cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Unang Digmaang Pandaigdig
1914: Mga unang sagupaan
Noon pa man ay nangako na ng tulong ang Imperyong Aleman sa Austriya-Unggarya hinggil sa pagsakop nitong huli sa Serbiya. Sang-ayon sa tulong na nabanggit, inakala ng mga pinúnong Austro-Unggaryo na ipagtatanggol ng mga Aleman ang kanilang imperyo laban sa mga Ruso samantalang sinasalakay nila ang Serbiya. Sa kabiláng banda naman, inasahan ng Imperyong Aleman na ibubuhos ng Austriya-Unggarya ang malaking bahagi ng lakas nito laban sa Imperyong Ruso samantalang sinasalakay niya ang Pransiya. Bunga ng mga hindi pagkakaunawaan, napilitan ang Austriya-Unggarya na hatiing mabuti ang sandatahan nito laban sa mga Ruso at Serbiyo.
thumb|left| mga unang sagupaan sa kanlurang Europa
Sa kanlurang Europa'y sinalakay ng sandatahang Aleman, sang-ayon sa Planong Schlieffen, ang Pransiya mula Belhika sa layuning masakop ang Paris at mapalibutan ang malaking kabuuan ng sandatahang Pranses. Kanilang napanalunan ang Labanan ng mga Hangganan mula 14–24 Agosto ngunit napipilan sa Unang Labanan ng Marn, noong 5–12 Setyembre, ng pinagsamang sandatahang Briton-Pranses. Bunga nito'y napilitang umatras ng may 64 kilometro (40 milya) pahilaga ang sandatahang Aleman papuntang Ilog Aisne. Ipinagpatuloy naman ng magkalabang panig ang kani-kanilang mga pagsalakay mula Champagne papuntang dalampasigan ng timog Belhika na kinikilala sa kasaysayan bílang Habulan patungong Dagat. Matapos nito'y kapwa naghukay ang magkalabang panig ng mga bambang na bumabagtas mula sa dalampasigang nabanggit patungong hangganan ng Pransiya at Suwisa. Sa ganoong pangyayari'y nagsimula ang pakikidigmang pambambang sa kanlurang Europa na naging dahilan upang halos hindi na umusad ang magkabiláng panig sa mga susunod pang taon ng digmaan.
thumb|300px|right| isang pagsalakay ng mga sundalong Pranses
Lingid naman sa kaalaman ng Alyadong Puwersa, nagkaroon ng lihim na kasunduan sa isa't isa ang Imperyong Aleman at Otomano noong Agosto, 1914. Hindi nagtagal ay lumahok na ang huli sa digmaan. Pagsapit ng Disyembre'y sinalakay ng may Otomano ang Bulubunduking Kawkasus na hawak ng mga Ruso subalit nabigo sa Labanan ng Sarikamish.
Sa katubigang malapit sa Tsile, Timog Amerika ay nagsagupa ang plotang Aleman at Briton sa Labanan ng Koronel noong 1 Nobyembre. Nagawang manalo ng mga Aleman sa nasabing labanan ngunit pagsapit ng 8 Disyembre ay halos nawasak naman ang kanilang plota nang muling makasagupa ang mga Briton sa Labanan ng mga Pulo ng Malvinas. Sinimulan naman ng plotang Briton ang pagsasagawa ng blokeo o panggigipit sa Dagat Hilaga at Lagusang Ingles upang putulin ang pagpasok ng suplay ng pagkain at munisyon sa Imperyong Aleman. Kapagkadaka'y nagdulot ito ng matinding taggutom sa mga mamamayang Aleman nang sumunod na dalawang taon.
thumb|left| mga artilyerong Briton sa [[Kamerun, Aprika ]]
Sa Aprika'y sinalakay ng pinagsamang sandatahang Briton-Pranses ang Togolandiya, isang protektorado ng Imperyong Aleman, noong 7 Agosto. Tatlong araw makalipas, sumalakay naman ang mga Aleman sa Timog Aprika. Sa Alemang Silangang Aprika'y pinangunahan ni Koronel Pablo Emil von Lettow-Vorbeck ang pakikidigmang panggerilyo laban sa Alyadong Puwersa hanggang sa siya'y sumuko dalawang linggo matapos maipatupad ang tigil-putukan sa Europa.
Sa kabilang panig ng mundo, sinalakay ng Bagong Selanda ang Alemang Samoa noong 30 Agosto. Nang sumunod na buwan ay sinalakay ng Australya ang Alemang Bagong Ginea noong 11 Setyembre. Sinakop naman ng Imperyo ng Hapon ang Kapuluang Mikronesya na isa ring kolonya ng Imperyong Aleman. Sinalakay din ng Imperyong Briton at Hapon ang Tsingtao, isa ring teritoryong Aleman sa Tsina mula 31 Oktubre hanggang 7 Nobyembre. Hindi nagtagal ay nasakop nang lahat ng Alyadong Puwersa ang mga teritoryong Aleman sa Asya't Pasipiko liban na lamang sa iilang lugar sa Bagong Ginea.
Sa pagtatapos ng 1914 ay tatlong pangunahing larangan (o front sa Ingles) ng digmaan ang nagbukas sa Europa: ito ay ang Larangang Kanluran na matatagpuan sa timog Belhika at hilagang Pransiya; Larangang Silangan sa silangang Alemanya, hilagang-silangang Austriya-Unggarya at kanlurang Rusya; at Larangang Serbiyo sa hilagang Serbiya.
1915: Ikalawang taon ng digmaan
Noong 31 Enero 1915, sa kauna-unahang pagkakataon ay gumamit ng nakalalasong gas, na nagtataglay ng kloro, ang sandatahang Aleman (bilang paglabag sa Mga Kumbensiyong Haya nang 1899 at 1907) laban sa mga Ruso sa Labanan ng Bolimow sa Polonya. Muli itong ginamit ng mga Aleman sa Ikalawang Labanan ng Ypres pagsapit nang 22 Abril nang taon ding iyon. Ang epekto ng nakalalasong gas ay nakalulunos sapagkat nagdudulot ito ng masakit at mabagal na pagkamatay. Bilang unang pangontra, ang mga sundalo'y nagtatakip ng bulak o panyong binasa sa ihi o sa soda sa kani-kanilang mukha. Hindi nagtagal ay nilinang na ang paggamit ng higit na epektibong maskarang pang-gas.
thumb|right| ang paglubog ng RMS Lusitania
Samantala, noong 7 Mayo ay mahigit 1,000 katao ang nasawi nang palubugin ng isang submarinong Aleman (sa pamamagitan ng pagpapatama ng torpido) ang RMS Lusitania, isang pampasaherong barko ng Nagkakaisang Kaharian, sa katubigang malapit sa Irlanda. Nagprotesta ang Estados Unidos laban sa Imperyong Aleman sapagkat 128 sa mga pasaherong nasawi ay mga Amerikano. Bilang tugon, nangako naman ang imperyo na hindi na muling magsasagawa ng anumang pag-atake ang kaniyang mga submarino laban sa mga neutral at pampasaherong barko.
