cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Laing
Tinumok
Ang Tinumok, tinomok, o tinulmok ay isa pang tradisyonal na baryante mula sa Bicol na gumagamit ng buong gabi na ipinambalot sa timpla ng hipon ng tubig-tabang, balat ng isda (minsan ang karne), bagoong, na may kasamang tinadtad o ginadgad na laman ng niyog, sibuyas, sili, tanglad, bawang, at iba pang pampalasa na niluto sa gata. Nag-iiba ito sa paggamit ng laman ng niyog.
Aklat ni Nahum
Ang Aklat ni Nahum  ay isang aklat na isinulat ng mga propeta na nasa Lumang Tipan ng Bibliya. Isinulat ito ng propetang si Nahum. Sinasabi na kapag may katanungan ang isang tao ukol sa mga "malulupit na mga bansa," ito ang nararapat na aklat para basahin upang makatamo ng ilang mga kasagutan.
May-akda, panahon, at paraan ng pagkakasulat
Walang sapat na nalalaman hinggil kay Nahum, bukod na lamang sa nanggaling siya sa Elcos, isang bayang pinaniniwalaang nasa Judea o kaya Galilea (may nagsasabing Galilea nga). Namuhay ang propetang ito noong panahon ng pagkawasak ng Tebas o No-Amon, noong mga 663 BK (may nagsasabing noong panahon bago dumating ang pagbagsak ang Nineve, noong 612 BK). Isinulat ito ni Nahum sa isang mabilis na pamamaraan na nagbubunyag ng kaniyang mahigpit na damdamin at dakilang damdamin sa kapangyarihan ng Diyos.
Paglalarawan
Nilalarawan bilang isang "tula ng pagdiriwang" ang Aklat ni Nahum sapagkat tinatalakay nito ang pagbagsak ng Ninive, na siyang punong-lungsod ng Asiria. Matagal na kalaban ng Israel ang Ninive. Isang pagkakaroon ng katuparan ng paghahatol ng Diyos ang pagkagapi ng Ninive, na "isang malupit at mapagmataas na bansa". Nangyari ito noong magwawakas na ang ikapitong daantaon bago isilang si Kristo. Tinalakay ang pangyayaring ito sa pamamagitan ng tatlong tula.
Kahalagahan
thumb|left|100px|Si Propeta Nahum. May kahalagahan ang hula ni Nahum kaugnay ng pagbagsak ng lungsod ng Ninive sapagkat ito ang ulong-lungsod ng bansang Asiria, ang pinakamakapangyarihang imperyo sa mundo noong mga panahong iyon. Sa loob ng 300, nasakop ng mga Asirio ang lahat ng mga mamamayang nadaanan nila; bilang paglalarawan ng kanilang kapangyarihan, nilarawan silang parang mga leong tumutugis, naninila, at pumapaibabaw sa anumang bansa malapit sa Silangan. At ang Ninive rin ang pinakagitna ng kalinangan ng Asiria, maging ng kaalaman, pagtuturo, at teknolohiya. Isang itong bayang may maunlad na mga kasangkapang pampananggalang sa mga kaway at napapaligiran ng matataas na mga pader. Ayon sa paliwanag, isang imperyo lamang ang Asiria, at isang bahagi lamang nito ang Ninive. Hindi makakatakas mula sa tunay na kapangyarihan - ang Diyos - maging ang isang imperyong tulad ng Asiria; hindi ito nakatakas ng walang-hangganan mula sa kanilang ginawang paghihimagsik laban sa Diyos.
Interlingua
Ang Interlingua ay isang wikang guni-guni sa Oksidenteng dinebelop ng International Auxiliary Language Association o IALA mula noong 1937 hanggang 1951. Ang intensiyon ay gamitin ngayon itong wika para sa internasyonal na komunikasyon. Ang inspirasyon ay mga wikang Latino. Ang Interlingua ay isang wikang artipisyal na naturalistiko. Ang mga primaryong wikang pangkontrol sa bokabularyo ay Ingles, Pranses, Italyano, Kastila, at Portuges, at ang mga sekundaryo ay Aleman at Ruso. May mga salita ring galing sa labas ng mga itong wika bilang geisha ng Hapon, sauna ng Pinlandes, at min- (tao) ng Tsino. Ang Interlingua ay artipisyal na wikang a posteriori kung tawagin dahil hinango ang gramatika at bokabularyo galing sa ilang umiiral na lengguwahe.
Ang pangalang Interlingua ay galing sa Lating inter—gitna—at lingua—dila o wika.
Ayon sa mga literatura ng Interlingua, ang Interlingua, lalo na sa sulat, ay maiintindihan ng ilang daang milyong tagasalita ng mga wikang Romanse. "Klasiko" ang ispeling sa Interlingua, kaya ang ispeling ng Pilipinas sa Interlingua ay Philippinas na sa Kastila ay Filipinas nga. May maraming kahinlog na mga salitang internasyonal na siyentipiko bilang cycloide, cyanometro, at maraming-maraming iba pa.
Alpabeto at Ponolohiya
Ang c ay binibigkas na /t͡s/ (o kaya /s/) bago ng e, i, y. Ang ch ay binibigkas na /ʃ/ sa mga salitang galing sa Pranses bilang chef = /ʃef/ na ang ibig sabihin ay hepe or chef, ay /k/ sa mga salitang galing sa Griyego o Italyano bilang choro = /ˈko.ro/ na ang ibig sabihin ay chorus, at kung minsan ay /t͡ʃ/ sa mga salitang galing sa Ingles o Kastila bilang Chile /ˈt͡ʃi.le/ (ang bansang Chile). Ang ti bilang sa emotion ay puwedeng bigkasing /tsj/ o /sj/ (tsy o sy). Ang gi bilang sa avantagiose ay binibigkas nang /ʒ/. Ang hulaping -age bilang sa avantage ay binibigkas nang /aʒe/. Bukod nitong mga paggamit ng g, ang g ay binibigkas nang /g/, ngunit malabo ang paano bigkasin bago ng e, i, y, kung baga /g/ o /ʒ/, bilang sa gemino o angelic. Sa gitna ng mga patinig, ang s ay puwedeng bigkasing /s/ o /z/, ngunit ang ss (dobleng s) ay parating binibigkas nang /s/. Ang qu ay puwedeng /kw/ o /k/. Ang mga dobleng letra ay binibigkas na mag-isa lamang bilang belle /ˈbe.le/ at urbetto /ur.ˈbe.to/. Ang h nang sarili sa salita ay puwedeng may tunog o silente, pero sa rh at th (/r/ at /t/), silente ang h. Ang ph ay /f/.
Ang normal na aksento ay sa patinig na bago ng huling katinig. Iniindika sa diksiyonaryo kung minsan ang aksento ng salita kung iba. Hindi eksaherado ang importansiya ng aksento sa Interlingua. Ang salitang katulad ng kilometro ay puwedeng iaksento sa ikalawa o ikatlong silaba. May toleransiya sa iba-ibang aksento ng mga tagasalita. Alam na may impluwensiya ang katutubong wika ng mga tagasalita. Sa mga salitang walang katinig o mga salitang walang patinig bago ng huling katinig, ang aksento ay sa pauna: io, via, crea, at iba pa. Sa mga pandiwang hinaharap na panahunan, ang aksento ay sa huling silaba: creara,  videra,  audira, at iba pa.
