cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ahmet Robenson
Sporla ilgisi
1911'de Ahmet Robenson, İngilizce bir kitaptan basketbolun temel kurallarını üstünkörü öğrenerek Galatasaray Lisesi'nin spor salonunda karşılıklı iki duvara sepetler astırarak, bir deneme karşılaşması yaptırmıştır. 4 Nisan 1921'de İstanbul'da Türk spor tarihinin ilk ciddi basketbol karşılaşması Amerikan YMCA'nın takımı ile Türk takımı arasında yapılmış, Ahmet Robenson'un kaptan olarak çıktığı bu karşılaşmada, Türk Takımı 18-14 yenilmiştir.
Ahmet Robenson ayrıca Galatasaray Spor Kulübü'nün ilk şampiyonluğunu kazandığı 1908 takımının da kalecisidir. Kardeşi Abdurrahman Robenson ise aynı takımın sol bekidir ve savaş sırasında Kafkasya cephesinde askerken lekeli tifüsten ölmüştür. Diğer kardeşi Yakup Robenson ise Filistin cephesine gitmiştir.
Daha sonra 1926 yılında Galatasaray Spor Kulübü başkanlığı da yapar. 1968 yılında ABD'de öldü.
NGC 3430
NGC 3430, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir ara sarmal galaksidir. Gökyüzünde Küçük Aslan takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak uzaklıkta bulunur. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1785 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
La cara oculta
2013 yapımı Hint filmi Murder 3, bu filmin yeniden çevrimi niteliğindedir. 2018 çıkışlı, yönetmenliğini Özcan Deniz'in üstlendiği Türk filmi Öteki Taraf da bu filmin yeniden çevrimidir.
Osman Hikmet Işık
Osman Hikmet Işık (1898, Sivas - 24 Ekim 1950), Türk siyasetçi.
Osman Hikmet Işık Hüseyin-Şefika çiftinin çocukları olarak 1898 yılında Sivas'ta doğdu. Muallim Mektebinden mezun oldu. Sivas Mekteb-i Sultanisi ve Sivas Öksüzler Yurdu Öğretmenlikleri, İsmet Mektebi Türkçe, Tarih ve Coğrafya Öğretmenliği, Yıldızeli, Zara, Divriği ve Hafik İlk Tehrisat Müfettişliği, Elazığ Maârif Müdürlüğü, Sivas Belediye Başkanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi V. Dönem Erzincan, VI., VII. ve VIII. Dönem Sivas Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve yedi çocuk babasıdır.
Evli ve altı çocuk babası olan Işık, Almanca ve İngilizce bilmekteydi. 24 Ekim 1950 tarihinde 52 yaşında öldü. Cenazesi Sivas Halifelik Mezarlığı'na defnedildi.
Polisitemi
Polisitemi, hemoglobin oranı normal kalmakla birlikte, dolaşan kandaki kırmızı kan hücre sayısının artması. Alyuvarların boylarının normalden küçük olması, plazma kayıplarına bağlı olarak hemokonstrasyon ya da akut bir su kaybı söz konusu olabilir.
Perfüzyon
Perfüzyon; iğne, intranül ya da sonda yardımıyla bir çözeltinin damar yoluyla kana akıtılması.
Kullanıldığı yerler
Çözeltilerin perfüzyonu anestezide, ameliyat sırasında anestezik ilaçları vermekte olduğu gibi reanimasyonda da kullanılır. Etkili maddelerin damar yoluyla vücuda girmesini ve hidroeloektrolit kan dengesinin yeniden kurulmasını sağlar. Ağızdan beslenmenin yetersiz, etkisiz ya da sakıncalı olduğu durumlarda, perfüzyon biçiminde verilen çözeltiler şeker, yağ ve protein gereksinmelerinin yanı sıra gerekli vitaminlerin de organizmaya girmesini sağlar.
Kemal
Kemal, sözcük olarak bilgi ve erdem bakımından olgunluk, yetkinlik, erginlik, eksiksizlik anlamlarına gelir.
Badem
Badem (Prunus dulcis), gülgiller (Rosaceae) familyasının Prunoideae alt familyasından meyvesi yenebilen küçük bir ağaç türüdür. Badem bu ağacın meyvesidir. Şeftali ile birlikte Prunus ' un alt cinsi Amygdalusun içinde yer alır.
Prunus cinsinin diğer üyelerinin (örneğin erik ve kiraz) aksine meyve tatlı, etli dış çevreye sahip değildir. Bunun yerine derimsi bir örtü ile kaplıdır ve bunun içinde, sert bir kabuk ile kaplı, yenilebilir çekirdek kısmı bulunur. Bu kısım kuru yemiş olarak tüketilir.
Morfolojik özellikleri
Ağaç güneybatı Asya'ya özgüdür. Kültüre alınmış formu İngiliz adalarına kadar kuzeyde yetiştirilebilir. Küçük bir ağaçtır, 4–9 m uzunluğuna ulaşır. Mızraksı yapraklar yaklaşık 6–12 cm uzunluğunda olup kenarı dişlidir. Çiçekler genelde beyaz veya açık pembe, 5 taç yapraklı ve 3–5 cm çapındadır. Yapraklardan önce erken ilkbaharda açar.
Ekolojik istekleri ve üretim
Global badem üretimi yaklaşık 1,5 milyon tondur. Yunanistan, Çin, İran, İtalya, Fas, Portekiz, İspanya, Suriye, Türkiye ve ABD ana üreticilerindendir.
Sıcak, ılık iklim ister, kurağa çok dayanır. Nemli havadan, soğuk rüzgardan hoşlanmaz. İlkbaharda erken çiçek açtığı için, geç gelen kırağılarda çiçekleri donar, meyve yapamaz.
Badem daha çok aşıyla yetiştirilir. Bazı çeşitleri tohumla da ürer. Fidanlar 3-4 yaşında meyveye yatar. 40-50 yıl ömrü vardır. Olgunlaşan meyvelerin dış kabuğu kurur ve açılır. Kendiliğnden yere düşenler toplanır.
Kullanımı
Çağlası, meyve içi çerez olarak yenir; şekerlere, pastalara konur. Ayrıca ikisi arasında taze iç badem olarak da tüketilmektedir. Yağı sanayide kullanılır. Bademin bileşiminde %54 yağ, %16,9 nişasta vardır. Madensel tuz ve vitamince zengindir.
Faydası
Tatlı badem tohumlarında az miktarda protein, demir ve kalsiyumla birlikte yüksek oranda yağ bulunur. Badem yağı cilde ve saçlara iyi gelir. Antioksidan ve e vitamini yönünden oldukça zengin olan badem bu özelliği ile yaşlılık etkilerinden ve pek çok hastalıktan koruyucudur. Özellikle de çocuklar için sağlık deposudur. Acı badem ağız yoluyla alındığında göğüs yumuşatıcı, öksürük kesici etkisi olmakla birlikte yüksek dozda alındığında zehirlenme etkisine sebep olacağı için çok dikkatli olunmalıdır.
Vitamin mineral için iyi bir kaynaktır: Yeterli miktarda karbonhidrat, doymamış yağ, lif, fosfor, kalsiyum, demir, potasyum, magnezyum, çinko, A, B, C ve E vitamini bulunur. Yarım çay bardağı badem günlük manganez ihtiyacının yüzde 45'ini, bakır ihtiyacının yüzde 20'sini karşılar.
Hastalıklardan korur: Yapılan çalışmalar gösteriyor ki badem tüketimi koroner kalp hastalıkları riskini azaltmaktadır. Badem, LDL (kötü huylu) kolesterolü düşürücü etkiye sahiptir. Diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar için çifte koruma sağlar. Araştırmalar, düzenli badem tüketenlerin total kolesterolde yüzde 4-12 oranında düşme olduğunu göstermiştir. Yarım çay bardağı badem 18 gram yağ içerir. Bunun 11 gramı kalp için faydalı olan doymamış yağlardan oluşmaktadır.
