cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Super Mario World
Plot
Matapos mailigtas ang Mushroom Kingdom sa Super Mario Bros. 3, ang mga kapatid na sina Mario at Luigi ay nagpasiyang pumunta sa bakasyon sa isang lugar na tinatawag na Dinosaur Land, isang mundong sinaunang-panahon na nakikipagsapalaran sa mga dinosaur at iba pang mga kaaway. Habang nagpapahinga sa beach, ang Princess Toadstool ay nakuha ng Bowser. Kapag nagising sina Mario at Luigi, sinubukan nilang hanapin siya at, pagkatapos ng oras ng paghahanap, nakatagpo ang isang higanteng itlog sa kagubatan. Bigla itong humadlang at sa labas nito ay nagmula ang isang batang dinosauro na nagngangalang Yoshi, na nagsasabi sa kanila na ang kanyang mga kaibigan na dinosaur ay nabilanggo din sa mga itlog ng masasamang Koopalings. Agad na napagtanto nina Mario at Luigi na dapat itong masamang Haring Bowser Koopa at kanyang Koopalings. Si Mario, Luigi at Yoshi ay naglabas upang mailigtas ang mga kaibigan ng dinosauro ng Toadstool at Yoshi, na naglalakad sa Dinosaur Land para sa Bowser at kanyang Koopalings. Upang matulungan siya, binigyan ni Yoshi si Mario ng kapa habang sinisimulan nila ang kanilang paglalakbay. Patuloy na sinusunod nina Mario at Luigi ang Bowser, tinalo ang Koopalings sa proseso, at i-save ang mga kaibigan ng dinosaur ni Yoshi. Kalaunan ay nakarating sila sa kastilyo ng Bowser, kung saan nilaban nila siya sa isang pangwakas na labanan. Nagpapadala sila ng Bowser na lumilipad sa kalangitan at i-save ang Toadstool, naibalik ang kapayapaan sa Dinosaur Land.
Pamana
Bilang isang laro ng pack-in para sa SNES, ang Super Mario World ay tumulong sa pamamahagi ng console, at naging pinakamahusay na larong nagbebenta ng henerasyon nito. Sinabi ni Shigeru Miyamoto na ang Super Mario World ay ang kanyang paboritong laro ng Mario.
Si Yoshi ay naging isa sa mga pinakamahalagang character sa prangkisa ng Mario, muling lumitaw sa mga huling laro ng Super Mario at sa halos lahat ng mga laro sa Mario at mga spin-off na laro. Yoshi lumilitaw bilang pangunahing puwedeng laruin character sa Super Mario World ' 1995 prequel Super Mario World 2: Yoshi's Island, na kung saan ay nakatulong humantong sa maramihang mga video games na nakatutok sa mga karakter. Isang clone ng Super Mario World, ang Super Mario's Wacky Worlds, ay nasa pag-unlad para sa aparato ng Philips CD-i ng NovaLogic mula 1992 hanggang 1993, ngunit nakansela dahil sa kabiguang komersyal ng console. Sa isang poll na isinagawa noong 2008, si Yoshi ay binoto bilang pangatlong-paboritong character ng video game sa Japan, kasama sina Cloud Strife at Mario na naglalagay ng pangalawa at una.
Ang DIC Entertainment ay gumawa ng isang animated na serye ng parehong pangalan, na binubuo ng labing tatlong yugto, na tumakbo sa NBC mula Setyembre hanggang Disyembre 1991. Sa mga nagdaang taon, ang mga tagahanga ay gumawa ng maraming mga hack ng Super Mario World ROM, lalo na ang Kaizo Mario World, na ginamit para sa maraming mga video ng Let’s Play. Sa katulad na paraan, ang Super Mario World ay isa sa apat na mga laro na ang mga assets ay magagamit sa Super Mario Maker, isang tagalikha ng pasadyang antas na pinakawalan para sa Wii U noong 2015, at ang 2019 na sumunod.
Turania
Ang Turania ay isang komuna (munsipalidad) sa Lalawigan ng Rieti sa rehiyon ng Lazio ng gitnang Italya, na matatagpuan mga 50 km hilagang-silangan ng Roma at mga 30 km timog-silangan ng Rieti.
Ang Turania ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Carsoli, Collalto Sabino, Collegiove, Pozzaglia Sabina, at Vivaro Romano.
The Fame
Ang The Fame ay ang unang album ng Amerikanang mang-aawit na si Lady Gaga. Ito ay inilabas noong Agosto 19, 2008 ng Interscope Records.
Orihinal na Standard edition
Ito ang bersyon noong 2008 na inilabas sa Canada, Mehiko, sa ilang bansa sa Europa, Australia, at New Zealand.
Binagong Edisyon
Ang edisyon na ito ay kinapapalooban ng 3 live na tracks mula sa The Cherrytree Sessions
Jeyrick Sigmaton
Si Jeyrick Sigmaton o mas kilala bilang si Carrot Man (ay ipinanganak noong Pebrero 15, 1994 sa Barlig, Lalawigang Bulubundukin) ay isang aktor, modelo at YouTube celebrity sensation na nagviral noong ika buwan nang Pebrero 2016 na nadiskubre ng team ng Kapuso Mo, Jessica Soho.
Personal na buhay
Tubong igorot na taga Mountain Province si Jeyrick at ang hanap buhay pa lamang niya bago siya madiskubre sa Kapuso Mo, Jesica Soho ay ang pagbubuhat ng mga basket ng mga karot para maihatid sa mga truck, kaya't ito ang nabansagan sa kanya bilang carrot man na nakuhaan siya nang mga letrato at bidyo nang mga nasa dalawang babae na inimbitahan rin sa himpilan nang GMA Network sa Unang Hirit. At nang siya'y tanungin kung sinong celebrity ang gusto niyang makita ay ang bagong host na kapuso na si Willie Revillame na nagpapasaya sa Wowowin.
Khufu
Ang Khufu at orihinal na Khnum-Khufu ang pangalan sa kapanganakan ng paraon na namuno sa Ikaapat na dinastiya ng Ehipto noong Lumang Kaharian ng Ehipto noong mga 2580 BCE. Siya ay kilala rin sa kanyang helenisadong pangalan na Khêops o Cheops nina Diodor at Herodotus at hindi mahusay na kilala sa ilalim ng isa pang helenisadong pangalan na Súphis ni Manetho. Ang isang bihirang bersiyon ng pangalan ni Khufu na ginamit ni Josephus ay Sofe. Si Khufu ang ikalawang paraon ng Ikaapat na dinastiya. Siya ay humalili sa trono kanyang posibleng amang si paraon Sneferu. Siya ay pangakalahatang tinatanggap ng mga Ehiptologo na nagtayo ng Dakilang Pyramid ng Giza na isa sa Pitong mga Hiwaga ng Sinaunang Mundo. Gayunpaman, ang maraming ibang mga aspeto ng kanyang pamumuno ay nadokumento ng hindi mahusay. Ang tanging kumpletong portrait ni Khufu ang tatlong pulgadang mataas na pigurang ivory na natagpuan sa gibang templo ng kalaunang panahon sa Abydos, Ehipto noong 1903. Ang ibang mga relief at estatwa ay natagpuan sa mga pragmento at ang maraming mga gusali ni Khufu ay nawala. Ang lahat ng alam tungkol sa kanya ay nagmumula sa mga inskripsiyon sa kanyang nekropolis sa Giza at mga kalaunang dokumento. Halimbawa, si Khufu ang pangunahing aktor ng sikat na Papyrus Westcar mula sa Ikalabingtatlong dinastiya ng Ehipto. Ang karamihan ng mga dokumento na nagbabanggit kay Khufu ay isinulat ng mga sinaunang historyan na Ehipsiyo at Griyego noong mga 300 BCE. Ang obit ni Khufu ay itinatanghal sa magkasalungat na paraan. Samantalang siya ay nagtamas ng isang tumagal na pag-iingat na pamanang kultural sa panahon ng Lumang Kaharian ng Ehipto at Bagong Kaharian ng Ehipto, ang mga historyan na sina Manetho, Diodorus at Herodus ay nagpasa ng isang napaka negatibong at kritikal na paglalarawan sa katangian ni Khufu.
