cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Filistin Döwleti
II. jahan urşy Şondan soň bu sebit Iňlis mandatyndan Birleşen Milletler Guramasyna (BMG) geçirildi we BMG tarapyndan ýewreý, arap we halkara Iýerusalim sebitleri döredildi. Bu bölünişik ýewreýler tarapyndan kabul edilse-de, sebitdäki arap döwletleri tarapyndan kabul edilmedi we Ysraýyl döwletiniň döredilmegi bilen ilkinji arap-Ysraýyl söweşi 1948-nji ýylda başlandy. Beýleki tarapdan, 1948-nji ýylyň 22-nji sentýabrynda Gazada Müsür tarapynda Palestina hökümeti döredildi. Iordaniýadan başga Arap Bileleşiginiň agzalary tarapyndan ykrar edildi. Hökümet Palestinanyň hemmesini (Ysraýyl, Iordan derýasynyň günbatar kenary, Gaza we Iýerusalimdäki Iýerusalim sebitleri) dolandyrjakdygyny öňe sürse-de, aslynda diňe Gazany dolandyrýardy. Alty gün dowam eden söweşiň netijesinde Ysraýyl Gazany we Sinaý ýarym adasyny Müsürden, Iordan derýasynyň günbatar kenaryny we Siriýadan Golan belentligini aldy.
Hökümet we syýasat
Palestina döwleti, Palestina azat ediş guramasy (PLO) bilen baglanyşykly aşakdaky guramalardan ybarat:
Garagulak
Salgylanma
http://turkmen.wap.ug saýtyndan göçürilip alyndy.
Arzuw sagaldyş merkezi
Ulular üçin niýetlenen bina 300 orunlyk bolup, ol 75 orunlyk 8 kotteji birikdirýän çagalar şäherjigi bilen 600 orunlyk giň naharhanany özünde jemleýän şypahana infrastrukturasynyň iki bölegi üçin hem umumy bolan bir bitewi binagärlik toplumyny emele getirýär.
Bagramýan Iwan Hristoforowiç
Iwan Hristoforowiç Bagramýan [20. HI(2, HII),1897] —- Sowet harby işgäri, Sowet Soýuzynyň Marşaly (1955), Sowet Soýuzynyň Gahrymany (1944) 1941 ýýldan SSKP agzasy. 1952-nji ýyldan bäri SSKP MK-nyň agzalygyna dalaşgär, 1961 ýýldan SSKP MK agzasy, SSSR Ýokary Sowetiniň deputaty (2—8 çagyrylyşlar), raýatlyk urşunyň weterany.
Ömri
B. Elizawetpol (häzirki Kirowabat) stansiýasynda demirýol işçisi maşgalasynda dogulýar. Ol 1920 ýýldan başlap Gyzyl Goşun da gulluk edýär. 1934-nji ýylda Frunze adyndaky Harby akademiýany, 1938-nji ýýlda Genştabyň akademiýasyny tamamlaýar. Beýik Watançylyk urşy döwründe (1941-1945-nji ýyllar) ol dürli frontlarda ştab naçalnigiiň orunbasary we naçalnigi bolup işleýär. Ol goşunyň birinji Pribaltika we üçünji Belorus frontlarynyň goşunlarynyň komanduýuşisi bolýar. Uruşdan soňky döwürde B. Pribaltika harby okrugynyň komanduýuşisi, soňra SSSR Goranmak ministrligi nde ýolbaşçy wezipesinde işleýär. 1956-njy ýylyň iýunyndan Genştabyň Harby akademiýasynyň naçalnigi, 1958 ýýldan SSSR Goranmak ministrinnň orunbasary we SSSR Ýaragly Güýçleriniň tyl boýunça naçalnigi bolup işleýär. 1968 ýýlyň aprelinden gen. inspektorlar toparynyň gen. inspektory. Ol SSSR-iň ordenleri we medallary bilen birnäçe gezek sylaglandy.
Sýerra-Leone
Sýerra Leone Günbatar Afrikada ýerleşýän döwlet.
Merkezi we Günorta-Gündogar Ýewropa ýurtlary XX asyryň 2-nji ýarymynda
1968-nji ýyldaky Çehoslawakiýa wakalary. 1968-nji ýylyň Türkmenbaşy aýynda Çehoslawakiýanyň kommunistik partiýasynyň ýolbaşçysy Antonin Nowotnyý aýrylyp, onuň ornuna Aleksandr Dubçek geçdi. Dubçek ýurtda hususy eýeçiligi dikeldip, demokratiýany ösdürmäge girişdi. SSSR bilen deňhukukly gatnaşyklary ýola goýmaga synanyşdy. Ol Çehoslawakiýanyň SSSR-e baknalygyny ýok etmäge synandy. Sosializmiň stalinçilik ülňüsiniň synmagy. SSSR-iň zor salmagy netijesinde Ýewropada gurlan buýruk beriji düzgünli döwletler sosializmiň ähliumumy dartgynlylygy başdan geçirýärdi. SSSR-de başlanan üýtgedip gurmak syýasaty Gündogar Ýewropa has ýiti täsir etdi. M.S. Gorbaçýow bu sebitde “sosializmiň täzelenmeginiň” tarapdarlaryny goldady. SSSR-iň öz içindäki kynçylyklar ýetik bolansoň indi ol “sosializm” atly kerweniň başyny çekýän “ner” bolmakdan lagşapdy.
ç) eýeçilige garaýşyň üýtgemegi; hususy eýeçiligiň ykrar edilmegi;
Antropologiýa
Antropologiýa – adam kelle süňklerini öwrenýän ylym.
Bagt
right|thumb|Bagtyň simwoly. Bagt — etnkanyň esasy kategoriýalaryiyň biri. Ol durmuşyň, manyly ýaşaýşyň maksady ýaly düşunjeler bilen bir hatarda durýar. Bagt şahsyetiň Watan, halk öňündäki borjuny abraý bilen berjaý etmegini, jemgyetiň hatyrasyna çeken zähmetiniň netijesinde öz durmuşyndan, ýaşaýşyndan kanagatlanmagyny aňladýar. Bagt düşünjesi sossial-ykdysady şertler bilenn aýrylmaz baglanyşykly bolup, ol dürli sossial jemgyýetde dürlüçe düşündirilipdir. Marksizmden ozalky akyldarlaryň bir toiary Bagty real dünýeniň çäginden daşardan agtarsa, beýlekileri diňe peýda görmek (Utilitarizm), lezzet almak (Gedonizm) Bagtdyr diýen duşünjäni öňe sürüpdirler. Marksizmden ozalky materialistler hem Bagty we oňa ýetmegiň ýollaryny real dünýäden gozläpdirler. Marksizm Bagt hakdaky diňi-idealistik düşünjeleri reddedýär we halkdan, kollektiwden üzňelikde Bagtly bolmagyň mümkin däldigini, adamyň şahsy Bagty bilen jemgyýetiň Bagtynyň aýrylmaz baglanyşyklydygyny aýdýar.
Paleografik
Paleografik:
Daniýa
Daniýa (Danmark ), resmi ady — Daniýa Korollygy (Kongeriget Danmark) — Demirgazyk Ýewropada ýerleşýän döwlet, Farer adalary bilen Grenlandiýany hem öz içine alýan Daniýa Korollygynyň döwletleriniň arkalaşygynyň uly agzasy. Ol Skandinaw ýurtlarynyň iň günortadakysy bolmak bilen, Iswiçnyň günorta-günbatarynda we Norwegiýanyň günortasynda ýerleşýär, günorta tarapynda bolsa Almaniýa bilen guryýer serheti bar. Daniýanyň kenarlaryny Baltika we Demirgazyk deňizleri ýuwýar. Ýurduň territoriýasyna uly Ýutlandiýa ýarymadasy (Jylland) we Dat Arhipelagynyň 409 sany adasy girýär, ol adalaryň 90 sanysynda ilat ýaşaýar, olaryň iň bellileri Zelandiýa (Sjælland), Fýun (Fyn), Demirgazyk Ýutlandiýa (Vendsyssel-Thy), Lolland, Falster we Bornholm adalary bolup durýar. left|thumb|Daniýanyň älem giňişliginden görnüşi
Bazarow Batyr Aganazarowiç
Bazarow Batyr Aganazarowiç - Türkmenistanyň döwlet işgäri.
