cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Transportasyon sa Pilipinas
Ang mga dyipni ay pinakatampok na anyo ng pampublikong transportasyon sa Pilipinas, at naging simbolo ang mga ito ng kultura ng bansa. Isa pang tampok na anyo ng pampublikong transportasyon ay ang de-motor na traysikel; mas-pangkaraniwan ang mga ito sa mga pook-rural. Sa mga nakalipas na taon, nagiging tampok na anyo ng pampublikong transportasyon ang mga daambakal sa bansa, lalo na sa maabalang kalakhan ng Kamaynilaan. May tatlong pangunahing sistema ng daambakal sa Pilipinas: ang Sistema ng Light Rail Transit ng Maynila na binubuo ng Linya 1 at Linya 2, ang Sistema ng Metro Rail Transit ng Maynila na binubuo ng Linya 3, at ang Pambansang Daambakal ng Pilipinas (o PNR). Ang dalawang sistema na unang binanggit ay nagsisilbi lamang sa Kamaynilaan, samantala ang PNR ay sumisilbi sa Kamaynilaan at sa ilang bahagi ng Luzon. Mayroon ding mga lokomotorang singaw (steam engines) na matatagpuan sa Kabisayaan na gumagana sa mga gilingan ng tubo tulad ng Central Azucarera. Ang mga taksi at bus ay mga mahalaga ring anyo ng pampublikong transportasyon sa mga pook-urban ng bansa.
May labindalawang (12) paliparang pandaigdig ang Pilipinas, at may higit sa dalawampung (20) paliparang panloob na sumisilbi sa bansa. Ang Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino (o NAIA) ay ang pangunahing pasukan sa Pilipinas.
Mga daan
thumb|[[Lansangang Halsema]] Ang Pilipinas ay may 199,950 kilometro (124,240 milya) ng mga daan, at sa habang ito 39,590 kilometro (24,600 milya) ay nailatag. Noong 2004, iniulat na ang kabuuang haba ng buong pinag-ugnay na daan na hindi mabilisang daanan ay nasa 202,860 kilometro. Sa habang ito, 15% ay mga pambansang daan (national roads), 13% ay mga panlalawigang daan (provincial roads), 12% ay mga daang panlungsod/pambayan (city/municipal roads), at 60% ay mga daang barangay (barangay roads).
Noong 1940, may 22,970 kilometro (14,270 milya) ng mga daan sa buong bansa, kalahati nito'y matatagpuan sa gitna at katimugang Luzon. Sinilbihan ng mga daan ang 50,000 sasakyan.
Ang pagbubukod ng mga daan ay nakabatay sa mga pananagutan ng namamahala (maliban lamang sa mga barangay), iyan ay kung anong antas ng pamahalaan ang nagtayo at nagpondo ng mga daan. Karamihan sa mga daang barangay ay mga hindi nailatag na daang-nayon na itinayo noon ng Kagawaran ng Pagawaing Bayan at Lansangan (DPWH), subalit ang pananagutan ng pagpapanatili ng mga daang ito ay nailipat na ngayon sa mga pangkat ng pamahalaang pampook (o LGU). Ang mga daang sakahan-papuntang-pamilihan (farm-to-market roads) ay nakabukod sa kategoryang ito, at ang ilan ay pinopondo ng Kagawaran ng Repormang Pansakahan (DAR) at Kagawaran ng Pagsasaka (DA). Bagaman may malaking sistema ng mga daan na naitayo sa bansa, nananatiling kalunos-lunos ang kalagayan ng malaking bahagi ng sistemang ito, at 20 porsyento ng kabuuang sistema ng mga daan ay nailatag (ng aspalto).
Mga lansangan
thumb|[[Abenida Epifanio de los Santos sa Lundayang Ortigas]] thumb|[[Lansangang Sayre]] Sinasaklaw ng mga lansangan sa bansa ang mga pambansang daan na binukod sa tatlong uri: ang mga pambansang daang primera, pambansang daang sekundarya, at pambansang daang tersiyaryo.
Ang Pan-Philippine Highway (o Daang Maharlika, sa ibang bansa ) ay isang pinag-ugnay na mga daan, tulay, at mga serbisyong pambarko na umaabot sa 3,517 kilometro (2,185 milya) ang haba at kumokonekta sa mga pulo ng Luzon, Samar, Leyte, at Mindanao, na nagsisilbing pangunahing gulugod ng transportasyon sa bansa. Nagsisimula ito sa Laoag, Ilocos Norte at nagtatapos ito sa Lungsod ng Zamboanga, Zamboanga del Sur. Ang Tulay ng San Juanico ang nagdadala nito sa ibabaw ng Kipot ng San Juanico sa pagitan ng mga pulo ng Samar at Leyte.
Sa Kalakhang Maynila, nakaayos ang mga lansangan nito sa isang set ng mga daang radyal (radial roads) at daang palibot (circumferential roads). Ang mga daang radayl ay nagmumula sa pusod ng Lungsod ng Maynila at papuntang mga kalapit na lalawigan, habang ang mga daang palibot nama'y lumilibot sa paligid ng lungsod. Ang set na ito ay tinaguriang Sistema ng mga Daang Arteryal ng Kalakhang Maynila (Metro Manila Arterial Road Network). Ang Bulebar Roxas, na pinakatanyag sa mga lansangan ng Maynila, ay nakalinya sa dalampasigan ng Look ng Maynila. Kasama ang Manila–Cavite Expressway (o CAVITEx), bahagi ito ng Daang Radyal Blg. 1 (R-1) na tumutungo sa lalawigan ng Kabite. Ang Abenida Epifanio de los Santos (EDSA) ay ang pangunahing daang palibot (beltway) sa Kamaynilaan. Isa rin ito sa mga pinakatanyag na lansangan sa Pilipinas. Dumadaan ito sa anim (6) sa mga labimpitong (17) pook sa rehiyon—Caloocan, Lungsod Quezon, San Juan, Mandaluyong, Makati, at Pasay. Ito ang pinakamahabang lansangan sa kalakhan, at kinakarga nito ang karaniwang bilang na 2.34 milyong sasakyan. Ang Abenida Commonwealth ay isa ring mahalagang lansangan sa kalakhan, nagsisilbi naman ito sa Lungsod Quezon at may haba na 12.4 kilometro (7.7 milya). Isang mahalagang daang radyal sa Maynila ay Bulebar Espanya, na bahagi ng Daang Radyal Blg. 7 (R-7) na kinabibilangan ng Abenida Quezon at Abenida Commonwealth sa Lungsod Quezon at Lansangang Quirino sa Hilagang Kalookan at San Jose del Monte, Bulacan. Ilan pa sa mga mahalagang lansangan sa Kamaynilaan ay Abenida Ayala, Bulebar Aurora, Abenida Taft, Lansangang Sergio Osmeña, at Daang C-5 na nagsisilbing alternatibong daan sa EDSA. Ilan naman sa mga kilalang lansangang panloob ay Kalye Escolta, Kalye Mendiola, Paseo de Roxas, Kalye Balete, Abenida Tomas Morato, at Daang Maysan.
