cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ataol Behramoğlu
Hayatı
İlkokul üçüncü sınıfa kadar Kars'ta öğrenim gördükten sonra; ilk, orta ve lise öğrenimini babasının Ziraat Müdürü olarak görev yaptığı Çankırı’da tamamladı. İlk şiirleri "Ataol Gürus" adıyla Yeni Çankırı, Yeşil Ilgaz, Çağrı gibi yerel gazete ve dergilerde yayınlandı.
Gerçek şiir kimliği 1965-1971 arasında Papirüs, Şiir Sanatı, Yeni Gerçek, Yeni Dergi ve Halkın Dostları'nda çıkan şiirleriyle oluştu. Halkın Dostları'nı İsmet Özel'le birlikte çıkarmaya başlamışlardır. Fakat dergi 12 Mart askeri muhtırasının ardından kapatılmıştır. Behramoğlu'nun 1960'lar ve 1970'lerin ilk yılları boyunca Özel'le yakın bir dostluğu olmuştur. Behramoğlu'nun bu dönemde yazdığı şiirlerinde toplumcu, etkin bir edebiyat anlayışının örnekleri yer aldı. 1965'te yayımlanan “Bir Gün Mutlaka” adlı kitabı 60'lı yıllar toplumcu kuşağının manifestosu niteliğindeki şiirlerden oluşmaktaydı. Kitaplaşan ilk çevirisi “İvanov” (Anton Çehov) 1967'de basıldı. Mihail Yuryeviç Lermontov'dan ilk şiir çevirilerini de bu dönemde yaptı. Gerçekçi ve toplumcu şiir ilkelerine yönelerek şiielerini yeni tema ve biçim arayışlarıyla beslemiştir.
1970 yılında siyasi nedenlerle yurt dışında çıkan Behramoğlu, 1972'ye kadar Londra ve Paris’te yaşadı. Paris’te Louis Aragon ve Pablo Neruda ile tanıştı. Aragon’un yönetimindeki "Les Lettres Françaises"de, Abidin Dino çevirisiyle, "Bir Gün Mutlaka" dan bir bölüm yayımlandı. 1971’de Paris’te Théatre de Liberté’nin kuruluş çalışmalarına katıldı. İlk oyun "Légendes à Avénir / Geleceğe Masallar" için bölümler yazdı. 1972 yılında kurulan Barış Derneği'nin kuruluşunda yer aldı.
Sovyet Yazarlar Birliği’nin davetlisi olarak 1972'de gittiği Moskova’da yaklaşık iki yıl kaldı. Bu dönemde Moskova Devlet Üniversitesi'nde stajyer olarak Rus Edebiyatı üzerine çalıştı. Daha önceki dönemin ürünü çevirileri (Puşkin, Bütün Hikâye ve Romanları, 1972) ve yurt dışı dönemin ürünü şiirlerden oluşan üçüncü şiir kitabı "Yolculuk, Özlem, Cesaret ve Kavga Şiirleri" 1974'te Türkiye'de yayımlandı.
1974'te af yasasından yararlanarak ülkeye dönen Behramoğlu, Muhsin Ertuğrul yönetimindeki İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları'nda dramaturg olarak çalışmaya başladı. 1975'te kardeşi Nihat Behram ile çıkardıkları edebiyat-kültür dergisi “Militan” büyük ilgi gördü. Bu dönemde Ataol Behramoğlu’nun "Ne Yağmur…Ne Şiirler…(1976)", “Kuşatmada (1978)”, “Mustafa Suphi Destanı" (1979), "Dörtlükler" (1980) adlı kitapları yayımlandı.
1979'da Türkiye Yazarlar Sendikası genel sekreteri oldu. Rus aslıllı Ludmila Denisenko ile evliliğinden kızı Barış o yıl dünyaya geldi.
1980 darbesi sonrasında dramaturgluk görevinden ayrılmak zorunda kaldı. "Ne Yağmur…Ne Şiirler…"'in yeni basımının mahkemece “toplatılması ve imhası”na karar verilen Ataol Behramoğlu bir hafta göz hapsinde tutuldu; kitap daha sonra beraat etti. 1981'de "İyi Bir Yurttaş Aranıyor" başlığı altında topladığı şiirler Türkiye’de “siyasal kabare” türünün ilk örneklerinden biri olarak birçok kez izleyiciye sunuldu. Aynı yıl Yunanistan’da şiirlerinden seçmeler "Türkiye, Üzgün Yurdum, Güzel Yurdum" adıyla yayımlandı. Dünya şairlerinden Rusça, İngilizce, Fransızcadan yaptığı çevirileri "Kardeş Türküler" adlı bir kitapta topladı (1981). "Son Yüzyıl Büyük Türk Şiiri Antolojisi"'nin ilk çalışmalarına başladı.
1982'de Barış Derneği kurucu ve yöneticisi olarak tutuklandı, on ay tutuklu kaldı. Cezaevinde bulunduğu sırada, Asya-Afrika Yazarlar Birliği 1981 Lotus Ödülü'nü kazandı. 1983'te 8 yıl hapse mahkûm edildi. 1984'te ülkeden gizlice ayrılarak Fransa'ya gitti. Bir süre sonra pasaport verilmeyen ailesini de gizlice yurt dışına çıkardı.
Hayatının 1989 yılında kadar süren bu döneminde Paris Sorbonne Üniversitesi'nde Rus edebiyatı ve karşılaştırmalı edebiyat konularında lisans üstü bir çalışma yaptı. 1986'da Paris’te ressam Yüksel Aslan ile birlikte Fransızca Türk edebiyatı dergisi “Anka”yı kurdu ve yönetti. Birçok ülkede katıldığı toplantılarda konuşmalar yaptı, şiirlerini okudu.
Almanya’da "Kızıma Mektuplar" (1985), "Türkiye, Üzgün Yurdum, Güzel Yurdum" (1985) adlı şiir kitapları ve "Mustafa Suphi Destanı"nın yeni bir basımı yayımlandı. Şiirlerinden Macarcaya yapılan bir seçmeler 1988’de Budapeşte’de “Europa” yayınevince yayımlandı Antoloji çalışmalarına da devam eden Behramoğlu bu dönemde "Son Yüzyıl Büyük Türk Şiiri Antolojisi"; "Dünya Şiiri Antolojisi" (Özdemir İnce ile birlikte); "Çağdaş Rus Şiiri Antolojisi"'ni yayımladı. Ayrıca “Çehov-Bütün Oyunları (1. Cilt)”, şiir üstüne yazılarını bir araya getiren “Yaşayan Bir Şiir” (1986) ile “Eski Nisan”, “Bebeklerin Ulusu Yok” adlı şiir kitapları yayımlandı. Hakkındaki davaların beraatla sonuçlanması üzerine Haziran 1989’da Türkiye’ye döndü.
Türkiye’ye dönüşünden sonra Pendik Belediyesi’nde kültür danışmanlığı, ardından Simavi Yayınları’nda editörlük yaptı. 90'lı yıllarda “Sevgilimsin” (1993) adlı şiir kitabını ve çeşitli yazılarını bir araya getiren, "İki Ateş Arasında" (1989), "Nâzım'a Bir Güz Çelengi" (1989), "Mekanik Gözyaşları" (1990), "Şiirin Dili-Ana Dil" (1997) yayımlandı. Aziz Nesin ile ilgili anılarını "Aziz Nesin'li Fotoğraflar" (1995); yurt dışı gezi yazılarını "Başka Gökler Altında" (1996) adlı kitaplarda topladı. Vera Tulyakova’nın anılarından ve Nâzım Hikmet'in şiirlerinden oluşturduğu "Mutlu ol Nâzım" adlı bir oyunu; belgesel bir oyun çalışması olan "Lozan” adlı eseri vardır.
