cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Indonesia
Sinaunang panahon
Mula noong ika-7 dantaon CE, ang makapangyarhing Kahariang pandagat ng Srivijaya ay umusbong sapagkat sa kalakalang nabuo at sa mga impluwensiya ng Hinduismo at Budhismo na nakuha ng Kaharian mula roon. Sa pagitan ng ika-8 hanggang ika-10 dantaon CE, ang dinastiyang agrikultural na Budhistang Sailendra at ang dinastiyang Hindu na Mataram ay umunlad at bumagsak sa Haba, kung saan naiwan nila ang mga grandiyosong mga monumentong relihiyoso gaya ng Borobudur ng Sailendra at ang Prambanan ng Mataram. Ang kahariang Hindu na Madyapahit ay nabuo sa silangang Java sa huling bahagi ng ika-13 dantaon, sa ilalim ni Gajah Mada, na nakaimpluwensiya sa kabuuan ng Indonesia; ang panahong ito ay kadalasang tinatawag na "Gintong Panahon" sa kasaysayan ng Indonesia.
Kahit na ang mga mangangalakal na Muslim ay unang naglakbay sa Timog-silangang Asya noong unang bahagi ng panahong Islamiko, ang pinakaunang katibayan ng pagsasa-Islamiko ng populasyon ay noong ika-13 dantaon sa hilagang Sumatra. Naglaon ang ibang mga lugar sa Indonesia ay niyakap ang paniniwalang Islam, at naging dominanteng relihiyon sa Java at Sumatra sa huling bahagi ng ika-16 na dantaon. Sa halos karamihang bahagi, ang Islam ay nagbago at humalo sa mga nabuong mga kultura at mga impluwensiyang relihiyoso, kung saan hinubog nito ang pangunahing anyo ng Islam sa Indonesia, lalo na sa Java. Ang unang Europeo na dumating sa Indonesia noong 1512, ay nang ang mga mangangalakal na Portuges, na pinamunuan ni Francisco Serrão, ay ninais na monopolahin ang mga mapagkukunan ng moskada (nutmeg), clove, at mga paminta sa Maluku. Sumunod sa kanila ang mga Olandes at mga Ingles. Itinayo ng mga Olandes noong 1602 ang Kompanyang Olandes ng Silangang India (VOC) at naging makapangyarhing Europeo sa lugar. Pagkatapos nitong mabangkarote, ang VOC ay pormal na nagsara noong 1800, at ang pamahalaan ng Olanda ay bumuo ng Silangang Indiya ng Olanda bilang isang pambansang kolonya.
Sa halos buong panahong ng kolonyalismo sa Indonesia, ang pamamahala ng mga Olandes sa mga teritoryo nito ay mahina; noon lamang unang bahagi ng ika-20 dantaon naging dominante ang mga Olandes sa kung ano ang mga hangganan ng Indonesia ngayon. Ang pananakop ng mga Hapones noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at ang mga sumunod na mga pananakop ang nagpawakas sa pamamahala ng mga Olandes, at muling pinasigla ang mga pinigil na kilusang pangkalayaan ng mga Indones. Dalawang araw pagkatapos sumuko ang Hapon noong Agosto 1945, si Sukarno, isang maimpluwensiyang pinunong nasyonalista, ay inihayag ang kalayaan at itinalagang pangulo. sinubukan ng Olanda na muling itayo ang kanilang pamamahala, at dahil sa panggigipit ng ibang mga bansa, kinilala na ang kalayaan ng Indonesia ng mga Olandes at ang kaguluhan sandatahan at diplomatiko ay nagwakas noong Disyembre 1949. (maliban lang sa teritoryong Olandes ng Kanlurang Bagong Ginea, kung saan ay isinama sa Kasunduan sa New York noong 1962, at sa pinamamahalan ng mga Nagkakaisang Bansa na Act of Free Choice).
thumb|upright|right|Si [[Sukarno, ang unang pangulo ng Indonesia]]
Si Sukarno ang nagsimula sa demokrasya patungong awtoritaryanismo, at pinanatili ang kanyang kapangyarihan sa pagbalanse sa mga lumalabang puwersang militar, at ang mga Partido Komunista ng Indonesia (PKI). Isang pagtatangkang coup noong 30 Setyembre 1965 ang napiligan ng mga sundalo, na nagdulot sa isang marahas na pagpapa-alis sa mga anti-komunista, kung saan pinagbintangan ang PKI sa tangkang coup. Nasa pagitan ng 500,000 at isang milyon ang namatay. Ang pinuno ng militar, si Heneral Suharto, ay minaubra ang pahinang pamumuno ni Sukarno, at pormal na itinalaga bilang pangulo noong Marso 1968. Ang kanyang Administrasyong Bagong Kaayusan ay sinuportahan ng pamahalaang Estados Unidos, at pinag-igi ang mga pamumuhunan ng mga dayuhan sa Indonesia, na naging mahalagang dahilan sa katamtamang pag-unlad ng ekonomiya noong sumunod na tatlong dekada. Subalit ang awtoritaryang "Bagong Kaayusan" ay malakawang inakusahan ng korupsiyon at supresyon ng mga taga-oposisyon.
Noong 1997 at 1998, ang Indonesia ang pinakalabis na tinamaan ng Krisis Pananalapi sa Asya. Ito ang nakadagdag sa malawakang pagkadismaya sa Bagong Kaayusan. at nagdulot ng malawakang protesta. Nagbitiw si Suharto noong 21 Mayo 1998. Noong 1999, ang Silangang Timor ay bumotong humiwalay sa Indonesia, pagkatapos ng dalawampu't limang taong pananakop militar na kinondena ng iba't ibang bansa dahil sa kalupitan sa mga taga-Silangang Timor. Ang panahon ng Repormasyon, pagkatapos ng pagbibitiw ni Suharto, ay nagbunga ng mas matibay na mga prosesong demokratiko, kasama ang mga programang autonomiyang rehiyunal, at ang sa unang pagkakataon ay nagkaroon ng halalang pang-panguluhan noong 2004. Ang mga instabilidad sa politika at ekonomiya, kaguluhan, korupsiyon, at terorismo ay nagpabagal sa pag-unlad. Datapwat ang relasyon sa iba't ibang mga relihiyon at mga pangkat etniko ay mapayapa sa kabuuan, may mangilan ilan na sekta ang hindi kuntento at ang pagkakaroon ng kaguluhan sa ilang mga lugar ay patuloy pa ring suliranin ng bansa. Isang pagsasaayos pampolitika sa mga separatistang sandatahan sa Aceh natamasa noong 2005.
Pamahalaan at Politika
thumb|right|Isang sesyon ng Konseho ng mga Kinatawang Pambayan sa Jakarta Ang Indonesia ay isang republika na may sistemang pangpanguluhan. Bilang isang estadong unitaryo, ang kapangyarihan ay nasa pambansang pamahalaan lamang. Pagkatapos ng pagbibitiw ni Pangulong Suharto noong 1998. Ang istrukturang pangpamahalaan at pampolitika ng Indonesia ay sumailalim sa isang malawakang reporma. Apat na pagbabago sa Saligang Batas ng Indonesia ang nagbago sa sangay tagapagpaganap, tagapaghukom at tagapagbatas. Ang pangulo ng Indonesia ay ang pinuno ng estado, punong kumander ng Sandatahan ng Indonesia at ang direktor ng mga pamahalaang lokal, paggawa ng mga batas at ng ugnayang panlabas. Ang pangulo ay nagtatalaga ng isang konseho ng mga ministro, na hindi kailangang halal na kasapi ng lehislatura. Ang halalang pangpanguluan noong 2004 ay ang unang pagkakataon na makahalal ng direkta ang mga tao ng kanilang pangulo at pangalawang pangulo. Ang pangulo ay maaaring maglingkod ng hindi hihigit sa dalawang magkasunod na limang taong termino.
