cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Noka ya Mosetse
Banni ba kopa koporase ya metsi
Banni ba Mosetse le Dukwi ba kopa koporasi ya metsi ya Water Utilities go tlhoma diofisi tse go duelelwang tiriso ya metsi kwa go tsone kwa metseng ya magae.Ba buile jalo mo phuthegong ya kgotla e e neng e buisiwa ke mopalamente wa kgaolo eo, Major General Moeng Pheto yo o neng a wetsa loeto lwa go lekodisa batho ka dikgang tsa palamente e fetileng.Batho ba metse eo le e mengwe mo kgaolong, ba kgadile thata koporasi ya Water Utilities go bo e sa neele batho bogolo jang kwa metseng ya magae ditirelo tse di tshwanetseng jaaka kwa ba ka duelelang metsi teng.Bangwe ba tlhalositse fa ba sale ba duelela tiriso ya metsi mo malwapeng a bone ngogola ka Seetebosigo, ba bo ba supa fa ba na le poifo ya gore ba tsile go kgaolelwa metsi ka jaana fa e sale koporasi eo e tsaya tiro eo mo dikhanseleng ga e ise e bale dimmithara mo malwapeng a bone.Mo go tse dingwe, batho ba Lentsweletau ba re motse wa bone o saletse kwa morago mo ditlhabololong, ba re ba ipotsa gore a kwelotlase ya itsholelo e amile motse wa bone go feta e mengwe ka jaana ditiro tsotlhe tse di neng di tshwanetse go dirwa di seegetswe fa thoko jaaka fa ba ne ba solofeditswe gore motse wa bone o tlaa nna kgaolo potlana go lebilwe gore o kgakala le ditlamelo mme nako kgolo ke eno.Kgosi Muenda Mureti wa Dikgatlhong a re nako le nako batho ba rutwa ka tshomarelo tikologo le bophepa.A ga ba itumedisiwe ke malele a a tshwanang le metseto ya bana le tse dingwe tse di maswe tse di latlhelwang mo motseng wa bone ka e le diphatsa mo leruong.O kopile gore ba tsenyediwe motlakase le gore go agwe kokelwana ka jaana motse wa bone o godile.Ka molao kakanyetso o o tlaa bewang pele palamente e e tlang wa go oketsa dingwaga tsa banana, batho ba dikgaolo tseo ba dumalana gore dingwaga tsa banana di okediwe go tswa kwa go 29 go ya kwa go 35.
Sho Madjozi
Maya Christinah Xichavo Wegerif (ea hlahileng ka la 9 Mots'eanong 1992), ea tsebahalang e le Sho Madjozi ke rapper oa Aforika Borwa, sebini, sengoli sa lipina, sebapali le seroki.
Zoroga
Zoroga ke motse yo mo kgaolong ya legare mo Botswana. O dikhilomethara di le masome a mane mo bophiri jwa Nata, mo tseleng ya Nata–Maun.Mo palo bathong dipalo e ne e le makgolo a borobabongwe,masome a mane le borobabobedi mo palong bathong ya ngwaga wa 2001.
Ditlhabololo
Motse wa Zoroga o mo khutloleng ya go gokelela motlkase lefatshe ka bophara e go mo go yone go adimilweng madi kwa wedish Nordic Investment Bank le Nordea.Khutlolola e e simolodisitswe ke tona wa meepo,kgotlhelo le metsi ebong Rre Ponatshego Kedikilwe.Maikaelelo a se ke go tlisa dithabololo mo matshelong a batho.Motsana o nale sekolo se se potlana.Zoroga o nale sekolo se se potana se Zoroga Primary School mme baithuti ba ba pasitseng dithuto tsa bone ba tsewa kwa sekolong se golwane sa Maun Senior Secondary School.Go nale kokelwana mo motseng wa Zoroga mme fa diemo tsa balwetse di ela phekela ba ragogedisiwa kwa sepateleng se segolwane sa Nyangagwe kwa Francistown kana ko Gweta .[2
Dilotsa Tlholego
Zoroga ke mengwe ya metsana ee humileng dilo tsa tlholego.Ka ngwaga wa 1998 go ne ga tswharwa phuthego ya mo motseng,maikaelelo e ne e le go tla ka metlhale ya go somarela dilo tsa tlholego.Ngwe ya metlhale e e ne eya nna gore dilo tsa tlholego di tshwanetse tsa somarelwa gore dikokomane tse di tla tlang di kgone go itshetsa ka meamuso eo.
Dikgoge tse dingwe
Botswana Zoroga
Ray Farquharson
Ray Fletcher Farquharson MBE e ne e le ngaka ya kwa lefatsheng la Canada, porofesa mo Unibesithing e bile e le mmatlisisi mo go tsa bongaka. O tsaletswe kwa Clauude Ontario, a nna moithuti kwa unibesithing ya Toronto kwa e bileng a neng a ruta teng nako e ntsi ya botshelo jwa gagwe. O ne a rutuntshitswe a bo a thapiwa kwa sepateleng sa Toronto ene le mmatlisis kaene Arther Squires.
Boemelo jwa terena mo Botswana
Tshimologo
Terena ke ngwe ya dipalamo tse di dirisiwang mo Botswana. Gantsi e dirisiwa go rwala dithoto kgotsa batho go ya mafelong aa farologanyeng.Go na le terena ee tswang mo toropo kgolo Gaborone go ya kwa toropong ya Francistown.Fa terena ee rwalang dithoto yone tsamaya mafelo aa farologanyeng le gone kwa mafatsheng aa mabapi. Ditlhwatlhwa tsa go palama terena di kwa tlase mo di letlang motho mongwe le mongwe go ka e palama.
Mmele
Palo ya maemelo a terena mo Botswana a akaretsa:
Bokhutlo
Terena e kotsi fela thata fa kotsi e ka e diragalela go nna le tshenyego ee tseneletseng mme gape ga go motlhofo gore e diragalelwe ke kotsi.Ke ka moo batho ba ratang go e dirisa go na le dipalamo tse dingwe.
Busi Mhlongo
Victoria Busisiwe Mhlongo ( 28 Phalane 1947 - 15 Seetebosigo 2010 ) o o neng a itsege ka leina la Busi Mhlongo e ne e le seopedi, sebini, le motlhami o a belegweng ko Inanda, kwa Natala, mo Afrika Borwa.
Bophelo jwa Busi
Busi o ne a tshwantshanya mefuta ya mmino e mentsi jaaka mbaqanga, maskandi, marabi, le mmino wa setso wa seZulu; a di tlhakanya le mmino wa segompieno jaaka jêzê, funk, punk le mminô wa rôkô, difela, rap, opera, mminô o o tlhôlêgang kwa Intia Bophirima wa moribô o o boteng, le mmino wa gotswa bokoneng jwa Afrika; a dira mmino o mo ntšha o o itumedisang. mmino wa gagwe o ne wa kgatlha lefatshe ka bophara, mme o ne o tshwere molaetsa oo maatla. O ne a simolla go dirisa Vickie jaaka leina la gagwe ka di 1960's pele a le fetolela go Busi Mhlongo. Busi o ne a le ngaka ya setso e tlhomamisitsweng, mme seo se ne se nale karolo mo mminong wa gagwe. Ka di 1970's, Busi o ne a fudugela kwa London, a dira mmino le baopedi ba bangwe ba ba kobilweng mo Afrika Borwa.jaaka Dudu Phukwana le Julia Bahula. Ka di 1980's, o ne a setse a opetse lefatshe ka bophara le baopedi ba bangwe jaaka Salif Keita. Mo tshimollogong ya di 1990, Busi o ne a simolla go ntsha mmino wa gagwe a le mong, rekorto ya gagwe ya ntlha a e taya Barbentu ka 1993, mme ka 1998 ntsha rekorto ya bobedi e teilweng ''Urban Zulu. Urban Zulu'' e ne ya ratiwa mo mafelong a farologaneng mo lefatsheng ka bophara, ebile e feditse dikgwedi mo mmepe wa Billboard wa mmino. O tswelletse pele a ntsha di rekorto tse dintsi jaaka Freedom (2003) le Amakholwa pele ga loso la gagwe ka Seetebosigo 2010 ka ntlha ya kankere ya matswele.
