cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Daang Kennon
Mga peligro
Ilang bahagi ng lansangan ay may mataas din ang tsansa sa paglubog ng lupa (land sinking/subsidence), lalo na sa kahabaan ng daan sa Barangay Camp 3 sa Tuba.
Bagaman ang Daang Kennon ay may pinakamaiksing ruta sa tatlong pangunahing daang papasok sa Baguio, madalas kasinghaba ang oras ng paglalakbay sa dalawang iba dahil sa kalunos-lunos na kalagayan ng daan. Kadalasang umaabot mula 45 minuto hanggang isang oras para sa isang bihasang mananakay para makalagpas ng 41.2-kilometro (25.6-milyang) matarik at paliko-likong akyat sa pamamagitan ng kotse.
Sa hinaharap
Pag-nakompleto sa taong 2018, ang 88.5-kilometrong Tarlac–Pangasinan–La Union Expressway ay mag-uugnay ng Daang Kennon sa Subic–Clark–Tarlac Expressway at North Luzon Expressway. Sa gayon, kakaltasin nito ang oras ng paglalakbay mula Kalakhang Maynila papuntang Baguio nang tatlo hanggang apat na oras.
Sinasabi na magtatayo ng isang fully functional cable car sa Daang Kennon mula Baguio papuntang La Union at gayundin naman La Union papuntang Baguio. Sinasabi rin na magtatayo ng isang zipline para sa mga tree-top adventure.
Alpette
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Ang Alpette (Piamontes: J'Alpëtte, Franco-Provenzal : La Alpete) ay isang comune (komuna o munisipalidad) sa Kalakhang Lungsod ng Turin sa rehiyon ng Piamonte sa hilagang Italya, na matatagpuan mga 40 km hilaga ng Turin.
May hangganan ang Alpette sa mga sumusunod na munisipalidad: Pont Canavese, Sparone, Cuorgnè, at Canischio.
Pinagmulan ng pangalan
Ang pangalan ng munisipalidad ay maliit sa salitang Alp, na sa diyalekto ay nangangahulugang "kubo" na may pastulan sa bundok.
Pisikal na heograpiya
Matatagpuan sa isang terasa na katabi ng hilagang mga dalisdis ng Cima Mares, ang Alpette ay umaabot sa isang matinding sanga, patungo sa kapatagang Canavese, ng hanay ng mga bundok na naghihiwalay sa Valle dell'Orco sa tamang lambak mula sa maikling lambak ng sapa ng Gallenca. Ang posisyon ng nayon ay mahusay, nahuhulog dahil ito ay kabilang sa mga puno ng kastanyas at betula, na may napakagandang tanawin ng mga bundok sa likod.
Mendicino
Ang Mendicino (Calabres: Mennicìnu) ay isang lungsod at komuna (munisipalidad) nasa lalawigan ng Cosenza sa rehiyon ng Calabria sa katimugang Italya.
Pamamahala
Ang kasalukuyang alkalde ng Mendicino ay si Antonio Palermo mula sa islogang "Sama-sama, mababago natin ang Mendicino".
Paggawad ng titulo ng lungsod
Noong 15 Marso 2016, nagbigay ng dekreto ng Pangulo ng Republika sa alkalde, na nagbigay ng titulo ng lungsod. Ang opisyal na seremonyas ng Hunyo 2 ay nangyari sa Piazza Municipio.
Lalawigan ng Lecce
Ang lalawigan ay may sakop na 2,799.07 kilometro kuwadrado (1,080.73 mi kuw) at may kabuuang populasyon na 802,807 (2016). Mayroong 97 komuna (Italyano: comuni) sa lalawigan. Napapaligiran ito ng mga lalawigan ng Taranto at Brindisi sa hilagang-kanluran, ang Dagat Jonico sa kanluran, at ang Dagat Adriatico sa silangan. Itinatag ng lokasyon na ito bilang isang tanyag na patutunguhan ng turista. Pinamunuan ito ng mga Romano, Bisantinong Griyego, Carolingia, Lombardo, Arabe, at Normando. Ang mga mahahalagang bayan ay Lecce, Gallipoli, Nardò, Maglie, at Otranto. Ang mga mahahalagang produktong agrikultura nito ay trigo at mais.
Mga komuna
May ilang pangkat etniko at minoryang lingguwistiko ang Lecce. Naninirahan ang isang pamayanang Griko na binubuo ng mga 40,000 katao sa rehiyong Grecia Salentina sa gitnang lugar ng lalawigan, at mayroon isang pamayanang Arbëreshe sa Soleto.
Bomarzo
thumb|320x320px| Simbahan ng Santa Maria della Valle. Ang Bomarzo ay isang bayan at komuna (munisipalidad) ng lalawigan ng Viterbo, rehiyon ng Lazio, Gitnang Italya, sa ibabang lambak ng Tiber. Ito ay matatagpuan 14.5 km silangan-hilagang-silangan ng Viterbo at 68 km hilaga-hilagang kanluran ng Roma.
Kasaysayan
Ang kasalukuyang pangalan ng lungsod ay hango sa Polymartium, unang binanggit sa Historia Langobardorum ni Paulus Diaconus. Ang etimolohiyang "polis martium", lungsod ni Marte, ay nagmumungkahi ng pinagmulang Romano. Gayunpaman, ang arkeolohikong katibayan para sa isang Romanong lungsod ay hindi pa natagpuan hanggang ngayon. Gayunpaman, maaaring pag-aari ni Domitia Calvilla, ang ina ng Emperador Marco Aurelio, ang isang Romanong pagawaan ng ladrilyo na itinatag sa malapit.
Mark Zuckerberg
Si Mark Elliot Zuckerberg (ipinanganak 14 Mayo 1984) ay isang Amerikanong negosyante na mas kilala bilang isa sa mga nagtatag ng tanyag na panglipunang networking site na Facebook. Tinatag ni Zuckerberg ang Facebook kasama ng kanyang mga kamag-aral na sina Dustin Moskovitz, Eduardo Saverin, at Chris Hughes habang sila ay nag-aaral sa Pamantasan ng Harvard. Naglilingkod si Zuckerbuerg bilang CEO ng Facebook. Siya ay naging paksa ng kontrobersiya ng pinagmulan ng kanyang negosyo.
Pagkabata
Pinanganak si Zuckerberg sa White Plains, New York at pinalaki sa Dobby Ferry, New York. Nagsimula siyang mag-aral ng programming noong siya ay nasa kalagitnaan ng pag-aaral sa Mataas na paaralan. Bago pa man iyon, naaaliw na si Zuckerbuerg sa pagbuo ng mga computer programs, gaya ng mga gamit pangkomunikasyon at mga laro. Bago siya pumasok sa Phillips Exeter Academy, nag-aral muna siya sa Mataas na Paaralan ng Ardsley. Habang siya ay nag-aaral sa Phillips Exeter Academy, bumuo siya ng programang makakatulong sa mga manggagawa ng kanyhg ama na makapag-usap sa tanggapan nito; bumuo siya ng bersiyon ng larong "Risk" at isang music player na tinawag na Synapse na gumagamit ng Artificial Intelligence upang malaman ang gawing pangpakinig ng tagagamit. Sinubukang bilhin ng Microsoft at AOL ang Synapse at isapi sa kanila si Zuckerberg, subalit napagpasyahan niyang mag-aral sa Pamantasan ng Harvard, kung saan sinalihan niya ang Alpha Epsilon Pi, isang kapatirang Hudyo.
