cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ghil'ad Zuckermann
Epekto ng pampublikong
Siya ay nagmumungkahi ng "Katutubong Dila Pamagat", ang kabayaran para sa mga wika ng timbang, dahil ang "linguicide" ang mga resulta sa "pagkawala ng mga kultural na pagsasarili, ang pagkawala ng espirituwal at intelektwal na kapangyarihan, pagkawala ng kaluluwa". Siya ay gumagamit ng mga kataga ng sleeping beauty na mag-refer sa isang hindi-na-pasalitang wika at urges Australia "upang tukuyin ang 330 Taal na wika, karamihan sa mga ito sleeping beauties, bilang opisyal na wika ng kanilang mga rehiyon", at upang ipakilala ang mga bilingual na mga palatandaan at sa gayon ay baguhin ang wika landscape ng bansa. "Kaya, halimbawa, Port Lincoln ay dapat din-refer sa bilang Galinyala, na kung saan ay kanyang orihinal na Barngarla pangalan." ang Kanyang edX MOOC Wika malay-tao: sa pag-Secure ang Hinaharap ng mga Endangered na Wika ay nagkaroon ng 11,043 aaral mula sa 185 mga bansa.
Zuckermann ay nagmumungkahi ng isang kontrobersyal na hybrid teorya ng ang paglitaw ng mga Israeli hebreo ayon sa kung aling mga hebreo at Yiddish "kumilos nang pantay-pantay" bilang ang "pangunahing taga-ambag" sa Modern Hebrew. ang mga Iskolar kabilang Yiddish dalubwika Dovid Katz (na tumutukoy sa Zuckermann bilang isang "sariwang-iisip Israeli scholar"), magpatibay Zuckermann ' s term "Israeli" at tanggapin ang kanyang mga kuru-kuro ng hybridity. sa Iba, para sa mga halimbawa ng mga may-akda at translator Hillel Halkin, tutulan Zuckermann modelo. Sa isang artikulo na-publish sa disyembre 24, 2004 sa Jewish araw-Araw na Pasulong, kapitan hanay ng "Philologos", Halkin inakusahan Zuckermann ng pampulitikang agenda. Zuckermann tugon ay nai-publish sa disyembre 28 2004 sa Ang Mendele Review: Yiddish Panitikan at Wika.
Abenida Katipunan
Ang Abenida Katipunan (Katipunan Avenue) ay isang pangunahing abenida sa Lungsod Quezon, Kalakhang Maynila, Pilipinas. Dumadaan ito sa direksyong mula hilaga-patimog, mula Abenida Magsaysay sa paligid ng Unibersidad ng Pilipinas Diliman sa hilaga hanggang Abenida White Plains sa timog. Isa itong pambansang daan ng Pilipinas,  kung saan bahagi ito ng Daang Palibot Blg. 5 (o C-5) sa pagitan ng Abenida Tandang Sora at Abenida Bonny Serrano.
Ghil'ad Zuckermann
Epekto ng pampublikong
Tulad ng inilarawan sa pamamagitan ng Reuters sa isang 2006 artikulo, "Zuckermann aralin ay naka-pack na, na may cream ng Israeli academia walang paltos na naghahanap ng mga hindi tiyak na sa kung upang i-endorso ang kanyang mga makabagong bahid o mag-alsa sa pagtatanggol ng dila ng ina." Ayon sa Omri Herzog (Haaretz), Zuckermann "ay itinuturing na sa pamamagitan ng kanyang mga Israeli mga kasamahan alinman sa isang likas na kakayahan o ang isang provocateur".
Zuckermann ng mga alternatibong teoryang madalas din spark debate. Lalo na ang kanyang kontrobersyal na pagbagay ng Australian Aboriginal na i-flag na kung saan ang mga pagbabago ng mga kulay-dilaw na sentro sa pink, upang magpahiwatig ng wika sa pamamagitan ng ang kulay ng isang dila. ang Kanyang pangangatwiran sa pagiging na "ang wika ay sa katunayan ang bibig ng parehong lupa at ang mga tao sa maraming mga Aboriginal mga ispirituwalidad."
Abenida Katipunan
May tatlong linya (sa bawat direksyon) ang malaking bahagi ng Abenida Katipunan, at lalapad ito sa apat sa mga piling bahagi. Kikipot naman ito sa dalawa sa loob ng mga barangay ng White Plains at Saint Ignatius.
Ghil'ad Zuckermann
Pagwawasto ng Barngarla wika
"Sa 2011 [...] Zuckermann makipag-ugnayan sa Barngarla komunidad tungkol sa pagtulong upang muling magkamalay-tao at ibalik sa mabuting kalagayan ang Barngarla wika. Ang hiling na ito ay sabik na tinanggap sa pamamagitan ng ang Barngarla mga tao at wika sa pagbawi ng mga workshop ay nagsimula sa Port Lincoln, Whyalla at Port Augusta sa 2012" (Barngarla tao Stephen Atkinson, 2013). Ang mga pagwawasto ay batay sa 170-taon gulang na mga dokumento. Section 282 in [//en.wikipedia.org/wiki/John_Mansfield_(judge) John Mansfield (judge)]'s Federal Court of Australia: Croft on behalf of the Barngarla Native Title Claim Group v State of South Australia (2015, FCA 9), File number: SAD 6011 of 1998; Australia’s unspeakable indigenous tragedy, Lainie Anderson, 6 May 2012]; Barngarla: People, Language & Land; Barngarla language reclamation, Port Augusta; Barngarla language reclamation, Port Lincoln; Waking up Australia's sleeping beauty languages; Hope for revival of dormant indigenous languages; Reclaiming their language, Port Lincoln; Awakening the "sleeping beauties" of Aboriginal languages ; Cultural historical event begins , Whyalla; Group moves to preserve Barngarla language , Port Augusta; An interview with Stolen Generation Barngarla man Howard Richards and his wife Isabel, Port Lincoln; Calls for compensation over 'stolen' Indigenous languages;Language revival could have mental health benefits for Aboriginal communities; Language More Important than Land.
Abenida Katipunan
Ang abenida ay may pangkaraniwang katangian na mabigat na trapiko ng mga sasakyan, at hinahatian ito sa gitna ng mga panggitnang harangan (traffic islands) para sa kaginhawahan ng mga taong naglalakad. Noong 2005, nilista ng Pangasiwaan sa Pagpapaunlad ng Kalakhang Maynila (MMDA) ang paligid ng abenida malapit sa Pamantasang Ateneo de Manila bilang isa sa labing-apat na mga pinaka-mapanganib na lugar dahil sa trapiko sa Kamaynilaan.
Ghil'ad Zuckermann
Adelaide Wika Festival
Zuckermann ay ang founder at convener ng Adelaide Wika Festival.
Abenida Katipunan
Sa abenidang ito matatagpuan ang ilan sa mga kilalang institusyong akademiko sa bansa, tulad ng Pamantasang Ateneo de Manila, Kolehiyo ng Miriam, at Unibersidad ng Pilipinas, Diliman. Dito rin matatagpuan ang mga pasilidad ng Manila Water sa loob ng Balara Filters Park. Matatagpuan malapit sa sangandaan nito sa Bulebar Aurora ang Estasyong Katipunan. Ito ang katangi-tanging estasyon ng Linya 2 na matatagpuan sa ilalim ng lupa.
