cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Juche
Etimolohiya at Pagpapaunlad
Nakasaad sa mga opisyal na pahayag ng pamahalaan ng Hilagang Korea na nagmula ang Juche sa mga karanasan ni Kim Il-sung sa Alyansang Ibagsak ang Imperyalismo (Koreano: 타도제국주의동맹 (ㅌ.ㄷ), MR. T'ado Cheguk Chuŭi Tongmaeng (T'ŭdŭ)), isang alyansang sinasabing itinatag niya sa panahon ng pakikibaka para sa pagpapalaya ng Korea mula sa Imperyo ng Hapon. Gayunpaman, ang unang dokumentadong pagtukoy sa Juche bilang isang ideolohiya'y nasa talumpating Sa Pag-aalis ng Dogmatismo at Pormalismo at Pagtatatag ng Juche sa Gawang Ideolohiko na ibinigay ni Kim noong 1955. Itinuturing bilang isa sa kanyang mga pinakamahalagang gawa, ibinigkas niya ito upang isulong ang isang purgang pampolitika tulad ng naunang Kilusang Pagwawasto ng Yan'an sa Tsina na naganap noong 1942-1944. Gayunpaman, si Andrei Lankov, isang Rusong iskolar ng mga pag-aaral sa Korea, ay naninindigan na ang unang pagtukoy sa Juche bilang isang ideolohiya ay hindi dumating hanggang 14 Abril 1965, nang ibinigay ni Kim ang kanyang talumpating pinamagatang "Sa Konstruksyong Sosyalista sa Republikang Bayang Demokratiko ng Korea at ang Himagsikang Timog Koreano" sa Indonesya. Ipinalagay ni Lankov na ang talumpati noong 1955 ay "ginamit ang Juche nang mayroong ibang kahulugan" at ang Juche ay hindi pinagtibay bilang "pangunahing prinsipyong ideolohiko ng politikang Hilagang Koreano" hanggang pagkatapos ng talumpati noong 1965. Sa kalaunan ay natuklasan muli ni Hwang Jang-yop, ang nangunang tagapayo ni Kim Il-sung sa pilosopiya, ang talumpating Juche ng 1955 noong huling bahagi ng dekada 1950, nang nagtatatag si Kim ng kanyang kulto ng personalidad at humangad na bumuo ng kanyang sariling baryante ng Marxismo–Leninismo upang patatagin ang kanyang posisyon sa loob ng Partido ng mga Manggagawa ng Korea. Kasunod na pinalawak ni Hwang ang kahulugan ng Juche at muling isinulat ang kasaysayan ng komunismo sa Korea upang ipalabas na si Kim ang naging pinuno ng partido mula nang mabuo ito. Dahil dito, karaniwang sumasang-ayon ang mga dayuhang iskolar na si Hwang ang aktuwal na taong responsable sa ideolohikong pagbuo at maagang pag-unlad ng Juche.
Ang layunin ng Juche ay ang pagtatag ng isang estado na malayang makakapagpasya sa mga usaping pampolitika, pang-ekonomiya, at militar nito. Ibinuod ni Kim Il-sung ang aplikasyon ng layunin ng Juche sa Hilagang Korea sa kanyang talumpating "Ating Katawanin ang Diwang Manghihimagsik ng Kasarinlan, Kasapatang Pansarili, at Pansariling Pagtatanggol nang Higit na Lubusan sa Lahat ng Sangay ng Pang-estadong Aktibidad" noong 6 Disyembre 1967 sa ika-4 na Kataas-taasang Asembleyang Bayan :
Binalangkas ni Kim Il-sung sa kanyang talumpating inihatid sa Indonesya ang tatlong prinsipyong pundamental ng Juche:
Nang nagdeserto si Hwang Jang-yop ay pinuna niya si Kim Jong-il sa "pagkanulo ng Juche at pagbuo ng pyudalismo sa halip na sosyalismo". Tinutulan ni Hwang ang mga patakaran ng rehimen ng Hilagang Korea at sinuportahan ang mga reporma sa ekonomiyang pamilihan sa loob ng balangkas ng pagtatayo ng sosyalismo. Sa orihinal na konsepsyon ni Hwang ng Juche "ang bayan ang sentro ng bansa at lipunan". Gayunpaman, pinuna ni Hwang ang paraan ng pagtatangka ni Kim Jong-il na ilapat ang pilosopiyang ito kung saan "siya mismo ang pinakasentro ng bansa at lipunan", tinawag niya si Kim na "lubhang makasarili" na tao. Ukol sa kanyang bahagi ng responsibilidad sa pagtatatag ng rehimen ng Hilagang Korea, sinabi ni Hwang na: "Maraming tao ang nagsasabi sa akin na ako ang arkitekto ng Juche at dapat nila akong punahin dahil mali ang paggamit ng Juche sa Hilagang Korea. Marahil ay karapat-dapat akong punahin; gayunpaman, hindi nito binabago ang katotohanan na lagi kong naramdaman na ang sentro ng bansa at lipunan ay ang bayan, at iyon ang prinsipyo ng demokrasya."
Kalendaryong Juche
Ang kalendaryong Juche (Koreano: 주체력, MR. Chuch'e ryŏk), ipinangalan mula sa ideolohiyang Juche, ay ang naglilingkod bilang sistemang opisyal ng pagbilang ng mga taon na ginagamit sa Hilagang Korea. Naglabas ang pamahalaan ng Hilagang Korea ng isang atas noong 8 Hulyo 1997, ang ikatlong anibersaryo ng pagkamatay ni Kim Il-sung, na nagdeklara ng paggamit ng kalendaryong Juche. Ang Komite Sentral ng Bayan ay kasunod na nagpahayag ng mga regulasyon tungkol sa paggamit nito noong Agosto 1997, at ang kalendaryo ay pumasok sa pampublikong paggamit noong 9 Setyembre 1997, ang Araw ng Pundasyon ng Republika.
Kapag ginamit, partikular na sa mga gawang para sa madlang internasyonal, ang mga taong Juche ay madalas na sinasamahan ng Gregoryanong katumbas nito, i.e. "Juche 111, 2022" o "Juche 111" (2022). Sa paggamit ng kalendaryo at mga relasyon ng Hilagang Korea sa mga dayuhang bansa, inihayag ng Ahensyang Pambalitang Sentral ng Korea na "ang Panahong Juche at Panahong Kristiyano ay maaaring gamitin sa mga prinsipyo ng kasarinlan, pagkakapantay-pantay at katumbasan". Ang mga pahayagan, ahensyang pambalita, istasyong panradyo, sasakyang pampubliko, at mga sertipiko ng kapanganakan sa estado ay gumagamit ng mga taong Juche. Ang kalendaryo ay naging isang tanyag na subenir para sa mga turistang bumibisita sa bansa.
