Islami_Nakyl
D
Daşyny göreniň bilen içini bilmersiň. Dogra dogry diýmeseň, öz gamyny iýmeseň, din işini tutmasaň günäler bor günäler. Daşyndan seretseň sadadyr sada, dini saklajaklar edil şolarda. Dilegiňi bitirýän Hudaý, nämä başgany çagyrýaň?! Dogry pikir — ýagşy niýet birikse, altyn-kümüş deýin bahasy bolar. Dil hem bela, hem gala. Dagy-daşy ýel bozar, adam arasyny — söz. Dul gözi bilen aýal alma, pyýada gözi bilen — at. Daga çyksaň hem, dabanyňy gözläp gez. Dag başy dumansyz bolmaz, är başy – hyýalsyz. Dag näçe beýigem bolsa, il üstünden ýol salar. Daga çyksaň hem, dabanyňy gözläp gez. Daglar başy garly-da bolar, garsyz-da bolar, Ýigit jany sag bolsa, barly-da bolar, barsyz-da. Dagy beýik diýme, yhlas etseň çykarsyň, Duşmany güýçli diýme, gaýrat etseň ýykarsyň. Dagy-daşy ýel bozar, adam arasyny – dil. Damja suwdan tal çykar. Dannan gyz ärsiz galar. Daş – degene belli, ýol – ýöräne. Daş bilen urany – aş bilen ur. Daşa ýagmyr ýagsa-da, ot bitmez. Daşy – jäjek, içi – möjek. Datsyz nahara duz kär etmez. Dawagäriň aýal bolmasyn. Dawasyny bilmez, şaýat agtarar. Daýhan ekini söýer, ekin – salkyny. Daýhandan hereket – ýerden bereket. Dek adam dynç uklar. Dek gezen dok gezer, telek gezen taýak iýer. Dek kişi däli bolmaz. Deňizde balyk söwdasy bolmaz. Depegenden daşyrak. Der astynda dert galmaz. Der dökseň, dür döküler. Derdi bolan derman arar. Derdi çeken biler. Derdiňi dert bilene sözle. Dert beren Alla, dermanyny-da berer. Dert ýamany – sanjy, gep ýamany – ynjy. Dertli diýegen bolar, gamly – ýatagan. Dälä ýel ber, eline pil ber. Däliniň gazanany bezenenine ýetmez. Didara doýma ýok, mähre – ganma. Dil – bela, diş – gala. Dil – gybatda, gulak – tamda. Dil – gylyçdan ýiti. Dil bar – düzer, dil bar – bozar. Dil bir süňksiz et, ýagşyny hem diýer, ýamany – hem. Dil görki – söz, ýüz görki – göz. Dilden gelen elden gelmez. Dile diş gala, göze – gaş. Dili kelte – salamat, dili uzyn – melamat. Dili ýamanyň, güni-de ýaman. Dilini saklan başyny gutarar. Diş agyrydan adam ölmez, soramaga hiç kim gelmez. Dogan dogana – galadyr, gadyryny bilmese – beladyr. Dogry agaç ýerde ýatmaz. Dogry dost kinesiz bolar, bolşuňy ýüzüňe diýer. Dogry giden dolanar. Dogry söz – ajy bolar. Dogra dogry diýmeseň, mamlany nätjek. Dogry söz – daşy deşer. Dogry sözliň dosty ýok. Dogryňy aýt, rahat ýat. Dok çaýkanman, aç doýmaz! Dokluk belasyndan Allaň özi gorasyn. Dokmany dokana ber. Dokuň açdan habary ýok. Dökün bolmasa, ekin bolmaz. Dokuz at bir gazyga baglanmaz. Dokuz aýal oturar, dograna agram düşer. Don biçerler ýeňli-ýanly, dost tutarlar öňli-soňly. Doňuz kowalasa – inişe gaç, düýe kowalasa – kötele, ýylan kowalasa – ýanbaşlap. Dostuň dost bolsun, hasabyň – dürs. Dostuňa syryňy berme, onuňam özge dosty bar. Dostuňy saklama – nepden galmasyn, Duşmanyň saklama – syryň bilmesin. Döwletlilik – agzybirlik, bidöwletlik – agzalalyk. Döwük çemçe aş döker. Döwük gapda suw durmaz. Durna – gökde, duzak – ýerde. Duşman näme diýmez, düýşe näme girmez. Duşman seni tanamanka, sen duşmany tana. Duşmana ölüm dileýänçäň, özüňe ömür dile. Duşmandan aman diläniňden, Alladan iman dile. Duşmanyň gülenine ynanma. Dünýä bir merduwandyr, biri müner, biri düşer. Dünýä maly dünýäde galar. Dünýäni tutan ýok, açlykdan – ölen. Düýe ýaly boýuň bolandan, düwme ýaly akylyň bolsun. Düýpsüz çelege suw guýma. Düz ýoldan giden ýorulmaz.