cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Moises A. Caguin
Pelikula
Kaurian:Mga artista mula sa Pilipinas
Alpabetong Kannada
Ang alpabetong Kannada (IAST: Kannaḍa lipi) ay isang alpabeto ng mga panitikang Brahmi, na pangunahing sinusulat sa wikang Kannada, ito ay isa sa mga wikang Drabida ng Timog India, kabilang na lang sa estado ng Karnataka, ang panitikang Kannada ay malawak na sinusulat sa tekstong wikang Sanskrito sa Karnataka.
Mga sanggunian
kaurian:Mga alpabeto
Aprikanong bupalo
Ang Aprikanong bupalo (Syncerus caffer) ay isang malaking bovine, ay karaniwang mga pamilya sa Bovidae at ang pinakamalaking isa, na natagpuan sa Timog Aprika at Silangang Aprika.
Mitte (lokalidad)
Ang Mitte (Aleman para sa "gitna" o "sentro") ay isang sentral na lokalidad (Ortsteil) ng Berlin sa eponimong distrito (Bezirk) ng Mitte. Hanggang 2001, ito mismo ay isang nagsasariling distrito.
Binubuo ng pusod ng Mitte ang makasaysayang sentro ng Alt-Berlin na nakasentro sa mga simbahan ng San Nicolas at Santa Maria, ang Pulo ng mga Museo, ang munisipyo Rotes Rathaus, ang gusaling pampangasiwaan ng lungsod na Altes Stadthaus, ang Fernsehturm, Tarangkahang Brandeburgo sa dulo ng sentral na bulebar Unter den Linden at iba pang atraksiyong panturista. Para sa mga kadahilanang ito, si Mitte ay itinuturing na "puso" ng Berlin.
Kasaysayan
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/ZLB-Berliner_Ansichten-Januar.jpg/270px-ZLB-Berliner_Ansichten-Januar.jpg|right|thumb|270x270px| Mapa ng 1688 Binubuo ng Mitte ang makasaysayang sentro ng Berlin (Altberlin at Cölln). Ang kasaysayan nito ay tumutugma sa kasaysayan ng buong lungsod hanggang sa unang bahagi ng ika-20 siglo, at kasama ang Batas ng Kalakhang Berlin noong 1920 ito ang naging unang distrito ng lungsod. Ito ay kabilang sa mga lugar ng lungsod na lubhang napinsala noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.
Dawag
thumb|right|Ang dawag na Benus o Cirsium occidentale ay isang uri ng halamang tinikan.
Ang dawag o tinikan (Ingles: thistle) ay isang uri ng halamang matinik. Ito ang mga pangkaraniwang pangalan para sa isang pangkat ng mga halamang namumulaklak na may katangian ng pagkakaroon ng mga dahong may matatalim na mga tinik sa mga gilid. Karamihan sa kanila ang kabilang sa pamilyang Asteraceae. Kalimitang lumilitaw ang mga tinik sa kabuoan ng halaman, partikular na sa mga kapatagan ng mga tangkay at patag na mga bahagi ng mga dahon. Isa itong uri ng adaptasyon upang mapagsanggalang ng halaman ang kanyang sarili laban sa mga hayop na herbiboro o kumakain ng mga halaman. Dahil sa mga tinik nito, hindi nahihikayat ang hayop na kainin ang halamang dawag.
Bayan ng Tondo
Kasama ang Bayan ng Maynila, ang bayan sa katimugang bahagi ng Ilog Pasig, nagtatag ito ng kabahaging monopolyo sa kalakalan ng panindang Tsino patungo sa buong kapuluan ng Pilipinas, na siyang naging dahilan upang maging malakas ang Tondo sa pakikipagkalakalan sa buong Timog-silangang Asya at Silangang Asya.
Kasunod ng pagdating ng mga Kastila noong 1570 at ang pagkatalo ng mga katutubong pinuno sa look ng Maynila noong 1571, ang Tondo ay pinamunuan mula sa Intramuros (isang tanggulang itinayo ng mga Kastila mula sa mga labi ng bayan ng Maynila). Ang tuluyang pagsakop ng Imperyong Kastila sa Tondo ay nagwakas sa katayuan nito bilang isang malayang estado. Kasalukuyan na lamang ito umiiral bilang isang distrito sa lungsod ng Maynila.
Tungkol sa Bayan ng Tondo
Ito ay isang Indiyanisadong kaharian na naitatag noong ika-10 dantaon, naging pinakamatandang pook sa kapuluan na nagkaroon ng ugnayan sa Dinastiyang Ming sa Tsina at sa bansang Hapon sa Silangang Asya, ito din ay may matatag na samahan sa Imperyong Brunei at mayroong mga malalakas na tanggulan at sandatahan sa hilagang Pilipinas, na pinamunuan ng mga makikisig na hari at pinagbuklod nito ang mga lalawigan sa Luzon, hanggang sa tuluyang pagbagsak ng Dinastiyang Tondo noong 1571 nang matalo ng pwersa ng Espanya ang sandatahan ni Lakandula na hari noon ng Tondo.
Inskripsiyon sa Binatbat na Tanso ng Laguna
thumb|left|Ang Inskripsiyon sa Binatbat na Tanso ng Laguna, ang pinakaunang talang binanggit ang Tondo noong c. 900. Ayon sa binatbat na tanso na siyang pinakamatandang dokumento na nakita sa Pilipinas, dito naitala ang pangalang Tondo na "Tundun" ang sinaunang pangalan.
Nabanggit dito ang mga katagang:
"Sa pagkakataong ito, si Dayang Angkatan, at ang kanyang kapatid na lalaki na ang pangalan ay Bukah, at ang mga anak ni ang dakilang Namwaran, ay iginawad ng isang kasulatan ng buong kapatawaran mula sa Hari ng Tundun, kinakatawan ng Punong Ministro ng Pailah, Jayadewa."
Dito ay isinulat ang kapatawaran ng hari ng Tondo kay Namwaran at Dayang Angkatan sa kanilang pagkakautang na nagkakahalaga ng 926.4 na gramo ng ginto, na naisulat pa sa sulat na Kawi, isang sinaunang sistemang panulat ng mga Malay at Indones na ginagamit din ng mga Pilipino bago naimbento ang sulat na Baybayin noong ika-13 dantaon.
Ayon sa tala ng mga Intsik
Ang susunod na mga tala tungkol sa Kaharian ng Tondo ay matatagpuan sa mga salaysay ng Ming Shilu (明 实录]), na nakikipag-kalakalan na ang mga Tsino sa sinaunang Pilipinas na naisulat noong 1373, na ayon sa mga talata nito na ang mga Tsino ay nakakatungo at nakikipag-kalakalan na sa kabisera ng Kaharian ng Tondo kung saan naluluklok ang hari at ang kapangyarihan nito.
Ayon sa tala ng mga Hapones
Magagaling sila sa pakikipag-kalakalan sa mga dayo, at naitala din na nandarayuhan rin ang mga Hapones sa Luzon upang makipag-kalakalan, at may matibay din itong ugnayan sa bansang Hapon. Naging tanyag ang Tondo sa tinda nilang tisa, ginto, pilak, perlas, porselana, pulot at mga kasuotang seda lalo na noong ika-16 na dantaon. Tinatawag ng mga Hapon ang Tondo sa katagang Luzong (呂宋) dahil tulad daw sila ng Dinastiyang Song sa galing sa kalakalan. Nagpadala ng Embahada at ambasador ang mga Hapones tulad nila Shimai Soushitsu (島井宗室) at Kamiya Soutan (神屋宗湛). Isang sikat na mangangalakal na Hapones na si Luzon Sukezaemon ay pinalitan ang kanyang sariling apelyido mula Naya (納屋) na naging Luzon (呂宋).
