Unyong_Sobyetiko
Paghahating Pampangasiwaan
Batay sa saligang batas, ang URSS ay isang kalipunan ng mga bumubuong Republikang Unyon (Ruso: Сою́зные Респу́блики, tr. Soyúznye Respúbliki), na inilarawan sa Artikulo 76 ng saligang batas ng 1977 bilang mga makasarinlang estadong sosyalistang Sobyetiko na nakipag-isa sa ibang republikang Sobyetiko sa URSS; isinaad sa Artikulo 81 na "ang mga karapatang pangkasarinlan ng mga republikang unyon ay pangangalagaan ng URSS". Ang mga republikang ito'y alinma'y mga estadong unitaryo tulad ng Ukranya at Biyelorusya (mga RSS) o pederasyon tulad ng Rusya at Transkawkasya (mga RSPS). Lahat ng apat na binanggit ay ang mga republikang tagapagtatag ng unyon na pumirma ng Tratado sa Paglikha ng URSS noong Disyembre 1922. Sa panahon ng pambansang delimitasyon noong 1924 sa Gitnang Asya ay nabuo ang Usbekistan at Turkmenistan mula sa mga bahagi ng Republikang Awtonomong Sosyalistang Sobyetiko ng Turkestan (dinadaglat bilang RASS ng Turkestan) at mga RSS (Sobyetikong Sosyalista) ng Korasmiya at Buhara, dalawang Sobyetikong dependensiya. Noong 1929 ay hiniwalay ang Tayikistan mula sa RSS ng Usbekistan. Sa pagpakilala ng saligang batas ng 1936 ay natunaw ang RSPS ng Transkawkasya na nagresulta sa pagtaas ng RSS ng Armenya, Heorhiya, at Aserbayan bilang mga republikang unyon. Sa panahong ito ay hiniwalay din ang Kasakistan at Kirgistan mula sa RSPS ng Rusya na nagresulta sa parehong kalagayan. Nahiwalay ang Karelya mula sa Rusya bilang republikang unyon noong Marso 1940 at muling inilagay sa Rusya noong 1956. Nabuo ang Moldabya noong Agosto 1940 mula sa mga bahagi ng Besarabya at RSS ng Ukranya. Ang Estonya, Letonya, at Litwanya ay pinasok din sa unyon ngunit hindi kinilala ang pagpasok ng karamihan sa pamayanang internasyonal, kung saan itinuring ito bilang gawaing ilegal. Sa pagitan ng Hulyo 1956 at Setyembre 1991, opisyal na binuo ang unyon ng 15 Republikang Sosyalistang Sobyetiko (RSS). Naglingkod ang mga ito bilang mga pampangasiwaang yunit batay sa mga etnisidad at dating bansa. Nagkaroon ng dalawang uri ng republika: ang mas malaking republikang unyon, na kumatawan sa mga pangunahing pangkat-etniko ng Unyon at may karapatang konstitusyonal na humiwalay dito, at ang mas maliit na republikang awtonomo, na natagpuan sa loob ng mga republikang unyon at kumatawan sa mga minoryang etniko. Sa pagsasagawa, ang URSS ay isang lubos na bansang sentralisado mula sa pagkakalikha nito noong 1922 hanggang sa kalagitnaan ng dekada 1980 dahil sa mga repormang isinagawa ni Mikhail Gorbachov. Sa ilalim ng konstitusyong pinagtibay noong 1936 at binago hanggang Oktubre 1977, ang pundasyong pampulitika ng bansa ay nabuo ng mga Sobyetiko (Konseho) ng mga Diputadong Bayan. Umiral ang mga ito sa lahat ng antas ng herarkiyang pampangasiwaan, kasama ang buong Unyong Sobyetiko sa ilalim ng nominal na kontrol ng Kataas-taasang Sobyetiko ng URSS. Kasama ang herarkiyang pang-estado ang isang istrakturang paralelo ng mga organisasyong pampartido na nagpapahintulot sa Politburo na magkaroon ng malaking kontrol sa mga republika. Ang mga organong pampangasiwaan ay kumuha ng mga direksyon mula sa mga magkatulad na organong pampartido, at ang paghirang ng lahat ng opisyal ng partido at estado ay nangangailangan ng pag-apruba ng mga organong sentral ng partido. Lahat ng republika sa unyon, maliban sa Pederasyong Ruso (hanggang 1990), ay may mga sariling pampartidong kabanatang lokal ng Partido Komunista ng Unyong Sobyetiko. Ang bawat republika ay may kanya-kanyang natatanging sagisag: isang watawat, eskudo, at awitin (maliban sa Rusya hanggang 1990). Ginawaran ang bawat republika ng Orden ni Lenin.