cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Noli Me Tángere (nobela)
Buod ng aklat na Noli Me Tangere
Dumating na sa San Diego sina Maria Clara at Tiya Isabel. Halos magkapasabay na pumunta sa bahay ng dalaga sina Ibarra at padre Salvi. Gayunpaman ay nagbatian ang dalawa. Inanyayahan ni Ibarra si Salvi sa piknik na gagawin sa gubat ng mga magkakaibigang binata at dalaga sa San Diego. Tinanggap ng pari ang paanyaya. Nagmamadaling nagpaalam si Ibarra sa kasintahan upang ihanda ang mga kailangan sa piknik. Sa daan ay isang laláki ang kumausap sa kaniya. Natupad ang kahilingan ni Maria Clara kay Ibarra na magpapiknik sa kanilang mga kaibigan. Dalawang bangkang malaki ang pinangayan ni Ibarra. Ang mga ito ang ginamit nilang magkasáma sa pangingisda ng kanilang pananghalian at sa pagtawid sa lawa patungo sa gubat na pagpipiknikan. Ang kasayahan ng magkakaibigan ay pinalungkot sandali ng inawit ni Maria Clara. Nabahiran din iyon ng pangamba nang pumasok sa baklad na unang pinangisdaan ang isang buwaya. Sa nasabing sitwasyon ay iniligtas sa kapahamakan ni Ibarra ang pilotong sumasagwan ng bangka ng kanilang sinasakyan. Sa gubat idinaos ang masaganang pananghalian na inihanda ni Crisostomo Ibarra para sa mga panauhing inanyayahan; sina Padre Salvi at ang alperes o tenyente ng guardia civil. Nagturu-turuan sa pananagutan ang dalawang batang sakristan. Namagitan sa kanila si Ibarra nang hindi na lumala pa ang pagkakakitan ng dalawa. Kinaawaan ng mga nagsisipagpiknik si Sisa na nakarating sa gubat sa pagpapalabuy-laboy. Binalak ni Ibarra na ipagamot si Sisa at ipahanap ang dalawang anak niyon. Sa pagtatapos ng piknik ay dumating naman ang sarhento ng mga guardia civil. Hinanap nila ang piloto na Elias ang pangalan dahil sa pagkakagulpi niyon kay Padre Damaso at dahil din sa pagkakahulog ng tenyente sa luba na puno ng putik.
Isang kubo sa tabi ng batis ang tinungo ni Elias, o piloto, pagpanggaling niya sa piknik. Ang kaibigan niyang dalaga, si Salome, ang naninirahang mag-isa sa nasabing kubo. Hindi malubos ang pag-iibigan ng dalawa dahil sa kahirapan nila ni Salome ang kanilang magiging anak, kaya’t hindi niya pinigilan ang dalaga sa balak niyang paglayo upang manirahan sa mga kamag-anak niya sa Mindoro.
Sinadya ni Crisostomo Ibarra ang bahay ni Pilosopong Tasyo upang humingi ng payo tungkol sa balak niyang pagtatayo ng paaralan sa San Diego. Unang ipinayo ni Pilosopong Tasyo ang paglapit ni Ibarra sa kura upang isanguni ang plano. Bukod dito kailangan paring sumangguni ang binata sa iba pang makapangyarihan sa bayan. Sa simula’y tinutulan ni Ibarra ang gayong mga payo. Ikinatwiran niyang mabuti ang kaniyang layunin kaya’t tiyak na magtatagumpay sa tulong ng ilang matitinong tao sa bayan. Ipinaalaala ni Pilosopong Tasyo kay Ibarra na hindi maaaring makibagay sa pari at iba pang makapangyarihan ang binata, ipinayo ni Pilosopong Tasyo na isaisantabi na muna iyon ang balak sa pagpapatayo ng paaralan. Abala ang lahat sa paghahanda para sa pista ng San Diego. Natatangiang mga pagkain ang inihanda sa malalakí at maliliit mang bahay. Ang kasiglahan ay higit na kapansin-pansin sa mga lansangan sinabitan ng mga papel na iba-iba ang kulay at pinaparadahan ng mga banda ng musiko. Bukod sa paghahanda ng mga pagkain ay naghahanda rin pa sa isang malakasang sugalan ang mayayaman. Tila tampok ng pista ang pagsisimula ng paggawa para sa ipinatayong paaralan ni Crisostomo Ibarra. Gayon na lámang ang paghanga ng marami sa binata dahil sa kapakipakinabang na proyekto niyon. Tanging si Pilosopong Tasyo ang hindi malubos ang kasiyahan gawa ng kung anong pangitain niya. Kagabihan ng bisperas ng pista sa San Diego ang kagandahan ng dalaga. Tumingkad ang gayong kagandahan dahil sa anyang taglay na kabaitan at kagandahang-loob. Pinaunayan ito ng iba’t ibang mga pangyayaring naganap sa kanilang pamamasyal.
Dalawa sa nasabing sulat ang nagbabalita at naglalarawan ng maulay na selebrasyon para sa pista ng San Diego gayong bisperas pa lámang. Makikita ang mga kapintasan ng mga Pilipino sa gayong paglalarawan. Ang isa ang isa pang sulat para kay Ibarra na mula kay Maria Clara. Punong ng pag-aalaala at hinampo ang sulat ng dalaga. Araw ng pista sa San Diego. Masasasihan ang iba-ibang bagay na ginanap bilang selebrasyon sa pista. Mga bagay na sa palagay ni Pilosopong tasyo ang mga pagmamalabis na lalo lámang nagpapahirap sa bayan, ngunit taon-taon ay pilit na ipinagagawa sa mga Pilipino para mapagtakpan ang paghihirap ng bayan. Ni walang naipasok na pagbabago ang isang pinúnong Pilipino na tulad ni Don Filipo, pagkat halimbawa siya ng mga pinúnong dinidiktahan ng mga dayuhan.
Nasa loob na nga simbahan ang mga mamamayan ng San Diego, ang mayayaman at mahihirap, ang pinúnong bayan at magbubukid. Masikip sa loob ng simbahan kaya’t sarisaring dama sa búhay ng tao ang mapapanood. Saisari din ang mararamdaman. Si Padre Salvi ng nagmisa at naging kapuna-puna ang madalas sa pagkawala niya sa tono ng kaniyang binigkas at kinakanta. Sa maraming pangyayari ay naipamalas ni Dr. Jose Rizal ang kaniyang katatawanan sa pagsulat. Punóng-punô ng mga tao ang simbahan ng San Diego. Maganda ang simula ng sermon ni Padre Damaso. Hinangaan ng marami ang sermon lalo na ng mga paring naunang nagsermon. Naga-alaala ang mga iyon na mahigitan ni Padre Damaso sa pagsesermon. Ngunit mga “barbaro” tuloy sila sa paningin niyon. Lumalabas na tila nasang ang buong umaga ni Padre Damaso sa pagsesermon. Isang laláking may maputlang mukha ang nagprisenta sa namamahala ng pagpapatayo ng paaralan. Naprisinta siyang magtayô ng panghugos na gagamitin sa sermonya sa paglalagay ng pulok na bato sa itatayong paaalan sa San Diego. Mukhang namang matibay at matatag ang itinayo niyang paghugos. Ngunit sa hindi malámang dahilan ay bigla iyong nagiba at bumagsak nang si Ibarra na ang nasa hukay sa katapat ng panghugos. Kataka-taka na ang laláking nagtayô ng panghugos ang nabagsakan niyon, at hindi si Ibarra. Dumalaw sa tahanan si Ibarra si Elias. Muli niyang pinaalalahanan ang binatang mag-ingat sa mga kaaway niyon. Sa pag-uusap nina Elias at Ibarra ay pinagtakpan nitong huli. Ang matatayog ng mga aisipang ipinahayag ng kahaap. Naunawaan ni Ibarra na lalong tumindi ang pananalig ni Elias sa Diyos nang mawalan iyon ng tiwala sa tao. Subalit ninais niyang maligtas sa kapahamakan si Ibarra para sa kapakanan ng bayan. Maayos ang simula ng handaan. Sagana sa pagkain. Masigla ang lahat. Pinasuan ng munting pag-aalala ang ilang makapangyarihan sa pagdating ng telegramang mula sa gobernado-heneral. Gayon pa man ay nagpatuloy ang kasiglahan, subalit muling nauntol sa pagdating ni Padre Damaso. Dinugtungan niyon ang mga pagpaparungit na sinimulan sa anyang sermon sa simbahan. Nang banggitin niyang muli ang tunkol sa alaala ni Don Rafael Ibarra ay hindi na nakapagpigil si Cisostomo Ibara. Galít na galít na hinarap ng binata ang pari.
