cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Djet
Si Djet at kilala rin bilang Wadj, Zet, at Uadji (Sa Griyego ay posibleng ang paraon na kilala bilang Uenephes o posibleng Atothis) ang ikaapat na paraon ng Unang dinastiya ng Ehipto. Ang pangalang Horus ni Djet ay nangangahulugang "Horus Cobra" o "Serpente ni Horus".
Simbario
Ang Simbario (Calabres: Zimbarìu; Symbarion, Synvarion) ay isang komuna (munisipalidad) sa Lalawigan ng Vibo Valentia sa rehiyon ng Italya ng Calabria, na matatagpuan mga 40 km timog-kanluran ng Catanzaro at mga 20 km silangan ng Vibo Valentia.
Matatagpuan ito sa isang talampas, malapit sa mga bayan ng Spadola, at Brognaturo, at malapit sa sikat na bayan at Monasteryo ng Serra San Bruno.
Ang Simbario ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Brognaturo, Spadola, Cardinale, Pizzoni, Sorianello, Torre di Ruggiero, Vallelonga, at Vazzano.
Audio Tape
right|thumb|200px|Isang digital audio tape o DAT, ang lalagyan nito, at baterya (nasa kanan).
Ang audio tape cassette ay isang klase ng magnetic na storage media. Ito ay kasalasang ginamit sa paglagay ng musika pero napalitan na ito ng CD. Sa kasalukuyan, ang cassette ay malapit na ma-obsolete.
Tokelau
Ang Tokelau ay isang kapuluan na nasa Karagatang Pasipiko. Isa itong teritoryo ng New Zealand. Ang Tokelau ay walang opisyal na kabisera. Ang pinakamahahalagang mga wikang sinasalita sa Tokelau ay Ingles at Tokelauano. Mayroong humigit-kumulang na 1,405 katao na naninirahan sa Tokelau noong 2004.
Liberi
Ang Liberi ay isang komuna (munisipyo) sa Lalawigan ng Caserta sa rehiyon ng Campania ng Italya, na matatagpuan mga 45 km hilaga ng Napoles at mga 15 km hilaga ng Caserta.
Ang Liberi ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Alvignano, Caiazzo, Castel di Sasso, Dragoni, Pontelatone, at Roccaromana.
Wiège-Faty
Wiège-Faty ay isang pakikipagniig sa Aisne departamento sa silangang Pransiya.
Sonmi
Si Sonmi (ソンミ) ay isang modelo mula sa bansang Hapon na kinakatawan ng Platinum Production. Si Sonmi ay isang Timog Koreanong residente sa Hapon.
Mga sanggunian
Kaurian:Mga modelo Kaurian:Mga Hapones Kaurian:Mga Koreano
Junko Maya
Si Junko Maya (真屋 順子) ay isang artista sa bansang Hapon.
San Costantino Calabro
Ang San Costantino Calabro (Aghios Konstantinos Kalavros) ay isang komuna (munisipalidad) sa Lalawigan ng Vibo Valentia sa rehiyon ng Italya ng Calabria, na matatagpuan mga 50 km timog-kanluran ng Catanzaro at mga 4 km timog-kanluran ng Vibo Valentia. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 2,320 at sakop na 7.0 km2.
Ang San Costantino Calabro ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipyo: Francica, Jonadi, Mileto, at San Gregorio d'Ippona.
San Juan, Ilocos Sur
Ang Bayan ng San Juan, na dating Lapog, ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Ilocos Sur, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Mga Barangay
Ang bayan ng San Juan ay nahahati sa 32 mga barangay.
Laruang pantalik
thumb|Isang koleksyon ng mga laruang pantalik Ang mga laruang pantalik ay isang instrumentong nilikha upang paigtingin ang pantaong kasarapang sekswal ang laruang pantalik, katulad ng dildo o vibrator. Idinisenyo ang karamihan sa mga laruang pantalik na ito upang iwangis sa mga ari ng tao at maaaring gumagalaw o hindi. Maaari ring isali sa terminong ito ang mga aparatong BDSM at kasangkapang pantalik gaya ng mga sakbat, subalit hindi sakop nito ang pagpigil sa pag-aanak, pornograpiya o mga condom. Kabilang sa mga alternatibong tawag dito ang laruang pangmatanda at tulong sa mag-asawa. Kaiba sa unang nabanggit, mas malawak ang sakop ng tulong sa mag-asawa at ginagamit na tumutukoy sa mga droga at halaman na ibinibenta upang di-umano'y mas mapasarap at mapahaba ang pagtatalik. Kadalasang ibinebenta sa tindahang pantalik ang mga laruang pantalik.
Mga uri
Ang erotic electrostimulation ay isang uri ng laruang pantalik na para sa parehong kalalakihan at kababaihan. Sadyang hinulma ang kasangkapang erotiko para sa kaginhawaan, mga antas ng pagtagos, at pagpapasigla.
Mga pagpoprotesta sa Liwasan ng Tiananmen noong 1989
Ang Mga Pagpoprotesta sa Liwasan ng Tiananmen noong 1989, na kilala rin bilang Masaker sa Liwasan ng Tiananmen at Insidente noong Ika-apat ng Hunyo ay isa sa mga serye ng mga demonstrasyong isinagawa ng mga aktibistang manggagawa, mga estudyante, at mga intelektuwal sa Republikang Popular ng Tsina, na naganap sa pagitan ng Abril 15 at Hunyo 4, 1989.
Pangungusap
Sa linggwistika, ang pangungusap ay lipon ng mga salitang nagpapahayag ng buong diwa. Binubuo ito ng panlahat na sangkap, ang panaguri at ang paksa subalit buo ang diwa.
Ayos ng Pangungusap
May dalawang ayos ang pangungusap, ang karaniwan at di-karaniwan. Kung ang panaguri ay nauuna kaysa simuno, ang pangungusap ay nasa karaniwang ayos; at kung ang simuno naman ang nauuna kaysa sa panaguri, ang pangungusap ay nasa di-karaniwang ayos.
Karaniwan o Tuwid
Kapag nagsisimula sa panaguri at nagtatapos sa simuno.
Halimbawa: Mayroong bagong tsinelas si Ana.
Di-Karaniwan o Kabalikan
Kapag nagsisimula sa simuno at nagtatapos sa panaguri. Ang panandang "ay" ay kadalasang makikita sa mga pangungusap.
Halimbawa: Si Ranilene ay bumili ng bagong tsinelas.
Gamit/Tungkulin ng Pangungusap
Maiuuri rin ang pangungusap bilang pasalaysay o paturol, patanong, pautos, at padamdam:
Pasalaysay o Paturol
Ito ay nagsasalaysay ng katotohanan, opinyon, pahayag, kaisipan o pwede ring pangyayari. Lagi itong nagtatapos sa tuldok (.).
Halimbawa: Unti-unting nakikilala ang mga pangkat-etniko sa ating bansa dahil sa kanilang mga katangian.
Patanong
Ito ay pangungusap na ginagamit sa pagtatanong, at tandang pananong (?) ang bantas sa hulihan nito.
Halimbawa: Isinusulong pa ba ang pagbuo ng mga batas para sa pambansang pangkapayapaan?
Padamdam
Ito ay nagsasabi ng matinding damdamin gaya ng tuwa, pagkagulat, paghanga, panghihinayang at iba pa. Ito ay nagtatapos sa tandang padamdam (!).
