cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mgingo
Keniýa we Uganda arasyndaky jenjel
Keniýa we Uganda arasyndaky adanyň üstündäki jenjeller zäherledi. Bul iki döwlet adanyň içine ýaragly uruşlary, uryş gamileri bolsa balyk torlaryny weýran edipdi we hatda 6 sany balykçyny öldürýäler. Ahyry, adanyň ilaty Uganda hökümetine 25%, Keniýe hökümetine bolsa 50% haryt salgydyny tölemäge mejbur edilýär. Mgingo ilaty muňa razy bolmaly bolýalar.
Ykdysadyýeti
Adada 5 sany Bar, dermanhana, gözellik salony we hatda myhmanhanalar hem bardyr. Mundan başga-da adada ýaşamaýan balykçylar üçinem 4 sany ýörite jaýlar aýraynlaşdyrylan bolup, olar birnäçe gün balyk awlanlaryndan soň, adany terk etýäler. Bu ýerde berk tertip düzgünler bar bolup, örän kem jenaýatlar amala aşyrylýandyr. Kada-kanunlar girizilenden bäri bary ýogy 6 sany adam ogurlykda tutylyp adadan hemişelik sürgün edilen.
Geometriýa
thumb Geometriýa — Matematika giňişlik gatnaşyklaryň we olaryň gelnen netije.
Mary welaýatyndaky şäherler
Mary welaýatyndaky şäherler Mary şäheri Baýramaly Tagtabazr şäheri Serdarabat
Türkmenistan respublikasynyň döwlet gimni
thumb|[[Türkmenistanyň baýdagy]] Türkmenistan respublikasynyň döwlet gimni: thumb|Şu sözleri
Şu sözleri
Janym gurban saňa, erkana ýurdum, Mert ped, Berkarar döwletim, jigerim-janym, Başlaryň täji sen, diller senasy, Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!
Gardaşdyr tireler, amandyr iller, Owal-ahyr birdir biziň ganymyz. Harasatlar almaz, syndyrmaz siller, Nesiller döş gerip gorar şanymyz.
Halkyň guran Baky beýik binasy, Berkarar döwletim, jigerim-janym, Başlaryň täji sen, diller senasy, Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym! thumb|Köne sözler
Köne sözler
Türkmenbaşyň guran beýik binasy Berkarar döwletim, jigerim - janym. Başlaryň täji sen, diller senasy Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!
Janym gurban sana, erkana ýurdum Mert pederleň ruhy bardyr könülde. Bitarap, Garaşsyz topragyn nurdur Baýdagyn belentdir dünýan önünde.
Gardaşdyr tireler, amandyr iller Owal-ahyr birdir bizin ganymyz. Harasatlar almaz, syndyrmaz siller Nesiller döş gerip gorar şanymyz.
Türkmenbaşyň guran beýik binasy, Berkarar döwletim, jigerim - janym. Başlaryň täji sen, diller senasy, Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!
Arkamdyr bu daglar, penamdyr düzler Ykbalym, namysym, togabym, Watan! Sana şek ýetirse, kör bolsun gözler Geçmişim, geljegim, dowamym, Watan!
Kiýew Olimpiýa Stadiony
Milli Sport Kompleksy Olimpiýskiý - Ukrainanyň Kiýew şaherinde yerleşyar. 1923-nji ýylyň 12-nji awgustda döredildi. 2012 ýylda bu stadionynda EURO-2012 finaly geçdi.
Bankomat
Bankomat ("Bankomat" sözlerinden, käwagt iňlis dilinden bankomat. Awtomatlaşdyrylan bankomat enjamy) - pul çykarmak we almak, şeýle hem bank işgärleriniň gatnaşmazdan bank hyzmatlaryna gatnaşmazdan hyzmatlary tölemek we karzlary tölemek üçin enjam.
Bankomat programma üpjünçiligi-tehniki toplum bolup, serişdeleri awtomatiki bermek we almak üçin döredilen enjamdyr.
Frat II
Frat II一M. ö. 138-nji ýylda Parfiýa hökümdary Mitridat I soň tagt başyna geçdi. Onuň kakasy şol Mitridat I dyr. Frat II Miladydan öňki 130-njy ýylda Parfiýan topraklaryna tarap ýörüşe başlan Selewkid hökümdary Antioh Sidet I m. ö. 129-njy ýylda Mediýada ýeňlişe sezewar etdi we öldürtdi. Antiohuň ölümi bilen birlikde Selewkitleriň Ýewfrat derýasynyň gündogaryndaky hökümdarlygy syndyryldy. Şol wagtlarda göçüp gonup ýören Dah (Tohar) we Içoguzlar (Skifler) gündogar Eýrany tozdurýarlar. Frat II Antioh goşunlaryndan ýesir edip alan Ýunanlary (grekleri) hem şol taýpalaryň üstüne, söweşe zorluk bilen sürdi. Emma söweş wagtynda Ýunan esgerleriň gaçyp gitmekleri zerarly ýeňlişe sezewar boldy we miladydan öňki 128/27-nji ýylda öldürildi. Frat II niň ýerine dogany Artaban II geçdi.
Çeşme
Encyclopædia Britannica 2007 Ultimate Reference Suite
Turçaninowyň seudegi
Turçanowyň seudegi (Euphorbia turçzaninowii)— seudekler maşgalasyndan boýy 5-20 sm-e ýetýän birýyllyk otjumak ösümlik. Ol aprelde gülleýär, aprel-maýda miweleýär. Ösümlik diýarymyzda Gündogar Garagumda we Günorta-Gündogar Garagumda duşýar. Turçaninowyň seudeginiň dermanlyk maksatlary üçin gory ýeterlik. Halk lukmançylygynda ösümligiň oty aşgazan- içege kesellerinde, işdä açyjy, iç sürüji derman serişde hökmünde ulanylýar. Şeýle-de dürli ýaralary bitirmekde peýdalanylýar. Ylmy lukmançylykda ösümligiň tohumynyň ýagyny farmasewtika senagatynda ulanmaga ýaramlydygy anyklanyldy.
Gurbannazar Ezizow
Gurbannazar Ezizow (1940-1975)
Gurbannazar Ezizow 1940-njy ýylyň 1-nji martynda Aşgabat şäheriniň Büzmeýin obasynda eneden bolýar. 1948-nji ýylda mekdebe barýar we 1959-njy ýylda Aşgabat şäherindäki 29-njy orta mekdebi tamamlaýar. Şol ýyl Türkmen döwlet uniwersitetiniň filologiýa fakultetine okuwa girýär. Uniwersiteti 1964-nji ýylda tamamlaýar we Çagalar edebiýatynyň birleşen neşirýatynyň redaksiýasyna işe iberilýär. Şol ýylam goşun gullugyna çagyrylýar. 1965-nji ýylda gullugy tamamlap geleninden soň, 1970-nji ýyla çenli “Edebiýat we sungat” gazetiniň poeziýa (şygyrýet) bölüminiň müdiri bolup işleýär. 1972-nji ýyldan ömrüniň ahyryna çenli Türkmenistan Ýazyjylar birleşiginde edebi geňeşçi bolup işleýär.
Gurbannazar Ezizow 1975-nji ýylyň 29-njy sentýabrynda Türkmenbaşyda ýaş ýazyjy-şahyrlaryň bütinsoýuz duşuşyklary wagtynda Gazanjyk obasynyň ýanyndaky şossede tragiki ýagdaýda (sowýet esgeri tarapyndan atylyp öldürilýär)(sowýet esgeri soñradan özüni atýar) aradan çykýar. Onuň bilen bilelikde moskwaly şahyr Wasiliý Şabanow we türkmen şahyry Ýuriý Rebinow hem aradan çykýar.Onuň dört gyzy we bir ogly bar.
Öz okamagyndaky goşgulary
Şahyr Gurbannazar Ezizowyň öz okamagynda arhiw goşgulary hem saklanyp galypdyr. Onuň Türkmenistanyň aýdym arhiwi bolan aydym.com internet saýtynda hem käbir janly sesde aýdylan goşgulary diňleýjiler köpçüligine ýetirilipdir.
Çadyr
thumb|Çadyr şäheri thumb|Gadymy çadyr suraty thumb| thumb|Görnüşi (Oklahoma, 1869) Adaty hindiler çadyry 200px|thumb 200px|thumb 200px|thumb Çadyr wagtlaýyn göçme jaý, başpena. Geçmişde ol çarwa türkleriň arasynda giňden ýaýrapdyr. Ownuk görnüşi bar we köplenç inçe uzalyp gidýän galyň matadan tikilýär. Çadyryň howa çalşygy we tüsse çykarmak üçin ýokarsynda deşik ýasalýar. Indi Çadyry esgerler, alpinistler, geologlar we beýlekiler tarapyndan ulanylýar. Arhitekturada çadyr şekilli (konus) gümmez hem Çadyr diýilýär.