Diplomatikong Ugnayan sa Brunei (1500)
Noong 1500, nagkaroon ng diplomatikong ugnayan at alyansa ang Haring Tundun sa Sultan ng Brunei sa ilalim ni Sultan Bolkiah na ipinakasal ang anak nito kay Gat Lontok na naging Hari ng Namayan, ang pangalan ng Tondo sa Malay ay Kota Selurong na nagtayo ng engrandeng palasyo sa tapat ng Ilog Pasig kasama ang kanyang mga malalapit na mga kamag-anak. Dito nagmula ang dinastiya ni Raha Sulayman at iba pang mga huling hari.
Pagbagsak ng Tondo
Ang matagal na pag-iral ng Kaharian ng Tondo ay unti-unting humina at bumagsak matapos ang pananakop at impluwensiya ng mga Espanyol sa ilalim ni Miguel López de Legazpi noong 1571, ang huling hari ng Dinastiyang Tondo ay si Lakan Dula, na kalauna'y naging Carlos Lacandola sa pangalang Kastila nang maipakalat ang Kristyanismo sa Luzon. Bumagsak ang Tondo matapos ang Labanan sa Maynila noong 1571.
Ugnayan sa Bansa ng Mai
Nagkaroon ng kaharian o Wangdom na may pangalang Mai o Mayi, na ang pinuno na ginamit ang 30 mga tao bilang sakripisyo sa kanyang libing, ang napailalim sa Mayi ang mga pook na kasalukuyang Baipuyan (Mga pulo ng Babuyan), Bagong (Busuanga), Li Yin at Lihan na (Malolos). Ang Malolos ay isang bayan sa tabing dagat o ilog at isa sa mga sinaunang areglo sa paligid ng Look ng Maynila malapit sa Tondo.
Lakan bilang isa sa mga Titulo
Ang Lakan ay isang titulo na itinatawag sa mga namumuno sa Tondo, ito ay kasunod o isa pang katawagan ng salitang "Hari" (na katumbas ng Maharaja sa Sanskrit) na ang pinagmulan ay ang salitang Rajah (sa baybay ng Tagalog ay Raha), ang kahulugan naman ng titulong Lakan ay "Pinuno" na ang alternatibong salita naman ay "Panginoon". Ang halimbawa ng gumamit ng titulong ito ay si Lakan Dula na huling hari ng Tondo.
Unibersidad ng New South Wales
thumb|Quadrangle Building
Super Smash Bros.
Ang Super Smash Bros. ay isang serye ng mga laro sa paglalaro ng crossover na inilathala ng Nintendo, at pangunahing tampok ang mga character mula sa iba't ibang mga franchise ng Nintendo. Ang serye ay nilikha ng Masahiro Sakurai, na nakadirekta sa bawat laro sa serye. Ang layunin ng gameplay ay naiiba mula sa tradisyonal na mga mandirigma na ang layunin ay upang kumatok ang mga kalaban sa entablado sa halip na maubos ang mga bar sa buhay.
Bayan ng Tondo
Lakan bilang isa sa mga Titulo
Ang titulo o salitang Lakan ay nawala na sa bokabularyong Pilipino, ngunit ang mga salitang Hari at Panginoon ang siyang umiiral na mga katawagan sa mga pinuno ng Pilipinas hanggang sa ngayon.
Unibersidad ng New South Wales
Ang  Unibersidad ng New South Wales (Ingles: University of New South Wales, UNSW; bina-brand bilang UNSW Sydney ) ay isang pampublikong unibersidad sa  pananaliksik na matatagpuan sa suburb ng Sydney na Kensington. Itinatag noong 1949, ito ay itinuturing bilang isa sa mga nangungunang unibersidad sa mundo, niraranggo bilang ika-3 sa Australia, ika-45 sa mundo, at ang ika-1 sa New South Wales ayon sa 2017 QS World University Rankings.
Super Smash Bros.
Ang orihinal na Super Smash Bros. ay pinakawalan noong 1999 para sa Nintendo 64. Ang serye ay nakamit ang mas malaking tagumpay sa paglabas ng Super Smash Bros. Melee, na pinakawalan noong 2001 para sa GameCube at naging pinakamahusay na laro sa larong iyon. Ang isang ikatlong pag-install, ang Super Smash Bros. Brawl, ay pinakawalan noong 2008 para sa Wii. Kahit na ang HAL Laboratory ay ang nag-develop ng unang dalawang laro, ang ikatlong laro ay binuo sa pamamagitan ng pakikipagtulungan ng ilang mga kumpanya. Ang ikaapat na pag-install, ang Super Smash Bros. for Nintendo 3DS and Wii U, ay inilabas noong 2014 para sa Nintendo 3DS at Wii U, ayon sa pagkakabanggit. Ang pag-install ng 3DS ang una para sa isang handheld platform. Ang isang ikalimang pag-install, ang Super Smash Bros. Ultimate, ay inilabas noong 2018 para sa Nintendo Switch.
Unibersidad ng New South Wales
Ang UNSW ay isa sa mga tagapagtatag na miyembro ng Group of Eight, isang koalisyon ng mga unibersidad sa Australian na intensibo sa pananaliksik, at ng Universitas 21, isang pandaigdigang network ng mga unibersidad sa pananaliksik. Ito ay pumasok sa mga pagpapalitang pandaigdigan at kasunduan sa pananaliksik katuwang ang higit sa 200 unibersidad sa buong mundo.
Epifanio de los Santos
Si Epifanio de los Santos ay isang manananggol, mamamahayag, mananalaysay (historian), musikero, pintor, kritiko, manunulat, pilosopo ("philosopher") at masugid na kolektor ng mga antique.
Super Smash Bros.
Nagtatampok ang serye ng maraming mga character mula sa pinakatanyag na mga franchise ng Nintendo, kasama ang Super Mario, Donkey Kong, The Legend of Zelda, Metroid, Star Fox, Kirby, Yoshi, at Pokémon. Ang orihinal na Super Smash Bros. ay mayroon lamang 12 mga nalalaro na character, na may bilang ng roster na tumataas para sa bawat sunud-sunod na laro at kalaunan kasama ang mga character na third-party, na may Ultimate na naglalaman ng bawat character na mai-play sa nakaraang mga laro. Sa Melee at Brawl, ang ilang mga character ay magagawang magbago sa iba't ibang mga form na may iba't ibang mga estilo ng pag-play at mga hanay ng mga gumagalaw. Ang bawat laro sa serye ay mahusay na natanggap ng mga kritiko, na may maraming papuri na ibinigay sa kanilang mga tampok na multiplayer, na naglalakad ng isang malaking mapagkumpitensyang pamayanan na itinampok sa maraming paligsahan sa paglalaro.