Raýan Gosling
Şahsy Durmuşy
2011-nji ýylda Amerikaly aktrisa Ewa Mendes bilen gatnaşyga başlady. 2014-nji ýylda jübütiň Esmaralda Amada Gosling atly gyzy doguldy.
Kipr Respublikasy
thumb|left|250px|Güneşli plýaž thumb|left
Bagyr (oba)
BAGYR — Aşgabat r-nyndaky oba. Ol Aşgabat ş-inden 17 km go-gb-da, Köpetdag eteginde erleşýär. Ila-ty 6400 adam (1970). B-yň ilaty gadymy zamandan bäri eker. we mald. b-n meşgullanypdyr. Ol erde Köpetda-gyň eteginden çykýan çeşmeler we kornzler arkaly su-warymly eker. alnyp barylýar. B-da «Kommuňizm» k-zy erleşýär. B-da orta we sekşzýyllyk mekdep hem-de ke-selhana bar. B-da köne we täze Nusaýyň harabasy er-leşýär.
Keselleriň döremeginiň sebäpleri
Suw. Ähli keselleriň üçünji bir sebäbi suw we içgilerdir. Beýniniň düzüminiň 90%-i suwdan ybaratdyr. Biziň organizmizdäki öýjüklere suw gerek.
Bakteriýalaryň,  wiruslaryň, kömelekleriň, parazitleriň hüjümleri.
Mawritaniýa
Taryh
Halkara Kazyýeti, Ispaniýanyň kolonizasiýasyndan ozal Marokkanyň we Mawritaniýanyň kanuny gatnaşyklarynyň käbir subutnamalaryna garamazdan, BMG Baş Assambleýasynyň kolonial ýurtlara garaşsyzlyk bermek baradaky Jarnamasynyň ulanylmagyna täsir etmek üçin hiç bir baglanyşyk ýeterlik däldi diýen netijä geldi. Günbatar Sahara halklary.
Polkownik Mustafa Ould Salekiň CMRN huntasy güýçli güýç bazasyny döretmäge ýa-da Sahrawi garşylyk hereketi, Polisario fronty bilen durnuksyzlaşdyryjy konfliktden ýurdy çykaryp bilmejekdigini subut etdi. Çalt ýykyldy, ýerine başga bir harby hökümet CMSN çalyşdy.
Indemir
INDEMIR – tarada mata dokalanda, onuň gyrasynyň dogry, göni gitmegi üçin, niçe agajyň iki ujyna geýdirilip, matanyň ininiň gyrasyna geýdirilýän disli demirjik
Mikroneziýa
Mikroneziýanyň umumy guryýer meýdany örän kiçidir, ilat sany hem onçakly köp däldir. Emma bu ýerde örän uly deňiz-ykdysady zonalar bardyr.
Il Arslanyň aramgähi
Arhitektura maglumatlary aramgähi XII asyryň ahyry, hatda ortalary bilen senelemäge mejbur edýär. Desganyň gabarasy, binagärçilik bezegi we çeperçiligi ony şol wagtyň Ürgenjiniň haýsy-da bir iňňän ähmiýetli hem mertebeli adamsynyň ady bilen baglanyşdyrmaga mümkinçilik döredýär. Şol döwürde şeýle adam bolsa, diňe hökümdar Tekeşiň kakasy Horezmşa Il Arslan (1156-1172 ýyllar) bolup biler. Aramgähiň kiçeňräk, emma, örän haşamlanyp bezelen girelgesi gündogara bakdyrylypdyr. Girelgäniň we onuň ýokarsyndaky iki penjiräniň töweregi oýma nagyşlar bilen “П” harpy görnüşindäki şekiller we dürli hatlar bilen bezelipdir. Arapça ýazgy “islimi” diýilýän keşde bilen ýugrulyp, hatyň sözleri “kädi gül” we “burç gül” diýen nagyşlar bilen bezelipdir.
Ýatkeşligi ösdürmegiň usullary
8.      Sport bilen meşgullanmak  beýnä barýan kislorodyň mukdaryny ýokarlandyrýar, ýadyň bozulmagyna getirip biljek ýürek-damar, süýji keseliniň ähtimallygyny peseldýär.
Jeren Gutlyýewa
Indeterminizm
INDETERMINIZM (lat. In-sözün öňünden gosulyp, ýoklygy aňladýar we determinizm-sebäplik arabaglanşygynyň obyektiwligini (ontologik I.) ýa-da ylymda sebäplilik jähtden düşündirişiň akyl ýetiriş gymmatyny (metodologik I.) inkär edýän filosofik taglymat we metodolik poesiýa. Adamyň erk-işleginiň şertlenilenligi, adamyň öz eden etmişleri üçin jogapkärçiligi badaky problemalar boýunça I. we beterminizm (seret) biri-birine garşy durýan konsepsiýa hökmünde öne çykýar. I. erk-islege awtonom güýç hökmünde öne çykýar. I. erk-islege awtonom güýç hökmünde garaýar hem-de sebäplilik prinsipleri adamyň özüni alyp barşyny düşüňdirmekde ulanyp bolmaz diýip tassyklaýar, determinism tarapdarlaryny fantalizme aýyplaýar. Emma weli “Dterminizmin fatalizmi nazarda tutýanlyg-a beýlede dursun., gaýtam ol paýhasly hereket etmek üçin esas berýär “ (Lenin B.I. Eserler, 4 neşirden terjime, 1 tom, 463 sah.). Häzirki zaman burjuaz filasofiýasynda I-iň dürli formalary ýaýrandyr. Mysal üçin, Badenin neokantçylyk mekdebi determinizm prinsipini diňe tebigat hakyndaky ylym bilen çäklendirýän we onuň “ruh hakyndaky ylymlar” barada ulanylmagyny inkär edýärdi. Neopozitiwizm pragmatism we personalizm dterminizmi diňe logiki sfera bilen çäklendirmäge synansýarlar. Häzirki zaman kwant fizikasynyň ösmegi netijesinde I. we determinzm aýratyn-da aktual problema öwrüldi, determinism aýratyn-da aktual problema öwrüldi. Klassyky determinism prinsiplerinin mikrodunýade bolup geçýän proseslere häsiýetlendirme bermek üçin ýaramaýanlygy belli edildi. Şoňa göräde kwant teoriýasynyň esasy kanunlayny I. we agnostizm ruhunda düşündirjek bolup synanşylyp başlandy elektronyň erkin hereketi hakyndaky ek-tuk mikrohoadasynyn teologik güýçler arkaly dolandyrylýanlygy hakyndaky ideýalar I-iň ýüze çykmasydyr. Dialektiki materalizm I-I inkar etmek bilen bilelikde, determinz hakynda dowam edip gelen ozalky mehanistik düşünjeleriň ýeterlik däldigini görkezýän hem-de häzirki zaman tebigat5 we jemgyýetçilik ylymlarynyň gazanan üstünlikleri esasynda determinz hakynda täze, jemlenen düşünjäni formirleýar
Türkmenistan Görogly beg türkmenin eyyamynda
M E YIL N A MA S Y
XI asyryn birinji yarymynda scljuk lürkmenlerinin bereketi bilen bagly bolan uly wakalar bülin Gündogaryn, Kawkazyn, Kiçi A/jyanyn halklaryny hayran etdi: Seljuklaryn /.amanasy başlandy. Olar Syrderyanyıi aşak akymyndan Mawerannahr sonra Köneürgençe \ve Horasana yörüş edyârlcr. Paytagty O\vganyslandaky Gazna şâherinde bolan Gaznalylaryn döwletinin goşunlary \ve seljuklaryn goşunlarynyn arasynda aldym-berdimlı çaknyşyklary bölüp geclyâr.
Tusun hökümdary Mahmyt Gaznalydan kömek sorapdyr. Soltanyn iberen goşunlai7 bilen bilclikde Arslan Jezibiıı goşuny 1028 yylda seljuklary derbi-dagyn rdipdirler. Seljuklar Dehistana hem-de Balkan daglaryna gidipdirler.
1031 yylyn ahyrynda gaznalylaryn goşuny Hyratdan Pyrawa ugrapdyr. Bu goşuna Abu Şad yolbaşçylyk edipdir. Seljuklar maşgalalaryny, emlâklerini Balkana ugradypdyplar we duydansyz çözüşlary bilen gaznalylaryn goşunyna azar beripdirler. Aby Şad yzyna Hyrata çekilmâge mejbur bolupdyr.
