâyesini farklı bir edebi türde yeniden yazmayı denemiştir. Ahmed Midhat Efendi Çengi (1877) adlı romanında başta Muhayyelât olmak üzere olağanüstüne, sınırsız bir hayâl gücüne yaslanan geleneksel anlatıları olumsuz yanlarını göstererek parodize eder. Romanın birinci bölümü olan "İstanbul'da Bir Don Kişot"ta, Daniş Çelebi adlı karakter okuduğu cinli, perili, gerçeklerle alakası olmayan hikâyeler yüzünden delirme noktasına gelmiştir ve bu eserler içinde en çok Muhayyelât'ın etkisindedir. Yazar, Daniş Çelebi'nin başına geldiği gibi Muhayyelât'ın, okurun delirmesine, toplum tarafından alaya alınmasına, ötekileştirilip dışlanmasına, hatta ölümüne bile sebep olabileceğini göstermeye çalışmıştır. Ancak buna rağmen Muhayyelât'tan beslenmiş, kitaptaki çeşitli motifleri kullanmış ve içeriğinden faydalanmıştır. Recaizade Mahmud Ekrem'in, "Sâime" adlı uzun hikâyesinde Sadık Efendi akşamları ailesini toplar ve Muhayyelât'tan bölümler okur: "Hanımın odasında üçü de birleşir. (...) Kahveler, çubuklar içilir, ondan sonra vakit kalırsa Muhayyelât-ı Aziz Efendi gibi kolay anlaşılır bir kitabı Sadık Efendi cehren okur." Aynı dönemde Sâlim adlı bir şahsın yazdığı Sözde Sebat adlı beş bölümden oluşan tiyatro eseri de Muhayyelât'ta bulunan "Recep Beşe'nin Hikâyesi"nden yola çıkılarak meydana getirilmiştir. Asıl adı Ömer olan Muallim Naci, Varna'da muallimlik yaptığı dönemde Muhayyelât'taki bir hikâyenin ("Kıssa-i Nâcî-bi'llâh ve Şâhide") kahramanının adı olan Naci'yi kendisine mahlas seçmiştir. Bu konuda bir mektubunda olayı anlattıktan sonra şunları yazmıştır: "Şâyân-ı dikkat değil midir ki mahlasım dahi bende bir üstâd-ı suhenin yadigârı olmak üzere bulunmuyor? Kendi yadigâr-ı şebâbım eser-i makbûl-i intihâbım olarak duruyor. O sırada inşâd eylediğim bir gazelin nihayetinde bu hakikati şu vechile göstermiştim: Gerçi Nâcî bir suhan-pîrâye şâkird olmadı
Edward Dmytryk
Edward Dmytryk (d. 4 Eylül 1908, Grand Forks, Britanya Kolumbiyası, Kanada - ö. 1 Temmuz 1999), Amerikalı film yönetmeni.
Paramount stüdyolarında işçi, sonra montajcı olarak çalıştı. İlk uzun metrajlı filmini, 1939'da çevirdi. Özellikle polisiye bir uygulama (Murder, my Sweet [Cinayet, Sevgilim], 1944), G.İ.'lerin (İkinci Dünya savaşında Amerikan askerlerine takılan ad) terhis edilmeleri ve Yahudi düşmanlığı üzerine bir film Crossfire [Çapraz Ateş], 1947), toplumcu bir film (Give Us This Day) Bize Bugün Verdin], 1949) çevirdi. Sonradan Amerikan Aleyhtarı Faaliyetler Komitesinin soruşturmalarından tedirgin olup polisle uyuşmak zorunda kaldı; bu tutumu uzun süre hor görülmesine yol açtı ise de, Hollywood'da Denizde İsyan (Mutiny On Caine) [1954], Genç Aslanlar (The Young Lions) [1958] ve Korkunç İhtiras (The Carpetbaggers) [1964] gibi filmler çevirmeye imkân buldu.
Dış bağlantılar
http://www.imdb.com/name/nm0229424/
Lincoln County, New Mexico
Lincoln ilçesi veya Lincoln County, Amerika Birleşik Devletleri'nin New Mexico eyaletinde yer alan bir ilçedir. İlçenin nüfusu 2010 sayımına göre 20.497'dir. İlçenin merkezi Carrizozo şehridir.
Ejderhanı Nasıl Eğitirsin
Ejderhanı Nasıl Eğitirsin, aynı adı taşıyan 2003'te yayınlanan kitabından DreamWorks Animation tarafından uyarlanan 2010 yılı 3D animasyon fantastik film. Filmde seslendirme yapan bazı isimler Jay Baruchel, Gerard Butler, Craig Ferguson, America Ferrera, Jonah Hill, T.J. Miller, Kristen Wiig, Christopher Mintz-Plasse ve David Tennant.
Hikâye, Hiccup adlı genç bir Viking'in efsanevi Viking dünyasında kabilesinin ejderha avcısı olma geleneğine uyma çabasının yer aldığı bir hikâye anlatılmaktadır.
Film olumlu eleştiriler ile beraber 26 Mart 2010 vizyona girdi. Film dünya çapında yaklaşık 500 milyon dolar hasılat elde ederek Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'da DreamWorks Animation şirketinin en başarılı beşinci filmi oldu.