Pagkakatatag
Inilunsad ni Zuckerberg ang Facebook mula sa kanyang dormitoryo sa Harvard noong 4 Pebrero 2004. Ang sapataha ng Facebook ay galing sa kanyang mga araw sa Phillips Exeter Academy, kung saan, gaya ng karamihan sa mga dalubhasaan at mga paaaralan, ay mayroong nakagawiang taunang sanggunian ng mga mag-aaral na mayroong mga larawan nila, ng mga guro at lahat ng mga kawani na tinatawag na "Facebook". Noong siya ay nasa dalubhasaan pa, Ang Facebook ni Zuckerberg ay nagsimula lang bilang isang bagay na pang-Harvard lamang, hanggang ninais ni Zuckerberg na palawigin ang Facebook sa iba pang mga paaralan at inarkila ang tulong ng kasama niya sa kuwarto na si Dustin Moskovitz. Una nila itong pinalawig sa Stanford, Dalubhasaan ng Dartmouth, Pamantasan ng Columbia, Cornel at Yale, at sa lahat ng mga paaralang may koneksiyong panlipunan sa Harvard.
Paglipat sa California
Lumipat si Zuckerberg sa Palo Alto, California, kasama si Moskovitz at ilang mga kaibigan. Umupa sila ng isang maliit na bahay na nagsilbi nilang kauna-unahang tanggapan. Nakilala ni Zuckerberg si Peter Thiel na namuhunan sa kanilang kumpanya. Nakuha nila ang kanilang unang tanggapan noong tag-araw ng 2004. Ayon kay Zuckerberg, ang pangkat ay nagplanong bumalik sa Harvard sa panahon ng tag-lagas subalit napagpasyahan nilang manatili sa California. Simula noon, hindi na sila bumalik bilang mag-aaral sa dalubhasaan.
Federico I. Abaya
Si Federico I. Abaya (1854 - 3 Mayo, 1900) ay kabilang sa rebolusyonaryong samahang "Espiritu de Candon", na binuo sa bayan ng Candon, Ilocos Sur noong panahon ng pananakop ng Espanyol. Noong 25 Marso 1898, pinamunuan niya ang pagtataboy sa mga Kastila sa Candon na tinawag na Ikkis ti Kandon. Nagtagumpay ang hukbo niya at nagdeklara ng sariling republika sa Candon.
Chiavari
Ang Chiavari (bigkas sa Italyano: [ˈKjaːvari] ; Ciävai  [ˈtʃaːvaj]) ay isang bayan na malapit sa Genova, sa Italya. Mayroon itong humigit-kumulang 28,000 naninirahan. Matatagpuan ito malapit sa ilog Entella.
Kasaysayan
left|thumb|150px|Kastilyo ng Chiavari
Panahong preromano at Romano
Ang isang preromanong nekropolis, na mula noong ika-8 hanggang ika-7 siglo BK, ay natuklasan sa lugar kung saan matatagpuan ang Chiavari ngayon. Ang Chiavari ay umunlad sa mga bakas ng isang kampong Romano sa Via Aurelia.
Palakasan
Noong 2014 ang ng koponan ng football na Virtus Entella ay naiangat sa Italyanong Serie B sa kauna-unahang pagkakataon sa kasaysayan at naibalik sa pangatlong dibisyon matapos ang 4 na taon noong 2018.
San Gennaro Vesuviano
Ang San Gennaro Vesuviano ay isang komuna at bayan na matatagpuan sa Kalakhang Lungsod ng Napoles, Campania, sa Katimugang Italya.
Heograpiya
Ang San Gennaro Vesuviano ay matatagpuan sa bahagi ng kanayunan sa paligid ng Nola (ang tinaguriang "agro Nolano") na humigit-kumulang na 25 kilometro sa silangan ng Naples at siyam na kilometro mula sa Nola.
Budismong Tibetano
Ang Budismong Tibetano o Lamaismo ay isang anyo ng Budhismo sa Tibet, na nagtatag ng pamagat o titulong Dalai Lama, isang pangalang bigay sa dating pinuno at punong monghe ng Tibet, noong 1640. Naniniwala ang mga Lamaista na ang Dalai Lama ay reinkarnasyon ng isang Buddha, at sa kamatayan nito ay daraan ang espiritu ng Buddha sa katawan ng isang sanggol na kasisilang pa lamang. Gumagamit ang mga pari ng mga rito ng salamangka upang hanapin ang tama at angkop na sanggol. Pagkaraan, tuturuan ang sanggol, mula pagkabata, ng kanyang magiging dakilang responsibilidad. Noong 1950, sinupil ng mga Komunistang Intsik ang Lamaismo sa Tibet. Dahil sa isang hindi matagumpay na panghihimagsik ng mga Tibetano laban sa mga puwersang Komunista noong 1959, napilitan si Tenzin Gyatso, ang ikalabing-apat na Dalai Lama ng Tibet, pati kanyang mga tagasunod na lisanin ang Tibet patungong Indiya.
Komuna
Kahalagahan at tungkulin
Ang comune ang nagbibigay ng karamihan sa mga pangunahing tungkuling sibil: pagtatala ng mga kapanganakan at kamatayan, pagtatala sa pag-aari ng lupa, pangongontrata sa mga daangbayan at iba pang gawaing publiko, atbp.
Pinamumunuan ito ng isang alkalde (sindaco) na tinutulungan ng isang kinatawang pambatas, ang Consiglio Comunale, at isang kinatawang tagapagpaganap, ang the Giunta Comunale.
Italya
Sa Italya, ang comune (pangmaramihan: comuni) ay ang pinakamaliit na sangay ng pagkakahating administratibo ng mga lalawigan at rehiyon, o maaaring tumukoy sa mga bayan o munisipalidad.
Kaurian:Mga uri ng subdibisyong pambansa
Gondwana
Sa paleoheograpiya, ang Gondwana , na orihinal na tinawag na Gondwanaland, ang pinaka katimugan ng dalawang mga superkontinente(ang isa ang Laurasya) na kalaunang naging mga bahagi ng superkontinenteng Pangaea. Ito ay umiral mula tinatayang 510 hanggang 180 milyong taon ang nakalilipas. Ang Gondwana ay pinaniniwalaang nagtahi sa pagitan ng ca. 570 at 510 milyong taon ang nakalilipas at kaya ay nagsanib ng Silangang Gondwana sa Kanlurang Gondwana. Ito ay humiwalay sa Laurasya noong 200-180 milyong taon ang nakalilipas(gitnang Mesosoiko) sa panahon ng pagkakahati ng Pangaea na lumipat ng papalayo sa timog pagkatapos ng pagkakahati.
Pertica Bassa
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Heograpiya
Ang munisipalidad ay kabilang sa pamayanang bulubundukin ng Valle Sabbia.
Kasaysayan
Ang teritoryo ngayon ng Pertica Bassa ay sumasakop sa isang bahagi ng sinaunang organisasyong supramunisipal na pinangalanang Universitas Perticae Vallis Sabbi, aktibo mula 1382 hanggang 1797 at kung saan kasama ang ngayon ay teritoryo ng Munisipalidad ng Pertica Alta at ang mga nayon ng Bisenzio at Presegno, ngayon ay kabilang sa munisipal na administrasyon ng Lavenone.