Kumalat ang balita tungkol sa nangyari kina Ibarra at Padre Damaso sa handaan. Bawat grupo ng mamamayan ng San Diego ay iba ang nagging palagay sa dapat o hinda dapat ginawa ni Ibarra at ng pari. Bawat isa’y humuhula rin sa iba pang mangyayari dahil sa naganap sa dalawa. Ang mahihiap na magbubukid ang higit na nalulungot at nag-aalaala dahil sa maaaring hindi na matuloy ang pagpapatayo ng paaralan. Hindi na rin maaaring makapag-aaaral ang anilang mga anak. Pati sina Kapitan Tiago at Maria Clara ay napasamâ o naapektuhan sa nangyari kina Padre Damaso at Ibarra. Naeksumulgado si Ibarra. Pinagbilin naman si Kapitan Tiago na putulin ang relasyon niyon kay Ibara at iurong na ang kasal nina Maria Clara at Ibarra. Iniluluha ni Maria Clara ang nanganganib na pag-iibigan nila ng binat. Pinoproblema naman ni Kapitan Tiago ang malaking halagang utang niya kay Ibarra na kailangang bayaran niya kaagad kung puputulin niya nag elasyon sa sana’y mamanugangin niya.
Dumating ang goberndor-heneral sa San Diego. Maraming humarap sa kaniya upang magbigay-galang. Isa na rito si Ibara na sadya niyang bayan at sa mga makabgong ideya nito sa pamamalakad sa bayan. Hinangad niyang matulungan ang binat, ngunit sinabi niyang maaaring hindi niya iyon laging magagawa. Inakit niyang manirahan si Ibarra sa Espanya sapagkat nanghihinayang siya sa binata.
Hindi naipagsaya sa araw ng kapistahan ng San Diego si Donya Consolacion. Pinagbawalan siyang magsimba ng kaniyang asawa sa ikinahihiya siya niyon. Nag-iisa sa kanilang bahay si Donya Consolacion habang nagsasaya ang karamihan sa mga mamamayan, kaya’t si Sisa ang napagbalingan niya at pinaglupitan.
Labis na ikinalungkot ni Padre Damaso ang pagkakasakit ni Maria Clara. Nahalata ng mga táong nakapaligid sa kaniyang pagkabalisa. Tila nalibang lamang siay nang aunti nang ipakilala sa kaniya ni Donya Victorina ang binatang Kastilang si Alfonso Linares. Waring nag-iisip si Pade Damaso nang makilala niya ang inaanak ng kaniyang bayaw na ipinagbilin sa kaniya sa sulat nito. Samantala, takangtaka si Lucas nang sigawán siya at ipagtabuyan ni Padre Salvi nang ibinalita niya rito ang pagbibigay sa kaniya ni Ibara ng limadaang pisong bayad-pinsala. Nabinat si Maria Clara pagkatapos makapangumpisal at iba- iba ang hatol ng mga taong nakapaligid sa kaniya inihanda ni Tiya Isabel si Maria Clara sa isang mabuting pangungumpisal na muli. Siyang-siya si Tiya Isabel sa naitang pagluha ng dalaga pangkat nangangahulugan iyon ng pagsisisi ayon sa kaniya.
Isang matandang lalaking dating kumupkop kay Elias ang kasalukuyang nagtatago sa mga abundukan sapagkat siya ay naging rebelde laban sa pamahalaang Kastila. Natagpuan siya ni Elias sa kaniyang pinagtataguan at pinakiusapang magbagong-búhay. Ipinaliwanag ni Elias na may mapakikiusapan siyang isang mayamang binata para maging tagpagsalita nila sa Cortes sa Espanya tungkol sa mga karaingan ng mga mamamayang naaapi sa Pilipinas tulad ng matandang lalai, Tandang Pablo. Pinagduduhan ni Tandang Pablo kung papanigan ang mga naapi ng binata sapagkat iyon ay mayaman, at ang mga mayayaman ay walang hangarin kundi ang lalong magpayaman. Ang sabong ay bahagi na ng kultura ng mga Pilipino. Sa sugal na ito ay makiita ang katangain at kapintasan ng mamamayang Pilipino. Hindi lang paglilibangan ang nagaganap sa sabungan. Makikita rin na isang pook tiong panangyayarihan ng iba-ibang klase ng pandaraya at pakanâ. Para itong baying kaikitaan ng mga táong nagsasamantala at pinagsamantalahan.
Namasyal sina Donya Victorina at Don Tiburcio sa mga hayag na lansangan ng San Diego. Nakakahawak pa ang donya sa asawa at may pagyayabang na mababakas sa kaniyang anyo. Kay, gayon na lamang ang kaniyang pagkainis nang hindi siya pansinin ng mga táong nakasalubong, lalo na nga ng komandante. Nagyayâ na tuloy siyang umuwi. Nag-away sila ni Donya Consolacion nang mapatapat silang mag-asawa sa bahay ng komandante. Dahil sa nangyayaring pagkampi ng komandante kay Donya Consolacion ay pinagbantaan ni Donya Victorina si Linaes na ibubunyag niya ang lihim ng binat kapag hindi niyon hinamon ng duwelo ang komandante. Dumating na muli sa San Diego si Ibarra pagkatapos ng ilang araw na pag-aasikaso sa kaniyang kaso. Napatawad siya sa pagkaeskandalo ng mismong arsobispo. Kaagad niyang dinalaw si Maria upang ibailta iyon. Ngunit tila may namagitang hindi pagkakaunawaan sa dalawa dahil sa dinatnan ni Ibarra si Linares sa bahay ni Kapitan Tiago. Samantala, nagtaká si Ibarra nang Makita niyang nagtatrabaho si elias kay Maestor Juan gayong wala iyon sa talaan ng mga manggagawa.
