cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kösreli, Küre
Coğrafya
Köy, Kastamonu il merkezine 75 km, Küre ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır.
BeOS
BeOS (Be Operating System), ilk olarak Be Inc. tarafından 1990 yılında kişisel bilgisayar için geliştirilmiş UNIX türevi bir işletim sistemi'dir. BeOS, Be Incorporated firması tarafından 1991 yılında piyasaya sürülmüştür. Kendine ait bir dosya sistemine (BeFS) sahiptir. İlk başta Apple için AT&T Hobbit tabanlı donanım üzerinde çalışacak şekilde tasarlanmıştır ve sonra PowerPC tabanlı işlemciler üzerinde çalışacak şekilde modifiye edilmiştir. Daha sonra BeBox için özel olarak geliştirilen BeOS, sonra diğer bilgisayarları da desteklemeye başlamıştır. BeOS multimedya, iş ve yüksek performans için geliştirilmiş bir işletim sistemidir. BeOS'un arayüzü temiz ve derli toplu olarak geliştirildi. BeOS kolay API programlama için C++ dilinde yazılmıştır. Büyük ölçüde POSIX uyumluluğu vardır.
Tarihçe
Başlangıçta AT&T Hobbit tabanlı donanım üzerinde çalışacak şekilde tasarlanan BeOS, daha sonra PowerPC tabanlı işlemcilerde çalışacak şekilde değiştirildi: önce Be'nin kendi sistemlerinde, daha sonra Apple'ın satın alması veya BeOS'u eskimiş Klasik Mac OS'nin yerine geçecek şekilde lisanslaması umuduyla, Apple Inc.'in PowerPC Referans Platformu ve Ortak Donanım Referans Platformu üzerinde. Apple CEO'su Gil Amelio, Be Inc.'i satın almak için müzakerelere başladı, ancak CEO Jean-Louis Gassée 300 milyon dolar istediğinde görüşmeler durdu ; Apple 125 milyon dolardan fazlasını teklif etmek istemiyordu. Apple'ın yönetim kurulu, NeXTSTEP'in daha iyi bir seçim olduğuna karar verdi ve 1996'da NeXT'i 429 milyon dolara satın alarak Apple'ın kurucu ortağı Steve Jobs'u geri getirdi.
Apple'ın hamleleri ve Be Inc.'in artan borcu nedeniyle, BeOS kısa süre sonra Mart 1998'de R3 sürümüyle Intel x86 platformuna taşındı. 1990'ların sonlarında BeOS, bir takipçi kitlesi yaratmayı başardı, ancak şirket ayakta kalamadı. Be Inc. ayrıca BeOS Personal Edition (BeOS PE) olarak bilinen BeOS R5'in sadeleştirilmiş ancak ücretsiz bir kopyasını yayınladı. BeOS PE, Microsoft Windows veya Linux içinden başlatılabilir ve tüketicinin ürününe olan ilgisini beslemesi ve geliştiricilere üzerinde çalışabilecekleri bir şeyler vermesi amaçlanmıştır. Be Inc. ayrıca BeOS for Internet Appliances (BeIA) için sadeleştirilmiş bir sürüm yayınladı ve kısa süre sonra şirketin BeOS yerine iş odağı haline geldi.
2001'de Be'nin telif hakları yaklaşık 11 milyon dolara Palm, Inc.'e satıldı. BeOS R5, son resmi sürüm olarak kabul edilir, ancak Be'nin Palm'a satılmasından önce geliştirme aşamasında olan ve BeOS Ağ Ortamı (BONE - BeOS Networking Environment) ağ yığınını içeren BeOS R5.1 "Dano", şirketin ölümünden kısa bir süre sonra halka sızdırıldı.
2002 yılında, Be Inc., Hitachi'nin BeOS yüklü bilgisayarları satmaktan vazgeçtiğini ve Compaq'ın Be ile ortaklaşa bir İnternet cihazını pazarlamaması için baskı gördüğünü iddia ederek Microsoft'a dava açtı. Ayrıca Microsoft'un Be Inc.'in ilk halka arzını (IPO - initial public offering) yapay olarak bastırmak için hareket ettiği de iddia edilmektedir. Dava nihayet mahkeme dışında 23.25 milyon $'a karara bağlandı ve Microsoft adına hiçbir sorumluluk kabul edilmedi.
Palm'dan ayrıldıktan sonra PalmSource, başarısız Palm OS Cobalt ürünü için BeOS'un multimedya çerçevesinin bazı kısımlarını kullandı. PalmSource'un devralınmasıyla BeOS hakları artık Access Co.'dadır.
Devamı ve klonları
Be Inc.'in ölümünü izleyen yıllarda BeOS'u veya işletim sisteminin temel unsurlarını yeniden yaratmak için bir avuç proje oluşturdu ve bunların nihai hedefi Be Inc.'in kaldığı yerden devam etmek oldu. Bu, Be Inc. tarafından BeOS'un bazı bileşenlerinin ücretsiz bir lisans altında yayınlanmasıyla kolaylaştırılmıştır. Bu tür projeler şunları içerir:
Zeta, BeOS R5.1 kod tabanına dayanan ticari olarak temin edilebilen bir işletim sistemiydi. Başlangıçta yellowTAB tarafından geliştirilen işletim sistemi daha sonra magnussoft tarafından dağıtıldı. YellowTAB tarafından yapılan geliştirme sırasında şirket, BeOS kod tabanıyla ilgili yasal konumunu tartışmayı reddettiği için (belki de sözleşmeden kaynaklanan nedenlerle) BeOS topluluğundan eleştiriler aldı. O zamana kadar BeOS ile ilişkili fikri mülkiyetin sahibi olan PalmSource'u satın alan Access Co., yellowTAB'ın BeOS'un değiştirilmiş bir sürümünü dağıtma hakkına sahip olmadığını ve magnussoft'un işletim sisteminin dağıtımını durdurduğunu açıkladı.
Hırka-i Şerif
Hırka-i Şerif, Peygamber Muhammed'e ait olduğuna inanılan ve Hırka-i Şerif Camii'nde bulunan hırka. Peygamber’in miraca çıkarken üzerinde bulunduğu ve vasiyeti üzerine Ali ve Ömer tarafından Veysel Karani'ye verildiği rivayet edilir.
BeOS
Özellikler
BeOS, dijital medya çalışmaları için tasarlandı ve modüler G/Ç bant genişliği, yaygın çoklu iş parçacığı, önleyici çoklu görev ve BFS olarak bilinen 64 bit günlük dosya sistemi kullanarak simetrik çoklu işlem gibi modern donanım olanaklarından yararlanmak için yazılmıştır. BeOS GUI, netlik ilkeleri ve temiz, düzenli bir tasarım üzerine geliştirildi.
Hırka-i Şerif
Fiziksel özellikleri
Genç develerin boğazlarının altındaki tüylerden dokunmuştur. Sekiz parçadan oluşur. 1,20 cm uzunluğundadır. Bej renktedir. Cam kapaklı gümüş bir sandık içerisinde saklanmaktadır.
BeOS
Özellikler
API, programlama kolaylığı için C++ ile yazılmıştır. Kısmi POSIX uyumluluğuna ve Bash aracılığıyla bir komut satırı arayüzüne erişime sahiptir, ancak dahili olarak UNIX'ten türetilmiş bir işletim sistemi değildir.
NGC 340
NGC 340, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Balina takımyıldızı yönünde bulunur. Sb tipi bir sarmal galaksidir. Alman astronom Albert Marth tarafından 1864 yılında çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Hırka-i Şerif
Korunmasının öyküsü
Veysel Karani evlenmediği ve evladı da olmadığı için bu hırka, ölümünden sonra kardeşi Şihâbeddîn el-Üveysî’ye geçmiştir. 1500 yıllık bu kutsal emanet, bugün Karani’nin torunları tarafından korunmaktadır.
