cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Benigno Aquino Jr.
Politika
Si Ninoy Aquino ay kasapi ng Partido Liberal at naging pinakabatang gobernador sa bansa at kalaunang pinakabatang senador sa Senado ng Pilipinas noong 1967. Ang kanyang asawang si Corazon Aquino ay nanatiling isang may bahay sa buong karera sa politika ng kanyang asawa. Si Ninoy ay naging isang nangungunang kritiko ni Pangulong Ferdinand Marcos. Si Ninoy ay pinaniniwalang malakas na kandidato laban kay Marcos sa halalan ng pagkapangulo noong 1973. Dahil ipinagbabawal sa Saligang batas ng Pilipinas ang ikatlong termino para kay Marcos, nagdeklara ng Martial Law sa Marcos noong 21 Setyembre 1972 at binuwag ang Saligang Batas ng 1935 na nagpatagal sa kanyang pagluklok sa pagkapangulo. Dahil sa Martial Law, si Ninoy ang isa sa mga bumabatikos na ipinabilanggo ni Marcos at hinatulan ng kamatayan. Noong 1978, nagpasyang tumakbo si Ninoy sa 1978 halalan ng Batasang Pambansa. Noong 1980, dahil sa pamamagitan ni Pangulong Jimmy Carter ng Estados Unidos, pinayagan ni Marcos si Ninoy na tumungo sa Estados Unidos kung saan siya nagpagamot para sa kanyang karamdaman sa puso habang nasa bilangguan. Ang pamilya Aquino ay tumira sa Boston. Noong 21 Agosto 1983, nagpasya si Ninoy na bumalik sa Pilipinas nang hindi kasama ang kanyang pamilya.
Pagpaslang kay Ninoy sa paliparan
thumb|300px|Pagpatay kay Ninoy Aquino Ang pagpaslang kay Ninoy Aquino noong 1983 ang kalaunang naging katalista na humantong sa pagpapatalsik kay Marcos. Ang partidong oposisyon ay sumisi kay Marcos ngunit ang iba ay sumisi sa militar at kay Imelda. Noong 21 Agosto 1983 pagkatapos ng isang tatlong taong pagkakatapon sa Estados Unidos, si Ninoy ay pinaslang habang bumababa sa isang pangkalakalan (commercial) na paglipad sa Manila International Airport na kalaunang pinangalanang Ninoy Aquino International Airport bilang pagpaparangal kay Ninoy. Ang kanyang asasinasyon ay nagpagulat at nagpagalit sa maraming mga Pilipino na nawalan ng pagtitiwala sa administrasyon ni Marcos. Ang pangyayaring ito ay karagdagan pang humantong sa mga pagsusupetsa sa pamahalaan na nagtulak sa hindi pakikipagtulungan ng mga Pilipino na kalaunang humantong sa isang buong sibil na hindi pagsunod. Ito ay nagpauga sa pamahalaan ni Marcos na lumalala na sa panahong ito dahil sa papalalang kalusugan ni Marcos. Ang asasinasyon ni Ninoy Aquino ay nagsanhi sa ekonomiya ng Pilipinas na karagdagang lumala at ang pamahalaan ng Pilipinas ay karagdagang lumubog sa pagkakautang. Sa wakas ng 1983, ang bansa ay naging bangkarote, ang piso ay dumanas ng debaluasyon ng 21% at ang ekonomiya ng Pilipinas ay umurong ng 6.8% noong 1984 at muling umurong ng 3.8% noong 1985.
Imbestigasyon sa pagpatay kay Ninoy
Noong 1984, si Marcos ay humirang ng isang komisyon na pinangunahan ni Chief Justice Enrique Fernando upang maglunsad ng isang imbestigasyon sa pagpatay kay Ninoy. Si Kardinal Sin ay inanyahan na sumali sa komisyon na ito ngunit tumanggi at naghayag ng kanyang mga pagdududa sa bersiyon ng militar na si Rolando Galman ang pumaslang at ang komisyong ito ay gumuho. Ang pamahalaan ni Marcos ay lumikha ng isang reenactment video ng kanilang bersiyon ng pangyayari na ipinalabas sa telebisyon na nagpapakitang si Galman ay nakatago sa ilalim ng hagdan at bumaril kay Ninoy sa tarmac at pagkatapos ay binaril naman ng mga sundalo si Galman.
Ang tatlo sa mga nahatulan ay namatay sa bilangguan at ang dalawa pa ay naunang napalaya. Noong 2007, pinatawad at pinalaya ni Gloria Macapagal-Arroyo si M/Sgt. Pablo Martinez ng defunct Aviation Security Command. Noong 2 Marso 2009, pinatawad at pinalaya ni Gloria Macapagal-Arroyo ang natitirang 10 ng mga nahatulang sundalo: ex-Capt. Romeo Bautista, former 2nd Lt. Jesus Castro, former Sergeants Ruben Aquino, Arnulfo de Mesa, Rodolfo Desolong, Arnulfo Artates, Claro Lat, Ernesto Mateo and Filomeno Miranda at dating Constable 1st Class Rogelio Moreno.
Isinaad ni Sen. Benigno Aquino III na ang pagpapatawad ni Arroyo sa mga nahatulan ay inhustisya at isang politikal na vendetta ni Arroyo.
Social media
Ang #NinoyIsNotAHero (literal na salin: hindi bayani si Ninoy) ay isang hashtag na nauuso sa social media tuwing papalapit o sa mismong araw ng Agosto 21 kada taon kung kailan idinaraos ang Araw ni Ninoy Aquino. Layunin ng hashtag na tuligsain ang pagkakatalaga kay yumaong dating senador Ninoy Aquino bilang isang pambansang bayani at sa pagdeklara sa Agosto 21 bilang araw ng komemorasyon sa kaniyang pagkamatay sa Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino noong 1983.
Vatu
Kasaysayan
Ipinakilala si vatu upang mapalitan ang New Hebrides franc matapos ang pagkakaroon ng kalayaan noong 1982. Ang pagpapakilala ng vatu ay minarkahan ang pagtatapos ng dolyar ng Australia.
Barya
Noong 1983, 1, 2, 5, 10, 20 at 50 vatu na mga barya na may halaga ng mukha ang ipinakilala, at noong 1988, 100 mga barya ng vatu ang ipinakilala.
Mga Panukalang Batas
Noong 1982, ang Bangko Sentral ng Vanuatu ay nagsimulang maglabas ng mga perang papel. Sa una 100, 500 at 1000 vatu ang inisyu, at 5000 na perang papel sa vatu ang nagsimulang mailabas noong 1989. Noong 1993, inilipat ng Reserve Bank of Vanuatu ang karapatang mag-isyu ng mga perang papel at muling idisenyo ang 500 at 1000 na mga disenyo ng vatu. 200 vatu ang naidagdag noong 1995.
Dolyar
Dahil walang tumpak na impormasyon sa exchange rate, iniisip ng karamihan sa mga residente na ito ay isang dolyar: 100 vatu. Gayunpaman, ito ay hindi tumpak na impormasyon, at ang Vanuatu vatu ay hindi gaanong mahalaga. Ang badyet ng gobyerno ng Vanuatu na 6,000,000,000 VUV ay 50,000,000 US dolyar lamang.
Ang ideyang ito ay may kinalaman sa laki ng isang 100 vatu coin. Ang laki ng 23mm 5 vatu ay kapareho ng dolyar na 25mm ng Australia at ng New Zealand 23mm, at ang kapal ay pareho ng kasalukuyang British pound. Ang mga trade broker ay karaniwang nakikipag-usap sa vatu at iba pang mga pera anuman ang bansa.
