cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lingguwistikong pagtatakda
Binibigyang-kahulugan ang "preskriptibismo" ng mga ilang may-akda bilang konsepto kung saan itinataguyod ang isang uri ng wika bilang nakahihigit sa iba, at sa gayon kinikilala ang ideolohiya ng pamantayang wika bilang isang konstityutibong sangkap o kahit na kinikilala ang preskriptibismo sa ganitong sistema ng pananaw. Ginagamit naman itong termino ng iba kaugnay sa anumang pagtatangka upang magrekomenda o magtakda ng partikular na paraan ng paggamit ng wika (sa isang tiyak na konteksto o rehistro), nang hindi, gayunpaman, nagpapahiwatig na dapat kinasasangkutan ang mga kasanayang ito ng pagpapalaganap ng ideolohiya ng pamantayang wika. Ayon sa isa pang pagkaunawa, ang kaugaliang mapagtakda ay isang pamamaraan sa pagbuo ng kasanayan at pagsasakodigo na kinasasangkutan ng pagpapataw ng mga di-makatwirang pagpapasya sa isang komunidad ng nagsasalita, salungat sa mga mas maluwag na pamamaraan na nagpupulot nang maramihan mula sa mga mapaglarawang surbey; sa mas malawak na diwa, gayunpaman, isang uri rin ng preskriptibismo ang huling nabanggit.
Hinihiwalay ni Mate Kapović ang "preskripsyon" (pagtatakda) at "preskriptibismo". Nagbigay-kahulugan siya sa una bilang "proseso ng pagsasakodigo ng isang tiyak na uri ng wika para sa opisyal na paggamit" at sa ikalawa bilang "hindi makasiyentipikong ugaling magpataka sa lingguwistikong pagtatakda".
Layunin
Ikinakategorya ang lingguwistikong pagtatakda bilang huling yugto sa pagsasapamantayan ng wika. Nakadepende ito sa kultura at nauudyukan ng pulitika. Maaaring tawagin itong panlipunang pag-unlad at bahagi sa sibilisasyon ng isang kultura. Dahil nakikita ang kultura bilang pangunahing salik sa pagbuo ng pamantayang wika, kadalasang itinataguyod ng mga bansang multilingguwal ang pagsasapamantayan at itinatanggol ang pagsunod sa mga kaugaliang itinakda.
Ang pangunahing tunguhin ng lingguwistikong pagtatakda ay tiyakin ang mga anyong ikinagugusto sa lipunan (alinman sa pangkalahatan, tulad ng Pamantayang Ingles, o sa istilo at rehistro) sa paraan na madaling ituro at matutunan. Maaaring kumapit ang pagtatakda sa karamihan ng aspeto ng wika, kabilang ang pagbaybay, pagbigkas, talasalitaan, palaugnayan, at palasurian.
Maaari ring gamitin ang lingguwistikong pagtatakda upang palawakin ang isang ideolohiyang panlipunan o pampulitika. Noong ikalawang bahagi ng ika-20 siglo, may malaking impluwensya ang mga pagtatangkang pinatakbo ng mga iba't ibang pangkat ng adbokasiya sa paggamit ng wika sa ngalan ng "kawastuhang pulitikal", upang itaguyod ang mga pantanging tuntunin para sa wikang kontra sa seksismo, rasista, o sa pangkalahatan kontra sa diskriminasyon (hal. "wikang people-first" na itinataguyod ng mga organisasyon sa karapatan ng mga may kapansanan.
Kritisismo
Kadalasang ipinapailalim sa kritisismo ang preskriptibismo. Nag-aalinlangan ang maraming dalubwika, tulad ni Geoffrey Pullum at mga ibang nagsusulat sa Language Log sa kalidad ng ipinapayo sa mararaming gabay sa paggamit, kabilang ang mga lubhang kinikilalang aklat tulad ng Elements of Style nina Strunk & White. Lalong nagtatawag-pansin ang mga dalubwika na kadalasang may saligang pagkakamali ang mga sikat na aklat sa paggamit ng Ingles na isinulat ng mga mamamahayag o nobelista (hal. Strictly English: The Correct Way to Write ... and Why It Matters ni Simon Heffer) sa pagsusuri sa lingguwistika.
Isang madalas na kritisismo sa pagtatakda ang kanyang hilig na paboran ang wika ng isang partikular na rehiyon o klase sa lipunan higit sa lahat, at sa gayon ay humahadlang sa lingguwistikong pagkakasari-sari. Malimit, may kaugnayan ang isang pamantayang diyalekto sa mga nakatataas sa lipunan, halimbawa ang Received Pronunciation (RP) ng Gran Britanya. Halos nawala na ang estado ng RP bilang pamantayan ng mga Inglesero, at naging alternatibong sistema na ang mga ibang pamantayan para sa Ingles bilang wikang banyaga. Bagaman mas demokratiko ang mga ganito, ipinupuwera pa rin ng mga ganito ang karamihan sa mga nagsasalita ng Ingles: maaaring makadama ang mga nagsasalita ng Eskosesang Ingles, Hiberno-Ingles, Apalatseng Ingles, Australyanong Ingles, Indyanong Ingles, Nigeryanong Ingles, o Aprikanong-Amerikanong Ingles na ang pagpili sa pamantayan ay di-makatwiran o may kinikilingan. Samakatwid, may makapulitikang kalalabasan ang pagtatakda. Maaari ring gamitin nang sadya ang pagtatakda bilang instrumentong pulitikal.
Leche flan
thumb|Leche flan na gawang bahay Ang leche flan (Ingles: caramel custard) ay isang panghimagas na gawa sa gatas, prutas narangha, asukal, kape at mga itlog. May mga leche flan na gumagamit lamang ng pula ng itlog sa halip na buong itlog o kasama ang puti ng itlog.
Talasanggunian
Kaurian:Pagkain
Felinae
Ang Felinae ay isang subpamilya ng pamilyang Felidae na kinabibilangan ng henera at espesye sa ibaba. Ang pinakaunang mga rekord ng Felinae ang Felis attica mula sa Huling Mioseno mga 9 milyong taon ang nakalilipas sa kanluraning Eurasya.
Bianca (paglilinaw)
Ang Bianca ay maaaring tumukoy sa:
Sant'Antonino di Susa
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Ang Sant'Antonino di Susa ay isang comune (komuna o munisipalidad) sa Kalakhang Lungsod ng Turin, rehiyon ng Piamonte, hilagang Italya, na matatagpuan sa Val di Susa mga 35 km sa kanluran ng Turin.
Kasayasyan
Ang pinakamatandang pinaninirahang nukleo ay ang nayon ng Sant'Agata, na itinayo noong unang bahagi ng Gitnang Kapanahunan, ang luklukan ng probostry ng San Desiderio. Noong 1043 ang mga panginoon ng San Giusto di Susa (Markes Enrico at ang kanyang asawa) ay nagpatayo ng simbahan para sa mga canon ng Sant'Agostino na matatagpuan pa rin sa gitna ng bayan ngayon.
Via Francigena
left|thumb|[[Simbahan ng Sant'Antonino Martire (Sant'Antonino di Susa)|Simbahang parokya]] Ang makasaysayang ruta ng Via Francigena ay dumadaan sa bayan ng Sant'Antonino di Susa sa Lambak ng Susa, pagkatapos ay patungo sa Vaie at Sant'Ambrogio di Torino.
