Charles_Darwin
Mga pananaw ni Darwin
thumb|right|upright|alt=Three quarter length studio photo of seated girl about nine years old, looking slightly plump and rather solemn, in a striped dress, holding a basket of flowers on her lap.|Noong 1851, si Darwin ay gumuho nang ang kanyang anak na si Annie ay namatay. Sa panahong ito, ang kanyang pananampalataya sa Kristiyanismo ay paunti ng paunti at tumigil na siya sa pagsisimba. Ang tradisyong relihiyoso ng pamilya ni Darwin ay hindi konpormistang Unitarianismo. Ang kanyang ama at lolo ay mga malayang taga-isip at ang kanyang binyag at ang boarding school ang Church of England. Nang siya ay pumasok sa Cambrige upang maging tao ng simbahan (clergyman), hindi niya pinagdudahan ang literal na katotohanan sa Bibliya. Kanyang nalaman ang agham ni  John Herschel, na tulad ng teolohiyang natural ni William Paley ay naghanap ng mga paliwanag sa mga batas ng kalikasan kesa sa mga milagro at nakita ang pag-aangkop ng espesye bilang isang ebidensiya ng disenyo. Habang nakasakay sa Beagle, si Darwin ay medyo ortodokso at sisipi/quote ng Bibliya bilang isang autoridad sa moralidad. Kanyang hinanap ang mga "sentro ng paglikha" upang ipaliwanag ang distribusyon at iniugnay ang antlion na matatagpuan malapi sa mga kangaroo sa mga natatanging "panahon ng Paglikha". Sa kanyang pagbabalik, siya ay naging kritiko ng Bibliya bilang isang kasaysayan at nagtaka kung bakit ang lahat ng mga relihiyon ay hindi dapat magkakatumbas na balido. Sa mga sumunod na ilang taon habang masidhing nagpapalagay sa heolohiya at transmutasyon ng espesye, siya ay nagbigay ng labis na pag-iisip sa relihiyon at hayagang tinalakay ito kay Emma na ang mga paniniwala ay nagmula sa masidihing pag-aaral at pagtatanong. Ang teodosiya nina Paley at Malthus ay nangatwiran sa mga kasamaan gaya ng pagkagutom bilang isang resulta ng mga batas ng manlilikha na mabuti na may kabuuang mabuting epekto. Para kay Darwin, ang natural na seleksiyon ay lumikha ng kabutihan ng pag-aangkop ngunit kanyang inalis ang pangangailangan ng disenyo. Hindi niya nakita ang gawa ng isang diyos na makapangyarihan sa lahat sa lahat ng mga sakit at pagdurusa gaya ng isang ichneumon wasp na nagpaparalisa ng isang higad bilang buhay na pagkain nito para sa mga itlog nito. Kanya pa ring nakita ang mga organismo bilang sakdal na umangkop at ang On the Origin of Species ay nagrereplekta ng kanyang mga pananaw na teolohikal. Bagaman kanyang pinaniwalaan ang relihiyon bilang isang stratehiyang pang-tribo ng pagpapatuloy, nag-atubili siyang iwaksi ang ideya ng Diyos bilang isang huling tagabigay ng batas. Siya ay patuloy na nabalisa sa problema ng kasamaan. Si Darwin ay nanatiling isang malapit na kaibigan ng vicar ng Downe na si John Innes at patuloy na gumampan ng isang pangunahing gawaing pang-parokya ng simbahan ngunit noong 1849 ay naglalakad tuwing linggo habang ang kanyang pamilya ay nagsisimba. Kanyang itinuring na "hangal na magduda na ang isang tao ay maging isang masigasig na teista at isang ebolusyonista" at bagaman tahimik tungkol sa kanyang mga pananaw na relihiyoso, noong 1879 ay kanyang isinulat na "Hindi ako kailanman naging ateista sa kahulugang pagtanggi sa pag-iral ng isang Diyos. - Sa tingin ko na sa pangkalahatan...ang agnostiko ay pinaka-tamang deskripsiyon ng aking katayuan ng pag-iisip." Ang "Kuwentong Lady Hope" na inilimbag noong 1915 ay nag-angkin na si Darwin ay bumalik sa Kristiyanismo habang nakalatay sa kama. Ang mga pag-aangking ito ay itinatwa ng mga anak ni Darwin at ito ay itinakwil bilang mali ng mga historyan.