Aksiyon (kathang-isip)
Ang salitang aksiyon ay mayroong malawak na kahulugan pagdating sa kathang-isip. Isa ang aksiyon sa mga modo ng pagsulat ng kathang-isip na tagagaga na gumagamit hanggang sa kasalukuyang kathang-isip. Ginagamit din ang termino sa paglalaranan ng isang subset ng mga malikhaing gawa na tumutuon sa aksiyon bukod pa sa iba pang aspeto ng pagkukwento.
Chanda Romero
Si Chanda Valezuela Romero o sa simpleng Chanda Romero, ay ipinanganak noong Marso 6, 1954 sa Lungsod ng Cagayan de Oro, ay isang artista mula Pilipinas sa GMa Network pang karaniwang nakikita sa ABS-CBN. Tanyag siya sa kanyang ginampanan sa Magpakailanman: Davao Bombing bilang Euphemia.
Biograpiya
Si Chanda V. Romero ay ipinanganak noong Marso 1954 sa Lungsod ng Cagayan de Oro mula kay Enrique Villanueva Romero nang Bais, Negros oriental ng (Old Spanish at Chinese descent) at kay Remedios Valenzuela-Romero mula sa Lungsod Cebu.
Karera
Noong dekada 1970 at 1980, nagkaroon siya ng mga sinehan ng mga pelikula na pinarangalan niya sa mga awarding na Winning Actresses na sina Elizabeth Oropesa, Hilda Koronel, Gloria Diaz, at Daria Ramirez sa isang pangkat ng mga pelikula na ang kanyang bilang ng trabaho ay nakuha din ang mga mata ni Celso Ad Castillo, Ishmael Si Bernal, Danny Zialcita at Lino Brocka ang kanyang mga pangunahing nangungunang lalaki kabilang sina Philip Salvador, Eddie Garcia, Christopher De Leon, Dindo Fernando, at Joel Torre at iba pa. Ang kanyang sexy at malubhang papel ay nakuha ng pansin sa mga pelikula tulad ng Working Girls at Dapat Ka Bang Mahalin? Noong 1990s bagama't ang kanyang tagumpay sa telebisyon sa Villa Quintana ay nagdala ng papuri niya na siya ay nakipaglaro sa Ligaya Ang Itawag Mo Sa Akin isang masagana na pelikula na may Direktor Carlos Siguion Reyna na may Rosanna Roces
Asya
Depende sa pagpapakahulugan, Asya ang pinakamalaking kontinente ng mundo, o isang subkontinente ng mas malaking Eurasya o Apro-Eurasya. May sukat itong aabot sa 44,579,000 km2 — halos 30% ng kabuuang laki ng kalupaan ng Daigdig at 8.7% ng kabuuang lawak ng ibabaw nito. Makikita rito ang Mesopotamia, Lambak ng Indus, at ang Ilog Yangtze, na nagsilbing lugar kung saan umusbong ang ilan sa mga unang sibilisasyon sa nakatalang kasaysayan. Kasalukuyan itong tinitirhan ng lagpas 4.6 bilyong katao, ang 60% ng kabuuang populasyon ng mundo.
Ching Arellano
Si Francis Anthony A. Arellano (6 Hunyo 1960 – 12 Pebrero 2011) ay isang artista sa Pilipinas.
Kurfürstendamm
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Berlin_-_K%C3%BCrfurstendamm_Gehsteig.jpg/220px-Berlin_-_K%C3%BCrfurstendamm_Gehsteig.jpg|thumb| Mga restawran sa Kurfürstendamm link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/Kurf%C3%BCrstendamm_2003.JPG/220px-Kurf%C3%BCrstendamm_2003.JPG|thumb| Tanaw ng Kurfürstendamm Ang Kurfürstendamm (kolokyal na Ku'damm, ) ay isa sa mga pinakatanyag na daan sa Berlin. Ang kalye ay kinuha ang pangalan nito mula sa dating Kurfürsten (prinsipeng-tagahalal) ng Brandeburgo. Ang malawak at mahabang bulebar ay maaaring ituring na Champs-Élysées ng Berlin at may linya na may mga tindahan, bahay, hotel, at restawran. Sa partikular, maraming mga fashion designer ang may mga tindahan doon, pati na rin ang ilang mga show room ng mga tagagawa ng kotse.
Asya
Ang hangganan ng Asya sa silangan ay ang Karagatang Pasipiko. Karagatang Indiyano at Karagatang Artiko naman ang mga hangganan nito sa timog at hilaga. Samantala, pabago-bago sa kasaysayan ang hangganan nito sa kanluran, dahil sa kultura at politika. Gayunpaman, pinagkakasunduan ng marami na ang hangganan ng Asya sa Europa ay ang Bulubunduking Ural at Bulubunduking Caucasus sa Rusya, gayundin ang mga kipot ng Turkiye (Kipot Bosphorus, Kipot Dardanelles, at Dagat Marmara). Ang Kanal ng Suez naman sa Ehipto ang nagsisilbing hangganan nito sa Aprika.
Kurfürstendamm
Paglalarawan
Kasama sa abenida ang apat na linya ng mga plane tree at tumatakbo para sa 3.5 km sa pamamagitan ng lungsod. Nagmula ito sa Breitscheidplatz, kung saan nakatayo ang mga guho ng Pang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermo, at humahantong sa timog-kanluran hanggang sa distrito ng Grunewald.
Asya
Ang rehiyon ng Tsina at India ang naging sentro ng ekonomiya ng mundo hanggang noong ika-19 na siglo sa pag-usad ng Rebolusyong Industriyal sa Europa. Ang yaman na ito, na hinaluan pa ng mga pantasyang isinulat ng mga naunang manlalakbay tulad ni Marco Polo, ang nagpaakit sa mga Europeo upang makipagkalakalan sa Silangan, na humantong kalaunan upang magtayo sila ng mga kolonya sa malaking bahagi ng kontinente. Dahil sa lawak nito at ekonomiya, naging tirahan ito ng malaking bahagdan ng populasyon sa halos buong kasaysayan nito. Gayunpaman, unti-unti na itong bumabagal pagsapit ng ika-20 siglo dahil sa samu't saring dahilan. Dito itinatag ang karamihan sa mga pinakalaganap na mga rehiliyon sa mundo, kabilang na ang Kristiyanismo, Islam, Judaismo, Budismo, at Hinduismo.
Kurfürstendamm
Mga panlabas na link
Mapa ng ruta :
Asya
Hangganan sa Aprika
Sa malaking bahagi ng kasaysayan, itinuturing ang Tangway ng Sinai bilang ang hangganan ng Asya sa Aprika. Gayunpaman, naging mas malinaw ito nang itinayo ang Kanal ng Suez noong ika-19 na siglo sa Ehipto. Samantala, ang hangganan ng dalawang kontinente sa katubigan ay ang Dagat Pula at ang Golpo ng Suez.
Hangganan sa Europa
Pabago-bago ang naging hangganan ng Asya sa Europa sa kasaysayan dahil sa kultura at politika. Ang pinakaunang nagsubok na maglagay ng isang tiyak na hangganan ng dalawang kontinente ay ang mga Griyego. Ginamit ni Anaximander ang Ilog Phasis (ngayo'y Ilog Rioni) sa Kaukasya bilang hangganan ng Europa sa Asya, mula sa lungsod ng Poti sa Dagat Itim hanggang sa Daang Surami at Ilog Kura sa Dagat Kaspiyo. Ito rin ang ginamit na hangganan ni Herodotus noong. Binago ito noong panahong Helenistiko, kung saan inusog ang hangganan papunta sa hilaga, sa Ilog Tanais (ngayo'y Ilog Don). Ito ang ginawang basehan ng mga Romanong manunulat tulad nina Strabo at Ptolemy.