Ghil'ad Zuckermann
Mga kontribusyon sa aghamwika
Zuckermann ng pananaliksik ay nakatutok sa makipag-ugnay sa aghamwika, leksikolohiya, revivalistics, Jewish mga wika, at ang pag-aaral ng wika, kultura at pagkakakilanlan.
Abenida Katipunan
thumb|Tanawing panghimpapawid ng bahaging Aurora-P. Tuazon ng Abenida Katipunan.
Ghil'ad Zuckermann
Mga kontribusyon sa aghamwika
Zuckermann argues na ang mga Israeli hebreo, na kung saan siya tawag sa "Israeli", ay isang hybrid na wika na ay genetically parehong mga Indo-European (Malaaleman, Eslabo at pag-Iibigan) at Afro-Asiatic (Semitiko). Siya ay nagmumungkahi na "ang Israeli" ay ang pagpapatuloy ng hindi lamang ng pampanitikan hebreo(s) kundi pati na rin ng mga Yiddish, pati na rin ang mga Polish, ruso, aleman, ingles, Ladino, Arabic at iba pang mga wika na sinasalita sa pamamagitan ng hebreo revivalists.
Abenida Katipunan
Pangalan
Galing ang pangalan ng abenida sa Katipunan, o ang Kataas-taasang, Kagalang-galang na Katipunan ng mga Anak ng Bayan (KKK). Ang bahagi ng abenida sa pagitan ng Bulebar Aurora at Abenida Tandang Sora ay pinalitan ng pamahalaang panlungsod ng Lungsod Quezon ng pangalang Abenida ng Pangulo Carlos P. Garcia (President Carlos P. Garcia Avenue), ang itinakdang pangalan ng C-5 ng MMDA, bagaman tinatawag pa ring Abenida Katipunan ang bahaging ito.
Ghil'ad Zuckermann
Mga kontribusyon sa aghamwika
Zuckermann ni hybridic synthesis ay sa kaibahan sa parehong mga tradisyonal na muling pagbabangon thesis (ibig sabihin na "Israeli" ay ang hebreong revived) at ang relexification kabaligtaran (ibig sabihin na "Israeli" ay Yiddish na may Hebrew salita). Habang ang kanyang mga synthesis ay multi-magulang, parehong ang thesis at kabaligtaran ay mono-magulang.
Zuckermann introduces revivalistics bilang isang bagong transdisciplinary larangan ng pagtatanong nakapalibot na wika pagwawasto (hal. Barngarla), revitalization (hal. Adnyamathanha) at reinvigoration (e.g. Irish). Umaayon sa dokumentaryo aghamwika, revivalistics ay naglalayong upang magbigay ng isang sistema na pagsusuri lalo na ng mga pagtatangka upang muling ibalik ang walang-na sinasalitang wika (pagwawasto) kundi pati na rin ng mga hakbangin upang baliktarin wika shift (revitalization at reinvigoration).
Abenida Katipunan
Dekada-2000
Noong 2002, nagtanim ang mga boluntaryo ng Katipunan Greening Project ng mga halamang bogambilya, kantutay, petunia, red creeper, at iba pang mga namumulaklak na palumpong sa abenida, pagkaraan ng dalawang taon ng paglolobi ng MMDA para matiyak na ang lungsod ang magpapadilig at mangangalaga ng mga halaman. Tumulong din ang mga negosyo sa kahabaan ng abenida. Noong 2003, ipinanukala ng MMDA ang pagtatanggal ng mga puno at panggitnang harangan sa kahabaan ng abenida, sa isang pagtatangka para mapabuti ang daloy ng trapiko, subalit tinutulan ito ng mga lokal na residente. Pinigilan ito ng isang kautusan mula sa Malacañang, habang hinihintay ang pagbabalik ng noo'y pangulong si Gloria Macapagal Arroyo mula sa isang paglalakbay sa ibayong dagat. Subalit noong 2009, pinuputol na ng MMDA ang mga puno sa abenida para sa isang proyektong pagpapalawak ng daan; sa kasong ito, inutos ng Kagawaran ng Kapaligiran at Likas na Yaman (DENR) ang pagtigil ng MMDA sa mga gawain nito, pagkaraan ng mga pagtutol ng Pamantasang Ateneo de Manila. Nagkaroon pa ng mga kabilaang paratang sa pagitan ng dalawang kagawaran: sinasabi ng MMDA na ang pagtatanggal ng mga puno ay pinagkasunduan na ng DENR, habang binatikos naman ng DENR ang MMDA sa di-maingat nitong paraan ng pagpuputol ng mga puno.
Ghil'ad Zuckermann
Mga kontribusyon sa aghamwika
Zuckermann ay paggalugad ng phono-semantiko pagtutugma sa Standard Mandarin at Meiji panahon ng Hapon concludes na ang mga Intsik sistema ng pagsulat ay multifunctional: pleremic ("puno" ng kahulugan, hal. logographic), cenemic ("walang laman" ng kahulugan, hal. pang-ponograpo – tulad ng isang pantigan) at sabay-sabay na cenemic at pleremic (phono-logographic). Siya argues na Leonard Bloomfield's assertion na "ang isang wika ay ang parehong kahit na ano ang sistema ng pagsulat ay maaaring gamitin sa" ay hindi tumpak. "Kung ang Intsik ay nakasulat gamit ang mga romano na mga titik, libo-libo ng mga Tsino salita ay hindi ay likha ng, o ay naging likha na may ganap na iba 't-ibang mga form".
Abenida Katipunan
Dekada-2000
Noong 2006, nagtayo ang pamahalaang panlungsod ng isang pedestrian overpass malapit sa Pamantasang Ateneo de Manila.
Matagal nang pinagbabawalan sa abenida ang mga de-motor na traysikel (na kilala din sa ilang bansa sa Asya bilang cycle rickshaw), subalit hindi ito ipinapatupad nang mahigpit, hanggang sa isang anunsiyo mula MMDA noong Agosto 2008. Sinabi ng MMDA na ipapapatupad nila ang pagbawal mula Bulebar Aurora pahilaga. Noong Setyembre 2008, ipinapanukala ni Konsehal ng Lungsod Quezon Allan Butch Francisco ng isang eksepsyon sa pagbawal. Ayon sa kanya, pinapayagan ng Quezon City Tricycle Ordinance ng 1992 na dumaan ang mga tricycle sa mga pambansang lansangan kapag ang mga lansangan na ito ay mga tanging daan sa lugar. Aniya, ang Abenida Katipunan ay tanging daan na nag-uugnay sa u-turn slot sa Abenida CP Garcia malapit sa Unibersidad ng Pilipinas. Bilang protesta, nagsagawa ng strike ang mga drayber ng tricycle sa kalagitnaan ng Setyembre.
Ghil'ad Zuckermann
Napiling mga lathalain
Zuckermann ay nai-publish sa ingles, Hebrew, italyano, Yiddish, espanyol, aleman, ruso, Arabic at Intsik.
Abenida Katipunan
Dekada-2000
Noong 2008, sinimulan ng MMDA ang planong pagiiba ng daan ng trapiko sa abenida, kung saan tinanggal ang ilang u-turn slot. Inireklamo ito ng mga lokal na residente, ngunit tugon ng MMDA na ang daan ay ginagamit ng mga motorista at hindi lamang ng mga naninirahan doon, at ang mga hakbang ay nakapagpabuti ng daloy ng trapiko. Di-kalaunan, sinabi ng MMDA na bubuksanin muli ang ilan sa mga isinarang u-turn slot.