Görnüşine görä çadyrlar
Görnüşine görä çadyrlar üç görnüşde toparlanýar. Mundan başga-da, her toparda çadyrdan peýdalanjaklaryň sanyna, çadyryň guruljak sebitiniň howasyna we çäräniň dowamlylygyna görä dürli dizaýn we materiallar bilen öndürilen modeller bar.
Üçburç çadyrlar
Bular ýel geçirmeýän we gurmak kyn çadyrlardyr. Çadyryň durmagy üçin ony 8 nokatda berkitmeli. Adatça ýazda ýa-da tomusda ulanylýar. Windel geçirmeýän hasaplanylsa-da, girelgesi ýokaryk gurulsa, taýaklar dogry sürülse we dartyş ýüpleri ýeterlik uzalsa, gaty güýçli şemallara hem çydap bilerler.
Topraklaryň sürüljek topragynyň gurluşy ýele garşylygynda ilkinji faktor. Dartyş siminiň we çadyryň hasasy näçe toprak bolsa, şonça-da berk bolar. Çygly we boş toprak hasany saklap bilmeýär.
Çadyr taýaklary gaty güýçli material däl, sebäbi alýuminiý we onuň erginlerinden ýeňil bolmagy üçin gaty gaty toprakda çalt egilýär. Grounderiň aşagynda daş ýa-da gaýa bar bolsa, edil şonuň ýaly bolar. Bu ýagdaýda ýere girmek burçuny birneme üýtgetmeli.
Tunel çadyrlary
Bu lagerlerde hünärmen alpinistler tarapyndan giňden ulanylýan çadyryň bir görnüşidir, agyr şertlerde birnäçe gün dowam edip biler.
Içki ýyldyrymyň dartyş ýüpleri mümkin boldugyça uzalmalydyr. Elbetde matanyň ýyrtylmagyna ýeterlik däl. Çerkeziň dartyş şnurlary hem saklanýar, ýöne belli bir uzalmagy üpjün etmeli.
Häzirki wagtda üç gatly çadyrlar iki gatly materialdan öndürilýär. Içki material, ýagny ýaşaýyş meýdanyny öz içine alýan material, adatça gaty ýokary howa we çyglylyk geçirijiligi bolan mata bolup, örän täsirli howa çalşygyny üpjün edýär. Üstüne uzalýan ýyldyrym we çyglylygyň we howa akymynyň öňüni alýan material, ikisi hem çadyryň içiniň görünmeginiň öňüni alýar we çyglylyga garşy örtük berýär.
Içki ýyldyrym ýaşaýyş meýdanyny doly gurşap alýar. Pol bölümi galyň, suw geçirmeýän materialdan ýasalýar. Beýleki tarapdan, daşky ýyldyrym daşky örtük bolup, ýerden bir dýuým ýokarda galar ýaly gurnalan. Bu howa akymy we şonuň üçin çyglylyk üçin zerurdyr.
Adatça höwesjeň tebigat türgenleri tarapyndan gündelik ýa-da birnäçe günlük çärelerde ulanylýar.
Gümmez çadyrlary
Görnüşleri sebäpli ýele garşy durmaýarlar we bu olary ýele çydamly edýär. Gar ýygnamazlygy we gurnama aňsatlygy sebäpli olary has gowy görýärler. Içki ýerleri uly we köp nokat talap etmeýär.
Mata çadyrlary
Bu çadyrlar dürli häsiýetli matalardan tikilýär. Iň köp ulanylýan çadyr görnüşlerinden biridir.
Plastik çadyrlar
Çadyrlaryň bu görnüşi plastmassa çadyrlarydyr.
Ulanyş maksatlaryna görä çadyr görnüşleri
Häzirki wagtda dürli ulanylyş stillerine we dürli şertlere görä dürli çadyrlar öndürilýär. Belli bir hadysada ulanyljak çadyry saýlanyňyzda, daşky gurşawa, howa şertlerine, çadyryň guruljak ýeriniň mikroklimatyna, peýda görjekleriň sanyny saýlamaly; çadyrdan we ulanylyş möhleti.
Şol sebäpli açyk sport we lager bilen gyzyklanýan adamlaryň birden köp çadyry bar.
Amatly çadyrda gözlemek üçin şertleriň biri materialyň çyglylygydyr. Çadyryň içindäki çyglylygy çykaryp bilmegi, ýöne daşarky çyglylygyň girmeginiň öňüni almak zerurdyr. Munuň üçin köplenç iki gatly çadyrlar ulanylýar. Şeýle-de bolsa, “Gore-Tex” ýa-da şuňa meňzeş dem alýan materialdan ýasalan bir gezeklik çadyrlar hem ulanylýar.
Bahar we tomus aýlaryndaky wakalar üçin has uly içerki göwrümli howaly, üçburç çadyrlar has gowy görülýär. Tunel çadyrlary garaşylmadyk howa şertleri üçin has amatly we howpsuz bolar. Gar, tupan we ýagyş ýaly kyn howa şertlerinde gümmez çadyrlary saýlamaly.
Çadyr ömri we hyzmat
Dynç alyş çärelerinde çadyrlar çalt sökülýär we gaplanýar. Lagerden gaýdyp gelensoň, açylmaly we arassalanmaly, gün şöhlesine duçar bolmadyk howada şemallaşdyrylmaly we soňra dogry gaplanmaly. Ol gaplanan görnüşde, günüň daşynda we çygly gurşawda saklanmalydyr.
Salgylanmalar
Türkiýe ensiklopediýasy
Sähra gazeti
Sähra (Parsça: صحرا) Eýranyň Türkmensähra sebitinde neşir edilip ýaýradylýan Türkmençe-Parsça hepdelik bir gazet.
Bu gazetiň esaslandyryjysy eýranyň Türkmen şahyr we ýazyjysy Abdurrahman Düýejidir.
Sähra Eýran Türkmenleriniň arasynda ýaýradylan yzygiderli ilkinji Türkmen gazetidir.
Sähradan başga Türkmensährada Ýaprak we Pyragy adynda 2 gazet we jurnal da neşir edilýär.
Çeşme
http://www.iranturkmenleri.ir/sahra/sahra253/Page%201.pdf
Prepat
Preýapat ýa-da Prepat一Parfiýanyň Ärsaglylar hanedanlygynyň ady belli hökümdarlarynyň biridir. Preýapat Ärsag II deň soň Parfiýada miladydan öňki 191一m. ö. 176-njy ýyllarda hökümdarlyk etdi. Onuň döwründe Parfiýa özüniň ösen döwrüni dowam etdiripdir. Hökümdarlykda gul eýeçilik gurluşy ösüpdir. Ýörüşlere ýa-da basyp alyşlara gandaş urug taýpalar goşulyp uly ýeňiş gazanyjy goşuny emele getiripdir. Ärsaglylar Preýapatyň döwründe Gala Şäherleriniň töwereginde ekerançylyk bilen meşgullanypdyrlar.
Puerto-riko
Resmi ady: Puerto-Riko arkalaşygy (iňlisçe: the Commonwealth of Puerto Rico). Demirgazyk-gündogar Karib adalarynda ýerleşen bir döwletdir. Ispan dilinde "baý port" diýen manyny berýär. Bu ýurt adalar toplumyndan ybarat bolup iň uly adalary: Kulebra adasy we Mono adasydyr. Döwletiň resmi dilleri: Ispança we iňlisçedir, resmi taýdan ispan dili ilkinji dildir.
1493-nji ýylyň 19-njy noýabrynda Hristofor Kolumb bu adany ispaniýa degişli diýip yglan etdi, bu wagta çenli bu ýer Taýno diýip tanalan aborigenleriň mesgenidi. 400 ýyl töweregi ispanlaryň golastynda bolan Puerto-Riko 1898-nji ýyldaky Ispan-Amerikan söweşinden soňra Filippinler bilen bilelikde ABŞ golastyna geçdi. Bu ýagdaý 1898nji ýyldaky Pariž ylalaşygynda gazanyldy.
Mundan soňra 1917-nji ýylda ABŞ Puerto-Rikolylara raýatlyk berenem bolsa 1948-nji ýylda olar ilkinji gezek öz hökümedini saýladylar, 1952-nji ýylda Puerto-Riko konstitusiýasy yglan edildi.
