cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rehiyong Awtonomo ng Muslim Mindanao
Tagapagganap
Pinamumunuan ang rehiyon ng isang Rehiyunal na Gobernador. Ang Rehiyunal na Gobernador at Bise Rehiyunal na Gobernador ay inihahalal katulad ng mga lokal na tagapagganap. Ang mga batas pangrehiyon ay isinasagawa sa Kapulungan ng Rehiyon, na binubuo ng mga "Assemblymen", na inihahalal din ng mga taumbayan. Ang halalang pangrehiyon ay kadalasang idinaraos isang taon pagkatapos ng pangkahalatang halalan (pambansa at pang-lokal), na nakadepende sa lehislasyon mula sa Kongreso ng Pilipinas. Ang mga opisyal ng rehiyon ay may tiyak na terminong tatlong taon, na maaaring madugtungan sa kapangyarihan ng kongreso.
Ekonomiya
Isa ang rehiyon sa pinakamahirap na rehiyon sa Pilipinas. Mayroon itong per capita GRDP na P3,433 noong 2005, 75.8 % na mas mababa kung ihahambing sa pambansang pamantayan na P14,186. Ito ang pinakamababa sa 17 rehiyon sa Pilipinas.
Dennis Trillo
Si Dennis Trillo (Buong Pangalan Abelardo Dennis Florencio Ho; ipinanganak noong 12 Mayo 1981) ay isang Pilipinong artistang nakakontrata sa GMA Network at kasama sa Majika ni Angel Locsin. Siya ay lumabas din at nakakuha ng parangal sa pelikulang Aishite Imasu na ginampanan niya ang papel ng isang bading na si Ignacio noong panahon ng giyera na idinirihe ni Joel Lamangan.
Morpema
Ang morpema ay ang pinakamaliit na yunit ng isang salita na nagtataglay ng kahulugan. Bawat salita sa isang wika ay binubuo ng mga pantig na pinagsama-sama. Subalit hindi lahat ng pinagsama-samang mga pantig ay makakabuo ng isang salita. May tatlong uri ng morpema: ang morpemang di-malaya (kilala rin bilang panlapi), ang morpemang malaya (kilala rin bilang salitang ugat), at ang morpemang di-malaya na may kasamang salitang ugat.
Morpemang di-malaya
Halimbawa ng morpemang di-malaya o panlapi ang mga unlaping ma-, mag-, gitlaping -um, at hulaping -an at iba pa.
Morpemang malaya
Ang uring ito ng morpema ay binubuo ng pangngalan, pang-uri, pandiwa o panghalip at ang pang-abay kasama ang pangatnig na may sariling diwa at katuturing ipinahahayag. Halimbawa ng morpemang malaya o salitang ugat ay ang galing, sipag, linis, linaw, dilim, at dasal at iba pa.
Morpemang di-malaya at salitang ugat
Halimbawa ng tambalang ito ang mga sumusunod:
Francofonte
Ang  ay isang comune sa lalawigan ng Syracuse sa bansang Italya.
Mary Jane Arabis
Si Mary Jane Arabis o Boobsie Wonderland ay isang komedyanteng artista sa Pilipinas. Kilala siya sa kanyang katauhan bilang isang batang paslit na nagdadamit at nagboboses bata. Ginagampanan niya ito kapag siya ay nagpeperform sa mga variety shows at game shows, tulad na lamang sa Eat Bulaga! at sa Celebrity Bluff.
Macerata
Ang Macerata ay isang lungsod at komuna (munisipalidad) sa Lalawigan ng Macerata sa rehiyon ng Marche ng Italya. Ito ay may populasyon na humigit-kumulang 41,564.
Kasaysayan
Ang makasaysayang sentro ng lungsod ay nasa isang burol sa pagitan ng mga ilog ng Chienti at Potenza. Una itong binubuo ng lungsod ng mga Piceno pinangalanang Ricina (Helvia Recina), pagkatapos, pagkatapos ng romanisasyon nito, Recina at Helvia Recina. Matapos ang pagkawasak ng Helvia Recina ng mga barbaro, ang mga naninirahan ay sumilong sa mga burol at kalaunan ay nagsimulang muling itayo ang lungsod, una sa tuktok ng mga burol, bago bumaba muli mamaya at lumawak. Ang bagong itinayong bayan ay Macerata. Ito ay naging isang munisipalidad (o comune sa Italyano) noong Agosto 1138.
Mga pagkakahati
Ang bayan ay nagbibilang ng ilang nayon (mga frazione) at mga lokalidad: Acquesalate, Acquevive, Botonto San Giacomo, Botonto Sant'Isidoro, Cervare, Cimarella, Cincinelli, Consalvi, Corneto, Helvia Recina, Isola, Madonna del Monte, Montanello, Piediripa, Vallecosta, Vallebona, Valteia, at Villa Potenza.
Kultura
May magandang hanay ng mga restawrant, trattoria, at pizzeria ang Macerata. Kasama sa mga lokal na espesyalidad ang vincisgrassi alla maceratese, isang rehiyonal na bersiyon ng lasagna na naiiba sa karaniwan dahil ang ragù ay naglalaman ng pinaghalong karne ng baboy, baka, at tupa.
5 Centimeters Per Second
Ang 5 Sentimetro Kada Segundo (秒速5センチメートル) ay isang 2007 Hapones na pelikulang anime na ginawa ni Makoto Shinkai. Natapos ang pelikula noong 22 Enero 2007. Ipinalabas ang unang parte ng pelikula sa Yahoo! Japan bilang isang bidyong pang-stream para sa mga miyembro ng Yahoo! Premium simula noong ika-16 patungong 19 Pebrero 2007. Noong 3 Marso 2007, ang buong pelikula ay ipinalabas sa Cinema Rise sa Shibuya, Tokyo. Naglalaman ng tatlong parte ang pelikula: Seresang Namumulaklak (桜花抄), Kosmonauta (コスモナウト), at 5 Sentimetro Kada Segundo (秒速5センチメートル), katumbas ng isang oras. Katulad sa mga ginawa ni Shinkai, si Tenmon ang kumumpuni ng soundtrack. Ipinalabas ang DVD noong 19 Hulyo 2007. Ipinalabas rin ang isang nobela na 5 Sentimetro Kada Segundo, na nagpapalawak sa pelikula. Ang Hulyo 2010 na isyu ng Afternoon, ay nagsimulang magseryalisa ng adaptasyon sa manga ng pelikula, na ginuhit ni Seike Yukiko. Pinarangalan itong Best Animated Feature Film noong 2007 sa Asia Pacific Screen Awards.
Banghay
Ang kwento ay naka-base sa bansang Hapon, nagsimula noong 1990s hanggang sa kasalukuyan (2007), kung saan lahat ng yugto ay nakasentro sa isang lalaking nagngangalang Takaki Tōno. Ang unang yugto ay nangyari noong araw na hindi pa gaanong sikat ang mga telepono at hindi pa naaabot ng e-mail ang buong masa.