Dumating si Ibarra sa tipanan nila ni Elias. Habang namamangang patungo sa kabilang bayan ay sinabi ni Elias kay Ibara ang mga karaingan ng mga manghihimagsik. Inakala ni Elias na makatulong si Ibaa sa pagpapaating sa nasbing mga kanilang palagay ni Ibarra tungol sa guardia civil at oporasyong ng mga prayle. Matapos na maibulalas ni Elias ang kasaysayan ng kaniyang angkan. Nagulumihan si Ibarra sa kaniyang nairinig na alupitan ng tao sa kapwa tao. Hiniling ni Elias kay Ibarra na manguna iyon sa pagpapaating ng mga karaingan ng mamamayan sa pamahalaang Kastila sa Espanya upang magkaroon ng pagbabago sa pamamalakad ng pamahalaang sa Pilipinas. Tumanggi si Ibarra sa pag-aakalang hindi pa napapanahon ang gayong kahilingan. Ipinasya ni Elias na tupain ang ipinangako niya ay Kapitan Pablo.
May mga nagbagong-kilos sa ilan sa mga tauhan sa nobelang ito. Hindi pa matukoy ang dahilan ng ilan din sa mga pagbabagong ito, lalo na ang may kinalaman kina Maria Clara at Padre Salvi. Ngunit kapuna-punang hindi nakabubuti para kay Maria Clara ang mahiwagang nangyari sa kaniya. Palihim na nagtungo si Lucas sa sementeryo upang katagpuin ang ilan pang laláki. Pinagbilinan ni Lucas ang mga iyon sa dapat isigaw sa paglusob sa kuwartel at sa kumbento. Sinundan ni Elias si Lucas, at inalam niya ang dahilan ng pagtatagpo-tagpo sa sementeryo. Ngunit napilitan siyang iwang mag-isa doon si Lucas nang makaharap na sila sapagkat natalo siya sa suhal sa baraha.
Pinagtatalunan ng mga manang sa San Diego ang bilang ng kandilang may sinding kanilang nakita o kunwari’y nakita nagdaang gabi. Iba-iba rin pakuhulugan ang kanilang ibinigay sa gayong pangyayari. Samantala ay hindi ang mga kaluluwa sa purgatoryo ang paksa ng usapan nina Pilosopo Tasyo at Don Filipo, kundi ang pag-unlad na sinasang-ayunan ng mga Heswita at hinahangaan sa Pilipinas, bagama’t tatlundaang taon na itong luma sa mga bansa sa Europa. Ayon kay Padre Salvi ay natuklasan niya sa pamamagitan ng isang babaeng nangumpisal sa kaniya ang isang malaking sabwatan laban sa pamahalaan at simbahan. Pinuntahan ng kura ang komandante at isinumbong niya ang kaniyang natuklasan. Pinagpayuhan niyang magiangat at mahinahon sa pamaraan ang punò ng guardia civil para madakip at mapagsalita ang mga may-pakana. Naghiwalay ang dalawang makapangyarihan na kapwa umaasa sa tatamuhing pag-asenso sa tungkulin at parangal. Samantala, natuklasan naman ni Elias ang pangalan ng táong siyang ugat ng lahat ng kasawian ng kaniyang mga kaanak.
Dumalaw si Ibarra kay Maria Clara kinagabihan. Ngunit papások pa lámang siya sa bulwagan ay umalingawngaw na ang sunod-sunod ng mga putúkan mula sa kabayanan. Takot at kalituhan ang naghari sa mga nasa tahanan ni Kapitan Tiago, matangi kay Ibarra. Nanaog siyang natitigilan. Nang makabalik siya sa kaniyang bahay ay naghanda siyang para sa pag-alis, subalit inabutan siya ng mga papeles ni Ibarra, pagkat sinunog ni Elias ang kaniyang bahay. Hindi iilang pala-palagay o sabi-sabi tungkol sa naganap na tungkol sa putúkan ang kumalat sa kabayanan kinaumagahan. Inilantad ng gayong pangyayari ang kalikasan ng pagkatao ng mamamayan. Mapupunanag walang nagging mabuting palagay sa nangyari. Ang isa pang napapabalita ay tungkol sa nagbigting laláking may pilat sa bakurang malápit kina Sister Pute. Isang nag-anyong magbubukid ang napansing nangingilala sa nagbigting lalaki. Siya si Elias na nagtungo rin sa kumbento at nagpamisa. Sinabi niya sa sacristan mayor na ang nasabing pamisa ay para sa isang malápit nang mamatay.
Dalawa sa mga lumusob sa kwartel ang nahuli nang buhay. Sinikap ng komandante/alperes na imbestigahin sina Tarsilio at Andong. Ipinaghihigante lamang ni tarsilio ang kaniyang amang pinatay sa palo ng gwardia civil. Wala nang ano mang pahayag na nakuha si tarsilio kahit na nang timbain siya hanggang sa mamatay. Si Andong na nagkataong nanabihan sa bakuran ng kwartel dahil sa inabot ng sakit na tiyan ay pinalo at ipinakulong na muli ng komandante. Inilabas sa kulungan ng munisipyo ang mga bilanggo upang dalhin sa ulumbuyan. Walang malamang gawin ang kaanak ng bilanggo para makalya ang mga iyon. Tanging kay Ibarra lámang walang nagmalasakit nang gayon. Sa halip ay inulan siya ng mga bato’t dumi ng kaanak ng mga bilanggo. Isinisisi sa kaniya ang lahat ng nangyaring mga kapahamakan. Nakarating sa Maynila ang nangyaring kaguluhan sa San Diego na marami at iba-iba na ang bersiyon. Naging tampulan ng pamumuna ang mga tauhan sa pangyayari. Nangunguna rito sina padre Salvi at Ibarra. Marami ring ipinaaalam na kalagayan sa mamamayang Pilipino noon ang nangyari kay kapitan Tinong. Mahuhulaang inggit sa kapwa at hindi lagging ang tunay na dahilan ang ikinapapahamak ng tao. Kadalasan ding ang inaakalang walang magagawang pinsala ay siyang nakapagpapahamak sa kapwa.
Ipakakasal ni Kapitan Tiago si Maria Clara kay Liñares, isang kamag-anak ni Padre Damaso, upang makatiyak siya ng tahimik na pamumuhay. Dahil dito’y nagging paksa ng tsimis ang dalaga. Pati si Tenyente Guevarra ay naghinala sa kaniya. Ipaliwanag ni Maria Clara kay Ibarra ang tunay na mga pangyayari na siyang dahilan ng paglalayo nilang magkasintahan. Nagpatuloy sa pagtakas si Ibarra sa tulong ni Elias. Ipinayo ni Elias sa kasama na mangibang bansa na. Ngunit may ibang balak si Ibarra. Nais niyang makapaghihiganti sa mga táong nagsadlak sa kaniya sa bilangguan at sa mga humamak sa kaniyang kapitán. Hindi sinag-ayunan ni Elias ang gayong balak sapagkat maraming walang-malay ang maaaring madamay. Ipinasiya ni Ibarra ng ituloy ang nasabing balak na hindi kasáma si Elias. Nagpahatid siya sa bundok, pero natuklasan na ang kaniyang pagtakas at itinugis sila ng patruya at isa pang bangkang lulan ang mga guardia civil. Tumalon sa lawa si Elias at nagpahabol sa mga tumutugis upang makalayo ang bangkang kinahihigaan ni Ibarra.
Nabása ni Maria Clara sa pahayagan ang balitang napatay si Ibarra sa tugisan sa lawa. Ipinasya niyang huwag nang pakasal kay Liñares ito’y ipinaalam niya kay Padre Damaso. Minabuti pa ng dalagang magmongha pagkat wala na siyang pag-asang mangunita man lámang si Ibarra. Nadama ni Padre Damaso ang bigat ng pakakasálang nagawa niya sa pakikialam sa pag-iibigan nina Ibarra at Maria Clara. Ipinagtapat niya sa dalaga ang tunay na dahilan ng gayon niyang panghihimasok.