Onun jrsedini Menve getiripdirler we kakasy Çagry-bcgin yarıynda jaylapdyrlar. Alp Arslanyn ogly Mâlik şa 1066 yylda mirasdüşer şazada diyip yglan edilipdir. Ivakasynyn ölüminden sofi Mâlik şa agirt uly döwletifi baştutany bolupdyr. Mâlik şanyn döwürdeşlerinin aytmagyna görâ ol, Mâlik şa, «Seljuk hökümdarlarynyn monjugynden in uly dur dânesi bolupdyr».
Agsak sere
Agsak sere-ortaky barmak, oguljahat we külbikäniñ gerlen aralygy, takmynan 8-10sm deñ.
Mardin (il)
Mardin, Türkiýe'nyň ili.
Ayrıca Bakınız
Artuklu Beyliği
Gündogar Afrika
thumb|200px|Gündogar Afrika
Adam boýy
Adam boýy – adamyñ ökçesinden depesine çenli aralyk, takmynan 150-180 sm deñ.
Bürünç asyry
Bürünç asyry — arheologiýanyň berýän maglumatlary esasynda adamzat taryhynyň bürünçden ýasalan önümleriň öňdebaryjy orun eýelemekligi bilen tapawutlanýan eýýamy, ol magdan känlerinden gazylyp alynýan mis we galaýy ýaly metallary işlemekligiň kämilleşmegi, şonuň netijesinde bolsa olardan bürünç alynmagy bilen baglanyşyklydyr. Bürünç asyry Mis asyry bilen ornuny çalyşýan we Demir asyryndan öň bolup geçýän irki metal eýýamynyň ikinji, giçki döwri bolup durýar. Umuman, Bürünç asyrynyň hronologik çarçuwalary: b.e. öň 35/33 — 13/11 asyrlar, emma olar dürli medeniýetlerde tapawutlanýar.
Gadymy Germanlaryň jemgyýetçilik gurluşy
Her zat-da bolsa bu eserler dokumental maglumatlar däldir, ýagny olar öz awtorparynyň, olaryň belli bir syýasy we durmuş sredada terbiýelenen, bütinleý kesgitli jemgyýetçilik hem syýasy garaýyşlary bilen, aýdyň indiwiduallygyny aňladýan, jikme-jik işlenen edebi eserler bolup durýarlar. Muňa garamazdan, ýokarda görkezilen çeşmeler, taryhylaryň ylmy işleri, şöl sanda meşhur taryhçylaryň işleri bilen utgaşyklylykda biziň eramyzyň ikinji asyrynda  gurluşynyň ýagdaýyny has doly göz önünde getirmäge mümkinçilik berýärler.
Şeýlelik bilen, diňe uruş döwri üçin taýpadaşlaryň jaýyna hem ölümine hukugy bolan umumy baştutan saýlanylýan eken. Ol taýpanyň ýokary häkimiýet degişi bolan halk ýygnagynda saýlanypdyr. Taýpanyň halk ýygnagy diňe şulara meňzeş gyssagly zerurlyklar ýa-da urşy yglan etmek we parahatçylyk baglaşmak ýaly has möhüm jemgyýetçilik hem syýasy meseleleri çöžmek üçin ýygnaýardy. Sezaryň duşuşan taýpalary mydama uruş ýagdaýynda bolupdyrlar, şönuň üçin hem harby hakimiýet raýatlyk  häkimiýetinden agdyklyk edipdir we ol  ýygy-ýygydan ozune giň ygtyýarlyklary alypdyr. Şeýle kuwwatly harby serdaryň häkimiýetinden hem soňra korol häkimiýeti döräpdir.
Dyz boýy
Dyz boýy – ýere degip duran ýerinde adamyñ ökjesiniñ dyz çanagynyñ ortasyna çenli aralyk, takmynan 50-60 sm.
Llofriu
thumb|200px|Llofriu
Daş asyry
Daş asyry — adamzadyň ösüşinde iň gadymy medeni-taryhy döwür, şonda esasy zähmet gurallary we ýaraglar esasan daşdan ýasalypdyr, emma agaç bilen süňk hem ulanylypdyr. Daş asyrynyň ahyrynda toýun gap-gaçlaryň ulanylyşy giňden ýaýrapdyr.
Konsepsion
[[Faýl: Concepcion-Chile(001).jpg |310px|right|thumb| Konsepsion, Çili: 36° 46' 22" S 73° 03' 47" W]] 70px|left
Lansetnikler
Bölüp çykaryşy. Bölüp çykaryş synalary onuň damagynda ýerleşip, žabra ýanyndaky boşluga açylýarlar.
Rus alymy Aleksandr Onufriýewiç Kowalýewskiý lansetnikleriň ösüşini we gurluşyny öwrenip, köp alamatlary ( hordanyň, turba şekilli nerw ulgamynyň gurluşy we ýerleşişi) boýunça onuň hakyky hordaly haýwandygyny subut etdi. Ýöne bölüp çykaryş synasynyň meňzeşligi sebäpli, lansetnik halkaly gurçuklara hem meňzeşdir. Lansetnigiň gurluşyny öwrenmeklik alymlara hordalaryň gelip çykyşyny anyklamaga kömek edýär.
Altyn Asyr FK
Altyn Asyr 2008-nji ýylda döredilýär. Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrliginiň futbol topary.
Türkmenistanyň taryhynyň XIX – XX ýüz ýyllyklary
Bu proses VI – VIII asyrlarda türkmenleriň basyp alyşlary bilen baglanyşykly has güýçlenip VIII-X türki dillerde gepleýän Aral ýakalarynyň sähralaryndaky ýerli ilat bilen asimilizasiyalaşan günbatar oguz taypalarynyň we toparlanşyklarynyň emele gelmegi bilen tamamlanýar. Soňra taýpalarynyň bir bölegi Bathyz, Dahystan, Guzan sebitlerine aralaşýar. Günortadaky ekerançylyk bilen meşgullanýan taýpalar we halkyýetler köp babatda özleriniňyewropoit görnüşini saklap Orta Aziýanyň birnäçe ekerançylyk welaýatlary bilen birlikde gadymy täjik dilinde gepläpdirler. Orta Asyr Türkmenistanyň iki sany esasy etniki taryhy bolan türk dilli oguzlar hem-de täjik dilli Horasanlylar şeýleräk ýagdayda kemala gelip başlaýar. X – asyrda ekerançylyk zolagynyň çäklerinde ýa-da onuň kümmüşinde täjik dilli ekerançylaryň arasynda ýaşaýan käbir türki dilli sähra taýplary diýen adyň gelip çykyşy baradaky mesele bolsa entek doly derejede çözülmedik mesele hasaplanýar. Oguzlaryň Türkmenistanýn çäklerine aralaşmagy VI – VII asyrlarda başlanýar. Bu proses seljuklaryň ýörişi bilen baglanyşykly XI asyryň birinji ýarymynda has güýçlenýär. Şeýlelik bilen Häzirki zaman türkmenlerinň kemala gelmek prosesi başlanyp, olaryň ata-babalarynyň esasy bölegini Oguzlar we Horasan täjikleri düzýär. Horasan täjikleri häzirki günorta Türkmenistanýn çäklkerinde ýaşapdyrlar. Türkmen halkynyň gelip çykyşynda (etnogenozinde) belli bir derejedäki roly Horezmliler oýnaýarlar. Demirgazyk Horasan täjikleriniň hem-de Horezmlileriň oguzlar bilen bir halkyýteti goşulmagyny Türkmenistanýn territoriýasyndaky çarwa we oturymly ilatyň geçmişdäki umumylygy ýeňilleşdiryär. Bu halklaryň etnogenezinde gadymyýetde esasy roly dap – saget taýpalary oýnapdyr. Goşuluşmakjlyk prosesi XII asyrda sähralylaryň (Oguzlar, Seljuklar, ýazyrlar) günorta Türkmenistana köpçülikleýin oturymlaşmagy bilen has güýçlenýär. Emma bizde täjikleriň ykdysady we medeni taydan ösen öňde baryjy, san taýdan kö bolandygy XI – XII asyrlarda oguzlaryň medeniýerini kabul edendigi barada maglumatlar ýok.