Naglunsad naman ng sunod-sunod na opensiba ang sandatahang Aleman at Austro-Unggaryo noong tagsibol at tag-init nang taong iyon papasok ng Rusya hanggang sa tuluyan nang maitaboy palabas ng Polonya at Galisya ang sandatahang Ruso kasabay ng pagbagsak ng kabisera nitong nauna, ang Barsobya, noong 5 Agosto.
Muling sumalakay ang Austriya-Unggarya, kasama ang Imperyong Aleman, sa Serbiya noong 7 Oktubre. Walong araw makalipas ay nagpahayag ng pakikidigma ang Bulgarya sa panig ng Puwersang Sentral at sinalakay man din ang Serbiya. Walang nagawa ang sandatahang Serbiyo sa sunod-sunod na pagsalakay ng Puwersang Sentral kaya't ipinag-utos ni Mariskal Radomir Putnik ang pag-atras ng sandatahan patungong Albanya at Montenegro.
thumb|left| isang pagsalakay ng mga Australyano sa Labanan ng Gallipoli
Ang Italya na noon pa ma'y kasapi na ng Tatluhang Alyansa ay tumangging makipaglaban nang magsimula ang digmaan subalit nang mapangakuan ng Alyadong Puwersa ng ilang teritoryo sa Austriya-Unggarya, nagpahayag ito ng pakikidigma laban sa huli noong 23 Mayo at sa Imperyong Aleman nang sumunod na taon. Nagbigay-daan ito upang tuluyan ng magwakas ang Tatluhang Alyansa at magbukas ang Larangang Italyano. Nang sumunod na buwan ay naglunsad ng sunod-sunod na opensiba ang sandatahang Italyano sa kahabaan ng Ilog Isonso sa kanlurang Eslobenya patungong hilagang-silangang Italya.
Naglunsad ng kampanya ang pinagsama-samang sandatahan ng Nagkakaisang Kaharian, Pransiya, Australya, Bagong Selanda, Kanada at Indiya laban sa Imperyong Otomano noong 25 Abril sa Tangway ng Galipoli sa layuning masakop ang Konstantinopla (Istanbul ngayon) at makakuha ng daanang pandagat patungong Imperyong Ruso subalit nabigo. Sa kabilang banda, matagumpay namang naitaboy ng sandatahang Ruso sa pangunguna ni Heneral Nikolai Yudenich ang sandatahang Otomano palabas ng timog Kawkasus.
1916: Mga pangyayari
thumb|right| ang pag-atras ng sandatahang Serbiyo patungong Albanya
Katedral ng Vercelli
Ang Katedral ng Vercelli Cathedral (Duomo di Vercelli, Cattedrale di Sant'Eusebio) ay ang punong simbahan ng lungsod ng Vercelli sa Piemonte, Italya, at ang katedral ng Arkidiyosesis ng Vercelli. Ito ay alay kay San Eusebio ng Vercelli, ang unang obispo.
Katig
Ang katig o batangan (Ingles: outrigger o rigger) ay isang bahagi ng mga palubid at palayag ng isang bangka na matigas, matibay at mahigpit at lumalampas sa gilid o kabitan ng kanyon o pang-ituktok na bingit na nasa tagiliran ng isang bangka. Ang isang halimbawa ng bangkang may katig ay ang basnig.
Karl Popper
Si Popper ay kilala sa kanyang pagtakwil sa klasikong obserbasyonalista/induktibistang anyo ng pamamaraang siyentipiko para sa empirikal na pagpapamali. Siya ay kilala rin sa kanyang pagsalungat sa klasikong hustipikasyonistang salaysay ng kaalaman na kanyang pinalitan ng kritikal na rasyonalismo na unang 'hindi hustipikasyonal na pilosopiya ng pagbatikos' sa kasaysayan ng pilospiya. Sa diskursong politika, siya ay kilala sa kanyang pagtatanggol sa demokrasyong liberal at mga prinsipyo ng kritisismong panlipunan na kanyang pinaniwalaang gumawang posible sa isang yumayabong na bukas na lipunan.
Unang Digmaang Pandaigdig
1916: Mga pangyayari
Nagpatuloy ang pag-atras ng sandatahang Serbiyo patungong Albanya habang pansamantala namang napipilan ang patuloy ding pagsalakay ng Puwersang Sentral nang talunin sila ng sandatahang Montenegrino sa Labanan ng Mojkovac noong 6–7 Enero 1916. Nang makarating naman ang sandatahang Serbiyo sa dalampasigan ng Dagat Adriyatiko sa Albanya ay kaagad silang dinala ng mga barko ng Alyadong Puwersa patungong Gresya pangunahin na sa Korpu. Sa kabilang banda, tuluyan nang nasakop ng Puwersang Sentral ang buong Serbiya at gayundin naman ang Montenegro na sumuko noong 15 Enero.
Matapos ang krisis pampolitika sa Gresya, napapayag din ang mga Griyegong matapat kay Punong Ministro Venizelos (na maka-Alyadong Puwersa), laban kay Haring Konstantino I ng Gresya (na maka-Puwersang Sentral naman), na makipagtulungan sa Alyadong Puwersa. Lumunsad sa Salonika, Gresya ang Alyadong Puwersa na binubuo ng mga Briton at kolonya, Pranses at kolonya, Italyano at Ruso. Matapos namang mapagkapahinga't makapagsaayos ay muling sumabak ang sandatahang Serbiyo sa digmaan at kalauna'y lumunsad din sa Salonika. Nagbigay-daan ito upang magbukas ang Larangang Masedonyo na matatagpuan mula sa kahabaan ng timog Albanya, Masedonya at hilagang Gresya. Nang sumunod na taon ay opisyal na nagpahayag ng pakikidigma ang Gresya laban sa Puwersang Sentral. Mula noon, sa kabila ng mga opensibang isinagawa ng magkalabang panig, ang Larangang Masendonyo ay hindi na halos umusad hanggang Setyembre, 1918.
Mula naman 21 Pebrero hanggang 18 Disyembre ay naglunsad ang mga Aleman sa pangunguna ni Heneral Eric von Falkenhayn ng isang malawakang opensiba laban sa mga Pranses na nakatalaga sa Verdun, hilagang-silangang Pransiya subalit nabigo. Ang naturang labanan ang siyang pinakamahaba sa kasaysayan ng digmaan at kulang-kulang sa 600,000 sundalo ang nasawi rito.