Ditiro le mmino wa gagwe
Busi o simollotse go bina le di khwaere le mekgatlho e farologaneng a santse a tsena sekolo. Mmino wa gawe wa utlwa ke mongwe yo o batlang dikitso o a dirang ko Galo Music, mme a fudugela kwa Gauteng, mme koo a ntsha pina e e bidiwang My Boy Lollipop ka 1963. Busi o ne a dira a le nosi, le mekgatlho e e farologaneng ya mmino wa jêzê, le metshameko ya mmino. Busi o dirile le diopedi tse di farologaneng jaaka Hugh Masekela, Dr Phillip Tabane, Mabe Thobejane, le ba bangwe. Ka ngwaga wa 2000, Busi o ne a neiwa ditlotla tse tharo ko FNB South African Music Awards tsa seopedi sa basadi se se gaisang, mmino wa segompieno o o gaisang le rekorto ya pop e gaisang.
Pélagie Gbaguidi
Pélagie Gbaguidi (oa Benin, ea hlahetseng Dakar ka 1965), o lula Brussels ebile o sebetsa. Gbaguidi o ipitsa molateli oa pale ea mehleng ena.
Bloemfontein
Bloemfontein ke motse setoropo wa Foreistata mo Aforika Borwa.
Metswedi
Karolo:Aforika Borwa
Lelegae
Motse selegae ke tulo kana lefelo le le nnye go toropo, mme le nna batho ba ba ka nnang makgolo a se kae, kgotsa dikete di le malwa. Lefoko motse selegae ga le supe fela mafelo a a kwa magaeng, go na le metse selegae e e leng ya setoropo kwa mafetsheng a tshwana le Europa, Amerika, le yona Asia. Mo nakong e e fiteleng, metse selegae e ne e itsiwe ka temothuo.
Colombia
Colombia, ke naga e e leng kwa borwa jwa Amereka. Colombia na le batho ba ba ka nnang 48.8 million (2018).
Ukwi
Ukwi ke motsana yo mo kgaolong ya sekaka sa Kalahari  mo Kgalagadi, botlhaba jwa Botswana, 30 km gotswa mo mololwaneng wa Namibia. Mo palong batho ya ngwaga wa 2001 dipalo di ne dile makgolo a mane ,masome a matlhano le boraro. Ere ntswa sekgowa ele yone teme ya semmuso ya Botswana, diteme tse dingwe tse di farologaneng di a buiwa mo motseng yo jaaka: Seburu, Setswana, Nama, le !Xóõ. .
Monte Águila
Monte Águila ke toropo kgolo kwa borwa Chile. E na le baagi ba le 6.574 (2002).
´
Johannesburg
Johannesburg ke motse setoropo wa Gauteng mo Aferika Borwa.
Franco le Afro Musica
Ka ga ene
Franco le Afro Musica ke setlhopha sa batho bale lesome le bobedi gotswa Gabane sa kwasa kwasa  se se simolotsweng ke Frank "Franco" Lesokwane.
Tiro
Jaaka ele tlhwaelo mo mminong wa Rhumba gore badini ba nne le maina ale mmalwa, Lesokwane le ene o nale maina a tswana le Stango, Lepako le Chakala. Fa a fetsa go tshamekela kgotsa go binela le go opelela setlhopha se se neng se eteletse pele mo Botswana, Franco,ga mmogo le mongwe wa letso la tanzania yo o neng a tsholetswe go tshameka katara, Shabani Mwanasande Yohana, bane ba dira setlhopha mmogo mme ba simolola go tsamaya lefatshe ka bophara. Bane ba gogela bangwe ba ba neng ba nale botsipa ba mmino wa rhumbamme ba gatisa alebamo ya bone ya ntlha, Ke lela le lona, e fa go ranolwa e bidiwang I am crying with you.Maloko a mangwe a Afro Musica kebo Joseph Masamba(yo neng a tshameka katara ya kodu), Kumakili Kusere(wa katara ya kudu le lentswe le lesesane), Samurai Ngingo(yo o neng a letsa katara)
Morago ga Ke lela le lona sedtlhopha se sene sa gatisa dialebamo dile mmalwa tse di neng tsa atlega. Setlhopha sene sa gatisa pina ya sone e e neng e itsagale ka Tshutshumakala (seele sa setswana se se rayang terena),e e neng ya ba fenyisa dietsele tsa Botswana Music Union (BOMU). E ke pina e e bolelang kafa ba tshabang terena ka teng. Dipina gantsi dika dipolelo tse di kgatlhanong mo motseng jaaka boloi, boaka le loso. Gantsi ba kwala dipina tse di buang ka bone mo alebamong nngwe le nngwe, setlhopha se nale pina ele nngwe fela e e buang ka motsana mongwe mo Botswana, e eneng ya ba tlisetsa balatedi bale bantsi. Setlhopha se se gapile dietsele dile mokawana, di akaretsa tsa BOMU "setlhopha sa ngwaga sa alebamo ya kwasakwasa e e gaisitsing " ngwaga dile pedi ka tatelano ).Lefa go ntse jalo mo metshamekong ya sesupa ditshwantsho ya gagwe sa ntlha mo alebamong e ntsha "Mmamane Robala", Lesokwane, ga akaretsa baletsi ba gagwe kgotsa babini ba gagwe, thata thata mo pusolotsong le ko ntle fela mme ga a ikope maitswarelo ka ga seo. "Ke ba itsesitse batho mo dikhaseteng tsame batho ba batlang gape se sentsi. Ke kwadile ka bone mo dikwalong tsa dikhasete tsame. " Ke ne ke sa bone gole botlhokwa go ba akaretsa mo go dirweng ga motshikinyego yo," go bua Franco, fa a botsolotswa gore ke eng setlhopha sene se sa fa fiwa tshono ya goitsiwe ke setshaba jaaka ene mo setshwantshong sa motshikinyego. "Ga re a bona gole mosola go dira jalo. Batho batla bua jaka ba tlhola ba bua, mme gotswa mo bolaoding go tsaya ditswetso tse di tswanang letse. Gongwe Afro Musica etla bonala mo setshwantshong sa motshikinyego se sengwe.
Ka kgwedi ya Moranang ngwaga wa 2005, setlhopha sene sa ema nokeng Koffi Olomide mo loetong la gagwe la go ralala Aferika. Koffi one a kapiwa are Ke gakgametse morago ga ke ithuta gore maemo a moopelo wa rhumba mo lefatsheng le a kogodimo mo go kana.
Bogotá
Bogotá ke toropo kgolo kwa borwa Colombia. E na le baagi ba le 7,181,469.
Kimberley
Kimberley ke motse setoropo wa Kapa Bokone mo Aforika Borwa.
Semitwe
Semitwe ke motse o o mo kgaolong ya legare mo Botswana. Motse o dikhilomitara dile masome matlhano kwa bokone bophirima jwa Francistown, gape o na le sekolo se se botlana. Mo palong batho ya ngwaga wa 2001 dipalo di ne dile makgolo a mane ,masome a matlhano le boraro.