Pangalawang Yugto: Kosmonauta
Si Takaki ay nasa ikatlong taon na ng senior high sa Tanegashima, kung saan dito matatagpuan ang Tanegashima Space Center. Si Kanae Sumida, isang kaklase ni Takaki, ay nahulog ang loob sa kanya simula noong nagkakilala sila sa middle school, ngunit wala siyang lakas ng loob na aminin ang kanyang nararamdaman kay Takaki. Sinusubukan niyang magpalibas ng oras kasama siya, naghihintay pa siya pagkatapos ng school para sabay silang umuwi. Ngunit, lumilitaw na ignorante si Takaki sa mga nararamdaman ni Kanae at tinatrato lamang siya bilang isang mabuting kaibigan. Na-obserbahan ni Kanae na laging nagpapadala ng mga e-mail si Takaki o nakatulala lamang siya sa hangin na parang may hinahanap sa malayo. Ipinakita rin sa huli na ang mga e-mail ni Takaki ay hindi niya pinapadala, at lagi-lagi niyang pinapanaginipan si Akari. Pagkatapos niya mabigong sabihin na mahal niya si Takaki, natanto rin ni Kanae sa huli na hinahanap niya ang isang bagay na mas malaki pa sa kanyang ibinibigay at nagdesisyon siyang wag nalang, tinanggap niya nalang na lagi niyang mamahalin si Takaki.
Pangatlong Yugto: 5 Sentimetro Kada Segundo
Ngayon ay taong 2008. Si Takaki ay isa na ngayong computer programmer sa Tokyo, habang si Akari ay naghahanda na magpakasal sa ibang lalaki. Hinahangad pa rin ni Takaki si Akari hanggang sa masira ang kanyang buhay, kung saan pinipilit niya nalang tanggapin na ex-girlfriend niya nalang siya. Iniwan ni Takaki ang kanyang trabaho, sa kadahilanang hindi niya makontrol ang kanyang mga damdamin para kay Akari. Binalikan ni Akari ang kanyang mga lumang gamit at nakita niya ang isang sulat na naka-adress kay Takaki.
Isang araw habang naglalakad, biglang napadaan sina Takaki at Akari sa isa't-isa at bigla nilang naalala ang kanilang sarili sa harap ng tawiran ng tren, kung saan nagdesisyon silang manuod ng mga seresang namumulaklak labing-tatlong taon nang nakakalilipas, bago pa umalis si Akari patungong Tochigi. Sa magkabilaang gilid ng riles, napahinto sila at nagsimulang tumingin sa isa't-isa, ngunit hinaharangan ito ng mga dumadaan na tren. Naghintay si Takaki na mawala ang dumadaang tren at nakita niya na wala na si Akari. Pagkatapos ng sandaling iyon, ngumiti siya at nagpatuloy sa paglalakad.
Hari at Sukhmani
Hari Singh
Si Hari Singh Jaaj ay ipinanganak sa Chandigarh at nag-aral sa The Doon School sa Dehradun. Nagtapos siya ng degree sa matematika mula sa Kolehiyong St. Xavier, Mumbai. Pagkatapos ay nag-aral siya ng audio engineering sa Chennai, at kalaunan ay nagpakadalubhasa sa produksiyon ng elektronikong musika sa Manchester, UK. Gumaganap siya bilang backing vocalist at producer at audio engineer.
Sukhmani Malik
Si Sukhmani Malik ay ipinanganak sa New Delhi at lumaki sa Chandigarh, nakikinig sa mga katutubong kanta at musikang Sufi. Nakakuha siya ng batsilyer na degree sa sikolohiya at musika at pagkatapos ay nagtapos ng master sa klasikal na bokal na musikang Hindustani sa Chandigarh. Sa pagitan ng 2003 at 2007, nagsanay siya kasama ang isang klasikal na bokalista sa Rampur gharana.
Banda
Nagkita sina Singh at Malik noong Nobyembre 2008, at natuklasan ang magkaparehong interes sa katutubong musika. Bumuo sila ng banda noong 2009, gumawa ng 10 kanta at nakuha ang kanilang unang gig sa loob ng "ilang linggo". Parehong kumakanta sina Singh at Malik, habang ang una ay nagtatrabaho din bilang isang producer at nagpapatakbo ng console sa panahon ng mga live na pagtatanghal. Pinagsasama ng kanilang mga kanta ang awiting-pambayan ng Punjab at elektronikong musika, at hinugot mula sa mga tula ng mga santo ng Sufi tulad nina Bulle Shah, Baba Farid, Kabir, at Shah Hussain. Ang mga komposisyon ay kilala upang ang mga madla ngayon ay makakabasa ng mga akda ng mga manunulang Sufi. Sa isang panayam noong 2013 sa The Hindu, ipinaliwanag ni Malik ang kanilang piniling genre, "Ang ideya ay gumawa ng mga lumang katutubong kanta, dahil hindi sila naririnig ng bagong henerasyon. At gusto ni Hari na pumunta sa isang chill-out zone kasama nito."
Ram Dayal Munda
Si Ram Dayal Munda (Agosto 23, 1939 – Setyembre 30, 2011), na kilala bilang RD Munda, ay isang Indiyanong iskolar, folklorista at nagpapasulong ng rehiyonal na musika. Ginawaran siya ng Padma Shri ng taong 2010 para sa kanyang ambag sa larangan ng sining.
Siya ay isang ikalawang kansilyer ng Unibersidad ng Ranchi at isang miyembro ng mataas na kapulungan ng Parlamento ng India. Noong 2007, natanggap niya ang Gawad Sangeet Natak Akademi. Namatay siya sa Ranchi noong Setyembre 30, 2011.
Manami Hashimoto
Si Manami Hashimoto  (橋本マナミ) ay isang artista sa bansang Hapon.
Ram Dayal Munda
Talambuhay
Si Ram Dayal Munda ay ipinanganak sa nayon ng tribong Diuri sa distrito ng Ranchi ng Bihar (Ngayon sa Jharkhand) India. Nakuha ni Ram Dayal Munda ang kanyang pangunahing edukasyon sa Paaralang Luther Mission sa Amlesa. Nakuha niya ang kaniyang sekundaryang edukasyon sa subdibisyon na bayan ng Khunti. Bilang sentro ng makasaysayang Kilusang Birsa para sa awtonomiya sa Imperyong Britaniko, ang lugar ng Khunti ay umakit ng mga iskolar mula sa buong mundo, partikular na mula sa disiplina ng antropolohiya. Si Munda, kasama ang kaniyang iba pang mga kaibigan, ay madalas na nagsisilbing gabay sa mga kilalang bisita na naging batayan para sa pag-unlad ng kaniyang karanasan sa mundo. Ang pagpili para sa antropolohiya bilang kanyang paksa para sa mas mataas na edukasyon na may pagtuon sa lingguwistika ay nagbukas ng isang ganap na bagong mundo.
Sikolohiyang Pilipino
Noong 1960s pa lamang ay tinuturo na ang sikolohiya sa mga paaralan na may bahid ng mga Kanluranin. Sinabi ni Dr. Rogelia Pe-Pua na kahit na ang mga illustrados na pinagpalang mag-aral ng sikolohiya noong nasa ilalim pa ng mga Kastila, gaya ng ating mga pambansang bayaning sina Dr. José Rizal at Apolinario Mabini, ay nagpahayag ng pagkadismaya sa paraan ng pagkakaturo nito. Nakita noon ng tagapangulo noon ng Departamento ng Sikolohiya na si Dr. Virgilio Enriquez na may kailangang baguhin para mas madaling maunawaan ito ng mga Pilipino. Sa panahong 1975 naitaguyod ang Sikolohiyang Pilipino.