Samantala, upang maibsan ang lumalalang sagupaan sa Verdun, kapwa naglunsad ng matatagumpay na opensiba ang Imperyong Briton at Ruso laban sa Puwersang Sentral. Ang mga Ruso sa pangunguna ni Heneral Aleksei Brusilov ay umatake sa sandatahang Austro-Unggaryo sa Galisya noong 4 Hunyo samantalang ang mga Briton naman sa pangunguna ni Mariskal Douglas Haig ay sumugod sa kahabaan ng Ilog Som sa kanlurang Pransiya noong 4 Hulyo. Naging madugo ang dalawang opensibang nabanggit; ang Opensibang Brusilov ay isa sa pinakamapinsalang labanan sa kasaysayan samantalang mahigit sa 19,000 Briton ang nasawi sa unang araw pa lamang ng Labanan ng Som.
thumb|right| mga sundalong Rumanyo
Sa kasagsagan naman ng dalawang opensibang nabanggit, nagpahayag ang Rumanya ng pakikidigma laban sa Puwersang Sentral noong 27 Agosto at sinalakay ang silangang Austriya-Unggarya upang mapasakamay ang Transilbanya. Matagumpay namang nasakop ang malaking bahagi ng teritoryong nabanggit subalit pagsapit nang 18 Setyembre ay naglunsad ng kontra-opensiba ang pinagsama-samang sandatahang Aleman, Austro-Unggaryo at Bulgaryo laban sa mga Rumanyo. Nagpadala ng kaukulang tulong ang mga Ruso subalit nagpatuloy ang pag-abante ng Puwersang Sentral hanggang sa ang Bukarest, kabisera ng Rumanya, ay tuluyan nang nasakop noong 6 Disyembre. Umatras ang sandatahang Rumanyo-Ruso sa Moldabya upang duon magpalakas at upang pigilan man din ang anumang pananakop na maaaring isagawa ng Puwersang Sentral sa timog-kanlurang Rusya.
200px|left|thumb| isang sagupaan ng mga sundalong Italyano at Austro-Unggaryo sa Isonso, Eslobenya
Sa Larangang Italyano, naglunsad ng kontra-opensiba ang Austriya-Unggarya sa Asyago noong tagsibol ng 1916 bilang tugon sa sunod-sunod na opensibang isinagawa ng Italya sa Ilog Isonso mula nang nakaraang taon. Bilang ganti, sinalakay naman ng sandatahang Italyano ang Gorisya pagsapit ng tag-init. Tulad ng nangyari sa Larangang Masedonyo, hindi rin halos umusad ang Larangang Italyano hanggang 1917.
Sumiklab naman ang Pag-aalsang Arabo noong Hunyo, 1916 laban sa Imperyong Otomano sa pangunguna ni Sherif Hussein at sa tulong na rin ng mga Briton. Matapos ang matagumpay na Labanan ng Meka, kinubkob ng Sandatahang Briton-Arabo ang Medina. Tumagal hanggang Enero, 1919 ang isinagawang pagkubkob.
Sa pagtatapos ng 1916 ay nagpanukala ng isang kasunduang pangkapayapaan ang Puwersang Sentral sa Alyadong Puwersa datapwat nabigo ang isinagawang negosasyon bunga na rin ng pag-aalinlangan at kawalan ng pagtitiwala ng magkabilang panig sa isa't isa.
1917: Ang pagpapatuloy ng digmaan
Bunga ng matamlay ng kampanya sa karagatan, nagpasya ang sandatahang pandagat ng Imperyong Aleman na maglunsad ng malayang pakikidigmang pangsubmarino noong 31 Enero 1917. Bunga nito'y daan-daang barko ng Nagkakaisang Kaharian at maging ng mga bansang neutral, kapwa pandigma, pangalakal at pampasahero, ang napalubog hanggang sa ipatupad ng Alyadong Puwersa ang sistemang komboy pagsapit ng Mayo nang taon ding iyon na nakapagpahina sa pag-atake ng mga submarinong Aleman.
Felipe II ng Pransiya
Si Felipe II o Phillip II ng Pransiya (21 Agosto 1165 – 14 Hulyo 1223), na nakikilala rin bilang Philip II Augustus, ay ang Hari ng Pransiya mula 1180 hanggang 1223.
Unang Digmaang Pandaigdig
1917: Ang pagpapatuloy ng digmaan
thumb|right|200px| mga sundalong Australyano, suot ang kani-kanilang maskarang pang-gas, sa isang bambang sa Ypres, Belhika
Lambong ng Turin
thumb|Buong-haba na imahen ng Lambong ng Turin bago ang [[Konserbasyon at pagpapanumbalik ng Lambong ng Turin|pagpapanumbalik noong 2002.]] Ang Lambong ng Turin o ang Saplot ng Turin, na tinatawag ding Banal na Lambong (Sindone di Torino, Sacra Sindone [ˈSaːkra ˈsindone] o Santa Sindone), ay isang haba ng tela ng lino may negatibong imahen ng isang lalaki. Iginigiit ng ilan na ang imahen ay kay Hesus ng Nazaret at ang tela ay ang lambong sa libing kung saan siya ay isinaplot pagkatapos ng pagpapapakapako sa krus.
Palayag
Ang palayag o mga palubid at palayag (Ingles: rigging, mula sa Angglo-Sahon na wrigan o wringing, na may kahulugang "damitan") ay ang aparato kung saan ang lakas o puwersa ng hangin ay ginagamit upang mapaanod o mapaandar na pasulong ang mga bangkang panlayag at mga barkong may layag. Kabilang sa mga palayag ang palo ng sasakyan, mga yarda, mga layag, at mga talian ng lubid at mga panali (kasama ang mga lubid at mga pisi).
Unang Digmaang Pandaigdig
1917: Ang pagpapatuloy ng digmaan
Nagpahayag naman ng pakikidigma ang Estados Unidos (bagaman hindi kaagad nagpadala ng kaukulang sandatahan), sa panig ng Alyadong Puwersa, laban sa Imperyong Aleman noong 6 Abril matapos palubugin ng imperyong nabanggit ang may pitong barkong pangalakal ng mga Amerikano at nang maharang ng mga Briton ang Telegramang Zimmermann na nagsasaad ng paghimok ng mga Aleman sa mga Mehikano na magpahayag ng pakikidigma sa Estados Unidos upang mabawi ang Arisona, Bagong Mehiko at Teksas na dating mga teritoryo ng Mehiko.
Noong 3 Mayo ay nagsipag-alsa ang karamihan sa mga sundalong Pranses matapos ang bigong Opensibang Nivelle. Nang maisagawa ang mga pag-aresto at kaukulang paglilitis ay napakiusapan din ang mga sundalo na bumalik na sa kani-kanilang bambang. Pinalitan naman ni Felipe Petain si Roberto Nivelle bilang pangkalahatang komandante ng sandatahang Pranses. Sa kabilang banda, ipinagpatuloy ng Imperyong Briton ang mga opensiba sa Larangang Kanluran sa mga Labanan ng Aras, Kambray at Pashendaele.
thumb|left| isang kaguluhan sa Petrograd (San Pedrosburgo ngayon) noong Himagsikang Ruso
Lumaganap naman sa Imperyong Ruso ang kawalang-kaayusan at himagsikan matapos maiwan kina Emperatris Alejandra at Rasputin (ang huli ay pinaslang kalaunan) ang pamamahala sa monarkiya nang sumama si Tsar Nikolas II sa pakikidigma. Noong 15 Marso ay napilitang bumaba sa trono ang tsar at ang pamamahala sa Rusya ay napunta sa mga republikano. Muling naglunsad ng opensiba ang bagong tatag na pamahalaan sa ilalim ni Alejandro Kerenski subalit nabigo. Tuluyan nang nawalan ng sigla ang mga sundalo na makipaglaban samantalang tumindi nang tumindi ang paghihikahos ng mga mamamayang Ruso sapagkat halos bumagsak na noon ang ekonomiya ng bansa dahil na rin lumalaking gastusin para sa digmaan. Nahulog sa kamay ng mga komunistang Bolshebik sa pangunguna ni Vladimir Lenin ang pamahalaan sa Petrograd (San Pedrosburgo ngayon at siya noong kabisera ng Rusya) noong 7 Nobyembre. Nang sumunod na buwan ay lumagda ng kasunduang pangkapayapaan ang mga Bolshebik sa Puwersang Sentral.