Binabalak noon na gawing isang mababang densidad na sonang pamahayan ang paligid ng Abenida Katipunan. Noong 2009, ipinanukala ng SM Investments Group ang pagtatayo ng isang 31-istorya na proyektong high-rise panresidensyal na tinawag na Stanford Residences sa isang 35,600 metro kwadrado (383,000 talampakan kwadrado) na puwesto sa Abenida Katipunan malapit sa Santa Maria della Strada Parish Church. Ang nasabing gusaling high-rise ay may 1,316 na mga unit pang-komersiyal at pantahanan. Upang maitayo ito, kukuha ang SM ng pahintulot na magpapalibre ito sa Comprehensive Zoning Ordinance (Ordinance No. SP 918 S-2000) na nagpapatakda ng taas ng mga gusali sa 9 metro (30 talampakan) sa mga pook-residensyal tulad ng bahagi na iyon ng Abenida Katipunan. Tinutulan ng mga residente ang paglilibre. May isa pang proyektong high-rise ang SM sa kabilang gilid ng abenida na itinatayo na sa mga panahong iyon, ang Berkeley Residences, na 40% tapos pagpasok ng Setyembre 2009. Nagpahiwatig ang SM na gusto nitong lipatin ang proyektong Stanford Residences sa ibang lugar.
Noong 2010, inanunsyo ng MMDA na maglalabas ito ng 2,000 tagapagtupad ng kaayusan sa trapiko sa kahabaan ng abenida bilang hakbang sa mabigat na trapiko ng mga sasakyan.
Serravalle Scrivia
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Ang Serravalle Scrivia ay isang comune (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Alessandria, rehiyon ng Piamonte, hilagang Italya, na matatagpuan mga 100 km timog-silangan ng Turin at mga 25 km timog-silangan ng Alessandria.
Ang Serravalle Scrivia ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Arquata Scrivia, Cassano Spinola, Gavi, Novi Ligure, Stazzano, at Vignole Borbera.
Kasaysayan
Ang pamayanan ay malamang na itinatag ng mga naninirahan sa Romanong lungsod ng Libarna pagkatapos ng pagkawasak ng lungsod na iyon noong 452 AD.
Mula 1122 Serravalle Scrivia ay kabilang sa mga obispo ng Tortona, hanggang sa ibigay nila ito sa komunidad ng Tortona, bilang kapalit ng pagtatanggol sa kanilang mga lupain. Nang maglaon, ito ay isang imperyal na fief, na kabilang sa Spinola (1313), ang Visconti (1381), ang Adorno (1391), at ang Spinola muli mula 1482. Noong 1580 naging bahagi ito ng Dukado ng Milan na hawak ng mga Español; pagkatapos ng Digmaan ng Pagmamanang Español, noong 1713, naging bahagi ito ng Imperyo ng Austria.
The PBA Leo Awards
Ang PBA Leo Awards, dating kilala bilang PBA MVP Awards Night at PBA Annual Awards ay ang taunang pagpaparangal ng Philippine Basketball Association sa kanilang mga manlalaro. Ang mga nanalo ay pagkakalooban ng istatuwang The Leo, na ipinangalan bilang pagpugay kay Leo Prieto, ang unang komisyoner ng liga.
The Leo
Simula noong 2003, ito ang disenyo ng tropeo na ipinamimigay ng liga para sa kanilang mga parangal, gaya ng Most Valuable Player, Mythical Team, at iba pa.
Ipinangalan ang parangal para kay Leopoldo "Leo" Prieto, ang unang komisyoner ng PBA.
Naga, Cebu
Ang Lungsod ng Naga ay isang lungsod sa lalawigan ng Cebu, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Mga barangay
Ang lungsod ng Naga ay nahahati sa 28 mga barangay.
Mga kawing panlabas
Naga Cebu
Sanremo
Ang Sanremo o San Remo (Italyano: [sanˈrɛːmo]; Sanrému, lokal na Sanrœmu) ay isang lungsod at komuna sa baybayin ng Mediteraneo ng Liguria, sa hilagang-kanluran ng Italya. Itinatag noong mga panahong Romano. Mayroon itong populasyon na 55,000, at kilala bilang isang patutunguhan ng turista sa Italyanong Riviera. Tahanan ito ng maraming mga pangyayaring pangkultura, tulad ng Sanremo Music Festival at ang klasikong pagbibisikleta ng Milan–San Remo.
Chechnya
thumb|250px Ang Republika ng Chechnya (Чече́нская Респу́блика, Chechenskaya Respublika; Нохчийн Республика, Noxçiyn Respublika), o, sa hindi tanyag na, Chechnya (Чечня́, Chechnya; Нохчийчоь, Noxçiyçö), kadalasang tinatawag na Ichkeria, Chechenistan, Chechnia, Chechenia, o Noxçiyn, ay isang republika sa bansang Rusya.
Lillian Leonardo
Si Lillian ay nakilala at produkto ng Sampaguita Pictures noong dekada 40s. Kasabayan niya sina Tita Duran, Carmen Rosales, Tessie Martinez, Paraluman sa bakuran ng Sampaguita Pictures.
Silvano d'Orba
Ang munisipalidad ng Silvano d'Orba ay naglalaman ng mga frazione (mga pagkakahati, pangunahin ang mga pamayanan at nayon) ng Valle Cochi, Pieve, Bacchetti, Guastarina, Pagliara, Villa, Milanesi, Setteventi, Ravino, Bolla, Pagliaccia, Bordini, Pianterasso, Bessica, Prieto, Castagnola, Caraffa, at Passada.
Ang Silvano d'Orba ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Capriata d'Orba, Castelletto d'Orba, Lerma, Ovada, Rocca Grimalda, at Tagliolo Monferrato.
Hecate
Si Hecate o Hekate (Griyego, Hekátē) ay isang diyosa sa Sinaunang Griyegong relihiyon at mitolohiya, karaniwang ipinakikita na may hawak na dalawang sulo o ng isang susi. <span id="result_box" class="" lang="tl"> Siya ay madalas na nauugnay sa sangang-daan, mga pasukang daanan  , ilaw, mahika , pangkukulam , kaalaman ng mga yerba at nakalalasong mga halaman , mga multo, nekromansya, at panggagaway. Ang lugar ng pinagmulan ng kanyang mga tagasunod ay di-tiyak, ngunit naiisip na siya ay nagkaroon ng mga sikat na mga tagasubaybay sa Thrace. Siya ay isa sa mga pangunahing diyos na sinamba sa mga Atenong kabahayan bilang isang tagaprotektang diyosa at kung sino ang nagkakaloob ng kasaganaan at ng pang  araw-araw na mga biyaya sa pamilya.
Mga pagdiriwang
Si Hecate ay sinamba ng parehong mga Griyego at Romano na nagkaroon ng kanilang sariling mga pagdiriwang na inihandog sa kanya.
Mga tala
<div class="reflist columns references-column-width" style="-moz-column-width: 30em; list-style-type: decimal;">
Mocha Uson
Si Esther Margaux "Mocha" Justiniano Uson mas kilala bilang Mocha, ay isang mang-aawit, mananayaw, modelo, artista, nagbloblog, at pampublikong opisyal mula sa Pilipinas. Isa siya sa mga nagtatag ng grupong Mocha Girls.