Letlhoko la bogosi le Ditlhabololo
Mothusa Tona ya Dikgaolo, Mme Botlogile Tshireletso o dumalane le banni ba motse wa Semitwe mo kgaolong potlana ya Tutume gore motse wa bone o godile e bile o lekanwe ke go nna le kgosana.Mme Tshireletso ne a bua mo phuthegong ya kgotla ka Labobedi. O ne a araba selelo sa bone sa gore fa e sale ka ngwaga wa 2005, ba bolelelwa ke mopalamente wa bone wa nako eo gore kgotla ya bone e tlaa godisiwa maemo, ba ntse ba lebile tsela. Mme Tshireletso o ne a ba solofetsa gore o tlaa sala kgang eo morago ka e bile dikgang tsa bogosi di wela ka fa tlase ga lephata la gagwe. O tsweletse a ba bolelela gore kgodiso ya kgotla ke selo se se tlhokanang le madi, ka jalo e ka nna ya nama e tshwerwe ke letlhoko la madi. Banni ba ne ba ikuela ka tsela ya lekgarapana ya Semitwe/Orapa e ba reng e tsaya lebaka go gopiwa.E rile mokwaledi mogolo wa kgaolo Potlana ya Tutume, Mme Betty Bangale a ba araba, a ba tlhalosetsa gore go gopiwa ga tsela ya Semitwe/Orapa go dirwa ka dikompone tse di ikemetseng ka nosi.
A re ba kile ba ntsha ikopelo ya go gopa tsela eo, mme ka maswabi dikompone tsotlhe di ne di lopa madi a a kwa godimo go feta a ba nang nao. Mme Tshireletso o tsamaya le metse e e mo kgaolong ya Tonota Bokone ga mmogo le Nkange go lekodisa sethaba ka thulaganyo ya go hudusiwa ga ditirelo tsa metsi go ya ko go ba koporasi ya metsi ya Water Utilities.
Geographic coordinate system
ke mokgwa o o diriswang go supa mafelo mo lefatsheng lotlhe ka go dirisa dinomoro, ditlhaka, le matshwao.
Dax (moopedi)
Daniel Nwosu Jr. (o tshotswe ka 22 Mopitlwe 1994), o itsege thata ka leina la gagwe la mo boopedi la Dax (gantsi le kwalwa jaana DAX), ke moopedi wa rap, moopedi, le mokwadi wa dipina o tlholegang kwa Nigeria mme o goletse kwa Canada. O itsege thata ka pina ya gagwe ya "Dear God", le nngwe ya bosheng, "Dear Alcohol" e e fitlheletseng mo maemong a a kwa godimo a lesome a Billboard Bubbling.
Moshaweng
Moshaweng ke motse yo mo kgaolong ya Kweneng e e mo Botswana. O dikhilomethara tse di masome a borataro mo bophirima jwa motse wa Molepolole. Palo ya batho ba Moshaweng e ne e le makgolo a borobabongwe,masome a bosupa le bone mo palo bathong ya ngwaga wa  2001.
Borokgwe le kgotla di sela mmapa
Kgosi Rantsimane Banyatsi wa Moshaweng o buile a sa kgwe mathe ka go latlhega ga ngwao ya setswana.Kgosi Banyatsi o ne a bua jalo a amogela baeng kwa dikgaisanyong tsa banana tsa ngwao kwa Letlhakeng ka mafelo a beke.O ne a itebagantse le banana ba ba neng ba tsile dikgaisanyong, a re go tlhabisa ditlhong go bo ba basetsana ba apere marokgwe ntswa ba ne ba itse gore dikgaisanyo tseo di tshwaretswe mo kgotleng.O ne a bolelela banana gore ka ngwao ya Setswana, mosadi ga a letlelelwe go tsena mo kgotleng a apere borokgwe, mme e bile le rre o tshwanetse a role hutshe fa a tsena ka lekgotla.Kgosi Banyatsi a re seo ke tlotlo e bile ke tlholego ya kgotla, ka jalo a re go kgalemelwe fela thata gore go tle go nne le pharologano.Mo dikgaisanyong tseo, banana ba Moshaweng ba nnile bommampodi.Ya bo e le semphete ke go fete mo kgotleng ya Letlhakeng banana ba kgaolo ba kopane go gaisana, mme ba Moshaweng ba ikgapela sekgele mo dikhwaereng ga mmogo le bodiragatsi fa sekgele sa mmino sone se tserwe ke banana ba Mantshwabisi Dikgaisanyo tse, ke maiteko a ga tautona a go ntsha banana mo ditseleng tse di makgaphila, le go ba rotloetsa go dirisa dineo tsa bone go itshetsa.
E rile a tswa la gagwe, modiri mo lephateng la bodiragatsi le ngwao, Rre Bopelo Gaothusi a bolela fa banana ka bontsi, bogolo jang ba ba sa direng, ba inaakantse le diritibatsi, nnotagi, le go senya, mme ka jalo Tautona o ne a bona go tshwanela gore go nne le sengwe se ba ka intshang boduto ka sone. Rre Gaothusi a re bodiragatsi le mmino ke go naya banana sebaka sa go itumela, go ipela le go abelana botsipa le boitsaanape jwa neo ya Modimo.O ne a ba kgothatsa gore ba tsee boikarabelo mme ba dire ka natla, a re ka madi a ba a boneng ba tshwanetse ba dire sengwe sa itshetso, gona le go jela mo ganong.Le fa go ntse jalo, kgosi o ne a lebogela thulaganyo ya ga tautona a tlatsa a re mogolo o ne a bolela a re tshaba e senang ngwao e latlhegile ka jalo a re tautona o buseletsa ngwao gore Batswana ba seka ba latlhega. E rile a itibaganya le magosana a motse wa Letlhakeng, a bolela fa go tlhabisa ditlhong gore e re ba etetswe ba nne moriti o tsididi go iponatsa kwa kgotleng.A re ka tshwanelo, baeng ba ne ba tshwanetse ba fitlhele beng gae kwa kgotleng ga mmogo le ba dikomiti tsa tlhabololo ya motse ka bobedi, a tlatsa a re sago la moeng le bewa ke mong gae Go lebelelela dikgaisano e ne le mopalamente wa kgaolo Rre Liakat Kably, mokhanselera le dikgosi tsa motse wa Mantshwabisi, Moshaweng, Khudumelapye le Malwelwe.E rile a fa malebo mopalamente Kably o ne a kopa banana go fedisa ngwao ya dipolaano.Rre Kably a re go ategile ngwao e sa siamang ya dipolaano, a tlatsa a re ngwao ke boitshwaro le tlotlo.O ne a re bogologolo e ne e re batho ba tlhoka kwitlwisisanyo, balwe ka moretwa, e seng dithipana le ditlhobolo tsa malatsing ano.Mopalamente o kopile banana go tswa mo nnotaging a re e ruta maitsholo a makgapila a tshwana le a boganka le go tlhoka tsebe.E rile a itibaganya le ba ba sa fenyang mo dikgaisanong, Rre Kably o ne a ba kgotlhatsa gore ba seka ba ineela mme ba ikiteye sehuba go ithutuntsha go dira ka nata mo dikgaisanong tse di latelang.Kwa Kgaolong ya Letlhakeng Bophirima, setlhopa sa banana ba Tsetseng se dule ka tse di tsididi mo dikgaisanong tsa moopelo.
Boikuelo jwa banni ba Moshaweng
Banni ba motse wa Moshaweng mo kgaolong potlana ya Letlhakeng ba lela ka tsela ya Molepolole/Moshaweng ba re ga e a siama.Ba boleletse modulasitilo wa Khansele ya Mokwena Rre Motlhopi Leo fa ane a buisa phuthego kwa motseng oo maabane.E rile a amogela baeng, moemela kgosi ya motse wa Moshaweng Kgosi Kegobonye Maruping a ngongoregela gore tsela ya Moshaweng Molepolole e agwa e baakangwa, sebe sa phiri e nne gore ga go sepe se se bonalang morago ga e fetswa go dirwa.Kgosi Maruping a re go dirwa ga tsela eo, ga go nke go kgotsofatsa gotlhelele ka gore e tshelwa seretse se se paledisang go tsamaya fa dipula di nele, le lerole le le betang kolobe fa go fisa.A re ke ka moo go senang ope yo itlhaopelang go tsenya sepalamo sa sechaba mo tseleng e : ka e sa siama gotlhelele ,a tlatsa ka gore tsela eo e ba diela tswelelopele.Kgosi o ne a kopa gore bogolo tsela eo, e tshelwe sekontere le fa e le sekgala sa dikhilomitara tse pedi a re go ka boloka madi a dirisiwang fa go ntse gotwe e a baakangwa.Mo go tse dingwe kgosi Maruping one a kopa gore ba tseye ditlamelo golo go le go ngwefela. A re o tshwentswe thata ke gore dingwe dithuso ba di latlela kwa khanseleng ya Letlhakeng fa dingwe ba tshwanelwa ke go ya Thamaga jaaka tsa kabo ditsha .Kgosi o ne a bua a sa kgwe matlhe gore fa bagolo ba tsena koo, ba a latlhelelwa, go makgetlho mantsi ba boa fela ba sa thusiwa ka fa go tshwanetseng. O ne a kopa gape gore badiredi ba Lekgotla la kaboditsha ba atumele, go fokotsa madi a banni baa dirisang go palama.E re dikgang di eme jalo, modulasetilo wa komiti ya ditlhabololo tsa motse Mme Lebogang Manthukhwi o ne a ngongoregela gore lephata la makgotla a setswana le gana go adimana koloi ya puso le maphata a mangwe mo motseng.