Umika Kawashima
Si Umika Kawashima (川島 海荷) ay isang artista, idolo, mang-aawit at artistang nagboboses mula sa bansang Hapon. Siya ay dating kasapi ng babaeng pangkat na 9nine. Ang kanyang solo single na "Maji de Koi Suru 5 Byō Mae/Ichigo Iro no Kimochi" sa soundtrack ng Watashi no Yasashikunai Senpai ay umabot sa #46 sa tsart ng Oricon. Lumabas siya sa iba't ibang palabas sa pelikula at telebisyon bilang artista.
Mga sanggunian
Kaurian:Mga artista mula sa Hapon Kaurian:Mga mang-aawit mula sa Hapon
Labindalawang ubas
thumb|Ang [[Puerta del Sol, Madrid. Nasa itaas ng tore ang isang orasan.]] Ang labindalawang ubas (Kastila: Las doce uvas de la suerte o "ang labindalawang ubas ng kapalaran") ay isa sa mga tradisyon ng mga Kastila. Sa Disyembre ng taon ng pagdiriwang, mayroong mga taga-gawa ng alak. Ginawa nila and tradisyon na ito para makabenta ng mas maraming ubas.
Ang Kuwento ni Genji
Ang Ang Kuwento ni Genji (Hapones: 源氏物語, Genji Monogatari; Ingles: The Tale of Genji), ay isang ika-11 daantaong aklat na isinulat ng Haponesang si Murasaki Shikibu. Minsang sinasabing ito ang pinakaunang nobelang naisulat, subalit kung hindi man, isa ito sa mga itinuturing na mahahalaga. Isinulat ito sa panahong pangkaraniwang sa mga kababaihang Haponesa nasa korte ng Emperador ng Hapon ang magsulat ng mga talaarawan, isang bagay na mayroon si Murasaki bago niya isinulat ang nobelang ito noong mga taong 1010. Naging tanyag ang kuwentong ito sa loob ng maraming daantaon.
Labindalawang ubas
Ang ginagawa sa tradisyon na ito ay kumain ng isang piraso ng ubas bawat tunog ng kampana. Ang sabi ng tradisyon na ito ay magkakaroon ng kasaganaan ang tagakain. Sa panlabindalawang tunog ng kampana dapat ubos na ang labing dalawang ubas, pero minsan lang ito mangyari dahil mahirap ito.
Ang Kuwento ni Genji
Buod
Tungkol ang Kuwento ni Genji sa buhay at mga pag-ibig ng prinsipeng si Genji. Nagmahal siya ng ilang mga babae na nagkaroon ng sari't saring reaksiyon sa kaniya.
Labindalawang ubas
Ang labindalawang ubas na ito ay may kaugnayan sa orasan ng tore ng Puerto del Sol. Dito nagsimula and tradisyon at dito rin ang pagbibigkas ng bagong taon.
Ang tradisyon na ito ay makikita sa maraming lugar na may relasyon sa Espanya katulad ng Mehiko, mga pamayanang Hispaniko sa Estados Unidos at ibang mga bansang katulad sa Lating Amerika hanggang Pilipinas.
Aradeo
Ang Aradeo (Taraddèu o Aratèu; Ταραḍḍαίο; Ἀραταῖον) ay isang bayan at komuna sa lalawigan ng Lecce, Apulia; sa timog-silangang Italya.
Colosimi
Ang Colosimi (Calabres: Culuasìmi) ay isang bayan at komuna sa lalawigan ng Cosenza sa rehiyon ng Calabria sa katimugang Italya. Si Gangster James Colosimo ay isinilang dito noong 1878.
Kasaysayan
Ang rehiyon ay ipinakita bilang isang hanay ng labing-isang maliit na mga nayon, kabilang ang kabesera, na itinatag noong ika-17 siglo. Ang etimolohiya ay nauugnay sa apelyidong Colosimo, na laganap sa lugar. Ang Colosimi ay potensiyal na Griyego na nagmula, nabuo mula sa mga salitang 'colosi' (mas wastong binabaybay bilang 'colossi' at pagiging maramihan ng "colossus") at 'mi' (nangangahulugang 'ako'). Pinaniniwalaan na hanggang sa unang mga dekada ng ika-7 siglo, ang Colosimi ay tinirhan lamang tuwing tag-init at ang mga unang permanenteng naninirahan ay nagdusa ng mga sakuna noong ika-17 siglo, tulad ng mga gutom at lindol. Isang malaking lindol ang nangyari noong 27 Marso 1638.
Maria Auma
Si Maria Auma Horne (ipinanganak na Maria Auma Emma Ojok, Hunyo 11, 1990) ay isang aktibista sa klima sa Uganda at negosyante. Siya ang co-founder ng Better Living Initiatives Global ( BLI Global ) na may layon na mapabuti ang pangangalaga sa kalikasan at pag-access sa kalusugan at edukasyon sa pamamagitan ng pagbuo ng kakayahan. Sa pamamagitan ng BLI Global nakipagtulungan siya sa buong Africa at Asia sa mga proyekto sa kapaligiran kasama na ang proyekto na Save our Dolphins kasama ang IUCN Bangladesh sa 2019. Siya rin ay isang taga-ambag sa Africa Business Communities and has started three funds at nagsimula ng tatlong pondo upang madagdagan ang mga daloy ng pananalapi sa impact investing.
Edukasyon
Nagtapos si Auma ng bachelor's degree sa Mass Communication mula sa Makerere University.
Rock
Ang rock ay maaaring tumukoy sa:
Batam
Ang Batam ay ang pinakamalaking lungsod sa Kapuluan ng Riau at pangatlong pinakamalaking lungsod sa Sumatra kasunod ng Medan at Palembang.
Rock
Mga tao
Sa huling pangalan:
Maria Auma
Data4WASH
Noong Setyembre 27, 2020, sa pagdiriwang ng linggo ng tubig sa buong mundo, sinimulan ni Auma ang paglulunsad ng platform ng data4WASH sa pakikipagsosyo sa Media for Community Change Initiative, WaterAid Nigeria at University of Ibadan. Ang teknolohiya ay itinayo sa mga lokasyon ng kumpol mula sa mga mahihirap na pamayanan na nangangailangan ng pinabuting mga pasilidad ng tubig at kalinisan habang nangangalap ng pananalapi upang mamuhunan sa paglutas ng problema sa malinis na kahirapan sa tubig. T Ang proyekto ay isang inisyatiba ng parehong BLI Global at Media para sa Pagbabago ng Komunidad.