Ang pinakamataas na katawang pangkinatawan sa pambansang antas ay ang People's Consultative Assembly (MPR). Ang pangunahing layunin nito ay suportahan at amendiyahan ang saligang batas, inagurahan ang pangulo, at pagsasaayos ng malawak na balangkas ng patakarang pang-estado. Ito ay may kapangyarihang litisin ang pangulo. Ang MPR ay binubuo ng dalawang kapulungan; ang Konseho ng mga Kinatawang Pambayan (DPR), na may 550 kasapi, at ang Konseho ng mga Kinatawang Panrehiyon (DPD), na may 128 kasapi. Ang DPR ang napapasa ng mga batas at ang nagbabantay sa sangay tagapagpaganap; ang mga kasapi ay inihahalal para sa limang taong termino sa pamamagitan ng representasyong proporsyunal. Ang mga repormang nagsimula noong 1998 ay nagmarka sa pagtaas ng katayuan ng DPR sa pambansang pamamahala. Ang DPD ay isang bagong kapulungan para sa mga usaping pamamahalang rehiyonal.
Karamihan sa mga sigalot sibil ay inihaharap sa Hukuman ng Estado; ang apela ay dinidinig sa harap ng Mataas na Hukuman; Ang Kataastaasang Hukuman ay ang pinakamataas na Hukuman sa bansa, at dinidinig ang huling pagbasa, at nagsasagawa ng pagsusuri sa mga kaso. Ang ibang hukuman ay kinabibilangan ng Hukumang Pangkalakalan (commercial), na humahawak sa mga kasong pagkabangkarote at pagkalugi; isang Hukumang Administratibo ng Estado upang dinggin ang mga kasong administratibo laban sa pamahalaan; isang Hukumang Pangsaligang batas upang dinggin ang mga sigalot na may kinalaman sa legalidad ng abtas, pangkahalatang halalan, at pagsasawalang bisa ng mga partidong pampolitika, at ang saklaw ng otoridad ng institusyon ng estado; at ang Hukumang Panrelihiyon na umaayos sa mga kasong may kinalaman sa mga kasong panrelihiyon.
Pagkakahating pampangasiwaan
right|thumb|Mga lalawigan ng Indonesia
Binubuo ang Indonesia ng 34 lalawigan, kung saan lima rito ay may natatanging katayuan. Ang bawat lalawigan ay may sariling tagapagbatas at gobernador. Ang lalawigan ay hinahati naman sa mga bayan (kabupaten) at mga lungsod (kota), na hinahati pa sa mga maliliit na distrito (kecamatan), at pati na rin sa mga barangay (desa o kelurahan). Pagkatapos ipatupad noong 2001 ang rehiyonal na pagsasarili (autonomiya), ang mga bayan at lungsod ay ang naging pinakamahalagang sangay pampangasiwaan, na responsable sa pagbibigay ng paglilingkod-bayan. Ang pamahalaang barangay naman ang pinakamakaimpluwensiya sa pang-araw-araw na buhay ng mga nasasakupan nito, na humahawak sa mga usaping pambarangay na pinamumunuan ng halal na punong barangay na tinatawag na lurah o kepala desa.
Ang mga lalawigan ng Aceh, Jakarta, Yogyakarta, Papua, at Kanlurang Papua ay may mas maraming pribilehiyo at mas mataas na antas ng pagsasarili mula sa pambansang pamahalaan kaysa sa ibang mga lalawigan. Halimbawa, may karapatang bumuo ang pamahalaan ng Aceh ng isang malayang sistemang pambatas; noong 2003, ipinatupad nito ang paggamit ng Sharia (batas Islam) bilang bahagi ng hurisprudensiya nito. Ang Yogyakarta naman ay binigyan ng katayuang "Natatanging Rehiyon" bilang pagkilala sa ginampanan nito sa pag-suporta sa mga rebolusyonaryong Indones noong panahon ng himagsikan nito sa wakas ng Ikalawang Digmaang Pandaigsig. Ang Papua, na dating tinatawag na Irian Jaya, ay binigyan ng katayuan ng natatanging pagsasarili noong 2001, at ang Jakarta naman ay isang natatanging punong rehiyon bilang kabisera ng bansa.
Talaan ng mga lalawigan
(Nasa loob ng panaklong ang mga pangalan sa Indones kapag magkaiba ito sa Tagalog) Ipinapakita ng † ang mga lalawigang may natatanging katayuan
Sumatra Haba Munting Kapuluang Sunda
Kalimantan (Borneo) Selebes (Sulawesi) Kapuluang Maluku Kanlurang Papua
Heograpiya
thumb|right|Mapa ng Indonesia Ang Indonesia ay binubuo ng 17,508 pulo, na tinatayang nasa 6,000 ang tinitirhan. Ang mga ito ay nakakalat sa parehong bahagi ng ekwador. Ang limang pinakamalaking pulo ay ang Haba (Java), Sumatra, Kalimantan (ang bahaging Indones ng Borneo), Bagong Ginea (na kahati ang Papua Bagong Ginea), at Selebes. Ang Indonesia ay nakikihati ng hangganan sa Malaysia sa pulo ng Borneo at Sebatik, sa Papua Bagong Ginea sa pulo ng Bagong Ginea, at sa Silangang Timor sa pulo ng Timor. Nakikihati rin ito ng hangganan sa Singapore, Malaysia, Pilipinas sa hilaga, at sa Australya sa mga katimugang bahagi ng mga dagat nito. Ang kabisera nito, ang Jakarta, ay matatagpuan sa Haba at ang pinakamalaking lungsod ng bansa, na sinundan ng Surabaya, Bandung, Medan, and Semarang.
thumb|left|Ang Bulkang Semeru at Bulkang Bromo sa Silangang Haba. Ang mga aktibidad bulkaniko sa Indonesia ay isa sa pinakamataas sa buong daigdig. Sa 1,919,440 kilometro parisukat (741,050 mi parisukat), Ang Indonesia ay naging ika-16 na pinakamalaking bansa, ayon sa laki ng lupang sakop. Ang average na kapal ng populasyon ng tao ay 134 tao bawat kilometrong parisukat (347 bawat milyang parisukat), ang ika-79 sa daigdig, kahit na ang Java ang pinakamataong pulo sa buong mundo, na may densidad ng populasyon na 940 tao bawat km parisukat (2,435 bawat mi parisukat). Sa taas 4,884 metro (16,024 talampakan), ang Puncak Jaya sa Papua ay ang pinakamataas na tuktok sa Indonesia, at ang Lawa ng Toba sa Sumatra ay ang pinakamalaking lawa, na may sukat na 1,145 km parisukat (442 mi parisukat). Ang pinakamalaking ilog ay nasa Kalimantan, kasama rito ang Mahakam at Barito; Ang mga ilog na ito ang nagiging pandugtong transportasyon sa pagitan ng mga bayan sa paligid nito.