The Born This Way Ball
Ang The Born This Way Ball Tour ay ang ikatlong tour ng Amerikanong mang-aawit na si Lady Gaga, bilang pagtugon sa kanyang ikalalawang studio album na Born This Way (2011). Binubuo ang tour ng 110 konsiyerto sa Asya, Australia at sa Europa sa Agosto 2012, na susundan naman sa Amerikang Latino at Timong Aprika sa huling bahagi ng taon, at sa Hilagang Amerika simula Enero 2013 hanggang Marso.
Desdemona (paglilinaw)
Ang Desdemona ay maaaring tumukoy sa:
Emperador Shirakawa
Si Emperador Shirakawa (白河天皇) ay ang Ika-72 Emperador ng Hapon. Ito ay ayon sa nakaugaliang pagkakasunod-sunod ng pagtaas sa trono.
Asia Brewery
Ang Asia Brewery ay isang kompanya ng mga inumin na nakabase sa Pilipinas na pagmamayari ng LT Group, Inc. (🇵🇸), isang publikong kompanya ni Lucio Tan. Ang kompanyang ito ay isa sa dalawang brewery na kasalukuyang ginawa sa Pilipinas. Ito ay ginawa din ng hindi malasing ng mga inumin.
Bakteryang negatibo sa metodo ni Gram
thumb|right|300px|Isang bakteryang [[Pseudomonas aeruginosa na negatibo sa metodo ni Gram (nasa pulang-lila na mga bareta).]]
Ang Bakteryang negatibo sa metodo ni Gram (Gram-negative bacteria) ay isang uri ng bakterya na hindi pinapanatili ang kanyang bakas (strain), na may malalaking dalawang palitadang pader; ang pinakaloob na pader ay naglalaman ng peptidoglikan at ang panlabas na pader ay naglalaman ng isang yunit ng membranong binubuo ng protina, pospolipido, at lipopolisakarayd (isang maramihang tipik ng tipikong bigat na mataas sa 10,000). Ang dalawang pader ay parehong may kapal na 10 nanometro, subalit ang parehang pader ng bakteryang positibo sa metodo ni Gram ay may kapal na 10 hanggang 50 nanometro. Ang penisilin ang pumipigil sa pagdami ng peptidoglikan na kung saan nakikita ang kagalingan ng mga antibiotiko.
Ito ay ginawa ni Christian Gram noong 1884. Ang pagbabahid ni Gram ay ang paraan upang matukoy kung ang isang bakterya ay nabibilang sa negatibo o positibong kategorya ng pagkukulay na ito ni Gram.
San Rafael, Bulacan
Ang Bayan ng San Rafael ay isang ika-2 klaseng bayan sa lalawigan ng Bulacan, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Mga Barangay
Ang bayan ng San Rafael ay nahahati sa 34 na mga barangay.
Ikadalawampu't anim na dinastiya ng Ehipto
Ang Ikadalawampu't anim na dinastiya ng Ehipto o Dinastiyang XXVI ang huling katutubong dinastiya ng Sinaunang Ehipto na pumalit sa Ikadalawampu't limang dinastiya ng Ehipto. Ang dinastiyang ito ay naghari mula 664 hanggang 524 BCE na tinawag na Panahong Saite mula sa lungsod ng Sais kung saan namuno ang mga paraon nito. Ito ang pasimula ng Huling Panahong ng Sinaunang Ehiptp.
Pamantasang Estatal ng Colorado
thumb|Spruce Hall, ang pinakamatandang gusali thumb|University Center for the Arts
Ikadalawampu't anim na dinastiya ng Ehipto
Nang sakuping ng Imperyong Neo-Asirya ang Ehipto sa mga paghahahari ng mga paraon na sina Taharqa at Tantamani, si Psamtik I ay kinilala na nag-iisang paraon ng Ehipto. Si Psamtik ay nakipag-alyansa sa haring Syges ng Lydia na nagpadala ng mga mersenaryo mula Caria at Sinaunang Gresya na ginamit ni Psamtik I upang pag-isahin ang buong Ehipto. Noong 605 BCE, ang puwersang Ehipsiyon sa pamumuno ni Necho II ay lumaban sa Imperyong Neo-Babilonya sa Labanan ng Carcemish sa tulong ng mga nalalabing hukbo ng nakaraang Imperyong Neo-Asirya ngunit sila ay natalo.
Pamantasang Estatal ng Colorado
Ang Pamantasang Estatal ng Colorado (Ingles: Colorado State University, CSU) ay isang pampublikong unibersidad sa pananaliksik na matatagpuan sa Fort Collins, sa estado ng Colorado sa Estados Unidos. Ang unibersidad ay isang land grant university, at ang pangunahing institusyon ng Sistemang Pamantasang Estatal ng Colorado (Colorado State University System).
Ang kasalukuyang pagpapatala ay humigit-kumulang 33,058 mga mag-aaral, kabilang ang mga residente at di-residenteng mag-aaral.
Ang mga nagtapos sa CSU ay kinabibilangan ng dalawang nagwagi sa Pulitzer Prize, astronaut, CEO, at dalawang dating gobernador ng Colorado.
Anaïs Nin
Si Anaïs Nin (ipinanganak na Angela Anaïs Juana Antolina Rosa Edelmira Nin y Culmell) (21 Pebrero 1903 – 14 Enero 1977) ay isang Kubana-Katalan-Pransesa na may-akda na naging bantog dahil sa kanyang mga nalathalang mga talaarawan, na sumasaklaw sa mahigit na 60 mga taon, magmula noong siya ay 11 mga taong gulang pa lamang at nagwakas bago ang kanyang kamatayan. Tanyag din si Nin dahil sa kanyang mga akdang erotika.
Pambobomba sa Isulan ng 2018
Ang Pambobomba sa Isulan ng 2018 o 2018 Isulan bombings ay naganap noong ika (oras: 8:34 PM, 7:28 PM)., Agosto 28 at sumunod Setyembre 2, 2018, kaparehas na petsa noong Pagbomba sa Lungsod ng Dabaw ng 2016.
Agosto 28 pagbomba
Ay isang pagsabog ang yumanig sa bayan nang Isulan noong Agosto 28, 36 katao kung saan nasugatan at hanggang 3 katao ang namatay sa ika-60 anibersaryo nang Hamungaya Festival sa paligid, alas 8:40 ng hapon sa PST matapos ang isang motorsiklo, na armado ng IED sa naka-park na motorsiklo sa National Highway, inaangkin nang Bangsamoro Islamic Freedom Fighters responsibilidad para sa insidente.
Pansit bihon
thumb|right|230px|Pansit bihon Ang pansit bihon gisado o pansit bihon gisado ay isang lutuing Pilipino na may ginisang bihon (Ingles: sauteed rice noodles).
San Gillio
Ang San Gillio ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: La Cassa, Val della Torre, Druento, Givoletto, Pianezza, at Alpignano. Ang ekonomiya ay halos nakabatay sa agrikultura.
Pambobomba sa Isulan ng 2018
Mga suspek
Ang mga pulis at militar sa suspek na ang Bangsamoro Islamic Freedom Fighters ay ang nasa likod nang pambobomba. Ang grupo ay kilala sa paglusob sa mga target na sibilyan sa paghihiganti sa pagkalugi ng grupo sa mga sagupaan laban sa 6th Infantry Division nang Philippine Army. Ang Police Regional Office-12 (PRO-12) ng Philippine National Police (PNP) ay tinutukoy ang pagkakakilanlan nang dalawang courier na sinasabing nakatanim ng bomba.