Konu
Berk adasında yaşayan Vikingler geçimlerini balıkçılık, avcılık gibi işler yaparak sağlamaktadır. Tek sorunları geceleri Berk'e saldırıp evleri ateşe veren, koyunları ve çeşitli yiyecekleri çalan, insanları öldüren ejderhalardır. Bunca saldırıya rağmen inatçılıkları yüzünden adadan gitmemişler ve Berk'te kalıp ejderhalarla savaşmaktadırlar.
Bir gece yine Berk adasına ejderha saldırısı olur. Adada yaşayan Vikingler ejderhalara karşılık verirler. Bu sırada adada yaşayan küçük Hıçkıdık da ejderhalarla savaşmak için dışarıdadır. Çünkü bir ejderha öldürmek Berk'te her şeye bedeldir. Bir ejderha öldürürse şöhret ve hatta bir kız arkadaş bile bulabileceğini düşünmektedir. Dışarıda koşuştururken onu Geğirik yakalar. Geğirik bir demircidir, Hıçkıdık da onun çırağı... Onu dışarıdaki saldırıdan korumak için dükkâna götürür. Ama Hıçkıdık bundan memnun olmamıştır, çünkü dışarıda kalıp ejderha öldürmek istiyordur. Bu sayede bir kızla çıkabileceğini düşünmektedir. Ama Geğirik izin vermez, Hıçkıdık'ın kılıçları bilemesini ister. Daha sonra Geğirik ejderhalarla savaşmak için dışarı çıkar. Bunu fırsat bilen Hıçkıdık kimseler yokken dışarı çıkar. Elinde ise ip fırlatan bir alet vardır. Daha sonra ortaya Gecenin Öfkesi isimli bir ejderha çıkar. Bu ejderha, diğer ejderhalardan farklı olarak, kendini göstermez, yiyecek çalmaz ve asla ıskalamazdı. Daha önce hiç Gecenin Öfkesi gören olmadı, çünkü daha önce kimse Gecenin Öfkesini yakalayamamıştı. Hıçkıdık insanlardan uzak bir yerde durup avını beklemektedir. Daha sonra Gecenin Öfkesinin sesi gelir. Gecenin Öfkesi bir yere ateş ettiği sırada Hıçkıdık silahını kullanır ve ejderha uzakta olmasına rağmen onu vurur. Ama Hıçkıdık'ın ejderhayı vurduğunu gören olmaz. Hıçkıdık ilk ejderhasını vurduğu için sevinir ama sevinci yarıda kalır. Çünkü arkasından korkunç kâbus cinsi bir ejderha gelir. Ancak en iyi Vikingler o ejderha ile baş edebilir. Bunu Berk adasının reisi aynı zamanda Hıçkıdık'ın babası olan Kayıtsız Zebella görür ve ejderha ile savaşarak onu kurtarır. Daha sonra saldırı biter. Hıçkıdık babasına bir ejderha vurduğunu ve onu aramaları gerektiğini anlatır. Hıçkıdık'ın babası Kayıtsız Zebella, Hıçkıdık'ı dinlemez ve saldırı sırasında dışarıda olduğu için çok kızar. Daha sonra Hıçkıdık'tan eve gitmesini ister.
Günün erken saatlerinde Hıçkıdık ormanda dolaşırken uzakta bir şey fark eder. Yanına yaklaşınca bunun dün akşamki saldırı sırasında vurduğu Gecenin Öfkesi olduğunu fark eder. Ejderhanın yanına yaklaşır, bıçağını çeker ejderhaya onu öldüreceğini söyler. Daha sonra ejderhaya acır ve ejderhanın iplerini keser. İpleri kesilir kesilmez Gecenin Öfkesi hemen Hıçkıdık'ın üzerine atlar. Ejderha, üzerinde durduğu Hıçkıdık'a kükrer. Hıçkıdık korkar ama ejderha onun canını bağışlar. Bu sırada Kayıtsız Zebella, Berk adasındaki Viking savaşçılarıyla ejderhaların yuvasını bulup yok etmek üzere toplantı yapar. Toplantıdan ejderha yuvasını bulmak için sefer yapma kararı çıkar. Ancak Zebella Hıçkıdık'ı yokluğunda nasıl zaptedeceğini bilemez. Geğirik ise Hıçkıdık'ı ejderhalar akademisine yazdırmayı önerir. Kayıtsız Zebella, Geğirik'in tavsiyesiyle Hıçkıdık'ı ejderhalar akademisine yazdırır. Zebella akşam eve döndüğünde Hıçkıdık'a bu haberi verir. Hıçkıdık babasına artık ejderha öldürmek istemediğini söyler. Ama babası bunu kabul etmez.
Ertesi gün Zebella askerlerle birlikte deniz seferine çıkar. Hıçkıdık ise akademideki ilk gününe başlamıştır. Hıçkıdık ile beraber Astrid, Südüklü, Balık Ayak, ikizler Ters Ceviz ve Sert Ceviz de eğitim için akademiye gelmiştir. Akademide eğitim veren kişi ise Geğirik'tir. İlk olarak Gronckle cinsi bir ejderha ile eğitime başlarlar. Eğitimin sonlarına doğru ejderha Hıçkıdık'a ateş atmak üzereyken Geğirik yetişir ve Hıçkıdık'ı ölmekten kurtarır.