Nakalagay sa talahayanan sa ibaba ang mga halimbawa ng paggamit ng mga taong Juche sa konteksto ng mga mahalagang kaganapang nangyari sa Hilagang Korea. Kasama rito ang mga Koreanong tradisyonal (sa taong Dangun) at Gregoryanong katumbas nito:
Kimilsungismo–Kimjongilismo
Pormal na ipinakilala ni Kim Jong-il ang Kimilsungismo (Koreano: 김일성주의, MR. Kimilsŏngjuŭi) noong 1974. Iniulat ni Kim Jong-il na umunlad ang mga ideya ng kanyang ama, samakatuwid ay karapat-dapat sila sa kanilang sariling natatanging pangalan. Sinasabing ginawa ito ni Kim Jong-il upang palakasin ang kanyang posisyon sa loob ng partido ng mga manggagawa sa pamamagitan ng paggamit ng kapangyarihan ng kanyang ama. Inilarawan noon ng midyang pampamahalaan ng Hilagang Korea ang mga ideya ni Kim Il-sung bilang "kontemporaryong Marxismo–Leninismo", ngunit sa pamamagitan ng pagtawag sa kanila bilang "Kimilsungismo", itinaas ni Kim Jong-il ang mga ideya ng kanyang ama sa parehong antas ng prestihiyo sa Stalinismo at Maoismo. Kasunod nito ay dinagdag ang salitang "Kimilsungismo" sa leksiko ng Hilagang Korea, at nanawagan si Kim Jong-il para sa "pagbabagong-anyong Kimilsungista" ng lipunang pambansa. Ayon sa analistang pampolitika na si Shin Gi-wook, ang mga ideya ng Juche at Kimilsungismo ay sa esensya'y "mga pagpapahayag ng partikularismo ng Hilagang Korea sa diumano'y mas unibersalistikong Marxismo–Leninismo". Ang bagong terminolohiya ay naging hudyat ng paglipat mula sa sosyalismo tungo sa pagkamakabansa. Naging maliwanag ito sa isang talumpating inihatid ni Kim Jong-il noong 1982 sa mga pagdidiriwang ng ika-70 kaarawan ng kanyang ama, kung saan inihayag niya na ang pag-ibig sa bansa ay nauna bago sa pag-ibig sa sosyalismo. Nagluwal ang partikularismong ito ng mga konsepto gaya ng "Isang Teorya ng Bansang Koreano bilang Numero Uno at Sosyalismo ng Ating Istilo".
Glasyolohiya
Ang glasyolohiya (Ingles: glaciology, mula sa Panggitnang Pranses na diyalekto o Pranko-Probensal na glace, "iyelo"; o Latin: glacies, "pag-iiyelo, pagniniyebe, iyelo"; at Griyegong λόγος, logos, "pananalita", literal na "pag-aaral ng iyelo") ay ang pag-aaral ng mga glasyer, o sa mas pangkalahatang diwa, ng iyelo at kababalaghang likas na kasangkot ang iyelo. Isa itong interdisiplinaryong agham pandaigdig na nagsasama-sama ng heopisika, heolohiya, heograpiyang pisikal, heomorpolohiya, klimatolohiya, meteorolohiya, hidrolohiya, biyolohiya, at ekolohiya. Ang epekto ng mga glasyer sa mga tao ang nagdaragdag sa larangang ito ng mga larangan ng heograpiyang pantao at antrolopolohiya. Ang pagkakaroon ng iyelo sa Mars at sa buwang na ang pangalan ay Europa ang nagdadala sa larangang ito ng komponenteng ekstraterestriyal o pangkalawakan.
Juche
Kimilsungismo–Kimjongilismo
Ayon sa analistang si Lim Jae-cheon, walang makikitang pagkakaiba sa pagitan ng Kimilsungismo at Juche, at ang dalawang termino ay maaaring gamitin ng palitan. Gayunpaman, ipinahayag ni Jong-il sa kanyang talumpati na "Sa Tamang Pag-unawa sa Orihinalidad ng Kimilsungismo" noong 2 Oktubre 1976 na ang Kimilsungismo ay binubuo ng "ideyang Juche at isang malayong umaabot na teoryang manghihimagsik at pamamaraang pampamumuno na umusbong mula sa ideyang ito". Idinagdag pa niya na "Ang Kimilsungismo ay isang ideyang orihinal na hindi maipaliwanag sa loob ng balangkas ng Marxismo–Leninismo. Ang ideyang Juche, na bumubuo sa kabuuran ng Kimilsungismo, ay isang ideyang bagong natuklasan sa kasaysayan ng kaisipang pantao". Pinatuloy ito ni Kim Jong-il sa pagsaad na ang Marxismo–Leninismo ay naging lipas na at kinakailangang palitan ng Kimilsungismo. Ayon sa kanyang talumpati:
Kasunod ng pagkamatay ni Kim Jong-il noong 17 Disyembre 2011, ang Kimilsungismo ay naging Kimilsungismo–Kimjongilismo (Koreano: 김일성-김정일주의, MR. Kimilsŏng–Kimjŏngiljuŭi) sa Ika-4 Komperensya ng Partido ng mga Manggagawa ng Korea noong Abril 2012. Sinabi ng mga kasapi ng partido sa komperensya na ang partido ay "ang partido nina Kim Il-sung at Kim Jong-il" at ang Kimilsungismo–Kimjongilismo ay "ang tanging ideyang gabay ng partido". Pagkatapos nito ay inulat ng Ahensyang Pambalitang Sentral ng Korea na "matagal nang tinawag ng bayang Koreano ang mga ideyang manghihimagsik ng Pangulo(ng) [Kim Il-sung] at Kim Jong-il bilang Kimilsungismo–Kimjongilismo at kinilala ito bilang ideyang gabay [ng bansa]". Isinaad ng noo'y Unang Kalihim ng partido na si Kim Jong-un sa kanyang talumpating pinamagatang "Makinang na Tuparin Natin ang Adhikaing Manghihimagsik ng Juche, Pinaparangalan si Kim Jong Il bilang Walang Hanggang Pangkalahatang Kalihim ng Ating Partido" :
Sampung Prinsipyo
Unang iminungkahi ang sampung prinsipyo noong 1967 ni Kim Yong-ju, isang nakababatang kapatid ni Kim Il-sung, kasunod ng Insidente ng Paksyong Kapsan na hindi naging matagumpay sa hangaring hamunin ang awtoridad ni Il-sung at ang posisyon ni Yong-ju bilang kanyang kahalili. Bilang karagdagan, umusbong ang sistema sa noong panahon ng mga debateng pampatakarang panloob sa partido ng mga manggagawa at mga hamong panlabas dulot ng Hating Sino-Sobyetiko at Himagsikang Pangkalinangan ng Tsina. Dahil dito, ipinahayag ni Il-sung ang sistema sa publiko sa kanyang talumpating ginanap sa Kataas-taasang Asembleyang Bayan noong 16 Disyembre 1967. Sa tulong ni Hwang Jang-yop ay muling isinulat ang mga prinsipyo para sa paglalathala ni Kim Jong-il nang pinalitan niya si Yong-ju bilang kahaliling tagapagmana ni Il-sung noong Pebrero 1974. Rinebisa ang mga prinsipyo noong taong iyon kung saan naging mas mahaba at higit na pinalawak ang kulto ng personalidad na nakapalibot kay Il-sung. Ipinakilala ito sa publiko noong parehong taon kasama ang Kimilsungismo. Dalawang taon pagkatapos ng pagkamatay ni Jong-il ay sinusog ang mga prinsipyo, kung saan isinadambana ang mga konsepto ng Kimilsungismo–Kimjongilismo, himagsikang Juche at Songun, at pagkakaestadong nukleyar.