Bağışıklık sistemini güçlendirir: Badem iyi bir antioksidan olan, immün sistemi destekleyen E vitaminin ve manganezin iyi bir kaynağıdır. Badem ayrıca magnezyum, bakır, riboflavin (B2) ve fosforun da iyi kaynaklarındandır.
Kilo vermeye yardımcıdır: İçeriğinde bulunan yağlar kilo vermeyi kolaylaştırır ve tok tutar, ara öğünlerde 10-15 adet badem tüketilebilir. İspanya'da yapılan, Obesity dergisinde yayımlanan, 28 ay süren ve 8865 yetişkin erkek ve kadın üzerinde uygulanan bir çalışmada, haftada en az iki kez badem tüketen kişiler hiç tüketmeyenlere göre yüzde 31 daha fazla kilo kaybetmiştir.
Safra taşlarının oluşumunu önler: Nurses Health Study'de 20 yıl boyunca yaklaşık 80 bin kadının diyetleriyle ilgili toplanan verilerde, haftada 28 gram badem, fıstık veya fıstık ezmesi tüketmenin, safra taşlarının oluşma riskini yüzde 25 oranında azalttığı saptanmıştır.
Erdoğmuş, Gediz
Erdoğmuş, Kütahya ilinin Gediz ilçesine bağlı bir köydür.
Coğrafya
Köy, Gediz ilçe merkezine 5 km, Kütahya il merkezine 100 km uzaklıktadır.
NGC 3431
NGC 3431, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Kuzeytacı takımyıldızı yönünde bulunur. Sb tipi bir sarmal galaksidir. Amerikan astronom Francis Leavenworth tarafından 1887 yılında 66,04 cm (26 inç) çaplı mercekli tip bir teleskopla keşfedilmiştir.
Inabe
Inabe ( Inabe-shi), Japonya'nın Mie prefektörlüğünde bulunan bir şehirdir. Şehir 1 Aralık 2003 tarihinde kurulmuştur. Yüzölçümü 219.58 km² olan şehrin nüfusu Kasım 2012 tarihi itibarı ile 45,589'dur.
Mehran
Mehran (Farsça: مهران), İran'ın İlam Eyaleti'nde şehir.
Eyaletin aynı isimli Mehran şehristanı'nın yönetim merkezi olan şehrin 2006 yılı resmi nüfusu 13.118 kişi ve 2.958 hanedir.
İran'ın, Irak sınırına yakın bir noktasında bulunan kent Bağdat'a karayoluyla iki saat mesafededir. Bu konumu nedeniyle İran ve Irak arasındaki ilişkilerde adı geçen bir kenttir.
İran-Irak Savaşı'nın sürdüğü 1986 Mayıs ayında, Mehran Irak kuvvetlerince işgal edildi. Burası Irak ordusu için önemli bir noktaydı ve kuzey güney istikametini rahatça kontrol edebiliyorlardı. Fakat Irak işgali bir ay kadar sürmüş sonrasında Saddam Hüseyin burası için para teklifinde bulunmuştur.
2003 yılındaki Irak İşgali sırasında ABD hükûmeti Mehran'da 50.000 Iraklı mülteci için kamp kurmuş, daha sonra 100.000'e yakın Iraklı buraya sığınmak zorunda kalmıştır. 2005 yılında ise İran hükûmeti, İran vatandaşlarının Mehran üzerinden Irak'a girmelerine izin vermiştir. Irak'ta Şiiler için kutsal olan Kerbela şehri ve diğer Şii ziyaret yerleri bulunur. Bu sebeple Mehran hızla bir turizm bölgesine dönüşmektedir.
Şehir ahalisinin çoğunluğunu Kürtler oluşturur. Küçük ölçekli sanayi faaliyetleri vardır. Kentte tuğla imalatı, dokumacılık, halıcılık ve çuval bezi imalatı yapan tesisler bulunur.
Olimpiakos (basketbol takımı)
Olympiacos BC (Yunanca: ΚΑΕ Ολυμπιακός) genelde Olympiacos ya da Olympiacos Piraeus adıyla anılan Yunan basketbol kulübü. Avrupa'nın en önemli ve başarılı basketbol takımlarından birine sahip olan Olympiacos, tarihinde 3 Avrupa Şampiyonluğu, 1 Triple Crown (Üçlü Taç) ve 1 Kıtalararası Kupa kazanmıştır.
1997'de Euroleague Final Four finalinde Barcelona'yı 73-58 skorla yenerek tarihinin ilk Avrupa Şampıyonluğunu kazanmıştır. Aynı yılda Olympiacos, Avrupa Şampiyonu olarak 1997 McDonald's Şampiyonluğu finaline çıkıp, Michael Jordan'ın NBA şampiyonu olan Chicago Bulls takımına karşı oynamıştır.
2012 yılında İstanbul'da yapılan Euroleague dörtlü finali organizasyonunun finalinde, 19 sayı farktan geri dönen Olympiacos, CSKA Moskova'yı Giorgos Printezis'in son saniye basketiyle devirerek, ikinci kez Avrupa Şampiyonu olmuştur (62-61). Olympiacos'un inanılmaz geri dönüşü, Avrupa ve Dünya basketbolunun en müthiş geri dönüşlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
2013'te Londra'da dörtlü finalinin final maçının ilk çeyreğinde Real Madrid karşısında 17 sayı geriye düşen Olympiacos, Vasilis Spanulis önderliğinde İspanyol ekibini 100-88 yenerek üst üste ikinci kez şampiyon oldu ve tarihinin üçüncü Avrupa Şampiyonluğunu kazanmıştır. Olympiacos, 1988'de Final Four dönemi başladığından beri, üst üste Euroleague şampiyonluğunu kazanan 3.takım oldu. En son Maccabi Tel Aviv 2004 ve 2005’te art arda şampiyonluk yaşamıştı.
Olympiacos takımında en önemli Yunan basketbolcuların yanı sıra Eddie Johnson, Josh Childress, David Rivers, Alphonso Ford, Linas Kleiza, Roy Tarpley, Walter Berry, Dragan Tarlać, Miloš Teodosić, Žarko Paspalj, Kyle Hines, Alexander Volkov, Acie Law, Rasho Nesterovic, Fabricio Oberto, Dino Rađa, Nikola Vujčić ve Tyus Edney gibi dünyaca ünlü basketbolcular forma giymiştir.
Euroleague zaferleri
{|
Renault Avantime
Renault Avantime, 2001 ve 2004 yılları arasında Fransız üretici Renault tarafından, dizayn ve üretimini Matra şirketi yapmış olan 3 kapılı coupé modelidir. Bir radikal ve eşsiz bir tasarımı vardı ama, çok düşük satış düzeyleri (435 adet Büyük Britanya'da ) sebebiyle iki yıl sonra aracın üretimi kesildi. Aracın üç çeşit motor tipi vardır. Renault Espace platformu üzerinde üretilmiştir, Avrupa'nın çoğu ülkesinde satışa çıkmamıştır.
Dış bağlantılar
Son model: Renault Vel Satis
Kaynakça
Year: 2004~2005
Şeytan Çarpması
Şeytan Çarpması (İngilizce: The Exorcism of Emily Rose, Türkçesi: Emily Rose'un Şeytan Çıkarması), Scott Derrickson'ın yönettiği 2005 yapımı korku filmi. Film genel olarak Anneliese Michel'ın hikâyesine dayanmaktadır. İnançsız bir savunma avukatı ile şeytan çıkarma (egzorsizm) ayini gerçekleştiren ve taksirle adam öldürmeden sorumlu tutulan bölge papazının duruşmasını konu alır. Filmin çoğu mahkeme salonunda geçer ve Emily Rose'un çarpılma ve ölüm anı anlatılır.
