cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Botswana Defence Force
Dithomo tsa go tsisa kagiso fa gare ga Botswana le mafatshefatshe
Ka ngwaga wa 1993 ditlhopha tsa masole (United Nations Operation in Mozambique - ONUMOZ) a Botswana di ne tsaya karolo mo letsomong la go busetsa kagiso mo mannong la ba United Nations kwa Mozambique.
Setlhopha sa masole a Botswana sa United Nations Assistance Mission for Rwanda (UNAMIR II) se ne sa tsaya karolo ka go nna baela ditlhoko mo letsomong la go busetsa kagiso kwa Rwanda ka ngwaga wa 1993 go ema ka 1994.
Mo letsomong la Southern African Development Community intervention in Lesotho (Operation Boleas) sesole sa Botswana se ne sa tsaya karolo ka ngwaga wa 1998 go ema ka 1999. Maitlamo a letsholo le e ne ele go ritibatsa dikgogakgogano kwa Lesotho. Lefatshe la Botswana le ne la busetsa sesole sa lone mono gae fa seemo se sena go ritibala, se sa tlhole se ba tlhoka.
Ka Kgwedi ya Phukwi, ngwaga wa 2021, lefatshe la Botswana le ne la romela masole kwa Mozambique go nna bontlha bongwe jwa letsholo la sesole sa Southern African Development Community (SADC) go ema nokeng lefatshe la Mozambique mo go emiseng matshosetsi a ditsoolodi kwa kgaolong ya Cabo Delgado. Letsholo le la bidiwa Southern African Development Community Mission in Mozambique (SAMIM).
Dithomo tse di potlana - Sesole sa Botswana se ne gape sa romelwa go tsisa kagiso kwa Somalia le kwa Darfur kwa Sudan. Se rometse gape badiri go bereka le ba African Union kwa Ethiopia le Eritrea, mme le na le balebeledi kwa Darfur le Sudan le ba UNAMID.
Thulaganyo
Sesole sa Botswana sa ditiragalo tsa fa fatshe le agailwe ka mekgatlho e e latelang:
Balaodi le sekolo sa badiri se kwa Glenn Valley.
Dithuto le katiso ya sesole
Go katisiwa ga babereki ba mo diofising go tsaya sebaka sa dikgwedi di le lesome le bobedi kwa sekolong sa Paje Officer Academy. Dithuto di akaretsa tsa motheo le tsa boeteledipele. Moikopeditiro o tshanetse gore a bo a na le thuto ya bachelor's degree.
Mafelo a ithutintsho - mafelo a go rutelwang kwa go one mo sesoleng sa Botswana a akaretsa Military College, Defence Command and Staff College, Sekolo se se rutelang go kgweetsa difofane (Flying Training School), Technical Training School, Peace Support Training Centre, All Arms Battle School le Joint Technical Training School.
Lady Grey, Kapa Botlhaba
Lady Grey ke toropo ya Kapa Botlhaba mo Aforika Borwa.
-30.70972°N, 27.21444°W
Mathata a tikologo
Mathata a tikologo ke tse di kgoreletsang tsamaosentle ya dimela, diphologolo le tikologo. Fa godimo ga foo, mathata a a ka bakiwa ke batho kgotsa e ka nna a tlholego. Mathata a a supiwa fa a le masisi fa tikologo,dimela le diphologo di sa kgone go tokafala mo seemong a nako eno, gape ele matlhotlhapelo fa tikologo,dimela le diphologo di solofetswe go phutlhama.
Rossouw, Kapa Botlhaba
Rossouw ke village wa Kapa Botlhaba mo Aforika Borwa.
Mathata a tikologo
Tshireletso ya tikologo ke go sireletsa tikologo ya tlholego mo mothong ka bo nosi, kompone kgotsa puso go tswela madu tikologo le batho. Go tsibogela mathata a a apereng tikologo ke tsamaiso e e lebelelang mathata a tikologo ka go rutuntsha, go lwela tikologo le go bua ka tse di e amang.
Tshenyo ya tikologo e e bakiwang ke batho, ke bothata bo bo tsweletseng mo lefatsheng ka bophara. Kgotlhelo ya metsi le yone e baka mathata mo ditshiding tsa metsi. Baithuti ba le bantsi ba akanya gore palo e e solofetweng ya batho ba le di bilione di ferabongwe go tsena ka di le lesome ba ka nna ntle le sekgoreletsi sepe mo tikolong ya lefatshe fa batho ba ka bereka mmogo go tlamela tikologo. Bontsi jwa manokonoko a tikologo a bakiwa ke batho ba dipalo tse dintsi tse bahumi ba ba dirisang dilo tse di dirwang mo madirelong. Thulaganyo ya UN Environmental Program, mo pegong ya bone ya go dira kagiso le tlholego ya 2021 ba bua ka dikgang tse di amang lefatshe jaaka kgotlhelo, phetogo ya seemo sa loapi le tatlhego ya ditshedi ka mefuta, mme go ka kgonagala fa bathoba ka bereka mmogo go diragatsa Sustainable Development Goals.
Mefuta
Mathata a magolo a a apereng tikologo a akaretsa phetogo ya seemo sa loapi, kgotlhelo ya tikologo, kwelo tlase ya tikologo le nyeletso ya metswedi. Mokgatlho wa go somarela tikologo o tlhotlheletsa tshireletso ya ditshedi tse di mo kotsing le tshireletso ya dimela,diphologo le tikologo, dijo tse di fetotsweng le kgotelo ya lefatshe. Thulaganyo ya UN e dirisa metheo ya lefatshe ka bophara mo mathateng a a amang tikologo a le mararo: phetogo ya seemo sa loapi, kgotlhelo ya tikologo le tatlhegelo ya mefuta ya ditshedi.
Baesekopo le thelebishene
Go na le palo e e oketsegang ya dibaesekopo tse di diriwang ka mathata a a lebaneng tikologo, bogolo jang ka phetogo ya loapi le go thuthafala ga lefatshe. Baesekopo ya ga Al Gore e e dirilweng ka ngwaga wa 2006 e e bidiwang An inconvinient truth, e ne ya itemogela katlego mo thekisong.
Mokgwa o o sa lemotshegeng
Go akanngwa gore mekgwa e e sa lemotshegeng e bopilwe ke maitemogelo mme e theilwe mo dikamanong tse di ithutilweng magareng ga dinonofo tse di rileng le ditlhopha tsa loago, go akaretsa lotso le/kgotsa bong. Dikgopolo le maitsholo a batho a ka tlhotlhelediwa ke mekgwa e ba e tshwereng, le fa ka dinako tse dingwe ba sa itse gore ba na le mekgwa e e ntseng jalo.kgetholokhanyoe e sa bonaleng ke karoloya gio lemoga dilo tsa loago :tiragalo ya gore dipono,maikutlo aa lemogilweng kgotsa go amogelwa .Go nna teng gwa tlhaolele e e sa bonaleng go tshegediwa ke ditlhogo tse di farologaneng tsa saense mo dibukeng tsa thutotlhaloganyo. Mokgwa o o sa lemotshegeng o ne wa tlhalosiwa la ntlha ke baithutatlhaloganyo Mahzarin Banaji le Anthony Greenwald ka 1995.
Go farologana le seo, dikgopolo tse di bonalang sentle di tshegediwa ka boomo, ka boomo mme ka dinako tse dingwe di kgona go laolwa.
Sterkspruit
Sterkspruit ke setoropo wa Kapa Botlhaba mo Aforika Borwa.