Ang modernong pinagkakasunduan na hangganan ng dalawang kontinente ay nagmula sa isang mungkahi noong 1730 ni Philip Johan von Strahlenberg sa kanyang atlas. Iminungkahi niya na gawing Bulubunduking Ural ang hangganan ng Europa at Asya. Pinalawig ito nang husto sa mga nagdaang taon: ginamit kalaunan ang Ilog Ural sa timog ng kabundukan bilang karagdagan hangganan nito, at ang Bulubunduking Caucasus na matatagpuan sa pagitan ng Dagat Itim at Kaspiyo.
Sa Oseaniya
Nilalagay kalimitan ang hangganan ng Asya sa Oseaniya sa Kapuluang Malay. Kinokonsidera na bahagi ng Asya ang Kapuluang Maluku samantalang bahagi ng Oseaniya ang isla ng New Guinea at ang mga karatig na isla nito. Parehong nasa Indonesia ito ngayon.
Mga teritoryo ng mga Bansa sa Asya at rehiyon
thumb|225px|Mga [[subrehiyon|UN subrehiyon ng Asya {{legend|#0000E0|Hilagang Asya}} {{legend|#E000E0|Gitnang Asya}} {{legend|#00E000|Timog-kanlurang Asya}} {{legend|#E00000|Timog Asya}} {{legend|#FFFF20|Silangang Asya}} {{legend|#FFC000|Timog-silangang Asya}}]] left|thumb|225px|Mapang pisikal ng Asya (hindi kasama ang Timog-kanlurang Asya).
Mga Bansang Nagbago ng Pangalan
Maraming bansang Asyano ang nagpalit ng pangalan dahil sa pagbabago ng pamahalaan, pagbago ng pinuno o kalayaan mula sa ibang bansa.
Kasaysayan
thumb|500px|Ang Asya bago ang Imperyong Mongol
Ang kasaysayan ng Asya ay makikita bilang kolektibong kasaysayan ng ilang mga natatanging mga paligid pandalampasigan mga rehiyon tulad ng Silangang Asya, Timog Asya, at ang Gitnang Silangan Naka-ugnay ito sa pamamagitan ng panloob na tumpok ng mga taong hating Asyano at Europeo sa kapatagan.
Ang dalampasigan ay ang tahanan sa ilan sa mga maagang sibilisasyon sa daigdig. Ang bawat isa sa tatlong rehiyon ay bumubuo ng mga sibilisasyon sa paligid ng mga lambak at ilog. Sagana ang mga lambak dahil ang lupa ay may mayamang lupa at maaaring tamnan ng maraming halamang-ugat. Ang mga sibilisasyon sa Mesopotamya, sa Lambak ng Indus, at sa Tsina ay nagbahagi ng maraming mga pagkakatulad at palaging nagpapalitan ng teknolohiya at mga ideya tulad ng matematika at ang mga gulong. Iba pang mga paniniwala tulad ng pagsulat ay maaaring binuo paisa-isa sa bawat lugar. Nabuo ang mga lungsod, estado, at imperyo sa mga mabababang lugar.
Ang mga patag ng rehiyon ay matagal na pinaninirahan ng mga pagala-gala, at mula sa central steppes ay maaaring sila umabot sa lahat ng mga lugar ng Asya. Ang hilagang bahagi ng kontinente, na sinasakop ng Siberia ay hindi rin mararating ng mga pagala-gala sa kapatagan dahil sa mga makakapal na kagubatan at tundra. Ang mga lugar sa Siberia ay bihira panirahan ng tao.
Ang mga sentro at paligid ay inihiwalay ng mga bundok at disyerto. Ang Kaukasya, Himalayas, Disyerto ng Karakum, at Disyerto ng Gobi ay bumuo ng mga hadlang para mahirapang makatawid ang mga mangangabayo sa kapatagan. Habang sa larangan ng teknolohiya at kultura, ang mga naninirahan sa lungsod ay mas masulong na, kaunti lamang ang magagawa nila na protektahan ang sarili nila laban sa mga pagala-gala. Gayunman, ang mga mabababang lugar ay hindi magkakaroon ng sapat na bukas na damuhan upang suportahan ang isang malaking pwersa ng mga nakakabayo. Kaya ang pagala-gala na sumakop sa Tsina, India, at Gitnang Silangan ay napilitang umangkop sa lokal na lipunan.
9000 BC–4500 BC
Isang templo sa lugar ng dakong timog-silangang Turkiya sa Göbekli Tepe na napetsahan noong 10000 BC ay nakikita bilang ang simula ng kulturang "Neolitiko 1". Ang lunang ito ay binuo ng nga pagala-galang mangangaso-maniningil dahil walang permanenteng pabahay sa paligid. Itong lunan ng templo ay ang pinakalumang kilalang ginawa ng tao bilang sambahan. Noong 8500 BC hanggang 8000 BC, ang mga sakahan ay nagsimulang lumaganap sa Anatolia, Hilagang Aprika at Hilagang Mesopotamia.
Ang sinaunang-panahong lugar ng Beifudi malapit sa Yixian sa Hebei, Tsina, ay naglalaman ng mga reliko ng isang kultura na may kasabay na ang Cishan at Xinglongwa kultura noong 7000 hanggang 8000 BC, ang mga Neolitikong kultura sa silangan ng Taihang Mountains, ay bumuo ng mga arkeolohikong puwang sa pagitan ng dalawang Hilagang kulturang Intsik. Ang kabuuang lugar na nahukay ay higit sa 1,200 metro kuwadrado at ang mga koleksyong Neolitiko ay natuklasan sa lugar na binubuo ng dalawang uri.
Noong 5500 BC ang kulturang Halafian ay nagpakita sa Levant, Libano, Palestina, Sirya, Anatolia at hilagang Mesopotamia, batay sa agrikultura sa tuyong lupa.
Sa timog Mesopotamya ay ang mga inaanod na kapatagan ng Sumer at Elam. Dahil diyan ang maliliit na patak ng ulan sa sistema ng patubig ay kinakailangan. Ang kulturang Ubaid ay lumaganap noong 5500 BC.
Panahon ng Bronse
Ang Panahong Calcolitico (Chalcolithic) ay nagsimula noong 4500 BC. Pagkatapos, nagsimula ang Panahon ng Tansong Pula noong 3500 BC, at pinalitan ang mga kulturang Neolitiko. Ang Tsina at Vietnam ay sentro rin ng paggawaang-metal. Noon pa mang Panahong Neolitiko, ang unang mga bronseng dram, na tinatawag na Dong Son Drums ay nahukay sa paligid ng rehiyon ng Red River Delta sa Biyetnam at Timog Tsina. Iniuugnay ito sa sinaunang-panahong kulturang Dong Son ng Biyetnam.
Sa Ban Chiang, Thailand (Timog-silangang Asya), ang mga artipaktong tanso ay natuklasan noong 2100 BC.
