cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mago ng Bibliya
Sa panitikan
Sa panitikan, isa sa mga nalikang kathang-isip na salaysayin ang naimpluwensiyahan ng diwa ng pagpapalitan ng mga regalo ang maikling kuwentong isinulat ng Amerikanong si O. Henry (pangalang pampanitikan ni William Sydney Porter) noong 1906. Sa kaniyang Ang Handog ng mga Mago inilarawan niya ang dalawang nakababatang mag-asawang hindi makasarili at mapagmahal na isinakripisyo ang kanilang mahahalagang mga pansariling pag-aari para lamang mabigyan ng aginaldo ang isa't isa sa araw ng Pasko. Ipinaputol at ipinagbili ni Della ang kaniyang mahabang buhok para maibili ang asawang lalaking si Jim ng tanikala para sa orasang pambulsa nito. Samantala, ibinenta naman pala ni Jim ang kaniyang orasang ito para maibili at maalayan si Della ng mga suklay na yari sa mga kabibe ng pawikan.
Utak
thumb|right|Ang utak ng isang tao.
Sa mga hayop, ang utak (Ingles: brain) ang sentro ng sistemang nerbiyos sa lahat ng bertebrado(vertebrate) at karamihan sa mga inbertebradong(invertebrate) mga hayop. Ang ilan sa mga primitibong inbertebrado gaya ng mga sponge, jellyfish, sea squirt at starfish ang walang utak. Ang utak ay matatagpuan sa ulo na malapit sa pangunahing pandamang aparato gaya ng paningin, pandinig, balanse, panlasa at pang-amoy. Ang utak sa isang bertebrado ang pinaka-masalimuot(complex) na organo sa katawan nito. Sa isang tipikal na utak ng tao, ang cerebral cortex ay tinatantiyang naglalaman ng mga 15-33 bilyong mga neuron na ang bawat isa sa mga ito ay pinagdudugtong ng mga sinapse sa iba pang libo libong mga neuron. Ang mga neuron na ito ay nakikipag-usap sa bawat isa sa pamamagitan ng mahabang mga protoplasmikong mga hibla na tinatawag na mga akson(axon) na nagdadala ng mga tren ng mga pulsong signal na tinatawag na mga aksiyon potensiyal sa mga malalayong bahagi ng utak o katawan na umaasinta sa mga spesipikong tagatanggap na mga selula.
Mula sa pananaw na ebolusyonaryong bioholikal, ang tungkulin ng utak ay upang magsagawa ng sentralisadong kontrol sa mga iba pang organo(bahagi) ng katawan. Ang utak ay umaasal sa iba pang bahagi ng katawan sa pamamagitan ng paglikha ng mga paterno ng mga gawain ng masel o sa pamamagitan ng pagpapatakbo ng sekresyon(paglalabas) ng mga kemikal na tinatawag na mga hormone. Ang sentralisadong kontrol na ito ay pumapayag sa mabilisan at koordinatong mga tugon sa pagbabago ng kapaligiran. Ang ilan sa mga pangunahing uri ng pagtugon gaya ng mga repleks ay maaaring ipamagitan ng kordong espinal o periperal ganglia ngunit ang sopistikadong makalayuning kontrol ng pag-aasal batay sa komplikadong pandamang input ay nangangailangan ng nagsasama ng impormasyong kakayahan ng isang sentralisadong utak.
Gyps fulvus
Ang griffon vulture (Gyps fulvus) ay isang malaking Old World vulture sa ibon ng biktima ng Accipitridae. Ito ay kilala rin bilang Eurasian griffon. Ito ay hindi malito sa iba't ibang uri ng hayop, Rüppell's griffon vulture (Gyps rueppellii).
Utak
Mula sa isang pananaw na pilosopikal, ang nagpapagawang espesyal sa utak kumpara sa ibang mga bahagi ng katawan ay ito ang bumubuo ng pisikal na istraktura na lumilikha ng pag-iisip. Gaya ng isinulat ni Hippocrates: "Ang mga tao ay dapat malamang wala na sa iba ngunit sa utak ay nagmumula ang kasiyahan, kaluguran, pagtawa, laro, kalungkutan, kapighatian, kawalang pag-asa at pananaghoy." Sa simulang bahagi ng sikolohiya, ang pag-iisip ay inakalang hiwalay sa utak. Gayunpaman, pagkatapos na ang mga sinaunang siyentipiko ay magsagawa ng mga eksperimento, natukoy na ang pag-iisip ay bahagi ng gumaganang utak na naghahayag ng mga ilang pag-uugali batay sa panlabas ng kapaligiran at pag-unlad ng organismo. Ang mga mekanismo kung saan ang gawain ng utak ay nagpapalitaw ng kamalayan(consciousness) at kaisipan ay labis na nakakahamon upang maunawaan. Kahit pa sa mabilis na pag-unlad siyentipiko, ang karamihan sa kung paano kumilos ang utak ay nananatiling isang misteryo. Ang mga operasyon ng mga indibidwal na neuron sa utak ay alam na sa kasalukuyan sa labis na detalye ngunit ang paraan na pagkakaisa ng sama-samang milyong mga ito ay napakahirap na maunawaan. Ang pinakakanais nais na pakikitungo dito ay ang pagtrato sa utak bilang isang biolohikal na kompyuter na labis na iba sa mekanismo ng ibang mga elektronikong kompyuter ngunit katulad nito sa kahulugan na nagkakamit ng impormasyon sa nakapaligid na mundo, iniimbak at pinoproseso ito sa iba't ibang mga paraan.
Anatomiya
Ang hugis at sukat ng mga utak ng iba't ibang espesye ay labis na magkakaiba at ang pagtukoy sa parehong mga katangian ay kalimitang mahirap. Gayunpaman, may mga ilang bilang ng prinsipiyo ng arkitektura ng utak na lumalapat sa lahat ng iba't ibang mga espesye. Ang ilang aspeto ng istraktura ng utak ay karaniwan sa halos lahat ng mga espesye ng hayop. Ang iba ay makikilala sa labis na mataas o sulong(advanced) mula sa mga mas primitibong utak o makilala ang utak ng mga bertebrado mula sa mga inbertebrado.
Ang pinakasimpleng paraan upang magkamit ng impormasyon tungkol sa anatomiya ng utak ay sa pamamagitan ng biswal na inspeksiyon ngunit marami pang mga sopistikadong mga teknika ang napaunlad. Ang tisyu ng utak sa natural na estado ay sobrang lambot upang pag-aralan ngunit ito ay maaaring patigasin sa pamamagitan ng paglulublob nito sa isang alkohol o iba pang mga fixative at pagkatapos ay hihiwain ng hiwalay para sa eksaminasyon ng loob nito. Sa paningin, ang loob ng utak ay binubuo ng mga area na tinatawag na materyang grey(grey matter) na may madilim na kulay at nahihiwalay ng mga area ng puting materya na may mas maliwanag na kulay. Ang karagdagang impormasyon ay makakamit sa pamamagitan ng pagmamantsa(staining) ng mga tisyu ng utak ng iba't ibang mga kemikal na nagpapalabas ng mga area kung saan ang mga spesipikong uri ay makikita sa mataas na mga konsentrasyon. Posible ring masuri ang mikroistraktura ng tisyu ng utak gamit ang isang mikroskopyo at upang mabakas ang paterno ng mga koneksiyon mula sa isang area tungo sa iba pang area.