1995’te Türkiye Yazarlar Sendikası Genel Başkanı seçilen şair; bu görevi 1999’a kadar iki dönem sürdürdü. 2002'de Türkiye P.E.N. Yazarlar Derneği "Dünya Şiir Günü Büyük Ödülü"'nü aldı. 2008 yılında şiirlerinden geniş bir seçmeler Amerika Birleşik Devletlerinde yayınlandı. Aynı yıl kendisine Rusya Federasyonunca uluslararası Puşkin Nişanı verildi.
1992’de İstanbul Üniversitesi'nde başladığı Rus Dili ve Edebiyatı öğretim üyeliğini 2003'te aynı üniversitede doçent, 2009'da Beykent Üniversitesi'nde profesör olarak sürdürdü. Şimdi İstanbul Aydın Üniversitesi öğretim kadrosundadır. Cumhuriyet gazetesinde köşe yazarlığı yapmaktadır.KAFA Dergisinde yazıları bulunmaktadır.
2015 yılının Nisan ayında Behramoğlu'nun 50. sanat yılı sebebiyle İzmir Büyükşehir Belediyesi iki konser düzenlemiştir.
2016 yılında Beşiktaş Belediyesi, Ataol Behramoğlu'nun heykelini Beşiktaş Şairler Sofası Parkı'na dikti.
Deniz Pero
Deniz Pero (d. 15 Haziran 1995, Kirchheim), forvet mevkiinde forma giyen Türk asıllı Alman futbolcudur. 2. Lig ekiplerinden Bucaspor'da forma giymektedir.
Cem Karaca (futbolcu)
Kulüp takımları kariyeri
Bir dönem Ankaraspor'da yardımcı teknik direktör olarak çalışmıştır.
2021 yılı içinde Eskişehirspor'un teknik direktörlüğünü yapmış ekim ayında görevden ayrılmıştır.
Lethierrya
Lethierrya Leistarchini oymağına bağlı bir cinstir.
Teyla Emmagan
Teyla Emmagan, ilk kurgusal karakterini canlandıran Rachel Luttrell tarafından, bilimkurgu dizisi Yıldız Geçidi Atlantis'te yer alan Athos'lu bir kadın. Tagan'ın kızı ve bir gezegende Athos halkının lideridir. Teyla ailesini bir Wraith istilası sırasında kaybetmiştir. Ayrıca, o askeri stratejisinde yetenekli olduğu gibi bir dövüş ustasıdır ve Pegasus gökadasındaki çoğu ırk ve gezegen hakkında bilgiye sahiptir, dünya teknolojisini kullanma konusunda ise yine çok başarılıdır; bazı zamanlar John Sheppard ile sopalarla dövüşme alıştırmaları yapmaktadır.
Yıldız Geçidi Atlantis'teki rolü
Teyla Emmagan, Pegasus Gökadasında içinde çiftçilerin ve avcıların bulunduğu Athosians (Athoslular) halkının lideridir. O Tagan'ın kızıdır. Athoslular Atlantis ekibiyle ilk defa "Rising" adlı ilk bölümde karşılaştılar ve bu karşılaşma Atlantis ekibinin Pegasus Gökadasındaki ilk yerlilerle karşılaşmasıydı. Bu karşılaşmanın hemen ardından Teyla ve halkı Atlantis şehrine tahliye olmak zorunda kaldı. Belli bir süre geçtikten sonra Atlantis'te bir olay olur ve ekip Athoslulardan şüphelenirler ve Athoslular bu duruma karşılık olarak Atlantis'i terk etmeye karar alırlar ardından Atlantis'in bulunduğu gezegendeki anakaraya yerleşirler. Fakat Teyla Atlantis'te John Sheppard'ın ekibinin yanında kalmaya karar verir.
Dizinin birinci sezonunun "The Gift" adlı bölümünde, Teyla ve Atlantis ekibi, onun atalarına bir Wraith bilim insanı tarafından üzerinde deney yapıldığını öğrenir ve Teyla'nın bu sayede Wraithler'i telepatik şebeke sınırları içerisinde yaklaştıklarını hissedebilme özelliğinin vücudunda bulunan Wraith DNA'sı sayasinde olduğu ortaya çıkar ve bu DNA çok az Athoslu'da vardır.
Özellikleri
Teyla'da birçok Athoslu özelliği vardır. Ayrıca vücudunda bulunan Wraith DNA'sı sayesinde onlarla iletişim kurabilmektedir. Athoslular kendilerini her ne kadar savaşçı olarak görmeselerde, birçok dövüş becerisine sahiptirler. Athoslular'ın Pegasus Gökadasında seyahat ettikleri ve ticaret yaptıkları birçok dünya vardır; onların bu bilgileri birkaç kez gökada yolculuklarında işe yaradı. Athoslular maneviyete önem veren kişiler olarak atalarına tapmaktadırlar ve onlara adak adayıp dualar ediyorlar.
Kavramsal geçmişi
Asıl senaryoda ona Teyla Mikala deniliyordu. Kira Clavell originally auditioned for the role of Teyla, but although she caught the eye of the producers, she was not "quite right for Teyla" and was given the role of Amaterasu in the SG-1 two-parter "New Order" instead. Dördüncü sezonda Teyla'nın hamile kalmasının sebebi, Luttrell'ın gerçek hayatta hamile olmasından dolayı olmuştur.
Eskişehir ulus anıtı
Eskişehir ulus anıtı, İsmet İnönü Caddesi, İstasyon Kavşağı’nda bulunan anıt.
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi tarafından, yaptırılan anıttır. 9 Mart 2019 tarihinde Yılmaz Büyükerşen tarafından açılışı yapılmıştır. Anıtın bulunduğu meydana, 2021 Şubat ayı belediye meclis toplantısında alınan karar gereği, Ulus Meydanı adı verilmiştir.
Anıtın yapısı
Açılışında ulusun ortak değerlerine ve bağımsızlık mücadelesine işaret ettiği belirtilen anıtın en üstünde Atatürk heykeli bulunmaktadır. Bir alt kademede Cumhuriyet sonrası, eğitim, bilim, teknoloji gibi alanlardaki faaliyetleri ile modern Türkiye'yi, ilk kademede ise, Türk Kurtuluş Savaşı'nı ifade eden kabartma figürler bulunmaktadır. Anıtın yer hizasında ise, Cumhuriyet öncesi dönemi temsilen dört tarafa bakan, at üzerinde Türk büyüklerinin bulunduğu heykeller vardır.
Anıtın mimarı
Heykeller ve kabartmalar İranlı heykeltıraş Afshin Esfandyari tarafından yapılmıştır.
Selene
Selene, (Grekçe: Σελήνη, "ay") veya Mene (Grekçe: Μήνη), Yunan mitolojisindeki ay tanrıçası. Hyperion ve Theia isimli titanların kızıdır. Zeus'tan Pandia isminde kızı olmuştur. Geleneksel ilahi soyağacına göre Helios, yani güneş, Selene'nin erkek kardeşiydi. Helios gökyüzündeki yolculuğunu bitirdiğinde, Selene kendi yolculuğuna başlardı. Ayrıca şafak tanrıçası Eos da onun kardeşiydi. Roma mitolojisindeki muadili Luna'dır. Selene isminin, Yunanca kökenli "ışık" anlamındaki selas (σέλας) ile ilişkili olduğu düşünülmektedir.
Roma hakimiyeti sırasında Selene gitgide Artemis ile ilişkilendirilmeye başlanmıştır. Bu nedenle bazı yazarlar onu Artemis gibi tanımlamış ve tasvir etmişlerdir. Hatta bu nedenle Zeus veya Pallas'ın kızı olarak tanımlandığı da olmuştur. Aynı durum Helios'un Apollon olarak ele alınmasıyla da gözlemlenmiştir.
Sanat eserlerinde, Selene bir çift at veya öküz tarafından çekilen gümüş bir savaş arabasını süren, solgun yüzlü güzel bir kadın olarak tasvir edilmiştir. Sıklıkla, başında bir yarım ay ve elinde bir meşale ile bir atı veya boğayı sürerken resmedilmiştir.