Nagsilbi siya bilang kasapi ng Lupon sa Rebyu at Klasipikasyon ng Pelikula at Telebisyon noong Enero 2017 sa pamamagitan ng paghirang sa kanya bilang Katuwang na Kalihim ng Tanggapang Pampanguluhan sa Operasyong Pangkomunikasyon noong Mayo 2017 ni Pangulong Rodrigo Duterte bilang gantimpala sa kanyang pagsuporta sa kampanya ni Duterte noong halalang pampangulo ng Pilipinas. Nagbitiw siya sa kanyang puwesto noong Oktubre 3, 2018, pagkatapos ng isang serye ng pagkakamali, bagaman may mga nagsasabing pinatalsik siya ng Malacañang. Noong Setyembre 30, 2019, ipinahayag na hinirang ni Duterte si Uson bilang Diputadong Ehekutibong Direktor ng Pangasiwaan sa Kagalingan ng Manggagawa sa Ibayong-dagat, na hindi nagustuhan ng mga netizen.
Talambuhay
Nagtapos si Mocha Uson sa isang digri ng Batsilyer ng Agham sa parmasiya mula sa Unibersidad ng Santo Tomas noong 1998. Sa kalaunan, nagpalista siya sa Pakultad ng Medisina at Pagtitistis ng unibersidad noong 1999, ngunit umalis siya noong kanyang ikalawang taon upang ipagpatuloy ang karera sa pagmomodelo at libangan.
Galbano
thumb|right|Ang Ferula gummosa, pinagmumulan ng galbano. Ang galbano (Ingles: galbanum)  ay ang mga mababangong sahing na nanggagaling sa mga punungkahoy na Ferula gummosa. Ginagamit ito sa paggawa ng mga insenso.
Pinagmulan
Produkto ang galbano ng ilang mga partikular na uri ng mga halaman sa Persiya, katulad ng Ferula gummosa, syn. galbaniflua at Ferula rubricaulis. Laganap na namumuhay ang mga halamang napagkukunan ng galbano sa mga kabundukan ng hilagang bahagi ng Iran. Karaniwang tumutubo ang mga ito sa matigas o malambot, iregular, humigit-kumulang na mga tila nanganganinag at makintab na mga kumpol, o kung minsan sa magkakahiwalay na mga punit, ng mapanglaw na kayumanggi, dilawin o luntiang-madilaw na kulay, at may hindi-kaaya-ayang mapainit na lasa, may kakaiba at mapanghing amoy, at espesipikong grabidad na 1.212. Naglalaman ito ng may 8% ng terpene; mga 65% ng resin o dagta ang naglalaman ng sulpur; mga 20% of gum; at may maliit na kantidad ng walang-kulay at kristalinang sustansiyang umbelliferone.
Pananampalataya
Isa sa mga pinakamatandang uri ng gamot ang galbano. Sa Aklat ng Exodus 30:34, nabanggit ito bilang isang yerbang gamit sa paggawa ng mga pabango para sa tabernakulo. Sinabi ni Rabbi Shelomo ben Yitschak mga kapanahunan ng 1100 sa kasulatang ito na mapait ang galbano at isinama sa insenso bilang isang paalala ng mga gawaing sinasadya at hindi-mapagsising mga makakasalanang mga tao.
Panggagamot
Paminsan-minsang ginagamit ito sa paglikha ng mga makabagong mga pabango, at isang sangkap na nagbibigay ng natatanging amoy sa pabangong "Must" ng Cartier. Ginamit ito ni Hippocrates sa panggagamot, at binigyan ito ni Pliny (Kasaysayang Likas xxiv. 13) ng katanginang ekstraordinaryong nakahihilom na mga kapangyarihan, kung kaya't madiin niyang nasabi na "Sa paghipo pa lamang na hinaluan ng langis ng spondylium ay sapat na para makapatay ng isang ahas." Minsan ding ibinibigay ang galbano bilang gamot, sa larangan ng modernong medisina, mula lima hanggang labinlimang grano. Mayroon itong bisa na pangkaraniwan sa mga sustansiyang naglalaman ng mga dagta at madaling-sumingaw (bolatil) na langis. Subalit, sa pangkalahatan, lipas na ang paggamit nito sa larangan ng panggagamot.
Pops Silver
frame|Album: Pops/Silver
Capriglia Irpina
Ang Capriglia Irpina ay isang komuna sa lalawigan ng Avellino, Campania, Italya.
Mga wika at diyalekto
Bukod sa wikang Italyano, ang diyalektong Irpino ay sinasalita rin sa munisipal na sakop ng Capriglia.
Ekspedisyong Challenger
right|thumb|Isang larawan ng barko.
Ang ekspedisyong Challenger  ng 1872-76 ay isang ekspedisyong pang-agham na nakagawa ng maraming tuklas na naglatag ng pundasyon sa oseanograpya, na ipingangalan sasakyang-dagat nito, ang HMS Challenger.
Naglayag ang barko na pinamumunuan ni Kapitan George Nares, mula sa Portsmouth, Inglatera, noong Disyembre 21, 1872. Sa ilalim ng pangangasiwang pang-agham mismo ni Thomson, naglakbay ito ng halos 70,000 milyang nawtika na nagsisiyasat at nagtutklas. Ang resulta ay ang Report Of The Scientific Results of the Exploring Voyage of H.M.S. Challenger during the years 1873-76 na kung saan, bukod sa marami pang ibang tuklas, nakapagtala ng higit sa 4000 na dating hindi kilalang species. Inilarawan ni John Murray, na nangasiwa ng publikasyon, ang ulat bilang "ang pinakamalaking pagsulong sa kaalaman ng ating planeta mula sa mga bantog na tuklas ng ikalabinlima at ikalabing-anim na siglo".
Nagbalik ang Challenger sa Spithead, Hampshire noong Mayo 24, 1876, gumugol ng 713 na araw na sa dagat sa kabuuang 1,606. Sa kanyang paglalakbay,68890 nmi nangasiwa ito ng 492 deep sea soundings, 133 bottom dredges, 151 open water trawls, 263 serial water temperature observations, at natuklas ng 4,717 mga bagong species ng hayop sa dagat. Nakaimbak ang sipi ng mga nakasulat na talaan ng Expedisyong Challenger sa iba't ibang institusyong pandagat sa buong UK kabilang ang National Oceanography Centre, Southampton at ang Dove Marine Laboratory sa Cullercoats, Tyne at Wear.
Ang Space Shuttle Challenger ay ipinangalanan sa HMS Challenger.
Nordkroken
Ang Nordkroken ay isang pamayanan sa Bayan ng Vänersborg, Lalawigan ng Västra Götaland, Suwesya na may 423 mamamayan noong 2010.
Oslob
Ang Bayan ng Oslob ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Cebu, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Mga Barangay
Ang bayan ng Oslob ay nahahati sa 21 mga barangay.
Asidong pormiko
Ang Asidong Pormiko (kilala din bilang asidong metanoiko) ay ang pinakapayak na asidong karboksiliko. Ang pormulang pangkimika nito ay HCOOH o HCO2H.