Resmi ýagdaýda entägem belli bir derejede ABŞ-a bagly bolup durýar. ABŞ kongresi bu ýurt üstünde kararlar çykaryp we üýtgedip bilýänem bolsa Puerto-Riko raýatlaryň ABŞ prezidentlik saýlawlarynda ses berme hukugy ýok. Amerika ştaty bolmak ýa-da oňa bagly bolmak ýaly ýagdaýlar entägem halk arasynda jedel edilýän ýagdaý bolup durýar, 2012-nji ýylyň noýabryndaky saýlawda gatnaşyjylaryň 54 göterimi häzirki ýagdaýa garşy diýip ses berdi.
Mikaýyl seljuk
Gysgaça maglumat
Suraty biziň döwrümizde çekilmedik (ýok)
Doly ady: Mikaýyl bin Seljuk (Seljuk ogly Mikaýyl)
Hanedan: Seljukly hanedanlygy.
Kakasy: Seljuk beg
Dini: Yslam, Sünni
Çagalary: Ebu Süleýman Dawut Çagry beg, Ebu Talyp Muhammet Togrul beg
Mikaýyl beýgu hakynda maglumat örän azdyr. Bar maglumatlar şulardan ybarat. Mikaýyl ýa-da Mikaýyl bin Seljuk, Seljuklaryň atasy Seljuk begiň iň uly oglydyr. Mikaýyl käbir kapyr türk ýurtlaryna çozuş edipdir, olar bilen söweş alyp barypdyr. Söweşiň başyny elmydama özi çeker ekeni. Ol beýik Taňrynyň ýolunda şehit bolýar. Onuň yzynda Beýgu, Togrul beg Muhammet, Çagry beg Dawut atly ogullary galýar[1]. Mikaýyl 1037-nji ýylda bolan bir söweşde öldi.
Çeşme
Yzzeddin ibn el-Esir. El-kämil fittarih. I jilt. Arap dilinden terjime eden we çapa taýýarlan Rahmet Gylyjow. Aşgabat «MIRAS» 2005. s. 187-188.
Ýaşaýyş
Ýaşaýyş — materiýanyň işjeň barlyk formasy, ol birnäçe babatda materiýanyň fiziki we himiki barlyk formalaryndan ýokarda durýar ; ol öýjükde madda çalşygyny we onuň bölünmegini amala aşyrmaga mümkinçilik berýän, öýjükde bolup geçýän fiziki we himiki prosesleriň jemidir (öýjügiň daşynda ýaşaýyş ýokdur, wiruslarda diňe öýjüge genetiki material geçensoň janly materiýanyň häsiýetleri peýda bolýar). Daşky gurşawa uýgunlaşmak bilen, janly öýjük janly organizmleriň ähli köpdürlüligini emele getirýär. Janly materiýanyň esasy atributy — replikasiýa üçin ulanylýan genetiki maglumat bolup durýar.
Kasymguly Babaýew
Kasymguly Babaýew  türkmen syýasatçysy. 2013 we 2018-nji ýyllar aralygynda Türkmenistanyň demokratik partiýasynyň başlygy wezipesini ýerine ýetirýär.
Lerik
Lerik şäheri Lerik raýonynyň administratiw merkezi bolup, Azerbaýjan döwletiniň günorta böleginde ýerleşýär.
Pluton
Pluton (simwollary: we  ) — Gün ulgamyndaky kiçi planetalardan biridir. Ol 1930-njy ýylda Klaýdi Tombauh tarapyndan açyldy.Pluton 1930-njy ýyldan 2006-njy ýyla çenli planeta hasap edildi. Emma 2006-njy ýylda geçirilen ýygnakda Pluton ýaly müňlerçe asman jisiminiň tapylmagy bilen Plutony planeta hataryndan çykardylar. Plutonda suwuk halda suw bar, onuň duzlulygy 30%-dir (Dünýäniň iň duzly 3-nji köli öli deňiz ýaly). Pluton öz daşyndan 6,4 günden(153 sagat 36 minutdan) (Gije-gündizden) aýlanýar. Plutonyň tizligi 4666 km/sag.-dyr. Plutonyň atmosferasynyň 98%-ni nitrogen buzlary tutýar(metan we uglerod okisi). Plutonyň massasy Ýeriňkiň 2,4%-i, Aýyňkyň bolsa, 66%-dir. Plutonyň ekwatorynyň diametri 2370 km-dir. Ol perigelde 4.336.824.613 km uzaklykda, afeliýde 7.375.927.931 km uzaklykdadyr. Plutonyň özüniň ýarysy ululygynda jübüti bardyr. Ol Harondyr. Plutonyň dykyzlygy suwuň dykyzlygyndan iki esseden köpräkdir. Onda daşlyklar köpräk bolup, buzlar edil Uranyň hemralarynyňky ýaly köp däldir.Alymlar Plutonyň ekwatoryndan geçän goýy reňkli guşak tapdylar. Emma onuň nämedigini doly bilenoklar.
Türkmen edebiýaty
XVIII asyr türkmen edebiýatynyň özboluşly ösen döwrüde ýaşan görnükli, öňde görüji pikirli söz ussatlary:“Döwletmämmet- Azadynyň (1700-1760) “Wagzy-azat”, “Magtymguly-Pyragynyň” (1733-1783) graz'danlyk Lirikasy, Nurmuhamet-Andalybyň (1710-1770) “leýli-Mejnun”, “Ýusup-Züleýha” , “Oguznama” , Abdylla -žabendänin (1720 -1800) , “Gül “ Bilbil”, “žabährem” , Syýahatnama , “Ĺžeýdaýynyň (1730 -1800 )” , “Gül-Senuber” Mahmyt Gaýybynyň (1734-1800) , “Otuz iki tohum kyssasy” , Gurbanaly Magrupynyň (1740-1810) “Seýpelek-Medhaljemal” , “Döwletýar”, “Ýusup-Ahmet” , “Aly beg-Baly beg” ýaly eserleri türkmen edebiýatyny , dilini we medeniýetini biçak ösdürýär. XVIII asyr türkmen edebiýatynda agzybirlik, il-ýurdy söýmek we ony goramak, bir bitewi döwlete birleşmek , mertlik , batyrlyk , wepalylyk , ar-namysly bolmak “ baş temalar suratlandyrylan.Çeper edebiýatda milli özboluşlylyk , täze mazmunly poeziýa , realistik ugur , progressiw ideýalar has aýdyň dużulýar.
XIX asyrda türkmen edebiýaty döwrebap ösüş ýoluny geçýär. Bu döwrüň türkmen edebiýatynda XVIII asyrda düýbi tutulan esasy temalar, progressiw ösdürilýär, kämilleşdirilýär.
XIX asyrda özleriniň dürdäne eserleri bilen külli türkmene özüni tanadan klassyk şahyrlar: Mämmetweli Kemine, Seýitnazar Seýdi, Gurbandurdy Zelili, Mollanepes , Annagylyç Mätäji we başgalar ýaşapdyr. Bu talantly şahyrlaryň durmuşy dogruçyl beýan edýän, zähmetkeşiň duýgy-dünjesini, ýürek owazyny çeper aňladýan goşgulary ýüreklere teselli berip, dilden -dile geçip gelipdir.
XIX asyrda türkmen topragy dürli taryhy wakalaryň şaýady bolupdyr. Muny Abdy Setdar Kazynyň “Jeňnama” (Tekeleriň uruş-kyssa kitaby) poemasy tassyklaýar. “Jeňnama” (1862) poemasynyň üsti bilen beýik akyldar Magtymgulynyň türkmen tirelerini birleşdirmek, bir bitewi türkmen döwletine-ýeňilmez güýje öwürmek baradaky progressiw ideýlarynyň XIX asyrda durmuşa geçip başlandygyny açyk aňýarys.
XX asyryň başyndaky (1900-1917) türkmen edebiýatynyň taryhyny Döwletmämmet Balgyzyl, Molladurdy , Baýram şahyr , Körmolla, Durdy Gylyç ýaly halk arasynda giňden tanalan şahyrlar bezeýär. Bu şahyrlar öz eserlerini, esasan durmuşy , sosiyal deňsizlik temalarda düzüp, türkmen edebiýatyna öz goşantlaryny goşupdyrlar.