Halimbawa: Kay ganda talagang mamasyal sa Davao!
Pautos
Ito ay uri ng pangungusap kung saan ay nakikiusap o nag uutos ito. Ito ay maaring magtapos sa tuldok (.) o tandang padamdam (!).
Asya-Pasipiko
thumb|Ang rehiyong Asiya-Pasipiko Ang Asya-Pasipiko o Asia Pacific ay ang karaniwang pagtukoy sa bahagi ng daigdig na may baybáyin ng o nakapaligid o nakapaloob sa Karagatang Pasipiko at mga rehiyon ng Asya na kinabibilangan ng Silangang Asya, Timog Asya at Timog-silangang Asya; ngunit nagkakaiba-iba rin ang komposisyon ng rehiyong ito, depende sa konteksto ng pagtukoy rito.
Pangungusap
Pautos
Halimbawa: Diligan mo ang mga halaman.
Pakiusap
Ito ay uri ng pangungusap na pautos na nagsasaad ng pakiusap. Ito ay madalas na nagtatapos sa tuldok (.) o tandang pananong (?).
Halimbawa: Pakidala mo nga rito ang aking sapatos.
Simuno o Paksa
Ito ang pokus o pinag-uusapan sa pangungusap. Ito ay laging tinatadaan ng mga pantukoy na ang, ang mga, si at sina. Ito ay maaaring makita sa unahan, gitna o hulihan ng pangungusap.
Panaguri
Payak ang panaguri kung ito ay ang/ang mga pandiwa, pang-uri, pangngalan o panghalip na nagsasabi tungkol sa simuno. Ang buong panaguri ay ang payak na panaguri kasama ang iba pang salita o panuring.
Kayarian ng Pangungusap
Ang mga pangungusap ay maaaring pangkatin ayon sa bilang o uri ng diwang bumubuo sa mga ito.
Payak
Ito ay binubuo ng isang buong diwa o isang sugnay na makapag-iisa na binubuo ng:
Ang payak ay nangangahulugang isa lamang gaya ng isang simuno, isang panaguri at isang diwa. Ang salitang tambalan ay nangangahulugang dalawa o higit pa gaya ng dalawang simuno at dalawang panaguri.
Tambalan
Ito ay pangungusap na binubuo ng dalawang buong diwa o pangungusap o sugnay na makapag-iisa. Maaaring magkaugnay o magkasalungat ang dalawang diwa nito na pinag-uugnay ng pangatnig. Ang at, ngunit, subalit, datapwat, pero, samantala at habang ay ilan sa mga pangatnig na ginagamit sa tambalang pangungusap.
Halimbawa: Ang nanay niya ay isang guro at ang kanyang tatay ay isang doktor.
Hugnayan
Ito ay pangungusap na binubuo ng isang buong diwa o sugnay na makapag-iisa at isang hindi buong diwa o sugnay na di-makapag-iisa (lipon ng mga salitang may simuno at panaguri na hindi buo ang diwa dahil sa pangatnig sa unahan nito). Ang dahil, kasi, sapagkat, kung, kapag, pag, kaya, upang at para ay mga pangatnig na ginagamit sa hugnayang pangungusap.
Halimbawa: Umiyak ang bata dahil nadapa siya.
Pangungusap na Walang Tiyak o Lantad na Sangkap
May mga pangungusap na walang tiyak na paksa at panaguri o alinman sa mga sangkap nito pero buo pa rin ang diwang ipinapahiwatig nito.
Exsistensyal
Halimbawa: Wala na bang darating?
Temporal
Pangungusap na nagsasaad ng kalagayan o panahong panandalian lamang. Madalas ay mga pang-abay na pamanahon ang mga ito.
Halimbawa: Gabi na.
Penomenal
Halimbawa: Umaambon.
Panawag
Pangungusap na binubuo ng isang kataga/salita lamang at nagpapahiwatig na nais kausapin ang kaniyang tinawag o kumukuha lamang atensyon.
Halimbawa: Hoy!
Sambitla
Isang salita na nagpapahayag ng matinding damdamin.
Halimbawa: Aray!
Pormularyong Panlipunan
Halimbawa: Salamat.
Sagot Lamang
Pangungusap na sagot sa mga tanong na hindi na kailangan ng paksa.
Halimbawa: Oo.
Pautos/Pakiusap
Pangungusap na pautos.
Halimbawa: Pakihawak.
Watigny
Watigny ay isang pakikipagniig sa Aisne departamento sa silangang Pransiya.
Lusciano
Ang Lusciano ay isang komuna (munisipyo) sa Lalawigan ng Caserta sa rehiyon ng Campania ng Italya. Sa pagitan ng 1929 at 1946, ito ay bahagi ng komuna ng Aversa.
Sailing sa Palaro ng Timog Silangang Asya 2005
Talaan ng medalya
<!--
Lalawigan ng Elazığ
Ang Lalawigan ng Elâzığ ay isang lalawigan sa Turkiya na ang lungsod ng Elâzığ ang kabisera nito. Ang batis ng Ilog Eufrates ay matatagpuan sa lalawigang ito. May populasyon ito na 568,753 noong 2014. Noong 2000, ang populasyon nito ay 569,616 at 498,225 noong 1990.
Sailing sa Palaro ng Timog Silangang Asya 2005
420 Men's Open
1) Disqualified.
Lalawigan ng Elazığ
Ang kabuuang sukat ng lalawigan ay 8455 km2, 826 km2 na mayroong mga imbakan ng tubig at likas na lawa. Ang mga Turko, Zaza at Kurdo ay ang mayorya ng lalawigan.
Mga distrito
Nahahati ang lalawigan ng Elâzığ sa 11 distrito (nasa makapal ang distritong kabisera):
Sailing sa Palaro ng Timog Silangang Asya 2005
420 Boy's
1) Disqualified.
470 Men's
1) Disqualified.
Hobie 16 Men's
-->
Lalawigan ng Erzincan
Ang Lalawigan ng Erzincan ay isang lalawigan sa Turkiya, na matatagpuan sa silangang rehiyon ng Anatolia, at ang panlalawigang kabisera nito na Erzincan ay isang lungsod na nawasak at muling itinayo pagapakatapos ng isang lindol na may kalakhan na 7.9 noong Disyembre 27, 1939. Mayroon itong populasyon na 224,949 noong 2010.
Mga districto
Nahahati ang lalawigan ng Erzincan sa 9 na distrito (nasa makapal ang distritong kabisera):
Mole (yunit)
Ang mole ay ang batayang-panukat ng Internasyonal na Sistema ng mga Yunit (SI) para sa dami ng espesye. Ito ay itinukoy bilang ang dami ng elementaryang entidad ng isang kemikal na sangkap na katumbas ng dami ng mga atomo sa 12 gramo ng carbon-12 (12C). Ang bilang na ito ay ipinahayag sa pamamagitan ng konstant na Avogadro na nagkakahalaga ng 6.022 mol−1. Ang mole ay isa sa mga batayang yunit ng SI, at may simbolong mol.
Ang bilang ng mga molekyul kada isang mole ay tinatawag bilang konstant ni Avogadro. Ito ay nakatukoy bilang ang masa ng 1 mole (sa yunit na gramo) ng isang sangkap na nakabase sa relatibong masang molekyular (relative molecular mass) ng sangkap. Halimbawa, dahil ang relatibong masang molekyular ng tubig ay 18.015, ang 1 mole ng tubig ay may bigat (masa) na 18.015 gramo.