Belshazzar
Si Belshazzar o Belsasar (Kunepormeng Babilonio: Bēl-šar-uṣur, nangangahullugang "Si Bel, ang tapag-ingat ng hari"; Bēlšaʾṣṣar) ay anak ni Nabonidus (naghari noong 556–539 BCE na huling hari ng Imperyong Neo-Babilonya). Siya ay nagkarooon ng mahalagang papel sa isang coup d'etat na nagpatalsik sa haring si Labashi-Marduk ((r. undefined – undefined)556 BC) at naglagay sa kanyang amag si Nabonidus sa kapangyarihan noong 556 BCE. Ang kanyang amang si Nabonidus ay wala sa Babilonya mula 553 BCE hanggang 543 o 542 BCE sa isang "pagpapatapon sa sarili" sa Tayma sa Arabia sa hindi alam na kadahilanan. Sa isang dekadang wala ang kanyang ama sa Babilinya, siya ang rehente ng Babilonya bilang kapwa hari. Siya ay pinagkatiwalaan ng maraming mga prerogratibong panghari gaya ng pagbibigay pribilehiyo, pangangasiwa sa hukbo at pagtanggap ng mga handog at mga panata bagaman siya ay patuloy na tinukoy bilang prinsipe ng korona(mār šarri o "anak ng hari") ngunit hindi kailanman nagkaroon ng titulong hari (šarru). Wala rin siya kapangyarihan na mangasiwa sa pistang Akitu ng Babilonya na eksklusibong karapatan ng mismong hari ng Babilonya. Hindi alam kung anong kinahinatnan niya. Ang kaharian ng Babilonya ay bumagsak sa haring si Dakilang Ciro ng Imperyong Akemenida noong 539 BCE. Ayon sa Aklat ni Daniel na isinulat noong ika-2 siglo BCE, si Belshazzhar ay anak ni Nabucodonosor II na isang kamalian.
Indiana Jones
Si Indiana Jones ay isang karakter sa mga pelikula na ginampanan ni Harrison Ford.
Mga nakakonekta
Kaurian:Mga karakter sa pelikulang pantasya
Kreyn
Ang kreyn o gruwa (Ingles: crane; Kastila: grúa) ay isang uri ng makinang kadalasang binubuo ng mga lubid na pantaas o hoist ropes, kawad na lubid o wire ropes, bigkis o sheaves. Ito ay ginagamit upang buhatin o ilipat ang mabibigat na materyales, pahalang man o patayo, patungo sa iba’t ibang lugar. Gumagamit ito ng isa o maraming simpleng makina upang makabuo ng isang kapakinabangang mekanikal upang sa gayon higitan ang kakayahan ng isang tao. Madalas ginagamit ang isang kreyn sa industriya ng pantransportasyon upang kargahin at ilagak ang isang kargamento. Sa industriya ng konstruksyon, ililipat nito ang mga mabibigat na materyales habang sa industriya ng paggawa naman, ginagamit ito upang buuin ang mga makinarya
Kasaysayan
Sa mga nagdaang siglo, ang pag-andar nito ay nanggaling lamang sa pisikal na lakas ng mga tao o hayop, kahit na maaari itong kumuha ng enerhiya sa mga watermill at windmill na pinapagana naman ng mga likas na enerhiya. Ang unang lakas na mekanikal ay nagmula sa mga steam engine, ang pinaka-unang kreyn na steam na ipinakilala noong ika-18 o 19 na siglo, na ginagamit pa rin hanggang sa huling banda ng ika-20 siglo. Ang mga modernong kreyn ay madalas na gumagamit ng mga internal combustion engine o hydraulic system at motor na elektrikal upang makapagbuhat ng mas mabigat na kagamitan na di tulad ng dati, ngunit ang manwal na kreyn ay ginagamit pa rin kung saan ang paggamit ng lakas ay hindi ekonomiko.
Kaurian:Makina
Talaan ng mga bolyum ng Pokémon
Ang Pokémon na mga panoorin ay nagsimula sa unang sesyon ng mga palabas na ang bida ay sina Ash, Misty at Brock, at sa mga sumunod na henerasyon: sina Tracy, May, Max,Dawn,Iris at Cilan.
Kuwento ng Unang Serye/Indigo League
Nagsimula si Ash noong 10 taong gulang na siya at nangangarap na maging Pokémon Master. Dahil sa pagka-excite niyang makuha ang unang Pokémon niya, nakatulog siya nang mahimbing. Pagpunta niya kay Prof. Oak, naipamigay na ang tatlong starter ng rehiyong Kanto. Natira ang isang Pikachu at walang pagpipilian si Ash. Kakaiba ang ugali ng Pikachu na ito: masungit, walang pakialam sa kanyang trainer. Ngunit nang sagipin siya ni Ash laban sa mga Spearow, naging mas matalik na magkaibigan ang dalawa. Sumama rin sa kanila si Misty nang hiramin ni Ash ang kanyang bisikleta. Naging kaibigan din niya si Brock pagkatapos niyang makalaban ito sa unang Gym Match ni Ash. Nakuha ni Ash ang walong badges. Matapos nito'y nakipaglaban siya sa Indigo League. Siya ay ang ika-16 sa Indigo League.
Pokemon: Pikachu Pidgeotto - Pidgeot Charmander - Charmeleon - Charizard Squirtle Bulbasaur
Pinakawalan: Butterfree Primeape
Mga Pokemon
Ang mga Pokemon dito ay mula kina Bulbasaur hanggang kay Mewtwo at kasama na rin ang legendary na sina Articuno, Moltres at Zapdos.
Toki Pona
Ang Toki Pona ay isang wikang guni-guning inimbento noong 2001 ni Sonja Lang na Akadyano/a na dating si Sonja Elen Kisa ng Toronto, Canada. Ang Toki Pona ay minimalistang wika na may mga 120-137 salitang basiko lamang. Ang mga inspirasyon ay Taoismo at Pasipiko. Ang Toki Pona ay may 14 ponema—14 letra sa alpabetong Latino. Ang heneral na obhetibo ng Toki Pona ay para konsentrado ang tao sa mga pinakabasikong bagay at sa mga positibong aspekto ng buhay. Ang mga mas komplikadong ideya ay malilikha nang pagkokombina ng mga basikong salita.
Nilimbag ni Sonja Lang ang opisyal na libro tungkol sa Toki Pona, Toki Pona: The Language of Good, noong 2014. Sumunod ang malaking diksiyonaryo ni Sonja Lang, Toki Pona Dictionary, noong Hulyo ng 2021. May mga fan sa Internet.
Larawan
thumb|left|500px|Saan nanggaling ang mga salita ng Toki Pona thumb|right|100px|Ang logo ng Toki Pona thumb|right|200px|Mga kulay sa Toki Pona thumb|right|330px|Ito ang alpabeto ng Toki Pona. Ang <j> ay parang Tagalog na <y>. thumb|left|200px|Mga parte ng katawan sa Toki Pona thumb|left|350px|Ang alternatibong sulat ng sitelen pona
Christina Hendricks
Si Christina Rene Hendricks (ipinanganak Mayo 3, 1975) ay isang Amerikanong artista at dating modelo. Kasama sa kanyang mga accolades ang anim na Primetime Emmy Award nominasyon, dalawang Screen Actors Guild Awards, at dalawang Cruise 'Choice Awards for Best Supporting Actress sa isang Drama Series. Ang isang botohan sa 2010 ng mga babaeng mambabasa na kinuha ng magazine na Esquire ay pinangalanan siyang "ang pinakasikat na babae sa buong mundo," at bumoto bilang Best Looking Woman sa America ng parehong taon.