Özet
Avukat Erin Bruner (Laura Linney), Emily Rose (Jennifer Carpenter) isimli genç bir kıza şeytan çıkarma ayini gerçekleştirmiş olan Peder Richard Moore (Tom Wilkinson)'u mahkemede savunmaktadır. Bruner'in başarılı bir kariyerinin olmadığına dair bazı şüpheleri vardır ve söz konusu davada eyalet savcısına karşı mücadele etmek zorundadır. Girdiği bu davayı kazanması, onu çalıştığı hukuk bürosundaki kıdemli ortağının gözünde yücelteceğini düşündüğünden istemeyerek de olsa davaya vekil olarak katılmıştır. Moore onun vekilliğini kabul eder ve Emily'nin hikâyesini ona anlatacaktır.
Dava birçok uzman hekimin, Savcı Ethan Thomas (Campbell Scott) tarafından çağrılmasıyla başlar. Tanık olarak konuşan bir doktor Emily'nin epilepsi ve psikoz rahatsızlığının olduğunu söyler. Yapılan savunma ise onun şeytan tarafından çarpılmış olabileceğini ileri sürer. Bruner davada çarpılma kelimesini kullanmamaya dikkat gösterir. Emily'nin tıp veya psikolojinin açıklayamayacağı bir sorunu olduğunu ve Moore ile Emily'nin ailesinin bunu fark ettiklerinden başka yollara başvurduklarını beyan eder.
Emily'nin başından geçenler şöyledir: Emily üniversiteye gitmek için kırsal kesimdeki evinden ayrılıp şehire gelmiştir. Bir gece sabaha karşı 3:00 sularında odasında yalnız başınayken koridordan yanık kokusu geldiğini fark eder. Ne olup bittiğini anlamak için etrafı kontrol eder. Bu sırada kapının kendiliğinden açılıp kapandığını görür. Odasına geri döndüğünde kalemlerin hareket ettiğine şahit olur. Ayrıca üzerinde büyük bir ağırlık hisseder ve gizli bir güç onu boğar. Emily bu olayların gerçek mi sanrı (halüsinasyon) mu olduğunu merak eder. Yeniden hayal görmeye başlamasıyla hastaneye kaldırılır ve epilepsi teşhisi konur. Antikonvülzif ilaç verilir. Fakat sanrılar ve vücudundaki burulmalar devam eder.
Esenyamaç, Oltu
Esenyamaç, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir mahalledir.
Coğrafya
Erzurum iline 150 km, Oltu ilçesine 30 km uzaklıktadır.
Şeytan Çarpması
Özet
Saat sabaha karşı 3:00 sıralarında Bruner kaldığı apartman dairesinde ilginç kokular ve sesler duyması gibi bir dizi olayla karşılaşır. Moore, ona şeytanları ortaya çıkardığı için onların hedefi olmuş olabileceğini söyler. Moore'un açıkladığına göre sabaha karşı saat 3:00'ün şeytanın saatidir.
Bruner, iddia makamı olayı tıbbi açıdan ele aldığı için çarpılma konusu üzerine yoğunlaşır. Tanık olarak çarpılma olaylarıyla ilgili çeşitli kültürlerin inançlarını anlatması için antropoloji ve psikiyatri profesörü olan Dr. Sadira Adani (Şöhre Ağdaşlu)'yi davet eder. Adani, Carlos Castaneda'nın Bir Başka Gerçeklik isimli kitabından alıntı yapar ve Emily'nin aşırı hassas olduğunu belirtir. Thomas karşı çıkar ve anlatılanları sözdebilim olarak değerlendirir.
Emily'nin şeytan çıkarma ayininde bulunan Dr. Cartwright (Duncan Fraser), ayin sırasında çekilmiş ses bandını ortaya çıkarır. Sonra Moore duruşmaya çıkar ve ses bandını dinletir. Ayin cadılar bayramında yapılmıştır. Çünkü Moore, cadılar bayramı gecesinde şeytanların daha kolay uzaklaştırılacağına inanır. Ayin sırasında Emily, aniden bağlı olduğu yerden kurtulur ve pencereden atlar. Moore ve diğerleri onun arkasından ahıra gider. Burada çok sert bir rüzgarın esmesi, korkutucu seslerin duyulması gibi olağandışı olaylara tanıklık ederler. Peder, Emily'nin içindeki şeytana adını sorar. Ardından tek değil altı tane şeytanın bulunduğunu anlar. Şeytanlar kendilerini Emily'nin ağzından tanıtırlar.
Sonraki gün, Moore duruşmaya tekrar çağrılır ve Emily'nin ölmeden önce yazdığı mektubu okur. Emily mektupta ayinden sonraki sabah başka bir sanrı gördüğünü yazar. Mektupta yazılanlara göre Meryem gözüne görünür. Şeytanların onu terk etmeyeceğini söyler. Eğer Emily'nin ruhu vücudundan ayrılırsa acılarının sona ereceğini, ayrılmazsa bunun insanlara Tanrı ve şeytanın gerçek olduğunu göstereceğini söyler. Emily ayrılmamasını seçer ve mektubuna şöyle yazar: "İnsanlar tanrının öldüğünü söylüyor. Onlara şeytanı gösterirsem nasıl düşünebilecekler?" Arkasından vücudunda yaralar oluşur. Moore bunların Tanrı'nın onu sevdiğini gösteren bir işareti olduğunu düşünürken, Thomas onun kendini yaraladığını düşünür.
Yapım
Filmin senaryosu Scott Derrickson ve Paul Harris Boardman tarafından yazılmıştır. Derrickson; Boardman ve emeği geçenlerlerin anısına "... filmi" kelimesini kullanmaktan kaçınmıştır. Derrickson'ın filmin DVD'si için yaptığı yoruma göre, Boardman'ı yardımcı senarist olarak seçmesinin kendisinin inançlı, onun din konusunda şüpheci olmasıdır. Böylece senaryoda iki farklı bakış açısının olacağına, dolayısıyla da filmin dini-doğaüstü konuları mı dünyevi-tıbbi konuları mı savunduğuna dair bir belirsizliğin ortaya çıkacağına inanmıştır.
Emily Rose karakteri, 1976 yılında başarısız geçen bir şeytan çıkarma ayini sonrasında ölen Katolik bir Alman genci Anneliese Michel'in gerçek hikâyesinden esinlenilerek yaratılmıştır. Mahkeme Michel'in epileptik rahatsızlığının olduğunu kabul etmiş, doğaüstü iddiaları reddetmiştir. Şeytan çıkarma ayininde bulunan iki papaz ve Michel'in ailesi, ihmalkârlıktan ve kasıtsız adam öldürme suçundan hüküm giyer. Michel'in mezarı, Katolikler tarafından hac yeri kabul edilir.
2006 yılının sonlarında yayınlanan Alman asıllı yönetmen Hans-Christian Schmid'in çektiği Requiem adlı film de Anneliese Michel'ın hikâyesinden uyarlanmıştır.
Altı şeytan
Şeytan çıkarma ayini sırasında, Emily'nin vücudundaki altı şeytan, farklı dillerde kendilerini tanıtır. Kabil'in içinde yaşayan benim! Neron'un içinde yaşayan benim! Yehuda'nin içinde yaşadım! Legion ile birlikteyim. Ben Belial'im. Ve Lucifer, vücuttaki şeytan benim.
Yayın
Film, 1 Eylül 2005 tarihinde Venedik Film Festivali'nde gösterildikten sonra ABD'de 9 Eylül 2005, Türkiye'de 2 Aralık 2005 tarihinde vizyona girmiştir. 31 Ekim 2008 tarihi itibarıyla dünya çapında 140.238.064 dolar kazanç sağlamıştır. Türkiye'deki televizyon kanallarında ilk kez 10 Temmuz 2010 Fox'ta yayınlanmış, reytinglerde 57. olmuştur.
2006'da Şikago Film Eleştirmenleri Birliği, filmi en korkunç 86. film olarak değerlendirmiştir. Jennifer Carpenter, görsel efektin kullanılmadığı burulma sahnelerinden dolayı MTV Film Ödülleri'nde "En İyi Korkma Performansı" ödülünü kazanmıştır.
