cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bowser (Nintendo)
Ang serye ng Mario at Luigi
Sa Minion ni Bowser o Bowser's Minions, binago niya ang kanyang tungkulin mula sa orihinal na Superstar Saga, tanging sa oras na ito ang kanyang mga alipores ay nakikipaglaban laban sa mga puwersa ni Fawful upang palayain ang kanilang pinuno.
Ang prequel / sequel na ito, ang Kasosyo sa Oras o Partners In Time, ay nagtatampok ng parehong Bowser at Baby Bowser bilang menor na mga kalaban (ang pangunahing mga kontrabida ay isang dayuhan na tinatawag na Shroobs). Ang karera ni Baby Bowser laban sa Mario Bros. upang muling itayo ang isang artifact na tinawag na Cobalt Star, habang si Bowser, matapos na hindi makidnap sa isang impostor na Peach, ay pinahusay ng nakatatandang Prinsesang Shroob at naging huling boss na tinawag na Shrowser. Parehong nagtutulungan sina Bowser at Baby Bowser sa isang punto upang labanan ang Mario Bros. (at ang kanilang nakaraan).
Sa Kwento sa Loob ni Bowser o Bowser's Inside Story at ang 3DS nitong muling paggawa ng Paglalakbay ni Bowser Jr. (Bowser Jr.'s Journey), si Bowser ay ang pangunahing tauhan at isang mapaglarong karakter, kasama sina Mario at Luigi na sinusuportahan siya mula sa loob ng kanyang katawan nang hindi niya alam. Bagaman siya ay isa sa tatlong mga kalaban ng laro, dalawang beses pa rin siyang nakikipaglaban sa laro bilang isang boss ng Mario Bros.
Sa Pangarap na Koponan o Dream Team, lumitaw siya bilang pangunahing kalaban at pangunahing boss, na nakikipaglaban ng tatlong beses, kabilang ang panghuling boss kung saan siya naging Dreamy Bowser. Bumubuo siya ng isang alyansa sa paunang antagonist na Antasma, ngunit sa paglaon ay nagtaksil sa Antasma (na inilaan niyang gawin sandali).
Ang Naipit na Papel o Paper Jam, isang laro ng crossover sa 3DS, ay nagtatampok ng parehong Bowser at ang kanyang katapat na papel (Paper Bowser), katulad ng Kasosyo sa Oras kung saan nakikilala ang Bowser at Baby Bowser, na magkakasama.
Ang serye ng Mario Kart, Mario Golf, Mario Tennis, at Mario & Sonic.
Lumilitaw din ang Bowser bilang isang mapaglarawang karakter sa serye ng Mario Kart at iba't ibang mga pamagat sa palakasan ng Mario, tulad ng Mario Golf, Tennis at lahat ng anim na Mario & Sonic sa mga hinirang na Laro sa Olimpiko. Lumilitaw din ang dry Bowser sa ilan sa mga laro sa palakasan at karera paminsan-minsan bilang isang puwedeng laruin na character, pagiging isang independiyenteng tauhan na taliwas sa pagiging isang form ng Bowser.
Ang serye ng Mario Party
Lumilitaw din siya madalas sa serye ng Mario Party bilang isang hindi mapaglarong character, na may puwang na, kung mapunta ang mga manlalaro, ay sanhi upang lumitaw siya at ninakaw ang mga Bituin o mga barya o ipatugtog ng mga manlalaro ang kanyang mga minigame. Sa wakas ay napi-playable siya sa Mario Party 10 at Super Mario Party.
Ang serye ng Super Smash Bros.
Ang Bowser ay isang mapipiling character sa loob ng Super Smash Bros. Melee, Brawl, 3DS / Wii U, at Ultimate. Sa mga larong ito ay isang form na tinatawag na Giga Bowser, isang mas madidilim at mas kakila-kilabot na form na may idinagdag na mga elemento ng lakas sa kanyang pag-atake. Ang form na ito ay isang hindi mapaglarong boss character sa Melee, at ipinaglalaban sa Adven
Iba pang mga laro
Gumagawa ang Bowser ng iba't ibang mga pagpapakita sa Mario RPGs.
Sa Super Mario RPG, ginagamit niya si Mario at ang Koopa Troop upang maging kapanalig lamang upang bawiin ang kanyang kastilyo na ninakaw ng pangunahing kalaban na si Smithy.
Sa Super Princess Peach, ginagamit niya ang lakas ng Vibe Scepter upang makuha sina Mario at Luigi (na hinihimok si Princess Peach na sumagip sa kanila).
Nagsisilbi siyang pangwakas na boss sa Luigi's Mansion sa isang laban sa bubong ng mismong titular na mismong iyon. Sa buong labanan, naging maliwanag na ang pagkakatawang-tao na ito ay si Haring Boo sa loob ng isang kasuotan ng Bowser, na bumagsak sa sahig kung si Luigi ay nagwagi.
Jiabong
Mga Barangay
Ang bayan ng Jiabong ay nahahati sa 34 na mga barangay.
Kuto (paglilinaw)
Ang kuto ay tumutukoy sa mga sumusunod:
Wikang Tausug
Ang Wikang Tausug ([taʔu'sug]; Bahasa Sūg; Bahasa Suluk; idioma joloano/suluano) ay isang wikang Bisaya na sinasalita sa lalawigan ng Sulu sa Pilipinas. Sinasalita rin ito sa silangang bahagi ng Sabah, Malaysia ng mga Tausug.
Malawakang sinasalita ito sa Kapuluang Sulu (Tawi-Tawi), Tangway ng Zamboanga (Zamboanga del Norte, Zamboanga Sibugay, Zamboanga del Sur, at Lungsod ng Zamboanga), Timog Palawan at Malaysia (silangang Sabah). Ang Tausug at Chavacano ang dalawang tanging wikang Pilipino na sinasalita sa isla ng Borneo.
Kutuntubig
Ang kutung-tubig o kutuntubig (Ingles: water spider o diving bell spider), Argyroneta aquatica, ay isang uri ng gagambang pantubig.
Wikang Tausug
Malapit na kamag-anak ang wikang Tausug sa wikang Surigaonon ng mga lalawigan ng Surigao del Norte, Surigao del Sur at Agusan del Sur, at ang wikang Butuanon ng hilagang-silangang Mindanao.
Etimolohiya
Ang pangalan ng wika sa Tausug ay bahasa Sūg ("ang wika ng Sulu"). Tausug (tau Sūg, "ang mga tao ng Sulu") ay nagmula sa dalawang salita: tao ("tao") at sūg ("agos"), marahil tumutukoy sa kanilang kabuhayan na nakadepende sa mga malakas na agos ng Dagat Sulu, kung saan nagsilayag sila dati bilang mangingisda, maninisid ng perlas, at mangangalakal.
Kahit ngayon, ang Dagat Sulu ay estratehikong ruta ng kalakalan ng timog Pilipinas at ang mga malalapit na bansang ASEAN. Kasing-aga ng ika-10 siglo, pinaniniwalaan na lumalago ang ruta ng kalakalan sa pagitan ng Sulu, Tsina, at Hilagang Borneo. Kilala ang mga tao roon bilang mga "tao ng agos", ang liternal na salinwika ng "Tausūg".
Sulat
Sinasabi na dating isinulat ang wikang Tausug gamit ang isang sulat na magkaugnay sa Baybayin na tinatawag na "Luntarsug." Mukhang kinumpirma itong pananaw ng dating Sultan ng Sulu sa pamamagitan ng pisikal na ebidensya. Dating ipinanulat ng wikang Tausug ang alpabetong Arabe. Nabigyang-inspirasyon ang paggamit ng sulat ng paggamit ng Jawi sa pagsulat ng wikang Malay.