Istrakturang selular
thumb|250px|Dalawang [[neuron na magkadugtong. Ang isang along elektrokemikal na tinatawag na aksiyon potensiyal ay naglalakbay sa isang akson ng neuron. Kapag ang aksiyong potensiyal na ito ay dumating sa sinapse ng isang neuron(nasa itaas), ito ay nagdudulot sa sinapse na maglabas ng neurotransmiter na nagbibigkis sa reseptor ng ibang neuron(nasa ilalim) sa kabilang panig na sinapse nito.]]
Ang henerikong bilaterian na sistemang nerbiyos
Maliban sa ilang mga primitibong uri ng hayop gaya ng sponges na walang sistemang nerbiyos at jellyfish na may sistemang nerbiyos na binubuo ng kalat na nerbong lambat, ang lahat ng mga hayop ay bilaterian na ang ibig sabihin ay mayroon itong bilateral na simetrikong hugis ng katawan o may kaliwa at kanang gilid na matatantiyang salaming larawan ng bawat isa. Ang lahat ng mga bilaterian ay sinasabing nagmula sa isang karaniwang ninuno(common ancestor) na lumitaw sa simula ng panahong Cambrian mga 550-600 milyong taon ang nakalilipas at may hugis ng simpleng tubonguod na may segmentadong katawan. Sa lebel na skematiko, ang basikong hugis ng uod ay patuloy na nakikita sa katawan at arkitektura ng sistemang nerbiyos ng lahat ng modernong bilaterian kabilang ang mga bertebrado. Ang pundamental na anyo ng katawang bilateral ay isang tubo na may malalim na butas ng gut na tumatakbo mula sa bibig patungo sa anus at isang kordong nerbo(nerve) na may ganglion sa bawat segmento ng katawan at may espesyal na malaking ganglion sa harap na tinatawag na utak. Ang utak ay maliit at simple sa ilang mga espesye gaya ng mga uod na nematoda. Sa ibang mga espesye kabilang ang mga bertebrado, ito ang pinaka-komplikadong(complex) organo ng katawan. Ang ilang mga uri ng uod(bulate) gaya ng linta ay nag-aangkin rin ng lumaking ganglion sa dulong likod ng kordong nerbo na tinatawag na "buntot utak". May mga ilang uri ng umiiral na bilaterial na walang makikilalang utak kabilang ang echinoderm, tunicate at isang pangkat ng mga primitibong patag na uod(flatworms) na tinatawag na Acoelomorpha. Depinitibo ring napatunayan kung ang pag-iral ng mga walang utak na espese na ito ay nagpapakita na ang mga sinaunang bilaterian ay walang utak o kung ang mga ninuno nito ay nag-ebolb sa paraang nagdulot ng pagkawala na nakaraang umiiral na istraktura ng utak.
Mga inbertebrado
thumb|right|Utak ng isang inbertebradong hayop na [[balang]] Ang kategoryang ito ay kinabibilangan ng mga arthropod, molluska at ilang mga uri ng uod(bulate). Ang pagkakaiba ng mga planong katawan ng mga inbertebrado ay tumutugma sa katumbas na pagkakaiba sa mga istraktura ng utak nito. Ang dalawang pangkat ng mga inbertebrado ay mapapansing may mga masalimuot(complex) na mga utak: ang arthropod(kabilang ang mga insekto, crustacean, arachnid at iba pa) at ang mga cephalopod (kabilang ang mga octopus, pusit at mga katulad na molluska). Ang utak ng mga arthropod at cephalopod ay lumilitaw mula sa magkakambal na paralelong kordong nerbo na lumalawig sa katawan ng mga hayop na ito. Ang mga arthropod ay may isang sentral na utak na may tatlong dibisyon at malaking optikal na mga lobo(lobes) sa likod ng bawat mata para sa pagporproseso ng paningin. Ang mga cephalopod gaya ng octopus at pusit ay may pinakamalaking mga utak sa anumang mga inbertebrado. May mga ilang espesye na inberterbrado na ang mga utak ay lubos na pinag-aralan dahil ang mga ito ay katangian na gumagawa sa mga itong konbinyente sa pag-aaral eksperimental:
Sa mga primado
Ang mga utak ng tao at iba pang mga primado ay naglalaman ng parehong mga istraktura gaya ng utak ng ibang mga mamalya ngunit ang mga ito ay mas malaki sa proporsiyon ng sukat ng katawan ng mga ito. Ang pinakamalawak na tinatanggap na paraan ng pagkukumpara ng mga sukat ng utak sa buong mga espesye ay tinatawag na kosiyenteng ensepalisasyon(encephalization quotient o EQ) na isinasaalang-alang ang pagiging hindi linyar ng utak-sa-katawang relasyon. Ang mga tao ay may aberaheng EQ na 7 hanggang 8 saklaw(range) samantalang ang ibang mga primate ay may EQ sa 2 hanggang 3 saklaw. Ang mga dolphin ay may EQ na mas mataas sa ibang mga primate bukod sa tao ngunit ang halos lahat ng mga mammal ay may halagang EQ na labis na mas mababa. Ang karamihan sa paglaki ng utak ng mga primate ay nagmula sa labis na paglawig ng cerebral cortex lalo na ang prefrontal cortex at mga bahagi ng cortex na sumasangkot sa bisyon(paningin). Ang biswal na nagpoprosesong networko ng mga primate ay kinabibilangan ng hindi lalagpas sa 30 makikilalang mga area ng utak na may komplikadong sapot ng interkoneksiyon. Tinantiya na ang mga area sa pagpoprosesong biswal(paningin) ay sumasakop sa higit sa kalahati ng kabuuang surpasiyo ng neocortex ng mga primate. Ang prefrontal cortex ay nagsasagawa ng mga tungkuling kabilang ang pagpaplano, kumikilos na memorya, motibasyon, atensiyon, at kontrol pang ehekutibo. Ito ay kumukuha ng labis na malaking proporsiyon sa utak ng mga primate kesa sa ibang mga species at lalong malaking praksiyon sa utak ng tao.
Pisiolohiya
Ang mga tungkulin ng utak ay nakabatay sa kakayahan ng mga neuron na magpadala ng mga elektrokemikal na signal(hudyat) sa ibang mga selula at sa kakayahan ng mga ito na angkop na tumugon sa mga elektrokemikal na signal na natanggap mula sa ibang mga selula. Ang elektrikal na katangian ng mga neuron ay kinokontrol ng malawak na uri ng mga biokemikal at metabolikong proseso na ang pinakakilala dito ang interaksiyon sa pagitan ng mga neurotransmitter at reseptor na nangyayari sa mga sinapse.