Sosyalismo ng Ating Istilo
Ang Sosyalismo ng Ating Istilo, tinatawag din bilang Koreanong-istilong sosyalismo at ating-istilong sosyalismo sa loob ng Hilagang Korea, ay isang konseptong ideolohiko na ipinakilala ni Kim Jong-il noong 27 Disyembre 1990 sa talumpating "Ang Sosyalismo ng Ating Bayan ay isang Sosyalismo ng Ating Istilo na Kinakatawan ng Ideyang Juche". Sa konteksto ng pagtatapos ng mga himagsikan ng 1989 na nagpabagsak sa mga bansang komunista sa Silangang Bloke, tahasang sinabi ni Kim na nakaligtas lamang ang Hilagang Korea at patuloy nitong kinakailangan ang Sosyalismo ng Ating Istilo. Nagtalo siya na nabigo ang sosyalismo sa Silangang Europa dahil "ginaya nila ang karanasan ng mga Sobyetiko sa paraang mekaniko". Ayon kay Kim, nabigo silang maunawaan na ang karanasan ng mga Sobyetiko ay batay sa mga tiyak na pangyayaring makasaysayan at panlipunan at hindi magagamit ng ibang bansa maliban sa Unyong Sobyetiko mismo. Idinagdag niya na "kung ang karanasan ay itinuturing na ganap at tinatanggap sa paraang dogmatiko, imposibleng maitayo nang maayos ang sosyalismo, dahil nagbabago ang panahon at ang sitwasyong tiyak ng bawat bansa ay naiiba sa iba". Hindi makakaharap ang Hilagang Korea ng gayong mga paghihirap dahil sa paglilihi ng Juche. Ayon sa kanya, ang Hilagang Korea ay "isang atrasado, kolonyal at malapyudal na lipunan" nang ito'y natuklasan ng mga komunista, ngunit dahil hindi tinanggap ng mga komunistang Hilagang Koreano ang Marxismo na batay sa mga karanasan sa Europa ng kapitalismo, o Leninismo na batay sa karanasan ng Rusya, sila ay naglihi ng Juche. Naniniwala siya na ang sitwasyon sa Hilagang Korea ay mas kumplikado dahil sa kalapit na presensya ng mga Amerikano sa Timog Korea. Nangatuwiran si Kim na ang himagsikan ay "naglagay ng mga linya at patakarang orihinal na angkop sa ating mga adhikaing bayan at sa sitwasyong partikular ng ating bayan". Diniin ni Kim na "Ang ideyang Juche ay isang teoryang manghihimagsik na sumasakop sa pinakamataas na yugto ng pag-unlad ng ideolohiyang manghihimagsik ng uring manggagawa" at ang pagka-orihinal at higit na kahusayan ng ideyang Juche ang tumukoy at pumalakas ng sosyalismong Koreano. Pinaliwanag ni Kim ang "dogmatikong aplikasyon" ng Marxismo–Leninismo habang binigyang-diin ang halaga ng Juche sa konstruksyong sosyalista sa kanyang talumpati noong 1990 :
Inihayag niya na ang Sosyalismo ng Ating Istilo ay "isang sosyalismong nakasentro sa tao", na tahasang huminto sa saligan ng pundamental na kaisipang Marxista-Leninista, na nangangatuwiran na ang mga puwersang materyal ang nagtutulak na puwersa ng pag-unlad ng kasaysayan, hindi ang mga tao. Ang Sosyalismo ng Ating Istilo ay ipinakita ni Kim sa kanyang talumpati bilang isang organikong teoryang sosyopolitiko, gamit ang wika ng Marxismo–Leninismo at pagbibigay-diin sa kahalagahan ng pinuno, na nagsasabing:
Sa usapan ng pagkamakabansa, isinaad ni Kim Jong-il na umusbong ito bilang isang konseptong progresibo sa pakikibakang antipyudal kung saan ang masang popular ay sumang-ayon sa burgesyang umuusbong sa ilalim ng mga karaniwang mithiin. Gayunpaman, nagbala siya na pagkatapos ng tagumpay ng himagsikang burges sa konsolidasyon ng kapitalismo at ang ang burgesya ay naging isang reaksyonaryong naghaharing uri, ang pagkamakabansa ay nagiging "isang instrumentong ideolohiko para sa pagsasakatuparan ng dominasyon nito, ito ay itinagurian bilang isang doktrinang burges, hiwalay sa pambansang interes". Sa parehong pagkakataon pinuna ni Kim Jong-il ang kilusang sosyalista sa pagbibigay-priyoridad sa internasyonalismo habang pinababayaan ang pambansang aspeto nito. Sa konteksto na ito inihayag niya sa kanyang gawang pinamagatang "Sa Pagkakaroon ng Tamang Pag-unawa ng Pagkamakabansa" :
Dakilang Pinuno at Masa
Hindi tulad ng dinastiyang Joseon kung saan nagkaroon ng malaking agwat sa pagitan ng uring mataas at mababa, pinagtibay ng Hilagang Korea ang konsepto ng isang nagtitipon-samang "bayan". Sa halip na isang mahigpit na herarkiya sa lipunan, hinati ng Hilagang Korea ang bansa sa tatlong klase – ang mga manggagawang industriyal, mga magbubukid, at ang samuwon (Koreano: 사무원) – kung saan ang bawat isa ay kasinghalaga ng iba. Ang uring samuwon ay binubuo ng intelihentsiya at petiburgesya, tulad ng mga klerk, maliliit na mangangalakal, burukrata, dalubguro, at manunulat. Ang klase na ito ay natatangi sa analisis ng uri sa Hilagang Korea at nilikha upang mapataas ang edukasyon at literasiya sa populasyon ng bansa. Naniniwala ang mga Hilagang Koreano sa industriyalisasyong mabilis sa pamamagitan ng paggawa at sa pagpapailalim sa kalikasan sa kaloobang pantao. Sa pamamagitan ng muling pagsasaayos ng mga uri sa lipunan sa isang masa ng mga tao na lahat ay teoretikong pantay-pantay, inihayag ng pamahalaan ng Hilagang Korea na makakamit nito ang pag-asang pansarili sa mga darating na taon. Gayunpaman, ang pahayag na ito ay kinuwestiyon ng mga dayuhang tagamasid dahil ang bansa ay dumaranas ng napakalaking kakulangan sa pagkain taun-taon at labis na umaasa sa dayuhang tulong.
Karaniwan na ang mga magsasaka at manggagawa lamang ang pinapahalagahan ng mga estadong Marxista–Leninista, kaya sa Unyong Sobyetiko ang mga intelihentsiya ay hindi tinukoy bilang isang malayang uri sa sarili nito, bagkus bilang isang "estratong panlipunan" na kumuha ng kanyang sarili mula sa mga kasapi ng halos lahat ng uri: proletaryado, petiburgesya, at burgesya. Gayunpaman, hindi kailanman binanggit ang isang "intelihentsiyang magbubukid". Kaugnay nito, ang "intelihentsiyang proletaryo" ay itinaas dahil sa paglabas ng mga progresibong dalub-agham at teoretikong komunista samantalang ang "intelihentsiyang burges" ay hinatulan sa paggawa ng "ideolohiyang burges", na pawang mga di-Marxista–Leninistang pananaw sa mundo. Ang mga reporma sa wika ay sumunod sa mga himagsikan nang higit sa isang beses, tulad ng Bagong Ortograpiyang Koreano sa Hilagang Korea (na nabigo dahil sa mga etnikong makabansang Koreanong takot na hadlangan ang muling pag-iisa ng Korea), at ang pagpapapayak ng mga Tsinong karakter na Tsino sa ilalim ni Mao Zedong (isang kinahinatnan ng mga magkakaibang pagpipiliang ortograpiko ng Taywan at Tsina), o ang pagpapapayak ng wikang Ruso pagkatapos ng Himagsikang Ruso ng 1917, at ang kampanya ng pakikibaka laban sa iliterasiya, na nakilala sa Sobyetikong Rusya bilang Likbez (Ruso: ликвида́ция безгра́мотности, tr. Likvidaciya Bezgramotnosti; "likidasyon ng iliterasiya").