May ilang mga kimiko't kimika na ipinagdiriwang ang ika-23 ng Oktubre bilang "Mole Day" sa karangalan ng mole (mula sa 1023ng konstant ni Avogadro). May ilan din namang ipinagdiriwang ito sa tuwing ika-6 ng Pebrero at ika-2 ng Hunyo.
Wassigny
Wassigny ay isang pakikipagniig sa Aisne departamento sa silangang Pransiya.
Arnis
thumb|180px|Ang mga patpat na ginagamit sa arnis. thumb|right|Isang guro ng arnis na nagpapakita ng tamang anyo ng paghawak at paggamit ng mga sandatang kahoy na pang-arnis.
Ang makabagong arnis (modernong arnis) ay isa sa mga pinakapopular na sining panlaban sa Pilipinas. Ang palakasang ito ay itinuturo sa mga pampublikong paaralan bilang parte ng kurikulum na Edukasyong Pampalakasan.
Rodello
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Ang Rodello ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Albaretto della Torre, Benevello, Diano d'Alba, Lequio Berria, Montelupo Albese, at Sinio.
Simbolo
Ang eskudo de armas, ang bandila at ang watawat ng munisipalidad ng Rodello ay ipinagkaloob sa pamamagitan ng utos ng Pangulo ng Republika noong Agosto 1, 2019.
Lipunan
Ayon sa datos ng ISTAT noong Disyembre 31, 2017, mayroong 73 dayuhang mamamayan na naninirahan sa Rodello, na hinati ayon sa nasyonalidad, na naglilista ng pinakamahalagang presensiya:
Lupaing ninuno
Ang lupaing ninuno ay tumutukoy sa lupain, teritoryo at yamang-likas ng mga katutubô, lalo na sa rehiyon ng Asya-Pasipiko. Kakaiba ito sa mga karapatan ng mga katutubo sa lupa, titulong Aboriginal sa Australia dahil direktang iniuugnay nito ang lupa sa kanilang lipi.
Indonesia
Noong 2013, sinusugan ng Hukumang Konstitusyonal ng Indonesia ang 1999 batas na hinggil sa panggugubat, upang ibalik ang mga lupain ng mga katutubo na ginugubatan.
Pilipinas
Sa Pilipinas, ang lupaing ninuno ay ginagamit na pantukoy sa karapat ng mga katutubo sa lupa, binabanggit din ang lupaing ninuno sa Saligang-Batas ng Pilipinas. Nakatadhana sa saligang-batas na "(d)apat pangalagaan ng Estado, batay sa mga tadhana ng Konstitusyong ito at sa mga patakaran at mga programa sa pagpapaunlad ng bansa, ang mga karapatan ng mga katutubong pamayanang kultural sa kanilang minanang lupain upang matiyak ang kanilang kagalinang ekonomiko, panlipunan, at pangkultura."
HAHAAHHAHQHHQ Oki kayo
Taqiyya
Sa Islam, ang taqiyya تقية (taqiyeh, taqiya, taqiyah, tuqyah) ay isang anyo ng pandaraya kung saan ang mananampalatayang Muslim ay maaaring magtanggi sa kanyang pananampalataya o gumawa ng mga ilegal o mapamusong na akto kung sila ay nanganganib sa isang pag-uusig ng mga hindi mananampalataya.
Sorianello
Ang Sorianello ay isang komuna (munisipalidad) sa Lalawigan ng Vibo Valentia sa rehiyon ng Calabria ng Italya, na matatagpuan mga 45 km timog-kanluran ng Catanzaro at mga 15 km timog-silangan ng Vibo Valentia. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 1,455 at sakop na 9.7 km2.
Ang Sorianello ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Gerocarne, Pizzoni, Simbario, Soriano Calabro, at Spadola.
Den (paraon)
Si Den na kilala rin bilang Hor-Den, Dewen at Udimu ang pangalang Horus ng isang paraon na namuno sa Unang dinastiya ng Ehipto. Siya ang pinaka-pinatutunayang pinuno ng panahong ito. Siya ay sinasabing nagdala ng kasaganaan sa kanyang nasasakupan at ang maraming mga inobasyon ay itinuturo sa kanyang paghahari. Siya ang unang gumamit ng titulong "Hari ng Mababa at Itaas na Ehipto" at ang una na inilalarawan na nagsuot ng dobleng korona(pula at puti). Ang sahig ng kanyang libingan sa Umm el-Qa'ab malapit sa Abydos ay gawa sa pula at itim na granito na unang pagkakataon sa Ehipto na ang matigas na batong ito ay ginamit na pantayong materyal. Sa panahon ng kanyang mahabang paghahari, kanyang itinatag ang mga pattern ng korteng ritwal at pang-hari na ginamit ng mga kalaunang pinuno.
Zeno (paglilinaw)
Ang Seno, Zeno, Xeno, Senon, Cenon, Xenon, Henon, Zenon, o Ksenon ay maaaring tumukoy sa:
Iba pa
Kaurian:Paglilinaw
Bahay-itlog
thumb|right|Obaryo ng isang babaeng tao. thumb|right|Obaryo ng isang halaman. Mula ito sa isang babaeng [[kalabasa.]]
Ang obaryo o bahay-itlog ay isa sa mga organong pangreproduksiyon ng organismong babae. Sa tao at iba pang mga vertebrata, matatagpuan ito sa mag-kabilang dulo ng mga tubong fallopian. Sa kanila nagmumula ang itlog o ovum. Karaniwan ito makikitang magkaparis sa mga sistemang reproduktibo ng mga kababaihang vertebrata. Ito ang katumbas ng mga testes ng mga lalaki. Kapwa tinatawag na mga gonad ang obaryo ng mga babae at ang mga testes ng mga lalaki.
May tinatawag din na mga obaryo sa mga halaman.
Filipina
Ang Filipina ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:
Zeno ng Citio
thumb|right|Si Seno ng Sityum.
Si Seno ng Sityum o Senon ng Sityo (Ingles: Zeno of Citium, kilala rin bilang Zeno Apathea; Kastila: Zenón de Citio, el Estoico) (333 BK – 264 BK o 235 BK ) ay isang pilosopo. Naging mag-aaral siya ni Carates ng Tebes, na siyang pinakabantog na siniko noong panahong iyon. Si Seno ng Sityo ang nagpasimula ng Istoikong paaralan ng pilosopiya o Istoisismo. Itinuro niya na matatagpuan ang kaligayahan sa pamamagitan ng kawalan ng kasarapan at hapdi. Binansagan siyang Ang Istoiko.
Mga sanggunian
Kaurian:Mga pilosopong Griyego
Kaharian ng Yugoslavia
Ang Kaharian ng Yugoslavia (Serbo-Croatian: Kraljevina Jugoslavija, Serbian Cyrillic: Краљевина Југославија, "Kahariang Timog Eslabia") ay isang estado sa Timog-silangang Europa at Gitnang Europa, na umiiral noong panahon ng interwar (1918-1939) unang kalahati ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig (1939-1943).
Calvagese della Riviera
Ang mga komuna na nasa hangganan ng Calvagese della Riviera ay ang Polpenazze del Garda, Prevalle, Bedizzole, Padenghe sul Garda, Lonato, Soiano del Lago, at Muscoline.