Pagpapalayok
Ang pagpapalayok ay isang proseso at ang mga produkto ng paghuhubog ng sisidlan at ibang bagay na may putik o luwad at ibang seramikong materyales, na inaapuyan sa mataas na temperatura upang mabuo ito ng matigas at matibay na anyo. Pangunahing uri nito ang terakota, stoneware at porselana. Ginagawa ng mga magpapalayok ang mga kalakal sa lugar na tinatawag palayukan. Sa wikang Ingles, tinatawag itong pottery at ang depinisyon na ginagamit ng American Society for Testing and Materials (ASTM) ay "lahat ng pinaapoy na seramikong kalakal na naglalaman ng luwad kapag nabuo, maliban sa teknikal, estruktural, at repraktoryong mga produkto." Sa arkeolohiya, lalo na kung sinauna at bago ang kasaysayang panahon, kadalasang nangangahulugan ang pagpapalayok bilang ang sisidlan lamang, at ang mga pigura ng kaparehong materyal ay tinatawag na mga terakota". Parte ng mga materyales ang luwad na kailangan sa ilang depenisyon ng pagpapalayok, subalit ito ay walang katiyakan.
Isa ang pagpapalayok sa pinakamatandang imbensyon ng tao na nagmula bago ang panahong Neolitiko, na may seramikong bagay tulad ng kulturang Gravettian na may pugirin ni Venus ng Dolní Věstonice sa Republikong Tsek na tinatayang nagmula noong mga 29,000–25,000 BC, at mga sisidlang palayok na natuklasn sa Jiangxi, Tsina, na nagmula pa noong 18,000 BC. Noong Maagang Neolitiko at bago ang Neolitiko, nakita artepakto sa Jōmon, Hapon (10,500 BC), ang Rusong Malayong Silangan (14,000 BC), Sub-Saharang Aprika (9,400 BC), Timog Amerika (9,000-7,000 BC), at Gitnang Silangan (7,000-6,000 BC).
Sinaunang Panahon
thumb|[[:en:Manunggul_Jar|Manunngul Jar, isang libingang tapayan na naiungkat sa Palawan.]] Mayaman ang Pilipinas sa tradisyon ng pagpapalayok, makikita ito sa dami ng mga kagamitang seramiko at terakota na naiuungkat sa Hilagang Luzon, Isla ng Batanes, Palawan, Negros, at Tawi-Tawi. Iba't iba ang laki at kagamitan ng mga naihuhulmang produkto na nahanap. Karamihan sa unang mga produkto ng pagpapalayok ay ang tapayan o banga na ginamit bilang sisidlan, lutuan, imbakan para sa proseso ng pagbuburo (patis, suka) at libingan.
Malaki ang naging impluwensiya ng aktibong pakikipagkalakalan sa pagpapalayok ng Pilipinas at ng mga karatig nitong bansa. Ang mga palamuti at spindle whorls na nahanap sa kuweba ng Callao ay sinasabing gawa sa putik noong panahon ng Maagang Neolitiko ay sinasabing may impluwensiya ng kultura ng Fengpitou mula sa bansang Taiwan dahil sa pagkakagawa nito.
Isa ang Bau-Malay complex sa naging katawagan sa estilo ng pagpapalayok ng kalakalan sa mga bansang Timog-Silangang Asya tulad ng Malaysia, Indonesia, Brunei at Pilipinas. Ang disenyong geometriko ng Bau-Malay ay binubuo ng mga hugis at maninipis na linya upang magbigay impresyon na hinabi o basket-marked ang naihulmang kagamitan.
Bago pa man dumating ang banyagang mananakop na nagbigay daan sa kalakalang Galyon, limitado ang pagtangkilik ng dayuhang kalakal tulad ng kagamitang porselana sa mga datu at mga maharlika sagisag ng kanilang estado sa lipunan. Kinikilala ang mga dayuhang kalakal na ito tulad ng pagpapalayok ng mga Tsino sa kanilang kulay na puti at asul. Malayo sa lokal na produktong pagpapalayok tulad ng bangang Rusun (Luzon) na magaspang at kulay kape o itim.
Pananakop ng Mga Espanyol
Ngunit, hindi tuluyang nawala ang mga sining tulad ng pagpapalayok, paghahabi, at paguukit dahil sa paniniwala at pananalig ng mga Katolikong Espanyol sa kanilang mga rebulto at mga santo. Nalimit ang larangan ng pagpapalayok sa simbahan at pang-relihiyosong dahilan sa mga sumusunod na taon bago ang ika-19 na siglo. Sa pagyaman ng mga ilustrado o mga Filipino na may kaya noong ika-19 na siglo ay ang pagsikat muli ng sekular na pagtangkilik sa pagpapalayok.
Senador Ninoy Aquino, Sultan Kudarat
Ang Bayan ng Senador Ninoy Aquino ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Sultan Kudarat, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan. Ito ay ipinangalan bilang paggalang kay Senador Benigno "Ninoy" Aquino, Jr., asawa ni Pangulong Corazon Aquino.
Mga Barangay
Ang bayan ng Sen. Ninoy Aquino ay nahahati sa 20 na mga barangay.
Colleferro
Ang Colleferro ay isang maliit na bayan ng Kalakhang Lungsod ng Roma sa rehiyon ng Lazio sa gitnang Italya. Ito ay isang sonang pantahanan ng kalakhang pook ng Roma kung saan matatagpuan ang iba't ibang industriya at estrukturang pampalakasan.
Ingeborg Auer
Si Ingeborg Auer ay isang Austrian na klimatolohista, kilala sa kanyang trabaho sa Project HISTALP (Historical Instrumental Climatological Surface Time Series ng Greater Alpine Region).
Pobya
Ang pobya (Ingles: phobia, mula sa Griyegong salitang φόβος "Phobos" na nangangahulugang Takot) ay ang walang kadahilanan, matindi at palagiang takot sa mga ilang sitwasyon, bagay, aktibidad o tao. Ang labis at walang kadahilanang pagnanasa sa pag-iwas sa kinakatakutan ang pangunahing sintomas ng sakit na ito. Kapag hindi na mapigil ng isang indibidwal ang kanyang takot, o kung nakakasagabal na sa pang-araw-araw na buhay, maaaring magkaroon ng diagnostiko sa ilalim ng isa sa mga sakit ng pagkabalisa (anxiety disorders).
Mga sanggunian
Kaurian:Sikolohiya Kaurian:Sakit
Ingeborg Auer
Si Auer ay nagmula sa Velden am Wörthersee. Nag-aral siya mula 1970 hanggang 1975 sa Institute for Meteorology and Geophysics ng Unibersidad ng Vienna, kung saan natanggap niya ang kanyang titulo ng doktor na may thesis na Zur Chronik und Synoptik in den österreichischen Südalpenländernon (To the Chronicle and Synoptics in the Austrian Southern Alps). Mula noong 1975 nagtrabaho si Auer sa Central Institution for Meteorology and Geodynamics. Noong 2001 siya ay naging pinuno ng kagawaran para sa climatological land survey at hydroclimatology. Noong 2009 siya ay naging pinuno ng Kagawaran ng Pananaliksik sa Klima. Nagretiro siya noong 2016.
Kilala si Auer sa kanyang ambag sa paglikha ng mga de-kalidad na hanay ng data para sa pananaliksik sa klima, lalo na sa larangan ng homogenization. Sa ilalim ng kanyang pamumuno kasama si Reinhard Böhm, nilikha ang database ng klima ng HISTALP para sa rehiyon ng Alpine. Ang database ng HISTALP ay isa sa pinakamatagal at de-kalidad na hanay ng data ng klima sa buong mundo. Ipinapakita ng datos batay sa kanyang trabaho na mula pa noong 1800 ang mga klimatiko na zone sa Alps ay lumipat sa mas mataas na mga mataas na antas bilang bahagi ng pagbabago ng klima: Sa mga bulubunduking lugar kung saan may snow sa buong taon ay madalas na may damo; kung saan mayroong damo, ang kagubatan ay madalas na tumutubo ngayon.