Ayrıca bir efsaneye göre Selene Pandora'dan son çıkan şeyi yani umudu korumakla görevliydi. Kendisine yardımcı olarak dünyadan kızlar seçerdi. Bu kızlar, insanları dünyadaki kötülüklerden korumaya ve uzak tutmaya çalışırlardı.
Beerschot AC
KFC Germinal Beerschot, Belçika'da bulunan bir futbol kulübüdür.
Kulüp 1920 yılında Anvers şehrinde kurulup 30 Temmuz 1924 tarihinde tescil edilmiştir. Maçlarını 12.206 kişilik Olympisch Stadion stadında oynamaktadır.
Nørrebro
Nørrebro, Kopenhag’ın 10 resmi bölgesinden biri. Şehir merkezinin kuzeybatısında bulunan bölgenin adı Kuzey Kapısı’ndan (Nørreport) gelmektedir. Yüzölçümü 3,82 km2 olan ilçenin nüfusu 2009 yılı itibarıyla 71.891 kişidir. İlçenin güneydoğusunda Indre By, kuzeydoğusunda Østerbro, kuzeybatısında Bispebjerg ve güneybatısında Frederiksberg Belediyesi bulunmaktadır.
Nørrebro'da dünyanın her yerinden insanlar yaşar. 2017'de, her altı kişiden biri Danimarka vatandaşı değildir, ancak bu kişiler çoğunlukla Avrupa ülkesi vatandaşıdır (%9.4). En büyük yabancı topluluklar arasında İsveçliler (%1.0), Almanlar (%0.9), Norveçliler (%0.9), İngilizler (%0.8) ve Türkler (%0.7) yer alır.
Devrimci Halk Mücadelesi
Devrimci Halk Mücadelesi veya kısaca ELA (ΕΛΑ), 1975'te kurulup 1995'te dağılan kentsel gerilla savaşı yürüten Marksist-Leninist örgüt. Döneminde Yunanistan hükûmeti tarafından en büyük terör örgütü olarak tanımlandı. ELA, 17 Kasım Devrimci Örgütü ile birlikte Yunanistan'da komünizm mücadelesi veren en kitlesel organizasyondan biriydi.
Saif Said Şahin
Saif Said Şahin (Arapça: سيف سعيد شاهين) (d. Stephen Cherono; 15 Ekim 1982, Keiyo), Kenya asıllı Katarlı uzun mesafe koşucusu.
Devrimci Halk Mücadelesi
ELA silahlı mücadele yöntemlerinin büyük çoğunluğunu Kızıl Tugaylar'dan aldı. Örgüt yaklaşık 260 bombalama eylemini üstlendi. Bunlardan 200'ü Mayıs 1975 - Nisan 1990 arasındadır. Bu 200 saldırıdan 130'u patlayıcı bomba ve 70'i de yanıcı bomba ile gerçekleştirildi. Hedefler arasında kamu binaları, inşaat altyapıları, bakanlıklar, polis karakolları, sinemalar, özel araçlar, otobüsler ve fosseptik araçları vardı. 200 saldırının 80'i ABD 3'ü ise İsrail'e yönelikti. 1980'li yıllarda yüzlerce kişi örgüte katıldı. Yayımladığı periyodik yayınlarla olan Yunanistan'daki en üretken komünist kuruluş idi. Propaganda yoluyla etkinliğini artırmaya çalıştı. 15.000'den fazla basılan broşürler Atina mahallelerinde dağıtıldı. 17 Kasım Devrimci Örgütü ile birlikte döneminin politik ve sosyal meselelerine müdahale etmek için bombalama eylemleri düzenledi. Konferanslara ve üyeleriyle birlikte açık toplantılara imza attı, çok sayıda iş yerinde grev düzenledi, Atina ve Selanik'teki mahallelere yoğun şekilde aktif oldu.
ELA Ocak 1995'te eylemlerinin sona erdiğini açıkladı. Yunanistan hükûmeti örgütün parçalanma veya yenilgi nedeniyle değil, yönetimin verdiği siyasi bir kararın etkiliği olduğunu belirtti. 2001'den bu yana Avrupa ve ABD yetkilileri tarafından aktif terör örgütleri listelerine dahil edilmedi.
Paryetal kemik
Paryetal kemik kafatası'nın kenarlarının ve çatısının birleştiği kemiktir. Her kemik düzensiz dörtgen biçimindedir ve iki yüzeyi, dört kenarı ve dört açısı vardır. İsmi Latince pariet-(duvar)'dan gelir.
Dış Yüzey
Dış yüzey, kemikleşmenin başlangıç noktasından başlayıp tuber parietale'ye kadar devam eden konveks düz bir yapıdır.
Kemiğin orta geçişinin kemerli yönünde iki tane eğri çizgi; süperior ve inferior çizgilerdir. Gövde temporal facia ya tutunma yeri sağlar ve ikincisi temporal ve kas kökenli üst sınırı gösterir.
Bu çizgiler üzerineki kemik galea aponeurotica tarafından örtülür. Çizgilerim altında ise temporal fossa'nın bölümlerini oluşturur ve temporal kasa tutunacak yer sağlar.
Arka kısımda ve üst veya sagital kısımı yakınındaki, bir veni superior sagital sinus'e ve bazen oksipital arterin küçük bir dalını ilettiği kısım parietal foramendir. Ayrıca sürekli olarak mevcut olmayan bir yapıdır ve boyutunu önemli ölçüde değiştirir.
İç Yüzey
İç yüzey [Şek.2] konkavdır. Depresyonla ilgili serebral konvülsyonlar ve orta meningeal arterin kolları için sayısız çizgi (oluk) mevcuttur.Ikincisi olarak sfenoid açıdan ve sqamous kenarın santral ve posterior kısmından yukarya ve aşağıya uzanır.
Oluğun yanında çeşitli çöküntüler, araknoidal granülasyon için yaşlı bir insanın kafatasında iyi işaretlenmiş yerler vardır.
Kemikleşme
Paryetal kemik fetal yaşamın sekizinci haftasında parietal amniyansta görünen tek merkezi bir membrandan kemikleşmiştir.
Kemikleşme kademeli olarak merkezden kemik kenarlarına doğru, radial şekilde genişler. Açılar bu bağlamda en son oluşan kısımlardır ve buralarda fontaneller oluşur.
Ara sıra paryetal anterior-posterior sutur tarafından üst ve alt kısım olarak ikiye bölünür.
Balıkesirspor 2015-16 sezonu
Balıkesirspor 2015-16 sezonu, kırmızı-beyazlı ekibin 1. Lig'deki yirmi beşinci, tarihindeki ellinci sezonudur. Balıkesir ekibi bu sezonda 1. Lig ve Türkiye Kupası'nda mücadele etmiştir.
2014-15 sezonunda Süper Lig'i 27 puanla son sırada tamamlayan Balıkesirspor, son olarak 2013-14 sezonunda mücadele ettiği 1. Lig'e düşmüştür. Sezon öncesinde teknik direktör Cihat Arslan'ın Akhisar Belediyespor'un başına geçmesiyle birlikte, teknik direktörlük görevine Erkan Sözeri getirilmiştir.
Hong Kong Kantoncası
Hong Kong Kantoncası, Hong Kong'da yaygın olarak konuşulan Kantonca lehçesi. Makao'da da konuşulur. Hong Kongluların bu lehçeyi çoğunlukla "Kantonca" olarak nitelendirmelerine rağmen, Çin anakarasında birçok kaynakta "Hong Kong ağzı" (香港話) olarak tanımlanır.
Hong Kong Kantoncası ile Kantoncanın başlıca bir lingua franca olarak kullanıldığı komşu Guangdong eyaletinde konuşulan Kantonca (Guanco) lehçesi arasında hafif telaffuz farkları mevcuttur.
