cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mga manunulat na kababaihang Pilipino
Wika at pinag-aralan
Hindi napigil at bumibitiw ang pagtutunggali sa pagitan ng Ingles at Filipino bilang mga pangunahing moda ng komunikasyon maging sa pagsapit ng wakas ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ng pagpapahayag ng Kalayaan ng Pilipinas noong 1946, at ang opisyal na pag-"ampon" ng Filipino bilang pangalawang opisyal na wika maliban pa sa Ingles noong 1987. Isinisisi ang pagpupunyagi ng "kababalaghan" (penomeno) ng pagtutunggaling ito sa pagkakaakbay na pangkabuhayan (ekonomiya), pang-militar, at pangkalinangan ng Pilipinas sa Estados Unidos, sa paghimok sa paggamit ng Ingles kaalinsabay ng mga diyalekto sa mga paaralan at sa mga pamantasan, at maging sa pangangailangang magkaroon ng mas malawak na bilang ng mga mambabasa. Bilang resulta, bilingguwalismo - at maging multilingguwalismo - ang naging estilong pangwika at gawi.
Paksa, katangian, at anyo
Tinatalakay ng mga panitiking isinapluma ng mga kababaihang awtor sa Pilipinas ang maraming mga katotohanan at mukha ng lipunang Pilipino; ang siwang at gasgas sa pagitan ng mga mayayaman at mga mahihirap, mga sariling karanasan at mga suliranin, mga kuwento ng pag-ibig, ang mga taon ng kanilang paglaki, buhay may-asawa, hanap-buhay; kultura, paniniwala, pananampalataya, kaugalian at tradisyon, pagkababae, kabuhayan, pamilya at pagiging ina, ang mga tungkulin bilang isang asawa; mga pana-panahon sa kasaysayan katulad ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, digmaan sa Biyetnam, ang pagkakaroon ng base militar sa Pilipinas, mga diwang makabayan at mga katanungan hinggil sa katauhang pangkalinangan, diktaturang Marcos, ang rebolusyon sa EDSA ng 1986; kahirapan, prostitusyon, ang epekto ng globalisasyon at polusyon, mga gawaing may pagkukusang-loob, at ang pangingibang lupain dahil sa mga kadahilanan at pangangailangang pangkabuhayan.
Unang kasaysayan hanggang pagdaong ng mga Kastila
Bago pa man dumagsa ang mga mananakop at kolonyalistang Kastila, lumalalang na at nagtatala ang mga kababaihang Pilipino ng mga tula sa pamamagitan ng mga nasisirang mga materyales katulad ng mga dahon ng saging. Umaawit na rin ang mga katutubong Pilipinong kababaihan ng mga himig, sa isang panahon na kapantay sila sa katayuan ng mga kalalakihan. Maaari silang lumikom ng mga pag-aari, maging mga pinuno kapalit ng mga lalaki, gumanap bilang mga pinuno sa mga ritwal o bilang mga babaylan, at may karapatang hiwalayan (diborsiyuhin) ang kanilang mga esposo. Subalit ang nabago ang sinaunang imaheng panlipunang ito ng mga babaeng Pilipino sa pagdating ng mga Kastila. Sa pamamagitan ng pagbabago at pakikialam na ito ng mga banyaga, napatahimik ang mga malaya o liberal na kababaihan ng sinaunang lipunang Pilipino at nalagak na lamang sa mga tahanan. Tinuruan sila, ayon sa "parisang Europeano", na maging walang-imik at masunuring mga kasapi ng lipunan, mga tagagawa ng mga gawaing-bahay, tagapagpanatili ng sariling kagandahan, at para maghanda sa buhay na may-asawa. Ang kumbento at ang pagiging guro na lamang ang kanilang naging mga larangan sa labas ng bahay. Kung gayon, naging nakatuon lamang sa relihiyon o sa mga "ginayang mga kuwento" na hinango mula sa mga huwarang Kastila ang kanilang panitikan, maliban na lamang sa iilang mga may lakas ng loob na mga kababaihang katulad ni Leona Florentino, isang makatang babae na umayaw na mapatahimik noong panahon ng mga huling yugto ng ika-19 dantaon, kung kaya't itinuturing siya ngayon bilang "tagapagtatag ng panitikang pangkababaihan" sa Pilipinas.
Pag-aaklas laban sa Espanya
Noong mga huling kapanahunan ng ika-19 dantaon, nakiisa ang mga kababaihang Pilipino sa pambansang pag-aaklas laban sa mga namamahalang mga Kastila, bagaman hindi gaanong hayagan kung ihahambing sa kanilang mga katumbas na kalalakihan. Kabilang sa kanilang mga ginampanan at mga kontribusyon ang "makaimpluwensiya" sa mga katayuang panggawain ng "bumabangong republika" at ang makalakip ng patas na pagkakataon sa pagtanggap ng edukasyon, na kinabibilangan ng pagkatuto ng wikang Kastila. Isang nakapagbibigay-siglang kalipunan ng mga kababaihan na tinaguriang "21 kababaihan mula sa Malolos, Bulacan", na nakipagdebate at tumulak palaban sa pagtatanggal ng mga batas na hindi patas, partikular na ang karapatan na makapag-aral sa mga eskuwelahan. Isa pa si Leona Florentino (1849–1884), na pinangalanang "ina ng panitikan ng mga kababaihang Pilipino" nang lumaon, at itinuring na tulay mula sa "binibigkas patungong nasusulat na tradisyong pampanitikan". Isinilang sa Vigan, Ilocos Sur, isang makatang babae si Florentino na may dugong-Ilustrado at sumulat sa wikang Ilokano at Espanyol. Kinilala ang kaniyang mga tula sa Europa noong 1889 makaraan ang kaniyang hindi-inaasahang kamatayan.
Pamamagitan ng mga Amerikano
Mula sa simula ng mga unang mga taon ng "benebolente" o pagsakop na may pagkamagandang-loob o mabuting-kaasalan ng mga Amerikano sa arkipelago ng Pilipinas – makaraang nawalan ng kapangyarihan sa mga kapuluan ang Espanya dahil sa digmaan at piniling ipagbili ang kolonyang Asyano sa Estados Unidos - umaayon ang kalagayang-pangkapaligiran sa mga paglalathala ng mga panitikang bernakular na kinabilangan ng maraming mga pampook na mga magasin. Kaalinsabay nito, naglunsad ang Estados Unidos ng Amerika ng sistema ng edukasyong pampubliko sa wikang Ingles. Kapwa nakapag-aral sa mga paaralan, kolehiyo, at mga pamantasan ang mga lalaki at babae, katulad ng Unibersidad ng Pilipinas. Dahan-dahang nasimulan ang pagbabalik ng katayuan ng mga kababaihan na kapantay ng mga kalalakihan, katulad noong mga kapanahunan bago pa sumapit ang mga panahon ng pangungonyalismo. Kapwa nakapaglimbag ng mga akda ang dalawang kasarian sa pamamagitan ng bagong-ampong wika.