Tatlong anyo ng Sikolohiyang Pilipino
Ayon kay Dr. Virgilio Enriquez, mayroong tatlong anyo ang Sikolohiyang Pilipino: Sikolohiya sa Pilipinas, Sikolohiya ng Pilipino, at Sikolohiyang Pilipino. Ang Sikolohiya sa Pilipinas ay tumutukoy sa lahat ng mga pag-aaral, libro, at sikolohiyang makikita sa Pilipinas, banyaga man o makapilipino. Ang Sikolohiya ng Pilipino naman ay tumutukoy sa lahat ng mga pag-aaral, pananaliksik at mga konsepto sa sikolohiya na may kinalaman sa mga Pilipino. Ang panghuling anyo ng Sikolohiyang Pilipino ay walang iba kundi ang Sikolohiyang Pilipino, mismo. Ayon dito, ang Sikolohiyang Pilipino ay bunga ng karanasan, kaisipan at oryentasyon ng sa Pilipinas. Samakatuwid, mga Pilipino lamang ang makakasulat tungkol dito.
Sa maikling salita, Ang sikolohiya sa Pilipinas ay "bisita sa bahay", Sikolohiya ng mga Pilipino ay "tao sa bahay, at Sikolohiyang Pilipino ay "ang maybahay"
Mga konsepto ng Sikolohiyang Pilipino
Kinikilala ng maraming sikolohista sa akademiya na mayroong pangangailangang isalin ang ibang mga salita sa Filipino upang mas maigi silang talakayin. Ang anim na konsepto ng Sikolohiyang Pilipino ay ang mga sumusunod:
•	Ang Pagtatakda ng Kahulugan. Dito naman, ang salitang ginagamit ay galing sa Pilipinas, habang ang kahulugan nito ay banyaga. Ang halimbawa nito ay ang lahat ng mga Pilipinong salita na binigyan ng kahulugan sa Ingles upang hindi maguluhan ang mga tao sa saliksik.
•	Ang Pagaandukha na konsepto ng Sikolohiyang Pilipino ay ang pagkukuha ng salitang dayuhan at baguhin ang kanyang anyo hangga’t magkaroon siya ng Pilipinong kahulugan.
•	Ang konsepto ng Pagbibinyag sa Sikolohiyang Pilipino ay madali lang intindihan sapagkat ang ibig sabihin nito ay ang paglalagay ng mga dayuhan ng kanilang mga sariling kahulugan sa mga salitang Pilipino.
•	Ang Paimbabaw na Asimilasyon. Sa Paimbabaw na Asimilasyon pinag-uusapan ang mga salitang banyaga na ginagamit sa Pilipinas ngunit mahirap isalin sapagkat iiba ang kahulugan nito.
•	Ang Ligaw/Banyaga na mga salita. Tumutukoy ito sa mga salita o konsepto na hindi ginagamit sa Pilipinas, kaya’t walang Pilipinong katapat ito.
Apat na piliyasyon ng Sikolohiyang Pilipino
Ayon kay Zeus Salazar, mayroong apat na piliyasyon, o filiation sa Ingles, ang Sikolohiyang Pilipino:
•	Sikolohiyang Akademiko-Pilosopikal: Nagsimula ito sa panahon ng mga Amerikano sa Unibersidad ng Pilipinas, ngunit malaki rin ang papel ng Unibersidad ng Santo Tomas at Unibersidad ng San Carlos sa pag-aaral ng ganitong klaseng sikolohiya. Madalas ay pilosopikal at teolohikal ang piliyasyon na ito.
•	Sikolohiyang Akademiko-Siyentipiko: Nagsimula rin ito sa UP at hinikayat ng piliyasyong ito ang mga akademiko na ituring ang pananaliksik bilang importante sa sikolohiya. Dito rin naging uso ang pagnanais ng mga sikolohista na magkaroon ng mga resulta na empirikal.
•	Sikolohiyang Katutubo: Ang sikolohiyang katutubo ay hindi nagsimula sa isang unibersidad katulad ng nauunang dalawa dahil dati pa itong pinapraktis ng mga katutubong Pilipino. Nahahati ito sa dalawa: ang Katutubong Sikolohiya at Kinagisnang Sikolohiya. Tinutukoy ng katutubong sikolohiya ang mga paniniwala at karanasan ng mga katutubong Pilipino, habang sakop naman ng kinagisnang sikolohiya ang wika, kultura, at sining ng mga Pilipino.
•	Sistemang Sikomedikal at Relihiyon: Nagsimula ito mula sa medikong relihiyosong gawa ng mga naunang babaylan at katalonan.Tinatalakay rito ang iba’t ibang sistema ng paniniwala.
Ang indirektang komunikasyon ng mga Pilipino ay isang mahalagang parte ng kanilang personalidad. Ayon kay Enriquez, ang ating kakayahan mabasa o mapansin ang mga di-sinasalitang mga hudyat tulad ng kilos ng ating katawan. Binibigyang importansiya ng mga Pilipino kung anong nararamdaman ng kaniyang kapwa, kung kaya ang Pilipino ay madaling makiramdam. Hindi mapakali o mabigat sa kalooban ng Pilipino kung mayroong itinatagong hinaing sa sarili o sa kapwa. Ayaw ng Pilipino ang ganitong pakiramdam sa kanilang persepsiyong pakikiisa. Upang maiwasan ang anumang away (sa sarili o sa ibang tao), maingat ang mga Pilipino sa kanilang mga binibitawang salita kung kaya nabuo ang konseptong indirektang pakikipag-usap.
Ibang-iba ito sa mga taga-Kanluran kung saan sila ay direktang ipinapahiwatig ang kanilang mga ideya’t saloobin, na kadalasa’y mali ang dating sa mga Pilipino. Madalas na ang dating ay pambabastos. Halos lagi ay nakararanas ang Pilipino ng indirektang komunikasyon, at hindi mahirap sa kanilang basahin ang mga ito.
Talasanggunian
Sciences and Humanities Review, 42 (1-4).
Siling tabasco
Ang siling tabasco ay isang uri ng siling may anghang na 30,000 hanggang 50,000 SHU. Isa itong uri ng espesyeng Capsicum frutescens na mula sa Mehiko. Kilala ito sa paggamit nito sawsawang Tabasco, sinundan ng sinilihang suka.
Pagpapangalan
Ipinangalan ang siling ito sa estado ng Mehiko na Tabasco. Ang unang titik ng tabasco ay nasa maliit na titik kapag tumutukoy sa botanikong uri, ngunit nakakapital ito kapag tumutukoy sa estado ng Mehiko o sa tatak ng maanghang na sawsawan, ang sawsawang Tabasco.
Mga sanggunian
Kaurian:Sili
Mr. Vampire II
Ito ay ipinalabas noong 9 Abril 1987 sa Pilipinas ng Pioneer Films.
Buod
Dinadala ng arkeologo na si Kwok Tun-wong ang kanyang dalawang estudyante sa paghahanap ng mga sinaunang artefact. Sila ay natitisod sa isang kuweba at natuklasan ang tatlong geung si (Chinese "hopping" na mga vampire) - ang lalaking nasa hustong gulang, isang may sapat na gulang na babae, at isang batang lalaki. Ang mga vampires ay immobilized dahil mayroon silang Chinese talismans na may nakasulat na mga spelling sa kanila na natigil sa kanilang mga noo. Ibinabalik sila ni Kwok sa kanyang lab at nagpasya na ibenta ang boy vampire sa black market.