Sa ibang bahagi ng Luzon, ang Lansangang MacArthur ay nag-uugnay ng Kamaynilaan sa Gitna at Hilagang Luzon. Bahagi ito ng N1 (Caloocan-Guiguinto) at N2 (Guiguinto-Laoag) ng sistemang lansangang bayan ng bansa at Daang Radyal Blg. 9 (R-9) ng sistemang arteryal ng mga lansangan sa Kalakhang Maynila. Ang Daang Kennon at Lansangang Aspiras–Palispis ay nagsisilbing mga daang papasok ng Rehiyong Pampangasiwaan ng Cordillera (CAR). Isang mahalagang lansangan sa Gitnang Luzon ang Abenida Jose Abad Santos na tinagurian ding Daang Olongapo–Gapan. Ilan sa mga mahalagang lansangan sa Katimugang Luzon ay Lansangang Aguinaldo sa Kabite, Lansangang Jose P. Laurel sa Batangas, at Manila South Road at Daang Calamba–Santa Cruz–Famy (bahagi ng Manila East Road) sa Laguna. Ang Lansangang Andaya (N68) ay nag-uugnay ng lalawigan ng Quezon sa Rehiyon ng Bikol. Matatagpuan sa Lungsod ng Cebu ang Kalye Colon, ang kauna-unahang lansangan sa Pilipinas. Ilan sa mga mahalagang lansangan sa Mindanao ay Lansangang Sayre, Daang Butuan–Cagayan de Oro–Iligan–Tukuran, Daang Coastal ng Surigao–Davao, Daang Davao–Cotabato, at Lansangang Maria Clara L. Lobregat.
Ang Strong Republic Nautical Highway ay nag-uugnay sa karamihan sa mga daan ng mga pulo sa pamamagitan ng isang serye ng mga lantsang roll-on/roll-off (o ro-ro), ang ilan ay maliit at sumasaklaw sa maiksing distansya, habang ang iba nama'y mga malalaking bapor na maaring maglakbay ng ilang oras o higit pa.
Mga mabilisang daanan
Ang Pilipinas ay may maraming mabilisang daanan (expressways), at karamihan sa mga ito ay matatagpuan sa Luzon. Ang mga pinakaunang sistema ng mabilisang daanan sa Pilipinas ay ang North Luzon Expressway (dating North Diversion Road) at ang South Luzon Expressway (dating South Super Highway). Parehong itinayo noong dekada-1970, noong pagkapangulo ni Ferdinand Marcos.
Ang pamahalaan ng Pilipinas at mga pribadong sektor ay gumagawa ng mas-maraming mga plano at panukala upang magtayo ng mga bagong mabilisang daanan sa pamamagitan ng public–private partnership.
Mga daambakal
thumb|Isang tren ng [[Sistema ng Metro Rail Transit ng Maynila|Linya 3 papalapit ng Estasyong Ayala.]] thumb|Isang nakahintong tren sa [[Estasyong daangbakal ng Blumentritt ng Pambansang Daambakal ng Pilipinas (PNR).]] Ang transportasyong daambakal sa Pilipinas ay kinabibilangan ng mga serbisyong binibigay ng tatlong linya ng mabilisang panlulan at isang linyang riles pang-mananakay: ang Sistema ng Light Rail Transit ng Maynila (Linya 1 at Linya 2), ang Linya 3, at ang PNR Metro South Commuter Line ng Pambansang Daambakal ng Pilipinas (PNR).
Ang Sistema ng Light Rail Transit ng Maynila, o ang sistemang LRTA, ay isang sistemang pang-mabilisang panlulan na naglilingkod sa ligid ng Kalakhang Maynila; ito ang pinakaunang sistemang metro sa Timog-Silangang Asya. Nilingkuran nito ang kabuuang 928,000 pasahero kada araw noong 2012. Ang mga 31 estasyon nito sa kahabaan ng higit 31 kilometro (19 milya) ng mga nakaangat na linya ay bumubuo sa dalawang linya: ang unang Linya 1, at ang mas-bagong Linya 2. Dumadaan ang una sa mga lungsod ng Caloocan, Maynila, at Pasay, samantala dumadaan naman ang ikalawa sa mga lungsod ng Maynila, San Juan, Lungsod Quezon, at Marikina. Maliban sa sistemang LRTA, ang Sistema ng Metro Rail Transit ng Maynila, o ang sistemang MRTC, ay naglilingkod din sa Kalakhang Maynila. Matatagpuan ito sa kahabaan ng EDSA. May labintatlong (13) estasyon ito sa kahabaan ng linya nito na may haba na 16.95 kilometro. Ang nag-iisang linya na ito ay dumadaan sa mga lungsod ng Pasay, Makati, Mandaluyong, at Lungsod Quezon. Ilan sa mga estasyon ng sistema ay nilagyan na ng mga eskalador at asensor para sa mas-madaling daan papasok, at dumami na rin ang bilang ng mga mananakay. Pagsapit ng taong 2004, ang Linya 3 ay may pinakamaraming bilang ng mga mananakay sa mga tatlong linyang metro, na may 400,000 pasahero araw-araw.
Ang Pambansang Daambakal ng Pilipinas (sa Ingles, Philippine National Railways o sa daglat nito na PNR) ay nagpapatakbo ng isang linyang komyuter na naglilingkod sa isang rehiyon mula Kalakhang Maynila hanggang Laguna. Ang PNR na isang sistemang daambakal sa Pilipinas na pag-aari ng pamahalaan, ay itinatag noong panahon ng mga Kastila. Dati, nagbibigay ito ng mga serbisyo sa Luzon, at nag-uugnay ng hilaga at katimugang Luzon sa Maynila. Noong 1988 isinara ang linya patungong Hilaga at Gitnang Luzon, at pagsapit ng dekada-2000 itinigil ang mga serbisyo patungong Bikol, subalit may mga panukala para buhayin muli ang katimugang linya patungong Bikol. Ang Daambakal ng Panay (Panay Railways Inc.) ay isang kompanya na nagpapatakbo ng mga linya ng daambakal sa Panay mula huling bahagi ng dekada-1900 hanggang 1989, at Cebu mula 1911 hanggang 1942 (noong panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig).
Transportasyong pantubig
thumb|Isang [[pump boat sa may pulo ng Palawan.]]
Mga daanang tubig
3,219 kilometro; limitado lamang sa mga bangkang shallow-draft (yaong may haba na mas mababa sa 1.5 metro).
Mga serbisyong lantsa
thumb|left|Isang lantsa ng [[Pasig River Ferry Service.]] Ang Pasig River Ferry Service ay isang serbisyo ng lantsang pang-ilog na naglilingkod sa Kalakhang Maynila. Ito rin ang tanging transportasyong pantubig na dumadaan/tumahak sa Ilog Pasig. Ang buong sistema ay may labimpitong (17) estasyon at dalawang linya. Ang unang linya ay ang Linyang Ilog Pasig (Pasig River Line) na dumaan mula Plaza Mexico sa Intramuros hanggang Estasyong Nagpayong sa lungsod ng Pasig. Ang ikalawang linya ay ang Linyang Ilog Marikina (Marikina River Line) na nagsilbi sa mga estasyon sa Ilog Marikina simula sa Estasyong Guadalupe sa Makati hanggang Estasyong Santa Elena sa Marikina.