Mongol basybalyşlary türkmen halkyýetiniň kemala gelmeginiň şertlerini düýpli üýtgetdi. Basybalyşlaryň talaýjylyklaryndan oturymly ekerançylar hem-de şäher ilaty köp heläkçilige sezewar boldy. Türkmenistanyň şäherleri weýran edildi. Köp sanly uwaryş desglary hatardan çykaryldy. Gadymy ekerançylyk medeniyeti düýpli zarba urulyp ykdysadyýetde ilkinji orny çarwa we ýarym çarwa gelmegi prosesinde esasy orny türki dilli göçme taypalar gelip başlaýar. Şu taýpalar hem-de ourymly ilatyň türki dilli bölegi XIII – XV asyrlarda Türkmenler diýilip atlandyrylýar. Türkmenistandaky gadymy ekerançylyk bilen meşgullanýan ilatyň gara – çetlerdäki ýaşaýanlary hem türkmenler bilrn kem – kemden asimilizasilaşypdyr. Türkmen halkyýetiniň kemala gelmek prosesiniň jemleýji etaby XIV – XV asyrlarda degişli bolup, bu ýerlere çenli sähra taýpalary (oguzlar, ýazyrlar) hemde günorta Türkmenistandaky täjikleriniň goşuluşmaklary tamamlanýar. Şol bir wagtda Demirgazykda gadymy oguz taýpalaryň hem-de horezmlileriň bir böleginde territorial alamatlar boýunça gurulan täze taýpalar toplumy döreýär. Täjik edilmentlerini köp derejede saklap günorta Türkmen taýpalary belli bir derejede özleriniň antropologiki görnuşli dili we durmuş derejesi boýunça demirgazyk Türkmen taýpalryndan tapawutlanýandygyny bellmek gerek. Şu sebäbe göräde şol döwürde türkmen halkyýetiniň iki şahasy demirgazyk we günorta şahalary dowam edipdir diýip netije çykarmak mümkin.
Arman Remizani
thumb Serdar Azmun 1992-nji ýylda Eýranyň Türkmensähra sebitiniň Masal şäherinde eneden doguldy.
Kompýuter Tehnologiýasy
Adamzat 21-nji asyra çenli ýaşap bilmez (Näme?????)
Adamyň ýaşyny uzaltmak üçin öz saglygynyň tä dörtden bir bölegine çenli sarp edýär. Lukmanlaram netije gazandylar. Däri-derman döretdiler, organlary ýasap-oýlap we otyrtmany öwrendiler. Soňky 200 ýyl bäri orta ýaşyň dowamlygyny iki esse galdy. Näme aýtsagam bu çykgynsyz ýagdaý. Näme üçin, biologlaryň habar bermeklerine görä ýaşyňy uzaltýan mäzi bölüp aldylar, ol kletkasyňyň bölünmegine jogap berýär. Olaryň aýtmaklaryna görä onuň bölünýän kletkasy bakylygy döredýär. Kletkanyň bölünmegniň bes edilmegi(togtatmagy) goramak mehanizimiň ilkinji şerti däldir. Siz awtomobiliň motoryny çalşyp bilersiňiz, ýöne bary-ýogy başga mehanizimleri tapdan çykýar. Ýaşaýşy 5-10 ýyla çenli dowam etmek mümkin. Bir goşun pensionerleri jemgyýet aldy diýäýmeseň, bu hemmesi üçin gowydyr. Bolsa-da umumy organizimiň garramasy ölüme sezewar bolmak bilen biologiki çäklenmesi gadam basýar.
Howa, şeýlelikde adam kopiýasyny wagtyň täsiriniň astynda döretmek mümkündir, şonuň ýaly ýaş uzaltmalar, degme şeýle formada bolaýsyn onuň islegi gutarmazmykan öýtýärin.
Gadymy Gresiýa
Gadymy Gresiýa  (Ellada; Αρχαία Ελλάδα) — Balkan ýarymadasynyň günortasynda, Egeý deňziniň adalarynda, Frakiýanyň kenarýakasynda we Kiçi Aziýanyň günbatar kenar zolagynda b.e. öň III—I müňýyllyklarda ýaşan irki synpy jemgyýete istoriografiýada berilýän at.
Kompýuter Tehnologiýasy
Adamzat 21-nji asyra çenli ýaşap bilmez (Näme?????)
Amerikanlar proýektiň jikme-jik ýerini görkezmän syrly saklaýarlar. Bu düşnükli zat, sebäbi gep-gürrüň adamzadyň ykbaly barada gitýär. Alymlar çüýşeden jyny goýberer öýdüp gorkýarlar. Ýöne belli bolşy ýaly, hiç-hili syry köp ýylyň dowamynda saklap bilmezler. Diýmek elektronly Sidden soň uly adamlaryň computer kopiýasy bolmalyda ?
Ýaponiýa Tokugawo Sýogunlygy döwründe
2. Ýurduň döwlet gurluşy. Daýhanlaryň ýagdaýy.
Kompýuter Tehnologiýasy
Adamzat 21-nji asyra çenli ýaşap bilmez (Näme?????)
Robatlaryň tenini islendik forma görnüşde ýasap bolar. Bu bolsa mehanikleriň işi. Gerek bolsa, islegiň boýunça ony biologik nusga meňzeş görnüşde ýasamak mümkündir. Oňa ham, täze ýüz keşbi, göz, burun aý garaz ol islegiň modosyna baglylykda döredip bolar. Gerek bolsa, biz olara peýdaly bolsak öňat hasap ederler, päsgel bersek bizi ýok etmekden gaýtmaz. Adamzadyň günleri rezerwasiýa we haýwanat dünýäsinde gutarar. Biz olara öý haýwanlary bolmak mümkünçiligi ýokdyr, çünki robatlar onuň ýaly zada mätäçlik çekmez. Sebäbi E-barlyk robatlara daşky gurşalyp alynan sreda ýagny güne ýagyşa, howa zerur bolmaz, olaryň çipine gerek bolan minerallary gözläp tapmak üçin, ýerleri çöwürüp ugrarlar welin janly jandardan zat galmaz we ýitip gitmegine sezebar ederler.
Ýaponiýa Tokugawo Sýogunlygy döwründe
Ýapon daýhanynyň durmuşynyň ähli taraplary çäklendirilipdir. Mysal üçin: daýhana bürünç iýmek gadagan, ýüpekden edilen egin-eşik geýmek, uly öý edinmek, teatra, şowhunly yerlere barmak garaz gowy ýaşamak gadagandy.Ýapon daýhany juda garyp däldi,ol beýleki Aziýa ýurtlarynyň daýhanlaryndan gurplydy, az salgyt töleýärdi. Emma, şahsy azatlygy welin gaty çäklidi.
1637-nji ýylda Nagasakiniň golaýynda Simabara diýen şäherde daşary ýurtlylaryň meçew bermegi bilen uly daýhanlar gozgalaňy bolup geçdi. Daýhanlaryň 30-müňüsi tüpeňler bilen ýaraglanypdy, hökümet gozgalaňy kynlyk bilen basyp ýatyrdy. Şu gozgalaňdan soňra ähli daşary ýurtlylar ücin hem ýurduň ýapylýandygy ýglan edildi. Ýaponiýa daşky dünýäden üzňe galmazlyk üçin käbir 	çäreleri durmuşa geçirdi. Goňşulary koreýlere, hytaýlylara diňe Nagasaki şäherine ýylda iki gezek gelmäge  we kotolikleriň gozgalaňyny basyp ýatyrmaga beren kömegi üçin gollandlara ýurda ýylda gelmäge rugsat berildi. Gollandlar Ýewropanyň täzeliklerini, täze çykan kitaplaryň bir nusgalygyny, täze enjamlardan bir nusgasyny getirip, Ýaponiýany dünýä täsinlikleri, täzelikleri bilen tanyşdyryp durmalydy.
