cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maunatlala
Maunatlala o gapa tlotla ya temo ya Ditlhare
Motse wa Maunatlala kwa Tswapong Bokone o nnile bone bommampodi ba mo kgaisanong ya temo ya ditlhare, e e simolotsweng ke ba Ark and Mark Trust monongwaga.Ark and Mark Trust ke lekalana le le tlhokomelang bana ba masiela le dikhutsana mme le simolotse kgaisano e monongwaga, ka setlhogo se se reng Lentswe la tlholego.Motse wa Lerala o ile wa abelwa kopi o sena go ikgapela maemo a ntlha o iteisana borathana le motse wa Letlhakane bosheng. Mo godimo ga moo, kgotlana ya Segole mo Lerala e ile ya ikgapela maemo a ntlha mo dikgotlaneng tse di lesome le botlhano tsa motse wa Lerala ka go tlhokomela ditlhare.Fa a bua kwa moletlong wa ipelelo phenyo, kgosana ya kgotlana ya Segole, Kgosi Mmelesi Itshupeleng, o kgothaditse morafe wa gagwe go tshwara ka natla mo temong ya ditlhare, tse a reng ke tsone di ntlafatsang tikologo.O ile a kgothatsa batho go itirela ka diatla tsa bone, a re go supa gore lefatshe leno le tlaa fitlhelela matshego a lone a tebelopele ya 2016.Mme Dikeledi Mokome, yo e leng motlhokomedi wa dikhutsana wa mokgatlho wa Ark and Trust, o rotloeditse banni go ya go lema ditlhare tse ba tlaa bong ba di abelwa kgwedi eno e tlhola malatsi a le masome a mabedi le bobedi.A re ba tlaa sekaseka gore ba ya go di nosetsa jang ka jaana mo legatong le le fetileng, ba ne ba thusiwa ke Rre Itshupeleng Itshupeleng ka metsi a a nosetsang ditlhare tseo, ka go ne go se na metsi kwa Lerala.O tladitse ka gore banni ba kgotlana ya Segole ba abetswe ditilo di le masome a mane le borataro ke sekole se sebotlana sa Kukubjwe mo Lerala tse ba neng ba di kopile.
Monni wa kgotlana ya Segole, Diphuralelo Mokome o tshwaetse fa ba na le letlhoko la ofisi ya bodiredi le komiti e e tlaa bong e ba thusa go sekaseka se se tlaa bong se diragala kwa kgotleng ya bone.Mme Omphemetse Kootsenye, yo e leng monana yo o ithaopileng go tlhokomela ditlhare tseo, o rotloeditse batho go tswelela ka mowa wa lorato le wa boithaopo a re o fentse dikgwetlho fa a tsena ntlo le ntlwana a tlhola gore batho ba Segole ba ntse ba tlhokomela ditlhare. Mme Kootsenye o ile a fiwa kopi go mo akgolela tiro e ntle e a e dirileng.O ne a tlhalosa fa go tlaa abiwa ditlhare tse dingwe di le dikete tse tharo, di feta tse di abilweng mo legatong la ntlha ka di le sekete.
Dikgaolo tsa Aforika Borwa
Kgotlhang
Mokgatlho wa kganetso, Democratic Alliance, o re dikarolwana tse ga di tlhokege, mme di oketsa di leyara tsa golomente go sa tlhokege (magareng ga diprofense le dimasepala), mme DA e re dikarolwana tse di tloswe.
Maunatlala
Dikgoge tsa kwa ntle
Maunatlala
Noka ya Lepashe
Noka ya Lepashe  ke tlholego ya motlhala wa metsi mo Botswana. E tlhakanetse leina le motsana wa Lepashe, o mo one noka e fetlang ka one. Noka ya Lephashe e tshelegela kwa Sua Pan. Go nale mmu o o botlhokwa wa makgaripana go bapa le noka ya Lepashe.
Dipadi tse dingwe.
A. Burnham
Feshene
Feshene ke mokgwa o o tlwaelegileng ka nako nngwe bogolo jang diaparo, ditlhako, mekgabiso e e aparwang ka diaparo, go itaka sefatlhego, go iphunya mmele kgotsa fenitshara. Feshene e faphegile mme ebile ke supa mokgwa wa kapari e motho o e aparang.E kaya jalo ka fa batho ba itshupang ka teng le ka fa basegi ba diaparo ba dirang diaparo ka teng. Lefoko le le dirisiwang thata le raya feshene ke khosechumumme le kaya jalo mokgabo o o ko godimo. Dingwe tsa difeshene di bonwa bo basading le mo banneng. mme tse dingwe di kgona go aparwa ke bomme ga mmogo le borre jalo.
Feshene ya diaparo
Baeti ba mafatshe a kwa bophirima a kana ke Persia, Turkey, India kana China ba ne ba akgela thata mo go tlhokegeng ga feshene koo. Mokwaledi wa ga Shogun wa Mojapane o ne a ikgatlha ka moeti mongwe go tswa kwa Spain ka 1609 a re moaparo wa Majapane ga o ise o ke o fetoge mo dingwageng di le sekete. Mme le fa gontse jalo
Obed Itani Chilume Stadium
Lebala la metshameko la Francistown ke lebala le le dirisiwang metshameko ka mefutla mo Botswana, le le santseng le agiwa.Fa le fela ka ngwaga wa 2009,le tla bo le dirisiwa gantsi go tshameka Fa le fela ka ngwaga wa  2009, le tla bo le dirisetswa kgwele ya dinao  gape le tla  tshegetsa metshameko ya setlhopha sa mo gae sa  TAFIC. Lebala le le tla nna le nonofo ya selekanyo sa go tshegetsa batho ba le 27,000.
Le tla nna le ditlamelo tse di tona tsa tlhwatlhwa. Le nale manno a ditilo a a tlhomaganeng go ya ko godimo a le borobabongwe. Lebala le le tla tsenngwa motlho wa nnete. Mmanno a a tlotlegileng a a bidiwang "Pavilion" a tla nna le ditlamelo tsa batlotlegi tsa maemoa a ko godimo. Lebala le ke lone le le tona mo Botswana,le tla dirisediwa go tshegetsa metshameko ya tlhwatlhwa ya mafatshe e e totegang.Ke nngwe ya mabala a a fiwang tota gape a tsewa tsia ka gore toga-maano a sone ke e e kwa godimo mo lefatsheng ka bophara.
Bodulo jwa puisanyo le jwa itshidilo mmele bo tla tsenngwa mo labaleng. go solofelwa fa lebala le le tla fela ngwaga o o tlang ka kgwedi ya Hirikgong e simolola. Lebala le ke lengwe la ditlamelo tse ba lekgotla la metshameko ya kgwele ya dinao (FIFA) e ikaelelang gore le dirisewe ke ditlhopha tsa sejana sa lefatshe sa ngwaga wa 2010 pele ga metshameko.
Lerapo
Mo mmeleng wa motho fa tsholwa gona le marapo a le makgolo a le mabedi le masome a supa,,  mme bontsi jwa marapo a kopana ha motho a ntse a gola mme go sale marapo a sa kopanang a le makgolo a mabedi le borataro mo mothong yo fagare ka kgolo,  go sa balwe marapo a masesanyane. Lerapo le letona mo mmeleng wa motho ke lerapo la serope ko se tshwaraganang le noka mme le lenye ke lerapo le le mo tsebeng.
Gabane
Gabane ke legae le le mo kgaolong ya kweneng ko lefatsheng la Botswana. E dikilometara dile 15 ko bokone jwa Gaborone. Palo ya batho e ne ele 10,399 ka palo batho 2001. Palo ya batho e ne ele 14,842 ka palo batho 2011.