Kutsal emanete sahip olan Üveys ailesi, Irak ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde ikâmet ettikten sonra burada sık sık meydana gelen çarpışmalar nedeniyle Ziver el-Üveysî zamanında Kuşadası’na göç ederek burada Hacı Lolo mahalline yerleşmişlerdir. Aile uzun müddet ziraatla meşgul olmuş ve aşiret halinde yaşamıştır. Sahip oldukları emanet nedeniyle bu aileye saygı gösterilmiş ve kendilerine "hırka-i şerif şeyhleri" adı verilmiştir. Aile, 1600'lü yılların başlarında Sultan I. Ahmed’in isteği üzerine İstanbul'a gelmiş ve reisleri olan Şükrullah el-Üveysî'nin Fatih civarında kiraladığı evde Hırkâ-i Şerif halkın ziyaretine açılmıştır. Bu evin yetersiz kalması sebebiyle I. Abdülhamid, günümüzde Hırka-i Şerif Camii avlusunda kalan mekana bir oda inşa ettirmiştir ve Hırka-i Şerif, söz konusu odada 1780’den itibaren sergilenmeye başlanmıştır. Ziyaretlerin yoğunlaşması sebebiyle bu oda da yetersiz kalınca, 1811 yılında, zamanın padişahı Sultan Mahmudû Adli tarafından oda yeniden düzenlenmiştir. Daha sonra bu oda da yetersiz kalmış, Sultan Abdülmecid, 1847 yılında Hırka-i Şerif Camii’ni yaptırmıştır. Günümüzde halen Hırka-i Şerif Camii'nde sergilenmektedir ve 1500 yıllık bu kutsal emanetin sorumluluğu, Karani soyundan gelen şahıslara aittir. 1980'lerde, Fatih Müftüsünün emri ile hırka alınmak istenmiş fakat uzun uğraşlardan sonra aile tekrar Hırka-ı Şerife sahip olmuştur. Veysel Karani'nin 57. kuşaktan torunu olan Haşim Köprülü'nün eşi Nuriye Köprülü'nün 2005 yılı Kasım ayındaki vefatından sonra, kızı Gülay Köprülü bu görevi üstlenmiştir. Hırka-i Şerif, her yıl Ramazan ayının on beşinden Kadir gecesine kadar öğlen ve ikindi namazları arasında ziyarete açılır.
BeOS
Özellikler
BeOS, GUI'de varsayılan kodlama olarak Unicode'u kullandı, ancak çift yönlü metin girişi gibi giriş yöntemleri için destek hiçbir zaman gerçekleştirilmedi.
Birçok Unix uygulaması BeOS komut satırı arayüzüne taşındı.
BeOS kullanan ürünler
BeOS (ve şimdiki Zeta), modifiye bir BeOS üzerinde çalışan Roland Corporation'ın Edirol DV-7 video editörleri ve onu çalıştırmak için kullanılan Tunetracker Radio Automation yazılımı gibi medya cihazlarında kullanılmaya devam ediyor. BeOS  ve Zeta, ayrıca Zeta işletim sistemi dahil bir "Station-in-a-Box" olarak satıldı. 2015 yılında Tunetracker, yayın yazılımıyla birlikte verilen USB flash diskte Haiku dağıtımını yayınladı.
Tascam SX-1 dijital ses kaydedici, BeOS'un yalnızca kayıt arayüzü yazılımını başlatacak, oldukça değiştirilmiş bir sürümünü çalıştırır.
iZ Technology Corporation, daha yeni olan RADAR 6 BeOS'a dayalı olmasa da, sabit disk tabanlı, BeOS 5'e dayanan, 24 izli profesyonel ses kayıt cihazları olan RADAR 24, RADAR V ve RADAR Studio'yu satmaktadır.
USK Prag
USK Prag, eski adıyla Slavia VŠ Prag , Çekya'nın başkenti Prag'da 1953'te kurulan profesyonel bir basketbol kulübü. Takım Çek Cumhuriyeti Basketbol Ligi'nde oynamaktadır.
BeOS
BeOS kullanan ürünler
Tabela ve yayın görüntüleme makineleri üreticisi olan Magicbox, Aavelin ürün serisine güç sağlamak için BeOS'u kullanıyor.
12 inçlik vinil plak zaman kodu kayıt odaklı bir DJ yazılım/donanım sistemi olan Final Scratch, ilk olarak BeOS üzerinde geliştirildi. "ProFS" sürümü, Linux sanal bölümünde çalışan 1.0 sürümünden önce birkaç düzine DJ'e satıldı.
USK Prag
Tarih
1968-69 sezonunda takım Saporta Kupası'nı kazanmıştır. Slavia ayrıca 1965-66 sezonunda EuroLeague Finaline yükselerek kupayı Simmenthal Milano'ya kaybetmiştir.
Yerli
Çekya Ligi Çekoslovakya Ligi
Avrupa
FIBA Avrupa Şampiyonlar Kupası FIBA Avrupa Kupa Galipleri Kupası
Golf
Golf, doğada özel olarak yapılmış bir sahada golf sopaları ve küçük sert bir topla oynanan oyundur. Oyunun amacı, sahanın belirlenmiş 18 parkurunu (çukurunu) golf topuna en az vuruş yaparak tamamlamaktır.
Golf Kuralları
Golfçünün gerçek rakibi diğer oyunculardır. Fakat saha zorlayıcı olduğundan rakip "golf sahasının kendisi" olarak görülür. Bu prensip nedeniyle profesyonel golf, sportmenliğe değer verenlerin en yüksek seviyede ödüllendirildiği, sportmen olmayanların kendilerini dışında buldukları bir dünyadır. Golf, iki ana prensip üzerine inşa edilen kurallar üzerinde durmaktadır: Oyuncuya ve sahaya saygı.
Bu prensiplere sıkı sıkıya bağlı hareket edilmesi sayesinde bu spor bu kadar yaygınlaşmış ve sevilmiştir. Golfün geçer akçesi “saygı”dır. Günümüzde çok ilgi çeken ve milyarlarca dolar değerinde bir endüstridir golf. Respect for the course and respect for fellow golfers.
Oyuncuya Saygı
Bir golfçü vuruş hazırlığına başladıktan sonra vuruşu bitene kadar hareket etmeyiniz, konuşmayınız. Vuruş hazırlığı, golfçü vuruş yapacağı sopasını çantasından aldığı anda başlar. Genelde vuruşu yapmadan önce her oyuncunun izlediği bir ritüel vardır. Bu ritüel yaklaşık 30-40 saniye sürebilir. İşte bu süre oyuncunun konsantrasyonu için çok önemlidir. Bu sırada etraftaki oyuncular ya da seyirciler arasında konuşanlar olursa vuruşu yapacak kişi konsantrasyonunu kaybeder.
'''Vuruş yaparken arkasında ya da onu rahatsız edecek kadar yakın durmayınız. En doğru yer tam hizasında ve karşısında durmaktır.'''
Her insanın kendince bir güvenli alanı vardır. Bu güvenlik alanına girerseniz diğer kişi sizin varlığınızı hisseder. Elinde sopayla vuruş yapacak olan oyuncu eğer güvenlik alanında birini algılarsa konsantrasyonu bozulabilir.
'''Green'de pata hattında durmayınız. Pata yaparken ona yakın durmayınız. Tercihen oyuncu pata yaparken Wusiz green dışında sakince sıranızı bekleyiniz.'''
