cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alabaý
Türkmen itleriniň häsiýetleri
Eýesine wepalylygy, garadan gaýtmazlygy, duýgurlygy, syzyjylygy, akyllylygy, tutuş maşgala agzalaryna hoşgylawlylygy, hojaýynynyň sesini eşidenden onuň näme isleýändigiine düşünmegi türkmen alabaýlaryny tapawutlandyrýan esasy aýratynlyklardyr. Adamlar awa çykanlarynda, uzak ýaýlalara mal bakmaga gidenlerinde öýleriniň ýa-da goşlarynyň, düşelgeleriniň gapysyna gulp urmaýarlar. Olaryň yzynda wepadar goragçylary galýar, olar maşgalalarynyň howpsuzlygyny doly ynanýarlar. Itleriň bar ýerine ýylan, möý-içýanam gelmeýär. Gadym wagtlardan bäri alabaý köpekleri ýeke bir mal iti hökmünde ulanylman, eýsem, sakçy, garawul hökmünde-de peýdalanylyp gelinýär. Orta Aziýa alabaýlary häzirki döwürde gorag, sakçy we yzçy itleriň içinde iň öňdäki orunlarda goýulýar. Şonuň ýaly hem alabaýlar iri, ýyrtyjy haýwanlaryň garşysyna awa hem ýaraýar. Türkmen alabaýlary Beýik Watançylyk urşy ýyllarynda özleriniň adamyň ygtybarly, wepaly kömekçileridigini ýokary derejede subut etdiler. Türkmenistandan urşa ýeke bir batyr esgerler däl, eýsem, batyrgaý itlerem ugradylypdy. Dürli tohumdan bolan itleriň 70 müň sanysy şir ýürekli gerçek ýigitler bilen bilelikde Moskwadan Berline çenli söweş ýoluny geçdiler. Beýleki itler bilen bir hatarda türkmen alabaýlary hem ok-däri gatnatmakda bahasyna ýetip bolmajak hyzmatlary bitirdiler. Olar ýaralanan esgerleri söweş meýdanyndan alyp çykmakda şepagat uýalaryna ýakyndan kömek berdiler. Deslapdan kynçylyklara çydamak, ýowuz şertlere öwrenişmek öwredilensoň türkmen alabaýlary bu agyr işleri aňryýany bilen ýerine ýetirdiler.
Häzirki döwürde
Garaşsyz döwletleriň arkalaşygyna girýän döwletleriň köp sanly kinologiýa guramalarynda, ýagny itler, olaryň tohumlary olary ösdürip ýetişdirmek we peýdalanmak baradaky ylmy-barlag merkezlerinde orta aziýa aw itleriniň esasy nusgasy hökmünde türkmen alabaýlary kabul edilendir. Bu tohun itleriň umumy standartlary kesgitlenende türkmen itleriniň daşky görnüşi hem-de gylyk-häsiýetleri binýatlyk ölçeg hasaplanýar. Sakçy, aw hem-de başabaş garpyşýan itleriň içinde-de hut türkmen alabaýlary ilerde tululýar. Olar GDA-nyň ähli künjeklerinde köpeldilýär. Amerikanyň fermerleri-de öz mallaryny ýyrtyjy haýwanlardan goramak üçin, köplenç, türkmen alabaýlaryny satyn alýarlar. Kinologlar hatda Awstraliýada, Täze Zelandiýada-da türkmen itlerine gabat gelinýändigini belleýärler. Bütin dünýäde meşhurlyk gazanan türkmen alabaýlary onlarça sylaglara hem-de halkara diplomlara mynasyp boldular. Turkmenistanda alabaýlaryň iň gowularyny, olaryň gylyk häsiýetlerini kesgitlemek boýunça däbe öwrülen bäsleşiklerde hem-de baýramçylyk sergileri yzygiderli geçirilýär. Alabaý edil ahalteke atlary hem-de türkmen el halylary ýaly Türkmenistanyň milli baýlygy hasaplanylýar.baluw
Gurbandurdy Zelili
Zeliliniň ömri
Zelili Nury atly gyza öýlenip ,onuň bilen ömrüniň ahyryna çenli ýaşapdyr. Nuryň ogly bolýar, oňa Mämmetdöwlet diýýärler .Mämmetdöwlet ilki Mama diýen gyza öýlenýär,ol aradan çykansoň. Halbibi bilen durmuş gurýar .Halbibiden Jumadöwlet ,olardan hem Ogulnar, Maýa, Şemşat bolýar, häzir Zeiliniň nebereleri Garrygala töwereklerinde ýaşaýarlar.
Lirikasy
Zelili bir topar liriki goşgularyň awtorydyr .Onuň edebi döredijiliginde ýaşan döwründe ýüze çykan wakalary suratlandyrmak bilen, il – güne degişli , sosiýal deňsizligi görkezýän , mert we namartlara degişli öwüt – nesihat beriji,
" Sugunly, umgaly , çal goçly daglar , Belentden pestine akan bulaglar, Sowuk suwly,ter çemenli awlaglar, Köňül arzuw eýlär ,watanym ,seni”.
"Ýowuz ýerde ýüzde –ýüz gelse, Yzyn dönmez,namart gaçar ,mert galar"
"Namarda syr berme, syr saklar diýip, Namarat syr saklamaz, diýmek biläni…"
Şu şygyryň balka bir ýerinde Zelili uzak wagtlap myhmançylykda bolýanlaryň, ondan–da gezip ýörenleriň, duş gelen ýerde gürrüňdeşlerine geplemäge gezek bermän, ýaňrap ýörenleriň hem-de yaşlykda lälik saklanyp, ulalansoň zähmet çekmäge ukyby bolmadyklaryň il içinde ýigrentgilerdigini billýär:
Zelili aňsat eklenç üçin özlerine din hadymy hasaplaýan ýalançy pirlere hergiz ynanmaly däldigini hem bu eserinden aýratyn nygtap aýdýar. Pirler näçe keramat satsalar-da, özlerini öwseler-de,ýagşy kişi bolan blsalar-da ,olaryň zähmet çekmän, ilatyň dilenip ýa-da olary aldap, şol aldawçylygyň hasabyna ýaşaýandyklaryny düşündürýär. Pirleriňpyssy-pyjurlygyny görüp ,şahyr olary “Şeýtanyň şägirtleri” diýip, açyk yglan edýär.
salgylanma
http://www.tkm.8m.net/zelili.htm
Diş agyry
Diş agyry — esasy sebäpleri karies.
Dişi abat saklamak üçin her nahar iýmezden öň dişi çaýkamak, nahardan soň dişi çaýkamak zyýansyz bolar.
Dehistan
Dehistan [Dehista:n] - Etrek derýasynyň aşak akymlaryny öz içine alýan sebit; Balkan welaýatynyň Etrek etrabynda, Madaw obasynyň 22 kilometr demirgazyk-günbatarynda ýerleşýän şähristanlyk; geçmişde gadymy welaýat we onuň adybir merkezi. Bu ýer Dehistan diýilmeginiň sebäbi ol ýerde Dah taýpalarynyň ýaşanlygyndandyr.
Wayback Machine
WayBack Machine
IUHD DORMETORY
Umumy ýaşaýyş jaýynda 3 "wahtýor" gelnejeden we bir "komendant" gelneje we 4 sany arassaçylyga seredýan gelnejeler işleýär.
Göwrelilik
Gan topary
Çaga bolmagy üçin gabat gelmeli gan toparlary: Başga gan toparly äri bolan zenanlardan esasy kyn düşjegi I gan toparda bolan zenanlardyr.
Türkmenbaşy etraby
Toýtyýewa Abadan  BWÝSM  talyby. Türkmenbaşy etrabynyň  15-nji  orta  mekdebiniň  uçurymy.
Mätäji
Türkmen edebiýatynyň taryhynda uly yz galdyran şahyrlaryň biri-de Annagylyç Mätäjidir. Annagylyç onuň çyn ady bolup, Mätäji edebi lakamydyr. Mätäji 1824-nji ýylda Aşgabat şäheriniň eteginde ýerleşýän Köşi obasynda dogulýar. Çagalykda ata-eneden jyda düşüp, agasy Sapargylyç bile ýetim galansoňlar, olara garyndaşlary hossar çykýarlar.