Ngwao Ya Gabane
Gabane o itsege thata ka moribo wa maitiso le meletlo ya tshupo tsa kapari. Motsana o, o nale bagaka ba diopedi ba le mmalwa ba akaretsa setlhopha sa Matsieng le Franco and Afro Musica. Banni ba Gabane ke barati le barotloetsi ba kgwele ya dinao. Setlhopha sa bone sa Mmamoratwa sa kgwele ya dinao ebong Uniao Flamengo Santos, ba tshameka mo phadisanyong kgolo ya metshameko ya kgwele ya dinao ya lefatshe la Botswana.
Ditlhabololo tsa motse wa Gabane
Gabane ke motsana oo gaufi le toropo kgolo Gaborone. Gabane o santse a gola jaaka go supagala matlhasedi a ditlhabologo di akaretsa dikago tsa madirelo ebong Choppies, marekisetso a leokwane.
Dintlha tsa konokono
Gabane ke legae la balatedi ba:
Barokologadi ba Ga Maotwe
Barokologadi ba Ga Maotwe ke morafe wa batswana ba ba nnang mo bokone botlhaba jwa Aforika Borwa Bane ba kgaogana le morafe wa bapedi 'Bapedi' mme ba batla boagedi kwa morafeng wa  Bakgatla Ba Kgafela.
Bane ba nna kwa motseng wa Lengwana, mme ba felela ba thibeletse mo motsebg wa Mankgopi gaufi le Ramotswa mo Botswana# Go tsweng ga bone kwa Mankgopi bane ba thibelela kwa Melorane e jaanong e leng lefelo la tlhokomelo diphologolo la Madikwe mo Aferika Borwa.
Ka ngwaga wa 1958 gotswa mo Misgund bane ba fudugela ko Pitsedisulejang yo jaanong e leng motse yo mogolo wa Barokologadi fa morafe yo mongwe one wa phuthegela kwa De Brak, Maretlwana, Sesobe, Nkaipaa, Ramotlhajwe Ramokgolela, Magong le Obakeng.
Yo o santseng ele Kgosi Kgosi Thari Maotoe ke ene yo a santseng ele kgosi ya Barokolokgadike.
Sepatela
Sepatela kgotsa Kokelo ke ditlhamelo tsa botsogo di diragalelang tengngo nale bao ba ba nag le boitsaanape jwa kalafi ka didirisiwa tsone tsa teng. Sepatela se se itsegeng thata ke sa morafe otlhe, se nale ga ba bolwetse jwa patlako ba thusetswang teng. Sa kgaolo sepatela se thusa bone ba lefelo leo, se nale didirisiwa tse di farologaneng jaaka malao a balwetse go thusa ba ba robadiwang. Dipatela di farologane go laola gore se thusa ba malwetse afe jaaka sepatela sa bana, sa tshidilo maikutlo, balwetse ba tlhaloganyo jalo jalo. Tsone dipatela tse di thusa thata batho ba lefelo leo ka madi a a ko tlase go nale sa morafe otlhe. Go nale gape sepatela sa go tlhatlhelela dithuto bogolo thata mo baithuting ba ba ithutela bongaka kgotsa ka kalafi. Mo mefuting ya dipatela go nale gape se se botlhana ka dikago le ditlhamelo ebong kokelwana. Dikokelo kgotsa dipateladi nale makalana kgotsa maphata gone mo sepateleng a thusa mo malwetse a a farogogane jaaka jwa pelo, dikaro jalo jalo  go ya ka bokgone jwa baitsaanape lo ba lekalana leo. Go be go nna gape le fa ba thusang ka tsa kalafi(diritibatsi), ko ba seipone jalo jalo.
Sepatela bontsi jwa nako ka tsa madi di thusiwa ke goromente wa lefatshe leo wa lephata la botsogo le ba mekgatlho e e ikemetseng ka nosi. Bogologolo di ne di tlhamelwa ke ba dikereke tse di farologaneng le baeteledi pele ba morafe. Maltsi a gompieon di godile dipatela ebile di nale baitsaanape ba malwetse ka go farologana go nale bogologolo ka go ne go nale baithaopi go tswa mo maphateng a ba kereke. Mme re fa go le jalo, bakereki bangwe ba ntse ba tsweletse ka go thusa mo dikokelong kgotsa dipatela le bakeresete bangwe. Se se dirwa ke gore lefoko le la kokelo kgotsa sepatela le raya ko go fiwang thuso ya botsogo, lerato le kgotlhatso ke ka moo bakeresete bangwe ba santse ba tsweletse ba moon yoo.
Setilo
Setilo gantsi se nna le maoto a le mane le fa go itshegediwang teng. Mme setilo se kgona go nna le maoto a palo tse di farologaneng go simolola ka bobedi, boraro , bone jalo jalo go laolwa ke gore ke sa mofuta ofe.
Leona Theron
Leona Valerie Theron (ea hlahileng ka la 7 Pulungoana 1966 Durban) ke moahloli Lekhotleng la Molao oa Motheo la Aforika Borwa ebile e le Lekhotla le Phahameng la Boipiletso.
Setilo
Setilo se se senang boikaego kgotsa fa o bayang matsogo teng se bidiwa sepora, kgotsa sa moretologo se laolwa gape ke boleele jwa sone kgotsa gore se thusa thata mo lefelong lefe kgotsa bo mang. Mefuta ya ditilo e e ka bonwa mo dibareng, dikoloing, difofane jalo jalo,tse dingwe ke tsa gore di dirisetswang eng, jaaka tsa digole, bana jalo jalo. Dingwe jaaka tsa bogole di nna le maotwane go dira gore go nne bonolo fa se dirisiwa kgotsa e le se se dikologang
Mo mefuteng e ya ditilo go nale gore gape se nna batho bale kae gape le modiro wa sone e le wa dilo tse di farologaneng jaaka matsela, letlhalo jalo jalo. Mme tsone tse di bidiwa dtilo tsa manobonobo
Maru a Pula School
Sekolo sa Maru-a-Pula  ke sekolo se se ikemetseng, mo dithutong tsotlhe, se se golwane se se bonwang mo Gaborone, Botswana. Se simolotswe ka ngwaga wa 1972, ebile se godile go tsweng mo setlhopheng sa baithuti ba le masome a mabedi le botlhano go ya kwa palong ya baithuti ba le makgolo a marataro le masome a matlhano. Maru-a-Pula se ruta dithuto tsa tlhwatlhwa, le baithuti ba ba kwalang ditlhatlhobo tse di tsewang tsia lefatshe ka bophara tse di akaretsang Cambridge International General Certificate of Secondary Education (IGCSE) gape le tsa GCE (ditlhatlhobo tsa legatlo la tswelelo go tsena mo Mmadikolo). E ka ne e le 25% ya baithuti ba ba nnang mo sekolong. Bontlha bongwe jwa baithuti ke Batswana,mme go fetla ba le mafatshe a le masome a mane a emetswe, go akaretsa United States, India, England, South Africa, Nigeria, China, Zimbabwe, gape le Romania.
Sekolo se se kile sa tshegetsa dikgaisano tsa World Individual Debating and Public Speaking Championships ka ngwaga wa 1999 gape sa romela ditlhopha tsa baemedi tse pedi go tsenelela dikgaisano ka ngwaga wa 2008 tsa Championships in Stuttgart.
Kamogelo ya baithuti
Sekolo sa Maru a pula se dirisa motlhale wa boleng jo bo kwa godimo mo go amogeleng moithuti go nna moithuti wa sekolo.Gore moithuti a tsene mo sekolong o tshwanetse go bo a pasitse ka maduo a a nametsang.Sekolo se se itsege lefatshe ka bophara ka jalo se se lopa gore ba ntshe maduo a a kgatlhisang gore ba kgone go amogela bauthuti ba ba le bantsi.Motho yo o batlang go nna moithuti wa sekolo o tshwanetse gore a bo a pasitse potsotherisano(Interview) ya bone ebile a nale maduo a A,B,C fela.