Ipinanganak sa Tennessee, si Hendricks ay pinalaki sa Portland, Oregon at Twin Falls, Idaho, kung saan siya naging aktibo sa lokal na teatro. Matapos makumpleto ang high school sa Virginia, si Hendricks ay lumipat sa New York City at hinabol ang isang karera bilang isang modelo kasunod ng pagpasok niya sa isang labing -isang patimpalak na pabalat. Patuloy siyang nagtatrabaho sa buong mundo bilang isang modelo ng higit sa isang dekada bago lumipat sa pag-arte.
Si Hendricks ay may paulit-ulit na tungkulin sa ilang serye sa telebisyon, kasama ang mga Beggars at Choosers (2001-2002) at Kevin Hill (2004-2005) bago pinatalsik bilang Joan Holloway sa serye ng drama ng AMC na Mad Men noong 2007, kung saan siya ay nanatiling pangunahing cast miyembro hanggang sa pagtatapos ng serye noong 2015. Tumanggap siya ng kritikal na pag-akit para sa kanyang papel sa serye, kasama ang anim na mga nominasyon ng Emmy Award at maraming Screen Actors Guild Awards para sa Pinakamagandang ensemble. Habang pinagbibidahan sa Mad Men, si Hendricks ay nagsimulang lumitaw din sa mga pelikula, na natatanggap ng kritikal na paunawa para sa kanyang pagganap sa Nicolas Winding Refn 's thriller Drive (2011), ang drama ni Sally Potter na Ginger & Rosa (2012), at pansamantalang pantasya ni Ryan Gosling sa Lost River (2014).
Talambuhay
Si Hendricks ay ipinanganak noong Mayo 3, 1975 sa Knoxville, Tennessee, ang pangalawang anak ni Jackie Sue Hendricks (née Raymond), isang sikologo, at Robert Hendricks, isang empleyado ng Forest Service na nagmula sa Birmingham, England. Sa pamamagitan ng kanyang ama, mayroon siyang dalawahan British at American citizenship. Hendricks ay may isang nakatatandang kapatid. Kahit na ipinanganak sa Tennessee, ang pamilya ni Hendricks ay madalas na lumipat dahil sa trabaho ng kanyang Forest Service, na una sa Georgia noong siya ay dalawang buwan, at kasunod sa Portland, Oregon, kung saan nag-aral si Hendricks sa elementarya.
Noong siyam na taong gulang siya, umalis ang pamilya sa Portland, lumipat sa Twin Falls, Idaho, kung saan nakumpleto ni Hendricks ang elementarya at gitnang paaralan. Hendricks inilarawan ang kanyang pamilya bilang "pangharabas," may kaugnayan na siya, ang kanyang kapatid na lalaki, at mga magulang madalas na nagpunta sa camping trip sa Pacific Northwest. Hinikayat siya ng ina ni Hendricks at ang kanyang kapatid na sumali sa isang lokal na grupo ng teatro sa Twin Falls bilang isang paraan ng pakikipagkaibigan, at lumitaw si Hendricks sa isang paggawa ng Grease. "Mayroon akong lahat ng mga kamangha-manghang mga kaibigan sa pamamagitan ng kumpanya ng teatro," naalala niya. "At ito ay isang pamayanan na talagang iginagalang ang teatro. Ang mga bata ay maglalagay ng isang pag-play at ang buong bayan ay magpapakita. At cool ka kung artista ka. " Si Hendricks, isang natural na blonde, ay nagsimulang kulayan ang pula ng kanyang buhok sa edad na 10, inspirasyon ng librong Anne ng Green Gables.
Noong si Hendricks ay isang tinedyer, ang trabaho ng kanyang ama ay kinakailangan ang paglipat ng pamilya malapit sa Washington, DC, kaya ang pamilya ay nanirahan sa Fairfax, Virginia. Inilarawan ni Hendricks ang paglipat mula sa Idaho patungong Virginia bilang "traumatic" para sa kanya, at madalas siyang binu-bully habang pumapasok sa Fairfax High School. Hendricks inilarawan ang kanyang sarili bilang isang "taong pinabayaan" at isang " goth ," at natagpuan ang pagsama sa drama department ng paaralan, kung saan siya ay lumitaw sa pag-play. Bilang karagdagan sa teatro, si Hendricks ay nag-aral din ng ballet sa buong taon ng kanyang tinedyer. Umalis siya sa Fairfax High School sa kanyang senior year, at nakumpleto ang kanyang pag-aaral sa isang lokal na kolehiyo ng komunidad.
Behind the Voice Actors Awards
===Critics' Choice Television Awards ===
Silangang Imperyong Romano
Ang Silangang Imperyong Romano, Imperyo ng Roma sa Silangan, o Imperyong Bisantino (Bisantium) ay mga pangalang inilalapat sa Imperyo Romano noong Gitnang Panahon na may kabisera sa Constantinopla (na ngayo’y Istanbul).
Tinutukoy ito ng mga naninirahan dito pati ng mga kalapit na bansa bilang Imperyo Romano (sa Griyego Βασιλεία Ῥωμαίων, Basileía Rhōmaíōn) o Imperyo ng mga Romano o Romania (Ῥωμανία, Rhōmanía). Ang mga emperador nito ang nagpatuloy ng pamamahala ng mga emperador Romano upang panatiliin ang tradisyon at kulturang Griyego-Romano.
Sa daigdig Islamika, higit na kilala ito bilang روم‎ (Rûm "Roma"). Dahil naman sa pananaig ng Griyego sa wika, sa kultura at sa buhay, kilala ito sa Kanluran o Europa noong mga panahong iyon bilang Imperium Graecorum, Imperyo ng mga Griyego. Ang pag-inog ng Imperyo Romano sa Silangan mula sa matandang Imperyo Romano ay isang proseso na nagmula noong ilipat ni Constantino ang kabisera sa Bizancio mula sa Nicomedia, Anatolia (ng kasalukuyang Turquia). Binansagan ang Bizancio ng bagong pangalan - ang Bagong Roma (Nova Roma) o Constantinopla - na nasa pasig ng Bosforus. Pagdatal ng siglo 7 sa ilalim ng paghahari ni Emperador Heraclio, ang mga reporma nito ang nagpabago sa lakas militar ng imperyo. Noong mga panahong ito kinilala ang Griyego bilang opisyal na wika na nagdulot din ng bagong karakter sa imperyo.
Sa libong taon pag-inog ng Imperyo kasama ang maraming balakid at pagkawala ng mga teritoryo, napanatili niya ang sarili bilang isa sa pinakamalakas na pwersa militar, kultural at ekonomika sa buong Europa. Kumalat ang impluwensiya nito sa Hilagang Africa at sa Malapit Silangan halos buong Edad Media. Matapos ang huling pagbawi sa ilalim ng dinastiyang Comnena noong siglo 12, unti-unting lumubog ang Imperyo hanggang sa paglupig rito ng mga Turkong Otomano sa Constantinopla at sa mga natitira nitong teritoryo noong siglo 19.