Batam
Ang kinasasakupan ng pangangasiwa ng lungsod ng Batam ay sumasaklaw sa ilang mga pulo: ang Pulo ng Batam ay ang pusod urbano at sonang industriyal. Kapwang nakakonekta ang mga Pulo ng Galang at Rempang sa Pulo ng Batam sa pamamagitan ng mga maiksing tulay, kolektibong tinatawag ang tatlong mga pulo na ito bilang Barelang.
Rock
Mga tao
Sa unang pangalan:
Batam
Ang Batam ay isang lungsod na may estratehikong kinaroroonan. Bilang karagdagan sa mga pandaigdigang daanan ng pamamahagi, may maigsing layo ang lungsod sa Singapore at Malaysia. Isa ang Batam sa mga lungsod sa bansa na may mabilis na paglago ng populasyon. Noong itinatag ito sa unang bahagi ng dekada-1970 isa pa lamang itong bayan na may halos 6,000 katao. Sa loob lamang ng 40 taon lumago nang 158 beses ang populasyon ng Batam.
Teorya ng komputasyonal na komplehidad
Ang teoriya ng komputasyonal na kompleksidad (Ingles: Computational complexity theory) ang sangay ng teoriya ng komputasyon teoretikal na agham pangkompyuter at matematika na pumopokus sa pag-uuri ng mga komputasyonal na proiblema ayon sa kanilang likas na kahirapan at inuugnay ang mga klaseng ito sa bawat isa. Sa kontekstong ito, ang komputasyonal na problema ay nauunawaang isang gawain na sa prinsipyo na bukas na malulutas ng isang kompyuter (na simpleng ang problema ay maaaring isaad ng isang pangkat ng mga instruksiyong matematikal). Sa inpormal na paglalarawan, ang isang komputasyonal na problema ay binubo ng mga instansiya ng problema at mga solusyon sa mga problemang instansiyang ito. Halimbawa, ang pagsubok ng primalidad ang problema ng pagtukoy kung ang isang bilang ay bilang na prima (prime number) o hindi. Ang mga instansiya ng problemang ito ang mga likas na bilang at ang solusyon sa isang istansiya ay oo o hindi batay sa kung ang isang bilang ay bilang na prima (prime number) o hindi.
Batam
Mapupuntahan ang lungsod gamit ang himpapawid at dagat. Ang Paliparang Pandaigdig ng Hang Nadim ay ang pangunahing paliparan ng pulo, at mayroon itong pinakamahabang runway sa lahat ng mga paliparan sa Indonesia. Ito ay ang pinakamalaking paliparan sa rehiyon ng Sumatra mula 1995 hanggang 2012, na may kakayahan ng anim na milyong pasahero kada taon, at ito na ngayon ang pangalawang pinakamalaking paliparan sa Sumatra kasunod ng Paliparang Pandaigdig ng Kuala Namu in Medan na may kakayahan ng walong milyong pasahero. May 4 na pares ng mga jetbridge at 2 mga isahang jetbridge. Pusod ang Paliparang Pandaigdig ng Hang Nadim para sa Lion Air, Batik Air, Citilink, at Malindo Air. Ang BP Batam, na nagpapatakbo ng Paliparang Pandaigdig ng Hang Nadim, ay magtatayo ng isang bagong terminal na may kakayahan ng 8 milyong pasahero kada taon para sa bawat terminal (sa kabuuan 16 milyong pasahero kada taon para sa dalawang mga terminal) sa huling bahagi ng taong 2016. Nilalayon ng BP Batam na magtayo ng walong pares ng mga jetbridge sa bagong terminal. Kabilang sa mga panloob na paroroonan ay Pekanbaru, Palembang, Medan, Jakarta, Padang, Surabaya, Bandung, Bandar Lampung, Balikpapan, Yogyakarta, Makassar, at marami pang iba. Sa kasalukuyan, ang mga pandaigdigang lipad ay sa Kuala Lumpur, Malaysia (na pinapatakbo ng Malindo Air).
Rock
Mga tao
Sa palayaw:
Maria Auma
Mga Publikasyon
Noong 2020, nailathala at isinulat ni Auma ang mga libro tungkol sa aksyon sa klima at ang kanyang pag-unawa sa rasismo sa kalagayan ng black lives matter. Ang James The Steward ay isang kwentong pambata na kinuha mula sa tunay na na buhay sa Uganda na kasama ni Herbert Murungi mula sa Rural Environment Sustainability Initiative (RESI-Uganda). Sina James at Sarah ay mayroong pagninilay at nagsisimulang maging Stewards of Change. Ang A Dream ay binigyang inspirasyon din ng isang totoong kwento at nakakakuha ng damdamin ng pagkawala ng pag-ibig at muling pagkakatagpo nito. Ang Love Games ay ang kauna-unahang libro mula sa Seeing Grey Chronicles na nagsasalaysay sa paglalakbay ni Belinda sa lahi, mga relasyon at buhay ng isang tinedyer sa Amerika.
Batam
Ang lokal na mga pantalang terminal ng ferry ay nag-uugnay sa kalapit na Singapore at Bintan, at nagbibigay ng mga ruta patungong Johor Bahru (Malaysia). Ang limang mga terminal ng ferry ay nasa pulo: Harbourbay, Nongsapura Ferry Terminal, Sekupang, Waterfront City, at Pandaigdigang Terminal ng Ferry ng Batam Centre.
Rock
Mga tao
Sa kathang-isip na tauhan:
Jim Parsons
Si James Joseph "Jim" Parsons (ipinanganak 24 Marso 1973) ay isang Amerikanong artistang lalaki sa telebisyon at pelikula. Siya ay kilala para sa kanyang pagganap bilang Sheldon Cooper sa isang CBS sitcom na pinamagatang The Big Bang Theory, ang kanyang pagganap dito ang itinuturing na dahilan para sa tagumpay ng programa. Siya din ay nakatanggap ng ilang mga parangal para sa kanyang pagganap, kabilang ang Television Critics Association award, isa sa pinakamataas na tagumpay sa larangan katatawanan sa telebisyon,sa kanyang mga napanalunan, ang National Association of Broadcasters Television Chairman's Award para sa kanyang pambihirang tagumpay sa disiplina ng pagarte, dalawang magkakasunod na Emmy para sa Outstanding Lead Actor in a Comedy Series, at ang Golden Globe Award para sa Best Actor in a Television Series Musical or Comedy.