Orta Aziýa
Merkezi Aziýa Ýewraziýa yklymynyň ortasynda, günbatarda Hazar deňziniň kenarlaryndan başlap, gündogarda Hytaý serhedine, demirgazykda Günbatar Sibir düzlüginden Nişapur, Safedkoh we Hindi ýaly uly tebigy geografiki sebitdir. Günortadaky daglar. Bu materigiň içinde, Atlantik ummanyndan 4 müň km, Demirgazyk buz ummanyndan 2,5 müň km, Pacificuwaş ummanyndan 5,5 müň km we Hindi ummanyndan 1 müň km uzaklykda ýerleşýän ýapyk basseýn. Orta asyrlarda Merkezi Aziýanyň sebiti Turan arap çeşmelerinde Movarounnahr, XIX asyryň ikinji ýarymynda we 20-nji asyryň başynda (1924-25-nji ýyllarda milli döwlet bölünýänçä) Türküstan diýlip atlandyryldy. Merkezi Aziýa diýlip atlandyryldy.
Çeşmeler
http://www.nbt.tj/files/Monetary_policy/macroek_obzor/macro_obz_4kv_2011_ru
Detektiv Conan
“Detektiv Conan” -yň beýleki neşirçileri
VIZ Media (ABŞ we Kanada) Ching Win Publishing (Taýwan) Chángchūn Chūbănshè (Hytaý) Le Wen Çao (Gonkong) Star Comics (Italiýa) Seoul Munhwasa (Günorta Koreýa) Gollancz Manga (Angliýa) Kana (Fransiýa) Egmont Manga & Anime (Nemes) Planeta DeAgostini (Ispaniýa) Egmont Kärnan (Şwesiýa) Egmont (Finland) Elex Media Komputindo (Indoneziýa) Tora Aman (Malaýziýa) Vibulkij Comics (Taýland) Kim Dong Publishing House (Wýetnam) Red Square Publishing House (Russiýa) Famous Warsaw Comic Publishing House (Polşa) Alzuhra (Arap dünýäsi)
daşarky baglanyşyklar
Facebookda Detektiv Conan
Mary
Mary
Erkgala göwrümi boýunça gadymy Merw şäheriniň ulgamyna girýän galalaryň iň kiçisi bolsa-da, ýaşy boýunça iň ulusy, belentligi boýunça hem iň beýigidir. Onuň tutýan meýdany bary-ýogy 20 gektara barabardyr. Häzirki wagtda ol gala däl-de, dagyň çykmasy kyn baýyrlaryna çalym edýär. Onuň saklanyp galan beýikligi ortaça 25-28 metre ýetýär. Geçirilen köp sanly arheologik barlaglar galanyň ahemenitler döwrüne degişli hökümdaryň köşgi bolandygyny äşgär etdi. Erkgalanyň içinde köşkden başga-da uly edara jaýy, skladlar, gorhana, nökerler üçin kazarmalar bolupdyr.
Daşarky çykgytlar
[1] Türkmenistanyň ylymlar akademiýasy Şaja Batyrow adyndaky taryh instituty Türkmenistan kiçi ensiklopediýasy.
Myrat Talyby
Döredijiligi
Şahyr döwürdeşleriniň sosial ýagdaý barada söhbet açyp, halkyň baýlar we garyplar diýen topalara bölünendigini, ýoksul bolsaň barly gatlakdan dalda yokdugyny, hatda garyndaşyň hem rehim etmeýändigini nebsagyryjylyk bilen şeýle belläpdir:
Talybynyň edebi döredijiligi Magtymgulynyň edebiýatymyza girizen täzeliklerini dowam etmek bilen, XIX asyr türkmen klassyk poeziýasyny mazmun we forma jähetden baýlaşdyrdy. Şahyryň şygyrlary şu günleriň ýaşlaryny terbiýelemekde gymmatly edebi material bolup hyzmat edýär.
Wi-fi tehnologiýasy
-Ykjamlylyk. Adamlar öz enjamlary bilen iş ýerlerinde, kitaphanalarda, seýilgählerde Wi-Fi tehnologiýasy arkaly Internet toruna baglanyp bilerler. Şeýle hem, “akylly” (Smart) enjamlara Wi-Fi modulyny ornaşdyryp, olary dolandyryp bilerler.
Owulýasiýa
Owulýasiý — iki aýbaşyň arasynda bolýan ýagdaý. Bu matganyň çagalanmagy (tohumlanmagy) üçin.
Wi-fi tehnologiýasy
-Aragatnaşyk çägi. Adaty Wi-Fi torunyň aragatnaşyk çägi uzak aralykly däl. Muny giňeltmek üçin has köp enjam almaly bolýar.
Sarahs söweşi
Uruşdan öň
1823-nji ýylda dogulan Gowşut han akylly adam bolupdyr. ilki başda tire serdary bolan Gowşut, soňra gala serdary bolupdyr. Soňra Gowşut şol wagtlar Sarahsyň hany bolan Hojamşükür hanyň baş serdary bolýar. Halkyň söýgüsini gazanan Gowşut, 1853-nji ýylda Sarahsyň hany yglan edilýär. Gowşut han Eýran howpunyň abanmagy sebäpli 1854-nji ýylda Sarahsa öz adyny göterýän gala saldyrýar. Ýöne muňa Hojamşükür garşy çykýar. Sözi diňlenmeýän Hojamşükür, Gowşut handan we onuň ýaranlaryndan öýkeläp bu ýagdaýy Hywa hanyna gürrüň berýär, ýagny açyk satýar. Türkmeniň agzaladygyny, birek-birege duşman bolandygyny şu ýerden hem bilip bilersiňiz. Türkmenleri alyp bilmedigine içi ýanyp ýören Mädemin han (Hywa hany), yrsarap, goşun tutup Sarahsa gaýtýar.
Horhe Luis Borhes
1940-njy ýyllarda Borhes ýazyjylar A.B.Kasares hem Silwina Okampo bilen birlikde Fantastiki edebiýatyň antologiýasyny we Argentin şygryýetiniň antologiýasyny taýýarlaýar. Munuň daşyndan hem ussat ýazyjy ýaş zehinleri agtaryp tapmak üçin elinden baryny eden eken. Beýleki dünýä belli argentin ýazyjysy Hulio Kortasaryň ilkinji eseri hem Borhesiň redaktirleýän žurnalynda peýda bolupdyr. 1937-1946-njy ýyllar aralygy Borhes kitaphanaçy bolup işleýär. 1946-njy ýylda Huan Peron häkimlige geleninden soň, ýazyjyny bu wezipeden boşadýarlar, ýöne 1955-nji ýylda oňa Argentinanyň Milli kitaphanasynyň direktory ornuny berýärler, emma bu wagt ýazyjy eýýäm batyl eken. Borhes tä 1973-nji ýyla çenli kitaphana direktory bolup işleýär.
1950-nji ýyllarda Borhes ýene şygryýete dolanyp gelýär. Şahyryň soňky şygyrlary “Dörediji” (1960), “Tümlügiň waspy” (1969) we “Gaplaňlaryň altyny” (1972) ýygyndylarynda ýerleşdirildi. Onuň ömründe soňky çykaran kitaby “Atlas” atly şygyrlar, fantaziýalar hem ýol ýazgylary ýygyndysydyr. Horhe Luis Borhes dünýä edebiýatyna örän uly täsir etdi. Hulio Kortasar, Umberto Eko, Žoze Saramago, Orhan Pamuk ýaly ussat ýazyjylar Borhesi özleriniň halypasy hasap edýärler.
Ýazyjy 1986-njy ýylda, Ženewa şäherinde dünýeden ötdi.
Oguz han köşk
Aşgabat şäherinde ýerleşýän Oguz han köşki, Türkmenistanyñ prezidentiniñ resmi iş ýeri we ýaşaýan ýeridir.
Kulogli Tepa
Salgylanmalar
https://uz.m.wikipedia.org/wiki/Quloqli_tepa
تله‌تون
Teletoon, animasiýa programmalarynda ýöriteleşen we çagalar, ýetginjekler we ulular üçin öz programmalaryny (animasiýalaryny) ýaýlyma berýän kabel toruna esaslanýan Kanadanyň teleýaýlym ulgamydyr.
Oskar Waýld
thumb|200px|Oskar Waýld
Oskar Waýld özüniň ahlaksyzlygy sebäpli durmuşynda birentek görgüler görmeli bolupdyr. Ahyrsoňy ýazyjy 1900-nji ýylda, Parižde dünýeden ötýär.
Nuriddin Hamrokulow
Nuriddin Hamrokulow (1946-njy ýylyň 18-nji iýuny, Andijan — 2023-nji ýylyň 1-nji awgusty) - aýdymçy, Özbegistanyň Halk Aýdymçysy (1987). Sonorly, liriki sesiň eýesi.
Plexr
Plexr
Bejergi meýdanynyň töwereginde çişmegi we ödemleri görmek adaty zat (ödem üçin erginli erginler, adama görä üýtgese-de, bu ödemiň çözgüdi 1-5 gün).