Bisperas ng Pasko. Napasalamat ang batang si Basilio sa mag-anak na kumupkop sa kaniya sa kabundukan. Nagpaalam na rin siya upang umuwi sa kanila. Nagpag-alaman niyang nabaliw ang kaniyang ina at nagpagala-gala sa bayan ng San Diego. Hinanap niya iyon at nang magkita sila’y hindi siya kaagad nakilala ni Sisa kaya’t muli iyong tumakas. Nakarating ang kaniyang ina sa gubat. Nang noche buenang iyon ay isa pang wari’y takas din ang dapat gawin ni Basilio. Iba-ibang klase ng kasawiang-palad ang naganap sa buhay ng mga tauhan ng nobelang ito. Tanging ang alperes/komandante ng guardia civil sa San diego ang matagumpay na nagbalik sa Espanya at gayon din naman si Padre Salvi na nataas ng tungkulin. Sarisaring balita ang kumalat kay Maria Clara – mga balitang hindi napatunayan pagkat nilukuban ng maykapal na pader ng monasteryo ng Sta. Clara.
San Nicolas, Batangas
Ang Bayan ng San Nicolas ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Batangas, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan.
Mga Barangay
Ang Bayan ng San Nicolas ay nahahati sa 18 mga barangay.
Fitcher's Bird
Ang "Fitcher's Bird" (Aleman: Fitchers Vogel) ay isang Aleman na kuwentong bibit na kinolekta ng Magkapatid na Grimm, kuwento numbero 46.
Ito ay Aarne-Thompson tipo 311, iniligtas ng pangunahing tauhang babae ang kaniyang sarili at ang kaniyang mga kapatid na babae. Ang isa pang kuwento ng ganitong uri ay How the Devil Married Three Sisters. Napansin ng Magkakapatid na Grimm ang malapit nitong pagkakatulad sa Norwegian The Old Dame and Her Hen, na nakapangkat din sa ganitong uri ng kuwento.
Itinatampok din sa kuwento ang mga motif ng "Ipinagbabawal na kamara" at isang duguang bagay na nagtataksil sa nobya na sumilip sa silid na iyon laban sa mahigpit na utos, at dahil dito ay may pagkakahawig sa mga kwentong uri ng Bluebeard (na tipong AT 312).
Buod
Ang isang mangkukulam ay magkakaroon ng anyo ng isang pulubi upang dukutin ang mga kabataang babae bilang kaniyang mga magiging nobya. Matapos ibalik sa kaniyang tahanan ang panganay na kapatid na babae ng isang pamilya, tiniyak niya rito na magiging masaya ito sa piling niya. Sa kalaunan, umalis ang mangkukulam ngunit hindi bago ibigay sa kaniya ang mga susi ng lahat ng mga silid sa bahay at isang itlog na aalagaan iyon ay dapat nasa kaniyang katauhan sa lahat ng oras. Gayunpaman, pinagbawalan niya itong pumasok sa isang partikular na silid sa bahay sa ilalim ng parusang kamatayan. Sa huli, ang kapatid na babae ay nag-imbestiga sa ipinagbabawal na silid dahil sa pag-usisa at natuklasan ang isang palanggana ng dugo sa gitna nito. Nabigla siya sa mga putol-putol na bahagi ng katawan na nasa loob nito, nalaglag niya ang itlog.
Nang makita ang kaniyang itlog na walang mantsa sa kaniyang pagbabalik, handa na ang mangkukulam na pakasalan ang bunsong kapatid na babae. Pinalaya mula sa kaniyang kapangyarihan, pinadala niya ang mangkukulam ng isang basket ng ginto pabalik sa kaniyang pamilya nang walang pahinga. Ipinahiwatig niya na titingnan niya sa bintana ang pag-unlad nito habang naghahanda siya para sa isang kasal. Lingid sa kaalaman ng mangkukulam, ang boses na papagalitan siya sa tuwing susubukan niyang magpahinga sa kaniyang paglalakbay ay nanggaling sa magkapatid na babae na nakatago sa loob ng basket na puno ng ginto at hindi sa kaniyang nobya. thumb|Arthur Rackham, 1917 Samantala, ang bunsong kapatid na babae ay nagbihis ng bungo at iniwan ito sa bintana ng garret, nakatingin sa labas; at tinakpan ang sarili ng pulot at balahibo, kaya siya ay nagmukhang kakaibang ibon. Umalis siya ng bahay na nagbabalak na makasama muli ang kaniyang pamilya. Sa kaniyang paraan, siya ay tinawag na "Fitcher's Bird" sa pamamagitan ng pagpasa ng mga panauhin sa kasal at ang mangkukulam na bumalik mula sa kaniyang paghahatid at tinanong kung nasaan ang nobya. Bilang ibon, sumagot siya na nilinis ng nobya ang kabuuan ng bahay at ngayon ay nakatingin sa labas ng bintana. Nang makapasok na ang lahat ng mga panauhin at mangkukulam sa bahay, hinarang ng mga kapatid at kamag-anak ng tatlong kapatid na babae ang mga pinto at sinilaban ang bahay.
Wikang Walloon
Ang wikang Walloon (Walon sa wikang Walloon) ay isang wikang Romanse na sinasalita sa paunahing wika sa malaking portiyon (70%) sa Wallonia sa Belgium, pati na rin sa ilang village ng Pranses (malapit sa Givet) at sa hilagang silangang parte ng Wisconsin hanggang sa ika-20 siglo.
Nagaraya
Ang Nagaraya (ナガラヤ) ay isang tatak ng pagkaing pangmeryenda na pagmamayari ng Food Industries, Inc., isang kompanyang nangaling sa Pilipinas. Sa isang produktong ito, ang Nagaraya Cracker Nuts, ay unang ipinakilala noong 1968.
IBM
Ang International Business Machines Corporation (IBM) ay isang Amerikanong multinasyunal na teknolohiya at kumukunsultang kompanya na may punong himpilan sa Armonk, New York, na may higit sa 350,000 empleyado na nasisilbi sa mga kliyente sa 170 bansa.
Inanunsyo ng IBM noong Oktubre 8, 2020 na ii-spin-off nila ang yunit na Managed Infrastructure Services ng dibisyong Global Technology Services sa isang bagong publikong kompanya, isang aksyon na inasahan na makukumpleto sa katapusan ng 2021.
Bago ang pahayag ng paghahati, ang IBM ay nakagawa at nakabenta ng mga hardware ng kompyuter, middleware, software, at nagbigay ng serbisyong hosting at pagkonsulta sa mga larangang mula sa mga kompyuter na mainframe hanggang nanoteknolohiya. Pangunahin itong organisasyon nananaliksik, noong 2020, hawak nito ang tala para sa pinakamaraming patente sa Estados Unidos na nakalikha sa 27 sunod-sunod na taon. Kabilang sa imbensyon ng IBM ang floppy disk, ang hard disk drive, ang magnetic stripe card, ang relational database, ang SQL programming language, ang UPC barcode, at dynamic random-access memory (DRAM). Naging napakitang-halimbawa ang IBM mainframe, sa pamamagitan nge System/360, bilang dominanteng plataporma sa pagkokompyut noong dekada 1960 at dekada 1970.