Kuta ng Kristiyanismo ang imperyo at isa sa mga pangunahing lunduyan ng kalakalan ito sa mundo. Ito ang tumulong sa pagtatanggol sa paglusob ng mga Muslim sa kanlurang Europa. Pinatatag nito ang pananalapi sa buong rehiyong Mediterreneo. Malaki ang naging impluwensiya nito sa mga batas, sistema politika at kaugalian ng halos buong Europa at Gitnang Silangan. Pinanatili rin nito ang mga gawa sa panitikan at agham ng matandang Grecia, Roma at iba pang mga kultura. Ang katagang “Imperyo Bizantino” ay isang katha ng mga mananalaysay at hindi ginamit noong panahon ng imperyo. Ang pangalan ng imperyo sa Griyego ay Basileia Rhōmaiōn (Griyego: Βασιλεία Ῥωμαίων) — "Ang Imperyo ng mga Romano" – salin mula sa pangalan nito sa Latin na Imperyo Romano (Latin: Imperium Romanōrum); o Rhōmania (Griyego: Ῥωμανία).
Sa ilalim ng pamumuno ni Constantine, muling napag-isa ang Imperyong Roman na hinati sa panahon ni Emperador Diocletian. Subalit sa pagkakataong ito, pinagtuonan ni Constantine ang pagpapaunlad sa Silangang Imperyong Roman. Inilipat ni Costantine ang kabisera ng Imperyong Roman mula Rome sa Byzantuim (kasalukuyang Istanbul sa Turkey). Tinawag ang lungsod na Constantinople noong 330 C.E.. Ang Costantinople rin ang naging kabisera ng isang makapangyarihang imperyo-ang Imperyong Byzantine.
Pagpapangalan
Nangyari ang pagtatakda sa Imperyo bilang “Bizantino” sa kanlurang Europa noong 1557 noong maglathala ng kanyang katha-sulat ang isang mananalaysay na Aleman na si Hieronymus Wolf na pinamagatang Corpus Historiæ By¬zantinæ, isang kalipuan ng mga kathang Bizantino. Ang paglalathala noong 1648 ng Byzantine du Louvre (Corpus Scriptorum Historiæ Byzantinæ), at noong 1680 ng Historia Byzantina ni Du Cange ay lalong nagpatanyag sa paggamit ng katagang Bizantino sa mga awtor na Frances tulad ni Montesquieu. Ang palansak na paggamit ng katagang “Bizantino” sa kanlurang mundo ay naganap sa pagdatal ng siglo 19 sa pagsilang ng makabagong Gresya.
Paghahati ng Imperyo Romano
Noong siglo 3, tatlong krisis ang dumagok sa Imperyo Romano: nilusob ito mula sa labas, mga giyera sibil sa loob nito, at ekonomiyang lulugo-lugo at puno ng problema. Humupa ang kahalagahan ng lungsod ng Roma bilang sentro administratibo. Nagtatag ng bagong sistemang administratibo si Diocleciano – ang tetrarkiya. Inagapay niya ang sarili sa isang katulong emperador o Augusto. Ang bawat Augusto naman ay may batang ka-asisteng ampon o Cesar na kasamang namumuno at sa lumaon ay taga-pagmana ng puwesto ng matandang pinuno. Subalit ang tetrarkya ay gumuho nang magbitiw sina Diocleciano at Maximiano. Pinalitan ito ni Constantino I ng dinastikong pagpapamana ng trono.
Inilipat ni Constantino ang Dakila ang luklukan ng Imperyo. Nagpalabas din ito ng mga mahahalagang pagbabago sa mga batas sibil at panrelihiyon.. Noong 330, itinatag ang Constantinopla bilang pangalawang Roma (Nova Roma)sa lugar ng Bizancio na nakasadlak sa rutang kalakalan sa pagitan ng Kanluran at Silangan. Nagpuno si Constantino ng mga repormang administratibo na sinimulan ni Diocleciano. Pinatatag niya ang salapi (ang gintong solidus na kanyang sinimulan ay matatag at tunay na hinanap), at binago ang balangkas ng sandatahan. Sa pamamahal ni Constantino, muli nitong natamo ang lakas militar at panahon ng katatagan at kaunlaran.
thumb|300px|left|Mapa ng Imperyo Romano ca. 395, na nagpapakita ng mga diyosis at mga probinsiyang pretoriano ng [[Italia, Illyrico at Oriens (silangan), na halos analogo sa apat na sona ng impluwensay ng mga tetrarko ayon sa reporma ni Diocleciano.]] Sa ilalim ni Constantino, hindi man naging isang eksklusibong relihiyon ang Kristiyanismo kung saan nagtamo ito ng pitak sa imperyo sa pagbibigay malaking suporta ng Emperador dito. Itinatag ni Constantino ang palakad para sa mga emperador na hindi ito dapat lumutas sa mga katanungan tungkol sa doktrina, sa halip tatawag ito ng konsilio eklesiyastikong panglahat. Ipinatawag ni Constantino ang Kapulungan ng Arles at ipinakita niya ang sarili bilang ulo ng Simbahan sa Unang Konseho sa Niseya. .
Maipakikita ang kalagayan ng Imperyo noong 395 sa mga nagawa ni Constantino. Sa katatagan ng dinastikong palakad na kanyang itinatag at nang mamatay ang emperador na si Teodosio I nang taong iyon kanyang maipamamana ang puwestong imperyal na ito sa kanyang dalawang anak na lalaki:  kay Arcadio ang Silangan at kay Honorio ang Kanluran. Si Teodosio ang huling emperador na naghari sa buong lawak ng imperyo na ngayo’y nahati.
Nakaiwas sa malaking kahirapan ang Silingan Imperyo kumpara sa Kanluran noong bahagi ng siglo 3 at 4 dahil sa katatagan ng kulturang panglunsod at mainam na mapagkukunan ng pera na ginamit sa pagpapatahimik ng mga barbarong panlabas sa pagbibigay ng suhol at pagbabayad sa mga mersenaryong panlabas. Lalo ring pinatibay ni Teodosio II ang muralya ng Constantinopla na proteksiyon nito sa maraming pang paglusob. Hindi napigtas ang muralya hanggang taong 1204. Upang patihimikin ang mga Hunos ng Atila, tinustusan sila ni Teodosio (ng halos 300 kg (700 lb) ng ginto). Moreover, he favored merchants living in Constantinople who traded with the Huns and other foreign groups. Dagdag pa rito, kanyang pinaboran ang mga mangangalakal na naninirahan sa Constantinopla na nakikipagkalakal sa mga Hunos at iba pang panglabas na mga grupo. Pinutol ang napakalaking halagang suhol ng kanyang kahaliling si Marciano. Gayundin, nakatuon na ang atensiyon ng Attila sa Kanlurang Imperyo Romano. Nang mamatay siya noong 453, bumagsak ang kanyang imperyo. Sinimulan ng Constantinopla ang masamang relasyon nito sa mga Hunos na nang lumaon ay lalaban bilang mga mersenaryo sa sandatahang-lakas Bizantino. Matapos bumagsak ang Atila, lumaganap ang panahon ng kapayapaan sa Silangang Imperyo habang ang Kanlurang Imperyo ay bumagsak (na karaniwang inilalagay sa taong 476 nang inalis sa puwesto ang Kanlurang Emperador na si Romulus Augustulus ni Odoacer, isang Romanong heneral na may dugong Aleman na hindi na pinalitan ng isang pang tutang pinuno).