Mga neurotransmitter at reseptor
Ang mga neurotransmitter ang mga kemikal na inilalabas sa sinapse kapag ang aksiyon potensiyal ay nagpapagana sa mga ito. Ang mga neurotransmitter ay nagbibigkis ng kanilang sarili sa mga molekulang reseptor sa membrano ng inaasintang selula ng sinaps kaya binabago nito ang elektrikal at kemikal na katangian ng mga molekulang reseptor. Sa ilang mga eksepsiyon, ang mga neuron sa utak ay naglalabas ng parehong mga kemikal na neurotransmitter o kombinasyon ng mga neurotransmitter sa lahat ng mga sinaptikong koneksiyon na ginagawa sa iba pang mga neuron. Ang patakarang ito ay tinatawag na prinsipyo ni Dale. Dahil dito, ang neuron ay maaaring ilarawan sa pamamagitan ng neurotransmitter na inilalabas nito. Ang karamihan sa mga sikoaktibong mga droga ay nagbibigay ng mga epekto nito sa pamamagitan ng pagbabago ng spesipikong mga sistema ng neurotransmitter. Ito ay lumalapat sa mga drogang gaya ng marijuana, nikotina, heroin, cocaine, alak, fluoxetine, chlorpromazine at marami pang iba. Ang dalawang neurotransmitter na malawak na ginagamit sa utak ng mga bertebrado ang glutamato na palaging nagsasagawa ng mga nagpapanabik na epekto sa mga inaasintang neuron at ang asidong gamma-aminobutiriko(GABA) na palaging nagsasagawa ng pagpipigil sa mga inaasintang neuron. Ang mga neuron na gumagamit ng mga neurotransmitter na ito ay matatagpuan sa halos bawat bahagi ng utak. Dahil sa pagiging laganap ng mga ito, ang mga drogang kumikilos sa glutamato o GABA ay gumagawing nag-aangkin ng malawak at makapangyarihang mga epekto. Ang ilang mga pangkalahatang anestetiko ay umaasal sa pamamagitan ng pagbabawas ng mga epekto ng glutamato. Ang karamihan sa mga trankilayser ay nagsasagawa ng mga sedatibong(nagpapakalmang) mga epekto nito sa pamamagitan ng pagpapataas ng mga epekto ng GABA. May mga dosena ng ibang mga kemikal na neurotransmitter na ginagamit sa mas limitadong mga area ng utak na kadalasan ay inilalaan sa isang partikular na tungkulin. Halimbawa, ang serotonin na pangunahing inaasinta ng mga drogang antidepresant at maraming mga pantulong dietaryo ay nagmumulang eksklusibo sa isang maliit na area ng sangangutak(brainstem) na tinatawag na Raphe nuclei. Ang norepineprino na sumasangkot sa pananabik ay eksklusibong nagmumula sa isang malapit na areang tinatawag na locus coeruleus. Ang ibang mga neurotransmitter gaya ng acetylkolino at dopamino ay maraming pinagmumulan sa utak ngunit hindi kasinglaganap na ipinamamahaging gaya ng glutamato at GABA.
Gawaing elektrikal
Bilang pangalawang epekto ng mga prosesong elektrokemikal na ginagamit ng mga neuron sa paghuhudyat, ang mga tisyu ng utak ay lumilikha ng mga elektrikong field kapag ito ay aktibo. Kapag ang malaking bilang ng mga neuron ay nagpapakita ng sinkronisadong(magkakasabay) mga gawain, ang mga elektrikong field na nililikha ng mga ito ay maaaring sapat na malaki upang matukoy ito sa labas ng bungo gamit ang elektroensepalograpiya(electroencephalography o EEG). Ang mga rekording na EEG kasama ang mga rekording na ginagawa mula sa electrode na itinanim sa loob ng mga utak ng hayop gaya ng daga ay nagpapakitang ang utak ng isang buhay na hayop ay patuloy na aktibo kahit sa pagtulog. Ang bawat bahagi ng utak ay nagpapakita ng pinaghalong ritmiko(rhythmic) at hindi ritmikong mga gawain na maaaring mag-iba ayon sa estado ng pagkilos. Sa mga mamalya, ang cerebral cortex ay may kagawiang nagpapakita ng malaking mabagal na mga along delta habang natutulog, mas mabilis na mga along alpha kung ang hayop ay gising ngunit walang pansin at ang mukhang magulong iregular na gawain kapag ang hayop ay aktibong nagsasagawa ng isang gawain. Habang nangyayari ang isang epileptikong pangingisay, ang mekanismong kontrol na nagpipigil sa utak ay nabibigong gumana at ang elektrikal na gawain ay tumataas sa level na patolohikal(nagsasanhi ng sakit) at lumilikha ng mga bakas ng EEG na nagpapakita ng malaking alon at mga paternong patulis na hindi nakikita sa mga malusog na utak. Ang pag-uugnay ng mga pang populasyong mga lebel ng pateernong ito sa mga komputasyonal na mga tungkulin ng mga indibidwal na neuron ang pangunahing pokus ng pagsasaliksik sa neuropisiolohiya.
Kontrol na motor
Ang mga sistemang motor ang mga area sa utak na direkta o hindi direktang nasasangkot sa paglikha ng mga paggalawa ng katawan o sa pagpapagana ng mga masel. Maliban sa mga masel na kumokontrol sa mata na pinapatakbo ng nuclei sa gitnangutak, ang lahat ng mga boluntaryong masel sa katawan ay direktang pinupukaw(innervated) ng mga motor na neuron sa kordong espinal at likurangutak. Ang mga espinal na motor na neuron ay kinokontrol ng parehong mga sirkitong neural na bahagi ng kordong espinal at ng mga input na umaahon mula sa utak. Ang intrinsikong sirkitong espinal ay nagpapatupad ng maraming mga tugong reflex at naglalaman ng mga henerador ng paterno para sa ritmikong paggalaw gaya ng paglalakad at paglangoy. Ang nagmumulang mga koneksiyon sa utak ay pumapayag ng mas sopistikadong mga kontrol. Ang utak ay naglalaman ng ilang mga area na motor na umuungos na direkta sa kordong espinal. Sa pinakamababang lebel, ang mga motor na area sa medulla at pons na kumukontrol sa mga stereotipadong mga paggalawa gaya ng paglalakad, paghinga at paglunok. Sa mas mataas na lebal ang mga area sa gitnangutak gaya ng pulang nucleus na responsable sa pagkokoordina ng mga paggalaw ng mga braso at hita. Sa lalong mas mataas pang lebel ang pangunahing motor na cortex na isang piraso ng tisyung matatagpuan sa posterior(likurang) gilid ng harapang lobo(frontal lobe). Ang pangunahing motor na cortex ay nagpapadala ng mga proheksiyon sa mga subcortical na motor na area ngunit ito ay nagpapadala rin ng malaking proheksiyon na direkta sa kordong espinal sa pamamagitan ng traktong piramidal. Ang direktang corticospinal na proheksiyong ito ay pumapayag para sa isang tiyak na boluntaryong kontrol ng mga pinong detalye ng paggalaw. Ang ibang mga kaugnay na motor na area ng utak ay nagsasagawa ng ikalawang mga epekto sa pamamagitan ng pagpoprohekto sa mga pangunahing motor na area. Kabilang sa pinakamahalagang pangalawang mga area ang premotor cortex, basal ganglia, at cerebellum.