Isang halimbawa ng alpabetong Arabe sa pagsulat ng wikang Tausug:
Naiiba ang sulat-Arabe na ipinanunulat ng wikang Tausug sa iilang aspeto sa sulat na ipinanunulat ng wikang Arabe at sa sulat-Jawi na ipinanunulat sa mga wikang Malay. Isa sa mga pangunahing pagkakaiba nito ay kung paano isinusulat ang mga paunang patinig ng salita.
Sa Arabe, ang /in/ ay (إن); sa Jawi (Malay), ito ay (ان). Sa Tausug, ito ay (ئِن). Ginagamit ng sulat-Tausug Arabe ang letrang yā' na may hamza (ئ) para kumatawan sa maikling patinig. Kung may idinagdag na kasra (ئِ), nagiging 'i' ang tunog nito. Kung may idinagdag na fatha (ئَ), nagiging 'a' ang tunog nito. Kung may idinagdag na damma (ئُ), nagiging 'u' ang tunog nito.
Salitang hiram
May maraming salitang Tausug na nagmula sa wikang Arabe.
Kabilang sa mga halimbawa ng salitang Arabe sa Tausug ang: Mga salitang Tausug mula sa Sanskrito:
Kaka
Ang kaka ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:
Gymnastics sa Palaro ng Timog Silangang Asya 2007
right|100px Ang gymnastics sa Palaro ng Timog Silangang Asya 2007 ay ginanap ginaganap sa Nakhon Ratchasima, Thailand mula Disyembre 5, 2007 hanggang Disyembre 15, 2007. Ang mga kumpetisyon ay idinaos sa Panloob na stadium, His Majesty the King's 80th Birthday Anniversary Stadium
Ang disiplina ng gymnastics ay nilalahukan ng parehong lalaki at babae.
Mga batayan
Kaurian:Mga disiplina sa Palaro ng Timog Silangang Asya 2007
Ingklitik
Ang ingklitik ay mga kataga o salitang ginagamit sa pagdaragdag ng kahulugan sa mensahe ngunit ang mga salita ay maaring kaltasin sa pangungusap nang hindi masisira ang kahulugan nito.
Marabut
Ang Bayan ng Marabut ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Samar, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Mga Barangay
Ang bayan ng Marabut ay nahahati sa 24 na mga barangay.
Sapatos
right|thumb|Isang sapatos. Ang sapatos ay isang kasuotan o sapin sa paa. Kabilang sa mga ito ang degoma o kaya yung mga may takong. Para sa mga babae, karaniwan na ang mayroon mga mataas o mababang mga takong. Yari naman sa katad ang mga pormal na sapatos.
Tablea
Ang tableya ay karaniwang sangkap sa paggawa ng mainit na inumin na tsokolate. Tinatayang aabot sa 2,000 tonelada ng butil ng kakaw ang dumadaan sa proseso para maging tableya.
Saan sa Pilipinas ang may industriya ng tablea
Ang Pilipinas ay mayroong klima na angkop sa pag-aalaga at pagpapayabong ng kakaw kaya't mayroong industriya ng tableya sa mga probinsiya ng Cebu, Davao, at Bohol.
Paano ginagawa ang tablea
Ang paggawa ng tablea ay nagsisimula sa pagtatanggal sa sariwang butil ng kakaw mula sa balat nito. Ang mga natanggal na butil ay pinatutuyo sa init ng araw. Ang mga natuyong butil ay isinasangag na tulad ng ginagawa sa kape sa loob ng tatlong oras. Pagkatapos isangag, ang mga butil ay ginigiling. Ang nagiling na mga butil ay hinahaluan ng asukal. Pagkatapos ay hinuhulma ito sa hugis na parang bola.
Paano gumawa ng inuming tsokolate mula sa tablea
Ang paggawa sa mainit na inuming tsokolate na sinasangkapan ng tablea ay sinisimulan sa pamamagitan ng pagpapakulo ng tubig na may tablea, gatas at asukal. Ang pinakuluang timpla ng tablea, gatas at asukal ay hinahalo gamit ang isang batidor na gawa sa kahoy hanggang ito ay lumapot. Mas higit na lalapot ang tsokolateng inumin kapag dinagdagan ang inilagay na tableya.
Tulay ng Vincent Thomas
Ang Tulay ng Vincent Thomas ay isang 1,500 talampakan (460 m) suspension tulay, na tumawid sa Los Angeles Harbour sa estado ng California, na nag-uugnay sa San Pedro, Los Angeles, kasama ang Pulo ng Terminal. Ito lamang ang tulay ng suspensyon sa lugar ng kalakhaang Los Angeles. Ang tulay ay bahagi ng Ruta ng Estado 47, na kilala rin bilang Seaside Freeway. Binuksan ang tulay noong 1963 at pinangalanan para sa California Assemblyman na si Vincent Thomas ng San Pedro, na nagwagi sa pagtatayo nito. Ito ang unang welded suspension tulay sa Estados Unidos at ngayon ay ang pang-apat na pinakamahabang suspensyon na tulay sa California at ang ika-76 na pinakamahabang haba sa mundo. Ang malinaw na taas ng navigation channel ay humigit-kumulang na 18 talampakan (56 m); ito ang tanging tulay ng suspensyon sa buong mundo na suportado nang buong sa mga piles.
Walang seks
Ang walang seks ay maaaring tumukoy sa:
Reperendum
thumb|250px|right|Ang pagboto para sa reperendum Ang reperendum, reperendo (Latin: referendum) o plebisito ay isang tuwid na halalan kung saan ang kabuuang elektorado ay nasangguni kung tanggap o tutol sa kanila ang bukod na panukala. Ito ay maaaring ang pagpapatibay ng bagong saligang-batas, mga pagbabago sa saligang-batas, batas, ang halalang pagsasatawag ng isang nahalal na opisyal o ang tiyak na patakaran ng pamahalaan. Ang reperendum o plebisito ay isa ring uri ng tuwid na demokrasya na tinuturing pabor ng mayorya.
Gandara
Ang Bayan ng Gandara (Ingles: Municipality of Gandara; Waray: Bungto han Gandara) ay isang ika-2 klaseng bayan sa lalawigan ng Samar, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Produkto
Ang bayan ng Gandara ay kilala sa mga produkto nitong queseo (kesong puti), tableya, tinapa, kaning kalinayan, kamote at mani na inaangkat ng buong rehiyon ng Silangang Kabisayaan at nailuluwas maging sa iba’t ibang dako ng kapuluan ng Pilipinas. thumb|Queseo (kesong puti), katutubong putaheng keso ng Gandara bilang isa sa mga panghatak sa turismo at pangkabuhayang ipinagmamalaki.
Turismo
• Kapilya ni Maria Diana (Maria Diana’s Chapel)
Ipinagdiriwang ang pistáng ito bilang pagpupugay at pagkilala sa hayop na kalabaw dahil sa napakalaking ambag nito sa magsasaka sa gawaing sakahan at pagbibigay nito ng gatas na kailangan sa paggawa ng queseo na siyang pangunahing produkto ng bayan ng Gandara. Subok at marami na ang napatunayan ng Karabaw Festival pagdating sa pagkamalikhain at pagiging natatangi sa lahat. Dagdag pa, ito ay nagtamo na rin ng ikapitong panalo sa taunang patimpalak ng mga festival na isinasagawa sa Pagdiriwang ng Araw ng Samar (Samar Day Celebration) na ginugunita tuwing ikalabing-isa ng Agosto na kung saan nagtitipon ang mga kalahok sa panlalawigang kapitolyo sa lungsod ng Catbalogan upang magpakitang gilas at makipagpaligsahan.