Demograpiya
Ang pambansang populasyon mula sa 2000 pambansang sensus ay nasa 206 milyon, at ang Kawanihang Sentral Pang-Estadistika ng Indonesia at Statistics Indonesia ay tinaya ang populasyon na nasa 222 milyon noong 2006. 130 milyon katao ang nakatira sa Java, ang pinakamataong pulo sa buong daigdig. Kahit na medyo epektibo ang programang pagpaplano ng pamilya na ginawa pa noong dekada '60, ang populasyon ay inaaasahang lalago sa humigit kumulang 315 milyong sa taong 2035, batay sa kasalukuyang taya ng taunang pagtaas na 1.25%.
right|thumb|upright|Isang babaeng Minangkabau sa kasuotang tradisyunal
Karamihan sa mga Indones ay mula sa mga Austronesyo mga tao na mula sa Taiwan. Ang iba pang pangunahing pangkat ay ang mga Melanesiano, na naninirahan sa silangang Indonesia. Mayroong 300 na natatanging mga katutubong lahi sa Indonesia, at 742 na iba't ibang wika at diyalekto. Ang pinakamalaki ay ang mga Habanes, na bumubuo sa 42% ng populasyon, at pampolitika at kultural na dominante sa bansa. Ang mga Sundanes, mga etnikong Malay, at mga Madures naman ay ang ibang malalaking pangkat na sunod sa mga Habanes. A sense of Indonesian nationhood exists alongside strongly maintained regional identities. Pangkalahatang maayos ang lipunan, subalit ang mga tensiyong panlipunan, panrelihiyon at etniko ay nagpapasimula ng matinding kaguluhan. Domestic migration (including the official Transmigrasi program) are a cause of violence such as the massacre of hundreds of Madurese by a local Dayak community in West Kalimantan, and conflicts in Maluku, Central Sulawesi, and parts of Papua and West Papua ; ; ; Kyoto University: Sulawesi Kaken Team & Center for Southeast Asian Studies  Ang mga Tsinong Indones ay isang etnik maynoriting may-impluwensiya sa Indonesia. Mas konti sa 5% sila ng populasyon. Ang mga Tsinong Indones ay nag-aari ng maraming pribadong kayamanan at kanegosyohan, kaya may hinanakit sa kanila; nangyaring nagkaroon ng karahasan laban sa mga Tsinong Indones.
Ang opisyal na pambansang wika, ang wikang Indones, ay tinuturo sa lahat ng mga paaralan, at sinasalita ng halos lahat ng mga Indones. Ito ang wika ng kalakalan, politika, pambansang medya, edukasyon, at akademya. Ito ay binuo mula sa lingua franca na malawak na ginagamit sa rehiyon, at may malaking ugnayan sa wikang Malay na opisyal na wika ng Malaysia, Brunei at Singapore. Ang wikang Indones ay unang itinaguyod ng mga makabansa noong dekada '20, at inihayag bilang opisyal na wika noong pagpapahayag ng kalayaan noong 1945. Karamihan sa mga Indones ay nakakapagsalita ng isa o higit pa sa mahigit isang daan lokal na mga wika (bahasa daerah), na madalas ay ang kanilang unang wika. Sa mga ito, ang wikang Habanes ang pinamalawak na sinasalitang wika ng pinakamalaking pangkat etniko. Sa kabilang banda, ang Papua ay may mahigit 270 katutubong wika at wikang Austronesyo, sa rehiyon na may 2.7 milyong katao. May mangilan-ngilan ding dami ng tao na nag-aral bago ang kalayaan ang maalam manalita ng wikang Olandes.
Ekolohiya
thumb|upright|Ang [[Endangered species|critically endangered na Sumatran Orangutan, isang ''great ape' endemiko sa Indonesia]]
<!--
Album
-->
Billy Crawford
Si Billy Joe Crawford ay isang artista sa Pilipinas. Siya ay isang mang-aawit na sumikat sa Europa at Estados Unidos.
Pangalawang Pangulo ng Estados Unidos
thumb|200px|[[Seal of the Vice President of the United States|Sagisag ng Pangalawang Pangulo ng Estados Unidos]]
Ang Pangalawang Pangulo ng Estados Unidos ng Amerika ay ang puno ng estado at puno ng pamahalaan ng Estados Unidos. Nalikha ang tanggapan ng Pangalawang Pangulo sa pamamagitan ng konstitusyon ng Estados Unidos noong 1788.
Ako si, (Pangalan ng Pangalawang-Pangulo/Acting Vice-President), na taimtim kong pinanunumpaan, na susuportahan ko at ipagtatanggol ang konstitusyon ng Estados Unidos laban sa mga kaaway, lokal at banyaga; na tiisin ko nang totoo at pagtatapat na kapareho; na kunin ang obligasyon nito nang malaya, na walang anumang pasubali o hangaring umiwas; na aking pinaniniwalaan na pagpapatakbo ang mga katungkulan ng tanggapan na ito'y aking papasukin. Kasihan nawa ako ng Diyos.
Panunumpang Hipokratiko
thumb|Ang Griyegong manggagamot, [[Hippocrates|Hipokrates (460–370 BC), na kung kanino kinaugaliang naiugnay ang panumpa.]] Ang Panunumpang Hipokratiko ay isang etikang panunumpang ninanata ng mga manggagamot ayon sa kasaysayan. Ito ay isa sa mga pinakakilalang Griyegong teksto ukol sa medisina. Sa kanyang orihinal na anyo, pinapakailangan nito na mangako ang bagong manggagamot sa mga diyos ng pagpapagaling na magtaguyod ng tiyak na pamantayang pang-etika. Ang panunumpa ay ang pinakamaagang pagpapahayag ng etika sa panggagamot sa Kanluraning mundo, na nagtatag ng iilang prinsipyo ng etika sa panggagamot na nananatiling napakahalaga sa kasalukuyan. Kasama rito ang mga prinsipyo ng medikal na kumpidensyalidad at walang pagpipinsala. Bilang napakahalagang artikulasyon ng iilang prinsipyo na nagpapanatiling gumabay at magbigay-alam sa panggagamot, hindi lang makasaysayan at makasagisag ang kahalagahan ng sinaunang teksto. Ang panunumpa ng binagong uri nito ay nananatili bilang seremonya ng pagdaraan para sa mga nagtapos ng medisina sa maraming bansa.
Isinulat ang orihinal na panunumpa sa Griyegong Ioniko, sa pagitan ng ikalima at ikatlong siglo BK. Kahit naging kaugaliang iugnay ito sa Griyegong doktor Hipokrates at kadalasang isinasama ito sa Korpus Hipokratiko, hindi itinuturing kay Hipokrates mismo ang pagsulat nito ng karamihan ng makabagong iskolar.