Pansit bihon
Mga talasanggunian
Kaurian:Pagkain Kaurian:Lutuing Pilipino
San Gillio
Ekonomiya
Ang pangunahing mapagkukunan ng ekonomiya ng San Gillio ay palaging kinakatawan ng agrikultura; ang pagkawala ng pagtatanim ng ubas ay dapat pansinin sa dekada bago ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig.
Pambobomba sa Isulan ng 2018
Mga suspek
Inilabas ng PNP PRO-12 ang isang opisyal na sketch ng isang indibidwal na na-tag bilang suspek sa pambobomba. Ang imahe ay inilabas sa iba't ibang mga kumpanya ng media noong Setyembre 1, 2018. Ang suspek ay inilarawan bilang isang 20 hanggang 25 taong gulang lalaki na 5 ft 6 sa (168 cm) ang taas, may timbang na mga 60 kilo (130 lb), na may medium naitayo at puting kutis. Naniniwala ang pulisya na ang pinaghihinalaan ay nagtatrabaho sa mga kasabwat dahil ang pambobomba ay ginawa sa paraang hindi ito maaaring gawin ng isang tao. Isang araw pagkatapos ng isang pambobomba, ang isang hindi opisyal na sketch ng kartograpiko na nakabuo ng kompyuter ay nagsimulang magpalipat-lipat sa social media. Tinitingnan ito ng pulisya bilang isang posibleng pagtatangkang pakawalan ang imbestigasyon.
I
thumb|right|190px|Ang sumasagisag sa tunog ng titik na [[I (bigkas: /i/) at E (bigkas: /e/) sa sinaunang baybayin o alibata ng Pilipinas.]]
Sanggunian
Kaurian:Mga Latinong titik
Estadistika
Ang estadistika (Ingles: statistics) ay ang pag-aaral tungkol sa pagtitipon, pagsasaayos, pag-aanalisa o pagsisiyasat, pagbibigay kahulugan o interpretasyon at pagtatanghal ng mga datos (o data). Kabilang dito ang pagpaplano ng pagkuha o koleksiyon ng datos ayon sa disenyo o paraan ng mga estadistikal na survey at disenyong eksperimental. Ang isang estadistiko (statistician) ay maalam sa mga paraan na kailangan para sa matagumpay na aplikasyon ng analisis na estadistikal. Ang gayong mga tao ay kadalasang nagkakamit ng karanasan sa pamamagitan ng paggawa sa anuman sa mga malawak na larangan. Mayroon ding isang disiplinang tinatawag na estadistikang matematikal na nag-aaral ng estadistika ng matematikal. Ang salitang statistics kapag tumutukoy sa disiplinang pang-agham ay pang-isahan o singular gaya ng sa "Statistics is an art." Ito ay hindi katulad ng salitang statistic na tumutukoy sa kantidad gaya ng mean at median na kinukuwenta mula sa mga datos, na ang plural ay statistics.
thumb|350px|right|Ang maraming [[punsiyong probabilidad na densidad|probabilidad na densidad ay matatagpuan habang papalapit sa inaasahang halagang mean sa isang distribusyong normal. Ang estadistikang gingamit sa pamantayang pagsubok ay ipinakita. Ang mga iskala ay kinabibilangan ng pamantayang paglihis, kumulatibong persentahe, percentile na pagkakatumbas, iskor na Z, iskor na T, pamantayang mga siyam at mga persentahe sa pamantayang mga siyam.'']]
Buod
Sa paggamit ng estadistika sa isang problemang pang-siyentipiko, industriyal, o panlipunan, kailangang magsimula sa isang populasyong estadistikal. Ang populasyon ay maaaring iba ibang paksa gaya ng "lahat ng mga taong nabubuhay sa isang bansa" o "ang bawat atomo na bumubuo sa isang kristal". Ang isang populasyon ay maaaring binubuo ng mga obserbasyon ng isang proseso sa iba't ibang mga panahon na ang datos sa bawat obserbasyon ay nagsisilbi bilang isang ibang pangkat ng pangkalahatang pangkat. Ang datos o data na nakolekta tungkol sa uring ito ng populasyon ay bumubuo ng tinatawag na serye ng panahon. Para sa mga dahilang praktikal, ang isang napiling pang-ilalim na hanay ng populasyon na tinatawag na sampol(sample) ay pinag-aaralan — kabaligtran ng pagtitipon ng datos tungkol sa buong pangkat(isang operasyon na tinawag na censo). Kapag ang sampol na kumakatawan sa populasyon ay natukoy, ang datos ay titipunin para sa mga pangkat ng sampol sa isang obserbasyonal o eksperimental na pagtatakda. Ang datos na ito ay isasailalim naman sa pagsisiyasat na estadistikal na nagsisilbi sa dalawang magkaugnay na mga layunin: deskripsiyon(paglalarawan) at imperensiya(paghihinuha).
Mga pag-aaral eksperimental at obserbasyonal
Ang isang karaniwang layunin pasa dalawang mga uri ay nasa kung paanong ang pag-aaral ay aktuwal na isinagawa. Ang bawat isa ay maaaring napaka epektibo. Ang isang pag-aaral eksperimental ay maaaring kasangkutan ng pagkuha ng mga sukat ng sistemang pinag-aaralan na nagmamanipula sa sistema at pagkatapos ay kumukuha ng karagdagang mga pagsukat gamit ang parehong pamamaraan upang tukuyin kung ang manipulasyon ay nagpabago sa mga halaga ng mga sukat. Bilang salungat dito, ang isang pag-aaral obserbasyonal ay hindi sumasangkot sa eksperimental na manipulasyon. Bagkus, ang datos ay tinitipon at ang mga korelasyon sa pagitan ng mga prediktor at tugon ay iniimbestigahan.
Mga eskperimento
Ang mga eksperimento sa pag-aasal ng tao ay may espesyal na mga pagkabahala. Ang sikat na pag-aaral Hawthorne ay sumuri ng mga pagbabago sa gumagawang kapaligiran sa plantang Hawthorne ng Western Electric Company. Ang mga mananaliksik ay interesado sa pagtukoy kung ang tumaaas na iluminasyon(liwanag) ay magdadagdag ng produktibididad ng mga trabahador ng linyang pagaasembleo. Unang sinukat ng mga mananaliksik ang produktibidad sa planta at pagkatapos ay binago ang liwanag sa area ng planta at tiningnan kung ang mga pagbabago sa liwanag ay umapekto sa produktibidad. Lumabas na ang produktibidad ay talagang nagpabago(sa ilalim ng mga kondisyong eksperimental). Gayunpaman, ang pag-aaral ay labis na binatikos ngayon dahil sa mga pagkakamali sa mga pamamaraang eksperimental, spesipiko na ang kawalan ng pangkat na kontrol at pagiging bulag. Ang epektong Hawthorne ay tumutukoy sa pagkakatuklas na ang kinalabasan(sa kasong ito ang produktibidad ng trabahador) ay nagbago sanhi ng mismong obserbasyon. Ang mga nasa pag-aaral Hawthorne ay naging mas produktibo hind dahil sa ang liwanag ay binago kundi ang mga ito ay pinagmasdan.