Nakapagtamo naman ng matitinding pinsala ang sandatahang Italyano matapos silang talunin ng pinagsama-samang sandatahang Aleman at Austro-Unggaryo sa Labanan ng Kaporeto mula 24 Oktubre hanggang 9 Nobyembre. Napilitang umatras ang sandatahang Italyano patungong Ilog Piave samantalang nakiusap naman ang pamahalaan nito ng boluntaryong pakikilahok sa digmaan ng lahat ng kakakihang may 18 gulang pataas.
Samantala sa Gitnang Silangan, bilang ganti sa mapaminsalang Pagkubkob sa Kut, naglunsad ang Imperyong Briton ng isang opensibang sumakop sa Bagdad noong 11 Marso. Sa pagtatapos ng taon ay bumagsak naman ang depensang Otomano sa timog Palestina matapos ang Labanan ng Herusalem.
Lingid naman sa kaalaman ng mga Aleman ay nag-alok ng isang kasunduang pangkapayapaan si Emperador Carlos I ng Austriya-Unggarya kay Punong Ministro Jorges Clemenceau ng Pransiya. Nabigo ang pakikipagnegosasyon at ito'y nabunyag sa mga Aleman na naging mitsa upang magkalamat ang relasyon ng Imperyong Aleman at Austriya-Unggarya sa isa't isa.
1918: Mga hulíng opensiba at wakas ng digmaan
thumb|right| ang Opensibang Tagsibol, Marso-Hulyo, 1918
Matapos ang kasunduan, nagpasya ang mga Armenyo sa pamumuno ni Heneral Tovmas Nazarbekian na ipagpatuloy ang pakikipaglaban sa mga Otomano sa Bulubunduking Kawkasus. Nagsagawa ng kontra-opensiba ang mga Armenyo at kanilang tinalo ang sandatahang Otomano sa Labanan ng Sardarabad 21–29 Mayo, hanggang sa lagdaan ng magkabilang panig ang Tratado ng Batum nang sumunod na buwan.
Ang paglabas naman ng Rusya sa digmaan ay naging hudyat din upang tuluyan nang magwakas ang Tatluhang Kasunduan. Sinimulan ng Imperyong Aleman na sakupin ang mga teritoryong ipinagkaloob sa kanila ng naturang kasunduan samantalang nagpadala naman ng kaukulang sandatahan ang Alyadong Puwersa sa Rusya upang pigilan ito. Sa kabilang banda, ang malaking bilang ng mga sundalong Aleman at Austro-Unggaryong nakatalaga sa Larangang Silangan ay inilipat mula roon patungong Larangang Kanluran sapagkat nilayon ni Heneral Erik Ludendorff na makapaglunsad ng opensibang makapagdudulot ng matitinding pinsala sa sandatahan ng Alyadong Puwersa sa Pransiya at gayundin naman upang mapasuko ang mga ito bago pa man dumating ang mga Amerikano.
thumb|left| mga huling opensiba, Agosto-Nobyembre, 1918
Inilunsad ng mga Aleman ang Opensibang Tagbisol (na binubuo ng apat na operasyon, ang Blücher & Yorck, Gneisenau, Jorgette at Miguel) pagsapit nang 21 Marso 1918. Gamit ang mga taktikang paglagos, kanilang napasok ang mga bambang ng Alyadong Puwersa at nakaabante ng mahigit 60 kilometro (38 milya). Naging matagumpay ang simula ng naturang opensiba kaya't idineklara ni Kayser Guillermo II ang 24 Marso bilang isang pambansang araw ng pagdiriwang. Makalipas pa ang ilang linggo ay muling narating ng sandatahang Aleman ang Ilog Marn at ang Paris ay kanilang pinaputukan ng malalaking kanyong dambakal na nagdulot upang lumikas ang mga sibilyan palayo ng nasabing lungsod. Subalit nabigo ang mga Aleman na makamit ang kanilang layunin sapagkat nanatili pa ring epektibo ang pakikihamok ng Alyadong Puwersa na lumakas pa nang dumating na ang sandatahang Amerikano sa Pransiya. Sa pagtatapos ng naturang opensiba noong 18 Hulyo ay mahigit sa 270,000 Aleman ang nasawi sa panig ng Puwersang Sentral.
Inilunsad ng Alyadong Puwersa ang Opensibang Sandaang Araw noong 8 Agosto. Sabay-sabay na sinalakay ng pinagsama-samang sandatahan ng Belhika, Estados Unidos, Imperyong Briton at kolonya, Pransiya at Portugal ang mga Aleman sa Labanan ng Amyens at nakaabante ng may 12 kilometro (7 milya) sa loob lamang ng pitong oras. Nang mga sumunod na araw ay muling ipinagpatuloy ng Alyadong Puwersa ang pagsalakay at pagsapit ng 2 Setyembre ay umatras ang sandatahang Aleman sa Linyang Hindenburg upang doon muling mag-ipon ng lakas.
Muling ipinagpatuloy ng Alyadong Puwersa ang pagsalakay at pagsapit ng 26 Setyembre ay inilunsad ng sandatahang Amerikano-Pranses ang Opensibang Meus-Argon. Ang Linyang Hinderburg ay tuluyan nang napasok at naitaboy pabalik ng Belhika ang sandatahang Aleman. Dala ng sunod-sunod na pagkatalo, napagtanto ng mga komandanteng Aleman na hindi na nila kaya pang ipagpatuloy ang pakikidigma samantalang sumiklab naman sa Imperyong Aleman ang isang himagsikang pinangunahan ng mga komunista. Nagsipag-alsa naman ang mga marinong Aleman matapos tumangging makilahok sa isasagawa sanang opensiba ng sandatahang pandagat ng imperyo sa karagatan.
thumb|right| ang paglagda ngMuling ipinagpatuloy ng Alyadong Puwersa ang pagsalakay at pagsapit ng 26 Setyembre ay inilunsad ng sandatahang Amerikano-Pranses ang [[Opensibang Meus-Argon. Ang Linyang Hinderburg ay tuluyan nang napasok at naitaboy pabalik ng Belhika ang sandatahang Aleman. Dala ng sunod-sunod na pagkatalo, napagtanto ng mga komandanteng Aleman na hindi na nila kaya pang ipagpatuloy ang pakikidigma samantalang sumiklab naman sa Imperyong Aleman ang isang himagsikang pinangunahan ng mga komunista. Nagsipag-alsa naman ang mga marinong Aleman matapos tumangging makilahok sa isasagawa sanang opensiba ng sandatahang pandagat ng imperyo sa karagatan.
thumb|right| ang paglagda ng tigil-putukan sa kagubatan ng Compiegne, Pransiya, 11 Nobyembre 1918
Nagsimula nang sumuko ang Puwersang Sentral nang lumagda ng tigil-putúkan ang Bulgarya noong 29 Setyembre sa Tesalonika matapos ang mga mapaminsalang Labanan ng Dobro Pole at Doyran sa Larangang Masedonyo nang buwan ding iyon. Sunod namang lumagda ng tigil-putúkan ang Imperyong Otomano sa Mudros, Gresya noong 30 Oktubre matapos matalo ang sandatahan nito sa Labanan ng Megido sa Palestina. Ang Austriya-Unggarya naman, sa kabiláng bandá, ay lumagda ng tigil-putúkan sa Villa Giusti, hilagang Italya noong 3 Nobyembre nang tuluyan nang mapigilan ng mga Italyano ang kanilang sandatahan sa Labanan ng Vittorio Veneto noong araw ding iyon.