Yine bir gün ormana giden Hıçkıdık ormanda Gecenin Öfkesini görür. Ama neden uçup adadan hâlâ gitmediğini anlamaz. Günler sonra ejderhanın kuyruğunun zarar gördüğünü anlar. Ejderhaya yiyecek balık getirerek yaklaşmaya başlar. Ejderhaya balığı uzattığı sırada dişlerinin olmadığını görür. Daha sonra ejderha ağzında gizlediği dişlerini çıkarır ve balığı yer. Gecenin Öfkesi dişlerini gizleyebildiği için Hıçkıdık ona Dişsiz adını verir. Hıçkıdık Dişsiz ile gitgide iyi vakit geçirir. Ama bunu herkesten saklar, çünkü Berk halkı ejderhayı fark ederse onu öldürebileceklerini düşünüyordur. Dişsiz fark edilmesin diye onunla her gün gizli gizli buluşur. Hıçkıdık bir gün Dişsiz'in zarar gören kuyruğuna uyduruk bir kanat yapar. Kanat bir düzenekle Hıçkıdık'ın ayağına bağlıdır. Bu sayede kanadı, dolayısıyla da ejderhayı ayak hareketleriyle kontrol edebiliyordur. Ancak kanat Dişsiz'in vücudunun bir parçası olmadığı için Dişsiz kanadı tek başına kullanamaz. Bunun için Hıçkıdık'ın ejderhanın sırtına binip kuyruk kanadını kendisi kontrol etmesi gerekir. Hıçkıdık ejderhanın sırtına binmek için bir de eyer yapmıştır. Bir zaman sonra artık ejderhayı havada kontrol etmeyi öğrenmiştir. Hıçkıdık boş zamanlarda ormana gidip Dişsiz ile vakit geçirdiği için ejderhalar hakkında bilgiler öğrenir. Bu bilgileri ejderha akademisinde kullanarak testleri geçer herkesin dikkatini üzerine çeker. Astrid ise dikkatlerin Hıçkıdık'ta olmasından rahatsızdır. Astrid neler olup bittiğini öğrenmek için Hıçkıdık'ın ejderhayı sakladığı yere gelir. Hıçkıdık, Astrid'i fark ettiği zaman Astrid Dişsiz'i görmesin diye onu oylamaya çalışır. Ama Dişsiz Astrid'in Hıçkıdık'a zarar verdiğini düşünerek saklandığı yerden çıkarak Astrid'in üzerine doğru koşar. Hıçkıdık Dişsiz'in önüne atılır ve onu durdurur. Astrid panik içinde kaçmaya başlar. Dişsiz sırtında Hıçkıdık ile uçarak Astrid'i yakalar ve onu bir ağacın tepesine bırakır. Hıçkıdık olanları açıklamak için Astrid'in kendisine izin vermesini ister. Astrid gönülsüz bir şekilde kabul eder ve Dişsiz'in sırtına biner. Dişsiz huysuzluk yaparak Astrid'i korkutur. Astrid Hıçkıdık'tan özür dinleyince Dişsiz sakinleşir. Hıçkıdık Astrid ile akşama kadar turlar. Astrid ise gördüğü manzaradan etkilenir ve Hıçkıdık'a ısınmaya başlar.
Sülfat
Sülfat, inorganik kimyada sülfürik asit'in bir tuzudur. Sülfat iyonu, bir moleküler anyondur. Ampirik formülü SO42-'dir ve moleküler ağırlığı 96,06 daltondur. Bir sülfür atomu ve bunu tetrahedral yapıda çevreleyen dört ekivalan oksijen atomundan müteşekkildir. Dimetil sülfat gibi organik sülfatlar, kovalent bileşiklerdir ve sülfürik asitin esterleridir.
Ejderhanı Nasıl Eğitirsin
Dişsiz/Gecenin Öfkesi
Berk halkı arasında Gecenin Öfkesi olarak anılır. Yıldırımın ve ölümün kötü çocuğu olarak da bilinir. Türünün son örneklerindendir. Rengi siyah olduğu için ve diğer ejderhalara nazaran daha hızlı uçtuğu için Berk'te onu gören hiç Viking yoktur. Diğer ejderhalar gibi alevi sarı değil mordur. Diğer ejderhalar gibi yiyecek çalmaz ve vuracağı hedefini ıskalamaz. İlk olarak Hıçkıdık tarafından ip fırlatan bir aletle vurulmuş, daha sonra Berk'teki bir ormana düşmüş ve kuyruk kanadının biri zarar görmüştür. Daha sonra Hıçkıdık tarafından serbest bırakılmıştır. Kuyruk kanadı zarar gördüğü için uçarak Berk'ten gidememiştir. Daha sonra Hıçkıdık ile dost olmuştur. Hıçkıdık ona Dişsiz adını vermiştir. Ayrıca Hıçkıdık onun kuyruğuna uyduruk bir kanat yapmıştır. Bu sayede Hıçkıdık onu istediği yönde uçurabilmektedir. Bir gece kendi sürüsündeki ejderhalarla birlikte ejderha yuvasına gitmiş ve Hıçkıdık ve Astrid'e ejderhalar hakkındaki gerçekleri göstermiştir.
Sülfat
Hidrojen sülfat
Sülfürik asit ile suyun tepkimeye girmesiyle iki hidrojen sülfat ve hidronyum oluşur. Yapısında bir hidrojen, bir kükürt ve dört oksijen bulunur. İyon yükü ise anyondur.