Imperyong Romano ng Silangan, c. AD 480
Upang makuhang uli ang Italia, nakipagnegosasyon ito sa mga Ostrogodo ni Teodorico na namuhay sa Moesia. Ipinadala niya ang godong hari sa Italia bilang magister militum per Italiam (“punong komandante para sa Italia”). Matapos bumagsak si Odoacer noong 493, mag-isang naghari si Teodorico, na nanirahan sa Constantinopla noong kabataan niya, sa buong Italia. Kaya, pahiwatig na sinakop ni Teodorico ang Italia bilang Ostrogotikong kaharian, napanatili ni Zeno bilang paghaharing nominal sa kanlurang lupa habang inalisan nito ang Silangang Imperyo ng mga di masupil na tagasunod.
Ang Pagbawi ng mga rehiyon sa Kanluran
thumb|left|Ang paglaki ng Imperyo sa pamamahala ni Justinian I. Si Justiniano I, na nakuha ang trono noong 527, ay nag-ambisyon na mabawi ang mga dating territoryo ng Imperyong Romano. Siya ay isang anak ng Illyrian na mahirap lamang, pero siya ay nagkaroon na ng impluyensa sa pamamahala ng tito niya, si Justin I (518–527). Lumitaw ang isang kaguluhan sa kanyang pamamahala, ang Nika Revolt, pero hindi naging matagumpay ang mga nag-alsa na mapatalsik siya. Dahil dito, lalo pang lumakas ang kapangyarihan ni Justiniano.
Ang pagsalakay sa Kanluran ay nagsimula noong 533, kung saan pinadala ni Justinian ang kanyang heneral na si Belisarius para makuha ang Hilagang Aprika mula sa mga Bandalo (Vandals) dala ang mga sundalo na aabot sa 15,000 katao. Naging matagumpay ang ekspidisyon, pero tumigil lamang ang resistensiya ng mga tribo noong 548. Noong 535, isang maliit na Bisantinong ekspidisyon na pinadala sa Sicily ay madaling nagtagumpay, pero pinalakas ng ma Goth ang kanilang resistensiya, kaya noong 540 lamang nagtagumpay ang imperyo, kung saan kinuha ni Belisarius ang Ravenna, pagkatapos mabawi ang Naples at Roma.
Si Justinian ay naging tanyag dahil sa kanayang pag-aayos ng Batas Romano sa tulong ni John the Cappadocian. Sinimulan ng huli noong 529 ang komisyon (10 tao) na ayusin ang sinaunang Batas Romano, kung saan ginawa ang bagong Corpus Juris Civilis, isang koleksiyon ng mga batas na tinawag na "Justinian's Code".
Sa pagkamatay ni Justiniano I noong 565, ang kanyang tagapagmana, si Justin II ay hindi nagbayad ng tribute sa mga Persa (Persian). Binawi din ng mga Lombard ang Italya, sa katapusan ng siglo, isang bahagi na lamang ng Italya ang nasa kamay ng Imperyo.
Alexios I Kommenos at ang Unang Krusada
150px|thumb|Mapa ng imperyo bago ang Krusada. Pagkatapos ng ilang siglo ng paghina ng Ekonomiya ng imperyo, isang muling-paglakas ang naganap na itinuring na restorasyong Komneniano dahil sa mga ginawa ng emperador noong panahon ng Dinastiyang Komnenian. Si Alexios I Komnenos ay nagkaroon ng problema sa mga pag-atake ng mga Normano kung saan kinuha ng huli ang Dyrrhachium at Corfu, at binantaan ang Larissa sa Thessaly. Ang kamatayan ng normanong lider na si Robert Guiscard's noong 1085 ay pansamantlang pumigil sa problema. Sumunod din ang pagkamatay ng Sultan ng Seljuq sultan died, at bumagsak ang Sultanato. Tinalo ni Emperador Alexios ang mga Pechenegs sa Labanan sa Levounion noong 28 Abril 1091. Nagawa niyang ibalik ang kapayapaan sa Kanluran ng imperyo. Ang kanyang apela sa Kanlurang Europa (lalo na sa Santo Papa) para sa tulong laban sa mga Turko ang siyang hudyat para masimula ang mga Krusada.
Ika-apat na Krusada at ang Paghina ng Imperyo
Ang ika-apat na Krusada ay pinasimulan ni Papa Innocent kung saan dapat labanan ng mga Krusaders ang Ehipto. Pero, noong Abril 1204, ang mga Taga-Krusada ay Ninakawan ang Constantinopla, ang kabisera ng imperyo. Dahil dito, tuluyan nang naghiwalay ang Simbahang Katoliko at ang Simbahang Orthodox.
150px|thumb|Ang mapa ng Latin Empire (at mga vassal) at ng mga natirang estado ng imperyo: [[Imperyo ng Niseya, Imperyo ng Trebizond at Despotado ng Epirus.]]
Pagkatapos ng pagsalakay at pagnakaw sa Constantinopla noong 1204, ang mga natirang estado ng imperyo: Imperyo ng Niseya at Despotado ng Epirus ang naitatag. Ang Imperyo ng Trebizond ay itinatag ilang linggo bago ang pagsalakay sa Constantinopla. Ang Imperyo ng Niseya, ang pinakamalapit sa Constantinopla ay nahirapan at unti-unting naubos ang territoryo sa timog Anatolia. Ang paghina ng Sultanado ng Rûm dahil sa pagsalakay ng mga Mongol ay siyang nagpahina rin sa mga Bizantino sa Asya Minor. Pero, dahil sa Pagsalakay ng mga Mongol, medyo napahinga ang Nicaea sa pagsalakay ng mga Seljuk.
Digmaang Bizantino-Ottomano at ang Pagbagsak ng Constantinopla
Muling nalugmok sa kahirapan ang imperyo dahil sa 6-taon digmaang sibil pagkatapos ng kamatayan ni Andronikos III. Unti-unting kinuha ng lumalakas na mga Ottoman ang mga territoryo sa Serbia; isang lindol sa Gallipoli noong 1354 ay naging daan para makuha ito ng mga Ottoman. thumb|150px|Eastern Mediterraneano bago ang Pagbagsak ng Constantinopla.
Ang mga emperador ay humingi ng tulong sa kanluran, ngunit ayon sa Papa, magpapadala lamang sila ng tulong kung muling mag-kaisa ang dalawang simbahan. Ang kaunting tulong at pagpadala ng sundalo ng kanluranng Europa ay hindi naging sapat upang matalo ang malakas na Imperyong Ottoman.
Ang kabisera na Constantinople ay hindi na mataao. Isa na lang itong hindi-mataong lungsod na pinaliligiran ng mga taniman at mga abandonadong gusali. Noong 2 Abril 1453, ang Ottoman Sultan Mehmed II ay lumusob sa kabisera na may 80,000 sundalo. . Tuluyan nang bumagsak ang kabisera noong 29 Mayo 1453. Ang huling emperador, Constantine XI Palaiologos, ay huling nakita na tinanggal ang imperyong kasuotan ay nakipaglaban sa mga turko. Pagkatapos ng pagbagsak ng imperyo, sinakop ni Mehmed II ang mga natirang Griyegong lupain ng Mistra noong 1460 at Trebizond noong 1461.