• Taunang Parada sa Ilog (Annual Fluvial Parade)
Ang tradisyunal na parada sa ilog ng Gandara na isinasagawa tuwing buwan ng Setyembre ang siyang pinakatampok na okasyon sa taunang pagdiriwang ng pistá. thumb|Prusisyon sa ilog ng Gandara na dumaraan pailalim sa tulay ng Gandara • Gupo ng Simbahan ng Bangahon
Ang gupo ng Bangahon ay makasaysayang palatandaan na matatagpuan sa gawing bahagi ng ilog ng Gandara. Isa itong bayan noong kasagsagan ng panahon ng rebolusyon, subalit inabandona rin ng mga dating residente na kalauna’y nakahanap din ng lugar kung saan itinatag muli ang bayan. Ang pook na ito ay ang orihinal na kinalalagyan ni San Miguel Arkanghel, ang patrono ng mga taga-roon, na nalalagay sa Brgy. Bangahon, Gandara, Samar. Ang nasabing lugar sambahan ay nawasak noong umusbong ang digmaang Pulahan-Amerikano. Ang simbaha’y naging tanyag dahil sa makasaysayan nitong Kampana ng Bangahon (Lingganay). Ang nasabing kampana’y sinamsam ng mga Amerikano noong ika-29 ng Setyembre taong 1901 at dinala sa bayan ng Balangiga. Ang kampana ng simbahan ng Bangahon ay pinaniniwalaang isa sa mga Kampana ng Balangiga (Balangiga Bells).
Mga Barangay
Ang bayan ng Gandara ay nahahati sa 68 na mga barangay ayun sa opisina ng taga-tala ng lupa dito.
Mga Kilalang Tao
• Ramon T. Diaz
• Antonio Yangzon Escoda, Sr
• Julan Shirwod Nueva
• Frankie Largo
• Danreb Eran
• Maria Diana Alvarez
Anna Jarvis
Si Anna Marie Jarvis (1 Mayo 1864, Grafton, Kanlurang Virginia o Webster, Kanlurang Virginia - 24 Nobyembre 1948, Kanlurang Chester, Pensilbanya) ay ang tagapagtatag ng kapistahan Araw ng mga Ina sa Estados Unidos. Ang kanyang pagpupunyagi na maparangalan ang kanyang inang si Gng. Anne Reeves Jarvis ay nagresulta sa pagdiriwang ng Araw ng mga Ina sa Grafton at sa Philadelphia noong 1908. Ginawa niya ang lahat upang maipasa ng Kongreso ng Estados noong 1914 ang isang resolusyon na maging isang pambansang kapistahan ang ikalawang Linggo ng Mayo taun-taon upang maparangalan ang lahat ng mga ina.
Taekwondo sa Palaro ng Timog Silangang Asya 2007
Ang taekwondo sa Palaro ng Timog Silangang Asya 2007 ay ginanap sa Nakhon Ratchasima, Thailand mula Disyembre 6, 2007 hanggang Disyembre 16, 2007.
Ang disiplina ng taekwondo ay nilalahukan ng parehong lalaki at babae, ang mga larangan ay nahahati base sa timbang ng mga manlalaro.
Sun Yat-sen
Si Sun Yat-sen (12 Nobyembre 1866 – 12 Marso 1925) ay isang Intsik na manggagamot at rebolusyonaryo, ang unang pangulo at ang founding father ng Republika ng Tsina. Bilang ang nangunguna sa lahat ng mga tagapanguna ng Republika ng Tsina, si Sun ay tinaguriang "Ama ng Bansa" sa Republika ng Tsina (ROC), Hong Kong at Macau, at ang "hudyat ng demokratikong rebolusyon" sa Republikang Bayan ng Tsina (PRC). Ito ay dahil sa kanyang makasaysayang papel na nakatulong sa pagbagsak ng kapangyarihan ng Dinastiyang Qing sa mga panahon na humahantong sa Rebolusyong Xinhai. Siya ay itinalaga upang maglingkod bilang Pansamantalang Pangulo ng bagong tatag na Republika ng Tsina noong 1912. Siya rin ay kasama sa mga nagtatag ng Makabayang Samahan ng Tsina, kung saan siya ang itinalagang unang pinuno nito. Si Sun ay naging simbolo ng pagkakaisa sa post-Imperyal na Tsina, at siya ay nananatiling kahanga-hangang Tsinong politiko sa loob ng ika-20 siglo, kung saan pinupuri siya ng magkabilang panig sa Taiwan Strait.
Polonya
Ang Polonya (Polako: Polska), opisyal na Republika ng Polonya (Polako: Rzeczpospolita Polska), ay bansang matatagpuan sa Gitnang Europa. Sumasaklaw ng lawak na 312,696 km2 at may populasyon na halos 38.2 milyon, ito ang ikalimang pinakamataong estado sa Unyong Europeo. Pinapaligiran ito ng Litwanya at Rusya sa hilagang-silangan, Eslobakya at Republikang Tseko sa timog, Biyelorusya at Ukranya sa silangan, at Alemanya sa kanluran. Nagbabahagi rin ito ng mga hangganang pandagat sa Dinamarka at Suwesya. Ang kabisera at pinakamalaking lungsod nito ay Varsovia, na sinusundan ng sentrong akademiko-kultural ng Cracovia.
Sun Yat-sen
Kahit na si Sun ay itinuturing na isa sa mga pinakadakilang lider ng modernong Tsina, ang kanyang pampulitikang buhay ay puno ng pakikibaka at madalas na pagpapatapon. Matapos ang tagumpay ng rebolusyon, mabilis siyang sumang-ayon, dahil sa panggigipit ng Grupong Beiyang, mula sa kanyang posisyon bilang Pangulo ng bagong tatag na Republika ng Tsina, at pinamunuan ang sunud-sunod na rebolusyonaryong pamahalaan bilang hamon sa mga warlord na kumokontrol sa karamihan ng bansa. Hindi nabuhay si Sun upang makita ang kanyang partido na pinagsama ang kapangyarihan nito sa panahon ng Hilagang Paglalakbay. Ang kanyang partido, na bumuo ng isang marupok na alyansa sa Komunista, ay nahati sa dalawang paksyon pagkatapos ng kanyang kamatayan.
Polonya
Unang itinatag ang Polonya noong 966 sa Kristiyanisasyon nito. Inabot ng Polonya ang rurok nito noong ika-16 dantaon sa pagkatatag ng Sampamahalaan ng Polonya at Litwaniya hanggang sa paghahati-hati nito sa pagitan ng Imperyong Ruso, Awstriya-Unggarya at ang Kaharian ng Prusya noong ika-19 dantaon, kung saan tumigil ang pag-iral nito bilang hiwalay na bansa. Muling itinatag ang Polonya noong 11 Nobyembre 1918, pagkatapos ng Unang Digmaang Pandaigdig, na kilala bilang Ikalawang Republika ng Polonya.
Sun Yat-sen
Ang pangunahing pamana ni Sun ay nakasalalay sa kanyang pagbuo ng mga pilosopiyang pampulitika na kilala bilang Tatlong Prinsipyo ng Bayan: nasyonalismo (di-etniko, kalayaan mula sa imperyalistang dominasyon), demokrasya, at kabuhayan ng mga tao (malayang kalakalan at repormang Georgist sa buwis ).