Binyon
Ang binyon (Ingles: vinyon, polyvinyl chloride fiber) ay isang uri ng pibrang sintetiko o hiblang gawa ng tao na kabilang o mula sa kloridong binilo. Ikinakalakal ito sa ilalim ng pangalang Vinyon HH. Pangunahing ginagamit ang binyon para sa paggawa ng mga karpet na may umbok o pinaumbok at mga diniinang piyeltro. Naimbento ito noong 1939.
Mga sanggunian
Kaurian:Mga hiblang gawa ng tao
Colleferro
Mga pangunahing pasyalan
Sa Colleferro matatagpuan ang mga sumusunod na simbahan:
Lipunan
Maraming mga naninirahan, na nagmumula sa pinaka magkakaibang mga rehiyon ng Italya (at kamakailan lamang mula sa ibang bansa, higit sa lahat mula sa Rumanya, Bulgarya, at Albanya) ay lumipat sa paglipas ng panahon sa Colleferro, na naghahanap ng trabaho sa Snia, Italcementi, at sa maraming iba pang mga establisimyento na, unti-unti, ay nilikha sa malapit.
Agrikultura
Ang teritoryo ay palaging may bokasyong pang-agrikultura. Mula noong 2006 ito ay matatagpuan sa "Rural at agro-enerhiyang distrito ng Valle dei Latini".
Gumaca
Ang Gumaca ay isang ika-1 klaseng bayan sa lalawigan ng Quezon, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Kasaysayan
Ang pinakaunang kilalang pinuno ay si Lakan Bugtali. Ang kanyang nasasakupan ay umaabot sa mga rehiyon malapit sa Gusuan, na tinatawag na ngayong Lawa ng Lamon, mula sa Gamao papunta sa hilaga, patungo sa isla sa kabilang ibayo ng lawa na tinatawag na ngayong isla ng Alabat, patungo sa timog-kanlurang dadaan sa hilagang-silangang bahagi ng ngayong bayan ng Calauag, sa pinagmumulan ng Talolong, na bumabaybay sa bayan ng Lopez, at sa mga ilog ng Pandanan at sa hilagang-kanluran hanggang sa may itaas na bahagi ng ilog Kalilayan. Binubuo ito ng 93 mga barangay. Kaya naman nang ang unang mga Espanyol na dumating dito noong 1574 na pinamumunuan ni Fr. Diego Oropesa, itinatag nila ang grupo ng mga barangay na mayroong kanya-kanyang kalinangan at pamahalaan.
Mula 1574 hanggang 1670 ang bayan ng Gumaca ay pinamumunuan ng mga prayleng Espanyol. At mula 1671 hanggang 1893 ang bayan ay pinamumunuan na nang mga Espanyol at Pilipinong Gobernadorcillos. Mula 1893 hanggang 1900 ang mga namumuno sa bayan ay tinatawag na Capitan Municipal at mula 1901 ang namumuno sa bayan ay inihahalal na nang mga tao at tinatawag na Presidente Municipal. Taong 1963 ang taguri ay pinalitan na bilang mga Punong-bayan ng bayan.
Makikitang walang anumang batas na nabanggit na nagtatalaga sa bayan ng Gumaca bilang isang bayan at hindi rin ito nanggaling sa kung ano pa mang bayan. Ito pa nga ang nagsilang nang ilang bayan na ang pinakanatatangi ay ang bayan ng Lopez dahil sa ito ang pinakamalaki at pinakamaunlad sa bahaging iyon ng lalawigan.
Sa ilalim ng Batas ng Republika bilang 9495, na base sa magiging desisyon nang mga mamamayan nang lalawigan ng Quezon, ito ang magiging kapitolyo nang mabubuong bagong lalawigan kung maaaprubahan.
Pamahalaan
thumb|Gusaling pangmunisipalidad ng Gumaca
Mga Barangay
thumb|Katedral ng San Diego de Alcala Ang bayan ng Gumaca ay nahahati sa 59 na mga barangay.
Kautusang Tagapagpaganap Bilang 343 ng Pilipinas
Ang Kautusang Tagapagpaganap Bilang 343 ng Pilipinas ay ang direktibong nilagdaan ng dating Pangulong Fidel V. Ramos na nagtakda ng "Panunumpa ng Katapatan sa Watawat" bilang opisyal na panunumpa ng katapatan.
Nilalaman
'''Kautusang Tagapagpaganap Blg. 343'''
Pinagtitibay ang "Panunumpa ng Katapatan sa Watawat" bilang opisyal na panata ng katapatan para sa lahat ng Pilipino.
Sapagkat, gugunitain natin, bilang isang bansa, ang ikasandaan taon ng pagpapahayag ng Kalayaan ng Pilipinas sa 12 Hunyo 1998 na ang pagdiriwang ay lalong magiging makabuluhan sa mga mamamayan kung maaayos na mapalulutang ang kanilang pagpapahalaga sa kasaysayan at kabansaan;
Sapagkat, ang "Panunumpa ng Katapatan sa Watawat" na binuo ng Pambansang Komisyon sa Kultura at mga Sining mula sa isang burador na inihanda ng Komisyon sa Wikang Filipino ay isang makapukaw-damdaming panata na matatawag na tunay na atin, nagpapamalas ng diwa ng kabansaan at ng mga pagpapahalagang dapat angkinin ng bawat isang Pilipinong makabayan at nagmamahal sa kalayaan;
Ngayon, samakatuwid, ako, si Fidel V. Ramos, Pangulo nga Republika ng Pilipinas, sa bisa ng mga kapangyarihang kaloob sa akin ng batas, ay nagpapatibay at nagsasatatag sa pamamagitan nitong "Panunumpa ng Katapatan sa Watawat" bilang opisyal na panunumpa ng katapatan ng lahat ng mga Pilipino.
Inaatasan ko ang lahat at bawat isang mamamayan na pag-aralan ang "Panunumpa ng Katapatan sa Watawat", limiin ang mga salita nito at isapuso ang pagtatalaga sa kabansaan na nilalaman ng panata:
Ang Kautusang Tagapagpaganap na ito ay magkakabisang kagyat.
Ginawa sa Lungsod ng Maynila, ngayong ika-12 ng Hunyo sa taon ng Ating Panginoon, Labinsiyam na Raan Siyamnapu't Anim.
Kaurian:Batas
Namthip Jongrachatawiboon
Si Namthip Jongrachatawiboon ay isang artista sa Thailand
Sybil P. Seitzinger
Si Sybil P. Seitzinger ay isang oseanograpo at siyentista ng klima sa Pacific Institute for Climate Solutions, kung saan siya ay isang executive director. Siya rin ay isang propesor ng Pag-aaral ng Kapaligiran sa Unibersidad ng Victoria.
Natanggap niya ang kanyang PhD sa kursong biological oceanography mula sa Unibersidad ng Rhode Island at mayroong isang honorary PhD mula sa Unibersidad ng Utrecht. Siya ay kasapi ng American Academy of Arts and Science, at kinikilala para sa kanyang pagsasaliksik sa kung paano apektado at binago ng mga tao ang natural na proseso at para sa halaga ng kanyang mga gawa sa buong daigdig.