Hindi tulad ng Marxismo–Leninismo na isinasaalang-alang ang mga pag-unlad sa mga kondisyong materyal ng produksyon at pagpapalitan bilang puwersang nagtutulak ng makasaysayang pag-unlad (kilala sa diskursong komunista bilang materyalismong makasaysayan), itinuturing ni Juche na ang mga tao sa pangkalahatan bilang puwersang nagtutulak sa kasaysayan. Ginigiit ng pamahalaang Hilagang Koreano na ang Juche ay "ideolohiyang nakasentro sa tao" na nagpapalagay na ang "tao'y maestro ng lahat at nagpapasya sa lahat". Sa kaibhan ng Marxismo–Leninismo kung saan ang mga pasyang bayan ay nakakondisyon sa kanilang kaugnayan sa mga moda ng produksyon, ang Juche ay nangangatwiran na ang mga pasyang bayan ay sumasaalang ngunit malaya mula sa mga panlabas na salik. Binubuod ito na "ang masang popular ay inilalagay sa gitna ng lahat, at ang pinuno'y sentro ng masa". Katulad ng Marxismo–Leninismo, naniniwala ang Juche na ang kasaysayan ay pinamamahalaan ng batas, ngunit ang tao lamang ang nagtutulak ng pag-unlad, na nagsasabi na "ang masang popular ay ang konduktor ng kasaysayan". Gayunpaman, para maging matagumpay ang masa, kailangan nila ng "Dakilang Pinuno". Nangangatwiran ang Marxismo–Leninismo na ang masang popular ay mamumuno batay sa kanilang kaugnayan sa produksyon, ngunit sa Juche ang papel ng isang Dakilang Pinuno ay mahalaga para sa pamumuno. Ginagawa nito ang Dakilang Pinuno sa isang absolutista't kataas-taasang pinuno. Ang uring manggagawa ay hindi mag-isip para sa kanilang sarili, ngunit sa halip ay mag-iisip sa pamamagitan ng Dakilang Pinuno. Ang Dakilang Pinuno ay ang maglilingkod bilang "punong utak" ng uring manggagawa, na nangangahulugan na siya lamang ang magiging kinatawang lehitimo ng uring manggagawa. Ang pakikibaka ng uri ay maisasakatuparan lamang sa pamamagitan ng Dakilang Pinuno at ang mga gawaing mahihirap sa pangkalahatan at mga pagbabagong manghihimagsik sa partikular ay maipapakilala lamang ng at sa pamamagitan ng Dakilang Pinuno. Sa makasaysayang pag-unlad, ang Dakilang Pinuno ang siyang puwersang namumuno ng uring manggagawa. Ang Dakilang Pinuno ay itinuturing bilang taong di-nasisira, walang kapintasan, at kailanma'y hindi nagkakamali, na laging mabait at namumuno para sa masa. Para gumana ang sistema ng Dakilang Pinuno, isang unitaryong sistemang ideolohiko ay kailangang itatag; ang Sampung Prinsipyo para sa Pagtatatag ng isang Sistemang Ideolohikong Monolitko ay ipinakilala ni Kim Jong-il para sa layuning ito.
Pandaigdigang Saklaw
Naniwala si Kim Il-sung na ang mga prinsipyo ng Juche ay hindi limitado sa Korea at maaaring gamitin sa buong mundo. Ang Hilagang Korea ay nag-organisa ng mga internasyonal na pantas-aral sa Juche mula noong 1976. Ang Internasyonal na Makaagham na Pantas-Aral sa Ideyang Juche ay naganap sa Antananarivo mula 28 hanggang 30 Setyembre 1976 sa ilalim ng pagpopondo ng Republikang Demokratiko ng Madagaskar. Dumalo ang mga kilalang pampartido at pampamahalaang opisyal, pigurang pampubliko, kinatawan ng mga organisasyong progresibo at manghihimagsik, dalub-agham, at mamamahayag mula sa mahigit limampung bansa. Ang noo'y pangulo ng Madagaskar na si Didier Ratsiraka ay nagpahayag ng matinding pakikiramay at suporta para sa Hilagang Korea. Ang isang sipi mula sa kanyang talumpating pambungad ay nagsasabi: :
Itinatag ng Hilagang Korea ang Suriang Internasyonal ng Ideyang Juche (orihinal na Sentrong Internasyonal sa Pananaliksik ng Juche) sa Tokyo noong 1978 upang pangasiwaan ang mga aktibidad ng mga grupong internasyonal sa pag-aaral ng Juche. Ang mga plaka ng parangal mula sa mga grupong ito'y nakapaloob sa Tore ng Juche sa Pyongyang. Sa huling bahagi ng dekada 1960 at unang bahagi ng dekada 1970 ay pinag-aralan ng Partido Panterang Itim ng Estados Unidos ang Juche. Noong 2016 ay idineklara ng Partido ng mga Manggagawa at Magsasaka ng Nepal ang Juche bilang ideolohiyang gabay nito.
Camastra
Ang Camastra ay isang komuna (munisipalidad) sa Agrigento sa Italyanong rehiyon ng Sicilia, na mga 100 km timog-silangan ng Palermo at mga 20 km timog-silangan ng Agrigento. Noong Disyembre 31, 2004, mayroon itong populasyon na 2,133 at sakop na 16.3 km2.
Ang Camastra ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad: Licata, Naro, at Palma di Montechiaro.
Trese (komiks)
Ang Trese ay isang komiks na katatakutan / krimen at itim at puti na nilikha ng manunulat na si Budjette Tan at tagaguhit na si Kajo Baldisimo. Patungkol ito sa kwento ni Alexandra Trese, isang tiktik na nagsisiyasat sa mga krimen na may pinagmulang sobrenatural.
Pritong manok
thumb|Pritong manok na may buttermilk Ang pritong manok (Southern fried chicken o fried chicken lang mismo) ay isang ulam na binubuo ng mga hiwa ng manok na inilubog sa tinimplahang batter at ipiniprito. Malutong ang balat nitong ulam habang pinapanatili sa karne ang mga katas.
Trese (komiks)
Una itong nilimbag ng Alamat Comics noong 2005 sa uring photocopy at online. Kaslukuyan itong mabibili sa kolektadong uring graphic novel, na nilimbag ng Visprint, Inc. Maari ding makabili ng uring e-book nito sa Internet. Ang kasong 1, 2 at 4 ay nilimbag muli ng Visprint, na may bagong kinulayang sining ni Kajo Baldisimo at sinalin sa Filipino ni Bob Ong.
Lindol sa Ambato (1949)
thumb|Mga guho ng bahay sa [[Palileo matapos maganap ang lindol.]] Ang lindol sa Ambato noong 1949 ay ang pinakamalakas na lindol na naganap sa Kanlurang Hemispero sa loob ng isang dekada. Ito ay naganap malapit sa Ambato, Ekwador na kumitil sa 5,050 katao.
Trese (komiks)
Dahil sa kasikatan nitong serye, lumabas din si Trese at ang mga Kambal sa ibang mga aklat tulad ng Skyworld at Agents of Ambush.
Pritong manok
Ang pinakaunang ulam na kinikilalang ipinrito ay fritter, na sumikat sa Gitnang Kapanahunan sa Europa. Subalit, mga Eskoses ang naging unang taga-Europa na nagprito ng manok sa taba (ngunit walang panimpla). Samantala, ang iilang mga katao sa Kanlurang Aprika ay may mga tradisyon ng tinimplahang pritong manok (sa paglubog sa batter at pagluluto ng manok sa langis ng palma). Pinagsama-sama ang mga pamamaraan sa pagprito ng mga Eskoses at ang mga pamamaraan sa pagtimpla ng mga Kanluraning Aprikano ng mga inaliping Aprikano at Aprikanong-Amerikano sa Timugang Estados Unidos.
Paglalarawan
right|thumb|Pritong manok sa [[Paschal's, Atlanta, Georgia]] Inilalarawan ang pritong manok bilang "malutong" at "makatas". Bilang karagdagang, sinasabing "maanghang" at "maalat" ang ulam na ito. Paminsan-minsan, nilalagyan ito ng sili tulad ng paprika, o maanghang na sarsa para umanghang ang lasa nito. Lalo nang karaniwan ito sa mga fast food restaurant chain tulad ng KFC.