Kaharian ng Yugoslavia
Ito ay nabuo noong 1918 sa pamamagitan ng pagsama ng pansamantalang Estado ng Slovenes, Croats at Serbs (mismo nabuo mula sa mga teritoryo ng dating Austro-Hungarian Empire) kasama ang dating independiyenteng Kaharian ng Serbia. Ang Kaharian ng Montenegro ay nagkakaisa sa Serbia limang araw bago, habang ang mga rehiyon ng Kosovo, Vojvodina at Vardar Macedonia ay mga bahagi ng Serbia bago ang pag-iisa.
Calvagese della Riviera
Mga pangunahing tanawin
Ang pinakamahalagang gusali ay ang simbahan ng San Pietro di Antiochia, na may mga fresco na itinayo noong ika-15 at ika-16 na siglo, at mga pinta ni Girolamo Romanino (isang Madonna at Bata ), Zenon Veronese (Deposisyon) at iba pang mga artist ng paaralang Veneciano. Ang simbahan ay bahagyang ipinanumbalik noong unang kalahati ng ika-18 siglo.
Kasama sa mga pasyalan sa Carzago ang simbahan ng parokya ng San Lorenzo, na nagtataglay ng mga pinta nina Gallina at Cossali, at ang mga labi ng isang medyebal na kastilyo na ang apat na tore ay nanatiling nakikita hanggang ngayon.
Kaharian ng Yugoslavia
Sa unang labing-isang taon ng pag-iral nito, ang Kaharian ay opisyal na tinatawag na Kingdom of Serbs, Croats at Slovenes, ngunit ang terminong "Yugoslavia" ay ang pangalang kolokyal mula sa pinagmulan nito. Ang opisyal na pangalan ng estado ay binago sa "Kaharian ng Yugoslavia" ni Haring Alexander I noong 3 Oktubre 1929. [5]
Ang estado ay pinasiyahan ng Dinastiyang Serbiano ng Karađorđević, na dating namuno sa Kaharian ng Serbia sa ilalim ni Peter I mula 1903 (pagkatapos ng Mayo na Pagbagsak) pataas. Si Peter ay naging unang hari ng Yugoslavia hanggang sa kanyang kamatayan noong 1921. Siya ay nagtagumpay sa pamamagitan ng kanyang anak na si Alexander I, na naging rehente para sa kanyang ama. Siya ay kilala bilang "Alexander the Unifier" at pinalitan niya ang kaharian na "Yugoslavia" noong 1929. Siya ay pinaslang sa Marseille ni Vlado Chernozemski, isang miyembro ng Internal Macedonian Revolutionary Organization (IMRO), sa kanyang pagbisita sa Pransiya noong 1934. Ang korona ay dumaan sa kanyang di-may-gulang na anak na si Peter. Ang kanyang pinsan na si Pablo ay namuno bilang Prince regent hanggang 1941, nang mag-edad si Peter II. Ang hari ng pamilya ay nagsakay sa London sa parehong taon, bago ang bansa ay sinalakay ng kapangyarihan ng Axis.
Noong Abril 1941, ang bansa ay sinakop at hinati ng kapangyarihan ng Axis. Isang royal-in-exile na kinikilala ng United Kingdom at, nang maglaon, ng lahat ng kapangyarihan ng Allied, ay itinatag sa Londres. Noong 1944, pagkatapos ng presyur mula sa British Prime Minister Winston Churchill, kinilala ng Hari ang pamahalaan ng Demokratikong Pederal na Yugoslavia bilang lehitimong gubyerno. Itinatag ito noong ika-2 ng Nobyembre pagkatapos ng pag-sign ng Treaty of Vis ni Ivan Šubašić (sa ngalan ng Kaharian) at Josip Broz Tito (sa ngalan ng mga Yugoslav Partisans). [7]
Formation
Kasunod ng pagpatay ng Austrian Archduke Francis Ferdinand ng Bosnian Serb Gavrilo Princip, ang kasunod na pagsalakay sa Serbia, at pagsiklab ng World War I, South Ang Slavic nasyonalismo ay lumaki at ang mga nasyonalista ng Slavic ay nanawagan para sa kalayaan at pagkakaisa ng mga nasyonalidad ng South Slavic ng Austria at Hungary kasama ang Serbia at Montenegro sa isang Estado ng Slovenes, Croats at Serbs.
Ang Dalmatia n Croat politiko Ante Trumbić ay naging isang kilalang pinuno ng South Slavic sa panahon ng digmaan at pinamunuan ang Yugoslav Committee na nagbukas ng mga Allies upang suportahan ang paglikha ng isang malayang Yugoslavia. Noong 1916, nagpasya ang Serbian Parliament] sa [[pagkatapon sa paglikha ng Kaharian ng Yugoslavia sa isang pulong sa loob ng Municipal Theatre of Corfu. < ref name = "Kasaysayan ng munisipal na teatro"> History of the municipal theatre
Noong Disyembre 1, 1918, ang bagong kaharian ay ipinahayag sa pamamagitan ng Alexander Karađorđević, Prince-Regent para sa kanyang ama, Peter I of Serbia. Ang bagong kaharian ay binubuo ng mga dating independiyenteng kaharian ng Serbia at ng  Montenegro (na pinagsama ni Montenegro sa Serbia noong nakaraang buwan), at ng isang malaking halaga ng teritoryo na dating bahagi ng Austria-Hungary, ng Estado ng Slovenes, Croats at Serbs. Kasama sa mga lupang dati sa Austria-Hungary na bumubuo sa bagong estado:
Ang paglikha ng estado ay suportado ng pan-Slavists at Serbian nationalists. Para sa pan-Slavic na kilusan, ang lahat ng mga South Slav (Yugoslav) na mga tao ay nagkakaisa sa isang solong estado. Para sa mga nasyonalista ng Serbia, ang nais na layunin ng pag-unite sa karamihan ng populasyon ng Serbia sa timog-silangang Europa sa isang estado ay nakamit din. Bukod dito, kung mayroon nang gobyerno, militar, at pulisya ang Serbia, ito ay ang lohikal na pagpili upang bumuo ng nucleus ng estado ng Yugoslav. Mihajlo Pupin.jpg, physicist at pisikal na botika. Naimpluwensiyahan niya ang mga huling desisyon ng Paris Peace Conference nang ang mga hangganan ng Kaharian ay iginuhit]
Ang bagong itinatag na Kingdom of Serbs, Croats at Slovenes ay sumali sa Paris Peace Conference sa Trumbić bilang kinatawan ng bansa. Ang Digmaang Pandaigdig I | Mga kaalyado] ay nakapangako sa mga Italyano sa digmaan na may pangako ng malaking mga natamo sa teritoryal na kapalit, na pinutol ang isang quarter ng Slovene etniko teritoryo mula sa natitirang Tatlong quarters ng Slovenes na naninirahan sa Kaharian ng SHS, Matagumpay na binatikos ni Trumbić ang pagsasama ng karamihan sa mga Slav na naninirahan sa dating Austria-Hungary na isasama sa loob ng mga hangganan ng bagong Kaharian ng mga Serb, Croats at Slovenes. Gayunpaman, kasama ang Treaty of Rapallo isang populasyon na kalahating milyong Slavs, halos lahat ng Slovenes, ay napailalim sa sapilitang Italianization hanggang sa pagkahulog ng Pasismo sa Italya. Sa panahon kung kailan ang Benito Mussolini ay handa na baguhin ang mga hanggahan ng Rapallo upang isama ang independiyenteng estado ng Rijeka sa Italya, ang mga pagtatangka ni Pašić na iwasto ang mga hangganan sa Postojna at Idrija ay epektibo sa pamamagitan ng regent Alexander na ginustong "magandang relasyon" sa Italya.