Komedi Dizilerinde En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Emmy Ödülü
Komedi Dizilerinde En İyi Yardımcı Aktör Emmy Ödülü kazananların listesi;
Siyâsetnâme (Nizamülmülk)
Siyasetname (Farsça: سياست نامه) veya Siyeru'l-mülk (سیرالملوك), Nizamülmülk tarafından kaleme alınmış siyaset konulu eser. 51 fasıldan oluşmaktadır. Fakat Nizamülmülk başlangıç faslında kitabın 50 fasıldan oluştuğunu yazmıştır. Eserde yoğun bir dinî bağlam içerisinde genelde devlet işleri, devlete ve hükmetmeye dair temel ilke ve düşüncelere yer verilir. Hemen her faslında kısa hikayelere ve hadis alıntılarına yer verilir.
Yazarı Nizamiyye'nin de kurucusu olan tanınmış İranlı devlet adamı Nizamülmülk, Selçuklu Devleti'nde vezirlik yapmıştı. Bu sebeple Selçuklu Devleti'nin siyaset ve devlet anlayışı, genel Türk ve Fars siyaset anlayışı ve dönemin yaygın siyasi görüşlerine ışık tutması açısından önemlidir. 11. yüzyılda, Farsça yazılmış kitabın bilinen en eski nüshası bugün İran'daki Tebriz Milli Kütüphanesi'nde bulunmaktadır.
Leningrad Kuşatması
Leningrad Kuşatması, II. Dünya Savaşı'nın Doğu Cephesi'nde yer alan bir şehir muhasarasıdır. Leningrad (şimdiki adı Sankt Peterburg) kenti, Mihver Devletler'e bağlı kuvvetlerce 8 Eylül 1941 tarihinde son kara bağlantısı da kesilerek kuşatılmıştır. Her ne kadar Sovyet kuvvetleri kente 18 Ocak 1943 tarihinde dar bir kara koridoru açmayı başardıysa da Alman kuşatması, 27 Ocak 1944 tarihine kadar 872 gün sürmüştür. Leningrad kuşatması, modern tarihin en uzun süreli ve en yıkıcı kent kuşatmalarından biridir ve en ağır kayıplarla sonuçlanmış üçüncü kuşatmasıdır. II. Dünya Savaşı'nın diğer en kanlı kuşatmaları, Stalingrad Muharebesi ve Berlin Muharebesi'dir.
Genel bakış
Leningrad'ın düşürülmesi, Hitler'in kapalı adı Barbarossa Harekâtı olan Sovyetler Birliği'ni istila etme planının başlangıç bölümündeki üç stratejik hedeften biriydi. Hitler'in stratejisinin hareket noktası, Rusya'nın eski, Ekim Devrimi'nin sembolik başkenti olarak politik önemi, Sovyet Baltık Filosu ana üssü olarak askeri önemi ve birçok silah fabrikası dolayısıyla endüstriyel önemidir.
Hitler, Leningrad'ın düşürüleceği konusunda öylesine kendinden emindi ki, kentin lüks oteli Hotel Astoria'da zafer onuruna verilecek davetle ilgili davetiyeler dahi önceden bastırıldı. Hitler'in planı kenti almakta başarısız olduysa da, iki buçuk yıl süren kuşatma, bugüne kadar modern bir kentte yaşanan en büyük yıkım ve en büyük can kaybına yol açmıştır.
Hitler, 6 Ağustos 1941 tarihinde emrini tekrarladı, "Önce Leningrad, sonra Donets Havzası, daha sonra Moskova". Kuşatmanın başladığı 1941 yılının Ağustos ayından sona erdiği 1944 yılının Ocak ayına kadar Alman birlikleri yer yer kentin dış mahallelerine kadar ilerlediler. Leningrad Harekâtları, OKH'yi Doğu Cephesi'nin tüm kuzey kesiminde en fazla ilgilenilen harekâttı. Ağustos 1941 itibarıyla Leningrad'ın ülkenin diğer bölgeleriyle olan tüm Demiryolu bağlantısı kesildi ve kent, kuzeyde Fin Ordusu, güneyden Alman birlikleri tarafından kuşatıldı.
Amerikan Lend-Lease antlaşması çerçevesinde gıda ve malzeme temini, 1941 yılının son çeyreğinde başlamıştır. Arktik konvoylar 1942 ve 1943 yıllarında bu ikmali artırdılar. Kentte kalan sivil halkın ve kenti savunan birliklerin gereksinimi ağırlıkla bu yolla sağlandı. Kış aylarında donan ve nakliye araçları için uygun bir geçiş sağlayan Ladoga Gölü, üç kış boyunca kentin ihtiyacının bir kısmını karşıladı. Bu yol, Leningrad'lılar arasında "Yaşam yolu" olarak tanımlanmıştı.
Alman kuvvetleri, Leningrad'ı almak için 1942 yılının Ağustos ayında yeniden girişimde bulundular. Operasyonun kapalı adı Almanca "Operation Nordlicht" (Kutup Işıkları Operasyonu) olarak belirlenmişti. Fakat Kızıl Ordu'nun Sinyavin Harekâtı, bu Harekâtı boşa çıkardı ve iptal edilmesine neden oldu. Bu sırada 17 Mayıs 1942 tarihinde, Fin, Alman ve İtalyan gemilerinden oluşan K Deniz Müfrezesi Ladoga Gölü'ne açılmıştır. Göl yüzeyinin güney bölümünde Leningrad ikmal hattı bu gemilerin devriye turlarıyla önlenmeye çalışıldı ve bir mavna batırıldı. Hava ve topçu bombardımanı, 1941 yılının Ağustos ayından itibaren sürdürülmüştür.
Hitler'in emriyle, kent savunması dışında kalan belirli tarihi önemdeki binalar yağmalandı ve sonrasında imha edildi. Birçok sanat yapıtı Nazi Almanyası'na taşındı. Leningrad'da pek çok tesis, fabrika, okul, hastane, ulaşım tesisi, üç havaalanı, demiryolu hatları ve diğer altyapı sistemleri 872 gün süren kuşatma sırasında, hava akınları ve uzun menzilli topları bombardımanıyla imha edilmiştir.
Alman planları
Mareşal von Leeb komutasındaki Kuzey Ordular Grubu'nun ilk hedefi Leningrad'dı. Von Leeb'in planı, ilerleyip kenti kuşatmaktı fakat sert Sovyet direnci nedeniyle Hitler, Kuzey Ordular Grubu'nun zırhlı parçası olan 4. Panzer Grubu'nu başka yöne kaydırdı. Bu durumda von Leeb, Ladoga Gölü'ne ulaştığında kenti kuşatmakta zorlanmıştır ve Mareşal Mannerheim komutasındaki Fin kuvvetlerinin Leningrad'ın doğusundaki Svir Nehri'ne ulaşmasını beklemek gerekmiştir.
Alman kuvvetleri Leningrad'ın güney kesimindeki bölgeleri işgal ederken Fin kuvvetleri, kentin kuzey kesiminde mevzilendi. Fin ve Alman kuvvetleri kenti kuşatarak dışarıyla olan bağlantısını kesmeyi amaçlamışlardı. Böylece kentin dışından muhasarası sürdürerek, kente gıda ve her türlü ihtiyaç maddesinin girişini engelleyeceklerdi.
Leningrad bölgesindeki tahkimat
Leningrad şehir yönetimi Temsilciler Konseyi, 27 Haziran 1941'de sivil halktan "ilk tepki grupları" düzenledi. İzleyen günlerde kentteki tüm sivil nüfus tehlikeden haberdar edilmişti ve bir milyonun üzerinde kentli, savunma tertibatı inşaasında çalışmak üzere seferber edildi. Bir sivil direniş hareketi olarak, kent çevresinde kuzeyden ve güneyden düşman kuvvetlerinin yaklaşmasını önlemek üzere birkaç hat halinde savunma düzeni inşa edildi.