Pinakalumang natitirang kopya
thumb|Isang piraso ng panunumpa sa ika-3 siglong [[Oxyrhynchus Papyri 2547.]] Napetsahan ang pinakalumang bahagyang piraso ng panunuma sa sirka PK 275. Napetsahan ang pinakalumang umiiral na bersyon sa humigit-kumulang ika-10 o ika-11 siglo, na itinatago sa Aklatan ng Vatican. Lumilitaw ang isang karaniwang binabanggit na bersyon, na napetsahan sa 1595, sa Griyegong Koine na may kasamang salinwika sa Latin. Sa salinwikang ito, isinalinwika ng may-akda ang "πεσσὸν" sa "fœtum" sa Latin.
Ang Panunumpang Hipokratiko, sa Griyego, mula sa 1923 edisyong Loeb, at sinusundan ng pagsasalinwika sa Tagalog: ὄμνυμι Ἀπόλλωνα ἰητρὸν καὶ Ἀσκληπιὸν καὶ Ὑγείαν καὶ Πανάκειαν καὶ θεοὺς πάντας τε καὶ πάσας, ἵστορας ποιεύμενος, ἐπιτελέα ποιήσειν κατὰ δύναμιν καὶ κρίσιν ἐμὴν ὅρκον τόνδε καὶ συγγραφὴν τήνδε:
ἡγήσεσθαι μὲν τὸν διδάξαντά με τὴν τέχνην ταύτην ἴσα γενέτῃσιν ἐμοῖς, καὶ βίου κοινώσεσθαι, καὶ χρεῶν χρηΐζοντι μετάδοσιν ποιήσεσθαι, καὶ γένος τὸ ἐξ αὐτοῦ ἀδελφοῖς ἴσον ἐπικρινεῖν ἄρρεσι, καὶ διδάξειν τὴν τέχνην ταύτην, ἢν χρηΐζωσι μανθάνειν, ἄνευ μισθοῦ καὶ συγγραφῆς, παραγγελίης τε καὶ ἀκροήσιος καὶ τῆς λοίπης ἁπάσης μαθήσιος μετάδοσιν ποιήσεσθαι υἱοῖς τε ἐμοῖς καὶ τοῖς τοῦ ἐμὲ διδάξαντος, καὶ μαθητῇσι συγγεγραμμένοις τε καὶ ὡρκισμένοις νόμῳ ἰητρικῷ, ἄλλῳ δὲ οὐδενί.
διαιτήμασί τε χρήσομαι ἐπ᾽ ὠφελείῃ καμνόντων κατὰ δύναμιν καὶ κρίσιν ἐμήν, ἐπὶ δηλήσει δὲ καὶ ἀδικίῃ εἴρξειν.
οὐ δώσω δὲ οὐδὲ φάρμακον οὐδενὶ αἰτηθεὶς θανάσιμον, οὐδὲ ὑφηγήσομαι συμβουλίην τοιήνδε: ὁμοίως δὲ οὐδὲ γυναικὶ πεσσὸν φθόριον δώσω.
ἐς οἰκίας δὲ ὁκόσας ἂν ἐσίω, ἐσελεύσομαι ἐπ᾽ ὠφελείῃ καμνόντων, ἐκτὸς ἐὼν πάσης ἀδικίης ἑκουσίης καὶ φθορίης, τῆς τε ἄλλης καὶ ἀφροδισίων ἔργων ἐπί τε γυναικείων σωμάτων καὶ ἀνδρῴων, ἐλευθέρων τε καὶ δούλων.
Nananata ako sa ngalan ni Apolo na Manggagamot at ni Asklepios at ni Ihia at ni Panaseya at ng lahat ng diyos at diyosa, sila bilang aking mga saksi, na tutuparin ko ayon sa aking kakayahan at kapasyahan ang panatang ito at ang pangakong ito.
Igagalang ko ang aking guro sa sining na ito kapantay ng aking mga magulang; gagawin ko siyang kasosyo sa aking hanapbuhay; kapag kailangan niya ng pera ibabahagi ang akin sa kanya; ituturing ang kanyang pamilya bilang mga sarili kong kapatid, at tuturuan sila sa sining na ito, kung gusto nila ng matuto, nang walang bayad o pag-uupa; magpapabatid ng tuntunin, bibigang instruksyon, at lahat ng iba pang instruksiyon sa aking anak, ang mga anak ng aking guro, at sa mga nakakontratang estudyante na nanata na ng panunumpa ng manggagamot, ngunit walang iba.
Gagamitin ko ang paggamot upang tulungan ang maysakit ayon sa aking abilidad at pasya, ngunit hindi kailanman na may pananaw sa pinsala at kasamaan. Hindi rin ako magpapalason sa kahit sino kapag pinapagawa ito sa akin ni magmumungkahi ng ganoong paraan.
Katulad nito hindi ako magbibigay ng supositoryo sa babae para magpalaglag. Ngunit ipapanatili kong malinis at banal ang aking buhay at aking sining. Hindi ko gagamitin ang kutsilyo, kahit na, sigurado, sa mga nahihirapan sa bato, ngunit magbibigay-daan ako sa gayong mga bihasang manggagawa roon.
Sa saanmang papasukan kong bahay, papasok ako upang tulungan ang maysakit, at iiwasan ko ang lahat ng sadyang kasamaan at hamak, lalo na mula sa pag-aabuso ng katawan ng lalaki o babae, tali o malaya.
Kung isasakatuparan ko itong panunumpa ngayon, at hindi sisirain, matamuhin ko sana magpakailanman ang reputasyon sa lahat ng tao para sa aking buhay at para sa aking sining; ngunit kung sirain ko ito at talikuran ang aking sarili, mangyari sana ang kabaligtaran sa akin.
Bundok Merapi
Ang Bundok Merapi ay isang hugis-apang bulkan sa Gitnang Java, Indonesia. Ito ang pinaka-aktibong bulkan sa Indonesia at pumutok na ng 68 beses simula noong 1548. Bundok ng Apoy ang kahulugan ng pangalan nito. Napakalapit nito sa lungsod ng Yogyakarta, at libo-libong tao ang nasa gilid nito, kasama ang mga nayon na nasa 1700 m sa patag ng dagat.
Panunumpang Hipokratiko
" Una’y huwag gumawa ng pinsala "
Madalas na sinasabi na ang eksaktong pariralang "Una’y huwag gumawa ng pinsala" (Primum non nocere) ay bahagi ng orihinal na panunumpang Hipokratiko. Kahit hindi lumilitaw ang parirala sa bersyong PK 245 ng panunuma, nanata ang katulad na hangarin sa, "iwasan ko ang lahat ng sadyang kasamaan at hamak". Ipinalalagay na ang parirala ay noon pang ika-17 siglo.
Monticelli Brusati
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Panunumpang Hipokratiko
" Una’y huwag gumawa ng pinsala "
Matatagpuan ang isa pang katumbas na parirala sa Epidemya, Aklat I, sa Hipokratikong paaralan: "Ugaliin ang dalawang bagay sa pakikitungo sa sakit: tulungan o wag saktan ang pasyente". Pinaniniwalaan na nagmula ang eksaktong parirala (sa wikang Ingles) kay Thomas Inman, isang ika-19 na siglong siruhanong Ingles.
Bundok Merapi
May mga ilang pagputok na nagdulot ng mga kamatayan. Pumuputok ito mula 1992 hanggang 2002, at isang partikular na malaking pagputok na pinatay ang 43 katao noong 1994. Nagsimula itong pumutok noong 2006, at nananiniwala ang mga siyentipiko na hindi maiiwasan ang malaking pagputok.