Ang IBM, na minsan tinutukoy bilang ang Big Blue, ay isa sa mga 30 kompanyang kasama Dow Jones Industrial Average at isa sa mga pinakamalaking kompanya sa mundo, na may higit sa 352,600 empleyado noong 2019. Hindi bababa sa 70% ng mga empleyado ng IBM, kilala bilang "IBMers", ay nakabase sa labas ng Estados Unidos, na may malaking bilang sa Indya. Napangaralan ang mga empleyado ng IBM ng limang Gantimpalang Nobel, anim na Gawad Turing, sampung Pambansang Medalya ng Teknolohiya (Estados Unidos) at limang Pambansang Medalya ng Agham (Estados Unidos).
Dapitan
Ang Lungsod ng Dapitan ay isang ikalawang uring lungsod sa lalawigan ng Zamboanga del Norte, Pilipinas. Ayon sa, ito ay may populasyon na sa may  na kabahayan. Mahalaga sa kasaysayan ang lugar dahil dito pinatapon ng mga Kastila ang pambansang bayani ng Pilipinas na si Jose Rizal.
Mga barangay
Nahahati ang Lungsod ng Dapitan sa 50 mga barangay.
Tomas Arejola
Si Tomas Padilla Arejola (18 Setyembre 1865 - 22 Mayo 1926) ay isang propagandistang Pilipino noong panahon ng Kastila. Siya ay isang abogado, mambabatas, manunulat at diplomata. Kasama ang iba pang Pilipino sa Madrid, Espanya, masugid na ipinaglaban niya an mga reporma sa politika sa bansang Pilipinas. Noong panahon na dumating ang mga Amerikano at itinatag an Komonwelt, isa siya sa lumikha ng Partido Nacionalista kung saan siya ang kauna-unahang bise-presidente nito. Dalawang beses siyang nahalal (noong 1907 at noong 1911) bilang representante ng Ambos Camarines. Ipinanganak siya sa Nueva Caceres (na ngayon ay Lungsod ng Naga), Ambos Camarines.
Eminem
Si Marshall Bruce Mathers III (ipinanganak noong 17 Oktubre 1972), na mas kilala sa kanyang mga palayaw na Slim Shady at Eminem, ay isang Amerikanong rapper, record producer, at aktor.
Noong Pebrero 8, 2007 sinimulan niyang i-publish ang kanyang musika sa YouTube, at sa taong 2023, umabot sa 56.5 milyong subscriber ang kanyang channel sa YouTube at nakakuha ng kabuuang 26.7 bilyong panonood ng video.
Maximiliano Kolbe
Si Maximiliano María Kolbe (sibil na pangalan: Rajmund Kolbe; ipinanganak noong ika-8 ng Enero, 1894 – namatay noong ika-14 ng Agosto, 1941) ay isang Polakong prayle ng Simbahang Katoliko na piniling mamatay ang sarili sa lugar ng isang hindi kakilala sa loob ng isang kampong pangkonsentrasyon ng Nazi sa Auschwitz-Birkenau sa Polonya.
Talasanggunian
Kaurian:Mga Polakong Kristiyano Kaurian:Mga pilosopo Kaurian:Mga teologong Kristiyano Kaurian:Mga paring Katoliko Kaurian:Mga Kristiyanong martir Kaurian:Mga santo
Therapsida
Ang Therapsida ay isang pangkat ng pinaka-maunlad na mga synapsida at kinabibilangan ng mga ninuno ng mga mamalya. Ang maraming mga katangian na nakikita ngayong walang katulad sa mga mamalya ay may pinagmulan sa loob ng mga sinaunang therapsida kabilang ang posturang nakatayo at laktasyon. Ang pinakaunang fossil na itinuturo sa therapsida ang Tetraceratops insignis na natagpuan sa strata ng Panahong Mababang Permian. Ang mga therapsida ay nag-ebolb mula sa mga pelycosauro na spepisipiko mula sa mga Sphenacodontia 275 milyong taon ang nakalilipas. Pinalitan ng mga ito ang mga pelycousauro bilang mga nananaig na mga malalaking hayop na panglupain sa panahong Gitnang Permian. Ang mga ito ay nanatili na nananaig na fauna hanggang sa mapalitan ng mga arkosauro at rhynchosaur sa panahong Gitnang Triassic bagaman ang ilang mga therapsida halimbawa ng mga kannemeyeriiform ay nanatiling diberso sa Huling Triassic. Ang mga therapsida ay kinabibilangan ng mga cynodont na nagpalitaw sa mga mamalya sa Huling Triassic mga 225 milyong taon ang nakalilipas. Sa mga hindi hindi-mamalyang therapsida, ang tanging mga cynodont at dicynodont ang nakaligtas sa pangyayaring ekstinksiyong Triassic-Hurasiko. Ang huli ng mga hindi-mamalyang therapsidad na mga cynodont tritylodontid ay naging ekstinkt sa Simulang Kretaseyoso mga 100 milyong taon ang nakalilipas.
Lupi
Ang lupi ay maaaring tumukoy sa:
ABS-CBN News and Current Affairs
Ang ABS-CBN News and Current Affairs kilalang on-air bilang ABS-CBN News ay isang dibisyon ng balita at kasalukuyang mga pangyayari na pagmamay-ari ng ABS-CBN.
Habulang pusa't-daga
Ang Habulan pusa't-daga (Sa Inggles: Cat and mouse, o cat-and-mouse game) ay isang kasabihang nagmula pa noong 1675 ang ibig sabihin ay "isang gawaing pilit na sinamahan ng tuloy-tuloy na paghahabol, halos pagkahuli, matapos ay pagtakas namang muli". Ang "pusa" ay hindi nagkakaroon ng wakas na pagtatagumpay laban sa "daga" na kahit hindi makayanang matalo ang "pusa" ay siya namang napaka-utak para mahuli. Sa mga kasong maselan, maaaring ang nais sabihin ng kasabihan na "ang habulan ay walang katapusan".
Sa wikang kolokyal, maaaring ang ibig sabihin nito ay ang pagsasamantala ng mga pagkakataaon ng mga manlalaro, na nagdudulot ng isang isteylmeyt.
Hulk
Pagkatapos ng kanyang aksidenteng pagkabilad sa mga sinag na gamma nang sinagip ang buhay ni Rick Jones noong pagputok ng isang eksperimental na bomba, pisikal na nabago si Banner upang maging si Hulk kapag nagkakaroon ng emosyonal na istres, sa o laban sa kanyang kalooban, na kadalasan nagdudulot ng mapangwasak na alboroto o hidwaan na kinumplikado ang sibilyang buhay ni Banner. Ang antas ng lakas ni Hulk ay karaniwang hinahatid bilang kasukat ng kanyang antas ng galit. Karaniwang sinasalarawang bilang damuhong nagngangalit, kinatawan si Hulk sa ibang personalidad batay sa sirang pag-iisip ni Banner, mula sa walang isip na mapang-wasak na mandirigma tungo sa isang napakatalinong mandirigma, o henyong siyentipiko sa kanyang sariling kakayahan. Sa kabila ng pagnanasa nina Hulk at Banner na maging mapag-isa, mayroon malawak na pansuportang karakter ang dalawang personalidad na ito. Kabilang dito ang katambal sa pag-ibig ni Banner, si Betty Ross, ang kanyang matalik na kaibigang si Rick Jones, ang kanyang pinsan na si She-Hulk, at terapeuta at kakamping si Doc Samson. Karagdagan pa dito, ang Hulk na ibang katauhan ay maraming susing pansusportang karakter tulad ng kanyang mga kapwa-tagapagtatag ng pangkat superhero na Avengers, kanyang reynang si Caiera, kanyang kapwang mandirigmang sina Korg at Miek, at kanyang mga anak na sina Skaar at Hiro-Kala. Bagaman, nagdulot sa kanya ang kanyang hindi mapigilang kapangyarihan na magkaroon ng hidwaan sa ibang kapwa bayani at iba pa. Sa kabila nito, sinusubukan niya gawin ang tama sa abot ng kanyang makakaya habang nilalabanan ang mga kontrabida tulad nina Leader, Abomination, Absorbing Man at marami pa.