Genelde insanlar oyunda bencil davranırlar. Sıranın hemen kendilerine gelmesini isterler. Diğer oyuncunun rahatsız olacağı hareketleri bilinçsizce yapabilirler. Bunlar doğal karşılanabilecek, zamanla oyuncu oyunu ve kuralları öğrendikçe düzeltilebilecek yanlışlardır.
Golfün en önemli özelliği sportmenliği öne çıkaran ve yüzyıllardır değişmeyen etik kurallarıdır.
Sahaya Saygı
Burada unutulmaması gereken konu şu: Golf sahalarını ortaklaşa kullanıyoruz. Eğer sahaya biz yeterli saygıyı göstermezsek, hiçbir saha bakım elemanı sahalarda bozulan yerleri tamir edecek zamanı bulamaz. Bunu unutmamak gerek. Sahayı nasıl bulmak istiyorsanız öyle bırakınız.
'''Çim kapaklarını yerine koyunuz. Green'deki top izlerinizi onarınız.'''
Kum engelinde bıraktığınız izleri düzeltiniz.
Her çukur özel olarak işaretlenmiş tee adı verilen başlangıç yeri ve green adı verilen ve bunun içinde bir direk ucunda asılı bayrakla işaretlenmiş olan parkurun bittiği çukurla sonuçlanır. Her çukurun par adı verilen ve topun kaç vuruşta çukura atılacağını belirleyen tanımı vardır: Örneğin, par 3, par 4, par 5 gibi; yani üç vuruşta, dört vuruşta ve 5 vuruşta golf topunun çukura atılması.
O parkurdaki oyunun tamamlanması için topun mutlaka kaç vuruşta olursa olsun çukura atılması gerekir. Çukurun içinde metal veya plastikten yapılmış çanak cup bulunur. Çukurun çapı 10,8 cm, derinliği ise 10 cm civarındadır.
Oyun genelde en az iki, en çok dört kişi tarafından oynanır. Oyun tee–box adı verilen hafifçe yükseltilmiş bir alandan topa tee dikilerek vurulur. Oyunun kendine özgü kuralları dünyada golf otoritesi olarak tartışmasız kabul edilen ROYAL AND ANCIENT ST ANDREWS kuruluşudur. Bu kuruluşun belirlediği kurallar dünyanın her yerinde kabul edilmiştir.
Oyun
Golf çim saha üzerinde oynanan bir spordur. Oyuna katılan her oyuncu sırayla başlangıç vuruşlarını yapar. Sahanın çukura kadar olan bölümünde sahanın fair-way adı verilen esas oyun alanına topu atmak amaçlanır. Bu alan diğer alanlara göre daha düzgün ve kısa kesilmiş çimlerden oluşur ve yaklaşık 30 ila 90 metre genişliğinde olabilir; vuruş yapmaya daha elverişlidir. Marifet, topu sahanın düzgün çimli alanlarına atabilmektir.
Putting Green
Daha sonra putting green adı verilen pata alanıyla çukur sona erer. Pata alanı çok kaliteli çimle kaplı ve sürekli kısa kesilerek pata yapmaya uygun hâle getirilmiş, ortasında veya kenarında bayrakla işaretlenmiş çukura verilen addır.
Alanın düzgün olmasının yanı sıra yine mimarın yaratıcılığına bağlı olarak çeşitli seviyeler ve eğimler yaratılarak pata atışlarının güçleştirilmesi sağlanabilir. Green'ler topun en iyi şekilde yuvarlanması için bakımı son derece titizlikle yapılan özel çimlerden yapılır. Green'de atış yapılırken bayrak çıkartılır.
Par
Yukarıda da belirtildiği gibi, her çukur için bir par belirlenmiştir. Bu sayı, çok iyi bir golf oyuncusunun (Scratchgolfer) topu green'e sokması için gereken vuruş sayısıdır. Bu sayı, çukurun (yükseltiler, su gibi sebeplerden kaynaklanan) zorluğu ile değil, çukurun uzunluğu ile alakalıdır. Doğal engellerin oluşturduğu zorluk, ayrıca Course- und Slope-Rating adı verilen bir sayı ile belirtilir.
18 parkurluk bir saha genelde, dört adet Par-3 çukuru, on adet Par-4 çukuru ve dört adet Par-5 çukurundan oluşur. Dolayısıyla bir tur genelde 72'lik bir par sayısına sahip olur. Dokuz parkurluk sahalarda bu sayılar yarılanır.
Aşağıdaki tabelada alınması mümkün olan skorlar için kullanılan terimler görülebilir:
Dünyada Golf
Golf dünyada özellikle de İngiltere ve ABD'de hızlı bir gelişme göstermiştir. ABD'de 25.000'den fazla golf sahası ve 35 milyon golfçü vardır. Tüm Avrupa ülkelerinde çok yaygın bir spordur. Türkiye'de golf, 1895 yılından bu yana oynanmaktadır.
Dünyanın en önemli golf turnuvaları dört majör turnuva olarak bilinir. Sezon, nisan ayında The Masters ile açılır ve PGA ile sona erer.
Bu majör dörtlü şunlardır;
Golf tarihi
Golf oyununun başlangıcına yönelik birçok farklı görüş yer almaktadır.
Bir görüşe göre, Çin'de 1368-1644 yılları arasında, Ming Hanedanlığı sırasında yürürken bir değnek ile topa vurularak oynanan oyun diye tanımlanan chuiwan adlı oyun, golfün esas çıkış noktasıdır. Chuiwan'ın daha sonra Orta Çağ'da tüccarlar tarafından Avrupa'ya yayıldığına inanılmaktadır.
Benimsenen diğer bir görüşe göre golf, Romalıların MÖ 1. yüzyıl süresince Avrupa'da fethettiği ülkelerde modern bir oyun olarak, uygarlığın gelişimi sonucu ortaya çıkmıştır. Romalılar, Sezar'ın hükümdarlığı sırasında, sopa şeklindeki dallarla tüy-dolu toplara vurularak oynanan, golfe benzeyen paganica adında bir oyun oynarlardı.
Kitap resimlemeleri, 15. yüzyıl civarında, Hollandalıların donmuş kanallarda benzer bir oyun oynadıklarını göstermektedir. Fransa ve Belçika'da da yaygındı.
1457'de, İskoçya'da golf oynamak yasaklandı çünkü savunmada çok önemli bir yere sahip okçulukla karıştırılıyordu. Buna rağmen İskoçlar, parlamento ve kilisenin karşı çıkışlarına direnerek links denilen, deniz kenarında, kıyı şeridine yakın yerlerde oynamaya devam ettiler.
İskoçya, 16. yüzyılın erken dönemlerinde kullanılan, en eski golf sahalarından, St. Andrews'un anavatanıdır. Golf, 17. yüzyılda, İskoçya'da IV. James'in, İngiltere'de ise I. James'in golf sporuna olan ilgilerinden dolayı, tam olarak yerleşmiştir.
Golfün beşiği olan St. Andrews'da 1754 yılında Royal ve Ancient golf kulüpleri kurulmuştur.
Samsaçavuş, Mudurnu
Samsaçavuş, Bolu ilinin Mudurnu ilçesine bağlı bir köydür.
Mektep
Mektep ya da Mekteb  ya da Mektephane  (Diğer harf çevirileri: makteb, mekteb, mektep, maktab), el- küttab olarak da anılır. ( ) (Arabic: “school”), ilkokul anlamına gelen Arapça sözcüktür. Çocuklara İslami konuları, okuma, yazma ve grameri öğretme önceliği olan bir kurum olsa da diğer pratik ve teorik konularda da eğitim vermiştir. 20. yüzyıla kadar mektepler İslam dünyasında kitlesel eğitimin yegane adresi olmuştur.