Monticelli Brusati
Ang Monticeli Brusati (Bresciano: Muntasel) ay isang bayan at comune (komuna o munisipalidad) sa lalawigan ng Brescia, sa rehiyon ng Lombardia, sa hilagang Italya.
Panunumpang Hipokratiko
Konteksto at pagpapakahulugan
thumb|Isang ika-12 siglong [[Silangang Imperyong Romano|Griyegong manuskrito ng panunumpa.]] Itong panunumpa marahil ang pinakakakilalang teksto ng Korpus Hipokratiko, ngunit hindi ipinapalagay ng mga modernong iskolar kay Hipokrates mismo, at tinatanya nilang isinulat ito noong ikaapat o ikalimang siglo BK. Bilang alternatibo, iminungkahi ng klasikong iskolar Ludwig Edelstein na isinulat ang panunumpa ng mga Pitagoriko, isang ideya na kinekwestyon ng mga iba dahil sa kakulunangan ng ebidensya sa pagkakaroon ng paaralan ng Pitagorikong medisina.
Monticelli Brusati
Matatagpuan 19 km mula sa kabesera ng lalawigan at 8 km mula sa Iseo, ang Monticeli Brusati ay nasa paanan ng Prealpes. Dahil sa kakaibang posisyong heograpikal nito, na sumasaklaw sa Brescianong Prealpes at mga burol ng Franciacorta, ang teritoryo ng Monticeli Brusati ay bahagi ng parehong Konsorsiyong Franciacorta at ng komunidad ng Bundok Sebino Bresciano.
Heuristika
Ang Heuristika (Ingles: heuristics mula sa Griyegong "Εὑρίσκω", "hanapin" o "tuklasin") ay tumutukoy sa batay-sa-karanasang mga teknika ng paglutas ng problema, pagkatuto, at pagtuklas. Kung saan ang puspusang(exhausting) paghahanap ay hindi praktikal, ang mga paraang heuristiko ay ginagamit upang mapabilis ang proseso ng paghahanap ng sapat na solusyon. Ang mga halimbawa ng paraang ito ay kinabibilangan ng "patakaran ng hinlalaki"(rule of thumb) na isang edukadong paghula, intuitibong paghatol o sentido komon.
Monticelli Brusati
Ang partikularidad ng Monticeli Brusati ay na ito ay binubuo ng 14 na frazione na may medyebal na pinagmulan: Villa, Bozze, Calchera, Costa, San Zenone, Fontana, Parmezzana, Calzana, Dosso, Colombaia, Baiana, Foina, Gaina, at Torre.
Ang patron na pista ay kanila S. Zenone (unang Linggo ng Agosto) at S. Tirso at S. Emiliano (Nobyembre 22).
Panunumpang Hipokratiko
Konteksto at pagpapakahulugan
Matatagpuan din ang kanyang pangkalahatang prinsipyo sa etika sa mga ibang gawain ng Korpus: binabanggit ng Ukol sa Manggagamot ang obligasyon na panatilihin ang mga 'banal na bagay' sa loob ng pamayanan ng medisina (yaon ay, hindi magpahayag ng mga lihim); binabanggit din niya ang natatanging katayuan ng doktor sa pananaw ng kanyang pasyente, lalo na sa mga kababaihan at kabataang babae. Gayunpaman, kumokontra ang iilang aspeto ng panunumpa sa mga kinaugaliang itinatag sa ibang bahagi ng Korpus. Pinakalitaw ang pagbabawal sa paggamit ng kutsilyo, kahit para sa mga maliliit na operasyon tulad ng litotomia, kahit naglalaan ng patnubay ang mga ibang gawain sa Korpus sa pagsasagawa ng mga pamamaraan sa pag-opera. Walang dudang itinuring ang pagbibigay ng nakalalasong gamot bilang imoral ng mga kontemporaryong manggagamot kung ikinamatay ito. Subalit, pinagbabawalan din ng isinalaysay sa panunumpa ang eutanasya. Nakaligtas ang iilang salaysay ng sinaunang manggagamot na tumulong sa pagpapatiwakal. Marami ang naimungkahi para sa pagbabawal ng eutanasya sa panunumpa: posibleng hindi nanata ang lahat ng mga manggagamot, o naghangad na iwasan ng panunumpa ang kinatakutan ng marami na magagamit ang mga manggagamot bilang manlilingo ng pulitika.
Naglalaman ang naipaliwanag na piraso ng panunumpa mula 275 PK ng pagbabawal sa pagpapalaglag na kumokontra sa orihinal na tesktong Hipokratiko Ukol sa Kalikasan ng Bata, na may paglalarawan sa pagpapalaglag, nang walang pahiwatig na ito ay labag sa kalinisang-asal, at napakarami ang mga paglalarawan ng pampalaglag sa sinunang babasahing pangmedikal. Habang tuwirang ipinagbawal ang pagpapalaglag ng maraming Kristiyanong beryson ng Panunumpang Hipokratiko, lalo na mula sa edad medya, kadalasang inaalis ang pagbabawal sa mga panunumpa na ninanata sa mga Amerikanong paaralan ng medisina, ngunit kontrobersyal pa rin ito ngayon. Naging matatag si Scribonius Largus noong 43 PK (ang pinakaunang natitirang pagtukoy sa panunumpa) na hinahadlang nito ang pagpapalaglag.
Tulad kay Scribonius Largus, wala namang tanong kay Soranus ukol sa pagbabawal ng Panunumpang Hipokratiko sa pagpapalaglag, ngunit hindi sumunod ang lahat ng mga doktor noong panahong ito. Ayon sa gawain ni Soranus noong ika-1 o ika-2 siglo PK Hinekolohiya, pinatapon ng isang partido ng mga manggagamot ang lahat ng pampalaglag gaya ng hinihiling ng Panunumpang Hipokratiko; ang isa pang partido—na kaniyang kinaaaniban—ay pumayag sa pagtakda ng pagpapalaglag, ngunit para lamang sa kalusugan ng ina.
Namumukod-tangi ang panunumpa sa mga maihahambing na sinaunang teksto sa etika sa panggagamot at propesyonalismo sa kanyang napakarelihiyosong tono, isang salik na nagpapahirap sa pag-ugnay ng pag-akda kay Hipokrates. Nagmumungkahi ang mga parirala tulad ng 'ngunit ipapanatili kong malinis at banal ang aking buhay at aking sining' ng malalim at halos malamongheng debosyon sa sining ng medisina. Pinangangakuan ang tumutupad sa panunumpa ng 'reputasyon sa lahat ng tao para sa aking buhay at para sa aking sining'. Ibang iba ito sa makagalenang sulat ukol sa etikang pampropesyonal, na gumagamit ng mas pragmatikong paraan, kung saan binibigyang-kahulugan ang magandang gawi bilang epektibong gawi, nang walang binabanggit na diyus-diyusan.
Gayunman, napapatunay ang kahalagahan ng panunumpa sa pamayanan ng medisina sa kanyang paglilitaw sa mga lapida ng manggagamot, at noong pagsapit ng ika-4 siglo AD, naging kinatawan ito ng propesyon sa panggagamot.