Habang nagdadala ng boy vampire, hindi sinasadya ni Kwok na kunin ang anting-anting nito sa noo nito at binabali ang kagandahan. Nilalang ang awakens at escapes. Ito ay pumasok sa isang bahay sa pamamagitan ng pagkakataon at nakikipagkaibigan sa isang maliit na batang babae, na nagkakamali sa batang vampire para sa isang iligal na batang lalaki na imigrante. Samantala, pabalik sa lab, isa sa mga estudyante ni Kwok ay inaalis ang mga talismans mula sa mga vampire ng mga adult at binabalik ang mga ito. Ang mga vampires ay nagsisimula sa "hop" sa paligid at pag-atake ng mga tao. Kinuha ang tatlong lalaking maraming problema upang maibalik ang mga ito nang pansamantala.
Isa sa mga estudyante ni Kwok ay nakagat ng lalaki na vampire habang nakikipaglaban dito upang makita niya si Dr Lam para sa paggamot. Kinikilala ni Lam ang mga marka ng kagat at nagtatapos na may mga vampires na tumatakbo sa bayan. Kasama ang kanyang anak na babae na si Gigi at ang kanyang prospective na manugang na si Yen, si Lam ay nagsusumikap na sirain ang mga vampires.
HIV
Ang Human immunodeficiency virus (HIV) ay isang lentivirus (na kasapi ng pamilyang retrovirus) na nagsasanhi ng acquired immunodeficiency syndrome (AIDS o nakukuhang kakulangan ng immunong sindroma),. Ang AIDS ay isang kondisyon sa mga tao kung saan ang patuloy ng pagkabigo o paghina ng sistemang immuno ay pumapayag sa mga nakapanganganib sa buhay na mga oportunistikong mga impeksiyon na manaig. Ang impeksiyon ng HIV ay nangyayari sa pamamagitan ng paglipat ng dugo, semilya, pluido ng puke, bagong paglabas (pre-ejaculate) sa mga lalake, o gatas ng suso sa mga mga babae. Sa loob ng mga pluidong, ang HIV ay umiiral bilang malayang mga partikulong virus at virus sa loob ng impektadong selulang puting dugo. Ang apat na pangunahing mga ruta ng transmisyon (pagpasa) ang hindi ligtas na pakikipagtalik, kontaminadong karayom na itinurok sa isang impektadong indibidwal, sa gatas ng suso ng ina at pagpasa mula sa impektadong ina sa kanyang sanggol na ipinanganak. Ang pagsala (screening) sa mga produktong dugo para sa HIV ay malaking nakabawas o nag-alis ng pagpasa sa pamamagitan ng mga pagsasalin ng dugo o mga impektadong produktong dugo sa mga papaunlad na bansa. Ang impeksiyon ng HIV sa mga tao ay itinuturing na isang pandemiko ng Pandaigdigang Organisasyon ng Kalusugan (World Health Organization o WHO). Gayunpaman, ang pagkawalang bahala sa HIV ay gumagampan ng mahalagang papel sa panganib ng HIV. Mula sa pagkakatuklas nito noong 1981 hanggang 2006, ang AIDS ay pumatay ng higit sa 25 milyong katao sa buong mundo. Ang HIV ay humahawa sa mga 0.6% ng populasyon ng mundo. Noong 2009, ang AIDS ay pumatay ng mga tinatayang 1.9 milyong mga katao na mas mababa sa kasukdulang pandaigdigang 2.1 milyon noong 2004. Ang tinatayang mga 260,000 bata ay namatay sa AIDS noong 2009. Ang hindi pantay na bilang ng mga kamatayan na sanhi ng AIDS ay nangyayari sa Sub-Saharan Aprika na nagpapaantala ng paglagong ekonomiko at nagpapalala ng bigat ng kahirapan sa mga bansang ito. Tinatayang ang 22.5 milyong mga katao o 68% ng kabuuang pandaigdigang kaso ng HIV ay nakatira sa sub-Saharan Aprika na tirahan rin ng 90% ng pandaigdigang 16.6 milyong mga bata na naulila ng HIV. Ang paggamot gamit ang drogang antiretroviral ay nagpapabawas ng rate ng kamatayan at at mga karamdaman sa impeksiyong HIV. Bagaman ang mga gamot na antiretroviral ay hindi pa pangkalahatang makukuha (available), ang pagpapalawig ng mga programang terapiyang antiretroviral mula 2004 ay tumulong sa pagbabaligtad ng mga kamatayang sanhi ng AIDS at mga bagong impeksiyon sa maraming mga bahagi ng mundo. Ang pinatinding kamalayan at mga paraang pang-iwas gayundin ang natural na takbo ng epidemiko ay gumampan rin ng papel. Gayunpaman, ang tinatayang 2.6 milyong katao ay bagong nahawaan noong 2009.
Ang HIV ay humahawa sa mga mahalagang selula sa sistemang immuno gaya ng nakatutulong na selulang T (na spesipiko rito ang mga selulang T na CD4<SUP>+</SUP>), macrophage, at selulang dendritiko. Ang impeksiyong HIV ay nagdudulot ng mababang mga lebel o bilang ng CD4<SUP>+</SUP> na mga selulang T sa pamamagitan ng tatlong mga pangunahing mekanismo: Una, ang direktang pagpatay ng mga impektadong selula; ikalawa, pagpapadami ng rate ng apoptosis sa mga impektadong selula; at ikatlo, pagpatay ng impektadong CD4<SUP>+</SUP> na mga selulang T sa pamamagitan ng CD8 cytotoxic lymphocyte na kumikilala ng mga impektadong selula. Kapag ang bilang ng mga CD4<SUP>+</SUP> na selulang T ay bumagsak ng mababa sa kritikal (mahalagang) na lebel, ang pinapamagitan ng selulang immunidad ay nawawala at ang katawan ay nagiging patuloy na mas marupok sa mga oportunistikong mga impeksiyon. Ang karamihan sa mga taong impektadong ng HIV-1 ay kalaunang tumutungo sa AIDS. Ang mga indibidwal na ito ay karamihang namamatay mula sa mga oportunistikong mga impeksiyon o mga malignansiya na kaugnay ng progresibong pagkabigo ng sistemang immuno. Ang HIV ay nagpapatuloy sa AIDS sa isang nagbabagong rate na apektado ng viral, hosto (host) at mga paktor pang-kapaligiran. Ang karamihan ay tumutungo sa AIDS sa loob ng 10 taon pagkatapos mahawaan ng HIV. Ang iba ay mas tutuloy sa AIDS ng mas mabilis samatalang para sa ilan ay mas matagal ang pagtuloy sa AIDS. Ang paggamot gamit ang mga medikasyong anti-retroviral ay nagpapadagdag ng ekspektansiya ng buhay ng mga taong nahawaan ng HIV. Kahit pa ang HIV ay nagpatuloy sa AIDS, ang aberaheng panahon ng pagpapatuloy (survival) sa terapiyang antiretroviral ay tinatayang higit sa 5 taon. Kung ito ay hindi nagamot ng terapiyang antiretroviral, ang indibidwal na may AIDS ay namamatay sa loob ng isang taon.
