cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Castel del Rio
Kasaysayan
Ang mga pinakamatandang pamayanan ay mula sa Seltang pinagmulan at maaaring napetsahan sa pagitan ng ika-6 at ika-5 siglo BK. (Natagpuan ang mga puntod na may mga libingan). Ang lugar kung saan nakatayo ang bayan ngayon ay bahagyang urbanisado at tinawid ng mga ruta ng komunikasyon noong panahong Romano.
Wish Ko Lang!
Ang Wish Ko Lang! at isang palabas sa telebisyon ng GMA Network sa pormang reality television, na kung saan ay tinutulungan ang mga nagnanais ng tulong at may ambisyong maka-ahon sa hirap ng buhay. Si Bernadette Sembrano ang unang host ng palabas na ito at ng kalaunan pinalitan siya ni Vicky Morales.
Kensei Mikami
Si Kensei Mikami (水上 剣星) ay isang artista sa bansang Hapon. Siya ay kinakatawan sa ahensiya Ken-On. Ang kanyang asawa ay ang artista na si Maho Nonami.
Hideyuki Nakayama
Si Hideyuki Nakayama (中山 秀征) ay isang artista at tarento sa bansang Hapon. Siya ay binansagan na Hide-chan (ヒデちゃん) y Hide-san (ヒデさん). Siya ay kinakatawan ng Watanabe Entertainment.
True Audio
True Audio o TTA ay isang libre at simpleng real-time lossless audio encoder/decoder, base sa adaptive prognostic filters na nagpakita ng halos parehas o mas higit na magandang resulta kumpara sa ibang modernong analog.
TTA Compressor
Ginagampanan ng TTA ang lossless na compression sa multichannel 8, 16 at 24 bit na data ng mga Wav audio file. Nangangahulugan ang pagiging "lossless" na walang nawawala na datos o kalidad sa pag-compress - kapag di compressed, magiging kahintulad sa orihinal ang datos. Depende ang mga ratio ng compression ng TTA sa uri ng file na musika na pinapaliit, ngunit sa pangkalahatan nasa pagitan 30% - 70% ang laki ng compression sa orihinal. Sinusuporta ng TTA format ang parehong ID3v1 at ID3v2 na mga information tag.
Gamit ang True Audio codec, maaaring makapag-store ng 20 audio CD mula sa iyong koleksiyon ng musika sa isang DVD-R para mapakinggang muli nang nandoon pa rin ang lahat ng impormasyon patungkol sa kanta sa popular na ID3 na tag.
Ang proyekto
Ang proyektong TTA ay nagbibigay ng:
Mga Kawing Panlabas
TTA
Wikang Filipino
Ang Filipino (Wikang Filipino, ), ay ang pambansang wika ng Pilipinas. Itinalaga ang Filipino kasama ang Ingles, bilang isang opisyal na wika ng bansa. Isa itong pamantayang uri ng wikang Tagalog, isang pang-rehiyong wikang Austronesyo na malawak na sinasalita sa Pilipinas. Nasa 24 milyon katao o mga nasa sangkapat ng populasyon ng Pilipinas noong 2018 ang nagsasalita ng Tagalog bilang unang wika, habang nasa 45 milyong katao naman ang nagsasalita ng Tagalog bilang ikalawang wika sang-ayon noong 2013. Isa ang Tagalog sa185 mga wika sa Pilipinas na tinukoy sa Ethnologue. Sa pagka-opisyal, binibigyan kahulugan ang Filipino ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF) bilang "ang katutubong diyalektong sinasalita at sinusulat, sa Kalakhang Maynila, ang Pambansang Rehiyong Kapital, at sa mga ibang sentrong urbano ng kapuluan." Noong 2000, higit sa 90% ng populasyon ang nakakapagsasalita ng Tagalog, tinatayang nasa 80% ang nakakapagsalita ng Filipino at 60% ang nakakapagsalita ng Ingles.
Ang Filipino, tulad ng ibang wikang Austronesyon, ay karaniwang ginagamit ang pagkakaayos na verb-subject-object o pandiwa-paksa-bagay subalit maari din gamitin ang pagkakaayos na paksa-pandiwa-bagay. Ang direksyon nito ay puno-muna (head-initial directionality). Isang aglutinatibong wika ito nguint maaring taglayin nito ang impleksyon. Hindi ito wikang tonal at maaring ituring ito bilang isang wikang tonong-punto (pitch-accent).
Opisyal na hinango ang Filipino upang maging isang wikang plurisentriko, habang pinagyayaman at pinapabuti pa nito ang iba pang mga wika sa Pilipinas sang-ayon sa mandato ng Konstitusyon ng 1987. Naobserbahan sa Kalakhang Cebu at Kalakhang Davao ang paglitaw ng mga uri (varieties) ng Filipino na may katangiang pambalarila na iba sa Tagalog. Kabilang ang mga lugar na ito at ang Kalakhang Maynila sa tatlong pinakamalaking kalakhang lugar sa Pilipinas.
Pagtatalaga bilang pambansang wika
Habang tinuturing ang Kastila at Ingles bilang "mga opisyal na wika" noong panahon na kolonya pa ng Estados Unidos ang Pilipinas, walang naging "pambansang wika" sa simula. Sinasabi sa artikulo XIII, seksyon 3 ng Konstitusyon ng 1935 na itinatatag ang Komonwelt ng Pilipinas na: "The National Assembly shall take steps toward the development and adoption of a common national language based on one of the existing native languages. Until otherwise provided by law, English and Spanish shall continue as official languages. Gagawa ng mga hakbang ang Asembleang Pambansa tungo sa pagpabuti at adosyon ng isang karaniwang pambansang wika batay sa isa sa mga mayroon nang katutubong wika. Hanggang hindi pa naitatadhana ng batas, magpapatuloy ang Ingles at Kastila bilang mga opisyal na wika."
Noong Nobyembre 13, 1936, pinagtibay ng unang Kapulungang Pambansa ng Komonwelt ng Pilipinas ang Batas Komonwelt Blg. 184; na nililikha ang Institute of National Language (naging Surián ng Wikang Pambansâ o SWP sa kalaunan) at inutusan itong gumawa ng isang pag-aaral at pagsisiyasat ng bawat katutubong wikang mayroon na, na umaasang mapili ang batayan para sa isang pamantayang wika. Sa kalaunan, hinirang ng noo'y Pangulong Manuel L. Quezon ang mga kinatawan para sa bawat pangunahing pang-rehiyong wika upang buuin ang NLI. Pinamunuan ni Jaime C. De Veyra, na umupo bilang tagapangulo ng Instituto at bilang kinatawan ng mga Bisayang Samar-Leyte, binubuo ang mga kasapi ng Instituto nina Santiago A. Fonacier (kinakatawan ang mga rehiyong nagsasalita ng Ilokano), Filemon Sotto (mga Bisayang Sebuwano), Casimiro Perfecto (mga Bikolano), Felix S. Sales Rodriguez (mga Bisayang taga-Panay), Hadji Butu (ang mga wika ng Pilipinong Muslim), at Cecilio Lopez (mga Tagalog).