Ekonomiya
thumb|right|300px|Solidus ni [[Justiniano II, sa pangalawang pag-upo, matapos ang 705.]] Pinakamaunlad ang ekonomiyang Bizantino sa Europa at Mediteraneo sa maraming siglo. Hindi napantayan ng Europa ang lakas pang-ekonomika nito hanggang sa dakong huli ng Edad Media. Pangunahing sangangdaan sa kalakalan ang Constantinopla nang maraming panahon na umaabot sa buong Eurasya at Hilagang Africa. Ito rin ang pangunahing katapusan sa kanluran ng tanyag na Daang Seda. Binabanggit ng ilang eskolar na bago pa man dumating ang mga Arabe noong siglo 7, pinakamalakas na ekonomiya na sa buong mundo ang Imperyo. Subalit, ang pananakop ng mga Arabe ay nagdulot ng malaking pagbabago ng kapalaran na nagpahupa at nagpalubog rito. Ang mga reporma ni Constantino V (c. 765) nagpasimula ng pagbabagong sigla sa ekonomiya na nagpatuloy hanggang 1204. Mula siglo 10 hanggang the katapusan ng siglo 12, ipinamalas ng Imperyo Bizantino ang karangyaan niya. Ang lahat ng manlalakbay ay humanga sa mga nalikom na kayamanan nito sa kabisera. Ang lahat nang ito ay nagbago sa pagdating ng ika-apat na Cruzada na nagpabagsak sa kanyang ekonomiya. Sinubukang buhayin ang ekonomiya ng Palaiologoi subalit wala na silang kontrol sa mga puwersang ekonomika sa loob at labas ng bansa. Unti-unti ring nawala ang impluwensiya nito sa mga kaparaanan ng kalakalan at paghahalaga, at kontrol sa pagluluwas ng mga mamahaling metal at ayon sa ilang eskolar pati na rin sa paggawa ng salapi.
Kalakalan ang isa sa mga pundasyong ekonomiko ng imperyo. Sinasabing ang mga hinabi (tela) ay pinakamahalagang bagay sa kalakalan. Ang seda ay iniluluwas sa Ehipto gayundin sa Bulgaria at Kanluran. Mahigpit na kontrol ng estado ang kalakalang panloob at panlabas nito. Sila lamang ang gumagawa ng salapi. Pormal na hawak at kontrolado ng gobyerno ang patubuan ng salapi at sa pagtataktada ng mga reglamento sa mga sindikatong pangkalakal at mga korporasyon kung saan may interes ito. Sa mga panahon ng krisis, nakikialam ang emperador at mga opisyal nito upang siguraduhin na sapat sa mga materyales ang kabisera at mababa ang halaga ng mga ani. Sa huli, ang mga sobrang kalakal ay kinakalap ng gobyerno sa pamamagitan ng buwis at ibinabalik ito sa sirkulasyon bilang suweldo ng mga opisyal ng estado o porma ng investment sa gawang pambayan.
Agham, Medisina, Batas
left|400px|thumb|Ang Bautismo ni Constantino, pinta ng estudyante ni Rafael (1520-1524, fresco, Lungsod Vaticano, Palasyo Apostoliko).  Isinulat ni Eusebio ng Cesaria, na isang kaugalian nong mga bagong binyag na Kristiyano noong panahong iyon, ipinagpaliban ni Constantino ang pagtaggap ng bautismo bago siya mamatay. Walang humpay ang Bizancio sa paglilinang ng mga katha ng sinaunang Klasiko. Dahil dito, ang agham Bizantino sa bawat panahon nito ay nakaakibat sa mga sinaunang pilosopiya at metapisika. Kahit na sa iba’t-ibang panahon malaki ang naging abuloy ng mga Bizantino sa aplikasyon ng mga agham (bantog rito ang pagtatayo ng Hagia Sophia), matapos ang siglo 6 humupa ang mga bagong abuloy ng mga eskolar na Bizantino sa agham sa larangan ng pagbubuo ng bagong hinua o pagpapalawig ng mga ideya ng mga klasikong awtor. Naudlot ang eskolastika nila noong mga kadilimang taon ng salot (plague) at pananakop ng mga Arabe. Subalit noong katapusan ng unang milenyo na tinatawag na Renasimientong Bizantino, isunulong ng mga eskolar na Bizantino kung saan sila ay naging dalubhasa sa pagpapaunlad ng mga agham Arabe at Persico lalo na sa astronomiya at matematika.
Sa huling siglo ng Imperyo, ang mga dalubhasa sa balarilang Bizantino ang nangalaga at naghatid, sa papel at personal, sa pag-aaral ng balarila at panitikang Griyego sa bungad ng Renasimientong Italiano. Noong panahong ito, ang astronomiya at ibang mga agham pangmatematika ay itinuturo sa Trebizond. Halos lahat ng mga eskolar ay intresado rin sa medisina.
Sa larangan ng batas, malinaw ang epekto ng mga repormang ipinaganap ni Justiniano I sa pag-inog ng jurisprudencia habang ang Ecloga ni Leon III ay may impluwensiya sa pagbuo ng mga batasan sa mundong Eslavaco.
Relihiyon
Bilang tanda at pagpapakita sa katanyagan ng Patriarka ng Constantinopla, ipinatayo ni Justianiano ang Simbahan ng Banal ng Karunungan ng Diyos, Hagia Sophia, na natapos sa maikling panahon nang apat at kalahating taon (532-537).
Ayon kay Joseph Raya, iisa at pareho ang kulturang Bizantino at Ortodoxiya. Ang buhay ng Imperyo sa Silangan ay nakasalalay sa aktibong papel ng Emperador sa mga asunto ng Simbahan. Minana ng estadong Bizantino mula pa man nang panahong pagano ang pagpapatakbo ng mga asuntong administratibo at pananalapi ng pamunuang panrelihiyon na nakasalalay sa Simbahang Kristiyano. Bilang pagsunod sa padrong itinalaga ni Eusebio ng Cesarea, itinalaga ng mga Bizantino ang Emperador bilang kinatawan o pasugo ni Kristo lalo na sa pagpapalawak ng Kristiyanismo sa mga pagano gayundin sa mga “panlabas” asunto ng relihiyon tulad ng administrasyon at pananalapi. Subalit ang papel ng imperyo sa mga asunto ng Simbahan ay hindi umunlad na itinatakda ng batas.
Sa paglubog ng Roma at mga alitan sa loob ng mga partriyarkado sa Silangan, ang simbahan ng Constantinopla ang pinakamayaman at pinakamaimpluwensiyang sentro ng Sankristiyano noong pagitan ng ika-6 at 11 siglo. Kahit na multo na lamang ang Imperyo, hindi nabawasan ang Simbahan nang lubos na impluwensiya sa loob at labas ng imperyo. Sabi nga ni George Ostrogorsky: Nanatiling sentro ng mundo ng Ortodoxiya ang Patriyarkado ng Constantinopla na may sedeng metropolitano at arzobispado sa teritoryo ng Asia Menor at ng mga Balcano na nahulog sa Bazancio gayundin sa Caucaso, Rusia, at Lituania. Pinakamatatag na elemento ang Simbahan sa Imperyong Bizantino.