Sa panahon ng pagpapalit na ito ng wika mula Europeano-Hispaniko patungong Angglo-Amerikano, kabilang sa mga babaeng naging aktibo sa paglika ng panitikang Pilipino sa Ingles sina Paz Marquez Benitez, Paz M. Latorena, Estrella Alfon, Angela Manalang-Gloria, Genoveva Edroza-Matute, Loreto Paras-Sulit, Lilledeshan Bose, Cristina Pantoja-Hidalgo, at Lina Espina-Moore. Karamihan sa mga nangunang ito ang kasabayan ding nagsulat sa mga katutubong wika at diyalekto, bagaman mayroon din namang naging matatag at sumulat lamang sa kanilang mga sariling inang-wika. Halimbawa na nito si Magdalena Jalandoni, isang manunulat sa wikang Hiligaynon na nakapag-akda ng maraming tomo ng mga manuskrito. Sa 24 na nobelang Hiligaynon ni Jalandoni, dalawa rito ang naisalin sa Ingles. Yung mga gumaling sa pagsusulat kapwa sa Ingles at sa kanilang mga pampook na tunay nilang wika ay sina Lina Espina Moore, na naging kilala bilang pangunahing promotor ng panitikang Sebuwano. Ang nobela ni Moore noong 1968, ang Heart of the Lotus (Puso ng Lotus), ang unang nobelang Sebuwanong nobela sa wikang Ingles. Naging mga masigasig na kalahok din ang mga may-akdang kababaihang Pilipino sa pagpapaunlad ng midiya sa Pilipinas.
Pamamagitna ng mga Hapones
Sa muli, noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, nagawang impluwensiyahan at hikayatin ng mga Hapones ang mga literati ng Pilipinas na paunlarin ang panitikan sa bernakular, kaalinsabay ng wikang Ingles na ipinakilala ng mga Amerikano sa pamamagitan ng edukasyong publiko. Nagtagal ang resulta ng pamamagitnang ito ng mga Hapons - mga kapwa-Asyano - at hindi nawala maging noong makamit ng Pilipinas ang pagiging isang Republikang may malayang pamahalaan. Ilang halimbawa nito ang mga akda nina Lualhati Bautista at Liwayway Arceo. Mayroon ding mga manuskrito na naglalaman ng personal na pagkakaranas ng mga kaganapan noong apat na taon ng pananakop ng mga Hapones tulad ng mga nagawa ni Estrella Alfon, Maria Luna Lopez, at Rosa Henson.
Panahong Marcos at ng Batas Militar
Nakapagdulot ng mga temang pampanitikang may kaugnayan sa rebolusyong kultural, pagkagising ng lipunan at diwang pampolitika, muling-napukaw na pagkamakabayan, opinyonadong mga kilusan at pagpoprotesta, di-pagpayag sa lipunang maka-lalaki, at pagdagsa ng mga nangingibang-bayan. Nagsimulang magsulat ang mga babaeng manunulat ng mga sitwasyon ng mga katulong-sa-bahay na babae at ng mga nakatira sa iskwater, kung saan ginamit nila ang kanilang mga kakayahan at kasanayan kapwa sa katutubong wika at Ingles. Isa sa mga dahilan ng pagsusulat nila sa katutubong wika ang makahikayat, makapagbigay ng kaalaman at gisingin ang diwa ng mga mamamayan. Maraming mga mamamayan ang "pinabilanggo, sinaktan," o "pinatay." Kabilang sa mga kababaihan na naging mga manunulat ng ganitong anyong makalipunan, makapolitika, at makaaktibista sina Gilda Cordero-Fernando at Ninotchka Rosca. Ang mga kilusang laban kay Marcos, ang mga "nakapapasong mga teksto" ng mga manunulat, ang kilusang Kapangyarihan ng Mamamayan (People Power movement) movement o Rebolusyong Edsa ng 1986 ang nakapagpalaglag sa diktador mula sa kaniyang luklukan ng kapangyarihan, at napalitan ng isang nahalal na kauna-unahang pangulong babae, si Corazon C. Aquino.
Makabagong mga suliranin at katayuan
Tumatanggap ng mga pagkilala at suporta ang mga kababaihang Pilipino mula sa mga di-pampamahalaang mga organisasyon, aklatan, at iba pang mga palathalaan, ngunit sa kabila ng lahat ng mga gawain ng mga samahang ito at maging ng mga mismong manunulat mayroon pa ring mga suliraning hinaharap ang mga karerang pampanitikan ng mga kababaihang Pilipinong manunulat. Kabilang sa mga ito ang komersiyalismo ng panitikan na nakapipigil sa mga babaeng manunulat sa pagiging kahilera ng mga tinatawag na "tinatangkilik na mga awtor", ang pakikibaka para kilalanin pa ang kanilang kalagayan bilang mga manunulat, at mga harang kaugnay sa ekonomiya.
Panitikan ng mga nangibang bayan
Isa pang aspeto ng mga sulatin ng mga kababaihang Pilipino ang pagkakabilang ng mga paggawa ng mga tinaguriang "panitikang migratoryo," ang paglalahad kung paano at bakit kinailangang lisanin ng mga babae ang kanilang bayan upang sumikat at mapadama nila ang kanilang mga sarili sa pamamagitan ng pluma at mga panlimbag. Noong mga 1930, pinili ng mga may-akdang babaeng Pilipino ang maglakbay makatapos na makamit ang kalayaan para gawin ito, at dahil na rin sa iba pang mga kadahilanan tulad ng kawalan o kakulangan ng mga sistema ng pagpipintakasi sa loob ng kapaligiran ng isang umuunlad na bansa at ang "pagpigil ng isang makalalaki o patriyarkal na lipunan". Subalit kaiba ang eksodus o naganap na paglisan ng mga kababaihang manunulat na Pilipino noong mga 1970 kung ihahambing sa nangyari noong mga 1930, dahil iniwan nila ang bansa upang maiangat ang pamumuhay at para tumakas sa pagtugis at pagsupil ng pamahalaan. Isa sa mga unang manunulat na manlalakbay na ito si Paz Latorena.
Kabilang sa mga tinutunguhan ng mga nagsipangibang-bayan ang Hilagang Amerika - nangunguna na Estados Unidos – at Europa, Australia, nasyong Arabo, Hapon, Singapore at iba pang mga bansa sa Asya. Sa kalahatan, lumikha ang “Malawak na Migrasyon” na ito ng mga Pilipino ng “mga pelikula, mga nobela, mga maiikling kuwento, mga tula at mga komiks” sa Pilipinas na naglalarawan ng mga nangibang-lupain bilang mga bayani ng bansa.
Subalit mayroon pa rin ilang ibig manatili, sa halip na lisanin nila ang Pilipinas, katulad ng sa kaso ni Lilledeshan Bose; at mayroon ding mga nagbalikbayan na, makaraan makapaglakbay at mamalagian sa ibang-lupain, nanumbalik upang pumirmi katulad ni Cristina Pantoja-Hidalgo. Iba pang mga awtor ng “panitikang migrante” sina Marianne Villanueva, Nadine Sarreal at Edessa Ramos.