1999 Air Botswana ATR 42 crash
Tiragalo
E ne ya re ka Kgwedi ya Diphalane e tlhola malatsi a le lesome le motso, ngwaga wa 1999, Phatswe a tsaya taolo ya sefofane sa Aérospatiale ATR 42-320, se se kwadisitsweng ka A2-ABB, go tswa kwa maemelo difofane a difofane tsa Air Botswana kwa Sir Seretse Khama International Airport. O ne a fetsa di oura di le pedi a dikologa maemelo difofane a bo a leletsa kwa toreng e e laolang mesepele ya difofane a tlhalosa fa a na le maikaelelo a go ikgapela botshelo. Batho ba ne ba tlosiwa mo maemelo difofaneng ele tsela ya go babalela matshelo a bone; e ne ya re morago bapagami ba supa fa go ne ga nna le tlalelo e kgolo kwa maemelong a.Badirelabagolo kwa toreng e e laolang tsa mesepele, ba eteletswe pele ke Mothusa Mookamedi wa sesole sa Botswana wa pele Tebogo Masire, ba ne ba leka go mo gakolola gore a busetse sefofane tlase. Phatswe o ne a gomagometsa go phatlakanya sefofane mo kagong nngwe ya Air Botswana, are o na le sekgopi le baokamedi ba difofane. O ne a laela gore a letlelelwe go bua le Ian Khama, mothusa Tautona wa nako e o, mme ene ya re Badirelabagolo kwa toreng ba mmolellela gore go na le batho mo kagong ya Air Botswana, a fetola mogopolo. Moragonyana a sena go golagangwa le Khama, ATR-42 ya simolola go felelwa ke mafura, ka jalo Phatswe a atlega mo folosetseng sefofane kwa tlase, mme mo boemong jwa go ineela mo go ba tshireletso ya maemelo difofane, a kgweeletsa sefofane ka lobelo lo logolo kwa ntlheng ya difofane tse dingwe tse di neng di eme foo, a thulantsha sefofane se a neng a se gapile le tse dingwe tse pedi tsa ATR-42 mo moleng oo. Difofane tsotlhe ka boraro di ne tsa phatlakana tsa bo tsa tuka, mme Phatswe a tlhoka go tshela. Ke ene a le nosi yo o tlhokafetseng mo tiragalong e.
Difofane tse tharo tseo e ne ele tsone fela tse di neng di bereka ka nako e o mo difofaneng tsotllhe tsa Air Botswana, sefofane sa BAe-146 se ne se sa tsamaye ka ntlha ya tsa se tegeniki ka nako e o. Ka jalo ditiro tsa ga Phatswe di ne tsa baka tshenyegelo e kgolo mo tsamaisong ya difofane tsa lefatshe.
Dipadi tse dingwe
AirDisaster.com report on the incident
Monwane
Monwane ke motse yo o mo kgaolong ya Kweneng mo Botswana. Motse yo o ikagile mo sekgeleng sa dikhilomethara di le masome a mane (40 km) mo bokone bophirima jwa Molepolole. Go na le sekolo se se botlana le batho ba le makgolo a mararo, masome a supa le metso e le botlhano (375) ka palo batho ya 2001.
Mariama Mamane
Mariama Mamane ke mankge wa tshomarelo tikologo ebile ke moenjenere go tswa kwa lefatsheng la Niger.
Mamane o simolodisitse kompone ya Jacigreen mme a fenya dikgele di le mmalwa tsa go tlhama sesha mo tirong ya gagwe ya go tlhabolola dimela le diphologolo tse di nnang mo dinokeng.
Botshelo jwa pele le thuto
Mamane o tshotswe ke mme o o nang le dithutego tsa master's degree in life and earth sciences.
Mamane o goletse fa nokeng ya Niger kwa toropong ya gaabo ya Niamey, mme ka ngwaga wa 2020 o ne a nna kwa Burkina Faso. O na le dithuto tsa degree mo go mefuteng ya ditshedi le tlhokomelo ya tikologo go tswa kwa sekolong sa ithutelo ditiro sa University of Niamey.
Tsa tiro
Ka ngwaga wa 2016, Mamane o ne a fenya sekgele sa bogwebi sa Entrepreneurial Journey go tswa kwa go ba International Institute for Water and Environmental Engineering (e e itsegeng gape ka 2iE) mme a simolola kompone ya Jacigreen a e kwadisa kwa Ouagadougou. Kwa Jacigreen ba bereka ka go fetola semela sa hyacinth go nna manyoro le menontshane le ditukisi tsa tlholego. Ditukisi tse di dirisiwa go fetlha motlakase.
Dithubaruba Cultural Festival
Dithubaruba ke moletlo wa setso o o ipelelwang mo Botswana. Maikaelelo a moletlo o ke go tsosolosa ngwao ya Kweneng le go direla beng gae nako ya go itlosa bodutu.
Burgersdorp
Burgersdorp ke setoropo sa Kapa Botlhaba mo Aforika Borwa.
Dithubaruba Cultural Festival
Motheo
Moletlo wa dithubaruba o itebagantse le ditso tsa Bakwena ba Molepolole le tiro e e dirilweng ke Kgosi wa bone wa pele o o neng a tlhokafala;Kgosi Sechele wa ntlha ka nako ya fa a santse a le mo setilong ka dingwaga tsa 1800. Moletlo o direlwa kwa lefelong la ngwao la Ntsweng Heritage Site, o rulagantswe ke lefelo la mabolokelo a ditso la Kgosi Sechele I. Moletlo o o rotloediwa ke ba Botswana Tourism Organisation (BTO) le lephata la Youth Empowerment, Sport and Culture Development (MYSC). Fa o sa le o simologa ka ngwaga wa 2007, o itlamile go rotloetsa le go tsosolosa ngwao ka go dira ditiragalo tse di farologaneng.
Kgosi Sechele I
Kgosi Sechele wa ntlha o tshotswe ka ngwaga wa 1812 a tlhokafala ka wa 1892. O nnile le seabe se segolo mo ditsong tsa Bakwena le mo tshimolodisong ya moletlo wa Dithubaruba. O ne a sireletsa Batswana kgatlhanong le batho ba lotso lwa Seburu ba kwa Transvaal ka nako ya ntwa ya Dimawe ka ngwaga wa 1852. Merafe e e neng ya sirelediwa mo ntweng e e akaretsa Bangwaketse, Bakgatla ba ga Mmanaana, Bakaa le Bakwena. Sechele o ne a fudugela kwa Ntsweng ka ntlha ya go tlhagoga ga malwetse le mabaka a mangwe.
Kgosi Sechele I Museum
Lefelo la mabolokelo a ditso la Kgosi Sechele I Museum ke lengwe la mafelo a ngwao le setso a a kgatlhisang mo Molepolole. Le agilwe ka ngwaga wa 1902 mme tse di supiwang mo go lone ke tse di supang tshomarelo ya ditso tsa Bakwena. Mabolokelo a a na le motlobo wa dibuka o o nang le dibuka tsa ga Dr. A.M Merriweather o e neng e le moreri le ngaka kwa sepateleng sa Scottish Livingstone, mabolokelo a a na le bontlha bongwe jo bo seegetsweng fa thoko Kgosi Sechele wa ntlha.
Ditiragalo tsa letsatsi
Bakwena ba ipelela letsatsi le ka moletlo wa go isa malebogo wa dikgafela. Bomme ba bagolwane ba rwala thobo le bojalwa jwa setswana bo bo tlhotlhilweng ka thobo e mo ditlhogong ba isa kwa kgotleng. Gantsi ba etelelwa pele ke monnamogolo a kua are "dikgafela tse o!". Nama ya mogatla wa kgomo e e bidiwang mokoto e jewa ke borre fela, fa bomme bone ba ja ngati. Dithubaruba e na le seabe mo kgolong ya itsholelo ya beng gae.