Mga serbisyo ng barko
May mga maraming kompanyang pambarko sa Pilipinas. Ilan sa mga ito ay ang 2GO Travel at Trans-Asia Shipping Lines.
Mga pantalan at daungan
thumb|Daungan ng [[Heneral Santos, ang pinakatimog na daungan sa Pilipinas.]] Ang pinakaabalang daungan sa bansa ay ang Pantalan ng Maynila, lalung-lalo na ang Manila International Cargo Terminal at ang Eva Macapagal Port Terminal, kapwa nasa paligid ng nasabing pantalan. Kabilang sa mga iba pang lungsod na may mga maabalang daungan at pantalan ay ang Bacolod, Batangas, Cagayan de Oro, Cebu, Davao, Butuan, Iligan, Iloilo, Jolo, Legazpi, Lucena, Puerto Princesa, San Fernando, Subic, Zamboanga, Cotabato, Heneral Santos, Allen, Ormoc, Ozamiz, Surigao, at Tagbilaran. Karamihan sa mga himpilang ito ay bumubuo sa Strong Republic Nautical Highway, isang sistemang nautiko na pinatotohanan sa ilalim ni dating Pangulong Gloria Macapagal Arroyo kung saan pwede gumamit ng mga sasakyang panlupa ang mga lantsang ro-ro (roll-on/roll-off) para tumawid sa pagitan ng mga pulo sa bansa.
Mga paliparan
thumb|Pasukan ng [[Paliparan ng Jolo sa Sulu.]] Ang mga paliparan ng Maynila, Iloilo, Cebu, Davao, Clark, Subic, Zamboanga at Laoag ay mga pasukang pandaigdig sa Pilipinas.
Ang Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino (NAIA) sa Maynila ay ang nangunguna at primerang pasukan ng bansa. Nililingkuran nito ang Kalakhang Maynila at mga rehiyon sa paligid nito. Matatagpuan ito sa hangganan ng mga lungsod ng Parañaque at Pasay. Noong 2012, naging ika-34 ito sa mga pinakaabalang paliparan sa mundo ang NAIA; ang dami ng mga pasahero ay tumaas hanggang sa mga walong porsyento sa kabuuan na 32.1 milyong pasahero. Dahil diyan, isa ang NAIA sa mga pinaka-maabalang paliparan sa Asya.
Ang Paliparang Pandaigdig ng Clark ay isa pang pangunahing pasukan sa bansa, ito ang magiging pandaigdigang pasukan para sa Kalakhang Maynila sa hinaharap at ipinaplano na papalitan nito ang Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino. Sa pangkaramihan, pinaglilingkuran ng paliparan ang mga mababang presyong tagapaglipad sa himpapawid na nakikinabang sa mga mas-mababang singgil sa paglapag kompara sa mga sinisingil sa NAIA.
Ang ibang mga mahalagang paliparan sa Pilipinas ay Paliparang Pandaigdig ng Mactan–Cebu sa Lapu-Lapu, Cebu; Paliparang Pandaigdig ng Iloilo sa Cabatuan, Iloilo; Paliparang Pandaigdig ng Francisco Bangoy sa Dabaw; Paliparang Pandaigdig ng Zamboanga sa Lungsod ng Zamboanga; at Paliparang Pandaigdig ng Heneral Santos sa Heneral Santos, Timog Cotabato.
Mga kompanyang panghimpapawid (airlines)
thumb|Ang [[Philippine Airlines ay ang pangunahing kompanyang panghimpapawid ng bansa.]] Ang Philippine Airlines (PAL) ay ang pambansang kompanyang panghimpapawid ng Pilipinas, ito ang kauna-unahang kompanyang himpapawid sa Asya. Nananatili itong pinakamalaking kompanyang panghimpapawid sa bansa, ito ay may pinakamadaming bilang ng mga pandaigdigang lipad patungong Pilipinas, gayundin mga panloob na lipad. Inuugnay nito ang Maynila sa 48 lungsod sa apat (4) na kontinente, at madalas na lumilipad ito sa 41 destinasyong panloob sa labas ng Kamaynilaan. Pinag-lilingkuran din ng Philippine Airlines ang dalawampung destinasyon sa Pilipinas at tatlumpu't-dalawang (32) destinasyon sa Timog-Silangang Asya, Timog Asya, Silangang Asya, Oceania, at Hilagang Amerika.
Ang Cebu Pacific ay ang nangungnang pang-mababang presyong kompanyang panghimpapawid sa bansa; ito ang nangungunang panloob na kompanyang panghimpapawid sa bansa. Inuugnay nito ang Maynila sa dalawampu't-isang (21) destinasyon sa loob ng Pilipinas, at sa tatlumpu't-siyam (39) na pandaigdigang destinasyon kasama ng mga direktang lipad nito. Pagkaraan ng pagbibigay ng mababang bayad sa mga panloob na destinasyon, inilunsad ng Cebu Pacific ang mga pandaigdigang operasyon nito noong Nobyembre 2001, at ngayon ay lumilipad na ito sa Bangkok, Busan, Guangzhou, Ho Chi Minh City, Hong Kong, Jakarta, Kota Kinabalu, Kuala Lumpur, Macau, Osaka, Seoul, Shanghai, Singapore, at Taipei. Kasalukuyang nagpapatakbo ng kompanyang panghimpapawid ang mga hub nito sa Maynila, Cebu, at Dabaw.
Bukod sa mga nabanggit na kompanyang panghimpapawid, ang ibang mga pang-mababang presyong kompanyang panghimpapawid sa bansa ay Philippines AirAsia (isang kasapi ng AirAsia na nakahimpil sa Malaysia), Cebgo, PAL Express, at iba pa; ang mga kompanyang panghimpapawid na ito ay may mga ruta papunta sa ilang destinasyong panturista sa bansa nang may mababang halaga.
Mga dyipni
thumb|Isang dyipni sa [[Lungsod ng Batangas]] Ang mga dyipni ay ang pinakapatok na uri ng pampublikong transportasyon sa Pilipinas. Unang gawa ang mga ito mula sa mga dyip ng hukbo ng Estados Unidos na naiwan mula sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig, at kilala sa kanilang maningning na palamuti at punong upuan. Ang mga ito ay naging laganap na sagisag ng kalinangan ng Pilipinas.
Ang mga tagagawa ng dyipni sa nakaraan ay kadalasang nakabase sa Lungsod ng Cebu at Las Piñas. Ang pinakamalaking tagagawa ng mga panghukbong katihan na estilo na mga dyipni ay MD Juan. Kasama sa ibang mga tagagawa ay Armak Motors (Lungsod ng San Pablo), Celestial Motors (Lungsod ng San Pablo), Hebron Motors, LGS Motors, Malagueña (Imus), Mega (Lipa), Morales Motors (San Mateo), at Sarao Motors (Las Piñas). Isa pang tagagawa, ang PBJ Motors, ay gumawa ng mga dyipni sa Pampanga gamit ang mga paraang hinango mula sa Sarao Motors. Ang Armak ay nagbebenta ngayon ng mga muling nilikha na trak at sasakyan bilang karagdagan, kasama na ang mga dyipni nito.