Polonya
Etimolohiya
Maaaring nagmula ang pangalang "Polonya" sa mga Polano (Polanie), isang liping Kanlurang Eslabo. Hindi alam ang etimolohiya nito, ngunit maaaring nagmula ito sa salitang "pole" (parang): nagsisimula ang mga kaparangan sa mga lupaing Polako mula sa dalampasigan ng Dagat Baltiko hanggang sa paanan ng Carpatos sa timog.
Sun Yat-sen
Pangalan
Si Sun ay ipinanganak bilang Sun Wen (Cantonese: Syūn Màhn; 孫文), at ang kanyang angkanang pangalan (geneological name) ay Sun Deming (Syūn Dāk-mìhng; 孫德明). Bilang isang bata, ang kanyang palayaw ay Dixiang (Dai-jeuhng; 帝象). Ang pangmagalang na pangalan (courtesy name) ni Sun ay Zaizhi (Jai-jī; 載之), at ang kanyang pangalan ng binyag (baptismal name) ay Rixin (Yaht-sān; 日新). Habang nasa paaralan sa Hong Kong nakuha niya ang pangalang Yat-sen. Ang pangalang Sūn Zhōngshān (孫中山), ang pinakatanyag sa kanyang mga pangalang Tsino, ay nagmula sa pangalang Hapones na Nakayama Shō (中山樵), kung saan ibinigay ito sa kanya ni Tōten Miyazaki.
Polonya
Etimolohiya
Sa ibang mga wika, nagmula naman ang mga eksonimo para sa Polonya mula sa pangalan ng ibang tribo o lipi, ang mga Lekito (Lechici, Lechites).
Sun Yat-sen
Lugar ng kapanganakan at kabataan
Si Sun Yat-sen ay isinilang noong 12 Nobyembre 1866. Ang kanyang lugar ng kapanganakan ay ang bayan ng Cuiheng, Xiangshan County (ngayon ay Lungsod ng Zhongshan) sa lalawigan ng Guangdong. Siya ay may kultural na background ng Hakka at Cantonese. Pagkatapos ng elementarya, lumipat siya sa Honolulu sa Kaharian ng Hawaii, kung saan namuhay siya ng komportableng buhay na may katamtamang kayamanan na sinusuportahan ng kanyang nakatatandang kapatid na si Sun Mei.
Mga taon ng pag-aaral
Sa edad na sampung taong gulang, nagsimulang maghanap ng edukasyon si Sun Yat-sen. Sa puntong ito nakilala niya ang kanyang kaibigan mula pagkabata na si Lu Haodong. Sa edad na 13 noong 1878, pagkatapos makatanggap ng ilang taon ng lokal na pag-aaral, si Sun ay nanirahan kasama ang kanyang nakatatandang kapatid na si Sun Mei (孫眉) sa Honolulu.
Polonya
Etimolohiya
Maaari ring nagmula ang pangalang "Polonya" sa isang alamat ng mga Hudyo, kung saan naghanap sila ng isang ligtas na lugar kung saan maaari silang manirahan. Narinig nila umano ang salitang Ebreong "po-lin" ("dito kayo magpahinga") mula sa langit, at dito umano nagmula ang pangalan ng bansa.
Sun Yat-sen
Mga taon ng pag-aaral
Habang siya'y naninirahan sa Honolulu, nag-aral si Sun Yat-sen sa Paaralang ʻIolani kung saan natutunan niya ang Ingles, kasaysayan ng Britanya, matematika, agham, at Kristiyanismo. Sa una hindi kaya ni Sun na makapagsalita ng Ingles, pero kalauna'y natutuhan niya ang wikang ito nang napakabilis kaya nakatanggap siya ng akademikong premyo mula kay Haring David Kalakaua. Nagtapos si Sun mula sa 'Iolani noong 1882. Pagkatapos nito, nag-aral siya sa Kolehiyong Oahu (kilala ngayon bilang Paaralang Punahou) sa loob ng isang semestre. Noong 1883, sa lalong madaling panahon, pinauwi muli siya sa Tsina dahil sa takot ng kanyang kapatid na baka si Sun ay tuluyang yakapin ang pananampalatayang Kristiyano.
Polonya
Politika
left|thumb|150px|Si [[Andrzej Duda, ang kasalukuyang Pangulo ng Polonya.]] Isang demokrasya ang Polonya, ayon sa saligang batas na inangkin nito noong 1997. Pinamumunuan ito ng isang pangulo bilang pinuno ng estado, ngunit nakatuon ang balangkas ng pamahalaan sa isang punong ministro (premier) bilang pinuno ng pamahalaan, na nakasentro sa Konseho ng mga Ministro bilang gabinete nito. Binubuo ang Konseho ng mga ministrong ipinili ng Pangulo sa payo ng Punong Ministro, at karaniwa'y nagmumula sa partidong may mayoridad sa tagapagbatas ang mga ministrong bumubuo nito.
Sun Yat-sen
Mga taon ng pag-aaral
Nang umuwi siya noong 1883 sa edad na 17, nakipagkita si Sun kay Lu Haodong sa Beijidian (北極殿), isang templo sa Cuiheng Village. Nakita nila ang maraming taganayon na sumasamba sa Emprador-Diyos ng Beiji (literal na Hilagang Polo) sa templo, at nasiyahan sila sa kanilang mga sinaunang paraan ng pagpapagaling. Sinira nila ang mga estatwa, nagdulot ng galit ng mga kapwa taganayon, at tumakas patungong Hong Kong. Habang nasa Hong Kong noong 1883, nag-aral siya sa Diyosesang Paaralan para sa Kalalakihan (Diocesan Boys' School), at mula 1884 hanggang 1886, siya ay nasa Pampaaralang Sentral ng Gobyerno.
Noong 1886, nag-aral si Sun sa Paaralang Medikal sa Guangzhou Boji Hospital sa ilalim ng Kristiyanong misyonero na si John G. Kerr. Sa wakas, nakuha niya ang lisensya bilang isang medikal na doktor na may Kristiyanong pagsasanay mula sa Kolehiyong Medisina ng Hong Kong para sa mga Tsino (ang tagapagpauna ng Unibersidad ng Hong Kong) noong 1892. Kapansin-pansin na sa kanyang klase ng 12 estudyante, isa lamang si Sun sa dalawa na nagtapos.
Kristiyanong bautismo
Noong unang bahagi ng 1880s, ipinadala ni Sun Mei ang kanyang mga kapatid sa Paaralang 'Iolani, na nasa ilalim ng pangangasiwa ng mga Britanyong Anglican at pinamumunuan ng isang Anglican na obispo na si Alfred Willis. Ang wikang panturo ay Ingles. Bagaman binigyang-diin ni Obispo Willis na walang pinipilit na tumanggap ng Kristiyanismo, ang mga mag-aaral ay kinakailangang dumalo sa kapilya ng buong linggo. Sa Paaralang 'Iolani, unang nakipag-ugnayan ang batang si Sun Wen sa Kristiyanismo, at nakagawa ito ng malalim na impresyon sa kanya. Isinulat ni Schriffin na ang Kristiyanismo ay magkakaroon ng malaking impluwensya kay Sun sa kanyang buong buhay pampulitika sa hinaharap.
Polonya
Politika
Kasalukuyang nanunungkulan bilang Pangulo ng Polonya si Andrzej Duda, na inihalal noong 2015 matapos natalo sa halalan ang nanguna sa kaniya, si Bronisław Komorowski. Nanunungkulan naman bilang Punong Ministro si Mateusz Morawiecki.