Babadaýhan etraby
Babadaýhan etraby — Türkmenistan yň Ahal welaýaty nyň etraplaryndaň biri.
Elizabeth Savalla
Elizabeth Savalla Casquel (23 noýabr, 1954 Braziliýa) Braziliýanyň aktrýs.
Jorj Waşiňton
Onuň ýolbaşçylygynda rewolýusioner goşun 1777-nji we 1781-nji ýyllarda 2 Britan goşunyny ele geçirdi. 1783-nji ýylda Britanlary dolylygyna ýeňdi.
Nowruz
Köküni Parslaryň(Eýran) Zaratuşdyra dininden alyp gaýdýar,Alynky Aziýa, Merkezi Aziýa, Kawkazlarda, Gara deňiz we Balkan ýarymadasy täwereklerinde 3000 ýyldan bäri bellenilip gelinýän baýramçyylyk         .Köki Zaratuşdyra dininden gaýtýan bolmagyna garamazdan beýleki dinlerde hem höwes bilen bellenilýän baýramlaryň biri.
Mongoliýa
thumb Mongoliýa (mongolça: Монгол Улус; "Mongol Ulusy"), Aziýa'da bir döwlet. Goňşy döwletler Russiýa we Hytaý. Ilatyň köpüsi halh mongollary bolýar we mongol dilinde gürleýär. Paýtagty Ulan Batyr şäheri. Ulanylýan pullary Tugrug, internet kody .mn (ýa-da .мон), telefon kody +976.
Gabriel Garsia Markes
Gabriel Garsia Markes
(1924 ý.)
Ýywa
Taryhda Urmiýa Ýywalary
XIII asyryň ilkinji çäriýeginde köplük Ýywa öýleriniň Urmiýa ilinde ýaşapdyrlar. Bularyň kuwwatlylygy Mongol çozuşlary sebäpli Türküstandan gelipdirler. Süleýman şa Ýywalaryndan aýry bir goldy. Bu Ýywalar köplük bolup 10.000 atlary bardy. Muhammet Nesewiýä görä, bular Soltan Jelaleddini hasap etmezden, ýollara gorky salmakda we Uç ülkelerine çozuş etmek bilen meşguldylar. Şol sebäpden Jelaleddin Horezmşa Ahlatdan dönüp olaryň yzyna düşdi. Ýywalardan birnäçeleri adamyny öldürip birnäçe olja aldy. 1226-njy (623) ýylda bu hadysany ýazga geçiren Ibn Esir Ýywalaryň çozuş hereketlerini bellemändir. Onuň pikiriçe Uşny we Urmyýa şäherleri Ýywalaryň elinde bolşy ýaly, olar Hoý şäherinden hem salgyt alýardylar. Jelaleddin öňler Gürzinler we soňra-da Ahlatlylary zabt etmekliginden pursat tapyp söwda kerwenlerini taladylar. Şol wagtlar hem Tebriz täjirleriniň Arzyrumdan Tebrize getirjek bolan 20.000 goýnuny-da Tebriz töwereginde ele saldylar. Ýywalaryň bu eden-etdiligine Seljukly soltany Togrulyň gyzynyň haýyşy bilen Jelaleddin Ahlat gabawuny goý bolsun edip olaryň yzyna düşdi. Ýywalar Jelaleddiniň Ahlady terk etmejekdigini bilip mülklerine arkaýyn ýerleşýärler. Şo wagt Jelaleddin olary tapdy birnäçesini öldürip, çopan-çoluk we çagalaryny bolsa ýesir aldy we dowarlarynyň birnäçesinide ele saldy. Bu hadysadan 6 ýyl soňra Mongollaryň gelmegi bilen olar hem Azerbeýjandaky Türkmenler ýaly günbatara giden bolmaklary mümkin[2].
Çeşme
[2] Oguzlar. Sümer Faruk.
Muqanna gozgalaňy
Salgylanmalar
https://uz.m.wikipedia.org/wiki/Muqanna_qo%CA%BBzg%CA%BBoloni
Nikole Kidman
Doguldy: 20.06.1967[1]. (48 ýaş) ABŞ. Gawaý. Gonolulu [2].
Alyşir Nowaýy
Alişir Nowayı Gündogar edebiyatınıñ beyik klassik şahırı. Onı türkmen halkı öz zamanasınıň ulı döwlet işgäri, ökde dilçisi, tanımal sazandası, meşhur suratkeş, zähmetkeş halkıñ hemayatçısı, ılma, medenyete, hormat goyucı hökmünde tanayar.
Myrat V
Doguldy: 21.09.1840. Stambul
Maşgalasy
1. Şeýhzada Mehmet Salahaddin ependi
Germaniýa 1918 – 1939-njy ýyllar aralygynda
Faşistleriň häkmiýete gelmeginde 1925 – 1934-nji ýyllarda Germaniýanyň Prezidenti bolan garry general P. Gindenburguň hem günäsi ýeterlik. Goşun generally Gindenburg Germaniýanyň birinji jahan urşunda ýeňilendigine ahmyrlylaryň biridir. Gitleriň milletçiligi oňa-da ýarýardy. Gindenburg Germaniýanyň dünýäde önki derejesini dikeltmäge synanyşýan faşistleri assyrynlyk bilen öň hem goldaýardy. Haçan-da oňa Gitler hökümet ýolbaşçylygyny ynanmagy maslahat berenlerinde, “suw meýilli gurbaga-bir dürtseň, iki böker” diýişi ýaly, dessine bu piker bilen razylaşdy. Faşistleriň häkimiýete gelmegine täsir eden ýene bir ýagdaý ol hem Germaniýada we Italiýada buržuaz-rewolýusiýalary öňde baryjy Ýewropa ýurtlaryndan giç bolup geçip, bu ýurtlarda entek öňki agdarylan patyşalyk gurluşynyň, bir adamyň hökmürowanlygynyň tarapdarlary köpdi. Parlament demokratiýasy entek ýaşdy. Bar bolan demokratik gurluşyň tarapdarlary-da bir bitewi halk frontuna birleşip, faşizme garşy agzybir hereketi ýola goýup bilmediler. Bu ýagdaýlaryň ählisi faşistleriň häkimiýete gelmegine sebäp boldy.
1924 – 1926-njy ýyllarda Italiýada faşistleriň hökmürowanlygy (diktatura) gutarnykly dikeldildi. Ähli syýasy partiýalar dargadylyp, ýeke-täk dolandyryjy faşistik partiýa galdyryldy. Raýatlaryň ähli syýasy hukuklary ýok edildi. Döwlet ähli işlere gatyşyp, diýdimzor häsiýete eýe boldy. Konstitusiýa arhiwe tabşyryldy. Netijede, konstitusion patyşalyk harby faşistik hökmürowanlyk düzgüni bilen çalyşyldy. Esasy ýörelge Mussolininiň görkezmeleri bolup, halk köpçüligiň islegi hiç hili hasaba alynmady. Olar ykdysadyýeti doly döwlet gözegçiligine geçirdiler. Daşary syýasatda Türkiýänýň paýlaşmak pikiri puja çykandan soňra, täze ýerleri basyp almak üçin urşa taýýarlyk gördüler. 1935-nji ýylda Italiýa Ewropa garşy urşa başlady. 1936 – 1939-njy ýyllarda Ispaniýadaky respublikaçylara garşy göreşýän faşistleri goldady. Italiýa faşizmiň häkimiýete ilkinji bolup gelen döwleti boldy.
Gitleriň ýolbaşçylygyndaky german faşistleri ilki ýurduň içindäki syýasy garşydaşlaryny ýok etmäge girişdiler. Olar üçin baş duşman kommunistlardi. Olary ýok etmeklik üçin, 1933-nji ýylyň 27-nji Baýdak aýyny Reýhstagyň jaýyny ýakmagy gurap, ony kommunistlariň boýnuna dakyp, olardan ar aldylar. Komunist bolan deputatlary-da tussag etdiler. Kommunistik partiýa gadagan edildi. Kommunistlere bigunä jeza berilýän wagty beýleki partiýalar faşistleri ýagarmadylar.
