cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Narsing
Kasaysayan
May kaugnayan sa una o maagang mga araw ng Kristiyanismo ang narsing at Simbahang Kristiyano. Dating tinatawag na mga diyakonesa ang sinaunang Kristiyanong mga nars. Mga kababaihang walang asawa ang mga ito o kaya mga nabalo na. Gawain nila ang dumalaw at pangalagaan ang mga may sakit at alalayan ang namatayang mga mag-anak.
Nang simulan ng simbahang Kristiyano ang pagtatayo at pagpapatakbo ng mga ospital, naglingkod din bilang sinaunang mga nars ang mga kalalakihan at kababaihang kabilang sa mga orden ng pananampalaya, katulad ng mga monghe. Nagsiganap din bilang mga narsa ang mga kabalyero. Noong panahon ng mga Krusada noong ika-12 daantaon, inalagaan ng mga relihiyosong ito ang mga sugatan at mga may karamdaman.
Noong ika-16 daantaon, nagkaroon ng madilim na panahon sa larangan ng sinaunang narsing. Dahil nagsara ang maraming mga monasteryo sa Europa na pinagmumulan ng nars, napalitan ang mga monghe ng mga tauhang hindi naturuan o hindi nakapag-aral. Hindi rin napapakain ng tama at labis-labis ang naging dami ng gawain ng mga tauhang ito.
Noong 1845, hindi itinuturing na isang marangal na trabaho ang pagiging isang nars.
Lovely Abella
Si Lovely Abella, ay (ipinanganak noong Disyembre 11, 1985) ay isang aktres, modelo at punong abala siya ay kasalukuyang naka-basa sa GMA Network.
Biograpiya
Si Abella ay isang Ilongga, ipinanganak siya at lumaki sa Koronadal, Timog Cotabato sa Mindanao. Ang kanyang ina ay taga-Bacolod habang ang kanyang ama ay mula sa South Cotabato. Siya ay may isang anak na babae na nagngangalang Crisha Kaye, at kasalukuyang nasa pangmatagalang relasyon kay Benj Manalo. Ang Anak ng aktor at komedyante na si Jose Manalo.
Taong Hunyo 2019 siya ay kasintahan ng aktor na si Benj Manalo.
Panay, Capiz
Ang Bayan ng Panay ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Capiz, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan. Minsan naging kabisera ng lalawigan ng Capiz ang bayan na ito.
Mga Barangay
Ang bayan ng Panay ay nahahati sa 42 na mga barangay.
Cape Town
Ang Cape Town (Kaapstad <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[ˈkɑːpstat] ; Xhosa: iKapa; Dutch: Kaapstad) ay isang lungsod sa baybayain ng South Africa. Ito ang kabisera at primadong lungsod ng lalawigang Western Cape. Ito ay bahagi ng City of Cape Town metropolitan municipality.
Bilang ang lugar kung saan matatagpuan ang Parlamento ng South Africa, ang Cape Town ay ang pambatasang kabisera ng South Africa. Ang dalawa pang kabisera ay matatagpuan sa Pretoria (pampangasiwaang kabisera kung saan natatatrabo ang Pangulo at ang Gabinete) at sa Bloemfontein (panghukumang kabisera kung saan matatagpuan ang National Court of Appeal ). Ang lungsod ay kilala sa daungan nito, sa likas na kinaroroonan ng Cape Floristic Region, at sa mga landmark tulad ng Table Mountain at Cape Point. Noong 2014, ito ay ang ika-10 pinakamataong lungsod sa Africa at tahanan sa 64% ng populasyon ng Western Cape. Ito ay isa sa pinaka-multikultural na lungsod sa mundo, na sumasalamin sa kanyang papel bilang isang pangunahing destinasyon ng mga dayuhan at expatriate sa South Africa. Ang lungsod ay pinangalanang ang World Design Capital para sa 2014 ng International Council of Societies of Industrial Design. Noong 2014, ang Cape Town ay pinangalanang pinakamahusay na lugar sa mundo upang bisitahin ng kapwa The New York Times at The Daily Telegraph.
Matatagpuan sa baybayin ng Table Bay, ang Cape Town, bilang ang pinakalumang pook urban sa South Africa, ay pinaunlad ng Dutch East India Company (VOC) bilang isang estasyon ng suplay para sa mga barkong Dutch na nalalayag sa Silangang Africa, India, at Malayong Silangan. Nang dumating si Jan van Riebeeck noong 6 Abril 1652 itinatag Dutch Cape Colony, ang unang permanenteng pamayanang Europeo sa South Africa. Nilampasan ng Cape Town ang kanyang orihinal na layunin bilang unang Europeong outpost sa Castle of Good Hope, naging sentrong pang-ekonomiya at pangkultur ng Cape Colony. Bago naganap ang Witwatersrand Gold Rush at ng pag-unlad ng Johannesburg, ang Cape Town ang pinakamalaking lungsod sa South Africa.
Kardinal (Katolisismo)
Ang kardenal o kardinal ay isang opisyal ng Simbahang Katoliko at isang tagapagpayo ng Santo Papa Ang kanilang tungkulin ay piliin ang mga bagong Pontiff o Obispo kung walang nagumuupo sa upuan ng Roma. May tatlong antas ang Kolehiyo ng mga Kardenal:
Mga papiro at ostracon ng Elefantina
Ang Mga papiro at ostracon ng Elefantina ay binubuo ng mga libo-libong dokumento mula sa mga muog na Ehipsiyo na mula sa Elefantina at Aswan. Ito ay isinulat sa hieratiko at demotikong Ehipsiyo, Aramaiko, Griyegong Koine, Latin at Coptiko. Ito ay naglalaman ng mga liham at kontratang pambatas na mahalagang mapagkukunan ng kaalaman ng mga iskolar ng epistograpiya, relihiyon, batas, wika at onomastika. Ito ay pinetsahan mula ika-5 siglo BCE. Sa relihiyon, ito ay nagbibigay ng napakilawanag na ebidensiya ng politeismo ng mga Hudyo noong mga circa 400 BCE. Ang mga Hudyo sa panahong ito sa Ehipsiyo ay tila walang kaalaman sa isinulat na Torah. Ang mga Hudyong ito ay sumamba kay Yahweh kasama ng mga Diyos na sina– ʿAnat Betel at Asham Bethel. Bukod dito, ang mga Hudyong ito ay may sinasambahang templo sa Ehipto na isang gawaing pinagbabawal sa isinulat sa isinulat na Torah. Ang "Pagsusumamo kay Bagoas" ay isang liham na isinulat noong 407 BCE kay Bagoas na Gobernador ng Persia sa Hudea na humihingi ng tulong na muling itayo ang isang Hudyong templo sa Elefantina na kamakailan lang winasak ng mga anti-Hudyo.
Estasyon ng Golden City 1
Ang estasyong Golden City 1 ay isang estasyong daambakal sa Pangunahing Linyang Patimog o South Main Line (na tinatawag ding Linyang Patimog o Southrail) ng Pambansang Daambakal ng Pilipinas. Tulad ng lahat ng mga estasyon ng PNR, nasa lupa ang estasyon. Matatagpuan ito sa tabi ng Subdibisyong Golden City sa lungsod ng Biñan, Laguna.