Ang mga unang dyipni ay mga pinagandang dyip pangmilitar ng Willys & Ford; ang mga makabagong dyipni ay ginagawa na ngayon ng mga nagsasariling pagawaan at pabrika sa Pilipinas kasama ang mga labis na makina at parte mula Hapon. Sa Cebu, karamihan sa mga dyipni ay ginawa mula sa mga segunda-manong Hapones na trak na unang ginamit para sa kargamento. Eupemistikong kilala ang mga ito bilang mga "surplus" truck".
May dalawang mga uri ng tagagawa ng dyipni sa Pilipinas. Ang mga backyard builder ay nakagagawa ng 1-5 sasakyan kada buwan, kumukuha ng mga piyesang tinatakan ng tina mula sa isa sa mas-malaking mga tagagawa, at gumagawa kasama ang mga gamit nang makina at tsasis mula sa mga bakuran nh mga maisasalba pang gamit (kadalasang Isuzu 4BA1, 4BC2, 4BE1 serye na makinang diesel o Mitsubishi Fuso 4D30 na makinang diesel). Ang pangalawang uri ay ang malaking bultohang tagagawa. Mayroon silang dalawang sub-grupo: ang PUJ o "public utility jeep" at ang malaking bultohang kompanya na nagtatatak sa metal na nagtutustos ng mga parte gayundin ng mga kompletong sasakyan.
Mga pagsisikip ng trapiko (traffic congestion)
thumb|Ang pagsisikip ng trapiko sa EDSA. Isang pambansang usapin ang pagsisikip sa daloy ng trapiko, lalo na sa Kalakhang Maynila. Sa Kalakhang Maynila, ang mga pagsisikip sa trapiko ay sanhi ng malaking bilang ng mga nakarehistro na sasakyan, kakulangan ng mga daan, at labis na populasyon (overpopulation), lalo na sa Maynila, Pateros, at Caloocan. Mas-pinalala pa ito ng mga paglabag sa batas-trapiko, tulad ng iligal na pagpaparada (illegal parking), loading and unloading, beating the red light, at wrong-way driving. Nagaambag din sa lumalalang pagsisikip ng trapiko ang mga proyektong daan at daambakal na hindi pa itinatayo. Pinangangamban na kapag hindi nalunasan ang suliraning ito, "hindi matitirhan" ang Kamaynilaan pagpasok ng taong 2020. Tinawag ng isang sarbey na isinagawa ng Waze na "pinakamalalang trapiko sa Daigdig" ang Kalakhang Maynila.
Umabot sa humigit-kumulang ₱3 bilyon ang halaga ng pagkawala sa ekonomiya noong 2012 dahil sa mga pagsisikip ng trapiko. Pinangangambahan ng Japan International Cooperation Agency (JICA) na aabot sa ₱6 na bilyon ang pang-araw-araw na kawalan sa ekonomiya kapag hindi pa napigil ang pagsisikip ng trapiko.
Maria Aurora, Aurora
Ang Bayan ng Maria Aurora ay isang ika-3 klaseng bayan sa lalawigan ng Aurora, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan. Ipinangalan ang bayan na ito kay Maria Aurora Aragon Quezon, ang unang anak na babae ni Pangulong Manuel L. Quezon at ng Unang Ginang na si Aurora Aragon Quezon. Pinaslang si Maria Aurora kasama ng kanyang inang si Aurora ng mga elemento ng kilusang Hukbalahap sa Nueva Ecija.
Mga Barangay
Ang bayan ng Maria Aurora ay nahahati sa 40 mga barangay.
Distritong pambatas ng Negros Oriental
Ang mga Distritong Pambatas ng Lalawigan ng Negros Oriental, Una, Ikalawa at Ikatlo ang mga kinatawan ng lalawigan ng Negros Oriental sa mababang kapulungan ng Pilipinas.
Kasaysayan
Ang Negros Oriental ay dating nahahati sa dalawang distritong pambatas mula 1907 hanggang 1972. Bahagi ito ng kinakatawan ng Rehiyon VII sa Pansamantalang Batasang Pambansa, mula 1978 hanggang 1984. Mula 1984 hanggang 1986, nagpadala ng tatlong assemblymen at-large ang lalawigan sa Regular Batasang Pambansa.
Sa pamamagitan ng Batas Pambansa Blg. 6398 na naipasa noong Setyembre 17, 1971, naging regular na lalawigan ang noo'y sub-province ng Siquijor. Hiniwalay ang Siquijor mula sa ikalawang distrito ng Negros Oriental upang bumuo ng sariling distrito na nagsimulang maghalal ng sariling kinatawan noong eleksyon 1972.
Sa ilalim ng bagong Konstitusyon, muling hinati ang lalawigan sa tatlong distritong pambatas noong 1987.
1907–1972
Notes
Botrugno
Ang Botrugno (Salentino: Vitrùgna) ay isang bayan at komuna sa lalawigan ng Lecce sa rehiyon ng Apulia ng timog-silangang Italya.
Ang pangunahing tanawin ay ang palasyo ng marques, na itinayo noong ika-16 na siglo at ipinanumbalik noong ika-17 siglo. Ang pamilyang Castriota Scanderbeg ang nagdagdag ng barokong balkonahe sa palasyo noong noong 1725.
Sharazad
Mga sanggunian
Kaurian:Alamat
Tanikala
Ang tanikalâ o kadéna (mula sa salitang Espanyol na cadena) ay isang serye ng sunod-sunod at magkakawing na argolya na kadalasang yari sa bakal na may pangkalahatang katangiang tulad ng sa lubid dahil ito ay naitutuwid, naibabaluktot, at naipupulupot subalit ito'y matibay.
Diyosesis ng Balanga
Ang Diyosesis ng Balanga ay isa sa 72 teritoryo ng simbahan na tinatawag na mga dioceses ng Simbahang Katoliko sa Pilipinas. Binubuo nito ang buong lalawigan ng Bataan. Itinatag ito noong Marso 17, 1975, na hinirang ang Karamihan Rev. Si Celso Guevarra bilang unang Obispo noong Hunyo 4, 1975. Ang kasalukuyang obispo ay si Ruperto C. Santos na itinalaga bilang obispo noong Abril 1, 2010 ni Pope Benedict XVI at naiupo noong Hulyo 8, 2010.
Ang diyosesis ay binubuo ng buong lalawigan ng sibil ng Bataan. Binubuo ito ng 34 na mga parokya at 2 mga chaplain. Ang Diocesan Shrine at Cathedral-Parish ng St. Joseph, Asawa ni Mary sa Aguire Street, Poblacion, Lungsod ng Balanga, ay nagsisilbing upuan ng diyosesis.
Ang titular patron ng diyosesis ay si St. Joseph, Asawa ni Maria, na ang araw ng kapistahan ay bumagsak noong Marso 19. Ang kapistahan ng lungsod ay ipinagdiriwang sa Abril 28.
Maikling kasaysayan
thumb|261x261px| Katedral ng Balanga Ang Diocese of Balanga ay itinatag noong Marso 17, 1975. Binubuo nito ang buong lalawigan ng sibil ng Bataan, ang pinakamaliit sa mga lalawigan ng Gitnang Luzon. Ang lalawigan ay isang peninsula na naglalabas sa dagat, kasama ang Manila Bay sa silangan, Dagat ng China sa kanluran, at ang lalawigan ng Zambales sa hilaga.