Ejderhanı Nasıl Eğitirsin
Astrid
Berk adasında yaşayan Vikinglerden biridir. Sarı saçlı bir kızdır. Hıçkıdık ondan hoşlanmaktadır ama o bunu bilmemektedir. Bir savaş baltası vardır ve genelde yanında taşır. Hıçkıdık'ın ejderha akademisinde başarılı olmasından rahatsız olmaktadır. Hıçkıdık akademideki son seviyeye ulaşınca iyice çıldırır ve Hıçkıdık'ın Dişsiz'i sakladığı yere kadar takip eder. Hıçkıdık'ın nasıl bu kadar başarılı olduğunu, onu birinin eğitip eğitmediğini öğrenmek ister. Hıçkıdık, o Dişsiz'i görmesin diye onu oylamaya çalışır. Ama Dişsiz saklandığı yerden onun üzerine doğru koşar. Hıçkıdık Dişsiz'in önüne atılır ve onu durdurur. O ise panik içinde kaçmaya başlar. Dişsiz sırtında Hıçkıdık ile uçarak onu yakalar ve bir ağacın tepesine bırakır. Hıçkıdık olanları açıklamak için ondan kendisine izin vermesini ister. O ise gönülsüz bir şekilde kabul eder. Dişsiz, o Hıçkıdık'a kötü davrandığı için doğru düzgün uçmayarak onu korkutur. O Hıçkıdık'tan özür dinleyince Dişsiz sakinleşir. Akşam olunca ejderha yuvasına giderler ve ejderhaların yiyecek çalmalarının sebebini öğrenirler.
Kayıtsız Zebella
Berk adasının reisi aynı zamanda Hıçkıdık'ın babasıdır. Oldukça kilolu ve güçlüdür. Sakalı da oldukça gürdür. Bir söylentiye göre o daha küçükken bir ejderhanın kafasını bir hamlede koparıvermiş. Bir gece ejderhalar Berk'e saldırır. Saldırı bittikten sonra günün ilerleyen saatlerinde ejderha yuvasını bulup yok etmek üzere bir toplantı yapar. Toplantıdan sonra gemilere binen askerlerle birlikte sefere çıkarlar. Yuvaya yaklaşamadan ejderha saldırılarına uğrarlar. Gemiler hasarlı bir şekilde Berk'e döner.
Südüklü
Ejderha akademisinde eğitim alan gençlerden biridir. Siyah saçları ve mavi gözleri vardır. Astrid'den hoşlanır ama Astrid ondan hoşlanmaz. Hep kendisiyle övünür. Ejderhası Kancadiş'tir. Çoğu zaman pek anlaşamasalar da birbirleri için her şeyi yaparlar.
Balık Ayak
Ejderha akademisinde eğitim alan gençlerden biridir. Sarı saçlı ve şişmandır. Ejderhalar kitabını çok fazla okuduğu için ejderhalar hakkındaki tüm bilgileri bilir. Ejderha akademisinde savaştıkları Gronckle'nin sahibidir.
Sert Ceviz ve Ters Ceviz
Ejderha akademisinde eğitim alan gençlerdendirler. Çift yumurta ikizleridir. Sert Ceviz erkek, Ters Ceviz ise kızdır. Uzun sarı saçları vardır. Genellikle birbirleriyle anlaşamazlar. Pek fazla akıllı değillerdir. Çift başlı ejderhaya binerler.
Kutuz
Kutuz ya da tam adıyla Seyfeddin Kutuz (Arapça: سيف الدين قطز) (ö.24 Ekim 1260), Türk kökenli asker ve devlet adamı. Celaleddin Harzemşah'ın yeğeni idi. Mısır'da kısa bir süre hüküm sürmüş Memluk sultanıdır.
Ayn Calut Muharebesi
Bu arada Ketboğa kumandasında bir Moğol ordusu, Sina yarımadasına kadar ilerlemişti. Sultan Kutuz, 20.000 kişilik bir orduyla Moğolları Filistin'de karşıladı. İki ordu 3 Ekim 1260 tarihinde, Ayn Calut denilen mevkide karşılaştı. Kutuz bu muharebede Moğollar'ı yendi. Moğollar bu savaştan sonra Mısır'a asla giremedikleri gibi, bu yenilgi tarihin dönüm noktalarından biri ve Moğollar'ın sonunun başlangıcı olmuştur.
Ölümü
Kutuz, savaşın akabindeki günlerde Baybars tarafından bir suikast sonucu öldürülmüştür.
Double Dutchess
Double Dutchess, Amerikalı şarkıcı Fergie'nin ikinci stüdyo albümü. 22 Eylül 2017'de Retrofuture Productions ve BMG Rights Management ortaklığında Fergie'nin kendi plak şirketi Dutchess Music etiketiyle yayınlandı. Sanatçının Interscope Records ile yollarını ayırmasının ardından bağımsız olarak yayınladığı ilk albümüdür. Rick Ross, Nicki Minaj ve YG ve Fergie'nin oğlu Axl Jack'in konuk olduğu albümün prodüktörlüğünü will.i.am, DJ Mustard ve Cirkut gibi isimler üstlendi. Albümdeki her bir şarkı için çekilen video klipler Double Dutchess: Seeing Double adını taşıyan 57 dakikalık bir film hâlinde albümle birlikte satışa sunuldu. Albüm, Amerikan Billboard 200 listesine 19 numaradan girdi.