Simbahan ng San Juan Bautista (Taytay, Rizal)
Ang Simbahan ng San Juan Bautista, kilala rin bilang St John the Baptist Parish Church, ay isang simbahang Romano Katoliko na matatagpuan sa Taytay, Rizal, Pilipinas.
Kasaysayan
Ang mga misyonerong Pransiskano ay unang dumating upang magtatag ng isang parokya sa Taytay noong 1579 at nagtayo ng isang kapilya na gawa sa mga material ligero malapit sa baybayin ng Laguna de Bay na pinangalanang "Visita de Sta. Ana de Sapa, "na nakatuon sa patrono na si San Juan Bautista. Ang mga misyonerong Heswita ang pumalit sa pangangasiwa ng parokya noong 1591, na si Rev Pedro Chirino ay naging kura paroko. Sa ilalim ni Chirino, ang parokya ay inilipat mula sa mga baybaying madaling kapitan ng baha ng Laguna de Bay sa isang mas mataas na lokasyon sa isang burol na tinawag na San Juan del Monte kung saan nanatili ang parokya hanggang ngayon.
Quezon, Nueva Vizcaya
Ang Bayan ng Quezon ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Nueva Vizcaya, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Simbahan ng San Juan Bautista (Taytay, Rizal)
Kasaysayan
Sa kanyang panahon bilang pari ng parokya na sinimulang idokumento ni Rev Chirino ang wikang Tagalog pati na rin ang paraan ng pamumuhay ng mga Pilipino mula sa kanyang pakikipag-ugnay sa mga naninirahan, na naging batayan ng kanyang librong " Relación de las Islas Filipinas".
Quezon, Nueva Vizcaya
Mga Barangay
Ang bayan ng Quezon ay nahahati sa 12 mga barangay.
Simbahan ng San Juan Bautista (Taytay, Rizal)
Kasaysayan
Ang isang bagong simbahan na gawa sa bato ay itinayo noong 1599. Nakumpleto noong 1601, ito ay itinuturing na unang simbahan na itinayo ng mga Heswita na wala sa labas ng Maynila. Ang isang mas malaking simbahan ay itinayo noong 1630 ni Padre Juan de Salazar. Noong 1632, hinipan ng bagyo ang bubong ng bagong simbahan, na di kalaunan ay pinalitan ng tulong ng mga mamamayan. Nagtamo ng malaking pinsala ang simbahan noong 1639 nang sunugin ng mga Tsino ang simbahan sa kanilang pag-aalsa laban sa mga awtoridad sa Espanya.
Beatro Diego de San Vitores at San Pedro Calungsod
Si Diego Luis de San Vitores ay isang Heswitang misyonero na naatasan sa Taytay mula 1662 hanggang 1668. Noong 1666, ang mga Heswita ay nagtalaga ng isang batang lalaki na nagngangalang Pedro Calungsod bilang isang paroko sa simbahan. Si Calungsod ay magiging katulong ni San Vitores sa buong talastasan sa Taytay.
Sa kalaunan ay itinalaga si San Vitores upang maging isang misyonero sa Islas Marianas noong 1668 at sumama sa kanya si Calungsod bilang kanyang katulong. Nasa Marianas na kung saan makikilala nila ang kanilang pagkamartir noong 1672. Si San Vitores ay kabilang sa mga martir na misyonero sa Islas Mariana na pinatibay ng Simbahang Katoliko noong 1985. Si Calungsod ay naging beatro noong 2000 at naging santo noong 2012.
Kasalukuyan
thumb Ang mga karagdagang mga gawa ay ginawa sa simbahan noong 1768 at 1864. Parehong ang Simbahan at ang kumbento ay nawasak sa pagkasira noong Digmaang Pilipino – Amerikano. Ang simbahan ay nanatili sa ganoong estado hanggang sa ito ay muling maitaguyod pagkatapos ng Digmaan. Ang kasalukuyang simbahan ay itinayo mula sa kongkreto at walang bakas ng lumang Simbahang Heswita.
Pag-aaral sa tahanan
Ang mga magulang ay nagbabanggit ng maraming mga dahilan bilang mga motibasyon ng pag-aaral na nasa tahanan ng kanilang mga anak. Ang tatlong mga dahilan ng karamihan sa mga magulang na nagpapaaral ng mga anak habang nasa tahanan sa Estados Unidos ay ang pagsasaalang-alang hinggil sa kapaligiran ng paaralan, upang makapagbigay ng pagtuturong panrelihiyon o moral, at ang kawalan ng kasiyan ng mga magulang na ito sa pagtuturong pang-akademiya ng mga paaralang publiko at pribado. Ang pag-aaral na nasa tahanan ay maaari ring maging isang dahilan sa pagpili ng estilo ng pagganap bilang magulang. Maaaring piliin ng mga pamilyang naninirahan sa nakahiwalay na mga lokasyong rural ang pag-aaral na nasa tahanan, pati na ng mga mag-anak na pansamantalang naninirahan sa ibayong dagat upang makaggawa ng mas maraming paglalakbay; samantala, maraming nasa kabataan pang mga atleta at mga aktor at mga aktres na tinuturuan habang nasa tahanan. Ang pag-aaral na nasa tahanan ay maaaring hinggil sa pagiging isang tagapaturo (mentorship) o sa pagiging tinuturuan (apprenticeship), kung saan ang isang tutor o guro ay makakapiling ng bata sa loob ng maraming mga tao at makikilala talaga ng tutor o ng guro ang bata.
Ang pag-aaral na nasa tahanan ay maaaring gamitin bilang isang uri o anyo ng edukasyong suplementaryo o pandagdag, isang paraan ng pagtulong sa mga bata na matuto, sa loob ng partikular na mga kalagayan. Halimbawa, ang mga batang dumadalo sa mga paaralang ibinaba ang grado o uri ay maaaring makinabang nang husto magmula sa mga paraan ng pagkatuto na pantahanang pag-aaral, na gumagamit ng kaagaran at mababang halaga ng Internet. Bilang isang singkahulugan ng e-learning, ang homeschooling ay maaaring itambal sa edukasyong tradisyunal at hahantong sa mas mainam at mas buo na mga resulta. Ang pag-aaral na nasa tahanan ay maaari ring tumukoy sa pagtuturo o instruksiyon na nasa bahay na nasa ilalim ng pangangasiwa o superbisyon ng mga paaralan na kinukurespondensiya o mga "paaralang pumapayong" ("paaralang sumusuklob"). Sa ilang mga lugar, ang isang napayagang kurikulum ay kailangan ayon sa batas kapag ang mga bata ay dapat na pag-aralin sa tahanan. Ang pag-aaral sa tahanan na walang kurikulum ay maaaring tawagin na unschooling (pag-aaral na wala sa paaralan), isang kataga na nilikha ng Amerikanong si John Caldwell Holt, isang edukador at may-akda, noong 1977 sa kanyang magasin na pinamagatang Growing Without Schooling (Paglaki na Hindi Nag-aaral sa Paaralan). Sa ilang mga pagkakataon, ang isang edukasyon sa sining na liberal ay ibinibigay na ginagamit ang trivium at quadrivium bilang pangunahing modelo.