Sa karagdagan sa lahat ng nasa itaas, ang utak at kordong espinal ay naglalaman ng ekstensibong mga sirkitriya upang kontrolin ang autonomikong sistemang nerbiyos na umaasal sa pamamagitan ng paglalabas ng mga hormone at pagmo-modula ng mga makinis na masel ng gut. Ang autonomikong sistemang nerbiyos ay umaapekto sa rate ng pagtibok ng puso, dihestiyon, rate ng respiration, paglalaway, perspirasyon (pagpapawis), urinasyon(pag-ihi), pananabik sekswal, at iba pang mga proseso. Ang karamihan sa mga tungkulin nito ay hindi nasa ilalim ng direktang boluntaryong kontrol.
Pananabik
Marahil ang pinakahalatang aspeto ng pag-aasal ng anumang hayop ang pang-araw araw na siklo sa pagitan ng pagtulog at paggising. Ang pananabik(arousal) at pagiging alerto ay inaangkop(modulate) sa mas pinong skala ng panahon bagaman ng isang ekstensibong networko ng mga area ng utak. Ang isang mahalagang bahagi ng sistemang pananabik ang suprachiasmatic nucleus(SCN) na isang munting bahagi ng hypothalamus na matatagpuang direkta sa itaas ng punto kung saan ang mga nerbong optiko mula sa dalawang mata ay nagtatagpo. Ang SCN ay naglalaman ng sentral na biolohikal na orasan ng katawan ng organismo. Ang mga neuron ay nagpapakita ng lebel ng gawain na tumataas at bumabagsak sa yugtong mga 24 oras na mga ritmong circadian. Ang mga pagbabago bago ng mga gawaing ito ay pinapatakbo ng mga pagbabagong ritmiko sa ekspresyon ng ng hanay ng mga "clock genes"(orasang mga gene). Ang SCN ay patuloy na nagpapanatili ng oras kahit pa ito ay putulin mula sa utak at ilagay sa isang plato ng mainit na solusyong nutriento ngunit ito ay ordinaryong tumatanggap ng input mula sa mga nerbong optiko sa pamamagitan ng traktong retinohypothalamic(RHT) na pumapayag sa pang-araw araw na liwanag-dilim na mga siklo upang magsagawa ng kalibrasyon ng orasan. Ang SCN ay umuungos sa isang hanay ng mga area sa hypothalamus, sangangutak(brainstem) at gitnangutak na sumasangkot sa pagpapatupad ng mga siklong pagtulog-paggising. Ang isang mahalagang bahagi ng sistemang ito ang pormasyong retikular na isang pangkat ng mga kumpol na neuron na nakakalat sa pinakagitna ng mababang utak. Ang mga retikula na neuron ay nagpapadala ng mga signal sa thalamus na ang mga ito ay nagpapadala naman ng aktibidad-lebel- na kumokontrol na mga signal sa bawat bahagi ng cortex. Ang pinsala sa pormasyong retikular ay maaaring lumikha ng permanenteng estado ng coma(walang kamalayan). Ang pagtulog ay sumasangkot sa malaking mga pagbabago sa gawain ng utak. Hanggang 1950, pangkalatang pinapaniwalaan na ang utak ay esensiyal na nagsasara sa pagtulog ngunit ito ay nalamang hindi too. Ang pagtulog na REM(na may panaginip) at NREM(hindi REM na walang panaginip) ay umuulit sa kaunting paiba ibang mga paterno sa buong episodyo ng pagtulog. Ang tatlong malawak na mga uri ng walang katulad na mga perno ng gawain ng utak ang maaaring sukatin: REM, mababaw na NREM at malalim na NREM. Sa pagtulog na malalim na NREM na tinatawag ring pagtulog na mabagal na alon, ang aktibidad sa cortex ay kumukuha ng anyo ng malaking sinkronisadong(sabay sabay) na mga alon samantalang sa estadong paggising, ito ay maingay hindi sabay sabay. Ang mga lebel ng mga neurotransmitter na norepinephrine at serotonin ay bumabagsak habang nangyayari ang mabagal na along pagtulog at bumabagsak sa halos sero sa pagtulog na REM. Ang mga lebel ng acetylcholine ay nagpapakita ng kabaligtarang paterno.
Homeostasis
Para sa anumang hayop, ang pagpapatuloy(survival) ay nangangailangan ng pagpapanatili ng iba't ibang uri ng mga parametro ng estadong pangkatawan sa loob ng isang limitadong saklaw ng bariasyon(pagkakaiba). Ito ay kinabibilangan ng temperatura, nilalamang tubi, konsenstrasyon ng asin sa daluyangdugo, lebel ng glukosa sa dugo, lebel ng oksiheno sa dugo at iba pa. Ang kakayahan ng isang hayop na pangasiwaan ang panloob na kapaligiran ng katawan nito o ang tinatawag na milieu intérieur ng pangunahing pisiolohistang si Claude Bernard ay kilala bilang homoestasis. Ang pagpapanatili ng homeostatsis ay isang mahalagang tungkulin ng utak. Ang basikong prinsipyo na sumasalig sa homoestasis ang negatibong feedback na sa anumang panahong ang paremetro ay lumihis sa tinakdang punto nito, ang mga sensor ay lumilikha ng maling signal(error signal) na pumupukaw ng tugon na nagsasanhi sa paremetro na umurong pabalik sa halagang optimum nito. Ang prinsipyong ito ay malawak na ginagamit sa inhinyerya halimbawa sa pagkontrol ng temperatura gamit ang thermostat. Sa mga bertebrado, ang bahagi ng utak na gumagampan ng pinakamalaking papel ang hypothalamus na isang maliit na rehiyon sa ilalim ng harapangutak na ang sukat ay hindi rumireplekta sa kompleksidad ng kahalagahan ng tungkulin nito. Ang hypothalamus ang koleksiyon ng maliliit na nuclei na ang karamihan ay sumasangkot sa mga basikong biolohikal na tungkulin. Ang ilan sa mga tungkuling ito ay umuugnay sa pananabik(arousal) o sa mga ugnayang pakikisalamuha gaya ng sekswalidad, agresyon o mga pag-aasal na maternal(pang-ina) ngunit ang karamihan sa mga ito ay umuugnay sa homeostasis. Ang mga hipotalamikong nuclei ay tumatanggap ng input mula sa mga sensor na matatagpuan sa linya ng besel ng dugo at naghahatid ng impormasyon tungkol sa temperatura, lebel ng sodium, lebel ng glukosa, lebel ng oksiheno sa dugo at iba pang mga parametro. Ang mga hipotalamikong mga nuclei na ito ay nagpapadala ng mga signal na output sa mga motor na area na maaaring lumikha ng mga aksiyon upang itama ang mga kakulangan(deficiencies). Ang ilan sa mga output ay tumutungo rin sa glandong pituitaryo na isang munting glandong nakakabit ng direkta sa ilalim ng hypothalamus. Ang glandong pituitaryo ay naglalabas ng mga hormone sa daluyangdugo kung saan ang mga ito ay umiikot sa buong katawan at pumupukaw ng mga pagbabago sa gawain ng selula.
Putsero
Ang putsero (Kastila: puchero; Ingles: stew) ay isang uri ng lutuin kung saan pinakukuluan ang mga karne at mga gulay. Sinasahugan ito ng laman ng baka, baboy, o manok na may kahalong longganisang Kastila at inihahain na may kasamang sarsang gawa sa mga talong. Nilalagyan din ito ng mga dumpling (o mga palitaw).