O ne a bua a sa osheoshe gore ba gana le gone tota go thusa go isa leokwane kwa sedibeng sa motse, mme motse o felele o le mo lenyorengMme Manthukwi o ne a re koloi e dirisiwa ke lephata leo fela, a tlatsa a re le mapodise mo kgotleng ga ba letlelelwe go e dirisa tota.E rile a rabela matshwenyego ao, modiri mo kgotleng ya motse Mme Lechedzane Chilume a bolela fa taolo eo e tswa kwa mogolwaneng wa gagwe kwa Letlhakeng.Ba kabo ditsha bane ba solofetsa morafe gore batla atumetsa ditlamelo tsa go ba tlisetsa ditlankana tsa ditsha tsa bone, go itsa go dirisa madi a mantsi mo mosepeleng. Modulasetilo wa Khansele ya Kweneng o ne a araba ka gore go utlwisa botlhoko gore e re Taurona a ntshitse taelo gore a didirisiwa tsa puso di amoganwe, go bo go santse go na le bao ba ba di ikgagapelelang. Rre Leo o ne a re ga se gone gore koloi ya puso e nne fela, a tlatsa a re e ka amoganwa le ke maphata a mangwe fa ba batla thuso. Ka Jalo, o ne a kopa tirisanyo mmogo gore tiro ya puso e tsamae ka thelelo. Mabapi le tsela ya Moshaweng Molepolole, Rre Leo o ne a tlhalosetsa sechaba ka kwelo tlase ya itsholelo mme a ba kopa go sa fele pelo mme e tlaare seemo se boela mannong ba akanyetswe sengwe.
Dikgoge tsa kwa ntle
Botswana/Moshaweng
Salajwe
Salajwe  ke motse yo mo kgaolong ya Kweneng e e mo Botswana. O bonwa mo bogare jwa Botswana, mo sekakeng sa Kalahari, sekgele sa dikhilomethara tse di masome a bosupa mo bokone-bophirima jwa Letlhakeng. Palo ya batho ba Salajwe e ne e le makgolokgolo a,makgolo a bosupa le botlhano.
Matshwenyego a Motsana wa Salajwe
Kgosi ya motse wa Salajwe mo kgaolong potlana ya Letlhakeng, Rre Gaerupe Moala, a re o tshwenyegile fela thata go utlwa fa go na le batho ba ba tsereng moepo wa Gope, e bile ba tsamaela go o bula mme ba sa ba rerisa.Kgosi Moala a re o tshwenngwa thata ke gore a tota bana ba motse wa Salajwe ba tlaa bona ditiro.A re e rile ka 1982 go simololwa dipuisano, morafe wa Salajwe o bo o le teng, mme gompieno fa go na le merero go rerisiwa batho ba ba kgakala jaaka bo Ghanzi le Mmathethe, bone ba kgaphetswe kwa thoko.A re o eletsa fa bana go tswa Salajwe ba ka bona ditiro gore le bone ba akole meamuso ya lefatshe leno e bile ba kgone ba fitlhelwe ke ngwaga wa 2016 ba tlhabologile.Mo go tse dingwe kgosi o ne a kgothatsa batho ba motse gore ba inaakanye le go thusana.A re Batswana ba boele kwa dinakong tsele botshelo bo sale monate go thusanwa, ka jalo ba ba sa lemang ba thusane le ba ba lemileng gore le bone ba dike ba oba letsogo ka ngwaga ono o le o monamagadi.A re a batho ba eme ka dinao go thusana, ba tlhokomele dijo tse ba di itiretseng, ka di sa tshwane le dijo tse ba di fiwang ke puso ka e bile tsone ga go motlhofo di ka senyega. A re dijo tsa setso di na le dikotla tse dintsi fela thata, mme e bile go thusana ke botshelo jwa Setswana.E re le fa go ntse jalo, kgosi a re seemo sa pula se ba baketse mathata fa go tla ka kwa ditseleng, a tlatsa ka gore ke matamotamo fela mo tseleng go tswa Letlhakeng go ya Kaudwane.Kgosi Moala a re o eletsa fa tsela e ka tshelwa sekontere gore le bone ba nne le dipalamo tsa morafe go fema seemo sa dikotsi.O bile a bua a sa kgwe mathe ka motse wa Salajwe a re o fetogile motse wa dipoto. A re go setlhogo, e bile ga go a siama ka bojalwa bo dirile bana dikhutsana ntswa batsadi ba bone ba le teng mo botshelong.A re matlhotlhapelo a bojalwa ke gore batsadi ba roma bone bana ba bannye, mme ka jalo le bone ba felele ba nole ka e bile ba bangwe ba pateletse batsadi ba re ba romilwe ke bone ntswa ba ithekela.E rile a itebaganya le batsadi, kgosi a re ba tlhabisa ditlhong ka gore ke bone ba ba rekisetsang bana bojalwa mme e re ba sa dira sentle kwa dithutong, ba bo ba re barutabana ke bone ba sa dirang tiro ya bone ka botlalo
Dikgoge tsa kwa ntle
Botswana Molepolole
Leoto
<span style="background-color: rgb(254, 252, 224);">Leeto ke lone le fang bokete ba mmele thuso, le bereka ka go tsamaya le bopegile go dira motsamao bonolo. Tshikinyego kgotsa tsamao e ya leoto e simologa mo nokeng go ya ko tlase.
Jaaka e le karolo ya mmele e e dirisiwang go tsamaya, e dikarolo tse di obegang go dira motsamao bonolo, go tshwaragane le lonao. Bontsi jwa diphologolo bo nale maoto a palo e e lekanang
Jaaka karolo ya furniture e dirisiwa gore sedirisiwa se nne le go itshegetsa go babalela mo go kwa godimo kgotsa mo go go thusang ke fela jalo ka maoto.
Maina a magwe a leeto
Mefuta e e fa godimo e farologanngwa ke yone pala ya maoto
Dikarolo
Leeto ke karolo ya mmele e telele ka sebopego. Dikarolo tsa lone le farologanngwa ke gore ke ya setshidi sa mofuta ofe. Mo bathong le diphologolo tse dingwe leeto le nna le marapo, mesifa, ditshika tse di tshwaraganyang dikarolo tsa leeto le letlhalo. Mo ditshiding, leeto le nna le tse di fa godimo ntle le gore di nna le letlalo le le thata le e le khurumetsang go sireletsa marapo le letlalo.
Nako nngwe kwa bofelelong jwa leeto go nna le lenao e le karolo ya leeto, mme gape di kgaogane. Fela jaaka metwane le dinoka e le dikarolo mo leetong, tse di dirand gore leeto le felele.
Maoto a mane
Mo karolong e e nang le maoto a le mane, leeto gantsi lo dirisiwa go tsamaisa. Mo go tsa boitsaanape leeto antsi ba raya fa gare ga lenyole le manyenyana. Karolo e e kwa tlase ga leeto e bidiwa memo kana momo.