Lögberg
right|thumb|258x258px| Paglalarwaan mula sa ika-19 siglo ng Batong Batas sa [[ Þingvellir |Þingvellir. ]] right|thumb|231x231px| Ang pook ng Batong Batas sa modernong Þingvellir. Ang Lögberg, o Batong Batas, ay isang mabatong aploramiyento sa timog-kanlurang Islandiya sa lokasyong pampulong ng Parlamentong Althing ng bansa. Natipon ang orihinal na Althing sa Þingvellir, isang lugar ng mga dramatikong tanawin na madaling mapuntahan mula sa mga populadong lugar ng timog-kanluran.
left|thumb| Panoramang panghimpapawid ng Alþingi Lögberg na kinunan noong Hunyo 2017 Hindi alam ang tiyak na lokasyon ng Lögberg, dahil sa pagbabago ng heograpiya ng lambak-awang sa loob ng higit sa 1000 taon. Dalawang posibleng lokasyon ang naipanukala sa Þingvellir, isa sa isang patag na gulod sa tuktok ng dalisdis na pinangalanang Hallurinn (kasalukuyang minarkahan ng isang tagdan-bandila), ang isa pa sa palya ng Almannagjá labag sa isang pader ng bato. Naimungkahi bilang mainam ang isang pook sa bangin ng Hestagjá.
Pulo ng Leyte
Ang Leyte ay isang pulo sa Kabisayaan, Pilipinas. Nahahating pampolitika ang pulo sa dalawang lalawigan: ang Leyte at Katimugang Leyte.
Natatanging Lingkod sa Pangulo
Ang Natatanging Lingkod sa Pangulo (Ingles: Special Assistant to the President o SAP) ay ang opisyal na lingkod ng Presidente ng Pilipinas. Ang may hawak ng posisyon ay namumuno sa Tanggapan ng Natatanging Lingkod sa Pangulo (Ingles: Office of the Special Assistant to the President o OSAP). Ang SAP ay nagbibigay ng pangkalahatang pangangasiwa sa Pampanguluhang Lupon sa Pamamahala.
Administrasyon ni Duterte
Noong Nobyembre 9, 2020, kinuha ni Jesus Melchor Quitain ang OSAP bilang Namamahalang Opisyal nito.
Borgo San Dalmazzo
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Ang Borgo San Dalmazzo (Lo Borg Sant Dalmatz) ay isang comune (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Cuneo, rehiyon ng Piamonte, hilagang Italya, na matatagpuan mga 80 km sa timog ng Turin at mga 8 km timog-kanluran ng Cuneo.
Kinuha ng Borgo San Dalmazzo ang pangalan nito mula kay San Dalmacio ng Pavia. Kasama sa mga tanawin ang simbahan ng parokya ng San Dalmazzo (ika-11 siglo).
Ang Borgo San Dalmazzo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Boves, Cuneo, Gaiola, Moiola, Roccasparvera, Roccavione, Valdieri, at Vignolo.
Ang mga rehimeng Nazi at Republikang Sosyal ng Italya ay nagtatag at nagpatakbo ng kampong konsentrasyon ng Borgo San Dalmazzo noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Sa Borgo, humigit-kumulang 375 Hudyong Italyano (mula sa Cuneo, Saluzzo, Mondovì, at iba pang kalapit na komunidad) at 349 na Hudyong bakwit mula sa ibang mga bansa ang ikinulong at kalaunan ay ipinatapon sa Auschwitz at iba pang mga kampo ng pagpuksa ng Nazi.
Kakambal na bayan — kinakapatid na lungsod
Ang Borgo San Dalmazzo ay kakambal sa:
Sexy Commando Gaiden: Sugoiyo!! Masaru-san
Ang Sexy Commando Gaiden: Sugoi yo!! Masaru-san (セクシーコマンドー外伝 すごいよ!!マサルさん) ay isang mangang Hapon na ginawang anime na nagsasaya sa mga sumusunod sa kulto sa Hapon.
Ito ay unang seryeng sinulat ni Kyosuke Usuta, at isa sa mga unang mangang "gag/nonsense" na kung saan ay naging kilala sa sumunod na dekada sa publikasyong Hapon. Ang manga ay binubuo ng 79 na istorya na lumabas sa Weekly Shōnen Jump mula 1995 hanggang 1997. Noong 1998, ito ay naging anime sa pamamagitan ng estasyong Hapon na TBS at tumatakbo ng 48, 7 minutong episodyobilang parte ng pagpapatay sa palabas sa telebisyong "Wonderful." Ang anime ay sumusunod sa unang 48 kabanata ng manga na malapitan sa salita na ginagamit na pananalita sa mga salita na buhat sa mga nasusulat sa manga.
Scampitella
Ang Scampitella (Irpino: Scampetèdde) ay isang bayan at komuna sa lalawigan ng Avellino sa rehiyon ng Campania sa katimugang Italya.
Matatagpuan sa mga kwengka ng kabundukang Apenino sa pagitan ng Lambak Ufita Valley at Kabundukang Dauno, ang bayan ay bahagi ng Katoliko Romanong Diyosesis ng Ariano Irpino-Lacedonia. May hangganan ang teritoryo nito sa mga munisipalidad ng Anzano di Puglia (sa Apulia), Bisaccia, Lacedonia, Sant'Agata di Puglia (sa Apulia), Trevico, Vallata, at Vallesaccarda.
Nuvali
Ang Nuvali ay isang turismo na dinarayo nang mga tao na matatagpuan sa Brgy. Don Jose, Sta.Rosa sa Laguna ito ay pag mamay-ari ni Ayala sa Pilipinas ang Nuvali ay may haba na aabot sa dalawang bayan ng Cabuyao at Calamba sa sa Canlubang, matatagpuan rito ang Republ1c Wakepark. Hinango ang pangalan ng Nuvali mula sa mga Ingles na salitang "New Valley", na nangangahulugang "Bagong Lambak" sa Filipino.
Calamba, Laguna
Ang South Wing Nuvali ay matatagpuan sa pagitan ng Avida Settings, Mangumit Village, The Mills Country Club, Carmelray Industrial Park 1, Carmel Housing at Bo. Sirang Lupa, ito ay okupado ng Ayala Land Corporation mula sa pamilyang Yulo sa barangay Canlubang, lungsod ng Calamba simula taong 2010-2013.
Wikang Tagalog
Ang wikang Tagalog (Baybayin:ᜏᜒᜃᜅ᜔ ᜆᜄᜎᜓᜄ᜔), o ang Tagalog, ay isa sa mga pinakaginagamit na wika ng Pilipinas. Ito ang nangingibabaw na katutubong wika sa mga lalawigan ng ika-4 na rehiyon ng Pilipinas (CALABARZON at MIMAROPA), sa Bulacan, Nueva Ecija at Kalakhang Maynila.
Ginagamit din ang Tagalog sa Hilagang Kapuluang Mariana kung saan ang mga Pilipino ang may pinakamaraming bilang ayon sa lahi at wika. Ito ang batayan na "ayon sa totoong kagawian", at hindi "ayon sa batas" ng pambansang wika ng Pilipinas na Filipino (tinawag na "Pilipino" mula taóng 1961 hanggang 1987).