Bizans kültüründe politik nedenlerle sakat bırakma
Sakat bırakma, Bizans İmparatorluğu'ndaki suçlular için yaygın bir cezalandırma yöntemiydi, ancak imparatorluğun siyasi yaşamında da bir rol oynadı. Sakatlama cezalarının, aynı zamanda ikincil yararları da vardır. Rakibi kör etme sadece hareketliliğini sınırladığı gibi, aynı zamanda İmparatorluğun kontrol etmenin en önemli parçası olan bir savaşta orduya kumanda etmeyi imkânsız hale getirir. Hadım etmekte potansiyel rakipleri devre dışı bırakmak için kullanılan bir başka yöntemdir. Bizans İmparatorluğunda, bir erkeğin hadım edilmesi artık onun bir erkek olmadığı, yarı ölü, "yarı ölü bir hayat" anlamına gelirdi. Hadım etmek aynı zamanda, İmparator ya da tac için hakkı olan İmparator çocuklarını tehdit edecek bir varis doğumuna da engel olurdu. Diğer sakat bırakma çeşitleri, burnun kesilmesi (rinotomi) veya uzuvların kesilmesiydi.
Gerekçe
Siyasi rakiplerin imparator tarafından sakatlanması, tehdit olarak görülen bir kişinin ardıllarını etkisiz hale getirmenin etkili bir yolu olarak kabul edildi. Hadım edilmiş bir erkek, ne kadar güç kazandıklarına bakılmaksızın, hiçbir zaman tahta geçemeyecekleri için tehdit olarak görülmezdi ve çok sayıda hadım, Bizans saray ve idaresinde yüksek ve gizli makamlar emanet edilirdi. Bizans kültüründe, imparator, Tanrı'nın bir yansımasıydı. Tanrı, mükemmel olduğu için, imparatorunda kusursuz olması gerekmekteydi. Özellikle yüzde bir yara olmak üzere herhangi bir sakatlık, kişiyi tacı almaktan uzaklaştırırdı. Bunun tek istisnası II. Justinianos (ὁ Ῥινότμητος, "Kesik burunlu") idi, 695 de burnu kesilip tahttan indirildikten sonra, 705 yılında tekrar imparator olabilmiştir.
Berni Alder
Berni Julian Alder (d. 9 Eylül 1925, Duisburg, Nazi Almanyası - ö. 7 Eylül 2020, Los Angeles, Kaliforniya), Almanya doğumlu Amerikalı fizikçi.
Yaşamı ve kariyeri
Alder; 9 Eylül 1925'te Duisburg, Nazi Almanyası'nda doğdu. Kaliforniya Üniversitesi ve Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü'nde öğrenim gördü. Çalışmalarında istatistiksel mekanik ve fizikte sayısal simülasyonun önemi üzerine odaklanmıştır. 2008 yılında Amerikan Sanat ve Bilim Akademisi üyesi oldu. 2009 yılında Ulusal Bilim Madalyası ile onurlandırıldı.
Ölümü
Alder, 7 Eylül 2020'de Los Angeles, Kaliforniya'da 94 yaşında ölmüştür.
Litvanya'da yenilenebilir enerji
Litvanya'daki yenilenebilir enerji, ülkede üretilen enerjinin bir kısmını oluşturmaktadır. 2016 yılında ülkenin toplam elektrik üretiminin %27,9'unu oluşturmuştur. Daha önce, Litvanya hükümeti 2020 yılına kadar toplam gücün %23'ünü yenilenebilir kaynaklardan üretmeyi hedeflemişti, bu hedefe 2014'te ulaşılmıştı (%23,9).
İstatistik
Türüne göre Litvanya'da yenilenebilir enerji:
Biyokütle
Biyokütle, Litvanya'daki en yaygın yenilenebilir enerji kaynağını temsil eder ve biyokütlenin çoğu yakacak odun olarak kullanılır. Litvanya'da biyokütleden üretilen enerji miktarı, AB'de kişi başına en yüksek ikinci enerji miktarıdır. 2020'de ülkenin biyoyakıt üretimi için mevcut biyokütle miktarında AB'ye öncülük edeceği tahmin edilmektedir.
Güneş enerjisi
Litvanya'da güneş enerjisi 2010 yılında 2,4 MWh güç yarattı. 2021'de Litvanya 338 MW güneş enerjisi kapasitesine sahipti.
Rüzgar gücü
Litvanya'da kurulu rüzgar enerjisi kapasitesi ve son yıllardaki üretimi aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:
Sarnıçköy, Pazaryeri
Sarnıçköy, Bilecik ilinin Pazaryeri ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya
Köy, Bilecik il merkezine 43 km, Pazaryeri ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır.
Moğulca
Moğulca Afganistan devletinde yaşayan Moğullar tarafından konuşulan bir dildir. Soyu tükenmiş olabileceği düşünülmektedir.
Cabanelas (Vila Verde)
Cabanelas Portekiz'de Vila Verde belediyesine bağlı olan, 6,21 km2 yüzölçümüne sahip, 2.015 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: freguesia).
Adalet, Merkezefendi
Adalet, Denizli'nin Merkezefendi ilçesine bağlı bir mahalle. İsmini yakınlarında bulunan Denizli Adliyesi'nden almaktadır.
Afrika Eksarhlığı
Kartaca Afrika Eksarhlığı Batı Akdeniz'de bulunan mülklerini kapsayan Doğu Roma İmparatorluğu'nun bir idari bölümünün ismidir, bir Eksarh ya da genel vali tarafından yönetilirdi. İmparator Mauricius tarafından 580'lerin sonlarında kurulmuş ve 7. yüzyılda İslam'ın yayılışına kadar ayakta kalmıştır.