Pinagtibay ng Institute of National Language ang isang resolusyon noong Nobyembre 9, 1937 na nirerekomenda ang Tagalog bilang batayan sa wikang pambansa. Noong Disyembre 30, inilabas ni Pangulong Quezon ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. 134, s. 1937, na inaprubahan ang adopsyon ng Tagalog bilang wika ng Pilipinas, at inihayag na ibabatay sa wikang Tagalog ang pambansang wika ng Pilipina. Sinabi sa kautusan na magkakaroon ng bisa ang utos dalawang taon mula ng inihayag ito. Noong Disyembre 31 ng parehong taon, ipinahayag ni Quezon ang Tagalog bilang batayan ng Wikang Pambansa na binigay ang sumusunod ng kadahilanan:
Patuloy na kasaysayan
Noong 1959, nakilala ang wika bilang Pilipino sa isang pagsisikap na tanggalin ang pagkaugnay nito sa pangkat-etnikong Tagalog. Bagaman, hindi nagresulta ang pagpalit ng pangalan sa unibersal na pagtanggap sa mga hindi Tagalog, lalo na sa mga Sebuwano na hindi tinanggap ang pagpili noong 1937.
Noong 1987, itinalaga ng isang bagong konstitusyon ang Filipino bilang ang pambansang wika at, kasama ang Ingles, bilang isang opisyal na wika. Sinama ng konstitusyon na iyon ang ilang probisyon na may kaugnayan sa wikang Filipino.
Sa Artikulo XIV, Seksyon 6, tinanggal ang kahit anumang pagbanggit sa Tagalog bilang batayan para sa Filipino, at sinabi na:
"Samantalang nalilinang, ito [ang wikang Filipino] ay dapat payabungin at pagyamanin pa salig sa umiiral na mga wika ng Pilipinas at sa iba pang mga wika.."
At sinasabi din sa artikulo na: "Alinsunod sa mga tadhana ng batas at sang-ayon sa nararapat na maaaring ipasiya ng Kongreso, dapat magsagawa ng mga hakbangin ang Pamahalaan upang ibunsod at puspusang itaguyod ang paggamit ng Filipino bilang midyum ng opisyal na komunikasyon at bilang wika ng pagtuturo sa Sistemang pang-edukasyon."
at: "Ang mga wikang panrehiyon ay pantulong na mga wikang opisyal sa mga rehiyon at magsisilbi na pantulong na mga wikang panturo roon. Dapat itaguyod nang kusa at opsiyonal ang Kastila at Arabic."
Binago ng Seksyon 17(d) ng Kautusang Tagapagpaganp 117 ng Enero 30, 1987 ang pangalan ng Institute of National Language bilang Institute of Philippine Languages. Nilikha ng Batas Republika Blg. 7104, na ipinagtibay noong Agosto 14, 1991, ang Komisyon sa Wikang Filipino (KWF), na pinapalitan ang Institute of Philippine Languages. Direktang nag-uulat ang KWF sa Pangulo at inuutusan itong gumawa, makipag-ugnay at magtaguyod ng mga pananaliksik para sa pagpapabuti, pagpapalaganap ng Filipino at ibang mga wika sa Pilipinas. Noong Mayo 13, 1992, nilabas ng komisyon ang Resolusyon Blg. 92-1, na tinutukoy ang Filipino bilang ang:
"ang katutubong wika, pasalita at pasulat, sa Metro Manila, ang Pambansang Punong Rehiyon, at sa iba pang sentrong urban sa arkipelago, na ginagamit bilang wika ng komunikasyon ng mga etnikong grupo."
Unicode
Sakop na mga numero ng Unicode ng Tagalog: U+0000-U+007F U+1700–U+171F
Halimbawa
Ang sumusunod ay isang halimbawa na paghambing ng Tagalog at Filipino sa gawang pampanitikan. Inihahambing ang sumusunod ang bersyong Tagalog at bersyong Filipino ng Bibliya.
Interaksiyong mahina
Ang mahinang interaksiyon, kilala rin bilang mahinang puwersa, mahinang puwersang nukleyar o mahinang lakas nukleyar, ay isa sa apat na Pamantayang Modelo o puwersang pundamental sa santinakpan. Katulad ng lahat ng mga pundamental na puwersa, dinadala ito ng isang partikulong tinatawag bilang boson. Nagdurulot ang mahinang puwersang nukleyar ng pagkabulok na beta at radyoaktibidad.
President Carlos P. Garcia, Bohol
Ang Bayan ng Presidente Carlos P. Garcia ay isang Ika-5 na klaseng bayan sa lalawigan ng Bohol, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Mga Barangay
Ang bayan ng Pres. Carlos P. Garciaay nahahati sa 23 na mga barangay.
Herpestidae
Ang mongoose (bigkas: /móng·gus/) ay ang sikat na Ingles na pangalan para sa 29 sa 34 espesye sa 14 henera ng pamilya Herpestidae, na maliit na karniborong katutubong sa timog Eurasya at Aprika.
Mandaluyong
thumb|right|250px|[[Shaw Boulevard]]
Ang Mandaluyong ay isang lungsod ng Kalakhang Maynila sa Pilipinas. Pinalilibutan ito ng ilang lungsod tulad ng Maynila, ang kabisera ng bansa na nasa kanluran, ang lungsod ng San Juan sa hilaga, ang lungsod Quezon at lungsod ng Pasig sa silangan, at ang Lungsod ng Makati sa timog. Binansagan ang lungsod bilang "Sawang lungsod ng Pilipinas", "Puso ng Kalakhang Manila", at ang "Isang Kabisera ng mga matitinong Gobyernong di nagsasalubong sa Pilipinas". Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Geograpiya
Matatagpuan ang lungsod ng Mandaluyong sa puso ng kalakhang Maynila. Kabilang sa maraming atraksiyon ng lungsod ang kalahating parte ng lundayang Ortigas, isa sa mga pangunahing sentro ng negosyo at komersyo sa kalungsuran (nasa lungsod ng Pasig ang natitirang hati). Matatagpuan sa lundayang Ortigas ang pangunahing punong-tanggapan ng Asian Development Bank at ang punong tanggapan ng San Miguel Corporation, ang pinakamalaking korporasyon ng bansa. Matatagpuan dito ang Dave Vergel B. Castro & Associates, isa sa pinakapinagkakatiwalaang Engineering Firm sa bansa, SM Megamall, isa sa pinakamalaking shopping mall sa bansa pati na rin ang Shangri-la Plaza Mall at Star Mall. Sa silangan ng Ortigas Center matatagpuan ang Wack-Wack Golf and Country Club, sa hilaga nito matatagpuan ang La Salle Greenhills, isang tanyag na mataas na paaralang panlalaki. Ang estasyong ng MRT sa bulebard ng Shaw na itinuturing din isang mall, maliban na pagiging estayson, ay nagdurugtong ng tatlo pang mga mall (Star Mall, Shangri-La Plaza, at ang EDSA Central).
Sa mga nakatira dito, ang lungsod ng Mandaluyong ay laging ginagamit sa mga biro tungkol sa pag-iisip ng isang tao (halimbawa: ang isang tao na may kahinahinalang katayuan ng pag-iisip ay mula sa Mandaluyong). Ito ay marahil ang National Center for Mental Health (Pambansang Senter ng Kalusugan ng Pag-iisip) ay matatagpuan sa lungsod. Matatagpuan din sa Mandaluyong ang "Welfareville", isang malaking pook kung saan laganap ang kahirapan.
Kasaysayan
Nagmula ang pangalan ng Lungsod ng Mandaluyong sa salitang Tagalog na mga daluy. Ito ay batay sa maraming matatangkad na damo na dating tumutubo dito, ang mga damo ay parang dumadaloy sa hangin na ang ibig sabihin ay sentro ng kalakalan na inihalintulad sa produksiyon ng pinaka produkto ng palitan.