May dalawang kapulungan ang Asambleang Pambansa (Zgromadzenie Narodowe), ang tagapagbatas ng Polonya: ang Sejm, na may 460 kinatawan (poseł, literal na "sugo"), at ang Senado, na binubuo ng 100 senador. May mariskal (ispiker) na namumuno sa bawa't kapulungan ng Asamblea. Gayunpaman, hindi nagkakaisa ang dalawang magkahiwalay na kapulungan maliban na sa tatlong pagkakataon: kapag may bagong Pangulo at siya'y manunumpa sa Asamblea, kapag may habla laban sa Pangulo sa Tribunal ng Estado, o kapag nais ihayag ng Asamblea na wala nang kakayahan ang Pangulo na manungkulan sa posisyon. Kasalukuyang nangyari lamang ang unang pagkakataon sa pagtatanghal ng Pambansang Asamblea.
Sun Yat-sen
Ang pagbabago sa pagiging isang rebolusyonaryo
right|thumb|Larawan ni Sun Yat-sen (nakaupo, pangalawa mula kaliwa) at ng kanyang mga rebolusyonaryong kaibigan, ang Apat na Tulisan, kasama sina Yeung Hok-ling (kaliwa), Chan Siu-bak (nakaupo, pangalawa mula sa kanan), Yau Lit (kanan), at Guan Jingliang (關景良) (nakatayo) sa Kolehiyong Medisina ng Hong Kong para sa mga Tsino
Ang Apat na Tulisan
Sa panahon ng paghihimagsik laban sa Dinastiyang Qing noong 1888, si Sun ay nasa Hong Kong kasama ang isang grupo ng mga rebolusyonaryo na binansagang "Ang Apat na Tulisan" sa Kolehiyong Medisina ng Hong Kong para sa mga Tsino. Si Sun, ngayo'y lalong nadismaya sa pamamagitan ng konserbatibong pamamahala ng Qing at ang pagtanggi nito na tanggapin ang mga makabagong kaalaman mula sa mas maunlad na mga bansang Kanluranin, ay iniwan ang kanyang medikal na kasanayan upang italaga ang kanyang oras sa pagbabago ng Tsina.
Mula sa Lipunang Pampanitikan ng Furen hanggang sa Lipunang Muling Pagkamalay ng Tsina
Noong 1891, nakilala ni Sun ang mga rebolusyonaryong kaibigan sa Hong Kong kabilang si Yeung Ku-wan na pinuno at tagapagtatag ng Lipunang Pampanitikan ng Furen. Ang grupo ay nagpapakalat ng ideya na ibagsak ang pamumuno ng Dinastiyang Qing. Noong 1894, sumulat si Sun ng 8,000 karakter na petisyon kay Biseharing Li Hongzhang na naglalahad ng kanyang mga ideya para sa modernisasyon ng Tsina. Naglakbay siya sa Tianjin upang personal na iharap ang petisyon kay Li ngunit hindi nabigyan ng pansin. Pagkatapos ng karanasang ito, si Sun ay umasa sa pagbabago ng rebolusyon. Umalis siya sa Tsina patungong Hawaii at itinatag ang Lipunang Muling Pagkamalay ng Tsina, na nakatuon sa pagpapaunlad ng kaunlaran ng Tsina. Ang mga miyembro ay higit sa lahat ay nakuha mula sa mga Tsinong taga-ibang bansa, lalo na ang mas mababang uri ng lipunan. Sa parehong buwan noong 1894, ang Lipunang Pampanitikan ng Furen ay isinama sa Kabanata ng Hong Kong ng Lipunang Muling Pagkamalay ng Tsina. Nang maglaon, si Sun ay naging kalihim ng bagong pinagsamang Lipunang Samahang Pagkamalay ng Tsina, na pinamunuan ni Yeung Ku-wan bilang pangulo. Nagbalatkayo sila ng kanilang trabaho sa Hong Kong sa ilalim ng operasyon ng isang "Kompanyang Qianheng" (乾亨行).
Unang Digmaang Sino-Hapones
Noong 1895, nagkaroon ng malubhang pagkatalo ang Tsina noong Unang Digmaang Sino-Hapones. Mayroong dalawang uri ng mga tugon. Isang grupo ng mga intelektuwal ang nagtalo na ang gobyerno ng Manchu Qing ay maaaring ibalik ang pagiging lehitimo nito sa pamamagitan ng matagumpay na paggawa ng makabago. Sa pagdiin na ang pagpapabagsak sa Manchu ay magreresulta sa kaguluhan at hahantong sa pag-ukit ng mga imperyalista sa Tsina, ang mga intelektwal na tulad nina Kang Youwei at Liang Qichao ay sumuporta sa pagtugon sa mga hakbangin tulad ng Daang Araw na Reporma (Hundred Days Reform). Sa isa pang grupo, gusto ni Sun Yat-sen at ng iba pang katulad ni Zou Rong na magkaroon ng rebolusyon upang palitan ang sistemang dinastiko ng isang modernong bansang estado sa anyo ng isang republika. Ang reporma ng Daang Araw na Reporma ay naging kabiguan noong 1898.
Unang pag-aalsa sa Guangzhou
Sa ikalawang taon ng pagkakatatag ng Lipunang Muling Pagkamalay ng Tsina noong Oktubre 26, 1895, ang grupo ay nagplano at naglunsad ng Unang pag-aalsa sa Guangzhou laban sa Dinastiyang Qing. Itinuro ni Yeung Kui-wan na ang pag-aalsa ay nagsimula sa Hong Kong. Gayunpaman, lumabas ang mga plano at mahigit 70 miyembro, kabilang si Lu Haodong, ang nahuli ng gobyerno ng Qing. Ang pag-aalsa ay isang kabiguan. Nakatanggap si Sun ng pinansiyal na suporta karamihan mula sa kanyang kapatid na nagbebenta ng karamihan sa kanyang 12,000 ektarya ng lupang sakahan at mga baka sa Hawaii.
Pagpapatapon sa Bansang Hapon
Ginugol ni Sun Yat-sen ang kanyang oras na naninirahan sa Hapon mula sa kanyang pagkatapon. Nakipagkaibigan siya at tinulungang pinansyal ng isang demokratikong rebolusyonaryo na si Miyazaki Toten. Karamihan sa mga Hapones na aktibong nagtrabaho kay Sun ay naudyukan ng isang pan-Asyadong takot dahil sa panghihimasok ng imperyalistang Kanluranin. Habang nasa Hapon, nakilala at nakipagkaibigan din si Sun kay Mariano Ponce, na noon ay diplomat ng Unang Republika ng Pilipinas. Sa panahon ng Rebolusyong Pilipino at Digmaang Pilipino–Amerikano, tinulungan ni Sun si Ponce na gumawa ng paraan para sa paghahanda ng mga armas upang maligtas mula sa Imperyalistang Hapones at ipinadala ang mga armas sa Pilipinas. Sa pagtulong sa Republika ng Pilipinas, umaasa si Sun na mapagtagumpayan ng mga Pilipino ang kanilang kalayaan upang magamit niya ang kapuluan bilang isang yugto ng panibagong rebolusyon. Gayunpaman, sa pagtatapos ng digmaan noong Hulyo 1902, ang Amerika ay nagwagi mula sa isang mapait na 3-taong digmaan laban sa Republika. Samakatuwid, ang pangarap ng mga Pilipino na kalayaang naglaho kay Sun ay ang pag-asa ng pakikipagtulungan ng Pilipinas sa rebolusyon nito sa Tsina.
Pag-aalsang Huizhou sa Tsina
Noong Oktubre 22, 1900, inilunsad ni Sun ang pag-aalsa ng Huizhou upang salakayin ang Huizhou at kontrolin ang probinsiya sa loob ng Guangdong. Dumating ito limang taon pagkatapos ng nabigong pag-aalsa sa Guangzhou. Sa pagkakataong ito, humingi ng tulong si Sun sa mga triad. Ang pag-aalsa ay kabiguan din. Si Miyazaki na lumahok sa pag-aalsa ni Sun ay nagsulat ng isang ulat ng rebolusyonaryong pagsisikap na ito sa ilalim ng pamagat na "33-taong pangarap" (三十三年之夢) noong 1902.