Kasaysayan
Si Parsons ay ipinanganak sa Houston, Texas, ang mas nakakatanda ng dalawa pang bata. Pagkatapos ng kanyang pagganap sa isang produksiyong pampaaralan na napamagatang The Elephant's Child sa edad na anim, si Parsons ay natukoy nang magiging isang artista. Ang mga batang Parsons ay mabigat na naimpluwensiyahan ng mga sitcoms, tulad ng Three's Company, Family Ties, at The Cosby Show. Sa Klein Oak High School na nasa Spring, Texas, siya nagaral at dun niya masasabing unang nakaramdaman sa tawag ng damdamin na siya talaga ay pinanganak upang maging artista, ayon nga sa kanya "I fully connected with the role I was playing and started to truly understand what it meant to be honest on stage". Pagkatapos ng kanyang pagtatapos mula sa mataas na paaralan, si Parsons ay nakatanggap ng isang undergraduate degree mula sa University of Houston. Marami siyang oras nung mga panahon na ito kaya't nakaganap siya sa 17 na produksiyon sa loob lamang ng 3 taon. Siya din ay isa sa mga tagabuo ng Infernal Bridegroom Productions. Si Parsons ay pumasok ng graduate school sa University of San Diego noong 1999. Siya ay isa sa pitong mga estudyante na natanggap dun sa pangdalawang taon lamang na espesyal na kurso sa pag-arte. Ayon nga sa isang direktor ng programa na si Rick Seer, "Jim is a very specific personality. He's thoroughly original, which is one reason he's been so successful. But we worried, ‘Does that adapt itself to classical theater, does that adapt itself to the kind of training that we're doing?' But we decided that he was so talented that we would give him a try and see how it worked out". Masayang nakatapos ng pagaaral si Parsons, at ayon pa nga sa isang panayam sa kanya, siya nga daw ay nagbabalak pang kumuha ng isang doctorate degree sa pag-arte kung posible, ayon pa kay Parsons "school was so safe!...you frequently would surprise yourself by what you were capable of, and you were not surprised by some things." Si Parsons ay gumraduate noong 2001 at pagkatapos nun ay lumipad na patungong New York.
Karera sa Pagaartista
Pagdating ni Parsons na New York, una siyang nagtrabaho sa isang Broadway productions at doon nakakuha ng madaming papel sa telebisyon. Sa isang natalakay na 2003 Quiznos patalastas (commercial), si Parsons ay gumanap bilang isang tao na pinalaki ng mga lobo. Siya din ay nagkaroon ng mga menor na papel sa mga palabas na Judging Amy ,at Ed. Maliban pa dito'y madami ding naging papel si Parsons sa mga pelikula tulad ng Garden State, at School for Scoundrels.
Ikinukumpara ni Television critic Andrew Dansby ang abilidad ni Parsons sa komedya kay Buster Keaton, isang sikat na silent film stars. Ipinagpupugay ni Lorre ang instincts ni Parsons, sabi nga niya "You can't teach that great sense of control over every part of his body, the way he walks, holds his hands, cocks his head, the facial tics". Ayon naman kay Reviewer Lewis Beale si Parsons naman daw ay "so spot-on", kumbaga ay lumalabas na si Jim Parsons ay unti-unting nagiging si Sheldon Cooper na talaga. Sabi nga ni Parsons "more effort than I ever thought a sitcom would take. And that's really the fun of it."
Noong 2009 Agosto, napanalunan ni Parsons ang the Television Critics Association award for individual achievement sa komedya, ilan sa mga natalo niya dito ay sina Alec Baldwin, Tina Fey, Steve Carrell, and Neil Patrick Harris. Siya din ay nanomina para sa napakaprestihiyosong Emmy awards noong 2009 at 2010, kung saan nanalo siya noong 2010 bilang Outstanding Lead Actor in a Comedy Series. Noong 2010 naman ng Setyembre, si Parsons at ang iba pa niyang costars na sina Johnny Galecki and Kaley Cuoco ay pumirma ng bagong kontrata, kung saan sila ay bibigyan ng siguradong $200,000 kada episode para sa ikaapat na season ng The Big Bang Theory. Silang tatlo din ay pinangakuang bibigyan ng parte sa kikitaan nung mismong palabas mula sa mga sponsor at iba pa. Sa 2011 naman ng Enero ay napanalunan ni Parsons ang Golden Globe award for Best Actor in a Television Series – Comedy.
Ngayong 2011 naman ay lumabas si Parsons kasama sina Jack Black, Owen Wilson, Steve Martin, and Rashida Jones sa isang pelikulang komedya na may pamagat na The Big Year, na siyang binukas sa takilya noong 18-Oktubre. Siya din ang nagbigay boses kay Walter, ang pinakabagong Muppet na pinakilala sa pelikulang The Muppets.
Dipaculao
Ang Bayan ng Dipaculao ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Aurora, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Mga Barangay
Ang bayan ng Dipaculao ay nahahati sa 25 mga barangay.
Himagsikang Pilipino
Ang Himagsikang Pilipino o Himagsikan ng 1896 (1896—1898) ay isang labanan sa pagitan ng Imperyong Kastila at ng Katipunan.
Prologo
Nang magsimula ang Himagsikan, mahigit 300 taon nang pinamumunuan ng mga Kastila ang Pilipinas. Noong panahong iyon, nasa kamay ng mga nangangasiwa sa Intramuros at sa mga prayle ang kapangyarihan sa kolonya, kahit sa katotohanan, sa prayle lang talaga ang kapangyarihan noon, dahil sa hawak nila sa mga karaniwang tao. Pinahirapan ng mga Kastila ang mga katutubo (o sa termino ng mga Kastila, indio) sa pamamagitan ng sobrang pagpapabubuwis at sapilitang pagpapagawa (polo). Dahil dito, ilang pag-aalsa na ang naganap sa Pilipinas sa mahigit 4 na siglo, lahat di nagtagumpay. Ito'y salamat sa patakaran ng mga Kastila ng divide et impera-hatiin at sakupin. Halimbawa, magpapadala ang mga Kastila ng mga sundalo mula sa mga lalawigang Tagalog para supilin ang isang pag-aalsa sa Ilocos, at isang pag-aalsa sa Kabisayaan ang pinigil ng mga sundalo mula Pampanga. Ito ang nagpatindi ng hidwaan sa pagitan ng mga Pilipino, hindi magkakaisa hanggang sa ika-19 na siglo.
Sanhi
Kung ano ba ang nagpalunsad sa Himagsikan ay mai-uugat sa mga panlabas at panloob na mga sanhi. Ang panlabas na sanhi ay ang pagbukas ng Pilipinas sa pandaigdigang kalakalan, dala ng pagbukas sa Kanal ng Suez noong 1869. Bukod sa mga produkto galing sa ibayong dagat, mga kaisipan tulad ng kalayaan at kasarinlan dulot nang Himagsikang Amerikano at Himagsikang Pranses ay dumaan sa Suez at papunta sa Pilipinas-bagay na di lubos na nagustuhan ni ng mga nangangasiwa kulunyal o ng praylokrasya. Ang mga taong binago ng mga kaisipang ito ay siya ring nakinabang sa mapagkakakitaang kalakalang ito-ang mga ilustrado. Pinadala ng mga ilustrado ang kanilang mga anak sa mga pamantasan sa Europa, kung saan sinimulan ng marami sa kanila (sina Rizal,Lopez-Jaena, atbp) ang nagtatag ng Kilusang Propaganda.