Mo diphologolong tsa maoto a mane, mo go ko tlase ke gone mo ba go bitsang maoto, motwane kapa motlhafu, tse pedi dikarolo tse di wa godimo ga leeto.
Leeto la roboto
Ke leeto le le dirileng ke baitsaanape ba dirisa ditshipi go tsamaisa ka remote. Di nna le maatla a a dirisiwang ke boranyane kapa motlakase go dira gore e kgone go tshikinyega.
Masepala sa Moretele
Mafelo Magolwane
Palo ya batho ya 2011 e arogantse masepala o jaana:
Sedirisiwa ebong Makoro
Makoro (yo o ka bitswang gotwe mekoro, mokoro ) ke mokoro  yo o dirisiwang thata kwa makgobokgobong a  Okavango , mo Botswana. O tsamaisiwa ka legong le le leele ke motho a eme ka dinao, ka fa a ntse a o kgorometsa.
Hermione Granger
Sebopeho sena se tumme haholo. Mofuta oa Hermione o hlahisitsoeng ke Emma Watson lifiliming tsohle tse robeli tsa Harry Potter ho tloha Lejoeng la Philosopher ka 2001 ho ea fihla ho Deathly Hallows - Karolo ea 2 ka 2011 e ile ea khethoa e le semelo se setle sa basali nakong eohle ho phetho e entsoeng har'a litsebi tsa Hollywood ke The Hollywood Reporter ka 2016.
Sedirisiwa ebong Makoro
Makoro a diriwa ka go gajwa thutwa ya setlhare se se tona se se tlhamaletseng, jaaka logong lo lontsho kgotsa logong la setlhare sa Kigelia. Makoro a a tlhabolotsweng gompieno, gantsi a dirilwe ka ditlhale tse di itiretsweng tse di thata. Makoro a tlwaelesegile thata ka a dirisiwa ke bajanala fa ba batla go bana makgobokgobo, mo gantsi seo se leng kwa mafelong a diphologolo, mme makoro a a kgona go dirisediwa go tlodisa batho makgobokgobo kgotsa fa ba tsama mo go one. Mekoro e e tshabelellwa thata ke go tsenelelwa ke kubu, tse di ka o menolang motlhofo. Dikubu di tlhalosiwa fa di sa tswa go simolola mokgwa o morago ga tiriso ya makoro gape le makoro e mengwe ka nako ya fa go tsomiwa.
Tiriso ya Makoro kwa metsaneng ya bokone-bophirima
Banni ba motse wa Jao Flats mo kgaolong ya Okavango ba eme sejaro go bogela ditso di diragala mo matshelong a bone jaaka go kgonagetse ka tiriso ya ditlhaeletsano mo motsaneng wa bone ga mmogo le makoro e e tla abiwang go thusa banni go kgabaganya noka.E ne ya re mo potsolotsong, boeteledipele jwa motsana oo jo bo neng bo lebega bo tletse ka boitumelo jwa leboga dikoporasi tsa mafaratlhatlha ka di arabile selelo sa bone se se sa bolong go ba kokonela.Modulasetilo wa komiti ya ditlhabololo tsa motse Rre Gaboipeelwe Manja, a re ka ntlha ya phatlalatso ya ditlhaeletsano bogolo jang tsa beMobile jaanong ba na le sebaka sa go tlhaeletsana ka tshosologo le ba masika, ditsala le setshaba ka kakaretso ka e tshwara gongwe le gongwe go na le tse dingwe.
Banni ba tlhokana le dipalamo
Rre Manja a re o solofela fa ngwaga eno e le o o monamagadi kwa motsaneng wa bone ka gore puso e sa tswa go araba selelo sa bone sa letlhoko la dipalamo ka go ba rekela mokoro o o tlaa ba thusang go golaganya motsana wa bone le metse e e mabapi e tshwana le Seronga le Etsha.Le fa go ntse jalo, modulasetilo a re ga ba itumedisiwe ke go bo badirelapuso ba sa tle kwa go bone mo e bileng jaanong go ba rontshang go inaakanya le mananeo a puso go tlhabolola matshelo a bone.Rre Manja a re ka lebaka leo, mangwe a mananeo a siiwa ke nako ba ise ba a akole ka gope ka ba beilwe ka fa mosing ke ditlhaeletsano.A re badirelapuso ba ipata ka gore motse wa Jao o mo makgobokgobong mme ka jalo ba tshaba metsi kgotsa go dirisa mokoro, a re jaanong o ipotsa gore seemo seo se tla a tswelela go fitlhela leng ka gore Jao ke lone legae la bone.O file sekai ka lephata la banana le ngwao a re ba le utlwalela fela ka ba se ke ba etela motsana wa bone go imolola banana mo lehumeng jaaka go diragala ka banana ba metse e mengwe.Kgosana ya motsana oo, Johanne Xhokwe o kopile babegadikgang go etela motsana wa bone go gasa ditiragalo tsa motse wa bone jaaka e le bone bagokaganyi ba puso le setshaba.
Botsamao bo kgoreletsa ditirelo
Motse wa Jao o mo makgobokgobong a noka ya Okavango, ka jalo ga go na motsamao wa dikoloi fa e se fela go dirisa mokoro kgotsa sefofane mme go belaesega gore badirela puso ba tshaba go etela teng.Mo go tse dingwe, modulasetilo o ngongoregile gore ka ntlha ya go tlhoka marekisetso kwa motsaneng wa bone mme banni ba koo ba tshabelelwa ke lehuma ka ba sa kgone go rekisa tse ba nang natso jaaka ditlatlana le ditlhapi go itshetsa ka tsone.O ngongoregetse gape go bo puso e diegela go tlhomamisa motse wa bone o a rileng o sale o nnile teng ka ngwaga wa 1931 mme nakokgolo ke eno ntswa metse e e runyang morago ga one jaaka Seronga e setse e tlhomamisitswe.A re ka ntlha ya seo, motsana wa bone ga o tlhabologe mo jaanong banni ba Jao ba fudugetseng kwa metseng e sele jaaka Seronga, Etsha le e mengwe go ya go tsenya bana ba bone dikole go latela bongaka le tse dingwe.Le fa go ntse jalo, o lebogetse puso go bo e kgonne go ba agela kokelwana mo motsaneng wa bone ntswa ba se na mooki fa e se go thusiwa ke mooki wa Seronga le yo o ba etelang gangwe fela mo kgweding a re seo se ba baya ka fa mosing bogolo jang mo malwetseng a tshoganetso.A re mo nakong eno fa go na le molwetse yo o pitlaganeng ba mo rwala ka mokoro go mo isa kwa Seronga, sekgele sa dioura di ka nna tharo kgotsa go feta ba ntse ba le mo metsing.
Dikgoge tsa kwa ntle
Botswana Okavango Gumare
Adina (moopedi)
Adina Thembi Ndamse (o tshotswe ka 3 Phalane) yo o itsegeng thata ka leina la gagwe la boopedi Adina ke moopedi wa kwa Ghana-Afrika Borwa, mokwadi wa dipina, modiragatsi mme ka dinako tse dingwe ke mmabontle. E ne e le mofenyi wa lenaneo la mmino la Stars of the Future ka 2008. Pina ya gagwe ya borobedi e e bidiwang "Too Late" e ne ya gapa dikgele tse pedi; Pina e dirilweng go gaisa le Moopedi wa mosadi o botoka ka 2018  kwa Ghana. Ka Mopitlwe 2021, o ne a le gareng ga Basadi ba le 30 ba ba nang le tlhotlheletso e kgolo mo mminong kwa 3Music Awards Women's Brunch.