Mga barangay
Ang Mandaluyong ay nahahati sa 27 na baranggay.
Bertebrado
Ang mga bertebrado o mga hayop na may gulugod o nagugulugudan (Latin: vertebrata, Kastila, Portuges: vertebrado, Aleman: Wirbeltier, Ingles: vertebrate) ay mga uri ng Hayop na miyembro ng sublapi Vertebrata (sa loob ng kalapian Chordata), partikular na ang mga kordatang may mga buto sa likod o gulugod. Bumibalang na may 57,739 mga espesye ang mga nailarawan nang mga bertebrado. Pinakamalaking subphylum ng ng kordata ang mga bertebrado, at naglalaman ng mga kilalang malalaking hayop na panglupa. Kabilang sa mga bertebrado ang mga isda, amphibian, reptilya, ibon, at mamalya (kasama ang tao).
Anatomiya at morpolohiya
Kabilang sa mga katangian ng subphylum na ito ang pagkakaroon ng sistemang muskular na kalakhang bumubuo sa mga magkatambal na mga kimpal o bunton; maging ang pagkakaroon ng sintemang sentrong nerbyos na bahagyang nakapaloob sa gulugod (kung mayroon). Sinasang-ayunan ng mga dalubhasa na ang pinakatangi-tanging pagkakakilanlan ng mga bertebrado ay ang pagkakaroon ng gulugod at kuwerdas na panggulugod, ng sisidlan ng utak, at ng panloob na mga sangkabutuhan (o iskeleton). Subalit hindi ito totoo sa mga isdang lamprey, bagaman pinagtatalunan kung totoo sa ilang mga kordata ang pagkakaroon ng sangkabutuhan.
Monteflavio
Ang Monteflavio (Romanesco: Montefraviu) ay isang komuna (munisipalidad) sa Kalakhang Lungsod ng Roma Capital sa Italyanong rehiyon ng Lazio, na matatagpuan mga 35 km hilagang-silangan ng Roma.
Ang Monteflavio ay may hangganan ngsamga sumusunod na munisipalidad: Licenza, Montorio Romano, Moricone, Palombara Sabina, San Polo dei Cavalieri, at Scandriglia.
Teritoryo
Ang urbanong nukleo ng nayon ng Monteflavio ay tumataas nang humigit-kumulang 800 metro sa ibabaw ng antas ng dagat, sa hilagang paanan ng Kabundukang Lucretili. Ang Bundok Pellecchia, ang pinakamataas na tuktok ng Lucretili, ay kasama sa pagitan ng Munisipalidad ng Monteflavio (RM), Scandriglia, at License.
Bertebrado
Kasaysayang pang-ebolusyon
Nagsimulang magkaroon ng mga bertebrado noong mga may mga 530 milyong taon ang nakararaan noong panahon ng pagsabog na Cambrian, na bahagi ng kapanahunang Cambrian (ang Myllokunmingia ang siyang pinakaunang nakilalang bertebrado). Batay sa isang pagsusuring molekyular na isinagawa kaylan-lamang, kabilang sa mga bertebrado ang mga hagfish, habang ibinibilang na isang kapatid na grupo ng mga bertebrado (sa loob ng karaniwang taxon: ang mga Craniata) ng ibang mga dalubhasa.
Taksonomiya at klasipikasyon
Ang kaurian ng mga bertebrado batay kina Janvier (1981, 1997), Shu et al. (2003), at Benton (2004).
Jinpachi Nezu
Si Jinpachi Nezu (根津甚八) ay isang artista sa bansang Hapon.
Eurodistrito
Kasalukuyang pinag-uusapan ng mga pamahalaan ng France at ng Alemanya ang paglikha ng isang commonly administered na Ewrodistrito kung saan ipagsasama ang Kalakhang Straßburg at ang distritong Ortenau ng Baden-Württemberg. Hihigit-kukulang ang populasyon nitong “Ewropeong Washington DC” ng 860 000.
Baryang dalawampung-sentimo ng Pilipinas
Ang baryang dalawampung sentimo (20¢) ng Pilipinas ay isang dating denominasyon ng piso ng Pilipinas. Ipinakilala nito noong panahon ng Espanyol sa Pilipinas, at tinuloy noong panahon ng Amerikano sa Pilipinas hanggang ito ay itinigil noong 1945. Pansamantalang pinalit ito sa salaping papel na may parehong halaga nito hanggang ito ay pinalit sa baryang dalawampu't limang-sentimo ng Pilipinas noong 1958.
Arturo R. Luz
Si Arturo R. Luz (ipinanganak 20 Nobyembre 1926) ay isang Pilipinong eskultor, pintor, at dibuhista. Nilikha niya ang mga obra maestra na may marangal at mahigipit na halimbawang kaisipan. Inaangat niya estetikang pananaw ng mga Filipino sa isang payak na sopistikadong paraan sa pamamagitan ng kanyang mga ginawang pinta. Matatagpuan ang kanyang mural na Black and White sa Bulwagang Carlos V. Francisco ng CCP. Matatagpuan naman ang kanyang cube na eskultura na gawa sa di kinakalawang na asero sa gusali ng Benguet Mining Corporation sa Pasig.
Baryang dalawampung-sentimo ng Pilipinas
Panahon ng Amerikano (1903–1945)
Ipinakilala noong 1903 ang baryang 20 sentimo noong panahon ng Amerikano sa bansa. Ito ay naglalaman ng 90% pilak at 10% tanso, mayroong timbang na 5.3849 gramo, at may diyametro na 23 milimetro. Pinaliit naman noong 1908 ang baryang iyon na mayroong diyametro ng 20.86 milimetro, at naging 75% ang laman ng pilak sa baryang iyon. Pagdating ng panahon ng Komonwelt ng Pilipinas, pinalitan ng sagisag sa likuran ng baryang iyon noong 1937, at natapos ang paggawa ng baryang iyon noong 1945. Mula noon, hindi na ginagawa ang ganitong denominasyon ng baryang iyon hanggang magkaroon ng plano ng Bangko Sentral ng Pilipinas na muling gawin ito.
Ruhollah Khomeini
Si Seyyed Ruhollāh Moşţafavi Musavi Khomeyni (Persa (Persian): سید روح‌الله مصطفوی موسوی خمینی) (September 24, 1902 – June 3, 1989) ay isang nakatatandang klerikong Muslim na Shi'a, pilosopong Islamiko at marja (awtoridad sa relihiyon), at ang pampolitikang lider ng Himagsikang Irani (Iranian Revolution) ng 1979 kung saan napatalsik si Mohammad Reza Pahlavi, ang huling Shah ng Iran. Pagkaraan ng himagsikan, si Khomeini ang naging Kataas-taasang Pinuno ng bansa—ang pinakamataas na pigura sa politika ng bagong Republikang Islamiko hanggang sa kanyang kamatayan.
Csesznek
right|thumb|300px|Ang kastilyo sa Csesznek. Csesznek (Aleman: Zeßnegg, Croatian: Česneg and Slovak: Česnek) ay isang nayon sa lalawigan ng Veszprém, Hungary. Bantog ito sa kaniyang kastilyong isinauna.