Karagdagang pagpapatapon
Naka-exile si Sun hindi lamang sa Hapon kundi maging sa Europa, Estados Unidos at Canada. Nakalikom siya ng pera para sa kanyang mga rebolusyonaryong partido at para suportahan ang mga pag-aalsa sa Tsina. Noong 1896 siya ay nakakulong sa Chinese Legation sa London, kung saan ang Chinese Imperial secret service ay nagbalak na patayin siya. Pinalaya siya pagkatapos ng 12 araw sa pamamagitan ng pagsisikap ni James Cantlie, The Globe, at ng Foreign Office, na umalis siya sa Araw ng mga Bayani ng Britanya. Si James Cantlie, ang dating guro ni Sun sa Hong Kong College of Medicine para sa mga Tsino, ay nagpanatili ng isang panghabambuhay na pakikipagkaibigan kay Sun at nagsulat ng isang maagang talambuhay ni Sun.
Lipunang Langit at Lupa pati na rin ang paglalakbay sa ibang bansa
Matagal nang umiral ang sektang "Lipunang Langit at Lupa" na kilala bilang Tiandihui. Ang grupo ay tinutukoy din bilang "tatlong nagtutulungang organisasyon" pati na rin ang mga triad. Ginamit ni Sun Yat-sen ang mas malaking grupong ito upang gamitin ang kanyang mga paglalakbay sa ibang bansa upang makakuha ng karagdagang mga pagsulong sa pananalapi at suporta para sa kanyang mga rebolusyon.
Ayon kay Lee Yun-ping, tagapangulo ng makasaysayang lipunan ng Tsina, kailangan ni Sun ng pagkakataon na makapasok sa Estados Unidos sa panahong haharangin siya ng Chinese Exclusion Act ng 1882. Gayunpaman, sa unang pagtatangka ni Sun na pumasok sa Estados Unidos, hindi pa rin siya naaresto. Siya ay na-bail out pagkaraan ng 17 araw. Noong Marso 1904, habang naninirahan sa Kula, Maui, nakakuha si Sun Yat-sen ng Hawaiian Birth Certificate, na inisyu ng Teritoryo ng Hawaii, na nagpapahayag na "ipinanganak siya sa isla ng Hawaii noong ika-24 na araw ng Nobyembre ., A.D. 1870." Inabandona niya ito pagkatapos nitong matupad ang layunin nitong maiwasan ang Chinese Exclusion Act ng 1882. Ang mga opisyal na dokumento ng Estados Unidos ay nagpapakita na si Sun ay may nasyonalidad ng pagka-Amerikano, lumipat sa Tsina na kasama ang kanyang pamilya sa edad na 4, at bumalik sa Hawaii makalipas ang 10 taon.
Rebolusyon
right|thumb|Isang liham na may selyo ni Sun na nagsasabing simulan na ang Tongmenghui sa Hong Kong
Tongmenghui
Noong 1904, nagkaroon ng layunin si Sun Yat-sen na "paalisin ang mga barbaro ng Tatar (i.e. Manchu), muling gisingin ang Zhonghua, magtatag ng Republika, at ipamahagi ang lupain nang pantay-pantay sa pagitan ng mga tao." (驅除韃虜, 恢復中華, 創立民國, 平均地權). Ang isa sa mga pangunahing pamana ni Sun ay ang paglikha ng kanyang pampulitikang pilosopiya ng "Tatlong Prinsipyo ng Bayan". Kabilang sa mga Prinsipyong ito ang mga prinsipyo ng nasyonalismo (minzu, 民族), demokrasya (minquan, 民權), at kapakanan (minsheng, 民生).
Noong Agosto 20, 1905, nakipagsanib-puwersa si Sun sa mga rebolusyonaryong estudyanteng Tsino na nag-aaral sa Tokyo, Hapon upang bumuo ng pinag-isang grupo ng Tongmenghui (Ligang Estado), na nag-sponsor ng mga pag-aalsa sa Tsina. Noong 1906 ang bilang ng mga miyembro ng Tongmenghui ay umabot sa 963 katao. right|thumb|Sa loob ng Wan Qing Yuan na nagtatampok ng mga larawan at bagay na pagmamay-ari ni Sun
Pagkuha ng suporta sa Malaya
right|thumb|Ang Sun Yat-sen Museum sa Penang, Malaysia kung saan niya binalak ang Xinhai Revolution. Si Sun, sa pangkalahatan, ay umaabot ang katanyagan sa kabila ng rehiyon ng mga malalaking bahagi ng Tsina, lalo na sa Nanyang (sa may Timog-Silangang Asya), kung saan ang malaking konsentrasyon ng mga banyagang Tsino ay nakatira sa Malaya (Malaysia at Singapore). Habang nasa Singapore, hindi nagtagal ay nakilala niya ang mga lokal na mangangalakal na Tsino na sina Teo Eng Hock, Tan Chor Nam at Lim Nee, na minarkahan ang simula ng direktang suporta mula sa mga Tsinong Nanyang. Ang kabanatang Singapora ng Tongmenghui ay itinatag noong 6 Abril 1906. Bagama't inaangkin ng ilang talaan ang petsa ng pagkakatatag sa katapusan ng 1905. Ang mga villa na ginamit ni Sun ay kilala bilang Wan Qing Yuan. Sa puntong ito ang Singapore ang punong-tanggapan ng Tongmenghui.
Kaya, pagkatapos itatag ang Tong Meng Hui, itinaguyod ni Dr Sun ang pagtatatag ng Chong Shing Yit Pao bilang tagapagsalita ng alyansa upang isulong ang mga rebolusyonaryong ideya. Nang maglaon, pinasimulan niya ang pagtatatag ng mga reading club sa buong Singapore at Malaysia, upang maipalaganap ang mga rebolusyonaryong ideya sa mas mababang uri sa pamamagitan ng pampublikong pagbabasa ng mga kuwento sa pahayagan. Ang Pinagsamang Aklatang Tsino (United Chinese Library), na itinatag noong Agosto 8, 1910, ay isa sa naturang reading club, na unang itinayo sa isang inuupahang ari-arian sa ikalawang palapag ng Wan He Salt Traders sa Hilagang Boat Quay.
Ang unang aktwal na gusali ng Pinagsamang Aklatang Tsino ay itinayo sa pagitan ng 1908 at 1911 sa ibaba ng Fort Canning - 51 Armenian Street, nagsimula ang operasyon noong 1912. Ang aklatan ay itinayo bilang bahagi ng 50 kwartong dedikado sa pagbabasa ng mga Republikanong Intsik upang magsilbing istasyon ng impormasyon at mga liason point para sa mga rebolusyonaryo. Noong 1987, inilipat ang aklatan sa kasalukuyang lugar nito sa kampo ng militar ng Kalsada. Ngunit buo pa rin ang gusali ng Armenian Street na may plake sa pasukan nito na may mga salita ni Sun Yat Sen. Sa paunang miyembro ng higit sa 400, ang aklatan ay may humigit-kumulang 180 miyembro ngayon. Bagama't ang Pinagsamang Aklatang Tsino, sa loob ng 102 taon ng kasaysayan, ay hindi lamang ang reading club sa Singapore noong panahong iyon, ngayon ito ay isa lamang sa uri nito sa iba pa.