Türkmen sowet edebiýaty (1917-1990) özüniň döreýiş we ösüş başlangyjyny beýik Oktżabr Sosialistik rewolżusiýasynyň ýeňşinden alýar. Onuň döreżiş we ösüş prosesi ýurdumyzdaky sosiýalistik durmuş ajaýyp söz ussatlarynyň -ýazyjy -şahyrlaryň: Mollamurtuň, Berdi Kerbabaýewiň Ata Gowşudowyň, Agahan Durdyýewiň, Oraz Täçnazarowyň, Hydyr Derýaýewiň, Nurmyrat Saryhanowyň, Ata Salyhyň, Aman Kekilowyň, Gara Seýitliýewiň, Towşan Esenowanyň, Kerim Gurbannepesowyň we başgalarynyň döredijilik talanty bilen berk baglanyşýar. Türkmen Sowet edebiýaty geçen taryhy döwrüň içinde tema, ideýa-çeper-çilik janr taýdan has ösýär we kämilleşýär. Onuň taryhyny Beýik Oktýabr, W.Ý.Lenin, partiýa, türkmen halkynyň geçen taryhy -rewolýusiýon ýoly, beýik watançylyk urşunda sowet halkynyň beýik Ýeňşi, parahatçylyk, halklaryň dostlygy, Sowet adamsy we onuň zähmet hem ahlak sypatlary barada ýazylan ýüzlerçe çeper, şahyrana eserler bezeýär.
Türkmen edebiýatyny öwrenmekde onuň ençeme asyrlyk taryhyny yzarlamakda, ýüzlerçe talantlaryň döredijilik dünýäsine göz aýlamakda bize şu “Türkmen ýazyjylarynyň portretleri” diýen komplekte girýän 16 ýzyjy-şahyryň kömek berjekdigine ynanýarys.
Seret
Makalanyn alynan yeri
http://www.magtymguly.org/
Türkmen edebiýaty http://www.tkm.8m.net
«Ýaprak» žurnalynyň baş redaktory Ýusup Gojuk bilen söhbet
http://www.yaprakpress.8m.com/new_page_2.htm
Şahyr Aman Kekilow (rusça)
http://iatp.edu.tm/akekilov http://enedilim.com/kitaphana
Hindistanda Mongollar däl-de Mogollar bolmaly. Bu ikisi ayrydyr, garyşdyrmak bolmaýar.
Abdysalamow Mätkerim
Abdysalamow Mätkerim (1898-1954) - Horezm rewolýussiýasynda aktiw gatnaşykçy, partiýa we sowet işgäri. 1920-nji ýyldan SSKP çleni. Ol Garagalpagystan ASSR-nyň Goňrat şäherinde daýhan maşgalasynda dogulýar. 1919-njy ýylda Gyzyl Goşun hataryna girip, Hywa rewolýussiýasyna aktiw gatnaşýar, basmaçylara garşy göreşýär. Ol Horezm Halk Sowet Respublikasy MIK-niň başlygynyň orunbasary (1923), İçeri işler halk komissary (1923-24), ÖzKP-niň Şabat we Koson raýkomlarynyň sekretary we beýleki jogapkär wezipelerde işleýär. RK(b)P-niň 13-nji gurultaýynyň we III Kommunistik Internasýonalyň V kongresiniň delegaty. Ol HHSR-niň "Zähmet Gyzyl Baýdak" ordeni we birnäçe medl bilen sylaglanýar.
Gadyr gijesi
Gadyr gijesi ( لیلة القدرلیلة القدر (Laylat al-Qadr) ‎‎), türkmençe Perman gijesi ,Sogap gijesi, Ýazgytlaryň ýazylýan gijesi,  ýa-da Sogaplaryň hasaplanýan gijesi, Yslam dinine uýýanlar tarapyndan Gurhanyň  Mu­ham­met py­gam­bere goýberilen güni diýilip hasaplanylýar. Bu gün Remezan aýynyň soňky on güniniň içinde bir gün hasaplanýar. Musulmanlar Allanyň rehim edýän, özleriniň günälerinden bagyşlanýan, dilegleriniň kabul bolýan, Jebraýyl perişdäniň Gurhan kitaby ýere getiren güni diýip hasaplaýarlar.
Gurhanyň Muhammet pygambere goýberilmegi
Käbir teswirçiler Gurhan kitaby Muhammet pygambere 2 gezek goýberildi diýip çaklaýarlar; bir bölegi 'Gadyr gijesinde' Jebraýyl perişdäniň üsti bilen we beýleki bölegi 23 ýylyň dowamynda. Ýöne käbir teswirçiler bolsa kitabyň esasy bölegi şol gijede gelenligini soňra bolsa aýat-aýat bolup Muhammet pygambere gelenligine ynanýarlar. Aýatlar ilkinji gezek Mekkäki Nur dagynyň Hyra gowagynda 610-njy ýylda Jebraýyl perişdäniň üsti bilen Muhammet pygambere indirilýär. Ilkinji süre Alak süresi(arapça العلق).(Çeşme görkezilmeli)
Sene
Gijäniň takyk wagty Gurhanda aýylmaýar.
Sünni Musulmanlar
Musulman döwletlerde we dünýädäki Sünni jemgyýetinde Gadyr gijesi Remezan aýynyň soňky 10 günüň içinde täk bir gije diýilip hasaplanylýar. (21-nji, 23-nji, 25-nji, 27-nji ýa-da 29-njy). Köp däplere görä Gadyr gijesi Remezan aýynyň 27-si diýilip kabul edilýär.
Şaýy Musulmanlary
thumb|Eýranda Gadyr gijesi thumb|Eýranda Jamkaran Metjidinde Gadyr gijesi Şaýylar hem Gadyr gijesini Remezan aýynyň soňky 10 güniň täk gijesi  ýöne esasy 19-njy, 21-nji, 23-nji Remezan aýy hasaplaýarlar. Aýratyn hem 23-nji Remezan has möhüm gün diýip kabul edilýär. Şaýy  ynanjyna görä Hezreti Ala 19-njy Remezanda 'Kufa Uly metjitinde' mihrapda namazda wagty hüjüm edilýär we 21-nji Remezanda aradan çykýar.
Gurhanda Gadyr gijesi
Gurhanda Gadyr gijesi hakynda Gadyr süresinde(Türkmençe ýazylşyny barlamaly) aýdylyp geçilýär.(aşakdaky terjime çekişmede barlanmaly) Surah 97 (Gadyr süre), Aýat 1–5
Türkmenistanda Gadyr gijesi
Türkmenistanda adatça her ýylyň gadyr gijesinde “Iş kesilenleriň mukaddes Gadyr gijesi mynasybetli günäsini geçmek hakyndaky” karar esasynda türkmen jemgyýetiniň hem-de her bir maşgalanyň agzybirligini we bitewüligini has-da pugtalandyrmak maksady köp sany tussag(köplenç 1000 çemesi)tussaglykdan boşadylýar.
Ärsag II
Ärsag II keseki ýurtlylar Artaban hem diýipdirler diýlip çak edilýär. Ýöne onuň başgaça ady dogrydan-da Artabandyr (Ärtabyn). Ärsag II miladydan öňki III asyryň içinde doglupdyr. Ol kakasy Ärsag I soňra Parfiýanyň tagtyna geçýär. Ol m. ö. 247一m. ö. 211-nji ýyllarda hökümdarlyk edipdir. Ol Ärsaglylar (Arşakid) hanedanyny gurup onuň ilkinji hökümdary bolupdyr. Onuň döwründe Girkaniýa we Köpetdagyň eteklerindäki halklar oňa tabyn edilipdir. Ärsag II Parfiýa hökümdarlygynyň güýçli hökümdary bolupdyr. Onuň döwründe Ärsaglylar hanedanlygy ösüpdir. Ärsag II miladydan öňki 191-nji ýylda dünýäden ötdi. Hökümdarlygyň başyna bolsa Preýapat geçipdir (Friýapatiý).
Tebigat
Tebigat — Älem-jahanyň material dünýäsi, aslynda — tebigy ylymlaryň öwrenýän esasy obýekti. Gündelik durmuşda "tebigat" diýen söz köplenç tebigy ýaşaýyş gurşawy (adam eli bilen döredilmedik hemme zat) diýen manyda ulanylýar.
Ýer- bu hazirki döwürde belli ýeketäk ýaşaýyş bar planetadyr. Onuň tebigy ayratynlygy ylym barlaglaryň ençeme çesmesi hasaplanyar.
Ýer- bu gün sistemasynyň ululygy boýunça, agyrlygy boýunça we dykyzlygy boýunça üçünji orunda durýar.
Onuň 71% umman hasaplanylýar. Galan bölegi materik we tokaýlardan ybarat, ondan hem başga uly bölegi gury ýer, ilaty halklar, demirgazyk ýarm şarda bolýarlar.