Pinsan
Ang pinsan ay isang taong itinuturing na kamag-anak, partikular na ang ugnayan o pagiging magkadugo dahil sa pinagmulang lola, lolo, o ninuno. Samakatuwid, magkakamag-anak o tuwiran at hindi tuwirang mga apo ito ng lolo at lola. Ito ang ugnayan o relasyon ng mga anak ng mga magkakapatid na nagmula sa kanilang mga magulang (ama at ina; tatay at nanay; itay at inay). Tinatawag na primo (mula sa Kastila) ang pinsang lalaki, samantalang prima naman ang pinsang babae. Pinsang buo ang tawag sa ugnayan ng mga anak ng magkakapatid. Pinsang-makalawa o Makalawang pinsan o pinsang-pangalawa ang ugnayan sa pagitan ng naging mga anak ng anak ng magkapatid na mga lola, mga lolo, o mga lola't lolo. Sa mga pahina ng Bibliya, may pagkakataong ginagamit ang katagang "kapatid" na ang tunay na ibig sabihin ay "pinsan".
Commonwealth of Independent States
Ang Commonwealth of Independent States (Ruso: Содружество Независимых Государств, СНГ, transliterasyon: Sodruzhestvo Nezavisimykh Gosudarstv, (SNG) ay isang samahan sa Gitnang Asya o Hilagang Asya na binubuo ng mga bansang kasapi sa dating Unyong Sobyet.
Ingay
Ang ingay, sa katotohanan, ay ibang katawagan para sa tunog. Subalit tunog na hindi kailangan o ayaw marinig ang ingay. Kaugnayan ng impormasyon, maaari ring tawaging "ingay" ang mga dato o kabatirang walang kahulugan o walang ibig sabihin, katulad ng tinatawag na "puting ingay". Naririnig o nadarama ng mga tainga ang matunog na ingay. Makakapinsala sa mga tainga ang maiingay at malalakas na tunog.
Fiumicino
Ang Fiumicino (Italyano: [fjumiˈtʃiːno]) ay isang bayan at komuna sa Kalakhang Lungsod ng Roma, Lazio, gitnang Italya, na may populasyon na 80,500 (2019). Sikat ito sa kinaroroonan ng Paliparang Leonardo da Vinci–Fiumicino, ang pinakaabalang paliparan sa Italya at ang ika-anim na pinaka-abala sa Europa.
Heograpiya
Kabilang dito ang mga nayon (frazioni) ng Aeroporto "Leonardo da Vinci", Ara Nova (o Aranova), Casale del Castellaccio, Castel Campanile, Focene, Fregene, Isola Sacra, Le Vignole, Maccarese, Palidoro, Parco Leonardo, Passo Oscuro (o Passoscuro), Porto, Testa di Lepre, Torre sa Pietra, Tragliata, at Tragliatella.
The Good Son (seryeng pantelebisyon)
Ang The Good Son, na may dating pamagat na Kung Kailangan Mo Ako, ay isang Pilipinong dramang pampamilya sa telebisyon na pinagbibidahan nina Joshua Garcia, Jerome Ponce, Mccoy de Leon at Nash Aguas. Kasama din sina Mylene Dizon at Eula Valdez sa palabas na ito ng ABS-CBN.
Brother and sister
Ang "Brother and Sister" (tinatawag ding "Little Sister and Little Brother"; German: Brüderchen und Schwesterchen) ay isang Europeong kuwentong bibit na, bukod sa iba pa, ay isinulat ng Magkapatid na Grimm (KHM 11). Ito ay isang kuwento ng Aarne–Thompson Tipo 450. Sa Russia ang kuwento ay mas kilala bilang Sister Alionushka, Brother Ivanushka, at kinolekta ni Alexander Afanasyev sa kaniyang Narodnye russkie skazki.
Tuberkulosis
Ang tuberkulosis, sakit sa tuyo, MTB, o TB o tuberculosis sa Ingles (daglat para sa tubercle bacillus) ay isang, at sa kadalasan ay nakamamatay, nakakahawang sakit. Ang sakit na ito ay dulot ng mga sari-saring strain ng mycobacteria, na karaniwan ay Mycobacterium na tuberkulosis. Ang tuberkulosis ay karaniwang umaatake sa mga baga, ngunit maaari ring makaapekto sa ibang mga bahagi ng katawan. Ang tuberkulosis ay naikakalat sa pamamagitan ng hangin kapag ang mga taong may aktibong impeksiyon ng TB ay umuubo, bumabahin, o dinadala ang kanilang laway sa hangin. Karamihan sa mga impeksiyon ay asymptomatic o walang sintomas at hindi aktibo. Ngunit ang halos isa sa sampung hindi aktibong impeksiyon sa kalaunan ay magiging aktibong sakit. Kung hindi gagamutin ang tuberkulosis, ito ay ikakamatay ng mahigit sa 50% ng mga taong mayroon nito.
Brother and sister
Pinanggalingan
Ang unang naitalang pagpapakita ng Brother at Sister ay nasa Pentamerone ni Giambattista Basile noong ika-17 siglo. Isinulat ito bilang kuwento nina Ninnillo at Nennella. Simula noon ay umikot ito sa ilang bansa sa Europa sa ilalim ng iba't ibang pamagat ngunit buo ang karamihan sa pangunahing kuwento. Sa Rusya ang kuwento ay mas karaniwang kilala bilang Sister Alionushka, Brother Ivanushka, at kinolekta ni Alexander Afanasyev sa kaniyang Narodnye russkie skazki.
Tuberkulosis
Ang mga eksperto ay naniniwalang ang isang ikatlong bahagi ng populasyon ng mundo ay may mayroong M. tuberculosis, at ang mga bagong impeksiyon ay nagaganap sa bilis na isa kada segundo Noong 2007, ang tinatayang 13.7 milyon na matagal nang kaso ay naging aktibo sa buong mundo. Noong 2010, nagkaroon ng tinatayang 8.8 milyong bagong kaso at 1.5 milyon na kaugnay na pagkamatay ang naganap, ang karamihan ay nasa mahirap na mga bansa. Ang buong bilang ng mga kaso ng tuberkulosis ay bumababa simula noong 2006, at ang mga bagong kaso ay bumababa mula noong 2002. Ang tuberculosis ay hindi naikalat nang pantay-pantay sa kabuuan ng mundo. Humigit kumulang 80% ng populasyon sa maraming bansa sa Asya at Africa sinuri na positibo sa mga ppagsusuri sa tuberculin, ngunit ang 5–10% lamang ng populasyon ng Estados Unidos ang sinuri na positibo. Mas maraming tao sa mahirap na daigdig ang nahawaan ng tuberculosis dahil sa mahinang immunity. Sa karaniwan, ang mga taong ito ay nahawaan ng tuberkulosis dahil sa sila ay nahawaan ng HIV at nagkaroon ng AIDS.
Brother and sister
Pinanggalingan
Ang isang mas maikling bersiyon ng kuwento ay inilathala ng Magkapatid na Grimm sa unang edisyon ng Kinder- und Hausmärchen noong 1812, pagkatapos ay lubos na pinalawak at binago sa ikalawang edisyon (1819). Ang kanilang bersyon ay batay sa salaysay ng mananalaysay na Aleman na si Marie Hassenpflug (1788–1856).