45
Aradan çykanlar
40er
Aziýa we Afrika ýurtlary XX asyryň başlarynda
1.	Aziýada ösüş merkezleri.
Germaniýanyň täze kansleri Býulow işjeň daşary syýasat alyp bardy. Ol reýhstagda eden çykyşynda : “Beýleki halklar öz aralarynda ýeri we suwy paýlaşanlarynda, biz nemeslere gök asmandan başga hiç zat ýetmändir. Biz özümize Günüň aşagyndan mynasyp ýer berilmegini talap edýäris” diýen şygary öňe sürüpdir. XIX asyryň 90-njy ýyllarynda Germaniýa Hytaýa kürsäp girdi. Şandun ýarymadasynda harby bazasyny gurdy. Ýuwaş okeanda Karolin we Marian adalaryny eýeledi. Täze bakna mülkleriniň eýelenmegi, daşary söwdanyň artmagy Germaniýadan kuwwatly deňiz flotyny döretmegi talap edýärdi. Wilgelm II “Biziň geljegimiz deňizdedir” diýip öwünýärdi. 1895-nji ýylda Demirgazyk we Baltika deňizlerini birleşdirýän Kil kanaly açyldy. 1898-nji ýylda reýhstag harby gämileriň gurluşygy hakynda uly maksatnamany tassyklady. Bu gönüden-göni Beýik Britaniýanyň deňiz agalygyna uly howp salýardy. Beýik Britaniýa deňiz döwletleri bolan Fransiýanyň we Germaniýanyň bilelikdäki flotundan hem güýçli floty saklamaga çalyşýardy. Iňlis hökümeti her bir gurlan täze german linkoryna garşy täze iki iňlis gämisini gurmagy karar etdi. Özüniň güýçlenýän deňiz garşydaşyna garşy Beýik Britaniýa köne duşmany Fransiýadan haraý isläp, onuň bilen ýakynlaşyp başlady.
Günorta slawýanlar
Günorta slowýanlar. Bolgar döwleti VII asyrda demirgazyk gündogar Balkan ýarym adasynda döräpdir. Dunaý ýaka slawýanlar ýerleşipdir. 679 ýylda Bolgar hany asporuk Balkan ýarym adasynda günorta Dunaýda öz družinasy bilen ýerleşipdir. Bolgalarda slawýanlara teritiriýa bölüp beripdirler. Olar basybalyjy bolman Dunaý slowýanlary bilen soýuzdaş bolup awar we wizantiýalylara garşy bile göreşipdirler. Asparuha bolgar we slowýanlaryň peýdasyna Wizantiýa imperiýasynyň imperatory Konstantin IV bilen ylalaşyk baglanşmak başarypdyr. Wezantiýalylar teritoriýadan yza çekilipdir. Asparuh baş knýaz bolup bolgar sloaýan döwletine slowýan knýažlyklary boýun edipdir. Slawýan ilaty Asporuhe we onuň orun tutary Dula salgyt töläpdirler. Täze döwletiň paýtagty Pliske soňra Preslowa şaherleri bolupdyr. Sparuhyň aryp tutarlary Wizantiýanyň içki işene gatnaşypdyrlar.
IX asyryň II ýarymynda Nowgorod knýazy Oleg Kiýew we Nowgorodyň üstünde agalygyny dikeldýar. Olegiň družinnikleri dworýanlaryň ýerlerine barýar eken (sag kenar Dnepre) ýerli knýažllarydan salgytlar ýygnaldy. Ol 999 we Twer ýerlerinde eýeläp Dnestr aralygyny ozone birleşdiripdir. Olegiň dünde (945-869) Kiýew knýazy gutarnykly boýun egdirilýar. Stanislaw Igorewiç (969-972) we Wladimir Stýasoslawiç (980-1015) ýylda Demirgazyk Kawkaz we Karpat Rusi girýär.
Ruslarda ýazuw girizilýär. Rus gänürleri Gora Adawkasiç we Baltika deňzine barýar. Konstantinopol bilen söwda edýär. Eýran merkezi Aziýa bilen gatnaşýar. Igoryň döwründe hristian dini kabul edýär. Rus-da hristiançylyk 987-988 ýyllarda kabul edilip. X asyryň 80 ýyllarynda Wladimir Wizantiýa bilen soýuzy berkitmek üçin imperator Wasiliý II-niň aýal dogany Anna öýlenip soýuzy berkitmek işläpdir. Wladimir Kryme süýşipdir. 989 ýylda Heodeonesi eýeläpdir. Wasiliý II yza çememelidi Wladimir bilen Annanyň nikalaşygyndan soň döwletiň hristian dini kabul edildi, feudal gurluş ösüp başlady. Hristiançylyk zor bilen 100 lerçe  ýylyň dowamynda girizildi. Buthana edaralary köp edinip döwlet girdejisine eýe bolupdyr. Rusiýada oba-hojalygyna suwarymly ekerançylyk dowam edipdir. Döwlet halky ezipdir. Ýerli knýäz boýarlardan ýerli feodallar döräpdir. Rus-da smerdler bilen olaryň öz maly  inwentary aýy sygyry dolupdyr. Ýöne ol öldürilse holop (gul) öldürilen ýaly 5 griwen tölenipdir. Eger azat erkek öldürilse (40 griwen) feudal aristokratiýadan öldürilse 80 griwen töläpdir. Öleb smerdiň yzyna erkek oruntutary bolmasa onuň zatlary hojaýynyň eýeçiligine geçipdir. Feodal hojalykda daýhan ezmegiň esasy formasy işläp bermek rentasy – barşina, natural salgyt bolupdyr. Feudal ezişe çydam edip bilmän daýhan gözgalaň turuzypdyr. Netijede daýhan obşina ýerine önküden hem beter berkedilendir. Gaçan daýhanlaryň bir bölegi hünärmentçilik görnüş bilen 150 görňüşe golaý demir onum söwda çykarypdyr. Rus söwdagärleri Arap  halypatlygy Wizantiýa Morawiýa, Çehiýa, Polşa Günorta Germaniýa Baltik deňzi Skandiýa Pomorlara bilen Cirnigow Polosk Nowgorod, Smolensk we ş.m. bolupdyr. Ol administratiw sud we harby merkezler bolupdyr. Wladimir Swýatoslawowiç ölenden soň ogly Swýatopolk Kiýewde knýäz bolýär. Nowgorda bolsa ogly Ýaroslaw bolýar. Swýatopolk polýaklara köp bil baglaýar. Ýaroslaw Kiýewe eýelýär. Rus syýasy ykdysady medeni gatnaşy ösdürýär. Çehiýa, Polşa, Wengriýa, Bolgariýa, Wizantiýa, Teriýa, Angliýa, Fransiýa hat-da binostipi rikolarda baglaşýar. Ýaroslaw müdiriniň bir gyzy fransuz koroly Genrih I aýaly beýleki bir gyzy Norwegiýa koroly Garold Smelyý aýaly 3-nji gyzy Wenger koroly Andreýiň aýalydy.
Türkmenistan XV – XVI asyrlarda
Şeýbany han Köneürgenji gutarnykly suratda basyp almak üçin 1504-nji ýylyň gyşynda Ürgenje ýöriş edýär. 10 aýlap gabawdan soň, çekeleşikli we gazaply söweşler netijesinde özbekler 1505-nji ýylyň Alp Arslan aýynda Urgenji basyp alýarlar. Ürgenji goraýjylar esasan hem türkmenler bolany üçin ýeňijiler olardan zalymlyk bilen öç alypdyr.
Teýmirleňiň agalygy döwrinde Günorta Türkmenistanyň uly şäherleriniň käbirinde suw saklamak üçin niýetlenen ýörite howdanlar gurlupdyr.Şonuň ýaly howdanlar Merwde, Änewde bar eken.Türkmenistanda çüýşe önümçiligide,haly dokamak işleri-de belli bir ösüşe eýe bolupdyr.Türkmen halkynyň ruhy medeniýetinde bagşylyk,sazandalyk sungaty,garry adamlaryň çagalara erteki-rowaýat aýdyp bermegi,milli oýunlar uly orny eýeläpdir.Türkmeniň taryhynda öçmejek yz galdyran magaryfçylar-da bolupdyr.Şolaryň biri Ärsary babadyr.
Gusmak
"Gusmak" - aşgazan we agz arkaly gusmak bilen iň oňat ýaýran mazmuny we aýratynlyklary kesgitlemek üçin ulanylýan döwür.
Gusmak köp keselleriň alamaty däl, şonuň üçin gusmak köplenç sebäbine seresaplylyk we bejergini talap edýär. Ganly tabak we gusmak derrew hassahana ýerleşdirilmelidir.