Ang panloob na sanhi ay ang walang-katarungang pagbitay sa GOMBURZA. Isang paring Pilipino, si (Padre Pedro Pelaez) ang nagpasimuno ng isang kilusang sikularisasyon noong kalagitnaan ng ika-19 na siglo. Layon ng kilusang ito na ibigay sa mga paring katutubo ang mga parokya na hawak pa noon ng mga Kastilang pari. Pagkatapos na mamatay si Pelaez sa isang lindol, tinuloy ng tatlong pari-sina Padre Mariano Gomez, Padre Jose Burgos at Padre Jacinto Zamora. Nagustuhan ng mga prayle ang bagay na ito at sila'y naghanap ng pwedeng maibintang sa tatlong pari. Natupad ito nang isang rebelyon ng mga sundalo sa moog sa Kabite ang madaling nasupil. Agad na isinisi ng mga prayle ang rebelyon (na pinamunuan ng isang nagngangalang Sarhento LaMadrid) kina Padre Gomez, Padre Burgos, at Padre Zamora (pagbawas sa suweldo ng mga sundalo ang sanhi ng rebelyon). Sa kabila ng kakulangan ng patunay na nagdidiin sa kanila sa rebelyon, hinatulan ang tatlo-kinilala pagkatapos bilang Gomburza-na garotihin noong 17 Pebrero 1872. Hindi pinayagan ng arsobispo ng Maynila (na naniniwala sa kawalang-kasalanan ng tatlo) na sila'y alisan ng sutana. Sa halip, inutos nito ang pagpapatunog ng mga kampana bilang tanda ng pagdadalamhati.
Ang Kilusang Propaganda
Itinatag ng mga ilang mag-aaral sa europa ang kilusang propaganda, gulat sa kaibahan ng Espanya sa kanyang kolonya sa Timog-Silangang Asya. Layon ng kilusang ito,na pinamunuan nina Jose Rizal, Marcelo del Pilar, Graciano Lopez-Jaena, tulad ng sekularisasyon at gawing lalawigan ng Espanya ang Pilipinas. Ginamit nila ang paraan ng pagsusulat upang maipahayag ang reklamo nila. Isinulat ni Gregorio Sanciangco ang El Progreso de Filipinas na tungkol sa mga patakaran ng mga kastila na di-makatarungan tungkol din ito sa economical state ng Pilipinas noong panahong iyon. Isa sa mga patakarang ito ay ang pagpataw ng mga Kastila ng mataas na buwis sa mga Tsino, Mestisong Tsino at Pilipino. Hindi na pinagbabayad ng buwis ang mga Kastila at Mestisong Kastila. Isinulat naman ni Pedro Paterno ang Ninay. Isang nobelang nagsasaad tungkol sa diwang makabansa. Noli Me Tangere at El Filibusterismo naman ang sinulat ni Rizal na tungkol sa masamang pamamalakad ng mga Kastila ng bansa. Ito ay nagdulot ng pagmamahal ng mga tao sa bansa. Sa pamamagitan ng tuwing gabihang pahayagan na La Solidaridad, pati na rin sa mga akda ng ilan sa mga kasapi nito, naipahayag nila ang kanilang mga saloobin tungkol sa kung ano ba dapat ang baguhin sa Pilipinas.
Sa kabila ng lahat ng ito, sa huli, nabigo ang Kilusang Propaganda na tuparin ang nakaatas na layon nito. Nahati ang kilusan sa isang maka-del Pilar na paksiyon at isang maka-Rizal na paksiyon, bagay na naging dahilan ni Rizal para iwanan ang Espanya-at Europa. Ang napakalungkot at napakamasalimuot na pagkamatay nina Lopez-Jaena at del Pilar ang huling dagok sa kilusan. Sa halip, ang nasimulan ng Kilusang Katipunan ang nagbigay-inspirasyon sa dalawang kilusang sumunod nito.
La Liga Filipina
Pagkatapos ang pagbalik ni Rizal sa "[Pilipinas]" noong 1892, itinatag niya ang La Liga Filipina. ito ay isang samahang pilipino noong taong ding yaon. Layunin ng kilusang ito, na kinabibilangan ng mga tulad nina Andres Bonifacio at Apolinario Mabini, na ituloy ang programa ni Rizal na panloob na reporma sa Pilipinas. Hindi nagustuhan ng mga Kastila ang pagtatag sa kilusang ito (ito'y marahil sa isa sa mga nakasaad sa kasulatan ng Liga), na naghihikayat ng "pagtatanggol laban s isang batang paslit na pinatay na wala lang at noong Hulyo 7 ay dinakip si Rizal at itinapon sa Dapitan sa lalawigan ng Zamboanga.
Djedefre
Si Djedefre (na kilala rin bilang Djedefra at Radjedef) ang paraon ng Ikaapat na dinastiya ng Ehipto noong Lumang Kaharian ng Ehipto. Siya ay mahusay na kilala sa kanyang helenisadong pangalan na Ratoises ni Manetho. Siya ang anak at agarang kahalili sa trono ni Khufu. Ang kanyang ina ay hindi matiyak. Siya ang hari na nagpakilala ng pamagat ng hari na Sa-Rê (na nangangahulugang “Anak ni Ra”) at ang una na nagugnay ng kanyang pangalang cartouche sa diyos-araw na si Ra.
Himagsikang Pilipino
La Liga Filipina
Nahati ang samahan pagkatapos ng pangyayaring ito. Ang makagitnang pangkat ay binuo muli ang sarili nito na Cuerpo de Compromisarios (Samahan ng mga Kumprumisaryo) na may layuning magbigay ng pera sa La Solidaridad. Ang radikal na pangkat, sa pamumuno ni Bonifacio, ay naging Katipunan.
Noong gabi ng 7 Hulyo 1892, itinatag nina Andres Bonifacio, kasama ang mga dating kasapi ng La Liga Filipina na sina Ladislao Diwa, Deodato Arellano, Teodoro Plata, at Valentin Diaz ang Kataastaasang Kagalang-galang Katipunan ng mga Anak ng Bayan sa isang bahay sa Calle Azcarraga (ngayo'y Abenida Claro M. Recto). (Sa kabila ng nilalaman ng karamihan, si Bonifacio ang ikatlong Pangulo).
sila ng mga pondo at sandata, sa abot ng kanilang makakaya. Humingi rin sila ng tulong sa isang barkong pandigma ng Hapon na nakadaong sa Maynila na ang kasabay ang lahat ng puwersa ng Imperyong Hapones na tumuloy agad ng puwersang panghimagsik ng mga Pilipino at mga taguyod para sa mga Katipunan para sa huling makikipaglaban sa mga sundalong Kastila - at nabigo.
Ameno
Ang  ay isang comune sa lalawigan ng Novara sa bansang Italya.
Ugnay Panlabas
Kaurian:Mga Communi ng Novara Kaurian:Piemonte
Himagsikang Pilipino
La Liga Filipina
Para maikalat ang kanilang panawagan ng isang mapagpalayang himagsikan, inilimbag ng Katipunan, sa tulong ng isang palimbagan na binili ng dalawang katipunero na sina Candido Iban at Franciso del Castillo (na parehong nagtatag ng Katipunan sa Kabisayaan), ang pahayagang Kalayaan. Para di malaman ng mga Kastila ang kinaroroonan ng palimbagan nito, ipinahayag nito si Marcelo H. del Pilar bilang "editor" nito at sa Yokohama bilang lugar ng limbagan nito. Dalawang beses lang inilimbag ang pahayagang ito; inilimbag na palihim ang ikalawang edisyon sa limbagan ng Diario de Manila.