Madalas na ginagamit ang Tagalog bilang pantalastasang wika sa buong bansa at sa mga samahan ng mga Pilipino sa labas ng Pilipinas. Gayon pa man, kung magamit man nang madalas ang Tagalog sa talastasan ng kaalaman, lalo na sa labas ng mga kinikilalang paaralan, ay lalong ginagamit ang Inglés sa pagsulat ng batas, sa talastasan ng pamahalaan, at sa kalakalan pang-ibang bansa man o sa loob ng Pilipinas. Minsan ay tinatawag na mananagalog o mananalita ang mga mahusay managalog.
Ang wikang Tagalog ay may pagkakatulad sa ibang mga wika sa Pilipinas katulad ng mga wika sa Bikol, Ilokano, mga wika sa Kabisayaan, at Kapampangan. May mga pagkakatulad din ito sa ibang mga mga wikang Austronesyo katulad ng Wikang Indones, wika ng Hawaii at Malgatse.
Kasaysayan ng pinagdaanan
Ang salitang Tagalog ay hinango sa salitang taga-ilog, gáling sa unlaping tagá- na nangangahulugang "katutubo ng" na idinagdag sa harap ng salitang ilog o "Naloy" (Tagal), kaya't may ibig sabihing "mga taong nagbuhat sa matandang Kabihasnan o sa Daluyan ng Tubig. Walang mga halimbawang kasulatan ng orihinal na Tagalog bago dumating ang mga Kastila. Sinasabi ng ilan na marahil sinunog ng mga unang paring Kastila ang mga ito, dahil sinasabi ring masademonyo ang mga halimbawang ito. Kakaunti lámang ang kaalaman tungkol sa kasaysayan ng wikang ito, ngunit sa haka-haka ng mga dalubhasa sa pananalita, katulad nina Dr. David Zorc at Dr. Robert Blust, nagmula ang mga ninuno ng mga Tagalog sa hilagang-silangang Mindanao o sa silangang Kabisayaan, kasama ng mga kamag-anak nitong wika ng mga taga-Gitnang Pilipinas.
Ang Doctrina Cristiana (Doktrinang Kristiyano) ang pinakaunang aklat na naisulat sa Tagalog, na inakdaan noong 1593. Nakasulat ito sa Kastila at dalawang uri sa Tagalog: nakasulat ang una Baybayin habang ang sa mga titik ng Latin naman ang isa. Pinaniniwalaang hinango rin ang Tagalog mula sa salitang taga-irog dahil kilalá ang pangkat ng mga kayumangging ito sa pag-irog sa sinisintang kabiyak at sa pagiging tapat din sa pakikipag-ugnayan sa pinili niyang makakasáma sa búhay. Batay ito sa isang nakaraang kaganapan, noong may higit pang katinuan at takot sa Diyos ang mga tao. May kaugnayan ang salitang ito sa isang kasabihang Tagalog na "mahirap mamangka sa dalawang ilog (o irog). Wala pang nailathalang aklat na nagsasabi kung gaano katanda ang wikang Tagalog, subalit may dokumento o kasulatang nakalimbag sa tanso na nagpapatunay na ang isang matandang uri ng wikang pinagmulan ng wikang Tagalog ay umiiral at ginagamit na mahigit sa isang libong taon nang nakalipas. Ito ang Inskripsiyon sa Binatbat na Tanso ng Laguna ng taong 900 A.D., isang bagay na patuloy pang inuusisa at pinag-aaralan ng mga nagdalubhasa sa wika. Ipinapalagay na sangay na kauri ng wikang Tagalog ang iba pang mga katutubong wika sa Pilipinas, at patuloy pa ring ginagamit ang mga ito sa bawat rehiyon at mga lalawigan ng bansa. Nang dumagsa ang mga Kastila sa kapuluan ng bansang ito, nasumpungan nila na may kabihasnan na dito: na may wika, panulat na baybayin, at mga payak na lipunang may pinunong tinatawag na datu ng bawat pangkat o barangay. Sa pagtuturo ng mga dayuhan ng kanilang kaalaman mula sa Europa, nahubog ang kaisipan at kalinangan Pilipino sa kaisipang dayuhan, na nagpatuloy hanggang sa pagdagsa sa bansa ng mga Amerikano at mga Hapones sa paglipas ng mga panahon. Sa kabila ng impluwensiyang ito, nakilala ang wikang Tagalog bílang isang pambansang wika na nakalalamang sa ibang mga diyalekto, at naging higit din sa mga wikang Ingles at Kastila. thumb|right|300px|Panitik ng [[baybaying Tagalog o ang alibata.]]
Sa kahabaan ng 333 taong pananakop ng mga Kastila sa Pilipinas, mayroong mga nasulat na mga pambalarila at mga talahuluganan ang Kastilang kaparian katulad ng Vocabulario de la lengua tagala ni Pedro de San Buenaventura (Pila, Laguna, 1613), Vocabulario de la lengua tagala (1835) at Arte de la lengua tagala y manual tagalog para la administración de los Santos Sacramentos (1850). Itinuturing ang makatang si Francisco Baltazar (1788–1862) bílang pinakamahusay na manunulat na Tagalog. Ang Florante at Laura ang kaniyang pinakabantog na akda, na naisulat noong ika-19 daantaon.
Noong 1937, napili ng Surian ng Wikang Pambansa ang Tagalog bilang batayan ng pambansang wika ng Pilipinas. Noong 1939, tinawag ni Pangulong Manuel L. Quezon ang Tagalog bilang ang Wikang Pambansa. Noong 1959, muli itong pinangalanang Pilipino ni Jose Romero, ang Kalihim ng Edukasyon noon, upang mabigyan ang Tagalog ng isa pambansang tatak at diwa, sa halip na pangpangkat-etniko lámang. Subalit hindi nagresulta ang pagpapalit ng pangalan ng Tagalog sa pagtanggap, sa diwang nakadarama, ng mga hindi Tagalog, partikular na ang mga Sebwano, na hindi sumang-ayon sa pagkakapili ng Tagalog bílang wikang pambansa.
Noong 1971, muling binalikan an paksang pangwikang ito, at may isang kinalabasang kasunduan — isang gawing "unibersalista" sa pagkakaroon ng wikang pambansa, na tatawaging Filipino, sa halip na Pilipino. Nang ibalangkasa ang bagong konstitusyon ng 1987, tinawag na Filipino ang wikang pambansa. Nilahad ng konstitusyon na habang umuunlad at nagbabago ang wikang Filipino, lalo pa itong pauunlarin at pagyayamanin batay sa búhay na mga wika sa Pilipinas at sa iba pang mga wika.