Bilang karagdagan, naging mitsa para sa mga salinlahi ng mga panitikang Pilipino-Amerikano ang mga Pilipinong namalagi na sa Estados Unidos ng Amerika at nagtatag ng mga lipunang Pilipino roon katulad ng mga gawa ng isa sa mga kababaihang manunulat ng mga kathambuhay na si Jessica Hagedorn. Nanirahan ang mga migranteng Pilipinong manunulat na sina Linda Ty-Casper at Cecilia Manguerra Brainard sa Estados Unidos para makapaglathala kapwa para sa mga mambabasang Pilipino at Amerikano.
Pagkilala at pagtangkilik
Kabilang sa mga pangkasalakuyang-panahong mga asosasyong kumakalinga, nagtataguyod, naglalathala at lumilipon ng mga gawa ng mga kababaihang Pilipinong manunulat ang Aklatan ng mga Sulatin ng mga Kababaihan ng Ateneo (Ateneo Library of Women’s Writings, o ALIWW) ng Pamantasang Ateneo de Manila, at ang Sentro ng Mapagsiyasat na Pamamahayag ng Pilipinas (Philippine Center for Investigative Journalism), kasama ng iba pang mga di-pampahalaang mga organisasyon (NGO) sa Pilipinas. Sa labas ng bansa, nariyan ang Lipunang Pilipino-Pinlandes (Philippine-Finnish Society) sa Helsinki, Finland.
Mga halimbawa ng mga nalathalang panitikan ng mga kababaihang Pilipino ang Comfort Woman: Slave of Destiny ni Rosa Henson na nilathala ng Sentro ng Mapagsiyasat na Pamamahayag ng Pilipinas, at ang Tulikärpänen - filippiiniläisiä novelleja o Firefly: Writings by Various Authors (Firefly: Filipino Short Stories) - "Alitaptap: Sulatin ng Iba't-ibang mga May-akda" o "Alitaptap: Mga Maiikling Kuwentong Pilipino" - ni Riitta Vartti na binigyang tangkilik ng Lipunang Pilipino-Pinlandes. Isa pang di-pampahalaang organisasyong makatarungang pantao lathalain ang She Said No! (o "Sabi Niya, Hindi!), isang antolohiya ng mga salaysay.
Ang Aklatan ng mga Sulatin ng mga Kababaihan ng Ateneo - isang bahagi ng Aklatang Rizal sa Pamantasang Ateneo de Manila at ang kaunaunahang uri nito sa Pilipinas - ang nangangasiwa sa paglilikom, pangangalaga, pagtitinggal, at pagtataguyod ng panitikan ng mga kababaihang Pilipino na patungkol sa at isinulat ng mga babaeng Pilipino. Kasama sa programa ang pangangalap ng mga kaugnay na larawang materyal, at mga patalastas na pampanitikang pagtataguyod na isinasagawa sa pamamagitan ng mga panayam, pagtatanghal, paglalathala at pagpapakilala ng mga aklat. Isinasagawa ng ALIWW ang taunang Mga Pang-alaalang Panayam na Paz Marquez Benitez (Paz Marquez-Benitez Memorial Lectures), isang magkakasunud-sunod ng mga panayam na inilunsad upang parangalan si Paz Marquez-Benitez na siyang itinuturing na “ina ng mga Pilipinong manunulat sa Ingles”. Tumutulong din ang natatanging programang ito sa pagdadala ng liwanag sa mga kababaihang Pilipinong nakahihigit sa mga sulating nasa wikang katutubo.
Flaviano Yengko
Si Flaviano Yengko y Abad (Disyembre 22, 1874 – Marso 3, 1897) ay isa sa mga pinakabatang heneral noong Rebolusyong Pilipino, kasunod lamang kina Gregorio del Pilar (Ang Batang Heneral) at Manuel Tinio y Bundoc (komander ng Tinio Brigade). Ang Kaluluwa ng Insureksyon sa Hilaga. Ang "Magiting" ng Katipunan. Siya ay tinaguriang "Bayani ng Salitran".
Kabataan at Edukasyon
Noong siya ay limang taong gulang nag-aral siya sa Escuela Normal. Nagtapos siya na may kwalipikasyong maestro de ascenso. Pagkatapos, nakuha niya ang kanyang Batsilyer sa Sining sa Colegio de San Juan de Letran. Nang maglaon, kumuha siya ng abogasya sa Unibersidad ng Santo Tomas, at nagtrabaho nang ilang panahon bilang klerk sa Court of First Instance sa Binondo, ngunit pagkatapos ay nagpasya siyang huminto sa kurso nang sumiklab ang Rebolusyong Pilipino noong Agosto 1896. Umalis siya sa bahay upang sumali sa Rebolusyon, nag-iwan siya ng tala para sa kanyang ina na siya ay "makikipaglaban para sa Amang Bayan".
Kwento ng pag-ibig at ang Rebolusyon
thumb|Historical marker na inilagay ng National Historical Commission sa Imus, Cavite, kung saan inilibing ang mga labi ni Yenko.|left
Noong una ay ayaw lumaban ni Yenko sa Rebolusyon, dahil tinatapos niya noon ang kanyang kursong abogasya, ngunit ang isang pangunahing salik na nagtulak sa kanya na gawin ito ay may kinalaman sa kanyang kwento ng pag-ibig. Siya ay may karibal para sa isang dalaga mula Cavite na nakilala sa higit sa isang labanan noong Rebolusyon. Bagaman pinapaboran ng babae si Yengko, ang kanyang ama (ng babae), marahil ay isang makabayan, ay hilig sa batang karibal ni Yengko. Upang makapagpasya ang kanyang anak na babae, madalas niyang sinasabi sa kanya, "Ano ang aasahan mo sa isang lalaking tulad niya (Yengko) na walang alam kundi magbihis na parang babae at walang kakayahang humawak ng baril at makipaglaban tulad ng isang totoong lalaki para sa ating layunin?".
Ang mga salita ng ama sa kalaunan ay nakarating sa pandinig ni Yenko, at dahil siya ay isang taong may malalim na karangalan, nagpasya siyang ipakita na ang ama ay may maling akala sa kanya. Mula noon, nagkaroon ng tunay na paligsahan sa pagitan ng dalawang magkatunggali upang maisagawa ang pinakamatapang na mga aksyon sa Rebolusyon.
Noong Nobyembre 8, 1896, nakarating si Yengko sa Imus, kung saan iniharap niya ang sarili kay Heneral Emilio Aguinaldo. Ang unang assignment na ibinigay sa kanya ay ang pagdadala ng pulbura mula Maynila patungong Cavite.
Pagkatapos ay nakipaglaban siya sa Labanan sa Binakayan, na naganap noong Nobyembre 9 hanggang 11, 1896. Itinuring itong unang malaking tagumpay ng mga rebolusyonaryong Pilipino noong Rebolusyong Pilipino. Ang katapangan at kagitingan ni Yenko sa panahon ng labanan ay nakakuha ng atensyon ni Heneral Aguinaldo, na siyang nag-promote sa kanya sa ranggong kapitan pagkatapos ng labanan. Noong Disyembre 1896, nagkaroon siya ng ranggo ng isang koronel. Gayunpaman, nakasuot siya ng maayos at eleganteng terno ng lana.