Wawilow Sergeý Iwanowiç
Wawilow Sergeý Iwanowiç [12(24).3.1891, Moskwa -15.1.1951, şol ýerde] – sowet fizigi, döwlet we jemgyýetçilik işgäri, SSSR Ylymlar akademiýasynyň akademigi (1932), habarçy agzasy (1931). 1914-nji ýylda Moskwa uniwersitetini gutarýar. 1918-32-nji ýyllarda MGU-da fizika dersini okadýar (1929 ýyldan professor). 1932-nji ýyldan SSSR Ylymlar akademiýasynyň Fizika institutynyň müdüri. 1945-nji ýylda SSSR Ylymlar akademiýasynyň prezidentligine saýlanýar. SSSR Ýokary Sowetiniň deputaty (1946 we 1950). Fizika ylmynda bitirilen görnükli işler üçin her ýylda gowşurylýan Wawilow adyndaky altyn medal (1951) döredildi. Wawilowyň Stoksuň kanunyny umumylaşdyrdy we oňa düzediş berýän kanun döretdi. Onuň ýolbaşçylygynda lýuminessensiýany praktiki taýdan peýdalanmak meseleleri we “gündiz” ýagtylygyny berýän çyralary öndürmegiň tehnologiýasy işlenip düzülýär. 1934-nji ýylda onuň ýolbaşçylygynda P.A. Çerenkow radioaktiw maddalaryň γ we β şöhlelenmeleriniň täsiri astynda arassa suwuklaryň ýagtylanmagyny açýar. “Ýagtylygyň mikrostrukturasy” kitabynda (1950) Wawilow öz işleriniň jemini jemleýär we optikanyň mikrooptika diýilip at berlen täze ugrunyň esasyny goýýar. Wawilow çyzykly däl optikany döredijileriň biridir. Ol fizikleriň köpsanly mekdebini döretdi. Wawilow tebigat bilimleriniň filosofiýasyna we ylmyň taryhyna uly üns berýär. Ol Lenin ordeniniň 2-si we Zähmet Gyzyl Baýdak ordeni bilen sylaglanýar. Wawilow 1943, 1946-njy ýyllarda we 1951-nji ýylda (aradan çykandan soň) SSSR-iň Döwlet baýraklaryna mynasyp bolýar. SSSR Ylymlar akademiýasynyň Fiziki problemalar institutyna we Leningraddaky Döwlet optiki instituta Wawilowyň ady dakyldy.
Muammar Kaddafi
Muammar Kaddafi- Liwiýanyň prezidenti.1969-njy ýyldan 1977-nji ýyla çenli Liwiýa Arap Respublikasynyň Ynkylap başlygy, soňra bolsa 1977-nji ýyldan 2011-nji ýyla çenli Liwiýa Arap Jamahiriýasynyň Beýik Sosialistik Halkynyň "Dogan lideri" hökmünde Liwiýany dolandyrdy. Ilki bilen ideologiki taýdan arap milletçiligine we arap sosializmine ygrarlydy özüniň üçünji halkara teoriýasyna laýyklykda höküm sürdi.
Italiýanyň Liwiýasynyň Sirte şäheriniň golaýynda garyp beduin maşgalasynda dünýä inen Kaddafi Sabhada mekdepde okaýarka arap milletçisi boldy, soňra Bengazi Korollyk Harby akademiýasyna ýazyldy. Harby bölümde, 1969-njy ýyldaky döwlet agdarylyşygynda Günbatar tarapyndan goldanýan Senus monarhiýasyny agdarýan ynkylap toparyny döretdi. Kaddafi häkimiýet başyna geçensoň, Liwiýany Ynkylap komandasy geňeşi tarapyndan dolandyrylýan respublikada öwürdi. Karar bilen Liwiýanyň italýan we ýewreý ilatyny deportasiýa etdi we Günbatar harby bazalaryny çykardy. Arap milletçi hökümetleri, esasanam Gamal Abdel Naseriň Müsüri bilen gatnaşyklary pugtalandyryp, pan-arap syýasy birleşigini şowsuz goldaýar. Yslam modernisti, şerigaty hukuk ulgamynyň esasy hökmünde tanatdy we "Yslam sosializmini" wagyz etdi. Nebit pudagyny millileşdirdi we artýan döwlet girdejilerini harby güýçleri güýçlendirmek, daşary ýurtly ynkylapçylary maliýeleşdirmek we öý gurmak, saglygy goraýyş we bilim taslamalaryna ünsi çekýän sosial maksatnamalary durmuşa geçirmek üçin ulandy. 1973-nji ýylda gönüden-göni demokratiýa ulgamy hökmünde hödürlenýän, ýöne esasy kararlara şahsy gözegçiligini saklap, Esasy Halk Gurultaýlarynyň döredilmegi bilen "Halk Rewolýusiýasy" başlady. Şol ýyl bu pikirleri “Greenaşyl kitap” neşir edip, üçünji halkara teoriýasyny beýan etdi.
Kaddafi 1977-nji ýylda Liwiýany Jamahiriýa ("köpçüligiň ýagdaýy") atly täze sosialistik döwlete öwürdi. Dolandyryşda simwoliki rol oýnady, ýöne polisiýa we başgaça pikirleri basyp ýatyrmak üçin jogapkär harby we Ynkylap komitetleriniň başlygy bolup galdy. 1970-nji we 1980-nji ýyllarda Liwiýanyň Müsür we Çad bilen şowsuz serhet çaknyşyklary, daşary ýurtly söweşijileri goldamak we Şotlandiýada Lokerbi partlamasynyň jogapkärçiligi diýlip hasaplanylmagy dünýä arenasynda has izolýasiýa galdyrdy. ABŞ, Angliýa we Ysraýyl bilen has duşmançylykly gatnaşyklar ösdi, netijede 1986-njy ýylda ABŞ-nyň Liwiýa we Birleşen Milletler Guramasyny bombalamagy ykdysady sanksiýalary girizdi. 1999-njy ýyldan başlap, Kaddafi arap sosializminden ýüz öwürdi we ykdysady hususylaşdyrmagy, Günbatar ýurtlary bilen ýakynlaşmagy we pan-afrikanizmi höweslendirdi; 2009-njy ýyldan 2010-njy ýyla çenli Afrika Bileleşiginiň başlygydy. 2011-nji ýyldaky Arap baharynda Liwiýanyň gündogarynda giň ýaýran korrupsiýa we işsizlige garşy protestler başlandy. Civilagdaý raýat urşuna öwrüldi, şonda NATO Kaddafistlere garşy Milli Geçiş Geňeşiniň (NTC) tarapyna harby taýdan goşulyşdy. Hökümet agdaryldy we Kaddafi Sirte yza çekildi, diňe NTC söweşijileri tarapyndan tutulyp öldürildi.
Örän bölünişikli şahsyýet, Kaddafi dört onýyllygyň dowamynda Liwiýanyň syýasatynda agalyk edipdi we giňden ýaýran şahsyýet kultynyň temasydy. Ol dürli baýraklar bilen bezelip, imperialistlere garşy tutumy, arap, soňra bolsa Afrika agzybirligini goldaýandygy we hökümetiniň Liwiýanyň halkynyň durmuş derejesine ýetiren möhüm özgerişleri üçin öwüldi. Munuň tersine, liwiýalylaryň köpüsi onuň sosial we ykdysady özgertmelerine berk garşy çykdylar we ölümden soň jynsy zorlukda aýyplandy. Awtoritar dolandyryş adam hukuklaryny bozýan we global terrorçylygy maliýeleşdirýän diktator hökmünde köpler ony ýazgardy.
Halkara Informatika Olimpiadasy
Bäsleşik 2 günlük kompýuter programmirlemekden we algoritmik meseleleri cözmekden ybarat. Her okuwcynyn ozi ayri ýaryşýar. Gatnaşýan her Döwletden 4-e çenli okuwcy getirmek bolýar (2004-nji ýylda 81 golaý yurt gatnaşdy). Okuwçylar öz ýurtlarynda geirilýän Döwlet bäsleşiklerine görä saýlanýarlar. Meselem, Türkmenistanyň adyndan gatnaşýan topar, Turkmenistanyñ mekdep okuwcylarynyñ arasynda geçirilýän "Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy zamanasynyñ altyn zehinleri" atly informatika we kompýuter tehnologiýalarynyñ esaslary dersi boýunça bäsleşige görä saýlanýar.
Türkmenistan IOI99(diñe ýolbaşçy), IOI2000, IOI2001(dine yolbascy), IOI2002, IOI2003, IOI2004, IOI2005 (1 bürünç medal), IOI2006 (1 altyn medal) gatnaşdy we IOI2007 taýýarlyk görülýär.