Kentin kuşatılması
Doğu Prusya'yı hızla geçen 4. Panzer Ordusu, Pskov üzerinden Luga ve Novgorod'a ulaştı. Bu bölge, Leningrad'ın operatif menzili içindedir. Fakat kentin güneyinde inatçı bir direnişle durduruldu. Kısa süre sonra geriden gelen 350 bin kişilik kuvvetlerle birlikte Alman 18. Ordu'sunun baskısıyla Sovyet Kuzeybatı Cephesi kuvvetleri Leningrad yönünde geri çekildiler. Ostov ve Pskov'u 10 Temmuz'da alan 18. Ordu, Narva ve Kingisepp'e ulaştı ve Luga hattından Leningrad yönünde ilerlemesine devam etti. Sonuçta Leningrad, Finlandiya Körfezi ile Ladoga Gölü arasında kuşatılmış oldu. Fin ordusunun, Ladoga'nın doğu kıyıları boyunca güney yönünde ilerlemesi önceden bekleniyordu.
Savaş düzeni
Harekâta katılan birlikler,
Alman kuvvetleri, Fin kuvvetleri, Mareşal Mannerheim komutasındaki 1., 2. ve 4. Fin Kolorduları
Sovyet kuvvetleri,
Leningrad savunmasına daha sonra katılan Sovyet birlikleri 14. Ordu ve 7. Ordudur. Bu ordular ilk evrede sırasıyla, Murmansk ve Ladoga Karelya savunmalarında bulunmuşlardı. 8. Ordu, başlangıçta Kuzeybatı Cephesi'ne bağlıydı ve Baltık'a geri çekildi,
Murmansk ile Leningrad bölgesindeki tüm olayları Cephe karargahının kontrol etmesi güçleştiğinde 23 Ağustos'ta Kuzey Cephesi, Leningrad Cephesi ve Karelya Cephesi olarak iki Cepheye ayrılmıştır.
Leningrad'ın kuşatılması
Hitler, 6 Ağustos'ta emrini tekrarladı, "Önce Leningrad, İkinci olarak Donets Havzası, üçüncü olarak Moskova." Finlandiya Körfezi ile İlmen Gölü bölgesinde Ağustos 1941 ile Ocak 1944 ayları arasında Alman Leningrad kuşatmasını ilgilendiren bir durum yoktu. Kuzey Atlantik konvoyları, kuzey yolunu izleyerek seferlerini sürdürdüler.
Fin istihbaratı Hitler'e önemli ölçüde yardımcı olmuştur. Fin istihbaratı, Sovyet askeri kodlarının bir kısmını kırmıştı ve onların düşün düzeyli iletişimini okuyabilmekteydiler. Hitler de sürekli olarak onlardan Leningrad'la ilgili istihbarat istemiştir. Fin silahlı kuvvetlerinin Barbarossa Harekâtı'ndaki rolü, Hitler'in 21 Sayılı Emir'iyle düzenlenmiştir. Buna göre "Tüm Fin Ordusu, Alman ordularının kuzey kanadı tarafından yapılacak ileri hareketle uyumlu olarak, batı yönünde ya da Ladoga Gölü'nün her iki yanından taarruz ederek, Rus kuvvetlerinin olabildiğince fazla bölümünü bağlamak görevi üstlenecektir." Alman kuvvetleri 30 Ağustos 1941'de Neva Nehri'ne ulaştıklarında, Leningrad'ın son demiryolu bağlantısı kesilmiş oldu. Kentin son kara bağlantısı 8 Eylül 1941 tarihinde, Alman kuvvetlerinin Orehovets'de Ladoga Gölü'ne ulaşmasıyla kesildi. Aynı tarihte kentin bombardımanı 178 yangına neden oldu. Aynı gün, Hitler adına General Alfred Jodl tarafından imzalanan bir emirde, kentin can ve mal güvenliği, özel mülkiyet haklarının korunması gibi koşullarla teslim olma taleplerinin kabul edilmeyeceği bildirildi.
Finlandiya ve Almanya
Fin kuvvetleri 1941 yılı Ağustos ayında Leningrad'ın kuzey banliyölerine 20 km. yaklaşmış, kenti kuzey yönünden tehdit altına almışlardı. Öte yandan Ladoga Gölü'nün doğusuna, Karelya'ya ilerleyerek kenti doğudan da tehdit eder duruma geldiler. Ancak Fin kuvvetleri Leningrad banliyölerinin birkaç kilometre dışında, Karelyan Kıstağı'ndaki eski Sovyetler Birliği - Finlandiya sınırında durduruldular. Fin kurmayı, Almanların Leningrad'a hava taarruzları yapılması yönündeki talebini geri çevirdi ve 7 Nisan'da ulaşmış oldukları, Leningrad'ın 160 km. kuzeydoğusundaki Svir Nehri'nden daha güneye ilerlemediler. Güneydoğuda Alman kuvvetleri 8 Kasım 1941'de Tikhin'i aldı. Ancak, Svir Nehri'ndeki Fin kuvvetleriyle temas sağlamak için kuzey yönünde ilerleme başarılı olmadığından kuşatma tamamlanamadı. Bir ay sonra 9 Aralık 1941'de Sovyet Volkhov Cephesi kuvvetlerinin bir karşı taarruzuyla, Alman kuvvetleri Tikhvin mevzilerini terk ederek Volkhov Nehri'ne çekildiler.
Leningrad harekâtı dolayısıyla Almanya, General Mannerheim'i Demir Haç'la ödüllendirdi. Alman Genelkurmay Başkanı Jodl, General Mannerheim'e Helsinki'de düzenlenen ödül töreninde Hitler'in kişisel mektubuyla madalyayı getirdi. Mannerheim, daha sonra Hitler'le bir buluşmasında bu madalyayı takmış ve çekilen fotoğrafta bu madalyayla görünmüştür. General Jodl'un Helsinki'ye gelmekteki esas nedeni, Fin kuvvetlerinin ileri harekâta devam etmesi yönünde Mannerheim'i ikna etmekti. Finlandiya Başbakanı Ryti, 1941 yılında Fin Parlamentosu'nda yaptığı çeşitli konuşmalarda, bu savaşın amacının doğuda toprak kazanmak ve "Büyük Finlandiya"yı kurmak olduğunu ilan etmiştir. Ancak savaştan sonra, 24 Ağustos 1941 tarihinde Mareşal Mannerheim'i karargahında ziyaret ettiğini açıklamış ve şunları söylemiştir. "Almanlar, bizim eski sınırı geçip Leningrad yönünde taarruza devam etmemizi istediler. Ben, Leningrad'ı almanın bizim hedefimiz olmadığını ve bu işin içinde yer almamamız gerektiğini söyledim. Mannerheim ve Savunma Bakanı Walden, benimle aynı fikri kabul etti ve Alman tekliflerini reddettiler. Sonuç, çelişkili bir durum: Almanlar Leningrad'a kuzeyden ilerleyemedi." Daha sonra Fin mevzilerinden Leningrad'a yönelik sistematik bir topçu ateşi ya da hava bombardımanı olmadığı açıklanmıştır.
Yine de Fin ordusu mevzilerinin yakınlığı ve Fin taarruzu tehdidi, kent savunmasını güçleştirmiştir. Bir noktada, Cephe Komutanı General Popov, Alman ordularına karşı kullanmak için, ihtiyatlarını Fin ordusu karşısında kullanamadı. Çünkü bu ihtiyatlara, Karelyan Kıstağı'ndaki Sovyet 23. Ordusu'nun takviyesi için ihtiyaç vardı. Mareşal Mannerheim 31 Ağustos 1941'de, Fin ilerlemesi Finlandiya Körfezi ve Ladoga Gölü sahillerinde 1939 yılı sınırına ulaştığında taarruzların durdurulması emri vermiştir. Daha sonraki Fin taarruzları sadece Beloostrov ve Kirjasalo kesimindeki girintiyi daraltmak için sürdürüldü. Bu girinti, Finlandiya Körfezi sahillerindeki ve Vuoksi Nehri'nin güney kesimindeki Fin mevzilerini tehdit eder durumdaydı.