Pag-aaral obserbasyonal
Ang isang halimbawa ng pag-aaral oberbasyonal ang isa na gumagalugad sa korelasyon sa pagitan ng pagsisigarilyo at kanser sa baga. Ang uri ng pag-aaral na ito ay karaniwang gumagamit ng mga survery upang magtipon ng mga oberbasyon tungkol sa sakop ng interes at pagkatapos ay magsasagawa ng mga analisis na estadistikal. Sa kasong ito, ang mga mananaliksik ay magtitipon ng mga oberbasyon ng parehong mga nagsisigarilyo at hindi nagsisigarilyo, marahil sa pamamagitan ng isang pag-aaral ng kasong kontrol at pagkatapos ay titingin para sa bilang ng mga kaso ng kanser sa bago sa bawat pangkat.
Hipotesis na null
Ang interpretasyon ng impormasyong estadistikal ay kadalasang sumasangkot sa pagpapaunlad ng isang hipotesis na null(null hypothesis) dahil sa ang asumpsiyon ay kung ano ang minumungkahing sanhi ay walang epekto sa variable na sinusukat. Ang mahusay na ilustrasyon para sa isang baguhan ang predikamentong naeenkwentro sa isang paglilitis ng hurado. Ang hipotesis na null na H0 ay nagsasaad na ang isinasakdal ay inosente samantalang ang altenatibong hipotesis na H1 ay nagsasaad na ang sinasakdal ay may sala. Ang pagkakaso ay dumarating dahil sa pagsusupetsa ng pagkakaroon ng sala. Ang H0 (status quo) ay nakatayong sumasalungat sa H1 at pinapanatili malibang ang H1 ay sinusuportahan ng ebidensiya ng "lagpas sa makatwirang pagdududa". Gayunpaman, ang "pagkabigo na itakwil ang H0" sa kasong ito ay hindi nagpapahiwatig ng pagiging inosente ngunit tanging ang ebidensiya ay hindi sapat upang hatulan ang isinasakdal. Kaya ang hurado ay hindi kinakailangang tumangap ng H0 ngunit nabibigong tumawkil sa H0. Bagaman hindi mapapatunayan ang isang hipotesis na null, ang isa ay maaaring sumubok kung paanong kalapit ito sa pagiging totoo sa isang kapangyarihang estadistikal na sumusubok para sa uring II mga pagkakamali.
Pagkakamali
Sa paggawa mula sa isang hipotesis na null, ang dalawang mga basikong anyo ng pagkakamali ay kinikilala:
Ang pagkakamali ay tumutukoy rin sa sakop kung saan ang mga indibidwal na oberbasyon sa isang sampol ay iba mula sa isang sentral na halaga gaya ng sa sampol o mean ng populasyon. Maraming mga pamamaraang estadistikal ay naghahangad na paliitin ang pagkakamaling kinwadradong mean at ang mga ito ay tinatawag na "maliit na mga kwadrado". Ang mga prosesong pagsukat na lumilikha ng datos estadistikal ay sumasailalim rin sa pagkakamali. Marami sa mga pagkakamaling ito ay inuuri bilang randomang pagkakamali(ingay) o sistematikong pagkakamali(pagkiling) ngunit maraming pang mga ibang uri ng mga pagkakamali ay maaari ring mahalaga.
Estimasyon ng interbal
Ang karamihan ng mga pag-aaral ay nagsasampol lamang ng isang bahagi ng isang populasyon at kaya ang resulta ay hindi buong representatibo ng buong populasyon. Ang anumang mga pagtatantiyang nakamit mula sa sampol ay tanging nagtatantiya ng halaga ng populasyon. Ang mga interbal ng kompiyansa(confidence interval) ay pumapayag sa mga estadistiko na maghayag kung gaanong kalapit ang pagtatantiya ng sampol ay tumutugma sa tunay na halaga ng buong populasyon. Kadalasan, ang mga ito ay naghahayag bilang 95% na mga interbal ng kompiyansa. Sa pormal na paglalarawan, ang isang 95% interbal ng kompiyansa para sa isang halaga ay isang saklaw kung saan, kung ang pagsasampol at analisis ay inulit sa ilalim ng parehong mga kondisyon(na nagbibigay ng isang ibang hanay ng datos), ang interbal ay kabibilangan ng tunay(populasyon) na halagang 95% ng panahon. Ito ay hindi nagpapahiwatig na ang probabibilidad na ang tunay na halaga ay nasa interbal ng kompiyansa ay 95%. Mula sa perspektibong prekwentista, ang gayong pag-aangkin ay walang saysay dahil ang tunay na halaga ay hindi isang random variable. Ang tunay na halaga ay nasa loob o wala sa loob ng isang ibinigay na interbal. Gayunpaman, totoo na bago ang anumang datos ay sinampol at sa ibinigay na isang plano para sa kung paanong ang kompiyansang interbal ay itatayo, ang probabilidad ay 95% na ang hindi pa nakukwentang interbal ay sasakop sa tunay na halaga. Sa puntong ito, ang mga hangganan sa interbal ay ang mga hindi pa napagmamasdang mga random variable. Ang isang pakikitungo na nagbibigay ng interbal na mapapakahulugang mayroong isang ibinigay na probabilidad ng paglalaman ng tunay na halaga ay ang paggamit ng isang kapaniwa-paniwalang interbal mula sa estadistikang Bayesian. Ang pakikitungong ito ay nakasalalay sa isang ibang paraan ng pagpapakahulugan kung ano ang ibig sabihin ng probabilidad ie bilang isang probabilidad na Bayesian.
Kahalagahan
Ang estadistika ay bihirang magbigay ng isang simpleng uring oo/hindi sagot sa tanong na tinatanong dito. Ang interpretasyon ay kadalasang dumarating sa lebel ng kahalagahang estadistikal(statistical significance) na nilalapat sa mga bilang at kadalasang tumutukoy sa probabilidad ng isang halagang tiyak na tumatakwil sa hipotesis na null(minsang tinatawag na halagang-p). Ang pagtukoy sa kahalagahang estadistikal ay hindi kinakailangang mangahulugang ang kabuuang resulta ay mahalaga sa mga termino ng tunay na daigdig. Halimbawa, sa isang malaking pag-aaral ng droga, maaaring ipakita na ang droga ay may mahalagang estadistikal ngunit napaka liit na epektong benepisyal sa paraang ang droga ay hindi malamang na makatulong sa isang pasyente sa isang mapapansing paraan. Ang mga kritisismo ay lumilitaw dahil ang pakikitungong pagsubok ng hipotesis ay pumupwersa sa isang hipotesis(ang hipotesis na null) na paboran at tila rin magpasidhi ng kahalagahan ng maliit na mga pagkakaiba sa malaking mga pag-aaral. Ang isang pagkakaiba na mataas na mahalagang estadistikal ay wala pa ring praktikal na kahalagahan ngunit posibleng angkop na magpormula ng mga pagsubok para dito. Ang isang tugon ay sumasangkot sa paglagpas sa paguulat lamang sa lebel ng kahalagahan upang isama ang halagang-p kapag nag-uulat kung ang isang hipoteiss ay itinakwil o tinanggap. Gayunpaman, ang halagang-p ay hindi nagpapakita ng sukat ng epekto. Ang isang mas mabuti at tumataas na karaniwang pakikitungo ay iulat ang mga interbal ng kompiyansa. Bagaman ang mga ito ay nililikha mula sa parehong mga kalkulasyon gaya ng sa mga pagsubok ng hipotesis o mga halagang p, ang mga ito ay naglalarawan ng parehong sukat ng epekto at kawalang katiyakan na pumapalibot dito.