Panahon ng Bakal
Ang dinastiyang Achaemenid ng Imperyong Persa, na itinatag ni Haring Cirong Dakila (Cyrus), ay naghari sa Gresya at Turkiya sa Ilog Indus at Gitnang Asya noong ikaanim hanggang ikaapat na siglo BC. Sinakop ito ni Alejandrong Dakila (Alexander) noong ikaapat na siglo BC. Ang Imperyong Romano ay mamamahala sa bahagi ng Kanlurang Asya. Ang mga dinastiyang Seleucido (Seleucid), Partia at Sasanida ng Persiya ay namayani sa Kanlurang Asya sa maraming siglo. Maraming mga sinaunang sibilisasyon ay naaapektuhan sa pamamagitan ng Daang Seda, na iniuugnay ang Tsina, Indya, Gitnang Silangan, at Europa. Ang relihiyon ng Hinduismo at Budismo, na nagsimula sa Indya, ay isang mahalagang impluwensiya sa Timog, Silangan, at Timog-Silangang Asya.
Gitnang Panahon
Ang mga Kalipang Islamiko at iba pang estadong Muslim ay kinuha ang Gitnang Silangan, Kaukasya at Gitnang Asya sa panahon ng pananakop ng Muslim noong ikapitong siglo, at pinalawak na sa subkontinenteng Indiyano at kapuluan ng Malay. Ang Imperyong Monggol ay sumakop sa isang malaking bahagi ng Asya noong ikalabintatlong siglo, at pinalawak mula sa Tsina hanggang sa Europa.
Hindi si Marco Polo ang unang taga-kanluran na naglakbay sa Silangan at bumalik na may kamangha-manghang mga kuwento ng mga iba't-ibang kultura nito, ngunit ang kanyang mga ulat na inilathala sa huling bahagi ng ika-13 at unang bahagi ng ika-14 siglo ay ang kauna-unahang malawak na babasahin sa buong Europa.
Dinaig ng Medyebal Asya ang Kanluran sa pagbuo ng digma, komunikasyon at agham. Ang pulbura ay malawak na ginamit mula pa noong ika-11 siglo at sila ay gumagamit ng naigagalaw na uri ng paglilimbag limang daang taon bago ginawa ni Gutenberg ang kanyang palimbagan. Ang Budismo, Taoismo, at Confucianismo ay ang nangingibabaw na mga pilosopiya ng Malayong Silangan sa panahon ng Gitnang Panahon.
Ang Panahong Gitna ay isang hindi maunahang panahon para sa mga Intsik sa seramika at pagpipinta. Ang mga obra maestrang arkitekturang medyebal tulad ng Angkor Wat sa Cambodia, ang Great South Gate sa Todaiji, Hapon, at ang Tien-Ning Templo sa Peyping, Tsina ang ilan sa mga tulong ng ibang konstruksyon mula sa panahon na ito.
Ang Kamatayang Itim, kung saan ay wawasak sa Kanlurang Europa ay nagsimula sa Asya, kung saan ito umubos malaking populasyon sa Tsina noong 1331. Ang Tsina ay lumaganap muli noong huling mga taon ng medyebal panahon sa panahon ng pagsikat ng Dinastiyang Ming. Sa bansang Hapon ang mga ito ay nakita noong Gitnang Panahon ang isang pagbabalik sa tradisyunal na pananampalatayang Shinto at ang patuloy na pagiging popular ng Budismong Zen.
Modernong panahon (1500-kasalukuyan)
Ang kapangyarihang Europeo ay kumontrol ng iba pang bahagi ng Asya noong 1900s, tulad ng Indyang Ingles, Indotsinang Pranses at Macau at Goa ng Portuges. Ang Great Game sa pagitan ng Rusya at Britanya ay ang mga pakikibaka para sa kapangyarihan sa rehiyon ng Sentral Asya noong ika-19 siglo. Ang Trans-Siberian Railway, na tumatawid sa Asya sa pamamagitan ng tren, ay kumpleto na noong 1916. Ang ga bahagi ng Asya ay nanatiling nalaya mula sa kontrol ng Europa, bagaman hindi umimpluwensiya, tulad ng Persiya, Thailand at karamihan ng Tsina. Sa ika-20 siglo, ang Imperyo ng Hapon ay pinalawak na sa Tsina at Timog-silangang Asya sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Pagkatapos ng digmaan, maraming mga bansanng Asyano ay naging malaya mula sa kapangyarihang Europeo. Sa panahon ng Digmaang Malamig, sa hilagang bahagi ng Asya ay komunista na kinokontrol ang Unyong Sobyet at People's Republic of China, habang ang kanluraning alyado ay nakabuo ng mga samahan tulad ng CENTO at SEATO. Ang mga away tulad ng Digmaang Korea, Digmaang Vietnam at pagsakop ng USSR sa Apganistan ay away sa pagitan ng mga komunista at di-komunista. Isang dekada matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig, isang napakalaking planong pagbuhay muli ay nagdala sa Hapon bilang pangalawang-pinakamalaking ekonomiya sa mundo, isang palatandaan na kilala bilang pang-ekonomiyang himala matapos ang digmaan sa Hapon. Ang tunggaliang Arabe-Israelita ay may dominadong tala sa pangkasalukuyang kasaysayan ng Gitnang Silangan. Pagkatapos ang pagbagsak ng Unyong Sobyet noong 1991, maraming mga bagong malayang bansa ang naitatag sa Gitnang Asya. Naimbento ang tren noong ika-19 na siglo.
Magasin
255px|right|Isang tao na tumitingin ng magasin sa isang istante ng mga magasin Ang magasin ay peryodikong publikasyon na naglalaman ng maraming artikulo, kalimitang pinopondohan ng mga patalastas. Ito ay nagbibigay ng impormasyon sa mga mambabasa.
Maaring maipamahagi ang mga magasin sa pamamagitan ng koreo, pagbebenta sa mga tindahan ng pahayagan, aklat o ibang mga nagbebenta, o sa pamamagitan ng libreng pamamahagi sa piling lugar na pagkukuhanan.
Larong online
Ang larong online (Online game) ay isang laro na nilalaro sa ilang uri ng computer network. Ito ay halos palaging gumagamit ng Internet o katumbas na teknolohiya, at kung anong teknolohiya ang mayroon: modem bago ang Internet, at hard wired terminal bago ang modem. Ang paglawak ng online gaming ay sumasalamin din sa pangkalahatang pagbabago ng mga network na kompyuter mula sa maliit na lokal na network sa Internet at ang paglago ng Internet mismo. Ang online games ay maaaring sumaklaw mula sa simpleng texto na laro hangang sa mga larong may kumplikadong grapiko at virtual na mundo na may maraming manlalaro. Maraming mga online games ay kadalasang mayroong online na komunidad, na nagpapakita na may malawak na pakikisalamuha sa kapwa alinsunod sa pang-isahang laro.
Ang tumataas na katanyagan ng Flash at Java ay humantong sa rebolusyon sa Internet kung saan ang mga website ay maaari ng gumamit ng mga video, audio, at iba pang bagay na nakakatulong sa gumagamit. Ang Microsoft ay nagsimulang isama ang Flash bilang bahagi ng IE, ang Internet ay nagsimulang magbago mula sa simpleng bahaginan ng data hangang sa pagkuhaan ng aliw. Ang rebolusyong ito ang nagbigay ng daan para sa mga site na nag-aalok ng mga laro sa mga surfers sa web. Ilan sa mga online multiplayer na laro tulad ng World ng Warcraft, Final Fantasy XI at Lineage II ay naniningil ng buwanang bayad upang makatanggap ng kanilang mga serbisyo, habang ang mga laro tulad ng Guild Wars ay nag-aalok ng alternatibong paraan kung saan hindi sila nagpapabayad. Maraming ibang mga site ang umaasa sa kita sa paglalagay ng mga advertisement mula sa on-site isponsor, habang ang iba, tulad ng RuneScape, at Tibia ay nagpapalaro sa mga tao ng libre habang kung ikaw ay magbabayad ay makakatanggap ng ilang dagdag na serbisyo.