Kilala itong ulam sa pagiging mamantika, lalo na kapag nanggaling ito sa mga fast food outlet. Sa katunayan, iniulat na ang mga ilan sa mga nasisiyahang kumain nito ay naglilimita sa kanilang sarili sa pagkakain nito ng iilang beses lamang sa isang taon, para mapanatiling mababa ang kanilang kinakaing taba. Sa lahat ng mga bahagi ng hayop na ginagamit sa pritong manok, kadalasang pinakamarami ang taba sa mga pakpak, na halos 40 gramo (1.4 oz) ng taba sa bawat 100 gramo (3.5 oz). Gayunman, ang karaniwang buong pritong manok ay naglalaman lamang ng halos 12% taba, o 12 gramo (0.42 oz) sa bawat 100 gramo (3.5 oz). Bilang karagdagan, ang 100 gramo (3.5 oz) ng pritong manok ay karaniwang naglalaman ng halos 240 kaloriya ng enerhiya.
Agham pamplaneta
Ang agham pamplaneta (Ingles:planetary science) ay ang makaagham na pag-aaral ng mga planeta (kabilang ang Daigdig), mga buwan o likas na mga satelayt, at mga sistemang pamplaneta, partikular na ang ng sa Sistemang Solar at ang mga prosesong bumubuo sa kanila. Pinag-aaralan sa larangang ito ang mga bagay na iba't iba ang sukat mula sa mga mikrometeoroyd hanggang sa mga dambuhalang singaw, na may layuning malaman ang kanilang komposisyon o kayarian, dinamika, pormasyon, ugnayan, at kasaysayan. Isa itong larangang mahigpit na kailangan ang ugnayang interdisiplinaryo, na orihinal na lumaki mula sa astronomiya at agham pangdaigdig, subalit nagsasama na ngayon ng maraming mga disiplina, kabilang ang astronomiyang pamplaneta, heolohiyang pamplaneta (kasama ng heokimika at ng heopisika), heograpiyang pisikal (heomorpolohiya at kartograpiya na ayon sa paggamit sa mga planeta), agham pang-atmospera, teoretikal na agham pamplaneta, at ang pag-aaral ng mga planetang ekstrasolar. Kabilang sa katulong na mga disiplina ang pisika ng kalawakan, kapag nakatuon sa mga epekto ng Araw sa ibabaw ng mga katawan ng Sistemang Solar, at astrobiyolohiya.
Go (laro)
thumb|right|250px|Ang larong Go.
Ang Go (碁) na binabaybay din kung minsan bilang Goe, kilala sa wikang Intsik bilang weiqi at sa wikang Koreano bilang baduk (Hangul: 바둑), ay isang sinaunang larong may tabla para sa dalawang manlalaro na natatangi dahil sa pagiging mayaman sa estratehiya sa kabila ng payak nitong mga patakaran sa paglalaro.
Ang larong ito ay nilalaro ng dalawang mga manlalarong naglalagay ng salit-salitang itim at puting mga bato sa ibabaw ng isang bakante o walang lamang mga interseksiyon ng mga grid ng 19×19 na mga guhit. Kapag inilagay na sa laruang tabla, hindi na maililipat ang mga bato sa ibang lugar, maliban na lamang kapag napaligiran sila at nahuli ng mga bato ng katunggali o kalaban. Ang layunin ng laro ay matabanan o makontrol (mapaligiran) ang isang malaking porsyon o bahagi ng tablang laruan kaysa sa kalaban.
Dos
Ang dos ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:
Go (laro)
Ang magkakalapit na paglalagay ng mga bato ay nakakatulong sa pagsusuporta nila sa isa't isa at maiwasan ang pagkahuli. Sa kabilang banda, ang magkakalayong paglalagay ng mga bato ay nakalilikha ng impluwensiya sa kahabaan ng mas marami pang bahagi ng tabla. Bahagi ng kahirapang pang-estratehiya ng laro ay nagsasanga mula sa paghahanap ng isang balanse sa pagitan ng nagsasalungatang mga nais o layunin. Nagsusumikap ang mga manlalaro na makamit ang mga layunin pampagtatanggol (depensa) at paglaban (opensibo) at pumili sa pagitan ng pagmamadaling pangtaktika at mga plano pang-estratehiya.
Pedolohiya
Ang pedolohiya ay maaaring tumukoy sa:
Go (laro)
Nagmula ang Go sa sinaunang Tsina mahigit sa 2,500 mga taon na ang nakararaan. Bagaman hindi talagang nalalaman kung kailan naimbento ang laro, isa nang tanyag na libangan ang laro noong pagsapit ng ika-3 daangtaon, na ipinapakita ng isang pagtukoy sa laro sa mga Analekto ni Konfusyo. Nagpapakita ang mga ebidensiyang pang-arkeolohiya na ang maagang anyo ng laro ay nilalaro sa isang tablang may grid na 17×17, subalit sa pagsapit ng panahong lumaganap na ang laro sa Korea at sa Hapon noong bandang ika-7 daangtaon, naging pamantayan na ang mga tablang may grid na 19×19.
Paglalarawan
Tanyag na tanyag ang laro sa Silangang Asya. Ang isang konserbatibong pagtataya ay naglalagay ng bilang ng mga manlalaro ng Go sa buong mundo sa bandang 27 mga milyon. Nakarating sa Kanluran ang Go sa pamamagitan ng Hapon, ang dahilan kung bakit pangkaraniwang mas nakikilala ito sa pamamagitan ng pangalang Hapones nito (orihinal na Igo (囲碁)).
Ang Koreanong salitang baduk ay mula sa Gitnang Koreanong salitang badok, pero kontrobersyal ang pinagmulan: ang mga mas kapani-paniwalang etimolohiya ay sumasaklaw ng hulaping dok na idinadagdag sa ba para mangahulugan ng "patag at malapad na tabla", o pagsama ng bat "kabukiran" at dok "bato". Ang mga menos kapani-paniwalang etimolohiya ay sumasaklaw ng isang deribasyon ng badukdok (na tinutukoy ang mga piraso ng laro) o ng isang deribasyon ng Tsinong páizi (排子) (na nangangahulugan "mag-ayos ng mga piraso").
Karakoa
thumb|300x300px| Ang pagsasalarawan ng klasikong caracoa ng Pilipinas, ni Raoul Castro. Ang Karakoa ay isang malaking sasakyang tubig na may batangan na pangdigmang dagat mula sa Pilipinas. Ginagamit ang mga ito ng mga katutubong Pilipino, lalo na ng mga Kapampangan at mga Bisaya, sa panahon ng mga pagsalakay sa dagat. Ang Karakoa ay naiiba sa iba pang tradisyunal na sasakyang pandagat ng Pilipinas dahil ang mga ito ay mayroong mga plataporma para sa transportasyon ng mga mandirigma at para sa pakikipaglaban sa dagat. Sa panahon ng kapayapaan, ginamit din ito bilang mga barkong pangkalakal. Ang malalaking karakoa, na maaaring magdala ng daan-daang tagasagwan at mandirigma, ay kilala bilang joangas (na binabaybay din na juangas ) ng mga Espanyol.
Go (laro)
Balangkas
thumb|Isang animasyon ng ang unang 150 tira ng isang larong Go. (Pindutin mo sa tabla para muling magsimula ng animasyon sa isang mas malaking bintana.)