Sining at Panitikan
Ipinakikita ang malinggit na Evangeliong Rabula noong siglo 6 na may masalimuot at masagisag na anyo ng sining Bizantino. Mahalaga ang naging impluwensiya ng Imperyong Bizantino sa arkitektura, pintura at iba pang tanawing-sining (visual arts). Nakatuon ang sining Bizantino sa mga ekspresyong panrelihiyon lalo na sa impersonal na pagpapakita ng sining na maingat na sinupil ng simbahan. Kumalat ang mga hugis Bizantino sa kalakalan at pananakop nito ng Italia at Cicilia kung saan sila tumagal datapuwat may panibagong hugis hanggang siglo 12 at naging impluwensiya sa pagbuo sa sining ng Renasimientong Italiano. Sa pagkalat ng simbahang Silanganing Ortodoxo, ang mga hugis Bizantino ay kumalat rin sa mga lungsod ng silangang Europa lalo na sa Rusia. Ang impluwensiya ng arkitekturang Bizantino, lalo na sa mga gusaling panrelihiyon, ay makikita magpahanggang ngayon sa ibat-ibang rehiyon mula Ehipto at Arabia hanggang Rusia at Romania.
Sa panitikang Bizantino, may apat ang magkakaibang pangkulturang elemento ang maitatalaga: Griyego, Kristiyano, Romano at Silanganin. Madalas na pinagpapangkat ang panitikang Bizantino: taga-salaysay, taga-ensiklopedya at taga-paglahad, at mga manunulat ng tulang pambayan. Kasama sa dalawang huling pangkat ang panitikang pangsimbahan at teolohika at tulang pambayan. Sa halos dalawa hanggang tatlong libong tomo (volumes) ng panitikang Bizantino ang nakaligtas hanggang ngayon, halos tatlong daan at tatlumpo ang kumakatawan sa tulang pambayan, kasaysayan, agham at pseudo-agham. Habang ang pinakamayabong na panahon ng panitikang pambayan ng Bizancio ay naganap noong siglo 9 hanggang 12, ang panitikang panrelihiyon ay mas naunang nalinang kung saan ang Romanos at ang Melodista ang pangunahing kumakatawan dito.
Pamahalaan at burokrasya
upright|thumb|200px|left|Leo I ng Imperyo Bizantino (401–474), naghari 457–474.
Sa estado, ang Emperador Bisantino ang nag-iisa at absolutong namumuno. Hindi katulad ng Imperyong Romano, hindi sinasamba ang mga emperador bagkus itinuturi silang Tagapaglingkod sa Diyos. Mayroon paring Consul ng Imperyo Romano na sumusubaybay sa mga gawain ng emperador. Bago matapos ang siglo 8, isang administrasyong sibil ang binuo upang tumutok sa malakihang konsolidasyon ng kapangyarihan sa kapitolyo (ang pag-angat ng puwesto ng sakellarios ay kasangkot sa pagbabagong ito). Ang pagbuo ng mga tema ang pinakamahalagang reporma nang panahong ito kung saan ang administrasyong sibil at militar ay hawak ng isang tao, ang strategos.
Kahit na minsang mapanira ang paggamit ng salitang “Bizantino”, malinaw ang abilidad ng sistemang Bizantino na ayusin ang sarili ayon sa kasalukuyang situwasyon ng imperyo. Sa mga makabagong paningin, maayos ang sistema nito sa paggamit ng sistema ng titulatura at puwesto. Mahigpit ang pagkaka-ayos ng mga opisyal sa paligid ng emperador at nakasalalay ang ranggo nila sa imperyo. May mga itinalagang puwestong administratibo ngunit ang kapangyarihan nito ay nakalagay sa tao at hindi sa puwesto. Noong siglo 8 at 9, paglilingkod bayan ang pinakamalinaw na daan upang umaangat sa aristokratikong puwesto. Nang nagsimula ang siglo 9, naging magkaribal ang aristokrasyang bayan nang aristokrasya sa dugo. Ayon sa ilang pag-aaral ng pamahalaang Bizantino, nangingibabaw ang kompetisyon sa pagitan ng aristokrasyang pambayan at pangmilitar noong politika ng siglo 11. Noong panahong ito, nagpalabas nang mahalagang repormang pang-administratibo si Alexios I na kasama ang paglalang ng mga puwestong pang dignitaryo at pang-kortes.
Wika
Latin ang orihinal na wika ng pamahalaan ng Imperyo sa dahilang nagmula ito sa Roma. Hindi ito nalinang ng mga edukado sa Silangan bilang wikang pampanitikan. Unti-unting humupa ang kahalagahan nito at noong siglo 17 na malinaw na tinalikuran bilang ‘opisyal’ na wika ng Imperyo nang paboran ang Griyego. Matapos magtagumpay ang Imperyo laban sa mga Persico noong 629, kinalag ni Heraclius ang maraming daang-taong tradisyon sa paggagawad nito sa sarili ng titulong Griyegong Basileus sa halip na titulong Latin na Augustus. Gayunman, patuloy pa rin ang paggamit ng Latin sa bilang pangseremonyang wika ng kultura ng Imperyo. Sa lugar ng mga Balcanes, ang Lating Vulgar ay patuloy na isang wika ng menoridad na nagluwal sa mga wikang Vlaco, at sa Italia, katulad rin sa kanlurang Mediteraneo, nanatili ang Latin bilang wikang gamit ng bayan, kultura at lokal na pamahalaan. Ang pagpapakita sa huling paggamit ng Latin sa imperyo ay huling siglo 7 mosaiko sa Basilika ni San Apolinario sa Classe sa Ravenna ni Constantino IV.
Maliban sa korteng imperyal, Griyego na ang pangunahing wikang ginagamit sa mga Romanong lalawigan sa silangan (i.e., Silanganing Imperyo Romano) kahit bago pa man lumubog ang Kanlurang Imperyo. Sa katunayan noon pa mang bungad ng Imperyong Romano, Griyego na ang karaniwang wika ng Simbahang Kristiyano, ng karunungan, at ng sining. Ito na rin ang lingua franca sa kalakalan sa pagitan ng mga probinsiya at mga bansa. Ang wikang ito ay nagtamo ng dalawang mukha kung saan ang Koine, bilang pangunahing wikang pambayan, at kasaakibat nito ang matandang wikang pampanitikan na nang lumaon ay uminog bilang isang istandard na diyalekto.
Maraming wika ang umiinog sa multi-etnikong Imperyo kung saan ang ilan ay binigyan ang limitadong opisyal na status sa kani-kanilang lalawigan sa iba’t-ibang panahon. Kilala rito sa bungad ng Edad Media kung saan ang Ciriaco at Aramaico ay malawak na ginamit ng mga edukado sa malalayong lalawigan sa silangan. Gayundin, ang Coptico, Armenio, at Gregorio ay naging mahalaga sa mga edukado ng kanilang lalawigan. Nang lumaon, ang mga wikang Eslavonico, Vlaco at Arabe ay naging mahalaga sa Imperyo at sa daigdig na naiimpluwensiya nito.