Ýaponiýada senagatyň ösmegi täze-täze satuw bazarlaryny we çig mal çeşmelerini talap edyärdi. Ýaponiýanyň özi ýerasry baýlyklara garyp yurt bolanlygy sebäpli, goňşy ýurtlara göz diýärdi. Indi Ýaponiýada, Aziýada agalygyny ornaşdyrmagyň arzuwyndady. Ýapon zarby ýolbaşçylary Hytaýý, Günorta – Gündogar Aziýa ýurtlaryny, Hindistany basyp almagyň harby meýilnamalaryny taýýarlapdyrlar. Ýaponiýa 1931-nji ýylda Hytaýyň Mançžuriýa welaýatyny basyp aldy. 1932-nji ýylda Žehe welaýatyny eýeledi. 1933-nji ýylda Milletler ligasyndan çykan Ýaponiýa uly urşa taýyarlyk görüp başlady. 1937-nji ýylda Hytaýyň Demirgazyk we Merkezi bölegine garşy urşa başlady.
Kümüşdepe
Kümüşdepe şäheri Gümişan etrabynyň merkez şäheridir. Etrabyn başga şäheri Siminşäherdir.
Gertrude Bell
Ölümi: 12. 07. 1926. (57) Yrak. Bagdat
Horwat dili
thumb|right|250px|Horwatça 1100. thumb|right |200px|Horwatça 1368.
Mihail Tal
Mihail Nehemyeviç Tal (9 noýabr, 1936 Latwiýa - 28 iýun, 1992 Russiýa) Latwiýa da doglan Sowet küştçisi, küşt boýunça 7-nji dünýä çempiony, grossmeýster.
Natalie Portman
Natalie Portman (9 iýun, 1981) Amerikally aktrýs, film öndüriji we film direktor.
Merezýel
Grek rowaýatyna görä, bu keseliň ady Sifilius atly (gadymy grekçede – "doňuzlaryň dosty") doňuz çopanynyň adyndan gelip çykypdyr. Rowaýatda aýdylyşy ýaly, Sifilius bu kesele "doňuzlar bilen özara dostlukly aragatnaşygy" sebäpli duçar bolupdyr. Merezýel keseliniň gelip çykyşy we dünýä ýaýraýşy barada, esasan üç sany çaklama bardyr: amerikan, yewropa we afrikan ýollary bilen ýaýraýyş çaklamasy.
Amerikan ýaýraýyş çaklamasy boýunça, Ýewropa bu keseli Kolumbyň deňizçileri Täze Dünýäden (Amerikadan) getiripdirler. Olara bolsa öz gezeginde bu kesel ýerli ilatdan (aborigenlerden) ýokuşypdyr. 1496-njy ýylda epidemiýa (keseliň uly göwrümde giňden ýaýramagy) Fransiýanyň, Italiýanyň, Germaniýanyň, Şwesiýanyň çäklerine ýaýrap, 5 mln-dan gowrak adamynyň ölümine sebäp bolupdyr.
Başga bir öňe sürülýän çaklama boýunça, merezýel keseliniň "watany" Afrika hasaplanýar. Bu çaklama birinji gezek 1961-nji ýylda alymlar T. Cogburg we 1963-nji ýylda E. Hudson tarapyndan beýan edilipdi. Çaklamanyň tarapdarlarynyň düşündirşine görä, merezýel keseliniň we başga tropiki keselleriň (frambeziýa, pinta, bejel) kesel döredijileriniň gelip çykyşy birdir. Merezyel keseli Afrikadan uruşlar, täjirçilik aragatnaşyklary, gullaryň başga ýurtlara äkidilmegi, musulmanlaryň we hristianlaryň keramatly ýerlere zyýarat etmegi netijesinde ýaýrapdyr.
Merezýel, esasan, jynsy gatnaşyklaryň dürli görnüşleri arkaly ýokuşyp bilýändir. Öý-hojalyk şertlerinde keseliň geçmegi gaty seýrek bolup, merezýel başy bolan näsagyň ulanan gap-gaçlary, diş çotkasy, sakgal syrýan päkisi, süpürgiç, ýorgan-düşek daşlyklary arkaly ýokuşyp biler. Näsagyň peşewiniň we deriniň üsti bilen ýokuşan ýagdaýlary ýüze çykarylmady. Näsagyň döli arkaly hem kesel geçip bilýändir. Keselli aýaldan çaga merezýel, göwrelilik wagty çaga ýoldaşynyň üsti bilen, dogrum wagty, ene süýdüniň üsti bilen ýokuşyp biler.
Üçinji döwür.
Jemgyýetçilik çärelerine aşakdakylar degişlidir: Hususy öňüni alyş çäreleri aşakdakylardan ybarat bolup biler:
Isä ibn Merýem
Isä ibn Merýem äl-Mesih (المسيح عيسى بن مريم‎). Isa pygamber uly pygamberleriň biridir. Merýem bint Imranyň ogly bolan Isa heniz bäbekkä gürlänlerden biridir.
Iosif Flawiniň
Titus Flavius Josephus (37 - 103) Rimiň alym, taryhçy we ýazyjy.
Alberto Morawia
Alberto Morawia
Alberto Morawianyň uruşdan soňky döwürlerde ýazan eserlerinden “Rimli”(1947), “Konformist”(1951), “Ýigrenç”(1854), “Gam-gussa”(1960), “Üns”(1965), “Men we ol”(1971), “Içki durmuş”(1978) romanlary, “Boýunegmezlik”(1948), “Är-aýalyň durmuşyndan”(1949) powestleri, “Rim hekaýalary”(1954), “Täze Rim hekaýalary”(1959), “Atom”(1962), “Jennet”(1970), “Başga durmuş”(1873), “Bäh”(1976), “Zat”(1983) atly hekaýalar ýygyndylary bütin dünýäde meşhurlyk gazanyp, okyjylar tarapyndan söýülip okalýan eserlere öwrülýär. Morawia “Täze deliller” atly žurnal açýar, onda Sartr, Wittorini, Italo kalwino ýaly ýazyjylar öz eserlerini çap etdirýärler. 1958-nji ýylda ýazyjyny Nobel baýragyna dalaşgär saýlaýarlar. Ol iň mynasyby hasaplansa-da, baýrak döwrüň ýagdaýy sebäpli Pasternaga gowşurylýar.
Sigmund Freyd
Sigmund Şlomo Freyd (6 maý, 1856 Awstriýa - 23 sentýabr, 1939 Angliýa) Awstriýanyň psihianaliz.
Гары
Latyn
Ernest Hemigueý
Beýik amerikan ýazyjysy Ernest Miller Hemingueý XX asyr dünýä edebiýatyna iň uly täsir ýetiren ýazyjylaryň biridir. Onuň ömri dartgynly we tolgundyryjy wakalardan doly. Şonuň üçin ýazyjynyň ömri – onuň iň esasy eseri diýse bolar.
Abdulhamid II
'''Öldi: 10.02.1918. (75 ýaşynda) Stambul'''
1877-1878-nji ýyllardaky Türk-Rus söweşleri
Russiýanyň Balkanlar bilen Osmanlylaryň arasyndaky agzalalyk syýasaty şowly bolup geçipdi. 1877-nji ýylyň 12-nji Aprelinde Russiýanyň Balkanlara beren tekliplerini Ybraýym Edhem paşşa hökümeti tarapyndan red edilmegi netijesinde Osmanly-Rus urşunyň turmagyna getirdi. Abdulhamidiň garşy bolmagyna seredilmezden Mithat Paşşa, Mahmyt Paşşa we Redif paşşa ýaly döwlet adamlarynyň maslahat bermegi bilen turan bu söweşde Rus goşunlary Balkan we Kawkaz çäklerinde Osmanly güýçlerini bir saparlykda ýeňlişe sezewar edip gündogarda Arzyrumy günbatarda bolsa Bolgariýanyň tutuş ýerleri bilen Frakiýanyň Stambul çäklerine çenli ýerlerini eýelediler. Mejlisi Mebusanda hökümetiň söweş politikalaryna ýönlendirilen hereketler üçin Abdulhamid 1878-nji ýylyň 18-nji Fewralynda baýramçylyk belledi. Şondan soň 30 ýyl boýunça mejlisi bir gezek hem ýygnaga çagyrmady. 93 harby 1878-nji ýylyň 3-nji Martynda Stambulyň çäginden uzakdaky Aýasofiýada karargäh guran Rus güýçleriniň San-Stefan şertnamasy bilen soňlandy. Şertnama görä Osmanly hökümdarlygyna garaşly ýerleri Dunaýdan Egeý deňzine Frakiýadan (Trakiýa) Arnawuta çenli uzanmaly serhet gurup garaşsyz Bolgariýa patyşalygy gurulmaly. Bosniýa we Gersogowinýa özaralarynda garaşsyzlygyny bermeli edildi, Serbiýa, Garadagystan we Ruminiýa hem garaşsyzlyk berilmeli edildi. Kars, Ardahan, Batum we Gündogarbaýazyt Russiýa berilmeli edilýär, Teselýa Gresiýa berilmeli, Krit we Ermenistanda maslahat geçirilmeli, Osmanly hökümdarlygy Russiýa 30 müň rubl söweş ýitgisini ödemeli edilýär. Şol agyr şertlerde Russiýanyň güýçlenmegine howatyr eden Ýewropa döwletleri garşy çykdylar. 1787-nji ýylyň 13-nji Iýulynda San-Stefan şertnamasynyň ýerini eýelän Berlin şertnamasyna gol çekildi. Täze şertnama bilen Russiýanyň ýurt eýeçiligi yzyna alyndy. Ruminýa we Karadagystana garaşsyzlygy berilende, Bolgariýa hem Germaniýa we Awstowengriýanyň kömegi bilen özygtyýarly patyşalyk boldy.