İoane Lazi
İoane Lazi, Hierotheos veya günlük hayatta kullandığı adıyla Mithradates Lazi (ö. 4 Ekim 465, Suriye; Gürcüce: იოანე ლაზი), İberyalı Petrus'un vaftiz babası ve akıl hocası olarak bilinen Laz filozof ve teolog. İberyalı Petrus ile birlikte Sahte Dionisos'un gerçek kimliği olabileceği kabul edilmektedir.
Hayatı
İoane Lazi felsefe eğitimi verilen Kolhis Akademisi'nde eğitim gördü. Eğitimini tamamladıktan sonra felsefe ve teoloji çalışmalarına devam ettiği Konstantinopolis'e gitti. İberya Kralı Bosmarios, oğlu Petrus'u felsefe eğitimi alması için Ioane Lazi'nin yanına gönderdi. Ione Lazi, İberyalı Petrus'u felsefe alanında eğitti. Daha sonra arkadaş olan Petrus ve Ioane Lazi, hacca gitmek için 437'de Filistin'e kaçtılar. Burada felsefe ve teoloji alanında çalışmaya devam eden ikili, Kudüs'te bir manastır kurdu ve bölgedeki manastır yaşamının gelişiminde önemli rol oynadı. 444'de tamamlanan ve 1952'de İtalyan arkeolog Virgilio Corbo tarafından kalıntıları keşfedilen yapı, "Haç Manastırı" veya "Bir el Qutt Manastırı" olarak bilinmektedir. Bu manastırdaki oymalar bilinen en eski Gürcüce yazıtlardır. Tarihi kaynaklar Ioane Lazi ve öğrencisi İberyalı Petrus'un Yunan filozof Proklos'tan etkilendiğini yazmaktadır.
Crush (şarkıcı)
Shin Hyo-seob (doğum May 3, 1992), bilinen adıyla Crush (hangul: 크러쉬), Amobea Culture altındaki Güney Koreli şarkıcı ve rapçi. 2012 yıllarında Red Dress şarkısı ile tanınmış ve Crush On You adlı ilk stüdyo albümünü yayınlamıştır.
Kariyer
Crush, TakeOne ile iş birliği yaparak 7 Aralık 2012'de"Red Dress" adlı şarkısıyla çıkışını yapmıştır. Yine o yıllardaTaewan ve Gary ile "어디 갈래 (Where Do You Wanna Go)" adlı singleını yayınlamıştır.
2014 yılında "가끔 (Sometimes)" adlı singleını yayınlamıştır. Gaeko ile "Hug Me" adlı singleı çıkarttı. Ağustos ayında It's Okay, That's Love adlı dizi için "잠 못드는 밤 (Sleepless Night)" adlı OST seslendirmiştir. Ekim ayında "SOFA" adlı şarkısını yayınladı. İlk stüdyo albümü olan "Crush On You" bu tarihte çıktı.
2015 yılında Zion.T ile "그냥 (Just)" adlı singelı çıkarttı. Şarkı 30 Ocak'ta çıktı ve Gaon Singers Chart'ta ilk sıralara yerleşti. Bunun yanı sıra 17th Mnet Asian Music Awards'da "En İyi İş Birliği" ödülünü kazandılar. Haziran ayında Block B grubundan Zico ile "Oasis" adlı şarkıyı çıkarttılar. 13-14 Kasım 2015 tarihinde ilk solo konseri olan Crush On You gerçekleşti.
Ocak 2016'da Girls' Generation grubundan Taeyeon ile single yayınladı. 22 Ocak 2016'da Taeyeon ile işbirliği olan "Don't Forget" çıktı. Ocak 27'de Show Champion'da ilk müzik programı ödülünü kazandı.
Yenişehir, Merkezefendi
Yenişehir, Denizli'nin Merkezefendi ilçesine bağlı bir mahalle.
Cervães
Cervães Portekiz'de Vila Verde belediyesine bağlı olan, 9,63 km2 yüzölçümüne sahip, 2.027 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: freguesia).
1927-28 FA Cup
1927-28 FA Cup, Football Association Challenge Kupası'nın 53. kez düzenlenen turnuvasıdır. Turnuvada Blackburn Rovers takımı şampiyon olmuştur.
Dixon
Dixon ilçesi veya Dixon County Amerika Birleşik Devletleri'nin Nebraska eyaletinde bulunan bir ilçedir. İlçenin nüfusu 2010 sayımına göre 6.000'dir. İlçenin merkezi Ponca şehridir.
Roger Johnson (futbolcu)
Roger Johnson (d. 28 Nisan 1983 Ashford, Surrey), defans mevkiinde oynamış İngiliz eski futbolcudur.
Kent (anlam ayrımı)
Kent, tarımsal olmayan büyük yerleşim birimi anlamına gelir. Kent sözcüğü ile şunlardan biri kastedilmiş olabilir.
Putnam County, New York
Putnam ili veya Putnam County Amerika Birleşik Devletleri'nin New York eyaletinde bulunan bir ildir. İlin nüfusu 2020 sayımına göre 97,668'dir. İlin merkezi Carmel'dir.
Bedri Noyan
Bedri Noyan, 1960'tan 1997'de ölümüne kadar Bektaşi toplumu içinde en yüksek mevki olan Dedebabalık makamında bulunmuş hekim, araştırmacı-yazar, sanatçı ve inanç ve toplum adamıdır.
