cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aleksandr Kuprin
Kuprin ilki şygyr ýazypdyr, emma olar çap edilmän galýar. Ilkinji çap edilen eseri – “Iň soňky debýut” hekaýasy 1889-njy ýylda okyjylara ýetirilýär. Okuwyny gutaranyndan soň, Kuprin dört ýyllap harby gullukda bolýar. Ol esger durmuşy baradaky eserleri bilen, şol sanda hem “Garaňkylykda” powesti, “Aýly gijede”, “Derňew”, “Düşelge” hekaýalary bilen gazet-žurnallarda çykyş edip ugraýar. 1894-nji ýylda Kuprin gullukdan boşaýar. Ol Russiýanyň dürli şäherlerinde ýaşaýar, dürli kärlerde işläp görýär, eserleri üçin maglumat ýygnaýar. 90-njy ýyllarda onuň “Olesýa”, “Aldajy”,“Ket” powestleri çap edilýär. Bu ýyllar Kuprin Peterburga göçýär, Çehow, Bunin, Gorkiý ýaly ýazyjylar bilen tanyşýar.
Towşan
180px|thumb Towşany gulagyndan tutup galdyrylsa towşan bogurdagy inçelip dem alyp bilmän ölýär. Towşany dikbaşşak tutmak hem ölmegine sebäpdir. Ýene-de iýýän iýmiti we suwy, gaplary, ýaşaýan ýeri saglygyna täsir edýär.
Dostlik etraby
Dostlik etraby - Özbegistanyň Jyzzah welaýatynde ýerleşýän etrap.
Kol
Köl — gidrosferaniň komponenty, bolmak öz elbetde ony sugarmak, dolduran köllük jamniň çenleryna( köllük gundag) suw bilen we yok bolmak gös-göni goşmaniň deňizden( köp bilen) .Köl  predmet bolarlar bilimniň derňemey limnologiýaniň. Ýaňy ýer şary -a hasaplaiar 5 millionlarça. köller. görüşniň nokatdan planetologiýaniň, köl bolar öz bar bolmak birgornude wagt-da we boşlukda obýekt, dolduran madda bilen, bolmak suwuk fazasyyna, mukdarlar näçeniň meşgullanmak  araly hal deňiz bilen we howa bilen. görüşniň nokatdan geografiýaniň, köl bolar öz ýapyk çuňlaşdyrma gury ýerniň, näçe akar we suw  yygnaldy. Kol bolma Dünýä köpniň bölümy. Islemek himiki düzüm озёр остаётся dowamly wagt hemişeki, tapawutyna derýadan doldurmak onuň madda ähmiýetli tazeden  işlemek,  bolar onda akymynyň bolma köplük etmek faktor bilen, anyklap onuň düzgüni. Kol ýapyň regulirlearlar derýalariň, tutmak öz çöketliklaryna daşgyn suwy we ysy gelmek olaryň başga tapgyrlaryna. Suwlar – kole dökerlere himiki reaksiýaniň. Bir wagtyndan geçerler düýp çökündilerine suwlar, başgalar — tersine. hatar – da kol, baş obraz bilen yok bollariň ýapniň, baglanyşyk –da  suwyň bug bilen konsentrasiýa yokary galyar düýp mazmunlary. Netije bilen bolarlar teýli üýtgemeniň minerallaşmaniň we duz düzümniň kol. ähmiýetli yyly suwly massaniň hereketsizliky 4 kole şert yeňileşdiryar syrlaşyp durlariň raýonlariň, kiçeltmek ýylda bolar we meteorologikleriň möwsümlik üýtgäp durmaklyklari. Görnüş, mukdar we relýef köllük çöketliklariň düýplari wajyp toplananynda çalyşarlar düýp çökündilerlariň. Tazelden kol doretmek  relýefniň görnüşi, düzlüklar ýa -da aýdyňlar. Kol we, üýtgeşik, howanyn ýygy, ýakyndaky bir böleklariň gödek batga öwürmeleri guratarsiň. dyngysyz toplananniň netijeyna organikileriň we mineral birazlariň koller –de dörerler düýp çökündileriniň güýçli köplüklari. Bular çökündilerniň gornuşuň soňraky ösmeda  we durgunlykyna olarlariň özgerişda guratyň. Anyk şertlerinde daglyk jynsyna olarlar üýtgeyärlar organiki döreýişniň.
Çaga (Yslam)
thumb|[[Mesjid äl-Haram.]] Yslamda çaga gowy adam bolup ýetişmegi ugrunda köp üns berilýär.
XI-XV asyrlarda Mongoliýa
M E Ý I L N A M A
Hytaý dili
Hytaýça — Hytaýyň we Taýwanyň resmi dili.
Gadymy Turan
Gadymy Turan
Turan näme?
Meniň Gazagystanym
Meniň Gazagystanym — Gazagystanyň Döwlet gimni.
Foriş etraby
Foriş etraby - Özbegistanyň Jyzzah welaýatynde ýerleşýän etrap.
Hazyna myhmanhanasy
Myhmanhananyň interýeri altyn we hrustal bilen bezelipdir. Ähli otaglarda owadan mebel bar, olarda deňze ajaýyp görnüş açylýar. Twin derejeli otaglaryndan başga ähli otaglardabalkonlar bar. Myhmanhanada 86 otag bar:
• 2 maşgala otagy
• sauna
Hazyna myhmanhanasy müşderilerine şu aşakdaky hyzmatlary hödürleýär:
• gidra massaž we wibramassaž
Eýranda Mongol çozuşlary
Mongollar öz basyp alan ýaerlerinde birnäçe döwlet döredilipdir. Çingiz han ol ýerleri ogullaryna paýlap biripdir. Bu ägir uly territoriýanyň d.g. iň uly ogly Juçy hana beripdir. Türkmenistan tä Amyderýa çenli bolan aralygy çagataýa beripdir. Ugedeýe bolsa Mongoliýanyň günbatar bölegini, iň kiçi ogly Tuliý han bolsa atasynyň ýanynda bolupdyr. Çingiz han 1227-nji ýylda ölenden soň onuň ummasyz giň teriroriýasyny mangol şazadalary edara edip bölmän ýer ruhanylara, baý täjirlere daýanypdyrlar. Olar şol adamlaryň eline ýörite salgyt ýydnamak üçin “paýza” diýýiläň nyfany berip olary ö basyp alan ýerlerindäki  belli şäherlere Harasana, Horezime, Azarbajana, Kermana, Farsa, Yraga häkim belläp ýurdy edara  edepdirler. Çagataý bilen Ugideý ölenden soň Çingizitler neberesinde iň ýoşuluşy Baty han bolupdyr.. ol 1235-1241-njy ýykllarda günbatara ýöriş edip “Altyn orda” atly beýik mangol döwletini döredýär. Şu döwletlerde Çingiz hanyň “Altyn urugy” hasaplanýär dört şahasynyň arasynda garşylyk ýitileşdipdir. Tuliý hanyň dul galan aýaly we ogly Müňke han Baty hana daýabyp gurlutaý çagaryp beýik han wezipesono alypdyr. Muňä gahary gelen çagataý we Ugedeýiň nesilleri köşükde dildünlişik edýär, ýöne mün üşti açylyp, olar öldürilipdir. Müňki hanyň agasy Baty hanyň arkasyndan han saýlamany üçin, Juçynyň nesillerine golýändypdyr. 1251-nji ýylda bolup geçen gurlutaýyň karary bilen Berke karary bilen Müňke hanyň agasy Hulagy han Eýrany basyp almaga ugraýar. Baty han bilen Berke han Kaspi deňizinden demirgazyk we günbatarda hereket edip, Bagdat halyfatyny ýok edip, hulagitlero (Ylhanylaryň) döwletini emele getirýär. Bu döwlet bütin Eýranyň territoriýasyny öz içine alypdyr.