Ang kaharian ng Yugoslav ay bordered Italy at  Austria sa hilagang-kanluran sa hangganan ng Rapallo,  Hungary at [ Sa hilaga,  Bulgaria sa silangan,  Greece at  Albania sa timog, at ang Adriatic Dagat] sa kanluran. Halos agad-agad, nakaranas ito ng mga hindi pagkakaunawaan sa karamihan ng mga kapitbahay nito. Ang Slovenia ay mahirap matukoy, dahil ito ay isang mahalagang bahagi ng Austria sa loob ng 400 taon. Ang rehiyon ng Vojvodina ay pinagtatalunan ng Hungary, Macedonia na may Bulgaria, [[Fiume sa Italya.
Ang isang plebiscite ay ginanap din sa  Lalawigan ng Carinthia, na nagpasyang manatili sa Austria. Ang Austrians ay bumubuo ng karamihan sa rehiyon na ito kahit na ang mga numero ay nagpapakita na ang ilang mga Slovenes ay bumoto para sa Carinthia upang maging bahagi ng Austria. Ang port ng Dalmatian port ng Zadar (at Zara) at ilan sa Dalmatia na mga isla ay ibinigay sa Italya. Ang lunsod ng Rijeka (Fiume) ay ipinahayag na ang Free State of Fiume, ngunit sa kalaunan ay inookupahan, at noong 1924 ay na-annexed, sa Italya, ay ipinangako sa baybayin ng Dalmatian sa panahon ng Unang Digmaang Pandaigdig, at ng Yugoslavia na nagsasabing Istria, isang bahagi ng dating Austrian Littoral na na-annexed sa Italya, ngunit naglalaman ng isang malaking populasyon ng Croats at Slovenes.
Ang pagbubuo ng konstitusyon ng 1921 ay sumiklab ng mga tensyon sa pagitan ng iba't ibang mga nasyonalidad ng Yugoslavia. Trumbić ay sumasalungat sa konstitusyon ng 1921 at sa paglipas ng panahon ay lalong lumalago sa gobyerno ng Yugoslav na nakita niya bilang sentralisadong pabor ng Serbian hegemony sa Yugoslavia.
Farming
Tatlong quarters ng Yugoslav workforce ay nakikibahagi sa agrikultura. Ang ilang komersyal na magsasaka ay umiral, ngunit karamihan ay mga magsasaka. Ang mga nasa timog ay lalong mahihirap, na naninirahan sa isang maburol, subalit rehiyon. Walang malalaking lupain na umiiral maliban sa hilaga, at lahat ng mga ito ay pag-aari ng mga dayuhan. Sa katunayan, ang isa sa mga unang aksyon na ginawa ng bagong estado ng Yugoslav noong 1919 ay ang pagbuwag ng mga estates at pagtatapon ng mga dayuhan, at sa partikular na mga may-ari ng lupang Magyar. Halos 40% ng populasyon sa kanayunan ay sobra (ibig sabihin, sobra ang mga tao na hindi kailangan upang mapanatili ang mga kasalukuyang antas ng produksyon), at sa kabila ng mainit na klima, ang Yugoslavia ay medyo tuyong din. Ang mga panloob na komunikasyon ay mahirap, ang pinsala mula sa Unang Digmaang Pandaigdig ay naging malawak, at may ilang mga eksepsiyon sa agrikultura ay wala sa mga makinarya o iba pang modernong teknolohiya sa pagsasaka.
Manufacturing
Ang pagmamanupaktura ay limitado sa Belgrade at sa iba pang mga pangunahing sentro ng populasyon, at binubuo pangunahin ng mga maliliit, medyo primitive na pasilidad na ginawa ng mahigpit para sa domestic market. Ang komersyal na potensyal ng mga port ng Yugoslavia na Adriatic ay naging basura dahil ang bansa ay wala ang kabisera o teknikal na kaalaman upang magpatakbo ng industriya ng pagpapadala. Sa kabilang banda, ang industriya ng pagmimina ay maayos na binuo dahil sa kasaganaan ng bansa ng mga mapagkukunan ng mineral, ngunit dahil ito ay pangunahing pag-aari at pinamamahalaan ng mga dayuhan, karamihan sa produksyon ay na-export. Ang Yugoslavia sa kabuuan ay ang ikatlong pinakamaliit na industriyalisadong bansa sa Silangang Europa pagkatapos ng Bulgaria at Albania.
Utang
Ang Yugoslavia ay tipikal ng mga bansa ng Eastern Europe dahil sa hiniram nito ang malalaking halaga ng pera mula sa West noong 1920s. Nang magsimula ang Great Depression noong 1930, ang mga nagpapautang sa Western ay tinawag sa kanilang mga utang, na hindi mababayaran. Ang ilan sa pera ay nawala sa graft, bagaman ang karamihan ay ginagamit ng mga magsasaka upang mapabuti ang produksyon at pag-export ng mga potensyal. Gayunpaman, ang mga pang-agrikultura na pag-export ay palaging isang hindi matatag na pag-asa dahil ang kanilang mga kita sa pag-export ay nakasalalay sa mga pabagu-bago ng mga presyo sa merkado sa mundo. Ang Great Depression ay naging sanhi ng pagbagsak ng merkado dahil ang global demand na kinita nang husto at ang sitwasyon para sa mga magsasaka na nakatuon sa pag-export ay lalong sumisira nang ang mga bansa sa lahat ng dako ay nagsimulang magtayo ng mga hadlang sa kalakalan. Ang Italya ay isang pangunahing kasosyo sa pangangalakal ng Yugoslavia sa mga unang taon pagkatapos ng Unang Digmaang Pandaigdig, ngunit nahulog ang mga kurbatang pagkatapos ng kapangyarihan Benito Mussolini. Sa kaguluhan sa sitwasyong pangkabuhayan noong 1930, sinunod ng Yugoslavia ang pangunguna ng mga kapitbahay sa pagpapahintulot sa sarili na maging dependent sa Nazi Germany.
Mga Pangkat-Etniko
Ang maliit na gitnang klase ay sumakop sa mga pangunahing sentro ng populasyon at halos lahat ng iba pa ay mga magsasaka na nakikibahagi sa subsistence agriculture. Ang pinakamalaking grupo ng etniko ay Serbs na sinundan ng Croats, Slovenes, Bosnian Muslims, Macedonians at Albanians. Ang relihiyon ay sumunod sa parehong pattern na may kalahati ng populasyon sumusunod Orthodox Kristiyanismo, 40 o kaya porsiyento pagiging Katoliko, at ang natitirang Muslim. Sa gayong isang paksang publikano, ang mga tensyon ay madalas, ngunit lalo na sa pagitan ng Serbs at Croats. Ang iba pang mga pag-aaway ay yaong mga nasa pagitan ng mga Serbiano at mga Macedonian, dahil ang pamahalaang Yugoslav ay ang opisyal na posisyon nito na ang huli ay mga etnikong Serb. Sa unang bahagi ng ika-20 siglo ang internasyunal na komunidad ay tiningnan ang mga Macedonian na nakararami bilang rehiyonal na iba't ibang mga Bulgariano, ngunit sa panahon ng Paris Peace Conference ng 1919, pinahintulutan ng mga Allies ang Serbian control ng Vardar Macedonia at ang pananaw nito, na ang mga Macedonian Slavs ay sa katunayan Southern Serbsref>Nationalism and Territory: Constructing Group Identity in Southeastern Europe, Geographical perspectives on the human past, George W. White, Rowman & Littlefield, 2000, ISBN 0847698092, p. 236.
Ang Slovenes ay mas malapit sa Croats sa mga tuntunin ng relihiyon at kultura. Sa partikular, alam nila na sila ay masyadong maliit sa mga numero upang bumuo ng isang bansa ng kanilang mga sarili at walang dahilan upang ipagpalagay na isang Croatian-dominado Yugoslavia ay magiging anumang mas mahusay o mas masahol pa kaysa sa isang pinuno ng Serb. Sa kalakhang bahagi, sumama sila sa pangkalahatang daloy ng pulitika at hindi isang malaking pinagmumulan ng mga problema.
Madikit na plaster
Ang plaster na adhesibo (Ingles: adhesive plaster, na may kahulugang "plaster na madikit") ay isang uri ng madikit na pantapal sa sugat upang mapadali ang proseso ng pagpapagaling sa nasabing sugat. Nakapagpapadali ang mga plaster na ganito sa pagdirikit ng mga gilid ng mga hiwa ng sugat, pagpapapirmi ng iba pang mga pantapal, pagtataas ng mga sanga (mga bisig at mga hita atbp.) ng katawan habang nakasudlong (ekstensiyon), pagtatakip sa mga pigsa, at iba pa. Ang isang unang kayarian ng plaster na ahesibo ay binubuo ng resin, lead plaster (plaster na tingga), matigas na sabon, na tinunaw na magkakasama at ipinahid sa mahahabang mga piraso ng linen. Ang Mead's plater ("plaster ni Mead"), na mayroong sari-saring mga lapad, ay mayroong kayariang goma, at hindi nangangailangan ng pagpapainit bago ilapat.
San Vicente, Ilocos Sur
Ang Bayan ng San Vicente ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Ilocos Sur, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Madikit na plaster
Kaugnay ng paggamit bilang pantakip sa mga pigsa ang plaster na adhesibo, isang bilugang butas muna ang ginagawa, kung saan pinapasingaw ang tulis (o "mata") ng pigsa kung kaya't malayang nakakadaloy palabas ang mga katas ng pigsa. Pinapabilis ng plaster ang pagkahinog at paggaling ng pigsa, at nakakatulong sa paglaganap ng impeksiyon sa nakapaligid na balat na malusog at walang impeksiyon.
Samantala, sa pagtatapal ng ibang mga sugat, may mainam na ginagamit ang makikitid na mahahabang mga piraso ng plaster kaysa sa malalapad, dahil malayang makakaagos ang mga katas ng sugat.
Kabilang sa mga kilalang mga tatak ng madikit na mga plaster ang Band-Aid, Curad, Elastoplast, at Nexcare.
San Vicente, Ilocos Sur
Mga Barangay
Ang bayan ng San Vicente ay nahahati sa 7 mga barangay.
Landouzy-la-Ville
Landouzy-la-Ville ay isang pakikipagniig sa Aisne departamento sa silangang Pransiya.
Song Joong-ki
Pagkatapos makumpleto ang kanyang mandatoryong serbisyo sa militar, bumida si Song sa Koreanovelang Descendants of the Sun (2016) na naging tanyag sa Asya at nagdulot sa kanya na maging isang bituing hallyu. Napunta siya sa ikapitong puwesto sa tala ng Forbes na Korea Power Celebrity noong 2013, at umangat sa ikalawa noong 2017.
Talambuhay
Si Song Joong-ki ay ipinanganak noong Setyembre 19, 1985 at lumaki siya sa panlabas na kanayunan ng Daejeon, Timog Korea.
Karera
Unang lumabas si Song sa kanyang pag-arte sa makasaysayang pelikula na A Frozen Flower. Nagkaroon si Song ng isang pambihirang tagumpay sa pagganap niya sa makasaysayang drama na Sungkyunkwan Scandal kung saan ginampanan niya ang isang babaerong mayaman noong ika-18 siglo na panahon ng Joseon.
Kasal
Noong Hulyo 5, 2017, pinabatid ni Song at kanyang kasama sa Descendants of the Sun na si Song Hye-kyo sa pamamagitan ng kani-kaniyang ahensiya na sila ay nagkasundo magpakasal. Nakasal sila sa isang pribadong seremonya noong Oktubre 31, 2017 sa Youngbingwan, Hotel Shilla sa Seoul, sa kabila ng interes ng midya sa ibayo ng Asya. Ang seremonya ay dinaluhan ng malalapit sa puso nilang pamilya at kaibigan ng mag-asawa, kabilang ang mga aktor na sina Lee Kwang-soo, Yoo Ah-in, at Park Bo-gum na tumugtog din ng piano sa reception.
Noong Hunyo 27, 2019, inihayag ni Song Joong-ki na siya ay naghaing ng diborsiyo kay Song Hye-kyo noong nakaraang araw. Ang diborsyo ay natapos noong Hulyo 2019.
Noong Disyembre 26, 2022, nakumpirma na si Song ay may nobya na isang Briton. Enero 30, 2023, inihayag ni Song na nagpakasal na siya sa kanyang nobya na nagngangalang Katy Louise Saunders, isang dating hamak na aktres, kasabay nito, inihayag din niya ang pagbubuntis sa kanyang unang anak. Noong Hunyo 14, 2023, ipinanganak ni Katy ang kanilang anak na lalaki sa isang ospital sa Roma.
VHS
Ang VHS (pinaikling Video Home System) ay isang pamantayan para sa antas ng mamimili na analog na pang-rekord ng bidyo sa teyp na  cassette. Ginawa ng Victor Company of Japan (JVC) noong unang bahagi ng dekada 1970, lumabas ito sa Hapon noong Setyembre 9, 1976, at sa Estados Unidos noong Agosto 23, 1977.
Mula noong dekada 1950, ang magnetikong teyp na pang-rekord ng bidyo ay naging isang pangunahing tagapag-ambag sa industriya ng telebisyon, sa pamamagitan ng pangkomersyo na mga video tape recorder (VTRs) o mga nagrerekord ng mga teyp na pambidyo. Noong panahon na iyon, ang mga mamahaling kagamitan na iyon ay ginagamit lamang sa mga situwasyong propesyunal tulad ng mga istudyo ng telebisyon at pangmedisinang pag-imahe (fluoroscopy). Noong dekada 1970, pumasok ang videotape o teyp pangbidyo para gamitin sa mga tahanan, na nililikha ang industriya ng home video o bidyong pantahanan at pinalitan ang ekonomika ng telebisyon at negosyo ng pelikula. Nakita ng industriya ng telebisyon ang mga videocassette recorder (VCRs) bilang mayroong kapangyarihan na gambalain ang kanilang negosyo, habang nakita naman ng mga gumagamit ng telebisyon ang VCR bilang paraan upang makontrol ang karanasan sa panonood.
Noong dekada 1970 hanggang unang bahagi ng dekada 1980, nagkaroon ng isang digmaan sa pormat sa industriya ng bidyong pantahanan. Dalawa sa mga pamantayan, ang VHS at Betamax, ay nakatanggap ng labis na atensyon ng midya. Nanalo sa kalunan ang VHS sa digmaan, na dinomina ang 60 bahagdan ng merkado sa Hilagang Amerika noong 1980 at umusbong bilang ang dominanteng pormat para sa bidyong pantahanan sa buong panahon ng midyang teyp.
Sa kalaunan, nagsimula ang mga pormat na optical disc na mag-alok ng mas magandang kalidad kaysa sa analog na pamgmamimiling bidyong teyp tulad ng VHS at S-VHS. Ang pinakauna sa mga ganitong pormat, ang LaserDisc, ay hindi malawak na pinagtibay sa buong Europa, ngunit napakapopular sa Hapon at mayroong kakaunting tagumpay sa Estados Unidos. Bagaman, pagkatapos ng pagpapakilala ng pormat na DVD noong 1996, nagsimula manghina ang benta ng VHS. Noong 2003, nilagpasan ng mga arkila ng mga DVD ang mga arkila ng VHS sa Estados Unidos at noong 2008, pinalitan ng DVD ang VHS bilang ang ginustong paraan na hindi magastos na pamamahagi. Ang huling kompanya sa mundo na gumagawa ng mga kagamitang VHS (mga VCR/DVD combo), ang Funai ng Hapon, ay tumigil na sa produksyon noong Hulyo 2016, na binabanggit ang lumiliit na pangangailangan at kahirapan sa pagkuha ng mga parte.
Mga sanggunian
Kaurian:Mga imbensyong Hapon
Sulat Hanunuo
Ang Hanunoo, na isinasalin din bilang Hanunó'o, ay isa sa mga kaparaanan ng pagsulat na katutubo sa Pilipinas at ginagamit ng mga Mangyan ng katimugang Mindoro upang isulat ang wikang Hanunó'o. Ito ay isang abugida na nagmula sa Sulat Brahmiko na malapit ang kaugnayan sa Sulat Tagalog, at kilala ito na nakasulat patayo ngunit sinusulat pataas, sa halip na pababa na nasa halos lahat ng ibang kaparaanan ng pagsulat (bagaman, binabasa ito ng pahalang mula sa kaliwa papuntang kanan). Madalas itong nakasulat sa kawayan sa pamamagitan ng pag-ukit ng mga titik nito ng patalim. Karamihan sa mga kasalutang Hanunó'o ay kamakailan lamang dahil madaling masira ang kawayan at samakatuwid, mahirap matukoy ang kasaysayan nito.
Kayarian
Kumakatawan ang labinlimang saligang titik ng sulat Hanunó'o sa tig-iisa sa mga labinlimang katinig na susundan ng likas na katinig. Isinusulat ang mga ibang pantig sa pagbabago ng bawat titik gamit ang isa sa dalawang kudlit na nagbabago ng tunog ng patinig tungo sa /i/ o /u/. Pareho ang glipo para sa /la/ at /ra/ ngunit magkaiba ang mga glipo para sa /li/ at /ri/, pati na rin para sa /lu/ at /ru/. Mayroon ding tatlong glipo na kumakatawan sa mga patinig na nag-iisa (ponetikong pinangungunahan ng impit, isinusulat bilang q sa Romanong pagsasatitik). Hindi isinusulat ang mga huling katinig, kaya kailangang ipasiya ayon sa konteksto. Si Antoon Postma, isang antropologong Olandes, na pumunta sa Pilipinas mula sa Olanda noong dekada 1950, ay nagpakilala sa pamudpod upang ipahiwatig ang huling katinig na pantig. (Nagsisilbi ang pamudpod bilang isang virama.)
Paalala: Nang walang wastong suporta sa pagsasalin, dapat kahawig ang pantig ng Hanunó'o na NGU sa itaas ng italikong V na isinama sa dalawang, agapay at pahilis na linya ( \\ ).
Gumagamit ang sulat na ito ng solong at dobleng  panandang danda.
Direksyon ng pagsusulat
Karaniwang isinusulat ang sulat Hanunó'o palayo sa katawan (mula ibaba pataas) sa mga tudling mula kaliwa pakanan. Sa loob ng mga tudling, maaaring magkaroon ng anumang oryentasyon ang mga titik ngunit dapat pare-pareho ang oryentasyon para sa lahat ng mga titik sa isang teksto. Kadalasang patayo ang mga titik na nasa kaliwa ang tuldik ng /i/ at nasa kanan ang /u/, o pahalang na nasa itaas ang /i/ at nasa ibaba ang /u/. Madalas na nagsusulat ang mga taong kaliwete nang pabaligtad sa direksyon ng pagsusulat (kanan pakaliwa sa halip ng kaliwa pakanan) at sa mga titik mismo.
Pag-aaral ng pagsusulat
Pangunahing nang pinag-aaralan ng mga binatang at dalagang Hanunó'o (tinatawagang layqaw) ang pagsusulat upang kabisaduhin ang mga awit ng pag-ibig. Ang layunin ay matutuo ng mararaming kanta hangga't maaari, at nakatutulong ang paggamit nitong kaparaanan sa pagsulat ng mga kanta sa prosesong ito. Ginagamit din ito upang magsulat ng mga liham, abiso, at iba pang dokumento. Hindi kinakabisaduhan nang magkakasunod ang mga titik; kadalasang nagsisimula ang mga mag-aaral sa pagsusulat ng kanilang pangalan. Mataas ang kanulatan sa mga Hanunó'o kahit may kakulangan sa pormal na edukasyon sa pagsusulat nito.
Lingua franca
thumb| 1839 - Teksto sa mga wikang Tsino, Malay, at Ingles – [[Wikang Malay|Malay ang naging lingua franca sa buong Kipot ng Malaka, kabilang ang mga baybayin ng Tangway ng Malaya (ngayon sa Malaysia) at ang silangang baybayin ng Sumatra (ngayon sa Indonesya), at itinatag bilang isang katutubong wika ng bahagi ng kanlurang baybayin ng Sarawak at Kanlurang Kalimantan sa Borneo. ]] Ang lingua franca, na kilala rin bilang wikang tulay, karaniwang wika, wika pangkalakal, wikang pantulong, o wikang nag-uugnay, ay isang wika o diyalekto na sistematikong ginamit upang makapagsalita sa isa't isa ang mga taong nagkakaiba sa katutubong wika o diyalekto, lalo na kung ito ay pangatlong wika na iba sa dalawang katutubong wika ng nananalita.
Nabuo ang mga lingua franca sa buong mundo sa buong kasaysayan ng tao, kung minsan dahil sa mga dahilang komersyal (tinaguriang "wikang pangalakal" na nagpadali sa kalakalan), ngunit para rin sa dahilang kultural, relihiyoso, diplomatiko at pang-administratibo, at bilang paraan ng pagpapalitan ng impormasyon sa pagitan ng mga dalub-agham at mga iba pang iskolar ng iba't ibang nasyonalidad. Nakuha ang termino mula sa edad medyang Mediteraneong Lingua Franca, isang wikang pabalbal batay sa Romanse na ginamit (lalo na ng mga mangangalakal at marino) bilang lingua franca sa Rehiyon ng Mediteraneo mula ika-11 hanggang ika-19 na siglo. Ang wikang pandaigdig – isang wika na sinasalita sa buong mundo at ng mararaming tao – ay isang wika na maaaring sumilbi bilang pandaigdigang lingua franca.
Katangian
Ang mga lingua franca ay kadalasang mga wikang umiiral na may katutubong nananalita, ngunit maaari rin silang maging mga pidgin o mga wikang kreolo na binuo para sa partikular na rehiyon o konteksto. Mabilis na nabuo ang mga wikang pidgin, at sila ay pinapayak na kumbinasyon ng dalawa o higit pang wikang matatag. Samantala, ang mga kreolo ay karaniwang itinuturing bilang mga pidgin na umusbong sa ganap at masalimuot na wika sa landas ng paggamit ng mga kasunod na henerasyon. Ginagamit ang mga lingua francang umiiral na tulad ng Pranses upang mapadali ang interkomunikasyon sa malakihang pangangalakal o pampulitikang usapin, habang madalas na lumilitaw ang mga pidgin at kreolo mula sa mga sitwasyong kolonyal at tiyak na pangangailangan para sa komunikasyon sa pagitan ng mga kolonista at mga katutubong mamamayan. Ang mga lingua francang umiiral na ay karaniwang laganap, lubos na binuong wika na may mararaming katutubong nananalita. Sa kabaligtaran, ang mga wikang pidgin ay napakapinadaling na paraan ng komunikasyon na naglalaman ng maluwag na istruktura, kaunting mga alituntunin ng balarila, at pagkakaroon ng kakaunti o walang katutubong nananalita. Mas buo ang mga wikang kreolo kaysa sa kanilang mga ninunong pidgin at gumagamit ng mas kumplikadong istraktura, bararila, at talasalitaan, pati na rin ang pagkakaroon ng malaking pamayanan ng mga katutubong nananalita.
Samantalang ang wikang bernakular ay ang katutubong wika ng isang tiyak na heograpikong komunidad, ang lingua franca ay ginagamit sa labas ng mga hangganan ng kanyang orihinal na komunidad, para sa dahilang pangkalakal, panrelihiyon, pampulitika, o pang-akademiko. Halimbawa, bernakular ang Ingles sa Reyno Unido ngunit ginagamit bilang lingua franca sa Pilipinas, katabi ng Filipino. Nagsisilbi ang Arabe, Pranses, Mandarin, Kastila, Portuges, Hindustani, at Ruso ng magkatulad na layunin bilang mga lingua francang pang-industriya/pang-edukasyon sa ibayo patungo sa mga hangganan ng rehiyon at bansa.
Ang mga nalikhang pandaigdigang wikang awksilyar na may layuning maging lingua franca tulad ng Esperanto at Lingua Franca Nova ay hindi pa nagkaroon ng sapat na paggamit sa buong mundo kaya hindi sila maituturing bilang mga pandaigdigang lingua franca.
Etimolohiya
Nagmula ang salitang lingua franca sa Mediteraneong Lingua Franca, isang wikang pidgin na ginamit ng mga tao sa Lebante at silangang Dagat Mediteraneo bilang pangunahing wika ng komersyo at diplomasya mula sa huling bahagi ng gitnang kapanahunan, lalo na sa panahon ng Renasimiyento, hanggang sa ika-18 siglo. Sa panahong iyon, namayani ang mga nagnanalita ng Italyano sa kalakalang dagat sa mga lungsod-daungan ng Imperyong Otomano at isang pinasimpleng bersyon ng Italyano na pinagsamahan ng mararaming salitang hiram mula sa Griyego, Lumang Pranses, Portuges, Oksitan, at Kastila pati na rin ang Arabe at Turko na naging gamit na gamit bilang "lingua franca" (sa pangkaraniwang diwa) ng rehiyon.
Sa Lingua Franca (ang wikang tiyak), ang kahulugan ng lingua ay wika, tulad ng sa Portuges at Italyano, at ang franca ay may kaugnayan sa frankankoi sa Griyego at faranji sa Arabe pati na rin ang Italyanong katumbas. Sa lahat ng tatlong kaso, ang literal na kahulugan ay "Prangko" na humahantong sa direktang pagsasalinwika: "wika ng mga Prangko". Sa huling bahagi ng Imperyong Bisantino, inilalapat ang "Prangko" sa lahat ng mga Kanluraning Europeo.
Sa pamamagitan ng mga pagbabago ng salita sa panitikan, napakahulugan ang Lingua Franca bilang pangkalahatang termino para sa mga pidgin, kreolo, at ilan o lahat ng anyo ng mga wikang behikular. Naugnayan ag ppagbagoang kahulugan a ideya na naging kilalang-kilala lang ang mga wikang pidgin mula pa noong ika-16 na siglo sa dahil sa Europeong kolonisasyon ng mga kontinente tulad ng mga Amerika, Aprika, at Asya. Sa panahong ito, lumitaw ang pangangailangan para sa termino upang itukoy itong mga wikang pidgin, samakatuwid ang pagbabago ng kahulugan ng Lingua Franca mula sa pangngalang pantangi tungo sa pangngalang pambalana na sumasaklaw sa mararaming uri ng mga wikang pidgin.
Mga halimbawa
thumb| [[Griyegong Koine ]] Ginamit ang mga lingua franca kahit noong sinaunang panahon. Ang Latin at Griyegong Koine ay ang mga lingua franca ng Imperyong Romano at kulutang Helenistiko. Nanatili ang Akadio (namatay noong panahon ng Sinaunang Klasiko) at pagkatapos ang Arameo bilang mga karaniwang wika ng malaking bahagi ng Kanlurang Asya mula sa ilang mga naunang imperyo.
William Harrison Ainsworth
Si William Harrison Ainsworth (4 Pebrero 1805 – 3 Enero 1882) ay isang Ingles na manunulat ng romansa, nobelistang pangkasaysayan, tagapamahayag, at manananggol. Mas itinuturing siya bilang isang bantog o popular na manunulat sa halip na isang dakilang may-akda.
Lingua franca
Mga halimbawa
Ang Indones – na nagmula sa isang uri ng wikang Malay na sinasalita sa Riau – ay ang wikang opisyal at lingua franca sa Indonesya at nauunawaan nang marami sa mga lupaing nagsasalita ng Malay kabilang ang Malaysia, Singapore at Brunei, bagaman mas marami katutubong nagsasalita ng Habanes. Gayunpaman, ang Indonesian ang tanging wikang opisyal at sinasalita sa buong bansa. thumb|{{Legend|#004288|Mga rehiyon kung saan ang Ingles ay katutubong wika ng karamihan}} {{Legend|#79c1ff|Mga rehiyon kung saan opisyal ang Ingles ngunit hindi ito katutubong wika ng karamihan}} Nadebelop ang Swahili bilang lingua franca sa pagitan ng mga iilang pangkat na nagsasalita ng Bantu sa silangang baybayin ng Aprika na may mabigat na impluwensya mula sa Arabe. Ang mga pinakaunang halimbawa ng pagsulat sa Swahili ay mula 1711. Noong unang bahagi ng 1800, lumipat sa interyor ang paggamit ng Swahili bilang lingua franca kasama ang Arabeng mangangalakal ng garing at alipin. Sa kalaunan ay pinagtibay rin ito ng mga Europeo sa mga panahong kolonyal sa lugar. Ginamit ito ng mga Alemanong kolonisador bilang wika ng pangangasiwa sa Tanganyika, na nagimpluwensya sa pagpili na gamitin ito bilang pambansang wika na ngayo'y nasa independiyenteng Tanzania.