1912 yılında Serez’de doğdu. Babası subaylıktan emekli olunca Samsun’a yerleştiler. Ortaokul ve liseyi Samsun’da okudu. 1931 yılında Samsun Lisesi’nin ilk mezunları arasında yer aldı. 1937 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesini bitirdi. KBB İhtisasını Ankara Numune Hastanesinde Avusturyalı Profesör Max Meyer’in yanında yaptı. 1946 yılında İstanbul Tıp Fakültesinde, Ekrem Behçet Tezel’den sonra Türkiye’nin ikinci KBB doçenti oldu. 1951'de üniversiteden ayrılarak Aydın ve İzmir’de Serbest KBB Hekimi olarak çalıştı. KBB, Türkoloji ve folklor kongrelerine tebliğler sunarak katıldı. Tıp dergilerinde çok sayıda yayınları ve çeşitli dergilerde araştırma yayınları yayınlandı. Dr. Bedri Noyan, 21 Mart 1960'ta Alevi ve Bektaşi toplumu tarafından Dedebaba seçilerek pir postuna oturdu ve 7 Kasım 1997'de ölene kadar (Bektaşi terminolojisinde Hakk'a yürümek denir) Bektaşi toplumunun en üst düzey liderliğini yaptı. Şiir, müzik, resim ve özellikle de hat ve ebru sanatı ile yakından ilgilenmiştir.
Batı Çalışma Grubu
Batı Çalışma Grubu (BÇG), 28 Şubat 1997 tarihli Millî Güvenlik Kurulu kararlarının uygulanıp uygulanmadığının denetimi amacıyla kurulan bir yapı olduğu iddia edilmektedir.
BÇG, Güven Erkaya'nın komutanı olduğu Deniz Kuvvetleri bünyesinde faaliyet göstermiştir. Fikir babası ise Genelkurmay 2. Başkanı Çevik Bir'dir. İrticai faaliyet içerisinde olduğunu iddia ettiği kişilere karşı tedbir almak amacıyla kurulan BÇG'nin 28 Şubat sürecinde 6 milyona yakın insanı fişlediği iddia edilmektedir. Yasa dışı olarak kurulduğu iddia edilen bu çalışma grubu, Mesut Yılmaz Hükûmeti döneminde yasallaşmış, birkaç yıl sonra lağvedilmiştir.
Köstebek davası
1997 yılında Emniyet İstihbarat Dairesi bazı önemli belgelere ulaştı. Belgelere göre Orgeneral Çevik Bir'in emriyle, Batı Çalışma Grubu (BÇG) adında bir birim oluşturulmuştu.
16 Nisan 1997 tarihli olan ve bütün askerî birimlere gönderilen ilk belgede, laiklik aleyhtarı faaliyetlerin arttığı vurgulanarak camilerin gözetim altına alınması emrediliyordu. Plana göre görevli askerî personel camilere gidecek ve laiklik karşıtı fiil ve sözleri ivedilikle garnizon komutanlıklarına bildirecekti.
Mediha Şen Sancakoğlu
Çocukluğu ve gençliği
Üç kardeşin en küçüğüdür. İki aylıkken ailesi Bursa Çekirge'ye yerleşti; ilkokulu burada okudu, ortaokul 2. sınıfa devam ederken İstanbul'a taşındılar. 14 yaşında iken Alaattin Şen ile evlendi ve Eyüp Sultan'a yerleşti. Bu evlilikten Ayfer adında bir kızı, Gökhan adında bir oğlu oldu.
Batı Çalışma Grubu
Köstebek davası
Genelkurmay, TSK'ye ait belgelerin deniz kuvvetlerinden nasıl dışarı çıkarıldığı konusunda soruşturma başlattı. Emniyet İstihbarat Dairesinde geçici görevle çalışan polis kökenli Deniz Onbaşı Kadir Sarmusak'tan şüphelenen askerî savcılık, Sarmusak'ı sorguladı. Daha sonra işkence ile sorgulandığını iddia edecek olan Sarmusak, ilk ifadelerinde belgeleri dışarı çıkardığını kabul etti. Askerî savcılık, Sarmusak'a oda hapsi cezası verip bu dosyayı kapattı.
Sarmusak, 6 Haziran 1997 tarihinde oda hapsinden çıkarılarak İskenderun'a gönderildi. Ancak olay basında yer aldı ve Sarmusak tekrar sorgulanarak 7 Temmuz 1997'de tutuklandı.
Mediha Şen Sancakoğlu
Yükselişi ve başarıları
1990 yılında çok sevdiği ağabeyi Ahmet İzgin'in amansız hastalığına duyduğu üzüntünün de etkisiyle şiir yazmaya ve akabinde beste yapmaya başladı. 10 yıl içinde 2000'in üzerinde hece vezni, 500'ün üzerinde aruz vezni ile olmak üzere pek çok şiir yazdı, 500'ün üzerinde beste yaptı. Bu bestelerden 220 adedi TRT repertuvarındadır. Bestelerinde 31 ayrı makam, 14 değişik usûl kullandı. 1995'te Milliyet gazetesinin yılın sevilen 10 şarkısı yarışmasında söz ve müziği kendisine ait olan "Başka Mevsim Aramam" adlı şarkısıyla dereceye girdi. 1997 söz ve müziği kendisine ait olan "Ceylan Gibi Ürkek Bakıyorsun" adlı şarkısıyla Dede Efendi Beste Yarışması'nda mansiyon aldı. Yine 1997'de Samsun'da açılan ulusal beste yarışmasında sözleri Yalçın Benlican'a ait "Dudağın Gül Açmış" adlı bestesiyle mansiyon aldı. 2001 yılında 1. Yalova Yürüyen Köşk Beste Yarışması'nda söz ve müziği kendisine ait olan "Yalovalım" isimli şarkısıyla mansiyon aldı. Bu arada çeşitli yurt içi ve yurt dışı konserlerinde sayısız ödül ve plaket aldı. 1970'li yıllarda okuduğu 200'e yakın şarkı, 2002 Şubat'ında CD halinde Jet Plak tarafından piyasaya çıkarıldı. "Koklamazsan Bahçenizde Sümbül Olmak İstemem" isimli şiiri ise, Türk sanat müziği sanatçısı Onur Akay tarafından bestelendi.