Lefelo la Tsodilo
Tsodilo ke sefikantswe sa UNESCO sa lefatshe ka bophara mo bokone-bophirima jwa Botswana. Go ne ga kwalwa ka ga lone ka ngwaga wa 2001 ntateng ya go nna pharologanyo ga lone mo tumeding  le botlhokwa jwa tumelo mo go lone ke batho ba motse, gape le palo ya batho e e tshelegelang teng. Lefelo le le nale mantswe a a tlakilweng a  ka nna 4,500 mo lefelong go ka nna dikhilomethara tse di lesome mo teng ga sekaka sa  Kalahari.
Adina (moopedi)
Tiro ya boopedi
Adina o simolotse go opela e le mosetsana o monnye. O feditse sekolo se se golwa kwa sekolong se segolwane sa Wesley Girls mme morago nyana a fetela kwa mmadikolong wa Central. E rile a le ngwana a gola o ne a tsenelela mokgatho o opelang wa National Theater kwa a neng a simolola go diragatsa teng.
Lefelo la Tsodilo
Tsa popego ya lefatshe
Go nale dithaba tse nne. E e tona mo go tsone tsotlhe ke ya selekanyo sa 1,400 AMSL gape e le mo  botlhaba-18.77167°N, 21.75417°W. E ke ntlha e tona mo Botswana. Dithaba tse ka bone jwa tsone go tlhalosiwa e le ya "Monna", e e tona mo go tsone tsotlhe, ya "Mosadi", ya "Ngwana" gape le e ngwe e e sa itsegeng.
Lebo Mathosa
Lebogang Precious Mathosa e ne ele moopedi wa kwaito ko Aforika Borwa. Mathosa o simolotse tiro ya gagwe le mokgatho o o tumileng Boom Shaka ka kgwaga wa 1994 a nale dikgwaga di le 17, morago ga a kgatha leitho modiri wa dipina Don Laka mo lefelong la ituso buduto ko Johannesburg. E ne ele mongwe wa baopedi ba kwaito ba ba tumileng mo moopelong o o tlwaelesegileng o dirwa ke banna.
Lefelo la Tsodilo
Tsa popego ya lefatshe
Go nale lefelo le le laolesegang la bothibelelo fa gare ga dithaba tse, go nale mantlwana a boiteketso le a botlhapelo. A bapile le botlaki jwa letso la Basarwa le le tumileng fa lefelong, le le bidiwang  Laurens van der Post Panel. Lefelo le go iwa kwa o lone j=ka tsela e e itekanetseng e e makgabana e e dikhilomethara tse di masome a mane  go tsweng kwa Shakawe. Gape mo lefelong la bothibelelo go nale ntlo ya tshomarelo ya ditso. Gape go nale tsela ya
Lebo Mathosa
Botshelo jwa gagwe
Lebo Mathosa o tsholetswe ko Daveyton, toropo e e kontle ga Benoni. Masika a gagwe morago a ne a fodugela ko Johannesburg kwa Lebo a tseneng sekolo ko sekolong se segolwane sa St. Mary's. Lebo o simolotse go opela a nale dingwaga di le supa mo mokgatho o o opela wa kereke. E rile masika a gagwe a fudugela ko Johannesburg, o ne a bona moopelo wa bubblegum, o e leng mofuta wa disco-infused pop o o neng o tumisitswe ke batho ba go tshwana Brenda Fassie, ba ne Mathosa a ba tsaya e le bagaka.
Lefelo la Tsodilo
Botlhokwa jwa ngwao
Dithaba tse ke tse ditona tsa ngwao le tumelo tsa ba letso la Sesarwa ba   Kalahari. Ba dumela gore dithaba ke lefelo la mewa ya ba ba tlhokafetseng gape ba bo ba dumela gore mewa e e ka baka dingwe dilo tse di sa siamang fa motho a ka tsoma kgotsa baka leso gaufi le dithaba tse. Basarwa ba dumela gore dithaba ke tsone tsa ntlha go tlholwa. Ka nnete e e papametseng, Basarwa ba tlakile matlapa a ka tshwara 4500 fa go tshwangtshangwa le dithaba tsa  Tsodilo, se se dira gore e nne lefelo le le tumileng lefatshe ka bophara. Basarwa ba dirile botlaki le fa go nale ba letso la Bantu ba botshelo jwa bone bo farologanang le jwa Basarwa. Nako e e tsepameng tota ya gore matlapa a tlakilwe leng ga e itsewe le fa go akanyediwa gore e ka tswa e fetla dingwaga tse di makgolokgolo a mabedi.
Ba letso la Hambukushu ba dumela gore modimo wa bone ebong, Nyambe, o tsentse letso le leruo la bone mo thabeng ya mosadi. Bosupi jo bo tletseng bo bonwa ka dikgato tse di ipadileng mo matlapeng kwa godimo. (Lefoko Tsodilo le adimilwe mo lefokona la  Hambukushu la 'sorile' le le rayang go fapoga.) Mo bokone-bophirima jwa thaba ya mosadi, sekgelenyana kwa godimo go tsweng kwa tlase go nale moepo yo o tladitsweng ka metsi. Metsi a a dumelwa fa a le boitshepo gape batho ba itlhapisa ka one gore ba nne le masego. Lefelo le boitshepo ke le le bapileng le "thaba ya monna, lentswe le letona,kwa go dumelwang gore mowa wa ntlha o ne wa khubama teng go rapela fa o tlhola lefatshe. Basarwa ba santse ba dumela gore o santse o ka bona dikakanyo sa mowa ntlha' le one mangole mo mantsweng. Thaba e e nyenyane ke 'ngwana'. La bofelo, go ya ka tlhamane, thaba ya bone e ne e le mosadi wa thaba ya bone ya monna, yo o motlogetseng go ya kwa go yo monye.
Matlapa a a tlakilweng
Go ya ka ba UNESCO, go nale matlapa a le 4500 a a tlakilweng mo dithabeng tsa  Tsodilo.Bontsi jwa matlapa a a tlakilweng  a Basarwa a bonwa thata mo thabeng ya "Mosadi" e e tumileng thata ka  botlaki jwa "ditlhapi", "di tshukudu tse pedi" gape le "Tau" mo botlhaba jwa thaba ya  "monna". Go nale matlapa a a tlakilweng, mme ga a amana thata le dithaba tse di mabapi.
Go nale dikaedi tse di tsentsweng, mme gone botlaki ga bo bonale sentle fela mokaedi yo o rutegileng o ka kgona go go lemogedisa. Ka go rialo baeng ba tlamiwa go tsaya mokaedi wa mo motseng. Se se tlokafatsa itsholelo ya lefatshe mme ebile go bo go sirelediwa lefelo le.
Kapa Bokone
Kapa Bokone ke nngwe ya dikgaolo tsa lefatshe la Aferika Borwa. Ke yone kgaolo e tona fa e tshwantshanngwa le dikgaolo tse dingwe mo lefatsheng la Aferika Borwa. E kgaogana melelwane ya boditshaba le mafatshe a Botswana le Namibia. Kgaolo e e agilwe ka ngawaga wa 1994 fa kgaolo ya Cape e ne e kgaogana. Toropokgolo ya yone e bidiwa Kimberley. E akaretsa lefelo la diphologolo la Kalahari Gemsbok National Park, nngwe ya mafelo a a pataganetsweng ke lefatshe la Botswana le Aferika Borwa le le sireleditseng diphologolo.Lefelo le le akaretsa maphothophotho a  Augrabies gape le moepo wa Kimberley yo o mo kgaolong le Alexander Bay.Kgaolo ya Namaqualand e e mo bophirima e itsege thata ka ditlhatsana le dithunya tse di mo lefelong la  Namaqualand. Toropo e e mo borwa ya De Aar le Colesberg, mo lefelong la Karoo, ke tsone tse di lomaganyang ka tsa mesepele le dipalamo go ya kwa toropong ya Johannesburg, Cape Town le Port Elizabeth. Mo bokonebotlhaba, Kuruman o itse ga lefelo le go neng go nna barongwa ba mafatshe a sele. Noka ya Orange e elela e fetla ka lefelo le, e aga molelwane fa gare ga Free State mo borwabotlhaba gape le lefatshe la Namibia mo bokonebotlhaba. Metsi a noka e a dirisiwa thata go nosetsa maungo mo kgaolong ya Upington.