Klasipikasyon
Ang HIV ay kasapi ng genus na Lentivirus, na kasapi ng pamilyang Retroviridae. Ang mga Lentiviruse ay nag-aangkin ng maraming mga karaniwang mga katangiang morpolohikal at biolohikal. Maraming mga espesye ay nahahawaan ng lentivirus na mailalarawang responsable sa pangmatagalang mga sakit na may mahabang yugtong inkubasyon. Ang mga Lentivirus ay naipapasa bilang may isang-hibla, positibong-senso na nakatakip na mga virus na RNA. Sa pagpasok sa inaasintang selula, ang viral na genome ng RNA ay kinokonberte (kabaligtarang transkripsiyon) sa dalawang-hiblang DNA ng isang kinokodigong viral na kabaligtarang transcriptase na inihahatid sa kahabaan ng viral genome sa partikulong virus. Ang nagreresultang viral DNA ay ipinapasok naman sa nucleus ng selula at isinasama sa selular na DNA ng kinokodigong viral na integrase at mga kapwa-paktor na hosto. Kapag ito ay naisama na, ang virus ay maaaring maging latento na pumapayag sa virus at mga selulang hosto nito na makaiwas sa pagkakatuklas (detection) ng sistemang immuno. Sa alternatibong paraan, ang virus ay maaring tinranskriba na lumilikha ng bagong mga genome na RNA at mga protinang viral na kinakahon at inilalabas mula sa selula habang ang mga bagong partikulong virus na nagpasimula ng replikasyon (pagkopya) ay bagong sumiklo.
Ang dalawang mga uri ng HIV ay inilalarawan na: HIV-1 at HIV-2. Ang HIV-1 ang virus na naunang natuklasan at pinangalanang LAV at HTLV-III. Ito ay mas birulente, mas nakahahawa, at ang sanhi ng karamihan sa mga impeksiyong HIV sa buong mundo. Ang mas mababang nakakahawang HIV-2 kumpara sa HIV-1 ay nagpapahiwatig na ang mas kaunti sa mga nalantad sa HIV ay mahahawaan kada paglalantad. Dahil sa relatibong mahinang kakayahan nito sa pagpasa, ang HIV-2 ay karamihang nakalagak lamang sa Kanlurang Aprika.
Mga tanda at sintomas
300px|thumb|right|Isang nilahat na [[grapo ng ugnayan sa pagitan ng mga kopya ng HIV (bigat na viral) at mga bilang ng CD4 sa aberaheng panahon ng hindi nagamot na impeksiyon ng HIV. Ang anumang kurso ng sakit ng isang partikular na indibiwal maaaring may malaking pagkakaiba. ]]
Ang impeksiyon o pagkahawa ng HIV-1 ay kaugnay ng patuloy na pagbaba ng bilang ng CD4<SUP>+</SUP> na selulang T at pagdagdag ng bigat na viral na lebel ng HIV sa dugo. Ang yugto ng impeksiyon ay maaaring matukoy sa pamamagitan ng pagsukat ng bilang ng CD4<SUP>+</SUP> na selulang T at bigat na viral ng pasyente.
Ang mga yugto ng impeksiyong HIV ay impeksiyong acute (na kilala rin bilang pangunahing impeksiyon), latensiya at AIDS. Ang impeksiyong acute ay tumatagal ng ilang mga linggo at maaaring kabilangan ng mga sintomas gaya ng lagnat (fever), lymphadenopathy (pamamaga ng kulani), pharyngitis  (masakit na lalamunan o sore throat), rash, myalgia  (kirot sa masel), malaise, at mga singaw sa bibig at lalamuna. Ang yugtong latensiya ay sumasangkot sa kaunti o walang mga sintomas at maaaring tumagal mula 2 linggo hanggang 20 taon o higit pa depende sa indibidwal. Ang panghuling yugto ng pagkahawa ng HIV ang AIDS. Ito ay inilalarawan ng mababang bilang ng CD4+ na selulang T (mas kaunti sa 200 kada mikrolitro) at paglitaw ng iba't ibang mga oportunistikong impeksiyon, kanser at iba pang mga kondisyon.
Ang maliit na lebel ng mga impektado ng HIV-1 na indibidwal ay nagpapanatili ng mataas na lebel ng mga CD4+ na selulang T nang walang terapiyang antiretroviral. Gayunpaman, ang karamihan sa mga ito ay may natutuklasan (detectable) na bigat na viral at kalaunan ay tumutuloy sa AIDS nang walang paggamot bagaman mas mabagal sa iba. Ang mga indibidwal na ito ay inuuri bilang kontroler ng HIV o pangmatagalang hindi tagatuloy (long-term nonprogressors o LTNP). Ang mga indibiwal na nagpapanataili ng bilang ng CD4+ ng selulang T at mayroon ring mababa at hindi matutuklasang bigat na viral nang walang paggamot ng antiretroviral ay tinatawag na mga elitistang kontrol o mga elitistang tagasupil (ES).
Impeksiyong acute
thumb|right|300px|Mga pangunahing sintomas ng impeksiyong HIV
Ang impeksiyong HIV ay pangkalahatang nangyayari sa pagpapakilala ng mga pluidong pangkatawan mula sa impektado indibidwal (indibidwal na may HIV) tungo sa katawan ng isang indibidwal na hindi impektado (indibidwal na walang HIV). Ang isang yugto ng mabilisang replikasyong viral ay nagreresulta, na nagdudulot sa pagsagana ng virus sa periperal na dugo. Sa yugto ng pangunahing impeksiyon, ang lebel ng HIV ay maaaring umabot ng ilang mga milyong partikulo ng virus kada mililitro ng dugo.
Ang dugong ito ay sinasamahan ng maliwanag na pagbagsak ng bilang ng mga sumisirkulong CD4+ na selulang T. Ang acute na viremia na ito ay iniuugnay sa halos lahat ng mga pasyente sa aktibasyon (pagpapagana) ng CD8+ na mga selulang T na pumapatay ng mga selulang impektado ng HIV at kalaunan ng produksiyon ng antibody o seroconversion. Ang dugong CD8+ na selulang T ay ipinagpapalagay na mahalaga sa pagkokontrol ng mga lebel ng virus na sumusukdol (peak) at pagkatapos ay bumabagsak habang ang bilang ng CD4+ selulang T ay muling tumataas. Ang isang mabuting dugong CD8+ na selulang T ay inigunay sa mas mabagal na pagpapatuloy ng sakit at isang mas mabuting prognosis bagaman ito ay hindi nagtatanggal ng virus.
Sa yugtong ito (na karaniwang ay 2–4 linggo pagkatapos ng pagkakalantad), maraming mga indibidwal ay nagkakaroon ng influenza o tulad ng mononucleosis na sakit na tinataag na acute HIV infection na ang pinakaraniwang mga sintomas ay kinabibilangan ng lagnatlymphadenopathy, pharyngitis, rash, myalgia, malaise at mga singaw sa bibig at lalamunan, at maaari ring kabilangan ng mas hindi karaniwang sakit sa ulo, nausea, at pagsusuka, lumaking atay/spleen, pagbawas ng timbang, thrush, at mga neurolohikal na sintomas. Ang mga impektadong indibidwal ay maaaring makaranas ng lahat o ilan o wala sa mga sintomas na ito. Ang tagal ng mga sintomas ay nag-iiba iba na ang aberahe ay 28 araw at karaniwan ay tumatagal ng hindi bababa sa isang linggo.