Mekgatlho ya Sekolo
Mo sekolong go nale metshameko ka go farologana jaaka Kgwele ya dinao le emengwe fela jalo.Baithuti ba nale bokgoni jwa go itlhophela se ba batlang go se tshameka ba lebile bokgoni jwa bone.Baithuti ba kgona go tsamaya mesepele go iteisana borathana le ba dikolo tse dingwe.Mme se tlisa botsalano fa gare ga baithuti.
Bokhutlo
Maru a pula ke nngwe ya dikolo tse di fang thuto ya maemo a ntlha mo lefatsheng la Botswana.Batho ka bontsi ba batla go tsenya bana ba bone teng mo sekolong.
Motswedi
[[Category:]]
Moreomabele
Moreomabele ke motse o o mo kgaolong ya legare mo Botswana. O dikhilomethara tse di masome a bosupa le botlhano mo bokoni jwa motse wa Palapye, go bapisa tsela e e tswang motseng wa Palapye go ya toropong ya Francistown, gape o nale sekolo se se potana. Mo palo batho ya ngwaga wa 2001 dipalo tsa motse wa Moreomabele dipalo tsa batho di ne dile makgolo a mane,masome a bosupa leboferabobedi.
Ditlhabololo di tla motsaneng wa Moreomabele
Bogosi jwa ga Mmangwato le jone bo galaleditswe thata ke Motshwaedi ka a tlhalosa gore mo dinakong tshotlhe bo ne bo mo fa tsela le thotloetso mo tsamaisong ya Kgotla."Bagaetsho re leboga go menagane Kgosi Sediegeng Kgamane le Kgosi Ntebele go re tlhatlhelela mo tsamaisong ya kgotla." Sebui sa tlotla mo moletlong o, Mokhanselara yo o itlhophetsweng, Mme Keotlogele Kerebotswe o ne a nankola ditso tsa motse wa Moreomabele.Mo tlhalosong ya ditso tsa motse Mme Kerebotse, yoo neng a emetse Mopalamente wa Serowe Bokone-Botlhaba Rre Dikgakgamatso Seretse, o ne a supa fa motse wa Moreomabele o simolotse ka ngwaga wa 1952 e le kotoisi ya maemelo a terena a mabotlana.Mme Kerebotswe o tsweletse ka gore leina la Moreomabele le tswa mo setlhareng se se neng se le mo motseng.A re popego ya setlhare seo e ne e tshwana le ya motho wa mme."Batho betsho setlhare seo se ne se na le maungo a a neng a tshwana le mabele a mosadi, ka jalo ba feletse ba re more o o Mabele ke gone motse o wa bidiwa go twe Moreomabele." Mme Kerebotswe o tsweletse k ka gore motse o simolotswe ke batho bangwe ba ba ne ba dira mo seporong ka nako e se neng se le sa ba National Railways of Zimbabwe.Mo go goleng ga motse Mme Kerebotswe a re go ne ga simologa ka kago ya letamo, sekole se botlana, kokelwana e e kwa tlase mme morago ga latela kgotla ka ngwaga wa 1996.Mme Kerebotswe o kopile ba Moreomabele gore ba amogele baagedi ba bone a supa fa phuduga ya batho e e bakwang ke ditlhabololo e tlaa ama motse wa bone."Go agwa ga Mmadikole kwa Palapye le katoloso ya moepo wa Morupule di tlaa oka batho ba ba tlaa felelang ba kopile go nna mono,' ga tlhalosa Mme Kerebotswe a kgothatsa ba Moreomabele gore ba inaakanye le dikgwebo.Tlhotloso maemo ya Kgotla ya Moreomabele e tsisitse mokwaledi le mapodisi mo motseng.Moletlo oo o ne o tseneletswe ke magosi a ga Mmangwato, badirela-puso, makhanselara, baruti le morafe ka kakaretso.
Banni ba Moreomabele le metse ya mabapi ba gakolotswe go tsosolosa letlole
A re lenaneo la teratelelo masimo le tlhoka gore masimo a a teratelelwang a bo a le dieketara tse 150 le go feta. O ba kopile gore ba dirise balemise go ba thusa ka go tlhoka go dirwa molao motheo e bile go kgonega gore ba epelwe sediba.Ba bolemise ba tlhalositse fa go rotloediwa gore 60 per cent ya balemi ba reme masimo go tla go teratelelwa, mme ba ba sa remang go tla a tswa mo molaong motheo wa balemi gore ba dire jang. Ba bile ba rotloetsa balemi go tlhokomela matamo.Mopalamente o bile a ba tlhalosetsa gore machine e e kgaolang ditlhare e teng, go tlhokega fela gore ba ba e dirisang ba lebogwe ka jaana letlole le feletswe ke madi e bile go nne le madi a a ka baakanyang machine eo fa e senyegile.Morafe mo metseng ya Mabeleapodi le Paje ba ikuetse gore ba kgaletswe, mme ba lephata la metsi ba ba solofetsa fa mo bogautshwaneng ba tla a bona metsi ka go ne ga nna le bothata mme ba bo tsibogetse. Ba dikgotla tsa Setswana ba ne ba kopa go thusiwa ka mekowakowa ya dikoloto tse di saleng di eme, fa mapodise a kgotla a kopana le a Botswana Police, mme mopalamente a ba solofetsa fa kgang eo e tsentswe leitlho go rarabololwa ka go dira dikgotla tse di itebagantseng le tsa leruo.
Dikgoge tsa kwa ntle
Botswana/Palapye-Moreomabele Botswana/Moreomabele
Mandisa Maya
Mandisa Muriel Lindelwa Maya (ea hlahileng ka la 20 Hlakubele, 1964) ke moetapele oa Aforika Borwa ea sebelitseng e le Mopresidente oa Lekhotla le Phahameng la Boipiletso la Afrika Boroa ho tloha ka la 26 Mmesa 2017.
Sefofane sa Setshaba sa Lefatshe la Bechuanaland
Sefofane se sene sa agiwa ka Phalane a tlhola gangwe ngwaga wa 1965 ka thotloetso ya madi a puso ka Johnny Gibson yo neng a tsaya tsela ya gore a ipereke mo go tsa difofane ka ba Bechuanaland Safaris. Thuso gotswa mo go ba difofane ba Boritane Autair International Airways ene ya newa, ka go bona Autair a neela ba difofane ba lefatshe la Bechunaland difofane tsa ntlha tse pedi, Douglas DC-3. Sefofane sene sa thuswa ka tsa maranyane ke ba Air Trans Africa.
Go dira ga Sefofane gone ga simololwa ka Ngwanatsele a tlhola lesome le botlhano ngwaga wa 1965, gorago ga mo lephata la difofane lene ka potlako la simolola ditiro mo Francistown lemo toropong dile supa. Mo lefatsheng ka bophara serofane se sene se tsamaya ka tselana e tswang mo Francistown goya Bulawayo mo Rhodesia le Livingstone mo Zambia, le gotswa mo Lobatse goya Johannesburg.
Sefofane se sene se fofa gotswa mo Bulawayo-Francistown-Serowe-Gaborone-Johannesburg-Gaborone-Lobatse-Ghansi ka Mosupologo; Ghansi-Lobatse-Gaborone-Serowe-Francistown ka Labobedi; Francistown-Maun-Serondellas-Livingstone-Serondellas-Maun-Francistown Ka Laboraro; Francistown-Maun-Ghansi-Maun-Francistown ka Labone; Francistown-Serowe-Gaborone-Lobatse-Johannesburg-Lobatse-Gaborone-Serowe-Francistown ka Labotlhano; le gotswa mo Francistown goya Bulawayo ka Matlhatso.
Difofane tsa Francistown-Johannesburg le Francistown-Johannesburg-Francistown dine tsa simolola nako e santse ele teng ka ngwaga wa 1966 ka Mosupologo le Labotlhano ka go latelana. Sefofane se sene sa emisa tiro ka ngwaga wa 1966 oya fifing sebo es bewa goka se boloka. Go dira ga sefofane sa Setshaba tsa Bechuanaland gone ga tsewa ke ba lephata la difofane tsa setshaba ba Botswana ka ngwaga wa 1966 o fela, yo Gibson le ene e neng ele karolo ya lephata le.