Patuloy na ginamit ang panunumpa sa mundo ng Bisantinong Kristiyano, at pinalitan ang mga pagbanggit sa mga paganong diyos ng isang Kristiyanong pambungad, tulad ng sa ika-12 siglong manuskrito na nakalarawan sa hugis ng krus.
Mga makabagong bersyon at kahalagahan
thumb|Isang ukit ni Hipokrates ni [[Peter Paul Rubens, 1638. ]] Nahigitan ang Panunumpang Hipokratiko bilang dokumento ng etikang pampropesyonal ng mas malawak, palaging naipapanahong pamantayan sa etika na inilathala ng mga pambansang samahang pangmedika, tulad ng Kodigong AMA sa Etika sa Panggagamot (unang pinagtibay noong 1847), at ang Mabuting Paraan ng Panggagamot ng Britanong Pangkalahatang Konseho ng Medisina. Nakabibigay ang mga dokumentong ito ng komprehensibong buod ng mga obligasyon at paggawing propesyonal ng doktor sa kani-kanilang pasyente at ang lipunan. Maaaring sumailalim ang mga doktor na lumabag sa mga kodigong ito sa mga pagdidisiplina, kasama ang kanilang pagkawala ng lisensyang manggamot. Gayunpaman, dahil sa kanilang kahabaan, naging kaakit-akit na mungkahi ang pag-iikli ng mga ito sa mga mas maiksing panunumpa. Kaayon nito, naipanukala ang mga iilang pagbabago sa panunumpa sa modernong panahon, ang ilan masiste.
Naibago ang panunumpa nang iilang beses.
Sa Estados Unidos, ginagamit ng karamihan ng mga osteopatikong paaralan sa medisina ang Panunumpang Osteopatiko bilang kapalit sa Panunumpang Hipokratiko. Unang ginamit ang mga Panunumpang Osteopatiko noong 1938, at ginagamit na ang kasalukuyang bersyon mula pa noong 1954.
Ang isa sa mga pinakamakabuluhang pagbabago ay unang naiburador noong 1948 ng Pandaigdigang Kipasanang Pangmedika (WMA), na tinatawag bilang Deklarasyon ng Geneva. "Noong pagkatapos ng Ika-2 Digmaang Pandaigdig at karakaraka pagkatapos ng kanyang pagkakatatag, nagpakita ang WMA ng pagkabahala sa kalagayan ng etika sa panggagamot sa pangkalahatan at sa buong mundo. Inako ng WMA ang responsibilidad sa pagtagtag ng patnubay para sa mga manggagamot ng mundo. Naitala niya na noong mga panahong iyon wala nang kaugaliang mangasiwa ang mga paaralan sa medisina ng panunumpa sa kani-kanilang mga doktor sa pagtatapos o makatanggap ng lisensya upang manggamot o naging pormalidad lamang". Sa Alemanya noong Ikatlong Reich, hindi nanata ang mga estudyante sa medisina ng Panunumpang Hipokratiko, ngunit alam nila ang etika ng "nil nocere" — huwag gumawa ng pinsala.
Noong dekada 1960, binago ang Panunumpang Hipokratiko upang mangailangan ng "sukdulang paggalang para sa buhay ng tao mula sa pasimula nito", kaya naging mas sekular ang obligasyon, nang hindi nananta sa harap ng Diyos o anumang diyos, ngunit sa harap lamang ng ibang tao. Noong muling naisulat ang panunumpa noong 1964 ni Louis Lasagna, Dekano ng Akademya ng Paaralan ng Medisina sa Unibersidad ng Tufts, tinanggal ang dasal, at ang bersyong iyon ay malawakang tinanggap at ginagamit pa rin ngayon sa mararaming paaralan sa medisina sa Amerika:
Noong 2019, muling nabago ang Panunumpang Hipokratiko, kasunod ng tumitinding presyon mula sa mga manggagamot ng buntalaing kalusugan, upang utusin ang "proteksyon ng kalikasang nabubuhay sa atin". Pinalawak nito ang pokus ng malasakita mula sa indibidwal, patungo sa pamayanan, at sa ekosistema. Sabi ni Margetet Chan mula sa WHO noong 2008 na "Sa harap ng ganitong hamon, pursigido ang WHO sa paggawa ng lahat ng magagawa para sidguraduhin na gagawin ang lahat upang protektahan ang kalusugan ng tao mula sa pagbabago ng klima." Nananata ako na tuparin, sa abot ng makakaya ko, itong tipan:
Irerespeto ko ang mga pinaghirapang natamo sa agham ng mga manggagamot na kani-kanilang hakbang ang aking sinusundan, at nalulugod magbahagi ng gayong kaalaman ko sa mga susunod.
Gagawin ko, para sa ikabubuti ng maysakit, ang lahat ng kailangang hakbang, habang iiwasan ang magkambal na bitag ng labis-labis na paggamot at terapeutikong nihilismo.
Aalahanin ko na may kasiningan ang medisina gayundin ang agham, at sana'y makahigit ang malasakit, pakikiramay, at pagkaunawa sa kutsilyo ng siruhano o sa droga ng kimiko.
Hindi ako mahihiyang sabihin "Hindi ko alam," ni di-tatawag man ako sa aking kasamahan kapag kailangan ang kakayahan ng iba para sa pagpapagaling ng pasyente.
Irerespeto ko ang pagsasarilinan ng aking mga pasyente, dahil hindi isinisiwalat ang kanilang mga problema sa akin upang malaman ng mundo. Lalung-lalo na kailangan kong mag-ingat sa mga kinasasaligan ng buhay at kamatayan. Kung binibigyan ito sa akin upang iligtas ang isang buhay, salamat. Bagaman maaaring nasa akin ang kapangyarihan para mangitil ng buhay; dapat harapin ang kasindak-sindak na responsibilidad nang may dakilang kapakumbabaan at pagkaunawa sa aking sariling kahinaan. Higit sa lahat, hindi dapat ako magpanggap bilang Diyos.
Aalahanin ko na hindi ako gumagamot ng tsart ng lagnat, isang tumutubong kanser, ngunit isang taong maysakit, na maaaring maapekto sa kanyang pamilya at katatagan sa kabuhayan. Kabilang sa aking responsibilidad ang gayong mga nauugnay na problema, kung mapangalagaan nang husto ang mga maysakit.
Pipigilan ko ang sakit kapag kaya ko, dahil mas mabuti ang paghadlang kaysa sa paggamot.
Poprotektahan ko ang kapaligirang nagpabubuhay sa atin, sa kaalaman tungkol sa dependensya ng nagpatutuloy na kalusugan natin at ng ating mga lipunan sa ligtas na planeta.
Aalahanin ko na napapanatili akong miyembro ng lipunan, na may natatanging obligasyon sa mga kapwa kong tao, yaong may mga malusog na isip at katawan pati na rin ang mga may kapansanan.