Batı Çalışma Grubu
Köstebek davası
Üç gün sonra bir BÇG belgesi daha basında yer aldı. Koramiral Aydın Erol imzalı belgede her askerî birimden bölgelerindeki valiler, kaymakamlar, belediye başkanları ve daire başkanlarının siyasi görüşleri, biyografileri ile siyasi partilerin il ve ilçe teşkilatı yönetim kadroları, yerel TV ve gazeteler, meslek kuruluşları, yükseköğretim kurumları, sendikalar ve konfederasyonlar hakkında bilgi isteniyordu. Bunun üzerine belgeleri Meral Akşener'e ileten Emniyet İstihbarat Dairesi Başkanı Bülent Orakoğlu, askerî savcı tarafından sorgulandı ve 16 Temmuz 1997 tarihinde tutuklandı.
11 Eylül 1997'de başlayan dava dosyasında yer alan BÇG belgelerinin orijinal belgelerle karşılaştırılması gerektiği için savcı belgelerin asıllarını, resmî yazıyla Genelkurmay'dan istedi ancak Genelkurmay asıl BÇG belgelerini göndermedi. Yargılama sonucu Bülent Orakoğlu ve Kadir Sarmusak suçsuz bulundular.
Davanın hâkimi Albay Kurşun 2009 yılında verdiği bir röportajda, kendisine dönemin Genelkurmay Adli Müşaviri Tuğgeneral Erdal Şenel tarafından baskı yapıldığını iddia etti. Röportajda askeri yargının bağımsız ve tarafsız olamayacağını belirten emekli Hâkim Albay Kurşun yaşadıklarını şöyle anlattı.
1200 Evler, Merkezefendi
1200 Evler, Denizli'nin Merkezefendi ilçesine bağlı bir mahalle.
Elton Brand
Elton Tyron Brand (d. 11 Mart 1979; Cortlandt Manor, New York), Amerikalı basketbolcu.
Pioneer anomalisi
Pioneer anomalisi veya Pioneer etkisi, Güneş Sistemi'nin dışında kendi yörüngelerinin üzerinde Pioneer 10 ve Pioneer 11 uzay araçlarının, 20 astronomik birim yol kat ettikten sonra tahmin edilen ivmesinden sapmasıyla gözlemlenmiştir. Belirgin anomali, yıllardır muazzam bir ilgi odağı oldu, ancak sonradan uzay aracının ısı kaybına neden anizotropik radyasyon basıncı ile izah edilmiştir.
Her iki Pioneer uzay aracı Güneş Sistemi'nden kaçmaktadır, ancak Güneş'in yerçekimi etkisi altında yavaşlamaktadırlar. Seyrüsefer verilerin çok yakın incelenmesinin ardından, uzay aracının beklenenden biraz daha yavaş olduğu bulunmuştur. Etki Güneş'e karşı son derece küçük bir ivmedir. İki uzay aracı 1972 ve 1973 yılında piyasaya sunuldu ve anormal ivme ilk olarak erken 1980 olarak fark edildi ama ciddi 1994'e kadar araştırılmamıştır. Her iki uzay aracı ile son iletişim 2003 yılında oldu, ama kaydedilen verilerin analizi devam etmektedir.
Her iki uzay aracı davranışı hakkında çeşitli açıklamalar anomaliyi açıklamak için önerilmiştir. 1998-2012 süresi içinde, belirli bir açıklama kabul oldu. Ultra yüksek vakum ile çevrili ve her bir radyoizotop termoelektrik jeneratör tarafından desteklenen uzay aracı, sadece termal radyasyon yoluyla ısı tutabilir. Eğer, uzay aracının dizaynı nedeniyle, belirli bir yönde daha fazla ısı yayılırsa, uzay aracı aşırı yayılan radyasyonun yönünün tersine radrasyonel basınç nedeniyle biraz hızlanmak isteyecektir. Bu kuvvet, termal fotonların geri tepme nedeniyle olduğundan, aynı zamanda termal geri tepme kuvveti olarak da bilinir.
2012'de farklı gruplar tarafından birkaç bildiri ile, tüm uzay aracı doğasında termal radyasyon basınç güçleri tekrar analizi ile, dikkatli br sayım ile tüm anomalinin açıklandığı gösterildi ve böylece neden sıradan ve herhangi bir yeni olgulara işaret veya farklı bir fiziksel paradigma için gerek olmadığı da açıklanmış oldu. Bugüne kadar o en detaylı analiz, bazı orijinal araştırmacılar tarafından, açıkça termal güçleri tahmin eden iki yöntem ile yapıldı.