IOI2007 Horwatiýa döwletinde geçiriler.
Bäsleşigiñ geçirilşi
Bäsleşigiñ her gününde okuwçylara 3 sany mesele we olary cozmek ucin 5 sagat berilyar. Her okuwcynyn yeke ozi ishlemeli, dine oz kompyuteri bilen we okuwcydan, kitapdan hic hili komek almazdan. Meseleleri cozmek ucin okuwcylar C, C++ yada Paskal programmirleme dilinde programma yazmaly we ony 5 sagat gecmezden on ibermeli bolyarlar. Synag gutaranyndan sonra, onden tayyarlanan gizli testler (koplenc 10-20 test bolyar) bilen hemme kisinin programmalary barlanyar. Her dogry gecen test ucin okuwcy belli bir baha alyar. Yazilan programma belli bir wagtyn icinde ishini gutarmaly, rugsat edilen yatdan artykmac ulanmaly dal we dogry jogap cykarmaly.
Birinji we ikinji gunlerde alynan ballar jemlenyar. Yapilis dabarada okuwcylara olaryn bahalaryna gora medallar paylanyar.
Türkmenistanyň Milli Futbol Ligasy
Her ýyl 2 aýlawda - öýde we myhmançylykda oýunlar geçirilýar.
Türkmenistanyň telefon kodlary
BU WELAÝATDA  ADAM  KÄN... .....
Nazarly Mähjuby
Halypa bagşy Nazarly Mähjuby Türkmensähranyň at gazanan bagşylaryndan biridir.
Türkmensähranyn belli başly bağşylary bu halypadan ýa-da Eýran Türkmenleriniň başga at gazanan halypa bağşysy merhum Gazak Paňdan sapak alandyr.
Serediň
Ýerine yetirýär Nazarly Mähjuby (Ýekäniň)- Gürgen Radýosynyň Türkmençe bölümi
Makamba welaýaty
Makamba welaýaty Burundiniň iň günorta welaýatydyr. Welaýatyň 430,899 ilaty (2008-nji ýylyň ilat ýazuwy) we meýdany 1,960 km 2. Welaýatyň paýtagty Makamba. Makambada alty sany kommuna bar, köp bosgun Tanzaniýadan bu welaýata, esasanam Kaýogoro, Nyanza lak, Mabanda we Wugizo kommunallaryna gaýdyp geldi. Bu uly problema döredýär, sebäbi hemmeler üçin ýer ýeterlik däl. Bu Burundi iň hasylly welaýat.
Köneürgenç etraby
Köneürgenç etraby welaýatyň demirgazyk-­günbata­rynda ýerleşýän iri hojalyklaryň biridir. Ol pagtaçylyga, däneçilige, gök-­bakja ekerançylygyna, dowardarçylyga, iri şahly mallary ösdürip ýetişdirmeklige, ýüpekçilige ýöriteleşdirilýär. Etrabyň çäginde 19 geňeşlik we 85 oba ýerleşýär. Etrabyň dolandyryş edaralary Köneürgenç şäherinde ýerleşip, ol ýerden etrabyň ähli obalaryna awto­mobil ýollary çekilen.
Läle döwri
Läle döwri (lale devri)türk serýallaryndan biri. Ilki başda showkanalynda ýaýlyma berilýän kinofilm ol ýerde ýeterlik üns çekmanligi sebapli. show kanaly filmi ýapmaly bolýar. ýöne film birden foxkanalynda görkezilmagi bilen, halk tarpyndan uly gyzyklanma görkezdi. Film häzirki wagtda dowam edýär.
Oýunçylar
Tolgahan Saýişman Selen Soýder Hatije Aslan Korel Jezaýirli Deniz Barut Gül Onat Kenan Bal Aýten Soýkök Ebru Nil Aydyn Aýkut ýylmaz Kywanç Kylynç Kadir Kandemir Gödzde Mutluer Gökhan Çetin
Rajnath Singh
Iki gezek Laknowdan, bir gezek Gazabatdan Mejlis, Lok Sabha agzasy boldy. Şeýle hem, Döwlet syýasatynda işjeňdi we Haýdargarhdan (mejlis saýlaw okrugy) iki gezek premýer- ministr bolup işledi.
thumb|345x345px|Şri Rajnath Singh 2019-njy ýylyň 1-nji iýunynda Nýu-Delide Bileleşigiň Goranmak ministri wezipesine girişdi.
Salgylanmalar
https://en.wikipedia.org/wiki/Rajnath_Singh
Abdyrahman Jamy
Abdyrahman Jamy Nuretdin ibn Ahmet (1414-1492) - Şahyr, alym. Şahyryň ata-babalarynyň asly Yspyhanyň golaýynda ýerleşýän Deşt diýen ýerdendir. Olar şol ýerde ep-esli wagt ýaşahlaryndan soň, Horasanyň Jam diýen welaýatyna göçüp gelýärler we kazyçylyk, müftüçilik käri bilen meşgullanýarlar. Abdyrahman Jamy bolsa Jamda doglany üçin, edebi lakamyny Jamy diýip saýlap alýar. Ol pars dilini, edebiýatyny, şeýle hem arap dilini oňat bilipdir. Ondan başga-da geometriýany, filozofiýany, hadysy, yslam dininiň kada-kanunlaryny, Kurany okamagy, oňa düşündiriş bermegi, edebiýat teoriýasyny hem oňat bilipdir. Şahyr Samarkandyň we Hyradyň medreselerinde okapdyr. Şahyryň tälim alan alymlaryndan Möwlana Şahabetdin Muhammet Jajaremini, Möwlana Sagdetdin Kaşgaryny, Kazy zadeý-Rumyny ýatlamak bolar. Ol Sagdetdiniň gyzyna öýlenýär. Ondan dört ogly bolýar, emma üçüsi ýaşlykda aradan çykýar. Şahyr olaryň ölümine bagyşlap, elegiýalar hem ýazypdyr. Onuň dogany Möwlana Şemseddin Muhammet hem öz döwrüniň bilimli hem meşhur tebiplerinden biri bolupdyr. Teýmiritleriň döwründe ýaşanlygy üçin onuň eserlerinde şol dinastiýada häkimlik eden Babyryň, Soltansöýün Baýkaranyň, Ebu Saidiň, Ulugbegiň atlaryna duş gelinýär. Ol Azerbaýjanda häkimlik eden türkmen emirleri bilen ýakyndan aragatnaşykda bolupdyr. Hatda olaryň birnäçesine bagyşlap şygyr hem döredipdir. Jahan şa türkmen bolsa öz diwanyny, zer jähekli bir possun sowgat iberipdir. Öz döwürdeşi, meşhur şahyr, döwlet işgäri Alyşir Nowaýy bilen tanşyp, onuň bilen dostlaşýar. Nowaýy ony öz ussady hökmünde hemme tarapdan goldaýar, kömek edýär. Şahyr "Kaşky" diýen şygyryny Nowaýynyň türki dilinde ýazan "Käşki" atly şygrynyň esasynda döredýär. Ol Hyrada, Samarkanda, Merwe, Faraba, Bagdada, Daşkende, Mekgä, Töwrize syýahat edipdir. Şahyr köp sanly özboluşly eserler döredipdir. Olardan "Ýusup-Züleýha", "Sibhat el-Abrar", "Nefahat el-üns", "Baharystan", "Salaman we Afzal", "Tuhfat el-Ahrar", "Risalen-aruz", "Arba-in" (Çehel-hadys), "Häft ewren", "Harednamai-Isgenderi" diýen eserleri görkezmek bolar.
Thor (Marvel kinematiki dünýäsi)
Tor odinson ya-da Thor, Marvel Kinematiki verselemde (MCU) Kris Hemswortyň ýerine ýetiren we Marvel komiksindäki keşbe esaslanýan keşplerdir.
Turgut Özal adyndaky türkmen-türk mekdebi
Turgut Ozal adyndaky turkmen-turk mekdebi 1992-nji yylda acyldy.
“Şekilçi” (Paint: paint.exe)
“Şekilçi”Paint (paint.exe): maksatnamasy - bu grafiki redaktordyr. Paint grafiki redaktory - şekilleri döretmek, olary özgertmek we çapetmek üçin niýetlenendir. paint.exe maksatnamasynda döredilen şekili başga bir dokumende goýmak ýa-da ony iş stolynyň fony hökmünde ulanmak mümkindir. “Paint” maksatnamasy “Пуск: Программы: Стандартные: Paint” salgyda ýerleşdirilen.
