Kaharian_ng_Israel_(Samaria)
Mga kuwentong salungat sa arkeolohiya
Ang kasaysayan ng Kaharian ng Israel ay batay sa Tanakh na isinulat pagkatapos ng mahabang panahon pagkatapos ng pagkakawasak nito. Ito ay batay sa mga alamat, mga anyong literaryo at mga anakronismo na matatagpuan sa Bibliya. Sa karagdagan, ang arkeolohiya ay sumasalungat sa mga salaysay ng Bibliya. Ayon sa Bibliya, si David at Solomon ay naghari sa Kaharian ng Israel (nagkakaisang monarkiya) ngunit sa kamatayan ni Solomn pagkatapos ng maikling pagitan na ang kahariang ito ay pinamunuan ng anak ni Solomon na si Rehoboam, ang mga tribong hilaga ay naghimagsaik at nagtatag ng kanilang sariling kaharian sa ilalim ni Jeroboam na hindi mula sa linya ni David. Ang kahariang ito ang naging Kaharian ng Israel. Ang kauna-unahang pagbanggit ng pangalang ysrỉꜣr (ipinagpalagay na Israel) ay mula sa Merneptah Stele (circa 1200 bCE ngunit hindi tumutukoy sa isang kaharian ngunit isang pangkat at maaaring ang pangalang ito ay hiniram ng kahariang ito. Ayon sa 2 Hari Kapitulo 3, si Mesha na hari ng Moab ay basalyo ng Israel sa pamumuno ni Ahab at nagbibigay ng tributo,Pagkatapos ng kamatayan ni Ahab, si Mesha ay naghimagsik at ang anak ni Ahab na si Joram ay bumuo ng koalisyon sa Kaharian ng Juda at Edom na sumalakay sa Moab mula sa timog hanggang sa kabisera ng Moab na Kir-Hareseth at winasak ang mga tabing bayan ng Moab ngunit nabigong sakupin ang matibay na siyudad at umurong. Ayon sa Mesha Stele na itinayo ni Mesha, ang Moab ay napailalim kay Omri sa panahon ng ama ni Mesha at ang Moab ay naging basalyo ng Israel nang 40 taon.  Ang Mesha Stela ay itinayo ni Mesha bilang parangal sa Diyos na si Chemosh sa kanyang mga pagwawagi laban sa Israel na nagtapos noong 850 BCE. Si Mesha ay naghimagsik sa anak ni Omri at muling sinakop ang teritoryo ng Moab at sinakop ang mga dating teritoryo ng Israel, Ayon sa Mesha  Stele,  siya ay naghimagsik sa anak ni Omri. Ang pananakop ng tatlong hari ng Israel ay hindi binanggit sa Stele na ito at sumasalungat sa salasay ng 2 Hari. Halimbawa, ang monarkiya ay itinatag sa Edom pagkatapos ng paghihimagsik sa Juda sa panahon ni Jehoram(2 Hari 8:20-22). Ang paglalarawan sa Edom bilang monarkiya na may sariling hari sa 2 Hari 3 ay anakronistiko. Sa huli lamang ng mga taon ni Mesha nang sakupin at kunin ang mga lugar sa timog ng ilog Arnon.Ang paglalarawan ng isang organisadong kahariang Moabita sa mga lugar ng timog ng Arnon sa maagang mga taon ni Mesha ay mali.Ayon sa 2 Hari 10:33, si Hazael na hari ng Aram ay sumakop sa lahat ng mga lupain ng transhordang Israel hanggang sa Arnon mula kay Jehu. Gayunpaman, ang kabisera ni Mesha na Dibon ay nasa hilaga ng ilog Arnon at ang mga hangganan ng Israel ay hindi maaaring umabot hanggang sa Arnon sa panahon ni Jehu. Sa karagdagan, si Mesha at hindi si Hazazel ang sumakop sa mga lugar ng Israel sa kapatagan ng Moab sa hilaga ng ilog Arnon. Sa karagdagan, ayon sa Bibliya, si Mesha ay basalyo ni Ahab ngunit sa Mesha Stele, si Mesha ay basalyo ni Omri at anak nito. Ayon din sa Bibliya, si Mesha ay naghimagsik pagkatapos ng kamatayan ni Ahab ngunit ayon sa Mesha Stele, si Mesha ay naghimagsik nang buhay pa si Ahab. Sa Itim na Obelisk ni Shalmaneser III, ipinapakita ang isang Yahua (Jehu na anak ni Hubiri(ipinagpalagay na si Omri) na nagpapailalim sa Hari ng Asirya. Si Jehu ay anak ni Jehoshapat at hindi ni Omri at apo ni Nimshi. May