Seýitjemaleddin metjidi
Metjidiň peştagynyň ýokarsynda Horasanyň hökümdary soltan Abul-Kasym-Babyryň (1446-1457 ý.) ady tutulýan uly ýazgyda şeýle diýilipdir: “Bu gurluşyk beýik soltan, öz halklarynyň eýeleri, ýurtlaryň we asyrlaryň penakäri Abul-Kasym-Babyr Bahadurhan patyşalyk süren wagtynda guruldy, hemmeden beýigiň özi onuň häkimiýetini we  onuň patyşalygyny ebedileşdirsin”.
G.A.Pugaçenkowa metjidiň ýüzündäki ýazgyda ady gelýän Muhammedi soltanyň weziri bolan Muhammet Hudaýdot diýip tassyklaýar, özi-de onuň bu ýerde jaýlanan kakasy Jemaleddiniň doglan ýeriniň Änewdigini kesgitleýär.
Günbatar Ỳewropa IX - XI asyrlarda
IX – XI asyrlarda Günbatar Ỳewropanyň iri ýer eýeçilikleri döwletleri.
IX – XI asyrlaryň dowamynda Günbatar Ỳewropa nyň köp döwletleri iri ýer eýeçilik gurluşy na geçdi. Irki orta asyryň asyrlarynda köp sanly warwarlaryň şalarynyň ýerine iri ýer eýeçilikleri döwletleri peýda bolup korolinkler döwletiniň dargamagynyň netijesinde 843-nji ýylda Wergen şertnamasy nyň netijesinde 3 döwlet emele geldi. Fransiýa we Germaniýa nyň ýaşamaklygyna döwam etdi. Lotareýa döwleti dolandyryjy Lotari (855) ölenden soň 3 şalyga bölündi. Italiýa Gündogar we orta Italiýany öz içine alýar.
Ylymly
= Ulanmagyň düzgünleri =
Saýta agza bolman ulanyp bolýarmy?
Türkmeniñ gadymy ölçeg birlikleri
Türkmeniñ gadymda ulanan fiziki ölçeg birliklerini uzynlyk, meýdan, göwrüm, wagt, agram birlikleri hökmünde toparlara bölünýär.
3. Agsak sere-ortaky barmak, oguljahat we külbikäniñ gerlen aralygy, takmynan 8-10sm deñ.
4. Barmak – Ýakyn Gündogarda we Orta Aziýada giñden ulanylan ölçeg birligi. Bir barmak-alty sany arpa dänesiniñ inine, arpa dänesi bolsa öz gezeginde iş baýtalynyñ ýalynyñ 8 taryna deñ diýlip Kabul edilipdir.
6. Gulaç – sag we çep gollaryñ añrybaş gerlen aralygy takmynan 180-190 sm deñ ýa-da 8 garyş diýlip alynýar.
9. Bil boýy - adamyñ ökjesiniñ ýere degip duran ýerinden biline çenli aralyk atkmynan 100-110 sm.
13. Menzil - kerweniñ ýarym günde (12 sagatda) geçýän ýoly, takmynan 30–35 km
Göwrüm birlikleri
1.	Owuç – adamyñ owujynda saklap göwrümine deñ bolan göwrüm birligi takmynan 40- 45millimetre deñ bolan göwrüm birligi.
Han dinastiýasy
thumb|250px|Han eýýamyna degişli bürünç heýkeljik.
Gupta imperiýasy
Gupta imperiýasy (गुप्त, gupta, गुप्त राजवंश) — Gupta dinastiýasy häkimiýeti astynda Hindistanda bir döwlet, ol takmynan 320-550ýý. aralygynda bar bolupdyr.
Helsinki
Faýl:TE-Collage Helsinki.png
Helsinki-Finlyandiyanyn paytagty.
Talokan (Owganystan)
Howa
Talokanyň Ortaýer deňzi howasy bar. Gyşda tomusdan has köp ýagyş bolýar. Talokanda ýyllyk ortaça temperatura 15,4°C (59,7°C). Her ýyl takmynan 434 millimetr (17.09 inç) ýagyş düşýär.
Günorta Aziýanyň genetikasy we arheogenetikasy
AASI görnüşli ata-babalar, Paniýa ýaly günorta Hindistanyň tire-taýpa toparlarynyň arasynda iň ýokary derejede duş gelýär we köplenç Günorta Aziýanyň ähli etnik toparlarynda dürli-dürli bolýar. Günbatar-ýewraziýanyň ata-babalary, esasanam Eýran bilen baglanyşykly komponent, dürli derejeli AASI nesil şejeresi bilen birleşip, häzirki Günorta Aziýa toparlarynyň köpüsiniň esasy atasy bolan miladydan öňki 00 5400–3700 töweregi Indus Periferiýa Klinini emele getiripdir. Biziň eramyzdan öňki 2-nji müňýyllykda Indus periferiýa nesli, Günbatar-ýewraziýa tolkuny bilen garylyp, ata- babalaryň demirgazyk hindilerini (ANI) emele getirmek üçin gelýän erkekleriň arasynda aranamnaýa-sähra bölegi bolup, şol bir wagtyň özünde-de emele gelmegine goşant goşupdyr. Atalar Günorta Hindiler(ASI) AASI bilen baglanyşykly ata-babalarynyň has köp paýyna eýe bolan aw ýygnaýjylar bilen birleşmek arkaly. ANI-ASI gradientine görä, ANI bilen ASI arasynda miladydan öňki 2000-nji ýyldan soň dürli nisbatlarda birleşmegi sebäpli dörän ANI-iň ýokary gatlaklarynda we Hindi-ýewropa gürleýjilerinde ANI-iň has köp paýy görkezilýär, hindi çyzgysy diýilýär. Köplenç Günorta Aziýada has pes ýygylykda, Mundari dilli toparlarda, şeýle hem demirgazyk, merkezi we gündogar Günorta Aziýanyň käbir ilatynda ep-esli derejede paýlanýar.
57
Aradan çykanlar
50er
Nemes uniwersitetleri
thumb|right|305px|[[Geýdelberg uniwersitety germaniýañ iñ köne uniwersitety bolup ol 1386-njy ýylynda gurulypdyr.]]
Durdy Durdyyev
Kariýerasy
Ilkinji aýdymy 2009-njy ýylda "Aýdym aýdaly" ady bilen, aýdymçy [|Myrat Öwez-iň] goldamagy esasynda döredildi. Aýdymyň sazy kompozitor Begenç Hojaýewiňki, sözlerini bolsa Şahyr Aman Rozyyewiň ýardamy bilen ýazylan. Bu "Aýdym aýdaly" Durdy Durdyýew şeýle diýýär: "Aýdym aýdaly" Aýdym şol ýyl döredilen aýdymlaryň arasynda HIT (köpleriň ünsüni özüne çeken) bolup maňa ilkinji meşhurlyk getiren aýdymlarymyň biri boldy.
Real Madrid CF
Düzümi
Ekip 2023-24
Koaç: 20px Karlo Ançelloti
Soltan Sanjaryň aramgähi
Ýadygärligiň ýerleşýän ýeri: Mary welaýatynyň Baýramaly etraby.
Bu binanyň mygmary sarahsly meşhur binaçy ussa Muhammet ibn Atsyzdyr. Binýady dört metr çuňlukda tutulan otuz sekiz metr beýikligi bolan bu kümmet dörtburçly bişen kerpiçden salnypdyr. Ymaratyň özboluşly binagärlik keşbi, diwarlara salnan nagyşlar türkmen ussalarynyň öçmejek şöhratydyr.”
Garaşsyzlygyň gadamlary
GARAŞSYZLYGYŇ GADAMLARY.
“Garaşsyz Türkmenistan döwletiniň aýda ýyllyk ýoly alyp, baý, ösen döwlete öwrülip barýandygyny körler hem gördi, gözlüler hem”.
Maý tomzagy
Iýmitlenişi
Maý tomzagy agaçlaryň we uly agaçjymak ösümlikleriň ýapragy bilen iýmitlenýärler. Ol ýokarky äňiniň ýiti uçlary bilen ýaprakdan uly bolmadyk bölekleri kertip alýarda, aşaky äňiniň dişe öwrülen eňegi bilen olary owradýar. Iýmiti gemrip kabul edýän agyz synasyna gemriji agyz diýilýär. Ýuwdulan iýmit gyzylödege, soňra garna barýar. Garynda gaty dişjagazlar bolup, olar iýmiti böleklemek üçin hyzmat edýär. Ownadylan iýmit içegä baryp, ol ýerde doly özleşdirilýär we onuň ýokumly maddalary gan tarapdan sorulyp alynýar. Iýmit galyndylary artbujak deşigi arkaly daşary çykarýar.