Eylül ayının ilk günlerinde Fin kuvvetlerinin ulaştığı hat, General Popov'a Kızıl Ordu üzerindeki baskıyı azaltmayı deneme fırsatı verdi, iki tümeni Eylül ayının 5'inde Alman mevzileri karşısına aktardı. Ancak aynı yılın Kasım ayında Fin kuvvetleri Leningrad yönünde Sestra Nehri'ni geçerek yeniden ileri harekete giriştiler. Fakat Leningrad kuzey banliyölerinden 20 – 25 km. ilerideki Sestroretsk ve Beloostrov yerleşimlerinde yeniden durakladılar. Bu ileri hareket hakkında Fin kaynaklarında herhangi bir bilgi olmadığı gibi, bu tarihlere ilişkin kayıp raporlarında olağan dışı bir kayıp kaydı bulunmamaktadır. Diğer yandan Sovyet kuvvetleri, Lempaala Gölü'nün bir kilometre ilerisindeki bir tepeyi 8 Kasım gecesi ele geçirdiler. Fakat Fin kuvvetleri, bu tepeyi ertesi sabah geri aldılar. Daha sonra, 1942 yazında Ladoga Gölü'nde görev yapan Fin filosu Fin, Alman ve İtalyan gemilerinden oluşturulmuş ve Fin komutasına verilmişti. Bu filoya verilen görev, gölde devriye gezmek ve gölün güney kesiminde Leningrad'ın deniz yolundan ikmalini engellemektir, bir bakıma kentin göl tarafından ablukaya alınmasıdır.
Savunma harekâtları
Başlangıçta Leningrad savunmasını Mareşal Kliment Voroşilov komutasındaki Leningrad Cephesi üstlenmiştir. Cephe, Finlandiya Körfezi ile Ladoga Gölü arasında konuşlanmış olan 23. Ordu ile Körfezin batı kesiminde bulunan 48. Ordu birliklerinden oluşmaktaydı.
Kuşatma
Velkhov Cephesi ile Eylül 1941 itibarıyla temas kopmuştu ve savunma bölgesi dört ordu tarafından tutulmaya başlandı. Bu ordular, kuzey kesimde 23. Ordu, batı kesimde 42. Ordu, güneyde 55. Ordu ve doğuda 67. Ordudur.
Leningrad karşı kuşatma harekâtlarının bir bölümünü oluşturmuştu ve bu operasyonlar General Andrey Jdanov, General Voroşilov ve Aleksey Kuznetsov'in komutasında sürdürüldü. Ek askerî harekâtlar, Baltık Filosu kuvvetleriyle koordineli olarak genel komutan General Vladimir Tribuz komutasında sürdürüldü. Kentte kuşatma altındaki sivillerin kurtarılmasına yönelik esas askeri katılımlar, V. Baranovski, S.V. Zemlyanichenko, P.A. Traynin ve B.V. Khoroshikhin komutasındaki Ladoga Filotillası tarafından üstlenilmiştir.
Bombardıman
Alman kuvvetleri, kenti büyük ölçüde kuşatmışlardı ve Leningrad ve çevre yerleşimlerine ulaşan tüm ikmal hatları kesilmişti. Mihver kuvvetleri, Mareşal Jukov tarafından düzenlenmiş olan savunma karşısında taarruzlarından sonuç alamamış ve kent, 872 gün süreyle kuşatma altında kalmıştır.
Kente yönelik topçu bombardımanı 1941 yılının Ağustos ayında başladı ve yoğunluğu, yeni silahların bölgeye getirilmesiyle, 1942 yılı boyunca arttı. 1943 yılı boyunca da bombardıman artarak devam etti.
Buna karşı, Sovyet Baltık Filosu hava unsurları, kuşatma boyunca 100.000 üzerinde çıkış yaparak savunmayı desteklediler. Yine kuşatma süresi boyunca Alman topçu ateşleri ve hava bombardımanı, 5.723 sivilin ölümüne ve 20.507 sivilin de yaralanmasına yol açmıştır.
İkmal hattının güvenliği
Kızıl Ordu için Leningrad'ı kaptırmamak yaşamsal önemdeydi. Bunun için de kentteki yaşam ve savunma açısından çok önemli olan ikmal malzemesi gelişini sağlamak gerekmektedir. Bu ikmal malzemesinin kente akışı, büyük ölçüde dışarıyla olan ulaşım hattının güvenliğine bağlı idi. Bu ulaşım hattı, Ladoga Gölü'nün güney kesimi olmuştur. Kış aylarına göl yüzeyi donduğunda kara taşıtlarıyla, sıcak ve ılık aylarda ise deniz ulaşım araçlarıyla ikmal sağlanmaya çalışılmıştır. Hattın güvenliği, Ladoga Filosu, Leningrad PVO Kolordusu ve güvenlik birimleri tarafından sağlanmıştır. Bu ikmal hattı aynı zamanda kentten sivillerin tahliyesinde de kullanıldı. Bunun nedeni, savaşın ilk kışının kaosunda herhangi bir tahliye planının mevcut olmamasıydı. Kuşatmanın tamamlanmasından, Ladoga Gölü'nün ulaşıma elverişli bir donma düzeyine geldiği 20 Kasım 1941 tarihine kadar kent, tam anlamıyla açlıktan kırılmıştır.
Bu ikmal hattına, doğal olarak Yaşam Yolu adı verildi. Ve oldukça tehlikeli bir yoldur. Araçlar için kara saplanma ya da Alman bombardımanıyla buzun kırılma riski vardır. Bu yolu kullanmanın, özellikle kış aylarında yüksek bir bedeli olmuştur. Bu nedenle kentin bu tek ikmal ve tahliye yolu, "Ölüm Yolu" olarak anılmaya başlandı. Ancak bu can damarı, kente en önemlisi gıda maddelerinin gelişini ve sivillerin tahliyesini sağlayarak direnişin sürdürebilmesine de olanak vermiştir.
Sinyavin Harekâtı
Kızıl Ordu, 1942 yılı sonbaharı başlarında kuşatmayı kırma amaçlı bir operasyona girişmiştir. Operasyona, Sinyavin Harekâtı kapalı adı verildi. Aynı sırada Alman tarafı, "Operation Nordlicht" (Kutup ışıkları) kapalı adıyla bir Harekât hazırlığı içindeydi. Sivastopol Kuşatması sonrasında boşa çıkan birlikler, bu Harekâtta kullanılmak üzere bölgeye intikal ettirilmiştir. Çatışmalar başlayana kadar her iki taraf da birbirinin hazırlıklarının ve hesaplarının farkında değildi.
Kızıl Ordu, Sinyavin Harekâtı'na 27 Ağustos 1942'de başladı. Fakat öncesinde Leningrad Cephesi, 19 Ağustos'tan itibaren küçük çaplı bazı taarruzlara girişmişti. Başarılı bir biçimde gelişen Sovyet taarruzu, Alman kuvvetlerinin "Nordlicht" planını uygulamasını engelledi. Alman kuvvetleri, Kızıl Ordu taarruzlarını karşılayabilmek için taarruz planından saparak kullanmak zorunda kaldılar. Sovyet taarruzu, başarıları sınırlı da olsa Tiger tankları ile ilk kez muharebeye tutuşmuş oldu. 2. Hücum Ordusu'na bağlı birliklerin kuşatılıp imha edilmesinden sonra Sovyet taarruzu durdu. Ancak alman Komutanlığı, Leningrad'a yönelik olarak planlanmış taarruzdan vazgeçmek zorunda kaldılar.
Teal'c
Teal'c, Yıldız Geçidi SG-1 adlı TV dizisinde bir kurgusal karakter. Christopher Judge tarafından canlandırılan karakter, Chulak gezegeninden gelen bir Jaffa savaşçısıdır. İnsan görünümünde olan Teal'c'ın karnında genetik olarak değiştirilmiş olan bölüm, bir kese Goa'uld larvalarının erişkinliğe ulaşana kadar yaşamını sürdürmesini sağlar. Bu larvalar Teal'c'e güç, sağlık ve ek yaşam süresi sağlamaktadır. 6. sezonda bulunan tretonin maddesi ile Teal'c ortakyaşamdan kurtulur ve karnındaki kese işlevselliğini yitirir. Teal'c'in en önemli özelliği, alnında bulunan ve bir zamanlar Lord Apophis'in yardımcılığını üstlendiğini gösteren dövmedir.