Eucharia Oluchi Nwaichi
Eucharia Oluchi Nwaichi ke moitseanape wa ditshedi tse di mo tikologong, mankge wa mmu gape e le moitseanape wa botlhole.
Kgatlhego ya gagwe mo patlisisong e itebagantse le tlhokomelo ya matlakala, go thibela go kgotlhelwa ga tikologo le tiriso ya dimela go thibela tshenyego ya tikologo, mo go akaretsang go rarabolola mathata a tikologo ka dimela tsa mo gae tse di thibelang mathata a tikologo go sa tlhokafale gore go epiwe se se kgotlhelang se bo se latlhelwa golo gongwe go sele. Ke mankge wa go tlosa tshipi e e bokete e e nang le botlhole jaaka cadmium,kopore, mercury, lead le arsenic mo mmung o o kgotlhetsweng.
Tlhaolele mo Aforika Borwa
Tlhaolele mo Aforika Borwa e ka latelwa go tswa mo dipegong tsa bogologolo tsa hisitori tsa tirisanommogo magareng ga batho ba Aforika, Asia le Yuropa go bapa le lotshitshi lwa Aforika borwa. E ntse e le teng go ralala bogologolo jwa dingwaga mo hisitoring ya Aforika Borwa, go tloga ka nako ya fa Aforika borwa e ne e dirwa kolone ke Ba-Dutch e e simolotseng ka 1652. Pele ga tshwanelo ya go bouta ya lefatshe lotlhe e fitlhelelwa ka 1994, Ba-Aforika Borwa ba Basweu, bogolo jang Ba-Afrikaner ka nako ya tlhaolele, ba ne ba ipelela ditshiamiso le ditshwanelo tse di farologaneng tse di neng di sa letlelelwa ke molao kgotsa ke ditšhaba tse di neng tsa ganetsa batho ba ba tlholegang mo Aforika. Dikao tsa tlhaolele e e rulagantshitsweng go ralala hisitori ya Aforika Borwa di akarel go kgaolwa ka dikgoka mo historing ya afrika borwadi akaretsa, go sa lekalekane ga bomorafe le tlhaolele, go sa kgaogantshiwi gwa didirisiwa, le go sa amogele ditshwanelo. Dikganetsano tsa bomorafe le dipolotiki di sa ntse di le botlhokwa thata mo nageng.
Tlhaolele ya Bokolone
Mokgatlho o okannang wa segompieno mo Aforika Borwa o ne o le kwa seemong sa molemo wa bakgwebi ba Yuropa ba ba neng ba batla go tlhakantsha le go tsaya direkiswa kwa East Indies, potlana Portuguese le Ba-Dutch ka 1652,Dutch East India Company e kgeditswe Ba-Cape Colony Kwa Cape Of Good Hope.Mosola wa colony ene e le go dira ka natla gore dikepe tsa Ba-Dutch di thume goya le go boa kwa Batavia gore ba nne le provishini e ntshwa,jaaka leso la tlala le nale nomoro e kgolo mo bakgweetsing.Ka nako ya go tshwara puso,ba agi ba Dutch (ba itsege jaaka ba Boers)ba simolotse go nna kwa mafatsheng a manngwe, ba nna gonngwe le gonngwe fa gare ga bokoloni bo.
Eucharia Oluchi Nwaichi
Thuto le Tiro
Ka ngwaga wa 2022, o ne a atswiwa ka seele sa John Maddox Prize.
Tlhaolele mo Aforika Borwa
Tlhaolele ya Bokolone
kgaolo ene ya reka bakgwebi ba Ba-Dutch ba baileng ba tsamaisiwa go dira koro le beini go tlhokomela baagi ba Ba-Dutch.bontsi jwa makgoba ba tshabetse barutisi ba bona ka go tsamaya baye go nna le ditlhopha tse ditshwanang le ba-Xhosa kgotsa ditlhopha dingwe tse di farologaneng jwaaka Bloem, Kok le Barends. Makgoba a le mantsi a ne a tshabela beng ba bone ka go tshabela kwa teng ga naga mme a kopana le ditlhopha tse di neng di le teng jaaka Bloem, Kok le Barends Kwa bokhutlong jwa lekgolo la bo18 la dingwaga, Ba-arabia le bagwebi ba Yuropa ba ne ba rekisa dipheta, kopore, letsela, bojalwa le ditlhobolo go duelela makgoba, lonaka lwa tlou, gauta, bonota, dikgomo le matlalo. Poelo ya kgwebo eno e ne ya rotloetsa baeteledipele ba ntwa go tsoma ditlou le makgoba ka go tlhasela ditšhaba tsa selegae tse di jaaka Rolong, Tlhaping, Hurutshe le Ngwaketse. Ka nako ya Mfecane, Ba-Zulu ba ba neng ba eteletswe pele ke Shaka ba ne ba fenya merafe e mentsi e mennye mme ba ba dira makgoba.
Foufalo ka ntlha ya bomorafe
Bofofu jwa mmala ke lereo le le dirisitsweng ke baatlhodi ba kgotlatshekelo ya United States mo diponagalong tsa mmala tse di ba kopanang le tekatekano ya bomorafe le ya loago, bogolo jang mo thutong ya ba setshaba. Lereo leno le ka kgona go ka tsela ya  tshwantshetso le  kaya tiragalo ya kalafi ya go foufala ga mmala.
Venterstad
Venterstad ke setoropo sa Kapa Botlhaba mo Aforika Borwa.
Lekgotlana la Botswana Scouts Association
Ditiro
Masupatsela a mo Botswana ba gola ba ithutela ditiro tsa diatla go tswa kwa batsading le ba malwapa a bone. Ba dirisa boitseanape bo tshwana le go gotsa molelo, go apaya, go batla dikaelo tsa mosepele ba dirisa letsatsi, dinaledi, go kokoana ga batho, bosimolodi, thuso tsa potlako le tse dingwe hela jalo mo botshelong jwa tsatsi le letsatsi.
Ditlhophana tsa masupatsela di kopana mo dikoleng tsa dikgaolo tsa tsone kana kontle fela mo metseng. Masupatsela ba amane le mananeo a ithutuntsho ya go itirelo ka diatla gammogo le tse dingwe ditiro tsa motseselegae.Dingwe tsa mananeo a ke thuo ya dikoko, thuo ya dinotshe, go betla, go thula ditshipi le temo ya maungo le merogo.
Foufalo ka ntlha ya bomorafe
Baithutaloago le bakwalahisitori ba boammaaruri jwa dipolelo tsa gore tekatekano ya bomorafe e fitlhetswe.
Lekgotlana la Botswana Scouts Association
Ditiro
Masupatsela a nna a tsaya lobaka lo lo leele mo maetong a masa a itloso bodutu mo dikgweng. Maeto a bone a tlhokana le kelotlhoko e e tseneletseng, ka go na le diphologolo tse di ntsi tse borai jaaka ditlou le ditau.
Foufalo ka ntlha ya bomorafe
Bosheng jaana, lefoko color blind le tlhageletse mo telebishining tsa ya kgotlatshekelo yaUnited States tse e le gore di akaretsa di dikgato tse di tshegetsanang ebile    di   sekasekiwa ke ba molao le ditlamorago tsa yone:
Lekgotlana la Botswana Scouts Association
Ditiro
Boeteledipele jwa bo rre ba bagolwane bo dingalo mo Botswana, ka borre ba sa ikamanye le bana go fitlhelela bana ba fitlha dingwa di le lesome le bone (14). Ka mabaka a se bontsi jwa baeteledi ke bomme, barutabana le baruti ba bo rre.