Gamit sa talastasan ng may magkakaibang pinanggalingan
Ginagamit ang Tagalog bilang lingua franca o pinipiling wika ng pagkakatulad at pantalastasan sa Pilipinas, subali't Inglés ang ginagamit sa pagtalastas ng kaalaman sa karamihan ng mga larangan, pati na rin sa bugkos ng pamahalaan. Isa ang wikang Tagalog sa una at may mataas na uri ng wika sa kapuluang Pilipinas. Isa sa patunay ng kagulangan o katandaan nito ang lathalaing Kasulatang Limbag sa Tanso-laguna o LCI (900 A.D.), na bagama't may pagkakaiba ang anyo sa kasalukuyang Tagalog, may patunay na ito nga ang inang wika ng makabagong Tagalog sa Pilipinas. Nagpayabong at nagpayaman sa wikang Tagalog ang lawig ng panahon ng pakikipag-ugnayan ng kabihasnang tagalog sa iba't ibang lahi ng mga taong nakarating sa kapuluan ng Pilipinas. Sa kasalukuyan, ang wikang Tagalog ang siyang kinikilalang pangkaraniwang wika, at ang pambansang wika ng Republika ng Pilipinas. Kasunod nito ang mga wika ng bawat rehiyon ng bansa, katulad ng Hiligaynon, Sebwano, Bikolano, Ilokano, Kapampangan, Pangasinan, at iba pa. Sa kabila ng maraming anyo ng salitang Pilipino o iba't ibang diyalekto, pangunahing wika pa rin ang Tagalog. Naitakda sa Saligang Batas na ang Pamantayang Katawagan sa Pambansang Wika ng Pilipinas ay Filipino na nakabatay sa lumang anyo nito na Tagalog. Siya rin ang bagong Tagalog o Pilipino sa kasalukuyan.
Uri ayon sa pinagmulan
Isang wika sa Gitnang Pilipinas ang Tagalog na nasa loob ng mag-anak ng mga wikang Austronesyo. Dahil Malayo-Polinesyo, kamag-anak ito ng iba pang mga wikang Austronesyong tulad ng Indones, Malay, Fiji, Maori (ng New Zealand), Hawayano, Malagasi (ng Madagascar), Samoano, Tahitiano, Chamorro (ng Guam at ng Hilagang Kapuluang Mariana), Tetum (ng Silangang Timor), at Paiwan (ng Taiwan). Kalapit na kamag-anak nito ng mga wikang sinasalita sa mga rehiyon ng Bikol at Kabisayaan, katulad ng Bikol, Hiligaynon, Waray-Waray, at Sebwano. Nagkaroon ng mahahalagang mga ambag sa Tagalog ang mga wikang Kastila, Hapones, Arabe, Sanskrit, Matandang Malay.
Kakalatan at kalapatang heograpiko
Sumasakop ang "tahanang lupain" ng wikang Tagalog, o ang Katagalugan, lumabis-kumulang sa kalawakan ng gitna magpahanggang katimugang bahagi ng pulo ng Luzon - tinutukoy ang sa Aurora, Bataan, Batangas, Bulacan, Camarines Norte, Cavite, Laguna, Kalakhang Maynila, Nueva Ecija, Quezon, at Rizal. Winiwika rin ang Tagalog ng mga naninirahan sa mga kapuluan ng Lubang, Marinduque, at sa hilaga at silangang bahagi ng Mindoro at sa buong Palawan. Tinatayang sinasalita ito ng may 64.3 milyong mga Pilipino, mga 96.4% ng bilang ng tao ng populasyong pangkabahayan. 21.5 milyon, o 28.15% ng kabuoan ng populasyon ng Pilipinas, kung saan isa itong katutubong wika.
Matatagpuan ang mga nagsasalita ng Tagalog sa iba pang mga bahagi ng Pilipinas, maging sa lahat ng mga bahagi ng mundo, bagaman nakalaan lamang ang paggamit nito sa pakikipag-ugnayan sa pagitan ng mga pangkat etnikong Pilipino. Ito ang ikaanim na pinakawiniwikang wika sa Estados Unidos na may higit sa isang milyong mga tagapagsalita. Sa Canada, winiwika ito ng 235,615 mga katao.
Opisyal na katayuan
Itinalaga ang Tagalog bilang wikang opisyal sa unang saligang batas ng Pilipinas, ang Konstitusyon ng Biak-na-Bato (Artikulo VIII: Opisyal na Wika) ng 1897. Noong 1935, itinalaga ng saligang batas ng Pilipinas ang Ingles at Kastila bilang mga opisyal na wika, subalit iniatas ang pagpapaunlad at pagaangkin ng isang karaniwang wikang pambansang batay sa isa sa mga buhay na mga katutubong wika. Pagkaraan ng pag-aaral at talakayan, pinili ng Surian ng Wikang Pambansa (isang komiteng binubuo ng pitong mga kasaping kumakatawan sa iba't ibang mga rehiyon ng Pilipinas) ang Tagalog bilang batayan ng pagpapaunlad at pagaangkin ng isang wikang pambansa ng Pilipinas. Noong 30 Disyembre 1937, inihayag ni Pangulong Manuel L. Quezon ang pagkakapili ng wikang Tagalog bilang gagamiting batayan ng pagpapaunlad at pagaangkin ng isang Wikang Pambansa ng Pilipinas. Noong 1939, lumaong tinawag na Pilipino ang minumungkahing wikang pambansa.
Itinalaga ng saligang batas ng 1973 ng Pilipinas ang mga Pilipinong nakabatay sa Tagalog, kasama ng Ingles, bílang isang wikang opisyal at nag-atas ng pagpapaunlad at pormal na paggamit ng isang karaniwang wikang pambansang tatawaging Filipino. Itinakda ng konstitusyon ng 1987 ng Pilipinas ang Filipino bílang wikang Pambansa, na nag-aatas na sa pagsulong nito, higit pa itong pauunlarin at pagyayamanin batay sa mga búhay na wika sa Pilipinas at iba pang mga wika.
Bilang Filipino, itinuro ang Tagalog sa mga paaralan sa kabuuan ng Pilipinas. Sinsabing ito lamang ang isa mula sa 170 mga wikang Pilipinong opisyal na ginagamit sa mga paaralan at mga negosyo, bagaman isinasaad sa Artikulo XIV, Seksiyon 7 ng pang-1987 na Saligang Batas ng Pilipinas, sa isang bahagi, na: "Ayon sa probisyon ng batas at kung mamarapatin ng Kongresong kailangan ito, magsasagawa ang Pamahalaan ng mga hakbang upang panimulan at panatilihin ang paggamit ng Filipino bilang midyum ng opisyal na komunikasyon at bilang isang wikang pangpagtuturo sa sistemang edukasyonal." "Ang mga wikang panrehiyon ay mga katulong na wikang opisyal sa mga rehiyon at magsisilbing mga katulong na midya ng pagtuturo doon."
Nakaimpluwensiya rin ang iba pang mga wika sa Pilipinas, pangunahin na ang sa pamamagitan ng mga paglakbay-lipat ng mga mamamayan ng mga mananalita ng ganitong ibang mga wika mula sa mga lalawigan patungong Kalakhang Maynila.
Bataan
Ang Tagalog ng Bataan at Zambales ay maitutulad sa Tagalog ng Maynila, bagama't madalas na nahahaluan ng Kapampangan at Pangasinan, pati na rin ang Ilokano, sa gawing kalapit ng Zambales sa Pampanga, Tarlac at Pangasinan.
Saklaw: Bataan (maliban na ang hangganang hilagang-silangan malapit sa Pampanga), timugang bahagi ng Zambales at Lungsod ng Olongapo.