Hindi nagtagal at rumami ang mga kasapi ng Katipunan. Mula sa unang lukasyon nito sa Tondo, nagtatag ang Katipunan ng mga sanggunian nito sa mga bayan ng San Juan del Monte, Pasig, San Felipe Neri, Pateros, Marikina, Kalookan, Malabon, at di kalauna'y sa ilang mga bayan sa mga lalawigan sa Kabisayaan. Nagkaroon din ng sangay pangkababaihan ang Katipunan; umanib ang kauna-unahang babaeng kasapi nito noong taong 1893. Sa kabuuan mula sa mahigit na 300, lumaki ang Katipunan sa mahigit 30,000 na mga katipunero.
Momoko Kōchi
Si Momoko Kouchi (河内 桃子) (7 Marso 1932 – 5 Nobyembre 1998), ipinanganak na Momoko Ookouchi (大河内 桃子) ay isang artista sa bansang Hapon.
Lucas (paglilinaw)
Ang Lucas o Lukas ay maaaring tumukoy sa:
Momoko Kōchi
Kawing Panlabas
Kaurian:Mga artista mula sa Hapon
Arnesano
Ang Arnesano (Salentino: Arnisanu) ay isang bayan at komuna sa lalawigan ng Italya ng Lecce sa rehiyon ng Apulia ng timog-silangan ng Italya.
Teoretikal na agham pangkompyuter
Ang Teoretikal na agham pangkompyuter (Ingles: Theoretical computer science o TCS) ang dibisyon o pangilalim-na-hany ng pangkalahatang agham pangkompyuter at matematika na pumopokus sa mas abstrakto o matematikal na mga aspeto ng pagkukwenta(computing). Ang mga dibisyon at pagilalim na hanay na mga ito ay kinabibilangan ng analisis ng mga algoritmo at mga pormal na semantiko ng mga wikang pamprograma. Sa teknikal na paglalarawan, mayroong mga daan daang mga dibisyon at pangilalim na hanay bukod pa sa dalawang ito.
Santa Maria, Uta
thumb|250x250px| Patsada ng simbahan. thumb|250x250px| Ang loob ng simbahan. Ang Santa Maria ay isang simbahang medyebal sa komuna ng Uta, Cerdeña, Italya.
Ang eksaktong petsa ng pagtatayo ay hindi alam, bagaman sa pangkalahatan ay iniugnay sa kalagitnaan ng ika-12 siglo ng mga monghe mula sa Abadia ng San Victor sa Marsella, marahil sa mga pagkasira ng isang dati nang estruktura. Ito ay isang halimbawa ng impluwensiyang ng estilong Provenzal at Toscana na Romaniko sa lokal na arkitekturang medieval (noong panahong ang lugar ay nasa ilalim ng pamamahala ng Republika ng Pisa).
Talamak na nakakahawang sakit sa baga
Ang talamak na nakakahawang sakit sa baga o chronic obstructive pulmonary disease (COPD), bukod sa iba pa, ay isang uri ng sakit na may pagbara sa baga na inilalarawan ng hindi gumagaling na mahinang pagdaloy ng hangin. Karaniwan itong lumalala sa katagalan. Kasama sa mga pangunahing sintomas ang kapos na hininga, ubo, at paglikha ng plema. Karamihan sa mga taong may hindi gumagaling na bronchitis ay mayroong COPD.
Ang paninigarilyo ng tabako ay ang pinaka-karaniwang sanhi ng COPD, kasama ang iba pang bilang ng mga dahilan tulad ng polusyon sa hangin at henetiko na may maliit na ginagampanang tungkulin. Sa mga mahirap na bansa, ang isa sa mga karaniwang pinagmumulan ng polusyon sa hangin ay mula sa pagluluto at apoy na pampainit na hindi maganda ang pasingawan. Ang matagalang pagkakalantad sa mga irritant na ito ay nagdudulot ng tugon na pamamaga sa mga baga na nagreresulta sa pagkipot ng mga maliit na daanan ng hangin at pagkasira ng tisyu ng baga na kilala bilang emphysema. Ang pagkilala sa sakit ay batay sa mahinang daloy ng hangin na sinusukat ng mga pagsusuri sa paggana ng baga. Ang kaibahan sa hika, ang pagbawas sa daloy ng hangin ay hindi Malaki ang binubuti sa pamamagitan ng pagbibigay ng gamot.
Maaaring maiwasan ang COPD sa pamamagitan sa pagbawas sa pagkakalantad sa mga kilalang sanhi. Kasama dito ang mga pagsusumikap para bawasan ang dalas ng paninigarilyo at para pahusayin ang kalidad ng hangin sa loob at sa labas. Kasama sa mga paggamot ng COPD ang: paghinto ng paninigarilyo, mga bakuna, rehabilitasyon, at ang madalas na nalalanghap ng mga bronchodilator at mga steroid. Maaaring magbenepisyo ang ilang mga tao mula sa pangmatagalang oxygen therapy o pag-transplant ng baga. Sa mga mayroong panahon ng malubhang paglala, nadagdagang paggamit ng mga gamot at mga pagkakaospital ay maaaaring kailanganin.
Sa buong mundo, naaapektuhan ng COPD ang 329 milyong tao o halos 5% ng populasyon. Noong 2012, ito ay humanay bilang pangatlong nangungunang sanhi ng pagkamatay, na pumapatay sa mahigit sa 3 milyong tao. Inaasahang dumami ang bilang ng pagkamatay dahil sa mas mataas na bilang ng paninigarilyo at populasyon ng matatanda sa maraming bansa. Nagresulta ito sa tinatayang halaga ng ekonomiya na $2.1 trilyon noong 2010.
Mga palatandaan at sintomas
Ang pinaka-karaniwang mga sintomas ng COPD ay paglikha ng plema, kapos na hininga at may plemang buo. Ang mga sintomas na ito ay naroon para sa matagal na panahon at karaniwang lumalala sa katagalan. Hindi malinaw kung umiiral ang iba’t-ibang mga uri ng COPD. Habang dating nahahati sa emphysema at hindi gumagaling na bronchitis, ang emphysema ay isa lamang paglalarawan sa mga pagbabago sa baga kaysa sa mismong sakit, at ang hindi gumagaling na bronchitis ay isang tagalarawan ng mga sintomas na maaari o hindi maaaring mangyari sa COPD.
Ubo
Ang hindi gumagaling na ubo ay ang karaniwang unang sintomas na lumalabas. Kapag ito ay umiiral nang mahigit sa tatlong buwan sa isang taon sa mahigit na dalawang taon, kasama ang kombinasyon ng paglikha ng plema at nang walang iba pang paliwanag, ayon sa kahulugan mayroong hindi gumagaling na bronchitis. Maaaring mangyari ang kondisyon na ito bago ganap na mabuo ang COPD. Ang dami ng nalilikhang plema ay maaaring magbago sa loob ng ilang oras hanggang ilang araw. Sa ilang mga kaso maaaring walang ubo o magkaroon lamang paminsan-minsan at maaaring walang lamang plema. Ang ilang mga taong may COPD ay inuugnay ang mga sintomas sa isang "ubo ng naninigarilyo". Maaaring lunukin o idura ang plema, kalimitan depende sa mga salik na panlipunan at pang-kultura. Ang matinding pag-ubo ay maaaring humantong sa mga pagkabali ng tadyang o ang maikling kawalan ng malay. Ang mga mayroong COPD ay kalimitang may kasaysayan ng "mga karaniwang sipon" na matagal na.