Gyzyl kitap
Gyzyl kitap barada düşünje
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistan biologik dürlüligiň görnüşleriniň dörän möhüm merkezleriniň biri hasaplanýar. Ýiti kontinental, örän gurak klimatly (uzak dowam edýän yssy tomus möwsümi, howanyň temperaturasynyň gije-gündiziň dowamynda we pasyllaýyn giň aralykda üýtgäp durmagy, ygalyň az düşmegi) howa şertleri, geografik taýdan Ýewraziýa yklymynyň merkezi böleginde ýerleşmegi — bularyň hemmesi Türkmenistanyň ösümlik we haýwanat dünýäsiniň tebigy köpdürlüliginiň emele gelmegine öz täsirini ýetiripdir. Häzirki wagtda Türkmenistanyň biodürlüligi 20 müňe golaý görnüşden ybarat bolup, olaryň 7 müňden gowragy ösümlikler, 13 müňe golaýy hem haýwanlardyr. Ösümlik dünýäsiniň 2 müňden hem gowrak görnüşleri Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» atly köp tomluk ensiklopedik işinde dermanlyk ösümlikler hökmünde beýan edilýär. Bu düýpli neşir ýurdumyzyň gymmatly ösümlik dünýäsini öwrenmekde botanika, farmakologiýa ylymlarynyň ösmegine bahasyna ýetip bolmajak goşant goşdy. Türkmenistanyň Gyzyl kitabynyň üçünji neşirine girizilen ösümlikleriň 47 görnüşi dermanlyk ähmiýetli ösümliklerdir. Dünýä derejesindäki biodürlüligiň gelip çykan Eýran-Anatol merkeziniň demirgazyk-gündogar çetinde ýerleşýän Köpetdagyň ekoulgamynyň ähmiýeti uludyr. Köpetdagyň türkmen böleginde duşýan ösümlikleriň 1800 görnüşinden 332isi endemiklerdir (12,9%). Ol Merkezi Aziýanyň daglyk ýerlerinde endemikleriň iň ýokary derejesidir. Bu ýerde, şeýle-de oňurgasyz haýwanlaryň 1500 görnüşi, süýrenijileriň 50 görnüşi, guşlaryň 290, süýdemdirijileriň 75 görnüşi ýaşaýar. Türkmenistanyň oňurgaly haýwanlaryndan 92 görnüşi endemiklere we subendemiklere degişlidir.
Ýerleriň zaýalanmagy
Bu tema 21-nji asyryň iň möhüm meseleleriniň biri diyip hasap edilýär, sebäbi topragyň yazamazlaşmagy agronomiýanyň netijeliligine, daşky gurşawa we onuň azyk howpsyzlygyna özüniň oňyn täsirini yetirýär. Hünärmenleriň aýtmagyna görä, ýylda 24 million tonna hasyl berip bilýän toprak ulanyşdan çykýar. Başga söz bilen aýdanyňda, häzirki wagtda dünýäniň 40 göterimine golaý oba-hojalyk yerleri howp astynda.
Ýerleriň zaýalanmagyna eltýän sebäpler
Bellenip geçilenleriň ählisi azyk önümleriniň önümçiligine, ýaşaýyş derejesine we beýleki ekosistema önümleriniň öndüriliş derejesine täsir edýär. Suw serişdeleriniň we adam ýaşaýşy üçin gerekli bolan beýleki önümleriň azalmagynyň netijesinde ilat ýaşaýyş üçin has ýaramly ýerlere göçmäge mejbur bolýar.
Merkezi Aziýa
Suw serişdeleriniň rejeli ulanylmagy Merkezi Aziýa ýurtlarynda hiç haçan öňdelik mesele bolup durmady. Häzirki wagtda ýerleriň zaýalanmagy regionyň aglaba bölegine howp salýar. Ýurtlaryň özara hyzmatdaşlyk we daşky gurşaw meseleleri boýunça işleýän tejribeli halkara guramalar arkaly hyzmatdaşlyk etmekligi zerur we gaýragoýulmasyzdyr. Meselem, Gazagystanyň territoriýasynyň aglaba bölegi gurak ýa-da ýarym gurak ýer hasaplanýar we ýylda şol ýerlere 40,64 santimetrden az ygal düşýär. Görkezijilere görä, Gazagystanyň territoriýasynyň 75%-i çynlakaý ekologiki kynçylyklara sezewardyr. Mälim bolşy ýaly türkmenistanyň meýdanynyň 80%-ni Garagum çöli tutýar. Türkmenistanda bolup geçýän çölleşme BMG-nyň Ösüş Programmasynyň (UNDP) ünsüni çekdi. Ýurdy abadanlaşdyrmak we çölleşmegi saklamak meýilnamasyna laýyklykda, agaç nahallaryny oturtma we olara talabalaýyk ideg etmek, damja usuly bilen suwarmagy ýola goýmak çäreleri alnyp barylýandyr. Täjigistan bilen Gyrgyzystanda ýaýbaňlanýan ekerançylyk we maldarçylyk, uly senagat kärhanalaryny gurmak, ilat ösüşi, öňdebaryjy oba hojalyk tehnologiýalarynyň ýetmezçiligi çölleşme meselesi bilen göniden-göni baglydyr. Sebitde Aral Deňziniň gurap, suwunyň azalmagy we deňziň kiçi böleklere bölünmegi esasy meseleleriň biri bolup durýar. Amyderýanyň we Syrderýanyň suwunyň ekerançylyk üçin aşa ulanylmagy, Aral deňziňiň ekosistemasynyň we bütün sebitde suw çeşmeleriniň üýtgemeginiň sebäbi boldy. Netijede, Aral deňziniň guramagy Barsagelmez tebigy goraghanasyna howp salyp, Wozroždeniýe adasy bilen Aral deňziniň gündogar kenarynda uly duzly çöli emele getirdi. Hünärmenleriň bellemeklerine görä, bütündünýä ýylama, howanyň üýtgemegi we ýagşyň ýagmagynyň üýtgemegi ýaly tebigy hadysalar sebitde çölleşmäniň esasy sebäpleri bolup bilerler. Emma adamzadyň ýeri ekerançylyk maksatlary üçin aşa we ýalňyş ulanmagy, ýeriň himiki serişdeler bilen işlenilmegi hem ýer zaýalanmasyna getirip biler. Merkezi Aziýa döwletlerinde ýerleriň zaýalanmagyna garşy birnäçe iş alnyp barylýar. Merkezi Aziýa döwletlerini meňzeş taryh hem-de ykdysady we syýasy ösüş birleşdirýär. 1990-njy ýyllardan başlap, ýurtlaryň ählisi düýpli ykdysady-syýasy üýtgeşmeleri we şol sanda, demokratizasiýa, desentralizasiýa, emlägi şahsy emläkçilige geçirmek, ýer reformalaryny başdan geçirdiler. Bularyň ählisi daşky gurşawy goramak meselesine we şol sanda çölleşmäniň ýaýbaňlanmagyna öz täsirini ýetirdi.
Türkmen politehniki instituty
"Peýdaly magdanlaryň geologiýasy, gözlegi we özleşdirilişi", "Kompýuter tilsimaty", "Himiýa tilsimaty", "Gurluşyk we binagärlik", "Tilsimatly maşynlar we enjamlar", "Önümçiligiň ykdysadyýeti we dolandyrylyşy".
Türkmen politehniki institutynyň ylmy işler boýunça 2008/2009-nji okuw ýyly üçin iş meýilnamasyna laýyklykda, institutda 2008-nji ýylda 19 sany temalar boýuhça ylym-barlag işleri alnyp barylýar. Institutyň professor-mugallymlary, talyplar bilen bilelikde ylmyň we tehnikanyň iň bir wajyp meseleleri boýunça ylmy işleri geçirilýär. Ylmy işlere institutyň professor-mugallymlarynyň 143-den, talyplaryň bolsa 530-dan gowragy işeňňir gatnaşýarlar.
One Balýukonite
Goşgusy
Bu bir betbagtlyk Ýa-da bagtmy? Bu bir hakykatmy ýa-da düýşmüdir? Bilmändim bu duýgyñ añy ýapjagyn Meniñ söýgim Leýliñkiden güýçlidir, Belli däl derdime derman tapjagym.