Kasaysayan
Itinayo ang kastilyong medyibal ng Csesznek noong bandang 1263 ng Barong si Jakab Cseszneky na siyang tagahawag-espada ng Haring Béla IV. Siya at ang kaniyang mga inanak, at mga inanak ng kaniyang mga inanak, ay pinangalan batay sa kastilyong Csesznek. Isa itong marangal na kastilyo noong inalok ito ng Haring Sigismund (ang Banal na Romanong Emperador) sa pamilyang Garai bilang kapalit Macsó Banate. Noong 1482, namatay at nawalan ng hanay ng mga kalalakihan ang pamilyang Garai, kung kaya't inambag ni Haring Matthias Corvinus ang kastilyo sa pamilyang Szapolyai. Noong 1527, kinuha ito ng Barong si Bálint Török. Noong ika-16 siglo, ang mga pamilyang Csábi, Szelestey at Wathay ay nasa pananakop ng Csesznek. Noong 1561, matagumpay na napaglabanan ni Lőrinc Wathay ang pagsalakay ng mga Ottoman. Subalit noong 1594, nakuha ng mga sundalong Turko, ngunit nabawing namang muli ng mga Hungaryo noong 1598. Noong 1635, binili ni Dániel Esterházy ang kastilyo at nayon. At mula sa panahong iyon, ang Csesznek ay naging pag-aari ng pamilyang Esterházy hanggang 1945.
Castel di Casio
Ang Castel di Casio (Gitnang Kabundukang Boloñesa: Castèl o Castèl d Chèsi) ay isang komuna (munisipalidad) ng Kalakhang Lungsod ng Bolonia sa Italyanong rehiyon ng Emilia-Romaña, mga 60 km timog-kanluran ng Bolonia.
Paglalarawan
Ang sentrong pangkasaysayan ay pinangungunahan ng mga labi ng sinaunang medyebal na tore na nakatayo pa rin sa mga bubong ng mga bahay at nakikita sa buong lambak ng Limentra. Ang mga eskinita at ang arkitektura ng mga bahay ay nagpapaalala sa medyebal na pinagmulan ng bayan, noong ito ay isang sentro ng kalakalan sa daang paikot na nag-uugnay sa Bolonia sa Florencia.
Banaag at Sikat
Ang Banaag at Sikat ay isa sa mga isinaunang mahabang salaysaying pampanitikan na isinulat ni Lope K. Santos sa wikang Tagalog noong 1906. Bilang isang aklat na tinaguriang “bibliya ng mga manggagawang Pilipino”, umiinog ang mga dahon ng nobelang ito sa buhay ni Delfin, sa kaniyang pag-ibig sa isang dalagang anak ng mayamang nagmamay-ari ng lupa, habang tinatalakay din ni Lope K. Santos ang mga paksang panlipunan: ang sosyalismo, kapitalismo, at mga gawain ng mga nagkakaisang-samahan ng mga liping manggagawa. , nasa wikang Ingles, Mga Lathalain Hinggil sa Kalinangan at Sining, Tungkol sa Kalinangan at Sining, nccang ang akdang ito ni Lope K. Santos ito ang “nagbigay-daan para maisulat ang iba pang mga nobelang nasa wikang Tagalog” na may pinagsanib na mga paksang hinggil sa pag-ibig, pangkabuhayan, at sa makatotohanan at gumagalaw na katayuan ng lipunan. Bagaman isa ito sa pinakaunang mahabang salaysayin sa Pilipinas na nakaantig ng damdamin ng lipunan, sinasabi na naging pamukaw-kasiglahan din ito ng kilusang Hukbalahap o Hukbo ng Bayan Laban sa Hapon.
Hindi ito ang pinakaunang nobelang Tagalog, sapagkat nalimbag ang Banaag at Sikat ni Lope K. Santos matapos ang Nena at Neneng (1905), ang itinuturing na pinakaunang nobelang Tagalog na nilimbag bilang isang aklat, na isinulat ni Valeriano Hernandez Peña. Subalit may mas nauna pang nobelang Tagalog, ang Kababalaghan ni P. Brava ni Gabriel Beato Francisco, na lumabas sa paraang hulugan sa mga pahina ng babasahing Kapatid ng Bayan noong 1899.
Ang salin sa Ingles ng pamagat na Banaag at Sikat ay kumakatawan sa katagang “mula sa maagang pagbubukang-liwayway hanggang sa ganap na pagkalat ng liwanag” ng araw (From Early Dawn to Full Light), na nagmula sa isang pagsusuri nina Patricio N. Abinales at Donna J. Amoroso.
Buod
Hinggil sa mga buhay ng magkaibigang Delfin at Felipe ang nobelang Banaag at Sikat ni Lope K. Santos:
Si Delfin ay isang sosyalista, samantalang si Felipe ay isang anarkista. Bilang sosyalista, naniniwala at hinahangad ni Delfin na mapalaganap ang kaisipang sosyalismo sa lipunan, kung saan ang mga mamamayan ang may higit na karapatan sa lahat ng mga gawaing pangangalakal, mga pag-aari, at mga pagawaing pambansa. Bagaman isang mahirap na nag-aaral ng abogasya at nagtatrabaho bilang manunulat sa isang pahayagan, matindi ang paniniwala ni Delfin na matatamo lamang ang isang lipunang makamaralita sa pamamagitan ng mapayapang pamamaraan, isang pakikibakang hindi nababahiran ng pagdanak ng dugo.
Si Felipe naman - na may adhikaing anarkismo - ay naniniwala sa marahas na pagbuwag sa mga namamayaning kapangyarian at kalupitan ng mga mayayamang may-lupa. Ibig niyang pawiin ang mga abusadong maykapangyarihan na naghahari sa lipunan. Bagaman anak ng isang mayamang pinuno ng isang bayan, kinamumuhinan ni Felipe ang mga gawi at karahasan ng kaniyang ama. Mas mamarapatin niyang magkaroon ng pagkakapantay ang lahat ng uri ng mga mamamayan: walang pagkakaiba ang mga mahihirap at ang mga mayayaman.
Mga pangyayari
Dahil nga sa pagkamuhi sa nakagisnang buhay bilang mayaman at anak ng isang marahas na may-salapi, nilisan ni Felipe ang tahanan ng kaniyang ama para mamuhay bilang kaisa ng mga maralita. Iniwan niya ang marangyang pamumuhay upang makasama ang mga karaniwang uri ng mga mamamayan ng lipunan. Nakitira si Felipe sa tahanan ng isang amain sa kumpil sa Maynila. Subalit kinamuhian din niya ang amaing si Don Ramon dahil wala itong pinagkaiba sa kaniyang ama: mayaman din at malupit sa mga tauhan nito. Umibig si Felipe kay Tentay, isang babaeng mahirap subalit may dangal. Pinilit si Felipe ng kaniyang ama na magbalik sa kanilang kabahayan sa bayan ng Silangan, ngunit napalayas lamang dahil sa pagtuturo ni Felipe sa mga tauhang magbubukid at utusan sa bahay ng kanilang mga likas na karapatan bilang tao.
May tatlong anak si Don Ramon, na amain ni Felipe, at inibig ni Delfin ang isa sa mga ito. Nang magbunga at magdalang tao si Meni, itinakwil ito ni Don Ramon. Sumama si Meni sa kasintahang si Delfin at namuhay bilang isang mahirap. Dahil sa ginawang ito ni Meni, nilisan ni Don Ramon ang bansang Pilipinas, kasama ang isang tinatangkilik at kinakasamang katulong sa bahay. Napatay si Don Ramon habang nasa New York, kaya't binalik ang kaniyang bangkay sa Pilipinas. Si Ruperto, ang dating nawawalang kapatid ni Tentay, ang nagbunyag ng dahilan kung bakit pinaslang si Don Ramon: ang kalupitan nito sa kaniyang mga utusan.