Matapos ang dot-com bubble noong 2001, maraming mga site na umaasa sa advertising ay humarap sa matinding kahirapan. Sa kabila ng pababa nga kakayahang kumita ng mga website ng online gaming, may mga ilang mga site ang nakapagpatuloy sa pabago-bagong merkado ng advertisements sa pamamagitan ng paggamit ng cross-promote para sa paghimok ng mga bisita sa web upang bisitahin pa ang ibang website ng kompanya upang mapababa ang pagkalugi ng mga tagapamahala ng mga online games.
Ang katagang online gaming para sa maraming mga grupo ay mahigpit na tumutukoy sa mga laro na hindi kasangkot ang pustahan, bagaman maraming pa ring gumagamit ng termino na online gaming bilang kahalintulad sa online na pagsusugal. Ang artikulong ito ay tumutuon sa mga online games na hindi kasangkot ang mga pustahan, online na pagsusugal ay tinatalakay sa isang hiwalay na artikulo.
First-person shooter na Laro
Sa panahon ng 1990s, nagsimula ang mga online games na magpalipat-lipat sa ilang uri ng mga LAN protocol (tulad ng IPX) at papunta sa Internet gamit ang TCP / IP protocol. Doom ang nagsimula ng konsepto ng deathmatch, kung saan ang mga manlalaro ay lalabanan ng bawat iba pang mga manlalaro, bilang isang bagong uri ng online game. Dahil ang Doom, maraming mga First-person shooter na laro ang naglalaman ng online na mga bahagi upang payagan ang deathmatch o arena na estilo ng laro.
Real-time strategy na Laro
Ang mga unang real-time strategy na laro ay may konsepto ng ilang manlalaro sa loob ng isang lokal na network o modem. Tulad ng Internet nagsimulang lumago sa panahon ng 1990s, ang software ay binuo upang magpapahintulot sa mga manlalaro na magtunnel ng mga protocol LAN na ginagamit ng mga laro sa Internet. Bago matapos ang 1990s, karamihan sa mga RTS games ay may suporta galing sa Internet, na nagpapahintulot sa mga manlalaro mula sa buong mundo upang makapaglaro sa bawat isa. Ang serbisyo ay nilikha upang payagan ang mga manlalaro upang awtomatikong tumugma laban sa ibang manlalaro na nagnanais na maglaro o lobbies na kung saan ang mga tao ay maaaring magkita-kita sa loob ng mga game rooms. Isang halimbawa ay ang MSN Gaming Zone kung saan ang komunidad ng mga online games ay nabuo sa pamamagitan ng aktibong mga manlalaro mula sa mga laro, tulad ng Age of Empires at Microsoft Ants.
Browser na Laro
Habang ang World Wide Web ay bumubuo ng mga browser na mas sopistikado, ang mga tao magsimulang gumawa ng mga browser games na ginagamit ang isang web browser bilang isang client. Simple single player na laro ay ginawa para malaro ito sa web browser sa pamamagitan ng HTML at HTML scripting teknolohiya (pinakamadalas ay JavaScript, ASP, PHP at MySQL). Higit pang mga komplikadong mga laro tulad ng Legend ng Empires o AQWorlds ay makipag-ugnay sa isang web server na nagbibigay ng isang multiplayer gaming environment sa manlalaro.
Ang pagbuo ng mga web-based na teknolohiyang grapiko tulad ng Flash at Java ay pinapayagang ang mga browser na laro na maging mas kumplikado. Ang mga laro, na kilala rin sa pamamagitan ng kanilang mga kaugnay na teknolohiya bilang "Flash games" o "Java games", naging tanyag. Maraming mga laro na orihinal na inilabas sa 1980s, tulad ng Pac-Man at Frogger, ay ginawa muli bilang mga laro na nilalaro gamit ang Flash plugin sa isang webpage. Karamihan sa mga browser na laro ay limitado multiplayer play, madalas na single player laro na may listahan ng high score na ibinahagi sa ng lahat ng mga manlalaro. Ito ay nagbago masyado sa nakaraang taon bilang halimbawa gaya ng Castle ng Heroes o Canaan Online na palabas.
Ang browser-based pet na laro ay popular sa mga nakababatang henerasyon ng mga online na mga manlalaro. Ang mga laro ay sumasaklaw mula sa milyon-milyong ang mga gumagamit, tulad ng Neopets, hanggang sa mas maliit at mas community-based pet na laro.
Ang mga kamakailan-lamang na browser-based na mga laro ay gumagamit ng mga makabagong teknolohiya tulad ng Ajax upang gumawa ng mas kumplikadong mga multiplayer mga pakikipag-ugnayan at WebGL upang makabuo ng hardware-accelerated na 3D graphics na hindi na kailangan ng plugins.
MUDs
Ang MUDs ay isang klase ng multi-user real-time virtual na mundo, na karaniwang ngunit hindi eksklusibo text-based, na nangaling sa MUD1 na ginawa sa pamamagitan ni Richard Bartle noong 1978. Ang MUDs ay ang direktang predecessors ng MMORPGs.
Massively Multiplayer Online Games (MMOG)
Ang Massively Multiplayer Online Games ay nagawang posible dahil sa paglago ng broadband Internet access sa maraming bansa, na ginagamit ang Internet upang payagan ang mga daan-daang libo ng mga manlalaro na makapaglaro ng sama-sama. Maraming mga iba't ibang estilo ng massively multiplayer na laro ang mayroon, tulad ng:
Pamamahala ng online game
Mga patok na online na mga laro ay karaniwang nasasaklaw ng isang End User License Agreement (EULA). Ang kahihinatnan ng pagsira sa kasunduan ay nag-iiba ayon sa mga kontrata mula sa mga babala hangang sa pagpapaalis, tulad ng sa 3D na mundo, Second Life kung saan ang isang paglabag ng kontrata ay maglagay ng babala sa manglalaro, suspensiyon at pagpapaalis depende sa pagkakasala. Ang pagpapatupad ng EULA ay mahirap, dahil sa mataas na mga gastos ng sa interbensiyon ng tao at mababang naibabalik sa firm. Tanging sa malaking laro ito kumikita para sa matatag na maipatupad nito ang EULA.
Isinulat ni Edward Castronova na "may mga isyu ng pagmamay-ari at pamamahala ay makabuluhang sumisira sa estado". Hinati niya ang mga online na pamamahala sa "mabuting pamamahala" at "kakaibang pamamahala". Si Castronova din ang nagsabi na ang hindi totoong mundo (ingles: virtual world) ay magandang paraan upang pagsubok para sa pamahalaan at pangasiwaan.
Sawa (paglilinaw)
Ang sawa ay tumutukoy sa mga sumusunod:
Murlo
Ang Murlo ay isang bayan at komuna (munisipalidad) sa lalawigan ng Siena, rehiyon ng Toscana, gitnang Italya, na matatagpuan mga 70 km timog ng Florencia at mga 20 km timog ng Siena.
Estasyon ng Kita-Fujioka
Ang Estasyon ng Kita-Fujioka (北藤岡駅) ay isang estasyon ng daangbakal sa Fujioka, Gunma, Hapon, na pinangangasiwaan ng Kompanya ng Daangbakal sa Silangang Hapon (JR Silangan).