Dem alyş
Bu ulgam şahalanýan traheýalardan ybaratdyr. Howa daşky demalgyçlaryň üsti bilen traheýalara barýar hem-de olar bilen hemme içki synalara we dokumalara eltýär.
Döwletler boýunça işsizligiň möçberi we tablisasy
center|600px
ASP
Active Server Pages (ASP)
Aspect Software Engineering tarapyndan döredilen dbWeb we iBasic gurallaryna esaslanýan ASP web programmanyň ýerine ýetirilişini gönüden-göni web serwere integrirlän ilkinji web programma taýýarlaýyş serişdeleriniň biridi, ol NeXT-iň (häzir Apple) WebObjects-iniň 1996-njy ýyldaky goýberilişinden 9 aý soňra çykarylypdy. Bu daşarky ulanyp bolýan programmalary ýa-da CGI skriptlerini çagyrmaklyga garanyňda has ýokary önjeýlilik gazanmak üçin ýerine ýetirildi, olar şol wagt web programma ýazmaklygyň iň ýörgünli usulydy. Microsoft korporasiýasy IIS 3 üçin ASP-ni çykarmanka, IIS-de işleýän web programmaçylar dinamiki maglumatlary we sahypalary görkezmek hem-de dolandyrmakda ODBC sürüjileri bilen kombinirlenen IDC we HTX faýllaryna bil baglaýardylar. Bu faýl formatlarynyň we gurluşlarynyň esaslarynyň ASP-niň irki wersiýalarynyň ýerine ýetirilmeginde iň bolmanda kem-käsleýin ulanylmagyna dowam edildi.
ASP-de programmaçylar Microsoft-yň Active Scripting standardy bilen utgaşykly islendik skriptleýiş dilini ulanyp bilýärler. Gaýybana skriptleýiş dili (classic ASP) - VBScript:
Ýa-da ikisi hem birmeňzeş işleýän has ýönekeý formatda
==ASP.NET bilen ASP Classic deňeşdirmesi==
1-nji asyr
Umumy
29一33-nji ýyl töweregi. Isa pygamberiň asmana çykarylmagy. Onuň ölümi hakyndaky buýrugy Iudeýanyň prokurory Ponti Pilat beripdir.
41一54-nji ýyllar一Rimde imperator Klawdiýanyň höküm sürmegi. Onuň imperator býurokratizminiň esasyny goýmagy, ýurduň maliýe ýagdaýyny düzeltmegi, salgydy düzgünleşdirmegi, welaýat adamlaryna rim raýatlygy hukugyny bermegi. Öz aýaly, Neronyň ejesi Agrippina tarapyndan zäherlenip öldürilmegi.
Wankuwer 2010
Wankuwer 2010 (2010 Winter Olympics,Jeux olympiques d'hiver de 2010)
Arap döwletleriniň osmanly türkleriň gol astyna düşmegi
2.	Siriýanyň türkleriň gol astyna düşmegi.
Timur
Timur, 1411-nji ýyldan 1449-njy ýyla çenli Merkezi Aziýany dolandyran Timurid soltany, astronom we matematik Ulug begiň atasy we şol wagt höküm süren Mogol imperiýasynyň düýbüni tutan Baburyň atasy (1483-1530). Hindi subkontinentiniň hemmesi diýen ýaly.
Bäherden etraby
Oba hojalygy
Hojalygynyň esasy ýöriteleşen ugulary pagtaçylyk, däneçilik, maldarçylyk, gok we bakja ekerançylygy "Bäherden" garaköl goýundarçylyk, "Saýwan" maldarçylyk hojalyklary yurdumyzda bellidir. "Akdepe obasynda" Bäherden nah mata dokma kombinaty guruldy. Hojalygynyň esasy ýöriteleşdirilen ugurlary pagtaçylyk, däneçilik, gök-bakja ekerançylygy, dowardarçylyk hasaplanýar. Garaşsyzlyk ýyllarynda etrabyň senagat taýdan ähmiýeti artýar. Bu ýerde magdan däl gurluşyk material lary kärhanalary ýerleşyär. Keletede sement zawody, Akde pe obasynda egirme-dokma fabrigi işleyär. Etrabyn Sünçe obasynyň golaýynda uly guşçulyk toplumy bolup, onda her ýylda 3000 tonna towuk eti we köp möçberde ýumurtga öndürilýär. Bäherden şäherinde haly fabrigi, çeper-senetçilik önümleri fabrigi, pagta arassalaýan zawod, konserwa zawody, durmus-medeni edaralar ýerleşýär.
Maldarçylyk
Azyk meselesini çözmekde ekerançylyk bilen bir hatarda maldarçylyk hem möhüm ahmiýete eýedir. Türkmenistanyň maldarçylyk pudaklarynytn hemmesi azyk we ýeňil senagatlarynyň çig mal bazary bolup hyzmat edýärler. Türkmenistanyn maldarçylygynyň esasy pudaklaryny dowardarçylyk, iri şahly maldarçylyk, doňuzdarçylyk, gylýalçylyk, düýedarçylyk, guşçylyk, ýüpekçilik, balaryçylyk, balykçylyk degişlidir.
Britaniýa XX asyryň soňky çärýeginde
2.	Angliýada M.Tetçeriň hökümete gelmegi we 80-90-njy ýyllarda köneçileriň içeri we daşary syýasaty.
1964-nji ýylyň Garaşsyzlyk aýynda bolan parlament saýlawlary netijesinde leýboristik partiýa 44,1%-ses toplap häkimiýete geçdi. Garold Wilsonyň baştutanlygyndaky leýboristler hökümeti zähmet gatnaşyklar babatynda birnäçe çäreleri amala aşyrdy. Mysal üçin: pensiýalaryň möçberi 20% ýokarlandy, ýaşaýyş jaý tölegleri kadalaşdyryldy we ş.m. Hökümet 1954-70-nji ýyllar üçin senagat önümçiliginiň ösüşiniň milli maksatnamasyny işläp düzdi. Ondan başga hem hökümet ykdysadyýeti janlandyrmak üçin daşary ýurt maýa goýumlaryna giň mümkinçilikler berdi. Ilki bilen ABŞ-nyň maýa goýumlary iňlis senagatyna uly pul goýumlaryny ýerleşdirip başlady. Olar Angliýadaky öz maýa goýumlarynyň umumy möçberi boýunça Kanadadan soň ikinji ýeri eýeleýärdi. 1967-nji ýylda amerikanlaryň iňlis ykdysadyýetindäki umumy maýa goýumy 5,9 mlrd dollardan gowrakdy. Munuň özi ABŞ-nyň GFR-de Fransiýada ýerleşdiren umumy kapitalyna barabardy.
1979-1981-nji ýyllar aralygynda iňlis ykdysadyýeti Angliýanyň taryhynda kyn döwri başdan geçirdi. 1981-nji ýylyň Magtymguly aýynda önümçiligi      17,9 % aşak gaçdy. Ol aşak gaçmaklyk ykdysadyýetiň ähli pudaklaryny öz içine aldy. Mysal üçin: garamagdan, demirgurluşytk, awtoulag gurluşygy, himiýa, dokma senagatlary.
1.	Her bir gülläp ösýän ykdysadyyetiň hereketlendiriji güýji hökmünde hususy telekeçilik çykyş etmeli.
Özüniň daşary syýasatynda M.Tetçer ilki bilen ABŞ-a ýaranlyk derejesini saklamak, NATO-nyň öňündäki borçlaryny ýerine ýetirmek wezipelerinden ugur alýardy.
Italiýa XX asyryň ikinji ýarymynda
Hristian Demokratik partiýanyň maksatnamasyna : ýurduň syýasy gurluşyny demokratiýalaşdyrmak, oblast awtonomiýany girizmek, agrar reformany amala aşyrmak we ş.m. girizildi. 1945-nji ýylyň ahyrynda bu partiýanyň hataryna 1 million golaý adam bardy. Şeýlelikde HDP-sy, kapitalistik partiýa, sosialistik partiýa seredende has güýçli, täsirli partiýa öwrüldi. Liberal partiýa hem bu döwürde, monorhistik respublikany dikeltmek (Kapitalistik häsiýetde däl-de, dünýewi häsiýetde) onuň uly goldawy ýokdy.