Eserleri
4. „Tėve mūsų gyvenime. Eilėraščiai“. Vilnius: Vaga, 1986
Esseleri
5. „Kopų karalienė. Pasaka“. Vilnius: Gimtasis žodis,2006
Boleslaw Prus
(1847-1912)
Domalan
Terfeziýalar maşgalasy Ýagdaýy. Derejesi III (VU). Ýitmek howpunyň abanmagyna ýakyn görnüş. Genofondy gorap saklamakda ähmiýeti. Türkmenistanda köp görnüşli urugyň bir görnüşiniň populýasiýasy gabat gelýär. Ýaýrawynyň demirgazyk çäginde ýerleşýär. Iýilýän kömelek. Ösdürip ýetişdirmek we seçgi işlerini geçirmek üçin uly ähmiýeti bar. Gysgaça beýany. Miwesi etlek, bedeni kartoşka şekilinde, ilki başda açyk, ýetişenden soň ýapylýar. Hoz bilen kartoşka aralygyndaky ululykda bolýar. Miwe bedeniniň daşy derijimek we ýylmanak örtükli. Kömelegiň etlek dokumasynyň içi mermer daşyna çalymdaş agymtyl-garamtyl zolaklardan we çylgymlardan ybarat. Ýaýraýşy. Sarahsdan Etrege çenli Köpetdagyň etegi we dag etek düzükleri, Sumbar we Hojagala jülgeleri. Türkmenistandan daşarda — Merkezi Aziýanyň günortasy, Eýran, Kiçi Aziýa, Ural, Kawkaz, Arabystan, Fransiýa, Italiýa, Demirgazyk Amerika. Bitýän ýerleri. Garaýylak-gyrtyç-efemer– iri otly ýa-da efemer-garaýylak-gyrtyçýowşan ösümlik toplumly toýunsow we çägesöw topraklar. Sany we onuň üýtgemek ýagdaýy. Ygally ýyllar köp gabat gelýär: 2002‑nji ýylda Aşgabat şäheriniň günorta tarapynda 20 m² meýdanda 5‑e çenli kömelek (şol bir meýdanda öz möwsüminde her gün 1‑den 5‑e çenli) bellendi. Howdan ýolunyň ugrunda 1 sagadyň dowamynda 10–15 sanysy ýygnaldy. Ýyl-ýyldan ýaýrawy daralýar. Esasy çäklendiriji sebäpler. Dag eteklerinde we dag etek düzlüklerinde alnyp barylýan hojalyk işleriniň geriminiň artmagy; köpçülikleýin we gözegçiliksiz ýygnalmagy; gyş we ýaz pasyllarynda yssy we gurak howa zerarly topragyň çyglylygynyň peselmegi Biologiýasynyň aýratynlyklary. Diňe ýazyna ygal bol ýagýan ýyllarda (her on ýylda 1–2 gezek) köpçülikleýin duşýan, ösüşiniň dowamlylygy örän gysga efemeroid häsiýetli kömelek. Birýyllyk ösümlik bolan domalan otunyň (Helianthemum salicifolium (L.) Mill.) bitýän ýerlerinde ösýär (onuň bilen mikorizany emele getirýän bolmagy hem ähtimal). Ýetişdirilişi. Ýetişdirilmedi. Gorag üçin görlen çäreler. Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna (1999) girizildi. Gorag üçin zerur çäreler. Bitýän ýerleriniň çäklerini anyklamaly we ol ýerlerde gorag düzgünlerini berk berjaý etmeli. Duş gelýän ýerlerinde (dag eteklerinde) alnyp barylýan hojalyk işlerini çäklendirmeli. Gözegçiliksiz ýygnalmagynyň öňüni almaly, ilat arasynda düşündiriş işlerini ýaýbaňlandyrmaly. Barlaglar boýunça teklipler. Biologiki we ekologiki aýratynlyklaryny düýpli öwrenmeli. Täze bitýän ýerlerini ýüze çykarmaly. Domalanoty bilen mikoriza emele getirmek mümkinçiliklerini anyklamaly. Ösdürip ýetişdirmegiň usullaryny işläp düzmeli. Düzüjiler: I. P. Frolow, B. R. Imamgulyýew
Durmuşyň güli
Türkmenistan, hakykatdan-da, bagtly çagalaryň, ýaşlaryň ähli arzuwlarynyň hasyl bolýan ýurdy. Berk bedenli, sagdyn ruhly ýaş nesliň aladasyny döwlet syýasatynyň möhüm ugry hasaplaýan mähriban Arkadagymyzyň jany sag, ömri uzak, işleri rowaç bolsun
Medrese
Medrese-musulmanlaryň dini öwrediş mekdebidir.Ol medresede hemme ugurdan okuwçylar okadylan.Medresäni gutaranyndan soň Uniwersisetda okamaga hukugy bar. Ilkinji medresäň 859-njy ýylda Marokkoda açyldy.Russiya rewolýusiýadan öň bolup geçen 9-13nji asyrlarda medrese gurulup ýaýradylmana başlady(Buhara,Samankard,Hiwa,günorta Ural,Sibir) we medreseler gurulup başlanyndan soň onuň golaýynda ulakan metjitler gurulyp başlandy. Okuw gollanmasy Arap dili Gurhan we teswirler Hadyslar Şerigat Taryhy ähmiýetli yslam we biraz praktiki ähmiýetli düzgün-nyzam.Musulman dininiň taglymatlary. Häzirki zaman medresesi 1960-njy ýyllar içinde birnäçe yslam ýurtlary birigişdiler,iki dokma görnüşündägi medrese:medresede dünýäwi gylykda çykyş edýän ya-da umumy bilim,mekdep,halk içinde alynýan ulgam bilim we medresede gurhan okamak.Başga döwletlerde uly bolmadyk hususy tölegli medreseler bar.Öňki döwletlerde medresede gurhan okamak hökman hasaplanylypdyr.
Gallaorol etraby
Gallaorol etraby - Özbegistanyň Jyzzah welaýatynde ýerleşýän etrap.
Haçly ýörişler
thumb|Birinji haçly ýörişden bir pursat
Ödemiş Giraý han
Çeşme
m.ertir.com/index.php?q=blog&view=139853
Annamuhammet Sada
thumb Türkmensähranyň sonky ýyllarda iň meşhur şahyrlaryndan biri bolan Anna sada 1958-nji ýylda Kümmet Gowuz şäherinde dünýä geldi.
2003-nji ýylda bir bagdan özüni asan we janyna kast eden Annamuhammet Sada ençeme ýyllap Germanýada ýaşapdy, watanynyň hasratyny çekipdi.
Şu günüm
Geljegim diýýan
Ojak diriligiň alamatydyr
Pifagor
Matematika babatda bolsa geometrik subutnamalaryň yzygiderli girizilmegini, gönüçyzykly figuralaryň planimetriýasynyň gurulmagyny, meňzeşlikler baradaky taglymatyň döredilmegini, onuň ady dakylan teoremanyň (Pifagoryň teoremasynyň) subut edilmegini, başga-da köp zatlary Pifagoryň ady bilen baglanyşdyrýarlar. Pıfagory iň köp tanadan öňe sürmesi Pifagoryň teoremasydyr. Pifagor we onuň okuwçylary matematika we sanlara ynanypdyrlar.
Selim III
Höküm sürdi: 7 Aprel 1789 - 29 Maý 1807.
Öldi: 28.07.1808 (46 ýaşynda) Stambul
Depin edildi: 30.07.1808 Mustapa III Türbesi, Läleli külliýesi
Aýallary
8. Demhoş Soltan
Niderland buržuaz rewolýusiýasy
'''Mowzuk. Niderland buržuaz rewolýusiýasy.'''
Küştdepdi
Taryh
Mundan başga-da, ylmy maglumatlarda 1055-nji ýylda beýik Seljuk şadöwletiniň soltany Togrulbegiň Bagdatda garşylanyş dabarasy mynasybetli tutulan uly toýuň hem-de onda türkmen ýigitleriniň ýerine ýetiren täsin tanslaryň waspy ýetirilipdir. Abu-l-Faraj Ioan Grigoriý bar-Ebreýiň ýazgylarynda şeýle diýilýär: «türkmen ýigitleri örän täsirli halk aýdymlaryny aýdyp, gerçek ýigitler sazyň şowhunyna ilki bir dyzyny epip oturyp şowhunly el çarpdylar, soňra bolsa çalasynlyk bilen ýerinden turup, parlaýa-parlaýa aýlanyp tans edipdirler».
Hytaý Halk Respublikasy
Hytaý VIII – XV asyrda
Köp ussahanalar – işçi kärhanasy söwda hünärmentçiligiň merkezlerinde ýerleşipdirler. Olar daýhanlardan salgyt hökmünde alynýan önümleriň hasabyna işläpdirler. Onda iri ýer eýelerine degişli adamlar işledilipdir.
Jemgyýetçilik zähmet bölünişigi netijesinde hünärmentçilik oba hojalykdan bölünip aýrylypdyr. Şäherlerde hünärmentçiligiň jemlenmegi bilen  Çanan, Loýan ýaly şäherler baýapdyr. Mukaddes ýerlerde, gämi duralgalarynda täze şäherler peýda bolupdyr. Süýthor, söwdagärler peýda bolupdyr. Bu pula bolan talaby güýçlendirilipdir. Kagyz pullar metal bilen çalşypdyr. X-XI asyrda bolup geçýär.
XX asyryň 20-30-njy ýyllarynda
Çan Kaýşi 1927-nji ýylyň aprelinde döwletiň paýtagtyny Nankin şäherine geçirdi. Ol 1928-nji ýylyň ahyryna çenli Hytaýy birleşdirmegi başardy. Hytaýy Çan Kaýşiniň ýolbaşçylygyndaky Gomindan partiýasy tä 1949-njy ýyla çenli dolandyrdy.