Abdulhamit II maşgalasy
6. Zekiýýe soltan
Gubadag etraby
Umumy maglumat
Gubadagda mermer we granit, käbir ýerlerde oňat hilli kerpiç we keramiki önümleri taýýarlamakda ulanylýan toýun, hem-de nahar duzunyň çykýan ýerleri bar. Bu etrapda uly bolmadyk Gubadag, Misginata, Ýylangyr belentlikleri ýer tutýar. Gubadag etrabynyň goýnunda kemala gelen bagşylaryñ sany hem barmak basyp sanardan köpdir, Olardan birnäçesini agzap geçsek, Türkmenistanyň at gazanan bagşysy Tüýli Otuzow Durdybaý Gurbanow, Türkmenistanyň at gazanan artistleri Guwanç Otuzow Dursunjemal Gazakowa, Aýbibi Atahanowa hem-de beýleki meşhur bagşylar Gurbangül Amanowa, Hudaýberen Baýramow, Tirkeş Baýramow Ballyýewiç, Begli Gaýlyýew, Nurmuhammedow Wepa Dädebaýewiç dagylary aýtmak bolar. Gubadag fitçisi, somsasy ady bilen tanalýan meşhur tagamlary hem bar. Gubadag fitçisi ýurduň ähli welaýatlarynda hem uly meşhurlyga eýedir.
Naryman Jumaýew
(1925 – 1984)
Ýazyjy öz eserlerinde hemişe anyk bir düýpli mesele gozgamaga ýykgyn edýär. Belli bolşy ýaly, anyk mesele gozgamak ýazyjydan irginsiz gözlegleri talap edýär. Ýazyjynyň «Eglişik», «Öwrüm» powestleri çuňňur döredijilik agtaryşlarynyň netijesinde dörän, möhüm meseleleri gozgaýan eserlerdir.
Songül Garly
Käri: Türk halk aýdymçysy
Albomlary
Reyting Hamdi (2002) ATV
Türkü Filmi (2004) Kanal 7
Çeşme
m.ertir.com/index.php?q=blog&view=136028
Reşideddin Watwat barada
Afzaletdin — ynamy Arş deňesine eltiji, Ynamsyzlygyň duşmany, pisligi paş ediji!
Watwatyň döredijiliginde yşk-söýgä, dostluga degişli rubagylar-da bar. Ol rubagylarda söýgä wepalylyk, dostluk ussatlyk bilen wasp edilýär:
Läle ALLABERDIÝEWA, H.Derýaýew adyndaky mugallymçylyk mekdebiniň mugallymy.
DR (ýaýlymçy)
Telewideniýe kanallary
DR gibrid kabul edijiler üçin ýeke ulanyjy interfeýsi bilen ýaýlym teleýaýlymyny we giň zolakly multimediýa programmalaryny kabul etmek üçin açyk Europeanewropa standartyny öňe sürýän we döredýän Gibrid Broadcast Broadband TV (HbbTV) başlangyjyny goldaýar. 1995-nji ýylyň 6-njy martyndan bäri DR günde 24 sagat ýaýlym berýär.
Radio kanallary
DR World 1 wersiýasy DR International hökmünde gysga tolkun (we Europeewropadaky hemra) arkaly halkara derejesinde ýaýlyma berilýär . Şeýle hem, onuň meýilnamasy iňlis we ispan dillerindäki programmalary öz içine alýar.
Abažur
Abažur (fransuzça: abat-jour) - elektrik çyra armaturasynyň ýagtylygy dargatmak we yzyna gaýtarmak arkaly ýiti ýagtynyň täsirinden gözü goramak we gerek bolan ýagtylygy döretmek üçin niýetlenen bölegi. Abažur metaldan, çüýşeden, plastmassadan, kagyzdan we matadan ýasalýar.
Matsuo Başö
Matsuo Başö, 1644, Ueno, Iga, Ýaponiýa — 26 Noýabr, 1694, Osaka, Ýaponiýa, doglandaky ady Matsuo Kinsaku, Ýaponiýanyň ýazyjysy we şahyry.
Jon Adams
Hünär
1996-njy ýyldan 2000-nji ýyla çenli Oregon Şekspir festiwalynda dört ýyl oýnady, beýlekiler bilen bir hatarda “The Taming the Shrew” filminde Petruçio, “Üç muşketerde Bukingem” we Alabamanyň asmany üçin Pearl Cleige's Blues-de Gaý Jeýkob oýnady. Şeýle hem, Taýson Riosyň “Iki goşunda: 40-njy gün” rolunda çykyş etdi.
Mr. Bean (gahryman)
Jenap Bin (Iňlisçe: Mr. Bean, Mister bin) 15-nji sentýabyryñ 1963 ýylly. "Mister Bean" atly komediýasynda baş rol oýnaýar. Roly oýnaýan adam: Rowan Sebastian Atkinson. Dünýä belli çagalar üçin komediýa döredijilerinden biri. alt=Mister bin|thumb|Mister bin
Garaşsyz Türkmenistanda ykdysady özgerişler
Bazar gatnaşyklaryna geçilmegi uzaga çekýän we çylşyrymly işdir. Durmuşa geçirilýän ykdysady özgertmeleriň ähli tapgyrlarynda önümçilik pudaklarynyň yzgiderli we gyzadeň ösüşini üpjün etmek, nyrhlaryň durnuklaşmagy, daşary ykdysady deňagramlylyk, adamlary iş bilen üpjün etmek, ilatyň durmuş taýdan garalmagy hökümet üçin esasy weziperdir. Bu wezipeleri çözmekde Beýik Serdarymyz bazr ykdysadyýetine kem-kemden, tapgyrma-tapgyr geçmegi ýola goýdy. Geçiş döwründe ilatyň durmuş taýdan goraglylyk meselesi onuň baş aladasy boldy.
Ykdysadyýetiň özgerdilmeginde ýurduň pul ulgamynyň özgerdilmegine, onuň emelegelmegine aýratyn orun degişli. 1993-nji ýylyň Sanjar aýynyň 1-inde Türkmenistantyň öz milli walýutasy bolan manat dolanyşyga girizildi. Manadyň girizilmehiniň maksady ýurduň ykdysady özygtyýarlygyny berkitmekden, pul-karz syýasatyny ýöretmekde özbaşdaklygy üpjün etmekden ybaratdyr. Bu bolsapul ulgamynyň durnuklaşmagyna ýardam edýär. Haty durmuş taýdan goramak boýunça çäreleriň netijeligini ýokarlandyrýar.
Boris Kramarenko
Umumy maglumat
Boris Kramarenko 1955-nji ýylyň 1-nji noýabrynda Aşgabat şäherinde doguldy. Ol Aşgabatdaky 19-njy (1962ý-1968ý) we 45-nji (1968ý-1972ý) mekdeplerde orta bilimini aldy. 1972-nji - 1976-nji ýyllarda TDU-da okady. 1976-1978-nji ýyllarda Rostow-na-Donu şäherinde Watan gullugynda boldy.
Garaşsyz Türkmenistanda ykdysady özgerişler
Elbetde bagtly durmuşa ýetmek aňsat däl. Ýöne bagtly durmuşyň gadyrynybilip, ony gorap saklamak, gorap ýaşamak has hem kyn. Munuň üçin Beýik Serdarymyzyň öwredişi ýaly, “Agzalalykdan”, “Men-menlikden”, “Azgynlykdan” daşda durmaly.