Napilitan nang bumaba sa trono si Kayser Guillermo II noong 9 Nobyembre at tumungo papuntang Olanda. Noong araw ding iyon bumagsak ang monarkiya samantalang itinatag ang Republikang Weymar sa Alemanya na siya nang lumagda ng tigil-putúkan noong 11 Nobyembre sa kagubatan ng Compiegne, Pransiya. Pagsapit ng 11:00 n.u. nang araw na iyon ay ipinatupad ang tigil-putúkan sa buong Larangang Kanluran. Si Jorge Lorenzo Precio, isang Kanadyano, ang itinuturing na kahuli-hulihang sundalo ng Kanada na napatay noong digmaan matapos siyang mabaril ng isang Alemang sniper sa ganap na 10:57 n.u. at namatay nang sumunod na minuto.
Mga kinahinatnan
thumb|right| mga bagong tatag na bansa sa Europa at Gitnang Silangan
Pagbabago sa mga teritoryo
Noong 28 Hunyo 1919 ay nilagdaan ng Alemanya at ng Alyadong Puwersa na kinabibilangan ng Estados Unidos, Hapon, Italya, Nagkakaisang Kaharian at Pransiya ang Tratado ng Versalles. Itinadhana ng tratadong ito ang pagsakop ng Alyadong Puwersa sa Renanya at Saar, mga teritoryo sa kanlurang Alemanya, sa loob ng 15 taon at paglilimita sa kakanyahan ng sandatahang lakas ng Alemanya na magparami at magpalakas. Kabilang din dito ang pagkakaloob ng Alemanya ng mga teritoryo’t kolonya nito sa Alyadong Puwersa, sapilitang bayad-pinsala at pagtatatag ng Liga ng mga Nasyon.
Ang mga teritoryo ng Alemanya ay napunta sa Belhika, Dinamarka, Polonya, Tsekoslobakya at Litwanya samantalang muling nabawi ng Pransiya ang mga rehiyon ng Alsasya at Lorena. Ang mga kolonya naman ng dating imperyo sa Aprika at Karagatang Pasipiko ay pinaghati-hatian ng Australya, Bagong Selanda, Belhika, Hapón, Nagkakaisang Kaharian at Pransiya samantalang napabalik naman sa Tsina ang lalawigan ng Shandong.
Mula naman sa labi ng mga imperyong Austro-Unggaryo at Ruso ay itinatag ang makahiwalay na bansang Austriya at Unggarya, Estonya, Letonya, Litwanya, Pinlandiya, Polonya at Tsekoslobakya. Ang ilang teritoryo ng Austriya-Unggarya tulad ng Triyeste ay napunta sa Italya at ng Transilbanya ay sa Rumanya. Gayundin naman, ang Besarabya na bahagi ng Imperyong Ruso ay napapunta rin sa Rumanya samantalang ang mga mamamayang Eslabo ng Bosniya at Hersegobina, Eslobenya at Kroasya ay nakiisa sa Serbiya at Montenegro upang itatag ang Yugoslabya. Gayundin noong kasagsagan ng digmaan, taong 1917, ay itinatag ang mga bansang Armenya, Aserbayan, at Heyorhiya subalit nang maitatag sa Rusya ang Unyong Sobyet noong 1922 ay muling napasailalim ang mga ito sa pamamahala ng mga Ruso nang sumunod na taon.
Ang mga teritoryo ng Imperyong Otomano, na kinilala na sa pangalang Turkiya matapos ang Tratado ng Lawsan, tulad ng Irak, Hordan at Palestina ay napunta sa pamamahala ng Nagkakaisang Kaharian samantalang ang Libano at Sirya ay sa Pransiya. Naitatag din ang Arabyang Sawdi at Yemen makalipas ang ilan pang taon.
Mga pinsala at iba pang idinulot
thumb|right| tsart ng mga nasawi noong digmaan
Sang-ayon sa pinakamababang pagtataya ay mahigit sa 15 milyong sundalo at sibilyan ang nasawi, nasugatan, nabaldado at nawala noong kasagsagan ng digmaan samantalang mahigit sa 65 milyong naman sa pinakamataas na tantiya. Bahagi rin ng kapinsalang idinulot ng digmaan ang paglaganap ng mga epidemya gaya ng tipus sa Serbiya noong 1914 at ng Trangkasong Espanyol noong 1918; sistematikong paglipol ng lipi (o genocide sa Ingles) na isinagawa ng Imperyong Otomano laban sa mga Kristiyanong Armenyo na kumitil ng kulang-kulang sa dalawang milyon katao; mga taggutom na lumaganap sa Alemanya, Rusya at Libano na nagtulak sa maraming bansa na magrasyon ng pagkain; at mga maramihang pagpatay tulad ng Paglapastangan sa Belhika na kumitil ng 6,500 buhay.
Mahigit naman sa 8 milyong sundalo ang nabihag o ‘di kaya’y sumuko sa mga labanan ang nabilanggo noong digmaan. Sa kabuuan ay naging maayos ang kondisyon ng mga bilanggo sa mga kulungan (liban na lamang sa Rusya at Imperyong Otomano kung saan hindi naging maganda ang pagtrato sa mga bilanggo) sa tulong na rin ng Pandaigdigang Pulang Krus at ng samahan ng mga manggagamot na nagmula pa sa mga bansang neutral at dahil na rin sa pagsunod ng mga bansang sangkot sa digmaan sa Mga Kumbensiyong Haya ng 1899 at 1907 para sa mabuting pakikitungo sa mga bilanggo.
Matapos ang digmaan, ang mga bilanggong sundalo ng Alyadong Puwersa ay kagyat na nakalaya. Kabaligtaran naman ito para sa mga bilanggong sundalo ng Puwersang Sentral na ang iba’y sapilitan munang pinagtrabaho sa mga kampong pantrabaho bago nakalaya. Karamihan naman sa mga sundalong pinalad mabuhay matapos ang digmaan ay nakaranas ng matinding pagkagimal (o trauma sa Ingles) matapos makauwi sa kani-kanilang tahanan bunga na rin ng mga kahindik-hindik nilang karanasang sa pakikipaglaban.