Sinimulan ni Lee ang paglikha kay Hulk nang nagkaroon siya ng inspirasyon sa kombinasyon ng Frankenstein at Dr. Jekyll and Mr. Hyde. Bagaman iba't iba ang pagkulay kay Hulk sa kasaysayan ng paglalathala ng karakter, luntian ang pinakakaraniwang kulay nito.
Isa sa mga pinaka-ikonikong karakter sa popular na kultura, lumabas ang karakter sa iba't ibang mga paninda, tulad ng pananamit, bagay na kinokolekta, na-inspirasyong istraktura sa totoong-mundo (tulad ng atraksyon sa tematikong parke) at nabanggit sa ilang mga midya. Nagkaroon sina Banner at Hulk ng adaptasyon sa live-action (totoong-tao), animasyon, at larong bidyo. Sa seryng pantelebisyon na nagsimula noong 1978, ginampanan ni Bill Bixby si Bruce Banner habang si Lou Ferrigno naman ang gumanap na Hulk. Si Eric Bana ang unang aktor na gumanap ng parehong Hulk at Bruce Banner sa pelikulang Hulk noong 2003. Sa Marvel Cinematic Universe, unang ginagampanan ni Edward Norton si Hulk/Bruce Banner sa pelikulang The Incredible Hulk (2008) at napalitan ni Mark Ruffalo sa mga pelikulang The Avengers (2012), Iron Man 3 (2013) bilang isang kameyo, Avengers: Age of Ultron (2015), Thor: Ragnarok (2017), Avengers: Infinity War (2018), Captain Marvel (2019) bilang isang kameyo, at Avengers: Endgame (2019). Gagampanan din ni Ruffalo ang parehong karakter sa serye ng Disney+ na What If...? (2021) at She-Hulk (2022).
Carlos P. Garcia
Si Carlos Polestico Garcia (4 Nobyembre 1896 – 14 Hunyo 1971) ay isang Pilipinong makata at politiko at ang ikawalong Pangulo ng Republika ng Pilipinas (18 Marso 1957–30 Disyembre 1961). Naging pangalawang pangulo at miyembro ng gabinete ni Ramon Magsaysay si Garcia. Nanumpa siya bilang pangulo nang mamatay si Magsaysay. Kilala si Garcia sa kanyang pagpapatupad ng patakarang "Pilipino Muna" ("Filipino First").
Maagang buhay
Isinilang si Garcia noong 4 Nobyembre 1896 sa bayan ng Talibon, Bohol. Ang kaniyang mga magulang ay sina Policronio Garcia at Ambrosia Polestico. Nag-aral siya sa Pamantasang Silliman sa Lungsod ng Dumaguete, at kinalaunan nagtapos din siya ng abogasya sa Philippine Law School at nakapasok sa bar noong 1923 sa Maynila.
Iniwan niya ang pagsasanay ng abugasya at naging guro ng highschool.
Kapulungan ng mga Kinatawan
Una niyang pinasok ang politika noong 1926 bilang kaanib sa Kapulungan ng mga Kinatawan at naglingkod hanggang 1932.
Gobernador ng Bohol
Nagsilbi si Garcia bilang gobernador ng Bohol mula 1932 hanggang 1941.
Senado
Nahalal siya sa Senado ng Pilipinas noong 1941 ngunit hindi nakapaglingkod dahil sa pananakop ng mga Hapones noong Disyembre 1941. Ipinagpatuloy niya ang paglilingkod bilang Senador nang mapalaya ang Pilipinas sa pananakop ng mga Hapones noong 1945. Siya ay nanungkulan mula 1945 hanggang 1953. Tumungo si Garcia sa Estados Unidos upang ilobby ang kabayaran para pinsala sa digmaan ng Pilipinas. Siya ay nagsilbi ring delegado ng bagong nabuong United Nations sa San Francisco. Sa Senado, siya ay naging pinuno ng minorya at namuno sa mga impluwensiyal na komite hingil sa pamahalaan, hukbo, katarungan at ugnayang pandayuhan ng Pilipinas.
Panahong Hapones
Pagkatapos sumuko ang mga Amerikano sa mga Hapones noong Mayo 1942, si Garcia ay pinahanap ng mga autoridad na Hapones upang hulihin dahil sa kanyang pagtangging sumali sa pananakop ng mga Hapones. Siya ay sumali sa puwersang gerilyang laban sa Hapon sa Bohol hanggang sa matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig.
Pangalawang Pangulo
thumb|150px|Inaugurasyon nina Ramon Magsaysay at Carlos P. Garcia bilang Pangulo at Ikalawang Pangulo noong 30 Disyembre 1953, Independence Grandstand (ngayong Quirino Grandstand) Noong Nobyembre 1953, si Garcia ay nahalal na Pangalawang Pangulo kasama ni Ramon Magsaysay bilang Pangulo ng Pilipinas. Sa ilalim ni Magsaysay, si Garcia ay naging Kalihim ng ugnayang pandayuhan. Bilang kalihim nito, nilikha niya ang kasunduang kapayapaan sa Hapones at nakipagayos para sa pagbabayad nito sa digmaan. Dumalo si Garcia sa Komperensiyang Geneva hinggil sa mga bagay na Asyano. Kanyang inatake ang mga komunista at sinuportahan ang mga patakarang Amerikano sa buong Silangan. Sa Pilipinas, patuloy niyang binuo ang mga patakarang pandayuhan at nangasiwa sa Southeast Asia Treaty Organization (SEATO) Conference noong 1954 na nagresulta sa walong kasaping alyansang panghukbo upang pigilan ang paglawak ng komunismo.
Pangulo
thumb|200px|Inaugurasyon ni Carlos P. Garcia bilang Pangulo ng Pilipinas sa kamatayan ni [[Ramon Magsaysay.]] Noong Marso 1957 si Garcia ay naging presidente matapos pumanaw si Ramon Magsaysay sa isang aksidente sa eroplano.
Nagwagi siya sa halalang pampanguluhan noong Nobyembre 1957. Upang makuha ang pagkapanalo sa 1957 halalan, pinili niya si Diosdado Macapagal mula sa oposisyong Partido Liberal na maging kasamang tatakbo bilang pangalawang pangulo.