Bontsi jwa ditlhophana tsa Masupatsela ba na le ditshingwana tsa merogo gape ba ruitwa ka go tlhokomela dikgomo,dinku le dipodi.
Thulaganyo ya dikarolo
Sekano sa Bosupatsela ke Nna o i Paakantse, Be Prepared ka Setswana
Sekano
Sekopelo sa boloko ba lekgotlana la Botswana Scouts Association le na le bontlha bongwe jwa tlhogo ya tau, e leng sesupo se se dirisiwang mo lefatsheng la Botswana ka jaana e ne e le lefatshe le neng le busiwa ke lekalana la Bosupatsela jwa kwa ga Mmamosadinyana (British Scounting).
Tlhaolele mo Aforika Borwa
Tlhaolele ya Bokolone
Baindia ba le bantsi ba ne ba tlisiwa mo koloning jaaka makgoba. Mokgwa wa go tlisa makgoba go tswa kwa India o simolotse ka dingwaga tsa bo1600 fa Ba-Dutch ba ne ba reka makgoba a e seng Bamoseleme go tswa kwa magusong a a farologaneng a India a a neng a busiwa ke Bamoselema. Mo karolong ya ntlha ya lekgolo la bo18 la dingwaga, 80% ya makgoba e ne e le Ba-Asia Borwa ba ba neng ba sa tswe fela mo kgaolong ya India, mme gape le Ba-Asiata Borwa ba ba beng ba nna mo dikgaolong tsa Asia Borwa Botlhaba jaaka Java. Seteishene sa go gweba ka makgoba se ne sa tlhomiwa kwa Delagoa Bay (e jaanong e leng Maputo) ka 1721, mme se ne sa tlogelwa ka 1731. Gareng ga 1731 le 1765 makgoba a le mantsi a Madagascar a ne a rekwa go tswa kwa Madagascar.
Molao wa bokolone wa Dutch o ne o tlhalosa makgoba jaaka thoto e e ka rekisiwang, ya rekwa le go rekisiwa, mofuta wa bokgoba jo bo itsegeng jaaka 'bokgoba jwa kgomo'. Go na le dikai di le dintsi tsa tlhaolele le ditiro tsa tlhaolela ka nako ya bokolone jaaka go kgwathisiwa, go bolawa ke tlala, go patelediwa go bereka diura tse ditelele, badiri ba tshwanelwa ke go rwala dipase, go duedisiwa lekgetho le le kwa godimo, go sa kgone go tsamaya mo ditseleng, go thibelwa go nna, go tsena kgotsa go bereka mo mafelong a a rileng a a jaaka Orange Free State. Dikai tse dingwe di akaretsa go abelwa ga dijo ka nako ya Siege of Ladysmith.
Thabala
Thabala ke motse yo o mo kgaolong ya legare mo Botswana. Motse yo o ikagile mo sekgeleng se le dikilometara di le masome a mararo le botlhano (35 km) mo bophirima jwa Serowe, mme gape o na le sekolo se se botlana. Batho ba ne ba le dikete pedi, makgolo a mabedi, masome a robedi le metso e le mene (2, 284) ka palo batho 2001. .
Alex Matshameko
Alex Matshameko (o tshotswe ka 22 October 1979 kwa toropong ya Francistown) ke motshameki wa kgwele ya dinao wa lefatshe la Botswana.
Tewane
Tewane ke motse yo o mo kgaolong ya legare mo Botswana. Tewane o ikagile mo sekgeleng sa dikilometara di le masome mane (40 km) mo bokone jwa Mahalapye, mme gape o na le sekolo se se botlana. Batho ba ne ba le lekgolo le masome a mabedi le metso e le borataro (126) mo palo batho 2001.
Alex Matshameko
Botshelo
Alex Matshameko o tshameka jaaka mosireletsi. O tshameketse ditlhopha si tshwana le Botswana Meat Commission FC. O ne a tshamekela setlhopha sa setšhaba sa kgwele ya dinao sa Botswana metshameko e mebedi ka 2005. Matshameko o ne a tlhagelela jaaka motshameki wa tlaletso mo kgaisanong ya Afrika Cup of Nations ya 2008 e e neng ya fenngwa ke Mauritana.
Tse di kwa ntle
Alex Matshameko at National Football Teams
Alex Matshameko at Transfermarkt.com
Culture Spears
Culture Spears ke setlhopha sa mmino wa Setswana le wa ngwao mo Botswana. Setlhopha se se ne sa simolola go itsege fa se ne sa ntsha Kulenyane ka ngwaga wa 2006.
Dialebamo le dietsele
Setlhopha sa Culture Spears se ntshitse di alebamo di le tlhano: Korone,Kulenyane,Khudu,Kuweletsana le Kulanche. Go ne ga rekisiwa tsa kulenyane di le dikete di le masome a marataro mo dikgweding tse tharo ya bo ya fenya dietsele di le mmalwa. Alebamo e e neng e ratega thata e, e dirilwe ke Johane Maseko o eleng modiri wa dialebamo wa kwa Zimbabwe, o o itsegeng ka leina la Joe Maseko. O ne a e direla kwa ntlong ya gagwe ya Rising House kwa Gwabalanda township kwa toropongkgolo ya bobedi ya Zimbabwe, e leng Bulawayo. Ba ne ba tswelela ka go nna le botsalano ka dinako tse dingwe le Maseko, o o neng a tlhokafala ka Ngwanatsele 2018.
Dipina tse di tumileng thata
Kulenyane e ne e le pina ya ntlha ya ngwao go tshamikiwa mo diromamoweng tsa toropo tse di neng pele di sa kgatlhegele mmino wa setso. Pina e e ne ya tuma thata mo mongwe wa di dj tsa Aforika Borwa o o neng a tlhokafala ka Ferikgong ngwaga wa 2015 Bujo Mujo a neng a e fetolela go nna pina ya mmino wa house, fa seopedi se sengwe se se tumileng sa mmino wa gospel kwa Aforika Borwa Solly Moholo a neng a reka tetla ya go e fetola go nna pina ya mmino wa mokhukhu.
Khudu e ne ya fenya go nna pina ya ngwaga, le go nna pina e e nang le ditshwantsho tsa motshikinyego tse di gaisang kwa dietseleng tsa Botswana Music Union ka ngwaga wa 2010.
Lefelo la kgatiso mmino la kulenyane
Setlhopha se ne sa simolola lefelo la kgatiso mmino ba le bitsa Kulenyane studios, jaaka alebamo ya bone ya bobedi e ne e bidiwa, e eleng yone e e rekisitseng go gaisa. lefelo le la kgatiso le kwa ntlo manobonobong a Culture Spears kwa Gaborone.
Tlhagelelo mo go tsa dikgang
Go ya ka Botswana Youth Magazine, setlhopha se tlhageletse mo ditlhogong tsa dikgang ka mabaka a a siameng le a a sa siamang, go simolola ka go kgaogana mo lonyalong ga baopedi bagolo ba sone (Magdaline Lesolebe le Kabelo Mogwe) go ya kwa go tsweng mo setlhopheng ga maloko a mangwe.