Kapos na hininga
Ang kapos na hininga ay kalimitang sintomas na nakakaabala sa mga tao. Ito ay karaniwang inilalarawan bilang: "kailangan pilitin ang aking paghinga;," "Pakiramdam ko nauubusan ako ng hininga," o "Hindi ako makakuha ng sapat na hangin". Ang iba’t-ibang mga salita, gayunpaman, ay maaaring gamitin sa iba’t-ibang mga kultura. Karaniwan ang kapos na hininga ay malala sa pagpilit, na matagal, at lumalala sa katagalan. Sa advanced na mga yugto ito ay nangyayari habang nagpapahinga at maaaring palaging mayroon. Ito ay parehong pinagmumulan ng pagkabahala at mahinang kalidad ng buhay sa mga mayroong COPD. Ang maraming tao na mayroong advanced na COPD paghinga sa pamamagitan ng nakabilog na labi at ang aksyon na ito ay maaaring pabutihin ang kapos na hininga sa ilan.
Iba pang mga tampok
Sa COPD, maaaring mas matagal huminga palabas kaysa lumanghap. Maaaring magkaroon ng paninikip ng dibdib ngunit hindi ito karaniwan at maaaring sanhi ng isa pang problema. Ang mga mayroong bara sa pagdaloy ng hangin ay maaaring mayroong humuhuning tunog o nabawasang mga tunog sa pagpasok ng hangin sa eksaminasyon ng dibdib gamit ang isang stethoscope. Ang dibdib na parang bariles ay isang katangiang palatandaan ng COPD, ngunit medyo hindi pangkaraniwan. Ang Tripod na posisyonay maaaring mangyari habang lumalala ang sakit.
Paglala
Ang matinding paglala ng COPD ay binibigyang kahulugan bilang nadagdagang kapos na hininga, nadagdagang paglikha ng plema, pagbabago sa kulay ng plema mula sa malinaw tungo sa berde o dilaw, o ang nadagdagang pag-ubo sa taong mayroong COPD. Maaaring magpakita ito ng mga palatandaan ng nadagdagang pagsusumikap para huminga tulad ng mabilis na paghinga, isang mabilis na tibok ng puso, pamamawis, aktibong paggamit ng mga kalamnan sa leeg, ang mala-bughaw na kulay sa balat, at pagkalito o ang panlalaban sa mga napakatinding mga paglala. Maaari rin makarinig ng mga pagtunog sa mga baga sa eksaminasyon gamit ang isang stethoscope.
Sanhi
Ang pangunahing sanhi ng COPD ay ang paninigarilyo ng tabako, kasama ang pagkakalantad sa trabaho at polusyon mula sa apoy sa loob na malaking sanhi sa ilang mga bansa. Karaniwan ang mga pagkakalantad na ito ay dapat mangyari sa maraming dekada bago mabuo ang mga sintomas. Ang bumubuo sa henetiko ng isang tao ay nakakaapekto rin sa panganib.
Polusyon sa hangin
Ang mga apoy sa pagluluto na walang sapat na pasingawan, na kalimitan ginagamitan ng uling o mga biomass fuel tulad ng kahoy at dumi ng hayop, ay humahantong sa panloob na polusyon sa hangin at ay isa sa mga pinaka-karaniwang sanhi ng COPD sa mga mahihirap na bansa. Ang mga apoy na ito ay isang pamamaraan ng pagluluto at pagpapainit para sa halos 3 bilyong tao kung saan ang mga epekto nito sa kalusugan ay mas mataas sa mga kababaihan dahil sa mas maraming pagkakalantad. Ginagamit ang mga ito bilang pangunahing pinagmumulan ng enerhiya sa 80% ng mga tahanan sa India, China at sub-Saharan Africa.
Ang mga taong nakatira sa malalaking lungsod ay mayroong mas mataas na bilang ng COPD kumpara sa mga taong nakatira sa mga lalawigang lugar. Habang ang polusyon sa hangin sa lungsod ay isang nag-aambag na salik sa mga paglala, ang pangkalahatang papel nito bilang sanhi ng COPD ay hindi malinaw. Ang mga lugar na may hindi magandang kalidad ng hangin sa labas, kasama ang mula sa exhaust gas, ay karaniwang mayroong mas mataas na bilang ng COPD. Ang pangkalahatang epekto kaugnay sa paninigarilyo, gayunpaman, ay pinaniniwalaan na maliit.
Mga pagkakalantad sa trabaho
Ang matindi at matagalang pagkakalantad sa mga alikabok sa pinagtatrabahuhan, mga kemikal at usok ay dinadagdagan ang panganib ng COPD sa parehong naninigarilyo at hindi naninigarilyo. Ang mga pagkakalantad sa pinagtatrabahuhan ay pinaniniwalaang sanhi sa 10-20% ng mga kaso. Sa Estados Unidos pinaniniwalaan ang mga ito na kaugnay sa mas mahigit sa 30% ng mga kaso sa mga kailanman hindi nanigarilyo at malamang kumakatawan sa mas malaking panganib sa mga bansa na walang sapat na mga regulasyon.
Isinangkot ang bilang ng mga industriya at pinagmumulan, kasama ang mataas na mga antas ng alikabok sa pagmimina ng uling, pagmimina ng ginto, at ang industriya ng bulak sa tela, mga trabaho na mayroong sangkot na cadmium at isocyanates, at mga usok mula sa pagwe-welding. Ang pagtatrabaho sa agrikultura ay isang ring panganib. Sa ilang mga propesyon ang mga panganib ay tinatayang katumbas ng kalahati hanggang sa dalawang pakete ng sigarilyo sa isang araw. Ang pagkakalantad sa alikabok mula sa Silica ay maaari rin humantong sa COPD, kasama ang panganib na walang kaugnayan sa silicosis. Ang mga negatibong epekto ng pagkakalantad sa alikabok at pagkakalantad sa usok ng sigarilyo ay mukhang nakakadagdag o posibleng mahigit pa sa nakakadagdag.
Mga Henetiko
May ginagampanang papel ang mga henetiko sa pagbuo ng COPD. Ito ay mas karaniwan sa mga kamag-anak ng may COPD na naninigarilo kaysa sa mga naninigarilyo na hindi kamag-anak. Sa kasalukuyan, ang malinaw lamang na minanang salik ng panganib ay ang alpha 1-antitrypsin deficiency (AAT). Ang panganib na ito ay partikular na mataas kung ang isang tao na may kakulangan sa alpha 1-antitrypsin ay naninigarilyo rin. Ito ang responsable para sa humigit-kumulang na 1-5% ng mga kaso at ang humigit-kumulang na 3-4 sa 10,000 tao ay mayroong kondisyon. Ang iba pang mga salik sa henetiko ay iniimbestigahan, kung saan malamang ang mga ito ay marami.