ilang mga panloob na kontradiksiyon sa mga salaysay ng Bibliya. Halimbawa, ang salaysay ng kamatay ni Naboth sa 1 Hari 21 ay iba sa 2 Hari 9:25-26, ang pagbibigay diin sa pagbabawal ng pagbebenta ng patrimonya sa kuwento ni Naboth ay salungat sa 1 Hari 16:24 na binenta ni Shemer ang Samaria kay Omri, ang kuwento ng lugar ng hari ng Edom ay salungat sa 1 Hari 22:48 na walang hari sa Edom sa panahon ni Jehoshaphat at ang unang hari ng Edom ay naluklok lamang noong panahon ng paghahari ni Jehoram ng Israel(2 Hari 8:20), ang pagtatanggal ng anak ni Omri na si Jehoram ng Israel sa mga Ba'al na itinayo ng kanyang ama ay salungat sa 2 Hari 10:26-27 na ang mga Ba'al ay tinanggal lamang noong panahon ni Jehu, ang Ramoth-Gilead ay nasa kamay na ng mga Arameo at ang mga Israelita ay makikidigma rito(2 Hari 8:28) samantalang sa 2 Hari 9:14, ang Israel ay nagtatanggol laban kay Hazael ng Aram, si Jehoram ay kasama ni Ahazias upang digmain ang mga Arameo sa Ramoth-Gilead(2 Hari 8:28)  ngunit sa 2 Hari 8:29 si Jehoram lamang ang nakidigma sa mga Arameo sa Ramoth-Gilead(ang Ramoth-Gilead ay inalis sa 2 Hari 9:15 na isang pagtutuwid ng kalaunang editor ng 2 Hari)  na parehong pangyayari sa 2 Hari 8:29, na si Eliseo ang sinabihan ni Yahweh na  maging hari ng Aram si Hazael(2 Hari 8:10-13) samantalang sa 1 Hari 19:15, si Elias ang sinabihan ni Yahweh na humirang kay Hazael bilang hari ng Aram, at ang direksiyon ng pagtakas ni Ahazias ng Juda mula kay Jehu sa 2 Hari 9:27 mula sa Beth-Hagan hanggang  sa Megiddo kung saan siya pinatay ni Jehu ngunit sa 2 Kronika 22:9,si Ahazias ay nagtago sa Samaria kung saan siya pinatay Jehu. Sa Mga Monolitang Kurkh, isinalaysay ang paglahok ni Ahab sa koalisyong timog-Siryo puwersa na humarap sa kanya sa Orontes na nagsasalay na si Ahab ay nagsuplay ng 2,000 karro at 10,000 sundalo ngunit ayon sa 1 Hari 20, si Ahab ay inilalarawan na isang mahinang hari at basalyo ng Aram na may kakaunting mga hukbo na nagsasabing ang "hukbo ng israel" ay tulad ng  dalawang maliit na kawan ng mga kambing(1 Hari 20:27) laban sa Aram. Ayon sa mga sangguniang Asiryo, si Ahab ang isang pinuno ng alyansa ng mga hari laban sa Asirya sa Labanan ng Qarqar sa ika-6 na taon ni Shalmaneser III (853 BCE). Pagkalipas ng kaunti sa 13 taon sa ika-18 taon ni Shalmaneser, si Jehu ay naghandog ng tributo sa haring Asiryo.Ayon sa Bibliya, ang interbal sa pagitan ng 853 at 841 BCE ay bumubuo ng apat ng sekondaryang panahon, ang huling bahagi ng paghahari ni Ahab nmula sa Labanan ng Qarqar hanggang sa kanyang kamatayan; ang 2 taon ng paghahari ni Ahazias ng Israel, ang 12 taon ng paghahari ni Jehoram ng Israel at pasimula ng paghahari ni Jehu mula sa kanyang kornasyon hanggang sa pagbibigay tributo sa Asirya. Ito ay bumubuo ng 13 taon samantalang ang Labanan ng Qarqar hanggang sa pagbibigay ng tributo ni Jehu ay kaunti sa 13 taon. Sa isang propetikong kautusan, pinatay ni Jehu sina Ahazias ng Juda, Jehoram ng Israel(2 Hari 9:24-27) at 70 anak na lalake ni Jehoram(2 Hari 10:11) gayundin din si Jezebel(2 Hari 9:7). Ito ay salungat sa Tel Dan Stele na ang pumatay kina Ahazias at Jehoram ay si Hazael ng Aram. Ang ilang apolohistang Kristiyano ay nagmungkahing walang salungatan dahil si Hazael at Jehu ay may alyansa ngunit ayon sa 2 Hari 10:31-33, si Hazael at Jehu ay magkalaban. Salungat rin ang 2 Hari 8:7-15 sa Tel Dan Stele sa kamatayan ni Hadad at paghirang kay Hazael.