Bulacan
Ang Tagalog ng Bulacan ay mayroong pagkamasalita kung ihahambing sa Tagalog ng Maynila. Maraming salita sa wikaing Bulakenyo ay hindi nauunawaan sa Kalakhang Maynila. Bukod pa rito, mabilis magsalita ang mga Bulakenyo dahil sa kahusayan nila sa pangungusap na may kaugnayan sa pamamaraan nila sa pananalumpati at pagtula. Masasabing ang Tagalog Bulacan ay siyang tagalog "makata" na pinatunayan ng mga makakatang manunulat na sibol sa lalawigang ito. Sa paghahambing nito sa timog katagalugan, ang Tagalog Bulacan ay masasabing Tagalog Pampitagan dahil sa paraan ng pagpapahayag nito samantala ang Tagalog katimugan ay masasabing Tagalog ng Mambabatas dahil sa kabagsikan ng pagpapahayag nito ng mga panukala sa iba't ibang usapan. Ang Tagalog Maynila sa gawing timog ng Bulacan ay usbong mula sa Tagalog Bulacan. Ang nalalabing bahagi sa kamaynilaan sa katimugan ay nasa impluwensiya ng timog katagalugan gaya ng sa Las Pinias, Muntinlupa at Paraniake.
Batangas
Ang Batangas ay isa sa pinakamantandang anyo ng tagalog sa ating bansa na pinatunayan ng pagkakaugnay nito sa sinaunang pagbigkas na nakatalâ sa kasulatang tanso taóng 822 A.D. o kilalang LCI (laguna copperplate inscriptions). Bahagyang mababanaag dito ang mga salitang buhat pa sa Sanskrit, Arabo, at Persian. Maykabilisan ang pagbigkas nito dalá ng punto sa mga pangungusap nito na nagiging dahilan ng kaibahan ng himig nito sa wikain sa Maynila. Ang ilang pangunahin at kilalang pagkakaiba nito sa wikain ng Maynila ay ang paggamit ng salitang ire sa halip na ito, dine sa halip na dito at ga sa halip na ba. Gayon din ang mga salitang "parine", "parito", dumito at iba pa.
Rizal at Laguna
thumb|Paunawa na "bawal magtapon ng basura" sa tabing-daan sa lalawigan ng [[Laguna.]] Ang Tagalog ng Tanay-Paete ay pagbigkas na nahubog mula sa pinagsamang salita ng Tagalog at katutubong agta ng nasabing rehiyon. Ang punto o tono nito ay alon alon na sinusundan ng mga katagang "hane" at kapag tumutukoy ng pagiging kilala o tanyag ng isang tao o pangyayari ay may unlapi na "bang" sa unahan ng salita.May kaluwagan ang pananalita ng tanay-paete kung ihahambing sa may diin na pangungusap ng mga katagalugan sa timog. Hanggang sa kasalukuyan ang pananalitang ito ay bahagyang mapupuna pa rin sa bahagi sa Pasig hanggang sa palibot na mga bayan ng Binangonan, Taytay, Angono at karugtong pang mga bayan nito na nasa lalawigan ng Rizal.
Marinduque
Wikaing Marinduque
Ang Tagalog sa pulo ng Marinduque ay nagpapakita ng pagsasáma ng mga wikain sa Kabisayaan at kabikulan. Dahil dito, Karamihan sa mga tunay na Tagalog ay hindi makaunawa sa maraming pangungusap ng mga táong taga-Marinduque. Masasabing 'di tunay na Tagalog ang salita sa Marinduque kundi isang wikain o diyalekto na may nakalalamang na mga salitang tagalog.
Lubang/Mindoro
Isang anyo ng Tagalog ng Batangas na dinala ng mga nagsidayong mga taong Batangas sa nasabing pulo.
Tayabas
Ang Tagalog na binibigkas sa lalawigan ng Quezon na dating Tayabas ang pinaka-naiiba sa mga anyo ng Tagalog. Malawak ang paglagom nito ng mga salitang Kastila, Fukyen, at Bikolano; ilan ding mga salita ang hindi nauunawaan ng ibang mga nagsasalita ng Tagalog. Bukod sa karaniwang “ay”, na katumbas ng Batanggenyong “ala e”, may higit-kumulang 200 salita na ginagamit lamang sa lalawigan ng Quezon, lalo na sa silangang bahagi ng lalawigan. Halimbawa ang abyad (asikasuhin), balam (mabagal), dasig (usog), dayag o nguli (maghugas ng mga pinggan) hambo (maligo), lagumba (magloko-lokohan), pulandit (talsik), tibulbok (pagyanig, vibration), yano (sobra), at iba pa.Ang bahagi ng Tayabas na nasa hilaga ay may ilang salitang ilokano at katutubo, sa gitna nito na malapit sa Batangas ay may hawa ng tagalog Batangas at sa timog na bahagi nito ay may hawa ng bikol (malapit sa camarines Norte)at may bisaya rin naman sa gawing katimugang bahagi ng tangway nito na tinawag na "bondok peninsula". Ang Tagalog Tayabas ay ang pinaka naiiba sa pagbigkas o punto lalo na sa mga pandiwa gaya ng Abyadi (Abyad), saraduhi (Isara [ang pinto]), buksi (buksan), halui (haluin), palipari (paliparin) bantayi (bantayan) at iba pa. Tila nahahati rin ang Tagalog ng Tayabas sa dalawang anyo: ang anyong kanluran na mas nalalapit sa Batangenyo at ang anyong silangan na mas nalalapit sa Marinduque.
Cavite
Nasa hanay ng timog katagalugang kasáma ng Batangas, Laguna, Quezon at ang Cavite. Ang pagiging malápit ng Cavite sa Kamaynilaan at Batangas ang naging dahilan ng lahukang Tagalog nito na tunog Batangas, Maynila, at Bulakan. Nakapaling sa tono o punto ng Batangas ang Tagalog ng Cavite sa gawing timog ng lalawigan nito, may kabagalan nga lámang ito at malinaw kung bigkasin. Isa sa mga pinakamatandang lalawigan sa Pilipinas ang Cavite, at dáting kilalá sa katawagang lalawigan ng Tangway, isang pangalang ginamit simula sa panahon ng mga Kastila hanggang sa palibot ng taóng 1950. Nagmula ang pangalang Cavite sa pangalan ng matandang bayan nito na kilalang Kawit. Naging Cavite ito sa baybay sa Kastila at ang pagdugsong ng puntong eh sa cavit, kaya naging Cavite sa kalaunan. Maraming salita at mga ekspresyon o dagliang pangungusap ang nagbigay kaibahan sa Tagalog ng Cavite kapag ihinambing sa Tagalog ng Kamaynilaan. Bagama't may pagkakaiba ang mga ito, ang pang-unawa sa pakikipagtalastasan ay sumusunod pa rin sa patakaran ng salita ng wikang Tagalog. Narito ang ilang mga pangungusap na di karaniwan sa kamaynilaan.
Maguindanao
Ang Tagalog sa "Cotabato City" sa Mindanao, ay saklaw rin sa "Lungsod ng Cotabato" sa lalawigan ng Maguindanao at Cotabato ang Tagalog rito ay puntong Maynilang Tagalog, noong mga panahong nakapangasawa ang mga taga Maguindanaonon na taga Maynila, ginagamit ng mga taga-Cotabato City ang Tagalog sa kanilang mga katipan at asawa. Noong mga tribo rin nang ibang Katagalugan sa Maynila ay nanirahan nang matagal bilang sa mga relihiyong Kristiyano sa nasasakupang ka-Musliman.