Teal'c'in izleyici karşısına çıktığı ilk bölüm "Children of the Gods"'tır. Dizinin 8. sezonundaki "Prometheus Unbound adlı bölüm dışında her bölümde yer alan karakter, Stargate: The Ark of Truth ve Stargate: Continuum adlı DVD filmleri ile "Reunion" ve "Midway" adlı Yıldız Geçidi Atlantis bölümlerinde de boy göstermiştir. Christopher Judge 2002 yılında "En İyi Yardımcı Dizi Oyuncusu" dalında Satürn Ödülü'ne aday gösterilmiştir.
Leningrad Kuşatması
1944
Kuşatma süresince 3.200 konut, 9 bin ahşap yapı (yangınlarda), 840 fabrika ve işletme imha oldu.
Kuşatma boyunca Leningrad
Kuşatma kentte, su, gıda ve enerji arzının kesintiye uğramasına neden olarak görülmemiş bir kıtlığa neden oldu. Kentteki kuşatma süresi boyunca 1,5 milyondan fazla asker ve sivil öldü. Tahliye edilmeye çalışılan, çoğu kadın ve çocuklardan oluşan 1,4 milyon insanın birçoğu, açlık ve bombardıman nedeniyle ölmüştür. Sadece Piskaryovskoye Anıt Mezarlığı'nda, Leningrad kuşatmasında kurban verilen yarım milyon sivilin mezarı yer almaktadır. Leningrad'daki yıkım ve insan kayıpları, Hiroşima ve Nagasaki'ye atılan atom bombalarının yol açtığı kayıpları dahi üstündedir. Leningrad Kuşatması, insanlık tarihinin en ölümcül kuşatmaları arasında görülür. Bazı tarihçiler bu kuşatmayla ilgili olarak "ırksal olarak açlıktan öldürme politikası" olarak, Soykırım kavramlarını kullanmaktadırlar.
Kuşatmanın 1941 - 1942 yılları arasında, tüm kuşların, farelerin ve evcil hayvanların yenmesinden sonra yamyamlık olaylarının görüldüğü ileri sürülmektedir. Leningrad Polis Servisi de yamyamlıkla mücadele için ayrı bir departman kurmuştur.
Kuşatma boyunca kentteki sivil halk, özellikle 1941 -1942 kışında yaygın bir açlığa katlanmak zorunda kaldı. Örneğin 1941 Kasımı ile 1942 Şubatı arasında siviller, kişi başına sadece 125 gr. ekmekle karnını doyurdu. Bu ekmek de % 50-60 oranında talaş ve başka yenemeyecek katkılardan oluşuyordu, halka yiyecek karneleriyle dağıtıldı. Bu yiyecek bile, 1942 Ocak ayının ilk yarısında sadece işçilere ve askeri personele verilebiliyordu. Şehir içi ulaşım hizmet dışıydı, ısı - 30 derecenin altındaydı. Bu koşullarda dağıtım merkezlerine olan birkaç kilometrelik mesafeleri yürümek bile çok kişi için aşılamaz bir engel oluşturuyordu. 1942 yılının Ocak ve Şubat aylarında kentte her gün 7 bin ile 10 bin arası sivil, çoğu açlıktan ölmekteydi. İnsanlar zaman zaman sokakta düşüp ölüyordu ve kentte yaşayanlar zamanla bu tür görüntülere alıştılar, günlük yaşamın bir parçası haline geldi.
Kimmerler
Kimmerler ( - Kimmérioi) MÖ 8. yüzyılın ilk yarısına kadar Kimmerya olarak da tabir edilen İdil Nehri’inden Karadeniz’in kuzeyine doğru uzanan geniş bir alanda yaşamış büyük olasılıkla Hint-Avrupa kökenli oldukları varsayılan göçebe ve savaşçı bir ulustur.
Tutarlı Yunan ve yazılı Asur kaynaklarına göre Kimmerler MÖ 8. yüzyılın sonlarından itibaren Kafkasya üzerinden Anadolu'ya taşındılar ve burada Frigya-Muşki Krallığının parçalanmasına sebep oldular ve onyıllar boyunca Küçük Asya'nın Yunan şehir devletleri, Lidya Krallığı ve Asur İmparatorluğu için bir tehdit oluşturdular.
Tarih
Kılıç kullanmada, ok atmada ve balta kullanmada ustaydılar. Kimmerlerden ilk söz eden Homeros Kimmerlerin ıssız dünyanın sisli ve karanlık ülkesinde yaşadıklarını yazar. Herodot Kimmerlerin Kuzey Pontus bölgesinden geldiğini söyler. Kimmerya, MÖ 8. yüzyılın ortalarında İskitlerin eline geçince yerlerinden olan Kimmerler büyük kafileler halinde güneye inerek Kafkaslardaki Demir Kapı ve Derbent geçitlerini aşarak (Urartu) Doğu Anadolu'ya girdiler.
At üzerinde savaşan İskitler, yaya olarak savaşan Kimmerlere karşı üstünlük sağlamışlardı. MÖ 714'te Urartu sınırını aşarak Orta Anadolu’ya doğru saldırılara başladılar. Kummuh (Adıyaman yöresi), Meluddu (Malatya), Tabal (Nevşehir - Kayseri yöresi), doğuda Şubria (Diyarbakır yöresi) ve batıda Hubuşna’ya (Ereğli) kadar yayıldılar. Kimmerler daha sonra Karadeniz'in güney kıyısı boyunca batıya ilerleyip Sinop (Sinope) civarında bir üs oluşturmuş ve Tabal'a doğru güneye yönelmişlerdi.
Kuzeyden gelen bu tehdit karşısında Muşki kralı Mita, Asur ile ittifak yapmak zorunda kalmış ise de onun bu ittifakı bile Kimmer baskısını durduramamıştır. Milattan önce 705'te Muşki kralı Mita'nın da desteğini alan Asur Kralı II. Sargon Kimmerler ile Tabal'da yaptığı savaşta ağır bir yenilgiye uğradı ve savaş alanında öldü. Muşki kralı Mita da savaştan sonra bir daha tarih sahnesinde görülmedi.
Bu zafer üzerine Kimmerler bu bölgeyi bir süre daha ellerinde tuttular; Sinop'u (Sinope) ele geçirdiler, batıda Kızılırmak’a kadar uzandılar ve Dugdamme adındaki ünlü önderlerinin komutasında Friglerin üzerine yürüdüler. MÖ 696'da Frig başkenti Gordion’u yağmaladılar. Kimmerler, Asur kralı Esarhaddon tarafından MÖ 679 yılında Hubuşna (Ereğli) mevkiinde bozguna uğratıldıktan sonra batıya yönelerek Lidya’yı tehdide başladılar.
Lidya Kralı Gigis, Asur Kralı Asurbanipal ile diplomatik ilişkiler kurup, ondan sağladığı yardımla Kimmerleri MÖ 657'de büyük bir yenilgiye uğrattı ancak Kimmerler bir süre sonra yeniden Lidya’ya saldırıp başkentleri Sardes’i aldılar. Kral Gigis savaş alanında öldü. Sardes’i yakıp yıkan Kimmerler orada kalmayarak hızla Orta Anadolu’ya döndüler. Bir bölümü kuzeybatıya doğru çıkarak Balıkesir'in Edremit ilçesine bağlı Altınoluk beldesinde, Antandros kenti çevresine yerleştiler.
Sonuçta Lidya Kralı Alyattes tarafından MÖ 595’te büyük bir yenilgiye uğratılarak Kızılırmak'ın doğusuna sürüldüler. Anadolu’da kalanlar Balıkesir'in Edremit ilçesine bağlı Altınoluk beldesinde Antandros kentinde yaşamışlardır. Diğerleri ikiye ayrılarak Asya ve Avrupa’ya dağıldılar. Batıya giden bir kol MÖ 500'e kadar Macar ovalarında yaşadı. Kırım yöresinde yaşayan Kimmerler ise MÖ 4. ve 3. yüzyıllara kadar varlıklarını sürdürmüşlerdir.