Nagtapos ang nobela sa pagpapaiwan nina Felipe at Delfin sa may puntod ni Don Ramon. Pinagusapan nila ang kanilang mga adhikain, paniniwala at paninindigang panlipunan. Nilisan nila ang libingan na sinasalubong ang kadiliman at kalaliman ng gabi.
Montelanico
Ang Montelanico ay isang komuna (munisipalidad) sa Kalakhang Lungsod ng Roma Capital sa Italyanong rehiyon Lazio, na matatagpuan mga 50 km timog-silangan ng Roma.
Ang Montelanico ay tahanan ng isang taunang internasyonal na pista ng maikling pelikula, na pinamagatang "Arrivano i corti".
Teritoryo
Ang teritoryo ng munisipyo ay bulubundukin sa katimugang bahagi nito, na minarkahan ng gitnang hilagang dalisdis ng Monti Lepini, upang maging maburol muna, at pagkatapos ay patag, kapag sa hilagang bahagi nito ay umabot sa Lambak ng Sacco.
Kasaysayan
Sa pagitan ng 1860 at 1870, ang Montelanico ay ang pinangyarihan ng ilang mga aksiyong pandaraya na nakaapekto sa iba't ibang teritoryo ng Lazio, na pinagsama-samang tinutukoy bilang Briganda sa Estado ng Simbahan matapos ng Pag-iisa.
Nonantola
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Ang Nonantola (Modenese: Nunântla) ay isang bayan at ccomune (komuna o munisipalidad) sa lalawigan ng Modena, rehiyon ng Emilia-Romaña, Italya. Ito ay nasa Lambak ng Po mga 10 km mula sa Modena sa kalsada patungo sa Ferrara.
Kasaysayan
Noong sinaunang panahon, ang teritoryo ng Nonantola ay pinaninirahan ng mga tribong Selta, lalo na ng mga Boyo. Matapos ang pananakop ng mga Romano sa Hilagang Italya (Galia Cisalpina) ang mga Boii ay nasakop, at bilang isang resulta nagsimula silang dahan-dahang magsalita ng Latin, na nagbunga ng lokal na wikang Galo-Romansa, isang iba't ibang mga wikang Galo-Italiko. Mahigpit na konektado ang kasaysayan ni Nonantola sa monasteryong Benedictino na itinatag ng mga Lombardo. Ang paglikha nito noong 752 ay ganap na pumalit sa lumang Romanong nakaraan at ang saligan ng kahalagahan ng Mataas na Gitnang Kapanahunan ng Nonantola, dahil napili ito para sa pulong noong 883 sa pagitan ni Papa Marino I at ng emperador na si Carlos ang Mataba. Dito inilibing si Papa Adriano III.
Lope K. Santos
Talambuhay
Sa larangan ng panitikan Ipinanganak si Lope K. Santos sa Pasig, Rizal - bilang Lope C. Santos - sa mag-asawang Ladislao Santos at Victoria Canseco, na kapwa mga katutubo sa Rizal. Ngunit mas inibig na gamitin ni Santos ang titik na K bilang kapalit ng C para sa kaniyang panggitnang pangalan, upang asang padasino das (Kolehiyo Pilipino), matapos na makapag-aral sa Escuela Normal Superior de Maestros (Mataas na Paaralang Normal para sa mga Guro) at sa Escuela de Derecho (Paaralan ng Batas''). Naging dalubhasa siya sa larangan ng dupluhan, isang paligsahan ng mga manunula na maihahambing sa larangan ng balagtasan. Noong 1900, nagsimula siyang maglingkod bilang patnugot para sa mga lathalaing nasa wikang Tagalog, katulad ng Muling Pagsilang at Sampaguita. Siya ang tagapagtatag ng babasahing Sampaguita. Sa pamamagitan ni Manuel L. Quezon, naging punong-tagapangasiwa si Santos ng Surian ng Wikang Pambansa. Kabilang sa mga katawagang nagbibigay parangal kay Santos ang pagiging Paham ng Wika, Ama ng Balarilang Pilipino, Haligi ng Panitikang Pilipino, subalit mas kilala rin siya sa karaniwang palayaw na Mang Openg.''
Sariling buhay
Napangasawa ni Lope K. Santos si Simeona Salazar noong 10 Pebrero 1900, at nagkaroon sila ng tatlong anak. Nagkaroon siya ng karamdaman sa atay, ngunit hanggang sa huling sandali ng buhay ay hinangad ni Santos na maging Wikang Pambansa ang Wikang Tagalog.
Talasanggunian
Siya ay isa rin sa matalino para sakin
Cebu
thumb|Ang kapistahan ng Sinulog sa Cebu Ang Lalawigan ng Cebu ang pinakamatandang lalawigan sa Pilipinas, na bahagi ng Kalakhang Cebu kasama ang anim na iba pang mga lungsod ng Lungsod ng Carcar, Lungsod ng Danao, Lungsod ng Lapu-Lapu, Lungsod ng Mandaue, Bogo, at Lungsod ng Talisay, at anim pang mga bayan.
Isa ang Cebu sa pinakamaunlad na lalawigan sa Pilipinas, at ang sentro ng kalakalan, komersiyo, edukasyon, at industriya sa gitna, at timog na bahagi ng Pilipinas. Maraming mga hotel, casino, mga beaches, at iba pang pook pasyalan ang matatagpuan sa lalawigan.
thumb|left|300px|Siyudad ng Cebu
thumb|left|300px|Badian, Cebu
Pangalan
Ang katutubong pangalan para sa lugar ay Sugbo. Ang pangalang Cebú ay isang pagka-Kastila ng orihinal na katutubong pangalan, na sinimulang gamitin noong pagdating ni Miguel Lopez de Legazpi sa Pilipinas. Ang unang ipinangalan ni Legazpi sa Cebu ay San Miguel ngunit ito ay muli niyang binago nang nakita niya ang Santo Niño na ibinigay ni Fernando de Magallanes sa mga Sebwano kaya ginawa niya itong La Ciudad del Santísimo Nombre de Jesús.
Heograpiya
Matatagpuan ang Cebu sa silangan ng Negros, sa kanluran ng mga pulo ng Leyte at Bohol. Isang mahabang makitid na pulo ang Cebu na may habang 225 km mula hilaga hanggang timog, na napalilibutan ng 167 maliliit na mga kapuluan, kasama na ang Mactan, Bantayan, Malapascua, Olango at ang Kapuluan ng Camotes. May makitid na dalampasigan, talampas na apog at mga patag na baybayin ang Cebu. Mayroon din mga bulubundukin mula hilaga hanggang timog sa kahabaan ng pulo.
Nasa 1000 m ang pinakamataas na bundok ng Cebu. Ang kapatagan ay matatagpuan sa lungsod ng Bogo at sa mga bayan ng San Remigio, Medellin at Daanbantayan at sa hilagang rehiyon ng lalawigan.
Dahil sa heolohikal nitong lokasyon, ang Cebu ay isa sa mga lugar kung saan nagaganap ang mga pangangalakal bago pa dumating ang mga Espanyol. Ito rin ang nagsisilbing gateway sa napakaraming tourist destination sa Pilipinas katulad ng Bohol kung saan makikita ang pamosong Chocolate Hills, Boracay Island, Puerto Princesa at marami pang iba.
Klima
Tropikal ang klima ng lalawigan ng Cebu. May dalawang panahon sa Cebu, ang tag-araw at ang tag-ulan. Kadalasang tuyo at maaraw sa kabuuan ng taon na may kalat kalat na pag-ulan sa mga buwan ng Hunyo hanggang Disyembre. Ang lalawigan ng Cebu ay kadalasang dinadaan ng isang bagyo lamang o minsan naman ay wala.