Si Yengko, kasama ang iba pang mga rebolusyonaryo sa pamumuno nina Aguinaldo at Heneral Edilberto Evangelista, ay nakipaglaban sa mga Espanyol sa Labanan sa Zapote Bridge. Ang labanan ay tagumpay ng mga Pilipino, ngunit ang ganting atake na ginawa noong Pebrero 22 ay nagdulot lamang ng pag-atras ng mga Pilipino. Sa kabila nito, itinaas ni Aguinaldo si Yengko bilang brigadier general para sa kanyang pagganap sa engkwentro.
Matapos ang pagbagsak ni Perez Dasmarinas sa kontrol ng kaaway, si Yengko, kasama sina Heneral Crispulo Aguinaldo at Koronel Juan Cailles, ay nagtanggol sa Salitran sa pag-asang pigilan ang pagsulong ng mga Espanyol sa Imus, ang kabisera ng mga rebolusyonaryo sa Cavite. Sa labanan na naganap noong Marso 1, siya ay nasugatan sa tiyan at dinala ng kanyang mga tauhan sa isang ospital ng militar sa Imus.
Sa ospital, doon nakapiling niya ang kanyang minamahal. Sa kasiyahan ng isang ganting pag-ibig at kaluwalhatian ng pakikipaglaban para sa kanyang bayan, namatay siya noong Marso 3, 1897, dahil sa komplikasyon ng ihi.
Acrisius
Talambuhay
Si Perseus ang anak nina Zeus at Danaë. Si Danaë ang anak ni Acrisius na Hari ng Argos. Sa pagkasiphayo ng kawalang suwerte sa pagkakaroon ng anak na lalake, kinonsulta ni Acrisius ang orakulo ng Delphi na nagbabala sa kanya na isang araw ay mapapatay siya ng ng anak na lalake ng kanyang anak na babae kay Zeus. Si Danaë ay walang anak at upang panatilihin siyang gayon, kanyang ikinulong siya sa isang kamarang bronse na bukas sa langit sa patyo ng kanyang palasyo. Ang diyos na si Zeus ay dumating sa kanya sa anyo ng isang pagpapaligo ng ginto at binuntis siya. Sa sandaling pagkatapos nito, ang kanilang anak ay ipinanganak na si Perseus—Perseus Eurymedon. Sa takot sa kanyang hinaharap at hindi handang galitin ang mga diyos sa pamamagitan ng pagpatay sa supling ni Zeus at kanyang anak na babae, inihagis ni Acrisius sina Perseus at Danae sa dagat sa isang kahong kahoy. Ang mag-ina ay natangay sa baybayin ng isla ng Seriphos kung saan ay kinuha sila ng mangingisdang si Dictys("lambat na pang-isda") na nagpalaki sa bata. Ang kapatid na lalake ni Dictys ay si Polydectes("siya na tumatanggap ng marami") ang hari ng isla. Sa pagtatangka ni Polydectes na ligawan si Danae ay kanyang naisip na isang panggulo si Perseus at kaya kanyang ipinadala si Perseus sa isang imposibleng paghahanap na muling ibalik ang ulo ni Medusa. Sa tulong nina Athena at Hermes, isang pinakintab na kalasag at iba pang mga magagamit na bagay na tinulungang hanapin ni Graeae, nagawa ni Perseus na pugutan ito ng ulo nang hindi nagiging bato at isinara ito sa isang sako. Sa kanyang mga paglalakbay, napaibig si Perseus sa isang birheng si Andromeda na nagbabayad sa mga kayabangan ng kanyang pamilya sa pamamagitan ng pagkalantad sa isang halimaw ng dagat. Pumayag si Perseus na patayin ang halimaw kung kanyang mapapakasalan si Andromeda. Nang umuwi sa kanyang tahanan si Perseus, kanyang natagpuan si haring Polydectes na umaasal ng masama kaya kanyang ipinakita sa hari ang gantimapla na kanyang na kunin ni Perseus na tumigas na ulo ni Medusa at si Polydectes ay naging bato. Ang ulo ni Medusa ay isang makapangyarihang sandata ngunit handang itong isuko ni Perseus kay Athena na inilagay ito sa sentro ng kanyang kalasag. Pagkatapos ay tumungo si Perseus sa Argos at Larissa upang makipagtunggali sa mga palaro. Doon ay kanyang aksidenteng napatay ang kanyang lolong si Acrisius nang tinangay ng isang hangin ang discus na kanyang hinahawakan na tumupad sa hula ng orakulo ng Delphi. Pagkatapos ay tumungo si Perseus sa Argos upang angkinin ang trono. Dahil napatay ni Perseus ang kanyang lolo, kaya ay nabagabag siya sa paghaharing kapalit nito at kaya ay tumungo sa Tiryns kung saan ay natagpuan niya ang pinunong si Megapenthes na handang makipagpalitan ng mga kaharian. Kinuha ni Megapenthes ang Argos at kinuha ni Perseus ang Tiryns. Kalaunan ay itinatag ni Perseus ang kalapit na siyudad na Mycenae na nasa Argolis sa Peloponnese.
Turno
Ang turno ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:
Talampad
Ang isang talampad  (o konstelasyon ) ay isang pangkat o kapisanan ng mga tala at mga bituin, na karaniwang mayroong isang makikilalang kahugisan o padron. Dahil sa pagkakasama-sama o pagkakapangkat-pangkat na ito, ang mga bituing kasapi sa isang talampad ay parang isang larawan. Samantala, ang salitang "konstelasyon" ay nagmula sa mga salitang Latin na con- na may ibig sabihing "magkasama" at stella- na ang ibig sabihin ay "mga bituin". Ang ilan sa mga halimbawa ng mga talampad ay ang Ursa Mayor, Orion, at Andromeda.
Ginagamit ng mga tao ang mga talampad upang masabi ang pagkakaiba ng mga kulay. Ang iba't ibang mga lugar sa mundo ay mayroong iba't ibang mga talampad, subalit sa kasalukuyan mayroon nang itinakda ang astronomiya na 88 talampad. Ang katakdaang ito ay nakabatay mula sa Griyegong kapangkatan at pagdaka ay nadagdagan ng ilang mga talampad pangtimog; halimbawa na ang Antlia - na may bansag na "bomba ng hangin". Karamihan sa mga talampad ay mayroong mga pangalan na nagmula sa mitolohiyang Griyego, katulad ng Orion at Andromeda.
Mayroong 12 mga talampad sa Zodiac. Ang Araw ay naglalakbay na lumalagos sa Zodiac nang isang ulit bawat taon. Mayroon ding ika-13 talampad: ang Ophiuchus - ang tagapagdala ng isang ahas, na nilalagusan ng Araw. Subalit, hindi iniisip ng karamihan sa mga tao na ito ay nasa loob ng Zodiac.
Kasaysayan
Walang nakakaalam kung sino ang unang nakakita sa mga talampad. Ang sinaunang mga kabihasnan, katulad ng mga Mayano, ay gumuhit ng sarili nilang mga mapa ng bituin ng kalangitan na mayroong mga talampad, na napakakaunti na sa mga ito ang ginagamit na ng mga tao sa kasalukuyang kapanahunan. Ang 48 na talampad ni Ptolomeo ay kinikilala pa rin sa ngayon ng IAU. Ang natitira pang mga talampad ay naidagdag na lamang noong bandang huli.