Dahil sa mga hindi spesipikong kalikasan ng mga sintomas na ito, ang mga ito ay kadalasang hindi nakikilala bilang mga tanda ng impeksiyong HIV. Kahit pa ang mga pasyente ay pumunta sa kanilang mga doktor o hospital, ang mga ito ay kadalasang nabibigyan ng maling diagnosis na merong may isa sa mas karaniwang mga nakahahawang sakit na may parehong mga sintomas. Dahil dito, ang mga pangunahing sintomas na ito ay hindi ginagamit sa pagda-diagnos ng impeksiyong HIV dahil ang mga ito ay hindi nakikita sa lahat ng mga kaso at dahil sa marami sa mga ito ay sinasanhi ng ibang mas karaniwang mga sakit. Gayunpaman, ang pagkilala ng sindroma ay mahalaga dahil ang pasyente ay mas nakahahawa sa yugtong ito.
Impeksiyong kroniko
Ang isang malakas ng pagtatanggol ng sistemang immuno ay nagbabawas ng mga partikulong virus sa daluyang ng dugo na naghuhudyat ng pagsisimula ng pangalawa o kronikong (chronic) impeksiyong HIV. Ang pangalawang yugto ng impeksiyong HIV ay iba iba mula 2 linggo hanggang 20 taon. Sa yugtong ito ng impeksiyon, ang HIV ay aktibo sa mga kulani na karaniwan ay patuloy ang pamamaga bilang tugon sa malaking mga halaga ng virus na nabitag (trapped) sa follicular na dendritikong selulang network. Ang mga nakapaligid na tisyu na mayaman sa CD4<SUP>+</SUP> na selulang T ay maaari ring maging impektado at ang mga partikulong viral ay natitipon sa parehong mga impektadong selula at bilang malayang virus. Ang mga indibidwal na nasa yugtong ito ay nakahahawa pa rin. Sa panahong ito, ang CD4<SUP>+</SUP> CD45RO<SUP>+</SUP> na selulang T ay nagdadala ng karamihan sa mga bigat na proviral.
Sa yugtong ito ng impeksiyon, ang unang pagsisimula ng terapiyang antiretroviral ay malaking nagpapaigi ng pagpapatuloy (survival) ng buhay ng indibidwal na may HIV kumpara sa mga indibidwal na may ipinagpalibang terapiya.
AIDS
Kapag ang bilang ng CD4+ na selulang T ay bumagsak na mas mababa sa kritikal na antas ng 200 selula kada mililitro, ang pinamamagitang selulang immunidad ay nawawala at ang mga impeksiyon na may iba ibang oportunistikong mikrobyo ay lumilitaw. Ang unang mga sintomas ay karaniwang kinabibilangan ng katamtaman at hindi maipaliwanag na pagbawas ng timbang, paulit ulit na impeksiyon sa traktong respiratoryo (gaya ng sinusitis, bronchitis, otitis media, pharyngitis), prostatitis, skin rashes, at mga singaw sa bibig.
Ang mga karaniwang oportunistikong mga impeksiyon at tumor na ang ang karamihan ay kinokontrol ng masaganang CD4+ ang pinamamagitan ng selulang T na immunidad ay nagsisimulang makaapekto sa pasyente. Sa karaniwang ang resistansiya ay nawawala sa simula sa pambibig na espesye ng Candida at Mycobacterium tuberculosis, na tumutungo sa karagdagang pagiging marupok sa pambibig na candiasis (thrush) at tubercolosis. Sa kalaunan, ang muling pagpapagana ng latentong herpes viruses ay maaaring magsanhi ng paglala ng muling paglitaw ng herpes simplex eruptions, shingles, Epstein-Barr virus-induced B-cell lymphomas, o Kaposi's sarcoma.
Ang Pneumonia na sanhi ng fungus na Pneumocystis jirovecii ay karaniwan at kalimitang nakamamatay. Sa mga huling yugto ng AIDS, ang impeksiyon sa cytomegalovirus (na isa pang herpes virus) o Mycobacterium avium complex ay mas nakikita. Hindi lahat ng mga pasyenteng may AIDS ay nakakakuha ng lahat ng mga impeksiyong ito o tumor at mayroong mga ibang tumor at impeksiyon na hindi gaanong makikita ngunit mahalaga pa rin.
Transmisyon (Pagpasa)
Ang datos na ipinapakita sa itaas ay kumakatawan sa transmisyon (pagpasa) nang walang gamit na kondom. Ang panganib ay malaking dumadagdag sa presensiya ng mga ulcer sa ari (genital), mga hiwa sa mukosa, sabay na umiiral na mga sakit na naipapasa sa pakikipagtalik, o pakikipagtalik sa katalik na may may taas na bigat na viral ng HIV. Ang pagkakalantad sa prostitusyon at ang antas ng pambansang kita ay maaaring makaapekto sa panganib.
Ang tatlong pangunahing mga ruta ng transmisyon ng HIV ay natukoy. Ang HIV-2 ay naipapasa ng hindi gaanong kadalas sa pamamagitan ng rutang ina-sa-anak at rutang pakikipagtalik kesa sa HIV-1.
Seksuwal
thumb|HIV statistics 2007 Ang karamihan sa mga impeksiyong HIV ay nakukuha sa pamamagitan ng hindi ligtas o hindi protektadong pakikipagtalik (hindi paggamit ng kondom). Ang pagkawalang bahala sa HIV ay gumagampan ng mahalagang papel sa panganib ng pagkuha ng HIV. Ang transmisyon sa pakikipagtalik ay nangyayari kung ang isang impektado ng HIV na mga pluidong inilalabas sa katawan ng isang impektado ng HIV na indibidwal ay dumikit o napunta sa mga membrano ng ari (sex organ), bibig o rectum ng taong katalik nito na walang sakit na HIV. Sa mga may mataas na sahod na bansa, ang panganib sa babae-sa-lalakeng transmisyon ay 0.04% kada akto ng pakikipagtalik at 0.08% transmisyon kada akto ng pakikipagtalik sa lalake-sa-babae. Sa iba't ibang mga dahilan, ang mga rate na ito ay 4 hanggang 10 mga beses na mas mataas sa may mababang-sahod na mga bansa. Ang rate para sa tumatanggap na pakikipagtalik na anal ay mas matas na 1.7% kada akto ng pakikipagtalik.
Ang isang 1999 na meta-analisis ng mga pag-aaral ng paggamit ng kondom ay nagpakitang ang konsistenteng paggamit ng latex na kondom ay nagbabawas ng panganib ng transmisyong seksuwal ng HIV na mga 85%. Gayunpaman, ang spermicide ay maaaring aktuwal na magpadagdag ng rate ng transmisyon.
