Triasiko
Pangyayaring ekstinksiyong Triasiko-Hurassiko
Ang panahong Triasiko ay nagwakas sa isang ekstinksiyong pang-masa na partikular na malala sa mga karagatan. Ang mga condont ay naglaho gayundin ang lahat ng mga marinong reptilya maliban sa mga ichthyosauro at mga plesiosauro. Ang mga inbertebratang tulad ng mga brachiopod, gastropoda at mga molluska ay malalang naapektuhan. Sa mga karagatan, ang 22% ng mga marinong pamilya at posibleng ang kalahati ng mga marinong henera ay nawala ayon sa paleontologo ng University of Chicago na si Jack Sepkoski. Hanggang sa pagwawakas ng panahong ito, ang pangyayaring ekstinksiyong Triasiko ay kasing katumbas na nakapipinsala sa saanman sa mga ekosistemang pang-lupain. Ang ilang mga mahahalagang klado ng crurotarsan (malaking mga reptilyang archosaurian na nakaraang ipinangkat ng magkakasama bilang mga thecodont) ay naglaho gayundin ang karamihan ng mga malalaking ampibyanong labyrinthodont, mga pangkat ng maliliit na mga reptilya at ilang mga synapsida maliban sa mga proto-mamalya. Ang ilan sa maaaga at primitibong mga dinosauro ay naging ekstinkt rin ngunit ang ibang mas umangkop na mga dinosauro ay nakapagpatuloy upang mag-ebolb sa panahong Hurassiko. Ang mga nagpapatuloy na halaman na nanaig sa daidig na Mesosoiko ay kinabibilangan ng mga modernong konipero at mga cycadeoid. Kung ano ang sanhi ng ekstinksiyong Huling Triasikong ito ay hindi alam na may katiyakan. Ito ay sinamahan ng isang malaking mga pagputok ng bulkan na nangyari habang ang superkontinenteng Pangaea ay nagsimulang mahati mga 202 hanggang 191 milyogn taon ang nakalilipas (Mga petsang 40Ar/39Ar ) na bumubuo ng Central Atlantic Magmatic Province [(CAMP)], na isa sa pinakamalaking alam na mga pangyayaring pang-bulkan simula nang lumamig at nagiging matatag ang planeta. Ang ibang mga posible ngunit hindi mas malamang na mga sanhi ng mga pangyayaring ekstinksiyon ay kinabibilangan ng isang pandaigdigang paglalamig o kahit isang pagbanggang bolide kung saan ang banggang krater na naglalaman ng Reservoir na Manicougan sa Quebece, Canada ay naitangi. Gayunpaman, sa pagbanggang krater sa Manicouagan, ang kamakailang pagsasaliksik ay nagpakitang ang tunaw na pagbangga sa loob ng krater ay may edad na 214±1 milyong taon ang nakalilipas. Ang petsa ng hangganang Triasiko-Hurassiko ay mas tumpak ring nailagay ng kamakailan sa 201.58±0.28 milyong taon ang nakalilipas. Ang parehong mga petsa ay nagkakamit ng pagiging tumpak sa pamamagitan ng paggamit ng mas mga tumpak na anyo ng pagpepetsang radiometriko na sa partikular ay ang pagkabulok ng uranium sa lead sa mga zircon na nabuo sa pagbangga. Kaya ang ebidensiya ay nagmumungkahing ang pagbanggang Manicouagan ay nauna sa wakas ng Triasiko ng tinatayang 10±2 milyong taon ang nakakalaipas at kaya ay hindi ito maaaring agarang sanhi ng napagmasdang ekstinksiyong pang-masa. Ang bilang ng mga ekstinksiyon sa Huling Triasiko ay pinagtatalunan. Ang ilang mga pag-aaral ay nagmungkahing may hindi bababa sa dalawang mga panahon ng ekstinksiyon tungo sa wakas ng Triasiko sa pagitan ng 12 at 17 milyong taong magkahiwalay. Ngunit ang pangangatwiran laban dito ay isang kamakailang pag-aaral ng mga fauna ng Hilagang Amerika. Sa naging batong gubat ng hilagang silangang Arizona, may isang walang katulad na sekwensiya ng pinakahuling mga sedimentong Carnian-simulang Norian na pang-lupain. Natagpuan ng isang analisis noong 2002 na walang malaking pagbabgo sa paleo-kapaligiran. Ang Phytosauro na pinaka karaniwang mga fossil doon ay nakaranas ng isang pagbabago sa sistema sa tanging lebel na henus at ang bilang ng mga espesye ay nanatiling pareho. Ang ilang mga aeotosauro na sumunod na pinakakaraniwang mga tetrapoda at ang mga sinaunang dinosauro ay nakadaan ng walang pagbabago. Gayunpaman, ang parehong mga phytosauro at mga aetosauro ay kabilang sa mga pangkat ng reptilyang archosauro na buong nalipol ng pangyayaring enkstinksiyon sa wakas ng Triasiko. Tila malamang kung gayon na may isang uri ng ekstinksiyon sa wakas ng Carnian nang ang ilang mga herbiborosong mga kannemeyeriid dicynodont at ang mga traversodont cynodont ay labis na nabawasan sa hilagaang kalahati ng Pangaea(Laurasya). Ang mga ekstinksiyong ito sa loob ng Triasiko sa wakas nito ay pumayag sa mga dinosauro na lumaganap sa maraming mga niche na naging hindi nasasakupan. Ang mga dinosauro ay tumataas na nananaig, sagana at diberso at nanatiling ganito sa sumunod na 150 milyong mga taon. Ang tunay na Panahon ng mga Dinosauro ang mga panahong Hurassiko at Kretaseyoso kesa sa panahong Triasiko.