Pampangulong pagpapasinaya 2009 ni Barack Obama
Ang 2009 pagpapasinaya ni Barack Obama bilang ika-44 na Pangulo ng Estados Unidos ay isinagawa noong Enero 21, 2009 sa ilalim ng probisyon ng Ika-20 Enmyenda sa saligang batas ng Estados Unidos. Ang pagpapasinaya ang nagtalaga sa apat na taong termino nila Barack Obama at Joe Biden bilang pangulo at pangalawang pangulo. Ang naging tema ng pagpapasinaya ay ang "A New Birth of Freedom" (Ang bagong kapanganakan ng kalayaan), na gumugunita sa ika-200 kaarawan ni Abraham Lincoln.
Sybil P. Seitzinger
Siya ay dating nagsilbi bilang direktor ng Rutgers / NOAA Cooperative Marine Education and Research Program, at bilang isang bumibisitang propesor sa Pamantasang Rutgers.
Pampangulong pagpapasinaya 2009 ni Barack Obama
Ang opisyal na kaganapan sa pagpapasinaya ay isinagawa noong Enero 17 sa pagsakay ng tren n nagsimula sa Philadelphia, Pennsylvania na may paghinto sa Wilmington, Delaware at sa Baltimore, Maryland bago tumuloy sa Washington, D.C. bilang huling destinasyon. Tinatayang may 1.8 milyong katao ang inisyal na tantsa sa mga panauhin para sa seremonya ng panunumpa. Ang naturang kaganapan ay itinalaga sa Washington mula Enero 18-21, 2009.
Sybil P. Seitzinger
Mga parangal at pagkilala
Si Seitzinger ay tinanghal na isang Fellow ng American Geophysical Union noong 2019.
Pampangulong pagpapasinaya 2009 ni Barack Obama
Pagsakay sa tren
Ang pagsimula ng pagpapasinaya ay alay sa alaala ni Abraham Lincoln, ang ika-16 pangulo ng Estados Unidos. Naglakbay si Lincoln gamit ang pampasaherong tren mula Philadelphia hanggang Washington, D.C. noong 1861. Huminto si Lincoln sa 70 lugar habang patungo siya sa kanyang pagpapasinaya, ngunit ang kanyang paglilibot ay nagsimula sa Springfield, Illinois noong Pebrero 11, 1861 bago siya nakarating sa Philadelphia noong Pebrero 21.
Kalapagang panlupalop
350px|thumbnail|right|Kalapagang panlupalop at dalisdis ng timog-silangang Estados Unidos thumb|350px| Ang kalapagang panlupalop (continental shelf) ay ang kalupaan sa ilalim ng dagat na karugtong ng isang lupalop, na nagdudulot ng may kababawang karagatan na tinatawag na dagat kalapagan. Lumitaw ang karamihan sa mga kalapagan noong mga panahong glasyal at panahong interglasyal. Tinatawag na kalapagang insular ang kalapagang nakapaligid sa isang pulo.
Ang marheng panlupalop, sa pagitan ng kalapagang panlupalop at ng kapatagang abisal, na binubuo ng isang matarik na dalisdis panlupalop, na pinapalibutan ng mga patag na angat ng lupalop, kung saan bumubuhos pababa sa dalisdis ang sedimento mula sa lupalop sa itaas at naiipon bilang isang bunton ng sedimento sa ibaba ng dalisdis. Lumalawak ng hanggang 500 km (310 mi) mula sa dalisdis, binubuo ito ng mga makapal na sedimentong dineposito sa pamamagitan ng mga agos turbiyedad mula sa kalapagan at dalisdis. Intermedyo ang pagkahilig ng angat panlupalop sa pagitan ng mga pagkahilig ng dalisdis at kalapagan.
Sa ilalim ng Kumbensiyon ukol sa Batas ng Dagat ng Mga Nagkakaisang Bansa, binigyan ng legal na kahulugan ang kalapagang panlupalop bilang bahagi ng lalim ng dagat na karatig ng baybayin ng isang partikular na bansang nagmamay-ari dito.
Topograpiya
Kadalasang nagtatapos ang kalapagan sa isang punto ng tumataas na dalisdis (tinatawag na tigil ng kalapagan). Ang sahig ng dagat sa ibaba ng tigil ay ang dalisdis panlupalop. Sa ibaba ng dalisdis ay ang angat panlupalop, na sumasanib sa huli sa malalim na sahig ng karagatan, ang kapatagang abisal. Bahagi ng marheng panlupalop ang kalapagang panlupalop at ang dalisdis.
Karaniwang nahahati ang lugar ng kalapagan sa panloob na kalapagang panlupalop, gitnang kalapagang panlupalop, at panlabas na kalapagang panlupalop, na mayroon ang bawat isa ng partikular na heomorpolohiya at biyolohiyang pandagat. Kapansin-pansing nagbabago ang katangian ng kalapagan sa tigil nito, kung saan nagsisimula ang dalisdis panlupalop. Maliban sa iilang eksepsiyon, matatagpuan ang tigil ng kalapagan sa isang kapansin-pansing pare-parehong lalim ng halos 140 m; malamang na tanda ito ng mga nakaraang panahong yelo, nang mas mababa ang antas ng dagat kaysa sa ngayon.
Mas matarik ang dalisdis panlupalop kaysa sa kalapagan; ang katamtamang anggulo ay 3°, subalit maari ito kasing baba ng 1° o kasing taas ng 10°. Kadalasang napuputol ang dalisdis ng mga kanyong submarino. Hindi maunawaan ang pisikal na mekanismo kinakasangkutan sa pagbuo ng mga kanyong ito hanggang noong dekada 1960.
Bagyong Emong (2009)
Si Bagyong Emong (Typhoon Chan-hom) ay ang pang-anim na tropical depression, pangalawang tropical storm na nabuo sa Panahon ng bagyo sa hilagang-kanlurang Pasipiko ng 2009. Si Bagyong Emong ay nabuo mula sa sama ng panahon na sinamahan pa ng labi ni Bagyong Crising sa timog-silangan ng Nha Trang, Vietman noong ika-2 ng Mayo. Habang kumikilos pahilagang-kanluran, ito ay mabagal ng nabuo ayon sa Joint Typhoon Warning Center (JTWC) na naglabas ng Tropical Cyclone Formation Alert (TCFA), at ito ay tinawag na Chan-hom na isa pa lamang mahinang bagyo (tropical depression) ng Japan Meteorological Agency (JMA) kinahapunan ng araw na iyon. Sumunod na araw, ang JTWC at JMA ay itinaas ang antas nito mula sa tropical depression patungo sa tropical storm at tinawag itong Chan-hom. Ika-6 ng Mayo, ito ay lumakas ang nasa unang kategorya bilang bagyo (Typhoon),at noong ika-7 ng Mayo, si Bagyong Emong (Chan-hom) ay nasa ikalawang kategorya bilang bagyo. Ngunit, si Emong ay humina bilang isang severe tropical storm pagkatapos nitong tawirin ang hilagang Luzon. Ika-14 ng Mayo, si Emong ay lumakas bilang isang tropical depression at naglaho noong kinahapunan ng ika-15 ng Mayo. Ang pangalan na Chan-hom ay mula sa Laos na ang ibig sabihin ay isang uri ng puno.