Mga halimbawa
Ang ilang mga mahusay na kilalang mga mga pagsubok at pamamaraan ang sumusunod:
Pagkukwentang estadistikal
thumb|300px|[[gretl na isang halimbawa ng bukas na pinagmulang package na estadistikal]] Ang mabilis at natustusang pagtaas sa kapangyarihang pagkukuwenta simula ikalawang kalahati ng ika-20 siglo ay nagkaroon ng mahalagang epekto sa pagsasanay ng agham estadistikal. Ang mga sinaunang modelong estadistikal ay halos kadalasang mula sa klase ng mga modelong linyar ngunit ang mga makapangyarihang kompyuter na sinamahan ng mga angkop na algoritmong numerikal ay nagsanhi ng isang tumaas na interes sa mga modelong hindi linyar gaya ng mga network na neural gayundin ang paglikha ng mga bagong uri gaya ng mga nilahat na modelong linyar at mga modelong multilebel. Ang tumaas na kapangyarihang pagkukwenta ay tumungo rin sa lumalagong kasikatan ng komputasyonal na intensibong mga pamamaraan batay sa muling pagsasampol gaya ng mga pagsubok na permutasyon at ang pagbobootsrap samantalang ang mga pamamaraan gaya ng pagsasampol na Gibbs ay gumawa sa mga modelong Bayesian na mas magagawa. Ang rebolusyong kompyuter ay may mga implikasyon para sa hinaharap ng estadistika na may bagong pagbibigay diin sa estadistikang eksperimental at empirikal. Ang isang malaking bilang ng parehong pangkalahatan at espesyal na tungkuling mga sopwer estadistikal ay magagamit na sa kasalukuyan.
Kasaysayan ng agham pang-estadistika
Ang mga kaparaanan pang-estadistika ay tinatayang nagsimula noong ika-5 siglo BC.
May mga dalubhasa ang nagtuturo sa pinagmulan ng estadistika sa 1663, sa lathala ng Natural and Political Observations upon the Bills of Mortality ni John Graunt. Ang mga naunang paglalapat ng kaisipang pang-estadistika ay umiinog sa mga pangangailangan ng estado sa pagbatay sa mga patakaran sa demograpiko at datos pang-ekonomiko, kaya nagmula ang etimolohiya nitong stat-. Ang nasasakop ng disiplina ng estadistika ay napalawak noong unang bahagi ng ika-19 na siglo na sinama ang koleksyon at pagsuri ng datos sa pangkalahatan. Naglaon, nagagamit ang estadistika sa pamahalaan, negosyo at sa mga agham na likas at panlipunan.
Iglesia de la Concepción (Santa Cruz de Tenerife)
Ang Iglesia Matriz de la Concepción ay ang pinakamahalagang simbahan sa lungsod ng Santa Cruz de Tenerife na kabisera ng ang Kapuluang Canarias (Espanya). Bilang ang pinakamahalagang simbahan sa lungsod ay sikat na kilala bilang ang "Katedral ng Santa Cruz", bagaman hindi isang katedral. Ang katedral ng Tenerife ay ang Catedral de San Cristóbal de La Laguna.
Ang Simbahang ito ay itinayo sa unang kapilya na itinayo ng mga mananakop na Espanyol sa panahon ng pananakop. Ang kasalukuyang simbahan ay nagmula noong 1500 at nakalagay sa loob nito ang krus na nagpalitaw sa pagkakatatag ng lungsod.
Konsulado
Ang konsulado ay isang maliit na opisyal na tanggapan ng isang bansa na nasa ibang bansa. Ang pangunahing tanggapan ay tinatawag na embahada na nasa kabiserang lungsod. Nasa malalaking mga bayan ang mga konsulado at karaniwang hindi gumagawa ng lahat ng mga gawain ng isang embahada. Karaniwang nangangasiwa ang konsulado ng mga katanungan hinggil sa mga pasaporte para sa kaniyang mga mamamayan, mga bisa para sa mga dayuhang nagnanais na pumunta sa bansa ng konsulado at mga lisensiya para sa pag-aangkat at pagluluwas ng mga kalakal. Ilang mas malalaki at mas mahahalagang mga bansa ang maaaring may mga Konsulado Panlahat, Konsuladong Panglahat, o Konsulado Heneral. Payak mas malalaki lamang ang mga konsuladong ito na mas maraming gawain at gampanin kaysa mas maliliit na mga konsulado. Ang mga taong naghahanapbuhay sa mga konsulado ay tinatawag na mga opisyal na konsular. Ang taong nangangasiwa ay tinatawag na isang konsul o konsul panglahat (konsul heneral). Ang isang konsul ay isang tao na ipinag-utos ng pamahalaan na naninirahan sa ibang bansa para maging kinatawan ng kanyang bansa. Ang isang honoraryong konsul ay hindi nagtatrabaho ng buong panahon para sa pamahalaan; karaniwan silang nasa mga bayang daungan, upang mapabilis ang pagbibigay ng mga dokumento para sa pangangalakal. Ang honoraryong konsul ay maaaring isang mamamayan ng bansang pinaglilingkuran niya, o may ibang ugnayan katulad ng mga magulang o mga lolo at lola o maaaring kasal sa isang taong nagmula sa bansa ng konsulado. Karaniwang silang naghahanapbuhay sa loob ng isang opisina, na ginagamit ang kanilang tanggapan bilang konsuladong honoraryo. May kalayaang diplomatiko (kilala rin bilang layang diplomatiko, diplomatikong imunidad, tanging pahintulot na diplomatiko) ang mga konsular na opisyal (mga opisyal ng konsulado o opisyal na pangkonsulado).
Batas Republika Bilang 9165 ng Pilipinas
Ang Batas Republika Bilang 9165 ng Pilipinas ay isang Batas Republika ng Pilipinas. Kilala sa tawag na Batas na Pinalawak sa mga Mapanganib na Droga ng 2002 (Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002), nilalayon ng batas na ito ang mahigpit na paglaban sa ipinagbabawal na gamot.
Mga kawing na panlabas
Kaurian:Mga Batas Republika ng Pilipinas
Heather Whitestone
Si Heather Whitestone McCallum (isinilang Pebrero 24, 1973 sa Dothan, Alabama) ay isang reyna ng pagandahan na siyang pinakaunang binging tagapaghawak ng titulong Miss America. Nawala ang kaniyang pandinig noong nasa gulang na walong buwan pa lamang.
Ipinanganak at lumaki si Whitestone sa Dothan noong unang taon ng kaniyang buhay. Nag-aral siya sa Central Institute for the Deaf noong 1984 dahil nahihirapan siya sa isang regular na paaralan. Sa CID, uminam ang kaniyang kakayahang bumasa sa antas ng pang-anim na grado sa loob lamang ng tatlong tao, at nakapagtaos nang lumaon noong 1987 na puntos na 3.6 GPA. Lumipat si Whitestone sa Birmingham, Alabama sa edad na labing-anim kasunod ng diborsyon ng kaniyang mga magulang. Nag-aral siya sa Paaralan ng Pinong Sining ng Alama sa loob ngisng taon at nagtapos sa Mataas na Paaralang Berry (kilala ngayon bilang Mataas na Paaralang Hoover) noong 1991.