Ang mga randomang kinontrol na mga pagsubok medikal kung saan ang mga hindi tuling lalake ay randomang itinakda na tuliin sa mga kondisyong malinis at binigyan ng pagpapayo at ibang mga lalakeng hindi natuli ay isinagawa sa Timog Aprika, Kenya, and Uganda na nagpapakita ng pagbabawas ng transmisyon ng HIV sa babae-sa-lalakeng pakikipagtalik na mga respektibong 60%, 53%, at 51%. Bilang resulta nito, ang isang lupon ng mga eksperto ng World Health Organization (WHO) at UNAIDS Secretariat ay "nagrekomiyenda na ang pagtutuli sa mga kalalakihan ay makilala bilang karagdagang mahalagang interbensiyon sa pagbabawas ng panganib ng nakukuhang HIV sa pakikipagtalik na heteroseksuwal sa mga lalake." Sa mga lalakeng nakikipagtalik sa kapwa lalake, walang sapat na ebidensiya na ang pagtutuli sa mga lalake ay pumoprotekta laban sa impeksiyong HIV o iba pang mga sakit na naipapasa sa pakikipagtalik.
Mga produkto ng dugo
Sa pangkalahatan, kung ang isang impektado ng HIV na dugo ay dumikit o tumungo sa anumang bukas na sugat, ang HIV ay maaaring maipasa sa indibidwal na walang HIV. Ang rutang ito ng transmisyon ay sumasaalang alang sa mga impeksiyon sa mga tagagamit ng itinuturok na droga, at tumatanggap ng pagsasalin ng dugo (bagaman ang karamihan sa mga pagsasalin ng dugo ay sinusuri para sa HIV sa mga maunlad na bansa) at mga produkto ng dugo. Ito ay ikinababahala rin para sa mga taong tumatanggap ng pangangalagang medikal sa mga rehiyong kung saan may laganap na mababang uring kalinisan ng katawan (hygiene) sa paggamit ng panturok na mga kasangkapan gaya ng muling paggamit ng mga karayom sa mga bansang Ikatlong Daigdig (third world). Ang mga manggagawa ng pangangalagang kalusugan gaya ng mga nars, manggagawa ng laboratoryo at doktor ay nahawaan din bagaman ito ay bihirang mangyari. Simula na makikilala ang transmisyon ng HIV sa pamamagitan ng dugo, ang mga personnel na medikal ay inaatasang magprotekta sa kanilang mga sarili mula sa pagdikit o paglapit sa mga dugo sa pamamagitan ng pangkalahatang mga pag-iingat. Ang mga taong nagbibigay at tumatanggap ng tato (tattoo), mga pagtuturok sa katawan (body piercing) at pagsusugat sa katawan (scarification) ay maaaring manganib sa impeksiyong HIV. Natagpuan ang HIV na mababa ang konsentransiyon sa laway, luha at ihi ng mga impektado ng HIV na indibidwal ngunit walang mga naitalang kaso ng impeksiyon sa mga pluidong inilalabas na ito at ang potensiyonal ng transmisyon ay hindi mahalaga. Hindi posible para sa mga lamok na magpasa ng HIV.
Ina-sa-anak
Ang transmisyon ng HIV virus mula sa ina sa anak ay maaaring mangyari in utero (habang nagbubuntis), intrapartum (sa panganganak), o sa pamamagitan ng pagpapasuso. Sa kawalan ng paggamot, ang rate ng transmisyon hanggang sa kapanganakan ng sanggol mula ina hanggang sa sanggol ay 25%. Gayunpaman, kung may makukuhang kombinasyon ng paggamot ng drogang antiretroviral at seksiyong Caesarian ay magbabawas ng panganib sa HIV na kasingbaba ng isang porsiyento. Ang pagkatapos ng kapangakang transmisyon mula sa ina tungo sa anak ay malaking maiiwasan sa pamamagitan ng kumpletong pag-iwas sa pagpapasuso sa sanggol. Gayunpaman, ang paraang ito ay may malaking kaugnayan sa morbidad (pagkakaroon ng sakit). Ang eksklusibong pagpapasuso at ang probisyon ng pinalawig na antiretroviral prophylaxis sa sanggol ay epektibo rin sa pag-iwas ng transmisyon. Ang UNAIDS ay nagtantiyang ang mga 430,000 bata ay nahawaan ng HIV sa buong mundo noong 2008(19% ng lahat ng mga bagong impeksiyon) na pangunahin sa rutang ito at ang karagdagang mga 65,000 na impeksiyon ay naiwasan sa pamamagitan ng pagbibigay ng antiretroviral prophylaxis sa mga kababaihang positibo-sa-HIV.
Pangmaramihang impeksiyon
Hindi tulad ng ilang mga virus, ang impeksiyong HIV ay hindi nagbibigay ng karagdagang immunidad laban sa mga karagdagang impeksiyon, sa partikular ay sa kaso ng mga virus na may mas malayong pagkakatulad sa gene. Ang parehong inter- at intra-clade na pangmaramihang mga impeksiyon ay naiulat, at naiugnay pa sa mas mabilis na pagpapatuloy ng sakit. Ang pangmaramihang mga impeksiyon ay mahahati sa dalawang mga kategorya na batay sa panahon ng pagkakamit ng ikalawang strain. Ang kapwa impeksiyon (coinfection) ay tumutukoy sa dalawang mga strain na lumalabas na nakuha sa parehong panahon (o kasing magkatulad upang makilala ng hiwalay). Ang muling impeksiyon (o superimpeksiyon) ang impeksiyong may ikalawang strain sa isang masusukat na panahong pagkatapos ng unang strain. Ang parehong mga anyo ay naiulat para sa HIV sa parehong acute at kronikong impeksiyon sa buong mundo.
Pag-iwas
Ang isang kurso ng paggamot na antiretroviral na agad na nilapat pagkatapos ng pagkalantad sa HIV ay tumutukoy sa pagkatapos ng pagkalantad na prophylaxis ay nagpapabawas ng panganib ng impeksiyon kung sinimulan nang mabilis hangga't maaari. Noong Hulyo 2010, ang isang gel na pang-puke ng tao na naglalaman ng tenofovir na isang tagapigil ng baliktad na transcriptase ay naipakitang nagpabawas ng rate ng impeksiyon ng HIV ng 39 porsiyento sa isang pagsubok na isinagawa sa Timog Aprika. Ang simulang paggamot gamit ang terapiyang antiretroviral ng mga taong nahawaan ng HIV ay pumrotekta sa 96% ng mga partner nito mula sa impeksiyon. Ang pagsusuring pagkatapos ng pagkalantad sa HIV ay nirerekomiyenda sa pasimula, sa ika-anim na linggo, ikatlong buwan at ika-anim na buwan.
Sa kasalukuyan ay walang alam na makukuha ng publikong bakuna ng HIV para sa HIV o AIDS. Gayunpaman, ang isang bakuna na kombinasyon ng dalawang nakaraang hindi matagumpay na mga kandidatong bakuna na ALVAC-HIV at AIDSVAX ay iniulat noong Seytembre 2009 na nagresulta sa 30% pagbabawas sa mga impeksiyon sa isang pagsubok medikal na isinagawa sa Thailand. Ang mga karagdagang pagsubok ng bakuna ay nagpapatuloy sa kasalukuyan.