Pangmeteorolohiyang kasaysayan
Ika-1 ng Mayo, isang mahinang sama ng panahon ang nabuo sa timog-silangan ng Nha Trang, Vietnam sa Timog Karagatang Tsina, kasama ang labi ni Bagyong Crising. Umaga ng sumunod na araw, ang Joint Typhoon Warning Center (JTWC) na ang pahaba nitong low level circulation center ay nakalabas. Ang malalim na convection ay nakita sa hilagang-kanluran at nag-uumpisa nang umikot sa silangan nito. Ang circulation nito ay nasa lugar kung saan may mahinang windshear at ang upper level anticyclone ay nasa silangan ng low level circulation center. Kinahapunan ng araw na iyon, ayon sa JMA, ito na ang pang-apat na tropical depression. kinagabihan, ang JTWC ay naglabas ng Tropical Cyclone Formation Alert (TCFA) na ayon dito na ang na ang low level circulation center nito ay kapansin-pansin na habang ito ay lumalaki at nagiging mas-organize.
Noong hapon ng ika-3 ng Mayo, ayon sa JMA, ang depression ay isa nang tropical storm at binigyan ng pangalan na Chan-hom. Habang ang JTWC ay pinangalanan si Chan-hom bilang Tropical Depression 02W. Ayon sa JTWC nang mga oras na ito, ang depression ay nabuo mula sa monsoon trough at halos hindi umaalis sa lugar nito mula sa huling TCFA na inilabas na ngayon ay nasa lugar na may katamtamang windshear at nasa ilalim ng impluwensa ng ridge of high pressure na matatagpuan sa timog-silangan nito. Pagkalipas ng anim na oras, ang JTWC ay itinaas ang antas ni Chan-hom bilang isang tropical storm na nang mga oras na iyon ay nasa Pilipinas na at pinangalanan ng PAGASA na Emong. Ito ay kumilos pa-silangan, ang bagong eyewall ay nabuo at ito ay naging category 2 typhoon. Ang sentro ng bagyo ay lumaki at mga bagong convective band ang nabuo ngunit ay hangin sa paligid nito ay nag-umpisa nang matuyo. Si Emong (Chan-hom) ay direktang tumama sa hilagang bahagi ng probinsiya ng Pangasinan at pagkatapos ay tumama naman sa lugar ng La Union at Benguet at tinawid ang hilagang Luzon. Ika-8 ng Mayo, ang JMA ay ibinaba ang antas nito bilang isang severe tropical storm habang ang JTWC at PAGASA ibinaba ang antas ni Emong (Chan-hom) bilang isang tropical storm. Nang maabot nito ay lugar na may malakas ng wind shear, si Emong (Chan-hom) ay humina at isa na lamang tropical depression. Ika-9 ng Mayo, ang JTWC na sinundan naman ng PAGASA ay naglabas ng kanilang huling babala kay Emong. Subalit noong ika-10 ng Mayo, si Chan-hom ay lumakas at naging isang tropical depression, ang JTWC ay muling naglabas ng babala kay Chan-hom habang ang JMA ay kinukonsidera na ito ay isa na lamang remnant depression. Bago magtanghali, ang remnant low ni Chan-hom ay humina, ang low level circulation ay pahaba at nakalabas at ang convection nito ay nakakalat sa hilagang-silangang nito. Ang upper level jet stream ay mag-iba ng direksiyon papunta ng hilagang-silangang patungo ng hilaga. Si Chan-hom ay nabuo ulit, habang ang low level circulation ay mas naging organized ngunit ay humina dahil sa windshear. Kinahapunan, ang low level circulation ang naglaho ngunit ang remnant low pressure ay buhay pa. Gabi ng ika-15 ng Mayo, ang low ay hinigop ng dating frontal system.
Vietnam
Nang si Chan-hom ay nabuo sa Timog Dagat Tsina, ang mga Vietnamese officials ay nagbabala sa 17,793 na barko, ang may sakay na aabot sa 83,032 na mangingisda na iwasan ang mga lugar malapit sa bagyo. Labing-apat na probinsiya malapit sa baybay-dagat ang binalaan ng coast guard noong ika-5 ng Mayo. Ang lahat ng barko na nakadaong sa pantalan ay pinabawalan na umalis dahil sa malalaking alon na aabot sa pitong metro.
Pilipinas
Ang PAGASA ay nagbabala sa mga nakatira sa mabababang lugar at malapit sa mga bundok ng mag-ingat sa posibleng pagbaha at pagguho ng lupa. Si Presidente Arroyo ay nag-utos sa National Disaster Coordinating Council (NDCC) na mag-bigay ng mga updates tungkot kay Bagyong Emong oras-oras. Ang Pangasinan Disaster Coordinating Coucil ay naglabas ng babala sa probinsiya ng Pangasinan na maghanda sapagkat si Bagyong Emong ay patungo sa kanilang probinsiya. Ang PAGASA ay nagbabala sa mga lugar na nasa babala ng bagyo bilang dalawa at tatlo na maging alerto sa posibleng pagguho ng lupa, pagbaha at malalakas na hangin. Ang mga babala ng bagyo nanatiling nakataas sa Hilaga at Gitnang Luzon, kung saan sinabi ng PAGASA na si Bagyong Emong ay direktang tatama.
Vietnam
Ika-7 ng Mayo, walang pinsalang naidulot si Chan-hom sa Vietnam. Isang fishing boat mula sa Ly Son Island, Quang Ngai ang tumaob malapit sa Paracel Island, lahat ng 11 mangingisda ay nasagip ng Chinese Navy.
Pilipinas
Apat na pu't walong oras na walang tigil sa pag-uulan mula ika-6 hanggang ika-8 ng Mayo sa Luzon. Ang hangin na may lakas na aabot sa 85-140 kph na sinamahan pa ng malakas na pag-uulan ang sumira sa mga probinsiya ng Abra, Quirino, Cagayan, Apayao, Ilocos Norte, Aurora (na nakapagtala ng ulan na aabot sa 200 mm sa loob ng 24 oras) at Zambales (na nakapagtala ng ulan na aabot sa 135 mm sa loob ng 24 oras). Malaks na pag-uulan ang naranasan din sa Pampanga (na nakapagtala naman ng ulan na aabot sa 145 mm), Nueva Ecija, Tarlac, Bulacan, Bataan, Kalahang Maynila at ilang lugar sa katimugang Luzon. Katamtamang lakas ng ulan ang naranasan sa Probinsiya ng Quezon at Rehiyon ng Bikol. (Cagayan at Isabela na hindi naman kasama ngunit binaha ay nangangahulugan na ang mga lugar na ito ay nakaranas ng ulan na aabot sa 50 mm. Sa karagdagan, ang Ilog ng Cagayan ay umapaw.) Ika-10 ng Mayo, nasa 65,000 katao ang nawalan ng bahay sa Rehiyon ng Ilocos at Cordillera.
Sa Bataan, abot hanggang baywang ang pagbaha. Karamihan sa mga residente ay nagsilikas na. Ika-8 ng Mayo, umabot sa 25 na katao ang nakumpirmang namatay dahil sa pagbaha at pagragasa ng putik dahil kay Emong. Umabot pa sa 4,000 na katao ang naapektuhan, nagdulot ng 11 pagguho ng lupa, mga nasira na aabot sa Php 863,528 na pananim na may lawak na 55 hektarya sa Zambales at Php 4.4 milyon na transmission lines sa Pangasinan dahil kay Chan-hom (Emong).