Kumatawan si Whitestone para sa Alabama noong idaos ang Miss America ng 1995 sa Atlantic City, New Jersey. Siya ang pinutungan ng korona bilang Miss America 1995.
Bosintang
Bosintangay isang Koreanong luto o sopas na kasama ang karne ng aso bilang pangunahing sangkap. Ang sopas na ito ay inaangkin na magbigay ng mas mataas na lakas para sa mga lalaki ayon sa mga prinsipyo ng Medisina ng mga Intsik.
Emperador Horikawa
Si Emperador Horikawa (堀河天皇) ay ang Ika-73 Emperador ng Hapon. aIto ay ayon sa nakaugaliang pagkakasunod-sunod ng pagtaas sa trono.
Rosalind (paglilinaw)
Ang Rosalind ay maaaring tumukoy sa:
Globalisasyon
Ang globalisasyon (globalización; globalization; globalisation) ay isang pandaigdigang sistema na naglalarawan sa pakikipag-ugnayan at mga pagbabagong nagbubuklod-buklod sa mga tao, kompanya, gobyerno, at bansa sa buong mundo. Tumutukoy ito sa paraang pagdaloy ng impormasyon, produkto, serbisyo at kapital sa pagitan ng pandaigdigang lipunan. Sa ganitong paraan kumakalat at nagiging global ang mga lokal o pambansang mga gawi. Ang globalisasyon ay maaari ring tumukoy sa mga larangan ng ekonomiya at kalakalan, teknolohiya, politika, at kalinangan o kultura.
Ayon kay George Ritzer, isang akademiko at sosyolohista, ang globalisasyon ay isang proseso ng mabilisang pagdaloy o paggalaw ng mga tao, bagay, impormasyon at produkto sa iba’t ibang direksiyon na nararanasan sa iba’t ibang panig ng daigdig. Sa kasalukuyang panahon, mas napapabilis ng teknolohiya at mga ipinapatupad na patakaran ang sistemang ito.
Bagaman maraming mga iskolar ang nagtataya na ang mga pinagmulan ng globalisasyon ay naganap sa modernong panahon, ang iba ay nakabatay sa kasaysayan bago pa man ang Europeong Panahon ng Pagtuklas at paglalakbay sa Bagong Mundo. Ang ilan ay hanggang sa ikatlong milenyo BC. Ang katagang 'globalisasyon' ay unang lumitaw noong unang bahagi ng ika-20 siglo (kasunod na humalili sa naunang terminong Pranses na mondialization). Nabuo ang kasalukuyang kahulugan nito noong ikalawang bahagi ng ika-20 siglo, at naging tanyag na ginamit noong dekada 1990. Ang malakihang epekto ng globalisasyon ay nagsimula noong dekada 1820 hanggang sa huling bahagi ng ika-19 na siglo. Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, mabilis na napalawig ang koneksyon ng ekonomiya at kultura sa mundo. Ang mabilis na pag-kalat ng hangin ay ang pag-gawa ng lupa
Etimolohiya at paggamit
Ang salitang "globalisasyon" ay nagmula sa wikang Kastila na "globalización" na nangangahulugang "isang proseso kung saan ang mga ekonomiya at merkado, na may pag-unlad ng mga teknolohiya sa komunikasyon, ay nakakakuha ng isang pandaigdigang sakop, upang mas lalo silang umasa sa mga panlabas na merkado at mas mababa sa pagkilos ng pagkontrol ng mga pamahalaan". Gayunpaman, ang ilan ay madalas na gumagamit sa Espanyol na "mundialización" na humahalili sa terminong nagmula sa wikang Pranses na "mondialisation" sa halip na Ingles na "globalization". Ang salitang nagmula naman sa Ingles na "globalization" ay unang lumitaw sa diksyonaryong Oxford noong mga 1930 at nakapasok sa Merriam-Webster noong 1951 ngunit hindi tiyak ang kaalaman kung saan ito unang nanggaling o kailan ito unang nabanggit. Wala ring mga kongkretong pagpapakahulugan sa salitang ito nang idinagdag sa diksyonaryo. Nagmula ang mga salita sa wikang Latin na "globŭs", nangangahulugang bola o bilog na anyong katawan na tumutukoy sa daigdig, at idinargdag ang -syon (Tagalog) /-ción (Kastila) na tumutukoy sa proseso ng paglikha o ang pagkakaroon nito. Sa pangkalahatan, ang globalisasyon ay isang "pandaidigang proseso".
Ang salitang "globalisasyon" ay madalas na tumutukoy sa pagbabago ng mundo at sa paglaganap ng mga panlipunang pangyayari. Halimbawa nito ay ang pagbagsak ng pader ng Berlin at ang pagtatapos ng Digmaang Malamig kung saan inihahalintulad ito sa "pagkakaisa ng mundo" o ang pagiging "global" ng daigdig. Pagkaraan ng dekada 1950, naging tanyag ang termino na ginagamit na ng karamihan sa mga pilosopo, ekonomista, siyentipikong panlipunan, at madla. Bagaman maraming indibiduwal ang gumagamit ng salitang ito, marami ring kahulugan ang naging batayan nito at karamihan sa mga eksperto ay may sari-saring mga pagkakaunawa at pagkakaintindi sa totoong aspeto ng globalisasyon.
Ang isa sa mga unang paggamit ng termino na may kahulugan na kahawig sa kasalukuyan, ang karaniwang paggamit ng ekonomikong Pranses na si François Perroux sa kanyang mga sanaysay mula noong unang bahagi ng 1960 (sa kanyang mga akdang Pranses, ginamit niya ang salitang mondialization). Si Theodore Levitt ay madalas na ikredito sa pagpapatanyag sa kataga at pagpapadala nito sa pampublikong madla tungkol sa mga negosyo kalaunan noong kalagitnaan ng dekada 1980.
Noong 1848, napansin ni Karl Marx ang pagkalala ng antas ng pagdedepende ng mga bansa na dala ng kapitalismo, at nagpalagay tungkol sa unibersal na katangian ng modernong lipunan sa mundo. Sinabi niya na ang sistemang ito ang nakakapagsira sa mga dating gawi ng produksiyon sa kamay ng mga bourgeoisie na hindi na kailangang dumepende sa iba pang mga bansa upang yumabong pa.
Kasaysayan
Hinati ni Thomas Friedman ang kasaysayan ng modernong globalisasyon sa tatlong magkakaibang panahon: Globalisasyon 1.0 (1491–1800)- Ang globalisasyon ng mga bansa, Globalisasyon 2.0 (1800–2000)- Ang globalisasyon ng mga kompanya, at Globalisasyon 3.0- Ang globalisasyon ng mga indibidwal (2000–ngayon).
Sinaunang globalisasyon
thumb|Globalisasyon ng ika-tatlong siglo ayon sa teoryang pandaigdigang-sistema; batay kay [[Janet Abu-Lughod]] Ayon kay, Andre Gunder Frank, ang pinakaunang naitalang halimbawa ng globalisasyon ay ang pakikipagsapalaran ng sibilisasyong Sumeria at Lambak ng Indus noong ika-3 milenyo BC. Ang ganitong paraan ng pakikisalamuha ay kumalat sa ibang rehiyon ng Asya, Europa, Aprika at Amerika. Noong panahong Helenistiko, nagkaroon ng malawakang ugnayan sa ilang bahagi ng Dagat Mediteraneo kung saan nagpapalitan ang mga tao ng metal, kalakal, at mga kaisipang matematika at pang-agham. Kilala rito ang Gresya na mayroong malaking impluwensiya sa rehiyon. Nang sakupin at mapagkaisa ni Alejandrong Dakila ang ilang bahagi ng Asya, Ehipto, at Europa noong 326 BCE, napalaganap niya ang mga kultura at mga ideya mula sa Gresya. Dito rin nagkaroon ng pagkakatulad sa paraang pamumuhay ng tao sa iba't ibang rehiyon at arkitekturang matatagpuan sa mga nasasakupan.