Mga talasanggunian
Kaurian:Pagkain Kaurian:Pagluluto
Tayug
Ang Bayan ng Tayug ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Pangasinan, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Mga Barangay
Ang bayan ng Tayug ay nahahati sa 21 mga barangay.
André-Marie Ampère
Si André-Marie Ampère (20 Enero 1775 – 10 Hunyo 1836) ay isang pisikong Pranser at matematiko na pangkalahatang itinuturing na isa sa mga pangunahing tagapagtatag ng agham ng klasikong elektromagnetismo na kanyang tinukoy na "elektrodinamika". Ang unit na SI ng pagsukat ng kuryenteng elektriko na ampere ay ipinangalan sa kanya.
Goudy Sans
Ang Goudy Sans ay isang sans-serif na pamilya ng tipo ng titik na dinisenyo ni Frederic Goudy sa loob ng 1929–1931 at nilabas ng Lanston Monotype.
Hindi tulad ng maraming mga san serif, na kadalasang may payak na itsura na may estetikang heometriko o industriyal, ang Goudy Sans ay may isang mas organiko at madekorasyong kayarian na parang pininturang pagkakasulat, kasama ang dahan-dahang lumalaking na mga guhit at iniiwasan ang mga tuwid na mga linya, na tinitipo ang kagustuhan ni Goudy patungo sa mga disenyong may oganikong pakiramdam. Dinagdag ni Goudy ang ilang komplimentaryong mga palamuting alternatibong mga karakter.
Mga sanggunian
Kaurian:Tipo ng titik
Pognana Lario
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Ang Pognana Lario (Comasco: Pugnana [puˈɲana]) ay isang comune (komuna o munisipalidad) sa Lalawigan ng Como sa rehiyon ng Lombardia, hilagang Italya, na matatagpuan mga 45 km sa hilaga ng Milan at mga 9 km hilagang-silangan ng Como.
Ang Pognana Lario ay may hangganan ng mga sumusunod na munisipalidad: Faggeto Lario, Laglio, at Nesso.
Kasaysayan
Ang ilang mga panlibingan na inilabas sa Pognana ay nagpapatotoo na ang lugar ay pinaninirahan na noong panahon ng mga Romano.
Malaking Pangsawsaw
Ang Malaking Pangsawsaw, Malaking Sandok, o Malaking Kutsaron (Ingles: Big Dipper, Plough, Saptarishi [mula sa "pitong mga rishi"), na nakikilala rin bilang Malaking Kareta, Malaking Kariton, Malaking Karitela, Sudsod, o Pang-araro, ay isang asterismo ng pitong mga bituin na kinikilala bilang isang kaibang pagkakapangkat sa loob ng maraming mga kultura magmula pa noong mga panahong malwat na malwat (sinaunang mga kapanahunan). Ang kabahaging mga bituin ay ang pitong pinakamakikinang ng pormal na konstelasyonng Ursa Major (Pangunahing Ursa).
Ang Sawsawan o Dipper ay mahalaga dahil sa ang Hilagang Bituin (Polaris), ang pangkasalukuyang panghilagang bituin ng polo sa ibabaw ng Daigdig, ay matatagpuan sa pamamagitan nito. Ang Polaris ay isang bahagi ng "Maliit na Pangsawsaw", Ursa Menor (Hindi-Pangunahing Ursa). Katulad ng sa Maliit na Pangsawsaw, ang Malaking Pangsawsaw (Big Dipper sa Ingles) ay pinangalanan ng ganito dahil sa pagiging hugis na katulad ng kutsaron o sandok.
Umingan
Ang Bayan ng Umingan ay isang ika-3 klaseng bayan sa lalawigan ng Pangasinan, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Mga Barangay
Ang bayan ng Umingan ay nahahati sa 58 mga barangay.
Andrés Segovia
thumb|right|Si Andrés Segovia noong 1963. Si Andrés Segovia Torres, Unang Marquis ng Salobreña (21 Pebrero 1893 – 2 Hunyo 1987), na mas nakikilala bilang Andrés Segovia lamang, ay isang birtuwosong Kastilang gitaristang klasikal  mula sa Linares, Jaén, Andalucia, Espanya. Siya ang ama ng modernong gitarang klasikal. Halos lahat ng mga prupesyunal na gitaristang klasikal sa kasalukuyan ay mga estudyante ni Segovia, o mga estudyante ng kaniyang mga naging estudyante.
Ang mga ambag ni Segovia sa repertoryong moderno at romantiko ay hindi lamang kinabibilangan ng mga kumisyon subalit pati na rin ng kaniyang sariling mga transkripsiyon ng mga akdang klasikal o barok (baroque). Naaalala siya dahil kaniyang mapagpahayag na mga pagtatanghal: ang kaniyang malawak na paleta ng tono, at ang kaniyang kakaibang katauhan mapangtugtugin, pagpapariralang pangtugtugin at estilo.
Hershey, Pennsylvania
Ang Hershey, Pennsylvania ay isang unincorporated na komunidad sa bayan ng Derry Township sa kownti ng Dauphin sa estado ng Pennsylvania, kilala ang komunidad ng Hershey sa "The Chocolatetown of the World" ng Estados Unidos ay hinango sa pangalan ni "Milton S. Hershey".
Ang komunidad ay may layong milyang 14 (23 kilometro) sa Harrisburg at ito ay parte ng Harrisburg−Carlisle Metropolitan Statistical Area. Ang komunidad ng Hershey ay hindi pa legal bilang munisipalidad ito ay hawak sa kasalukuyan ng pamamahala ng kownting "Dauphin". Ang populasyon ay pumalo sa 14,257 noong 2010 census.
Heograpiya
Ayon sa lawak ng komunidad ng U.S. Census Bureau ang Hershey ay may lawak na 14.4 square miles (37.3 km2), kabilang ang 14.4 square miles (37.2 km2) ng lupa at 0.058 square miles (0.15 km2), or 0.41%, ay katubigan.
Charles-Augustin de Coulomb
Si Charles-Augustin de Coulomb (14 Hunyo 1736 – 23 Agosto 1806) ay isang pisikong Pranses. Siya ay mahusay na kilala sa pagbuo ng batas ni Coulomb na depinsiyon ng pwersang elektrostatiko ng atraksiyon at repulsiyon. Ang unit na SI ng kargang elektriko na coulomb ay ipinangalan sa kanya.
Sawsaw
right|thumb|300px|Ang ehersisyong pagsawsaw na gumagamit ng isang [[sawsawang baras.]]
Ang sawsaw, pagsawsaw, o pagsasawsaw (Ingles: dip) ay isang uri ng ehersisyo ginagamit sa pagsasanay na nagpapalakas sa katawan ng tao. Ang makitid at nasa lapad ng balikat na mga pagsasawsaw ay pangunahing nagsasanay ng mga tricep, na ang pangunahing mga sinerhista (kalahok) na mga masel ay ang anteryor na deltoid, mga masel na pektoralis o pangdibdib (mga masel na isternal, klabikular, at menor o hindi pangunahin), at ang mga masel na rhomboid ng likod (sa ganyang pagkakasunud-sunod). Ang pagsasanay na may malawak, malapad, maluwang ang layo ng mga bisig ay naglalagay ng karagdagang diin o pagtuon ng pansin sa mga masel na pektoral, na kahalintulad sa paraan na ibinibigay ng pagdiin sa bangko na may maluwang na paghawak o pagpisil ng mga kamay na mas nakatuon sa mga masel na pektoral at kaunti lamang sa mga tricep.