Raýatara urşunyň ýaýbaňlanýan döwri Ýaponiýa duýdansyz Hytaýyň Mançžuriýa welaýatyna goşun girizdi. Hiç hili söweşsiz diýen ýaly 1931-nji ýylyň sentýabrynda Mançžuriýa Ýaponiýa tarapyndan eýelendi. Ýurduň esasy hojaýyny Çan Kaýşi ýaponlara garşy göreş alyp barmakdan ýurduň içindäki duşmanlaryna-kommunistlere garşy uruşmagy derwaýys hasaplap, Mançžuriýany gorajak hem bolmady.
Manjuriýany uruşsyz eýelän Ýaponiýanyň işdäsi açylyp, ol Hytaýyň beýleki sebitlerine ýörişe taýýarlyk görýärdi. Çan Kaýşi 30-njy ýyllaryň ortalaryndan başlap, SSSR-den Ýaponiýa garşy uruşda kömek almak üçin onuň bilen gepleşikler geçirdi. SSSR hem Ýaponiýanyň güýçlenmeginden, öz serhetlerine ýakyn bolan Demirgazyk Hytaýda berkleşmeginden howatyrlanýardy. Şeýle şertlerde SSSR Hytaýa ýapon basybalyjylaryna garşy uruşda kömek bermäge razylaşdy. Ýöne SSSR raýatara urşunyň we kommunistleriň jezalandyrylmagynyň bes edilmegini Çan Kaýşiden talap etdi.
XX asyryň 50-60-njy ýyllarynda
HKP-niň 1 mln. 280 müň çemesi esgerli goşuny bardy. Gomindanyň bolsa 4 mln. 300 müň adamly goşuny bardy. Ýaraglanyşyk babatda taraplar deňeçerdi. Emma urşuň ykbaly diňe goşunyň sanyna bagly däldi.
1949-njy ýylyň 1-nji oktýabry Hytaý Halk Respublikasynyň (HHR) dörän güni hökmünde jar edildi. Döwlet baştutany wezipesine Mao Szedun saýlanyldy. Hytaýda 22 ýyllap dowam eden syýasy gapma-garşy durmak öz çözgüdini tapdy.
Hytaýyň kommunistik hökümetiniň alyp barýan içerki syýasatyna garşy halkyň närazylygy başlandy. Mundan peýdalanyp intelligensiýa we döwlet emeldarlarynyň bir bölegi halky döwlete garşy öjükdirýärdi. Döredijilik işgärleri Mao Szedunyň prototipini çeper obrazlaryň üsti bilen tankytlaýardylar. Özüne garşy hereketiň başlanandygyna düşünen Mao 1966-1976-njy ýyllarda intelligensiýa we döwlet, partiýa emeldarlarynyň bir bölegine garşy ýurt möçberinde göreşe başlady. Bu göreş taryha “medeni ynkylap” ady bilen girdi.
1980-90-nji ýyllarda
1999-njy ýylyň ahyrynda Hytaýyň ilaty 1 mlrd 260 mln. adama ýetdi. Bu Hytaý ilatynyň sany boýunça dünýäde 1-nji ýerde durýar, Ýer şarynyň ilatynyň 22%-ti şu ýerde ýaşaýar diýildigidir. Ýurduň ähli ilatynyň üçden biri şäherlerde, üçden ikisi obalarda ýaşaýar.
1987-nji ýylyň noýabrynda HKP-nyň XIII gurultaýynda Hytaýyň entek sosializm gurluşygynyň başlangyç tapgyryny başyndan geçirýändigi öňe sürüldi. Gedaýlykdan we yzagalaklykdan çykmak, oba hojalykly döwlet bolmakdan senagatlaşan ýurda öwrülmek sosializm gurluşygynyň başlangyç tapgyrynda çözülmeli esasy wezipeler diýlip bellendi.
Özgerdişleriň amala aşyrylmagy üçin Hytaý halkyň demokratik agalygyny berk saklaýar. Köppartiýalylyga ýol berilýänem bolsa, Hytaý onuň Günbatar nusgasynyň tarapdary däl. Halk wekilleriniň Ählihytaý ýygnagy (HWÄÝ) halkyň öz häkimiýetini amala aşyrmagynyň esasy guramasy hasaplanýar. Onuň kanun çykaryjy, gözegçilik etmek, kadrlary bellemek we wezipesinden boşatmak hukuklary bar. HWÄÝ halk bilen ýygjam gatnaşyklary saklaýar.
Buenos-Aýres
thumb|250px|Buenos-Aýresiň uly köçeleriniň biri.
Buenos-Aýres (Ciudad de la Santísima Trinidad y Puerto de Nuestra Señora de Santa María de los Buenos Aires; ) — Argentinanyň paýtagty, ýurduň administratiw, medeni we ykdysady merkezi hem-de Günorta Amerikanyň iň iri şäherleriniň biri.
Sylapow Muhammetseýit Babaýewiç
Doglan senesi we ýeri
1978-nji ýylda Mary welaýatynyň Sakarçäge etrabynyň Garaýap obasynda doguldy. Milleti turkmen.
Bronhial astma
Allergenlere duýujylygy, olary dem alyş ýollaryna pürküp (aerezol görnüşde) ýa-da derä galtaşdyrma ýoly bilen anyklap bolar.
I. Esasy (bazis) serişdeleri:
BA-nyň allergiki gelip çykyşyna täsir edýän bejergi usulydyr. 5 ýaşdan 50 ýaş aralygy näsaglarda ulanylýar. Ýörite taýynlanan allergenleri (meselem, agaçlaryň tozanjygy, sakyrtgalaryň bölekleri) belli bir wagt aralygynda deriniň aşagyna goýberýärler. Olaryň mukdaryny kem-kemden ýokarlandyryp, bedeniň oňa bolan durrnuklylygyny gazanýandyrlar.
Keseliň geçiş häsiýeti we dowamlylygy näsagyň ýaşyna baglylykda dürli-dürlidir. Demgysma köp çagalarda ýeňil geçse-de, bejergi doly bolmadyk ýagdaýynda, BA-nyň agyr ýagdaýlary ýüze çykyp biler. Köplenç çaga ýetginjeklik ýaşyna ýetende, olarda keselden “saplanma“ bolup geçse-de, öýkeniň işiniň näsazlyklary galýandyr.
Türkmenistan birinji jahan urşy ýylarynda
2.	türkmenleriň uruşa çekilmegi.
Rus bur¢uaziýasy, Angliýanyň, Fransiýanyň syýasatyna eýerip, uruşuň agramly bölegini özüniň kolonial ulkeleriniň ilatynyň gerdenine bermek isleýärdi. Bur¢uazlaryň we pomeşikleriň guramasy bolan Döwlet dumasynda kolonial ülkeleriň zähmetkeş halkyny ösen imperialistik döwletler tarapyndan alnyp barylýan adalatsyz, talaň çylykly urşa çekmek ýa-da ezilýän halklary uruş maksatlary üçin peýdalanmak barada “beýlekiler halklar (kolonial halk) rus döwletleriň beýleki gra;danlary bilen deň derejede agyr hem hormatlylan borjuny çekmelidir” diýip aýdylýardy. Uruş ýurduň bar býuwdyp, resurslaryny ykdysadyýetde ulyolanuly zyýan ýetirýärdi. Harby çykdajylar milli girdejiniň ep-esli bölegini ýuwdyp, ýa-da 4,3 mlrd manatdan, 7,1 mlrda çenli artypdyr.
Urşuň ähli kynçylyklarynyň agramly bölegi şol döwürde Trkmenistanyn ilatynyň 85-90%-ni daýhan hojalyklaryň gerdenine diýär.
Şeýle mukdarda gowara ekilýän-de, bolsa, daýhan hojalyklary üçin pagta ösdürup ýetişdirmek amatly bolmandyr, Sebäbi ýokarda belläp geçişimiz ýaly, birinjiden, pagtanyň belli bir satyn alnyş bahasynyň bolmagy, ikinjiden daýhan hojalyklarynyň iş gurallarynyň bolmazlygy, üçünjiden hem daýhanlar alyp-satarlaryň täsirinden entek çykyp bilmeýändikleri sebäplidi.
Uruş ýyllarynda maldarçylykdan alynýan önümleriň mukdary azalyp daşary ýurtlara önüm çykarmaklyk örän azalypdyr ýa-da hiç hili çykarylmandyr, esasan hem garakäli baganalaryň ýüňleriň daşary ýurtda çykarylmagy bes edipdir. „ň garakäli baganalaryň köp bölegi Germaniýa satuwa çykarylýardy, uruş zerarly bu-da bes edipdir. „ň dünýä belli garakäli baganalaryň içerki bazarda satyn alyş nyrhy-da pese gaçýar. “Uruşdan öň her bir garakäli bagana 12 manatdan satylyan bolsa, soňra uruş ýyllarynda onuň bahasy 4 manada barabar bolupdyr”.