Ika-9 ng Mayo, ang mga namatay ay umabot na sa 26. Ang kanlurang Pangasinan ay isinailalim sa State of Calamity, kung saan ang buong probinsiya ang nagtala ng 16 na namatay. Kasama sa mga namatay ang mga nalunod, nalibing sa pagguho ng lupa kani-kanilang bahay at mga nabagsakan ng mga bato. Sa bayan ng Anda sa Pangasinan, 90 porsyento nang mga bubong ng bahay ay nilipad, mga puno ng mangga na nabuwal at mga alagang isda na natangay patungong dagat. Sa Ifugao, 10 ang namatay dahil sa pagguho ng lupa, habang ang tulay na nagdudugtong sa bayan ng Lamut at Babang, Nueva Ecija ang gumuho. Sa Isabela, ang mga alagang hayop ay nalunod sa San Mateo dahil sa pag-apaw ng ilog.
Inulat ng National Disaster Coordinating Center noong ika-19 ng Mayo 6:00 PM PST na umabot sa 60 ang namatay, 53 ang nasugatan at 13 ang nawawala na may kabuuang pinsala na aabot sa Php 1,280,897,383 kung saan ang Php 750,403,562 ay sa agrikultura at ang nalalabi ay sa inprastraktura. Naapektuhan din ng bagyong ang 385,833 na katao na nakatira sa 615 na baranggay sa 59 na munisipalidad at 7 lungsod sa 12 probinsiya sa Region I (La Union at Pangasinan), Region II (Nueva Vizcaya, Isabela, Quirino at Cagayan), Region III (Zambales at Pampanga) at Cordillera Administrative Region (Ifugao, Kalinga, Mountain Province at Benguet). Umabot sa 56,160 na kabahayan ang naapektuhan kung saan ang 23,444 ay nawasak habang ang natitira ay nasira, at nagdulot ng 11 landslide sa Zambales at Ifugao.
Ika-10 ng Mayo, tinatayang aabot sa Php 2.3 milyon na tulong para sa mga nasalanta ang nagamit. Ang National Disaster Coordinating Center (NDCC) ay namahagi ng 1,250 na sako ng bigas sa mga apektadong lugar. Iniulat ng Kagawaran ng Kagalingang Panlipunan at Pagpapaunlad na Php 2.7 milyon na halaga ng tulong ang nakahanda nang ipamigay. Nilabas ng Sandatahang Lakas ng Pilipinas (AFP) ang isang pangkat para tumulong sa pagpupunyagi sa pag-ahon at pagtanggal ng mga labi. Ika-8 ng Mayo, kumilos ang dalawang UH-1 Iroquois na helikoptero para magsiyasat sa himpapawid sa mga napinsalang lugar sa Isabela, Ifugao at mga probinsiya ng Aurora.
Nestlé Bear Brand
Ang Bear Brand ay isang tatak ng isterilisadong gatas at pinulbos na gatas na ipinakilala ng "Bernese Alps Milk Company" noong 1892 sa Pilipinas, at kasalukuyang nasa kamay ng Nestlé. Ito ay mabibili sa malaking bahagi ng timog-silangang Asya, mga bansang Suwisa, at Silangang Aprika. Dating ginamit sa merkado nang pangalang "Marca Oso", na ang kahulugan nito ay "Bear Brand" sa wikang Espanyol. "Susu Cap Beruang" ang tawag ng Bear Brand sa Indonesiya.
Bear Brand Busog Lusog
Ang Bear Brand Busog Lusog ay isang inumin ng seryal na tatak. Isa itong anyo ng Bear Brand sa Pilipinas. Mayroon itong dalawang lasa: tsokolate at gatas. Ipinakilala ito ng Nestlé noong 2008, bukod sa Energen.
Interbansang pagmemerkado
Mabibili ang Bear Brand Sterilized sa iba pang mga baryante bukod sa orihinal na anyo nito. Ipinakilala sa Kambodya ang Bear Brand noong Hulyo 2015, samantala noong Oktubre 2016 naman ipinakilala sa Myanmar ang Bear Brand. Nasa slim tube na mayroong laman na 189 ml ang pagpapakete ng Bear Brand sa Indonesiya. Sa Suwisa, Bärenmarke ang pangalan ng Bear Brand na siya ring pinagmula ng tatak ng gatas na iyon.
Portuges Olibentino
Ang Portuges Olibentino (portugués oliventino) o Portuges ng Olibensa (portugués de Olivenza) ay isang sub-diyalekto ng Portuges Alentehano na ginagamit sa mga bayan ng Espanya na Olibensa at Taliga (lalawigan ng Badahos), bunga ng pagiging kasapi nito noong mga nagdaang siglo (1297-1801). Pinangangambahan ang wikaing ito sa nalalapit na paglaho.
Mga Katangian
Kahalintulad ng katangian ng Portuges Olibentino ang wikain ng Portuges na Alentehano na may "superestrato" (superstratum) ng Espanyol:
Kalagayan
Nagdaranas ang mga bayan ng Olibensa at Taliga ng tuloy-tuloy na proseso na pagsasa-Kastila (castellanización), dahilan kung bakit napalitan ng Kastila ang Portuges. Ang labuwad na Olibentina, hanggang noong dekada 1940, ay bilingguwe na karamihan ay mga Lusoablante (tagapagsalita ng Portuges). Ganoon pa man, ang henerasyon ng panahong iyon ay malawakang ginamit ang wikang Kastelyano sa kanilang mga anak..
Simula noong ika-21 siglo, halos naglaho na ang Portuges Olibentino (sapagkat hindi na iyon ginagamit ng mga kabataan simula pa noong ika-50 dekada). Pinag-aaralan ang Portuges sa paaralan, ngunit bilang "banyagang wika".
Eksklusibong sonang ekonomiko
Ang eksklusibong sonang ekonomiko (exclusive economic zone, daglat: EEZ) ay ang bahagi ng karagatan na itinatadhana ng United Nations Convention on the Law of the Sea na kung saan may espesyal na karapatan ang isang estado na galugarin at gamitin ang yamang-dagat, kasama rito ang produksiyon ng enerhiya mula sa tubig at hangin. Nagmumula ito sa batayang guhit hanggang sa 200 milyang pandagat (nmi) mula sa baybayin. Sa pangkaraniwang paggamit, maaaring sinasaklaw ng EEZ ang kalapagang kontinental, ngunit hindi nito saklaw ang alinman sa dagat teritoryal o kalapagang kontinental na lampas pa sa 200 nmi limitasyon. Ang pinagkaiba ng dagat teritoryal sa eksklusibong sonang ekonomiko ay ang una'y naggagawad ng buong soberanya sa katubigan, samantala ang ikalawa'y "soberanyang karapatan" lamang ng baybaying estado sa ilalim ng dagat. Pandaigdigang katubigan ang ibabaw ng dagat, gaya ng makikita sa mapa.
Kahulugan
Karaniwan ang EEZ ng isang estado ay umaabot sa 200 milyang pandagat (370 km) mula sa pambaybaying batayang guhit, maliban na lang kung nagsasapawan ang mga EEZ ng magkabilang estado; iyon ay, kung ang layò ng mga baybayin ng magkabilang estado ay wala pa sa 400 milyang pandagat (740 km). Kung nagsasapawan ang mga EEZ, nasa mga estado na ito upang itakda kanilang mga aktuwal na hangganang pandagat. Sa pangkalahatan, ang dako ng dagat kung saan nagsasapawan ang mga EEZ ay napapabilang sa estadong pinakamalapit dito.