Ang topograpiya ng lalawigan ay ginawa ng karamihan sa mga naninirahan sa magsasaka o mangingisda, na may pagdidilig sa mga mangangalakal, manggagawa sa pabrika at propesyonal. Gayunman, ang mga nagdaang taon, ay nakita ang pag-unlad ng mga industriya ng pagmamanupaktura sa lalawigan, lalo na ang Free Zone sa Mariveles, na nagdala ng pag-agos ng mga manggagawa mula sa iba pang mga lalawigan at napabuti ang mga kondisyon ng pamumuhay ng sarili nitong mga manggagawa.
Ayon sa kasaysayan, ang Bataan ay pinaka-naaalala, kasama ang isla ng Corregidor, bilang pangunahing pinangyarihan ng pagkilos sa Pilipinas sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Ang mga lugar na ito ay madiskarteng nagbabantay sa pasukan sa Manila Bay. Ang pagsuko ng mga sundalong Pilipino at Amerikano sa labis na puwersa ng Hapon ay minarkahan ang Pagbagsak ng Bataan noong 1942. Ang digmaan ng digmaan, si Dambana ng Kagitingan, ngayon ay nangangahulugan na parangalan ang mga kalalakihan na nakipaglaban at namatay sa huling paninindigan.
Logo ng Diyosesis
Ang minahan ay sumisimbolo sa pastoral na awtoridad ng bishop-elect, na siya ay mag-ehersisyo sa loob ng lalawigan.
Ang tatlong kabataan na nagbabasa ng mga libro. Ang Bataan, ang lalawigan ng sibil na co-terminus kasama ang Diocese, ay nangangahulugang Land of the Youth, ang pag-asa ng Fatherland. Ang mga aklat na binabasa ng bawat isa ay ayon sa pagkakabanggit ay minarkahang VIA, na nangangahulugang Christ The Way; VERITAS, nangangahulugang si Cristo Ang Katotohanan; at VITA, na nangangahulugang Christ The Life. Ang pang-itaas ay ang gintong araw na may mga titik na IHS, na nangangahulugang Jesus. Sinabi ng ating Panginoong Jesucristo, "Ako ang Liwanag ng sanlibutan" (Juan 8:12; 9: 5). Siya ang "totoong ilaw na pumapasok sa mundo at nagniningning sa lahat ng tao" (Juan 1: 9). Siya ang Kordero, ang ilawan ng Celestral Jerusalem (Pahayag 21:23), Araw ng Katarungan (Malakias 4: 2). Sinabi rin niya, "Ako ang Daan, Ako ang Katotohanan, Ako ang Buhay" (Juan 14: 6). Kaya sa ilaw ni Kristo na ipinaliwanag ng Simbahan, dapat nating pag-aralan at sundin at mabuhay si Cristo na siyang daan, katotohanan at buhay. Ang pag-aaral na ito ay nangangailangan ng kabigatan, ang pagsunod kay Cristo ay nangangahulugang pagtitiis, ang pamumuhay na ito ni Cristo ay nangangailangan ng pagpupursige — mga birtud na tinukoy ng pulang kulay.
Seksyon ng Pangangasiwa
Konseho ng Diocesan Bishop (Presbyteral)
Timeline
1588 - ABUCAY
1578 - MARIVELES
1596 - SAMAL
1607 - MORONG
Ang Isang Libo't Isang Gabi
Ang Kitāb ʾAlf layla wa-layla (كتاب ألف ليلة وليلة‎; Ingles: One Thousand and One Nights; tuwirang salin: Ang Isang Libo't Isang Gabi), kilala rin sa Ingles bilang The Arabian Nights' Entertainment (tuwirang salin: Arabong mga Gabi ng Paglilibang), ay ang 1,001 kuwentong isinalaysay ni Sharazad sa loob ng 1,001 gabi upang maligtas ang kanyang sarili mula sa kamatayan. Inilahad ito ng prinsesang naging reyna at asawa ni Shahryar, isang haring nahumaling sa pagpapatay ng asawa at susundan pagkatapos ng pagpapakasal sa ibang babae. Mga tradisyonal ang mga kuwento at nagmula sa maraming bahagi ng Gitnang Silangan at Dulong Silangan. Nasa Arabe ang unang nakasulat na kopya na nagawa noong mga 1000 AD. Kabilang sa mga kuwento ang Sindbad ang Mandaragat at Aladdin.
Diyosesis ng Balanga
Timeline
1667 - ORION
1714 - ORANI
1756 - HERMOSA
1801 - PILAR
1865 - DINALUPIHAN
1873 - BAGAC
1930 - LIMAY, Cabcaben (Mariveles)
1975 - Pagkatatag ng Diyosesis ng Balanga
1978 - Malaya [BEPZ] (Mariveles)
1980 - Puerto Rivas Ibaba (Balanga), Parang (Bagac)
1985 - Colo (Dinalupihan)
1990 - Balsic (Hermosa)
1996 - Cupang Proper (Balanga)
1999 - Calaguiman (Samal), Mabatang (Abucay), Calungusan (Orion)
2004 - Nagwaling (Pilar), Alas-Asin (Mariveles)
2005 - Roosevelt (Dinalupihan), New San Jose (Dinalupihan), Bangkal (Abucay), Saysain (Bagac), Alion-Batangas II (Mariveles)
2006 - Tala (Orani)
2012 - Munting Batangas (Balanga), Nagbalayong (Morong), Mt. Tingnan (Mariveles)
2013 - Culis (Hermosa)
Arona (NO)
Ang  ay isang comune sa lalawigan ng Novara sa bansang Italya.
Ugnay Panlabas
Kaurian:Mga Communi ng Novara Kaurian:Piemonte
Albuminuria
Ang albuminuria ay ang pagkakaroon ng albumin (partikular na ang serum albumin) sa ihi ng isang tao. Ito ay isang uri ng proteinuria. Ang ganitong kalagayan patolohikal ay maaaring dahil sa pamamaga ng mga bato o sa karamdaman ni Bright, na karaniwang mga sanhi. Bagaman maaari rin itong lumitaw sa mga sakit na karamdamang amyloid, konhestiyon sa kaso ng sakit sa puso, iritasyon mula sa mga gamot, anemia, at pansamatala sa mga katayuan ng pagiging may lagnat. Sa mas tiyak na uri ng sakit sa bato, ang albumin sa ihi ay karaniwang mayroong hugis na kawangis ng mga tubulo ng organong bato. Sa implamasyon ng lagayan at daanan ng ihi (urinary tract) katulad ng pantog o urethra, nagkakaroon din ng albumin sa ihi.
Pagsusuri
Ang isang payak na pagsusuri ng pagkakaroon ng albuminuria ay ang pagpapakulo ng kaunting ihi habang nasa isang kutsara o sa loob ng isang test tube. Ang ihi ay maaaring maging maulap, subalit dahil baka ito dahil sa mga phosphate dapat na patakan ito ng kaunting suka o asidong asetiko. Ang asido ay makakapagdulot ng pagkatanggal ng panlalabo na sanhi ng mga phosphate, ngunit hindi maaapektuhan ang paglabo na dulot ng albumin. Ang pag-uulap ng ihi dahil sa albumin ay dapat na kaagad na ikonsulta sa manggagamot.