Arapçada sadece ilkokul anlamına gelse de, Afganistan'da kullanılan Dari Dilinde okul anlamına da gelir. İbn-i Sina da mektep sözcüğünü okul anlamında kullanmıştır. Mektep ya da el- küttab Mısır ve diğer müslüman çoğunluklu ülkelerde eski moda eğitim yeri olarak da bilinir. Bir şeyh yerde oturan bir grup öğrenciyi eğitir. İslam ve Kur'an Arapçası öğretilir. Kur'an'ı ezberlemeye odaklanmıştır. Çağdaş okulların gelişimiyle mekteplerin sayısı azalmıştır.
Çağdaş Arapçada ofis veya kütüphane anlamına da gelmektedir.
IIS
IIS aşağıdaki anlamlara gelebilir:
Takamagahara
Takamagahara, Japon mitolojisinde bir yerdir. Şintoizm'de kaminin yaşadığı yer olup Ama-no uki-hashi köprüsü ("Cennetin Yüzen Köprüsü") ile Dünya'ya bağlandığı inanılmaktadır.
Konfederasyon
Konfederasyon, bağımsız kuruluşlar ve kurumlar tarafından, egemenliklerini muhafaza etmek şartıyla, ortak ve sınırlı menfaatlerini sağlamak maksadıyla, bir antlaşma ile kurulan topluluklardır. Federalizm tipi devlet yapısından farklı olarak, üye devletlerin istedikleri zaman ayrılma hakkı bulunur veya ayrılma durumlarında müdahale edilmeme durumu söz konusudur. Konfederasyon tipi devlette merkezi yapı, federal devletlerdeki kadar baskın değildir. Hızlıca gelişen bir savaş tehdidi sonucu ortak çıkarlar maksadıyla kurulan ve konfederasyon yapının geçici olup ne zaman biteceği önceden belirlenen konfederasyon devlet örnekleri vardır, en popüler örnek Amerika Konfedere Devletleri'dir.
Konfederasyon tipi devlet türleri geçiş aşaması olarak da değerlendirilir. Üye devletler merkezi yapıyı güçlendirerek federal devlet halini alabilir veya konfederasyon dağılıp geriye kalan devletler üniter yapıyla devam edebilir. Günümüzde resmî olarak konfederasyon adını taşıyan tek devlet İsviçre'dir.
Kuruluş
Konfederasyon, uluslararası bir anlaşmayla kurulur. Bu yüzden konfederasyondan ayrılma hakkı vardır. Konfederasyonda, kurum ve kuruluşlar ancak belli ve sınırlı maksatlarla birleşmişlerdir. Konfederasyonu meydana getiren konfedere kurum ve kuruluşlar vasıfları, konfederasyon halinde de devam eder. Konfederasyona üye devletler, iç ve dış ilişkilerinde bağımsız bir devlet niteliklerini korurlar. Ortak menfaatlerini gerçekleştirmeye yarayacak nisbette bir iş birliği yaparlar; bunun dışında müstakil kurum ve kuruluşlar sıfatlarını, hak ve vazifelerini tamamıyla korurlar.
Konfederasyona dahil konfedere kurum ve kuruluşlar gerek harici gerekse dahili bakımdan tam manasıyla hakimiyetlerine sahiptirler. Üye kurum ve kuruluş devlet ise diğer devletlerle her türlü diplomatik münasebetlerde bulunabilirler. Konfedere devletler, konfederasyona dahil devletleri hiçbir taahhüt altına sokmaksızın başka devletlerle savaşa giriştikleri gibi, aynı konfederasyonda üye olan bir devlet ile savaş yaptığı zaman, bu milletlerarası hukuk bakımından bir iç savaş sayılmaz; iki devletin harbi sayılır.
Konfederasyonda üye devletlerin temsilcilerinden meydana gelen bir meclisi vardır. Bu meclis tarafından alınan kararları üye devletlerin de tatbik edebilmesi için her devletin ayrı ayrı bizzat yetkili organınca benimsenerek tasdik edilmesi gerekmektedir.
Konfederasyon devlet topluluğu bir antlaşma ile meydana geldiği için, üye devletler istedikleri zaman konfederal devletten ayrılabilirler. Konfederasyon tipi devlet topluluğuna örnek olarak Bağımsız Devletler Topluluğu ve İngiliz Milletler Topluluğu verilebilir. Yalnız, çoğunlukta federasyon devlet tipini hazırladığı için, tarihi bir önemi vardır. Gerçekten bugün federasyon tipi devletler, bir zamanlar konfederasyon şeklinde idiler. Mesela, en eski konfederasyon örneği İsviçre, 1848 tarihine kadar konfederasyon halinde idi. Bu tarihte bugünkü federal devlet durumuna geldi. Bugün bir federasyon devlet şekli meydana getiren ABD, 1776'dan 1787 yılına kadar konfederasyon devlet şekli idi. Bugünkü Birleşik Almanya da 1870 yılına kadar konfederasyon devlet durumunda idi. Şu halde tarihi bakımdan konfederasyon, federal devlet şeklini hazırlayan bir merhaledir. Bkz. Arjantin, Küba, İspanya, Kolombiya, Meksika, Kanada Federal devletlere örnek olarak verilebilir. Fakat tam tersi bir süreç olarak bir istisna, federasyon devleti olan Yugoslavya'nın son iki üyeleri Sırbistan ve Karadağ 2003 yılında Sırbistan ve Karadağ adında bir konfederasyon devletine dönüştü. Ama 2006 yılında bu konfederasyon iki üye ülkenin sonunda yollarını tamamıyla ayırıp bağımsız olunca son buldu.
Çöven
Çöven ya da çöven otu, çöğen (Gypsophila), karanfilgiller (Caryophyllaceae) familyasından ekonomik öneme sahip 100 türden oluşan, bir yıllık ya da çok yıllık 5–120 cm boyunda otsu bitki cinsi. Türkiye'de bulunan 50 çöven türü bilinmektedir. Tahin helvası yapımında da kullanılan çöven Türkiye'nin ihraç ürünlerinden biridir. Aynı familyadan onun gibi köpürtücü özelliğe sahip olan sabunotu (Saponaria officinalis) ile karıştırmamak gerekir
2002 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Estonya
Estonya, 2001 yılında kazandığı için 2002 Eurovision Şarkı Yarışması'na ev sahipliği yapmıştır. Estonya'nın şarkı ve temsilcisi, ülkenin kamusal yayın kuruluşu Eesti Rahvusringhääling (ERR) tarafından Eurolaul adlı Ulusal Final yöntemiyle belirlenmiştir. Ulusal Finalin kazananı "Runaway" adlı şarkısıyla Sahlene olmuştur.
Çöven
Adlandırma
Latince cins adı Gypsophila Eski Yunanca γύψος («kireç, tebeşir») ile φίλος («seven») kelimelerinden birleşiktir. Türkçede alçı otu adı da buna dayanır.
2002 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Estonya
Eurolaul 2002
=== Estonya'nın puanları ===
Çöven
Sınıflandırma
Gypsophila cinsinin sınıflandırması 3 alt cins olarak yapılır:
Bu alt cinsler seksiyonlara ayrılır:
Türleri:
Dağılımı
Türkiye'de 50 türü bulunur. Bunlardan yalnızca 4 türü oldukça yaygındır. 5 türü ise ekonomik değerdedir:
Azerbaycan'da 4 türü (Azerice çoğan) bulunur: G. bicolor, G. capitata, G. dahurica, G. paniculata
Rusya'da 17 türü (Rusça качим) bulunur: G. acutifolia, G. altissima, G. aretioides, G. davurica, G. elegans, G. fastigiata, G. glandulosa, G. globulosa, G. muralis, G. pacifica, G. paniculata, G. perfoliata, G. scorzonerifolia, G. sericea, G. silenoides, G. tenuifolia, G. uralensis
Polonya'da 7 türü (Lehçe łyszczec, gipsówka) bulunur: G. fastigiata, G. viscosa, G. elegans, G. muralis, G. repens, G. perfoliata, G. paniculata.