Klasikong kahulugan
Sa lumipas na mga dekada, ang katagang pagsawsaw sa sahig o floor dip sa Ingles ay dating ginagamit na pangtawag sa tinatawag sa ngayon bilang pagdiin paangat (ang press-up sa Ingles) o pagtulak pataas (ang push-up sa Ingles).
Modernong kahulugan
Upang maisagawa ang isang pagsawsaw, ang nag-eehersisyo o nagsasanay ay bumibitin mula sa isang baras na sawsawan o mula sa isang pangkat ng mga singsing na lambarasan na ang kanyang mga bisig ay tuwid at ang mga balikat ay nasa ibabaw ng kanyang mga kamay, at pagkaraan ay ibababa ang kanyang katawan hanggang sa ang kanyang mga bisig ay nakabaluktot na nasa degring 90 ang anggulo, na susundan ng pag-aangat ng kanyang katawan paitaas, upang bumalik sa puwesto o posisyon na pinagsimulan. Ang maiiksing mga tao ay nakakayang umangkop sa pamamagitan ng isang mas makitid na paghawak o pagtangan, subalit hindi sa pamamagitan ng mas maluwang na paghawak. Ang matataas na mga tao ay mayroon mas malaking kaginhawahan sa ganitong ehersisyo sa pangkalahatan dahil ang kanilang rasyo o tumbasan ng pag-abot sa dibdib ay mas malaki.
Dahil sa likas na pagkanababanat o pleksibilidad sa kasukasuan ng balikat, mahalaga ang pagsubok na "ikandado" o pagbungkosin ang mga ito hangga't maaari habang isinasakatuparan ang ehersisyong ito. Kung hindi, ang sumusuportang mga umiikit na punyos ay maaaring mapilay.
Baryasyon
Karaniwang isinasagawa ang mga pagsawsaw sa ibabaw ng isang sawsawang baras, na ang mga kamay na sumasawsaw ang sumusuporta sa buong bigat ng kanyang katawan. Para sa karagdagang resistensiya (pagpigil o pagsalungat), ang mga pabigat ay maaaring idagdag sa pamamagitan ng paggamit ng sinturong pangsawsaw, pinabigatang tsaleko, o sa pamamagitan ng pagsusuot ng isang bag na pang-aklat na pinalooban ng mga pabigat. Ang isang dumbbell ay maaari ring ipitin sa pagitan ng mga tuhod o sa pagitan ng mga bukungbukong. Para sa mas kakaunting pagsalungat, ang isang makina na tumutulong sa pagsawsaw/paghilang-pataas (ang assisted dip/pull-up machine sa Ingles) ay maaaring gamitin na nagbabawas ng puwersang kinakailangan para sa nag-eehersisyo upang iangat ang kanyang katawan sa pamamagitan ng isang pangkontrang pabigat (panlabang timbang). Ang isang tao ay maaari ring gumamit ng mga pamigkis o taling pangsalungat (mga resistance band sa Ingles) na nakakawit sa ilalim ng kanyang mga paa upang makatulong kung wala o kulang ang lakas ng nagsasanay upang angkop na maisagawa ang isang pagsasawsaw.
Sa kawalan ng kasangkapang ito, maaari isagawa ang pagsawsaw sa bangko (bench dip sa Ingles), na isang uri ng mas magaang na bersiyon ng pagsawsaw. Ang mga kamay ay ipinapatong sa isang bangko na tuwirang nasa ilalim ng mga balikat. Ang mga hita ay itinutuwid at ipinupuwestong pahalang o pahiga; ang mga paa ay mamamahinga o ipapatong sa isa pang bangko na nasa harap ng nagsasanay. Ang naiibang gawi na ito ng pagsasawsaw ay nagsasanay ng pang-itaas na mga masel ng katawan na kahalintulad bagaman hindi katulad na katulad ng sa karaniwang pagsasawsaw, sapagkat malaki ang nababawas na kabuuang bigat na binubuhat ng nagsasanay. Ang ehersisyong ito ay maaari ring isagawa na ang mga kamay ay nakapatong sa gilid ng isang upuang sopa, isang mesang pangkusina, o anumang kalatagan na makasusuporta sa nagbubuhat ng katawan.
Gypaetus barbatus
Ang may balbas na buwitre (Gypaetus barbatus), na kilala rin bilang lammergeier o ossifrage, ay isang ibon ng biktima at ang tanging miyembro ng genus Gypaetus. Tradisyonal na itinuturing na isang Old World vulture, ito ay aktwal na bumubuo ng isang menor de edad na linya ng Accipitridae kasama ang Ehipsyong buwitre (Neophron percnopterus), ang pinakamalapit na buhay na kamag-anak.
ITC Anna
Ang Anna ay isang heometriko at Art Deco na pamilya ng tipo ng titik na nilikha ni Daniel Pelavin para sa ITC noong 1991.
Kasaysayan
Noong 1990, pinakiusapan ng ITC si Pelavin na gumawa ng isang pamilya ng tipo ng titik na batay sa mga anyong titik, at ang ITC Anna ay nilabas bilang nag-iisang disenyo noong 1991. Pagkatapos ng ilang taon, lumikha si Pelavin ng isang pangkat ng swash at alternatibong karakter para sa disenyo. Nang naglaon, pinakiusapan ng ITC na gumuhit ng isang makapal na bigat upang mapunan ang orihinal na paglabas. ITC Anna Extended ang naging resulta.
Mga sanggunian
Kaurian:Tipo ng titik
Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto
Ang Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto, dinadaglat bilang PPA (International Phonetic Alphabet (IPA)), ay isang sistemang alpabetiko ng notasyon na nakabase sa alpabetong Latin. Ito ay nilathala ng International Phonetic Association sa huling bahagi ng ika-19 siglo bilang isang pamantayan ng mga tunog ng mga wika. Ang PPA ay ginagamit para sa mga leksikograpiya, mga estudyante at gurong banyaga, lingguwistiko, speech-language pathologist, mang-aawit, aktor, mga tagalikha ng mga wikang guni-guni, at tagapagsalin.
Ang PPA ay dinisenyo at nirepresenta lamang sa kalidad ng pananalita na nasa wikang malalakas: phones, phonemes, intonation at mga isang salita at patnig. Para madagdagan ng kalidad ng pananalita, kagaya ng paggnashing sa ngipin, sigmatismo, at mga tunog na cleft lip and cleft palate, ang mga pinalawig na mga simbulo, ang mga pinalawig na Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto, ay puwedeng gamitin.
Ang mga simbolo sa PPA ay naka-kompos sa o maraming elemento ng dalawang karaniwang uri, mga titik at tuldik.