Ang eksklusibong sonang ekonomiko ng isang estado ay nagsisimula sa pakaragatang gilid ng dagat teritoryal nito at umaabot hanggang 200 milyang pandagat (370.4 km) papalayo mula sa batayang-guhit. Higit na malawig ang eksklusibong sonang ekonomiko kaysa dagat teritoryal na nagtatapós na 12 nmi mula sa baybaying batayang-guhit. Samakatuwid, sakop ng EEZ ang sonang kanugnog. May karapatan din ang mga estado sa ilalim ng dagat na tinatawag na kalapagang kontinental na hanggang 350 nmi (648 km) mula sa baybaying batayang-guhit. Ito ay lagpas na ng EEZ at hindi na bahagi ng EEZ. Hindi umaangkop sa heolohikal na kahulugan ng salita ang legal na kahulugan ng kalapagang kontinental, dahil kasama rin nito ang angat at dalisdis kontinental at ang kabuuan ng lalim ng dagat na nakapaloob sa EEZ.
Pinagmulan
Ang kaisipang naglalaan ng EEZ sa mga bansa upang bigyan sila ng kontrol sa mga isyung pandagat na labas kanilang nasasakupang teritoryo ay nagkaroon ng pagtanggap noong huling bahagi ng ika-20 siglo.
Poaceae
Ang mga damo o Poaceae at Gramineae ay isang pamilya sa Klase Liliopsida (ang mga monocot) ng mga namumulaklak na halaman. Ang mga halaman na napapaloob sa pamilyang ito ay kalimitang tinatawag na damo. Ang mga mukhang palumpong o kaya puno na halaman na kabilang sa pamilyang ito ay tinatawag na kawayan (meron din namang hindi makahoy at mala-yerba na kawayan). Mayroong mga 600 na sari at mga 9000–10,000 o mas marami pang uri ng damo (Kew Index of World Grass Species). Ang mga pamayanan ng mga halaman kung saan nakakarami ang mga Poaceae ay tinatawag na damuhan o grassland; sinasabing ang mga damuhan ay bumubuo sa 20% ng balot ng halaman ng mundo. Ang mga uri ng damo ay makikita sa iba't ibang habitat gaya ng mababasang lup, gubat at tundra. Sinasabing ang Poaceae ay ang pinakamahalagang pamilya ng halaman sa ekonomiya ng tao: kasama na dito ang mga pangunahing pagkain na butil at cereal na sinasaka sa buong mundo, damo sa damuhan at mga damong pinapakain sa hayop, at kawayan, na isang mahalagang gamit sa konstruksiyon sa silangang Asya at sub-Saharan Aprika.
Ang salitang "damo" ay ginagamit rin sa (maling) pagtukoy ng mga halamang mukhang damo na hindi napapabilang sa Poaceae lineage. Kasama na dito ang Juncaceae at Cyperaceae. Tinatawag na "totoong damo" ang mga Poaceae dahil sa pagggamit ng salitang damo sa maraming uri ng halaman.
Muta
Ang muta (Ingles: rheum, ; mula sa Griyegong ῥεῦμα, rheuma, isang "pagdaloy"; gound) ay isang manipis na uhog na likas na idinidiskarga o inilalabas bilang isang matubig na sustansiya magmula sa mata, ilong o bibig habang natutulog (na kaiba sa mananang uhog. Ang muta ay natutuyo at naiipon bilang isang upak o malutong na "balat" sa mga sulok ng mga mata o bibig, sa ibabaw ng talukap ng mata, o sa ilalim ng ilong. Nabubuo ito sa pamamagitan ng pagsasama-sama ng uhog o mukus (sa kaso ng mga mata, na binubuo ng mucin na lumabas magmula sa kornea o konhunktiba), natuyong uhog sa ilong, mga selula ng dugo, mga selula ng balat, o alikabok. Ang muta mula sa mga mata ay partikular na pangkaraniwan. Sa pagising na tao, ang pagpikit at pagdilat ng talukap ng mata ay nagdurulot sa muta na mahugasang papalabas sa piling ng luha sa pamamagitan ng duktong nasolakrimal. Ang kawalan ng ganitong galaw habang natutulog ay nagreresulta sa maliit na dami ng natuyong muta na naiipon sa mga sulok ng mata, na pinakanapupuna sa mga bata.
May ilang mga kalagayan na makapagsasanhi ng pagtaas ng produksiyon ng muta sa mata. Sa kaso ng konhuktibitis na alerhiko, ang pagbubuo ng muta ay maaaring marami, na sa maraming mga pagkakataon ay nakapagpapahirap na mabuksan ng may sakit ang mata kapag hindi muna nilinis ang pook ng mata. Ang pagkakaroon ng nana ay isang pagkakataon ng mabigat na pamumuo ng muta at magpapahiwatig ng panunuyo ng mata o konhunktibitis, sa piling ng iba pang mga impeksiyon.
Sa paminsan-minsan, sa unang taon ng isang sanggol, nabibigong bumukas ang daluyan ng luha. Nagdurulot ito ng epiphora, na ang pagkakaroon ng hindi hayag na mga duktong nasolakrimal (lagusan ng uhog sa ilong at luha sa mata) ay nagdurulot ng kawalan ng lalabasan ng mga luha magmula sa katawan, kung kaya't ang muta ay pinapakawalan sa pamamagitan ng paglagos sa nakapaligid na balat.
Mga Uyghur
Ang mga Uyghur (Old Turkic: ; ) ay pangkat etnikong Turkic na naninirahan sa Silangan at Gitnang Asya. Sa ngayon, ang karamihan sa mga Uyghur ay naninirahan sa Rehiyong Awtonomo ng Xinjiang Uyghur sa Tsina, kung saan opisyal silang kinikilala bilang isa sa mga 56 minoryang etniko.
Émile Jaques-Dalcroze
Si Émile Jaques-Dalcroze (6 Hulyo 1865 – 1 Hulyo 1950), ay isang Suwisong musikero, musikologo, at edukador ng musikang nagpaunlad ng euritmiko, isang metodo ng pag-aaral at pagkaranas ng musika sa pamamagitan ng galaw. Makikita ang impluwensiya ng euritmiko sa pedagohiyang Orff Schulwerk na pangkaraniwan sa edukasyong pangmusika sa paaralang pampubliko sa kabuoan ng Estados Unidos.
Ang Batang nanggaling mula sa isang Itlog
Ang Bata na nagmula sa isang Itlog o Ang Prinsesang ipinanganak mula sa Itlog (Munast sündinud kuningatütar) ay isang Estonyong kuwentong bibit, na kinolekta ni Dr. Friedrich Reinhold Kreutzwald sa Eestirahwa Ennemuistesed jutud.
Buod
Sinabi ng isang reyna sa isang matandang babae na mayroon siyang dalawang kalungkutan: ang isang bago, na ang kaniyang asawa ay nasa digmaan, at ang isang matanda, na wala silang anak. Binigyan niya siya ng isang basket na may itlog: ilalagay ito ng reyna sa isang mainit na lugar. Sa tatlong buwan, masisira ito at maglalabas ng manika. Hayaan niya ito, at pagkatapos ay magiging isang sanggol na babae. Siya ay magkakaroon ng sariling sanggol, isang anak na lalaki, at isasama niya ang batang babae at ipapakita silang dalawa sa hari, at pagkatapos ay palakihin ang anak mismo ngunit ipagkatiwala ang anak na babae sa isang nars. Higit pa rito, dapat niyang anyayahan ang babaeng ito sa pagbibinyag sa pamamagitan ng paghagis ng isang ligaw na balahibo ng gansa sa hangin.