Litvanya'da 4 türü (Litvanca guboja) bulunur: G. elegans, G. fastigiata, G. muralis, G. paniculata.
Estonya'da 4 türü (Estonca kipslill) bulunur: G. muralis, G. fastigiata, G. paniculata, G. elegans.
İspanya'da 8 türü (İspanyolca gisófila) bulunur: G. pilosa, G. elegans, G. muralis, G. repens, G. bermejoi, G. tomentosa, G. montserratii, G. struthium.
Kullanımı
Bitkinin kullanılan bölümü odunsu kökleridir. Çövenin etken maddesi saponin olup, bulunma oranı türlere göre %15 -25 arasında değişmektedir. Gıda sanayiinde ağdayı ağartıcı özelliğinden dolayı helva ve dondurma yapımında kullanılır. Türk mutfağında tahin helvası, koz helva, kerebiç ve paşa lokumu adı verilen tatlılarda kullanılır. Ayrıca köpürme özelliğinden dolayı sabun ve deterjan sanayiinde de geniş çapta kullanılır. Bir diğer kullanım alanı da, çöven köklerinin kaynatılmasından elde edilen ılık suda, ipekli ve değerli kumaşlardan yapılmış giyecekler temizlenmektedir. Drog olarak ise, dekoksiyon halinde balgam ve idrar söktürücü özelliklerinden dolayı bazı ilaçların bileşiminde yer alır.
Mayıs helvası (Mayıs Yedisi helvası): Doğu Karadeniz bölgesinde Bulancak, Beşikdüzü gibi Çepnilerin yoğun olduğu yörelerde, yalnızca Mayıs Yedisinden önceki ve sonraki iki ay içerisinde piyasada bulunsa da, en yoğun olarak Mayıs Yedisi (Miladi 20 Mayıs) gününde çöven, şeker, limon tuzu ve sudan yapılan köpüksü helva. Kesilip dövülerek parçalanan çöven kökleri su ile kaynatılır ve şurup kıvamında çöven suyu denen özüt (ekstrakt) elde edilir. Çöven suyu süzülerek parçalarından arındırılır ve soğumaya bırakılır. Soğuyunca makine ile karıştırılarak köpürtülür. Helva yapılacak tavaya şeker ve su koyularak yüksek ateşte eritilir, daha sonra limon tuzu koyularak şerbet kesilir. Ateş kısılarak çöven suyu köpüğü yavaş yavaş şerbete eklenir. Kısık ateşte yaklaşık bir saat süreyle karıştırılırak kaynatılır, uygun kıvama gelince ocaktan indirilir ve soğumaya bırakılır. Mayıs helvası soğuk servis yapılır. Sade veya fındık unu ile karıştırılarak yenir. Genellikle kahvaltılık olarak kullanılır.
Köpük helvası: Trakya bölgesinde çöven otundan yapılan beyaz, köpüksü helva.
Katı üzüm pekmezi (çalma, çalma pekmez): Kökü (Radix saponariae albae sive) suda kaynatılır ve bu su (ekstrakt) pekmeze ilave edilerek birlikte karıştırılarak katılaşması beklenir.
Çöven ekmeği: Bartın ve Amasra'da bazı taş fırınlarda üretilen 430-450 gram ağırlığında olan tava ekmeğidir.
Çırvonaye Gölü
Çervonaye Gölü (Belarusça Чырвонае возера, Rusça: Червоное озеро) Belarus'un güneyinde, Homyel ilinde yer alan bit tatlı su gölüdür. 52.4° K 27.95° D koordinatlarında yer alan gölün yüzölçümü 43,6 kilometrekaredir. En derin yeri 4 metre olan gölden balıkçılık alanında yararlanılır.
Doğan (anlam ayrımı)
Doğan kelimesi eski Türkçe' den gelme ve şunu ifade edebilir:
1905 İtalya Futbol Şampiyonası
1905 İtalya Futbol Şampiyonası turnuvayı Juventus takımı kazanmıştır.
Şampiyon
Juventus
Diğer oyuncular.
Stanley, Kuzey Dakota
Stanley, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kuzey Dakota eyaletinde yer alan ve Mountrail ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 29 Kasım 2009 tarihinde 1.458'dir.
Köstekçiler, Küre
Köstekçiler, Kastamonu ilinin Küre ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Coğrafya
Köy, Kastamonu il merkezine 80 km, Küre ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır.
Sarıyar, Mudurnu
Sarıyar, Bolu ilinin Mudurnu ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı 1907 yılı kayıtlarında Sarıya olarak geçmektedir.
Coğrafya
Bolu iline 37, Mudurnu ilçesine 14 km mesafededir.
Nova Centauri 2013
PNV J13544700-5909080 veya Nova Centauri 2013, Erboğa takımyıldızı bölgesinde bulunan parlak bir nova yıldızıdır. 2 Aralık 2013 tarihinde Avustralya'da John Seach tarafından filtresiz parlaklığı 5,5 kadir olarak keşfedilmiştir. 6 Aralık 2013 tarihinde parlaklığı 3,6 kadire ulaşmış ve şimdiye kadar bu milenyumda meydana gelen en parlak nova olmuştur.
Harlowton, Montana
Harlowton, Amerika Birleşik Devletleri'nin Montana eyaletinde yer alan ve Mountrail ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 29 Kasım 2009 tarihinde 997'dir.
I. Leopold (Kutsal Roma imparatoru)
I. Leopold ya da tam adıyla Leopold Ignaz Joseph Balthasar Felician (d. 9 Haziran 1640 – ö. 5 Mayıs 1705), Habsburg Hanedanı üyesi ve Kutsal Roma İmparatoruydu.
1658 yılında babası III. Ferdinand'ın (Kutsal Roma İmparatoru) ölümünden sonra imparator oldu. I. Leopold II. Viyana Kuşatması sırasında Alman tahtında oturmaktaydı. Osmanlı gücünün azalması Almanların işine yaradı. Ancak I. Leopold zamanında Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun parçaları olan Prusya, Bavyera ve Hannover gibi devletler güç kazanmaya başladı. İmparatorluğun bu devletler üzerindeki gücü azalmaya başladı. Zamanla Habsburg Hanedanının hakimiyet alanı sadece Avusturya Arşidüklüğü ile sınırlandı.
Erken yılları
9 Haziran 1640'ta Viyana'da doğan Leopold, liberal sanatlar, tarih, edebiyat, doğa bilimleri ve astronomi alanlarında geleneksel eğitim programını aldı. Babası imparator III. Ferdinand gibi müzikle özellikle ilgileniyordu. Leopold, erken yaşlardan itibaren öğrenmeye yönelik bir eğilim gösterdi. Latince, İtalyanca, Almanca, Fransızca ve İspanyolca dillerini akıcı konuşabilir hale geldi. Almancaya ek olarak, mahkemede en çok tercih edilen dil İtalyanca oldu.
Aynı şekilde, başlangıçta yüksek din adamlarında bir kariyer için seçildiği için kapsamlı bir din eğitimi almıştır. Ancak bu plan, ağabeyi IV. Ferdinand'ın 1654'te ölmesi üzerine, Leopold'un varisi olduğu zaman düştü. Yine de, Leopold'un ruhani eğitimi onun üzerinde açık bir etki yarattı. Leopold, hayatı boyunca dini eğitiminin ve Cizvit etkisinin büyüsü altında kaldı. Bir hükümdara göre teoloji, metafizik, hukuk ve bilimler hakkında alışılmadık derecede bilgiliydi. Cizvit öğretmenleri altında geliştirdiği astroloji ve simyaya olan ilgisini de sürdürdü. Son derece dindar ve sadık bir kişi olan Leopold, 'yı veya evinin sadık Katolik tavrını kişileştirdi. Öte yandan, dindarlığı ve eğitimi, onu mezhepsel sorularda her zaman bir yöneticinin olumlu bir özelliği olarak görülmeyen tüm uzlaşmayı reddetme eğiliminde olan kaderci bir baskıya neden olmuş olabilir.