Epifanio de los Santos
Talambuhay
Isinilang siya sa bayan ng Malabon noong 7 Abril 1871. Kaisa-isang anak ng mayamang hasyendero na si Escolastico de los Santos at Antonina Cristobal, isang kolehiyala na mahusay tumugtog ng piyano at alpa. Pagkatapos tapusin ang kanyang mga unang taon ng pagaaral sa ilalim ng isang pribadong guro na si Jose A. Flores, nagpatuloy siya ng pag-aaral sa Ateneo de Manila. Maliban sa mga araling akademiko sa Ateneo, ay nag-aral din siya ng musika at pagpipinta na nanguna sa mga gantimpala. Tinapos niya sa Ateneo ang Bachiller en Artes ng may pinakamataas na parangal na summa cum laude at pagkatapos ay kumuha ng Law sa Unibersidad ng Santo Tomas. Nanguna siya sa pagsusulit ng Ktt. Hukuman. Masugid siyang mambabasa ng iba't ibang babasahing pampanitikan lalung-lalo na ng mga nobelang sinulat ni Juan Valera, isang manunulat na Kastila at may-akda ng isang nobela ng pag-ibig na kanyang kinalugdan, ang Pepita Jimenez. Dahil sa mahilig siyang magbasa, nagkaroon siya ng malaking koleksiyon ng mga aklat sa Sining at Panitikan. Sa katunayan, ang unang palapag ng kanyang tirahan sa Magallanes, Intramuros ay nagmistulang silid aklatan at museo na naging tagpuan ng kanyang mga kaibigan na may hilig din sa Sining at pagsusulat tulad nina Cecilio Apostol, Fernando Ma. Guerrero, Rafael Palma, Jaime de Veyra at Clemente Zulueta. Isa rin siyang dalubwika natutuhan niya ang mga wikang dayuhan tulad ng Latin, Griyego, Kastila at Pranses. Siya ang naging unang Pilipinong naging kasapi ng Spanish Royal Academia sa Madrid at nakilalang unang Academician ng bansa.
Itinatag ni Don Panyong (tawag sa kanya) at ng kanyang kaibigang si Clemente Zulueta ang pahayagang La Libertad sa Malabon. Naging editor din siya ng unang rebolusyonarong pahayagang La Independencia. Sa pagsusulat sa pahayagang ito ay ginamit niya ang sagisag na G. Solon.
Naging District Attorney siya ng San Isidro, Nueva Ecija at doon din siya naging Kalihim Panlalawigan. Noong 1902 nahalal siyang Gobernador ng Nueva Ecija at naulit ng 1904. Pagkatapos ng dalawang taon ay hinirang siyang miyembro ng Philippine Commission para sa St. Louis Exposition. Naglakbay siya sa iba't ibang bansa tulad ng Pransiya, Inglatera, Espanya, Italya at iba pang mga bansa sa Europa upang bumisita sa mga aklatan at museo at mamili ng mga aklat para sa kanyang koleksiyon sa sariling aklatan.
Noong 1906, nahirang siyang piscal ng dalawang lalawigan - Bulakan at at Bataan. Noong 1918, hinirang siya ni Gobernador Heneral Francis Burton Harrison na Technical Director ng Philippine Census. At noong 16 Mayo 1925 itinalaga siya ni Gobernador Heneral Leonard Wood bilang Direktor ng Kawanihan ng Biblioteka at Museo bilang kapalit ni Dr. Trinidad Parde de Tavera na binawian ng buhay.
Dalawang beses nag-asawa si Don Panyong. Ang kanyang unang asawa ay si Donya Ursula Paez ng Malabon at ang pangalawa ay si Margarita Toralba ng Malolos. Ang isa niyang anak sa kanyang unang asawa ang nagmana sa kanya ng mahilig sa kasaysayan at pananaliksik. Nakilala siya bilang mahusay na manunulat ng kasaysayan, talambuhay at kolektor tulad ni Don Panyong.
Kung si Don Panyong ay di nakilalang tagapagsalita (speaker) siya naman ay nakakitaan ng kagalingan sa panunulat na umani pa ng papuri sa ibang bansa. Ang unang nalathalang sinulat ni Don Panyong ay ang Algo de Prosa (1909) isang koleksiyonng mga sanaysay at maikling kuwento. Ilan pa sa kanyang mga sinulat ay Literatura Tagala (1911), El Teatro Tagalo (1911), Nuestra Literatura (1913), El Proceso del Dr. Jose Rizal (1914), at Folklore Musical de Filipinas (1920).
Sinulat din niya ang mga talambuhay nina Dr. Trinidad Pardo de Tavera, Marcelo H. del Pilar, Andres Bonifacio, Emilio Jacinto, at Ignacio Villamor. Ang kanyang salin sa Kastila mula sa Tagalog ng Florante at Laura ni Balagtas ay itinuring na isang klasiko sa panitikang Pilipino.
Isa ring mahusay na musikero si Don Panyong. Mahusay siyang tumugtog ng piyano at gitara. Sa kanyang panahon ay tatlo lamang ang kinikilalang mahusay sa pagtugtog ng gitara sa buong Pilipinas -isa si Don Panyong at ang dalawa niyang kasama ay si Hen. Fernando Canon, isang rebolusyonaryo, at si Guillermo Tolentino, kilalang iskultor. Inihambing siya ng musikong editor na si Griffith kay Segovia ng Espanya sa natatanging talento niya sa paggitara.
Mahusay din siya sa pagpipinta, lamang ay hindi niya ito nabigyan ng panahon upang ang kanyang kakayahan ay lalo pang pagyamanin at paunlarin.
Binawian ng buhay si Don Panyong noong 28 Abril 1928 sa Maynila sa eded na 57 dahil sa atake sa utak (cerebral attack).
Paggalang
Bilang paggalang sa kanyang kontribusyon sa sining at kultura, ang Highway 54 na nagdudugtog sa lungsod ng Caloocan hanggang lungsod ng Pasay ay ipinangalang Abenida Epifanio de los Santos, o mas-kilala bilang EDSA.
Bulanglang
Ang bulanglang (Ingles: vegetable stew) ay isang uri ng Lutuing Pilipinong karaniwang may mga gulay lamang subalit walang mga panimpla. Madalas itong ihain sa Batangas. Mayroon ding nagluluto ng bulanglang sa ilang rehiyon sa Pilipinas na nilalagyan ng inihaw o piniritong isda at tinimplahan ng bagoong.
Mga talasanggunian
Kaurian:Pagkain Kaurian:Lutuing Pilipino
Thiruvananthapuram
Ang (തിരുവനന്തപുരം; ), kilala rin sa tawag na Trivandrum, ay ang kabisera ng estado ng Indiyang Kerala at ang punong himpilan ng Distrito ng Thiruvananthapuram. Nakalagay ito sa kanlurang dalampasigan ng Indiya, malapit sa dulong timog ng punong lupain. Tinaguriang "Palaging lunting lungsod ng Indiya" ni Mahatma Gandhi, kinatatangian ang lungsod ng mapaalun-along lupain ng mabababang mga burol sa dalampasigan at abalang mga iskinitang pangkomersyo. Bilang isang pook na may halos 745,000 kataong naninirahan ayon sa senso ng 2001, ito ang pinakamalaki at pinakamataong lungsod sa Kerala; may populasyong mas mahigit sa isang milyon ang mas malawak na urbanong aglomerasyon.
Mary Wollstonecraft
Si Mary Wollstonecraft (27 Abril 1759 – 10 Setyembre 1797) ay isang pang-ikalabing-walong siglong Briton na manunulat, pilosopo, at peminista. Sa panahon ng kanyang maikling karera, sumulat siya ng mga nobela, kasunduan, isang salaysay tungkol sa paglalakbay, isang kasaysayan ng Rebolusyong Pranses, isang aklat tungkol sa asal, at mga aklat na pambata. Kilala si Wollstonecraft sa kanyang sinulat na A Vindication of the Rights of Woman (Isang Pagtatanggol sa mga Karapatan ng Kababaihan) (1792), na kanyang kinatuwiran na hindi mas mababa o mahina ang babae kaysa lalaki, ngunit mukhang ganoon lamang dahil kulang sila sa edukasyon. Minungkahi niya na dapat ituring ang parehong babae at lalaki bilang rasyunal na mga nilalang at iniisip ang isang maayos na lipunan na nakabatay sa katuwiran.