Tuberkulosis
Mga palatandaan at sintomas
thumb|Ang mga pangunahing sintomas ng mga pagkakaiba-iba at yugto ng tuberkulosis ay ibinigay. Marami sa mga sintomas ay sumasama sa ibang pagkakaiba-ba habang ang iba ay mas (ngunit di ganap) ang mas partikular para sa ilang mga pagkakaiba-iba. Ang maraming pagkakaiba-iba ay maaaring nagkakasabay. Ang humigit-kumulang na 5–10% ng mga taong walang HIV ngunit nahawaan ng tuberkulosis ay nagkaroon na ng aktibong sakit sa panahon ng kanilang mga buhay. Sa kaibahan, ang 30% ng mga taong nakawaan ng HIV at tuberculosis ay nagkakaroon ng aktibong sakit. Ang tuberkulosis ay maaaring humawa sa anumang bahagi ng katawan, ngunit karaniwan lumalabas sa mga baga (na kilala bilang pulmonary tuberculosis). Ang Extrapulmonary TB ay lumalabas kapag ang tuberculosis ay nagkakaroon sa labas ng mga baga.Ang Extrapulmonary TB ay maaari ring sumama sa pulmonary TB. Kabilang sa mga pangkalahatang palatandaan at sintomas ang lagnat,panginginig, mga pagpapawis sa gabi, kawalan ng ganang kumain, pagbawas ng timbang, at pagkahapo. Significant pagdeporma ng mga daliri at kuko ay maaari ring lumabas.
Brother and sister
Pinanggalingan
Minsan, ikinalilito ang Brother at Sister sa Hansel and Gretel, na kilala rin sa ilalim ng alternatibong titulo ng Little Brother and Little Sister. Pinili ng mga Grimm sina Hansel and Gretel para sa kuwento sa pangalang iyon at pinanatili ang pamagat ng Brother at Sister para sa kuwentong ito. Ginagamit pa rin ng ilang publikasyon ng Hansel and Gretel ang pamagat ng Little Brother and Little Sister, na nagdudulot ng kalituhan sa mga mambabasa.
Tuberkulosis
May Kaugnayan sa Baga
Kung ang impeksiyon ng tuberculosis ay magiging aktibo, kasama ang mga baga sa humigit-kumulang na 90% ng tao. Maaaring kasama sa mga sintomas ang pananakit ng dibdib at pangmatagalang ubo na may plema. Ang humigit-kumulang na 25% ng mga tao ay walang anumang sintomas (iyan ay nananatili silang "walang mga sintomas"). Paminsan-minsan, ang mga tao ay nag-uubo ng dugo ng mailiit na dami. Sa mga pambihirang kaso, maaaring masira ng impeksiyon ang arterya ng baga, na nagdudulot ng matinding pagdurugo na tinatawag na Rasmussen's aneurysm. Ang tuberkulosis ay maaaring maging phindi gumagaling na sakit at maaaring magdulot ng matinding pagpeklat sa itaas na lobe sa mga baga. Ang bandang itaas ng baga ang mas madalas na naaapektuhan. Ang dahilan ay hindi ganap na malinaw. Siguro dahil sa ang bandang itaas ng mga baga ay mas naapektuhan dahil sa mas mabuting daloy ng hangin o mahinang daluyan sa lymph.
Brother and sister
Pinanggalingan
Iminungkahi ng mananaliksik na si Julian Krzyzanowski na ang isang 1558 na buklet sa wikang Latin ng isang Polakong may-akda, si Christopher Kobylienski, ay naglalaman ng isang pampanitikan na paggamot ng uri ng kuwento, tungkol sa isang pares ng magkakapatid, ang batang lalaki ay naging isang tupa mula sa pag-inom mula sa "mapanganib na tubig" at ang kapatid na babae ay nagpakasal sa isang hari.
Tuberkulosis
Extrapulmonary (Nasa labas ng baga)
Sa 15–20% ng aktibong mga kaso, ang impeksiyon ay kumakalat sa labas ng mga respiratory organ, na nagiging sanhi ng ibang uri ng TB. Ang TB na nangyayari sa labas ng mga respiratory organ ay tinatawag na "extrapulmonary tuberculosis". Ang Extrapulmonary TB ay mas madalas na lumalabas sa immunosuppressed o mahinang resistensiya ng katawan na mga tao at mga bata. Nangyayari ang Extrapulmonary TB sa mas mahigit sa 50% ng mga taong mayroong HIV. Kasama sa mga kapansin-pansin na lugar ng extrapulmonary impeksiyon ay ang pleura o ang saplot ng baga (sa tuberculous pleurisy), ang central nervous system (sa tuberculous meningitis), at ang lymphatic system (sa scrofula ng leeg). Ang Extrapulmonary TB ay nangyayari din sa genitourinary system (sa urogenital na tuberkulosis) at sa mga buto at kasu-kasuan (sa Pott's disease ng gulugod), ang ilan lang sa mga ibang lugar. Kapag ito ay kumalat sa mga buto, ito rin ay kilala bilang "osseous tuberculosis", na isang uri ng osteomyelitis o pamamaga ng utak ng buto na dulot ng impeksiyon. Ang potensiyal na mas malala, mas malaganap na anyo ng TB ay tinatawag na "disseminated" TB, karaniwang kilala bilang miliary na tuberkulosis. Ang Miliary TB ay bumubuo ng humigit-kumulang na 10% ng mga kaso ng extrapulmonary.
Mycobacteria
thumb|[[Scanning electron micrograph ng Mycobacterium tuberculosis]] Ang pangunahing sanhi ng TB ay Mycobacterium tuberculosis, isang maliit, aerobic (nabubuhay ng may oxygen) hindi gumagalaw na bacillus. Marami sa mga katangi-tanging klinikal na katangian ng pathogen na ito ay dulot ng mataas na lipid na taglay nito. Naghahati-hati ito sa bawat 16 –20 na oras. Ang bilis nito ay mabagal kumpara sa ibang bakteriya, na karaniwang naghahati ng mababa sa isang oras. Ang Mycobacteria ay may panlabas na membrane lipid bilayer. Kung isasagawa ang Gram stain, ang MTB ay maaaring magmantsa na napakahinang "Gram-positive" o hindi nagpapanatili ng dye dahil ang cell wall ay mayroong mataas na lipid at mycolic acid. Makakayanan ng MTB ang mga mahinang mga pandisimpekta at maaring buhay sa tuyong kalagayan nang ilang linggo. Sa sariling katangian, ang bacterium o mikrobiyo ay maaari lamang lumaki sa loob ng mga selyula ng isanghost o nagbibigay sustansiya na organismo, ngunit maaaring paramihin ang M. tuberculosis sa laboratoryo.
Sa paggamit ng mga histological na bahid na nasa mga idinurangsampol mula sa plema, matutukoy ng mga siyentipiko ang MTB sa ilalim ng regular (light) na miskroskopyo. (Ang plema at tinatawag ring “sputum.”) Pinapanatili ng MTB ang ilang partikular na bahid kahit na pagkatapos na gamutin ng acidic solution, kaya ito ay inihanay na acid-fast bacillus (AFB). Ang dalawang paraan ng acid-fast staining ang pinakakaraniwan: ang Ziehl–Neelsen stain, na minamantsahan ang mga AFB ng makingkad na pula na lumalabas na malinaw labansa asul na background, at ang auramine-rhodamine stain na kasunod ngfluorescence microscopy.