Ruth Mompati
Ruth Mompati (14 Loetse 1925 - 12 Mots'eanong 2015) e ne e le ralipolotiki oa Aforika Borwa ebile e le e mong oa baetapele ba Basali ba Mmesa ka la 9 Phato 1956.
Tsa bonyaneng le thuto
Ruth Mompati o tshotshwe ko bontlheng jwa le fatshe jwa Bokone Bophirima. Ka morago gwa go fetsa dithuto tsa gagwe tsa mophato wa borataro, a berekela lelwapa la batho ba basweu morago ga nako a tsena Tygerkloof Terachers Training College.
Tsa Tiro
Go tswa 1953 go fitlha 1961 odirile mmereko jwa motlanyi adirela Nelson Mandela le Oliver Tambo ko di ofising tsa bona tsa molao ko Johannesburg. A nna leloko la mokgatlho jwa African National Congress ka 1954 a be a kgethiwa gonna leloko la komiti jwa baakamedi ba mokgatlho jwa basadi mo setshabeng jwa African National Congress.
A tlhopiwa go nna leloko la palamente ka ditlhopo tsa ntlha tsa temokrasi tsa Aforika Borwa ka ngwaga wa 1994, a tlhomiwa moemedi wa Aforika Borwa ko Switzerland go tloga ka 1996 fo fitlha 2000, a nna matoropo wa Vryburg morago gwa go boa ko Switzerland, mme a bereka e le mookame jwa leloko jwa Umkhonto we Sizwe Veteran's Association.
Bank Windhoek
Bank Windhoek Limited, e e itsegeng ka leina la polokelo ya Windhoek , ke polokelo ya madi ya kgwebo mo Namibia. Ke ngwe ya tse di botlhano tse di letleletsweng go direla mo lefatsheng leo ke {0) polokelo ya madi ya lefatshe la Namibia, balaodi bagolo ba molao wa go go boloka madi.
Tshedimosetso
Polokelo ya madi ya Windhoek ke baabi ba dithuso tsa madi ba batona mo lefatsheng la  Namibia. , polokelo eo ke yone ya bobedi e tona mo lefatsheng la Namibia, e e itebagantseng le go tlhomamisa dithoto, tse di ka lopang  US$2.08 billion. Polokelo e e fa batho dithuso ka mefutla ka go farologana, go ya kwa dikgwebong tse di potlana go ya kwa go tse di kgolwane (SMEs) gape le tsone dikgwebo tse ditona tota. Dithuso di akaretsa dipolokelo tsa dikgwebo, dipolokelo tsa dikgwebo tse ditona, dipapadisanyo tsa madi, dithuso tsa kadimo ya madi and le gone go aba madi mo makgotlaneng, le tse dingwe fela jalo.
Mong Wa Yone
Polokelo ya Windhoekke bontlha bongwe jo bo feletseng jwa  Bank Windhoek Holdings Limited (BWHL). BWHLka boyone ke bontlha bongwe le yone jwa Capricorn Investment Holdings (CIH),e e atswang selekanyo sa 73% mo  BWHL. Capricorn ke kompone e tona e e nang le dikatso tse di nametsang mo mafatsheng a mararo a a mo kgaolong ya Borwa jwa Aferika ebong: Botswana, Namibia le Zambia.
Ka Phukwi ngwaga wa 2010,  Polokelo ya  Namibia (BON), batlhami ba melao ya go boloka madi ba ne ba ikgatlholosa kopo ya ba lekgotla la dipolokelo tsa madi la Aferika Borwa ya Absa Group go tsaya selekanyo sa  70% tsa go kopanela dipeeletso mo Capricorn Investment Holdings. BON ba ne ba tlhalosa gore 0}Absa e ne e ka nna ya amogela kitsiso ya go letlelelwa ka melawana ya bone.
Palo ya dipolokelo tsa bontlha bongwe jwa CIH e kwadilwe fa tlase.
Balaodi
Balaodi ba polokelo madi ya Windhoek go simolola ka Seetebosigo ngwaga wa 2010 ke:
Phumzile Mlambo-Ngcuka
Phumzile Mlambo Ngcuka ke ralipolotiki oa Aforika Borwa le ofisiri ea Machaba a Kopaneng, mme ha joale o ntse a sebetsa e le Motsamaisi oa Phethahatso oa Basali ba UN ka boemo ba Mongoli-Kakaretso oa United Nations.
Dijo
Dijo ke sengwe le sengwe se se jewang go tsenya dikotla mo mmeleng. Dijo di tswa mo dimeleng kgotsa mo diphologolong, mme di na le dikotla tse di botlhokwa jaaka mafura, di porotheini, di vithamini le di minerale. Sejo se jewa ke setshidi mme se tsene mo dikarolong tsa mmele go tlisa maatla le go tlisa kgolo ya mmele.
Go bona dijo ke tshwanelo ya motho mongwejaaka ha go kailwe mo International Convenant on Economic, Social and Cultural rights (ICESCR) go lemogwa gore motho mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya botshelo jo bo lolameng, go akaretsa dijo tse di lekaneng le go tlhoka go bolawa ke tlala.
Metswedi ya dijo
Dijo ka bontsi di tswa mo dimeleng. Tse dingwe di tswa ka tlhamalalo mo dimeleng mme le diphologolo ke dijo ka gore di godisiwa ka go jesiwa dijo tse di tswang mo dimeleng. Dijo tsa losika loo mabele ke tsone gantsi e leng tse di jewang thatamme e bile di fang maatla lefatshe ka bophara go feta dijo tse dingwe tse di jetsweng. Mmidi, korong le raese ka mefuta yotlhe ya tsone di balelwa go masome a ferabobedi le bosupa mo lekgolongla dijo tse di tswang mo dimeleng mo lefatsheng. Bontsi jwa losika loo mabele le le lemiwang le jesiwa diruiwa.
Dijo dingwe tse di sa tsweng mo diruiweng le mo dimeleng di akaretsa maboa. Go dirisiwa megare mengwe mme e bedisiwe le dijo tse di nang le setlhokwana sa asenejaaka borotho jo bo tsentswentsweng sebidiso, bojalwa, chesi le kombucha le madila a a tswakilweng. Mofuta o mongwe o akaretsa semela metsing se se tala jaaka sepirulina. Go na le dijo tse dingwe tse di tshwanang le matswai sebidiso sa borotho le cream of tartar a a dirisiwang go babalela dijo gore si seka tsa senyega.
Kereke (Kago)
Kago ya kereke, gantsi e bidiwa kereke ke kago e dirisiwang mo ditirelong tsa sedumedi, bogolo thata thapelo le go rorisa modimo. Kereke ke lefoko le ka puo ya dikago le dirisiwang ke Bakeresete go raya kago epe hela ya sedumedi le ha di ka tswa di dirisiwa ke ditumelo tse eseng tsa sekeresete  Ka mokgwa wa dikago wa sekeresete, kereke gantsi e agiwa ka tsela e dirang gore e sale e lebega jaaka sefaapano. e nna le boleele jo eleng bontlha bongwe ja sefaapano mme makopano a sefaapano e nne gone mo etla bong ele serala.
Palo ya matamo le mabolokelo a metsi mo Botswana
Tse di latelang ke thekegelo ya palo ya matamo le mabolokelo a metsi mo Botswana.