Zaman geçtikçe çok sayıda yabancı terminolojinin Hong Kong lehçesinde kullanıma girmesinin yanı sıra Hong Kong'a özgün çok sayıda yeni kelime de ortaya çıkmıştır. Hong Kong lehçesinin Guanco lehçesinden bu farklılıkları göstermesi; hem 1841 ile 1997 yılları arasında Hong Kong'un Britanya yönetimi altında olmasının, hem de Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşunun hemen ardından Hong Kong-Çin sınır kapısının kapatılmasının sonucudur.
Yabancı kökenli sözcükler
Hem Asya (özellikle Güney Çin) kültürlerinin Batı kültürleriyle bir araya gelmesi hem de şehrin önemli bir uluslararası ticaret merkezi olması, Hong Kong'daki günlük hayatı büyük oranda şekillendirir. Hong Kong kendisi de diğer kültürleri büyük oranda etkilemiştir. Bunun sonucu olarak yüksek sayıda kelime Hong Kong'da türetilip Çin anakarası, Tayvan, Singapur ve Japonya'da kullanıma girmiştir.
Hong Kong Kantoncasına girmiş yabancı sözcükler
Bazı örnekler aşağıda gösterilmektedir.
Lhostella
Lhostella Leistarchini oymağına bağlı bir cinstir.
Akyurt, Tokat
Akyurt, Tokat ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Köyün adı, 1916 kayıtlarında Akören olarak geçmektedir. Daha önceleri Sivas ilinin Yıldızeli ilçesine bağlıyken, 6 Mayıs 1974'te Tokat ilinin Merkez ilçesine bağlandı.
Coğrafya
Köy, Tokat il merkezine 35 km uzaklıktadır.
Yopie Latul
Yopie Latul (7 Eylül 1955 - 9 Eylül 2020) Endonezyalı şarkıcı.
Kariyeri
Şarkıcılık kariyerine 1982 yılında başlamış, 1986 yılında Elfa Secioria ve Wieke Gür'ün "Ayun Langkahmu" adlı single'ını çıkararak tanınır hale gelmiştir. Ayrıca Yopie, Swara Mahardhika korosuyla 1987 Endonezya Popüler Şarkı Festivali'nde seslendirdiği, Guruh Soekarnoputra'nın yarattığı "Kembalikan Baliku" adlı şarkısıyla da tanınıyor
Mercedes Aráoz
28 Temmuz 2016 tarihinden bu yana devlet başkanı Pedro Pablo Kuczynski'nin ikinci başkan yardımcılığı görevini yürüten Aráoz, 17 Eylül 2017 tarihinde başbakanlık görevini de üstlenmiştir. 23 Mart 2018 tarihinde Martín Vizcarra'nın başkan olmasıyla beraber başbakanlık ve ikinci başkan yardımcılığı görevini bırakarak birinci başkan yardımcısı olarak atanmıştır.
Yopie Latul
Ölümü
2020 Eylül başında, Yopie bir Bağımsızlık Günü etkinliğine katıldıktan sonra COVID-19 testi pozitif çıktı, daha sonra grup üyelerinden ikisi de pozitif çıktı. Başlangıçta asemptomatik olan Yopie, 7 Eylül'de Batı Cava, Cibinong'daki Sentra Medika Hastanesine kaldırıldı ve iki gün sonra 65 yaşında öldü. COVID-19 kurbanlarının cenazesi için yerel sağlık ve güvenlik protokollerine uygun olarak Doğu Jakarta'daki Ranggon halk mezarlığına gömüldü.
Mercedes Aráoz
2 Nisan 2018 tarihinde görevi ardılı César Villanueva'ya devrederek makamdan ayrılmıştır.
Globulin
Globülinler ultrasantrifüj ve elektroforez gibi metotlar ile incelendiğinde, alfa, beta ve gama denilen bölümlerine ayrılır. Bu fraksiyonların birbirine oranı organizmanın durumuna göre değişir. Hastalıklara ve hastalıkların çeşidine göre bu oran büyür veya küçülür.
Yumurtada ve sütte de bulunan globülinler, kanda litrede 32 gr kadar mevcuttur. Yumurtada ovoglobülin denilen globülinler vardır. Hayatımızda önemli rol oynarlar: Antikorlar, gama globülin fraksiyonudur ve bağışıklılığı sağlarlar. Kızıl, kızamık, çocuk felci, karaciğer iltihabı gibi hastalıkların tedavisinde bu hastalığa özel globülinler bir başka canlıda üretilerek hastaya verilir (serum olarak).
Dhondo Keshav Karve
Halk arasında Maharshi Karve olarak bilinen Dhondo Keshav Karve (18 Nisan 1858 - 9 Kasım 1962), Hindistan'da kadın refahı alanında bir sosyal reformcuydu. Hindistan'daki ilk kadın üniversitesi olan SNDT Kadın Üniversitesi'ni kurdu. Hindistan Hükûmeti ona Bharat Ratna ödülünü 1958'de, yani 100. doğum gününde vererek onu onurlandırdı.
Hint halkının sık sık Karve'ye atadığı Maharshi unvanı, "büyük bir bilge" anlamına gelmektedir.
Erken Dönemi
Dhondo Keshav Karve, 18 Nisan 1858'de Maharaştra'nın Ratnagiri semtindeki Sheravali'de doğdu. Alt orta sınıf bir Chitpavan Brahmin ailesine mensuptu ve babasının adı Keshav Bapunna Karve idi.
Kariyer
1891–1914 yılları arasında Karve, Pune, Maharaştra'daki Fergusson Koleji'nde matematik öğretmenliği yaptı.
Otobiyografik çalışmaları
Karve iki otobiyografik eser yazdı: Marathi dilinde Ātmawrutta (1928) ve İngilizce dilinde Looking Back (1936).
Popüler kültürde tasvirleri
Dr. Karve'nin Öyküsü, isimli Neil Gokhale ve Ram Gabale tarafından yönetilen 1958 tarihli bir belgesel film çekilmiştir.
Arı şahinleri
Arı şahinleri (Perninae), atmacagiller (Accipitridae) familyasından bir alt familya. Sıcak iklim kuşlarıdır. Bu gruptaki türlerin birkaçı çoğunlukla böceklerle beslenir ve arı şahinleri ayrıca yaban arısı lavralarıyla beslenir. Ayrıca bu gruptaki bazı kuşlar sürüngenlerle de beslenir.
Hildegard Lamfrom
Hildegard Lamfrom, (19 Haziran 1922 - 28 Ağustos 1984) Alman-Amerikalı moleküler biyolog/biyokimyager. Hücresiz bir bağlamda protein sentezini (translasyon adı verilen bir süreç) incelemek için tavşan retikülosit lizatını kullanan ilk in vitro translasyon sistemlerinden birinin geliştirilmesine destek oldu. Bu, bir protein şablonu olarak mesajcı RNA'nın (mRNA) varlığına ilişkin ilk doğrudan kanıtlardan bazılarının yanı sıra poliribozomların (diğer adıyla polizomlar) (aynı mRNA'ya çevrilen çoklu ribozomlar) varlığı da dahil olmak üzere alana bir dizi katkı yapmasını sağladı.
Gençliği ve eğitimi
Lamfrom, 1922'de Almanya'nın Augsburg kentinde, üç kız kardeşin (Gertrude (Gert), Boyle ve Eva) en büyüğü olarak Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Ailesi, 1937'de, 15 yaşındayken Almanya'dan Amerika'ya kaçtı ve Portland, Oregon'a yerleşti. Almanya'da bir gömlek fabrikasına sahip olan babası küçük bir şapka şirketi aldı. Bu şirket ailenin çabaları sayesinde Columbia Sportswear'a dönüştü. Kız kardeşi Gert Boyle daha sonra şirketi yönetecek ve girişimcilik simgesine dönüşecekti. Gert, ilerleyen yıllarda kız kardeşinin onuruna kanser araştırmalarına büyük miktarda para bağışı yaptı.