Üregir
Çeşme:
Türkmenistan birinji jahan urşy ýylarynda
Şeýlelikde uzaga çeken, halkyň açlyga, horluga, kemsitmelere salan imperialistik jahan urşuna nokat goýulýar. Patyşa rusiýanyň öňki kolonial ülkesi bolan Türkmenistanda-da, şol sanda Zakaspide-de kontrrewolýusion ojaklaryň ýok edilmegi we Brest ýaraşygynyň talaňçylykly häsiýetine garamazdan, onuň baglanyşylmagy parahatçylykly gurluşygynyň iň gaýra goýulmasyz meseleleri bilen megullanmaga halk köpçüligine mümkinçilik berdi.
Y
thumbnail|right|200px thumbnail|right Y y – türkmen elipbiýiniň 28. harpy, latyn elipbiýiniň 25. harpy.
Kordowa halifaty
497px|thumb|right|Kardowa halifaty.
Mirzaçul etraby
Mirzaçul etraby - Özbegistanyň Jyzzah welaýatynde ýerleşýän etrap.
Portugaliýa korollygy
Ýurduň syýasy durmuşyna buthana-da hem güýçli täsir etdi.Üstesine portugallar mawrlardan hem köp ýeleri basyp alyp, olaryň bakna ýurduna öwrüp Portugaliýada edil Kastiliýanyňky ýaly iri ýer eýeleriniň dini-rysar ordenleriniň ýerleri, şäherlileriň, azat jemagatlaryň hem ýerleri bolupdyr. XII asyrda Portugaliýa şäherleri gülläp ösüpdir. Ol Angliýa, Fransiýa, Flandriýa ýaly Orta ýer deňziniň söwda ýolunda ýerleşipdir. Kenarýaka şäherleriň arasynda Lissabon Ýewropada uly söwda merkezine   öwrülipdir. XIII asyryň ortalarynda Angarwide Portugaliýanyň günortasynda rekonkistik hereket bes edildi. XIV asyrda demirgazyk afrikan taýpalaryň ýurduň günortasyna çozup durupdyrlar. Portugallaryň ilkinji geografiki açyşlarynda munuň bilen baglanyşyklydy. Pirineý ýarym adasynda ähli korollykda XII-XIII asyrda soslowiýeleýin monarhiýa ýüze çykypdyr. Olarda kortesleriň ýygnaklary bolup korol häkimiýeti çäkli bolupdyr. Ilatyň gatlaklarynyň maslahatlary geçiripdirler. Kastiliýa korteslerinde 3 palata bolupdyr : dini, dworýan we şäher. XV asyra çenli şäherliler bilen daýhanlar bile maslahatlaşýan wagtlarynda maýda we orta dworýanlar iri ýer eýelerinden aýry maslahat geçiripdirler. Ol ýerde kortestler 4 palatadan durup, ýokarky, maýda we orta dworýanlar, ruhanylar we şäherliler. Kortesler Portugaliýa, Katoloniýa we Walensiýada hem bolupdyr.
Fred Rogers
thumb Frederick McFeely "Fred" Rogers (1928–2003) Amerikally aktýor.
Selimow Söýençnazar Nurnazarowiç
Selimow Söýençnazar Nurnazarowiç - Türkmenistanyň döwlet işgäri.
Ulug Muhammet han
Ogly: Mahmud (Mamutýak), Mustafa, Kasim, Ýakub.
Pedikulýoz
Bitler hemişe aladaçyl, gaharjaň adamlara ýokuşýanlygy barada geň pikir hem bardyr. Adatça bu ýagdaý nerw dartgynlylygy sebäpli adamyň bedeniniň ysynyň üýtgeýänligi bilen hem düşündirilýär.
Pedikulesid dermanlaryň zäherliligi sebäpli, olaryň ulanylşynda hemme görkezmeleri berjaý etmelidir. Dermanlaryň köpüsini göwreli aýallara, çaga emdirýän enelere, kiçi çagalara ulanmak bolýan däldir.
Halk arasynda pedikulezda:
Islendik serişde ulanylandan soň, saçlar ownuk dişli darak bilen daralyp, sirkeler ýeke-ýekeden aýrylmalydyr. Sirkeleri aýyrmak aňsat däldir. Şonuň üçin ol işe birnäçe gün sarp etmeli bolýar. Öli bitleri we sirkeleri aňsat aýyrmak üçin, uzyn saçlary egne çenli bolar ýaly kesmelidir. Saçlara ýörite balzam, balyk ýagyny, ösümlik ýagyny çalyp, olaryň aňsat daralmagyny gazanyp bolar. Zeýtun ýagy bitleri gaçyrýandyr.Geran gülüniň ýagy bolsa ýarajyklaryň çalt bitmegine kömek edýändir.
Neptun
Neptun Gün ulgamynyň Günden uzaklygy boýunça sekizinji uly we iň daş planetasydyr. Ol 1846-njy ýylda açylýar. Günden ortaça uzaklygy (orbitasynyň uly ýarym oky) 30,06 astronomik birligi ýa-da 4500 mln km. Orbitasynyň ekssentrisiteti 0,0086, ekliptikanyň tekizligine ýapgytlygy 1o46,4′.
Şähädä
Diline getirip hem ýöne ýürekden ynanmasa, ol munafykdyr.
Baýyndyr
Çeşme
[2]. Soltanşa Atanyýazow. Şejere (türkmeniň nesil daragty). Aşgabat. «Turan一1» 1994. sah-61.
Gajar türkmenleriniň dinastiýasy
Gülüstan şertnamasy: 1813 Türkmençaý şertnamasy: 1828
Nogaý dili
Taryh
XIX asyrda Nogaýlar Ukrainadan kowlanda, bu şiwäniň gürleýän sebitleri biri-birinden üzňe bolupdyr. Nogaý ilatynyň käbiri Türkiýä we Rumyniýa göçdi. Olaryň käbiri çar Russiýasynda galyp, Dagystanda, Çeçenistanda we Stawropol Kraýda mesgen tutdy.
Witaliý Kafanow
thumb Witaliý Witaliyewiç Kafanow 1960njy ýylyñ 24nji maý aýynda Aşgabat şaherinde dunya indi. Häzirki wagtda "Rostow" klubynda derwezebanlaryñ tälimćisi bolup işleyar.
Yaşlyk döwri
Ondan başgada SSSR klublarynda hem oynady -«Sokol» (Saratow), «Uralmaş» (Swerdlosk).
Maşgala kanuny (Yslam)
Bir milletiň we jemgyýetiň sagdynlygy we kämilligi maşgala bilen berk baglanyşyklydyr. Maşgala mukaddes ojakdyr. Başlangyjynda sagdyn esaslarda gurlan, maddy we ruhy sagadatda ýaşaýan maşgala millet üçin berk esasy we fazyletli şahslary ýetişdirýän mübärek mekdepdir. Öýlerini mekdep ýaly feýzli we bereketli, mekdeplerini hem öýleri ýaly mähirli, muhabbetli ýagdaýa getirip bilen millet geljek nesliň parahat we bagtyýar ýaşaýşyny kepillendirýär. Milleti we maşgalany şahslar düzýär. Maşgala kiçi, millet bolsa uly maşgaladyr. Şonuň üçin maşgalalar ýagşy bolsa, millet ýagşy, maşgalalar erbet bolsa, millet hem erbetdir. Kurany Kerimde maşgala gatnaşyklary ahlak, hukuk we ižtimagy taýdan giňden düşündirilýär. Ynsan onda bellenen düzgünlere görä ýaşasa, parahat, bagtyýar ömür sürer. Pygamberimiz hem maşgala durmuşy bilen baglanyşykly meseleleri sahabalaryna düşündiripdir we öz ýaşaýşy bilen nusga bolupdyr.
3) Öýlenmek
Gaýyn enä, gaýyn ata, baldyza, öweý enä, öweý gyza, nikahly aýala öýlenmek haramdyr. Iki dogany bir nikahda saklamak haram bolsa-da, aýalyň ölenden soň, onuň aýal doganyna öýlenmek bolýar. Ýahudy we hristian dinindäki aýala öýlenmek bolýar, emma musulman gyzyň gaýry dindäki adama durmuşa çykmagy haramdyr. Hiç bir dine ynanmaýan we muşrik aýala öýlenmek hem haramdyr.
Mähr
Nikada durmuşa çykýan zenan üçin mähr tölemelidir.