Tiriso ya Metsi
Metsi a a tshedisa. A nosetsa masimo a balemi; a nosetsa dijalo ebile a nosa leruo la batho ba metse-selegae; a naya boitlosobodutu; a tshegetsa go dirwa ga motlakase wa rona, ditoropo tsa rona le metse-setoropo, meepo ya rona, madirelo a rona le ditlhare le diphologolo tse e leng bontlhanngwe jwa boswa jwa rona jwa tlholego.Metsi a a ka ikanngwang, a a siameng go nowa, metsi a go tsamaisa leswe le a go boloka bophepa le metsi a go godisa dijalo a botlhokwa thata go namola khumanego mo Afrika Borweng. Go tlhabololwa ga metse-selegae le go ntshafadiwa ga metse-setoropo ka bobedi go ikaegile ka metsi gore go fitlhelelwe mekgele eo.Boikarabelo jwa konokono jwa Lephata la Merero ya Metsi le Dikgwa ke go tlhomamisa gore metsi a a lekaneng a boleng jo bo space dumelelwang a teng go kgotsofatsa ditlhoko tsa batho le go tshegetsa tlhabololo ya merero ya itsholelo le ya batho.
Tlhaloso
Lefatshe la Botswana le ntse le nosiwa metsi ke makalana a a farologaneng mo dingwageng tse di fetileng. Water Utilities Corporation e ntse e nosa ditoropo le ditoropo dikgolo. Mo godimo ga moo, e ntse e thusa Lephata la Metsi le Dikhansele tsa Dikgaolo ka bokete jwa metsi go abiwa le mafelo a mangwe a lefatshe leno. Maikaelelo a Lenaneo la go Dira Diphetogo mo Mhameng wa Metsi ke go baakanya ditsamaiso tse marara mme ka jalo go nne bonolo go isa metsi kwa bathong. Ke eng se se tlamileng gore go diragadiwe Lenaneo la Diphetogo tsa Mhama wa Metsi? Kanoko ya Lenaneo Legolo la Sechaba la Phatlalatso Metsi la 2005-2006, le ne la re go dirwe diphetogo tse dikgolo mo mhameng wa metsi, mme dingwe tsa tsone e le gore, go kgaoganngwe tsamaiso ya mhama wa metsi le makalana a mangwe a a thusang ka ditirelo. Morago ga dikanoko tse, ba ne ba gakolola gore Water Utilities Corporation e tseye tsamaiso yotlhe ya go nosa lefatshe leno. Go tla a tsewa metse efe la ntlha? Gore go tla a tsewa metse efe lantlha, go tla a laolwa ke mabaka a a farologaneng, mabaka a tshwana le gore ke metse efe e e nang le ditlamelo tse di setseng di siametswe go tsewa mme ke metse efe e ditlamelo tsa yone di sa ntseng di tshwanelwa ke go tlhabololwa seemo pele, jalo le jalo pele ga e tsewa. Metse e e nang le ditlamelo tse di e golaganyang le e mengwe le yone e ka nna ya tsewa ka nako yone eo. Thulaganyo eno e tla a dira gore dikgaolo le dikgaolo-potlana di sobokiwe di nne setlhopha mme di bo di ka tseelwa gongwe fa go ka kgonegang teng. Tsamaiso eno e tsile go goga lobaka lo lo kae? Go ya ka thulaganyo eno, Water Utilities Corporation e tla a tsaya ditsamaiso tsotlhe tsa metsi a a nowang mo Lefatsheng leno le ditirelo tsotlhe tsa metsi a a dirisitsweng mo dingwageng tse tlhano tse di tlang, go simolola ka Motsheganong 2009.
Poloka
Poloka ke motsana o o mo kgaolong ya legare mo Botswana. Motsana o o bonwa mo selekanyong sa dikhilomethara tse di lekgolo,masome a mabedi mo bokone jwa toropo kgolo Gaborone gape le dikhilomethara tse di masome a boferabobedi mo borwa-bokone jwa Mahalapye. Motsana wa Poloka o na le sekolo se se potlana,ka ngwaga wa 2001 dipalo tsa batho di ne di le makgolo a matlhano,masome borataro le boraro
Thamaga
Thamaga ke nngwe ya metse mogolo ya Botswana. Ke motse o bonwang mo kgaolong ya Kweneng. Motse o o supelwa ko botlhatsatsi fa o le mo topropo kgolo Gaborone. O baani ba ka tshwara 19,365.
Motse o o di kagantswe ke mantswe, le le tona le bidiwa lentswe la Thamaga. Thamaga ke motse mogolo wa bobedi mo kgaolong ya Molepolole. Bontsi ba batho ba motse o ke Bakgatla ba ga mmanaana, ebile ba bina kgabo.
Morafe wa Bakgatla ba ga Mmanaana ba tlile mo motseng o ka dingwaga tsa bo 1930 e le morafe o sieleng, ba tshwna le Bakgatla ba ga Mmanaana ba ba sietseng ko motseng wa Moshupa. Batho ba motse e ebong Thamaga le Moshupa o tla fitlhela ba sikana ebile ba dirisa difane tse di tshwanang. Le dikgosi tsa metse e tota di tswa mo lesikeng le le esi.
France Mabiletsa
France Mabiletsa (o tshotswe kgwedi ya Ngwanatsele a tlhola masome a mabedi le botlhano ngwaga ele wa 1962) ke mmampodi wa metshameko ya boditshabatshaba wa mabole wa bokete jo bo fa gare ebile a tswa Botswana. One a fiwa seetsele sa maemo a boraro se e leng tshipi ya ketletso ya bronze mo metshamekong ya ngwaga wa 1994 ya mafatshefatshe one a phadisanya gape ka ngwaga wa 1992 ko metshamekong ya mafatshefatshe ya selemo e e bidiwang ka sekgowa gotwe Summer Olympics.
Bojanala Platinum District Municipality
Bojanala Platinum ke nngwe ya di karolwana(districts) di le nne(4) tsa profense ya Bokone Bophirima. Setulo sa Bojanala Platinum se kwa Rustenburg. Bojanala e na le batho ba ba ka nnang 1 507 505, mme bontsi ba bona ba bua Setswana (dipalopalo tsa 2011). Nomoro ya karolwana e ke DC37.
Dimasepala tse di mabapi
Bojanala e bapile le di masepala tse di latelang:
Dimasepala tsa selegae
Karolwana e, e na le dimasepala tsa selegae tse di latelang, ka fa tlase ga yona:
Bank Gaborone
Bank Gaborone Limited, e gantsi e bidiwang Bank Gaborone, ke banka ya kgwebo mo Botswana.
Tlokweng
Tlokweng  ke motse o agilweng gaufi le toropokgolo ya Botswana, Gaborone, mo kgaolong ya borwa-botlhaba. E ka tsewa e le bontlha bongwe jwa Gaborone. Tlokweng o ka kwa ntlheng e nngwe ya noka,gape o mo tseleng e e yang kwa molelwaneng wa Aferika Borwa, molelwane o dikhilomethara tse di lesome le botlhano mo botlhaba. Palo ya batho e ne e le makgolokgolo a le masome a mabedi le motso,lekgolo le masome a mararo le boraro mo palo bathona ya ngwaga wa 2001.
Bank Gaborone
Ditso
Ba Banka ya Botswana ba neetse teseletso ba Bank Gaborone Limited go ya go dira ele kgwebo ya banka ka kgwedi ya Firikgong e tlhola letsasi ngwaga wa dikete tse pedi le borataro. Bank Gaborone ene ya bula lebenkele la yone la ntlha mo tseleng ya Pilane, Gaborone ka lwetse ngwaga wa dikete tse pedi le borataro. Fa e sale nako eo, maloko ale mararo a setse a butswe; e nngwe mo Main Mall, City Mall, le Francistown. Fa gonya go tsena kgwedi ya Seetebosigo ngwaga wa dikete tse pedi le borobabongwe, banka ene e setse e nale mechini e mo go yone go gogwang madi. ke gore ATM ele masome a mararo lefatshe ka bophara go fa ditshompelo go merafe e mo go yone banka e neng e sena maloko gone.