Alla bizi rysgaldan, bereketden kem etmändir. Beýik Serdarymyz bolsa, Allanyň berenini sahawatlylyk bilen öz halkyna paýlaýar. 2020-nji ýyla çenli togumyzyň, suwumyzyň, gazymyzyň mugt boljakdygyna kepil geçen Beýik Akyldarymyz durmuşda gündelik ulanýan zatlarymyzyň hem mugtuň bäri ýany bolmagyny üpjün edýär. Çörek, ulag, ýaşaýyş jaý hyzmatlary biziň döwletimizde mugtuň bäri ýany diýsem maňa “ýok” diýen tapylmaz. Benziniň bir litrniň bahasynyň juda arzan bolmagy halk üçin edilýän aladanyň bimöçberdiginden ortaça bir ýarym million aýlyk alýan raýata eýsem bu hyzmatlar mugt dälmi näme? Bu zatlaryň nyrhy dünýä bahasyna çykarylsa, olara gör näçe pul tölemeli, çykdajy etmeli bolar. Bu işler bir tarapdan Beýik Serdarymyzyň sahawatyny aňlatsa beýleki bir tarapdan döwletimiziň ykdysady kuwwatlygyny aňladýar. Ykdysady kuwwaty pes bolan döwlet ýokarda aýdylan çäreleri durmuşa geçirip bilmezdi.
Ulanyjy
Ulanyjy — adamyň kompýuterde ýa-da kompýuter ulgamynda ulanýan hasabydyr.
Esenyurt
Esenyurt — Stambulyň Büükükçekmece etrabynyň biri bolsa-da, 2008-nji ýylda Kıraç şäheri bilen birleşdirilip, etrap boldy.
Astrid Lindgren
Astrid Lindgreniň ilkinji belli eseri «Peppi Uzynjorap» 1945-nji ýylda, birnäçe çaphanalar golýazmany yzyna gaýtaranlaryndan soň, «Raben we Şögren» neşirýatynda çap edilýär we dessine ýazyja meşhurlyk getirýär. Şol ýyl hem bu neşirýat Lindgrene çagalar edebiýatynyň redaktory wezipesini hödürleýär. Ýazyjy 1970-nji ýyla, tä pensiýa çykýança bu wezipede işläpdir.
Sofitel Ogyzkent Oteli
Sofitel Ogyzkent Oteli, Aşgabat şäheriniñ Bitarap Türkmenistan şaýoly ugrynda ýerleşýän bäş ýyldyzy bolan myhmanhanadyr. 2010-njy ýylda Fransuz Bouygues tarapyndan ulanmaga açylan otelde,jemi 299 otag bardyr. Otel şäher merkezine örän ýakyndyr we aeoroporda bolsa 20 minut uzaklykdadayr.
Süyjiwal
Eýranyň hasabat guramasynyň 2006-nji ýyldaky sanawyna görä  Aşyrabat 631 maşgala, 3026 raýatly bir obadyr.
Nika Melia
2019-njy ýylyň iýun aýynda 20–21-nji iýunda Tbiliside geçirilen gürji protestlerinde toparlaýyn zorlugy guramak ýa-da dolandyrmak ýa-da oňa gatnaşmakda aýyplanyp, girew bilen boşadyldy.
Luwr muzeýi
“Mono Liza" (Džokonda) Luwryň merjeni hasaplanýar. Suratkeş florensiýli bankir Françesko della Džokondanyň buýurmasy boýunça onuň aýaly Mono Lizanyň portretini çekýär. Bu uly bolmadyk eseriň üstünde suratkeş dört ýyla golaý işleýär. 1911-nji ýylda „Mono Liza“ Luwrdan ogurlanýar. Ony muzeýde agaç ussasy bolup işleýän Françenso Peruja atly italýan ogurlaýar. Iki ýyldan soňra, 1913-nji ýylda surat tapylýar we ol Luwra gaýtarylyp berilýär. Jenaýatçy Napoleon Bonapart tarapyndan bikanun getirilen bu kartinany diňe Italiýa gaýtarmak maksady bilen ogurlandygyny düşündirýär.
Nike grek mifologiýasynda ýeňşiň hudaýy hasaplanýar. Ol ähli söweşlerde, gimnastika we saz ýaryşlarynda, dini dabaralarda üstünlik gazandyrýan hudaý hökmünde görülipdir. Nike Samofrakiýanyň heýkeli 1863-nji ýylda fransuz arheologlary tarapyndan Samofrakiýa adasyndan tapylýar. Ençeme bölekjiklerden ybarat bolan bu heýkel seresaplylyk bilen ýygnalýar. Emma, arheologlara onuň kellesini we elini tapmak başartmaýar.
Karl Besteginiň kolleksiýasy Niderlandlar: XVI-njy asyryň birinji ýarymy Niderlandlar: XVI-njy asyr Niderlandlar: XVI-njy asyryň ikinji ýarymy Flandriýa: Rubens - galereýa Mediçi 1 Flandriýa: Rubens - galereýa Mediçi 2 Gollandiýa: Rembrantyň zaly Gollandiýa: XVII-nji asyryň ikinji ýarymy
Muzeý her gün sagat 9.00-dan 18.00-la çenli işleýär.
Gutulmyş
Gelip çykyşy
Togrul we Çagry begiň atasy Seljuk beg ýogalandan soňra onuň taýpasynyň, ýagny Seljuklaryň baştutany ogly Arslan Ýabgu bolýar. Bir taryhy rowaýatda ol "mertligi, uruşjaňlygy we ýyldyrym tizligi bilen duşmanyň üstüne çozmasy ýaly häsýetleri sebäbi hemme kişiň çekinýän Arslan Ýabgusy" şeklinde taryp edilýär. Ine şu sebäpli Gaznaly Mahmyt we Garahanlylar olaryň has güýçlenmeginden gorkýarlar. Gaznaly Mahmyt bir aldaw hereketine baş goşýar. Ony bir toý üçin diýen bolup Samarkanda çagyrýar. Arslan Ýabgu baranda ony ogly Gutulmyş we ýanyndaky türkmenler bilen birlikde Galanjar galasyna tussag edýär. Oňa bagly ençeme türkmen şo ýerde öldürilýär. Galanlary bolsa lidersiz bir şekilde dargaýar. 1030-njy ýylda Gaznaly Mahmyt ölýär we ýerine ogly Mesut geçýär. Seljuklaryň öňde gelen ýigitleri Togrul we Çagry ondan daýylary Arslany goýbermegini isleýärler. Ýöne Mesut ony goýbermeýär. Arslanyň ogly Gutulmyş bir ýoluny tapyp gaçýar we Buhara gelýär. Bu ýerde emrindäki Oguzlar bilen birlikde kakasyny halas etmek üçin herekete geçýär. Ýöne Seljuklar näçe jan etsede Mesut Arslany goýbermeýär. Arslan Ýabgu 7 ýyl tussagda galyp 1032-nji ýylda şo galada ölýär. Kakasynyň ölmesi sebäpli doganoglanlary Togrul we Çagry begler bilen birlikde bolýar. Altynjan Hatyn romanynda aýdylyşyna görä, Togrul beg daýysy Arslan Ýabgunyň ölümine gynanyp dälliräp, bir otagda ençeme gün aç-suwsuz galýar.
Naruhito
thumb|Naruhito
Awiasion dwigatel
Awiasion dwigatel - uçurylýan enjamlary (uçarlary, dikuçarlary, dirižabllary) herekete getirmek üçin hyzmat edýän ýylylyk dwigateli. Awiasion dwigatelden onuň bökdençsiz işlemegi, maksimum kuwwatly bolmagy, ýangyjy az harçlamagy, gabarasynyň kiçi bolmagy we ş.m. talap edilýär. 20 asyryň başlaryndan II jahan urşunyň soňuna çenli uçuş enjamlarynda köplenç porşenli Awiasion dwigatel ulanylýardy. Porşenli awiasion dwigatel işleýiş prinsipi we gurluşy boýunça awtomobil dwigatelinden tapawutlanmaýar. Emma uçuş enjamlarynyň tizligine bolan talabyň artmagy we gazturbina awiasion dwigateliniň peýda bolmagy bilen ol ulanyşdan galýar. Häzirki zaman uçuş enjamlarynda gazturbina awiasion dwigateliniň turbowintli (TWD), turboreaktiw (GRD) we iki konturly turboreaktiw (DTRD) görnüşleri ulanylýar. Turbowintli awiasion dwigateliň turbinasy ýangyjyň emele getiren ýylylygynyň köp bölegini mehaniki işe, galan bölegini bolsa gaz akymynyň kinetik energiýasyna öwürýär. Turbowintli awiasion dwigateliň işleýiş shemasy boýunça howa akymy diffuzorda tizligiň zarbyna gysylýar we kompressora barýar. Kompressorda howa 7-8 esse gysylyp, ýanyş kamerasyna barýar. Ýanyş kamerasynda howa forsunkadan pürkülýän ýangyç bilen garyşýar we tutaşyp ýanýar. Ýanmak netijesinde emele gelen gaz tizligi ulaldýan enjamyň, soň bolsa turbinanyň piljagazlarynyň üstünden geçýär we giňelmek bilen turbinany herekete getirýär. Turbinada alnan mehaniki iş kompressory we winti aýlamaga harç edilýär. Aýlaw sanyny peseltmek üçin awiasion dwigateliň oky bilen wintiň arasynda reduktor goýulýar. Winti aýlamaga turbinanyň mehaniki işiniň takmynan 40% harç edilýär. Turbowintli awiasion dwigateliň tizligi 700 km/s çenli ýetýär. Turboreaktiw awiasion dwigateliň winti we reduktory bolman, onda ýylylygyň diňe kompressory aýlamaga gerek bolan bölegi mehaniki işe öwrülýär, galan bölegi bolsa reaktiw soplo arkaly howa ýaýraýar. Soplodan çykýan gazyň ägirt uly kinetik energiýasy bolup, onuň garşysyna şonça-da reaktiw güýç döreýär. Ol reaktiw güýje bolsa turboreaktiw dwigateliň çekiş güýji diýilýär. Iki konturly awiasion dwigatel ses tizligine golaý tizliklerde örän amatlydyr we häzir giňden ulanylýar. Awiasiýada awiasion dwigateliň başga görnüşleri hem ulanylýar.