Higit na inuulan ang hilagang Cebu (mula Pulo ng Bantayan hanggang Lungsod ng Mandaue).
Umaaabot sa 36 C mula Marso hanggang Mayo ang temperatura sa Cebu, hanggang sa pinakamababang 18 C sa mga bulubundukin tuwing tag-ulan. Pangkaraniwang 24 to 34 C ang temperatura sa Cebu, at hindi gaanong nagbabago maliban na lamang sa buwan ng Mayo, kung saan naitatala ang pinakamainit na temperatura. Pangkaraniwang 70–80 bahagdan ang kahalumigmigan ng Cebu.
Mga Wika
Katutubong wika sa Cebu ang Wikang Cebuano. Sinasalita ito sa halos lahat ng bahagi ng mga kapuluan sa Gitnang Bisayas, kasama ang mga lalawigan ng Bohol, kanlurang Leyte, Negros; sa ilang bahagi ng sa katimugang Pilipinas kasama ang Bukidnon, Agusan, Surigao, Davao, Cotabato, at Zamboanga del Sur. May mga pagkakaibang makikita sa mga salita sa maraming bahagi subalit ang pagkakakaiba ay bahagya lamang. May tinatayang 20 milyong tagapagsalita ng Cebuano. Mahusay din manalita ang mga Cebuano ng ibang katutubong wika sa Pilipinas gaya ng Tagalog at iba pang mga wikang Bisaya gaya ng Hiligaynon, at Waray-Waray.
Sa mga Pulo ng Camotes, isang katutubong wikang kaugnay ng Waray-Waray ang tinatawag na Porohon ang sinasalita doon.
Ang Wikang Kastila ang kadalasang sinasalita ng mga mestizo, at sa mga pamayanang Kastila. Ang lalawigan ng Cebu ang kauna-unahang lalawigan naimpluwensiyahan ng mga Kastila bago inilipat ang kabisera sa Maynila. Ang Wikang Ingles ang salitang ginagamit sa larangan ng edukasyon, media, komersiyo, kalakalan at pamahalaan; at ang Wikang Intsik ay sinasalita naman sa mga pamayanang Tsino.
Relihiyon
Ang Nuestra Señora de Guadalupe ang patron ng Cebu. Subalit karamihan sa mga Cebuano ay nagsasabing ang Santo Niño de Cebu, Ang Banal na Batang Jesus ang kanilang santong patron Ang Estatwa nito ay matatagpuan sa Basilica Minore del Santo Niño. Ang San Nicholas de Tolentino ay ang pinakalumang simbahan ngunit bahagyang nasira noong panahon ng digmaan. Ito ang orihinal na pook kung saan unang dumaong at itinayo ng mga Kastila ang Krus bago ito inilipat sa kasalukuyang pook nito sa Basilika.
Ekonomiya
Tinatayang 80% ng mga tagapamahala ng mga panglokal at pambayagang mga barko at tagapaggawa ng barko sa Pilipinas ay matatagpuan sa Cebu. Ang industriya ng paggawa ng barko sa Cebu ang naglagay sa Pilipinas sa ika-apat na pinakamalaking bansang gumagawa ng barko sa buong daigdig.
Beloved
Ang pelikulang Beloved ay isinapelikula na ng dalawang beses sa magkaibang dekada.
Unang ginawa ng Sampaguita Pictures noong 1958 sa pangunguna nina Gloria Romero at Ric Rodrigo
Ginawa muli ito ng Viva Films noong dekada 80s na pinagbidahan naman nina Nora Aunor at Hilda Koronel
Ramadan
Ang Ramadan (رَمَضَان ) ay isang kaganapang panrelihiyon ng mga Muslim na nagaganap tuwing ika-siyam na buwan sa kalendaryong Islam, kung kailan naihayag ang Qur'an. Ito ang panahon ng pag-aayuno (sawm), pagdarasal, pagnilay, at pamayanan. Isang paggunita ng unang paghayag ni Muhammad, itinuturing bilang isa sa mga Limang Haligi ng Islam ang taunang pagtalima sa Ramadan at tumatagal ng dalawampu't siyam hanggang tatlumpung araw, mula isang pagkakita ng gasuklay na buwan hanggang sa susunod na pagkakita nito.
Obligado na umiwas sa pagkain at inumin mula pagsikat ng araw at paglubog ng araw ang lahat ng mga adultong Muslim na walang sakit (matindi man o malala), hindi naglalakbay, nakatatanda, nagpapasuso, diyabetiko, o nagreregla. Suhur ang tawag sa kainan bago ang pagsikat ng araw, at iftar naman ang tawag sa hapunang matapos ang ayuno. Kahit nailabas ang mga fatwa na nagdedeklara na dapat sundin ng mga Muslim na naninira sa mga rehiyon na may araw sa hatinggabi o gabi sa polo ang talaorasan ng Mecca, isang karaniwang kaugalian na sundin ang talaorasan ng pinakamalapit na bansa kung saan malinaw ang kaibahan ng araw at gabi.
Jerónima de la Asunción
thumb|right|Si Jeronima de la Asuncion. Si Madre Jeronima de la Asuncion o Jeronima de la Fuente (9 Mayo 1555 - 22 Oktubre 1630) ang nagtayo ng pinakaunang monasteryong pang-Katoliko sa Lungsod ng Maynila at sa Timog-silangang Asya. Ang monasteryo ni De la Asuncion ay nakilala bilang Monasteryo ni Santa Clara noong kapanahunan ng mga Kastila sa Intramuros, Pilipinas. Bilang tagapagtayo ng unang monasteryo at sa kaniyang pagiging isang misyonaryong babae sa Pilipinas, sinimulan ng Vatican ang kaniyang beatipikasyon noong 1734. Nabanggit ni Jose Rizal, ang pangunahing bayani ng Pilipinas, ang nasabing monasteryo ni De la Asuncion sa Intramuros sa nobelang Noli Me Tangere
Paglalakbay sa Timog Silangang Asya
Nabatid man ni De la Asuncion ang balakin ng kanyang kongregasyon na magtayo ng isang monasteryo ng mga madre sa Maynila, noon lamang 21 Oktubre 1619 siya napayagang magbiyahe. Naaprubahan si Padre Jose de Santa Maria, O.F.M. bilang prokurador na magsasaayos ng biyahe ni Jeronima de la Asuncion, at si De la Asuncion mismo ay naataasang tagapag-tayo at punong madre ng magiging monasteryo sa Pilipinas. Ang monasteryo sa Pilipinas ang magiging pinakauna sa Mayanila at sa Timog Silangang Asya.
Nagsimula ang biyahe ni De la Asuncion's journey noong Abril 1620, na kinabibilangan ng anim na mga madre ni Santa Clara. Mayo 66 taong gulang na noon si De la Asuncion. Mula sa Toledo, naglakbay sa pamamagitan ng isang bangka ang grup patungong Sevilya, Espanya, kung saan nadagdagan ang grupo ng dalawang pang madre, matapos ay nagbiyahe sila papuntang Cadiz, Espanya. Mula sa Cadiz, ang grupo ay nagsimulang maglakbay sa Karagatang Atlantiko. Sa huling mga araw ng Setyembre 1620, narating ng mga madre ang Lungsod ng Mexico kung saan sila tumigil ng may kulang sa anim na buwan. Dalawa pang madre ang nadagdag sa grupo.