Noong Ika-2 dantaon BCE hanggang Ika-18 dantaon, namayagpag ang Silk Road na kumokonekta sa malaking bahagi ng Asya, Aprika, at Europa. Nagpalitan sila ng samut-saring mga gamit at kalakal, pati na rin ang mga makabagong pag-iisip sa medisina, politika, militar, at pilosopiya. Naging matagumpay rin ito sa pagpapalawig ng mga kultura at tradisyon.
Simula ng modernong globalisasyon
thumb|Kolonyalismo sa [[Kaamerikahan at lawak ng sakop ng bawat imperyo noong 1750 ]] Noong 1492, nang unang lumapag ang mga Europeo sa Amerika, nagkaroon ng panibagong impluwensiya sa lugar na pinagkukunan din ng mga mineral at trabahador. Napaigting nito ang kaisipang Bullionismo kung saan ang yaman ng isang bansa ay nakabatay sa dami o halaga ng mga mineral nito, at ang kaisipang Ekspansiyonismo na tumutukoy sa pagpapalawig ng nasasakupan ng mga pamahalaan at estado sa ibang bahagi ng mundo upang lumakas ang kapangyarihan at lumaki ang kayamanan. Dito na nagsimula ang Modernong Panahon ng Pagtuklas. Lumaganap ang kolonyalismo sa ibang bahagi ng mundo at sa gayon, nakaimpluwensiya sa mga rehiyong nasasakupan.
Palitang Kolumbiyano
Ang terminong "Palitang Kolumbiyano" o "Columbian Exchange" ay unang binanggit ni Alfred W. Crosby noong 1972.
Pangkaragatan
Naging malaking bahagi rin ng globalisasyon ang pagbubukas at pag-unlad ng mga ruta kung saan mapapadali ang pagpapalitan ng mga produkto. Halimbawa nito ang kadalasang ruta papuntang India mula sa Europa. Bago pa man magbukas ang Kanal Suez noong 1869, dumadaan ang mga Europeong barko paikot sa kontinente ng Aprika, kadalasan mula sa mga Isla ng Azores o sa Cabo Verde papuntang Cape of Good Hope, at saka lalayag sa Karagatang Indiyano patungong India. Samantala, ang daanan naman mula sa Europa paikot sa kontinenteng Arabo ay makakatipid sa gastusin at enerhiyang ginagamit para sa pagpapatakbo ng mga barko.
Malaki ang epekto nito para sa ekonomiyang pandaigdig dahil sa laki at dami ng mga barkong dumadaan dito. Kung tutuusin, ang isang karaniwang barko mula sa Portugal ay inaabot lamang ng 14 na araw upang makarating sa India sa pamamagitan ng pagdaan sa Kanal Suez kumpara sa pag-ikot sa kontinente ng Aprika na umaabot ng 24 na araw. Ang ruta paikot sa kontinente ng Aprika ay may kabuuang haba na 20,900 kilometro o 11,300 milyang nautikal. Sa kabilang banda, ang ruta naman sa Kanal Suez ay may habang 12,000 km o 6,400 milyang nautikal na nagbabawas sa dating ruta nang halos 8,000 km/ 4,000 milyang nautikal o higit pa. Halos 43% ang bawas nito sa distansya mula sa tradisyonal na pagbiyahe.
Imperyalismo
Ayon sa mga historyador na sina Kevin H. O'Rourke, Leandro Prados de la Escosura, at Guillaume Daudin, may ilang mga kadahilanan kung bakit lumaganap at napabilis ang globalisasyon noong 1815–1870:
thumb|Mga kable at linyang pangkaragatan para sa [[telegrapiya bilang pagpapabilis sa komunikasyon. Ipinapakita nito ang lawak ng pakikipag-ugnayan ng mundo sa pagsisimula ng ika-20 na siglo.]]Itinuturing ng mga ekonomista ang katapusan ng ika-18 siglo at ang maagang bahagi ng 1900 bilang ang unang globalisasyon (1870-1914). Sa panahong ito, nasakop na ng Gran Britanya ang malawak na bahagi ng daigdig at nakapagsimula ng Rebolusyong Industriyal. Tumaas ang demand para sa iba't ibang mga kagamitan at imbensyon sa maraming rehiyon kaya nagsimulang ipatayo ang mga pabrika at pagawaan upang tugunan ito. Natuklasan sa panahong ito ang makinang pinapatakbo sa pamamagitan ng uling, telegrapiya para sa mabilis na komunikasyon, at mga makabagong paraan ng transportasyon. Kasabay nito ang mga pagababago sa transportasyon na tinatayang naganap mula 1820 at 1850. Niyakap ng maraming bansa ang pandaidigang kalakalan Lumakas ang ekonomiya ng mundo at nagpatuloy ito ng halos 2-3 dekada. thumb|Mapa ng daigdig noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig (1943) Noong 1914, nang sumiklab ang Unang Digmaang Pandaigdig, humantong sa isang krisis ang mundo pati na rin ang pakikisalamuha ng bawat bansa sa isa't isa. Milyon-milyong mga tao ang nasawi at nasira ang karamihan sa mga estruktura at transportasyon ng mga tao. Kahit na ang mga labanan ay kadalasang naganap sa Europa, naapektuhan din ang ekonomiya ng ibang lugar sa Amerika, Aprika, at Asya.
Nang matapos ang digmaan, muling pinaigting ang relasyon sa pamahalaan ng mga bansa. Namayagpag ang merkadong pinansiyal sa pagdikta ng mga presyo ng mga bilihin tulad ng metal at mga mapagkukunang hilaw. Noong 1929, humantong muli sa isang krisis ang mundo dahil sa Matinding Depresyon na nakapinsala sa Estados Unidos. Nagsimulang bumagsak ang ekonomiya ng mga bansa at uminit ang relasyon sa isa't isa.
Modernong globalisasyon
thumb|Isang barkong nagdadala ng mga shipping container sa [[Kanal ng Panama noong 2008]] Nakabangon muli ang ekonomiya ng mundo sa ikalawa at ikatlong panahon ng globalisasyon. Sa panahong matapos ang digmaan noong 1945 hanggang taong 2000, nagkaroon ng malawakang inobasyon sa larangan ng komunikasyon at transportasyon. Isa sa mga pinakamahalagang transportasyon ay ang mga barkong panlayag na nagdadala ng mga produkto sa iba't ibang bahagi ng mundo (Shipping Containers sa Ingles) na naimbento noong 1956. Noong dekadang 1970, naging abot-kaya para sa mga mamamayan ang paglipad at pagsakay sa mga eroplano. Naipatupad ang mga kasunduan tungkol sa Kalayaan sa Himpapawid kaya nakatulong ito sa kompetisyon ng pandaigdigang merkado. Noong dekadang 1990, malaki ang pinagbago ng mga paraan sa komunikasyon dahil sa pag-imbento ng kompyuter at ng internet. Mas napabilis nito ang pakikipagsapalaran ng mga indibidwal sa isa't isa at nakakapagbigay ng kakayahang matapos ang trabaho kahit saan sa mundo.