Higit dito dahil isang pangunahing lungsod kalakalan ang Constantinopla sa rehiyong Mediteraneo at karatig nito, halos lahat ng kilalang wika noong Edad Media ay sinasalita sa Imperyo sa panahon nito pati na rin ang Tsino. Sa huling paghupa ng Imperyo, ang mga mamamayan ng Imperyo ay halo-halo na at kung saan ang Griyego ay naging sinonimo sa kanilang katauhan at relihiyon. Katularan, ang mga Wikang Kopto, Armenian, and Georgian ay naging mahalaga sa mga nakapag-aral sa probinsiya, and later foreign contacts made the Slavonic, Vlach, and Arabic ay naging mahalagang wika ng imperyo sa mga naiimpuwensiyahan nito.
Luya-luyahan
Ang luya-luyahan (Curcuma zedoaria) ay isang uri ng halamang kahawig ng tunay na luya. Ito ay isang perenyal na damong-gamot at nabibilang sa saring Curcuma, pamilya Zingiberaceae. Ang halamang ito ay katutubo sa mga bansang India at Indonesia. Ipinakilala ito ng mga Arabo sa Europa noong ika-anim na siglo ngunit ang gamit nito bilang pampalasa sa Kanluran ay bihira at napalitan na ng luya.
Kaanyuan
Ang luya-luyahan ay isang rhizome na nabubuhay sa mga tropikal at subtropikal na mga magubat na rehiyon. Ang halaman na ito ay mabango at mayroon mga dilaw na mga bulaklak. Meron itong pula at luntiang mga bract at ang pangilalim ng lupa nitong katawan ay malaki at maraming sanga. Ang mga talbos ng dahon ng luya-luyahan ay mahahaba at maaring umabot ng isang metro (tatlong talampakan) sa taas.
Pagkain
Ang makakaing ugat ng luya-luyahan at mayroong puting loob at bangong tulad ng mangga. Subalit ang lasa nito ay gaya ng luya ngunit mayroon itong mapait na naiiwang lasa. Pinupulbos ito at hinahalo sa curry sa Indonesya. Kinakain ito habang sariwa o kaya binuburo sa Indiya.
Medisina
Ginagamit ang luya-luyahan sa mga tradisyonal na medisina ng silangan kung saan sinasabing tumutulong ito sa pagtunaw ng pagkain, pagpagaan ng colic at panlinis ng dugo.
Iba pang gamit
Ang mga mahahalagang langis mula sa pinatuyong ugat ng Curcuma zedoaria ay ginagamit sa paggawa ng pabango, sabon at bilang sangkap sa mapapait na tonic.
Gesù e Maria, Roma
Ang Gesù e Maria ("Jesus at Maria") ay isang simbahang Baroque matatagpuan sa Via del Corso sa Rione Campo Marzio ng gitnang Roma, Italya. Kaharap nito sa kalye ang kahalintulad na patsadang Baroque ng San Giacomo in Augusta.
Mas wasto itong tawaging Chiesa dei Santi Nomi di Gesù e Maria ("Simbahan ng Kabanal-banalang Pangalan nina Hesus at Maria"). Ang simbahan ay ginawang diyakoniyang cardenalato ni Papa Pablo VI noong 1967 na may pangalang Santissimi Nomi di Gesù e Maria sa Via Lata ("Pinakabanal na Pangalan nina Hesus at Maria sa Via Lata"). Ang "Via Lata" ay ang dating pangalan ng Via del Corso.
Ang simbahan ngayon ay nagsisilbing isang apostolado ng Institute of Christ na King Sovereign Priest.
Bridge of Dragons
Ang Bridge of Dragons (Tagalog: Tulay ng mga Dragon) ay isang pelikulang romantikong-aksiyon at digmaan mula sa Estados Unidos noong 1999, na pinalabas sa takilya ng Martien Holdings A.V.V sa ilalim ng direksiyon ni Isaac Florentine.
Tubo
thumb|right|Tubo Saccharum officinarum sa Kew Gardens, London
Ang tubo /tu·bó/ ay isang genus ng 6 hanggang 37 mga species (depende sa interpretasyong taksonomiya) ng mga matataas na damo (pamilya Poaceae, tribo Andropogoneae), likas sa maiinit na lugar sa rehiyong tropikal ng Lumang Mundo. Ang mga ito ay matataba, maraming hilatsa ang tangkay, sa taas na 2 hanggang 6 na metro, at mayaman ang dagta nito sa asukal.
Mayroong 13 milyong hektarya ng mga patanimang bukid ng tubo sa buong mundo, kasama ang mahigit sa 100 bansa na pinapatubo ang tanim. Kabilang sa malalaking tagapag-ani ang Brazil, India, at Tsina.
Sa Pilipinas, ang pulo ng Negros (kung saan matatagpuan ang lalawigan ng Negros Occidental at Negros Oriental), ang sentro ng mga taniman ng mga tubo. Tinatayang nasa 2/3 ng mga tubo sa Pilipinas ay tinatanim dito.
Tinatawag na sanduyong ang mga uri ng tubong may mapupula't purpurang kulay. Tinagurian namang taad ang mga putol ng tubong itinatanim para makapagpatubo ng bagong halamang tubo.
Mga sanggunian
Kaurian:Damo Kaurian:Poaceae
Vling
thumb|right|130px|Narangha ang simbolo ng Vling
Ang Vling ay isang wikang guni-guni na inimbento ni Viktor Medrano sa Canada noong 2003. Ang inspirasyon ay Asya-Pasipiko. May tono ang bawat salita: (1) mababa / ˨ / para sa mga partikulo, preposisyon, pang-ugnay, at pangalan ng mga letra; (2) gitna / ˧ / para sa mga pangngalan; (3) mataas / ˦ / para sa mga berbo; (4) pababa / ˥˩ / para sa mga adberbo; at (5) pataas / ˩˥ / para sa mga adhektibo at numeral.
Halimbawa
a1 ob2 mia3 o1 txain2.
mia3 o1 txain2 a1 ob2.
o1 txain2 mia3 a1 ob2.
Iglesias, Cerdeña
Ang Iglesias (mula sa ; Igrèsias ) ay isang komuna (munisipalidad) at lungsod sa Lalawigan ng Timog Cerdeña, Italya. Ito ay kapuwa kabesera noon ng lalawigan ng Carbonia-Iglesias kasama ng Carbonia, at ang pangalawang pinakamalaking komunidad ng lalawigan.
Sa ilalim ng kontrol ng mga Español ang Iglesias ay isa sa pinakamahalagang maharlikang lungsod sa Sardinia, at ito ang luklukan ng Katoliko Romanong Diyosesis ng Iglesias. Sa taas na 190 m sa mga burol ng timog-kanlurang Cerdeña, ito ang sentro ng isang distrito ng pagmimina kung saan kinukuha ang tingga, sim, at pilak. Ang Iglesias ay isa ring sentro para sa distillation ng sulfurikong asido.
Kinakapatid na lungsod
Ang Iglesias ay naging kinakapatid na lungsod ng Oberhausen, Alemanya, mula noong 2002 at sa Pisa mula noong 2009.
Mga panlabas na link
Media related to Iglesias at Wikimedia Commons
Kakanin
thumb|right|Platitong may piraso ng kakaning mansanas.