“Şekilçe” grafiki redaktoryň penjiresi aşakdakylardan ybaratdyr:
Gurallaryň paneli 16 düwmejiklerden ybarat:
Donald Trump
Donald John Trump (d. 14 iýun 1946: Queens, Nýu-Ýork) söwdagär, syýasatçy we Amerikanyň Bileşen Şatatlarynyň şu wagtdaky prezidenti. 8 noýabr 2016-da geçirilen saýlowlarda Respublikaçylar partiýasynyň dalaşgäri hökmünde Hillary Kinton-dan üstün çykyp Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň 45-nji prezidentli boldy.
Donald Trump 1960-nji ýyllarda käbir sebäplere görä okuwy taşlamaly bolýar.
Maşgalasy
Donald Trump nemes asylly bir maşgalada doglan. Dellek garry atasy Frederick Trump 1869-nji ýylda germaniýada dogulýar. 1885-nji ýylda häli 16 ýaşyndaka ABŞýa göçýär. Kanadanyň Klondike welaýatynda altyn resursyny tapdy. . Diňe özi altyn çykarmak bilen çäklenmän altyn bilen baýamak isleýänlere iýip içer ýaly restoranlary açdy.Özi ýaly nemes immigrant Elizabeth Christ bilen 1902-nji ýylda toý etdi. Harby borjy ýerine ýetirmezlik we salgyt tölemezlik üçin Germaniýa gidýär. Ýöne gysga wagtyň içinde Amerika yzyna dolanýar. 11 oktýabr 1905-nji ýylda Fred Trump dogulýar. Frederick Trump 1918-nji ýylda ölenden soňra ýaşajyk Fred Trump ýaş bolsa hem söwdägarlige başlaýar. 22 ýaşyna ýeteninde Elizabeth Trump & Son ady bilen bir kärhana gurýar. Şol ýyllarada garalara garşy gurama agza bolanlygy sebäpli türmä basylýar. . II jahan urşyyndan soňra kärhanasyny ulaltýar we uly bri baýlygyň eýesi bolýar. Şol ýylarda Nýu-Ýork Quenss-de jaý alyp satmaga başlaýar. Jynsparazlyk edip gara adamlara öý satmaýar. 1935-nji ýylda hyzmatkär şatland immigrant Mary Mecleod bilen durmuş gurýar. Maryanne, Frederick Jr, Elizabeth, Donald we Robert diýip çagalary bolýar.
Buharestdäki adalat köşki
thumb|Adalat köşki 2016-njy ýyl thumb|Adalat köşki 1900-njy ýyllarda Adalat köşki (rumynçaPalatul Justiției) Rumyniýanyň  Buharest şäherinde ýerleşýär. Arhitektor Albert Ballu we Ýon Minku tarapyndan dizaýn edildi we 1890 we 1895-nji ýyllar aralygynda guruldy.
Donald Trump
nikalary we çagalary
300px|left|thumb|20-nji ýanwar: Trump, aýaly [[Melaniýa Trump|Melaniýa, ogly Donald Jr., ogly Barron, gyzy Iwanka, ogly Erik(Eric), we gyzy Tiffany.]]
Donald Trump şu wagta çenli üç gezek durmuş gurdy. Jemi üç sany ogly we iki sany gyzy we sekiz sany agtygy bar. Trump ilki bilen 1972-nji ýylda Çeh model Ivana Zelníčková bilen durmuş gurdy. Bu nikadan Donald Trump Jr., Iwanka we Eric dünýä indi. Jübüt 1992-nji ýylda aýrylyşsa hem ýakyn gatnaşykda boldular. 1997-nji ýylda Trump bu gezek aktrisa Marla Maples bilen nikalaşdy. Bu nakadan Tiffany dünýä indi. Iki ýyl soňra 1999-njy ýylda nika bozulýar. 2005-nji ýylda slowen model Melaniýa Knauss bilen nikalaşdy. 2006-njy ýylda ogly Barron doguldy. Melaniýanyp saýlow kampaniýasynda adamsy hakyndaky eden çykyşy Barack Obamanyň aýaly Michelle Obamanyň Demokratik pariýasynyň mejlisinde eden çykyşyna meňzemegi dawa döretdi." Käwagt öýde iki ogul çagam bar, biri ýaşajyk bir oglum we beýekisi adamym" diýen çykyşy hem jedellere getirdi. thumb|right|upright| Trump we First Lady Liberty Ball açylyş dabarasynda
Buharestdäki adalat köşki
Köşküň 690 sany otagy bar we jemi meýdany 33,235m2.
Ärsag I
Ärsag I Parfiýa hökümdarydyr. Hazar deňziniň gündogar taraplarynda ýaşaýan parn taýpasynyň baştutany bolupdyr. Ärsag aslynda taýpabaşa berilen lakamdyr. näçinji ýylda dogulandygy hakynda maglumat ýokdur. «Är» (Ar) sözi gerçek, erkek, mert, pälwan diýmekligi aňladýar. «şak» sözi bolsa hökümdarlaryň hökümdary diýmekdir. Käbir taryhçylardan G. W. Lukonin Arşakid gadymy pählewiçe Kawi Arşan一üstünlik gazanyjy sözi bilen baglanyşdyrypdyr. Parfiýa hökümdarlarynyň içinde taýpa baştutany bolup höküm sürenleriň biridir. Ärsag I Dah we Massaget taýpalarynyň ýakyn soýuzdaşy bolupdyr. Emma dahlar Parfiýa hökümdarlygyna ýalňyşlyk goýberip günäkär bolupdyrlar[1]. Rim taryhçysy Pompeý Troga Ýustina salgylanmak bilen «Näbelli adam beýiklige çykmaga ymtylýar» diýip Parfiýada kesekileriň tagta geçmegi hakynda aýdyp geçipdir diýlip çak edilýär[2]. Ärsag I miladydan öňki 211-nji ýylda dünýeden ötüpdir.
Çeşme
[1] Başga wariýantlarda, основателем Парфянского царства и правящей династии был Тиридат I. Некоторые учёные отождествляют его с Аршаком I. (rus)
[2] Wolski J. L’empire des Arsacides (Acta Iranica. Textes et memoires. Vol. XVIII). Lovanii, 1993 (здесь же основная предшествующая литература). Список исследователей, согласных с концепцией Й. Волского см.: Wolski J. L’origine de la relation d’Arrien sur la paire des freres arsacides, Arsace et Tiridate // Studies in the Sources of Pre-Islamic Central Asia. Ed. by J. Harmatta. Budapest, 1979. P. 68. (назад) Г. А. Кошеленко. Третья версия происхождения Аршакидов? // Мнемон Исследования и публикации по истории античного мира. Под редакцией профессора Э. Д. Фролова. Выпуск 3. Санкт-Петербург, 2004. [2] Арсак —аорс Арсании [www.proza.ru/2009/06/19/807]
Gazak Paň
Gazak Paň Türkmensähranyň at gazanan bağşylaryndan biridir.
17-18 ýaşlaryndaka molla Baýramdurdy ady bilen bilinen Gazak Paň bir ýyl boýunça hassalanar we enesi we doganlaryndan dutar islär. Gazak bağşynyň ahun bolmagyny isleýän Enesi onuň ýagdaýyny görüp dutar çalmagyna rugsat berer we bağşy mollaçylyk bilen bağşyçylygy bilelikde dowam etdirer.
Merhum Gazak bağşy Gürgen radýosynyň Türkmençe servisinde 84 aýdymy ýädigar goýandyr.
Britan we ABŞ ýaly daşary ýurtlarda da öz hünärini görkezen Gazak Paň doğlan ýeri bolan Siminşäherde wepat etdi we o şäherde de jaýlandy.
Çeşme
http://halad.blogfa.com/post-17.aspx
Serediň
Ayryldym (Gazak Paňyň sesi bilen)
Garaşsyz yurdumdyr egsilmez bagtym- dillerde dessandyr gozel paytagtym!
