Teodora_Realonda_y_Quintos
Pinarangalan ni José ang kanyang ina sa Memoirs of a Student in Manila (Mga gunita ng isang estyudante ng Maynila), na nagsusulat, "After God, the mother is everything to man" (Pagkatapos ng Diyos, ang ina ang lahat sa tao). Ang half-brother ni Teodora, si Jose Alberto, ay gustong hiwalayan ang kanyang asawa, na diumano'y nakikipagrelasyon siya sa ibang lalaki. Hinikayat siya ni Teodora na tiisin siya at pangalagaan ang kanilang pagsasama. Mula noon ay madalas na pumunta si Jose Alberto sa Calamba upang humingi ng payo kay Teodora. Nalaman ito ng kanyang asawa na noon ay naghinala na sina Jose Alberto at Teodora ay may balak na masama sa kanya. Nang maglaon, inakusahan ng asawa ni Jose at ng isang opisyal ng Guardia Civil (malamang na siya rin ang tinanggihan ng hgorse fodder) sina Jose Alberto at Teodora na sinubukang lasunin ang asawa ni Jose Alberto. Pinangalanan si Teodora bilang kasabwat. Jose Alberto, ang pangunahing suspek. Mabilis na parang kidlat, si Teodora ay dinala sa kulungan, ng alkalde na si Antonio Vivencio del Rosario, isang kilalang yes man ng mga prayle. Isang hukom na hindi nagustuhan ang pagtrato sa kanya sa bahay ng Mercado-Rizal, ang nag-utos na ikulong si Teodora sa Santa Cruz, ang kabisera ng lalawigan. Siya ay ginawa upang maglakad sa malayo, kahit na karaniwang paglalakbay ay sa pamamagitan ng bangka. Siya ay ipinagbabawal na gumamit ng anumang sasakyan, bagaman ang kanyang pamilya ay handang magbayad para dito at isama ang kanyang mga escort para sa pagsakay. Siya ay dumanas ng kahihiyan at paghihirap gaya ng itinakda ng mga nasaktan ng kanyang pamilya. Sa unang gabi ng paglalakbay sa Santa Cruz, dumating si Teodora at ang kanyang mga escort sa isang nayon kung saan may pista. Kinilala at inimbitahan si Teodora ng isa sa mga kilalang pamilya. Ang hukom, nang malaman na si Teodora ay pinarangalan sa nayon, ay nagalit. Pumunta siya sa bahay na binisita niya. May isang guwardiya doon at ang hukom ay kumatok at binali ang kanyang tungkod sa ulo ng kaawa-awang lalaki saka binugbog ang may-ari ng bahay. Ang malinaw na kaso ng pagtatangi ay iniulat ng mga abogado ni Teodora. Nagpasya ang Korte Suprema na palayain siya. Iginalang ng malupit na hukom ang desisyon ngunit kinasuhan si Teodora ng contempt of court. Pagkatapos ay kinasuhan ng abugado ni Jose Alberto si Teodora ng pagnanakaw. May bulung-bulungan na nanghiram si Teodora ng pera sa kanyang kapatid. Malinaw na interesado ang abogado na mabawi ang pera para sa kanyang sarili. Ang kasong ito ay dinidinig ngunit na-dismiss ng korte. Napilitan si Teodora na magpahayag ng pagkakasala kung saan pinangakuan siya ng kapatawaran, agarang kalayaan at muling pagsasama-sama ng kanyang pamilya. Ito ay para sa wala. Sa wakas ay nabawi ni Teodora ang kalayaan pagkatapos ng dalawa at kalahating taon, ayon sa utos ng hindi bababa sa Gobernador Heneral, na ginayuma isang araw ng fiesta sa Laguna ng isang matapang na batang babae. Sa sobrang kaakit-akit ay tinanong niya ang batang babae kung ano ang gusto nitong ibigay sa kanya. "Nanay ko" sagot nito. Ang batang babae ay si Soledad, ang bunsong anak ni Teodora. Isang mabilis na pagtatanong, isang mabilis na desisyon, isang bagong pagsubok ang natapos sa pagpapawalang-sala ni Teodora.