Murlo
Ang Murlo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Buonconvento, Civitella Paganico, Montalcino, Monteroni d'Arbia, Monticiano, at Sovicille.
Estasyon ng Kita-Fujioka
Linya
Sineserbisyuhan ng Estasyon ng Kita-Fujioka ang Linya ng Hachikō sa pagitan ng at.
Sawa (paglilinaw)
Kaurian:Paglilinaw
Murlo
Ang burol ng Poggio Civitate ay isang sinaunang pamayanan na matatagpuan sa komuna at kasalukuyang lugar ng mga arkeolohikong pagsisiyasat.
Estasyon ng Kita-Fujioka
Station layout
Naglalaman ang estasyon ng isang gilid ng plataporma na sumeserbisyo sa isang riles. Sinasabing ang estasyong ito ay isang salubungan ng Linya ng Takasaki, na kung saan ginagamit ng Linya ng Hachikō Line at Linya ng Takasaki ang dalawang riles sa pagitan ng Kita-Fujioka at.
Murlo
Karamihan sa mga munisipal na populasyon ay namamalagi sa Vescovado at Casciano. Ang Vescovado ay tahanan din ng munisipyo.
Estasyon ng Kita-Fujioka
Kasaysayan
Binuksan ang estasyon noong 21 Pebrero 1961.
Noong Pebrero 2002, gumagamit na ang estasyon ng Suica at hindi na nangangailangan ng mga tao.
Murlo
Iba pang mga lokasyon sa teritoryo
Ang iba pang maliliit na lokalidad ng teritoryo ay Aiello, Belcano, Campeccioli, Campolungo, Campriano, Casanova, Crevole, Cucculeggia, Filetta, Fontazzi, Formignano, Frontignano, Gonfienti, Lupompesi, Macereto, Miniere di Murlo, Mocale, Montepertuso, Montorgiali, Olivello, Palazzaccio, Piantasala, Pieve a Carli, Poggiobrucoli, Poggiolodoli, Pompana, Resi, San Giusto, Santo Stefano, Tinoni, at Vallerano.
Lalawigan ng Chieti
Ang Lalawigan ng Chieti (Italyano: Provincia di Chieti) ay isang lalawigan sa rehiyon ng Abruzzo. Ang Lungsod ng Chieti ang kabisera ng lalawigang ito.
Ang lalawigan ay may kabuuang populasyon na 387,649 na naninirahan noong 2017 at sumasaklaw sa isang lugar na 2,599.58 square kilometers (1,003.70 sq mi). Ito ay nahahati sa 104 na munisipalidad (comune) at ang pangulo ng lalawigan ay si Mario Pupillo. Mayroon itong 104 na comune.
Ang Katedral ng Chieti ay unang itinayo noong ika-9 na siglo ngunit muling itinayo noong ika-13 siglo. Ang lalawigan ay naglalaman ng Pambansang Arkeolohikong Mueo ng Abruzzo, sa Italyano ang Museo Archeologico Nazionale d'Abruzzo, na naglalaman ng mga bagay mula sa lugar bago ang pamamahala ng mga Romano.
Sawa (boa)
{{automatic taxobox }}
Lalawigan ng Chieti
Kasaysayan
Ang lalawigan ng Chieti ay naglalaman ng Ortona, isang bayan na itinatag ng mga Fretano para sa pakikipagkalakalan sa mga Griyego, na pinangyarihan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig na labanan sa pagitan ng mga puwersang Aleman at nakararami sa Briton at Canadiense; mahigit 2,000 sibilyan ang namatay at ang bayan ay higit na nawasak.
Adolfo Suárez
Si Adolfo Suárez (Setyembre 25, 1932-Marso 3, 2014) ay naging Punong Ministro ng Espanya mula 1976 hanggang 1981.
Bagyong Tisoy
Ang Bagyong Tisoy, (Pagtatalagang pandaigdig: Bagyong Kammuri) ay isang malakas na bagyo na umabot ng kategoryang 4 ito ay nanalasa sa mga Rehiyon ng Bicol, Calabarzon, Mimaropa at Silangang Visayas noong Disyembre 2 at 3, 2019 mahihiluntad ito sa Bagyong Nina at Glenda makalipas ang 5 at 3 taon. Ang Bagyong Tisoy ay ang ika 20 malakas na bagyo na tumama sa Pilipinas taong 2019.
Banta
Ang Rehiyon ng Bicol, Calabarzon, Kalakhang Maynila at Gitnang Luzon ay ang mga rehiyon na bina-bantayan ng PAGASA, dahil sa pagbabanta ng Bagyong Tisoy sa katimugang Luzon kasama rito ang isla ng Mindoro, Ang unang tatawirin o tutumbukin nito ay ang Bicol area maging ang Quezon na naka-red alert sa ilalam ng banta ng bagyo, Malubhang mapanganib ang bagyo sa dala nitong mamalakas na hangin maging ang ulan, ka-parehas sa tinahak ni "Super Bagyong Rosing" noong Nobyembre 1995 maka-lipas ang 12 na taon. ito ay tatapat sa pag lulunsad "2019 Southeast Asian Games" habang sa conference ay binigyan rin ng storm chasers at mobile radars sa dadausan ng 2019 Seagames. thumb|Ang kuha mula sa satellite sa Bagyong Kammuri (Tisoy)
Pinsala
Nagdulot ito ng malawakang pag-kasira ng mga bahay sa lalawigan ng Albay, Camarines Sur, Marinduque, Romblon at Sorsogon, dahil sa lakas at bugso ng hangin at nag-labas ng matitinding pag-ulan sa mga lalawigan ng Batangas, Cavite, Laguna, Quezon at mga lalawigan ng Mindoro. Nag pa-baha si Tisoy sa bahagi ng Western Laguna portion sa mga lungsod ng Biñan, Cabuyao, Calamba, Sta. Rosa at San Pedro.
Sawa (boa)
Ang sawa o manlilingkis (Ingles: boa o boa constrictor) ay isang uri ng malaking ahas.
Angry Birds
Ang Angry Birds (lit. Mga Galit na Ibon) ay isang palaisipang larong bidyo ng Rovio Entertainment mula sa Pinlandya. Ang laro na ito ay nagtatampok ng mga ibon na walang pakpak o binti. Gumagamit ang manlalaro ng tirador upang pabagsakin ang mga baboy na nasa itaas o sa iba't ibang istruktura. Kailangang sirain ng manlalaro ang lahat ng mga isktruktura sa mapa upang magbukas ng isa pang antas. Sa isa pang laro na itinatawag na Bad Piggies (lit. Masamang mga Baboy), iginaganap ng mga manlalaro ang mga baboy.
Pangunahing nakuha ang inspirasyon sa isang guhit ng nakaestilong ibong walang pakpak, unang nailabas ang laro para sa mga kagamitang iOS at Maemo simula noong Disyembre 2009. Simula noon, may higit na sa 12 milyong kopya ang laro na binili sa iOS App Store, na nag-udyok sa mga tagagawa na magdisenyo ng mga bersyon sa ibang touchscreen (o iskrin na napipindot) na mga smartphone, kapansin-pansin ang mga kagamitang Android, Symbian, Windows Phone, at BlackBerry 10. Lumawak na ang serye upang isama ang mga titulo para sa mga dedikadong console ng larong bidyo at personal na kompyuter. Sumunod dito ang Angry Birds 2 na nailabas noong Hulyo 2015 para sa iOS at Android. Noong mga Abril 2019, tinanggal ang orihinal na laro mula sa App Store. Nailabas ang muling paglilikha ng laro noong 2012 bilang Rovio Classics: Angry Birds noong Marso 31, 2022.