Mahmud Askeri ve Ayaz Merhuni
Mahmud Askeri (Farsça: محمود عسگری) ve Ayaz Merhuni (Farsça: عياض مرهوني), İran'da bir İslam mahkemesinde idam cezasına mahkûm olduktan sonra 19 Temmuz 2005 tarihinde Meşhed'de halka açık olarak asılan iki Huzistanlı genç. İşledikleri iddia edilen suç anında her ikisi de reşit olmadıkları için idam edilmeleri uluslararası hukuka aykırıydı. Askeri ile Merhuni'nin bu suçları işlemediği ve yalnızca eşcinsel oldukları için idam edildiği öne sürüldü. Bu durum Batıda protestolara yol açtı.
Hildegard Lamfrom
Gençliği ve eğitimi
Hiledgard, Portland'daki Grant Lisesi'nden mezun oldu. Daha sonra Reed College'a gitti ve tersanelerde kaynakçı olarak çalışarak eğitimini finanse etti. Reed'den biyoloji alanında lisans derecesi aldı ve Ralph Macy ile kuş sıtması üzerine araştırma yaptı. Daha sonra Oregon Eyalet Üniversitesi'nden yüksek lisans derecesi aldı. Western Reserve (günümüzde Case Western Reserve Üniversitesi) tıp fakültesine kabul edildi, ancak araştırmaya alanına odaklanmaya karar verdi. Case Western'de patolog Harry Goldblatt ile renin sistemini inceledi ve 1949'da doktorasını aldı.
Mahmud Askeri ve Ayaz Merhuni
İdamlarına gerekçe olarak, rızaî eşcinsel ilişkiler, alkol tüketimi, kamu düzeni aleyhinde cürümler, hırsızlık ve 13 yaşında bir erkek çocuğa karşı yapılan cinsel saldırı gösterildi.
Hildegard Lamfrom
Kariyeri
Lamfrom, doktora danışmanı Harry Goldblatt ile Los Angeles'taki Cedars of Lebanon Hastanesi'ne gitti. Bu hastanede beş yıl daha renin sistemini araştırmaya devam etti. 1955'te, Amerikan Kalp Derneği Bursu ile Kopenhag'ın Carlsberg Laboratuvarı'nda Linderstrom-Lang bölümünde çalışmaya gitti. 1958'de Caltech'e geçti ve burada Henry Borsook ile araştırma yaptı. Caltech'te Richard Schweet ile tavşan retikülosit lizatında hemoglobin sentezini incelemek için bir in vitro sistem geliştirilmesine yardımcı oldu. 1962'den 1965'e kadar, Francis Crick ve Sydney Brenner ile çalışarak Cambridge, İngiltere'deki MRC Laboratuvarı'nda protein sentezi üzerine araştırmalarına devam etti. Daha sonra Paris'teki Institut de Biologie Physico-Chimique'de (1965-1967) çalışmaya başladı. 1967-1970 yılları arasında Eugene, Oregon'daki Moleküler Biyoloji Enstitüsü'nde yakın arkadaşı Anand Sarabhai ile birlikte çalıştı. İkili daha sonra Kaliforniya Üniversitesi, San Diego'nun kimya bölümünde araştırma yaptı. Burada John Abelson ile tRNA sentezini incelemek için işbirliği yaptılar. 1970'lerde Lamfrom ve Sarabhai Hindistan'da uzun zaman geçirdi ve Biocenter adında bir araştırma laboratuvarı kurdu. Kariyerinin son iki yılında Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde, orta T-antijenin tümör indüksiyonundaki rolünü inceleyen Tom Benjamin ile birlikte çalıştı.
Mahmud Askeri ve Ayaz Merhuni
İdam edilmelerinden önce her ikisi 14 ay boyunca hapiste kaldı ve her biri 228 kez kırbaçlandı. İdam anında Mahmud Askeri 16, Ayaz Merhuni ise 18 yaşında idi.
Hildegard Lamfrom
Araştırmaları
Lamfrom, kariyerinin başlangıcını patolog Harry Goldblatt ile birlikte renin-antirenin sistemini incelemekle geçirdi. Daha sonra protein sentezini incelemeye geçti. Richard Schweet ile Caltech'de ve daha sonra Paul Knopf ile MRC'de çalışırken bücresiz bir bağlamda protein sentezini (translasyon adı verilen bir süreç) incelemek için tavşan retikülosit lizatını kullanan ilk in vitro translasyon sistemlerinden birinin geliştirilmesine destek oldu. Böylece alana bir dizi katkı yapabildi. Farklı hayvan hücrelerinin bileşenlerini karıştırarak ve koyun ribozomlarının (protein üreten kompleksler) tavşan hemoglobini yapabileceğini ve bunun tersini göstererek, mesajcı RNA'nın varlığına ve hangi protein ribozomlarının belirlenmesindeki rolüne dair ilk doğrudan deneysel kanıtlardan bazılarını sağladı. Bu çalışmalar aynı zamanda poliribozomların (diğer adıyla polizomlar) (aynı mRNA üzerinde çevrilen çoklu ribozomlar) varlığını da gösteriyordu. Kariyerinin son iki yılında, Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde, orta T-antijenin tümör indüksiyonundaki rolünü inceleyen Tom Benjamin ile birlikte çalıştı.
Mahmud Askeri ve Ayaz Merhuni
Siyasî tepkiler
Söz konusu idam, hem Uluslararası Af Örgütü gibi uluslararası insan hakları örgütleri hem de eşcinsel örgütlerinden protestolarla karşılandı.
ABD Kongresi üyesi Tom Lantos, idamı uluslararası hukuka aykırı bir eylem olarak nitelendirdi. Tom Lantos'un açıklaması şöyledir:
Hildegard Lamfrom
Kişisel hayatı ve ödülleri
Lamfrom, hayat arkadaşı Anand Sarabha ile Hindistan'da tanıştı. Çiftin ağırladığı sanatçılar eşsiz işbirliklerine imza attı. Lamfrom, 28 Ağustos 1984'te La Jolla, Kaliforniya, ABD'de dokuz aylık bir sürecin sonunda beyin tümöründen dolayı öldü.
Mahmud Askeri ve Ayaz Merhuni
Siyasî tepkiler
"Bu mide bulandırıcı olay, İran hukuk sistemindeki ciddi eksikliklere parlak bir ışık tutmaktadır. Bir ülkenin yasalarını hangi yasal kaynaklara veya geleneklere dayandırdığı önemli değildir, öfkeli bir kalabalığın ortasında insanları kırbaçlayıp infaz etmek için hiçbir gerekçe yoktur. Özellikle küçük yaştaki hükümlüler suç işleyip işlemediklerine bakılmaksızın uluslararası hukuka göre korunmaktadır. Görünüşe göre yetkililer eşcinselliğe karşı besledikleri derin bağnazlık duyguları üzerinde oynamayı seçtiler."
Hildegard Lamfrom
Kişisel hayatı ve ödülleri
Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi (OHSU), 2015 yılında onuruna bir biyokimya binasına adını verdi. OHSU'nun Knight Kanser Enstitüsü, Hildegard Lamfrom Araştırmacı Akademisyen Ödülleri'ni erken evre kanser araştırmacılarına, Columbia Sportswear CEO'su olan yeğeni Tim Boyle ve eşi Mary tarafından kurulan bir bağışla finanse ediyor. 2010 yılında kız kardeşi Gert Boyle, Hildegard'ın onuruna okula 100 milyon dolarlık anonim bağışta bulundu. Gert, Tim ve Mary Boyle, OHSU Knight Kanser Enstitüsü'nde Hildegard Lamfrom Endowed Chair in Basic Science'ı kurmak için 2,5 milyon dolar bağışladı. Hildegard, Brian Druker dahil genç bilim adamları için etkili bir akıl hocası olarak anılıyor. Tim ve Mary, 2014 yılında, onuruna bir mentorluk fonu oluşturmak için Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi'ndeki (OHSU) Knight Kanser Enstitüsü'ne 10 milyon dolar bağışladı.