Ekonomiya
Bilang Pangulo, nagpanatili siya ng isang striktong programa ng paghihigpit upang maalis ang korupsiyon. Sinikap niyang pigilan ang yumayabong na itim na pamilihan at sinikap na pagsiglahin ang ekonomiya. Ang paglago ng ekonomiya ng Pilipinas ay nasa 4.54 %. Kanyang ipinatupad ang patakarang "Pilipino Muna" upang wakasan ang pananaig ng mga dayuhan sa ekonomiya ng Pilipinas. Ang lahat ng mga imbestor na dayuhan na karamihan ay mga Amerikano ay nilimitahan sa kaunti sa 51 porsiyentong interes sa mga kompanyang domestiko. Sinimulan rin niya ang paglayo sa buong pagsalalay sa Estados Unidos bilang guarantor ng seguridad ng Pilipinas at naghanap ng bagong orientasyon tungo sa ibang mga bansang Asyano. Ang mga patakarang ito ay hindi nagustuhan ng mga Amerikano. Sinikap rin ni Garcia na buhayin ang mga katutubong sining pangkultura upang pagtibayin ang pagkakakilanlang pambansa ng mga Pilipino.
Habang nasa kapangyarihan, ang Pamahalaan ni Garcia ay nakipag-usap sa mga pinuno ng Estados Unidos upang mailipat sa kontrol ng Pilipinas ang mga hindi na ginagamit na base militar ng Amerika. Sa kalaunan ay naging labis ang pagiging maka-Pilipino ni Garcia at ang pagsira sa kanya ay pinasimulan sa mga pahayagan, sa himpapawid sa tulong ng CIA samantalang pinaboran naman ng mga Amerikano si Diosdado Macapagal upang manalo sa halalan noong 1961.
1961 halalan ng pagkapangulo
Noong 1961, sa gitna ng isang bumagal na ekonomiya at mga alegasyon ng korupsiyon, si Garcia ay natalo sa halalan ng pagkapangulo sa kanyang pangalawang pangulong si Diosdado Macapagal. Pagkatapos ng pagkatalo, siya ay nagretiro na sa pultika ngunit noong 1971 ay hinikayat siya ni Ferdinand Marcos na mamuno sa isang bagong kumbensiyong konstitusyonal na lilikha ng Saligang Batas ng Pilipinas ng 1973 ngunit namatay siya bago pa makuha ang posisyon.
Kamatayan
thumb|200px|Libingan ni Carlos P. Garcia sa [[Libingan ng mga Bayani]] Bukod sa kanyang mga nagawa bilang makabansang politiko, si Garcia ay kilala rin na makata sa kanyang diyalektong Boholano. Namatay siya sa atake sa puso noong 14 Hunyo 1971 sa edad na 74.
Bakgamon
Bagaman may mahalagang ginagampanan ang swerte, may malaking ginagampanan ang stratehiya sa larong ito. Sa bawat paggulong ng betu-beto, kailangang pumili ang manlalaro mula sa iba't ibang mga pagpipiliang galaw para sa kanyang mga piyesa at mahulaan ang posibleng kontra-galaw ng kanyang kalaban. Maaaring itaas ang pusta ng mga manlalaro habang naglalaro. May mga nakatakdang mga reportoryo ng karaniwang taktika at mga kaganapan.
Katulad ng ahedres, pinag-aaralan ang backgammon na may malaking interes ng mga siyentipiko ng kompyuter. Hinggil sa pananaliksik nito, naigawa ng software para sa backgammon na maaaring matalo ang magagaling manlalarong tao na tanyag sa buong mundo.
Mentuhotep II
Si Nebhepetre Mentuhotep II (na naghari noong 2046 BCE – 1995 BCE) ang paraon ng Ikalabingisang Dinastiya ng Ehipto na naghari sa loob ng 51 taon. Noong kanyang ika-39 taon sa trono, kanyang muling pinag-isa ang Ehipto na nagwakas sa Unang Pagitang Panahon ng Ehipto kaya siya ay itinuturing na unang paraon ng Gitnang Kaharian ng Ehipto. Nang siya ay umupo sa trono, kanyang minana ang malawak na lupaing sinakop ng kanyang mga predesesor mula sa unang katarata sa timog hanggang sa Abydos at Tjebu sa hilaga. Ang unang 14 taon ni Mentuhotep II ay tila mapayapa sa rehiyong Theban dahil walang natitirang mga bakas ng alitan na mapepetsa sa panahong ito. Sa kanyang ika-14 taon ng paghahari, ang isang paghihimagsik ay nangyari sa hilaga. Ang paghihimagsik na ito ay malamang nauugnay sa patuloy na alitan sa pagitan ni Mentuhotep II na nakabase sa Thebes at sa katunggaling ika-10 dinastiya na nakabase sa Herakleopolis na nagbantang sasakupin ang Itaas na Ehipto. Ang taong ito ng paghahari ni Mentuhotep ay pinangalanang Taon ng krimen ng Thinis. Ito ay tiyak na tumutukoy sa pananakop ng rehiyong Thinite ng mga haraing Herakleopolitano na sumalakay sa sagradong sinaunang maharlikang necropolis sa Abydos. Kalaunang pinadala ni Mentuhotep II ang kanyang mga hukbo sa hilaga. Ang sikat na libingan ng mga mandirigma sa Deir el-Bahari na natuklasan noong mga 1920 ay naglalaman ng nabalutan ng linong hindi mummipadong mga katawan ng 60 sundal na lahat ay napatay sa digmaan. Ang kanilang damit pamburol ay nagdadala ng cartouche ni Mentuhotep II. Dahil sa pagiging malapit nito sa mga libingang maharlika sa Thebes, ang libingan ng mga digmaan ay pinaniniwalaang ng mga bayani na namatay sa alitan sa pagitan nina Mentuhotep II at kanyang mga kalaban sa hilaga. Si Merykara na pinuno ng Mababang Ehipto sa panahong ito ay maaaring namatay sa labanang ito na karagdagang nagpahina ng kanyang kaharian at nagbigay kay Mentuhotep ng pagkakataon na muling pag-isahin ang Ehipto. Ang eksaktong petsa na nakamit ito ay hindi alam. Ang ebidensiya ay nagpapakita na ang proseso ay tumagal marahil ay sanhi ng pangkalahatang kawalang seguridad ng bansa sa panahong ito. Ang mga karaniwang tao ay inilibing kasama ng mga sandata. Ang stelae na puneraryo ng mga opisyal ay nagpapakita sa mga itong humahawak ng mga sandata sa halip na sa karaniwang regali. Nang ang kahalili ni Mentuhotep II ay nagpadala ng ekspedisyon sa Punt mga 20 taon pagkatapos ng muling pag-iisa, kanilang linisin ang Wadi Hammamat ng mga rebelde.
Monoseros (paglilinaw)
Ang monoseros ay maaaring tumukoy sa mga sumusunod:
Koren Publishers Jerusalem
Ang Koren Publishers Jerusalem (Ebreo: הוצאת קורן ירושלים) ay isang Israeling tagapaglathala. Itinatag ito ni Eliyyahu Koren noong 1961. Karamihan sa mga nilalathala nito at mga tekstong pampananampalataya.
Sitolohiya (ng pagkain)
Ang sitolohiya (Ingles: sitology, bigkas: /say-to-lo-dyi/) ay ang agham, siyensiya, o pag-aaral tungkol sa mga pagkain, sustansiya, o nutrisyon.