Go Tlhaola Batho ka Bong
Sociology e sekasekilwe tlhaolele ya bong jaaka e e bonalang mo mothong le mo maemong a ditheo. Go ya ka Richard Schaefer, tlhaolele ya bong e tsweledisiwa pele ke ditheo tsotlhe tse dikgolo tsa loago. Baithutaloago ba tlhalosa go tshwana ga ditsamaiso tse dingwe tsa dikgopolo tsa kgatelelo jaaka tlhaolele, e gape e dirang mo maemong a motho le a ditheo. Baithutaloago ba basadi ba pele Charlotte Perkins Gilman, Ida B. Wells, le Harriet Martineau ba ne ba tlhalosa ditsamaiso tsa go sa lekalekane ga bong ,ga ba a dirisa mafoko le tlhaolele ya bong, le le neng la tlhamiwa moragonyana .baithutaloago ba ba amogetsweng mokgwa wa tiragatso , sekao Talcott parsons, one a tlhaloganya gosa lekalekane ga bong, jaaka matswela a tlholego a dimorphic model of gender.
baithutatlhaloganyo Mary Crawford le RhodaUnger ba tlhalosa ka bong jaaka tlhaolele e e dirwang ke batho e e akaretsang"maikutlo a a sa siamang le mekgwa ementle ka basadi jaaka setlhopha ". Peter Glick le Susan Fiske ba simolotse lefoko la ambivalent sexism go tlhalosa ka fa dikgopolo tse di sa siamang ka basadi di ka nnang ka teng le tse di sa itumediseng, le gore batho ba kgaoganya dikgopolo tse ba di tshwereng go nna tsa bong jo bo seng botsalano kgotsa tsa bong jo jo bo seng monate.
Steynsburg
Steynsburg ke setoropo sa Kapa Botlhaba mo Aforika Borwa.
Botswana Communications Regulatory Authority
Botswana Communication Regulatory Authority (BOCRA) ke lekalana la puso le le simolodisitsweng ka ngwaga wa 2013, kgwedi ya Moranang e tlhola gangwe ka fa tlase ga molao motheo wa Communications Regulatory Authority wa ngwaga wa 2012. BOCRA ke yone e e tsereng boikarabelo jwa go laola dikgang tsotlhe tse di amanang le tsa tlhaeletsanyo mo Botswana.
Ditso
BOCRA e simolodisitswe ke puso ka ngwaga wa 2013, e emisetsa Botswana Telecommunications Authority ka nako e molao motheo wa tsa ditlhaeletsanyo wa ngwaga wa 1996 o neng o fetolwa go tlhoma Communications Regulatory Authority.
Lefelo la maranyane a internet le le seegeletsweng fa thoko lefatshe la Botswana
Fa lekana la BOCRA le simololwa, le ne la fiwa marapo a go laola le go tlhokomela lefelo la maranyane la .bw le le seegeletsweng fa thoko lefatshe la Botswana.
Artisia
Artisia, yo o itsegeng gape ka Mosomane kana Artesia, ke motse yo o mo kgaolong ya Kgatleng (Kgatleng District) mo Botswana. Motse yo o ikagile mo selekanyong sa dikhilomethara di le masome a matlhano le botlhano (55 km) mo bokone jwa Mochudi, gaufi le tsela ya Gaborone - Mahalapye. Batho ba ne ba le sekete, makgolo a mane, masome a le borataro le metso e le mebedi (1,462) ka palo batho ya 2001.
Botswana Communications Regulatory Authority
Metswedi
Karolo:Dikompone tse ditona tsa makgamu a a farologanyeng tsa Botswana
Gaolese Kent Koma
Gaolese Kent Koma e ne e le lepolotiki le mogwebi mo Botswana. O tshotswe ka ngwaga wa 1918 Kgwedi ya Morule e le malatsi a supa, mme a tlhokafala ka ngwaga wa 2006 kgwedi ya Mopitlo e le malatsi a robabongwe. O ne a nna mopalamente wa motse wa Mahalapye go tswa ka ngwaga wa 1965 go fitlha ka wa 1994.
Kgolo le dithuto
O tshotswe ka ngwaga wa 1918 Kgwedi ya Morule e le malatsi a supa kwa Shoshong, mme a tloga a fuduga le ba lolwapa lwa gagwe go ya go thibelela kwa kgaolong ya legare la Botswana kwa motseng wa Serowe kwa kgotleng ya Ditlharapeng. Rraagwe e bong Nkgabong Dintwe e ne ele molemi morui e bile e le kgosana. Mmaagwe e bong Gabaetelwe Dintwe Koma e ne e le mmalolwapa o o neng a fetsa nako e ntsi kwa tshimong. Koma ke ngwana wa bofelo mo baneng ba le bane, basimane ba le bararo le mosetsana a le mongwe. E ne ele leloko la mophato wa Malekantwa o o neng o na le dithaka tsa gagwe jaaka Moutlakgola P.K Nwako, Lenyeletse Seretse, Kenneth Koma le Monametsi Chiepe. Fa a ne a santse a le mosimane, Koma o ne a nna kwa morakeng thata a thusa mo thuong ya dikgomo le dihutshane tse dingwe. O simolotse sekolo kwa sekolong sa Central ka ngwaga wa 1930 a le dingwaga di le lesome le bobedi, a tsweledisa dithuto tsa gagwe kwa sekolong sa Khama Memorial. Jaaka e ne e le tlwaelo ka dingwaga tsa tlhaolele kwa Aforika Borwa, o ne a ya go tsweledisa dithuto tsa gagwe tse di kgolwane fa dingwaga tsa di ne di simolola. O ne a ithutela tsa madi le kgwebo kwa sekolong se segolwane sa Endeleni High Institute kwa Pietermaritzburg kwa KwaZulu Natal. O ne a simolola go berekela banka kwa Kapa ka ngwaga wa 1949. E ne ya re ka ngwaga wa 1951 a boela gae kwa Mahalapye go simolola kgwebo ya lolwapa e e neng e bidiwa Koma brothers. E e ne e le lebentlele le le tlhakanetsweng ke ene le bo morwarraagwe le bontsalae, maikaelelo a lone e le go kolotisa beng gae ka ditlhwatlhwa tse di kwa tlase. Mongwe wa banaleseabe mo kgwebong e e ne e le Kenneth Koma.
O ne a nyala Mable Pinnie Koma o o tshotsweng ka ngwaga wa 1924 mme a tlhokafala ka 2008, o pele a neng a dirisa sefane sa Mpa ka ngwaga wa 1953 kgwedi ya Phalane kwa Mahikeng kwa Aforika Borwa. Ba ne ba kopantswe ke Kenneth Koma kwa Moeng College kwa Bokone botlhaba jwa Botswana. Mable Pinnie Mpa e ne e le mooki ka nako e o kwa Moeng College.
Polotiki
O ne a tsena mo go tsa polotiki ka ngwaga wa 1955 e bile a le bokopanong jwa ntlha jo bo simolodisitseng Botswana Democratic Party e neng e itsege ka Bechuanaland Democratic Party. Mo bokopanong jo o ne a na le Seretse Khama, Goareng Mosinyi, Lenyeletse Seretse, Moutlakgola P.K Nwako, Quett Masire le ba bangwe. Pele ntsalae Kenneth Koma o ne a kile a leka go mo ngoka gore ba simolole pathi ya bone ya sepolotiki e e tla itsegeng ka leina la Botswana National Front, mme o ne a gana mogopolo o, a simolodisa botsala le Quett Masire, tautona wa bobedi wa lefatshe la Botswana mo ntsalae a neng a nyala kgaitsadie Masire. Tsala ya botlhe e ne ele Lemme Makgekgenene, mopalamente wa pele wa Tonota. Ba ne ba abelana megopolo le ditebelopele ka lefatshe la Botswana. O ne a nna mopalamente wa ntlha wa Mahalapye morago ga boipuso ka ngwaga wa 1965. Fa godimo ga moo o ne a tsaya maemo a go nna modulasetilo BDP wa kgaolo ya legare ka ngwaga wa 1965 go tsena ka wa 1985. O nnile leloko la dikomiti tsa palamente di le dintsi jaaka ya go tshwara madi, ya tsa selegae le tse dingwe. O tsere mesepele ka tsa tiro go ya kwa mafatsheng a sele a akaretsa United States of America (Mexico, Nevada le Florida), la Austria le ditoropo tse dintsi kwa ga mmamosadinyana. Koma o ne a rutuntsha a bo a tsisa maloko a masha mo BDP go akaretsa modulasetilo wa BDP rre Daniel Kwelagobe o a neng a mmitsa setlogolo sa gagwe le mothusa tona ya tsa selegae le ditlhabololo Botlogile Tshireletso. O ne a ithola marapo mo go tsa sepolotiki ka ngwaga wa 1994 mme Mompati Merafhe a mo tlhatlhama. Koma o ne a eleditse gore a tlhatlhamiwe ke Anna Lesolle, mme o ne a nna le phadisanyo e e mashetla go tswa kwa go Mompati Merafhe.