Ýakub Hajyýewiç Urazsahatow
Tälimçilik karerasynda «Köpetdag» we «Nisa» klublarynda işledi (Aşgabat).
Baktriýa
Baktriýa, (Iňlisçe: Bactria, Rusça: Бактрия).
Milli Goşun Türkmenistan
Bu saýty peýdalanyjylaryň Türkmenistanyň ykbalyndaky gündelik möhüm täzelikler, jemgyýetçilik-syýasy, harby-taryhy we ylmy-usuly maglumatlar bilen gyzgyny bilen tanyşmaklaryna mümkinçilik döredýän maglumat çeşmesidir.
2
Aradan çykanlar
Kategoriýa:2
Şaýmflug prinsipi
Şaýmflug prinsipi geometriki düzgün bolup ol optiki sistemanyň (fotoapparat ýaly) lens tekizligi (LT) surat tekizligine (ST) parallel däl ýagdaýynda fokus tekizliginiň (FT) ugruny kesgitleýär. Bu prinsip awstriýaly harby kapitan Teodor Şaýmflugyň adyny göterýär. Ol bu prinsipi, uçaryň üstünden ýeriň suratyny alanda perspektiwadaky ýoýulmanyň düzedilmegi üçin ulanypdyr.
159
Aradan çykanlar
150er
Uýgurlar
Uýgurlar – Türki kowumlarynyň arasynda iň gadymy halk bolan we türkmenleriň gan garyndashy hasaplanýan uýgurlaryň uly bölegi (25 milliony) Hytaýyň Sinszýan Uýgur awtonom raonunda, azragy Hindistanda, Owganystanda, Päkistanda,173 müňüsi hem öňki SSSR-de (Gazagystanda, Gyrgyzystanda, Özbegistanda we Türkmenistanda)ýaşaýar. Bu halkyň etnik ady biziň eramyzdan öňki III asyrda duş gelýár. VI asyrda Beýik Türk Kaganaty synandan soň uýgurlar özbaşdak döwlet gurýarlar. Edil türkmenler ýaly uýgurlaryň hem aňyrsy gunlara direýár. Hytaý çeşmelerinde getirilyän rowaýata görä, gun patyşasy özüniň iňňän owadan gyzyny hiç kime rowa görmän, gelýän sawçylary yzyna gaýtarypdyr. Taňrynyň emri bilen asmandan bir böri inýär.Shu börüden we şol owadan gyzdan dörän neberelere soňra uýgur diýilipdir.
Ýatgynyň miomasy
Ýatgynyň amputasiýasy (ýatgyny boýunjygyndan ýokarda aýyrmak) ýa-da ekstirpasiýa (ýatgyny boýunjygy bilen aýyrmak) ýatgynyň ösüntgileri we boýunjygyň ýagdaýyna baglylykda geçirilýändir.
160
Aradan çykanlar
160er
Parfiýa
Parfiýa, (Iňlisçe: Parthia, Rusça: Парфия ). B.e.ö. 247-nji ýylda Parfiýalylar öz serdarlary Arsakes I-iň ýolbaşçylygynda aýaga galypdyrlar we b.e.ö. II asyryna çenli Ýefrat derýasyndan Owganystana çenli we demirgazyga Oks derýasynyň uzynlygyna doly uzalyp giden imperiýasyny dolandyrypdyrlar. Antiokiýa Margiana b.e.ö. 250-nji ýyllaryň töwereginde paýtagty Nusaýda bolan Parfiýanyň gündogar daýanç nokadyna öwrülipdir. Şäher esasy dolandyryş, harby we söwda merkezi hökmünde ösdürilipdir. Şäheriň gorag berkitmeleri garşydaş imperiýalardan we adamlardan goranmak üçin güýçlendirilipdir. Olary şäheriň Ýüpek ýolunyň ugrunda amatly ýerleşmegi ozüne çekipdir.
Cmd
cmd näme ? thumb cmd windows systemasynda standart programmalarynyñ biri bolup durýar. command.com giñeltmesine eýedir. Ms dos windows NT operasion systemalarynda ýerleşdirilen.
Fetih-1453
Operatory: Hasan Gergin,
Kinşasa
Kinşasa (1966-njy ýyla çenli — Leopoldwil) — Kongo Demokratik Respublikasynyň paýtagty, ol Kongo derýasynyň ýakasynda, Kongo Respublikasynyň paýtagty Brazzawiliň garşysynda ýerleşýär.
Enermyradow Öwezmyrat Yslamowiç
Zähmet ýoly
Zähmet ýoluna 2006-njy ýylda Türkmenistanyň Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komitetiniň «Türkmenýertaslama» institutynyň Aşgabat ýer gurluşyk gözleg ekspedisiýasynda gurluşykçy inzeneri wezipesinde başlady. 2007-2012-nji yyllarda Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Ahal welaýatynyň Ruhabat etrap geneşiniň jogapkär işgäri, Ruhabat etrap geneşiniň guramaçylyk bölüminiň müdiri, etrap geňeşiniň başlygy, Ahal welaýat geneşiniň başlygynyň orunbasary, başlygy, Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşiniň başlygynyň orunbasary wezipelerinde işleýär. 2012-nji yylda Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşiniň başlygy wezipesine saýlanyldy. 2016-njy ýylyň aprel aýyndan maý aýyna çenli Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň ylym we tehnologiýa bölüminiň esasy hünärmeni. Şol ýylyň maý aýyndan iýul aýyna çenii Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrliginiň daşary ykdysady aragatnaşyk we marketing müdirliginiň başlygy. 07.2016-26.01.2018-nji ýyllarda Türkmenistanyň Agrar partiýasynyň Merkezi geňeşiniň başlygy wezipesinde işleýär. Türkmenistanyň Mejlisiniň IV we V çagyrylyşynyň deputaty. 2018-nji ýylyň 26-njy ýanwarynda Türkmenistanyň oba we suw hojalyk ministri wezipesine bellendi.
Endrýu Jekson
Andrýu Jekson, 1767-1845 ýyllary arasynda ýaşap geçen. 04.03.1829 - 04.03.1837 senesi aralykda Jon Kuinsy Adamsdan soňra ABŞ-nyň 7-nji prezidenti bolan.
Çowdur
Çeşme
Soltanşa Atanyýazow. Şejere (türkmenleriň nesil daragty) Aşgabat «Turan一1» 1994. sah-229-230.
Litwa
Litwa (Lietuva), resmi ady — Litwa Respublikasy (Lietuvos Respublika) — Ýewropada, Baltika deňziniň gündogar kenarýakasynda bir döwlet. Demirgazykda Latwiýa, gündogarda Belarus, günorta-günbatarda Polşa hem-de Russiýanyň Kaliningrad oblasty bilen araçäkleşýär.
XIX asyryň I-nji ýarymynda Türkmenistanyň medeniýeti
3.	Bagşy-sazandalar, milli halk oýunlary. Din we onuň türkmen jemgyýetinde orny.
Halyçylyk sungaty: Halyçylyk sungaty türkmen halkynyň göz guwanjy,  el hünäri,  başarnyklygy hökmünde irki döwürlerden gelýän  halk döredijiliginiň iň gymmatly ýadygärligi hökmünde  XIX asyrda hem has  rowaçlanypdyr. Bu döwürde-de  türkmen halylarynda halkyň asyrlardan galan gadymyýeti özüniň saplygy, arassalygy bilen  saklanyp galypdyr. “Turanyň iň gözel önümi” hökmünde suratlandyrylýan nepes türkmen  halylarynyň dürli-dürli gölleri bu döwürde hem dokalypdyr. Teke gölli, salyr gölli, saryk gölli, ýomut gölli (kemsegöl, dyrnak göl) ärsary gölli (gülli göl, beşir göl) çowdur gölli diýlip atlandyrylypdyr her tiräniň özüniň özboluşly nagyşlara, gölleri bolupdyr. Haly dokamaklyk işi türkmen aýal-gyzlarynyň esasy hünäri we käri bolupdyr. ol inçe zähmeti, irginsizligi, tutanýerliligi, höwesi yhlasy talap edipdir. Halkyň “arasynda” bir okana ber, birem dokana” diýlip bu zähmete ylym bilen bir derejede sarpa  goýlupdyr. Türkmen Halylary Gündogaryň ýurtlarynda we Ýewropanyň, Amerikanyň ýurtlarynda gadyr-gymmaty çäksiz bolup dünýä bazarynda XIX asyrda “Buhara halysy” ady bilen meşhurlyk gazanypdyr. Mundan başga-da türkmen gelin-gyzlary keçe basmak, palas, Haly önümleri (çuwal, torba, horjun, namazlyk) şýle hem çopanlara oýluk, atlara arkalyk, düýelere halyk dokap, ýasap bilipdirler. Ýüňden, ýüpekden, pagtadan mata dokamaklyk hem ýörgünli bolupdyr. şeýlelikde türkmen gelin- gyzlarynyň el işi bilen döreden ajaýyp çeper eserleri etnografiki we taryh muzeýlerinde nusga bolup galypdyr. Olaryň daky nan şaý sepleri (geçen asyrlarda ýasalan) Leningradyň, Moskwanyň, Aşgabadyň etnografiýa, taryh, ülkäni öwreniş muzeýlerinde saklanyp galypdyr we türkmen halkynyň hünärmentçiliginiň we  senetçiliginiň nusgasy hökmünde geçmiş taryhymyza şaýatlyk edýär.