Mga tala
Ayon sa pananaliksik ng manunulat na si Dimacali (2018), ang salitang "talampad" ay lumabas sa mga tala ng prayleng namuhay noong ika-17 dantaon na si Juan de Plasencia bilang salitang pantukoy ng mga Pilipino noong panahong iyon sa mga konstelasyon o pangkat ng mga bituwin na bumubuo ng isang partikular na padron o hugis. Muling ginamit ang salitang ito ng pioneer ng etnoastronomiya sa Pilipinas na si Dante Ambrosio (2001) bilang salin ng salitang "constellation" sa wikang Filipino sa kanyang aklat na "Balatik Etnoastronomiya: Kalangitan sa Kabihasnang Pilipino." Kumpara rito, ang salitang "talanyo" naman ay walang malinaw na provenance o pinagmulan at kasaysayan ng paggamit, bagaman maaaring ito'y pagsasama ng salitang "tala" at "anyo" at relatibong bagong salita.
Football sa Palaro ng Timog Silangang Asya 2007
right|100px Ang football sa Palaro ng Timog Silangang Asya 2007 ay ginanap sa Nakhon Ratchasima at Bangkok, Thailand mula Disyembre 2, 2007 hanggang Disyembre 16, 2007. Ang mga kumpetisyon ay idinaos sa mga sumusunod:
Ang disiplina ng football ay nahahati sa koponan ng lalaki at koponan ng babae. Nabibilang din sa disiplinang ito ang larangan ng futsal.
Koponan ng mga lalaki
Ang mga oras ng palaro ay batay sa Pamantayang oras ng Thailand (UTC+7).
Pangunang labanan
{|border="0" cellpadding="0" cellspacing="8" style="border:0px solid #AAAAAA;font-size:90%"
Gabay:Pld: bilang ng laro, P: panalo, D: tabla, T: talo, GF: puntos ng koponan, GA: puntos ng kalaban, Pts: porsyento ng pagkapanalo
Labanang semifinals
{|border="0" cellpadding="0" cellspacing="8" style="border:0px solid #AAAAAA;font-size:90%"
Kampeonato
{|border="0" cellpadding="0" cellspacing="8" style="border:0px solid #AAAAAA;font-size:90%"
Mga batayan
Kaurian:Mga disiplina sa Palaro ng Timog Silangang Asya 2007
Balocco
Ang  ay isang comune sa lalawigan ng Vercelli sa bansang Italya.
Aurora, Isabela
Ang Bayan ng Aurora ay isang ika-3 na klaseng bayan sa lalawigan ng Isabela, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Mga Barangay
Ang bayan ng Aurora ay nahahati sa 33 mga barangay.
Pambansang Pamantasang Yang Ming Chiao Tung
Kasaysayan
Ang unibersidad na ito ay nilikha noong ika-1 ng Pebrero 2021 mula sa paggabay ng Pambansang Pamantasang Yang-Ming at Pambansang Pamantasang Chiao Tung.
Trigonometriya
300px|thumb|right|Ang mga cosine at sine sa loob ng isang [[bilog na unit]] Ang trigonometriya o trigonometrya (Bagong Latin: trigōnometria, mula sa Sinaunang Griyego: trígōnon "tatsulok" + -metron "pagsukat") o tatsihaan ay isang sangay ng matematika na isang pag-aaral ng mga tatsulok, partikular iyong mga tatsulok na plano (plane) na may sulok na 90 digri (right triangle o tamang tasulok) at ang mga kaugnayan sa pagitan ng mga gilid at ang ang mga anggulo ng mga gilid na ito. Ang trigonometriya ay naglalarawan din ng mga punsiyon na trigonometriko na ginagamit sa pagmomodelo o pag-unawa ng mga siklikal (paulit ulit) na mga penomena sa kalikasan gaya ng mga alon (waves). Ang trigonometriya ay nabuo noong ikatlong siglo BCE bilang sangay ng heometriya at ito'y malawakang ginamit sa pag-aaral ng astronomiya. Ito rin ang pundasyon ng pagsusukat (surveying). Ang trigonometriya ay karaniwang itinuturo sa mga estudyante ng hayskul.
Konsepto
thumb|245px|Sa tamang tatsulok (right triangle): sin A = a/c; cos A = b/c; tan A = a/b. Sa heometriya, ang isang anggulo ay isang pigura na nabubuo ng dalawang sinag (ray) ng pinagsasamang dulo ng tuldok (endpoint), na tinatawag na berteks (vertex) ng anggulo. Kung ang isa sa anggulo ng isang tatsulok ay may 90 na digri at ang isa pang anggulo ay alam, ang ikatlo ay matutukoy din, dahil ang tatlong mga anggulo ng anumang tatsulok ay binubuo ng 180 digri. Ang pinagsamang dalawang akyut na mga anggulo ay may sukat na 90 digri: ang tawag dito ay mga "komplementaryong mga anggulo". Ang hugis ng isang tatsulok ay ganap na matutukoy maliban sa pagkakapareho ng mga anggulo. Kapag alam ang mga anggulo, ang mga rasyo (ratio) ng mga gilid ay matutukoy kahit ano pa ang kabuuang sukat ng tatsulok. Kung ang haba ng isa sa mga gilid ay alam, ang dalawa pang gilid ay matutukoy. Sa kanang larawan, ipinapakita ang rasyo ng mga punsiyon na trigonometriko ng isang tatsulok kung saan ang anggulong A ay alam, at ang ang a, b at c ay tumutukoy sa haba ng mga gilid nito.
Pagpapalawig ng depinisyon
Ang mga depinisyon sa itaas ay inalalapat sa mga anggulo sa pagitan ng 0 at 90 digri (0 at π/2 radians) lamang. Kung gagamitin ang bilog na unit (unit circle), maaaring palawigin ang mga ito sa lahat ng positibo at negatibong argumento. Ang mga punsiyong trigonometriko ay periodiko na may period na 360 digi o 2π radians. Ang ibig sabihin nito, ang mga halaga nito ay umuulit sa mga interbal na ito. Ang tangent at cotangent ay may mas maikling period na 180 digri o π radian.
Ang mga punsiyong trigonometriko ay maaaring ilarawan sa ibang paraan bukod sa mga heometrikal na depinisyon sa itaas gamit ang mga kasangkapan sa kalkulo at inpinidong serye. Sa mga depinisyong ito, ang mga punsiyong trigonometriko ay maaaring ilarawan para sa mga bilang na kompleks. Ang eksponensiyal na kompleks na punsiyon ay partikular na magagamit.
Mga Punsiyong inberso
Ang Inbersong (kabaligtarang) trigonometrikong mga punsiyon (inverse trigonometric functions o cyclometric functions) ang mga inberso (kabaligtaran) ng mga punsiyong trigonometriko na nagbibigay ng anggulo ng tatsulok. Kung paanong ang inberso ng ugat ng kwadrado (square root) ay ang kwadrado (square) y2 = x, ang inberso ng  ay  kung saan ang Θ ay kumakatawan sa isang anggulo ng tatsulok.