Makiling, Calamba
Ang Barangay Makiling ang pinakadulong barangay ng Calamba na patungo sa Batangas. Ang kahabaan ng barangay ay nagmumula sa kinatatayuan ng Island Gas sa National Highway hangang sa malaking tulay na pinakahangganan ng Lungsod ng Sto. Tomas sa Batangas. thumb|Ang retablo o reredos ng simbahan ng San Isidro Labrador sa Barangay Makiling. Si San Isidro Labrador ang Santong Patron ng Makiling. thumb|Ang Parokya ng San Isidro Labrador sa Barangay Makiling, Calamba City. Noong mahawan ang kagubatan at makita ang malulusog na pananim ng mga magsasaka, tinawag itong lugar na San Isidro. Ito ay dahil sa si San Isidro Labrador ang patron ng mga magsasaka. Pinagkaisahan ng mga naunang nanirahan na si San Isidro ang kanila na ring maging patron.
Pinagmulan
Ayon sa sali't saling kuwento ng mga matatanda, ang Barangay Makiling noong panahon ng Kastila ay isang malawak na kagubatan. Maraming hayop gubat na tulad ng matsing, usa, baboy ramo at mga labuyo dito noon. Tatlong pamilyang Batangueño pa lamang ang naninirahan dito. Dumami nang dumami ang mga taga-Batangas na naninirahan dito dahil sa angkop ang lugar na ito sa pagsasaka.
Isa sa mga naunang nanirahan na naging maunlad ang pamumuhay ay si G. Antonio Castillo. Siya ang kauna-unahang nakapagpatayo ng iluhan ng tubo at lutuan ng asukal. Dahil dito, maraming tagarito ang nagsipagtanim ng tubo at nagbili ng asukal.
Nang sumiklab ang rebolusyon noong 1896, maraming tagarito ang sumanib sa katipunan at lumaban sa mga Kastila.
Panahon ng Amerikano
Malaki ang ipinagbago ng barangay nang dumating ang mga Amerikaho. Noong mga taong 1911 hanggang 1920, naganap ang pagpapaayos at pagpapaluwag ng mga kalsada sa buong Pilipinas. Ipinagawa ang mga daang riles.
Pagawaan ng Asukal
Ang Barangay Makiling ay isa sa nayon ng Calamba na gumagawa ng asukal.
Ang paggawa ng asukal noon ay ginagamitan ng iluhan. Ito ay mga bilog na bato na kasinlaki ng bariles na iniipit ang tubo upang mapiga. Ang katas ay pinapaagos naman sa lutuang kawa. Pito ang kawang pinaglilipat-lipatan ng puyaw hanggang maging asukal. Ang iluhan ay pinaiikot ng nakasingkaw na kalabaw o baka sa mahabang baras.
Unang Paaralan
Sa panahon din ng Amerikano nagsimula ang pagtatag ng paaralan sa barangay na ito.
Dahil sa malayo ang paaralan ng mga batang mag-aaral at hirap sa paglalakbay mula sa nayon hanggang sa Tanauan sa Batangas at sa Calamba, sinikap ng Tiniente del Barrio na si G. Teodoro Macatangay na maitatag ang paaralan sa nayon. Binuksan ang unang paaralan sa unang baitang sa tahanan ni G. Antonio Castillo. May 38 batang mag-aaral ang tinuruan ng unang guro na si Bb. Elisa Arambulo.
Pagkatapos ng isang taong ay sinikap ni G. Teodora Macatangay at Bb. Elisa Arambulo na makapagpatayo ng sariling paaralan para sa nayon. Nahimok nila si G. Antonio Dimayuga na magdonasyon ng lupa na may sukat na 6,930 metro kuwadrado. thumb|Ang Makiling Elementary School, tanawin mula sa Maharlika (National) Highway. Itinatag ito noong panahon ng Amerikano Noong 1939, dalawang silid aralan ang binuksan.
Panahon ng Hapon
Ang Barangay Makiling ay isa sa mga nayon noong panahon ng Hapon na pinagpugaran ng mga guerilla. Malimit dito magtago ang mga guerilla ng iba't ibang pangkat mula sa Calamba at Sto. Tomas sa Batangas. May kalalakihang taga-Makiling na sumapi sa kilusang guerilla. Ito ay pinamunuan noon ni Tiniente Marcos Oruga
Panahon ng Kasarinlan
Noong muling magbalik ang mga Amerikano sa Pilipinas, binuksan agad ang mababang paaralan ng Makiling. Noong 1952, ang turo dito ay hanggang ikalimang baitang lamang. Noong 1961, ang paaralan ay naging ganap na elementarya. Noong 1962, nagkaroon ng unang pagtatapos.
Noon namang 1974, ang mataas na paaralan ng Makiling ay binuksan sa pagsusumikap nina G. Jose Mulinyawe, Atty. Ireneo Castillo, at. G. Engracio Piamonte. Ang unang guro ay si Gng. Evelina Baricanosa. Ang punong guro ay si Gng. Potenciana Hosmillo.
Nagsimula ang mataas na paaralan ng Makiling bilang Makiling National High School na may apat na taon para sa sekundarya. Noong 2017, bilang isa sa mga paaralang naunang nagpatupad ng kurikulum na K to 12 sa Sangay ng Lungsod ng Calamba, nagkaroon ito ng programang pang-Senior High School kaya't gaya ng iba pang mga naunang nagpatupad na paaralan, nabago ang pangalan nito at ngayo'y tinatawag nang Makiling Integrated School.
Edukasyon
thumb|Ang harapan ng Makiling Integrated School na dating kilala bilang Makiling National High School
Heograpiya
thumb|Ang arko papasok ng Lalawigan ng Batangas sa dulong Timog ng Barangay Makiling. Sa kabila ng arko na ito ay ang tulay sa ibabaw ng ilat at sapang dumurugtong sa Ilog San Juan. Ang Barangay Makiling ay malawak. May bahaging mabundok at mayroon ding patag. Ang hilagang hangganan nito ay nagmumula sa bakod ng Island Gas at ang timog na hangganan ay ang sapang dumurugtong sa Ilog San Juan kung saan may malaking tulay at arko na nagsisilbi namang bukana ng lalawigan ng Batangas sa bayan ng Sto. Tomas. Sa hilaga ng Barangay Makiling ay ang Barangay Milagrosa. Sa kanlurang baybay ng Ilong San Juan ay ang Barangay Ulango at Kay-Anlog. Sa Hilagang silangan ng Barangay Makiling ay ang Barangay Saimsim, Camaligan at Puting Lupa. Sa timog ng Barangay Makiling ay ang Barangay Sta. Anastacia sa Lungsod ng Sto. Tomas, sa Batangas.
FF med Bert
Ang FF med Bert ( Föräldrafritt med Bert, FF, Berttidningen ), ay isang librong komik ng Sweden na inilathala sa loob ng mga taong 1993 at 2002. Ang pangunahing komik, Berts dagbok, ay nilikha nina Johan Unenge at Måns Gahrton, at nakabatay ito sa Bert Diaries nina Anders Jacobsson at Sören Olsson. Ang hitsura ng isa sa mga pangunahing tauhan, si Bert Ljung ay katulad ng isa sa mga tauhan ng libro. Sa taong 2000 ang pamagat ay pinaikli bilang Bert na lamang, at ang bilang ng mga komiks ay nadagdagan. Nag-debut si Bert Ljung bilang isang karakter noong 1993, bilang isang komik na panauhin sa librong komik na Fantomen ( Phantom ).
Ang iba pang mga komiks ay nagpakita ng ilang mga panauhin maliban sa mga komiks na nagbibigay ng mga ulat na para sa mga kabataan (tulad ng mga panayam sa mga sportspeople o pop at rock star).