Sauzhempton ýaşlar futbol akademiýasy
Garet Beýl
Garet Beýl, Uelsli super ýyldyz Gareth Bale 2005-2006-njy ýyllarda bu klubyň akademiýasynda oýnady, 2006-2007-nji ýyllarda bolsa Suthamptonyň esasy düzümünde oýnady we 2007-nji ýylda Tottenhama transfer boldy. 2013-nji ýylyň tomusyndaky Real Madride transferi bolsa, Baleni dünýä taryhynyň iň gymmat (100 000 000 €) futbolçysy etdi.
Armenia
Armenia (Ciudad de Armenia) -Kolumbiyanyň ululygy boýunça ikinji şäheri.
Çarli Çaplin
Filmerde 1914-1975-nji ýyllarda çykyş eden.
Ha Tay
Hа Тау welaýaty bir welaýat Wýetnamda.
IC Markets
Amallary
IC Markets tarapyndan gurşap alynýan gazna indeksleri indikileri öz içine alýar: S&P 500, senagat kompaniýalarynyň paýnamalary üçin Dou-Jons indeksleri, FTSE indeksleri we S&P 200 awstraliýanyň indeksleri.
Italiýa 1918 – 1939-njy ýyllar aralygynda
Meýilnama:
Indi Mussolini ýurdy harbylaşdyrmaga girişipdi. Onuň ilkinji çärelerinden biri ol hem “milleti tertipleşdirmek” maksady bilen italýanlaryň aglaba bölegini faşistik partiýa girmegini gazanmakdy. 1937-nji ýylda onuň hatarlarynda 2 million golaý adam bardy. Bu döwürde ýaşlary birleşdirýän – Jil guramasy döredilip onuň şygary “Ynanmaly, boýun egmeli, söweşmeli” diýen şygardy.
Ilatyň ýaşy ýeten bölegini ruhy taýdan terbiýemek üçin işine 1937-nji ýylda döredilen “Halk medeniýetiniň ministrligi” ýolbaşçýlyk edip başlady. Bu möhüm ideologiki gurama faşistik döwletiň metbugatynda, kino, radio, teatrlarda ýolbaşçylyk edip, esasy maksat faşystik garaýyşlary adamlaryň aňyna guýmakdy.
XX asyryň II ýarymynda ylymyň we medeniýetiň ösmegi
2.	Habar beriş kompýuter özgertmeleri.
YTÖ awtoulaglaryň, uçarlaryň, otlularyň kämilleşmegine getirdi, reaktiw motorly uçarlar, okeanlarda atom energiýasy bilen ýöreýän gämiler peýda boldy.
YTÖ saglygy saklaýşyň ösmegine hem täsir etdi. Lukmanlar böwregi, hat-da ýüregi we ş.m. çalşyrmagyň hötdesinden geldiler. Adamyň aýry-aýry agzalaryny, zerur bolsa, emeli agzalar bilen çalyşmak başlandy. Ylmyň beýleki ugurlarynda-da düýpli ösüşler boldy.
1957-nji ýylyň Garaşsyzlyk aýynyň 4-inde Sowet Soýuzynyň Ýeriň emeli hemrasyny kosmosa goýbermegi ABŞ-da uly howsala döretdi. N.S. Hruşýow 1957-nji ýylda öňki uruşlardaky ulanylan harby uçarlaryň, tanklaryň möwritini geçirendigi, raketalar häzirki urşunyň esasy ýaragy bolmalydygy hakynda çykyş edipdi. Şol çykyşynda “Biz eýýäm häzir Aýa 100 tonna diýsegem ýük çykaryp biljek. Emma şol ýüki yzyna – Ýere nädip getirmelidigini entek bilemzok” diýipdi. Bu sözler ýadro zarýadyny alyp gitmäge ukyply kontinentara ballistik raketalaryň eýýamynyň başlanandygyny aňladýardy.
Medeniýetdäki täze hadysalar. Siwilizasiýanyň ösmeginiň hem-de jemgyýetçilik aňynyň kämilleşmeginiň möhüm meýillerinden biri medeniýetiň we gündelik durmuşyň nusgawy görnüşleriniň özara ýakynlaşmagy hem-de özara täsiridi. Ylmy-tehniki öwrülişik medeni gymmatlyklaryň ilatyň ähli gatlaklary üçin elýeterli bolmagyna şert döredýär.
Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň taryhy taglymaty
Türkmen taryhynyň halasgäri Beýik Saparmyrat Türkmenbaşydyr. Ol türkmen taryhyny öwrediji Beýik Alymdyr. Mähriban Serdarymyzyň türkmen taryhyna bolan garaýşy onuň taryhy taglymatynyň özenidir, many-mazmunydyr.
Antoniýo Banderas
Gatnaşan kinofilmleri
Havana quartet serie USA (2016)
Alisa, que no fus así (Español voz de Moros - orig. Zdob) Solo (2015)
Four Rooms (1995)
Of Love and Shadows (1994)
Gämişly Nezar
Eýranyň hasabat guramasynyň 2006-nji ýyldaky sanawyna görä  Gämişly Nezar 215 maşgala, 1002 raýatly bir obadyr.
Pagta
Pagta
· Otnositel howa çyglygy 65 +/-2% we temperatura 20 +/-2 °C bolmaly.
Eger baha dogry berlen bolsa girdejiler artar. Şeýlelikde hile baha bermek bu düşewüntlik üçin zerur işdir, ol hem müşterileri oñat hilli ýüplük bilen kanagatly etmegine ýardam edýär.
Talaplary we islegleri mydama üýtgäp duran bazar şertlerinde çykaryljak önümiñ hilini dogry saýlamaly. Satyn alyjy haýsy ýüplük nomerini egirjekdigi barada dogry karar etmeli. Satyn alyjy önümçilik meýilnama (plan) boýunça öndürilmeli ýüplügi çykarmak üçin süýümiñ nusgasyny ulanyp biler. Köp egirmeçiler egirijilik ukybyny doly ulanmaýarlar. Meselem Ne 44 üçin ýaraýan pagta Ne 40 üçin ulanylýar. Kä-bir egirmeçiler artykmaç egirýärler. Meselem, olar Ne 40 üçin ýaraýan pagtany alýarlar we ony Ne 44 ýüplügi çykarmak üçin ulanýarlar. Emma gowy hili üpjün etmek üçin hem-de çig mala edilýän çykdajylary iñ pes derejede saklamak üçin iñ amatly nomer saýlanmaly. Kä-bir egirmeçiler çig malyñ iki ýa-da ondan köp görnüşini satyn alyp olary garyşdyrýar. Onuñ üçin süýüm bilen ýüplügiñ häsiýetleriniñ özarabaglanşygyny gowy bilmeli. Satyn alyjy süýümiñ hiline baha bermek üçin çuñ bilimi we tejribäni gazanan bolmaly. Tejribehanalaryñ laborator enjamlarynda edilýän barlaglar diñe el bilen edilen barlaglaryñ dogrylygyny barlamak we tassyklamak üçin ulanylmaly.
Uzynlyk öndürijilige üzülmeler sany, galyndylaryñ sany we berilmeli towlaryñ sany arkaly täsir edýär. 5mm-den gysga süýümler önümçilikde galynda bolup ýitýärler. 15 mm-den gysga süýümler ýüplügiñ berkligine ýardam etmän, diñe ýüplügiñ dolylygyny üpjün edip bilýärler.