Ang tatlong karaniwang notasyon ng mga inbersyong punsiyong trigonometriko ay:
Maraming halaga ang ibinibigay ng sin(y) = x; halimbawa, ang sin(0) = 0, pati na rin ang sin(π) = 0, sin(2π) = 0, at iba pa. Samakatuwid ang punsiyong arcsine ay nagbibigay rin ng maraming halaga: arcsin(0) = 0, pati na rin arcsin(0) = π, arcsin(0) = 2π, at iba pa. Kung isang halaga lang ang ninanais, ang punsiyon ay hihigpitan lamang sa prinsipal na sangay. Sa restriksiyong ito, sa bawat x sa sakop (domain) ng ekspresyong arcsin(x), ito ay magdudulot lamang ng isang halaga na tinatawag na prinsipal na halaga. Ang katangiang ito ay lumalapat sa lahat ng inbersong punsiyong trigonometriko. Ang mga prinsipal na inberso ay nakatala sa sumusunod na tabla:
Unang halimbawa
Ikaw ay nakatayo na may layong 20 talampakan mula sa paanan ng isang puno at nasukat mo ang anggulo ng elebasyon na 38 digri gamit ang isang instrumento (halimbawa clinometer o theodolite). Nais mong malaman ang taas ng puno ng hindi mo pisikal na susukatin ito.
Ang solusyon ay depende sa iyong taas habang sinusukat mo ang anggulo ng elebasyon mula sa linya ng paningin. Ipagpalagay nating ikaw ay may taas na 5 talampakan.
Ikalawang halimbawa
Ang mundo, buwan at araw ay lumikha ng tamang tatsulok (right triangle) sa unang kwarter ng buwan. Ang layo ng mundo mula sa buwan ay 240,002.5 milya. Ano ang distansiya sa pagitan ng araw at buwan?
Gamitin natin ang d bilang distansiya sa pagitan ng araw at buwan. Maaari nating gamitin ang punsiyong tangent upang matukoy ang halaga ng d:
Karaniwang mga pormula
Ang identidad na trigonometriko ay tumutukoy sa mga ekwalidad (pagiging magkatumbas) ng mga ekspresyon ng mga punsiyon na trigonometriko na palaging totoo sa anumang halaga ng mga input gaya ng Θ at π na kumakatawan sa mga anggulo ng tatsulok. Halimbawa, sa anumang ibinigay na halaga ng Θ, ang resulta ng ekspresyong \sec\theta ay palaging katumbas ng resulta ng ekspresyong. Ang mga identidad na trigonometriko ay ginagamit din upang lutasin/pasimplehin ang mga ekwasyon na trigonometriko sa termino ng isang punsiyon trigonometriko.
Mga resiprokal
Mga resiprokal ng cosine, sine, at tangent:
Robin Williams
Nakilala sa pagganap bilang ang Mork sa seryeng pantelebisyon na Mork & Mindy (1978–82), naitatag ni Williams ang isang matagumpay na karera sa parehong komedyante sa entablado (stand-up comedian) at pag-arte sa pelikula. Kabilang sa mga ito ang mga pinagbubunying pelikula na The World According to Garp (1982), Good Morning, Vietnam (1987), Dead Poets Society (1989), Awakenings (1990), The Fisher King (1991), at Good Will Hunting (1997), gayun din ang mga pelikulang tumabo sa takilya katulad ng Popeye (1980), Hook (1991), Aladdin (1992), Mrs. Doubtfire (1993), Jumanji (1995), The Birdcage (1996), Night at the Museum (2006), and Happy Feet (2006). Lumabas din siya sa bidyo ng awiting "Don't Worry, Be Happy" ni Bobby McFerrin.
Trigonometriya
Secant at cosecant ng mga suma ng walang hangganang termino
Then
Robin Williams
Nanomina siya ng tatlong beses sa Academy Award para Pinakamagaling na Aktor, natanggap ni Williams ang Academy Award para sa Pinakamagaling na Pang-suportang Aktor para kanyang pagganap sa Good Will Hunting. Nakatanggap din siya ng dalawang Emmy Award, apat na Golden Globe Award, dalawang Screen Actors Guild Award at limang Grammy Award.
Trigonometriya
Pormula ni Euler
Ang pormula ni Euler na nagsasaad na ay lumilikha ng mga sumusunod na identidad na analitikal para sa sine, cosine at tangent sa termino ng e at imahinaryong unit na i:
Robin Williams
Noong Agosto 11, 2014, natagpuan si Williams na di tumutugon sa kanyang tahanan sa Paradise Cay, California at idineklarang namatay sa tagpong iyon. Sang-ayon sa Tanggapan ng Sheriff ng Marin County, nagbigti siya at namatay dahil sa asphyxiation.
Highschool of the Dead
Ang Highschool of the Dead (学園黙示録 HIGHSCHOOL OF THE DEAD) ay isang seryeng manga na ginawa ni Daisuke Satō at gunuhit ni Shōji Satō. Ang unang tankōbon na bolyum ay nilabas ni Kadokawa Shoten noong Marso 1, 2007, na may pitong bolyum na nilabas sa bansang Hapon noong Abril 25, 2011. Sinunsundan ang kuwento ng isang pangkat ng mga mag-aaral sa mataas na paaralan na nasa gitna ng isang zombie apocalypse o ang katapusan ng mundo na pinamamayanian ng mga zombie.
Trigonometriya
Pagtukoy ng mga gilid at anggulo
thumb|198px|right| Ang mga anggulong α, β, at γ ay kabalagitaran ng mga gilid na a, b, and c.
Batas ng mga sine
Ang batas ng mga sine (law of sines) ay ginagamit upang kwentahin ang mga natitirang gilid kung ang dalawang anggulo at isang gilid ay alam. Ito ay ginagamit rin kung ang dalawang gilid at ang anggulo sa pagitan nito ay alam. Sa ibang kaso, ang pormula ay nagbibigay ng dalawang posibleng halaga sa anggulo sa pagitan ng dalawang gilid.
kung saan ang R ang radyus ng bilog na sirkumskribo (bilog na dumadaan sa lahat ng berteks ng isang tatsulok):
Isa pang batas kaugnay ng sine ay maaaring gamitin upang kwentahin ang isang area ng isang tatsulok. Kung ang dalawang mga gilid at isang anggulo sa pagitan ng mga gilid na ito ay ibinigay, ang area ng tatsulok ay:
thumb|right|Lahat ng mga punsiyong trigonometriko ng isang anggulong tinatawag na θ ay maaaring likhain sa termino ng isang bilog na unit (unit circle) sa O.
Batas ng mga cosine
Ang batas ng mga cosine (law of cosines) ay isang ektensiyon ng Teorema ni Pitagoras sa anumang napiling sukat na tatsulok. Ang batas ng cosine ay ginagamit upang malaman ang ikatlong gilid kung ang dalawang gilid at ang ang anggulo sa pagitan ng dalawang gilid na ito ay alam.
Ang inibang anyo ng batas ng cosine ay ginagamit upang malaman ang mga anggulo ng isang tatsulok kung ang lahat ng gilid nito ay alam.
Batas ng mga tangent
Ang batas ng mga tangent (law of tangents) ay maaaring gamitin upang matukoy ang isang gilid o anggulo kung ang dalawang gilid at isang anggulo na hindi kasama o dalawang anggulo at isang gilid ay alam.