Karakoa
Sa pagtatapos ng ika-16 na siglo, tinuligsa ng mga Espanyol ang paggawa ng barko ng karakoa at ang paggamit nito. Nang maglaon, humantong ito sa isang kabuuang pagbabawal sa barko at sa mga tradisyong itinalaga dito. Sa mga nagdaang taon, ang muling pagpapasigla ng paggawa ng barko na karakoa at ang paggamit nito ay itinutulak ng ilang iskolar mula sa Pampanga.
Go (laro)
Balangkas
Ang layunin ng Go ay lumigid ng isang mas malaking total na lawak ng tabla sa pamamagitan ng mas mga bato kaysa sa kalaban. Habang umuusad ang laro, ipinuwesto ng mga manlalaro ang mga bato sa tabla para imapa ang mga pamumuo at posibleng teritoryo. Madalas na napakasasalimuot ang mga paligsahan sa pagitan ng mga pamumuo sa oposisyon, kaya maaaring magdulot ng paglawak, pagbawas, o lansak na paghuli at pagkawala ng mga batong pamumuo.
Karakoa
Etimolohiya
thumb|300x300px| Superstructure ng isang karakoa sa Kabisayaan (side view). Ang Karakoa ay karaniwang binabaybay bilang " caracoa " noong panahon ng Kastila. Ang pangalan at mga tawag nito (kabilang ang caracora, caracore , caracole , corcoa , cora-cora , at caracolle ) ay ginamit nang palitan sa iba't ibang katulad na mga barkong pandigma mula sa pandagat na Timog Silangang Asya, tulad ng kora kora ng Kapuluang Maluku.
Ang pinagmulan ng mga pangalan ay hindi alam. Iminumungkahi ng ilang may-akda na maaaring ito ay nagmula sa Arabic na qurqur (pl. qaraqir ) na nangangahulugang "malaking barkong caracca " sa pamamagitan ng Portuguese caracca ( carrack ). Gayunpaman, ito ay malamang na hindi dahil ang mga pinakalumang Portuges at Espanyol na pinagmumulan ay hindi kailanman tumutukoy dito bilang " caracca ", ngunit sa halip ay " coracora "," caracora " o " carcoa ". Ang Espanyol na mananalaysay na si Antonio de Morga ay tahasang nagsabi na ang pangalang karakoa ay sinauna at katutubo sa mga Tagalog sa Sucesos de las Islas Filipinas (1609). Mayroon ding maraming magkakaugnay sa mga pangalan ng iba pang sasakyang-dagat ng mga sasakyang Austronesian (ang ilan ay walang kontak sa mga mangangalakal na Arabo) tulad ng Ivatan na karakuhan, Malay kolek, Acehnese kolay, Maluku kora kora, Banda kolekole , Motu kora , at ang Marshallese korkor. Kaya ito ay mas malamang na ito ay isang tunay na Malayo-Polynesian na salita at hindi isang hiram na salita.
Go (laro)
Balangkas
Maaaring pumasa ang manlalaro imbes na ilagay ang bato kung naniniwala na wala ibang oportunidad para maglaro. Natatapos ang laro kung kailan pumapasa parehong mga manlalaro, o kung kailan nagbibitiw ang isang manlalaro. Sa pangkalahatan, para iskoran ang laro, bumilang ang bawa't manlalaro ng dami ng mga puntong hindi sinasakop na nakukubkob ng kaniyang mga bato, pagkatapos nagbabawas ng dami ng mga batong binihag ng kalaban. Ang manlalaro na may mas mataas na iskor (tapos nag-aadjust para sa palugit o komi, 込み) ay nananalo ng laro.
Sa mga inisyal na yugto ng laro, kalimitang nagtatatag ang mga manlalaro ng mga kinatatayuan o base sa mga sulok at gilid ng tabla, at kalimitang nagsisimula sa ikatlo o ikaapat na taludtod mula sa hangganan imbes na mismong gilid ng tabla. Nakakatulong ang mga itong base para mabilis na mabuo ang mga malakas na hugis na may mararaming opsyon para sa buhay (kakayahang mabuhay, para sa isang grupo ng mga bato, na pumimigil ng paghuli) at nagtatatag ng mga pamumuo para sa potensyal na teritoryo. Kalimitang nagsisimula ang mga manlalaro sa mga sulok ng tabla dahil magtatag ng teritoryo ay mas madali sa tulong ng dalawang gilid ng tabla. Ang mga kilalang sekwensiya ng mga ganyang tira ay tinatawag na jōseki (定石 para sa go, 定跡 para sa shogi) at madalas na malayang sinusuri.
Ang mga dame (駄目) ay mga punto sa pagitan ng mga hangganan ng itim at puti, at kaya hindi nakabubuti ng magkabilang panig. Ang mga seki (関) ay magkakatuwang na buhay na mga pares kung saan ni isa man ay walang dalawang mata. Ang isang ko (Tsino at Hapones: 劫) ay isang hubig ng "paulit-ulit na posisyon" na puwedeng i-contest sa pamamagitan ng isang galaw na pinipilit sa ibang lugar. Pagkatapos ng galaw na pinipilit, ang ko ay maaaring "bawiin" at ibalik sa orihinal na posisyon. Minsang mahahalaga ang ilang away ng ko at ipinapasiya ang buhay ng isang grupo, yamang pagdating sa iba, pwedeng isa o dalawang puntos lang ang halaga. Kung kailan lalo na bulnerable ang isang panig lang, tinatawag na mga picnic ko (sa Ingles) o hanami-ko (sa Hapones, 花見劫).
Para makipaglaro sa iba, madalas na kailangang alamin ang lakas ng ibang manlalaro, na ipinapakita ng niyang ranggo (na tumaas mula sa 30 kyu hanggang sa 1 kyu, tapos mula sa 1 dan hanggang sa 7 dan, tapos mula sa 1 dan pro hanggang sa 9 dan pro). puwedeng ibayad ng diperensiya sa ranggo ang isang palugit — ang Itim ay pinahihintulutang maglagay ng dalawang bato sa tabla para magbayad sa lakas ng Puti. Naiiba ang patakaran ayon sa bansa, pero halos magkamukha sila, maliban sa ilang mga espesyal na kalagayan at paraan ng pagskor sa tapos.
Karakoa
Paglalarawan
Ang katawan ng barko ay konektado sa mga biga ng istruktura, na binubuo ng hugis-S na pahalang na biga ( tadik ) na nakakabit sa mga palutang ( katig o kate ) sa antas ng tubig. Ang katig na nagbigay ng katatagan at karagdagang palutang, na pinipigilan ang bangka mula sa pagtaob kahit na ang katawan ay ganap na nakalubog ng tubig. Ang katig, tulad ng mismong katawan ng barko, ay kurbadang paitaas sa magkabilang dulo, pinapaliit ang pagkaladkad at pinipigilan ang paggulong. Katig ay karaniwang ginawa gamit ang malalaking poste ng kawayan na tradisyonal na pinatigas ng apoy at baluktot sa init. Sa pagitan ng katig at ang katawan ng barko ay isa pang pahaba na biga na tinatawag na batangan. Ito ang nagsisilbing istruktura ng suporta para sa dalawang karagdagang burulan sa magkabilang gilid ng bangka na tinatawag na pagguray, pati na rin ang karagdagang upuan para sa mga tagasagwan na tinatawag na daramba.
Go (laro)
Pinagmulan sa Tsina
Ang unang nakasulat na tukoy sa laro ay heneral na tinatanggap bilang sa makasaysayang annal na Zuo Zhuan (c. ika-4 na siglo BK), na tinutukoy ang isang makasaysayang pangyayari ng 548 BK. Tinutukoy din sa Aklat XVII ng mga Analekto ni Konfusyo at sa dalawang aklat na nakasulat ni Mencius (c. ika-3 na siglo BK). Sa lahat ng itong mga obra, tinutukoy ang laro bilang yì (弈). Ngayon, sa Tsina, tinatawag na weiqi,.