Mga patinig
Bago dumating ang mga Espanyol, mayroong tatlong ponemang patinig ang Tagalog:, , and. Ipinalawig ito sa limang patinig nang isinama ang mga patinig ng Espanyol. Ito ang:
May apat na pangunahing diptonggo sa Tagalog: ang, , at.
Mga katinig
Nasa baba ang isang talaan ng mga katinig sa Tagalog. Walang hangin ang lahat ng mga katinig na pasara (stop consonant). Makikita naman sa lahat ng posisyon ang panlalamunang pailong (velar nasal), kasama ang unang bahagi ng isang salita.
Diin
Ponemiko ang diin sa Tagalog. Nagkakaroon ng pangunahing diin sa huling pantig o penultimong pantig (pangalawa sa huli) ng isang salita. Kasama ng pangunahin o pangalawang diin ang pagpapahaba ng bigkas sa mga patning maliban na kung nasa dulo ng salita ang diin nito. Mahalaga ang papel ng diin sa Tagalog: pinalilinaw nito ang mga salitang magkapareho ang baybay, ngunit magkaiba ang bigkas, tulad ng "tayo" (ako at ibang tao na magkakasama) at "tayô" (tumindig), na karaniwang sinusulat nang walang kudlit.
Tunog
<!---
Mga pagbabagong pangkasaysayan
Tagalog differs from its Central Philippine counterparts with its treatment of the Proto-Philippine schwa vowel. In Bikol & Visayan, this sound merged with and. In Tagalog, it has merged with. For example, Proto-Philippine (adhere, stick) is Tagalog dikít and Visayan & Bikol dukot.
Proto-Philippine merged with. (water) and (blood) became Tagalog tubig and dugô.
Baybayin
Tagalog was written in an abugida called Baybayin prior to the arrival of the Spaniards in the 16th century. This particular writing system was composed of symbols representing three vowels and 14 consonants. Belonging to the Brahmic family of scripts, it shares similarities with the Old Kawi script of Java and is believed to be descended from the script used by the Bugis in Sulawesi.
Although it enjoyed a relatively high level of literacy, the script gradually fell into disuse in favor of the Latin alphabet during Spanish colonial rule.
There has been confusion of how to use Baybayin. Each letter in the Latin Alphabet is not represented with one of those in the Baybayin alphabet. Rather than letters being put together to make sounds as in Western languages. Baybayin uses symbols to represent syllables.
A "kudlit" resembling an apostrophe is used above or below a symbol to change the vowel sound after its consonant. If the kudlit is used above, the vowel is an "E" or "I" sound. If the Kudlit is used below, the vowel is an "O" or "U" sound. A special kudlit was later added by Spanish missionaries in which a cross placed below the symbol to get rid of the vowel sound all together, leaving a consonant. Previously, the final consonant was just left out, leaving the reader to use context to determine the final consonants.
Example:
Baybayin is encoded in Unicode version 3.2 in the range 1700-171F under the name "Tagalog".
Alpabetong Latin
Until the first half of the 20th century, Tagalog was widely written in a variety of ways based on Spanish orthography. When the national language was based on Tagalog, grammarian Lope K. Santos introduced a new alphabet consisting of 20 letters called ABAKADA in school grammar books called balarilà; A B K D E G H I L M N Ng O P R S T U W Y.
ng at mga
The genitive marker ng and the plural marker mga are abbreviations that are pronounced nang and mangá. Ng means "of" (ex. Siya ay kapatid ng nanay ko. She is the sibling of my mother) while nang means "when" or "while." Mga denotes plurality (ex. Iyan ang mga damit ko. Those are my clothes).
Ex#1: Nang si Hudas ay madulas. - When Judas slipped.
Ex#2: Siya ay kumain nang nakatayo. - He ate while standing.
Comment: Ex#2 is one of many common "allowable mistakes" in Tagalog grammar. Due to persistent usage, they have been thought of as correct. The above example based on the English translation is really "Siya ay kumain habang nakatayo.". If the idea "He ate standing up." is translated "Siya ay kumain NA nakatayo.". To make things more complicated, Ex#2 may mean "He ate something (which is) standing.".
Bokabularyo at hiram na mga salita
Tagalog vocabulary is composed mostly of words of Austronesian origin with borrowings from Spanish, Min Nan Chinese (also known as Hokkien), Malay, Sanskrit, Arabic, Tamil, Persian, Kapampangan, languages spoken on Luzon, and others, especially other Austronesian languages.
Due to trade with Mexico via the Manila galleon from the 16th to the 19th centuries, many words from Nahuatl, a language spoken by Native Americans in Mexico, were introduced to Tagalog.
English has borrowed some words from Tagalog, such as abaca, adobo, aggrupation, barong, balisong, boondocks, jeepney, Manila hemp, pancit, and yaya, although the vast majority of these borrowed words are only used in the Philippines as part of the vocabularies of Philippine English. --->
Gamit sa talastasan sa pananampalataya
thumb|right|250px|Ang [[Sampung Utos ng Diyos sa Tagalog.]] Nananatiling isa ang panitikang pampananampalataya sa pinakamasiglang tagapag-ambag sa panitikang Tagalog.
Scido
Ang Scido (Σκιντούς) ay isang komuna (munisipalidad) sa Kalakhang Lungsod ng Regio de Calabria sa Italyanong rehiyon ng Calabria, na matatagpuan mga 90 km timog-kanluran ng Catanzaro at mga 30 km hilagang-silangan ng Regio de Calabria. Noong 31 Disyembre 2004, mayroon itong populasyon na 1,029 at sakop na 17.7 km2.
Wikang Tagalog
Gamit sa talastasan sa pananampalataya
Noong 1970, isinalinwika ng Philippine Bible Society ang Bibliya patungong Tagalog, ang unang pagsasalinwika sa anumang mga wika sa Pilipinas. Bago pa man ang Ikalawang Konsehong Batikano, may naipapamudmod nang mga pampintakasing mga lathalain na nasa Tagalog. Sa kasalukuyan, may tatlong kumakalat na mga salinwikang Tagalog ng Banal na Bibliya— ang Magandang Balita Biblia (isang kapantayang salinwika ng Good News Bible), na isang bersiyong ekumenikal; ang Ang Biblia, na isa mas bersiyong Protestante; at ang Bagong Sanlibutang Salin ng Banal na Kasulatan, isa sa mga may animnapung kapantayang mga salinwika New World Translation of the Holy Scriptures na nilathala ng mga Saksi ni Jehovah. Inilabas ang huli noong taong 2000, ngunit dating naglabas ang mga Saksi ni Jehova ng isang haybrid na salinwika: ang Ang Biblia na ginamit para sa Matandang Tipan, habang ginamit naman ang Bagong Sinlibutang Salin para sa Bagong Tipan.
Scido
Ang munisipalidad ng Scido ay naglalaman ng frazione (pagkakahati) ng Santa Giorgia.