Halimbawa ng paglutas ng trigonometrikong ekwasyon
Para malaman ang halaga ng anggulong \alpha gagamit tayo ng arctangent:
Ang ekwasyon ay naging:
Pansinin na ang ekwasyon ay pinasimple dahil sa paghalili ng identidad sa termino ng isa lamang punsiyon na trigonometriko. Sa kasong ito ay sa punsiyong sine (sin) na lamang.
Ngayon, hatiin (divide) ang parehong panig ng ekspresyon, ng :
Ang ekwasyon ito ay nasa anyong \sin x = n na ang mga solusyon ay:
kung saan ang : at ang k ay isang intedyer.
Halimbawa, lulutasin natin ito:
Sa kasong ito, meron tayong:
Ilapat ang nasa taas sa identidad na trigonometriko na
Ang ekwasyong ay naging
Ngayon, hatiin (divide) ang parehong panig ng ekspresyon, ng :2
Kung gagamitin natin ang pormula na \sin x = n, ang mga solusyon ng orihinal na ekwasyong ay:
kung saan ang k ay isang intedyer.
Bertrand Russell
Si Bertrand Arthur William Russell, ikatlong Earl Russell, OM, FRS (Mayo 18, 1872–Pebrero 2, 1970), ay isang pilosopo, dalubhasa sa kasaysayan, eksperto sa matematikal na lohika, tagataguyod ng repormang panlipunan at pasipista. Bagaman kadalasang tinuturing bilang isang Ingles, ipinangnak siya sa Wales. Isang mabungang manununulat, ginawa niyang tanyag ang pilosopiya at naging isang komentarista sa isang malawak na iba't ibang mga paksa. Pinagpapatuloy ang isang tradisyon ng pamilya sa mga bagay pampolitika, namamayani siya bilang isang aktibistang laban sa digmaan, pinagtatanggol ang malayang kalakalan sa pagitan ng mga bansa at kontra-imperyalismo. sinulat niya ang sanaysay na On Denoting at kasamang may-akda (kasama si Alfred North Whitehead) ng Principia Mathematica, isang pagsubok na ipako ang matematika sa mga batas ng lohika. May malaking impluwensiya sa lohika, teoriyang tangka (set theory), linggwistika at pilosopiyang nagsusuri (analytic philosophy).
Tasa
Ang tasa ay isang uri ng kasangkapang pang-inom.
Sam Shepard
Si Sam Shepard  (5 Nobyembre 1943 - 27 Hulyo 2017) ay isang Amerikanong manunulat ng dulang itinatanghal, aktor, at direktor sa telebisyon at pelikula. Akda niya ang ilang mga aklat ng maiikling kuwento, sanaysay at talambuhay, at nakatanggap ng Pulitzer Prize for Drama noong 1979 para sa kanyang dulang Buried Chl;d. Namungkahi si Shepard para sa isang Academy Award for Best Supporting Actor para sa pagganap niya sa pilotong si Chuck Yeager sa The Right Stuff (1983).
Kapuluan (lalawigang Romano)
Ang Lalawigan ng Kapuluan (Provincia Insularum; ἐπαρχία νήσων) ay isang Huling lalawigang Romano na binubuo ng kalakhan sa mga isla sa Egeo, na ngayon ay bahagi ng Gresya.
Hindi ito dapat ikalito sa lalawigang Romano na Insulae Baleares, na binubuo ng kapuluan ng Baleares, na bahagi na ng Espanya.
Galacia (lalawigang Romano)
thumb|300x300px| Ang mga lalawigang Romanong ng Asya Menor sa ilalim ni Trajano, kasama ang Galacia Ang Galacia o Galatia ay ang pangalan ng isang lalawigan ng Imperyong Romano sa Anatolia (modernong gitnang Turkey). Ito ay itinatag ng unang emperador na si Augustus (tanging pamumuno 30 BC - 14 AD), noong 25 BC, na saop ang karamihan ng dating malayang Celticang Galacia, kasama ang kabesera nito sa Ancyra.
Sa ilalim ng mga repormang tetrarkiya ni Diocleciano, ang mga hilaga at timog na bahagi nito ay nahati upang mabuo ang timog na bahagi ng lalawigan ng Paphlagonia at lalawigan ng Lycaonia.
Rino Bermudez
Si Rino Bermudez ay isang artistang Pilipino na bago napako sa kompanyang LVN Pictures ay gumawa muna siya ng ilang pelikula sa ilalim ng Premiere Productions bilang aktor. Ilan dito ang Itanong mo sa Bulaklak ni Rosa del Rosario, Bakit ako Luluha? ni Anita Linda, Hindi Ako Susuko ni Efren Reyes at Hamak na Dakila ni Jose Padilla Jr.
Galacia (lalawigang Romano)
Noong c. 398 AD, sa panahon ng paghahari ni Arcadius, nahahati ito sa mga lalawigan ng Galatia Prima at Galatia Secunda o Salutaris. Sakop ng Galatia Prima ang hilagang-silangan na bahagi ng dating lalawigan, at nanatiling kabesera ang Ancyra at pinamumunuan ng isang consularis. Ang Salutaris ay binubuo ng timog-kanlurang kalahati ng lumang lalawigan at pinamumunuan ng isang mga praeses, kasama ang luklukan nito sa Pessinus. Ang parehong lalawigan ay bahagi ng Diyosesis ng Pontus. Ang mga lalawigan ay pansamantalang pinagsama muli sa 536-548 sa ilalim ng Justiniano I. Kahit na ang lugar ay kalaunang isinama sa bagong thema ng Anatolikon sa huling kalahati ng ika-7 siglo, mababakas ang lumang pamamahala ng lalawigan hanggang sa unang bahagi ng ika-8 siglo.
Rino Bermudez
Agad pumirma ng kontrata sa LVN Pictures at idinirihe agad ang pelikula ni Lilia Dizon at Mario Montenegro ang Dugo sa Dugo. Nasundan iyon ng Amor-mio ni Delia Razon, Sa Paanan ng Nazareno ni Jaime dela Rosa, Mga Pusong May Lason ni Delia Razon, Donato ni Lorna MIrasol at marami pang iba.
Pelikula
Kaurian:Mga artista mula sa Pilipinas
Kabinet
Ang kabinet ay isang hugis-kahon na muwebles na may mga pintuan o mga drawer (kahon) para sa pag-imbak ng iba't ibang mga gamit. May mga kabinet na nakabit sa dinding ng bahay katulad ng kabinet ng gamot at mayroon naman na hindi. Kadalasang yari sa kahoy ang mga kabinet at mayroon din namang yari sa mga sintetikong materyales. Tinatawag na casework ang mga kabinet na may gradong komersiyal, na iba ang ginamit na materyal.
Kadalasang may isa o higit pa na mga pintuan ang kabinet sa harap, na nakadikit kasama ang hardware ng pintuan at paminsan-minsa'y may kandado. Maraming mga kabinet ang may mga pintuan at drawer o drawer lamang. Kadalasang may yaring ibabaw ang mga maliliit na kabinet na ginagamit para sa pagpapakita, o paggawa, katulad ng mga countertop na matatagpuan sa kusina.