Fa a setse a godile
Pele ga a tlhokafala, Koma o ne a lwala bolwetse jwa go swa mohama, bo bo mo simolotseng ka ngwaga wa 1997 go fitlhelela a tlhokafala ka 2006. O ne a tswelela ka go nna morui wa dikgomo wa tlhwatlhwa go fitlhelela a tlhokafala ka ngwaga wa 2006, kgwedi ya Mopitlo e le malatsi a robabongwe.
O lemogiwa ka tiro ya gagwe ya go tlhabolola Mahalapye go tswa mo go nneng motsana go nna motse setoropo ka ngwaga wa 1994, ka go aga dikago, ditsela le go fa barui ba ba botlana tshono ya go rekisa.Ene le mosadi wa gagwe ba ne ba simolola sekolo se se botlana se se ikemetseng sa Montsamaisa kwa Mahalapye, se se neng se amogela banana ba le bantsi ba ba sa dirang sentle mo dithutong tse dibotlana ebile ba sa kgone go boela sekolong. Kwa BDP o ne a bonwa e le mongwe wa ba ba diretseng phathi ka botswapelo ba sa solofele sepe, o nnile le karolo mo go simolodiseng phathi, go kwadisa maloko a masha le go nna mo letsholong la go rekisa phathi mo lefatsheng la Botswana le le neng le apesitswe ke lehuma go fitlhelela a tlogela ka ngwaga wa 1997.
Gaborone
Toropo ya Gaborone e agetswe fa gare ga thaba ya Kgale le Oodi, fa nokeng ya Notwane, mo borwabotlhaba jwa Botswana, gape e gaufi le molelwane wa Aforika borwa. Toropo e e, nale lebala la difofane la Sir Seretse Khama kwa difofane di gorogelang teng. Ke kgaolo ya bodiredi le boeteledipele ka bo yone, gape ke motsemogolo wa kgaolo ya metse e e mo borwabotlhaba. Banni ba Botswana ba bitsa toropo e ba re Gabs kana GC fa ba e boka.
Gaborone o ne a agiwa go nna motsemogolo ka ngwaga wa 1960 fa lefatshe la Bechuanaland Protectorate le tsaya puso, fa e nna lefatshe le le ikemetseng ka nosi. Mo gare ga toropo e go na le madirelo a dikgwebo, marekisetso, le mafelo a ga goromente a agilweng kwa bophirima jwa marekisetso. Toropo e ke nngwe ya ditoropo tse di golang mo lefatsheng, se se bakile mathata a tlhaelo ya lefatshe le go ipaya mo go seng ka fa molaong. Toropo e e nale dikgotlhang tse di tsenang mo lefatsheng go tswa ko Zimbabwe le Aforika Borwa ka ngwaga wa 1980.
Gaborone ke motsemogolo gape ke toropo ya itsholelo; toropo ya bokopanelo jwa dikomponi le go fetola madi mo Botswana. Gaborone gape ke legae la Sethopha sa thabololo sa Aforika (SADC) komponi ya dichaba, ka tsholofelo ya go godisa itsholelo.
Ditso tsa Gaborone
Bosupi bo supa gore go ne go na le banni ba ntlha fa lotshitshing la noka ya Notwane. Mo ditso tsa gompieno, Kgosi Gaborone o ne a tswa ko Magaliesberg go nna mo lefelong le ka 1880, a bo a bitsa lefelo le a re Moshaweng. Lefoko Gaborone ka thaloso le raya gore go lekana sentle ga go maswemaswe kana ga se gore ga le  a siama. Toropo e e ne ya bidiwa Gaberones ke banni ba ntlha ba ko Europa. lefoko la Gaberones, le le adimilweng mo  motseng wa Gaborone, o biditswe fa morago ga leina la kgosi ya BaTlokwa kgosi Gaborone, yo motse wa gagwe jaanong o bidiwang Tlokweng, o ne o le kakwa ga noka fa goneng  go na le kago ya ga goromente ,leina la bokopanelo jwa ga goromente wa puso ya mmamosadinyana. Leina la go tshameka la, GC, le tswa mo leineng la kampa ya goromente. Ka ngwaga wa 1890, Cecil John Rhodes o ne a tlhopha Gaberones go aga puso ya mmamosadinyana lefelo le ke ko Rhodes a nea loga loano la Jameson Raid. Toropo e ne ya fetola leina go tswa ko go Gaberones go Gaborone  ka 1969.
Ka ngwaga wa 1965 ,toropo kgolo ya Bechuanaland Protectorate e ne ya fuduga go tswa ko Mafikeng go tla ko Gaberones. Fa Botswana a tsaya puso motse wa Lobatse e ne e le one motse wa ntlha go tlhophiwa go nna motsemogolo wa lefatshe. Mme, Lobatse o ne o le monnye thata, gape go na le go dira jalo, motsemogolo o mosha o ne o ka agiwa gaufi le Gaberones. Toropo e e ne ya thophiwa ka lobaka la yone la gonna le motswedi wa metsi a a phepha, gape gore e ne e bapile le seporo se se yang Pretoria, gape e ne e le magare ga mefare ya bogare, le lothoko la yone go amana le merafe e e neng e e dikologile.
Toropo e e ne ya logelwa leano ka fa tlase ga ditsetlana tsa tshingwana tsa toropo le ditsela tse dintsi tsa batsaya ka dinao. Kago ya toropo ya Gaborone e simolotse magare ga ngwaga wa 1964. Ka nako e toropo e ne e agiwa, modulasetilo wa lekaishane la Gaberones, Geoffrey Cornish, o ne a tshwantshanya dipopego tsa toropo jaaka galase, e na le diofisi tsa goromente mo bo gare jwa galase le madirelo a kgwebo mo mafelo a marekisetso, kago ya teng e tswa mo bogare.