Istraktura at Genome
Ang HIV ay iba sa istraktura sa iba pang mga retrovirus. Ito ay tinatayang sperikal na may diametrong mga 120 nm na mga 60 beses na mas maliit sa selulang pulang dugo ngunit malaki para sa isang virus. Ito ay binubuo ng dalawang mga kopya ng positibong isang-hiblang RNA na nagkokodigo para sa siyam na gene ng virus na sinarhan ng konikal na capsid na binubuo ng 2,000 mga kopya ng protinang viral na p24. Ang isang-hiblang RNA ay masikip na binibigkis sa mga protinang nucleocapsid na p7 at mga ensaym na kailangan sa kaunlaran ng virion gaya ng baliktad na transcriptase, proteases, ribonuclease at integrase. Ang isang matriks na binubuo ng protinang viral na p17 ay pumapaligid sa capsid na sumisiguro sa integridad o kabuuan ng partikulong virion.
Ito naman ay napapaligiran ng viral na envelope na binubuo ng dalawang mga patong ng matabang mga molekulang tinatawag na phospholipid na kinuha mula sa membrano ng selula ng tao kung ang bagong nabuong partikulong virus ay sumanga mula sa selula. Ang nakabigkis sa mga viral envelope ang mga protina mula sa selula ng hosto at mga 70 kopya ng kompleks na protinang HIV na umuungas sa ibabaw ng partikulong virus. Ang protinang ito na kilala bilang Env, ay binubuo ng isang cap na gawa sa tatlong mga molekulang tinatawag na glycoprotein (gp) 120, at isang sangang binubuo ng tatlong mga molekulang gp41 na kumakabit sa istraktura ng viral envelope. Ang kompleks na glycoprotein na ito ay pumapayag sa virus na kumabit at sumanib sa mga inaasintang selula upang magpasimula ng nakahahawang siklo. Ang parehong mga pang-ibabaw na protinang ito lalo na ang gp120 ay itinuturing na mga inaasinta (targets) ng panghinaharap na paggamot o mga bakuna laban sa HIV.
Ang genome na RNA ay binubo ng hindi bababa sa mga pitong istraktural na tanda (LTR, TAR, RRE, PE, SLIP, CRS, and INS), at siyam na gene na (gag, pol, at env, tat, rev, nef, vif, vpr, vpu, at misan ay pangsampung tev, na pagsasanib ng tat env and rev) na nagkokodigo sa 19  mga protina. Tatlo sa mga gene na ito na gag, pol, at env ay naglalaman ng impormasyon na kailangan upang gumawa ng mga istraktural na protina para sa mga bagong partikulong virus. Halambawa, ang env ay nagkokodigo para sa protinang tinatawag na gp160 na sinisira ng viral na ensaym upang bumuo ng gp120 at gp41. Ang mga anim na natitirang gene na tat, rev, nef, vif, vpr, at vpu (o vpx sa kaso ng HIV-2) ay mga regulatoryong gene para sa mga protinang kumokontrol sa kakayahan ng HIV na makahawa ng mga selula, lumikha ng mga bagong kopya ng virus (replikasyon) o magsanhi ng sakit.
Ang dalawang mga protinang Tat (p16 ay p14) ang mga transkripsiyonal na transaktibidator para sa tagataguyod na LTR na kumikilos sa pamamagitan ng pagbibigkis ng elementong TAR RNA. Ang TAR ay maaari ring iproseso sa microRNA na rumiregula sa mga gene ng apoptosis na ERCC1 at IER3. Ang protinang Rev (p19) ay sangkot sa paglilipat ng RNA mula sa nucleus ng selula at cytoplasmo sa pamamagitan ng pagbibigkis ng RRE elementong RNA. Ang protinang Vif (p23) ay pumipigil sa aksiyon ng APOBEC3G (na isang protinang selula na nagde-deaminado ng DNA: mga hybrid na RNA at/o nanghihimasok sa protinang Pol). Ang protinang Vpr (p14) ay pumipigil sa paghahati ng selula sa G2/M. Ang protinang Nef (p27) ay babang-nagreregula ng CD4 (ang pangunahing reseptor na viral) gayundin ang mga molekulang MHC class I at class II.
Ang Nef ay nakikipag-ugnayan rin sa mga sakop na SH3. Ang protinang Vpu (p16) ay umiimpluwensiya sa paglabas ng bagong mga partikulong virus mula sa mga impektadong selula. Ang mga dulo ng bawat hibla ng HIV RNA ay naglalaman ng sekwensiyang RNA na tinatawag na mahabang terminal na pag-ulit (long terminal repeat o LTR). Ang mga rehiyon sa LTR ay kumikilos na mga switch upang kontrolin ang produksiyon ng mga bagong virus at maaaring pumukaw ng mga proteina mula sa HIV o sa selulang hosto. Ang elementong Psi ay sangkot sa pagkakahon ng viral genome at nakikilala ng mga protinang Gag at Rev. Ang elementong SLIP (TTTTTT) ay sangkot sa paglipatbalangkas sa Gag-Pol na bumabasa ng balangkas na kailangan upang makagawa ng gumaganang Pol.
Tropismo
thumb|right|Diagram of the immature and mature forms of HIV
Ang terminong tropismong viral ay tumutukoy sa kung aling mga uri ng selula ang nahahawaan ng HIV. Ang HIV ay maaaring humawa sa iba't ibang uri ng mga selulang immuno gaya ng CD4<SUP>+</SUP> na mga selulang T, macrophage, at microglial. Ang pagpasok ng HIV-1 sa mga macrophage at CD4<SUP>+</SUP> na mga selulang T ay pinamamagitan sa pamamagitan ng pakikipag-ugnayan ng mga virion envelope glycoprotein (gp120) sa molekulang CD4 sa inaasintang mga selula gayundin sa mga kapwa reseptor na chemokine.
Ang mga strain na macrophage ng HIV-1, o hindi-syncitia-na pumupukaw na mga strain (NSI) ay gumagamit ng reseptor na β-chemokine na CCR5 para sa pagpasok at kaya ay may kakayahang magreplika sa mga macrophage at CD4<SUP>+</SUP> na mga selulang T.
Ang α-chemokine SDF-1 na ligando CXCR4 ay sumusupil ng replikasyon ng mga hiwalay na T-tropic HIV-1. Ginagawa nito ito sa pamamagitan ng ilalim-na-pagreregula ng ekspresyon ng CXCR4 sa ibabaw ng mga selulang ito. Ang HIV na tanging gumagamit ng reseptor na CCR5 ay tinatawag R5; ang mga tanging gumagamit ng CXCR4 ay tinatawag na X4, at ang gumagamit ng parehong ito ay tinatawag na X4R5. Gayunpaman, ang tanging paggamit ng kapwa reseptor ay hindi nagpapaliwanag ng tropismong viral dahil hindi lahat ng virus na R5 ay nakagagamit ng CCR5 sa mga macrophage para sa isang produktibong impeksiyon at ang HIV ay maaari ring makahawa ng pangilalim na uri ng myeloid na dendritikong mga selula, na malamang ay bumubuo ng imbakan na nagpapanatili ng impeksiyon kapag ang bilang ng CD4<SUP>+</SUP> mga selulang T ay labis na bumagsak sa mababang mga lebel.
Ang ilang mga tao ay hindi tinatablan o nahahawaan ng ilang mga strain ng HIV. Halimbawa, ang mga taong may mutasyong CCR5-Δ32 ay resistante (hindi tinatablan) ng impeksiyon ng virus na R5 dahil ang mutasyon ay pumipigil sa HIV na magbigkis sa kapwa reseptor na ito na nagbabawas ng kakahayan nito na humawa ng mga inaasintang selula.