Tinatawag din na aparador ang kabinet na imbakan din ng mga damit. Sa wikang Ingles, tinatawag ang aparador na wardrobe o armoire sa ibang mga bansa o isang closet kung ito'y bahagi na ng bahay.
Mga sanggunian
Kaurian:Mga gamit sa bahay
Práxedes Mateo Sagasta
Si Práxedes Mateo Sagasta (1825-1903), sinilang noong 21 Hulyo 1825 sa Torrecilla en Cameros Logroño, La Rioja, Espanya at namatay noong 5 Enero 1903 sa Madrid. Isa siyang politikong Kastila na naging pangulo ng pamahalaan sa apat na pagkakataon sa pagitan ng 1870 at 1902 bilang kinatawan ng Partidong Liberal, at bilang kasali rin sa turno pacifico (turnong pasipiko) o "tahimik na paghahalinhinan sa katungkulan" kasama ni Antonio Cánovas del Castillo. Nalalamang mayroon siyang labis na kakayahan sa pagtatalumpati. Isa siyang liberal na punong ministro. Bilang kasapi ng partidong progresibo habang isang estudyante sa Paarang Pang-inhinyeriya ng Madrdi noong 1848, siya lamang ang natatanging mag-aaral sa eskuwelahan na tumanggi sa paglagda ng isang liham na tumatangkilik kay Reyna Isabel II. Matapos ang kaniyang mga pag-aaral, naging aktibo siya sa pagganap sa mga gawaing pampamahalaan.
Nanilbihan siya sa Kortes ng Espanya sa pagitan ng 1854-1857 at 1858-1863. Noong 1866 lumikas siya patungong Pransiya makaraan ang bigong kudeta, na nagbalik sa Espanya noong 1868 upang makilahok sa pamahalaang probisyonal na nalikha matapos ang Rebolusyong Kastila noong 1868.
Si Sagasta ang Punong Ministro ng Espanya noong panahon ng Digmaang Kastila-Amerikano ng 1898, at noong panahon kung kailan nawala na sa kamay ng Espanya ang mga natitira pa nitong mga kolonya. Sinikap niyang maiwasan ang digmaan sa pagitan ng Espanya at ng Estados Unidos, isang pakikipag-ugnayan na nahatid pa rin sa hidwaan. Pumayag si Sagasta sa isang konstitusyong awtonomo kapwa para sa Cuba at Puerto Rico. Tinanaw ng mga kalaban sa politika ni Sagasta na isang pagtataksil sa Espanya ang kaniyang ginawang ito at sinisi siya sa pagkatalo ng bansa sa digmaan at sa pagkawala ng mga teritoryong kapuluan nito makalipas ang Tratado ng Paris noong 1898.
Pangangalakal ng tao
Ang Pangangalakal ng Tao o Bentahan ng Tao (sa Ingles ay Human trafficking) ay ang ilegal na pagkalakal ng tao upang pagsamantalahan, sa paraang sekswal o sa sapilitang paggawa, pati na rin upang ikalakal ang laman-loob nito. Ito ay isang uri ng modernong pang-aalipin na kung saan ang mga amo or ilang indibidwal ay nagdudulot ng pisikal o sikolohikal na pang-aabuso kung saan maaring maramdaman ng isang tao na hindi na niya maiiwan ang ganoong sitwasyon. Pinagtibay ng United Nations ang Protocol to Prevent, Suppress and Punish Trafficking in Persons, especially Women and Children (Protokol upang Mapigilan, Masugpo at Maparusahan ang Pagkalakal ng Tao, lalo na ng Kababaihan at Kabataan) sa Palermo, Italya noong taong 2000, bilang kaakibat sa naunang pandaigdigang kasunduan ng United Nations Convention against Transnational Organized Crime (Kumbensiyong Laban sa Organisadong Krimeng Transnasyonal). Ang Trafficking Protcol na ito ay isa sa tatlong pinagtibay na karagdagang Protokol sa naturang kumbensiyon.
Danubio
thumb|Ang Ilog Danubio sa lungsod ng Budapest, Unggriya. Ang Ilog Danubio (Ingles: Danube) ay ang pangalawang pinakamahabang ilog ng Europa, sumunod sa Volga. Ito ay kinikilala bilang isang internasyonal na daang-tubig.
Nagsisimula ang ilog na ito sa Alemanya at dumadaloy ng humigit-kumulang sa 2,850 kilometro, dumadaan sa apat na kabiserang lungsod bago umuugnay sa Dagat na Itim sa pamamagitan ng Danube Delta na matatagpuan sa Rumanya at Ukranya.
Batid sa kasaysayan bilang isa sa mga matatagal na hangganan ng Imperyong Romano, ang ilog na ito ay dumadaloy sa gitna ng, o di kaya'y nagsisilbing hangganan para sa, mga sumusunod na sampung bansa:
Baso
Ang baso ay isang uri ng kasangkapang pang-inom. Ang mga basong inumin ay halos manipis ang gilid at malinaw. Ang pinakakaraniwang sukat nito ay nasa paligid ng 15-25 sentilitro. Ang mga malamig na inumin, tulad ng tubig, gatas o juice, gayundin ang mga inuming nakalalasing tulad ng alkohol, ay kadalasang iniinom mula sa basong ito. Mayroong iba't ibang baso para sa iba't ibang uri ng mga inuming may alkohol, tulad ng 30-50 sentimetro na baso ng beer, isang baso ng alak, isang basong Shot (Shot glass), at isang baso ng champagne.
Bra
thumb|Anyo ng bra noong mga 1975. Ang bra o brasiyer ay isang kasuotang pambabae na ginagamit na panalo, pansuporta at pantakip sa mga suso ng dibdib. Kabilang ito sa anumang damit na pang-ilalim o panloob. Katambal ito ng panti.
Arkidiyosesis ng Quebec
thumb Ang Arkidiyosesis ng Quebec (Latin: Archidioecesis Quebecensis, French: Archidiocèse du Québec) ay ang pinakamatandang Katolikong sede sa Canada. Itinatag ang arkidiyosesis bilang Bikaryato Apostoliko ng New France noong 1658 at inangat sa isang diyosesis noong 1674, at arkidiyosesis naman noong 1819. Ang Arsobispo ng Quebec ay may titulong sermonyal na "Primado ng Canada" mula pa noong Enero 24, 1956 nang igawad ni Papa Pio XII ang titulong ito sa nakaupong Arsobispo ng Quebec. Karaniwan, ngunit hindi kaakibat sa titulo, para sa Arsobispo ng Quebec na hirangin sa pagka-kardinal habang naninilbihan o ilipat sa mas malaking arkidiyosesis o sa isang posisyon sa Curia Romano.
Francis Baraan
Si Francis "Frank" Martin Beltran Baraan (mas kilala sa social media bilang Francis Baraan IV o Frank Baraan; pinanganak noong 5 Disyembre 1982) ay isang Pilipino na tagapagtanggol ng karapatang pantao, negosyante, dyornalista (journalist), kolumnista, pulitikal na blogger, may-ari ng otel, at personalidad ng sosyal midya.