Kung hindi ako maglalabag sa panunumpang ito, sana'y tamasahin ko ang buhay at sining, iginagalang habang nabubuhay at naaalala nang may pagmamahal maglaon. Ako sana'y laging kumilos upang preserbahin ang pinakamahusay na tradisyon ng aking katungkulan at ako sana'y makaranas nang matagal ng kagalakan sa pagpapagaling ng mga nagpapatulong sa akin. Noong 1989 surbey ng 126 Amerikanong paaralan ng medisina, naiulat na ginamit ng tatlo lamang ang orihinal na panunumpa, habang ginamit ng tatlumpu't tatlo ang Deklasyon ng Geneva, ginamit ng animnapu't pito ang binagong Panunumpang Hipokratiko, ginamit ng apat ang Panunumpa ni Maimonides, ginamit ng isa ang tipan, ginamit ng walo ang iba pang panunumpa, ginamit ng isa ang di-kilalang panunumpa, at walang ginamit na anumang panunumpa ang dalawa. Hindi tumugon sa surbey ang pitong paaralan ng medisina.
Noong pagsapit ng 1993, 14 bahagdan ng panunumpang medikal ang nagbabawal sa eutanasya, at 8 bahagdan lamang ang nagbabawal sa pagpapalaglag.
Sa isang surbey noong 2000 ng mga Amerikanong paaralan ng medisina, lahat ng mga umiiral na paaralan ng medisina ay naglapat ng uri ng panununmpang pangkatungkulan. Sa mga paaralan ng makabagong medisina, gumamit ang animnapu't dalawa ng 122 ng Panunumpang Hipokratiko, o binagong uri nito. Gumamit ang animnapu pang paraalan ng orihinal o binagong Deklarasyon ng Geneva, Panunumpa ni Maimonides, o panunumpa na isinulat ng mga mag-aaral o pakultad. Gumamit ang lahat ng mga labinsiyam na paaralan ng osetopatiko ng Panunumpang Osteopatiko.
Sa Pransya, karaniwan na ngayon na maglagda ang mga bagong nakatapos sa medisina ng isinulat na panunumpa.
Noong 1995, iminungkahi ni Sir Joseph Rotblat, sa kanyang talumpati sa pagtatanggap ng Gantimpalang Nobel na Pangkapayapaan, ang Panunumpang Hipokratiko para sa mga Dalub-agham.
Magneto
Ang magneto ay isang intrumento na lumilikha ng kuryente na ginagamit ang isang permanenteng batubalani.
Antipapa Sylvester IV
Si Sylvester IV ay nag-angkin sa kapapahan ng Simbahang Katoliko Romano mula 1105 hanggang 1111.
Palaiologos
Ang Palaiologos, Palaeologus, o Paleologo ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:
Shiori Kutsuna
Si Shiori Kutsuna (忽那汐里) ay isang artista at modelo sa bansang Hapon. Siya ay mas kilala sa kanyang karakter bilang 'Ran Mouri' ng Shinichi Kudo's Written Challenge at 'Minami Maho' ng BECK.
Talambuhay
Si Shiori Kutsuna ay ipinanganak noong 22 Disyembre 1992 sa Killarney Heights, Sydney, Australia. Siya ay nanirahan sa Australia hanggang sa edad na labing-apat bago lumipat sa bansang Hapon upang ituloy ang kanyang karera bilang isang idolo at aktres.
Noong 2011, kasama ng mga aktres na sina Kawakita Mayuko at Narumi Riko, siya ay nagtapos ng hayskul sa Horikoshi High School na matatagpuan sa Nakano, Tokyo, Japan.
Siya ay mahusay magsalita ng wikang Ingles at Hapon. Siya ay kasalukuyang kaakibat ng Oscar Promotion.
Karera
Noong 2006, siya ay nanalo ng "Special Jury Prize" award sa paligsahan na tinatawag na 11th Japan National Young Beauty Contest.
Noong 2011, siya ay gumanap bilang Ran Mouri sa isang espesyal na drama para sa pagsasabuhay ng Detective Conan, isang sikat na anime at manga na isinulat at iginuhit ni Gosho Aoyama. Siya ang pumalit kay Tomoka Kurokawa, na unang gumanap sa papel ni Ran Mouri sa mga nakaraang espesyal na drama ng Detective Conan noong 2006 at 2007.
Noong 2012, siya ay pinangalanang Pinakamahusay na Bagong Aktres ng 2011 (Best New Actress of 2011) sa mga pahayagan ng pelikulang Kinema Junpo (85th Kinema Junpo Award).
Mga patalastas
2008
2010
2011
2012
2013
2014
Edogawa Ranpo
Si Edogawa Ranpo (江戸川 乱歩) ay isang Hapon na mahiwagang manunulat ng nobela. Ang kanyang tunay na pangalan ay Hirai Tarō (平井 太郎).
Bayan Muna
Ang Bayan Muna (literal, "Nation First") ay isang party-list sa Pilipinas, isang miyembro ng kaliwang pampulitikang partido na Makabayan. Ang salawikain ng partido ay "Bagong Pulitika, ang Pulitika ng Pagbabago", laban sa "tradisyonal, elitista, maka-imperyalistang pulitika". Kasama sa plataporma nito ang pagsusulong ng isang gobyerno na sumusuporta sa uring manggagawa, na may makabuluhang representasyon ng lahat ng mga demokratikong sektor sa Pilipinas. Ang Bayan Muna ay ang pangalawang pinakatanyag na party-list sa halalan noong 2007. Noong 2009, ang Kinatawan ng Bayan Muna na si Satur Ocampo at dating Bayan Muna at incumbent ng Gabriela na si Representative Liza Maza tumakbo para sa mga puwesto sa senado bilang panauhin na mga kandidato sa ilalim ng tiket ng bilyunaryang real estate magnate na si Senador Manny Villar. Sinabi ni Ocampo na ang kanilang iisang layunin "ay upang iangat ang mga tao mula sa laganap na kahirapan at panlipunang kawalan ng katarungan."
Halalan noong 2007
Sa mga linggo bago hanggang sa pambansang halalan ng Pilipinas, si Executive Secretary Eduardo Ermita, sa ngalan ng Armed Forces of the Philippines, ay inamin ang "pangunahing papel ng Malacañang sa mga gawa-gawang kaso laban kay Rep. Ocampo at ang kampanya upang wasakin ang Bayan Muna." Ang kinatawan ng Bayan Muna na si Satur Ocampo nakakulong linggo bago ang Marso 2007 dahil sa umano'y partisipasyon sa pagpurga ng mga komunista sa Leyte. Ang pag-aresto ay malawak na kinondena ng mga pandaigdigang mga tagapag-obserba. Inutusan ng Korte Suprema na pakawalan si Rep. Ocampo sa ilalim ng piyansa. Sa halalan noong 14 Mayo 2007, ang partido ay nanalo ng 2 puwesto sa buong bansa.
Nandito Ako (serye sa telebisyon)
Ang Nandito Ako ay isang drama sa Pilipinas. Kinabibidahan nina David Archuleta, Jasmine Curtis at Eula Caballero. Nagsimula ito noong 20 Pebrero 2012 hanggang 23 Marso 2012.
Kumbento ng Sant'Antonio al Monte, Rieti
Ang Sant'Antonio al Monte (Italyano: San Antonio sa Bundok) ay isang simbahang Franciscano at kumbento, na matatagpuan sa labas ng lungsod ng Rieti, sa lalawigan ng Rieti, rehiyon ng Lazio, Italya.