Sapagkat karamihan noon sa kalalakihan ay kusa o hindi naman kaya’y sapilitang naglingkod sa sandatahang lakas, ang kababaihan ang siyang humalili sa mga hanapbuhay na itinuturing noon na panlalaki lamang. Ang malaking papel na kanilang ginampanan noong digmaan ay humantong sa pakikipaglaban para sa karapatan ng kababaihan na makaboto sa halalan.
Lumakas noon ang mga kilusang makatao tulad na lamang ng Liga ng mga Nasyon at ang idea ng pasipismo na naglayong maglundo ng kapayapaan sa daigdig sa pamamagitan ng mahinahong pamamaraan. Sa kabilang banda naman ay lumakas din ang idea ng pasismo na naglalayong magkamit ng higit pang kapangyarihan sa pamamagitan ng paggamit ng dahas.
Lumawak naman ang kapangyarihan at responsabilidad ng mga bansang nagwagi sa digmaan. Ang pangkalahatang produktong domestiko ng mga bansang Estados Unidos, Italya at Nagkakaisang Kaharian ay tumaas samantalang bumababa naman para sa mga bansang Alemanya, Austriya-Unggarya, Imperyong Otomano, Olanda, Pransiya at Rusya.
Samantala, ang mga kasunduang itinadhana sa Tratado ng Versalles, pangunahin na ang pagkakaloob ng Alemanya ng malaking bayad-pinsala sa Alyadong Puwersa kung saan sinisi ang dating imperyo bilang siyang responsable sa mga kapinsalaang iniwan ng digmaan, ay nagdulot ng kawalang-kasiyahan at pagtutol sa panig ng mga mamamayang Aleman. Lumaganap noon sa Alemanya ang Dolchstosslegende, isang paniniwalang hindi natalo sa digmaan ang sandatahang Aleman subalit pinagtaksilan naman ng mga mamamayan nito, partikular na yaong mga republikano at ng mga nasa pamahalaan na lumagda sa armistisyo at nagpabagsak sa monarkiya. Lumakas din ang ideolohiyang Nazismo at pasismo sa pangunguna ng ilang makabayang kilusan at ni Adolfo Hitler. Dumanas ang Alemanya ng matinding paghihikahos hanggang sa tuluyan nang malugmok ang ekonomiya nito paglipas pa ng ilang taon. Halimbawa na lámang noong 1923, ang halaga ng isang dolyar ay katumbas na ng 4.2 trilyong marko sa nasabing bansa. Nito lamang nakaraang Oktubre, 2010 nang nabayaran nang lahat ng Alemanya ang mga bayad-pinsala.
Pag-unlad sa teknolohiya ng pakikidigma
thumb|right| ang masinggang Vickers
Ilan lámang ang awtomatikong riple, barkong pandigma, eroplano, flamethrower, nakalalasong gas, kanyon, masinggan, submarino at tangke sa mga sandatang nilinang at nilikha noong digmaan. Ang paggamit ng telepono at komunikasyong walang kable man ay may malaki ring naitulong sa pakikipagtalastasan ng mga sundalo. Sa kabilang banda, ang pagpapairal ng pakikidigmang pambambang noong digmaan ay isa naman sa mga salik na nakapagpabagal sa pag-usad ng sinumang naglalabang panig.
Ang kaayusan ng impanterya ay nabago sapagkat sa halip na 100 ay pito hanggang sampung sundalo na lamang ang pangunahing pangkat ng maneobra laban sa mga kaaway. Ang iba’t ibang uri ng helmet tulad ng Adrian ng mga Pranses, Brodie ng mga Amerikano, Briton at kolonya at Stahlhelm ng mga Aleman ay naimbento upang protektahan ang ulo ng bawat sundalong lumalaban. Ang pistola, riple, bayoneta at granada ay nanatili pa rin bilang pangunahing sandata ng impanterya. Nang malinang ang paggamit ng mga masinggan tulad ng Vickers, at mga awtomatikong riple gaya ng BAR, MP18 at Lewis, naging imposible na ang maramihang harapang pagbabarilan sa digmaan.
thumb|left| mga sundalong Aleman sa isang pag-atake ng nakalalasong gas
thumb|right| tangkeng Mark IV ng mga Briton sa isang muling pagsasadula ng digmaan
Ang nakalalasong gas at flamethrower ay dalawa sa mga kagimbal-gimbal na sandatang ginamit noong digmaan na pawang nagdudulot ng masakit subalit mabagal na pagkamatay, bagaman ang mga ito’y hindi naging epektibo upang maipanalo ang isang partikular na sagupaan. Ang tatlong pangunahing uri ng nakalalasong gas ay kloro, mustard at phosgene samantalang ang flamethrower ay may iba’t ibang sukat at timbang. Ang nakalalasong gas ay unang malawakang ginamit ng sandatahang Aleman sa mga labanan ng Bolimow at Ypres samantalang ang flamethrower naman ay sa Hooge, Pransiya.
Naimbento naman ng mga Briton ang tangke na may kakayahang tumawid sa mga bambang at wasakin ang mga alambreng bakod. Ito’y unang ginamit sa Labanan ng Som at malawakang ginamit sa Labanan ng Kambray.
thumb|left| ang Fokker Dr.I, isang eroplanong panlaban
Sa karagatan ay kapwa nanguna ang Alemanya at ang Nagkakaisang Kaharian sa pagpapaunlad ng mga barkong pandigma, krusero, submarino at barkong panghatid-eroplano. Ilan sa mga ito ay ang mga submarinong U-boat ng mga Aleman na nakapagpalubog ng napakaraming barkong pandigma at pangalakal ng Alyadong Puwersa, at Wakamiya ng Imperyo ng Hapon na siyang kauna-unahang barkong naglunsad ng mga eroplanong sumalakay sa mga Aleman sa Tsingtao, Tsina noong 1914.
Ang mga eroplanong panlaban, pambomba at pampamatyag ay nilinang at nilikha rin ng mga pangunahing bansang sangkot sa digmaan. Ilan sa mga ito ay ang Fokker Dr.I ng Alemanya, Nieuport 15 ng Pransiya, Sikorsky Ilya Muromets ng Imperyong Ruso at Sopwith Camel ng Nagkakaisang Kaharian. Ang mga Ruso ang kauna-unahang nagsagawa ng malawakang pambobomba sa digmaan samantalang ginamit naman ng mga Aleman ang mga naglalakihang Sepelin upang bombahin ang London. Ang mga obserbasyong lobo naman ay ginamit sa mga misyong pagmamatyag.
Nagkaroon din ng pagbabago sa disenyo't kalidad ng mga daambakal at tren sapagkat dito mabilis na naipapadala ang mga sundalo, armas, munisyon, pagkain at tubig sa mga pinaglalabanang lugar.
thumb|right| mga napanatiling bambang sa kasalukuyan
Mga paggunita bílang pag-alaala
Libo-libong bantayog, museo at libingan na nasa pangangalaga ng iba’t ibang ahensiya, ang itinayo sa mga nayon at bayan sa Europa at maging sa Estados Unidos bílang pag-alala sa mga nasawi at nawala noong digmaan.