Konstitusiýa laýýklykda Italiýa zähmete esaslanan respublika diýip yglan edildi. Konstitusiýada hususy eýeçiligi eldegirmezligi, hususy telekeçiligiň erkinligi, halkyň demokratik azatlyklary : guramalaryň, ýygnaklaryň, metbugat şahsyýet erkinligi, madda girizildi. Şonuň ýaly hem konstitusiýada ýer eýeçiliginiň möçberleri, kooperasiýanyň ösüşi we ş.m. madda girdi.
1948-nji ýylyň Gurbansoltan aýynyň 18-inde Italýan parlamentine saýlawlar geçirildi, onda köplük sesi (12,7 mln) hristian-demokratik partiýasynyň wekilleri aglaba bölegini eýelediler. Hökümeti ýene-de de Gosleri düzdi. Ol özi liberal partiýadan bolsada HDP-ň respublikasynyň goldawyny tapdy.
Umuman 50-60-njy ýyllary sepgidinde Italiýadaky syýasy göreş esasan hem dürli syýasy partiýalaryň, toparlaryň arasynda bolup, olaryň hem hökümetde beýleki partiýalaryň agdyklyk etmegini gazanmak we hökümetini düzetmekden ybaratdy. 1950-60-njy ýyllarda Italiýanyň zähmetkeşleri, esasan hem işçileri özleriniň durmuşyny gowulandyrmak, parahatçylyk we demokratiýa ugrunda göreşi güýçlendirdiler. Olaryň bu hereketinde profsoýuzlaryň roly uludyr. Esasan hem 1950-nji ýyllarda Italýan zähmetkeş soýuzynyň döredilmegi we oňa sosial demokratiýanyň ýolbaşçylyk etmegi işçileriň ykdysady-sosial talaplaryny kanagatlandyrmak ugrundaky göreşinde uly rol oýnady. 1959 ýylda Italiýadaky iş taşlaýyşlara 5 mln. gowrak adam gatnaşdy.
Hökümet emele gelip ýagdaýdan çykalga gözleýärdi. 1982-nji ýylda zähmet iş hakynyň doňdurylmagy, sosial zerurlyklar üçin çykdajylaryň çäklendirilmeginiň we ş.m. çäreleriň hasabyna iri kompaniýalara döwlet býudžetinden 6 müň mlrd lir ýeňillik krediti berildi.
Prokariot
1923-nji yylda Edouard Chatton uly we has kompleks öyjükleri ökariot, has kiçi we gurluş taydan pesleri bolsa prokariot öyjük diyip atlandyrdy.
Ýaponiýa 1918-1939 ýyllarda
1938 ýylyň Gurbansoltan aýynda Angilýa bilen Ýaponýanyň arasynda ylalaşyk baglaşylyp, Hytaýdaky Ýaponiýa tarapyndan basylyp alnan Angliýanyň eýeçiligindäki ýerler Ýaponiýa berilýär. Bu hem Angilýanyň ýapon basybaljylaryny SSSR-e garşy maliýe kömegini bermäkdäki özboluşly ýoludy. ABŞ hem öz gezeginde Ýaponiýany metal, ýangyç bilen üpjün edýärdi. Şol bir wagtda ýapon-amerikan garşylygy hem saklanýardy. Ýagny ABŞ Hytaýdaky täsirini saklamak üçin Ýaponýany belli bir derejede özüne tabyn etmäge synanyşýar.
1940 ýylyň ahyrynda Ýaponiýa bilen ABŞ-yň arasynda gatnaşyklary kadalaşdyrmak maksady bilen gepleşikler geçirilýär. 1941 ýylyň Gurbansoltan aýynda Ýaponiýa bilen SSSR-iň arasynda bitaraplyk hakyndaky ylalaşyga gol çekilýär.
Dättlikon
Dättlikon Şweýsariýa'da bir oba.
Ýüpekçilik
thumb|300px|right|Ýüpek gurçugy tut ýapragy bilen iýmitlenýär.
Nigeriýa
Nigeriýa (Nigeria ), Nigeriýa Federatiw Respublikasy (Federal Republic of Nigeria) — Günbatar Afrikada döwlet. Ol günbatarda Benin, demirgazykda — Niger, demirgazyk-gündogarda — Çad, gündogarda — Kamerun bilen araçäkleşýär. Meýdany — 923 768 km².
Araplar VI-XI asyrlarda
4.	Mekgä zyýarat etmeli
Zor bilen yslam dini ýuwaş-ýuwaşdan ornaşdyrylyp, öňki ýerli dinleri (hristiýançylyk, iudeý, buddizm, zarastraçylygyň) gysyp çykaran ýeke-täk agalyk edýän dine öwrilýär. Muhammediň oruntutarlary dört çaryýärlar Abu Bekir (632-634) Omar (634-644) Osman (644-656) Ali (656-661) olaryň döwletine  halyflyk ady berlipdir.
Omaýatlar nebeleri munuň bilen razylaşmandyrlar. Nazary bolan Harijiler gozgalan turuzypdyrlar. Olar täze halif saýlamagy talap edipdirler. Soňa saýlamagy talap edipdirler. Soňa baha harizjiler dini topary döredilipdir.
Omaýatlaryň häkimiýeti çykylsada olaryň biri Ispaniýa gaçyp, garaşsyz kardow emiratyny döretdi. Abbasitler basybalyjylylyk syýasatyny dowam etdirdiler.
X asyryň ahyrynda Alžir, Tunis, Siriýa, Sisiliýa, Müsür, Palestina, Siwiýanyň uly bölegi degişli bolupdyr. Fatimid Ismaitleriniň hem karamatlaryň hem belli bir meýilnamasy bolmansyr. Olaryň baryly din bilen baglanyşykly bolup, halky özmek, talamak, hormatlak, öldürmek, gula öwürmek bolupdyr.
Şweýsariýa
Şweýsariýa (Schweiz, Suisse, Svizzera, Svizra), resmi ady — Şweýsariýa Konfederasiýasy (Schweizerische Eidgenossenschaft, Confédération suisse, Confederazione Svizzera, Confederaziun svizra) — Merkezi Ýewropada uly bolmadyk, deňze çykalgasyz döwlet. Ol demirgazykda Almaniýa, günortada — Italiýa, günbatarda — Fransiýa, gündogarda — Awstriýa we Lihtenşteýn bilen serhetleşýär. Onuň ady Şwis kantonynyň gadymy nemes dilinde "ýakmak" diýmekligi aňladýan sözden dörän adyndan gelip çykypdyr.
Hindistan irki orta asyrlarda
Mowzuk:    Hindistan irki orta asyrlarda.
Meýilnama:
Indoneziýa
Tebigaty
Indoneziýanyn köp bölegi-peslikler we 1300–1500 m-e çenli beýiklikli dag ýennitleri ebedi gök, çygly ekwatoryýal tokaý bilen örtülendir. Bu tipdaki tokaýlarda esasan, fikuslar, dipterokarp agaçlary, raşamala, pandanuslar, çörek agajy, sheýle-hem palmalar agaç gornushli paporotnikler, bambuklar ösýär. 1300–1500 m we 2600–300 m aralykdaky zolakda dag-tropiki tokaýlar giň ýaýran, olarda, esasan, ebedi gök (ebedi gök dublar), ýasy ýaprakly agaçlar (buk, dub kashtan), purly agaçlar (podokarpus), go-gd-da ýapragyny dökýän tropiki tokaýlar (tik, kazuarin) we sawannalar ösýär.
Indoneziýa teritoriýasyny köp bölegi Hindi-Malaý zoogeografik oblastynyň Malaý podoblastýa, Gb, Irian, Molukka we Kiçi Zond adalarynyň käbiri Awstralyýa oblasynyn Papuas podoblastyna degishlidir. Indoneziýanyn gb. Böleginde esasan maýmynlar, bir we iki shahly kerkler, piller, malaý aýýsy, totugushlar, krokodiller, ýýlanlar, zemzenler ýashaýar. Gd bölegi üçin torbalylar, ýarganatlar, kakady totulary mahsusdyr. Içerki suwlary we deňizler balyga baýdyr.
Ilaty
Esasy dini yslam.