1655'te Macaristan kralı seçildi, sırasıyla 1656 ve 1657'de Bohemya ve Hırvatistan'da aynı şeyi yaptı. Temmuz 1658'de, babasının ölümünden bir yıldan fazla bir süre sonra, Leopold, Fransız Kardinal Mazarin'e karşı Frankfurt'ta Kutsal Roma İmparatoru seçildi. Yeni seçilen İmparator, Ren Birliği sayesinde Almanya'nın meselelerinde önemli bir etkiye sahip olan Fransa'yı uzlaştırmak için, İspanya'ya yardım etmeyeceğine, sonra da Fransa ile savaşacağına söz verdi. Bu, Fransa ve kralı XIV. Louis ile süregelen rekabetle karakterize edilen yaklaşık 47 yıllık bir saltanatın başlangıcı oldu. Leopold, birliklerini Louis XIV'in yaptığı gibi bizzat yönetmese de, kamusal yaşamının büyük bir kısmının savaşların düzenlenmesi ve ilerletilmesine yönelik olduğu düşünüldüğünde, bir savaşçı-kral değildi.
NGC 341
NGC 341, Balina takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak uzaklıkta bulunan etkileşim halindeki bir ara sarmal gökadadır. Fransız astronom Edouard Stephan tarafından 21 Ekim 1881 tarihinde keşfedildi. Halton Arp tarafından görüntülenmiş ve Arp 59 olarak "Eşlikçileri küçük ama yüksek yüzey parlaklığına sahip sarmal gökadalar" kategorisi altında Tuhaf Gökadalar Atlası'na dahil edilmiştir.
I. Leopold (Kutsal Roma imparatoru)
II. Kuzey Savaşı
Leopold'un ilk savaşı, İsveç Kralı X. Karl Gustav'ın Transilvanya Prensi II. György Rákóczi de dahil olmak üzere müttefiklerinin yardımıyla Polonya Kralı olmaya çalıştığı İkinci Kuzey Savaşı (1655-1660) idi. Leopold'un önceli III. Ferdinand, 1656'da Polonya Kralı II. Jan Kazimierz Waza ile ittifak yapmıştı. 1657'de Leopold, bu ittifakı Avusturya birliklerini (Polonya tarafından ödenen) içerecek şekilde genişletti. Bu birlikler, Transilvanya ordusunun yenilmesine yardım etti ve Danimarka'ya kadar seferler düzenledi. Savaş 1660 yılında Oliwa Antlaşması ile sona erdi.
NGC 341
PGC 3627 (NGC 341b) ile olan etkileşime bağlı olarak, yüzey parlaklığını da açıklayan güçlü bir yıldız oluşumu karakterizedir.
Mervin Tran
Mervin Tran (d. 22 Eylül, 1990; Regina, Saskatchewan, Kanada) Japonya adına yarışan Kanadalı buz patenci. Partneri Narumi Takahashi ile birlikte çiftler kategorisinde yarışmaktadır.İkili 2008 yılında Japonya Gençler şampiyonu olmuştur.
Mervin Tran Regina, Saskatchewan, Kanada'da doğdu ve buz patenine 4 yaşında iken başladı. Aslında tekler kategorisinde yarışmaktaydı. 2007 Kanada Şampiyonasında novice düzeyinde 9. oldu. Daha sonra Narumi Takahashi ile birlikte çiftlerde yarışmaya karar verdi. İkili Temmuz 2007'de birlikte çalışmaya başladı. Takahashi, Tran ile birlikte çalışmak için Kanada'ya gitti. Uluslararası kariyerleri birkaç ay sonra 2007-2008 ISU Junior Grand Prix ile başladı. Katıldıkları yarışmalarda 12. ve 6. oldular. O yıl Japonya'da ulusal gençler şampiyonu olarak 2008 Dünya Gençler Artistik Patinaj Şampiyonası'na gittiler. Bu yarışmayı 15. sırada bitirdiler.
2008-2009 sezonuna 2008-2009 ISU Junior Grand Prix yarışmaları ile başladılar. Meksika'da elde ettikleri 4.'lük ve Britanya'da kazandıkları bronz madalya ile birlikte Junior Grand Prix Finali'ne katılma hakkı elde ettiler. 2008-2009 Junior Grand Prix Finalinde kısa programı 8. serbesti 7. sırada tamamlayarak toplamda 7. sırada yer aldılar. 2008–2009 Japonya Artistik Patinaj Şampiyonasına büyükler düzeyinde katılan çift, tek katılımcının olduğu çiftler kategorisinde şampiyon oldu.
Aldıkları sonuçlar
(Takahashi ile birlikte)
NGC 341B
NGC 341B, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir çubuklu sarmal galaksidir. Gökyüzünde Balina takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 186 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunur. Fransız astronom Edouard Stephan tarafından 1881 yılında 80,01 cm (31,5 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir. Yakınında NGC 341A isimli başka bir galaksi bulunmaktadır.
NGC 342
NGC 342, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Balina takımyıldızı yönünde bulunur. E5 tipi bir eliptik galaksidir. Alman astronom Albert Marth tarafından 1864 yılında çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Maurice Utrillo
Maurice Utrillo (d. 26 Aralık 1883 - ö. 5 Kasım 1955) Maurice Valadon olarak doğan, Fransız ressam.
Doğduğu yıl henüz 18 yaşında olan annesi Marie Clementine Valadon o sırada sirk akrobatlığı yaparak geçimini sağlamaya çalışıyordu. Bir sonra ressamlara modellik yapmaya başladı ve kısa zamanda da Montmartre'in popüler modellerinden biri oldu. Bu arada adını da değiştirerek kendine daha zarif bulduğu "Suzanne" adını kullanmaya başladı. Suzanne'nin ressamlarla yakın ilişkisi nedeniyle ve onların teşvikiyle resim yapmaya başladı ve kısa zamanda aşama kaydederek o dönemin tanınmış kadın ressamları arasına girdi. Maurice'in annesiyle sevgilisi Miguel Utrillo'nun birlikteliği evlenmeleriyle sonuçlandı.
Miguel eşinin ısrarı neticesinde Maurice'i 8 Nisan 1891 tarihinde evlat edindi. Küçük yaşta alkol bağımlısı olan Maurice'i annesi kendisi gibi bir ressam yaparak bağımlılığından vazgeçirmeye çalıştı ve bu çabası başarıya ulaşarak Maurice'i bir ressam yaptı. Maurice çalışmalarında Montmartre sokaklarını tuvale aktarmaya başladı. 21 yaşındayken 1 yıl içinde 100'den fazla resim yaptı. Fakat alkol bağımlılığının devam etmesine rağmen 1909 yılında bir yılda yaptığı ortalama tablo sayısı 200'ü aşmıştı. 1908-1912 yılları arasında yaptığı resimler, en iyi resmleri olarak kabul edilerek bu dört yıla “Beyaz Dönem” adı verilmiştir. 1928'de Fransız Hükûmeti tarafından Légion d'honneur nişanına uygun görüldü. 1935 yılında Lucie Valore ile evlenen Utrillo'nun yeni yaptığı tablolar, sanat çevreleri tarafından eskisi gibi değerli bulnumadı. 5 Kasım 1955'te Paris'te hayatını kaybetti ve mezarı “Saint Vincent Mezarlığı”na defnedildi.