Pag-aalsang Zhennanguan
Noong Disyembre 1, 1907, lumitaw si Sun sa pag-aalsa ng Zhennanguan laban sa Qing sa Friendship Pass, na siyang hangganan sa pagitan ng Guangxi at Biyetnam. Nabigo ang pag-aalsa pagkatapos ng pitong araw ng pakikipaglaban. Noong 1907 mayroong kabuuang apat na pag-aalsa na nabigo kabilang ang pag-aalsa ng Huanggang, pag-aalsa ng pitong kababaihan sa lawa ng Huizhou at pag-aalsa ng Qinzhou. Noong 1908 dalawa pang pag-aalsa ang sunod-sunod na nabigo kabilang ang pag-aalsa ng Qin-lian at pag-aalsa ng Hekou.
Kilusang kontra kay Sun
Dahil sa mga kabiguan, ang pamumuno ni Sun ay nagsimulang hamunin ng mga elemento mula sa loob ng Tongmenghui na nagnanais na tanggalin siya bilang pinuno. Sa Tokyo, mula noong 1907-1908, ang mga miyembro mula sa kamakailang pinagsamang lipunan ng Pagpapanumbalik ay nagdulot ng mga pagdududa tungkol sa mga kredensyal ni Sun. Sina Tao Chengzhang (陶成章) at Zhang Binglin ay hinayaang tuligsain si Sun gamit ang isang bukas na leaflet na tinatawag na "Isang deklarasyon ni Sun Yat-sen ang mga gawaing kriminal ng mga rebolusyonaryo sa Timog Silangang Asya". Ito ay inilimbag at ipinamahagi sa mga repormistang pahayagan tulad ng Nanyang Zonghui Bao. Ang kanilang layunin ay ma-target ni Sun bilang isang pinuno na namumuno sa isang pag-aalsa upang agawin ang mga natamo.
Ang mga rebolusyonaryo ay polorado at nahati sa pagitan ng suporatdo kay Sun at kontra kay Sun sa loob ng kampo. Tumanggi si Sun sa mga negatibong komento ukol sa pera para suportahan ang reboluayon. Gayunpaman, pagsapit ng 19 Hulyo 1910, ang punong-tanggapan ng Tongmenghui ay ililipat mula Singapore patungo sa Penang upang bawasan ang mga aktibidad na kontra-Sun. Sa Penang din na inilunsad ng Sun at ng kanyang mga tagasuporta ang unang "araw-araw" na pahayagan ng Tsino, ang Kwong Wah Yit Poh noong Disyembre 1910.
Rebolusyon ng 1911
right|thumb|270x270px|Ang mga Rebolusyonaryo Hukbo ng Wuchang Uprising pakikipaglaban sa Labanan ng Yangxia Sa sponsor more uprisings, ang Araw na ginawa ng isang personal na panawagan para sa financial aid sa Penang conference gaganapin sa nobyembre 13, 1910 sa Malaya. Ang mga lider inilunsad isang pangunahing drive para sa mga donasyon sa buong Tangway ng Malay. Sila ay itinaas ang HK$187,000.
Noong 27 abril 1911, rebolusyonaryo Huang Xing na humantong sa isang segundo Guangzhou pag-aalsa na kilala bilang ang kulay-Dilaw na Bulaklak Punso na aalsa laban sa mga Qing. Ang pag-aalsa nabigo at natapos sa kalamidad; ang mga katawan ng mga lamang ng 72 mga rebolusyonaryo ay natagpuan. Ang mga rebolusyonaryo ay remembered bilang martir.
Ang pinalawak na pag-aalsa sa Xinhai Revolution na kilala rin bilang ang "Chinese Revolution" upang ibagsak ang huling Emperor Puyi. Matapos ang kaganapan na ito, ika-10 ng oktubre ay naging kilala bilang ang pagdiriwang ng Double Sampung Araw.
Pansamantalang pamahalaan
Sa 29 disyembre 1911 sa isang pulong ng mga kinatawan mula sa mga lalawigan sa Nanking (Nanjing) inihalal Sun Yat-sen bilang ang "pansamantalang presidente" (臨時大總統). sa enero 1, 1912 ay itinakda bilang ang unang araw ng Unang Taon ng Republika. Li Yuanhong ay ginawa pansamantalang vice-president at Huang Xing ay naging ministro ng hukbo. Ang bagong Pansamantalang Pamahalaan ng Republika ng Tsina ay nilikha kasama ang Pansamantalang Konstitusyon ng Republika ng Tsina. Araw ay na-credit para sa pagpopondo ng mga revolutions at para sa pinapanatili ang espiritu ng rebolusyon buhay, kahit na pagkatapos ng isang serye ng mga nabigo ang mga uprisings. Ang kanyang matagumpay na pagsama-sama ng mga menor de edad mga rebolusyonaryo group sa isang solong mas malaking party na ibinigay ng isang mas mahusay na base para sa lahat ng mga taong nagbahagi ng parehong mga ideals. Ang isang bilang ng mga bagay ay ipinakilala tulad ng republic sistema ng kalendaryo at bagong fashion tulad ng Zhongshan demanda.
Beiyang pamahalaan
Yuan Masama, na kinokontrol ang Beiyang Hukbo, ang militar ng hilagang Tsina, ay ipinangako ang posisyon ng Pangulo ng Republika ng Tsina kung siya ay maaaring makakuha ng Qing hukuman upang magbitiw sa tungkulin. Sa pebrero 12, 1912 Emperor Puyi ay magbitiw sa tungkulin ang trono. Araw stepped down na bilang Pangulo, at Yuan ay naging ang bagong pansamantalang pangulo sa Beijing noong 10 Marso 1912. Ang pansamantalang pamahalaan ay hindi magkaroon ng anumang mga militar pwersa ng kanyang sarili, ang kanyang kontrol sa mga elemento ng Bagong mga Sundalo na ay mutinied ay limitado at doon ay pa rin ng makabuluhang mga pwersa na kung saan pa rin ay hindi ipinahayag laban sa mga Qing.
Sun Yat-sen nagpadala ng telegrama upang ang mga lider ng lahat ng probinsiya na humihiling sa mga ito upang maghalal at upang itatag ang National Assembly ng Republika ng Tsina noong 1912. Noong Mayo 1912 ang pambatasan assembly ay inilipat mula sa Nanjing sa Beijing sa kanyang 120 mga miyembro na hinati sa pagitan ng mga miyembro ng Tongmenghui at isang Republican party na suportado Yuan Masama. sa Maraming mga rebolusyonaryo ang mga miyembro ay mayroon na alarmed sa pamamagitan ng Yuan ambitions at ang hilagang batay Beiyang pamahalaan.
Makabayan party at Pangalawang Rebolusyon
Tongmenghui miyembro Kanta Jiaoren mabilis na sinubukan upang kontrolin ang kongreso. Siya mobilized ang matanda Tongmenghui sa core gamit ang pagsama-sama ng isang bilang ng mga bagong mga maliliit na partido upang bumuo ng isang bagong partidong pampulitika na tinatawag na ang Kuomintang (Intsik makabayan party, karaniwang dinaglat na bilang "KMT") sa 25 agosto 1912 sa Huguang Guild Hall Beijing. Ang 1912-1913 National assembly ng halalan ay itinuturing na isang malaking tagumpay para sa KMT winning 269 ng 596 upuan sa mababang kapulungan at 123 ng 274 senado upuan. Ang Ikalawang Rebolusyon ang naganap kung saan ang mga Araw at KMT militar pwersa sinubukan upang ibagsak Yuan ng pwersa ng tungkol sa 80,000 mga tao sa isang armadong salungatan sa hulyo 1913. Ang mga pag-aalsa laban sa Yuan ay hindi matagumpay. Araw ay sapilitang upang humingi ng pagpapakupkop laban sa Japan sa mga politiko at industryalista Fusanosuke Kuhara. Sa paghihiganti ng mga pambansang lider ng partido Kanta Jiaoren ay assassinated, halos tiyak sa pamamagitan ng isang lihim na pagkakasunud-sunod ng Yuan, sa 20 Marso 1913.