Paso
Ang isang paso ay isang uri ng pinsala sa laman o balat na sanhi ng init, kuryente, mga sustansiyang kimikal, pagkikiskisan, o radiyasyon. Ang mga paso na nakakaapekto lamang sa ibabaw ng balat ay kilala bilang mga mababaw o unang antas ng paso. Kapag ang pinsala ay pumapasok sa ilang mga nasa ilalim na patong, ito ay isang bahagyang kapal ng balat o pangalawang antas ng paso. Sa paso ng buong kapal ng balat o ikatlong antas ng paso, ang pinsala ay umaabot sa lahat ng patong ng balat. Bukod pa rito ang ika-apat na antas ng paso ay kinasasangkutan ng pinsala sa mas malalim na mga tisiyu, tulad ng kalamnan o buto.
Ang kailangang paggamot ay depende sa kalubhaan ng paso. Ang mga mababaw na paso ay maaaring pamahalaan ng kaunti kaysa sa mga simpleng pampaginhawa ng sakit, habang ang mga malaking paso ay maaaring mangailangan ng mahabang paggamot sa may kakayahang mga center para sa paso. Ang pagpapalamig sa tubig sa gripo ay maaaring makatulong paginhawain ang sakit at bawasan ang pinsala; gayunpaman, ang mahabang pagkakalantad ay maaaring magresulta sa mababang temperatura ng katawan. Ang mga bahagyang kapal ng balat na paso ay maaaring mangailangan ng paglilinis na may sabon at tubig, kasunod ng mga pagbebenda sa sugat. Hindi malinaw kung paano pamahalaan ang mga paltos, nguni’t malamang na makatwiran na ito ay iwanang nakadiit. Ang paso ng buong kapal ng balat ay karaniwang nangangailangan ng mga paggamot sa pamamagitan ng operasyon, tulad ng skin graft o isang operasyon kung saan ang isang piraso ng malusog na balat ay inililipat sa nasunog na bahagi. Ang mga malawak na paso ay kalimitan nangangailangan ng napakaraming iniiniksiyon na likido dahil ang kasunod na namamagang pagtugon ay magreresulta sa malaking pagtagas ng likido sa maliliit na ugat at pamamaga. Ang mga pinaka-karaniwang komplikasyon ng paso ay may kaugnayan sa impeksiyon.
Mga palatandaan at sintomas
Ang mga katangian ng isang paso ay batay sa lalim nito. Ang mga mababaw na paso ay nagdudulot ng pananakit na tumatagal ng dalawa o tatlong araw, kasunod ng pagbabalat ng balat sa susunod na ilang mga araw. Ang mga paghihirap ng indibiduwal mula sa higit pang mga matinding paso ay maaaring magpakita ng pagkabalisa o magreklamo ng pagkaramdam ng presyon kaysa sa pananakit. Ang mga paso ng buong kapal ng balat ay maaaring ganap na walang pakiramdaman sa dampi o pagbutas. Samantala ang mga mababaw na paso ay karaniwang pula ang kulay, ang mga matinding paso ay maaaring kulay-rosas, puti o itim. Ang mga paso sa paligid ng bibig o bahagyang paso ng buhok sa loob ng ilong ay maaaring ipakita na nagkaroon ng mga paso sa daanan ng hangin, nguni’t ang mga natuklasan na ito ay hindi matibay. Kabilang sa higit pang mga nakakabahalang palatandaan ang: kapos na paghinga, pamamaos, at isang maaligasgas na tunog or humuhuning paghinga. Ang Pangangati ay karaniwan sa panahon ng proseso ng paggaling, na nangyayari sa hanggang 90% ng mga nasa hustong gulang at halos lahat ng bata. Ang pamamanhid o pangingilig ay maaring magtagal ng isang mahabang panahon pagkatapos ng isang pinsala sa pagkakakuryente. Ang paso ay maaari ring gumawa ng emosyonal at pangkaisipan na pagkabalisa.
Sanhi
Ang mga paso ay sanhi ng iba’t-ibang panlabas na mga pinagmumulan na inuri bilang mainit, kemikal, kuryente, at radiation. Sa Estados Unidos, ang pinaka-karaniwang sanhi ng paso ay ang mga: sunog o apoy (44%), paso (33%), mga mainit na bagay (9%), kuryente (4%), at mga kemikal (3%). Karamihan sa (69%) pinsala sa paso ay nangyayari sa tahanan o sa trabaho (9%), at karamihan ay mga hindi sinasadya, na mayroong 2% dahil sa pag-atake ng ibang tao, at 1-2% ang nagreresulta mula sa tangkang pagpapakamatay. Ang mga pinagmumulan na ito ay maaaring magdulot ng pinsala sa paglanghap sa daanan ng hangin at/o mga baga, na nangyayari sa 6%.
Ang mga pinsala sa paso ay higit na karaniwan sa mahihirap. Ang paninigarilyo ay isang mapanganib na dahilan, bagaman ang alak ay hindi. Ang mga paso na may kaugnayan sa sunog ay pangkahalatang karaniwan sa mga mas malamig na klima. Ang mga partikular na dahilan sa mahirap na bansa ay kinabibilangan ng pagluluto sa lantad na apoy o sa sahig gayundin ang mga kapansanan sa katawan sa mga bata at malubhang mga sakit sa mga nasa hustong gulang.
Init
Sa Estados Unidos, ang apoy at mainit na mga likido ay ang pinaka-karaniwang mga sanhi ng paso. Sa mga sunog sa bahay na nagresulta sa kamatayan, ang paninigarilyo ay nagdudulot ng 25% at ang mga pampainit na kagamitan ay nagdudulot ng 22%. Halos kalahati ng mga pinsala ay sanhi ng mga pagsisikap na paglabanan ang isang sunog. Ang Pagkakapaso ay sanhi ng mga mainit na likido o gas at pinaka-karaniwang nangyayari mula sa pagkakalantad sa mga mainit na inumin, mataas na temperaturang tubig sa gripo sa mga paliguan o mga showers, mainit na mantika, o singaw. Ang mga pinsala sa pagkakapaso ay karaniwan sa mga batang mas bata sa limang taong gulang at, sa Estados Unidos at Australya, ang populasyong ito ay bumubuo sa ikalawang-ikatlong ng lahat ng paso. Ang pagkakadiit sa mga mainit na bagay ay ang sanhi ng halos 20-30% of ng paso sa mga bata. Sa pangkalahatan, ang mga pagkakapaso ay una o pangalawang antas ng paso, nguni’t ang ikatlong antas ng paso ay maaari ring magresulta, lalo na sa mahabang pagkakadiit. Ang mga paputok ay mga karaniwang sanhi ng paso sa mga pahanon ng piyesta-opisyal sa maraming bansa. Ito ay isang tiyak na panganib para sa mga lalaking nasa hustong gulang.