Bontsi jwa bontlha bongwe jwa toropo bo agilwe mo dingwageng tse tharo. Dikago tsa ntlha mo Gaborone di akaretsa palamente, diofisi tsa goromente, madirelo a leokwane, sepatela, dikolo, madirelo a seromamoa, megala ya thaeletsanyo, madirelo a sepodise, poso le a mangwe a fetang dikgolo.. Ka gonne toropo e ne e agiwa ka ka bo nako, go ne go na le baagi ba bantsi ba agile madulo e se ka fa molaong, mo toropong e ntsha ka fa madirelong a ko bothaba. Mafelo a a ne a bitswa Naledi. Naledi ka thaloso o rayaNaledi, mme gape leka raya ko tlase ga lewapi le le bolegileng  kana motse o kgethegileng mo metseng e mengwe. Ka ngwaga wa 1971, ka ntateng ya go oketsega ga madulo e se ka fa molaong, khansele ya toropo ya Gaborone le bodiredi jwa goromente le mantlo ba ne ba sekaseka lefelo la Bontleng, le le neng la nna le mantlo a thwathwa e e ko tlase. Mme fela, Naledi a tswelela ka go gola, le lethoko la mantlo la oketsega go feta. Ka ngwaga wa 1973, koporase ya mntlo ya Botswana (BHC) ya aga Naledi yo mosha, ka kwa ga tsela go tswa mo "Naledi wa bogologolo". Banni ba Naledi o mogologolo ba fudugela ko Naledi yo mosha. Mme fela, lethoko la mantlo la gola gape; go feta mo banni ba ba fudugetseng ko Naledi yo mosha ba ne ba seka ba rata mantlo a teng. Mathata a a rarabololwa ka ngwaga wa 1975 fa Sir Seretse Khama, tautona ya Botswana, fetola Naledi g tswa mo mafelo a dikomponi go ya ko lefelo la matlo a thwathwa e eko tlase.
Ka kgwedi ya lwetsi e le masome mararo ka ngwaga wa 1966, Bechuanaland e ene ya nna lefatshe la bo lesome le motso go ipusa go tswa mo pusong ya mmamosadinyana mo Aforika. Rra toropo wa ntlha wa Gaborone e ne ele moruti Derek Jones. Gaberones wa bogologolo o ne wa nna toropo ya  Gaborone o mosha, jaanong o itsege jaaka "Village".
Mo bogareng jwa ngwaga wa 1980,lefatshe la Aforika borwa la tlhasela Botswana le bo le dira dithaselo mo Gaborone le melelwane e mengwe ya toropo(towns). Ditlhaselo tse di ne tsa dira gore batho ba le lesome le boraro ba latlhegelwe ke matshelo
Morago ga ditlhopho tsa ngwaga wa 1994, dingongorego tsa tsoga mo Gaborone ke ntata ya letlhoko la ditiro le dikgang tse dingwe.
Mo tsatsing la gompieno Gaborone o gola ka bonako. ka ngwaga wa 1964, Gaborone o ne a nale banni ba le 3,855; dingwaga tse supa morago, toropo ya bo e na le banni ba le 18000. Toropo e e ne e agetswe banni ba le 20,000, mme ka ngwaga wa 1992, toropo ke fa e nale batho ba le 138,000. Se se ne sa dira gore go nnele bo maipaya fela mo mafelong a a sa tlhabololwang. Mmatoropo wa pele Veronica Lesole o ne a bua gore mathata a dithabololo tsa toropo ya Gaborone e bakilwe ke baagi ba toropo ba ntlha..
Lefatshe
Gaborone o agilwe -24.65806°N, 25.91222°W magare ga thaba ya Kgale le Oodi, mo nokeng ya Notwane mo borwabothaba jwa Botswana, le 15 km (9.3 mi) go tswa mo molelwaneng wa Aferika borwa Gaborone o dikanyegilwe ke ditoropo tse di latelang: Ramotswa ko borwabothaba, Mogoditshanemo bokonibothaba, le Mochudi ko bothaba, le  Tlokweng fa o kgabaganya noka. Bontsi jwa tsone ke ditoropo tsa batsamai ba  Gaborone. Mafelo a Gaborone a akaretsa Broadhurst, Gaborone West, Village, Naledi, le Canada yo mosha. Phakalane,toropo e e humileng, e ko bokoni jwa mafelelo a toropo.
Mo bogare jwa toropo go na le mafelo a marekisetso, a madi le bojanala mo Gaborone. Mafelo s na le dibanka tse dintsi le marekisetso. Ko bothaba jwa madirelo a kgwebo, motho o ka fithela lefelo la Civic centre le setshwntsho sa pula go ikgakolola boipuso jwa Botswana. Mafelo a go fetola madi le dithotho, polokele ya ditsho le botaki/1}, le mmadikole wa Botswana le tsone di gaufi le madirelo a kgwebo. Ko bophirima jwa madirelo a kgwebo go na le dikago tsa goromente. Lefelo le le na le dikago tsa palamente le  ntlo ya dikgosi. Le ntlo ya ditso ya sechaba e fithelwa fa.
Tsa loapi
Gaborone ke lefelo le le mogote o o fagare. nako tse dintsi mo ngwageng Gaborone o letsatsi. Selemo thatathata se mogote. Masigo a tshiditsana. Thatathata, selemo se se na le pula e nnye se bothitho ga na le selemo se se nale pula e e tlwelesegileng. Fa go na le leuba, mogote mo ngwageng o nna ka ferikgong le thakole. Fa go na le dipula tse di tlwaelesegileng, mogote o montsi o nna ka kgwedi ya Phalane, pele ga dipula di simologa. Ka mariga, mo letsatsing go bothitho, fa bosigo go le tsididi.
Go na le malatsi a le lesome le bosupa le bone mo ngwageng mo mogote o nnang ko godimo. 32 °C. Go na le malatsi a le lekgolo le masome a boferabongwe le borataro mo ngwageng mo mogote o nnang ko godimo 26 °C. Mo ngwageng go na le malatsi a le lesome le bothano a le ng gore mogote o ke tlase. 7 °C. Mo ngwageng go na le letsatsi le le lengwe mo e leng gore seemo sa mogote se ko tlase 0 °C. Seemo sa monyo se golela ko godimo ka kgwedi ya Ferikgong le Thakole le ka 16 °C seemo se se ko tlase ka kgwedi ya Seetebosigo2 °C. Seemo sa monyo mo ngwageng ke10 °C.
Go na ga pula mo Gaborone go go diragale thata. Pula gantsi mo Gaborone e na ka selemo gare ga kgwedi ya Phalane le Moranang. Go na le dipula tsa ditladi ka malatsi a masome mane mo ngwageng, bontsi jwa tsone di diragala ka dikgwedi tsa selemo, le malatsi a mane morago ga mmuane, go diragala thata ka mariga. Gaboroneo amilwe ke merwalela ga nna ga raro, fa go lebeletswe dikgatiso tsa ngwaga wa 1995, le 2000, o mongwe ka 2001 e e bakileng, ditshenyo tse di didikadkike tsa madi, o mongwe o ne wa nna ka ngwaga wa 2006.
Go koloba mo go ntsi go diragala ka Seetebosigo le bonnye ka lwetsi.
Bothitho jo bontsi jwa selekanyo se se magare ga lesome le bone bo nna ka Seetebosigo le masome mabedi le borataro ka Morule.
Go diphefo go tswa ka kgwedi ya Phatwe go ya ko ya Ngwanatsele ka, go bo go didimala go tswa ka Motsheganong go ya ko kgwedi ya Phukwi ka 8 km/h. Selekanyo sa bonako jwa phefo mo ngwageng ke 12 km/h.
Dipalo tsa batho
Palo ya batho ka dikgatiso tsa 2011 ke 231,626. Go na le banna ba le 92,859 le basadi ba le 98,917 mo toropong. Go na le malwapa a le 58,476 mo  Gaborone. Toropo ya Gaborone ke motse wa selekanyo se se lesome sa palo ya batho mo Botswana. Sephato sa batho ba Botswana ba nna mo 100 km Gaborone.
Kgolo ya palo ya batho mo Gaborone ke selekanyo se se 3.4%, se se difetang tsotlhe mo Botswana. Se se ka diragala ka gore toropo e na le dithabololo tsa dikago, se se dirang gore e ratege.. Gaborone ke enngwe ya ditoropo tse di golang mo lefatsheng ka bophara. Kgolo e e dirwa ke go fuduga ga batho go tswa mo lefatshebg lotlhe.