Mahmud Askeri ve Ayaz Merhuni
Siyasî tepkiler
Bazı İranlı siyasetçiler, her ikisinin de uluslararası hukuka aykırı olmayan suçlardan dolayı idam edildiklerini itiraf etmiştir. Meclis üyesi Ali Asgari, mahkeme kararını savunarak insan hakları örgütlerinin yaptıkları eleştirileri reddetti. Ali Asgari'ye göre:
"Bu iğrenç suçlular, iğrenç suçlarını işleyebilmek için yeterince yaşlı: Alkol çalıp içmişler ve eşcinsel ilişkiye girdiklerini itiraf etmişler; bu hukukun tam gücü gerekir. Her ikisi halka açık olarak asılmayı hak etmişler."
Kültürel tepkiler
Pet Shop Boys, Mayıs 2006'da piyasaya sürdükleri Fundamental albümünü, bu asılan iki gence adadı.
2007 Berlin Film Festivali'nin Teddy Award'ında bu gençlerin idamı bir rol oynamıştır.
Perde Açılıyor
All About Eve, (Perde Açılıyor) Joseph L. Mankiewicz'in yazıp yönettiği 1950 yapımı bir ABD filmidir. Yaşı ilerlemekte olan ünlü Broadway yıldızı Margo Channing 'i canlandıran Bette Davis ile onun tiyatrocu olma aşkıyla kıvranan genç hayranı Eve Harrington rolündeki Anne Baxter'ın başrolü paylaştığı filmde, genç Marilyn Monroe'un da küçük bir rolü vardır.
All About Eve, 23. Oscar ödüllerinde 14 dalda ödüle aday gösterilerek rekor kırmış ve bunların altısında Oscar ödülü kazanmış bir yapımdır.
Konu
Margo Channing, (Bette Davis) ilerleyen yaşını yavaş yavaş belli etmeye başlamış, ününün doruğunda bir Broadway yıldızdır. Sevildiğini bilse de kendisinden sekiz yaş genç olan yönetmen sevgilisi Bill (Gary Merrill) ile olan ilişkisinin geleceğinden endişe etmektedir. En yakın dostları ise Margo'nun oynadığı pek çok oyunun da yazarı olan Lloyd Richards (Hugh Marlowe) ve karısı Karen (Celeste Holm)'dır.
Eve, bir gece dairesine geri döndüğünde içeriye gizlice sızmış genç bir hayranı ile karşılaşır. Phoebe adlı bu genç kız, Eve için her şeyi yapmaya hazırdır. Eve'in görmediği bir anda -Eve'in daha önce Margo'ya yaptığı gibi - onun elbisesi ve ödülü ile aynanın karşısında geçip kendini izler. Phoebe'nin aynada çoğalan görüntüsü ile filmin sonlandığı bu noktada, Margo'nun başına gelenlerin Eve'in başına da geleceğini ve Broadway'de bu akışın hep sürüp gideceğini anlarız.
ABD Ulusal Film Arşivi
"All About Eve", 1990 yılında Kongre Kütüphanesi tarafından "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek ABD Ulusal Film Arşivi'nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir.
Zincir dikiş
Zincir dikiş, zincir desen formunda ilmik dikiş serisinin dikiş ve nakış tekniğidir. Zincir dikiş, günümüzdeki en eski örneği Çin'in MÖ 5.-3. yüzyıla tarihlenen ipek iplikten yapılma nakış işidir. Elyapımı zincir dikiş nakışı kumaş katmanı üzerinde bir defadan fazla geçmesini istemez. İğne, kumaş üzerinde çıktığı noktaya yakın yerden batırılır ve kumaş üzerinden ilmiğin ortasından yukarı çıkartılarak bir zincir oluşturulur. Bu böylece devam ettirilir. Kumaş üzerinde kabartmalı bir şekil elde edilmiş olur.
Zincir dikiş ayrıca kasnak dantel, iğnedantel, kroşe ve makreme yapımında kullanılır.
El nakışı
Zincir dikiş ve onun değişik biçimleri pek çok kültürlerin nakış geleneklerinin temelidir. Örnek olarak Keşmir'in numdahları, İran'ın Resht işi, Orta Asya'nın suzanisi, Macaristan'ın Kalotaszeg'i,, Jacobean nakış ve crewelişi.
Makine dikişi ve nakış
Zincir dikiş, başlangıçta dikiş makinelerinde kullanıldı. Çünkü bu dikiş kumaştan kolayça sökülmez fakat bunun yerini kısa süre sonra mekik dikişi aldı. Mekik dikişi kumşın altından ve üstünden olmak üzere iki iplik alır. Bu dikiş tekniği endüstriyel amaçlar için torba ağzını bağlamada kullanıldı.
Zincir dikişdeki makine dikişi, perdelerde, yatak çarşaflarında, masa örtülerinde bulunur.
Takımyıldız
Takımyıldız, gökyüzünün (veya gök kürenin) bölündüğü 88 alandan her birine verilen isimdir. Terim genellikle, yanlış bir biçimde, görünüşte birbiriyle ilgili gözüken yıldız gruplarını tanımlamak için kullanılır.
Eski gök bilimciler bu şekilleri efsanelerdeki belirli hayvanlara ve kahramanlara benzetmiş ve bunların tanrılarca gökyüzüne çıkarıldıklarına inanmışlardır. Takımyıldızların büyük bölümünü, eski Yunanlar ve Romalılar adlandırmıştır, ama onlar da bu adları Babilliler'den almış olabilirler. Takımyıldızların oluşturduğu bu şekiller geceleri gökyüzünde incelenecek olursa, gözlemlenen şekillerin benzetilen nesnelerle arasındaki ilişkiyi fark etmek kolay olmayabilir.
Gökyüzü ve takımyıldızlar
Takımyıldızların gece boyunca gökyüzünün gök küre kutbu adı verilen bir noktası çevresinde blok halinde yer değiştirdikleri görülür. Kuzey Yarı Küre'de bu nokta çıplak gözle görülebilen bir yıldıza çok yakındır; bu nedenle söz konusu yıldıza Kutup Yıldızı adı verilir. Birçok gece tekrarlanan bir gözlem, gökyüzü bütününün bu dönüşünün, Dünya'nın kutuplarıyla çakışan bir eksen (Yerküre'nin ekseni) çevresinde, 24 saatten biraz daha az bir sürede gerçekleştiğini gösterir. Gerçekte ise, Dünya kendi çevresinde döner. Bununla birlikte buradan, gökyüzünün, belli bir yerdeki görünümünün değişmez olmadığı ortaya çıkar; saatler geçtikçe doğuda bazı yıldızlar belirir, ufuk çizgisi üzerinde yavaş yavaş yükselir ve sonra, batıda batarak gözden kaybolur. Gökyüzünün görünümü enlemlere göre de değişir.
Yıldızları adlandırma
Takımyıldızların bazılarının ve Güneş’in kendi mitleri bulunur. Bunların ölülerin ruhu ya da tanrılar oldukları düşünülürdü. Örneğin Umacı yıldızının Gorgon Medusa’nın gözünü temsil ettiğine inanılırdı.
1603'te, Alman J. Bayer, Uranometria'sında, o zamandan bu yana evrensel olarak benimsenen basit ve akılcı bir adlandırma sistemi ortaya attı. Her takımyıldızda, en parlak yıldıza <font size="4" face="times new roman">α ile, parıltı derecesi bundan hemen sonra gelen <font size="3" face="times new roman">β ve bunu izleyen <font size="4" face="times new roman">γ ile (... vb) belirtildi. Yunan alfabesi tükendiğinde, Latin alfabesi, sonra da sayılar kullanıldı. Sonunda yalnız en parlak yıldızlar adlandırılır oldu. Astronomi aletleriyle görülebilen ve fotoğrafı çekilebilenlerin, referans kataloglarındaki sıra numaralarıyla yetinilmektedir. Bir yıldızın uluslararası adı, bunu belirten harf veya sayının arkasına, ait olduğu takım yıldızının Latince adının genitifi veya resmî kısaltması konarak elde edilir; <font size="4" face="times new roman">α Ursa Major veya <font size="4" face="times new roman">α UMa...