Kemikal
Ang mga kemikal ay nagdudulot ng mula sa 2 to 11% ng lahat ng paso at nag-aambag sa kasindami ng 30% of ng mga pagkamatay na may kaugnayan sa paso. Ang paso sa kemikal ay maaaring sanhi ng mahigit sa 25,000 mga substansiya, karamihan ay aliman isang malakas base (55%) o isang malakas na asido (26%). Karamihan sa pagkamatay sa paso sa kemikal ay pangalawa sa hindi matunawan. Kabilang sa mga karaniwang agent ang: sulfuric acid na nakikita sa mga panlinis ng kubeta, sodium hypochlorite na nakikita sa bleach, at halogenated hydrocarbons na nakikita sa pagn-alis ng pintura, bukod sa iba pa. Ang Hydrofluoric acid ay maaaring magdulot ng tiyak na malalim na paso na maaaring hindi magkaroon ng palatandaan kundi sa kalaunan pagkatapos ng pagkakalantad. Ang Formic acid ay maaaring maging dahilan ng pagkasira ng mga maraming mga pulang selula ng dugo.
Kuryente
Ang mga paso o pinsala sa kuryente ay inuri bilang mataas na boltahe (mataas kaysa sa o kapantay ng 1000 boltahe), mababang boltahe (mababa sa 1000 boltahe), o bilang mga paso pangalawa sa isang kuryente. Ang mga pinaka-karaniwang sanhi ng paso sa kuryente sa mga bata ay kurdon ng kuryente (60%) kasunod ng mga saksakan ng kuryente (14%). Ang Kidlat ay maaaring magbunga rin ng paso sa kuryente. Ang mga panganib na dahilan na matamaan nito ay kinabibilangan ng pagkakasangkot sa mga panlabas na gawain tulad ng pag-akyat sa bundok, golf at mga isport sa field, at pagtatrabaho sa labas. Ang bilang ng namamatay mula sa pagtama ng kidlat ay halos 10%.
Radiation
Ang mga paso sa radiyasyon ay maaaring maging sanhi ng mahabang pagkakalantad sa ultraviolet light (tulad ng mula sa araw, mga kubol sa pagpapaitim o paghinang gamit ang kuryente) o mula sa ionizing radiation (tulad ng mula sa radiation therapy, mga X-ray o labi ng radioactive). Ang pagkakalantad sa araw ay ang pinaka-karaniwang sanhi ng mga paso sa radiation at ang pinaka-karaniwang sanhi ng pangkalahatang mababaw na paso. Mayroong makabuluhang kaibhan sa kung paano madaling masunog ang balat ng tao batay sa kanilang uri ng balat. Ang mga epekto sa balat mula sa ionizing radiation ay depende sa dami ng pagkakalantad sa bahagi, kasama ang pagkawala ng buhok na nakikita pagkatapos ng 3 Gy, pamumulang nakikita pagkatapos ng 10 Gy, pagbabalat ng basang balat pagkatapos ng 20 Gy, at pagkabulok ng isang bahagi ng katawan (necrosis) pagkatapos ng 30 Gy. Kung lalabas ang pamumula, ay maaaring hindi kaagad lumitaw ngunit’ pagkatapos ng pagkakalantad. Ang mga paso sa radiation ay ginagamot katulad ng ibang mga paso. Ang mga paso sa microwave ay nangyayari sa pamamagitan ng thermal heating na dulot ng mga microwave. Habang ang mga pagkakalantad ng kasindali ng dalawang segundo ay maaaring magdulot ng pinsala, sa pangkalahatan ito ay isang hindi pangkaraniwan na pangyayari.
Hindi sinasadya
Sa mga naospital mula sa mga pagkapaso o paso sa apoy, 3-10% ay mula sa pag-atake. Kabilang sa mga dahilan ang: pang-aabuso sa bata, mga personal na hindi pagkakasundo, pang-aabuso sa asawa, pang-aabuso sa matanda, at hindi pagkakasundo sa negosyo. Ang pinsala sa paglulubog o paso sa paglulubog ay maaaring palatandaan ng pang-aabuso sa bata. Ito ay ginagawa kapag ang isang paa’t kamay o ang ibabang bahagi ng katawan (puwit o perineum) ay hawak sa ilalim ng matinit na tubig. Karaniwan itong gumagawa ng matalas na itaas na bahagi at kalimitan ay simetriko. Ang ibang mga palatandaan ng mataas na panganib ng posibleng pang-aabuso ay kinabibilangan ng: mga paso sa buong katawan, kawalan ng mga marka ng tilamsik, isang paso na may pare-parehong lalim, at kaugnayan sa mga ibang palatandaan ng kapabayaan o pang-aabuso.
Ang Pagsunog sa asawang babae, na isang anyo ng karahasan sa tahanan, ay nangyayari sa ilang mga kultura tulad ng India kung saan ang isang babae ay sinusunog dahil itinuturing ng asawang lalaki o ng kanyang pamilya na hindi sapat ang dote (dowry). Sa Pakistan, ang paso sa asido ay kumakatawan sa 13% ng sinasadyang paso, at ang madalas may kaugnayan sa karahasan sa tahanan. Ang Pagsunog sa sarili (sinusunog ang sarili bilang isang anyo ng protesta) ay halos karaniwan din sa mga kababaihan sa India.
Pathophysiology
Sa mga temperatura na mas mataas sa 44 C, ang mga protina ay nagsisimulang mawala ang kanilang tatlong dimensiyonal na hugis at nagsisimulang masira. Ito ay nagreresulta sa pinsala sa selula at tisyu. Karamihan ng mga direktang epekto sa kalusugan ng isang paso ay pangalawa sa pagsira sa normal na paggana ng balat. Kasama sa mga ito ang pagsira sa pakiramdam ng balat, kakayahan na pigilan ang kawalan ng tubig sa pamamagitan ng pagsingaw (evaporation), at kakayahan na kontrolin ang temperatura ng katawan. Ang pagkasira ng mga lamad ng selula ay nagdudulot sa mga selula na mawalan ng potassium sa mga puwang na nasa labas ng selula at kumuha ng tubig at asin.
Sa mga malaking paso (mahigit sa 30% ng kabuuang bahagi ng katawan), mayroong malakaing pamamagang pagtugon. Ito ay nagreresulta sa mataas na tagas ng likido mula sa maliliit na ugat, at kasunod na pamamaga ng tisiyu. Ito ay nagdudulot ng pangkalahatang kawalan ng dami ng dugo, kung saan ang natitirang dugo ay nakakaranas ng malaking pagkawala ng plasma, na ginagawang higit pang puro ang dugo. Ang mahinang daloy ng dugo sa mga organo katulad ng mga bato at gastrointestinal tract (daanan ng pagkain) ay maaaring magresulta sa hindi paggana ng bato at mga ulcer sa tiyan.
Ang tumaas na antas ng catecholamines at cortisol ay maaaring magresulta sa isang mabilis na metabolismo na maaaring tumagal ng maraming taon. Kasama dito ang maraming dugong binobomba ng puso, metabolismo, isang mabilis na pagtibok ng puso, at mahinang paggana ng resistensiya.
Pagkilala sa sakit
Ang mga paso ay maaaring mauri sa lalim, mekanismo ng pinsala, lawak, at mga may kaugnayang pinsala. Ang pinaka-karaniwang ginagamit na pag-uuri ay batay sa lalim ng pinsala. Ang lalim ng isang paso ay karaniwang nalalaman sa pamamagitan ng eksaminasyon, bagama’t ang isang byopsya ay maaari rin gamitin. Maaari rin maging mahirap na malaman ang wastong lalim ng isang paso sa isang eksaminasyon at ang paulit-ulit na eksaminasyon sa loob ng ilang mga araw ay maaaring kailanganin. Sa mga mayroong sakit ng ulo o nahihilo at mayroong isang paso na may kaugnayan sa apoy, ang pagkakalason sa carbon monoxide ay dapat isaalang-alang. Ang Pagkakalason sa cyanide ay dapat din isaalang-alang.