Pulnomikong katinig
Ang pulmonikong katinig ay isang katinig na ginawa ng mga glottis o oral cavity, at ito ay makapunta sa labas ng hangin mula sa baga. Pulnomikong katinig ang nakakagawa ng mga katiunig sa PPA, pati na rin sa mga wikang pantao. Lahat ng mga katinig sa wikang Ingles at makikita sa kategorya.
KCC Mall of Gensan
Ang KCC Mall ng Gensan o mas popular bilang KCC Mall of Gensan, ay isang shopping mall sa Jose Catolico Sr. Avenue, Barangay Lagao, sa Lungsod ng General Santos, Mindanao, Pilipinas, Ay ang pangalawang sanga nang KCC Mall, sumunod sa KCC Mall of Marbel o Koronadal Commercial Center sa Lungsod ng Koronadal, Timog Cotabato
Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto
Pulnomikong katinig
Ang tsart ng pulnomikong katinig, na nakakalagay ng napakaraming katinig, ay nakalagay sa pahiga na nakadisenyo ng manner of articulation, na ang kahulugan nito ay paano na katinig ay nakalaman, at ang mga patayo ay nakadisenyo sa place of articulation, na ang kahulugan ay ang mga trakt na patinig ay nakalaman.
Mga sanggunian
Kaurian:Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto
KCC Mall of Gensan
Noong 1992 ang KCC ay binigyan expand nang operasyon kasama ang pangalawang oprasyon sa General Santos City bilang KCC Warehouse Plaza bago pa ito ipangalan, At noong 1996, KCC Mall of Gensan ang i-binansag rito, Habang taong 2000, Ang KCC Shopping Center ay naging KCC Mall of Marbel o ang orihinal na sanga nang KCC mismo sa Koronadal
Noong 2012 ang sanga sa General Santos ay binigyan nang malawakang pag-papalapad, sa adisyonal na 21, 450 kuwadrada at ang sumunod ay itinawag naman na Veranza by KCC o simpleng Veranza Mall., Ang pag-lago sa nang KCC sa buong lungsod nang Koronadal at General Santos, At ang venue sa pag-expand sa ibang siyudad sa buong Mindanao.
Veranza Mall ng Gensan
Ang Veranza ay ginawa at binuksan sa taong 2012 nag-durugtong ito sa KCC Mall ng Gensan at sa kasalukuyan ito ay isinasaayos nang mga sanggunian nang GenSan.
Modernong Griyego
Ang Modernong Griyego (νέα ελληνικά o νεοελληνική γλώσσα, "Neo-Helleniko" na kilala rin bilang Ρωμαίικα, "Romaiko" o "Romano") ay tumutukoy sa mga anyo at diyalekto ng wikang Griyego na sinasalita sa modernong panahon. Ang pasimula ng panahong moderno ng wikang Griyego ay kadalasang simbolikong itinatakda sa pagbagsak ng Constantinople noong 1453 bagaman ang petsa ay hindi maliwanag na nagmamarka ng hangganang linggwistiko at maraming mga katangian ng wikang ito ay umiiral na sa mga nakaraang siglong mula ikaapat na siglo CE hanggang ika-15 siglo CE. Sa karamihan ng panahon, ang wikang ito ay umiral sa isang sitwasyon ng diglossia na may mga pang-rehiyong sinasalitang diyalekto na umiiral katabi ng mga anyong isinulat ng maalam at sinauna. Sa karamihan ng ika-19 at ika-20 siglo CE, ito ay kilala sa mga magkakatunggaling anyo ng mga popular na Demotiko at maalam na Katharevousa. Ngayon, ang pamantayang modernong Griyego na nakabase sa Demotiko ang opisyal na wika ng Gresya at Cyprus. Ang modernong Griyego ay sinasalita ngayon ng tinatayang 12-15 milyong katao na pangunahing ay sa Gresya at Cyprus gayundin sa mga minoridad na pamayanan at mga imigrante sa maraming mga ibang bansa.
Halimbawang teksto
Ang kasunod ay isang halimbawang teksto sa Modernong Griyego ng Pandaigdig na Pagpapahayag ng mga Karapatan ng Tao (ng Mga Nagkakaisang Bansa).
"Άρθρο 1: Όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και ίσοι στην αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα. Είναι προικισμένοι με λογική και συνείδηση, και οφείλουν να συμπεριφέρονται μεταξύ τους με πνεύμα αδελφοσύνης."
- Modernong Griyego sa Alpabetong Griyego
"Arthro 1: Oloi oi anthropoi genniountai eleutheroi kai isoi stin axioprepeia kai ta dikaiomata. Einai proikismenoi me logiki kai syneidisi, kai ofeiloun na symperiferontai metaxy tous me pneuma adelfosynis."
- Modernong Griyego sa transliterasyon
"Árthro 1: Óli i ánthropi yeniúnde eléftheri ke ísi stin aksioprépia ke ta dhikeómata. Íne prikizméni me loyikí ke sinídhisi, ke ofílun na simberiféronde metaksí tus me pnévma adhelfosínis."
- Modernong Griyego sa transkripsiyon
"Artikulong 1: Bawat tao'y isinilang na may layà at magkakapantáy ang tagláy na dangál at karapatán. Silá'y pinagkalooban ng pangangatwiran at budhî na kailangang gamitin nilá sa pagtuturingan nilá sa diwà ng pagkakapatiran."
- Pagsasalin sa Tagalog
Biyulin
Pangkaraniwang pangkasalukuyang biyulin na ipinakikita sa harap at tagiliran|thumb Ang biyulin, biyolin, o byolin (Italyano, Portuges: violino, Kastila: violín, Pranses: violon, Aleman: Violine, Ingles: violin, fiddle) ay isang instrumentong pangtugtog na tinutugtog ng isang biyulinista. Ito ay nasa ilalim ng mga taling intstrumento na kadalasa'y may apat na tali na may tono sa ganap na ikalima.
Estasyon ng Paco
Ang estasyong San Andres sa San Andres Bukid ay sumusunod sa estasyong Paco. Ang estasyong Paco ay inunahan ng estasyong Pandacan sa Pandacan. Mayroon ding mga estasyon ng LRT-1 na matatagpuan di-kalayuan mula sa estasyon. Ang mga ito ay Pedro Gil at Quirino. Kinakailangan ito ng pagsakay mula sa estasyong ito upang makarating sa mga nabanggit na estasyon ng LRT.
Kasaysayan
Ang linyang Manila Belt mula Santa Mesa patungong Paco at ang bahagi ng dating Linyang Kabite patungong Binakayan, Kawit ay binuksan noong Marso 25, 1908. Sinimulan ang pagtatayo ng estasyong Paco noong 1912 at natapos ito pagsapit ng 1915, noong panahon ng pananakop ng mga Amerikano. Matatagpuan ito noon sa tapat ng Plasa Dilao.
Kalahating giniba ang estasyong Paco noong 1996 ng isang developer na nagsimulang magtayo ng isang gusaling pamilihan (shopping mall) sa tabi nito. Hindi nakompleto ang paggigiba dahil sa pagbawi ng pagtatayo ng gusaling pamilihan, kung kaya nanatiling nakatayo ang harapan ng dating estasyon hanggang ngayon.