Uzynlygyñ deñölçegliligine baha berlende şeýle iki görkezjiler ulanylýar.
Bu ýerde: N - % normal süýümler D - % öli süýümler
Juma
Juma namazy (صَلَاة ٱلْجُمُعَة).
Pagta
Pagta
Şirelik önümçilikde uly meseleleri döredip bilýän süýümiñ aýratynlygydyr. Ony dürli himiki metodlar arkaly kesgitlemek mümkin bolýar.
Juma
Juma gününiň fazyleti
Abdullah b. Omardan rowaýat edilen başga bir hadysda bolsa, Pygamberimiz şeýle buýurýar: «Dogalaryň kabul ediljegine tama edilýän wagt hatip hutbä çykyp oturan wagtyndan başlap, juma namazynyň okalyp gutarylýança aralykdadyr», (Muslim).
Juma namazynyň hökümi
Juma namazy Kitap, Sünnet we Ijma delillerine daýanýar.
Juma namazynyň okalyş düzgüni
Esasan juma namazynyň farzyndan soň okalýan sünnet namazynyň näçe rekagatdygy barada dürli rowaýatlar we garaýyşlar bar. Ymam Agzama görä, jumanyň farzyndan soň, ýeke salam bilen dört, şafyga görä, iki salam bilen dört, Ebu Ýusuf we Ymam Muhammede görä, ilki döpt, soň ýene iki rekagat jemi alty rekagat sünnet namazy okalýar. Käbir alymlar jumanyň farzyndan soň okaljak sünnet namazyny mesjitde okalsa dört, mesjidiň daşynda bir ýerde okalsa iki rekagat okamak has laýygydyr diýipdir.
Anna Pletnewa
Wintaž toparynda wagtlary aýdan aýdymlary
«Light (EP) Best of» (CD; Velvet Music; 2014)
«Victoria» (radio airplay; Velvet Music; 2010)
«Сны» (OST«Сны»; январь 2016)
Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy zamanasynda türkmen halkynyň medeni mirasynyň we sungatynyň täzeden dikeldilmegi
1991-nji ýylyň Garaşşyzlyk aýynyň 27-si türkmen halkynyň taryhyna altyn harplar bilen ýazyldy. Şol gün halkymyz asyrlar boýy garaşşyz döwlet gurmak baradaky edip gelen arzuwynyň, umytlarynyň, päk oý-pikirleriniň hasyl bolandygyny bütin dünýä jar etdi. Şol gün Milletbaştutanymyz Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň tagallasy bilen dünýäniň syýasy kartasynda Özbaşdak, Garaşsyz Türkmenistan döwleti peýda boldy.
Kelif
Taryhy
Kelif gala taryhy-medeni ýadygärligi Lebap welaýatynyň Köýtendag etrabynda ýerleşýän ylmy taýdan öwrenilmäge mynasyp ýadygärlikleriň biridir. Bu medeni ýadygärlik Amyderýanyň kenaryna has ýakyn ýerleşendigi sebäpli onuň käbir ýerlerine we böleklerine derýanyň suwy zeper ýetiripdir. Gadymy Kelif şäheriniň taryhy hem asyrlaryň jümmüşinde ýylpyldap görünýär.
Türkmen milli oýunlary
Töňňe-töňňe oýny
Ony goparan bolup, soň göterip aýlaw çyzygyň içne getirýärler. Töňňe garşylyk görkezmeýär. Töňňäni aýlaw çyzygyň içinde goýup, oýunçylar ýene-de odun çöplemäge giden boýarlar. Şol wagtam Töňňe oýanýar. Ol oýunçylardan islänini kowalamaga başlaýar. Töňňäniň elini degirip bilen oýunçysy tutuldygy hasaplanýar. Emma gaçyp aýlaw çyzygyň içine girip bilen oýunçy halas bolýar. Oýunçylaryň hiç birisi tutdurman, aýlaw çyzyga girip bilseler, töňňe ýene-de töňňeligine galýar. Eger oňa oýunçylardan birini tutmak başartsa, tutulan oýunçy töňňe bolýar.
Reýlene
Steicy Briana Bernşteýn (12 fewral, 1977 ABŞ) Amerikally aktrýs pornografik.
Halk Maslahaty – türkmen demokratiýasynyň ajaýyp nusgasydyr
Halkymyzyň taryhynyň doly we dogruçyl öwrenilýän döwründe Halk maslahatynyň taryhyna göz aýlamak ýerlikli bolar.
Türkmeniň matlabyn oňlaýar Allam,
Ynha meniň adyl demokratiýam !” (51, 52, 53)
Syýahat resminamasy näme
Syýahat rugsady tagtalaryndan syýahat rugsady alyp bilýän adamlar; Bejergi zerurlyklary sebäpli lukmanyň karary bilen görkezilen adamlar, Birinji derejeli garyndaşlary aradan çykan ýa da agyr keseli bolanlar, Soňky on bäş günde gelen ýerinde galmaga ýeri ýok raýatlar.
Pnewmoniýa
Pnewmoniýa köplenç ýagdaýda ýürek keseli ýa-da öň öýken keseli geçiren we ir dogan çagalarda duş gelýär. Bu topardaky adamlar keselden goranmak üçin waksina almalydyrlar.
Bütin Dünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň (BDSGG) berýän maglumatlaryna görä dünýäde her ýyl 100 adamdan 1-2-si pnewmoniýa keseline duçar bolýar. Pnewmoniýanyň alamatlary ýokary dem alyş ýollarynyň infeksiýalary we grip bilen garyşdyrylýandygy sebäpli hassalar lukmana giç ýüz tutýar, bu bolsa keseliň möwjemegine we bejerişiniň kynlaşmagyna sebäp bolýar. Dünýädäki ölümleriň 7% sebäbi pnewmoniýadygy çaklanýar.
Pnewmoniýa waksinasy maslahat berilýän adamlar:
Rostow oblasty
Rostov welaýaty (Ростовская область) — Russiýada ýerleşýan bir welaýat.
Ýuriý Oleşa
Oleşanyň ussatlyk bilen döredilen, metaforadan we allegoriýadan doly eserleri soňky dörän hem indiki dörejek ýazyjylara özboluşly mekdep bolup galdy.
Pihi hajy
Eýranyň hasabat guramasynyň 2006-nji ýyldaky sanawyna görä  Pihi Hajy 84 maşgala, 430 raýatly bir obadyr.
Bitcoin
Bellikler
Bitcoin sözi ilkinji gezek 2008-nji ýylyň 31-nji Oktýabrynda neşir edilen ak kitapda kesgitlendi; bit we coin sözleriniň birleşmesidir. Bitcoin-de uly harp ulanyşygy üçin ýeke tip konwensiýa ýokdur; käbir çeşmeler tehnologiýa we tora salgylanmak üçin baş harp bilen ýazylan Bitcoin, hasap birligini görkezmek üçin hem setir harp bilen bitcoin ulanýar. The Wall Street Journal, The Chronicle of Higher Education , we Oxford English Dictionary ähli halatlarda kiçi harply bitcoin ulanylmagyny goldaýar, bu makalanyň dowamynda gurultaý geçirildi.
Maýning
2017-nji ýylda kärendesine alynýan kuwwatlylygy ulanmak bilen bulutly maýning hyzmaty peýda boldy. Enjamlar babatda hyzmatlary ýerine ýetirmekligi, interneti sazlamaklygy hem-de oňa birikmekligi, bu hyzmaty ýerine ýetirýän kompaniýa öz üstüne alýar. Köp halatlarda kärendeçi maýning üçin kriptowalýuta we birikmek üçin maýning pul saýlap bilýär.
Gruziýa
Gruziýa Respublikasy (gruzinçe: საქართველო/Sakartvelo) Ýewropa'da bir ýurt.
Halkara ýolagçy awtomenzili
Awtomenzil hakynda
Awtomenziliň çäginde awtobuslaryň hereketi sagat diliniň tersine aýlaw ýoly boýunça amala aşyrylýar. Bu bolsa, awtomenziliň çäginden Aşgabat-Daşoguz awtomobil ýoluna çykylanda awtobuslaryň hereketiniň üznüksiz we bökdençsiz amala aşyrmagyna ýardam eder. Halkara awtomenziliň iki gatly binasy kümüşsow reňkli metaldan we nepis aerodinamiki görnüşli aýnadan edilendir. Binanyň üçeginde ýurdumyzyň bäş welaýatyny alamatlandyrýan haly gölleriniň şekilleri ýerleşdirilip, olar gije dürli reňklerde yşyklandyrylýar.