Ipinagdiriwang sa Australya at Bagong Selanda ang Araw ng Anzac tuwing 25 Abril kada taon bílang paggunita sa Labanan ng Galipoli. Samantala, ang Araw ng Tigil-putukan at Araw ng Pag-alala ay ginugunita sa Pransiya, Nagkakaisang Kaharian at mga dáting kolonya nito tuwing 11 Nobyembre ng taon.
Rama
Si Rama ay ang ikapitong avatar ni Vishnu sa Hinduismo. Siya ay isang hari sa sinaunang India. Ang kaniyang asawa ay si Sita, na siya namang avatar ni Lakshmi. Ayon sa alamat, si Rama ay nagkaroon ng dalawang mga anak na lalaki mula kay Sita: sina Lav (nakikilala rin bilang Lava) at Kash (nakikilala rin bilang Kashava).
Talaan ng mga kontinente batay sa GDP
Ipinapakita sa artikulong ito ang mga talaan ng mga kontinente ng mundo na nakaayos ayon sa kanilang kabuuang panloob na produkto, o ang gross domestic product (GDP) na nagsisilbing panukat sa halaga sa merkado ng lahat ng mga produkto at serbisyong nagmula sa kontinente sa loob ng binigay na taon. Kinalkula ang mga ipinapakitang pagtatayang naka-dolyar sa GDP ayon sa merkado o sa opisyal na halaga ng palitan ng pera ng pamahalaan. Hindi isinasama rito ang mga pagkakaiba sa gastos sa pamumuhay sa iba't-ibang mga bansa, at posibleng iba-iba ang magiging resulta nito depende sa kasalukuyang halaga ng palitan ng pera ng isang bansa. Posibleng makaapekto ang mga pagkakaibang ito sa kabuuang GDP ng isang kontinente, kahit na hindi ito sumasalamin sa gastos sa pamumuhay sa kontinenteng yon. Kaya naman, mag-ingat habang binabasa ang nilalaman ng artikulong ito ukol sa mga bilang na ipinapakita rito. Bukod pa rito, madalas sinusukat ang yaman ng isang bansa base sa paridad ng lakas ng pagbili o purchasing power parity (PPP) para ayusin ang pagkakaibang ito sa pamumuhay. Bagamat tinatanggal ng PPP ang problemang ito, hindi nito sumasalamin sa kabuuang pandaigdigang kalakalan na isinagawa ng isang bansa para sa binigay na taon, at nangangailangan rin ito ng isang mas malayang pagtataya kumpara sa GDP kada kapita.
Mga kontinente batay sa GDP (nominal)
Sumunod ang mga talaan na ito sa klasipikasyon ng heoskema na ginawa ng Dibisyon ng Estadistika ng Mga Nagkakaisang Bansa para sa mga malalayang bansa at dependensiya rito. Ayon sa UN, ginawa ang klaspikasyong ito para sa pangangailangan ng estadistika at hindi dapat ituring bilang pagpanig sa politika o isang bansa o teritoryo.
Unang Digmaang Pandaigdig
Mga paggunita bílang pag-alaala
Ang mga kahindik-hindik na pangyayaring nakapaloob sa digmaan ay namalas ng mga mambabása sa mga talaarawan, tula at nobelang isinulat ng mga sundalong nakipaglaban. Ilan sa mga ito ay tanyag na “Lahat ay Tahimik sa Larangang Kanluran” (o All Quiet on the Western Front sa Ingles), nobela ng isang sundalong Alemang si Eric Maria Remarque na makalawang ulit na isinapelikula noong 1930 at muli noong 1979; at ang tulang “Sa Kaparangan ng Flanders" (o In Flanders Field) ng Kanadyanong si Juan McCrae na hanggang sa ngayon ay tinutula pa rin sa Araw ng Pag-alala. Nakapagtalâ naman ang Museong Pandigma ng Imperyong Briton ng mahigit sa 2,500 talaarawan ng mga sundalo na nirebisa ni Max Arturo.
Felipe II (paglilinaw)
Ang Felipe II o Philip II ay maaaring tumukoy kina:
Miss Universe 1959
Ang Miss Universe 1959 ay ang ikawalong edisyon ng Miss Universe pageant, na ginanap sa Long Beach Municipal Auditorium sa Long Beach, California, Estados Unidos noong 24 Hulyo 1959.
Pagkatapos ng kompetisyon, kinoronahan ni Luz Marina Zuluaga ng Kolombya si Akiko Kojima ng Hapon bilang Miss Universe 1959. Ito ang kauna-unahang tagumpay ng Hapon sa kasaysayan ng kompetisyon. Nagtapos bilang first runner-up si Jorunn Kristjansen ng Noruwega, habang nagtapos bilang second runner-up si Terry Huntingdon ng Estados Unidos.
Mga kandidata mula sa 34 na mga bansa at teritoryo ang lumahok sa kompetisyong ito. Pinangunahan ni Byron Palmer ang kompetisyon.
Kasaysayan
thumb|230x230px|Long Beach Municipal Auditorium, ang lokasyon ng Miss Universe 1959
Pagpili ng mga kalahok
Ang mga kalahok mula sa 34 na mga bansa at teritoryo ay napili upang lumahok sa kompetisyon. Isang kandidata ang nailuklok ng mga pageant organizer upang kumatawan sa kanilang bansa/teritoryo.
Iniluklok si Sodsai Vanijvadhana, isang exchange student sa UCLA, ng mga pageant organizer kasama ang koordinasyon mula sa Royal Thai Consulate sa Los Angeles bilang kandidata ng Taylandiya sa Miss Universe.
Unang sumali sa edisyong ito ang Bulibya, Burma, at Luksemburgo, at bumalik ang Austrya, Lupangyelo, Taylandiya, at Turkiya. Huling sumali noong 1954 ang Taylandiya, at noong 1957 ang Austrya, Lupangyelo, at Turkiya. Hindi sumali ang mga bansang Alaska, Australya, Beneswela, British Guiana, Kanlurang Indies, Paragway, Singapura, Suriname, at Tsile sa edisyong ito matapos na mabigo ang kanilang mga organisasyong pambansa na magdaos ng kompetisyong pambansa o magtalaga ng kalahok.
Dapat sanang kakalahok sa edisyong ito sina Arlenne Nesgitt ng Bagong Silandiya, Christine Matias ng Pilipinas, at Nawal Ramli ng United Arab Republic. Hindi sumali si Christine Matias ng Pilipinas dahil hindi hinihikayat ng Philippine Women's University, ang unibersidad kung saan nag-aaral si Matias, na magsuot ng damit-panglangoy ang mga estudyante nito sa publiko. Si Aida Kadamani ang dapat sanang kandidata ng United Arab Republic sa kompetisyon. Subalit, umurong si Kadamani dahil tumanggi siyang magsuot ng damit-panglangoy sa harap ng mga huradong lalaki. Ang kaniyang kapalit na si Nawal Ramli, ay hindi rin sumali dahil nabigong sagutin ng mga pageant organizer ang mga tanong nito kung siya ay katanggap-tanggap bilang kapalit ni Kadamani. Inaasahan din ang pagsali ng Indonesya sa edisyong ito, ngunit hindi ito nakapadala ng kandidata dahil sa mga protesta laban sa paglunsad ng Miss Indonesia sa Jakarta.