Takımyıldızları oluşturan yıldızların isimleri
Tüm yıldızların bir ismi vardır. Johannes Bayer yöntemi ile takımyıldızlarındaki yıldızlar tanıtıldı, J. Bayer'in yıldız atlasında onlar parlaklıklarına ya da büyüklüklerine göre Yunan alfabesi sırasıyla Yunan harfleriyle isimlendirdi. Mesela, Alfa (α) parlak ise, Beta (β) daha az parlaktır ve böyle devam eder. Buna örnek olarak Büyük Ayı takımyıldızını verebiliriz; Büyük Ayı takımyıldızın ilk yıldızı Alfa (α) Büyük Ayı, ikinci yıldızı Beta (β) Büyük Ayı, diğerleri de böyle devam etmektedir.
ILFC
International Lease Finance Corporation, ya da kısaca ILFC adı altında bilinen kuruluş, ticari uçak kiralama sektöründe, dünyanın en büyükleri arasındadır.
Takımyıldız
Takımyıldızları oluşturan yıldızların isimleri
Bu sıralamalar her zaman doğru değildir, yıldızların parlaklıkları tam olarak ölçülüp isimlendirilmemiştir ve bazı yıldızların parlaklıklarında değişkenlikler gözlemlenilmektedir. Örneğin Büyük Ayı'nın beşinci yıldızı olan Epsilon (ε) Büyük Ayı, Büyük Ayı'nın ilk yıldızı olan Alfa (α) Büyük Ayı'dan daha parlaktır.
ILFC
1973 yılında Steven F. Udvar-Hazy, Leslie ve Lou Gonda tarafından Interlease Group Inc olarak kurulmuştur. 1983 senesinde borsaya atılıp 1990 yılında American International Group tarafından hisseleri tamamen satın alınmıştır.
Dünya çapında neredeyse bütün havayolları şirketleri bu şirketin hizmetlerinden faydalanmaktadır. Şirket her türlü müşteriyi memnun etmek için, hem Airbus hem de Boeing uçakları ve dilediği jet motor üreticisini seçebilme imkanını sağlar.
Takımyıldız
Takımyıldızları oluşturan yıldızların isimleri
Daha sonralar isimlendirmede sayılar da yetersiz kalınca başka sistemler icat edilmiştir. John Flamsteed, Yunanca harfler yerine sayıları kullanmıştır ve sonraki yıldız kataloglarında genellikle takımyıldızların bir sayı sistemi olmuştur.
Takımyıldızlar
Adları Antik Çağ mitolojisinden miras kalan takımyıldızların, gökyüzünü, aralarında uzlaşmışçasına 88 bölgeye ayrıldığı kabul edilir.
İlk uygarlıklardan bu yana, gökyüzü gözlemcileri, en parlak yıldızları daha kolay bir şekilde işaretlemek için bunları, gökyüzünde çizdikleri şekillere göre bir araya getirmeyi düşündüler. Böylece; mitolojik kahramanlar, hayvanlar veya nesnelerle özdeşleştirilmiş takımyıldızlar doğdu. Takımyıldızlara, Yunan mitolojisinden alınmış adlar verme düşüncesinin, MÖ III. yüzyılda Makedonya kralı Antigonos Gonatas'ın sarayında hekim ve ozan olan Aratos'dan çıktığı sanılmaktadır. Gök kürenin kuzey yarı küresinin haritası, II. yüzyılda Ptolemaios tarafından hazırlanan ve 48 takımyıldızı kapsayan haritaya dayanır. Astronomların Güney Yarı Küre'nin gökyüzünü çok daha geç dönemlerde gözlemleyebilmeleri nedeniyle, güney takımyıldızların belirlenmesi çok daha yakın tarihlere rastlar. Bunları, XVII. yüzyılda özellikle Bayer ve Hevelius, sonra XVIII. yüzyılda Lalande ve La Caille adlandırdılar ve daha çok kuş veya bilimsel alet adları kullandılar: Tavus, Tukan, Mikroskop, Sekstant, Oktant vb.
Uzun süre takımyıldızların sınırları belirsiz kaldı. Dürbün ve teleskobun bulunmasından sonra, bu aletlerle keşfedilen çok sayıda düşük parıltılı yıldız kataloğa alınırken birtakım güçlüklerle karşılaşıldı. Bu dönemde kimi astronomlar eskileri hiçe sayarak, akıllarına estiğince yeni gök cismi şekilleri belirleme yoluna bile gittiler. Böylece, XIX. yüzyılın sonunda, 108 takımyıldız sayılıyordu ve bunların sınırları üstünde tam bir uzlaşma yoktu. 1925'ten bu yana gökbilimde dünyanın en yetkili kuruluşu olan Uluslararası Astronomi Birliği, gökyüzünü 88 takımyıldıza böldü. Bunların her biri, yalnız adını aldığı parlak yıldızlar grubunu değil, aynı zamanda, enlem ve boylamlarla da sınırlanan ve resmî olarak Latince adıyla veya üç harflik bir kısaltmayla belirtilen bir gökyüzü bölgesini de kapsar. Bu takımyıldızların en büyüğü, 1 303 derece karelik Dişi Ejderha ve en küçüğü, 68 derece karelik Güney Haçı'dır.
Gökküre ve günlük hareket
Kendimizi, yıldızların asılı olduğu ve dünyadakiyle çakışan bir eksen çevresinde 23 saat 56 dakika dönen, uçsuz bucaksız bir kürenin merkezinde yer alıyormuş varsayabiliriz.
Gözlem, gece boyunca gökkürenin, Kuzey Yarıküre'de, Küçük Ayı takımyıldızının en parlak yıldızına çok yakın olan bir nokta çevresinde, saat hareketine ters yönde blok halinde dönüyormuş izlenimi verir. Söz konusu nokta, gök kürenin iki kutbundan biridir, dolayısıyla bunun yakınında yer alan yıldıza, Kutup Yıldızı adı verilir. Gözlem, her gece aynı saatlerde tekrarlandığında, gökyüzünün yaklaşık 24 saatte başlangıçtaki görünümünü yeniden aldığı saptanabilir. Takımyıldızlar kümesinin 24 saatlik bu hareketine « günlük hareket » adı verilir. Burada, yalnızca zahirî bir hareket söz konusudur. Gerçekte Dünya, kutuplarından geçen bir eksen üstünde ve kendi çevresinde batıdan doğuya 23 saat 56 dakikada döner. Ama yıldızlar çok uzakta olduğundan, her şey sanki Dünya ile aynı eksen çevresinde, aynı periyoda, ama ters yönde 23 saat 56 dakikada dönüyormuş ve yıldızların asılı olduğu çok büyük bir kürenin merkezin-deymişiz gibi gelişir.
Günlük hareket, yıldızlı gökyüzünün görünümünü belli bir yerde yalnız saatten saate değiştirmez, aynı zamanda geceden geceye de yavaş yavaş bu görünümü dönüşüme uğratır; çünkü günlük hareket periyodu, takvim günü süresinden yaklaşık 4 dakika daha kısadır: nitekim, bir mevsimin başlangıcında saat 21.00'de doğudan doğan bir yıldız, mevsim ilerledikçe, aynı saatte gökyüzünde giderek daha yüksekte görünecektir. Gökyüzü hep aynı saatte gözlemlendiğinde, bu durumun aydan aya değiştiği açıkça fark edilebilir. Her mevsim yeni bir yıldız kümesi getirir; bunlar, doğuş ve batışları gündüze rastlamadan önce, az çok uzun bir periyot boyunca gözlemlenebilir.