Puo e e buiwang
Palo ya batho ba ba buang puo ya Seburu e fetla palo ya batho ba ba buang dipuo tse dingwe mo lefelong le bogolo jang mo kgaolong ya Bokonebotlhaba jwa Cape go nale dikgaolo tse dingwe. Dipuo tse di tumileng ebile di dirisiwa thata fa go buiwa mo bokone jwa Cape di akaretsa Seburu, Setswana, Sexhosa, gape le Sekgowa. Bontsi jwa ba bangwe ba buwa dipuo tse di tumileng mo Aferika Borwa, mme ba bangwe ke ba Khoisan.
Popego lefatshe
Kgaolo ya Cape e dikagenyeditswe ke ditlhaba tse ditona, mme se se baka gore go nne sereme. Lefelo le tshwantshangwa le mafatshe a mangwe a tshwana le la Germany. Se se itumedisang ka lefelo le ke gore le letona gape le bo le nna le batho ba le bantsi.
Dikgoge tsa kwa ntle
Karolo:Aforika Borwa Karolo:Diporofense tsa Aforika Borwa
Motse wa Molalatau
Molalatau ke motse o o mo kgaolong ya legare mo Botswana. O bonwa kwa bolhaba jwa nko ya  Botswana, mo teng ga sekgele sa dikhilomethara tse di makgolo le  Zimbabwe gape le Afrika Borwa. Mo palo bathong ya ngwaga wa 2001 dipalo di ne di le 1,788 tsa batho. Ga gona sepe se banni ba ikaegileng ka sone go tsholetsa itsholelo ya bone ka gore banni ke balemi ba ba lemelang go itsetsa.
Molalatau o biditswe ka leina la noka e e fetang mo bokone jwa motsana gape e bonwa mo sekgeleng sa dikhilomethara tse di masome a mabedi go tsweng  motseng wa Bobonong yo o eleng one o o fang ditirelo mo kgaolong. Banni ba Molalatau ke Babirwa gape ba bua puo ya sebirwa  ka tlholo ba tswa kwa botlaba jwa nko ya  lefatshe  mo lefelong go dikologa fa dinoka di kopanelang teng ya  Limpopo le Motloutse. Ba ne ba patikiwa go tswa mo lefelong le ke barongwa ba ga Mmamosadinyana go fa kompone ya British South Africa Company e eileng ya fiwa lefatshe le ba atlolosa boleele jwa noka ya Limpopo mo teng ga Botswana ke Khama III.
Batho ba ba ne ba eteletswe pele ke kgosi Malema morago ga go nna le dikgogakgono le puso ya barongwa ba ga Mmamosadinyana e direla go tsweng Serowe.
Dikhutlola dingwe di tla seegelwa fa thoko
Mopalamente wa Bobirwa, Rre Shaw Kgathi a re ka ntata ya kwelo tlase ya itsholelo, ditiro dingwe tsa ditlhabololo di tlaa seegelwa fa thoko lefatshe ka bophara go balelwa kgaolo ya Bobirwa.A re mafatshe a neng a reka diteemane tsa lefatshe leno le o ne a amilwe ke kwelo tlase ya itsholelo, a re seemo se, se ka nna sa felela se bakile go kgaolwa ga babereki mo ditirong.Legale mopalamente a re mme e tlaare fa seemo sa itsholelo se ka tokafala ke gone ditiro tse di tlaa dirwang, a tlhalosa fa go na le tse di tlaa tswelelang di dirwa jaaka go agwa ga letamo la Thune le a reng go setse go simolotswe, go agwa ga matlo a bodiredi le go betlwa ga tsela ya Bobonong/Tsetsebye.Rre Kgathi yo a neng a buisa diphuthego tsa kgotla kwa metseng ya Motlhabaneng, Mathathane le Molalatau o boletse fa go le botlhokwa gore setshaba se nne le seabe mo ditlhabololong le go thusa go atolosa itsholelo go na le go baya fela pusong.Kgathi yo gape e leng tona wa banana, metshameko le ngwao a re, dikomiti tsa ditlhabololo tsa metse le dingwe di tshwanetse tsa tswa ka maano a go dira madi ka ditsela tsedi farologanyeng go tlhabolola metse ya bone.Mo dikganyeng tse dingwe mopalamente o gwetlhile batsadi go tsaya thuto ya bana ka tlhwaafalo mme ba tshwaragane le barutabana ka jaana thuto e le yone motswedi wa botshelo mo matshelong a gompieno a diphetogo.A re ba rotloetse bana go itebaganya le dithuto tsa bone go na le go inaakanya le nno tagi, boganana, tsa marato le ditiro tsa borukhutlhi ka gore, dika ba senyetsa bokamoso jwa bone, a re ba ba feditseng sekole ba sena ditiro ba inaakanye le mananeo a banana a dithuso go itirela bokamoso.
Banni ba akgolwa
Legale Rre Kgathi o ne a akgola dikole tse di dirileng sentle mo maduong a ngogola, a re ba itsolopanye go dira ka bonatla go feta fa ba dirileng teng.A re mme tse di saletseng kwa morago o kopa barutabana ba ba neelang tshwene marapo go dira natla ka gore metlha ga se ya maloba ka jaana go berekwa ka dielo.A re bone e le barutabana ba neetswe thuto e e ba sologetseng moelemo mo matshelong a bone mme le bone ke tshwanelo gore ba neele bana thuto e e tla a solegelang molemo bokamoso jwa bone.O bile a kopa banni ba metse e, gore fa ba na le mathata a a tlhokanang le thuso ya gagwe ga ba tshwanela go emela diphuthego tsa kgotla, a re ba ikopanye le ba ofisi ya gagwe, ya ga molaodi kana ya mogolwane wa khansele go kopa thuso.Modula setilo wa lekgotlana la kabo ditsha la Bobonong, Rre Morgan Makgasane a re ba dumalane gore gonne le koketso ya lefatshe kwa ba ka atolosetsang ditsha tsa masimo a batho ba motse wa Motlhabaneng teng.Rre Makgasane a re sebe sa phiri ke gore ba na le bothata ba gore batho bangwe bane ba ipeile masimo, a a reng a ka dira gore bangwe ba tlhaelelwe ke lefatshe.Modulasetilo a re ba setse ba segile ditsha tsa masimo a motse oo, dile masome a mararo mme ba tsweletse ka go sega, a re bothata jo bongwe ke gore lefatshe la bone le na le matlapa a mantsi le melapo mme se se bo dira gore lefatshe le ngotlege.Fela jaaka kwa metseng e mopalamente e tshwareng diphuthego kwa go yone, banni ba metse e ba supile matshwenyego mabapi le bogodu jwa loruo jo ba reng bo dirwa ke batho ba lefatshe la Zimbabwe.Banni ba motlhabaneng ba ne ba ngongoregela gore batlhoki ga ba thusiwe sentle le gore bana ba sekole ba ba tlhokang ba thusiwe go fitlhelela ba fetsa dithuto tsa bone gona le gore ba thusiwe go ema bale dingwaga dile 18.Mogolwane wa boipelego, Rre Sandy Molosiwa a re bana ba ba tsenang sekole ba thusiwa go fitlhelela ba fetsa dithuto tsa bone fa ba sekasekilwe go bonnwe letlhoko la bone.
Dikgoge tsa kwa ntle
Botswana/Molalatau
Aberdeen, Kapa Botlhaba
Aberdeen ke setoropo sa Kapa Botlhaba mo Aforika Borwa.
Cape Town
Cape Town ke motse setoropo kgolokgolo wa Kapa Bophirima mo Aforika Borwa.
Nna Mme rre
Mokgware
Mokgware ke motse o o mo kgaolong ya legare mo Botswana. Motse o dikhilomithara dile masome matlhano kwa bokone jwa Mahalapye, gape o na le sekolo se se botlana. Mo palo batho ya ngwaga wa 2001 dipalo di ne dile makgolo a mararo,masome a mararo le botlhano.