Tlokweng
Mo dipading
Tlokweng o tshwantshangwa le moanelwa mogolo mo pading ya  No. 1 Ladies' Detective Agency  mo dibukeng ka mefutla tsa mokwadi Alexander McCall Smith. Moganedi ebong, Mma Precious Ramotswe, o nyala Mr. J.L.B. Matekoni, yo tsholetsweng ebile a boa a godisetswa mo Tlokweng, morwa modiri mongwe wa tshimo yo o neng a bereka e le motlhokomedi yo mogolo wa moeteledipele wa ofisi ya kompone ya diterena. Setswerere se se baakayang dikoloi ebong, Mr. J.L.B. Matekoni ke ene mong wa lefelo le go baakanyediwang dikoloi mo Gaborone le le bidiwang "Tlokweng Road Speedy Motors."
Bank Gaborone
Mong Wa Yone
Bank Gaborone ke leloko la Capricorn Investment Holdings (Botswana) Limited (CIHB) ka botlalo. Morago ga moo, CIHB ka dipesente dile borobabongwe le bone (94.9) ke ya Capricorn Investment Holdings (CIH).
Tlokweng
Borukuthi jwa kwa Tlokweng
Batswana ba latlhegelwa ke diketekete tsa madi ka go reka ditsha tse di setseng di rekisitswe.Se se boletswe ke mogolwane wa mapodisi a Tlokweng Superintendent Lebalang Maniki, jaaka a ne a lekodisa ba tatediso ya dikgang bosheng.Superintendent Maniki a re ba setse ba amogetse dipego di le mmalwa tsa batho ba ba rekiseditsweng ditsha tse di setseng di rekisitswe.O boletse fa ba tlhotlhomisa kgang e rre mongwe kwa Tlokweng, a neng a reka setsha ka P65 000, mme ya re morago a lemoga fa setsha seo se rekiseditswe mongwe ka madi a a fetang P40 000.A re kwa Modipane gone ba tlhotlhomisa tiragalo e mo go yone rre mongwe a neng a reka setsha ka madi a a fetang P10 000, a re monna yo o ne a tlhabolola setsha seo ka go aga ntlo, fa e tlaa re morago a bo a fitlhela ntlo e agilwe e feleditswe.Superintendent Maniki a re rre yoo o ne a ikgolaganya le yo a mo rekiseditseng setsha, mme a mmolelela fa a mo rekiseditse setsha seo a sa itsisa ba masika.A re e ntse e le gone kwa Modipane ba tlhotlhomisa tiragalo e mo go yone rre mongwe a neng a rekisetsa mongwe setsha ka P25 000, a re e ne ya re morago rre wa moreki a fitlhela ditena mo setsheng seo, mme ya re a botsa morekisi gore ditena tsa ga mang a tlhalosa fa mongwe a ka tswa a timetse mo setsheng seo.O boletse fa rre yoo a ne a felela a lemoga fa setsha seo se rekiseditswe yo mongwe gape ke fa a ikgolaganya le mapodisi.
Bank Gaborone
Go Lomagana Ga Mokgatlho
Capricorn Investment Holdings e na le maloko a mangwe a a dirang le madi ka bogotlhe kgotsa a mo go one karolo ya one e dirang le tsa madi, go akaretsa :
Moepo wa Diteemane wa Letlhakane
Moepo wa Letlhakane wa diteemane o mo bophirima jwa toropo ya Francistown mo Botswana. Letlhakane go tewa matlhaka a mannye, o okametswe ke ba Debswana ba o tshwaraganetse le ba kompone ya De Beers le goromente wa Botswana. Ke moepo wa bobedi mo go e megologolo e mene e e okametsweng ke kompone, o simolotse go bereka ka ngwaga wa 1975.
Bank Gaborone
Maloko
, Banka e nale moloko mo mafelong a latelang:
Orapa
Orapa ke toropo mo Botswana.
Bokone Bophirima
Bokone Bophirima ke nngwe ya Diporofense tsa Aforika Borwa. Mošate wa yona ke Mahikeng. Porofense e e fitlhelwa kwa bophirima ba Gauteng
Noka ya Molopo
Noka ya Molopo e bonwa mo borwa jwa Aforika. Noka e e elelela kwa borwa-bophirima go tsweng kwa motsweng wa yone, e boleele jwa selekanyo sa dikhilometara di le makgolo a borobabongwe le masome a borataro. Go elela ga noka go bonako Fa e tletse, e tshololela mo nokeng ya Orange, e e rakantshang fa e fologela tlase kwa maphothophothong a lefelo la diphologolo a Augrabies -28.51722°N, 20.21278°W. Go akanyediwa gore se se ka tswa se simolotse mo dingwageng tse di fetlang makgolo bogologolo.
Bokone Bophirima
Segologolo
Bokone Bophirima e ne ya tlhamiwa kwa bokhutlong jwa tlhaolele ka ngwaga wa 1994, mme e akaretsa dikarolo tsa maloba tsa Porofense ya Transvaal le tsa Porofense ya Kapa, le dikarolo tsa Nagalegae ya maloba ya Bophuthatswana. Go ne ga nna le dikhuduego tsa sepolotiki kwa Khutsong (Lekgotlatoropo la Selegae la Merafong City) ka ngwaga wa 2006 le wa 2007, morago ga gore go fedisiwe makgotlatoropo a a kgabaganyang diporofense, mme Lekgotlatoropo la Merafong le fetisediwe kwa Bokone Bophirima gotlhelele. Lekgotlatoropo la Merafong le ne la isiwa kwa porofenseng ya Gauteng ka ngwaga wa 2009.
Noka ya Molopo
Noka e fa kabo nngwe e e botlhokwa ya molelwane fa gare ga Botswana gape le Aforika Borwa. Toropo ya Mafikeng, Aferika Borwa, e ikaegile ka lotshitshi la noka, mo go dumelwang fa e le yone e fang batho metsi.
Bokone Bophirima
Molao le puso
Puso ya porofense e akaretsa tonakgolo, lekgotla la bakhuduthamaga ba le lesome, le kgotlapeomolao. Kokoanopeomolao ya porofense le tonakgolo ba tlhophiwa go nna dingwaga di le tlhano mo setulong, kgotsa go fitlha ditlhopho tse di latelang. Mekgatlho ya sepolotiki e newa ditulo tsa lekgotlha go ya ka palo ya ditlhopho tse mokgatlho o di fumaneng mo porofenseng ka ditlhopho tsa bosetŝhaba. Lekgotlha ke lona le tlhophang tonakgolo, mme tonakgolo ke ena a (tlhopang maloko a lekgotla la khuduthamaga (appoint the members of the executive council.)
Noka ya Molopo
Letsogo
Molopo Nossob letsogo la yone le boleele jwa dikhilomethara tse di masome a matlhano mo borwa jwa Twee Rivieren, mo selekanyong sa makgolo a borobabobedi le masome a borobabongwe fa godimonyana.
Bokone Bophirima
Molao le puso
Tonakgolo ya porofense ya Bokone Bophirima, go tloga ka 21 Motsheganong 2014, ke Supra Mahumapelo wa mokgatlho wa African National Congress. O tlhophilwe morago ga Thandi Modise go nna mo setulong sa botonakgolo morago ga ditlhopho tsa 2014.
Noka ya Molopo
Bodiphatsa jwa Noka ya Molopo
Banni ba metse e e gaufi le noka ya Molopo mo Kgalagadi ba kopiwa go ela tlhoko bana ba bone ka noka eo e elela e bile e setse e kgabaganya motse wa Bray.Mogolwane wa mapodisi a Tsabong, Rre Chabaesele Mazebedi o boletse mo potsolosong fa noka ya Molopo e elela go tswa kwa botlhaba e ya bophirima, mo e setseng e tshelegela mo Kgalagadi. O rile metsi ga a itsege, ga se naga, ka jalo o gakolola batsadi ba metse e e gaufi le noka eo go tlhokomela bana, ba ba kgaphele kgakala ka jaana go tsamaya ga metsi ao go le borai mo go ka bakang dikotsi.