Cropalati
Ang Cropalati ay isang bayan at komuna sa lalawigan ng Cosenza sa rehiyon ng Calabria sa katimugang Italya.
Pinagmulan ng pangalan
Ang pangalan ng bayan ay kakikitaan ng pinagmulang Griyego-Bisantino, na sa etimolohiya ay tumutukoy sa Kouropalàtes (Mariscal ng palasyo, Bisantinong opisyal na gobernador ng bayan), karangalan sa emperador Michele Curopalàtis. Mula sa mga makasaysayang dokumento, mababakas na ang bayan ay nagsimula noong 1325, na may kasamang Caropilati. Ang santong patron ay si San Antonio Abad.
Noga Levy-Rapoport
Si Noga Levy-Rapoport (ipinanganak noong Nobyembre 25, 2001) ay isang aktibista sa klima sa British na ipinanganak sa Israel, tagapagsalita, at boluntaryo sa loob ng English climate strikes sa UK Student Climate Network.
Maagang buhay
Si Noga Levy-Rapoport ay ipinanganak noong Nobyembre 25, 2001 sa Tel Aviv. Lumipat sila sa UK noong siya ay bata pa.
Aktibismo
Noong 15 Pebrero 2019, lumahok sila sa unang pag-martsa ng klima sa London, bago sumali sa UK Student Climate Network bilang isang boluntaryo para school outreach at pag-oorganisa sa paligid ng Green New Deal sa GND UK. Tumulong sila sa pag-organisa ng mga welga sa klima sa London para sa mga pandaigdigang welga noong Marso 15, 2019 at Mayo 24, 2019, pati na rin ang pag-oorganisa at publikong inihayag ang suporta ng UKSCN sa isang Green New Deal para sa UK sa London klima welga noong 12 Abril 2019. Mula noong Pebrero, ang 17-taong-gulang na si Noga ay nagsalita sa maraming mga panel, mga kaganapan, welga at mga protesta sa buong UK.
Noong 7 Mayo 2019, nagsalita si Noga sa International Maritime Organization sa London upang manawagan para sa isang limitasyon upang mabawasan ang emisyon kasama ang pangkat ng Campaign Against Climate Change at iba pang mga aktibista. Ang pananalita niya ay inilarawan bilang ' Greta Thunberg treatment'  para sa IMO, na, bilang isang UN body, ay dating napag-usapan dahil sa hindi pagiging ganap na nakikibilang upang mabawasan ang kanilang emissions.
Palakol
thumb|Isang palakol Ang palakol (axe o ax sa wikang Ingles) ay isang kasangkapan na ginagamit sa paghugis, pagbiyak at pagputol ng kahoy, pangani ng troso, bilang sandata at simbolong heraldiko at pangseremonya. Ang palakol ay may iba't ibang anyo para as iba't ibang paggamit ngunit kalimitang binubuo ng ulo ng palakol at ng hawakan o helve.
Kasaysayan
Noong panahon ng bato, bago ginawa ang modernong palakol, ginamit ng mga sinaunang tao ng palakol na walang hawakan. Sa huli, ito ay kinabit sa hawakang kahoy. Ang pinaka-unang mga palakol na merong hawakan ay ulo na baton at tinali sa kahoy paggagamit ng mga kagamitan na magagamit nila. Nang sumulong ang teknolohiya, nagkaroon ng mga palakol na gawa sa tanso at bakal. Ang palakol ay karaniwang may ulo at hawakan.
Ang palakol ay isang halimbawa ng karaniwang makina dahil ito ay isang uri ng kalso. Ito ay binabawasan ang kailangang pagsikap ng naghihiwa ng kahoy. Nahihiwa ang kahoy dahil sa katumbakan ng presyon sa talim. Ang hawakan ng palakol ay ginagamit din bilang isang pingga, at ito ay dinadagdag ang lakas na pwedeng ilabas ng gumagamit. Ang paghahawak ng palakol malapit sa ulo ay tinatawag na pagsasakal ng palakol. Ito ay maganda para sa mga tumpak na hiwa pero masama para sa paghihiwa na kailangan ng maraming lakas.
Crosia
Ito ay namamaling tawagin sa frazione nito na "Mirto", dahil sa mataong frazione na umunlad sa baybayin, at sa mga taon ay nagtulak ng desentralisasyon at pagbawas ng populasyon sa makasaysayang sentro dahil sa kawalan ng maraming esensiyal na serbisyo.
Akto
Ang akto ay maaaring tumukoy sa:
Tanjungpinang
Tanjungpinang o dati tinatawag na Tanjung Pinang (dinadaglat bilang Tg. Pinang) ay ang kabisera ng Lalawigan ng Kapuluan ng Riau, Indonesia. Ito ay matatagpuan sa pulo ng Bintan.
François Mitterrand
Si François Maurice Adrien Marie Mitterrand (26 Oktubre 1916 – 8 Enero 1996) ay ang ika-21 Pangulo ng Republikang Pranses at ex officio Kasamang Prinsipe ng Andorra, na naglingkuod magmula 1981 hanggang 1995. Siya ang pinakamatagal na naglingkod bilang Pangulo ng Pransiya at, bilang pinuno ng Partido Sosyalista, ang tanging tao mula sa makakaliwa na, sa ngayon, ay nahalal bilang Pangulo sa ilalim ng Ika-limang Republika ng Pransiya. Bilang pangulo, pinangasiwaan ni Mitterrand ang pagpasa ng isang malawakang saklaw ng liberal na mga repormang panlipunan habang pinananatili ang payak na katangian ng isang malakas na kuta ng kaginhawahan o kapakanan na pinalalakas ng isang malakas na estado (isang ulat ng Kaunlarang Pangtao ng Nagkakaisang Kaharian ang nagpatibay na, mula 1979 hanggang 1989, ang Pransiya lamang ang tanging bansa sa OECD, bukod sa Portugal, na kung saan ang mga hindi pagkakapantay-pantay sa kita ang hindi lumala).
Calimera
Ang Calimera (Griko : Καλημέρα literal 'magandang umaga), ay isang maliit na bayan na may 7,296 na naninirahan sa pook Grecìa Salentina sa tangway ng Salento sa Italya, na matatagpuan sa pagitan ng Gallipoli at Otranto. Ito ay nabibilang sa lalawigan ng Lecce.
Tsinong Pilipino
Ang Tsinong Pilipino (Ingles: Chinese Filipino; ; Hokkien: Huâ-hui; Kantones: Wàhfèi) ay isang taong may ninunong Tsino subalit lumaki sa Pilipinas. Tinatawag din silang Tsinoy na hinango mula sa dalawang salita: "Tsino" (na nangangahulugang "Intsik") at "Pinoy" (isang bansag na nangangahulugang "Pilipino").
Dingalan
Mga Barangay
Ang bayan ng Dingalan ay nahahati sa 11 mga barangay.
Momoko Kikuchi
Si Momoko Kikuchi (菊池桃子) (4 Mayo 1968 - ) ay isang artista at mang-aawit sa bansang Hapon.
Mga Greatest Hits
-
XLR8
Ang XLR8 ay isang banda sa Pilipinas.
Cosmopolitan Church
Ang Cosmopolitan Church (Tagalog:Simbahang Kosmopolita) ay isang simbahang Protestante sa Maynila sa Pilipinas.