Noong 2009, ang lumang estasyon ay pinalitan ng isang bagong estasyon sa kanto ng Abenida Quirino at Kalye Pedro Gil. Noong 2015, pinag-iisipan ng Kagawaran ng Transportasyon at Komunikasyon (DOTC) ang ipinapanukalang pagpapanumbalik at pangangalaga ng lumang gusali ng estasyong daangbakal ng Paco. Malugod na tinanggap ng mga tagataguyod ng pamana, kabilang ang Heritage Conservation Society, ang panukala.
Mga kalapit na palatandaang pook
Malapit ang estasyon sa Plaza Dilao, Pamilihan ng Paco, Simbahan ng San Fernando de Dilao, Paaralang Katoliko ng Paco at Colegio de la Inmaculada Concepcion de la Concordia.
Wikang Tai Nüa
Ang wikang Tai Nüa (Tai Nüa: ) (kilala rin bilang wikang Tai Nɯa, Dehong Dai, o Intsik na Shan; sariling pangalan: Tai2 Lə6, na ibig sabihin nito ay "mataas na Tai" o "hilagaing Tai", o ; Intsik: Dǎinǎyǔ 傣哪语 o Déhóng Dǎiyǔ 德宏傣语; ภาษาไทเหนือ,  o ภาษาไทใต้คง, ) ay isang wika ng mga Dai sa bansang Tsina, kabilang na lang sa Dehong Daizu Jingpozu Zizhizhou sa timog-kanlurang probinsya ng Yunnan.
Churrasco
Ang Churrasco ay isang salitang Espanyol at Portuges na tumutukoy sa karne ng baka o mas madalas sa inihaw na karne, na nagkakaiba-iba sa buong Amerikang Latino at Europa, ngunit isang kilalang tampok sa lutuin ng Uruguay, Brasil, Bolivia, Arhentina, Tsile, Colombia, Nicaragua, Peru, Guwatemala at iba pang mga bansa sa Amerikang Latino. Ang kaugnay na termino na churrascaria (o churrasqueria) ay karaniwang naiintindihan bilang isang bahay-isteyk.
Ang churrascaria ay isang restawran na naghahain ng inihaw na karne, karamihan ang nag-aalok ng kasing dami ng makakain: naglilibot ang mga weyter sa restawran na may mga tuhog, at hinihiwa ang karne sa plato ng kliyente. Tinatawag na espeto corrido o rodízio ang estilo ng paghahain, at medyo popular ito sa Brasil, lalo na sa mga timog na estado tulad ng Rio Grande do Sul, Paraná, Santa Catarina at São Paulo.
Sa Amerikang Latino
Sa Nicaragua, ang unang grupo ng imigrante na nagpakilala ng salita para sa ganitong hiwa ng karne ng baka sa eksenang restawran ng Estados Unidos sa Miami, Fl noong dekada ng 1950, tumutukoy ito sa isang manipis na isteyk na inihanda na inihaw at inihain sa isang tradisyonal na sarsang chimichurri - binadbad na perehil, bawang, peppers, at langis ng oliba.
Bagaman bihira na pinaniniwalaan ng mga Brasilyano at Arhentino, ang mga pinakatanyag na hiwa ng mga inihaw na karne ay hindi churrasco kundi Rib at Picanha (Brazil) at Entraña ayon sa pagkakabanggit. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2019)">kailangan ng pagbanggit  ] Sa Arhentina at Uruguay tumutukoy ang churrasco sa anumang walang butong hiwa ng karne na hiniwa nang bahagyang manipis bilang isang isteyk at iniihaw sa ibabaw ng mainit na uling o sa isang napakainit na kawali. Isinasama ng mga Gaucho ang inihaw na churrasco bilang bahagi ng kanilang asado, na ngayon ay ang pambansang ulam ng dalawang bansa, na inihahain na may kasamang ensalada at piniritong o minasang patatas, at kung minsan ay may isang pritong itlog.
Sa Ecuador isang pangunahing pagkain ang churrasco sa Rehiyon ng Baybayin, lalo na sa Guayaquil. Ang pangunahing sangkap ng putahe ay ang inihaw na isteyk na tinimplahan ng chimichurri. Inihahain ito na may kasamang saba, puting kanin, fries ng Pranses, pritong itlog, at mga hiwa ng abukado.
Urbiztondo
Mga Barangay
Ang bayan ng Urbiztondo ay nahahati sa 21 mga barangay.
Churrasco
Sa Amerikang Latino
Sa Guwatemala, itinuturing na isang tipikal na putahe ang churrasco, kadalasang kinakain sa pamilyar na mga pagtitipon at maligayang okasyon. Karaniwang inihahain ito na may tinalbos na chitol, isang pulang sarsa na naglalaman ng tinadtad na mga kamatis at mga sibuyas, at sinamahan ng mais, guacamole, inihaw na patatas, nilagang black beans, kanin at tortilla.
Sa Tsile, tumutukoy ang churrascosa isang manipis na hiwa ng isteyk na nag-iiba depende sa nais na kalidad ng sanwits. Iniihaw at inihahain ang mga hiwa sa isang -minsang pinapainit- lokal na tinapay (tinatawag na "marraqueta", o "pan batido" sa Valparaíso), kadalasang sinasamahan ng kamatis, abukado at mayonesa, sa kaso ng churrasco italiano. Ang isa pang tanyag na putahe, churrasco a lo pobre ("churrasco pangmasa"), ay binubuo ng churrasco na inihahain na may fries ng Pranses, pritong itlog, at mga nakaramelong o caramelized na sibuyas.
Sa mga ibang bansa
thumb|220x220px|Brasilyanong inihaw Sa Portugal, ang Frango de Churrasco na may piri piri (isang uri ng maalat na inihaw na manok na niluto sa churrasqueira, na pinaanghang ng mainit na red chili sauce) ay napakapopular. Ang churrascong Portuges at mga putaheng manok ay napakapopular sa mga bansa na may mga Portuges na komunidad, tulad ng Canada, Australia, Estados Unidos, Venezuela at Timog Aprika.
Sa Galicia, halos eksklusibong tumutukoy ang churrasco sa inihaw na baboy o beef spare-ribs. Ang mga Galisyanong na lumipat sa Amerika noong ika-20 siglo ay nagdala ng resipi para sa churrasco. Sa kasalukuyan, naghahanda ng churrascada ang karamihan ng mga Galisyano sa lahat ng mga klase ng lipunan.
Sa Hilagang Amerika, Churrasco ang pangalang trademark para sa rotisserie/parilya na ginawa ng Hickory Industries, Inc.
Mga sanggunian
<references group="" responsive="">
Panggasinan
Maaaring tumukoy ang Panggasinan (Kastila: pangasinense):
Melai Cantiveros
Si Melisa "Melai" Cantiveros (ipinanganak noong Abril 6, 1988 sa General Santos City, Philippines) ay isang Pilipinang aktres, komedyante, punong-abala at ang ikalimang-babae na Big Winner sa reality show na Pinoy Big Brother. 2009. Noong 2015, siya ay nanalo sa unang season ng Filipino version ng Your Face Sounds Familiar. Siya ay kasalukuyang isa sa mga talento nang kontrata sa ABS-CBN. Kasalukuyang siya ay nagho-host ng morning talk show, Magandang Buhay, kasama sina Karla Estrada at Jolina Magdangal.