Ang_Unggoy_at_ang_Buwaya
Bersyong Zambal
Ito ang teksto ng hindi dalisay na saling Zambal:"Isang maulang araw, nasa tabi ng ilog ang isang unggoy at nagtataka kung paano siya makakatawid sa kabilang ibayo. Dahil malalim ang tubig at hindi siya marunong lumangoy, hindi niya alam kung paano. Naghanap siya ng kahoy o kahit ano mang gamit, ngunit walang makita kundi isang malaking buwaya na bukas ang bibig at handang sumakmal sa kanya. Natakot siya ngunit sinabi niya, 'O Mr. Crocodile! Pakiusap ko, huwag mo akong patayin! Bigyan mo ako ng buhay, at papakainin kita ng mga unggoy na magpapakabusog sa'yo sa iyong buhay.' Sumang-ayon ang buwaya, at sinabi ng unggoy na nasa kabila ng ilog ang lugar. Tinanong ng buwaya kung maghahatid siya, kaya sumakay ang unggoy sa likod nito. Ngunit bago sila makarating sa kabilang ibayo, tumalon ang unggoy at tumakbo papuntang puno, kung saan nandoon ang kanyang kasintahan. Hindi siya maaring mahabol ng buwaya kaya bumalik ito sa ilog at sinabi, 'Darating ang panahon kung kailan magbabayad ka.' Natakot ang buwaya sa sinabi ng unggoy. “Ginoong Unggoy, hindi ko sinasadyang saktan ka,” aniya. “Papakawalan kita kung papayag ka na kainin ko lang ang ilang piraso ng tinapay upang mawala ang aking gutom.” “Kainin mo ang lahat ng gusto mo,” sagot ng unggoy ng may kabaitan. “Libre sila sa iyo.” Walang ibang sinabi ang buwaya kundi pinakawalan ang unggoy at tumakbo sa mga punungkahoy na puno ng sari-saring prutas. Nang maglaho na sa kanyang paningin ang unggoy, mabilis na pumalo sa mga ito ang buwaya. Sa kanyang kagutuman, hindi napansin ng buwaya na ang kanyang kinakain ay hindi mga prutas kundi sari-saring spice. Agad na umakyat ang unggoy sa puno ng kahoy at nagsimulang tumawa sa kalituhan ng kanyang kaibigan. Nagkaroon ng sipon, ubo, at pangangamot ng dila ang buwaya nang tumakbo siya sa ilog upang magpakalamig. Tanging tawa na lamang ang narinig ng unggoy mula sa malayo."Ang isang halimbawa na mas malapit sa bersyong Budista at Tagalog ay nakalap ni Wenceslao Vitug ng Lubao, Pampanga. Ayon sa kanya, ang kuwento ay masyadong karaniwan sa buong probinsya at kilala rin ito sa Visayas. Ito ang teksto ng dalisay na saling Zambal:"Isang buwaya ang lumabas upang hanapin ang atay ng isang unggoy para sa kanyang asawa na nakakulong sa kanilang tahanan. Habang tumatawid ng isang ilog, mayroong isang unggoy na humingi ng sakay sa kanyang likuran. Ang buwaya ay masaya naman na pumayag, ngunit sa gitna ng ilog ay tumawa ng malakas at sinabi sa unggoy na kailangan niya ng atay ng unggoy. Sumagot ang unggoy, 'Bakit hindi mo sinabi sa akin noon pa? Mayroon sa isang puno malapit sa tabing-ilog kung saan tayo nanggaling.' Naniwala ang buwaya sa sinabi ng unggoy at bumalik sa tabi ng ilog. Sa pagbalik ng buwaya, nakatakas ang unggoy at pumalo sa isang puno upang tawanan ang buwaya. Nagpakita ng pagiging patay ang buwaya, ngunit hindi niya napapalusutan ang unggoy. Nagdesisyon ang buwaya na pumunta sa bahay ng unggoy. Sa pangamba na mayroon itong layunin, sinabi ng unggoy nang malakas, 'Kapag wala ang sinuman sa aking bahay, nagbibigay ito ng tugon kapag tinatawag ko ito.' Ang buwaya sa loob ng bahay ay nagpatalo sa kanyang kabobohan at sumagot nang malakas sa tawag ng unggoy, kaya't tumakbo ang unggoy at tawang-tawa."Ang unang nabanggit na bersyiong Zambal na kwento ay naging kontaminado ng kwento ng "Ang Unggoy at Ang Pawikan;" dahil wala itong karakteristikong kaganapan ng puso (o atay) ng unggoy. Gayunman, ito ay naglalaman ng talaan ng pangunahing kabanata ng siklo, sa pag-aangkas ng unggoy sa likod ng unggoy sa pagtawid ng ilog. Ang bersyong Tsino ay pinamagatang ''Romantic Legend of Sâkya Buddha." Sa kwentong ito, ang pangunahing aktror ay ang dragon, hindi ang buwaya.'' Sa anyong Swahili, na ay pamagat na "Steere" ay isang pating ang pangunahing aktor, hindi isang buwaya. Jelly-fish ang mga pangunahing tauhan sa anyong Hapon.