Angry Birds Rio
Noong Marso 22, 2011, ang Angry Birds Rio ay inilabas, isang bagong laro na may 60 antas, na batay sa animated na pelikulang Rio, na inilabas sa mga sinehan noong Abril 2011, at ang sumunod na pelikulang Rio 2. Ang laro ay mayroon na ngayong 180 mga antas dahil sa ilang mga update. Higit pa rito, mayroong 15 pang "nakatagong" antas sa Angry Birds Rio.
Angry Birds Space
Noong Marso 22, 2012, ang Angry Birds Space, ang ikalimang na laro sa serye, ay inilabas. Nagtatampok ang larong ito ng mga planeta, bagong gravity, at ang mga ibon ay binigyan ng mas pinahusay na kakayahan.
Angry Birds Star Wars at Angry Birds Star Wars II
Isa pang laro, ang Angry Birds Star Wars, ay inilabas noong Nobyembre 8, 2012. Ang laro na ito ay batay sa orihinal na trilohiya ng serye ng pelikula na Star Wars, ang A New Hope, The Empire Strikes Back, at ang Return of the Jedi.
Sacro Cuore di Gesù a Castro Pretorio
Ang Sacro Cuore di Gesù al Castro Pretorio (Tagalog: Sagradong Puso ni Hesus sa Praetorianang Kuwartel) ay isang Katoliko Romanong parokya at simbahang titulo sa Roma, Italya.
Itinayo ito noong 1887 ni Conte Francesco Vespignani (1842-1899), ang Architetto dei Sacri Palazzi ng Leon XIII, na nagtayo rin ng Kolehiyo ng San Anselmo sa Burol Aventino. Ang maringal na estatwa ng Manunubos sa itaas ng kampanilya ay itinayo lamang noong 1931. Alay sa Sagradong Puso ni Jesus, ang simbahan ay pinaglingkuran ng mga amang Salesiano. Mayroon itong katabing boarding-school ng sining at industriya.
Ang simbahan ay itinaas sa ranggong basilika menor noong 1921.
Mga Kardinal-Diyakono
Ang Simbahan ng Sacro Cuore ay itinatag bilang isang Diyakoniya noong 5 Pebrero 1965 ni Papa Pablo VI, bilang paghahanda sa kaniyang paglikha ng dalawampu't pitong bagong kardinal noong 28 Pebrero 1965.
Termoli
Ang Termoli (Molisano: Térmëlë) ay isang bayan at komuna (munisipalidad) sa katimugang baybaying Adriatico ng Italya, sa lalawigan ng Campobasso, rehiyon ng Molise. Mayroon itong populasyon na humigit-kumulang 32,000, na mabilis na lumawak pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, at ito ay isang lokal na bayan ng resort na kilala sa mga dalampasigan at lumang kuta nito. Dating kilala lamang ito bilang isang daungang pampangisdaan, sa bagong milenyo, ito ay naging isang paboritong resort para sa mga pamilyang Italyano.
Kultura
Tampok Termoli ng maraming mga pangyayari sa kultura.
Ang Pista sa Pelikula ng Kimera ay itinatag noong 2003. Simula 2008, ang pampublikong pagpipili sa maiikling pelikula ay isinasagawa sa Termoli, mula Pebrero hanggang Abril bawat taon.
Ang Termoli rin ang lokasyon ng video ng "Come Inside" ng Jamaicanong dancehall artist na si Spice.
Binabago: Kategorya:Pahinang anime at manga na may NA na antas
Naglalaman ang kauriang ito ng mga artikulo na mayroong "NA na antas"  ng WikiProyekto Anime at manga. Awtomatikong mailalagay ang mga artikulo kapag nabigyan na ito ng opinyon; tignan ang instruksiyong tasahan para sa karagdagang kaalaman.
Kaurian:Pahinang may NA na antas
en:Category:FA-Class anime and manga articles
Kitsune
Sa alamat na Hapones, ang Kitsune (狐, キツネ) ay mga matatalinong soro na taglay ang kakayahang paranormal na nadaragdagan habang tumatanda at tumatalino sila. Ayon sa alamat ng yōkai, may kakayahan lahat ng soro na magbagong-anyo at maging tao. Habang may ilang mga alamat ang nagsasabing ginagawa ito ng kitsune upang linlanging ang iba—tulad ng ginagawa ng ibang mga soro sa alamat—nilalarawan sila ng ibang istorya bilang tapat na mga tagapagbantay, kaibigan at kasintahan.
Malapit na namuhay ang mga soro at tao sa sinaunang Hapon; nagdulot ang pagsasamang ito sa mga alamat tungkol sa mga nilalang na ito. Napakalapit na naiiugnay ang Kitsune sa kami o espiritu na Shinto na si Inari, at nagsilbing bilang mensahero nito. Pinagtibay ang gampanin na ito ang kahalagaan ng pagiging supernatural. Kapag mas madami ang buntot ng isang kitsune—na maaring dumami hanggang siyam—nagiging mas matanda, mas matalino, at mas makapangyarihan. Dahil sa kanilang potensyal at impluwensya, may ilang mga tao ang nag-aalay sa kanila bilang isang diyos.
Sa kabaligtaran, kadalasang nakikita ang mga soro bilang "mangkukulam na hayop," lalo noong mapamahiing panahong Edo (1603–1867), at inakala ang mga ito bilang goblin na hindi makakapagkatiwalaan (katulad ng ibang mga badyer o pusa).
Miss World 1980
Ang Miss World 1980 ay ang ika-30 edisyon ng Miss World pageant, na ginanap sa Royal Albert Hall sa Londres, Reyno Unido noong 13 Nobyembre 1980.
Kitsune
Mga pinagmulan
May mga alamat mula sa Tsina na nagkukuwento ng mga espiritung soro na tinatawag na húli jīng na maaring magkaroon ng buntot hanggang sa siyam. Nahiram ang konseptong ito ng mga espiritung soro sa kalinangang Hapones sa pamamagitan ng mga mangangalakal bilang kyūbi no kitsune (九尾の狐). Marami sa pinakamaagang nanatiling kuwento ay naitala sa Konjaku Monogatarishū, isang ika-11 dantaon na koleksyong Hapones na pampanitikang salaysaying Hapomes, Tsino, at Indiyano.
Miss World 1980
Mga kandidata mula sa 67 bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan nina Peter Marshall, Judith Chalmers, at Anthony Newley ang kompetisyon.
Kitsune
Mga pinagmulan
Sinabi ni Smyers (1999) na naipakilala ang ideya ng soro bilang mapang-akit at ang koneksyon ng mga mitong soro sa Budismo, sa alamat na Hapones sa pamamagitan ng mga istoryang Tsino, subalit pinapanatili na may ibang kuwentong soro ang naglalaman ng elemento na tangi lamang sa Hapon.
Etimolohiya
Hindi alam ang buong etimolohiya. Ang pinakalumang alam na paggamit ng salita ay sa tekstong Shin'yaku Kegonkyō Ongi Shiki, na pinetsahan noong 794. Kabilang sa iba pang lumang mapagkukunan ang Nihon Ryōiki (810–824) at Wamyō Ruijushō (c. 934). Nakasulat ang mga mapagkukunan na ito sa Man'yōgana, na malinaw na natutukoy ang pangkasaysayang anyo ng salita (kapag nilalarawan ito sa isang transliterasyon ng alpabetong Latin) bilang ki1tune. Kasunod ng ilang pagbabagong pamponolohiya diyakroniko, nagiging kitsune ito.