Kasaysayan
Ang pagkatatag ng Cosmopolitan Church ay nangyari nang 60 na miyembro ng Simbahang Metodista Sentral sa Kalyeng Kalaw sa Ermita, Maynila ay humiwalay sa Americanong Simbahang Metodistang Episcopal noon Marso ng 1933. Ang paghihiwalay ay pinagunahan nila Rev. cipriano Navarro, Dr. Melquides Gamboa at Rev. Samuel Stagg. Sila ay naging instrumental sa pagkatatag ng Simbahang Metodistang Episcopal ng Pilipinas na naging daan sa pagkatatag ng Simbahang Mag-aaral ng Cosmopolitan.
Ang gusali ng Cosmopolitan ay naitayo noong 1936. Mula 1942 hanggang 1944 ang gusali ng simbahan ay ginamit bilang base ng operasyon bilang parte ng hukbong guerilla laban sa mga mananakop na Hapones noon Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Ang gusali ay napasailalim ng mga Hapones noong Septyembere 1944. Nasunog ang gusali dulot ng Labanan sa Maynila noon 1945, at ipinatayo muli pagkatapos ng digmaan. Noon 1948 ang Cosmopolitan Church, noong parte ng Simbahang Metodista ng Pilipinas ay naging kasapi ng United Church of Christ in the Philippines. Noong 2012, pinutol ng Cosmopolitan Church ay ugnayan nito sa UCCP.
Gusali
Ang simbahan ay kasalukuyang sinasakop ang Rigos Hall, isang apat na palapag na gusali. Ang Rigos Hall ay ipinangalan sa dating pastor sa ngalan ni Dr. Cirilio A. Rigos noong Mayo 15 1996. Ang pagpapangalan ay dulot ng pagratipika ng isang Kapasiyahang Espesyal ng Simbahang Konseho.
Ang Santuwaryong Pang-alaala ni Mary Boyd Stagg sa loob ng Rigos Hall ay isang lugar para sa pananampalatayakung saan idinaraos ang mga Misa ng simbahan. Sa 1999 sa kaganapan ng ika-66th anibersaryo ng simbahan, walong panel ng stained glass ay ikinabit sa santuwaryo.
Barengo
Ang  ay isang comune sa lalawigan ng Novara sa bansang Italya.
Ugnay Panlabas
Kaurian:Mga Communi ng Novara Kaurian:Piemonte
Pietro Andrea Mattioli
Si Pietro Andrea Gregorio Mattioli (23 Marso 1501 – 1577), na nakikilala rin bilang Matthiolus, ay isang manggagamot at naturalista na ipinanganak sa Siena, Italya.
Talambuhay
Natanggap ni Mattioli ang kaniyang edukasyon sa pagkamanggagamot mula sa Pamantasan ng Padua noong 1523, at lumaong gumanap bilang duktor ng medisina sa Siena, Roma,Trento at Gorizia, at naging personal na manggagamot ni Ferdinand II, Arsoduke ng Mas Malayong Austria sa Praga at Kastilyo ng Ambras, at ni Maximiliano II, Banal na Emperador ng Roma sa Vienna.
Si Mattioli ang naglarawan ng unang kaso ng alerhiya sa mga pusa. Ang kaniyang pasyenteng ay naging napakasensitibo sa mga puso na kapag ipinadala siya sa isang silid na mayroong isang puso, ang pasyenteng ito ay tumutugon na mayroong agitasyon (pagkabalisa), pagpapawis, at pamumutla.
Bilang isang maingat na estudyante ng botanika, naglarawan siya ng 100 bagong mga halaman at pinagtugma-tugma niya ang botanikang medikal ng kaniyang kapanahunan sa kaniyang Discorsi ("Mga Komentaryo") hinggil sa Materia Medica ni Dioscorides. Ang unang edisyon ng akda ni Mattioli ay lumitaw noong 1544 na nasa wikang Italyano. Nagkaroon ng ilang mga sumunod na iba pang mga edisyong nasa Italyano at mga salinwikang nasa Latin (Venice, 1554), Tseko, (Praga, 1562), Aleman  (Praga, 1563) at Pranses (Lyon, 1572).
Bilang dagdag sa pagkilala sa mga halamang orihinal na nilarawan ni Dioscorides, nagdagdag si Mattioli ng mga paglalarawan ng ilang mga halaman na wala sa akda ni Dioscorides at mga halamang hindi nalalaman ang gamit sa panggagamot, kung kaya's nagkaroon ng pagbabago mula sa pag-aaral ng mga halaman bilang isang larangan ng medisina papunta sa isang pag-aaral na mapagtutuunan talaga ng pansin bilang isang larangang sarili nito. Bilang karagdagan pa, ang mga ukit sa kahoy na nasa akda ni Mattioli ay mayroong isang mataas na uri, na nagpapahintulot ng pagkakakilala sa halaman kahit na ang teksto ay malabo o hindi malinaw. Ang isang kapansin-pansing pagsasali ay ang isang maagang sari ng kamatis, ang unang pagdodokumento o pagtatala ng gulay na ito habang pinalalaki at kinakain sa Europa.
Ang genus o sari ng halamang Matthiola ay ipinangalan ni Robert Brown bilang parangal kay Mattioli.
Tinutulan ni Mattioli ang mga teoriya ni Girolamo Fracastoro hinggil sa mga fossil. Tinutulan din niya ang sarili niyang mga paglalagom.
Dyords Javier
Si Dyords Javier (George Javier) ay isang artista, mang-aawit, at "hip-hop rapper" sa Pilipinas. Kapatid sya ni Danny Javier na miyembro ng APO Hiking Society at may-ari rin ng napakasarap na Andok's Lechon Manok. Nasasabing, ngunit hindi kumpirmado, na siya ang unang "hip-hop rapper" sa Pilipinas.
Si Javier ay isa sa mga naging miyembro ng pinaka-unang sikat na 80's noontime show na Student Canteen
Base sa mga di-opisyal na artikulong inilathala sa Internet ang awitin nyang "Na Onseng Delight" and pinaka-unang awiting "Rap" na inilabas sa Pilipinas
Ngalan
Ang isang ngalan o pangalan ay isang katawagan na ginagamit para sa pagbibigay ng pagkakakilanlan. Nakikilala sa mga pangalan ang isang uri o kaurian ng mga bagay, o isang bagay na natatangi o nasa binigay na konteksto. Sa lingguwistika, ang isang entidad o tao na kinikilala sa pamamagitan ng isang ngalan ay tinatawag na referent o reperente, ang bagay o tao na tinutukoy. Ang pansariling pangalan ay kinikila na hindi kinakailangang katangi-tangi ang isang partikular na indibiduwal na tao. Tinatawag na pangalang pantargi (proper name) ang isang partikular na entidad (bagaman mayroon din na kahulugang pampilosopiya ang katawagan na iyon) at kapag binubuo lamang ng isang salita, tinatawag itong pangngalang pantangi (proper noun). Ang ibang pangngalan ay tinatawag minsan bilang "karaniwang pangalan" o (di na ginagamit) "pangkalahatang pangalan". Ang isang ngalan ay maaring ibigay sa isang tao, lugar, o bagay; halimbawa, nagbibigay ng pangalan sa kanilang anak ang mga magulang o nagbibigay ng pangalan ang isang siyentipiko sa pangalan ng isang elemento.