Wikang Tagalog
Gamit sa talastasan sa pananampalataya
Nang pahintulutan ng Ikalawang Konsehong Batikano, (partikular na ang Sacrosanctum Concilium) ang pagsasalinwika ng mga pandaigdigang mga dasal patungo sa mga wikang bernakular, ang Catholic Bishops' Conference of the Philippines ang isa sa mga unang nagsalinwika ng Romanong Misal patungong Tagalog. Sa katunayan, nalathala ang Romanong Misal sa Tagalog noong mga kaagahan ng 1982, habang hindi pa nalalathala sa Ingles hanggang 1985.
Naglilimbag na ang mga Saksi ni Jehova ng panitikang Tagalog mga nasa maagang bahagi ng 1941 at tinatayang nilalathala naman ang Ang Bantayan (ang pangunahing magasin ng mga Saksi ni Jehova; The Watchtower sa Ingles) mula pa noong mga 1960. Kasalukuyang karaniwang pinapakawalan ang mga bagong labas kaalinsabay ng ibang mga wika, kabilang ang Tagalog. May ilan ring mga lathalain ang opisyal na websayt ng mga Saksi ni Jehovah sa Tagalog na makukuha mula sa Internet.
Scido
Ang Scido ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipyo: Cosoleto, Delianuova, San Luca, at Santa Cristina d'Aspromonte.
Wikang Tagalog
Gamit sa talastasan sa pananampalataya
Isang ganap na matatag na wika ang Tagalog, at may napakakakaunting mga pagbabago ang ginawa sa mga Katolikong salinwika ng Bibliya. Gayundin, dahil bata pa ang Protestantismo sa Pilipinas, mas ekumenikal ang gawi sa mga panalanging liturhikal.
Paghahambing ng mga salita nito sa ibang wikang Austronesio
Nasa baba ang isang tsart ng Tagalog at dalawampung iba pang wikang Austronesyanno na naghahambing sa labintatlong mga salita.
Luzon
(Salitang Malalim na Tagalog at nahaluuan ng "Ilokano, Rehiyon ng Ilocos", at (Kapampangan).
(Salitang Mababaw na Tagalog (Filipino), na mayroong halong Taglish).
(Salitang mayroong ka-luma, Malalalim at Puntong Tagalog, sinamahan nang wikang "Batangenyo", "Calambeño" at "Caviteño").
(Salita na mayroong Punto-ng Tagalog, mga wikang Palawenyo, Mangyan (Mindoro), Marinduqueño, Romblomanin at Batangenyo").
(Salitang mayroong Tagalog na Nasasakupan nang Wikang Bikolano).
Mindanao
(Salitang mayroong Tagalog na Nasasakupan nang Maguindanaonon).
Panitan
Ang Bayan ng Panitan ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Capiz, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Mga Barangay
Ang bayan ng Panitan ay nahahati sa 26 na mga barangay.
Bakit Kurbado ang Langit
Ang "Bakit Kurbado ang Langit" (Why the Sky is Curved) ay isang kwentong-bayan mula sa Pilipinas. Maari itong ituring na isang alamat — isang uri ng kuwentong bayan na nagpapaliwanag o naglalaman ng mga kwento tungkol sa pinagmulan ng isang lugar, pangalan ng mga tao, hayop, halaman o bagay-bagay. Karaniwan, ang mga alamat ay naglalaman ng mga elementong mahika o di-karaniwan na tumutugma sa paniniwala at kultura ng isang lugar o grupo ng mga tao. Ito ay isang mahalagang bahagi ng mga tradisyonal na kwento ng isang kultura o bansa.
May impluwensiyang Hudeo-Kristiyano ang kwentong-bayan na ito na pinapaliwanag ang dahilan ng pagkakurba ng langit. Sa paglalahad ng isang taga-Santo Tomas, Batangas na si Aurelia Malvar kay Dean Fansler na nilagay naman niya sa kanyang aklat na Filipino Popular Tales, sinasabing napuno ng mga kaluluwa ang kalangitan at dahil dito babagsak ang langit. Kaya, pinatawag ng Diyos ang kanyang mga karpintero para ayusin ang langit. Nang matapos ang mga karpintero na ayusin ang langit, naging pakurba ito dahil ang pinakamatangkad na anghel ay nakatayo sa gitna. Ayon kay Malvar, kinuwento daw ng kanya ama ang istotyang ito.
Distritong pambatas ng Lanao del Norte
Ang mga Distritong Pambatas ng Lalawigan ng Lanao del Norte, Una at Ikalawa ang mga kinatawan ng lalawigan ng Lanao del Norte sa mababang kapulungan ng Pilipinas.
Kasaysayan
Ang kasalukuyang nasasakupan ng Lanao del Norte ay bahagi ng kinakatawan ng Departamento ng Mindanao at Sulu (1917–1935) at ng lumang lalawigan ng Lanao (1935–1961).
Sa bisa ng Batas Pambansa Blg. 2228 na naipasa noong Mayo 22, 1959, hinati ang noo'y lalawigan ng Lanao sa dalawa, Lanao del Norte at Lanao del Sur. Ayon sa Seksiyon 8 ng batas, ang noo'y nanunungkulang kinatawan ng Lanao na si Laurentino Badelles ay patuloy na nirepresentahan ang dalawang lalawigan hanggang 1961. Ang nakakartang lungsod ng Iligan bilang kabisera ng Lanao del Norte, ay ipinangkat kasama ang lalawigan.
Bahagi ito ng kinakatawan ng Rehiyon XII sa Pansamantalang Batasang Pambansa, mula 1978 hanggang 1984. Mula 1984 hanggang 1986, nagpadala ng isang assemblyman at-large ang lalawigan sa Regular Batasang Pambansa. Ginawang mataas na urbanisadong lungsod ang Iligan noong 1983 at nagpadala ng sariling kinatawan.
Sa ilalim ng bagong Konstitusyon, muling ipinangkat ang Lungsod ng Iligan sa lalawigan at hinati ito sa dalawang distritong pambatas.
Sa bisa ng Batas Pambansa Blg. 9724 na naipasa noong Oktubre 20, 2009, hiniwalay ang mataas na urbanisadong lungsod ng Iligan mula sa unang distrito ng Lanao del Norte upang buuin ang sariling distrito nito na nagsimulang maghalal ng kinatawan noong eleksyon 2010.
1987–2010
Notes
Talon ng Pagsanjan
Ang Talon ng Pagsanjan, kilala rin bilang Cavinti Falls (katutubong pangalan: Talon ng Magdapio) ay isa sa pinakabantog na mga talon sa Pilipinas. Matatagpuan ito sa lalawigan ng Laguna. Isa ito sa pinakapangunahing pang-akit na pangturismo sa rehiyon. Mararating ang talon sa pamamagitan ng paglalakbay sa ilog sa pamamagitan ng bangka magmula sa munisipalidad ng Pagsanjan. Ang paglalakbay na nakasakay sa bangka ay isa nang pang-akit na pangturista magmula pa noong Panahong Kolonyal ng Kastila na ang pinakamatandang pagsasalaysay ay noong 1894. Ang bayan ng Pagsanjan ay nasa daluyan ng dalawang mga ilog, ang Ilog ng Balanac at ang Ilog ng Bumbungan (na nakikilala rin bilang Ilog ng Pagsanjan).
Pilar, Capiz
Ang Bayan ng Pilar ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Capiz, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Mga Barangay
Ang bayan ng Pilar ay nahahati sa 24 na mga barangay.