BMG-synyň bütindünýä şäherler gününe bagyshlanyp
Ýazyjylar we şahyrlar
Türkmen edebiýatynyň nusgawylary
Hoja Ahmed Ýasawy (takm. 1100-1166) Aly Owhadetdin Enweri (takm. 1100-10 – 1191) Mahmyt Pälwan (1247–1326) Ýunus Emre (1240-1320) Seýit Nesimi (1369-1417) Kazy Ahmed Burhaneddin Siwasly Jahanşa Garagoýunly Hakyky (XIII asyr) Soltan Ýakup Türkmen (XIII asyr) Muhammed Fuzuly (1494-1555) Ysmaýyl şahyr (1486 – 1524) Muhammed Horezmi (XIV asyr) Abdybeg Şirazy ”Nüwidi” (1515–80) Ýolguly ”Jahy”, ”Anisi” (1535-45 – 1605) Abdyrahaym, Baýramhanyñ ogly, (1556–1626) Hasanbeg Ytaby (1564 – 1616) Garajoglan (1606 – 1679-89) Döwletmämmet Azady(1700-60) Magtymguly Pyragy(1733—98) Nurmuhammed Andalyp (takm. 1711-80) Mahmyt Gaýyby (1735-1810) Abdylla Şabende (1720-1800) Şeýdaýy (takm. 1730-1800) Şakendi (XVIII asyr) Magrupy (1734-1810) Myrat Talyby (1766–1848) Mollanepes (1810-62) Mämmetweli Kemine (takm. 1770-1840) Seýdi (1775-1836) Zelili (1780-1852) Abdysetdar Kazy (1791–1880) Baýly şahyr (1800–80) Öweztagan Kätibi (1803–81) Dosmämmet (1815–65) Annagylyç Mätäji (1822-84) Oraz Aşyky (1829–80) Misgyngylyç (1847–1906)
Döwürdeş Türkmen edebiýaty XX asyry
Berdi Kerbabaýev Hydyr Derýa Nurmyrat Saryhanow Ata Gowşudow Agahan Durdyýew Ata Salyh Mollamurt Hajy Ysmaýylow Durdy Haldurdy Çary Aşyr Rehmet Seýidov Gara Seýitli Garaja Burun
Akmyrat Hojanyýaz Muhammet Rejepow
Aman Kekil Şaly Kekil Pomma Nurberdi Ata Köpek Mergen Annasoltan Kekilova Güseýin Muhtarov ata kopekTowşan Esenova Berdi Soltanýazov Täşli Gurban Arap Gurban Gurbannazar Ezizow Halyl Kulyýev Kerim Gurbannepes Italmaz Nuryýev Tirkiş Jumageldiýev Atajan Tagan Ak Welsapar Rahym Esenov Ýylgaý Durdy Akmyrat Şirov Sapargeldi Annasähet Iner ogly Şiraly Nurmyradov Ahmet Halmyradov Ýowşan Annagurban Orazgylyç Çaryýev Gowşutgeldi Dañatarov Täçmämmet Jürdekow Mämmetnazar Babanazarov Juma Hudaýguly Pyhy Tagan Aman Janmyradov Aman Annadurdy Hudaýberdi Hally Annamuhammet Kirşen Döwlet Esenov Sapar Öräýew Oraz Ýagmyr
Dünýä edebiýaty nusgawylary
Gomer Fýodor Dostoýewskiý Çarlz Dikkens Daniel Defo Onore de Balzak Wiktor Gýugo Gýustaw Flober Horhe Luis Borhes Karel Çapek Gabriel Garsia Markes Jeýms Joýs Alberto Morawia Ernest Hemigueý Aleksandr Kuprin Leonid Andreýew Boleslaw Prus Romen Gari Reý Bredberi O'Genri Oskar Waýld Per Lagerkwist Astrid Lindgren Çinua Açebe Ngugi Wa Thiongo Premçand Waşington Irwing Wasiliý Ýan Ýozef fon Aýhendorf Roald Dal Paul Heýs Mihail Zoşenko Ýuriý Oleşa Zigfrid Lenz Ömer Seýfettin Isabel Alýende Şolom-Aleýhem Abaý Džon Ronald Ruel Tolkin
Show
Slogany:
Showda durmuş bar.
şahsy web sahypasy
www.showtvnet.com/
Daniýel Şnaýderman
Daniýel Şnaýderman (5 aprel 1958, Pariž), Fransuz žurnalist.
Edirne (il)
Edirne, Türkiýe'nin ili.
Ilat
Ilat —Döwletiñ içinde ýaşaýan oturymly halk
Gilbert Gottfried
Gilbert Jeremy Gottfried (1955) Amerikally aktýor.
Fikh
Fikh (فِقْه — ylym; musulman kanunlary, şerigat).
Ilkinji bolup fikhi halk ulanyp we düşünip biler ýaly köp soraglaryň jogabyny goýan Ebu Hanifedir.
Braziliýa
Braziliýa, resmi ady Braziliýa Federatiw Respublikasy (República Federativa do Brasil, ) — meýdany we ilaty boýunça Günorta Amerikada iň uly döwlet.
Umumy maglumat
Günorta Amerikadaky iň uly döwlet. Meýdanynyň ululygy boýunça dünýäde bäşinji döwletdir. Paýtagty — Brazilia şäheri. Braziliýanyň gündogar we günorta-gündogaryny Atlantik ummany nyň suwlary ýuwýar. Demirgazykda Gaýana, Wenesuela we Surinam, demirgazyk-günbatarda Kolumbiýa, günbatarda Peru we Boliwiýa, günorta günbatarda Argentina we Paragwaý we günortada Urugwaý bilen araçäkleşýär. Nominal jemi içerki önümiň möçberi boýunça dünýäde ýedinji orny eýeleýär. Braziliýa BMG-niň we G-20-iň agzasydyr. Braziliýa 26 ştata we 1 federal okruga bölünýär.
Merw söweşi
Sarahs söweşinden (1855) soň, ol ýerdäld teke türkmenleri Gowşut hanyň baştutanlygynda Mara göçüpdiler. Emma ol ýerde hem asudalyk uzak dowam etmeýär. Garrygala söweşinde Eýran goşunlary türkmenleriň birleşen güjjünden ýeňlenden soň, Nasreddin şa ahmyrly bolup galypdy. Ol Günorta Türkmenistanyň ýerlerini eýelemek niýetinden el çekmedi.
Braziliýa
Döwlet gurluşy
Federatiw respublika dyr. Döwlet, hökümet baştutany prezidentdir. Ol 4 ýyllyk möhlet bilen Milli kongres de saýlanýar. Ýokary Kanun çykaryjy organy iki palatadan: deputatlar palatasy ndan we senat dan ybarat bolan Milli kongres dir.
Merw söweşi
1861-nji ýylyň tomsunda Eýrandaky gajar türkmenleriniň hökümdary Nasreddin şa Mara tarap harby ýöriş guraýar. Ol öz garyndaşy Horasanyň häkimi Hemze Mürze Hişmet Döwläniň baştutanlygynda 30 müňe golaý goşuny, 32 top, köp mukdarda ok-däri bilen Mary türkmenleriniň üstüne ugradýar. Gajarlaryň bu ýörişine maryly türkmenler “Gajar urşy” diýip at beripdirler.
Bu uruşda türkmenlere Gowşut han baştutanlyk edipdir. Ol Mary sebitiniň ähli obalaryna gyssagly habar edip, 10 müňe golaý nöker toplapdyr. Gowşut han bu uruşda uly serkerdelik ussatlygyny görkezipdir. Ol duşmany Mary galasynda däl-de, Garaýapda garşylamagy we şol ýerden berk gaýtawul bermegi makul bilipdir.
Braziliýa
Tebigaty
Amazonka pesliginde ýanwaryň ortaça C-sy +23°, günortasynda belent massiwde iýulyň (gyş) ortaça temperaturasy +12-14°. Ortaça ýyllyk ygal 1500—2000 mm, deňiz kenarlarynda bolsa 3000 mm golaý. Iň uly derýalary: Amazonka (goşantlary bilen), Parana, San-Fransisku, Parnaiba. Bular gämi gatnawly, suwaryş we gidroenergetik ähmiýetlidir. Ýurt tokaýlara baý. Amazonka pesligini çygly ekwatorial (gileýa ýa-da selwas) tokaýlary, Braziliýa tekiz daglygyny bolsa sawannalar (kampos—serrados) tutýar. Braziliýada haýwanlaryň dürli görnüşleri (maýmynlar, murawýedler, düýeguşlar, gemrijiler we ş.m-ler) duş gelýär. Alymlaryň hasaplamalaryna görä ösümlikleriň we ahýwanlaryň  mln-a golaý görnüşi bardyr.
Merw söweşi
Eýran goşunlary ýolda uly ýitgiler çekip, iýul aýynyň başlarynda Garaýaba golaý gelipdirler. Türkmenler olaryň geljek ýerleriniň hemmesini öňünden suwa basdyrypdyrlar. Şonuň üçin eýran atlylary, ýükli arabalary ýolda batyp-çomup juda kynlyk bilen ýöräpdir. Türkmenlerin özleri jeňňelliklerde bukulyp, duşman bilen gaça uruş tilsimini ulanyp, olary ysgyndan gaçyrypdyrlar.