Mga kandidata
thumb|250x250px|Mga bansa at teritoryong sumali sa Miss Universe 1959 at ang kanilang mga pagkakalagay. 34 na kandidata ang lumahok para sa titulo.
Talaan ng mga metropolitan area sa Asya
Mabilis ang paglaki ng mga populasyon sa Asya. Makikita ito sa mabilis na urbanisasyon at mataas na paglaki ng mga lungsod nito. Ang lungsod ng Tokyo sa bansang Hapón ay ang pinakamalaking metropolitan area batay sa populasyon nito.
Basilika ni San Marcos
Ang Patriyarkal Katedral Basilika ni San Marcos (Basilica Cattedrale Patriarcale di San Marco), karaniwang kilala bilang Basilika ni San Marcos (Basilica di San Marco; Baxéłega de San Marco), ay ang simbahang katedral ng Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Venezia, hilagang Italya. Ito ang pinakatanyag sa mga simbahan ng lungsod at isa sa mga kilalang halimbawa ng arkitekturang Italo-Bisantino. Matatagpuan ito sa silangang dulo ng Piazza San Marco, katabi at konektado sa Palasyo ng Doge. Orihinal na ito ay ang kapilya ng Doge, at naging katedral lamang ng lungsod mula pa noong 1807, nang ito ang ginawang luklukan ng Patriyarka ng Venezia, arsobispo ng Katoliko Romanong Arkidiyosesis ng Venezia, dati ay sa San Pietro di Castello. thumb|Detalye ng gable na ipinapakita ang patron na apostol ng Venezia na si San Marcos na may mga anghel. Sa ilalim ay isang [[Leon ni San Marcos|leon na may pakpak, ang simbolo ng santo at ng Venezia.]]
Talaan ng mga metropolitan area sa Asya
Kinuha ang populasyon ng mga sumusunod na lungsod mula sa tatlong pangunahing sanggunian:
Katedral ng Turin
Ang Katedral ng Turin (Duomo di Torino; Cattedrale di San Giovanni Battista) ay isang Katoliko Romanong katedral sa Turin, hilagang Italya. Inilaan kay San Juan Bautista (San Giovanni Battista), ito ang luklukan ng mga Arsobispo ng Turin.
Talaan ng mga metropolitan area sa Asya
Ipinapakita sa baba nang naka-bold ang sanggunian na may pinakamataas na pagtataya. Ito ang ginagamit na basehan ng pagraranggo sa mga lungsod na nakalista sa baba.
Katedral ng Turin
Ito ay itinayo noong 1491–1498 at katabi ng isang naunang kampanilyang itinayo noong 1470. Idinisenyo ni Guarino Guarini, ang Kapilya ng Banal na Lambong (ang kasalukuyang lokasyon ng Lambong ng Turin) ay idinagdag sa estruktura noong 1668–1694.
Talaan ng mga metropolitan area sa Asya
Nakakulay ang talahanayan sa baba para maipakita ang rehiyon ng lungsod sa Asya.
Anne Sullivan
Si Johanna "Anne" Mansfield Sullivan Macy (14 Abril 1866 – 20 Oktubre 1936), na mas nakikilala bilang Anne Sullivan, ay isang Amerikanang Irlandesang guro, na pinaka nakikilala bilang instruktor at kasama ni Helen Keller.
Katedral ng Siracusa
thumb|[[Acanthus (palamuti)|inukit na dahon ng Acanthus sa patsadang baroque ]] Ang Katedral ng Siracusa (Duomo di Siracusa), pormal na Cattedrale metropolitana della Natività di Maria Santissima, ay isang sinaunang simbahang Katolika sa Siracusa, Sicilia, ang luklukan ng Katolikong Arkidiyosesis ng Siracusa. Ang estrakturang ito ay orihinal na isang Griyegong templong dorico, at sa kadahilanang ito ay itinalaga ito bilang isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO noong 2005.
Anne Sullivan
Maagang bahagi ng buhay at edukasyon
Ipinanganak si Sullivan noong 14 Abril 1866 sa Feeding Hills, Agawam, Massachusetts. Ayon sa kaniyang katibayan ng pagbibinyag, ang kaniyang pangalan noong ipinganak ay Johanna Mansfield Sullivan; subalit siya ay tinawag na Anne magmula nang maipanganak. Ang mga magulang niya ay sina Thomas at Alice (Cloesy ang apelyido noong dalaga) Sullivan, mga imigranteng Irlandes na naiulat na hindi nakakabasa at halos walang pera. Namatay si Alice noong 1874, marahil dahil sa tuberkulosis; at pagkaraan nito si Anne at ang kaniyang mas nakababatang kapatid na lalaking si James ("Jimmie" ang palayaw) ay ipinadala sa isang bahay-limusan na nasa Tewksbury, Massachusetts (na sa kasalukuyan ay kabahagi ng Ospital ng Tewksbury). Naglagi si Anne doon sa loob ng pitong mga taon. Noong 1880, nang siya nabulag na dahil sa hindi nagamot na trakoma, ipinadala si Anne sa Paaralang Perkins para sa mga Bulag. Bukod pa sa kaniyang kapatid na lalaking si James (na ipinanganak noong 1869), si Anne ay mayroong pang dalawang mga kapatid na babae, na sina Ellen (ipinanganak noong 1867) at Mary.
Unibersidad ng Salzburg
thumb|Faculty of Catholic theology at Kollegienkirche thumb|Aklatan
Tindahang sari-sari
thumb|300x300px|Isang sari-sari store sa [[Maynila|Lungsod ng Maynila. Mapapansin na ang mga tindahang ito ay kadalasan parte ng isang bahay, ang ibabang parte nito ginawang tindahan.]] Ang tindahang sari-sari o sari-sari store, isinalin sa Ingles bilang neighborhood sundry store, ay isang convenience store na matatagpuan sa Pilipinas. Ang salitang sari-sari ay Tagalog na nangangahulugang "iba't-ibang" o "sari-sari"', dahil tinutukoy nito ang mga iba't-ibang bilihin na itinitinda sa naturang sari-sari store. Mahalaga ang epekto ng mga sari-sari store sa ekonomiya at sa lipunan, at dahil dyan ay makikita ang mga ito kung saan-saan, sa mga bayan at sa mga lungsod.
Unibersidad ng Salzburg
Ang Unibersidad ng Salzburg (Ingles: University of Salzburg, opisyal na Paris Lodron University of Salzburg, Paris-Lodron-Universität Salzburg, PLUS), na ipinangalan sa tagapagtatag nito, ang Prinsipe-Arsobispong si Paris Lodron, ay isang pampublikong unibersidad sa munisipalidad ng Salzburg, estado ng Salzburg, Austria. Ito ay nahahati sa apat na fakultad:
Tindahang sari-sari
Karamihan ang mga tindahan na ito ay pribado ang pagmamay-ari, madalas ay ginagawang negosyo ng mga pamilya. sari-sari store, kadalasan ay maglalaan ng espasyo sa bahay ng tindero para dito. Simple lang ang disenyo ng mga sari-sari store; ang mga paninda ay nakaladlad sa isang bintana na screen-covered o sa isang butas sa pader.