Sarpıncık, Mudurnu
Sarpıncık, Bolu ilinin Mudurnu ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı 1928 yılı kayıtlarında Sarpuncuk olarak geçmektedir.
Neodimyum
Neodimyum, sembolü Nd ve atom numarası 60 olan kimyasal bir elementtir. Lantanit serisinin dördüncü üyesidir ve nadir toprak metallerinden biri olarak kabul edilir. Havada ve nemde hızla kararan sert, hafif dövülebilir, gümüşi bir metaldir. Hızla oksitlenir ve +2, +3 ve +4 pembe, mor/mavi ve sarı bileşikler üretir. Elementlerin en karmaşık spektrumlarından birine sahip olduğu kabul edilir. Neodimyum, 1885 yılında praseodimyumu da keşfeden Avusturyalı kimyager Carl Auer von Welsbach tarafından keşfedildi. Monazit ve bastnäsite minerallerinde önemli miktarlarda bulunur. Neodimyum, doğal olarak metalik formda veya diğer lantanitlerle karışmamış olarak bulunmaz ve genel kullanım için rafine edilir. Neodimyum kobalt, nikel veya bakır kadar yaygındır ve Dünya'nın kabuğunda yaygın olarak dağılmıştır. Diğer birçok nadir toprak metalinde olduğu gibi, dünyadaki ticari neodimyumun çoğu Çin'de çıkarılmaktadır.
Bileşikleri ticari olarak ilk kez 1927'de cam boyası olarak kullanıldı ve popüler bir katkı maddesi olmaya devam ediyor. Nd3+ iyonun rengi kırmızımsı-mordur; Renk neodimyumun keskin ışık emme bantlarının cıva, üç değerlikli evropiyum veya terbiyumun keskin görünür emisyon bantlarıyla zenginleştirilmiş ortam ışığıyla etkileşimi nedeniyle aydınlatma türüne göre değişir. Neodimyum katkılı camlar, dalga boyları 1047 ile 1062 nm arası kızılötesi lazerlerde kullanılır. Bu lazerler, atalet hapsi füzyon deneyleri gibi son derece yüksek güçlü uygulamalarda kullanılmıştır. Neodim ayrıca Nd:YAG lazerde itriyum alüminyum granat gibi diğer çeşitli substrat kristalleriyle birlikte kullanılır.
Neodimyum alaşımları, yüksek mukavemetli, güçlü kalıcı neodimyum mıknatıslar yapmak için kullanılır. Bu mıknatıslar, düşük mıknatıs kütlesi (veya hacmi) veya güçlü manyetik alanların gerekli olduğu mikrofon, profesyonel hoparlör, kulak içi kulaklık, yüksek performanslı hobi DC elektrik motorları ve bilgisayar sabit diskleri gibi ürünlerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Daha büyükleri yüksek güç-ağırlık oranına sahip elektrik motorlarında (örneğin, hibrit arabalar) ve jeneratörlerde (örneğin, uçak ve rüzgar türbini elektrik jeneratörleri) kullanılır.
Elektron düzeni
Periyodik tabloda, solunda lantanit praseodim ile sağında radyoaktif promethium arasında ve aktinit uranyumun üzerinde görünür. 60 elektronu, altı 4f ve 6s elektronunun değerlik olduğu [Xe]4f46s2 konfigürasyonunda düzenlenmiştir. Lantanid serisi metallerin çoğu gibi, neodimyum değerlik elektronları olarak genellikle yalnızca üç elektron kullanır.
Kimyasal özellikler
Neodim, lantanit serisinin dördüncü üyesidir. Erime noktası ve kaynama noktası  dir. Neodim, diğer lantanitler gibi, genellikle +3 oksidasyon durumuna sahiptir, ancak +2 ve +4 oksidasyon durumlarında ve hatta çok nadir durumlarda +0 da olabilir. Neodimyum hızla oksitlenir, ve üzerinde demir pası gibi bir oksit tabakası oluşturur; bir santimetre büyüklüğünde bir neodim numunesi yaklaşık bir yıl içinde tamamen paslanır. Nd3+ genellikle suda çözünür. Komşu praseodimyum gibi, yaklaşık 150'°C de kolayca yanar ve neodimyum(III) oksit oluşturur; oksit, dökme metali daha fazla oksidasyona maruz bırakarak soyulur.
Neodimyum oldukça elektropozitif bir elementtir ve neodim (III) hidroksit oluşturmak üzere soğuk suyla yavaş, sıcak suyla hızlı bir şekilde reaksiyona girer:
Neodimyum halojenlerle şiddetli reaksiyona girer:
Neodim, lila Nd(III) iyonu içeren çözeltiler oluşturmak üzere seyreltik sülfürik asit içinde kolaylıkla çözünür. Bunlar bir [Nd(OH2)9]3+ kompleksi olarak bulunur:
Bileşikler
En önemli neodim bileşiklerinden bazıları şunlardır:
Bazı neodim bileşikleri, aydınlatma türüne göre değişen renklere sahiptir.
Organik bileşikleri
Organonedimyum bileşikleri, bir neodim-karbon bağına sahip bileşiklerdir. Bu bileşikler, diğer lantanitlerinkine benzer olup, π arka bağı oluşturamazlar. Bu nedenle, çoğunlukla iyonik siklopentadienitler ve bazıları polimerik olabilen σ-bağlı basit alkiller ve ariller ile sınırlıdırlar.
İzotoplar
Doğal olarak oluşan neodimyum (60Nd), beş kararlı izotoptan oluşur - 142Nd, 143Nd, 145Nd, 146Nd ve 148Nd; en bol bulunanı 142Nd'dir ( doğal bolluğun %27,2'si) ve son derece güçlü iki radyoizotop; uzun yarı ömürleri olan 144Nd (yarı ömür (t 1/2) 2,29×1015 yıl alfa bozunması ile ) ve 150Nd (çift beta bozunması, t 1/2 ≈ 7×1018 yıl). 2022 yılı itibariyle toplamda 33 neodim radyoizotopu tespit edildi, en kararlı radyoizotoplar doğal olarak oluşanlardır: 144Nd ve 150Nd. Geri kalan tüm radyoaktif izotopların yarı ömürleri on iki günden kısa ve bunların çoğunun yarı ömürleri 70 saniyeden kısadır; en kararlı yapay izotop, 10.98 günlük bir yarı ömre sahip 147Nd'dir.
Neodim izotopları çeşitli bilimsel uygulamalarda kullanılmaktadır. 142Nd, kısa ömürlü Tm ve Yb izotoplarının üretiminde kullanılmıştır. Bir radyoaktif güç kaynağı olan 147Pm üretimi için 146Nd önerilmiştir. Diğer prometyum izotoplarının üretimi için birkaç neodim izotopu kullanılmıştır. 147Sm'den bozulma (t1/2= ) sabit 143Nd'ye, samaryum-neodimyum tarihlemesine izin verir. 150Nd, çift beta bozunumunu incelemek için de kullanılmıştır.