Laki
Ang laki ng isang paso ay sinusukat bilang isang porsiyento ng total body surface area (TBSA) na apektado ng paso ng bahagyang kapal o buong kapal ng balat. Ang mga unang antas ng paso na kulay pula lamang at hindi nagpapaltos ay hindi kabilang sa pagtatantiyang ito. Karamihan sa mga paso (70%) ay kinasasangkutan ng mas mababa sa 10% ng TBSA.
Maraming mga pamamaraan para malaman ang TBSA, kabilang ang "rule of nines" (para malaman ang kabuuang porsiyento ng laki ng paso para sa bawat pangunahing seksiyon ng katawan), mga tsart ng Lund at Browder, at mga pagtatantiya batay sa laki ng palad ng isang tao. Ang rule of nines ay madaling tandaan nguni’t wasto lamang sa mga taong lampas sa 16 na taong gulang. Ang mas wastong pagtatantiya ay maaaring gawin gamit ang mga tsart ng Lund at Browder, na isinasaalang-alang ang iba’t-ibang proporsyon ng mga bahagi ng katawan sa mga nasa hustong gulang at mga bata. Ang laki ng bakas ng kamay ng isang tao (kabilang ang palad at mga daliri) ay humigit-kumulang 1% ng kanilang TBSA.
Kalubhaan
Para malaman ang pangangailangan ng referral sa isang may kakayahang unit sa paso, ang American Burn Association ay nagbalangkas ng isang sistema sa pag-uuri. Sa ilalim ng sistemang ito, ang mga paso ay maaaring uriin bilang malaki, katamtaman at maliit. Ito ay tinasa batay sa dami ng mga dahilan, kabilang ang apektadong kabuuang sukat ng katawan, pagiging sangkot ng mga tiyak na bahagi ng katawan, ang edad ng tao, at mga kasamang pinsala. Ang maliit na paso ay maaaring pamahalaan sa bahay, ang mga katamtamang paso ay madalas pinamamahalaan sa ospital, at ang mga malaking paso ay pinamamahalaan ng isang center sa paso.
Pag-iwas
Sa kasaysayan, halos kalahati ng lahat ng paso ay pinaniwalaan na maaaring maiwasan. Ang mga programa sa pag-iwas sa paso ay binawasan nang malaki ang mga bilang ng matinding paso. Ang mga pamamaraan sa pag-iwas ay kinabibilangan ng: paglilimita sa mga temperatura ng mainit na tubig, mga smoke alarm, mga sprinkler system, wastong paggawa ng mga gusali, at damit na panlaban sa apoy. Inirerekomenda ng mga eksperto ang pag-set sa mga pampainit ng tubig na mababa sa 48.8 C. Ang ibang mga pamamaraan sa pag-iwas ng mga pagkakapaso ay kinabibilangan ng paggamit ng isang thermometer para sukatin ang mga temperatura ng tubig na pampaligo, at mga pamprotek sa tilamsik sa mga kalan. Habang ang epekto ng pagkontrol sa mga paputok ay hindi malinaw, mayroong pansamantalang ebidensiya ng kapakinabangan sa mga rekomendasyon kabilang ang limitasyon ng pagbebenta ng mga paputok sa mga bata.
Pamamahala
Ang resuscitation ay nagsisismula sa pagtatasa at pagpapatatag ng daanan ng hangin ng isang tao, paghinga at sirkulasyon. Kung pinaghihinalaan ang pinsala sa paglanghap, maaaring kailanganin ang maagang pagpasok ng tubo. Ito ay sinusundan ng pangangalaga sa mismong sugat ng paso. Ang mga tao na may mga malakaing paso ay maaaring balutin sa mga malinis na kumot hanggang sila ay dumating sa isang ospital. Dahil ang mga sugat sa paso ay madaling kapitan ng impeksiyon, ang isang iniksiyon ng tetanus booster ay dapat ibigay kung ang isang indibidwal ay hindi pa nababakunahan sa loob ng huling limang taon. Sa Estados Unidos, 95% ng mga paso na naroroon sa departamento ng emerhensiya ay ginagamot at pinauuwi; 5% ay nangangailangan ng pagpasok sa ospital. Sa mga malaking paso, ang maagang pagpapakain ay mahalaga. Ang Hyperbaric oxygenation (pagbibigay ng oygen sa pirming presyon)ay maaaring makatulong bilang karagdagan sa mga karaniwang paggamot.
Mga iniiniksiyong likido sa ugat
Sa mayroong mahinang tissue perfusion (paglalagay ng likido sa tisiyu), ang mga dosis ng gamot na ibinibigay sa ugat na isotonic crystalloid solution ay dapat ibigay. Sa mga bata na may mahigit sa 10-20% TBSA na mga paso, at ang mga nasa hustong gulang na may mahigit sa 15% TBSA na mga paso, dapat itong sundan ng pormal pagbibigay ng likido at pagsubaybay. Dapat itong simulan bago maospital hangga’t maaari sa mga may paso na mas malaki sa 25% TBSA. Ang pormula ng Parkland ay makakatulong malaman ang dami ng kinakailangang likido na iniiniksiyon sa ugat sa unang 24 oras. Ang pormula ay batay sa apektadong TBSA at timbang ng indibiduwal. Kalahati ng likido ay ibibigay sa unang 8 oras, at ang natitira ay ibibigay sa susunod na 16  na oras. Ang panahon ay kinakalkula mula sa panahon nang mangyari ang paso, at hindi mula sa panahon kung kailangan nagsimula ang pagbibigay ng likido.Nangangailangan ang mga bata ng karagdagang pagpapanatili ng likdo kabilang ang glucose. Dagdag pa rito, ang mga may pinsala sa paglanghap ay nangangailangan ng higit pang likido. Habang ang hindi sapat na pagbibigay ng likido ay maaaring magdulot ng mga problema, ang sobrang pagbibigay ng likido ay maaari ring makapinsala. Ang mga pormula ay gabay lamang, na may mga pagbubuhos na inaakma para sa pag-ihi ng >30 mL/h sa mga nasa hustong gulang o >1mL/kg sa mga bata at ang panggitnang presyon ng aterya ay mas mataas sa 60 mmHg.
Habang ang lactated Ringer's solution ay madalas gamitin, walang ebidensiya na ito ay higit na mahusay sa normal na solusyon na my asin. Ang mga Crystalloid fluids ay tila kasing buti ng colloid fluids, at ang mga colloid ay higit na mahal kaya hindi inirerekomenda ang mga ito. Ang mga Pagsasalin ng dugo ay bihirang kailanganin. Ito ay karaniwang inirerekomenda lamang kapag ang antas ng hemoglobin ay mababa sa 60-80 g/L (6-8 g/dL) dahil sa mga may kaugnayang panganib ng mga komplikasyon. Ang mga catheter na inilalagay sa ugat ay maaaring ilagay sa nasunog na balat kung kinakailangan o ang mga intraosseous infusion (direktang pag-inksiyon sa marrow ng buto) ay maaaring gamitin.
Pangangalaga sa sugat
Sa pamamahala ng una at pangalawang antas ng paso, kaunting kalidad ng ebidensiya ang umiiral para malaman kung anong uri ng bendahe ang dapat gamitin. Makatwiran na pamahalaan ang unang antas ng mga paso nang walang bendahe. Habang ang mga antibyotikong inilalagay sa balat ay kadalasang inirerekomenda, mayroong kaunting ebidensiya para suportahan ang kanilang paggamit. Ang Silver sulfadiazine (isang uri ng antibyotiko) ay hindi inirerekomenda dahil pinahahaba nito ang panahon ng paghilom. Walang sapat na ebidensiya para suportahan ang paggamit ng mga bendahe na naglalaman ng pilak o therapewtika sa sugat na may negatibong presyon.