Türkmen alabaýy
Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýazan kitaby.Milli Lidermiziň belleýşi ýaly “Alabaýlaryň ýagşylygyň tarapdarydygyny aňladýar” .Döwlet Baştutanymyz köp ýyllaryň dowamynda türkmen alabaýlarynyň taryhyna degişli maglumatlaryň toplanylmagyna, ýurdumuzyň çäginde iň gadymy künjeklerde gazuw agtaryşyň geçirilmegine aýratyn ähmiýet berýär.Bu işleriň netijeli alnyp barylmagy bolsa türkmen halkynyň taryhyny, olaryň döreden aýratynlyklaryny dikeltmekde möhüm orny eýeleýär.Geçirilen ylmy barlag işleriniň dowamynda, beýleki gymmatly maglumatlar bilen bir hatarda alabaý tohumdaky itleriň taryhyna degişli gymmatly yzygiderli maglumatlar we tasin sowallar ýüze çykýar.Arkadagymyzyň täze kitabynda şunuň ýaly gymmatly maglumatlaryň mynasyp orun eýelemegi, bu eseriň ähmiýetini has-da artdyrýar. Döwlet Baştutanymyz türkmen alabaýlaryna bagyşlanan täze kitabyny ýazyp tamamlady we ony neşir etmäge berdi.Bu eseri türkmen halkynyň asyrlaryň dowamynda döreden deňi-taýy bolmadyk milli gymmatlyklaryny has-da dünýä ýaýmakda uly ähmiýete eýe bolar.Ýeri gelende, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň dürli ýyllarda türkmen bedewlerine, türkmen halysyna, aýdym-saz sungatyna, medeniýetine, umuman, milli gymmatlyklarymyzyň ençemesine ýörite kitaplary bagyşlandygyny aýtmak gerek.Alabaý hakyndaky täze kitap döwlet Baştutanymyzyň milli aýratynlyklarymyza belent sarpasynyň nobatdaky güwäsine öwrüler.Türkmen alabaýy kitaby 2019-njy ýylyň sentýabr aýynda neşir edildi.
Mongol imperiýasy
Gülläp ösen döwründe onuň çäklerine Merkezi Aziýanyň, Günorta Sibiriň, Gündogar Ýewropanyň, Ýakyn Gündogaryň, Hytaýyň we Tibetiň ümmülmez giňişlikleri giripdir. 13-nji asyryň ikinji ýarymynda imperiýa çingizidleriň hökümdarlyk edýän uluslaryna bölünip başlapdyr. Beýik Mongol imperiýasynyň iň iri galyndylary Ýuan imperiýasy, Altyn Orda, Hulaguidler döwleti we Çagataý ulusy bolupdyr.
HTTU Aşgabat
HTTU Futbol Topary, Aşgabat şaherinde yerleşyar. Ýokary Ligada basleşige dowam edyar. Oyunçylarynyn aglabasy Halkara türkmen-türk uniwersiteti talyplaryndan düzülen futbol topary.
Leonid Andreýew
(1871-1919)
Türkmen bagşyçylyk sungaty
XIX asyrda ỳaşap geçen Amangeldi Göni, Gulgeldi ussa, Garadäli Gökleñ, Ýegen Oraz bagşy, Hajygolak, Nobarniýaz bagşy, Oglan bagşy, Hemra şyh, Ýow bagşy, Durdy bagşy, Şükür bagşy, Çowdur bagşy, Wejen bagşy ... we ỳene-de şoña meñzeş tanymalbagşy-sazandalaryñ käbir aỳdym-sazlary dolulygy bilen bize gelip ỳetipdir.
Şeỳle şertlerde taỳpa-tireler bolup, dagynyk ỳaşan türkmen halkynyñ bagşyçylyk sungaty dürli ỳollar bilen ösdürilip gelnipdir. Aragatnaşyk serişdeleriniñ juda ujypsyzlygy sebäpli, biri-birinden aralary has üzñe türkmen tireleriniñ hersine dutar çalmak, saz sungatynyñ umumy özdürilşi dürli usullar, özboluşly aỳratynlyklar arkaly amala aşyrylypdyr. Şonuñ üçin hem dutarçylykda we bagşyçylykda olaryñ hersinde, esasan özlerine mahsus usullardyr aỳratynlyklar ornaşyp gelipdir. Şeỳle bir ỳagdaỳda dürli ỳollar emele gelip, oña “Bagşyçylyk ỳollary” diỳlip at berilỳär. Mysal üçin: “Damana ỳoly”, “Ahalteke ỳoly”, “Salyr-salyk(saryk) ỳoly”, “Çowdur ỳoly”, “Ýomut-Gökleñ yoly”, “Etrek-Gürgen ỳoly” ỳaly ỳollar halk arasynda ỳörgünli bolupdyr.
XI-XVII asyrlarda günbatarda, ýagny Mañgyşlak we Üstýurtda ýurtda aşaỳan türkmenler ol ýerdäki ỳerli ỳaşaỳyş şertleriniñ üỳtmegi zerarly, ỳerli- taỳpa-tireleriñ köp bölegi, ondan öñki asyrdaky ata-babalarynyñ giden yzlaryny yzarlap, käbirleri günorta-gündogara tarap we käbirleri bolsa Kaspi deñziniñ gündogar kenarlaryny syryp Günorta Türkmenistana (Gürgen Etrek) tarap süỳşỳärler. Häzirki bagşyçylyk ỳolunyñ dürli ỳol boỳunça tapawutlansyrylştna garamazdan, şol asyrda türkmen bagşyçylyk sungaty biri-birine örän ỳakyn bolupdyr. Munuñ esasy sebäbi şol döwürde türkmen taỳpa-tireleriniñ biri-biri bilen ỳakyn gatnaşykda agzybir bolup ỳaşandyklaryndan gözlenilmelidir.
Şu hili jemgyỳetçilik şertleriniñ esasynda, türkmen halk aỳdym-sazlary öz taryhy ähmiỳetinden düşürilip, toỳ-tomaşalarda onuñ deregine, Elbrus daglyklarynyñ gür jeññeli eteklerinde ỳaşaỳan az sanly milleti näbelli bolan syganlara çalyşdym “gowdarlar” diỳlen toparlar türkmenleriñ toỳuna gelip, şadyşadyan (tüỳdük) bilen nagara (laññara) çalçalardylar. Olaryñ arasynda bir erkek kişi aỳal egin-eşiginde türkmen ỳaş ỳetginjekleriniñ arasynda tans aỳnap, baỳrak alarasynda tans aỳnap, baỳrak alardy. Olar il syryp, haỳsy öỳüñgapysynda toỳ-tomaşa gidip duran bolsa, şol ỳere baryp şagalañ turuzỳardylar. Olar ähli toỳlarda aşakdaky ỳlarda aşakdaky aly iki setir goşgyny “türkmençe” gaỳtalaỳardylar: Emma beỳle görnüşdäki şagalañlary türkmen halkynyñ sungat medeniürkmen halkynyñ sungat medeniỳetine hiç hili dahylynyñ ỳok sebäpli, halk olara örän ähmiỳetsiz garaỳardylar. “Gowdarlaryñ” çalỳan sazlarynda türkmen medeniỳetiniñ hiç hili nyşany ỳokdy. Diñe “Şadyỳan” diỳilỳän gural, käbir maglumatlara görä, taryhyñ käbir etaplarynda türkmenler arasynda ulanylypdyr. K. Nurbadowyñ berỳän maglumatyna görä, şadyşadyan tä ikinji jahan urşuna çenli Etrek-Gürgen sebitlerinde at çapyşyklary çalnypdyr. 93   [6] Gürgen radiỳostansiasynyñ türkmen aỳdym-saz sungatyny assimilleşdirmek barasynda türkmenleriñ arasynda alyp barỳan sysyasaty hakda taryh ylymlarynyñ kandidaty Serdar Ataỳew “Eỳran Gürgen radoỳostansiasy we onuñ ideologiỳasy” atly işinde giñişleỳin maglumat berỳär.