Dahil sa mabilis na pagbabago ng mundo at ng pandaigdigang ekonomiya, lumagda ang mga pamahalaan at bansa ng maraming mga kasunduan upang maipatupad at maitaguyod ang mabuting relasyon sa isa't isa. Halimbawa nito ay ang Pagpupulong ng Bretton Woods na nilagdaan ng karamihan ng mga bansa sa UN matapos ang ikalawang digmaang pandaigdig upang ilatag ang mga pagbabalangkas tungkol sa Pandaigdigang Sistema ng Pananalapi (International monetary system), komersyo, pananalapi, at ang pagtatatag ng maraming mga institusyong pang-internasyonal na inilaan upang mapabilis ang paglago ng ekonomiya sa pamamagitan ng pagpapababa ng mga hadlang sa kalakalan. Noong una, ang Pangkalahatang Kasunduan sa Taripa at Kalakalan (Ingles: General Agreement on Tariffs and Trade; GATT) ay yumayagpag sa mga kasunduan upang alisin ang mga hadlang at paghihigpit sa kalakalan. Ang sumunod na humalili sa GATT, ang Kapisanan ng Pandaigdigang Kalakalan (Ingles: World Trade Organization; WTO), ay nagbigay ng isang pagbabalangkas para sa pakikipag-usap at pag-pormal sa mga kasunduan sa kalakalan at proseso ng paglutas sa hindi pagkakaunawaan ng dalawa o higit pang mga panig. Dahil dito, ang pagluluwas ng mga kalakal ay halos dumoble mula sa 8.5% ng kabuuang mga produkto ng buong mundo noong 1970 hanggang 16.2% noong 2001.
Sa larangan ng edukasyon, ang programa sa pagpapalitan ng mga mag-aaral ng iba't ibang paaralan (Student Exchange Program) ay naging mahalaga upang makihalubilo at madagdagan ang pag-unawa ng mga estudyante sa ibang kultura at wika. Mula 1963 hanggang 2006, ang bilang ng mga estudyanteng nag-aaral sa banyagang bansa ay tumaas nang 9 na beses.
Hindi lamang sa ekonomiya nakaapekto ang globalisasyon. Mula pa noong 1980, ang modernong globalisasyon ay mabilis na napalawig sa pamamagitan ng mga ideolohiyang politikal tulad ng Kapitalismo at ideolohiyang Neoliberal. Ang pagpapatupad ng mga patakarang neoliberal ay nagbibigay pahintulot para sa pagpapapribado ng ilang mga pampublikong industriya, deregulasyon ng mga batas o mga patakaran na nakagambala sa malayang daloy ng merkado, at pati na rin ang mga pagbawas sa mga serbisyong panlipunan ng pamahalaan. Ang mga patakarang ito ay mabilis na kumalat sa mga pamahalaang estado at bansa na naging batayan para sa Pandaigdigang Bangko at Pandaigdigang Pondong Pananalapi na ipatupad ang structural adjustment program (SAP) bilang tulong sa mga rehiyong umuunlad pa. Kinakailangan ng programang ito ang mga bansang tumatanggap ng tulong pinansiyal na magbukas ng mga merkado nito sa kapitalismo, isapribado ang industriyang pampubliko, payagan ang malayang kalakalan, putulin ang mga serbisyong panlipunan tulad ng pangangalaga sa kalusugan at edukasyon, at payagan ang malayang paggalaw ng mga naglalakihang multinasyunal na korporasyon.
Malaki ang naging epekto ng pagbagsak ng pader ng Berlin at ang pagguho ng Unyong Sobyet sa pagtatapos ng ika-20 na siglo. Dito na nagwakas ang halos limang dekada ng Digmaang Malamig at ang pagiging sarado ng kalahating Europa dahil sa Kurtinang Bakal na ipinatupad pa noong 1945. Ang mga rebolusyon noong 1989 at ang kaisipang liberalisasyon ay napalawak sa maraming bahagi ng mundo na nagresulta sa pagpapabuti ng pandaigdigang ugnayan. Dahil dito, nanatili ang Estados Unidos bilang ang kaisa-isang tagapagtaguyod ng malayang merkado at nanatili bilang ang pinakamalakas na impluwensiya sa daigdig. Ang paglipat at paggalaw ng mga tao ay maaari ring maitampok bilang isang kilalang proseso sa pagpapabilis ng globalisasyon. Bunga nito ang malawak na pakikibahagi ng mga kultura at tradisyon sa iba't ibang panig ng mundo.
Makabagong pananaw
Magkakaiba ang pananaw at damdamin ng mga tao ukol sa globalisasyon: may mga nag-iisip na nakakatulong ito sa lahat ng mga tao, habang may mga nag-iisip na nakapipinsala ito sa karamihan. Ayon kay Roland Robertson na isa sa mga unang nagsagawa ng pag-aaral ukol sa globalisayon, ang globalisasyon ay pinabilis na tila “pagliit” ng daigdig at pagkilala rito bilang isa lamang entidad. Dahil sa globalisasyon, ang ikinatatangi, distinksiyon, at pagkakakilanlan ng ibat’-ibang kultura at tradisyon ay tila naglalaho na dahil sa matuling paglaganap ng mga ideya na lumalaganap at naaangkin ng mga tao sa daigdig.
Ayon sa mga eksperto, mayroong limang perspektibo o pananaw tungkol sa simula at kasaysayan ng globalisasyon:
Bagyong Ambo (2020)
Dahil sa pandemya ng COVID-19, naging pahirapan ang paghahanda para sa bagyo. Kinailangang isaayos ang mga paglilikasan ng mga residente upang makasunod ang mga ito sa pamantayan pangkalusugan at pagdidistansiyang panlipunan. Nakapagtala si Ambo ng tinatayang PhP1.57 bilyong halaga ng pinsala sa Pilipinas, at nakapatay ng limang katao.
Kasaysayan
Ang Bagyong Ambo ay ang (2001) na kaunahang pumasok sa karagatang Pilipinas sa buwan ng Mayo, Ito ay namuo noong Mayo 7, sa silangang bahagi ng Palau (U.S) sa Karagatang Pasipiko, Maihahalintulad ang Bagyong Ambo sa nagdaang Bagyong Tisoy (2019) at Bagyong Nina (2016).
Huang Xianfan
Si Huang Xianfan（Tsinong tradisyunal:黃現璠; Tsinong payak:黄现璠; pinyin: Huáng Xiànfán; 13 Nobyembre 1899 – 18 Enero 1982）ay isang propesor, historians, etolohista, antropolohista, at tagapagtatag ng paaralang ng Bagui mula sa Tsina. Siya ay itinuturing bilang ang tagapagtatag ng Zhuangolohiya.
Bagyong Ambo (2020)
Banta
Maagang nagsagawa ng pagagayak ang mga lalawigan ng Albay at Sorsogon sa banta ng bagyong Ambo at maging ang Quezon, tatawirin nito ang mga karatig isla hanggang sa landmass sa Gitnang Luzon, Maging ang Kalakhang Maynila kasabay sa kasalukuyang pandemya ng COVID-19 sa Pilipinas.