Maraming mungkahing pang-etimolohiya ang binagay, bagaman may pangkalahatang pagsang-ayon:
Lipas na ang salitang Kitsu; sa makabagong Hapones, isinusulat ang isang sigaw ng soro bilang kon kon o gon gon.
Iniuugnay ang isang malawak na kilalang pambayang etimolohiya ng salita sa pagtulog at pag-uwi sa tahanan: sa klasikong Hapones, nangangahulugan ang kitsu-ne na 'umuwi at matulog', at nangangahulugan ang ki-tsune na 'laging umuuwi'. Mukhang nakakabit ito sa isang partikular na kuwento; ito ang isa sa pinakalumang mayroon pang kuwentong kitsune, at hindi tulad ng karamihan kung saan nagbabagong-anyo ang isang kitsune sa isang babaeng tao, hindi nagtatapos sa trahedya ang isang ito. Mula sa salin ni Hamel:
"Ginugol ni Ono, isang residente ng Mino (sabi ng isang sinaunang alamat na Hapones noong A.D. 545), ang mga panahon na hinahanap-hanap ang kanyang huwaran ng magandang babae. Nakilala niya siya noong isang gabi sa isang malawak na kapatagan at pinakasalan siya. Kasabay ng kapanganakan ng kanyang anak, nanganak din ng tuta ang aso ni Ono na habang lumalaki at naging kaaway ng babae ng kapatagan. Nagmakaawa ang babae sa kanyang asawa na patayin ito, subalit tumanggi siya. Sa wakas, isang araw, inatake siya ng aso ng galit na galit na nawalan siya ng tapang, naging bulpino uli, tumalon sa isang bakod at tumakas.
"Maaring soro ka muli," tawag ni Ono sa kanya, "subalit ikaw ang ina ng aking anak at lagi kitang mamahalin. Maari kang bumalik kung nais mo; malugod na tatanggapin kita."
Kaya, bawat gabi, bumalik siya at natulog sa kanyang mga braso."
Miguel López de Legazpi
Si Miguel López de Legazpi (1502–1572) kilala rin bilang si El Adelantado (Ang Gobernador) at El Viejo (Ang Nakatatanda) ay isang Baskong Espanyol kongkistador na nagtatag ng unang kolonya sa Pilipinas noong 1565.
Miss World 1980
18 oras pagkatapos ng kompetisyon, nagbitiw si Brum matapos tumutol ang kasintahan nito sa kanyang pagkapanalo. Pagkaraan ng 14 na araw, kinoronahan ni Miss World 1977 Mary Stävin sa Guam si Kimberley Santos. Si Santos ang kauna-unahang Miss World mula sa Guam, at ang kauna-unahang Miss World na kinoronahan sa labas ng Reyno Unido.
Dinamika ng pluwido
Sa larangan ng pisika, ang dinamika ng pluwido (Ingles: fluid dynamics; Kastila: fluidodinámica) ay isang kabahaging disiplina na humaharap sa buhos o agos ng pluwido (tumutukoy ito sa mga likido at gas). Ito ay mayroong mga sub-disiplina, kabilang dito ang aerodinamika (pag-aaral ng dinamika ng hangin at iba pang mga gas) at hydrodynamics (pag-aaral ng dinamika ng mga likido). Isa ito sa pinaka matandang mga bahagi ng pag-aaral ng pisika. Pinag-aaralan ito ng mga pisiko, mga matematiko, at mga inhinyero. Mailalarawan ng matematika kung paano gumagalaw ang mga pluwido sa pamamagitan ng mga pormulang pangmatematika na tinatawag na mga ekwasyon.
Ang pag-unawa at pagpapaliwanag sa kung paano ang kaasalan ng mga pluwido ay nakakatulong na maintindihan ang mga bagay na katulad ng paglipad o pagpapalipad (aeronotika), taya ng panahon (meteorolohiya), at Agham ng Isports (Palakasan). Bilang halimbawa, maaaring magamit ang dinamika ng pluwido upang maunawaan ang panahon o weather dahil ang mga ulap at hangin ay kapwa mga pluwido (mga "lusaw"). Maaari ring gamitin ang dinamika ng pluwido upang matalos ang kung paano nakakalipad ang mga eroplano habang lumalagos sa hangin, o kung paano nakapaglalayag ang mga barko at mga submarino habang nasa tubig.
Miss World 1980
Mga kandidata
67 kandidata ang lumahok para sa titulo.
Dinamika ng pluwido
Magagamit ng mga programang pangkompyuter ang mga ekwasyong pangmatika ng dinamika ng pluwido upang makagawa ng mga modelo o huwaran at mahulaan ang magiging kilos ng gumagalaw na mga likido. Nakakatulong ang mga kompyuter sa pag-intindi sa dinamika ng pluwido, at may ilang mga tao na nag-aaral kung paano maimomodelo o magaya ang mga pluwido sa pamamagitan lamang ng mga kompyuter. Ang pag-aaral sa kung paano naisasagawa ang dinamika ng pluwido sa pamamagitan ng kompyuter ay tinatawag na computational fluid dynamics (CFD) o komputasyunal na dinamika ng pluwido (pangkomputasyon na galaw ng pluwido).
Mayroong tatlong mahahalagang mga saligan ng dinamika ng pluwido na nakabatay sa tatlong mga prinsipyo: ang konserbasyon (pagpapanatili) ng masa, ang konserbasyon ng enerhiya, at ang konserbasyon ng momentum.
Bago ang ika-20 siglo, ang hidrodinamika ay kasing-kahulugan ng dinamika ng pluwido. Sumasalamin pa rin ito sa mga pangalan ng ilang paksa tungkol sa dinamika ng pluwido, tulad ng magnetohidrodinamika at estabilidad ng hidrodinamika, na parehong nailalapat sa mga gas.
Sikolohiyang eksperimental
Ang sikolohiyang eksperimental, sikolohiyang pang-eksperimento, o sikolohiyang nag-eeksperimento (Ingles: experimental psychology) ay ang gawain ng mga tao na naglalapat ng mga paraang pang-eksperimento o pangsubok sa pag-aaral ng ugali at mga proseso na sanhi nito. Ang mga sikologong nag-eeksperimento ay gumagamit ng mga kalahok na tao at mga pinag-aaralang hayop upang makapag-aral ng maraming mga paksa, kasama na ang sensasyon (pandama) at persepsiyon (pagwari), memorya (alaala), kognisyon (pagtalos), pagkatuto, motibasyon (kaugnay ng motibo), at emosyon (damdamin), sa piling ng iba pa; pati na ang mga prosesong debelopmental, sikolohiyang panlipunan, at ang mga substratang neyural.
Hadji Kamlon
Si Datu Hadji Kamlon, kilala rin bilang Maas Kamlon, ay isang Tausug na lumaban noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at pagkatapos ay nagsimula siya ng pag-aalsa laban sa Pamahalaan ng Pilipinas sa ilalim ni Pangulong Elpidio Quirino at Pangulong Ramon Magsaysay. Siya ay kilala bilang isang bayani sa mga Tausug.
Pag-aalsa
Bago maganap ang pag-aalsa, kilala siya sa mga awtoridad ng gobyerno bilang isang "basag-ulero", kaya'y siya ay sumuko sa mg awtoridad noong 1947 bago siya magsimula ng pag-aalsa sa Sulu noong 1948.