Mga Paglala
Ang matinding paglala (isang biglaang paglala ng mga sintomas) ay karaniwang sinisimulan ng impeksiyon o mga bagay na nagpaparumi sa kapaligiran, o kung minsan ng iba pang mga salik tulad ng hindi tamang paggamit ng mga gamot. Lumalabas na mga impeksiyon ang sanhi ng 50 hanggang 75% ng mga kaso, kung saan bakterya ang sa 25%, mga virus sa 25%, at pareho nito sa 25%. Kasama sa mga bagay na nagpaparumi sa kapaligiran ang parehong hindi magandang kalidad ng hangin sa loob at labas. Ang pagkakalantad sa usok kapag ikaw mismo ang naninigarilyo at usok mula sa naninigarilyo (second hand smoke) ay dinadagdagan ang panganib. Ang malamig na temperatura ay maaari ring magkaroon ng papel, sa mga paglala na mas madalas nangyayari sa taglamig. Ang mga mayroong matinding sakit ay mayroong mas madalas na paglala: sa sakit na bahagya 1.8 kada taon, sa katamtaman 2 hanggang 3 kada taon, at sa matindi 3.4 kada taon. Ang mga mayroong maraming paglala ay mayroong mas mabilis na paghina ng paggana ng kanilang baga. Maaaring palalain ng Pulmonary emboli (mga pagbuo ng dugo sa mga baga) ang mga sintomas sa mga may umiiral nang COPD.
Mga pagbabago sa paggana dulot ng sakit
Ang COPD ay isang uri ng sakit na pagbara sa baga kung saan ang hindi ganap na gumagaling ngunit maaaring maayos na mahinang daloy ng hangin (limitasyon sa daloy ng hangin) at ang kawalan ng kakayahang ganap na huminga palabas (pagkakulong ng hangin) ay umiiral. Ang mahinang daloy ng hangin ay ang resulta ng pagkasira sa tisiyu ng baga (kilala bilang emphysema) at sakit ng maliit na daanan ng hangin na kilala bilang obstructive bronchiolitis (pamamaga ng bronchiole na sanhi ng bara). Ang kaugnay na mga kontribusyon ng dalawang salik na ito ay magkaiba sa mga tao. Ang matinding pagkasira ng maliit na daanan ng hangin ay maaaring humantong sa pagbuo ng malalaking mga air pocket—kilala bilang bullae—na pumapalit sa tisiyu ng baga. Ang ganitong uri ng sakit ay tinatawag na bullous emphysema.
Nabubuo ang COPD bilang isang malaki at hindi gumagaling na namamagang tugon sa nalanghap na mga irritant. Ang hindi gumagaling na impeksiyong dulot ng bakterya ay maaari ring dumagdag sa kalagayan ng pamamagang ito. Kasama sa mga sangkot na namamagang selula ang mga neutrophil granulocyte at mga macrophage, dalawang uri ng puting selula ng dugo. Ang mga naninigarilyo ay mayroong ring sangkot na Tc1 lymphocyte at ang ilang mga tao na may COPD ay mayroon ring sangkot na eosinophil na katulad sa hika. Ang bahagi ng tugon ng selulang ito ay dinadala ng mga tagapamagitan sa pamamamaga tulad ng mga chemotactic na dahilan. Kasama sa iba pang mga prosesong kinasasangkutan ng pinsala sa baga ang oxidative stress na nalilikha ng mataas na konsentrasyon ng mga free radical sa usok ng tabako at inilalabas ng mga namamagang selula, at pagkasira ng nagdudugtong na tisiyu ng baga sa pamamagitan ng mga protease na hindi sapat na pinipigilan ng mga protease inhibitor. Ang pagkasira ng nagdudugtong na tisiyu ng mga baga ay ang nagiging sanhi ng paghantong sa emphysema, na nag-aambag sa mahinang daloy ng hangin at, sa huli, mahinang pagsipsip at paglabas ng mga hangin sa baga. Ang pangkalahatang pagpagkasayang ng kalamnan na kalimitan lumalabas sa COPD ay maaaring dahil sa mga tagapamagitan ng pamamaga na inilalabas ng mga baga papunta sa dugo.
Nangyayari ang pagkipot ng daanan ng hangin dahil sa pamamaga at pagkakapilat sa loob ng mga ito. Nag-aambag ito sa kawalan ng kakayahang ganap na huminga palabas. Ang pinakamalaking pagbawas sa daloy ng hangin ay nangyayari kapag humihinga palabas, dahil ang presyon sa dibdib ay kino-compress ang daanan ng hangin sa panahon na ito. Maaari itong magresulta sa higit pang hangin mula sa nakaraang natitirang hininga sa loob ng mga baga sa kapag sinimulan ang kasunod na paghinga, na nagreresulta sa pagdagdag sa kabuuang dami ng hangin sa mga baga sa anumang oras, isang pproseso na tinatawag na hyperinflation o pagpigil sa hangin. Ang Hyperinflation mula sa ehersisyo ay iniuugnay sa kapos na hininga sa COPD, dahil hindi gaanong maginhawang lumanghap kapag bahagyang puno na ang mga baga.
Ang ilan ay mayroon ring antas ng labis na pagtugon ng daanan ng hangin sa mga irritant na katulad sa mga nakikita sa hika.
Mga mababang antas ng oxygen at, sa huli, ang mataas na antas ng carbon dioxide sa dugo ay maaaring mangyari mula sa mahinang pagpalit ng hangin dahil sa nabawasang bentilasyon mula sa pagbara sa daanan ng hangin, hyperinflation at ang nabawasang pagnanais na huminga. Sa panahon ng mga paglala, tumataas rin ang pamamaga sa daanan ng hangin, na nagreresulta sa nadagdagan hyperinflation, nabawasang daloy ng hangin sa paghinga at paglala ng paglipat ng hangin. Ito ay maaari rin humantong sa hindi sapat na bentilasyon at, sa huli, mga mababang antas ng oxygen. Ang mababang antas ng oxygen,kung mananatili nang matagal na panahon, ay maaaring magresulta sa pagkipot ng mga malalaking ugat sa mga baga, habang ang emphysema ay humahantong sa pagkasira ng mga maliliit na ugat sa mga baga. Nagreresulta ang parehong mga pagbabagong ito sa mataas na presyon ng dugo sa pulmonary arteries, na maaaring magdulot ng cor pulmonale (di normal na paglaki ng kanang bahagi ng puso sanhi ng sakit sa baga).
Pagkilala sa sakit
Ang pagkilala sakit na COPD ay kailangan isaalang-alang sa sinuman na maghit sa edad na 35 hanggang 40 na mayroong kapos na paghinga, isang hindi gumagaling na ubo, produksyon ng plema, o malimit na sipon sa taglamig at ang kasaysayan ng pagkakalantad sa mga salik ng panganib para sa sakit. Ang Spirometry ay ginagamit para kumpirmahin ang pagkilala sa sakit.
Spirometry
Ang ebidensiya para sa paggamit ng spirometry sa mga walang mga sintomas bilang pagsusumikap para kilalanin ang kondisyon nang maaga ay walang katiyakan ang epekto at kaya hindi inirerekomenda sa kasalukuyan. Ang peak expiratory flow (ang pinakamataas na bilis ng paghinga), na karaniwang ginagamit sa hika, ay hindi sapat para sa pagkilala sa sakit na COPD.