Ang M. tuberculosis complex (MTBC) kabilang ang apat na iba pang nagdudulot ng TB, mycobacteria: “M. bovis,” “M. africanum,” “M. canetti,” at “M. microti.” “M. africanum” ay hindi laganap, pero ito mahalagang sanhi ng tuberkulosis sa mga bahagi ng Africa. Ang “M. bovis” ay isa karaniwangsanhi ng tuberkulosis, ngunit ang pagpapakilalang pasteurized na gatas inalis ng malaki ang mycobacterium na ito bilang isang pampublikong problema sa kalusugan sa mga mahirap na mga bansa. Ang “M. canetti” ay bihira at parang limitado sa Horn of Africa, bagaman may ilang mga kaso ang nakita sa mga African na migrante. Ang “M. microti” ay pambihira rin at kadalasan ay nakikita sa mga taong mahina ang resistensiya, ngunit ang pathogen na ito ay maaaring mas karaniwan kaysa sa inaakala natin.
Ang ibang kilalang mga pathogenic mycobacteria kabilang ang“M. leprae,” “M. avium,” at “M. kansasii.” Ang dalawang huling nabanggit na klase ay inuuri bilang "nontuberculous mycobacteria" (NTM). Ang NTM ay hindi nagdudulot ng TB o ketong, ngunit nagdudulot ito ng sanhi ng mga sakit sa baga na nahahawig sa TB.
Mga salik ng panganib
May ilang mga salik na ang mga tao ay mas madaling magkaroon ng mga impeksiyon ng TB. Ang pinakamahalagang salik ng panganib na pandaigdigan ay HIV; 13% ng lahat ng mga kaso ng TB ay nahawaan ng HIV virus. Ito ay karaniwang problema sa sub-Saharan Africa, kung saan ang bilang ng HIV ay mataas. Ang Tuberculosis ay malapit na iniuugnay sa pagsisikip ng mga tao at kakulangan sa nutrisyon. Ang link na ang TB ang isa sa mga pangunahing sakit ng kahirapan. Ang mga uri ng taong mas nanganganib na mahawaan ng impeksiyon sa TB: mga taong nagtuturok ng mga labag sa batas na droga, mga naninirahan at empleyado ng mga lugar kung saan nagtitipon-tipon ang mga taong madaling mahawa ng impeksiyon (halimbawa, mga piitan at silungan ng mga walang tinitirhan), mga taong maralita at walang sapat na pangangalagang medikal, mga minoryang etniko na mas nanganganib mahawa, mga batang may malapit na pakikipag-ugnayan sa mga tao, at mga health provider na naglilingkod sa mga kliyenteng ito. Ang pabalik-balik na sakit sa baga ay isa pang mahakagang dahilan ng panganib. Ang Silicosis ay pinapataas ang panganib ng 30 na beses. Mga taong naninigarilyo ay may halos dobleng nanganganib ng TB kaysa sa mga hindi naninigarilyo. Ang ibang estado ng sakit ay maaari ring tumaas ang panganib ng pagkakaroon ng tuberculosis, kabilang ang alcoholism o pagkalulong sa alak at ang diabetes mellitus (tatlong beses ang panganib). Ang mga partikular na gamot, tulad ngcorticosteroids at infliximab (isang anti-αTNF monoclonal antibody) ay mga tumataas na mahalagang salik ng panganib, lalong-lalo sa the mahirap na bansa. At, ang isang genetic susceptibility o genetikong madaling mahawa na umiiral, ngunit hindi pa natukoy ng mga siyentipiko kung gaano mahalaga ito.
Mekanismo
thumb|Mga pampublikong kampanyang pangkalusugan noong 1920s na sumubok na pigilan ang pagkalat ng TB.
Pagkakahawa
Kapag ang mga taong may aktibong TB sa baga ay umubo, bumabahin, nagsasalita, kumkanta, dumudura, sila ay naglalabas ng mga nakakahawang aerosol na maliit na patak na 0.5 to 5 µm sa diyametro. Ang isang bahin ay maaaring makapaglabas ng 40,000 ng maliit na patak. Ang bawat patak ay maaaring ilipat ang sakit dahil sa ang dosis ng impeksiyon ng tuberkulosis ay napakababa. (Ang isang tao na lumalanghap ng mas kaunti sa 10 bakterya ay maaaring mahawa).
Ang mga taong may pangmatagalan, madalas, o malapitang pakikipag-ugnayan sa mga taong may TB ay nanganganib na mahawaan, na may tinatayang 22% na mahawa. Ang isang taong may aktibo ngunit hindi nagagamot na tuberkulosis ay maaaring makahawa ng 10-15 (o mahigit pa) na ibang tao sa bawat taon. Sa karaniwan, ang mga tao lamang na may aktibong TB ang inililipat ang sakit. Ang mga tao na may nakatagong impeksiyon ay hindi naisip na nakakahawa. Ang bagay na maaaring mangyari ng paglilipat sa isang tao sa isa pa ay nababatay sa mga ilang salik. Kabilang ang mga salik na ito ang bilang ng mga nakakahawang maliliit na patak na inilalabas ng nagdadala ng sakit, ang pagiging mabisa ng bentilasyon sa paligid ng mga tao, ang tagal ng pagkakalantad, ang pagkakadulot ng sakit o virulence ngM. tuberculosis strain, at ang antas ng resistensiya ng hindi nahawaan na tao. Para maiwasan ang lakas ng pagkakahawa tao sa tao, ihiwalay ang mga taong may aktibo ("overt" o lantad) na TB at ilagay sila sa mga paggamot sa kontra-TB na gamot. Pagkalipas ng mga dalawang linggo ng mabisang paggamot, ang mga taong may non-resistant na mga aktibong impeksiyon ay karaniwan hindi nananatiling nakakahawa sa iba. Kung ang isang tao ay nahawaan, karaniwang tatagal ito ng tatlo hanggang apat na linggo bago ang bagong nahawaan na tao ay magkakaroon ng impeksiyon sapat na para mailipat ang sakit sa iba.
Pathogenesis
Ang mga 90% ng mga taong nahawaan ng M. tuberculosis ay may walang palatandaan o sintomas, mga hindi aktibong TB impeksiyon (kung minsan ay tinatawag na LTBI). Ang mga taong ito ay may 10% na pagkakataon sa buong buhay na ang hindi aktibong impeksiyon ay magpapatuloy sa maliwanag, aktibong sakit na tuberkulosis. Para sa mga taong may HIV, ang panganib na sila ay magkakaroon ng aktibong TB ay tumataas sa halos 10% sa isang taon. Kung hindi mabibigyan ng mabisang paggamot, ang dami ng kamatayan para sa kaso ng aktibong TB ay hanggang sa 66%.
Nagsisimula ang impeksiyon sa TB kapag naarrating ng mycobacteria ang pulmonary alveoli, kung saan sila ay namiminsala at dumarami sa loob ng endosomes ng alveolar macrophages. Ang pangunahing lugar ng impeksiyon sa baga, na kilala na "Ghon focus", ay nasa itaas na bahagi ng ibabang lobe, o ang ibabang bahagi ng bandang itaas na lobe. Ang tuberculosis sa mga baga ay maaari ring maganap sa pamamagitan ng impeksiyon mula sa daloy ng dugo, na kilala bilang isangSimon focus. Ang Simon focus na impeksiyon ay karaniwang nakikita sa itaas na bahagi ng baga. Itong nagmumula sa dugo na paglillipat ay maaari ring magkalat ng impeksiyon sa mas malalayong bahagi tulad ng sa mga kulani, bato, ang utak, at mga buto. Naapektuhan ng tuberkulosis ang lahat ng bahagi ng katawan, ngunit sa hindi mga malamang kadahilanan bihira itong maapektuhan ang puso, mga skeletal muscle, lapay, o thyroid.
Ang tuberkulosis ay inuring bilang isa sa mga sakit na pamamaga ng mga granuloma. Ang mga macrophage, T lymphocytes, B lymphocytes, at fibroblast ay ilan sa mga selyula na sama-samang bumubuo ng mga granuloma. Ang mga lymphocytes ang pumapaligid sa mga may impeksiyon na mga macrophage. Ang granuloma ang pumipigil sa pagkalat ng mycobacteria at nagbibigay ng lokal na kapaligiran para sa interaksiyon ng mga selyula para sa sistema ng resistensiya sa sakit. Ang bakterya sa loob ng granuloma ay maaaring maging hindi aktibo, na nagreresulta sa isang natatagong impeksiyong. Ang iba katangian ng mga granuloma ay ang pagkakaroon ng abnormal na kamatayan ng selyula (necrosis) sa gitna ng tubercles. Sa tingin, ang necrosis na ito ay may karakter na malambot, mala-puting keso at tinawag na caseous necrosis.
Diyagnosis
thumb|[[Mycobacterium tuberculosis (may mantsang pula) sa dura]]
Aktibong tuberkulosis
Mahirap na matukoy ang aktibong tuberculosis na batay lamang sa mga palatandaan at sintomas. Mahirap ring matukoy ang sakit sa mga taong immunosuppressed. Gayun pa man, ang mga taong may mga palatandaan ng sakit sa baga o constitutional symptoms na tumatagal sa mahigit sa dalawang linggo ay maaaring may TB. Ang chest X-ray at sari-saring mga pag-culture sa laway at plema para sa acid-fast bacilli ay karaniwang bahagi ng simula ng pagsusuri. Ang Interferon-γ ay naglalabas ng assays (o mga IGRA) at ang tuberculin na mga pagsusuri sa balat ay kapaki-pakinabang sa mahirap na mundo. Ang mga IGRA ay may mga katulad na limitasyon sa mga taong may HIV.
Magkamay
Ang magkamay o magkamayan ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:
Tuberkulosis
Aktibong tuberkulosis
Ang tiyak na pagkakatukoy ng TB ay nagagawa kapag ang “M. tuberculosis” ay natukoy sa isang klinikal na sampol (halimbawa, laway at plema, nana, o ang biopsy tisyu). Gayun pa man, ang mahirap na culture process para sa mabagal na lumaking organismo na maaaring tumagal ng dalawa hanggang anim na linggo para sa culture ng dugo o dura. Kaya ang paggamot ay madalas na nasisimulan bago pa makumpirma ng mga culture.
Ang mga Nucleic acid amplification na pagsusuri at adenosine deaminasena pagsusuti ay mabilis na makatukoy ng TB. Gayun pa man, ang mga pagsusuring ito ay hindi karaniwang inirerekomenda dahil bihira nitong binabago kung paano ginagamot ang isang tao. Ang mga pagsusuri ng dugo para matukoy ang mga antibody ay hindi tiyak o sensitibo, kaya hindi inirerekomenda ang mga ito.
Catherine Ferguson
Si Catherine "Katy" Ferguson (1779 — 11 Hulyo 1854) ay isang Aprikano Amerikanong pilantropo at edukador na nagtatag ng unang paaralan na pang-araw ng Linggo sa Lungsod ng Bagong York.
Tuberkulosis
Pag-iwas
Ang mga pagsisikap para maiwasan at kontrolin ang tuberculosis ay batay sa pagpapabakuna ng mga sanggol at ang pagtukoy at naaangkop na paggamot ng mga aktibong kaso. Ang World Health Organization ( WHO) ay nagtamo ng ilang tagumpay sa pinahusay na plano ng paggamot. May kaunting pagbaba ang nakita sa mga dami ng kaso.
Mga Bakuna
Sa 2011, ang magagamit lamang na bakuna ay ang bacillus Calmette–Guérin (BCG). Ang BCG ay mabisa laban sa pagkahawa ng sakit sa pagkabata, ngunit ito ay nagbibigay ng pabagu-bagong proteksiyon laban sa pagkakahawa ng TB sa baga. Gayon pa man, ito ay malawakang ginagamit na bakuna sa buong mundo, na may mahigit sa 90% ng lahat ng mga bata ang nabakunahan. Gayunpaman, ang resistensiya ay humihina pagkalipas ng mga sampung taon. Ang tuberkulosis ay hindi karaniwan sa karamihan ng lugar sa Canada, United Kingdom, at sa Estados Unidos, kaya ang BCG ay ibinibigay lamang sa mga taong mataas ang panganib. . Ang isang dahilan na hindi gamitin ang bakuna ay ginagawa itong positibong mali ang tuberculin na pagsusuri sa balat na ginagawa ang pagsuri ito na walang silbi upang i-screen ang sakit. Ang mga bagong bakuna ay kasakuluyan ginagawa.
Catherine Ferguson
Bilang tagapagturo
Bagaman hindi marunong bumasa at sumulat, pinangalagaan niya ang mga maralita at pinabayaang mga itim at puting mga kabataan sa kanyang pamayanan. Tuwing Linggo, dinala niya ang mga batang ito sa kanyang tahanan sa Kalye Warren, Bagong York, upang mabigyan sila ng edukasyon sa pananampalataya. Mula sa kanyang bahay, at sa pamamagitan ng panghihikayat ng isang pampook na ministrong si Reb. Dr. John Mitchell Mason ng Asosyadong Repormadong Simbahan,, nailipat ang kanyang Panlinggong Paaralan sa isang pang-ilalim na palapag ng isang simbahan - kung saan mayroong isang silid na pangtalakayan - na nasa Kalye Murray noong mga 1814. Dahil sa kanyang kawalan ng kakayahang bumasa at sumulat, hindi niya naitala ang kanyang mga karanasan sa maagang Amerika, kaya't madalang na mabanggit ng mga manunulat ng kasaysayan, subalit nilarawan siya bilang isang taong tumugon sa mga pangangailangan ng mga dalita sa isang panahon kung kailan talagang hindi pinapansin ang mga mahihirap. Sa kalaunan, naging kilala ang kanyang paaralan bilang Murray Street Sabbath School. Kabilang sa mga itinuturo ni Ferguson ang pagkakabisa ng mga awitin at Banal na Kasulatan. Kabilang sa kanyang mga panauhin sa paaralan sina Isabella Graham at Reberendo Isaac Ferris.
Tuberkulosis
Kalusugan ng Publiko
Idineklara ng World Health Organization ang TB na isang “pandaigdigang emerhensiya sa kalusugan” noong 1993. Noong 2006, binuo ng Stop TB Partnership ang Pandaigdigang Plano para Pigilan ang Tuberkulosis na naglalayon na iligtas ang 14 milyong buhay sa 2015. Ang ilang mga layunin na kanilang itinalaga ay malamang na hindi na makakamit sa 2015, karamihan dahil pagtaas ng HIV na kaugnay sa tuberculosis at ang paglitaw ng maraming tuberkulosis na di tinatablan ng gamot o multiple drug-resistant tuberculosis (MDR-TB). Ang sistema ng pag-uuri ng tuberkulosis na ginawa ng American Thoracic Society ay ginagamit sa mga programa sa kalusugan ng publiko.