Bokone Bophirima
Lefatshe
Dithaba tsa Magaliesberg kwa bokone-botlhaba di botelele jo bo ka nnang 130 km  (go lekana le 80 miles) go tloga Tshwane go ya Rustenburg. Noka ya Vaal e elela mo molelwaneng o o kwa borwa ba porofense.
Noka ya Molopo
Bodiphatsa jwa Noka ya Molopo
Rre Mazebedi o gakolotse le bone badirisi ba dikgoro tsa molelwane mo kgaolong e go tsibogela seemo seo pele ga ba ka kgabaganya, a bolela fa kwa dipolasing tsa Banyana tereta e e ka kwa Afrika Borwa e e tsamayang e bapile le e e kgaoganyang molelwane e sa bonale sentle e le metsi, selo se se sa tlwaelesegang mo Kgalagadi. Mogolwane go tswa mo lephateng la dipasa le mesepele kwa Makopong, Rre Joseph Rantung o kopile badirisi ba kgoro ya molelwane kwa Bray go dirisa ya Makopong, ka a re eo e tswetswe ka one mabaka a noka ya Molopo e e elelang. Rre Rantung a re e le badiri kwa diofising tsa molelwane ba tlaa baya seemo sa metsi ao leitlho thata, mo ba tlaa nnang ba ntse ba afa badirisi ba kgoro ya molelwane dikgakololo.
Bokone Bophirima
Tsa legodimo
Di-temperature di tloga go 17° go ya go 31 °C (62° go ya go 88 °F) ka selemo, mme go tloga go 3° go ya go 21 °C (37° go ya go 70 °F) ka mariga. Pula mo ngwageng ena dimilimitara dile 360 (360 mm) (go lekana le 14 in), bontsi ba pula e bo na ka dikgwedi tsa selemo, magareng ga Diphalane le Moranang.
Melelwane
Bokone Bophirima bo arologana melelwane le dikgaolo tse di latelang tsa Botswana: Fa gae, e arologana dibotara le diprofense tse di latelang:
Metshameko ya Mothuba Lebelo
Mabelo a Mothuba Lebelo ke matshameko ya mabelo a maleele a tlwaelesegile ka go tshwara dikhilomethara di le masome a mane le bobedi le dimethara dile lekgolo, masome a fera gangwe le bothano,  a gantsi a tabogiwa mo tseleng. Mabelo a maleele a simolotse go nna metshameko kgotsa dikgaisano ele tsela ya go dira segopotso sa lesole la Mogerika o bidiwang Pheidippides, yo a neng a rongwa go isa molaetsa gotswa mo ntweng e neng ya bediwa Marathon go ya kwa Athens.
Bojanala Platinum District Municipality
Dipholo(results) tsa ditlhopho
Tse dilatelang ke dipholo tsa ditlhopho tsa ngwaga wa 2004
Bokone Bophirima
Dimasepala
Porofense ya Bokone Bophirima e na le dimasepala dile 4 tsa sediko, le tse 19 tsa selegae. Di a latela:.
Ditoropo
'''Batho ba ba ka nnang 500,000 le go feta Batho ba ba ka nnang 100,000 le go feta Batho ba ba ka nnang 50,000 le go feta Batho ba ba ka nnang 10,000 le go feta Batho ba ba ko tlase ga 10,000'''
Tsa Madi/Moruo (ikonomi)
Tsa moruo tsa porofense ya Bokone Bophirima di itshegeditse thata mo meepong, go dira seripagare sa Gross Domestic Product ya porofense le go direla nngwe-tharo ya badiri ditiro mo porofenseng. Diminerale tse tona ke gauta, e epiwa kwa Orkney le kwa Klerksdorp, jaanong e leng Matlosane; uranium, e epiwa kwa Matlosane; platinamo, e epiwa kwa Rustenburg le kwa Brits; le ditaemane, di epiwa kwa Ditsobotla (Lichtenburg), Christiana, le kwa Bloemhof. Dikarolo tse di kwa bokone le tse di kwa bophirima ba porofense di na le diruiwa jaaka dinku le dikgomo tse dintsi. Dikarolo tse di kwa botlhaba le tse di kwa borwa ke tse go nang le ditshimo tsa mmopo, go dira bupi, malomo a letsatsi, motsoko, katunu, le maungo jaaka dinamune. Lefelo la go iketla le casino kwa Sun City le Lost City, le tsona di na le seabe mo tsa moruo tsa porofense.
Dipalopalo tsa batho
Bontsi ba batho mo porofenseng ke Batswana ba ba buang Setswana. Ba bang batho ba ba nnang kwa Bokone Bophirima  ba akaretsa BaAfrikanere, BaSotho, le BaXhosa. Sekgoga se buiwa e le loleme la bobedi gantsi mo porofenseng. Bontsi ba batho ke Bakeresete. (Dipalopalo di tswa go Census 2011 di lokolotsweng ka Phukwi 2003).
Go ya ka dipalopalo tsa metse tsa 2007, 90.8% ya batho mo porofenseng ke batho ba ba Ntsho (bontsi ba bua Setswana), 7.2% ke Basweu (Bontsi ba bua Afrikaans), 1.6% ke Coloured, 0.4% ke Asian. Goya ka dipalopalo tsa metse tsa 2007, porofense e e na le batho ba ba fetang dimilione di le tharo (3 million). Batho ba basweu ba porofense ba ntse mo karolong e le ngwe ya porofense, ga ba phatlhalala felo-gotlhe mo go tshwana le batho ba bangwe mo porofenseng. Mo dimasepaleng tse di kwa borwa le tse di kwa botlhaba, palo ya batho basweu kwa Tlokwe (Potchefstroom) le kwa Matlosana (Klerksdorp) ke 27% le 12% ka tatelano.
Veronica Sobukwe
Zondeni Veronica Sobukwe (27 Phupu 19-27–15 Phato 2018) e ne e le mooki oa Aforika Borwa ea neng a bapala karolo ea bohlokoa Lets'olo la Defiance. Monna oa hae, Robert Sobukwe, e ne e le mohanyetsi ea hlahelletseng oa lipolotiki. Lelapa labo le ne le lula le hlekefetsoa ke mapolesa
Bokone Bophirima
Dipalopalo tsa batho
Porofense e na le palo e e kwa tlase go fetisa tsotlhe ya batho ba dingwaga dile 35 le go ya godimo (5.9%) ba ba nang le dithuto tsa morago ga marema-tlou. Go tloga ka 1994, palo ya batho ba ba fitlhelelang thuto e e kwa godimo e oketsegile. Morago ga go tloswa ga di bantustans, batho ba le bantsi ba ne ba godugela kwa ditoropong tsa moruo tsa Cape Town le Gauteng.
Dikgoge tsa kwa ntle
Karolo:Aforika Borwa Karolo:Diprofense tsa Aforika Borwa
Moepo wa Diteemane wa Letlhakane
Letlapa la teemane le e leng gone le epiwang le tlhabololwa kwa moepong o o mabapi wa Orapa wa diteemane o o seng kgakala. Moepo wa Letlhakane o okametswe gape ke ba moepo wa Orapa.
Metshameko ya Mothuba Lobelo
Mabelo a Mothuba Lobelo ke matshameko ya mabelo a maleele a tlwaelesegile ka go tshwara dikhilomethara di le masome a mane le bobedi le dimethara dile lekgolo, masome a fera gangwe le bothano,  a gantsi a tabogiwa mo tseleng. Mabelo a maleele a simolotse go nna metshameko kgotsa dikgaisano ele tsela ya go dira segopotso sa lesole la Mogerika o bidiwang Pheidippides, yo a neng a rongwa go isa molaetsa gotswa mo ntweng e neng ya bediwa Marathon go ya kwa Athens.