Kasaysayan
Ang monasteryo ay itinatag noong 1474, na may pag-apruba ni Papa Sixto IV, at pinondohan ng mga donasyon ng lokal na mamamayan. Sa pinagmulan nito, ang pook ay katabi ng isang ospital at ostel para sa mga peregrino. Ang mga prayle ay nag-alaga sa mga maysakit sa isang bahay na isinama sa simbahan ng San Rufo. Ang kumbento ay mayroong isang maliit na simbahan na inilaan una kay Santa Maria al Monte, ngunit binago ang pag-aalay nito kay San Antonio ng Padua noong ika-18 siglo. Ang kumbento ay dating may kilalang silid-aklatan, ngunit ang institusyon ay binuwag sa ilalim ng pamamahalang Napoleoniko.
Matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang pook ay sumailalim sa mga makabuluhang pagsasaayos. Noong 2000, nang lumipat ang huling mga prayle sa mas malaking monasteryo ng Santa Maria delle Grazie a Ponticelli, ang kumbentong ito ay ginawang isang retiro pangkultura, na kilala bilang isang "Oasi francescana" ng Franciscanong Oasis, na naglalaman ng mga gawaing pang-espiritwal at pag-edukasyon.
Marie Chapian
Si Marie Chapian ay isang Amerikanang manunulat, may-akda, tagapagsalita o ispiker, at sikoterapista na nakabase sa California. Nakapagsulat siya ng mahigit sa 25 na mga aklat, kabilang ang may kaugnayan sa kalusugan at naangkop na pangangatawan. Nanomina siya para sa gantimpalang Ten Outstanding Women of America Award o Sampung Namumukod-tanging mga Kababaihan ng Amerika. Naisalin ang kanyang mga aklat sa mahigit sa 24 na mga wika.
Edukasyon
Nag-aral si Chapian sa Pamantasan ng Minesota, Instituto ng Moody Bible, at Pamantasan ng Estadong Metropolitano. Mayroon siyang PhD sa larangan ng sikolohiya.
Mga parangal
Nagantimpalaan si Chapian ng gantimpalang Evangelical Christian Publishers Association's Platinum Book Award para sa kanyang aklat na Free to Be Thin.
Nardò
Ang Nardò (Neritum o Neretum; Messapic: Nareton) ay isang bayan at komuna sa katimugang rehiyon ng Apulia ng Italya, sa Lalawigan ng Lecce.
Sa loob ng maraming siglo, ito ay naging isa sa mga sentrong lungsod ng Imperyong Bisantino, hanggang 1497, nang makuha ito ng ducal na Pamilya Acquaviva at isinailalim bilang kanilang nasasakupan. Sa mga taong iyon, ito ay naging pangunahing pangkulturang pook ng Salento, luklukan ng maraming unibersidad, akademya, pag-aaral sa panitikan at pilosopiya. Binigyan ito ng pangalan ng Nuoua Atene litterarum.
Neviano
Ang Neviano (Salentino: Nianu) ay isang bayan at komuna sa Italyanong lalawigan ng Lecce sa rehiyon ng Apulia ng timog-silangan ng Italya.
Pilipino sa Ibayong Dagat
Ang isang Pilipino sa Ibayong Dagat (Overseas Filipino) ay isang tao na may pinagmulang Pilipino na nakatira sa labas ng Pilipinas. Ikinakapit ang terminong ito sa lahat ng mga Pilipino na nasa ibang bansa nang walang takda bilang mga mamamayan o permanenteng naninirahan ng ibang bansa at sa mga mamamayang Pilipino na nasa ibang bansa sa panahong limitado at nakatakda, tulad ng may kontrata sa trabaho o bilang mga mag-aaral. Maaari rin itong tumukoy sa taong may lahing Pilipino. Pagsapit ng 2019, mayroong higit sa 12 milyong Pilipino sa ibayong-dagat.
Populasyon
Noong 2013, tinaya ng Komisyon sa mga Pilipinong nasa Ibayong Dagat (CFO) na nakatira o nagtatrabaho ang halos 10.2 milyong tao na may lahing Pilipino sa ibayong dagat. Ang bilang na ito ay bumubuo sa halos 11 bahagdan ng kabuuang populasyon ng Pilipinas. Isa ito sa mga pinakamalaking populasyon ng diaspora, na umaabot nang higit sa 100 bansa.
Wari bang ang mga manggagawang Pilipino sa ibayong-dagat (mga OFW) ay bata at balanse ayon sa kasarian. Ayon sa isang surbey na isinagawa noong 2011, ipinapahiwatig ng mga demograpiko kung paano bumubuo ang pangkat ng edad 24-29 sa 24 bahagdan ng kabuuan at sinusundan ng pangkat ng edad 30-34 (23 bahagdan) nagtatrabaho sa ibayong dagat. Nananagot ang mga lalaking OFW para sa 52 bahagdan ng kabuuang populasyon ng mga OFW. Karaniwang mas bata ang mas maliit nang kaunti sa bahagdan ng mga babaeng manggagawa sa ibayong dagat kumpara sa kanilang katapat na lalaki. Nananagot ang mga manggagawa sa produksyon at serbisyo para sa higit sa 80 bahagdan ng pag-alis ng mga manggagawa pagsapit ng 2010 at tuloy-tuloy na tumataas ang bilang na ito, kasama ng kalakaran para sa mga propesyonal na manggagawa, marami rito ay mga nars at inhinyero. Ang mga Pilipinong mandaragat, mga manggagawang Pilipino sa ibayong dagat sa industriyang pandagat, ay may malaking epekto sa pandaigdigang ekonomiya, na bumubuo sa sangkalima hanggang sangkapat ng mga tripulante ng bapor na pangkalakal, na may pananagutan para sa paggalaw ng karamihan ng mga kalakal sa pandaigdigang ekonomiya.
Patuloy at unti-unting tumataas ang populasyon ng mga OFW sa paglipas ng panahon at waring bahagyang dahil sa paghihikayat ng pamahalaan sa pag-aalis ng mga manggagawang kontraktwal gaya ng makikita sa mga pahayag sa patakaran, kampanya ng midya, at mga iba pang inisyatibo. Halimbawa, inilalarawan nila ang mga OFW bilang ng mga bayani ng bansa, na naghihikayat sa mga mamamayan na ipagmauri ang mga manggagawang ito.
Epekto sa ekonomiya
Noong 2012, inasahan ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP), na lalaki ang mga opisyal na padala na dumaraan sa mga bangko at ahente ng 5% sa 2011 patungo sa US$21 bilyon, ngunit ang mga opisyal na padala ay bahagi lamang ng lahat ng mga padala. Noong 2018, tumaas lalo ang mga padala patungo sa $31 bilyon, na naging halos 10% ng GDP ng Pilipinas. Tinataya na ang mga padala na dumaan sa mga di-opisyal, kabilang ang mga ilegal, na lagusan ay 40%  mas mataas kasya sa opisyal na bilang ng BSP. Noong 2011, US$20.117 bilyon ang mga padala. Noong 2012, nanggaling ang halos 80% ng mga padala mula sa 7 bansa—Estados Unidos, Canada, the Nagkakaisang Kaharian, Nagkakaisang Arabong Emirato, Saudi Arabia, Singgapura, at Hapon.