Mga gamot
Ang mga paso ay maaaring napakasakit at ang dami ng ibat’-ibang mga opsyon ay maaaring gamitin para sa pamamahala ng sakit. Kabilang dito ang mga simpleng pampaginhawa ng sakit (tulad ng ibuprofen at acetaminophen) at mga opioid tulad ng morpina. Ang mga Benzodiazepine ay maaaring gamitin bilang karagdagan sa mga analgesic para tumulong sa pagkabalisa. Sa proseso ng paghihilom, ang mga antihistamine, masahe, o transcutaneous nerve stimulation ay maaaring gamitin para tumulong sa pangangati. Ang mga antihistamine, gayunpaman, ay mabisa lamang para sa layuning ito sa 20% ng mga tao. Mayroong pansamantalang ebidensiya na sumusuporta sa paggamit ng gabapentin at ang paggamit nito ay maaaring makatwiran sa mga hindi bumubuti sa mga antihistamine.
Ang mga iniiniksiyong antibyotiko sa ugat ay inirerekomenda bago ang operasyon para sa mga may malaking paso (>60% TBSA). Simula noong 2008, hindi inirerekomenda ng mga alituntunin ang kanilang pangkalahatang paggamit dahil sa mga alalahanin hinggil sa paglaban sa antibyotiko at ang tumaas na panganib ng mga impeksiyon sanhi ng fungus. Ang pansamantalang ebidensiya, gayunpaman, ay nagpapakita na maaaring bumuti ang bilang ng kaligtasan sa mayroong malaki at mga matinding paso. Ang Erythropoietin ay hindi pa natutuklasang mabisa para iwasan o gamutin ang anemya sa mga tao na may mga paso. Sa mga paso na dulot ng hydrofluoric acid, ang calcium gluconate ay isang tiyak na antidote at maaaring gamitin na iniksiyon sa ugat at/o sa balat.
Todoroki Shoto
Si Shoto Todoroki (Todoroki Shōto), kilala rin sa simpleng pangalan na Shoto (Shōto), ay isang superhero at isa sa mga pangunahing bida sa manga series na My Hero Academia, na nilikha ni Kōhei Horikoshi. Siya lamang ang anak na nagmana ng parehong quirk ng kaniyang mga magulang na sina Endeavor at Rei kaya naman lagi siyang nahihiwalay sa kaniyang mga kapatid. Nang masaksihan niya ang pang-aabuso ni Endeavor sa kaniyang ina, kinamuhian niya si Endeavor at hindi niya na muling ginamit ang kaniyang apoy na kapangyarihan, ngunit sinimulan niya nang gamitin ito matapos ang kanilang labanan ni Izuku Midoriya.
Paso
Pag-oopera
Ang mga sugat na nangangailangan ng pagsasara sa pamamagitan ng pagkuha ng balat sa ibang bahagi ng katawan o flap (anumang karaniwan na higit pa sa isang maliit na paso ng buong kapal ng balat) ay dapat isaalang-alang nang mas maaga hangga’t maaari. Ang buong paso ng mga paa o dibdib ay maaaring mangailangan ng agarang pagpapaginhawa sa balat sa pamamagitan ng operasyon, kilala bilang isang escharotomy. Ito ay ginagawa para gamutin o iwasan ang mga problema sa sirkulasyon na malayo sa katawan, o bentilasyon. Hindi tiyak kung nakakatulong ito sa mga paso sa leeg o daliri. Ang Fasciotomies ay maaaring kailanganin para sa mga paso sa kuryente.
Todoroki Shoto
Ang quirk ni Shoto ay ang Half-Cold Half-Hot na nagpapahintulot sa kaniya upang makagawa ng apoy sa kanang bahagi ng kaniyang katawan at makagawa naman ng yelo sa kaliwang bahagi. Ngunit may mga balakid sa sobrang paggamit nito.
Paso
Alternatibong gamot
Ang pulot ay ginagamit mula pa sa sinaunang panahon para tulungan ang paghilom ng sugat at maaaring maging kapaki-pakinabang sa mga una at pangalawang antas ng paso. Ang ebidensiya para sa aloe vera ay mahina ang kalidad. Habang maaari itong maging kapaki-pakinabang sa pagbawas ng sakit, at natuklasan ng isang pagsusuri mula 2007 ang pansamantalang ebidensiya ng bumuting panahon ng paghilom ang isang kasunod na pagsusuri mula 2012 ay hindi nakakita ng pinabuting paghilom sa silver sulfadiazine.
Todoroki Shoto
Si Shoto ay ang pang-apat na estudyante sa klase ng 1-A na nilikha ni Horikoshi, kasunod nila Izuku Midoriya, Katsuki Bakugo, at Ochaco Uraraka. Sa simula, layunin ni Horikoshi na paunlarin ang pagkatao ni Shoto sa UA Sports Festival, ngunit kalaunan ay pinalawak niya ito upang mabigyan din ng pagkakataon ang iba pang mga karakter.
Paso
Alternatibong gamot
Mayroong maliit na ebidensiya na ang bitamina E ay tumutulong sa mga keloid o pagkakaroon ng pilat. Hindi inirerekomenda ang mantikilya. Sa mga bansang mababa ang kita, ang mga paso ay ginagamot hanggang sa isang-ikatlo ng panahon gamit ang tradisyonal na paggamot, na maaaring kabilangan ng mga paglalagay ng mga itlog, putik, dahon o dumi ng baka. Ang pamamahala gamit ang operasyon ay limitado sa ilang mga kaso dahil hindi sapat ang pinansiyal na pinagkukunan at ang pagkakaroon nito. Maraming ibang pamamaraan na maaaring magamit bilang karagdagan sa mga gamot para bawasan ang sakit ng operasyon at pagkabalisa kabilang ang: virtual reality therapy, hipnosis, at mga pagturing sa asal tulad ng mga pamamaraang paggambala.
Lakan
right|thumb|344x344px| Maaaring mga prekolonyal na katutubo mula sa Kaharian ng Luzon, na kilala ngayon bilang [[Pampanga|Lalawigan ng Pampanga, ang larawang ito ay madalas na ikalito para sa mga katutubong prekolonyal na Tagalog. ]] Sa unang bahagi ng kasaysayan ng Pilipinas, ang ranggo ng Lakan ay tumuturing sa isang "kataas-taasang pinuno" (o sa mas partikular, "kataas-taasang datu") ng isa sa mga malalaking barangay sa mga baybayin (na kilala bilang isang "bayan") sa gitna at timog na mga rehiyon ng pulo ng Luzon.
Pagkalat ng Langya birus sa Tsina ng 2022
Ang patuloy na pagkalat ng Langya virus sa Tsina ay unang natuklasan sa mga lalawigan ng Shandong at Henan, ika 11, Agosto 2022 ay nagpapakita ng sintomas ng Lagnya, ang birus ay orihinal na nakukuha mula sa mga shrews, na nagpatala sa mula sa bansa sa Tsina.
Todoroki Shoto
Si Shoto ang pinakabata sa apat na anak nina Endeavor (Enji Todoroki) at Rei Todoroki.