Matsitama
Matsitama ke motse o o mo kgaolong ya legare mo Botswana. Motsana o o sekgele sa dikilomitara tse lekgolo mo bophirima jwa toropo ya Francistown, ee leng toropo ya bobedi mo Botswana, gape o nale sekolo se se potlana. Mo palo batho ya ngwaga wa 2001 dipalo tsa batho di ne di le sekete le masome a mararo.
Mpule Kwelagobe
Mpule Keneilwe Kwelagobe wa Gaborone, Botswana o ne a apesiwa korone ya  Miss Universe ka Motsheganong ngwaga wa  1999 kwa Trinidad and Tobago. O sale a fiwa korone eo ka ngwaga wa 1999, Mpule o sa tswa go tsewa tsia gape gape a tlhomphiwa go bo e le modiragatsi wa ditshwanelo tsa batho tsa botsogo tsa batho, bogolo jang mo ntweng ya gagwe ya mogare wa HIV/AIDS gape e le mmueledi wa banana le bomme go nna le thuto e e tseneletseng ya tsholo le diterelo tse dingwe.
Mokgware
Khumanego ya kwa Mokgware ke kgwetlho
Botlhoki e ntse ke kgwetlho e tona kwa kgaolong potlana ya Palapye jaaka bomme ba le bantsi go feta borre ba humanegile.Modulasetilo wa khansele potlana ya kgaolo Rre Onneetse Ramogapi o boletse beke eno gore mo batlhoking ba ba 1507 ba ba kwadisitsweng, ba ba 1062 ke bomme fa borre ba le palo potlana.A re se se swabisang ke gore ba ba thusiwang ka lenaneo le ga ba kgatlhegele mananeo a go ba thusa go itshetsa. "Batho bano ba santse ba ikaegile thata ka mephako ya mmuso mo ba sa dumeleng go ipopa ditlhopha kgotsa ka bonosi ba inaakanya le ditiro tsa go ba nonotsha mo itsholelong," a tlhalosa.
Rre Ramogapi le gale a re khansele e tsweletse ka go rutuntsha le go batlisisa tse di tlhokwang ke batho ba, le go lwantsha kgwetlho eo.O bile a lela ka tlhaelo ya madi a tlhokomelo ya dikhutsana le lenaneo la tlhokomelelo mo lwapeng le a reng, le ntswa le na le palo e ntsi ya dikhutsana tse di kwadisitsweng ya 2390, le direla mo tlhaelo ya madi ya boleng jo bo fetang P5 million.
Mpule Kwelagobe
Mma lobopo
Go latedisa tumo ya gagwe e le Mma lobopo, Mpule o ne a nna mmueledi wa Clairol. Tsebe tse pedi di ne tsa supiwa mo koranteng ngwe ya kwa lefatsheng la America, fa Mpule a ntse e le Mma lobopo.
Mokgware
Banni ba kokonelwa ke lenyora
Tlhaelo ya metsi e apesitse banni ba Mokgware kobo ka letshoba.E setse e le sebaka sa kgwedi motse wa Mokgware o le mo leshekereng la tlhaelo ya metsi, e ba koporase ya metsi ba tlhalositseng fa e bakilwe ke tlhaelo ya metsi ka fa tlase ga lefatshe. Mogolwane wa koporase ya metsi Mme Daphne Motsumi o tlhalositse fa didiba tse di nosang motse wa Mokgware di se na metsi e bile di tswa seretse fela, mo go supang gore metsi ka fa tlase ga lefatshe a fedile.E setse e le selelo sa khuranyo ya meno ka bangwe jaanong ba setse ba simolotse dikgwebo tsa go rekisa metsi.Mme Ntesetsang Gaobonegwe o tlhalositse mo potsolosong fa seemo se se kokonetse banni ba Mokgware. A re selekanyo sa sekupu sa 25L se rekisiwa P2.50, a tlatsa ka gore fa madi a seyo ba wela mo isong. A re seemo se se kokonetse le bana ba dikole ka ba setse ba ya dikoleng ka diaparo tse di seng phepa e bile ba sa tlhapa.Le fa ba koporase ya metsi ba dira maiteko a go tlisa metsi ka dikoloi, ga a lekane banni ba Mokgware.
Mpule Kwelagobe
Moemedi wa lefatshe yo o tlhophilweng
Ka ngwaga wa 2000, o ne a tlhophiwa go nna moemedi ke ba United Nations, a itebagantse le banana gape le bolwetse jwa HIV/AIDS.Mo go tse dingwe. O kile a buisa phuthego ya lefatshe la United States (ntlo ya lefatshe la United States ya baemedi ba komiti ya ditirelo tsa baboloki ba madi gape le ditlogamano. Mpule o ne a rurifatsa mo ditengmorago tsa botsalano le batho ba ba lwang bolwetse jwa  AIDS mo Aferika gape a kanela panpitshana e e supang ditlhwatlhwa ts dituelo go simolodisa mokgatlho wa  World Bank AIDS). Gape o kile a buisa:
Mokgware
Banni ba kokonelwa ke lenyora
Mma Motsumi o tlhalositse fa banni ba Mokgware ba tlhoka metsi a mantsi mme koporase ya metsi e sa kgone go emelana le letlhoko la metsi mo motseng oo.A re letamo la Lotsane le le sa ntseng le agiwa ke lone le le tsileng go rarabolola tlhaelo ya metsi. A re go bokete mo koporaseng ya metsi go tshelela metsi metse e e mo leshekereng la lenyora ka gore metse ya go nna jalo e mmalwa ntswa dikoloi tsa metsi di le nne fela. O tlhalositse le gore koporase ya metsi e na le kgwetlho a re ba tshelela metse e tshwana le Radisele, Mokgware, Tamasane le Malaka metsi.
Mpule Kwelagobe
Dietsele tse dingwe
Mpule Kwelagobe o ne a fiwa tlotla ya Jonathan Mann Health Human Rights ke ba lekgotla la International Association of Physicians in AIDS Care (IAPAC). O ne a gape a fiwa tlotla ya e ngwe fa thoko ya go nna moeteledipele wa European Commission HIV programme, Lieve Fransen, gape le William Clintonya o kileng a bo e le tautona. Ka ngwaga wa 2003, o ne a tlhophiwa gape e le moeteledipele wa lefatshe ka bophara wa kamoso(GLT) ke ba World Economic Forum, a kopana le ba le makgolo a matlhano ba ba ikemetseng go tsweng mo dikgwebong, dipolotiki, ba kgaso, gape le ba botaki le maranyane, ba akaretsa Bill Gates, British Prime Minister Tony Blair, Michael Dellgape le  Bono,yo o saleng a tlhophilwe ka nako ya fa mokgatlho o simolodisiwa ka ngwaga wa 1993. Ka ngwaga 2006, o ne gape a tlhophiwa ke ba World Economic Forum jaaka monana yo o eteletseng lebopo lotlhe (YGL). Kgotla ya baeteledipel ba banana ba lefatshe lotlhe e simolotswe mo bosheng e pharologanyo, lofatsa la batho ba ba ntsi lwa lefatshe le le pharologanyo la baeteledipele ba ba dingwaga tse di masome a mane kgotsa ba le kwa tlase ga dingwaga tse gape ba iketleeditse go dirisa nako le maatla a bone mo go ageng bokamoso jo bo rileng. Mpule gompieno o nale setlankana sa boemo jo bo kwa godimo sa dithuto tsa maranyane a dipolotiki (dipolotiki tsa itsholelo ya mafatsheftshe) go tsweng kwa mmadikolo wa Columbia  mo toropokgolo New York.
Mokgware
Dikgoge tsa kwa ntle
Botswana Palapye
Mpule Kwelagobe
Dikgoge tsa kwa ntle
Karolo:Batho ba ba tshelang