Ang mga pampulitikang kaguluhan
Sa 1915 Yuan Masama ipinahayag ang Imperyo ng Tsina (1915-1916) sa kanyang sarili bilang Emperador ng Tsina. Sun kinuha bahagi sa Anti-Monarkiya digmaan ng ang paglalakbay sa ikalulusog ng katawan Proteksyon Kilusan, habang nag-pagsuporta sa mga tulisan ng mga lider tulad ng Bai Lang sa panahon ng Bai Lang Paghihimagsik. Ito na minarkahan ang simula ng Warlord Panahon. Sa 1915 Araw ay nagsulat sa Ikalawang International, isang sosyalista-based na organisasyon sa Paris, na humihiling sa mga ito upang magpadala ng isang koponan ng mga espesyalista upang makatulong sa China-set up ang unang world socialist republic. Sa oras na mayroong maraming mga theories at mga panukala ng kung ano ang China ay maaaring maging. Sa pampulitikang gulo, kahit na kapag ang Sun Yat-sen ay inihayag bilang Pangulo, Xu Shichang ay inihayag din bilang Pangulo ng Republika ng Tsina.
Path sa Hilagang Ekspedisyon
thumb|(L-R): Liao Zhongkai, [[Chiang Kai-shek, Sun Yat-sen at Soong Ching-ling sa ang founding ng Whampoa Military Academy sa 1924]]
Guangzhou militarista pamahalaan
Ang tsina ay maging hinati sa pagitan ng iba ' t ibang lider ng militar nang hindi isang wastong sentral na pamahalaan. Araw nakita ang panganib ng mga ito at bumalik sa Tsina noong 1917 sa nagtataguyod ng mga Intsik reunification. Sa 1921 siya na nagsimula ang isang self-proclaimed militar ng pamahalaan sa Guangzhou at ay inihalal Grand Mariskal ng hukbo. sa Pagitan ng 1912 at 1927 tatlong mga pamahalaan ay nai-set up sa South China: ang mga Pansamantalang pamahalaan sa Nanjing (1912), ang mga Militar ng pamahalaan sa Guangzhou (1921 hanggang 1925), at ang Pambansang pamahalaan sa Guangzhou at sa ibang pagkakataon sa Wuhan (1925-1927). Ang southern separatista ng pamahalaan sa Timog ay itinatag sa karibal ang Beiyang pamahalaan sa hilaga. Yuan Masama ay ipinagbawal na ang KMT. Ang maikling nanirahan Intsik Rebolusyonaryo Party ay isang pansamantalang kapalit para sa KMT. Sa 10 oktubre 1919 Araw nabuhay na mag-uli ang KMT gamit ang bagong pangalan Chung-kuo Kuomintang, o ang "Makabayan Partido ng Tsina". left|thumb|197x197px|Sun Yat-sen (na nakaupo sa kanan) at [[Chiang Kai-shek]]
KMT–CPC pakikipagtulungan
Sa pamamagitan ng oras na ito ng Araw ay naging kumbinsido na ang tanging pag-asa para sa isang pinag-isang Tsina mag-ipon sa isang militar na pananakop mula sa kanyang base sa south, na sinusundan ng isang panahon ng pampulitika pag-aalaga na ay humantong sa ang transition sa demokrasya. Upang mag-apura ang pananakop ng Tsina, siya ay nagsimula ng isang patakaran ng aktibong pakikipagtulungan sa Partido Komunista ng Tsina (CPC). Araw at ang Sobiyet Union's Adolph Joffe naka-sign ang Araw-Joffe Manipesto noong enero 1923. Araw nakatanggap ng tulong mula sa Comintern para sa kanyang pagtanggap ng mga komunista ang mga miyembro sa kanyang KMT. Rebolusyonaryo at sosyalista lider Vladimir Lenin praised Araw at ang KMT para sa kanilang ideolohiya at prinsipyo. Lenin praised Sun at ang kanyang mga pagtatangka sa social repormasyon, at din congratulated sa kanya para labanan ang mga banyagang Imperyalismo. Araw ring ibalik ang papuri, ang pagtawag sa kanya ng isang "dakilang tao", at ipinadala ang kanyang mga pagbati sa rebolusyon sa Rusya.
Sa ang Soviets' tulong, ang Araw ay magagawang upang bumuo ng militar na kapangyarihan na kinakailangan para sa ang Hilagang Ekspedisyon laban sa militar sa north. Itinatag niya ang Whampoa Militar Academy na malapit sa Guangzhou sa Chiang Kai-shek bilang komander ng National Revolutionary Army (NRA). Iba pang mga Whampoa lider isama Wang Jingwei at Hu Hanmin bilang pampulitika instructor. Ang buong pakikipagtulungan ay tinatawag na ang Unang United Front.
Pananalapi alalahanin
Sa 1924 Araw na itinalaga ang kanyang kapatid na lalaki-sa-batas T. V. Soong upang i-set up ang unang Intsik Sentral na bangko na tinatawag na ang Canton Central Bank. Upang magtatag ng pambansang kapitalismo at isang sistema ng pagbabangko ay isang pangunahing layunin para sa KMT. Gayunpaman Araw ay hindi na walang ilang mga pagsalungat bilang doon ay ang Canton mga volunteer corps pag-aalsa laban sa kanya. right|thumb|Sun (nakaupo, kanan) at ang kanyang asawa Soong Ching-ling (nakaupo sa tabi ng sa kanya) sa Kobe, Japan noong 1924
Huling speeches
Sa pebrero 1923 Araw na ginawa ng isang pagtatanghal sa mga mag-Aaral' Union sa Hong Kong University at ipinahayag na ito ay ang katiwalian ng Tsina at ang kapayapaan, kaayusan at mabuting pamahalaan ng Hong Kong na naka sa kanya sa isang rebolusyonaryo. Ang parehong taon, siya naihatid ng isang pagsasalita kung saan siya ipinahayag ang kanyang Tatlong Prinsipyo ng mga Tao bilang ang pundasyon ng bansa at ang Limang-Yuan Saligang-batas bilang mga alituntunin para sa sistema ng pulitika at burukrasya. Bahagi ng pananalita ay ginawa sa Pambansang Awit ng Republika ng Tsina.
Sa nobyembre 10, 1924, Araw naglakbay pahilaga sa Tianjin at naihatid ng isang salita upang magmungkahi ng isang pagtitipon para sa isang "National conference" para sa mga Intsik mga tao. Ito na tinatawag na para sa katapusan ng mga warlord na mga patakaran at sa pagpawi ng lahat ng unequal treaties sa Western kapangyarihan. Dalawang araw mamaya, naglakbay siya sa Beijing upang talakayin ang hinaharap ng bansa, sa kabila ng kanyang deteriorating kalusugan at ang patuloy na digmaang sibil ng mga warlords. Kabilang ang mga tao na siya nakilala ay ang mga Muslim Pangkalahatang Ma Fuxiang, sino ang may alam sa Araw na ang mga ito ay maligayang pagdating sa ang pamumuno ng Dr. Sun. Sa nobyembre 28, 1924 Araw naglakbay sa bansang Hapon at binigyan ng isang pagsasalita sa Pan-Asianism sa Kobe, Japan.