Rupee ng Seychelles
Ang rupee ay ang pananalapi ng Seychelles. Hinati ito sa 100 sentimo. Sa lokal na wikang kreyol ng Seychelles (wikang Seselwa), ito ay tinatawag na roupi at roupie naman sa wikang Pranses. Ang kodigo ng pananalaping internasyonal ay SCR. Ginagamit din sa bihirang pagkakataon ang SR. Sa populasyon nito, pinakamaliit na bansang mayroong malayang polisiya ang Seychelles. Rupee rin ang ginagamit ng pananalapi sa ilang mga iba pang mga bansa.
Karakoa
Paglalarawan
Ang Karakoa ay maaring umabot ng 25 m ang haba. Ang malalaking karakoa ay maaaring makapag paupo ng daan-daang mga tagasagwan sa magkabilang gilid at dose-dosenang mga mandirigma sa burulan. Ang mga saksakyang dagat na ganito ang laki ay karaniwang sasakyan ng mga mararangal at hindi tumpak na tinatawag ng mga Espanyol na joangas o juangas ( joanga, Espanyol para sa "junk", katutubo na dyong o adyong).
Pagsalakay sa dagat
Ang Karakoa ay isang mahalagang bahagi ng tradisyonal na pagsalakay sa dagat (mangayaw) ng mga Pilipinong hari ng karagatan. Ito ay mga pandagat na ekspedisyon (karaniwan ay pana-panahon) laban sa mga nayon ng kaaway para sa layunin ng pagkakaroon ng prestihiyo sa pamamagitan ng pakikipaglaban, mga pandarambong, at pagkuha ng mga alipin o bihag (minsan ay mga asawa).
Rupee ng Seychelles
Kolonya ng Britanya
Ang Konsehong Pambatas ng Britanya ay tinanggap ang pagtatayo ng Lupon ng mga Komisyonado sa Pananalapi sa pamamagitan ng Ordinansa ng Salaping Papel ng 1914, na sinadula ni C. R. M. O’Brien, ang gobernador ng kolonya ng Seychelles noong ika-10 ng Agosto 1914. Nilabas ng pamahalaan noong 1914 ang mga salaping papel na pang-emerhensya sa mga salaping papel na 50 sentimos, 1, 5, at 10 rupee.
Go (laro)
Pinagmulan sa Tsina
Orihinal na nilaro ang Go sa isang grid ng 17×17, pero naging uliran ang isang grid ng 19×19 sa panahon ng Dinastiyang Tang (618–907 AD). Nate-trace ng mga alamat ang kaniyang pinagmulan sa mitikal na Tsinong Emperador Yao (2337–2258 BK), kung sino, ayon sa alamat, nagpa-disenyo nito si kaniyang tagapayong Shun para sa malikot na kaniyang anak na lalaking Danzhu para manigong impluwensiyahan siya. Ipinapahiwatig ng ibang mga teorya na ang laro ay hango sa Tsinong mga heneral, kung sino gumamit ang mga piraso ng bato para imapa ang mga posisyon para atakihin. (Ikumpara ang kasaysayan ng ahedres.)
Inopacan
Ang Bayan ng Inopacan ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawiganng Leyte, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Mga Barangay
Ang bayan ng Inopacan ay nahahati sa 20 mga barangay.
Go (laro)
Pinagmulan sa Tsina
Sa Tsina, ang Go ay itinuring na isa sa apat na sining ng junzi o ginoo, kasama na kaligrapiya, pagpipinta, at pagtugtog ng guqin. Sa sinaunang panahon ipinasa ang patakaran ng Go nang berbal imbes na sa pagsulat.
Pagpapakalat sa Korea at Hapon
Ipinakilala ang Go sa Korea nang minsan sa pagitan ng ika-5 at ika-7 na siglo AD, at popular ang Go sa loob ng mas mataas ng mga klase. Sa Korea tinatawag ang laro na baduk (Hangul: 바둑) at noong ika-16 na siglo tumubo ang isang baryante na tinatawag na sunjang baduk (Hangul: 순장바둑). Ang sunjang baduk ay naging pangunahing baryanteng nilaro sa Korea hanggang sa katapusan ng ika-19 na siglo, kung kailan muling ipinakilala ang kasalukuyang bersyon mula sa Hapon.
Noong ika-7 na siglo AD umabot ang laro sa Hapon kung saan tinatawag go (碁) o igo (囲碁). Naging popular sa Hapones na imperyal na korte noong ika-8 na siglo, at sa loob ng heneral na publiko noong ika-13 na siglo. Ipinaliwanag pa ang patakaran noong ika-15 na siglo. Noong 1603, muling nagtatag si Tokugawa Ieyasu ng nagkakaisang nasyonal na gobyerno ng Hapon. Noong parehong taon, nagtalaga ng pinakamabuting manlalaro sa Hapon, isang Budistang monghe na nagngangalang Nikkai (né Kanō Yosaburo, 1559) bilang Godokoro (碁所, Ministro ng Go).
Kinuha ni Nikkei ang pangalang Hon'inbō Sansa (本因坊 算砂) at itinayo ang eskwelang Hon'inbō (本因坊). Di-nagtagal pagkatapos, itinayo ang iba-ibang eskwelang sumali. Ang itong mga eskwela na opisyal na tinanggap ay malaking bumuti ng antas ng paglalaro at nagpasok ng sistemang dan/kyu para ihanay ang mga manlalaro. Ang Go ay taon-taong nilaro ng mga manlalaro mula sa apat na eskwela (Hon'inbō, Yasui, Inoue at Hayashi) sa oshirogo (御城碁, mga laro ng kastilyo) sa harap ng shōgun.
Sa buong mundo
Maski malawakang popularidad sa Silangang Asya, mabagal na kumakalat sa iba pang mga bahagi ng mundo. May ilang mga tukoy ng laro sa kanluraning panitikan mula sa ika-16 na siglo pasulong, ngunit hindi naging popular ang Go sa mundong Kanluranin hanggang sa katapusan ng ika-19 na siglo, kung kailan sumulat ang Alemang siyentipiko ni Oskar Korschelt ng isang tratado tungkol sa laro. Noong unang bahagi ng ika 20 siglo, kumalat ang Go sa buong mga imperyong Aleman at Austria-Unggaryo. Noong 1905, natuto si Edward Lasker ng laro sa Berlin. Tapos lumipat sa New York, itinayo ni Lasker ang New York Go Club kasama na (bukod sa iba pa) Arthur Smith, kung sino nabatid ang laro sa Hapon habang naglakbay sa Silangan at inilathala ang aklat ng The Game of Go (Ang Larong Go) noong 1908. Ang aklat ni Lasker ng Go and Go-moku (1934) ay nakatulong para maikalat ang laro sa buong Estados Unidos, at noong 1935, itinayo ang American Go Association. Pagkalipas ng dalawang taon, noong 1937, itinayo naman Alemang Asosyasyong Pang-Go (Deutscher Go-Bund).
Tumigil ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig ng karamihan ng aktibidad pang-Go, dahil ay isang popular na laro sa Hapon, pero pagkatapos ng digmaan, patuloy na kumalat ang Go. Sa loob ng karamihan ng ika-20 na siglo, ang Nihon Ki-in (日本棋院, {{lang-tl|Hapones na Asosyasyong Pang-Go) ay nakatulong para maikalat ang Go. Inilathala ang registang Go Review (sa wikang Ingles) noong dekada 1960, itinayo ang mga sentro pang-Go ({{lang-en|Go center}}) sa Estados Unidos, at madalas na ipinadala mga propesyonal na guro sa mga Kanlurang bansa. Mula noong unang bahagi ng ika-20 na siglo, tinatawag ng daigdig ang laro sa pamamagitan ng niyang Hapones na pangalang pinaikli, at ang mga termino para sa mga karaniwang konsepto ng Go ay hango sa kanilang mga katapat sa Hapones.