Arkeolojik araştırmalar
Kimmerler arkeolojik olarak Orta Asya ve Sibirya'nın doğusundan (bilhassa özel olarak Karasuk, Arjaan ve Altay kültürlerinden) ve gelişimine katkıda bulunmuş olan Kafkasya'nın Kuban kültüründen kaynaklı güçlü etkileri içeren, Batı Avrasya bozkırlarının Erken Demir Çağı Çernogorovka-Novoçerkassk kültürleri ile ilişkilendirilirler. Diğer bir başka görüş ise Kimmerlerin maddî olarak erken (Kelermes-Evresi) İskit kültürüne ait oldukları yönündedir.
Çernogorovka
MÖ 9 ve 8. yüzyılların başlarına tarihlenmektedir. Adını Çernogorovka köyü yakınlarındaki bir buluntu alanından almıştır. (Bahmut yakınlarındaki Siwersk kasabası) Tipik olarak, mezar tümülüsleri altında, bazen merkezi bir yeraltı dehlizi boyunca uzanan nişlerin içinde doğu-batı yönlü bodur tipi definli mezarlar bulunur. Erkek mezarların da bronzdan ok uçları, at koşum takımı ve bronz saplı demir hançerler defin kültü gereğince mezar donatıları olarak mevcuttur. Çernogorovka kültürünün metalürjisi muhtemelen Kuzey Kafkasya Kuban kültüründen etkilenmiştir.
Novoçerkassk
Novoçerkassk kültürü Tunç Çağı'nın Kiriş mezar kültüründen türemiş olup MÖ 8 ve 7. yüzyıllara tarihlenir. Tuna ve Volga arasındaki bölgede yayılım gösterir. Alçak mezar höyükleri (Kurgan) altında, batı-doğu yönelimli mezarlar tipiktir ve daha eski höyüklerde sonrası dönemlere ait yeni mezarlar da mevcuttur. Erkek mezar eşyaları, genelde savaş gereçleri olan bileşik yaylar, elmas biçimli ağızlı ok uçlarının yanı sıra demir mızraklar, kılıçlar, hançerler, topuz taş uçlu sopalar, bileği taşları ve bronz ve kemik aksesuarlı koşum takımlarından oluşur. At mezarları ise nadirdir. Kadın mezarları çoğunlukla seramik eşyaları içerir. Bireysel mezarlar, sosyal farklılıkları gösteren altın takılar da dahil olmak üzere çok zengin bir şekilde donatılmıştır. Novoçerkassk kültürüne ait bir istif yığını Gürcistan'daki Surmuşi'de bulunmaktadır. Novoçerkassk kültürü MÖ 7. yüzyılda aniden sona erdi ve ardı sıra İskitlere atfedilen buluntular geldi. Bu, Herodot'un İskitlerin Kimmer topraklarını işgali hakkındaki açıklamalarını destekleyebilir.
Kuban bölgesindeki buluntular Asur ile olan temas ve bağlantılarını kanıtlamaktadır. Kislovodsk yakınlarındaki Klin-Yar III'teki bodur tipi definli mezarlar da Asur kralları Sanherib veya Asurbanipal zamanından kalma birkaç Asur'a özgü sivri başlı koni biçimli pirinç döküm miğfer, Novoçerkassk tipi at koşumlarıyla birlikte bulundu. Paralı askerlerin mezarları veya elde edilmiş ganimetler olabilirler. Ancak Askold, sacdan perçinlendiklerine ve Yakındoğu parçaları gibi döküm yapılmadıklarına dikkati çeker ve bunların yerel üretimler olduğunu belirtir. Urartu kralı I. Argişti'nin yazıtlı bir döküm bronz miğferi, Kuzey Osetya'daki Verhnyaya Ruça'da bulunur.
Ukrayna Ulusal Bilimler Akademisi'nin üyelerinden Alman arkeolog Renate Rolle (1977), Rusya'nın güney kesimlerinde Kimmerlerin varlığını arkeolojik kanıtlar ile henüz hiç kimsenin kanıtlayamadığını savunmuştur.
Anadolu ve Kelermes evresi
Tarih Profesörü Askold İ. İvançik, Kimmerlere ait buluntuları net bir şekilde belirlemek için kuzey Anadolu'da Antik Yunan yazarlarına göre Kimmerlerin yerleştiği ve İskitlerin ise bulunmadığı bölgeleri inceledi. Norşuntepe Höyüğü'nden iki gömütü ve (Vuslat Ünal tarafından İskitlere veya Sarmatlara atfedilen Amasya'nın İmirler köyü ve yakınlarındaki iki gömütü'de (tam menşeini belirtmeden) Kimmerlere atfeder. Norşuntepe Akropolü'ndeki gömütler içinde bulunan çanak çömlekler sayesinde, MÖ 7. yüzyılın ortalarına tarihlenen bir yapı ile örtülüdür ve Gömüt III'te Urartu kralı II. Argišti'ye ait yazıtlar, birkaç Urartuya özgü dizgin gem ağzı ve Kelermes evresine özgü bir yırtıcı kafalı dizgin gem ağızlığı bulunmaktadır. Amasya'daki Kimmer buluntuları İmirler köyünden bir gömütü içermektedir ve gömüt tipik olarak Erken (Kelermes) dönemi İskit tipi silahlar ve (dizgin-gem ile at koşumlarını barındırmaktadır. İmirler'in yaklaşık 100 km doğusunda ve Samsun'a 50 km uzaklıkta bulunan bir diğer Kimmer gömütü 250 adet İskit tipi ok ucu içermektedir.
Buluntularda tipik olarak çanak-çömlek eksiktir, fakat Askold İvançik'e göre bu zaten beklenilen bir şey değildir ve atlı göçebeler tarafından yapılan yağma ve hırsızlıkların... çoğu zaman "sadece arkeolojik yöntemler ile tanımlanması zor olan yetersiz izler bıraktığını" ifade eder ve Avrupa'daki Hun ve Macar istilaları ile olan benzerliklerine dikkat çeker.
Sardis'teki görünür vaziyetteki tahribatlı bir alan Kimmerlere atfedilir, ancak az sayıda Kimmer buluntusunu içerir ve (Kelermes) İskit biçimine özgü olan kıvrılmış çift kuş başlı bezemeli halka şeklindeki kemikten bir kın ağızlığı, MÖ 7. yüzyılın Proto-Korinth seramiklerine de yol açan bir katmandan gelir. Efes'ten gelen ok uçları bazen Kimmerlere atfedilir. Ancak bunların gerçekte Kimmeryalı savaşçılardan geldikleride kanıtlanamaz. Üç kanatlı bronz'dan ok uçları Sardis, Norşuntepe gömüt-II), Nuşiyan, Boǧazköy, Ayanis Kalesi, Bastam kalesi (İran), Kayalıdere ve Samarya tapınaklarının cellalarından da bilinmektedir ve ayrıca MÖ 5. yüzyıla kadar ortaya çıktıkları da bilinir.
Nimrud'da (II. Aşurnasirpal MÖ 884-858) bulunan kabartmalardaki atlı biniciler, bazen Kimmerler veya İskitler olarak da yorumlanır, ancak Askold'a (2001) göre tipik olarak Yakın Doğu tarzında at binerler ve bu nedenle de göçebe at binicisi halkların üyeleri olarak tanımlanmamalıdırlar.
Arkeogenetik
Ekim 2018'de Science Advances'te yayımlanan genetik bir çalışma, MÖ 1000 ila 800 yılları arasında gömülü olan üç Kimmer'in kalıntılarını inceledi. Elde edilen iki Y-DNA örneği R1b1a ve Q1a1 haplogruplarına ait iken, üç mtDNA örneği H9a, C5c ve R haplogruplarına aitti.