Moepo wa Diteemane wa Letlhakane
Mosola wa ditswa mmung
Meepo ya Orapa. Letlhakane le Damtshaa e ntsha diteemane tse dintsi go feta meepo epe fela mo lefatsheng ka bophara. Se se jesang monate ke gore moepo wa Debswana kwa Jwaneng. One o ntsha diteemane tse di tlhwatlhwa kgolo go na le ya diteemane dipe fela mo lefatsheng. Ka bokhutshwane, lefatshe a Botswana le ipelafatsa ka gore ke lone le nang le diteemane tse dintsi ebile e le tsa tlhwatlhwa-kgolo lefatshe ka bophara. Segolo bogolo, diteemane tse di dirisiwa go tokafatsa matshelo a batho ba lefatshe leno. Gammogo le go tlhabolola seemo sa itsholelo.
Mogojwa o gateletse gore ke lone lebaka le, le le pateletsang gore go tlhongwe kwa pele methale ya motia ya go babalela ditswa-mmung tse, e sere gongwe dirukutlhi tsa tloga tsa ntsha Orapa kwa ga mmapereko.
Dikgoge tsa kwa ntle
Lethlakane
Kapei mo Botswana
Dijo tsa Botswana di faphegile, mme di na le mefuta e le mengwe e e tshwanang le dijo tse di mo Borwa jwa Aforika. Dikai tsa dijo tsa Setswana di akaretsa phaleche, setampa, dikuku le phane. Sejo se se faphegileng segolo bogolo mo Botswana ke seswaa, e leng nama e e apeilweng ya bo ya kgobiwa e bo e lokilwe letswai.
Metswako
Mebaraka ya Botswana e tletse dijo ka mefutafuta. dingwe dijetswe mono gae fa tse dingwe di tswa kwa mafatsheng a a mabapi. Bontsi jwa nama ya kgomo bo tswa mono. Nama ya nku, ya koko, le dinama tse dingwe le tsone di dintsi. Mme nama ya kgomo ke yone e tlwaelesegileng. Nama ya tlhapi le yone ke nngwe ya dijo tse di fitlhewang mo Botswana.
Mabele le Mmidi ke dijo tse di lengwang that mo Botswana. Korong le raese le mefuta e mengwe ya losika loo mabele le le sa lengweng mo Botswana le lone le tlisiwa mono go tswa mafatsheng a mangwe. Mefuta ya dinawa e le mentsi e a lengwa, go akaretsa ditloo le letlhodi. Manoko le one a a lengwa. Merogo le digwere di akaretsa dikwii, ditapole ditamati le dipotata le tsone ke dingwe tsa dijalo tse di lengwang mo Botswana. Mme go na le merogo mengwe  e e tlhogang mo nageng. Morogo wa dinawa ke sejo se se rateng thata sa Setswana.
Bontsi jwa maungo a teng a a karetsang morula. Magapu le one go dumelwa ga a tlholegile mo Botswana mme a nna a le mantsi ka paka ya ga a jewa. Mofuta o mongwe wa legapu o o lengwang ke lerotse kana lekatane. Go nale mefuta mengwe ya legapu e e bidiwang kgengwe e e fitlhelwang mo sekakekeng kwa metlhabeng e e leng karolo e tona e e neelang baagi ba koo metsi le dijo. Merogo ka bontsi e jewa ka dipaka tse di farologaneng, mme bontsi jwa nako e a omelediwa, mme e beelwe go jew mo nakong e e tlang. Merogo e omeleditsweng e apeiwa ka go farologana.
Dijo tse di tlwaelesegileng
Dikoko tse di ruilweng setswana di akanngwa e le tsone tse monate go gaisa tse di jesiwang menontshane gore di gole ka bonako. ga o tlhabela moeng koko ya setswana wa bo o supa kamogelo e e ko godimo. Go apaya koko ka potwana mo molelong, go kaiwa e nna monate go gaisa.
Bogobe bo apeiwa ka go faga mabele, paleche kana lebelebele mo metsing a a belang,mme bo tlogelwe go butswa ka iketlo. Nako tse dingwe  bopi jwa mabele, phaleche kana lebelele bo tle bo bidisiwe mme bo tsenngwe mashi le sukiri go dira ting. ting e kgona go jewa e sa lokwa sukiri le mashi mme e shabiwe ka nama le merogo. Mofuta o mongwe wa go apaya bogobe ke go  tsenya lerotse le madila. Bakalaka ba pgo bitsa tophi.
Bopi jwa borotho ga se bontlha bongwe jwa dijo tsa setswana, mme bo tlisitswe mono go tswa mafatsheng mangwe. Go na le ka fa go apeiwang borotho ka teng mo go tsewang e le bonltha bongwe jwa dijo tsa mono. Matlebekwane, diphaphatha le dikuku di tlwaelesegile e le yone mefuta ya borotho e e jewang mono. Di apeiwa ka go tlhakanya bopi jwa borotho le metsi mme bo dubiwebo bo bo apeiwe ka ditsela tse di farologanyeng jaaka go apaya mo metsing a a belang, go bo apaya mo mafureng a a bolelo kana mo magaleng. Dijo tse di tlhwelesegileng thata ko mafelong a tengnyana teng di akaretsa dinawa tsa morama, e le tapole e e fitlhelwang ka fa tlase ga lefatshe le mabowa.Phane  e lebega jaaka sebokwana mme e apeiwa mo magaleng kana e bedisiwe, go omelediwa e be e gadikiwa.
Dino
Dino tsididi le majalwa a a diriwa mono Botswana mme a akaretsa Fanta le Coca Cola. Majalwa a a dirwang mono a akaretsa Castke le Lion. Mashi a bedileng a bidiwa madila, mme a jewa ka motogo kana one fela a le esi. Seno tsididi se e seng bojalwa ke gemmere e e diriwang gantsi mo malapeng.
Go na le mefuta mengwe ya majalwa a a dirwang mono gae. Ke bojalwa jwa setswana bo bo apeiwang ka mabele a a bedisitsweng. Merafe mengwe jaaka Bakalaka ba dirisa lebelebele boemong jwa mabele. Go na le bojalwa bo bo dirwang mo madirelong a bojalwa jaaka Chibuku. Bone bo apeiwa ka phaleche kana mabele, mme ke bojalwa jo bo ratiwang segolo bogolo mo magaeng le mo ditoropong. Chibuku e dirwa gape mo mafatsheng a tshwana le bo Malawi, South Africa, Zambia le Zimbabwe. Khadi yone ke bojalwa jo bo dirwang ka metswako e e farologanyeng jaaka meretlwa ya nnaga mme ke seno se se nowang ke batho ba itsholelo e e kwa tlase bogolo jang.
Morwa
Morwa  ke motse o mo kgaolong ya Kgatleng  mo Botswana. O dikhilomethara tse di lesome le botlhano mo borwa-bophirima jwa motse wa Mochudi, gape palo ya batho e ne e le makgokgolo a mabedi ,makgolo a marataro masome a borobabongwe le borataro mo palo bathong ya ngwaga wa 2001. MORWA
Folaga ya Botswana
Folaga ya setshaba ya Botswana ene ya tlhomiwa ka Lwetse a tlhola masome a mararo ngwaga wa 1966. Folaga e enale mmala yo botala jwa loapi le yo kgabaganyang folaga ka bogare ole montsho, leyo mosweu yo bonalang   le mebala e mengwe. Mebala e e tsaya karolo ka selekanyo sa 9:1:4:1:9. Mmala wa botala jwa Loapi o emetse metsi, tota o raya pula, ebile otswa mo sekanong sa Botswana se se mo Botswana coat-of-arms,se se kwadilweng gotwe Pula, seele sa Setswana se rayang "Let there be rain". Mebala ya bontsho le bosweu e emetse Kagiso, mme gape e emetse pitse ya naga e e nang le mebala ya sekano sa Lefatshe.