Balkan ýarymadasy
thumb|Balkan ýarymadasy 1991ý. Balkan ýarymadasy (Balkanski polotok, Balkanski poluotok, Balkansko poluostrvo,, Peninsula Balcanică, , Βαλκανική χερσόνησος, Balkan Yarımadası, Penisola Balcanica, Paeninsula Balcanica) Ýewropanyň günorta-gündogarynda ýerleşýär. Meýdany — takmynan 505 müň km². Günorta-günbataryny, günortasyny we günorta-gündogaryny Ortaýer, Adriatik, Ion, Mermer, Egeý we Gara deňizleri ýuwup geçýär. Ýarymadanyň kenary ýokary derejede böleklenen görnüşde. Relýefi esasan daglyk görnüşde. (Stara-planina, Rodopy, Dinar daglygy, Pind)
Türkmen bagşyçylyk sungaty
Emma 1981-nji ỳylda Eỳran türkmenleriniñ gazanan awtonomiỳa erkinligi ỳygnalandan soñ, ähli ỳaş ösüp barỳan türkmen estrada ansambllarynyñ wekilleri kem-kemden zor bilen ỳygnalyp, aỳdym-saz medeniỳetiniñ bu ugrunyñ güỳçden düşürilmegine sebäp boldy.
Eỳranda şaỳilaryñ şerigaty bilen tapawutlylykda türkmenleriñ sünni şerigatynda bagşyçylyk meselesinde açyk şertiñ bolany sebäpli, soñky döwürlerde (1979-njy ỳyldan soñ) halk bagşyçylygy, ỳagny dutar-gyjak bilen aỳdym-saz etmek öz hakyky we tebigy ösüşine eỳe bolup ugrady. Muña ilkinji taryhy sebäp Muhammetrza şanyñ tagtynyñ ỳykylmagy bolan bolsa, beỳleki sebäp Sowet Türkmenistanyñ radiỳo we telewideniỳesi arkaly efire göỳberilỳän türkmen halk aỳdym-sazlaryñ programmalary boldy. Emma şonda-da häzirki döwürde türkmen aỳdym-sazynyñ ösüşiniñ öñüne geçilỳän (bökdelỳän) pursatlary az bolmaỳar.
Clash of Clans
Esgerler
Goblinler:Goblinler altyny ve jadyny gowy görýärler ve ilki olaryñ döreýän hem-de saklanýan ýerine çozýarlar.1 adamlyk orny tutýar. 8.lvl-e çenli güýçlendirip bolýar
Wahideddin Mehmet VI
Höküm sürdi: 03.07.1918. – 01.11.1922.
Umumy maglumat
Mehmet VI ýa-da soltan Wahideddin (Osmanly türkçesi: نيدلا ديحو, Wahidun Mehmedi Sadis). Doguldy: 1861-nji ýylyň 14-nji ýanwary. Stambul. Öldi: 1926-njy ýylyň 16-njy maýy. Italiýanyň San Remo şäheri. Osmanly hökümdarlygynyň 36-njy iň soňky soltany we 115-nji Yslam halyfy. Soltan Wahdeddinden soňra patyşalyk ýykyldy. Dowamyny Yslam halyflyk soltanlygyny bolsa Abdulmejit dowam etdirdi. Çagalyk ýyllarynda eje-kakasyndan jyda düşýär. Soltan Abdulmejidiň maşgalasyndan bolan Şaýeste hanymependi tarapyndan terbiýelendi. Ýaşlyk ýyllarynda hiç kime bildirmän medrese derslerini okap, yslam dinindäki sapaklary özleşdirýär. Uýasy Jemile soltanyň saraýynda bolýan Emine Näzikeda hanym a öýlenýär. Jemile soltan Mehmede şol gyzdan başga gyz almazlyk üçin şert goýýar. Mehmet bu şerti kabul edýär. Emma Emine Näzikedadan zürýat önmänsoň başga birine öýlenmäge rugsat alýar. Agasy Abdulhamit II uzak dowam eden patyşalygy döwründe Jeňňelköýde heýkeltaraş we ussa Aleksandre Wallauryň bina eden köşgünde ömür sürdi. Beýleki şyhzadalar hakynda patyşa žurnal ýazmakda günäkärlendi[1]. V Mehmet Reşat tagta geçeninde, Soltan Abdulaziz iň ogly Ýusup Yzzeddin Ependi tagta geçmäge äht etdi. Ýusup Yzzetdin 1916-njy ýylyň fewralyň 1-ne daşary ýurda syýahat üçin çykanynda janyna kast edildi. Şonda Wahideddin Mehmet VI tagta geçmäge äht etdi. 1916-njy ýylyň dekabrynda Mustapa Kemal paşşanyň ýardamy bilen Germaniýa bardy. 1918-nji ýylyň Iýulynda Soltan Reşadyň ölümi netijesinde 57 ýaşynda Osmanly tagtyna çykdy.
Osmanly soltanlygynyň synmagy
1922-nji ýylyň 1-njy oktýabrynda Türkiýa beýik millet mejlisiniň iki sany maddalyk bir kanunynda soltanlyk syndyryldy. 17-nji Oktýabr güni irden Wahideddin körpe ogly Mehmet Ärtogrul we haremhanasyndaky egindeşleri bilen Dolambakja saraýyndan bir gaýyga münüm bogaz kenaryndaky Malta gitdi[4] Iňlisler Wahideddini Angliýa kabul etmedikleri üçin birnäçe gün Maltada galdy. 1922-nji ýylyň ahyrynda Hijaz karoly Hüseýiniň çakylygy bilen haja gitdi. 1923-nji ýylyň 20-nji aprelinde Hijazda galdy. Soň iňlisleriň basypalyjylygy bilen bu ýerden çetleşdi. Bir az wagtlyk Italiýanyň Ženewa şäherinde ýaşady. 1923-nji ýylyň 11-nji iýunynda San Remo umumy ýaşaýyş jaýyna göçüp bardy. Bu döwürler öz eli bilen ýazan galan günleri egindeşleri tarapyndan çap edildi.
Maşgalasy
1. Emine Näzik ilkinji hatyn Ependi
2. Seniýe Inşirah hanymependi
1. Fenire soltan
Çeşme
6. ^ "Watanyny söýen biridi". Täze şapak Erişim tarihi: 25 Aralık 2011.
Prostatit
Dowamly prostatitlerde bedeniň gyzgyny seýrek ýagdaýlarda 37 gradus C. çenli galýandyr. Näsagda artbujakda agyrylaryň we ýakymsyz sanjylamalaryň, buşukma ýa-da täret etme wagtynda oňaýsyzlyklaryň ýüze çykmagy bolup biler. Buşukmanyň kynlyk bilen başlanmagy, peşewiň inçejik çüwdürim görnüşde ýa-da damjalap akmagy näsagda uly ynjalyksyzlandyrma döredýändir.Buşukmada ýa-da täret etmeden soň, peşew çykaryjy kanaldan bölünip çykmalaryň bolmagy, prostatitlere mahsus alamatlardyr.
Bejergi üçin bakteriýalara garşy serişdeler, mäziň owkalanmagy, fizioemleri ýaly çäreler ulanylýar. Bejergi çäreleriniň utgaşmasynyň degerli netijä getirip biljekdigini ýatdan çykarmaly däldir.
Walter Roberts (ýazyjy)
Durmuş we karýera
Garward uniwersitetiniň hukuk fakultetinde (1940–1942) gözlegçi bolup, 1942-nji ýylda ABŞ-nyň hökümetine (Maglumat koordinatory) goşuldy. Amerikanyň sesi bilen sekiz ýyl hyzmat edensoň, Awstriýanyň stoluna geçirildi. Döwlet Departamenti (1950).
1973-nji ýylda Daşary işler tarapyndan "bu mesele boýunça iň gowy kitap" hökmünde häsiýetlendirilen Tito, Mihailowiç we soýuzdaşlar, 1941–1945 atly kitap çap edildi. 1974-nji ýylda USIA-dan tapawutlanan hormat baýragyny aldy. Jorjtaun uniwersitetiniň Strategiki we halkara barlaglar merkeziniň (CSIS) diplomatik barlaglar müdiri wezipesini almak üçin 1974-nji ýylda ABŞ-nyň hökümetinden pensiýa çykdy. Ilkinji wezipesi Halkara maglumat, bilim we medeni meseleler boýunça paneliň ýerine ýetiriji müdiri bolup işlemekdi (CBS-iň başlygy, şol wagtky prezidenti doktor Frank Stantondan soň Stanton paneli diýilýär).