Noong Araw ng Abo, Miyerykoles, ng 1621, nilisan ni De la Asuncion at ang kaniyang grupo ang Mexico at tinahak ang daan sa mga bulubundukin patungong lungsod ng Acapulco. Noong 21 Abril 1621, sumakay ang grupo sa isang galleon, ang San Andres, patungong Pilipinas.
Hideji Otaki
Si Hideji Otaki  (大滝秀治) (6 Hunyo 1925 - 2 Oktubre 2012) ay isang artista sa bansang Hapon.
Jerónima de la Asunción
Paglalakbay sa Timog Silangang Asya
Nagkaroon ng isang talaan ang mga babae hinggil sa kanilang paglalakbay mula sa Toledo hanggang sa Maynila. Namatay ang isang madre sa kapanahunan ng pagtawid ng San Andres sa Dagat Pasipiko, malapit sa Marianas. Tumuntong sa Puerto ng Bolinao sa Pangasinan ang mga natitira miyembro ng grupo noong 24 Hulyo 1621. Narating nila ang Intramuros, ang sentro ng Maynila, noong 5 Agosto 1621. Nagtagal ng isang taon, tatlong buwan at siyam na araw ang kanilang paglalakbay mula sa Toledo hanggang Intramuros.
Batay sa paniniwalang-Katoliko, ang pagbibigay-puri sa Diyos at ang panghihiyakayat sa mga pagano ang naging mga pangunahing adhikain ni Madre Jeronima. Tinupad ni De la Asuncion ang mga adhikaing ito sa pamamagitan ng pagpapamahagi kung paano mamuhay bilang Pransiskano sa Pilipinas. Binuksan ni De la Asuncion ang pintuan ng kaniyang kumbento sa mga kabataang babae ng Pilipinas na nakatanggap ng tawag sa buhay ng isang relihiyoso, maging anuman ang katayuan ng mga ito sa buhay o maging anuman ang kulay ng kanilang balat.
Mga huling araw, kamatayan at proseso ng beatipikasyon
Naging masasakitin si De la Asuncion sa loob ng huling tatlumpung taon ng kaniyang buhay. Sa simula ng Setyembre 1630, tumamlay ang kalusugan ni De la Asuncion. Namatay siya noong madaling-araw ng 22 Oktubre 1630 sa gulang na 75.
Unang inilibing ang katawan ni De la Asuncion sa isang butas sa loob ng pader ng itinayo niyang monasteryo, ngunit nakaranas ng limang beses na paglilipat. Naganap ang unang paglilipat noong 1670 upang matigil ang mga galaw ng mga deboto. Nangyari ang pangalawang paglilipat noong 1712 dahil sa pagkukumpuni ng monasteryo. Nailagak ang katawan ni De la Asuncion sa isang lugar sa ilalim ng lugar-kantahan ng mga madre sa panahong ito. Makatlong nalipat ang bangkay ni De la Asuncion noong salakayin ng Britanya ang Maynila noon 1763. Inilipat sa simbahan ni San Francisco sa Intramuros ang kahon ng mga labi ni De la Asuncion. Ibinalik ang mga labi sa monasteryo ni Santa Clara noong 1765. Naligtas ang mga labi ni De la Asuncion mula sa mga pagbobomba noong Ikalawang-Digmaang Pandaigdigan. Noong dekada 1950, nalagak sa wakas ang mga buto ni De la Asuncion sa isang bagong monasteryo sa Lungsod ng Quezon sa Pilipinas.
Bagaman hindi ipinanganak sa Pilipinas, naging inspirasyon si Jeronima de la Asuncion ng mga maraming debotong Katoliko. Siya ay sinasabing isang babaeng may matatag na personalidad at paninindigan lalo na sa pamamahala at paghahanap ng solusyon na may relasyon sa politika at relihiyon noong kaniyang kapanahunan, sa labas man o sa loob ng kaniyang kumbento. Ang mga hakbang para sa kaniyang beatipikasyon ay sinimulan noong 1630.
Mga larawan ni Jeronima de la Asuncion
Mga kopya ng dibuho ng Kastilang pintor na si Diego Velasquez ang mga kasalukuyang larawan ni Jeronima de la Asuncion. Ang larawan ni Dela Asuncion ay iginuhit ni Velasquez noong humintil sa Sevilla, Espanya, mula sa biyahe patungong Pilipinas, si De la Asuncion noong 1620. Inilalarawan ng dibuho ang isang matandang madre na may gulang na 66 at sadya ring ipinakikita ang "debosyon at katatagan ng personalidad sa pamamagitan ng ekspresyon ng mukha at katatagan sa pananampalataya; ang kaniyang palabas na pagtingin sa tumatanaw sa larawan; at ang kanyang pagsusuot ng kasuotan at mga dalahing bagay." Nakasuot sa De la Asuncion ng isang madilim at malungkot na abito habang taglay sa mga kamay ang isang aklat at isang krus. May mga nakasulat sa larawan. Nakasaad ang mga salitang "Mainam na maghintay sa pagliligtas ng Diyos ng tahimik" sa itaas ng larawan, samantalang nakasulat sa tali na pumapailanlang mula sa bibig ni De la Asuncion ang mga pananalitang "Sasapat na sa akin ang makita na Siya ay pinupuri".
Bibliograpiya
La venerable madre Jerónima de la Fuente La Vénérable Mère Jerónima de la Fuente
'GAPÔ
Ang 'GAPÔ ang isang nobelang nasa wikang Tagalog na naisulat noong 1988 ng nagantimpalaang may-akdang Pilipino na si Lualhati Bautista. Ang buong pamagat nito ay 'GAPÔ at isang puting Pilipino, sa mundo ng mga Amerikanong kulay brown Ang pamagat na 'GAPÔ ay ang pinaiksing anyo ng pangalang pampook sa Pilipinas na Olongapo.
Monte Cerignone
Ang Monte Cerignone ay isang komuna (munisipalidad) sa Lalawigan ng Pesaro at Urbino sa rehiyon ng Marche ng Italya, na matatagpuan mga 90 km hilagang-kanluran ng Ancona at mga 40 km sa kanluran ng Pesaro.
Ang Monte Cerignone ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Macerata Feltria, Mercatino Conca, Montecopiolo, Monte Grimano, Sassocorvaro Auditore, at Tavoleto.
Kasama sa mga pasyalan ang muog ng Malatesta, na bahagyang idinisenyo ni Francesco di Giorgio Martini.
Ang bayan ay may punong tanggapan ng coffeeshop chain na Caffè Pascucci.
Kasaysayan
Ang nayon ay binanggit noong 962 bilang pag-aari ng Ulderico di Carpegna. Sa pamamagitan ng Montefeltro ito ay pinatibay noong ika-12 siglo. Bagaman sumailalim ito sa ilang maikling dominasyon (kabilang ang Malatesta noong ika-15 siglo), nanatili itong pag-aari ng mga panginoon ng Urbino, at sinundan ang mga makasaysayang pangyayari ng dukadong ito.
Mga pangyayari
Bawat taon, sa ikalawang katapusan ng linggo ng Hulyo, nangyayari ang Mga Medyebal na Araw, na may mga laro, tradisyonal na pagkain, stall, palabas ng lahat ng uri (mula sa paglipad ng mga lawin hanggang sa mga kumakain ng apoy) at ang "Palio dell'Uovo". Ang ika-20 na edisyon ay ipinagdiwang noong 2019.