Ekvator, gece boyunca tüm takımyıldızların geçişinin görülebildiği tek Dünya bölgesidir. Buradan uzaklaşılır uzaklaşılmaz, kimi yıldızlar hiç görünmez. Çünkü bunlar hiçbir zaman ufkun üstüne çıkmaz. Kutuplara yaklaşıldıkça gözlemlenebilecek gök küre parçası küçülür; ancak, gök kürenin merkezinde, yıldızların hiç batmadıkları ve bu nedenle sürekli göründükleri az çok geniş bir bölge vardır: buna « kutup dairesi » denir çünkü ufkun üstünde yer alan gök kutbunu çevrelemektedir. Kutuplarda da, ancak tek yarı küre görülebilir; diğeri daima ufuk çizgisinin altında kalır. Gökyüzünde, çıplak gözle görülebilen yaklaşık 6.000 yıldız vardır; bunların 20 kadarı çok parlaktır.
Karanlık bulut grupları
Güney Yarımkürede, Samanyolu'nun karanlık parçalarını fark etmek mümkündür. Bazı medeniyetler bu parçaları şekillerle ayırt ederlerdi ve karanlık bulut gruplarına isim verirlerdi. İnka medeniyeti Samanyolu'ndaki bu bölgeleri veya karanlık bulutsuları tespit edip onların şekillerini hayvanlarla ve mevsim yağmurlarıyla ilişkilendirdiler. Avustralya Aborijin astronomi'de Kömür Çuvalı Bulutsusu tarafından oluşan "gökyüzünde Emu kuşu" en ünlü karanlık bulut grubu anlatılmaktadır.
Gökyüzünde gök cisimlerinin yerleri nasıl belirlenir
Gök cisimlerinin gök küre üzerindeki konumunu tanımlamak için yeryüzündeki enlem ve boylama benzer koordinat sistemleri kullanılır.
Yaygın olarak kullanılan bir başka sistem, yatay koordinat sistemidir; bunun referans düzlemi, gözlem yerinin ufkuna paralel olan düzlemdir. Bu sistemde gök kürenin her noktası ufuktan yüksekliği ve Güney açısıyla işaretlenir; yükseklik söz konusu noktayı ufuktan ayıran açı, Güney açısıysa Güney doğrultusuyla yaptığı açıdır: söz konusu sistem altazimut tipi bir donanımı olan, yani yatay ve düşey eksenler çevresinde hareket edebilen aletlerde kullanılır. Ancak bir gök cisminin bu şekilde tanımlanan koordinatları belli bir yerde ve belli bir anda geçerlidir; Dünya'nın dönmesi nedeniyle sürekli olarak değişir.
Diğer astronomi koordinat sistemleri arasından Dünya'nın Güneş çevresinde dönüş düzlemi (tutulum düzlemi) ve ilkbahar noktasıyla çakıştırılan koordinat sistemi, ayrıca gökadamızın diskinin ortalama düzlemi ve bu düzlemin, gök ada merkezi doğrultusunda yer alan bir noktasına indirgenen gökada koordinat sistemi örnek gösterilebilir.
Yanılsama ve gerçek
Takımyıldızlar bir perspektif etkisinden kaynaklanır. Bunlar, birbirine yakın doğrultularda yer alan, ancak Dünyaya uzaklıkları çok farklı olan yıldızlarca çizilir. Nitekim, Koltuk takımyıldızının gökyüzünde W çizen yıldızları gerçekte 45 ışık yılıyla 700 ışık yılı arasında değişen uzaklıklarda yer almaktadır.
Takımyıldızların çoğunun yıldızı, fiziksel bir bağlantısı varmış gibi gözükse de aslında hiçbir şekilde fiziksel bağlantıları yoktur, takımyıldızını oluşturan her yıldız birbirine oldukça uzak mesafededirler. Yıldızlar gökyüzünde belirmeye başladığında, daha belirgin yıldızlar göze çarpar ve bu da bir yanılsama etkisi yaparak yıldızların sanki yan yana duruyormuş gibi gözükmesini sağlar.
Burçlar kuşağı
Takımyıldızları burçlar olarak da bilinmektedir. Bütün gökyüzü 88 burca bölünmüştür. Gökyüzünün kuzey ve güney yarı kürelerini kapsayan 88 alandan her biri, bir takım yıldızını meydana getirir. Her yıldız, galaksi veya gök cismi, takımyıldızlarından birinin alanı içinde bulunur. Kırk sekiz takımyıldızının adları ve konumları 17. yüzyılın başına kadar biliniyordu ve günümüzde de geçerliliğini korumaktadır. Geri kalan 40 takımyıldızının büyük bölümü 17 ve 18. yüzyıl astronomlarınca tarif edilmiştir. Uluslararası Astronomi Birliği (IAU)'nin 1945'teki çalışması sonucunda, bugünkü 88 takımyıldızının adı ve konumu üzerinde anlaşmaya varıldı. Halk arasında, zodyak (burçlar kuşağı) üzerinde yer alan 12 takımyıldıza ortak olarak “burçlar” adı verilmiştir. Zodyak, gökyüzünde güneş ve başlıca gezegenlerin yolu üzerinde bulunduğu tasarlanan hayali bir kuşaktır. Burçlar kuşağı olarak da bilinmektedir. Kuzey ve güney yarı küreler dahil bütün gökyüzündeki toplam takımyıldız sayısı 88'dir. Herhangi bir gecede gökyüzüne bakıldığında bunlardan 40 kadarı görüş alanımızdadır. Bu takımyıldızlarından bir bölümü, Güneş'in yıl boyunca hareket ediyormuş gibi göründüğü yol boyunca sıralanmış takımyıldızlar olup, Burçlar Kuşağı olarak adlandırılırlar. Bunların sayısı, Yılancı Burcu'nun Akrep burcuna dahil edilmesiyle 12 tanedir. Bu kuşaktaki takımyıldızlar Zodyak Takımyıldızları olarak da bilinirler. Zodyak takımyıldızlarının isimleri şunlardır: Aries (Koç), Taurus (Boğa), Gemini (İkizler), Cancer (Yengeç), Leo (Aslan), Virgo (Başak), Libra (Terazi), Scorpius (Akrep), Sagittarius (Yay), Capricorn (Oğlak), Aquarius (Kova), Pisces (Balık).
En iyi tanınan takımyıldızlarından biri Ursa Major'un (Büyük Ayı) en parlak yedi yıldızının düzeni çok çeşitli cisimlere benzetilmiştir. Bu nedenle Ursa Major takımyıldızına bugüne kadar Saban, Araba, Yedi Öküzler ve Büyük Cezve gibi çeşitli adlar verilmiştir. Orion takımyıldızı genellikle bir avcı olarak çizilmiştir. Bu takımyıldızın üç parlak yıldızı Avcı'nın Kuşağını oluşturur. Avcının iki köpeği vardır; büyük olanı Canis Major, küçük olanı ise Canis Minor'dur. Orion'un yakınlarındaki, burçlar kuşağı takımyıldızlarından Gemini yer alır. Gemini'deki (İkizler) en parlak iki yıldız, adlarını Yunan efsanesinde Zeus'un ölümsüzlük verdiği oğulları Kastor ve Polluks'tan almaktadır.
Burçlar kuşağının bir başka takımyıldızı, Herakles'in öldürdüğü Nemea aslanı olduğu varsayılan Leo'dur (Aslan). Draco (Ejderha) takımyıldızı da, adını Herakles'in bir başka kurbanı olan ejderhadan almaktadır. Orion'u öldüren akrep, Scorpius (Akrep) takımyıldızı olarak görünür. Perseus'un deniz canavarından kurtardığı karısı Andromeda ve onun annesi Cassiopeia ile babası Cepheus'un isimleri de takımyıldızlara verilmiştir.
Yıldız dizilimleri
Parlak yıldızlar, belirgin dizilimler gösterir ve bunlar sayesinde temel takımyıldızlar işaretlenebilir. Aşağıda Kuzey ve Güney gökkürelerin takımyıldız haritalarını görebilirsiniz: