cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Haiku
Ang haiku (俳句) ay isang uri ng maikling tula mula sa Hapon. Ang tradisyonal na haiku ay tungkol sa kalikasan, mga imahen ng kalikasan. Ang mga silaba'y sumusunod sa estrukturang tatlong linyang 5-7-5. Ang halimbawa tungkol sa ibon (ni Victor Emmanuel Medrano ng Kanada):
Ika-9 na dantaon
Ang ika-9 na dantaon (taon: AD 801 – 900), ay isang panahon mula 801 hanggang 900 sang-ayon sa kalendaryong Huliyano.
Espiyonahe
Ang espiyonahe o pag-eespiya ay isang gawain ng pagkuha ng impormasyon hinggil sa isang samahan, organisasyon, o bansa nang palihim o kumpidensiyal, at walang pahintulot ng mga tagapaghawak o tagapag-ingat ng kinuhang impormasyon. Kinasasangkutan ito ng pagkanakakapunta sa kung saan ang kailangang kabatiran ay nakaimbak o sa mga taong nakakaalam ng impormasyon. Sa panahon ng digmaan, ang espiyonahe ay isang krimeng pangdigmaan. Ang tao na nagsasagawa nito ay tinatawag na tiktik, espiya, o may kalabuan bilang ahente. Ang isang ahente doble ay isang tao na nagkakalakal ng impormasyon sa dalawang mga partido, at hindi nalalaman ng nasabing dalawang mga partido na ang nasabing espiya ay nagtatrabaho para sa kanila na nasa ganitong katayuan.
Ika-9 na dantaon
Sa siglong ito naitatag ang larangan ng alhebra ng Muslim na polimata na si Al-Khwarizmi. Naganap din ang labanan sa pagitan ng Kalipang Abbasid na si Al-Ma'mun at Islamikong Paham na si Ahmad ibn Hanbal.
Sa lugar kung saan Pilipinas na ngayon, nakapetsa sa taong Saka 822 (900) ang Inskripsiyon sa Binatbat na Tanso ng Laguna na nasa sulating Kawi. Nagdulot ang pagtuklas ng dokumentong ito noong 1989 ng pagbago sa nakasulat na kasaysayan ng Pilipinas na nagsimula na noong taong 900.
Mga sanggunian
Kaurian:Unang milenyo Kaurian:Ika-9 na siglo
Haiku
Ang haiku na isinalin ni Victor Emmanuel Medrano tungkol sa palaka ay orihinal na gawa sa Hapon ni pamosong Matsuo Bashō (1644-1694):
Ang isang katangian ng tradisyonal na haiku ay ang kireji, ang pagputol para magkaroon ng dalawang imahen. Sa Hapon, ang mga salitang katulad ng ya at kana ay halimbawa ng kireji. Kung ang kireji ay gamit sa huli ng haiku, magkakaroon ng marangal na konklusyon.
Ang isa pang katangian ng tradisyonal na haiku ay ang kigo, ang salita para ipahiwatig ang panahon sa taon. Sa tula ni Matsuo Bashō, ang kigo ay kawazu—palaka—para sa tagsibol nang Pebrero hanggang Abril.
Ang modernong haiku ay iba sa tradisyonal, dahil hindi lamang ang kalikasan ang tema. Kung minsan, tao ang tema at siniko at madilim na nakakatawa; ang tulang ganito ay senryū (川柳) ang talagang tawag. Walang kireji o kigo ang senryū. Mas seryoso, pero mas maliwanag, ang haiku kaysa sa senryū.
Sinulat ni Karai Senryū (1718–1790) ang pundador ng mga senryū ang sumusunod na senryū. Isinalin ni Victor Emmanuel Medrano:
Bukavu
Transportasyon
Ang Bukavu ay isang mahalagang sentro ng transportasyon at gateway sa silangang DR Congo, ngunit dahil sa mga digmaan napinsala ang sistemang daan at hindi pa naiaayos ang mga lansangan na papuntang Goma, Kisangani at ibang bayan. Tulad sa Goma, maaaring mas-mabilis ang paggaling ng lungsod kaysa ibang bayan ng DR Congo ang pagiging malapit nito sa patag na sistemang daan ng Silangang Aprika at sa gumaganang silangang bahagi ng Lansangang Trans-Aprikano patungong Mombasa. Isang karagdagang bentaha sa Bukavu ang pagiging malapit nito sa mga pantalang lungsod ng Bujumbura at Kalundu-Uvira sa mga baybayin ng Lawa ng Tanganyika, kalakip ng daanang tubig patungong mga dulo ng daambakal sa Kigoma (na nakakawing sa Dar es Salaam) at Kalemie (na nakakawing sa timog-silangang DR Congo). Natuklasan na isang mahalagang salik sa napakabagal na kasaganaan at pagunlad ng lalawigan ng Timog Kivu ang ganap na paghihiwalay na malakihang dulot ng hindi magandang imprastrakturang daan.
Ang Bukavu ay may maraming mga lunsaran sa tabi ng lawa at dahil sa kawalan ng maayos na mga daan, madalas gamitin ang transportasyong pambangka sa mga katubigang saklaw ng Congo.
Matatagpuan ang Paliparan ng Kavumu, ang panloob na paliparan ng Bukavu, sa layong mga 30 kilometro hilaga ng lungsod is the domestic airport for Bukavu. Hindi naikukumpuni ang paliparan sa loob ng maraming mga taon. Ang pagkukumpuni sa paliparang ito ay magiging malaking kaginhawahan sa rehiyon at magpapadali sa mga negosyo at paglago ng ekonomiya.
Koumra
Ang Koumra (قمرة, Qumra) ay isang bayan sa katimugang Chad. Ito ay ang kabisera ng rehiyon ng Mandoul at ng departamento ng Mandoul Oriental. Ito ang pang-anim na pinakamalaking pamayanan sa Chad.
Oum Hadjer
Ang Oum Hadjer (أم هاجر) ay isang maliit na lungsod sa Chad at kabisera ng departamento ng Batha Est. Ito ay matatagpuan sa pana-panahong Ilog Batha. Ito ay nasa pangunahing daan sa pagitan ng Khartoum at N'Djamena, at mayroon itong maliit na paliparan, Paliparan ng Oum Hadjer.
Struthiomimus
Ang Struthiomimus (na nangangahulugang "ostrich mimic"), mula sa Griyegong στρούθειος / stroutheios na nangangahulugang "ng abestrus" at μῖμος / mimos na nangangahulugang "gayahin" o "manunulat") ay isang genus ng ornithomimid dinosaur mula sa huli na Cretaceous ng Hilagang Amerika. Ang mga ornithomimid ay may matagal na paa, bipedal, ostrich-tulad ng mga dinosauro na may mga walang tupa.
Oum Hadjer
Dahil sa estratehikong kinaroroonan nito, pinagtatalunan ito ng pamahalaan at ng mga hukbong manghihimagsik noong 1982, 1990, at Enero 2008.
Pangalan din ang Oum Hadjer ng sub-prepektura kung saang nakapaloob ang lungsod. Ang populasyon ng buong Sub-Prepektura ng Oum Hadjer ay nasa 14,500 katao.
Santi Simone e Giuda, Roma
thumb|Ang pasukan ng simbahan sa tuktok ng Via di San Simone Ang Santi Simone e Giuda (San Simon at San Hudas Tadeo, ang Apostol) ay isang deskonsagradong simbahang Katoliko sa setrong Roma, Italya. Mahalaga ito dahil sa mga dahilang pangkasaysayan.
Madonna del Rosario (Roma)
Ang Madonna del Rosario ay isang simbahan sa Roma (Italya) sa Bario Della Vittoria, pataas sa Via Trionfale, Monte Mario.
Wat Phra Kaew
Ang Wat Phra Kaew (วัดพระแก้ว, RTGS: Wat Phra Kaeo, ), karaniwang kilala bilang Templo ng Esmeraldang Buddha at opisyal bilang Wat Phra Si Rattana Satsadaram, ay itinuturing na pinakasagradong Budistang templo sa Taylandiya. Binubuo ang complex ng ilang mga gusali sa loob ng presinto ng Dakilang Palasyo sa sentrong pangkasaysayan ng Bangkok. Naglalaman ito ng estatwa ng Esmeraldang Buddha, na pinarangalan bilang paladyo ng bansa.
Ang pagtatayo ng templo ay nagsimula noong 1783 sa ilalim ng utos ni Rama I, ang unang hari ng dinastiyang Chakri. Simula noon, ang bawat sunod na hari ay personal na nasangkot sa pagdaragdag, pagpapanumbalik, at pagpapaganda ng templo sa panahon ng kanilang mga paghahari bilang isang paraan ng paggawa ng relihiyosong merito at pagluluwalhati sa dinastiya. Maraming mahahalagang seremonya ng estado at ngmaharlika ang isinasagawa sa loob ng templo bawat taon, na pinamumunuan ng hari nang personal at dinadaluhan ng mga opisyal ng pamahalaan. Dahil dito, ang templo ay pangunahing lugar ng pagsamba ng bansa at isang pambansang dambana para sa monarkiya at estado. Sa paglipas ng mga taon, ang bawat hari ay nagbibigay ng mga sagrado at mahahalagang bagay sa templo, na ginagawa itong isang kabang-yaman din.
Binubuo ang complex ng templo ng iba't ibang gusali para sa mga partikular na layuning panrelihiyon na itinayo sa iba't ibang estilo ng arkitekturang Taylandes, habang sumusunod pa rin sa mga tradisyonal na prinsipyo ng arkitektura ng relihiyong Thai.
Kasaysayan
thumb| Itinatag ni Haring [[Buddha Yodfa Chulaloke|Rama I ang dinastiyang Chakri noong 1782; sinimulan niya ang pagtatayo ng Wat Phra Kaew makalipas ang isang taon.]] Nang gawin ni Haring Rama I ang Bangkok bilang kabesera ng Kahariang Rattanakosin noong Abril 6, 1782, isang angkop na palasyo at templo ng hari ang kailangan upang gawing lehitimo ang bagong dinastiya ng Chakri. Ang dahilan ng Hari sa paglipat ng kabesera ng lungsod ay ang pagnanais na ilayo ang kaniyang sarili mula sa nakaraang rehimen ni Haring Taksin, na kaniyang pinalitan bilang hari ng Siam. Ang lumang palasyo ng hari sa Thonburi ay maliit at nasa pagitan ng dalawang templo; Wat Arun at Wat Tai Talat, na hindi nagpapahintulot sa karagdagang pagpapalawak.
Itinatag ni Rama I ang Dakilang Palasyo sa silangang pampang ng Ilog Chao Phraya, sa loob ng portipikadong pook ng lungsod na kilala ngayon bilang Pulo ng Rattanakosin. Ayon sa tradisyon, isang lugar ay palaging isinantabi sa loob ng compound ng palasyo para sa pagtatayo ng isang maharlikang templo o kapilya para sa personal na paggamit ng hari at pamilya ng hari. Ang templo (o wat) ay magkakaroon ng lahat ng katangian ng anumang regular na templong Budista maliban sa tirahan ng mga monghe. Napapaligiran ng pader sa lahat ng panig, ang templo ay magiging isang natatanging lugar para sa pagsamba na hiwalay sa tirahan ng hari. Habang ang templo ay itatayo sa loob ng palasyo ng hari, walang mga monghe ang maninirahan doon. Sa halip, ang mga monghe mula sa iba't ibang mga templo ay aanyayahan na magsagawa ng mga ritwal at pagkatapos ay aalis. Ito ang kaso sa Wat Mahathat, isang maharlikang kapilya sa loob ng bakuran ng dakilang palasyo sa Sukhothai, Wat Phra Si Sanphet sa Ayutthaya at Wat Arun sa Thonburi. Ang Wat Phra Si Sanphet, na itinayo sa tabi ng maharlikang palasyo ng hari ng Ayutthaya, ay partikular na nakaimpluwensya sa pagtatayo ng bagong templong ito. left|thumb| Ang complex ng Wat Phra Kaew na tinatanaw mula sa labas ng mga dingding ng [[Dakilang Palasyo]]Ang pagtatayo ng templo ay nagsimula noong 1783. Ang templo ay binigyan ng pormal na pangalang Wat Phra Si Rattana Satsadaram, ibig sabihin ay "ang templong naglalaman ng magandang hiyas ng monasteryo ng banal na guro". Ang pangunahing bulwagan ng templo ay ang unang gusali sa loob ng buong compound ng palasyo na natapos sa pagmamason, habang ang tirahan ng hari ay gawa pa rin sa kahoy. Ang complex ng templo ay itinayo sa hilagang-silangan na sulok ng Korteng Panlabas ng Dakilang Palasyo. Noong Marso 22, 1784, ang Esmeraldang Buddha dinala na may mahusay na seremonya mula sa dating tahanan nito sa Wat Arun sa Thonburi sa kabila ng ilog patungo sa gilid ng Rattanakosin at inilagay sa kasalukuyang luklukan nito. Noong 1786, binigyan ni Rama I ang Bangkok ng opisyal na pangalan bilang bagong kabesera ng Siam. Isinalin, binanggit ng pangalan ang templo at ang Esmeralda Buddha mismo: "Ang Lungsod ng mga Anghel, Dakilang Lungsod, ang Paninirahan ng Esmeraldang Buddha, ang Dakilang Lungsod ng Diyos Indra, Ayutthaya, ang Mundo na Pinagkalooban ng Siyam na Itinatanging Hiyas, ang Masayang Lungsod na Sagana sa Mga Dakilang Palasyo ng Maharlika na Katulad ng Makalangit na Paninirahan Kung Saan Nananahan ang mga Nagsakatawang-taong Diyos, Isang Lungsod na Ibinigay ni Indra at Itinayo ni Vishvakarman".
Mga sanggunian
Mga pagsipi
Corythosaurus
Ang Corythosaurus ay isang genus ng hadrosaurid na "duck-billed" dinosauro mula sa Upper Cretaceous Period, mga 77-75.7 milyong taon na ang nakalilipas. Nabuhay ito sa ngayon na Hilagang Amerika. Ang pangalan nito ay nangangahulugang "helmet butiki", nagmula sa Greek κόρυς. Ito ay pinangalanan at inilarawan noong 1914 ni Barnum Brown. Ang Corythosaurus ay may tinatayang haba na 9 metro (30 piye), at may bungo, kabilang ang lapad, na 70.8 sentimetro (27.9 pulgada) ang taas.
Segundo
Kahit na nakabatay ang makasaysayang kahulugan ng yunit sa dibisyong ito sa pag-inog ng Daigdig, mas matibay na tagapanatili ng oras ang pormal na kahulugan sa Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit (SI): tinutukoy ang 1 segundo bilang eksaktong "tagal ng 9,192,631,770 na mga ulit ng ang radyasyon na naaayon sa paglipat ng dalawang hiperpinong antas ng bataying kalagayan ng atomong sesyo-133"(sa temperatura ng 0 K). Dahil nag-iiba-iba ang pag-inog ng Daigdig at bumabagal din nang napakaliit, pana-panahong idinadagdag ang isang segundong siningit sa oras ng taknaan upang mapanatili ang sinkronisasyon ng mga orasan sa pag-inog ng Daigdig.
Karaniwang binibilang ang mga maramihan ng mga segundo ayon sa oras at minuto. Kadalasang binibilang naman ang mga hatimbilang ng isang segundo ayon sa desimo o sentesimo. Sa gawaing pang-agham, binibilang ang mga maliit na hatimbilang ng isang segundo ayon sa milisegundo (milesimas), mikrosegundo (milyonesimas), nanosegundo (bilyones), at kung minsan mas maliit pa na yunit ng isang segundo. Isang araw-araw na karanasan ng mga maliit na hatimbilang ng isang segundo ay ang 1-gigahertz microprocessor na may orasang pagpapaulit-ulit ng 1 nanosegundo. Ang bilis ng shutter ng kamera ay karaniwang umaabot mula 1⁄60 segundo hanggang 1⁄250 segundo.
Mayroong dibisyong seksahesimal ng araw mula sa kalendaryo na batay sa astronomikal na pagmamasid mula noong ikatlong milenyo BK, bagaman hindi sila segundo gaya ng alam natin ngayon. Walang kakayahang bilangin ang mga maliit na dibisyon ng oras noong panahong iyon, kaya makasagisag ang mga dibisyong ito. Ang mga unang kronometrador na may kakayahang magbilang nang wasto ng segundo ay mga pendulum clock naimbento noong ika-17 siglo. Simula noong dekada 1950, naging mas mahusay ang mga atomikong orasan kaysa sa pag-inog ng daigdig, at patuloy ito sa pagiging pamantayan ngayon.
Orasan at panahong solar
Nagpapanatili ang isang orasang mekanikal, na hindi nakasalalay sa pagsukat ng kaukulang posisyon ng pag-inog ng daigdig, ng pare-parehong oras na tinatawag na tamtaming oras, sa loob ng anumang katumpakang tunay sa kanya. Ibig sabihin na magkapareho ang tagal ng bawat segundo, minuto at bawat iba pang paghahati ng oras na binibilang ng orasan sa anumang iba pang magkakahawig na paghahati ng oras. Ngunit hindi nagtataglay ng pare-parehong oras ang adlawing relo na sumusukat sa kaukulang posisyon ng araw sa kalangitan na tinatawag na tilang oras. Nag-iiba ang oras na pinananatili ng isang adlawing relo depende sa oras ng taon, ibig sabihin na nag-iiba ang tagal sa iba't ibang oras ng taon ng mga segundo, minuto at bawat iba pang paghahati ng oras. Ang oras ng araw na sinukat ng tamtaming oras kumpara sa tilang oras maaaring magkaiba nang hanggang 15 minuto, ngunit ang isang araw ay magkakaiba mula sa susunod sa pamamagitan lamang ng isang maliit na halaga; 15 minuto ay isang pinagsama-samang pagkakaiba sa isang bahagi ng taon. Ang epekto ay higit sa lahat dahil sa pag-uugali ng axis ng lupa na may paggalang sa orbit nito sa paligid ng araw.
Mga kaganapan at yunit ng oras sa segundo
Kadalasang itinatala ang mga praksyon ng isang segundo sa notasyong sampuan, halimbawa 2.01 segundo, o dalawa punto sero isa. Karaniwang ipinahayag ang mga maramihan ng mga segundo bilang mga minuto at segundo, o oras, minuto at segundo ng oras ng taknaan, na pinaghihiwalay ng mga tutuldok, tulad ng 11:23:24, o 45:23 (maaaring magbunga ang huling notasyon ng kalabuan, dahil ginagamit ang parehong notasyon sa mga oras at minuto). Bihirang magkaroon ang segundo ng kahulugang pampahayag ng mas matagal na panahon ng oras tulad ng mga oras o araw, dahil masyadong malaki ang mga bilang na ito. Para sa metrikong yunit ng segundo, may mga sampuang unlapi na kumakatawan sa 10−24 hanggang 1024 segundo.
Ang ilang mga karaniwang yunit ng oras na ipinahayag sa segundo ay: 60 segundo ang isang minuto; 3,600 segundo ang isang oras; 86,400 segundo ang isang araw; 604,800 segundo ang isang linggo; 31,536,000 segundo ang isang taon (maliban sa taong bisyesto); at bumabalasak ang isang (Gregoryaong) siglo ng 3,155,695,200 segundo; kasama ang lahat sa itaas na hindi kasama ang anumang mga posibleng segundong bisyesto.
Ang ilang karaniwang mga pangyayari na ipinahayag sa segundo ay: bumabagsak ang isang bato nang mga 4.9 metro mula sa pahinga sa isang segundo; may isang ugoy ng isang segundo ang pendulong may haba ng halos isang metro, kaya may penduo ang mga orasang pendulo na isang metro ang haba; 10 metro ang nanakbuhan ng pinakamabilis na mananakbo sa isang segundo; naglalakbay ang alon ng karagatan sa malalim na tubig ng mga 23 metro sa isang segundo; naglalakbay ang tunog ng mga 343 metro sa isang segundo sa hangin; tumatagal ang ilaw ng 1.3 segundo bago abutin ang Daigdig mula sa ibabaw ng Buwan, isang distansya ng 384,400 kilometro.
Mga iba pang yunit na may kinalaman sa segundo
Bahagi ang segundo sa mga iba pang yunit, tulad ng dalas na sinusukat ng hertz (segundo baligtad o segundo-1), bilis (metro bawat segundo) at pagliksi (metro bawat segundo na kuwadrado). Sinusukat ang yunit ng sistemang metriko na becquerel, isang sukatan ng radyoaktibong pagpugnaw, sa mga segundo baligtad. Nanggagaling ang kahulugan ng metro mula sa bilis ng liwanag at segundo; nakasalalay din ang mga kahulugan ng amperyo at candela, mga metrikong base yunit sa segundo. Sa 22 pinangalanang yunit ng SI, tatlo lamang: degree na Sentigrado, radyan, at steradyan, ang hindi nakasalalay sa segundo. Iniuulat ang maraming mga deribatibong yunit para sa pang-araw-araw na bagay ayon sa mas malaking mga yunit ng oras, hindi segundo, tulad ng oras ng taknaan sa oras at minuto, belosidad ng kotse sa milya bawat oras o kilometro bawat oras, kilowat oras ng paggamit ng kuryente, at bilis ng isang paikutan sa pag-ikot bawat minuto.
Mga pamantayan ng pagsasaoras
Nagpapanatili ang isang hanay ng mga atomikong orasan sa buong mundo ng oras ayon sa pinagkasunduan: "binoboto" ng mga sa orasan ang tamang oras, at ipinapatnubay ang lahat ng mga magbobotong orasan upang sumang-ayon sa pinagkasunduan, na tinatawag na Pandaigdigang Atomikong Oras o International Atomic Time (TAI) sa Ingles. "Tumitiktak" ang TAI ng atomikong segundo.
Dinedepinihin ang orasang sibil na sumang-ayon sa pag-ikot ng mundo. Pangkalahatang Tugmang Oras o Coordinated Universal Time (UTC) ang pandaigdigang pamantayan para sa pagsasaoras. "Tumitiktak" ang ang nakatakdang oras na ito nang mga parehong atomikong segundo sa TAI, ngunit nagsisingit o nagtatanggal ito ng mga segundo bisyesto kung kinakailangan upang iwasto ang oras ayon sa pagkakaiba-iba sa bilis ng pag-ikot ng daigdig.
UT1 ang sukat ng oras kung saan hindi katumbas ang mga segundo sa mga atomikong segundo, isang anyo ng pangkalahatang oras. Tinutukoy ang UT1 ng pag-ikot ng daigdig tungod sa araw, at hindi naglalaman ng anumang mga segundo bisyesto. Laging naiiba ang UT1 sa UTC nang mas mababa sa isang segundo.
Sugaing sala-salang orasan
Bagama't hindi pa sila bahagi ng anumang pamantayan ng pagsasaoras, mayroong mga sugiang sala-salang orasan na may mga prekwensya sa nakikitang liwanag na espektro na ngayon, at ito ang mga pinakatumpak na nagsasaoras sa lahat. Isang estronsiyong orasan na may prekwensyang 430 THz, sa pulang pagitan ng nakikitang liwanag, ang may hawak ngayon ng rekord ng katumpakan: magkakaroon ito o mawawalan ng mas mababa sa isang segundo sa 15 bilyong taon, mas mahaba kaysa sa tinatanyang edad ng sansinukob. Maaaring masukat ng gayong orasan ang pagbabago sa pagtataas nito nang kasing dami ng 2 cm sa pamamagitan ng pagbabago sa antas nito dahil sa grabitasyonal na pagluwang ng oras.
Kasaysayan ng kahulugan
Tatlo lamang ang mga kahulugan ng segundo: bilang bahagi ng araw, bilang bahagi ng isang idinuklay na taon, at bilang prekwensya ng mikro-alon ng isang sesyong atomikong orasan, at natanto sila ng isang dibisyong seksadyesimal ng araw mula sa sinaunang kalendaryo ng astronomiya.
Dibisyong seksadyesimal ng kalendaryong oras at araw
Gumawa ang mga sibilisasyon sa klasikong panahon at mga nauna pa ng mga dibisyon ng kalendaryo pati na rin ng mga arko ayon sa isang sistemang seksadyesimal ng pagbibilang, ngunit isang dibisyong seksadyesimal ang segundo ng araw, hindi ng oras tulad ng modernong segundo. Kabilang sa mga pinakamaagang aparatong pagsasasoras ang mga kuwadranteng pang-araw at kuwadranteng pantubig, at nasusukat ang mga yunit ng oras sa digri ng arko. Ginamit din ang mga konseptuwal na yunit ng oras na mas maliit kaysa sa matatanto sa kuwadranteng pang-araw.
Mayroong mga sanggunian tungkol sa 'segundo' bilang bahagi ng isang bulaning buwan sa mga kasulatan ng mga pilosopong natural ng Gitnaang Panahon, ngunit walang katibayan na kailanmang ginamit ang 'segundo' bilang bahagi ng pagsasaoras batay sa bulaning kalendaryo.
Bahagi ng araw solar
Nagsimulang lumitaw ang mga pinakamaagang orasang mekanikal simula noong ika-14 na siglo na mayroong mga taltag na naghati ng oras sa mga dalawahan, tatluhan, apatan at minsan kahit na 12 bahagi, ngunit hindi kailanman sa 60 bahagi. Sa katunayan, hindi karaniwang naunawaan ang oras bilang 60 minuto. Hindi praktikal sa mga nagsaoras ang pagsasaalang-alang ng mga minuto hanggang nagkaroon ng mga unang orasang mekanikal na nagpakita ng mga minuto malapit sa katapusan ng ika-16 na siglo. Noong panahong iyon, laganap na ang mga dibisyong seksadyesimal ng oras sa Europa.
Lumitaw ang mga pinakamaagang orasan na nagpakita ng mga segundo sa huling kalahati ng ika-16 na siglo. Naging tumpak na masusukat ang segundo sa pag-unlad ng mga orasang mekanikal na nagpapanatili ng tamtaming oras, kumpara sa tilang oras na ipinakita ng mga kuwadranteng pang-araw. Ang pinakamaagang orasang pinapatakbo ng kuwerdas na may pangalawang kamay na nagmamarka ng mga segundo ay isang hindi nilagdaang orasan na naglalarawan kay Orfeo sa koleksyon ni Fremersdorf, na pinepetsahan sa kalagitnaan ng 1560 at 1570. Noong ika-3 sangkapat ng ika-16 na siglo, nagtayo si Taqi al-Din ng orasan na may marka bawat 1/5 minuto. Noong 1579, ipinatayo ni Jost Bürgi si William ng Hesse ng isang orasan na nagmamarka ng mga segundo. Noong 1581, muling dinisenyo ni Tycho Brahe ang orasan na nagpakita lamang ng ilang minuto sa kanyang obserbatoryo at nagpakita din ng mga segundo, kahit na hindi tumpak ang mga segundo. Noong 1587, nagreklamo si Tycho na hindi sumasang-ayon ang kanyang apat na orasan nang dagdag o bawas apat na segundo.
Noong 1656, inimbento ni Christiaan Huygens, isang Olandeng dalub-agham, ang unang orasang pendulo. Ito ay may pendulong haba na nasa ilalim lamang ng isang metro na binigyan ito ng uyog ng isang segundo, at isang eskapo na tumitiktak bawat segundo. Ito ang unang orasan na may kakayahang magsaoras ng segundo nang tumpak. Noong dekada 1730, 80 taon na ang lumipas, maaaring magsaoras ang maritimong kronomiter ni John Harrison nang may katumpakan ng isang segundo sa 100 araw.
Noong 1832, iminungkahi ni Gauss na gamitin ang segundo bilang ang yunit ng oras sa kanyang sistemang milimetro-miligramo-segundo ng mga yunit. Nagsabi ang British Association for the Advancement of Science (BAAS) noong 1862 na "Sumang-ayon ang lahat ng mga tao ng agham na gamitin ang segundo ng tamtaming orasang solar bilang yunit ng oras." Pormal na iminungkahi ng BAAS ang sistema ng CGS noong 1874, bagaman unti-unting napalitan ang sistemang ito sa loob ng susunod na 70 taon ng mga yunit ng MKS. Parehong ginagamit ng mga sistema ng CGS at MKS ang segundo mismo bilang kanilang saligang yunit ng oras. Pandaigdigang kinamit ang MKS noong dekada 1940, pagtukoy sa segundo bilang 1⁄86,400 ng tamaming araw solar
Bahagi ng isang taong epemerides
Noong mga huling bahagi ng dekada 1940, napabuti ang mga kuwarts kristal na orasang osileytor na may operang prekwensya ng ~ 100 kHz upang magsaoras nang may katumpakan na mas mahusay kaysa sa 1 bahagi sa 108 sa panahon ng isang araw. Naging maliwanag ang isang pinagkasunduan na mas mahusay magsaoras ang mga orasang ito kaysa sa pag-ikot ng Daigdig. Alam din ng mga metrologista na mas matatag ang orbita ng Daigdig sa paligid ng Araw (isang taon) kaysa sa pag-ikot ng daigdig. Humantong ito sa mga panukala noong 1950 upang tukuyin ang segundo bilang bahagi ng isang taon.
Inilarawan ang paggalaw ng Daigdig sa Tables of the Sun ni Newcomb (1895), na naglaan ng pormulang pantantya ng paggalaw ng Araw kaugnay sa daktiong 1900 batay sa mga obserbong astronomya na ginawa sa gitna ng 1750 at 1892. Nagresulta ito sa pagkakamit ng epemeridesang sukat ng oras na ipinahayag sa mga yunit ng taong sideral sa daktiong iyon ng IAU noong 1952. Inalinsunod ng naduklayang sukat ng oras na ito ang mga naobserbahang posisyon ng mga selestiyal na lawas sa Newtonianong dinamikang teorya ng kanilang paggalaw. Noong 1955, pinili ng IAU ang taong tropikal, na itinuturing na mas mahalaga kaysa sa taong sideral, bilang yunit ng oras. Hindi nasusukat ang taong tropikal ayon sa kahulugan ngunit kinakalkula mula sa pormula na naglalarawan ng isang tamtaming taong tropikal na nabawasan nang linyar sa paglipas ng panahon.
Noong 1956, muling ibinigay ng kahulugan ang segundo sa mga tuntunin ng isang taon na may kaugnayan sa daktiong iyon. Sa gayon, tinukoy ang segundo bilang "ang praksyong 1⁄31,556,925.9747 ng taong tropikal para sa 1900 Enero 0 sa 12 oras ng orasang epemerides". Kinamkam ang kahulugan na ito bilang bahagi ng Pandaigdigang Sistema ng mga Yunit noong 1960.
"Atomikong" segundo
Kahit ang mga pinakamahusay na orasang mekanikal, elektrikong motorisado na nakabatay sa kuwarts kristal ay nagkakaroon ng hindi pagkakaayon, at halos walang sapat na sapat upang mapagtanto ng segundong epemerides. Mas mabuti para sa pagsasaoras ang likas at eksaktong "panginginig" sa isang pinasiglang atomo. Tiyak na tiyak ang dalas ng panginginig (ibig sabihin: radyasyon) depende sa uri ng atomo at kung gaano ito nasasabik. Mula noong 1967, nangahulugan ang segundo bilang eksaktong "tagal ng 9,192,631,770 na mga panahon ng radyasyon na naaayon sa paglipat sa gitna ng dalawang mga hiperpinong antas ng pangunahing estado ng atomong sesyo-133" (sa temperatura ng 0 K). Pinili ang haba ng isang segundo na ito upang tumugma nang eksakto sa haba ng natukoy na segundong epemerides. Ginagamit ng mga atomikong orasan ang gayong dalas upang sukatin ang mga segundo sa pamamagitan ng pagbibilang ng mga ikot sa bawat segundo sa dalas na iyon. Ang radyasyon ng ganitong uri ay isa sa mga pinakatatag at kababalaghan ng kalikasan na pinakamadaling tangkain nang paulit-ulit. Tumpak ang kasalukuyang henerasyon ng mga atomikong orasan sa loob ng isang segundo sa ilang daang milyong taon.
Itinatakda ngayon ng mga atomikong orasan ang haba ng isang segundo at ang pamantayan ng oras para sa mundo.
Circa
Kapag ginagamit sa mga saklaw ng petsa, nailalapat ang circa bago ang bawat tinatayang petsa, habang ang mga petsa na walang circa na nakasulat bago nito ay pangkalahatang pinapalagay na alam ang petsa na may katiyakan.
Mga sanggunian
Kaurian:Salitang Latin
Papa Martin IV
Si Papa Martin IV (c. 1210/1220 – 28 Marso 1285) na ipinanganak bilang Simon de Brion ang Papa ng Simbahang Katoliko Romano mula 21 Pebrero 1281 hanggang sa kanyang kamatayan. Si Simon de Brion ay anak ni Jean sieur de Brion. Siya ay ipinanganak sa château ng Meinpincien, Île-de-France, Pransiya. Ang pamilyang seigneurial ni Biroon ay yumabong sa Brie française. Kanyang ginugol ang kanyang panahon sa University of Paris at sinasabing nag-aral ng batas sa Padua at Bologna. Sa pamamagitan ng pabor ng papa, kanyang natanggap ang pagkakanon sa Saint-Quentin noong 1238 at gumugol sa panahong 1248–1259 bilang canon ng kabanatang katedral sa Rouen at sa huli ay arkodeakono. Sa parehong panahon, siya ay hinirang na ingat yaman ng St. Martin ng Tours ni Haring Louis IX ng Pransiya na isang opisinang kanyang hinawakan hanggang sa mahalal na papa noong 1281. Noong 1259, siya ay hinirang sa konseho ng hari na gumagawa sa kanyang tagaingat ng dakilang selyo kansilyer ng Pranses na isa sa mga dakilang opiser ng sambahayan ng hari. Noong Disyembre 1261, ginawa siyang kardinal-pari ng bagong papang si Papa Urbano IV na may titulus ng simbahan ng St. Cecilia. Siya ay bumalik sa Pransiya bilang isang legato ng papa para kay Urbano IV at para sa kahalili nitong si Papa Clemente IV noong 1264–1269 at muli noong 1274–1279 sa ilalim ni Papa Gregorio X. Siya ay malalim na nasangkot sa mga negosiasyon para sa suporta ng papa para sa pagkuha ng korona ng Sicily ni Charles ng Anjou. Bilang legato, nangasiwa siya sa ilang mga synod tungkol sa reporma. Pagkatapos ng anim na buwan ng kamatayan ni Papa Nicolas III noong 1280, si Charles ng Anjou ay namagitan sa halalan ng pagkapapa sa Viterbo sa pamamagitan ng pagbilanggo sa dalawang mga maimpluwensiya (influential) na Italyanongkardinal sa dahilang ang mga ito ay nakikialam sa eleksiyon. Sa kawalang pagsalungat ng mga ito, si Simon de Brion ay nagkakaisang hinalal na papa na kumuha ng pangalang Martin IV noong 22 Pebrero 1281.
Ang Viterbo ay inilagay sa isang interdikto dahil sa pagbilanggo sa mga kardinal at ang Roma ay ayaw tumanggap sa kinapootang Pranses bilang papa kaya si Martin IV ay kinoronahan sa Orvieto noong 23 Marso 1281. Sa pagsalig kay Charles ng Anjou sa halos lahat ng bagay, ang bagong papa ay mabilis na humirang sa kanya sa posisyon ng Senador na Romano. Sa pagpipilit ni Charles, itinawalag ni Martin IV ang Emperador na Bizantinong si Michael VIII Palaeologus na humarang sa mga plano ni Charles na ibalik ang Imperyong Latin ng Silangan na itinatag pagkatapos ng Ikaapat na Krusada. Kaya kanyang pinutol ang pagkakaisa na naabot sa pagitan ng mga simbahang Griyego at Latin sa Ikalawang Konseho ng Lyons noong 1274 at ang ikalawang kompromiso ay imposibleng maisagawa. Noong 1282, si Charles ay pinatalsik sa isang bayolenteng masaker na kilala bilang Sicilian Vespers. Hinalal ng mga Sicilian si Pedro III ng Aragon bilang kanilang hari at walang kabuluhang naghangad ng kompirmasyon ng papa bagaman handa sila muling ikompirma ang Sicily bilang estadong basalyo ng kapapahan. Ginamit ni Papa Martin IV ang lahat ng kanyang mga mapagkukunang espiritwal at materyal sa kanyang kautusan laban sa Aragonese upang panatilihin ang Sicily para sa Sambahayan ng Anjou. Kanyang itinawalag si Pedro III at nagdeklara na ang Kaharian ng Aragon na isinuko at nagutos ng isang krusada laban sa kanya ngunit ito ay walang kabuluhan. Sa kamatayan ng protektor ni Martin IV na si Charles ng Anjour noong 7 Enero 1285, hindi magawang manatili ni Papa Martin IV sa Roma. Siya ay namatay sa Perugia noong 28 Marso 1285.
Papa Juan XXII
Si Papa Juan XXII (1244 – 4 Disyembre 1334) na ipinanganak na Jacques Duèze (o d'Euse) ang papa ng Simbahang Katoliko Romano mula 7 Agosto 1316 hanggang sa kanyang kamatayan. Siya ang ikalawang papa ng Kapapahang Avignon na inihalal ng isang konklabeng pampapa sa Lyon na tinipon ng kapatid ni Louis X ng Pransiya na si Felipe, Konde ng Poitiers at kalaunang naging Haring Felipe V ng Pransiya. Gaya ng kanyang predesesor, kanyang sinentralisa ang kapangyarihan at sahod ng kapapahan ng Katoliko at namuhay ng buhay prinsipe sa Avignon, Pransiya. Kanyang sinalungan ang mga patakrang pampolitika ni Louis IV bilang Banal na Emperador Romano na nagtulak kay Louis na sakupin ang Italya at ilagay ang Antipapa Nicholas V. Si Juan XXII ay naharap sa kontrobersiya sa kanyang teolohiya na kinasasangkutan ng kanyang mga pananaw sa Pangitaing Beatipiko at pagsalungat sa pagkaunawang Pransiskano ng pagiging dukha ni Kristo at mga apostol. Siya ang nagkanonisa kay Thomas Aquinas.
Ika-11 dantaon
Ang ika-11 dantaon (taon: AD 1001 – 1100), ay isang panahon mula 1001 hanggang 1100 sang-ayon sa kalendaryong Huliyano at ang unang siglo sa ikalawang milenyo.
Pagkatapos ng dagliang pag-akyat, mayroon biglaang paghina ng kapangyarihang Bisantino at ang pagbangon ng pagdomina ng mga Norman sa karamihan ng Europa, kasama ang prominenteng pagganap sa Europa ng kapuna-punang mga maimpluwensyang papa. Nagkaroon ang Kristiyanidad ng pormal na sisma o paghahati sa siglo na ito na yumabong noong nakaraang mga siglo sa pagitan ng Romanong Kanluran at Bisantinong Silangan, na nagdulot ng paghiwalay sa dalawang pinakamalaking dominasyon hanggang sa panahon ngayon: ang Romano Katolisismo at Silanganing Ortodoksiya. Sa Hilagang Italya, nagdulot ang paglago ng populasyon sa pag-angat ng unang organisadong kapitalismo at mas sopistikadong kulturang komersyo noong huling bahagi ng ika-11 dantaon. Sa Silangang Europa, nagkaroon ng ginutuang panahon para sa prinsipalidad ng Kievan Rus.
Sa dinastiyang Song sa Tsina at klasikong mundong Islamiko, minarka ng siglong ito ang mataas na punto para sa parehong klasikong Tsinong kabihasnan, agham at teknolohiya, at klasikong Islamikong agham, pilosopiya at panitikan. Nilikha ng magkakalabang pampolitikang pangkat sa dinastiyang Song ang patatalo sa mga nangungunang estadista at ministro ng imperyo. Naabot ang taluktok ng militar na kalakasan at internasyunal na impluwensiya ng Kalipatong Fatimid sa Ehipto, ang mga Ghaznavid, at ang dinastiyang Chola sa Indya. Ang Kanluraning Imperyong Chalukya (ang kalaban ng Chola) ay bumangon din sa kapangyarihan sa dulo ng siglo.
Sa siglo na ito, dumating sa kapanyarihan ang mga Turkong dinastiyang Seljuk sa Kanlurang Asya sa pira-pirasong lupain ngayon na Abbasid, habang ang una sa mga Krusada ay isinakatuparan tungo sa pagsasara ng siglo.
Sa Hapon, namayani ang angkang Fujiwara sa mga kapakanang estado.
In Vietnam, nagsimula ang dinastiyang Lý, habang sa Myanmar, naabot ng Kahariang Pagan ang rurok ng kapangyarihang pampolitika at militar.
Sa mga Amerika, yumabong ang mga kabihasnang Toltec at Mixtec sa Gitnang Amerika, kasama ang Kalinangang Huari ng Timog Amerika at kulturang Mississippiyano ng Hilagang Amerika. Nakasentro sa palibot ng Lawa Titicaca ang Imperyong Tiwanaku na bumagsak noong unang kalahati ng siglo.
Nick Hewer
Si Nick Hewer ay isang Television Presenter ng Countdown sa Channel 4 sa Britanya.
San Francesco a Monte Mario
thumb|Patsada ng luma at bagong simbahan. Ang San Francesco d'Assisi a Monte Mario ay sumaklaw sa dalawang simbahang Katoliko Romano na matatagpuan sa Piazza di Monte Gaudio #8, sa Roma, Italya.
Kélo
Ang Kélo (كيلو) ay isang lungsod sa rehiyon ng Tandjilé, timog-kanlurang Chad, at kabisera ng departamento ng Tandjilé Ouest. Ito ay ang panlimang pinakamalaking lungsod.
Craig Phillips
Si Craig Philips (ipinananaknoong 16 Oktubre 1971 sa Liverpool, Merseyside, England) ay isang Ingles na Magagawa at DIY Expert sa Britanya.
Si Philips ay Nasali Sa Big Brother UK Noong 2001.
Ceratosaurus
Ceratosaurus (mula sa Griyego κερας / κερατος, hard / keratos na nangangahulugang "sungay" at σαυρος / sauros na nangangahulugang "butiki"), ay isang malaking mandaragit na theropod dinosauro mula sa Late Jurassic (Kimmeridgian hanggang Tithonian) na matatagpuan sa Morrison Formation ng North America, at ang Lourinhã Formation ng Portugal (at posibleng ang Tendaguru Formation sa Tanzania). Ito ay nailalarawan sa pamamagitan ng malalaking jaws na may mga ngipin na tulad ng talim, isang malaking sungay na tulad ng dahon sa suso at isang pares ng mga sungay sa mga mata. Ang mga forelimbs ay malakas na itinayo ngunit napakaliit. Ang mga buto ng sacrum ay pinagsama (synsacrum) at ang pelvic bones ay pinagsama-sama at sa ganitong istraktura.
Katinig na dental
Ang isang katinig na dental ay isang katinig na nakasaad sa dila laban sa itaas na ngipin, tulad ng / t /, / d /, / n /, at / l / sa ilang mga wika. Ang mga dental ay kadalasang nakikilala mula sa mga tunog kung saan ang kontak ay ginawa sa dila at sa gum ridge, tulad ng sa Ingles (tingnan ang katinig na albeyolar) dahil sa tunog ng pagkakatulad ng mga tunog at ang katunayan na sa alpabetong Romano, ang mga ito ay karaniwang isinulat gamit ang parehong mga simbolo (tulad ng t, d, n ).
Sa Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto, ang diacritic para sa katinig na dental ay <templatestyles src="Mono/styles.css" /> PAGBABAGO SA BRIDGE sa ibaba.
Salungating linggwistiko
Para sa maraming mga wika, gaya ng Albanes, Irlandes at Ruso, ang belarisasyon sa pangkalahatan ay nauugnay sa mas maraming mga dental articulations ng coronal consonants. Kaya, ang belonadong mga katinig, tulad ng Albanian / ɫ /, ay madalas na dental o denti-alveolar, at ang mga di-belarisadong consonants ay madalas na binawi sa isang albeyolar na posisyon.
Ang Sanskrito, Hindi at lahat ng iba pang mga wikang Indiko ay may isang buong hanay ng mga paghintong dental na ponemikong nangyayari bilang tininigan at di-tininigan at mayroon o walang aspirasyon. Ang nasal na /n/ din ay umiiral ngunit ito ay medyo albeyolar at apikal sa pagsasalita. Sa mga katutubong nagsasalita, ang Ingles na albeyolar na /t/ at /d/ mas tunog tulad ng mga kaukulang mga katinig na retropleks ng kanilang mga wika kaysa tulad mga dental.
Ang Espanyol na /t/ at /d/ ay denti-albeyolar, habang ang /l/ at /n/ ay prototipikal na albeyolar ngunit nakikilala sa lugar ng pagsasalita ng isang sumusunod na katinig. Gayundin, ang Italyanong /t/, /d/, /t͡s/, /dz/ ay mga denti-albeyolar ([t̪], [d̪], [t̪͡s̪], at [d̪͡z̪] ayon sa pagkakabanggit) at ang /l/ at /n/ magiging denti-albeyolar bago ang sumusunod na katinig na dental.
Bagama't ang katinig na denti-albeyolar ay madalas na inilarawan bilang dental, ito ay ang punto ng pinakamalayong kontak sa likod na pinaka-may-katuturan, tumutukoy sa maksimum na akostikong puwang ng lagong at nagbibigay ng isang katangian ng tunog sa isang katinig. Sa Pranses, ang kontak na pinakamalayo sa likod ay albeyolar o kung minsan ay bahagyang pre-albeyolar.
Ang paglitaw sa mga wika
Kasama sa mga sumusunod ang dental / denti-alveolar consonants na transkribo ng Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto:
Papa Gregorio IX
Si Papa Gregorio IX (c. 1145/70 – 22 Agosto 1241) na ipinanganak na Ugolino di Conti ang papa ng Simbahang Katoliko Romano mula Marso 19, 1227 hanggang sa kanyang kamatayan. Siya ang kahalili ni Papa Honorio III at kanyang buong namana ang mga tradisyon ni Papa Gregorio VIII at ng kanyang pinsang si Papa Inocencio III]. Masigasig niyang ipinagpatuloy ang kanilang patakaran ng supremasiyang pang-papa. Noong 1233, itinatag ni Papa Gregorio IX ang inkisisyon at nagpadala ng mga decretal kung saan inituos na sunugin ang mga erehe. Sa pamamagitan ng pagpapahirap at inkisisyon ni Konrad von Marburg, natuklasan ang isang kultong Luciferiano na sumasamba kay Satanas sa anyo ng isang itim na pusa. Inilarawan sa vox in Rama ni Papa Gregorio IX ang inisiasyon ng mga kasapi sa kultong ito. Dahil dito, nagkaroon ng pamahiin sa Europa kung saan ang itim na pusa ay inuugnay kay Satanas at pagsusunog ng mga pusa sa Europa at Pransiya ay naging libangan ng mga mamamayan na pinaniniwalaang ng ilang historyan na nag-ambag sa pagkalat ng salot na Itim na Kamatayan na pumatay ng hanggang 200 milyong tao noong ika-14 siglo.
Sa koronasyon ni Frederick II sa Roma noong 22 Nobyembre 1220, nangako siyang tutungo sa Banal na Lupain noong 1221. Sinimulan ni Grgorio IX ang kanyang pagkapapa sa pagsuspinde kay Frederick II dahil sa kabagalan nito sa ipinangakong Ikaanim na Krusada. Nagmakaawa si Frederick sa mga soberanya ng Europa dahil sa pagmamaltrato ni Gregorio IX. Ang suspensiyon ni Gregorio IX ay sinundan ng pagtitiwalag ni Gregorio IX kay Fredrucj II at pagbabanta ng pagtanggal sa posisyon nito. Nagawa ni Frederick II na makarating sa Israel at nabawi ang Herusalem. Nawalan ng tiwala si Gregorio IX kay Frederick II dahil sinakop ng Gobernador ni Frederick II ang mga estado ng Papa nang nasa Herusalem ang Emperador. Idineklara ni Eberhard II von Truchsees, Principe-Arsobispo ng Salzburg noong 1241 sa Konseho ng Regensburg na si Gregorio IX ang "anak ng kapahamakan" sa 2 Tesalonica 2:3-10 at ang "munting sungay" ng Aklat ni Daniel 7:8.
Noong 1239, sa ilalim ng impluwensiya ng Hudyong akay sa Kristiyanismo na si Nicholas Donin, inutos ni Gregorio IX na kunin ang lahat ng kopya ng Hudtong Talmud. Kasunod ng publikong debate sa pagitan ng mga teologong Hudyo at Kristiyano, ito at humantong sa pagsusunog ng masa ng 12,000 manuskrito ng Talmud noong 12 Hunyo 1242 sa Paris.
San Nicola da Tolentino agli Orti Sallustiani
thumb|Patsada ng San Nicola da Tolentino Ang San Nicola da Tolentino agli Orti Sallustiani (Italyano: San Nicolas Tolentino sa mga Hardin ni Sallust) ay isang simbahan sa Roma. Ito ay tinukoy sa parehong gabay nina Melchiori at Venuti bilang San Niccolò di Tolentino, at sa huli ay idinagdag nito ang panlapi a Capo le Case. Ito ay isa sa dalawang pambansang simbahan sa Roma ng Armenia. Ang simbahan ay itinayo para sa mga Ordeng Augustiniano noong 1599, at orihinal na inialay sa ika-13 siglong Augustinong mongheng si San Nicolas de Tolentino (tinatawag ding San Niccolò o Nicolò da Tolentino).
Biltine (lungsod)
Ang Biltine (بلتن) ay isang lungsod sa Chad at kabisera ng rehiyon ng Wadi Fira (dating prepektura ng Biltine). Pinaglilingkuran ito ng Paliparan ng Biltine.
Sandaling nakuha ng pangkat manghihimagsik na Rally of Democratic Forces (RADF) ang lungsod noong Nobyembre 25, 2006, at sa sumunod na araw ay nakuha ito muli ng pamahalaan, kasabay ang kalapit na Abéché na nakuha ng ibang pangkat ng manghihimagsik na Union of Forces for Democracy (UFDD). Naging tagpo ang lungsod ng isang labanan noong Hunyo 16, 2008 sa pagitan ng mga manghihimagsik at ng mga hukbo ng pamahalaan, kung saang iniulat na nagwagi ang mga rebelde.
Ati, Chad
Ang Ati (أتي) ay isang lungsod sa Chad at kabisera ng rehiyon ng Batha. Ito ay nasa 278 milya (447 kilometro) silangan ng pambansang kabisera na N'Djamena gamit ang distansiyang pandaan. Pinaglilingkuran ito ng Paliparan ng Ati.
San Michele Arcangelo ai Corridori di Borgo
thumb|Tanaw ng simbahan ng San Michele Arcangelo kasama ang passetto sa likuran (1900 ca.) Ang San Michele Arcangelo ai Corridori di Borgo ay isang simbahan sa Roma na alay kay San Miguel Arkanghel, na mahalaga para sa mga kadahilanang pangkasaysayan at pansining.
Ang simbahan ay giniba noong 1939 upang pahintulutan ang pagpapalaki ng dalawang kalsada: Borgo Sant'Angelo at Via della Traspontina, bilang bahagi ng isang proyekto na buksan ang Via della Conciliazione. Matapos ang paggiba nito noong 1939 ang pinakamahalagang mga likhang sining ay inilipat sa muling itinayong oratoryo ng Nunziatina sa Lungotevere Vaticano.
Thonburi
Noong 1767, matapos ang pandarambong ng Ayutthaya ng mga Burmes, binawi ni Heneral Taksin ang Thonburi at, sa pamamagitan ng karapatan sa pananakop, ginawa itong kabisera ng Kahariang Thonburi, kasama ang pagkorona niya sa sarili bilang hari hanggang Abril 6, 1782, nang siya ay pinatalsik. Si Rama I, ang bagong naluklok na hari, ay inilipat ang kabesera sa kabila ng ilog, kung saan ang mga estaka na inilagak sa lupain ng Bangkok para sa Haligi ng Lungsod noong 06:45 noong Abril 21, 1782, ang nagmarka sa opisyal na pagkakatatag ng bagong kabesera. Ang Thonburi ay nanatiling isang malayang bayan at lalawigan, hanggang sa ito ay pinagsanib sa Bangkok noong 1971. Ang Thonburi ay nanatiling hindi gaanong umunlad kaysa kabilang panig ng ilog. Marami sa mga tradisyonal na maliliit na daluyan ng tubig, ang mga khlong, ay umiiral pa rin doon, habang ang mga ito ay halos wala na sa kabilang panig ng ilog.
Noong 1950, ang Bangkok ay may humigit-kumulang 1.3 milyong naninirahan, at ang munisipalidad ng Thonburi ay humigit-kumulang 400,000. Noong 1970, ang Thonburi ang pangalawang pinakamalaking lungsod sa Taylandiya na may humigit-kumulang 600,000 residente.
International Geographical Union
International Geographical Union Ay isang internasyonal asosasyon ng  heograpiya na mga organisasyon sa buong mundo. Ang organisasyon ay itinatag noong 1922 sa Belgium matapos ang unang heograpikal na kongreso, na noong 1871.
Thonburi
Ang Wongwian Yai ay isang tanawin ng Distrito ng Thonburi.
Pangangasiwa
thumb| Tatlong [[Sala (arkitekturang Taylandes)|estilong Taylandes na pabelyo na magkatabi sa harap ng gilid ng Wat Prayurawongsawat sa Ilog Chao Phraya (sa tapat ng Yodpiman River Walk), ngayon ay punong tanggapan ng Kagawaran ng Pagpapatupad ng Batas Sibil, BMA (dating Bulwagang Panlalawigan ng Thonburi) ]] Sa panahon ng pagsasanib, ang lalawigan ng Thonburi ay binubuo ng siyam na distrito (amphoe).
Noong 2012, ang mga ito ay muling inayos sa 15 distrito.
Papa Bonifacio IX
Si Papa Bonifacio IX (c. 1350 – 1 Oktubre 1404) na ipinanganak na Piero Tomacelli ang ikalawang papa ng Simbahang Katoliko Romano ng Kanluraning Sisma mula Nobyembre 2, 1389 hanggang sa kanyang kamatayan. Sa panahong ito ang mga antipapang sina Clemente VII at Benedicto XIII ay patuloy na humawak ng korte bilang papa sa Avignon, Pransiya sa ilalim ng proteksiyon ng monarkong Pranses. Siya ang huling Papa na may pangalang Bonifacio.
International Geographical Union
Ang Union ay may 34 komisyon at apat na pwersa ng gawain. Ang isa sa mga komisyon ay ang Urban Geography Commission. Inihahambing nito ang mga lunsod sa kapitalista ekonomiya na mundo at mga lungsod sa mundo ng ekonomiya sosyalista. Nilikha ito sa kumperensya ng UGI sa Moscow sa 1976. Inilunsad ito ni Prof. Kasimierz Dziewonski mula sa Poland.
Papa Benedicto IX
Si Papa Benedicto IX (c. 1012 – c. 1056) na ipinanganak sa Roma bilang Theophylactus of Tusculum ang papa ng Simbahang Katoliko Romano sa tatlong mga okasyon sa pagitan ng  1032 at 1048. Siya ang isa sa pinakabatang mga papa ng Simbahang Katoliko Romano at ang tanging naging papa sa higit sa isang okasyon at ang tanging papa na kailanman ay nagbenta ng kapapahan. Siya ang anak ni Alberic III na Konde ng Tusculum at pamangkin ni Papa Benedicto VIII at Papa Juan XIX. Kinamit ng kanyang ama ang upuan ng papa para sa kanya na ipinagkaloob sa kanya noong Oktubre 1032. Ayon sa ilang mga sanggunian, si Benedicto IX ay mga 18 o 20 taong gulang nang gawing papa bagaman ang ilang mga sanggunian ay nag-aangkin na siya ay 11 o 12 taong gulang nang gawing papa. Siya ay iniulat na namuhay ng labis na imoral na buhay at may kaunting mga kwalipikasyon para sa kapapahan maliban sa mga koneksiyon sa kanyang makapangyarihan sa lipunang pamilya. Siy aay inilarawan in Pietro Damiani na "nagpipista sa imoralidad". Ang historyan na si Ferdinand Gregorovius ay naglarawan sa kanyang "isang demonyo mula sa imperyno sa pagbabalat kayo ng isang pari...na lumuklok sa upuan ni Pedro at nilapastangan ang mga sagradong misteryo ng relihiyo sa pamamagitan ng kanyang mga walang galang na mga kurso." Siya ay tinawag ng enskiklopedyang katoliko na "isang kahihiyan sa Upuan ni Pedro". Siya ang unang papa na sinasabing pangunahing homoseksuwal at sinasabing nagsagawa ng mga orgiya sa palasyong Laterano. Siya rin ay inakusahan ng Obispong Benno ng Piacenza ng "maraming mga karima-rimarim na mga pangangalunya at mga pagpatay". Tinukoy ni Papa Victor III sa kanyang aklat tungkol kay Benedict IX ang "kanyang mga panggagahasa, pagpatay at ibang mga hindi masasalitang mga gawa. Ang kanyang buhay bilang isang papa ay labis na karima-rimarin, napakasama na ako ay nanginginig na maisip ito."