Tarih
1751'de İsveçli mineralog Axel Fredrik Cronstedt, Bastnäs'taki madenden -daha sonra cerite olarak adlandırılan- ağır bir mineral keşfetti. Otuz yıl sonra, madenin sahibi olan ailenin bir üyesi olan on beş yaşındaki Wilhelm Hisinger, içinde herhangi bir yeni unsur bulamayan Carl Scheele'ye bir örnek gönderdi. 1803'te Hisinger bir demir ustası olduktan sonra, Jöns Jacob Berzelius ile birlikte minerale geri döndü ve -iki yıl önce keşfedilen cüce gezegen Ceres'e atıfla- ceria adını verdikleri yeni bir oksit izole etti. Ceria, aynı anda ve bağımsız olarak Almanya'da Martin Heinrich Klaproth tarafından izole edildi. 1839 ile 1843 yılları arasında, Berzelius ile aynı evde yaşayan İsveçli cerrah ve kimyager Carl Gustaf Mosander tarafından serya'nın bir oksit karışımı olduğu gösterildi; onları lanthana ve didymia adını verdiği diğer iki okside ayırdı. O, bir seryum nitrat örneğini havada kavurarak ve ardından elde edilen oksidi seyreltik nitrik asitle işleyerek kısmen ayrıştırmış, oksitleri oluşturan metaller lantan ve didimyum olarak adlandırılmıştı. Von Welsbach, ayrımı spektroskopik analizle doğruladı, ancak ürünler nispeten düşük saflıktaydı. Didymium, 1841'de Carl Gustaf Mosander tarafından keşfedildi ve 1925'te ondan saf neodim izole edildi. Neodim adı, Yunanca neos (νέος), yeni ve didymos (διδύμος), ikiz kelimelerinden türetilmiştir.
1950'lere kadar çift nitrat kristalleştirme ticari neodimiyumun saflaştırma aracıydı. Lindsay Chemical Division, neodimyumun büyük ölçekli iyon değişimi saflaştırmasını ticarileştiren ilk şirket oldu. 1950'lerden başlayarak, yüksek saflıkta (>%99) neodimyum, öncelikle nadir toprak elementleri açısından zengin bir mineral olan monazitten iyon değiştirme işlemi yoluyla elde edildi. Metal, halojenür tuzlarının elektrolizi yoluyla elde edilir. Neodimyumun çoğu bastnäsite'den ekstrakte ediliyor ve solvent ekstraksiyonu ile saflaştırılıyor. İyon değiştirme saflaştırması en yüksek saflıklar için kullanılır (tipik olarak >%99,99). Gelişen teknoloji ve ticari olarak temin edilebilen neodim oksidin geliştirilmiş saflığı, günümüz koleksiyonlarındaki neodimyum camların görünümüne yansıdı. 1930'larda yapılan ilk neodimyum camlar daha temiz mor olan modern versiyonlardan daha kırmızımsı veya turuncu bir renge sahiptir. Bunun sebebi erken teknolojide, yani fraksiyonel kristalleştirme kullanılarak praseodim izlerini gidermedeki zorluklardı.
Doğrudan tahrikli rüzgar türbinleri için kullanılan kalıcı mıknatıslardaki rolü nedeniyle, neodimyumun yenilenebilir enerjiyle çalışan bir dünyada jeopolitik rekabetin ana nesnelerinden biri olacağı iddia edildi. Ancak çoğu rüzgar türbininin kalıcı mıknatıs kullanmamaktadır.
Bulunuşu
Neodim doğada serbest bir element olarak nadiren bulunur, bunun yerine az miktarda tüm nadir toprak metallerini içeren monazit ve bastnäsite (bunlar tek mineral adlarından ziyade mineral grup adlarıdır) gibi cevherler olarak bulunur. Bu minerallerde neodim nadiren baskındır; bazı istisnalar arasında monazit-(Nd) ve kozoit-(Nd) bulunur. Ana madencilik alanları Çin, Amerika Birleşik Devletleri, Brezilya, Hindistan, Sri Lanka ve Avustralya'dadır. Dünya neodimyum rezervlerinin sekiz milyon ton olduğu tahmin ediliyor.
Nd3+ iyonu, periyodik tabloyu hemen takip eden seryum grubunun (lantandan samaryum ve öropyuma kadar olan) ilk lantanidlerine boyut olarak benzerdir ve bu nedenle fosfat, silikat ve karbonatta onlarla birlikte bulunma eğilimindedir. monazit (MIIIPO4) ve bastnäsite (MIIICO3F ) gibi mineraller; burada M, skandiyum ve radyoaktif prometyum (biraz daha az Pr ile çoğunlukla Ce, La ve Y) hariç tüm nadir toprak metallerini ifade eder. ve Nd). Bastnäsite genellikle toryum ve ağır lantanitlerden yoksundur ve ondan hafif lantanitlerin saflaştırılması daha az söz konusudur. Cevher, ezilip öğütüldükten sonra, önce sıcak konsantre sülfürik asit, gelişen karbondioksit, hidrojen florür ve silikon tetraflorür ile işlenir. Ürün daha sonra kurutulur ve su ile süzülerek lantan da dahil olmak üzere erken dönem lantanit iyonları solüsyonda bırakılır.
Uzayda
Neodimyumun Güneş Sistemindeki parçacık başına bolluğu 0,083 ppb'dir. Bu rakam platinin yaklaşık üçte ikisi, ancak cıvadan iki buçuk kat ve altından yaklaşık beş kat daha fazladır. Lantanitler genellikle uzayda bulunmaz ve Dünya'nın kabuğunda çok daha fazladır.
Yer kabuğunda
Neodimyum, Goldschmidt sınıflandırması altında bir litofil olarak sınıflandırılır, yani genellikle oksijenle birlikte bulunur. Nadir toprak metallerine ait olmasına rağmen, neodimyum hiç de nadir değildir. Yerkabuğundaki bolluğu yaklaşık 38'mg/kgdır ve bu onu 27. en yaygın element yapıyor. Bolluk bakımından lantanuma benzer. Seryum en yaygın nadir toprak metalidir, onu neodimiyum ve ardından lantan takip eder.
Üretim
2004 yılında mevcut üretimin büyük bir kısmı Çin'den olmak üzere dünyanın neodimyum üretimi yaklaşık 7.000 ton idi. Çin hükümeti element üzerinde stratejik malzeme kontrolleri uygulayarak fiyatlarda büyük dalgalanmalara neden oldu. Fiyatlandırma ve bulunabilirlik konusundaki belirsizlik, şirketlerin (özellikle Japon şirketlerinin) daha az nadir toprak metali içeren kalıcı mıknatıslar ve elektrik motorları yaratmasına neden oldu; ancak şimdiye kadar neodimyum ihtiyacını ortadan kaldıramadılar. ABD Jeoloji Araştırmasına göre Grönland, özellikle neodimyum olmak üzere nadir toprak yataklarının en büyük rezervlerine sahiptir. Madencilik süreci sırasında radyoaktif maddelerin salınması nedeniyle madencilik çıkarları, bu bölgelerdeki yerli nüfusla çatışıyor. Neodimyum, hafif nadir toprak elementi mineralleri bastnäsite ve monazite ait ticari yatakların nadir toprak içeriğinin tipik olarak %10-18'ini oluşturur. Üç değerlikli lantanitler için en güçlü renkli olan neodim bileşikleri ile, rakip kromoforlar olmadığında nadiren nadir toprak minerallerinin renklenmesine hakim olabilir. Genellikle pembe bir renk verir. Bunun göze çarpan örnekleri arasında Bolivya, Llallagua'daki kalay yataklarından elde edilen monazit kristalleri; Mont Saint-Hilaire, Quebec, Kanada'dan ansilit ; veya Saucon Valley, Pensilvanya, Amerika Birleşik Devletleri'nden lantanit. Neodimyum camlarda olduğu gibi, bu tür mineraller farklı aydınlatma koşullarında renk değiştirirler. Neodimyumun soğurma bantları, cıva buharının görünür emisyon spektrumu ile etkileşime girerek, neodimiyum içeren minerallerin ayırt edici bir yeşil rengi yansıtmasına neden olan filtrelenmemiş kısa dalga UV ışığı ile etkileşime girer. Bu, monazit içeren kumlarda veya bastnäsite içeren cevherlerde gözlemlenebilir.