Conner
Maaring tumutukoy ang Conner o Conners sa:
Jaro
Tumutukoy ang Jaro sa dalawang mga pook sa Pilipinas:
Linyang Utsunomiya
Ang Linyang Utsunomiya (宇都宮線) ay isang linyang daangbakal sa Hapon na pinapatakbo ng East Japan Railway Company (JR East). Nagsisimula ito sa Estasyon ng Ueno sa Taitō, Tokyo at sinusundan ang baybayin ng Pasipiko sa Prepektura ng Chiba, Ibaraki, at Prepektura ng Tochigi bago magtapos ang linya sa Estasyon ng Kuroiso sa Iwanuma, Tochigi. Subalit, nagmumula ang karamihan ng mga tren sa kaysa sa Nippori; gayon din, maraming tren ang tumutuloy lagpas ng Iwanuma sa Pangunahing Linya ng Tōhoku na papuntang.
Castel Guelfo di Bologna
Ang Castel Guelfo di Bologna (Silangang Boloñesa: Castèl Guêlf o Castelghèif) ay isang komuna (munisipalidad) sa Kalakhang Lungsod ng Bolonia sa Italyanong rehiyon ng Emilia-Romaña, na matatagpuan mga 30 km timog-silangan ng Bolonia.
Ang Castel Guelfo di Bologna ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Castel San Pietro Terme, Dozza, Imola, at Medicina.
Pinagmulan ng pangalan
Ang toponimo ng bayan ay nagmula sa Castrum guelfum, isang Guelfong portipikasyon kung saan kinuha ang pangalan nito na itinayo simula noong 1309, ang taon kung saan inatasan ng Munisipalidad ng Bologna ang arkitektong si Romeo Pepoli na magtayo ng isang kastilyo upang ipagtanggol ang mga lokal na naninirahan mula sa mga pag-atake ng Imola, karibal na lungsod.
Ekonomiya
Ang ekonomiya ng Castel Guelfo ay, hanggang sa kalagitnaan ng ikadalawampu siglo, na tipikal ng isang rural na bayan. Kasunod nito, pinalitan ng industriyalisasyon ang agrikultura. Ang produktibong tela ay binubuo ng maliliit na negosyo, kadalasang pinapatakbo ng pamilya, na may malaking bahagi ng mga negosyong artesano. Alinsunod sa panrehiyong pag-unlad ng industriya, ang mga negosyo sa paggawa ng metal ay nagtayo rin, higit sa lahat ng mga mekanikong katumpakan.
Pilik-mata
Ang salitang Griyego para sa pilik-mata ay “blepharo”, na ginagamit bilang salitang ugat ng mga biyolohikal na termino gaya ng Blephara o gamu-gamo.
Pagkakabuo
Ang mga pilik-mata ng isang bilig (embryo) ay nabubuo mula sa ectoderm sa pagitan ng ika-22 hanggang ika-26 na linggo ng pagbubuntis. Nagtatagal ng pito hanggang walong linggo ang pagtubo muli nito kapag nabunot ngunit ang madalas na pagbubunot nito ay magdudulot ng permanenteng pagkasira. Madalas iba ang kulay nila sa totoong kulay ng buhok sapagkat mas maitim ito sa mga taong maitim ang buhok at mas maputla sa mga taong hindi itim ang buhok.
Bunyip
Pangalan
Ang pinagmulan ng salitang bunyip ay natunton sa Wemba-Wemba o Wergaia na wika ng mga Aborihen na mamamayan ng Victoria, sa Timog-Silangang Australia.
Ang salitang bahnyip ay unang lumabas sa Sydney Gazette noong 1812. Ginamit ito ni James Ives upang ilarawan ang "isang malaking itim na hayop tulad ng isang selyo, na may kakila-kilabot na boses na lumilikha ng takot sa mga itim".
Pagkalat
Ang bunyip ay bahagi ng tradisyonal na paniniwala at kuwento ng mga Aborihen sa buong Australia, habang ang pangalan nito ay nag-iiba ayon sa tribal na pagpapangalan. Sa kaniyang 2001 na aklat, tinukoy ng manunulat na si Robert Holden ang hindi bababa sa siyam na rehiyonal na pagkakaiba-iba ng nilalang na kilala bilang bunyip sa buong Aboriheng Australia.
Mga katangian
right|thumb|300x300px|Ang Bunyip (1935), ni Gerald Markham Lewis, mula sa mga digital na koleksiyon ng [[Pambansang Aklatan ng Australia|National Library of Australia, ay nagpapakita ng pagkakaiba-iba sa mga paglalarawan ng maalamat na nilalang.]] Ang bunyip ay inilarawan bilang amphibia, halos ganap na nabubuhay sa tubig, naninirahan sa mga lawa, ilog, latian, danaw, billabongs, creek, mga butas ng tubig, minsan ay "partikular na mga butas ng tubig sa ang mga ilog-pampang".
Maagang mga kuwento ng mga dayuhang Europeo
Sa panahon ng maagang pagtira ng mga Europeo sa Australia, ang paniwala ay naging karaniwang pinanghahawakan na ang bunyip ay isang hindi kilalang hayop na naghihintay ng pagtuklas. Hindi pamilyar sa mga tanawin at tunog ng kakaibang fauna ng kontinente ng isla, naniniwala ang mga sinaunang Europeo na ang bunyip na inilarawan sa kanila ay isa pang kakaibang hayop sa Australia at kung minsan ay iniuugnay nila ang hindi pamilyar na mga tawag o iyak ng hayop dito. Iminumungkahi din ng mga iskolar na ang ika-19 na siglong kuwentong bunyip ay pinalakas ng imported na European folklore, gaya ng Irlandes na Púca.
Mošovce
thumb|right|300px|Mošovce - Slovakia
Mošovce (populasyon: 1380) ay isang mahalagang nayon sa gitnang Slovakia. Maraming makasaysayang lugar at mga bantayog ang matatagpuan dito. Sa lugar ring ito ipinanganak ang manunulang si Ján Kollár.
Kasaysayan
Maraming sinaunang gusali ang makapag papatunay sa 770 taong kasaysayan nito. Ito ay unang nahahati sa dalawang bahagi: ang isa ay ang Machyuch, na kinatatayuan ngayon ng Starý Rad, at ang Terra Moys, na siyang pinagkunan ng makabagong pangalan ng Mošovce, na kinatatayuan ngayon ng Vidrmoch. Ang bayang ito ay tinawag sa iba't-ibang pangalan, kagaya ng Mossovych, Mosocz, Mossowecz, villa regia Mayos alio nomine Mossovych, oppidioum Mayus sue Mosocz, Mosocz olim Mayus hanggang sa kasalukuyang pangalan nito, ang Mošovce.
Mga Tanawin
Isa sa pinaka tanyag na bantayog sa bayang ito ay isang manor sa istilo ng klassikong Rococo sa huling bahagi ng ika-18 siglo. Dito rin ipinanganak ang manunulang si Ján Kollár at matatagpuan din dito ang isang simbahang katoliko sa istilo ng makabagong-gotiko, na kung saan ang altar nito ay nakatayo sa isang naunang simbahang Luteran na itinayo noong 1784.
Kultura at Kasaysayan
Mga kilalang tao na ipinanganak sa Mošovce:
Leonforte
Ang Leonforte (Liunforti sa Siciliano) ay isang Italyanong komuna na may populasyon na 14,046 sa Lalawigan ng Enna, Sicilia. Matatagpuan ang bayan 22 km mula sa Enna, sa gitna ng Kabundukang Erei mga 600 metro mula sa antas ng dagat.