Noong 1996, sina Daniel T. Barry (NASA, Estados Unidos) at Koichi Wakata (JAXA, Hapon) ay naging mga unang tao na nilaro ang Go sa kalawakan. Ginamit nila ang isang espesyal na tabla, na tinawag na Go Space, na idinisenyo ni Wai-Cheung Willson Chow. Tinanggap ng parehong mga astronaut ang pandangal na mga ranggong dan mula sa Nihon Ki-in.
Noong Disyembre 2015, ang Pederasyong Pandaigdig Pang-Go ({{lang-ja|国際囲碁連盟}}, {{lang-en|International Go Federation}}) ay may 75 miyembrong bansa, na may 67 sa mga ito sa labas ng Silangang Asya. Sa buong mundo ang Go ay isinusulong ng mga sentrong pangkulturang Tsino, na nakikipagtulungan sa lokal na mga asosyasyong pang-Go, halimbawa mga seminar na itinuro ng sentrong pangkulturang Tsino sa Tel Aviv, Israel, kasama na asosyasyong pang-Go ng Israel.
Kalikasan ng laro
Pagdating sa teorya ng larong kombinatoryal, ang Go ay laro ng sumang-sero, perpektong impormasyon, partisano, deterministiko, at estratehiya. Kaya Go ay nasa mismong klase bilang ahedres, dama, at Reversi.
Binibigyang-diin ng laro ang kahalagahan ng balanse sa maramihang antas: makamtan ng isang lawak ng tabla, dapat malalapit ang mga tira, pero para takpan ang pinakamalaking lawak, dapat lumaki naman ang lawak ng manlalaro, na baka iniiwanan ang mga kahinaan at posibilidad ng pagsasamantala. Ang maglaro masyado mababa (malapit sa gilid) ay nakakamtan ng kulang na teritoryo at impluwensiya, pero ang maglaro masyado mataas (malayo sa gilid) ay inaatim ang kalaban na lumusob. Naiimpluwensiyahan ng mga pasiya sa isang bahagi ng tabla ang isang situwasyon (na tila walang kaugnayan) sa ibang bahagi: halimbawa, ang isang hagdan ay maaaring masira ng mga bato sa ilang arbitraryong distansiya. Ang mga tirang ginawang maaga sa laro ay maaaring bumuo ng kalikasan ng labanan nang daang tira mas huli.
Caltabellotta
Kasaysayan
Ang Caltabellotta ay kinikilala sa sinaunang bayan ng Sicani Triocala, sinakop ng Roma noong 99 BK. Matapos ang pagbagsak ng Kanlurang Imperyong Romano at maraming siglo sa ilalim ng Imperyong Bisantino, sinugod ito ng mga Arabe, na kalaunan ay nagtayo dito ng isang kastilyo. Noong 1090 sinakop ito ng mga Normando ni Roger ng Sicilia.
Go (laro)
Kalikasan ng laro
Napakataas ang kompleksidad ng larong Go kaya kahit ang mga paglalarawan ng elementaryong estratehiya ay nagpupuno ng mararaming panimulang aklat. Sa katunayan, tinataya na dami ng mga posibleng laro ng Go ay lumalampas ang bilang ng mga atomo sa mapagmamasdang uniberso.
Karakoa
Pagsalakay sa dagat
Bago ang isang pagsalakay, ang mga Bisaya ay nagsagawa ng isang seremonya na tinatawag na pagdaga, kung saan ang prow at ang kilya ng mga barkong pandigma ng karakoa ay pinapahiran ng dugo na kinuha mula sa isang nahuli na miyembro ng tinutukoy na lugar ng kaaway. Ang Karakoa at mas maliliit na barko ay karaniwang abay. Isang mabilis na scout ship, na tinatawag na dulawan (lit. "bisita") o lampitaw, ay kadalasang ipinapadala nang maaga sa abay. Kung maharang sa pamamagitan ng pagtatanggol sa mga barko ng kaaway, ang karakoa ay maaaring makisali sa mga labanan sa barko na tinatawag na bangga. Ang pagtugis sa mga barko ng kaaway ay tinatawag na banggal.
Caltabellotta
Mga panlabas na link
right|thumb| Piazza Fontana, Sant'Anna, baryo ng Caltabellotta.
Karakoa
Pagsalakay sa dagat
Tulad ng ibang mga barko para sa kalakalan at digmaan sa pandagat na Timog-silangang Asya, ang karakoa ay kadalasang armado rin ng isa o higit pang gawa sa tanso swivel gun na tinatawag na lantaka, at minsan ay mas malalaking baril din.
Malaki ang karangalan sa pagsali sa isang pagsalakay. Ang mga pagsasamantala sa panahon ng mga pagsalakay ay permanenteng naitala sa mga tattoo ng mga mandirigmang Bisaya at maharlika ( timawa at tumao ), na tinawag silang pintados ("mga pininturahan") mula sa Espanyol.
Go (laro)
Kalikasan ng laro
Ang pananaliksik ng mga endgame ng Go ni John Horton Conway ay nagdulot ng imbensyon ng mga surreal na bilang. Nag-ambag din ang Go sa pag-unlad ng teorya ng larong kombinatoryal.
Software bilang manlalaro
Sa mahabang panahon Go ang isang nakakatakot hamon para sa mga programmer, dahil sa kaniyang "mahihirap na gawain sa paggawa ng desisyon, isang napakalawak na puwang sa paghahanap, at isang pinakamainam na solusyong napakasalimuot kaya isang aproksimasyon, bilang isang punsiyon ng polisiya o halaga, ay parang imposible". Bago 2015, ang pinakabubuting programang Go ay lang nakaabot sa antas ng amateur dan. Sa mas maliliit tabla ng 9×9 at 13x13, mas mabuting gumanap ang mga kompyuter, at tinumbasan ang mga manlalarong propesyonal. Ang tingin ng mga mananaliksik sa sangay ng artipisyal na katalinuhan ay na kinakailangan ng Go ang mas mga elemento na ginagaya ang kognisyong pantao kaysa sa ahedres.
Classic Mac OS
thumb Ang klasikong Mac OS. ay nakatatak na pangalan para sa isang serye ng mga operating system na naka-graphical user interface na ginawa ng Apple Inc. (dating Apple Computer, Inc.) para sa kanilang mga linya ng sistema ng kompyuter na Macintosh. Pinalitan ito ng Mac OS X, na ngayong macOS.
Ang huling bersyon ng Classic Mac OS ay Mac OS 9.
Rupee ng Seychelles
Kolonya ng Britanya
Sinimulan ang pag-isyu ng mga karaniwang salaping papel na 50 sentimos at 1 rupee noong 1918, sinundan noong 1928 ang mga salaping papel na 5, 10, at 50 rupee. Ginawa hanggang noong 1951 ang mga salaping papel na 50 sentimos at 1 rupee at itinigil ito sa sirkulasyon sa pamamagitan ng pagpalit nito sa mga barya. Ipinakilala noong 1968 ang mga salaping papel na 20- at 100-rupee, at pinalitan naman sa barya noong 1972 ang salaping papel na 5 rupee.
Balf, Hungary
Ang Balf ( Wolfs  ) ay isang bayan sa Hungary sa distrito ng Sopron. Mayroon itong humigit-kumulang na 1,000 mga taong naninirahan.