Selekanyo sa bong sa Gaborone ke 97.6, se se raya gore go na le borre ba le 976 fa go tshwantshangwa le bomme ba le 1,000. Manyalo a le mantsi mo Botswana a kwadisiwa mo Gaborone, mo manyalong otlhe a Botswana a le selekanyo se se lesome le bothano a kwadisitse mo Gaborone ka 2007. Ka dipalo go na le batho ba le bararo mo lwapwng lengwe le lengwe mo Gaborone. Se ke palo e nnye fa go tshwantsha ngwa le tse dingwe mo Botswana.
Dipalo di supa gore bontlha bongwe jwa botho ba ba nna mo Gaborone, ba selekanyo se se masome mararo le boferabobedi ba tshela ka mogare wa HIV-palo e tona mo lefatsheng ka bophara. Palo e tona thata mo batho ba ba dingwaga tse di magare ga lesome le bothano le masome mane le boferabonge ka selekanyo sa masome mane le bone.
Bodumedi
Ba sedumedi sa Roma mo Gaborone, ba ba ko tlase ga bo eteledipele jwa Roman ya ko  Pretoria, ba teng mo toropong e.  Phuthego e akaretsa sephato sa borwa sa Botswana, moruti wa phutego e ke Moruti Valantine Tsamma Seane, yo o filweng maemo ka ngwaga wa 2009 ka kgwedi ya Moranang a le masome mabedi le bothano. Moriti yo o fitileng e ne e le Boniface Tshosa Setlalekgosi. Go na le kereke ya roma e e bidiwang keresete ke kgosi.
Go na le tempele ya Ba Hindu mo Gaborone, e bidiwa ntlo lehalahala ya Hindu , le ya gurudwara le tse dingwe tsa ma Islam. Kago e simolotswe ka motsheganong ka ngwaga wa 2001 ko tempeleng ya Venkateswara mo Gaborone bophirima e agelwa sechaba sa batho ba Telugu  ke sethopha sa bopelothomigi sa Hindu e bo e feleletswa ka kgwedi ya lwetsi ngwaga wa 2007. Moemedi wa India, le tautona Festus Mogae ba ne ba etelela tempele fa e sena go fediwa
Botaki le Ngwao
Polokele ya ditso le botaki e bonwa ko bokonibothaba jwa madirelo a kgwebo mo tseleng ya Independence. Polokelo e e butswe ka 1968 E na le dilo tse dintsi di akaretsa dilo tse dibetilweng le botaki jwa batswana. Ntlo ya polokelo e e nale ditshwantsho tsa ntlha tse di dirilweng ke Thomas Baines le Lucas Sithole. Ditiragalo di akaretsa Bataki mo Botswana, kgaisano ya botaki ya banana le Thapong International. Ko ntle ga polokelo go na le, mefuta ya dipalamo tse dintsi jaaka mogoma, selei, le dikoloi (diteraka). Go na le ditshupo tsa Basarwa, banni ba ntlha baborwa jwa Aferika. Polokelo e e butse 3.6 ha tshingwana ya botanical e e bidiwang tshingwana ya sechaba ya Botanical  ka kgwedi ya ngwanatsele a thola ga bedi ka ngwaga wa 2007. Tshingwana e e agetswe go sireletsa dithare tsa Botswana tse di bothokwa, mme selekanyo se se masome a ferang bobedi a dithare tse di tsa mo Botswana.
Ditiragalo tsa Maitisong di simolotse ka ngwaga wa was  1987 mme di tshwarwa ngwaga le ngwaga mo malatsing a le supa, mo bekeng ya bofelo ya mopitlo kana ya ntlha ya morananng. Mo malatsing a go tla bo ga na le bodiragatsi jaaka metshameko le go le belela metshameko mo mafelo a a farologaneng.
“Kgaisanyo ya My African Dream” e tshwarwa ngwaga le ngwaga ko ntlo lehalahala la Gaborone. Kgaisano e e amogela dibini tsa kwaito le  diopedi.
Padi ya, The No. 1 Ladies' Detective Agency, e diretswe mo Gaborone. Buka e e kwadilwe ke Alexander McCall Smith. Buka e bua ka ga Precious Ramotswe, mosadi wa ntlha mo Botswana go nna mo thomamisi, le masaitseweng a a rarabololang.
Itsholelo
Gaborone legare la itsholelo ya sechaba. Bokopanelo jwa madirelo a madi a bothokwa jaaka Banka ya Botswana, Banka ya Gaborone, BancABC, le madirelo a go fetola madi mo Botswana  a fitlhelwa mo toropong ga mmogo le bokopanelo jwa difofane tsa  Botswana, Batshireletso ya baji ba reki, dithaeletsanyo, le Debswana,bo kopanelo jwa go epa ditswa mmung jwa De Beers le goromente wa Botswana. Sethopha sa thabololo ya aferika (SADC) se na le bokopanelo jwa sone mo Gaborone; komponi e ne ya simololwa ka ngwaga wa 1980  go oketsa tomagano mo itsholelong, mo malokong a yone le go fokotsa go ikaega mo Aferika borwa. Di koporase di le dintsi tsa mafatshe di beeleditse mo toropong: Hyundai, IBM, Daewoo, Volvo, Owens-Corning, le Siemens. Orapa House, ke ya Debswana, ke ko diteemane tse ditsa go epiwa teng ko Debswana di kgaogangwang di bo di sekwasekwa boleng. Orapa House, e fithelwa ko makopanelong a tsela ya Khama Crescent le Nelson Mandela Drive, e agilwe ka boleng jwa yone e le nosi, se se letelela letsatsi le le lekaneng go phatsima ka dithabaphefo gore ba kgone go kabakanya diteemane sentle. Bokopano jwa Botswana jwa ditswa mmung bo tshwarwa ngwaga le ngwaga ko ntlong lehalhala ya Gaborone.
Go ya ka tshekatsheko ya thwathwa ya botshelo ya ga Mercer'ka ngwaga wa 2010, Gaborone e na le palo e ko godimo ya makgolo mabedi le boraro highest ya dithwathwa tsa go tshelac ya batshabis mo lefatsheng ka bophara. Gaborone ke toropo ya boraro e e ko tlase mo dithwathweng tsa batsabi mo Aferika, mo godimo ga Addis Ababa, Ethiopia le Windhoek, Namibia e le ya makgolo mabedi le bothano. Karachi, Pakistan ke tsa bofelo mo lefatsheng ka makgolo mabedi le lesome le bone.
Tsa metshameko
Go na le mabala a metshameko a fithelwang mo mafelong a Gaborone Ke lobala la SSKB, mochudi, le lobala la sechaba la Botswana. Go na le dithopha tse dintsi tsa kgwele ya dinao tse di emetseng Gaborone. Dithopha tse ke BDF XI, Gaborone United,Notwane, Police XI le sa Uniao flamengo Santos; tse tsotlhe di tshameka mo metshaneko ya premir. Sethopha sa sechaba sa kgwele ya dinao se tshamakela mo lobaleng la sechaba, mme ga se ise tshameke mo dikgaisanong tsa kopi ya FIFA ka na ya Afrika.
Ba motshameko wa cricket, sethopha se se eteletseng pele motshameko wa criket mo Botswana, bo kopanelo jwa yone ke mo Gaborone.
Mabelo a Gaborone, mabelo a bobedi mo Botswana, a ne a tshwerwe ka ngwaga wa 2010 ka kgwedi ya Moranang e le lesome le boferabobedi. Ba ne ba simolola go taboga ko mabaleng Phakalane, toropo e e ko bokoni, ba bo ba feta ka Gaborone, ba bo ba feta ka di kago tsa palamente.