Katol
Ang katol (Ingles: mosquito coil, mosquito repellent, mosquito repellant, mosquito killer) ay isang uri ng tuwid o pinaikot na patpat na insenso na ginagamit pang-alis o pambugaw at pamatay ng mga lamok. Mayroon itong halong kemikal na pynamin forte, esbiothrin, o metofluthrin. Sa Pilipinas, ilan sa mga kilalang tatak ng produktong katol ang Elephant Katol, ang gawa ng kompanyang Baygon, at ng Lion-Tiger. Isa itong mainam na panlaban sa mga lamok na nakasasanhi ng mga karamdamang malaria at dengue.
Paso
Prognosis
Ang prognosis ay malala sa mga may malaking paso, ang mga mas matanda, at mga babae. Ang pagkakaroon ng isang pinsala sa paglanghap ng usok, ibang mga pinsala tulad ng mga bali sa mahabang buto, at mga seryosong pagkakaroon ng isa o mahigit pang sakit (hal., sakit sa puso, diyabetes, sakit na pangkaisipan, at tangkang pagpapakamatay) ay nakakaimpluwensiya rin sa prognosis. Sa karaniwan, ang mga ipinapasok sa mga center para sa paso sa Estados Unidos, 4% ang namatay, na may kinalabasan para sa mga indibiduwal na depende sa lawak ng pinsala ng paso. Halimbawa, ang mga tinanggap na may nasunog na bahagi na mababa sa 10% TBSA ay nagkaroon ng bilang ng namatay na mababa sa 1%, habang ang mga tinanggap na may mahigit sa 90% TBSA ay nagkaron ng bilang ng namatay na 85%. Sa Afghanistan, ang mga tao na may mahigit sa 60% TBSA na paso ay bihirang makaligtas. Ang Baux score ay makasaysayang ginamit para malaman ang prognosis ng mga malaking paso; gayunpaman, sa pinabuting pangangalaga, hindi na ito wasto. Ang puntos ay malalaman sa pamamagitan ng pagsasama ng laki ng paso (% TBSA) sa edad ng tao na sanay sa mas mahigit o mas mababang katumbas na panganib ng kamatayan.
Orestes (dula)
Ang Orestes (Ὀρέστης, Orestēs) (408 BCE) ay isang sinaunang Griyegong dula na isinulat ni Euripides na sumusunod sa mga pangyayari ni Orestes pagkatapos niyang patayin ang kanyang ina.
Paso
Mga komplikasyon
Ang anemya na pangalawa sa mga paso ng buong balat na mahigit pa sa 10% TBSA ay karaniwan. Ang mga paso sa kuryente ay maaaring humantong sa compartment syndrome o rhabdomyolysis dahil sa pagkasira ng kalamnan. Ang Pamumuo ng dugo sa mga ugat ng mga binti ay tinatantiyang nangyayari sa 6 hanggang 25% ng mga tao. Ang mabilis na metabolismo na maaaring manatili ng ilang taon pagkatapos ng isang malaking paso ay maaaring magresulta sa isang pagbaba ng densidad ng buto at isang kawalan ng densidad ng buto at isang kawalan ng dami ng kalamnan. Ang mga keloid ay maaaring mabuo kasunod ng isang paso, lalo na sa mga bata pa at maitim ang balat. Kasunod ng isang paso, ang mga bata ay maaaring magkaroon ng malaking pinsalang pangkaisipan at makaranas ng post-traumatic stress disorder. Maaari ring magresulta ng pagpaltos dahil sa pagkagulo ng imahe ng katawan. Sa mahirap na bansa, ang mga malaking paso ay maaaring magresulta sa pagbukod sa lipunan, matinding kahirapan at sa mga bata pagpapabaya.
Epidemiyolohiya
[[Image:Fires world map - DALY - WHO2004.svg|thumb|[[Nabawasang taon sa buhay dahil sa kapansanan o pagkabalda]] para sa mga sunog kada 100,000 mga naninirahan noong 2004.
Pagkalalaki
200px|thumb|Sa pangkasaysayan, ang mga panlalaking katangian ng pagkakaroon ng balbas ay tinatanaw bilang mga tanda ng pagkalalaki o pagiging lalaking-lalaki at pamumuno (katulad ng sa [[sinaunang Ehipto at sa sinaunang Gresya). ]]
Ang Pagkalalaki o birilidad (Ingles: virility) ay ang anuman sa isang malawak na nasasakupan ng maskulinidad, pagkabarako o pagiging bulog o kabulugan) ng isang lalaki.  Hindi ito magagamit sa mga babae o sa negatibong mga katangian.  Sinasabi ng Oxford English Dictionary (OED1) na ang pagiging barakung-barako o lalaking-lalaki (o kaya "parang lalaki") o kalibugan ay may "tanda ng lakas o puwersa".  Ang pagkalalaki ay pangkaraniwang may kaugnayan sa katalaghayan, pagiging malakas, kasiglahan, pagiging matibay, pagiging mabisa, pagiging malusog, katatagan, at bikas ng katawan (pangangatawan), natatangi na ang kakayahang makagawa ng mga anak.  Sa huling diwang ito, ang birilidad ay para sa kalalakihan, samantalang ang pertilidad ay para sa kababaihan.  Sinasabi pa rin ng Talahuluganang Ingles ng Oxford na ang virile ay naging wala na sa panahon bilang pagtukoy sa isang nubile (nubilidad), o pagiging puwede nang mag-asawa ng babaeng nasa kaniyang kabataan subalit nasa wasto nang edad - "isang dalagang maaari nang ikasal o hinog na para sa isang asawang lalaki, o Virill."
Paso
Epidemiyolohiya
{{legend|#b3b3b3|no data}} {{legend|#ffff65|< 50}} {{legend|#fff200|50-100}} {{legend|#ffdc00|100-150}} {{legend|#ffc600|150-200}} {{legend|#ffb000|200-250}} {{legend|#ff9a00|250-300}}
Fantasia Barrino
Si Fantasia Monique Barrino (ipinanganak 30 Hunyo 1984), commonly known as Fantasia, ay isang Amerikanang mang-aawit ng R&B/soul, at aktres sa Broadway at telebisyon na natamo ang kasikatan ng manalo sa ika-3 season ng American Idol noong 2004. Walong ulit na siyang nanomina sa Grammy Awards.
Pagkalat ng Langya birus sa Tsina ng 2022
Lagom
Ang Langya henipavirus (LayV), o sa pinaikling Langya birus, ay isang sakit na nangaling sa mga hayop (zoonotic disease) ito ay mula sa henipabirus na natuklasan sa mga probinsya ng Shandong at Henan, Inunsyo sa Tsina na higit 35 katao ang inpekted mula taong 2018 hanggang Agosto 2022, Ngunit ang 9 sa kabuuang 35 sa Tsina na inpekted mula sa LayV ay nakaranas ng mga sintomas na: lagnat, pagkapagod at ubo. Wala pang naitalang mga nasawi sa buwan ng Agosto 2022, Ang sakit ay nakakaapekto sa mga hayop, na naipapasa mga kambing at aso papunta sa tao, ang 35 na inpekted ay hindi nakisalamuha sa bawat isa, at hindi pa natukoy sa buwan ng Agosto 2022 kung tao na naipapasa sa kapwa tao ang sakit, Ang birus na Langya ay delikado at nakakamatay.
Panabas
thumb|Isang panabas.
Ang panabas ay isang malaking sandatang nagmumula sa mga lalawigan sa timog ng Pilipinas. Nagmumukha itong pagkakahalo ng tabak at palakol.
Pagkalat ng Langya birus sa Tsina ng 2022
Mga kaso
Ang mga kaso ay naitala mula sa mga farmers ay nakasalamuha sa mga shrews.