Mga indibiduwal na pangalan
Ang isang buong pangalan o pansariling pangalan ay kumikilalang isang salita o mga salita na kung saan ang isang indibiduwal ay malapit na nakilala o tinawag katulad ng "Andre," "Sophia-Grace," or "Mohammed." Tradisyunal na sa mga indibiduwal ang magkaroon ng pansariling pangalan (tinatawag din na "unang pangalan") at isang huling pangalan (tinatawag din na "pangalan ng angkan" o "apelyido" dahil pare-pareho ito sa mga kasapi ng parehong pamilya)). Ginagamit din ang gitnang pangalan ng maraming tao bilang ikatlong pakakakilanlan, at maaring piliin para sa pansariling kadahilanan kabilang ang pagpapakita ng ugnayan, pagpapanatili ng pangalan bago ikasal o pangalan sa pagkadalaga (isang tanyag na kasanayan sa Estados Unidos), at panatiihin ang pangalan ng angkan.
Tatlong Kaharian
Ang kapanahunan ng Tatlong Kaharian ay isang bahagi ng panahon ng kawalan ng pagkakaisang tinatawag na Anim na Dinastiyang dagliang sumunod sa pagkaalis ng tunay na kapangyarihan ng mga emperador ng Dinastiyang Han.
<! part of an era of disunity called the Six Dynasties following immediately the loss of de facto power of the Han Dynasty emperors. In a strict academic sense it refers to the period between the foundation of the Wei in 220 and the conquest of the Wu by the Jin Dynasty in 280. However, many Chinese historians and laymen extend the starting point of this period back to the uprising of the Yellow Turbans in 184.
The three kingdoms were Wèi (魏), Shǔ (蜀), and Wú (吳). To help further distinguish these states from other historical Chinese states of the same name, historians add a relevant character: Wei is also known as Cáo Wèi (曹魏), Shu is also known as Shǔ Hàn (蜀漢), and Wu is also known as Dōng Wú or Eastern Wu (東吳). The term Three Kingdoms itself is somewhat a mistranslation, since each state was eventually headed by an emperor who claimed legitimate succession from the Han Dynasty, not by kings. Nevertheless the term has become standard among sinologists.
Batas sa Responsableng Pagkamagulang at Kalusugang Reproduktibo ng 2012
Ang mga panukalang batas sa Reproduktibong Kalusugan(Ingles: Reproductive Health bills na kilala bilang RH Bill) ang mga panukalang-batas na inihain sa lehislatura ng Pilipinas na naglalayon na siguruhin ang pangkalahatang paglapit sa mga paraan at impormasyon sa pagkontrol ng panganganak at pangangalagang pang-ina. Ang mga panukalang batas na ito ay naging sentro ng pambansang talakayan. Sa kasalukuyan ay mayroong dalawang mga panukalang-batas na may parehong mga layuin:
Tatlong Kaharian
The earlier, "unofficial" part of the period, from 190 to 220, was marked by chaotic infighting between warlords in various parts of China. The middle part of the period, from 220 and 263, was marked by a more militarily stable arrangement between three rival states, Cao Wei, Shu Han, and Eastern Wu. The later part of this period was marked by the collapse of the tripartite situation: first the destruction of Shu by Wei (263), then the overthrow of Wei by the Jin Dynasty (265), and the destruction of Wu by Jin (280).
Although relatively short, this historical period has been greatly romanticised in the cultures of China, Japan, Korea, and Vietnam. It has been celebrated and popularised in operas, folk stories, novels and in more recent times, films, television serials, and video games. The best known of these is undoubtedly the Romance of the Three Kingdoms, a fictional account of the period which draws heavily on history. The authoritative historical record of the era is Chen Shou's Sanguo Zhi, along with Pei Songzhi's later annotations of the text.
Batas sa Responsableng Pagkamagulang at Kalusugang Reproduktibo ng 2012
Bagaman may pangkalahatang kasunduan tungkol sa mga probisyon sa pang-ina at pang-anak na kalusugan, may malaking pagtatalo sa pangunahing mungkahi na ang pamahalaan ng Pilipinas at ang pribadong sektor ay magpopondo at magsasagawa ng malawak na pamamahagi ng mga kasangkapang pang pagpaplano ng pamilya gaya ng kondom, mga pill na pangkontrol sa panganganak at IUD habang ang pamahalaan ay patuloy na nagpapakalat ng impormasyon sa mga gamit nito sa lahat ng mga sentro ng pangangalagang pangkalusugan(health care facilities).
Tatlong Kaharian
Technology advances significantly during this period. Zhuge Liang invented the wooden ox, suggested to be an early form of the wheelbarrow. A brilliant mechanical engineer known as Ma Jun, in the Kingdom of Wei, is considered by many to be as brilliant as his predecessor Zhang Heng. He invented a hydraulic-powered, mechanical puppet theatre designed for Emperor Ming of Wei (Cao Rui), square-pallet chain pumps for irrigation of gardens in Luoyang, and the ingenious design of the South Pointing Chariot, a non-magnetic directional compass operated by differential gears.Tekstong matapang --->
Ang panahon na ito ay sinasabing isa sa mga digmaang panahon sa kasaysayan ng Tsina. Ang populasyon noong Dinastiyang Han ay sinasabing 50 milyon, pero bumaba at umabot sa 16 milyon noong panahon ng Jin Dynasty. Ito ay dahil sa paglisan ng mga tao noong may digmaan sa pagitan ng tatlong kaharian.
Batas sa Responsableng Pagkamagulang at Kalusugang Reproduktibo ng 2012
Likurang impormasyon(background)
Ang unang beses na ang isang panukalang batas tungkol sa Reproduktibong Kalusugan ay iminungkahi noong 1998. Sa kasalukuyang ika-15 Kongreso ng Pilipinas, ang mga panukalang batas sa Reproduktibong Kalusugan na inihain dito ay isinulat ng Pinunong Minoridad ng Kapulungan na si Edcel Lagmanng Albay na HB 96; representatibong Dale Bernard Tuddao ng Iloilo, HB 101, mga representatibo ng Akbayan na sina Kaka Bag-ao at Walden Bello, HB 513; representatibo Rodolf Biazon ng Muntinlupa, HB 1160, representatibo Augusto Syjuco ng Iloilo, HB 1520, representatibo Luzviminda Ilagan ng Gabriela. Sa Senado, si Sen. Miriam Defensor-Santiago ay naghain ng kanyang sariling bersiyon ng panukalang batas sa Reproduktibong Kalusugan. Noong Enero 31, 2011, ang Komite ng Kapulungan ng mga Representatibo sa Populasyon at Mga Ugnayang pang-Pamilya ay bumoto na pag-isahin ang lahat ng mga bersiyon sa Mababang Kapulungan na pinamagatang "An Act Providing for a Comprehensive Policy on Responsible Parenthood, Reproductive Health, and Population and Development, and For Other Purposes"(Ang Aktong Nagbibigay ng Komprehensibong Patakaran tungkol sa Responsable Pagiging Magulang, Reproduktibong Kalusugan, at Populasyon at Pag-unlad, at Para sa Iba pang mga Layunin).