cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň taryhy taglymaty
Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň taryhy taglymatynyň düýp özenleriniň biri-de milletimize, damarynda türkmen gany bar her bir adama, türkmeniň dostlaryna türkmen taryhyny doly we dogruçyl öwretmeklikdir. Mähriban Serdarymyzyň özi ony şeýle nygtaýar : “Ynha, Ruhnamany ýazmak bilen maksadym – her bir türkmene taryhy hakykaty bildirmekden ybarat” (1. 62 s.).
Jemgyýetiň ösüşinde ylma uly üns berýän Beýik Milletbaştutanymyzyň milli ylymymyzda ylmyň beýleki birnäçe ugurlary bilen bir hatada milli taryh ylmy mekdebini-de esaslandyrdy. Mähriban Serdarymyzyň milli taryhymyza bolan belent buýsabjy, goýan sarpasy, çuňňur gyzyklanmasy, uly goldawy diňe bir bize – türkmenlere däl-de, eýsem bütin adamzada mälimdir, Mukaddes Ruhnama bolsa onuň aýdyň subutnamasydyr. Bu ajaýyp eserde gadymy türkmen taryhynyň köp wakalary, çözgütleri taryhda ilkinji gezek ylmy nukdaýnzaradan öz beýanyny tapdy. Mähriban Serdarymyz sözüň doly manysynda türkmen milli taryhyny we taryh ylmy mekdebini esaslandyryjydyr. Bu durmuş hakykatyna göz ýetirmek ony özleşdirmek üçin ýurt Garaşsyzlygymyzy almazymyzdan öň, şol wagt atlandyrylyşy ýaly TSSR-de, taryh ylmynyň nähili ýagdaýda bolandygyna gysgaça göz aýlamak zerurdyr. Sowet taryh ylmy marksistik-leninçilik aňyýetdi, dünýägaraýyşdy. Ol dünýäniň ähli künjeginde hökmany suratda sosialistik rewolýusiýanyň ýeňjekligini kommunizm guruljakdygyny, kapitalizimiň geçmişiň zyýanly galyndysy hökmünde ýok bolyp gitjekdigini tekrarlaýan ylymdy.
Beýik Serdarymyz Mukaddes Ruhnamada milli taryhymyzyň sowet döwründe öwrenilişi barada şeýle ýazýar : “Men SSSR-iň düzümindäki 74 ýyllyk taryhymyzy çuňňur öwrendim.Olarda diňe türkmenleriň içindäki göreş bellenilýärdi, emma türkmen halkynyň ajaýyp we örän kyn geçmişi hakynda ýazgylaryň düşnigi hem ýokdy. Bu geçmiş edil bolmadyk ýalydy. Hemme zat häzirki zaman taryhynyň üstüne asylýardy, halkyň ykbalyna-da şol jähtden garalýardy, onuň çözülişi-de şeýle hörplendi”. (1. 270 s.)
Bilim ulgamynda, mekdeplerde Türkmenistanyň taryhy özbaşdak ders hökmünde okadylmaýardy. Ol SSSR taryhy diýilýän derse tirkelip okadylýan mugallym islese-hä ony okadardy, islemese-de okatmazdy. Bu meselede onuň towguna tok diýen bolmazdy. Tersine okatmasa gowy görülerdi. Hernä milletimiziň alnyndan ak gün bolup dogan Mähriban Türkmenbaşymyzyň Watanymyza, halkymyza bolan çäksiz söýgüsi, buýsanjy, hyzmaty, güýç-kuwwaty, jöwher zehini, gujur-gaýraty, tagallasy bilen Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan döwletimiz döredi.
Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy täze milli taryh ylmynyň, ylmy mekdebiniň kemala gelmegi üçin ilki bilen taryhymyzy täzeçe ýagny marksistik-leninçilik we şol pisint aňyýetlerden halas, taryhylyk, millilik, dogruçyllyk, Ruhubelentlik, milli bitewilik nukdaýnazarda ýazmaklygyň zerurlygyny nygtady. Ol bu işde başlangyç ugur hökmünde “Bize doly hakykaty açyp görkezýän taryh gerek. Ajy-da bolsa, süýji-de bolsa taryhy dogruçyl beýan etmeli” diýip nygtady.
Beýik Serdarymyzyň bu pähim parasady türkmen taryhyny ýazýan, onuň bilen gyzyklanýan her bir adam üçin ýol görkezijä öwrüldi. Şeýlelikde milli taryhymyzy täzeçe ýazmagyň, öwrenmekligiň we öwretmekligiň ilkinji ädimleri ädilip ugraldy.
Milli taryh ylym mekdebiniň, ylmynyň kemala gelmeginiň ilkinji şertleriniň biri taryhy öwrenmekligiň, öwretmekligiň we ýazmaklygyň taglymat esasynyň, aňyýet ugrunyň, mazmunynyň, usulyýetiniň kesgitlenmegidir. Bularyň barynyň anykdan –anyk çözgüdi bolsa türkmeniň Mukaddes Ruhnamasyndadyr. Mähriban Serdarymyz Mukaddes Ruhnamasynda : “Meniň baş taglymatym – Ruhnamadyr. Dünýägaraýşyň ulgamy bolan Ruhnama meniň öňe süren ähli syýasy ýörelgelerimiň, ykdysady hem durmuşy, medeni häsiýetli maksatnamalarymyň taglymat esasydyr, onuň jemgyýetiň dürli ugurlarynda amal edilişiniň usulydyr” (1. 19 s.) diýip nygtaýar. Bu hakykat Garaşsyzlyk ýyllarynda kemala gelen milli taryh ylymymyz babatda-da hut şeýledir. Bu barada Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy Mukaddes Ruhnamada şeýle ýazýar : “Ruhnama taryh kitaby däldir, ýok, ol milli taryhy nädip ýazmalydygynyň dünýägaraýyş, umumyruhy esaslarynyň kitabydyr” (1. 74-75 s.). Diýmek Mukaddes Ruhnama milli taryhymyzy ýazmaklygyň, öwrenmekligiň we öwretmekligiň baş ýörelgesidir.
Mähriban Serdarymyz taryhymyzy öwrenmekde özboluşly ruhy döwür kanunalaýyklygyny ýüze çykardy.
Milli taryhy döwürleşdirişiň Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy nusgasydyr. Ol milletimiziň 5 müň ýyllyk durmuş taryhy ýoluny, ruhy ösüşiň esasynda 5 döwüre böldi. Bu babatda Mukaddes Ruhnamada şeýle ýazylýar : “Türkmen milleti döräli bäri onuň milli ruhy bolupdyr, her döwürde şol ruh dünýäniň özgermegi bilen öz öwüşginini tapypdyr, emma gymmatlygyny ýitirmän, kämilleşip 5 eýýamy geçipdir” (1.290 s.).
Mähriban Serdarymyzyň milli taryhymyza aýratyn üns bermegi ilkinji nobatda taryhy düşünjäniň, akyl ýetirişiň jemgyýete, şahsyýete edýän uly täsiri bilen baglydyr. Sebäbi Mähriban Serdarymyzyň belleýşi ýaly : “Adamy-durmuş, şahsyýeti-taryh terbiýeleýändir” (91. 64 s.).
Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy taryh ylmy hakynda gürrüň edende “Dünýä taryhynda taryhy diňe taryhçylar, taryhçy alymlar ýazypdyr. Taryh diňe şolaryň nukdaýnazarlary esasynda baha berilipdir” (“Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň halk demokratiýasy” (9 s.) diýip nygtaýar. Bu dogrudanam şu güne çenli dowam edip gelen durmuş hakykatydyr.
Ýöne Mähriban Serdarymyz türkmen milli döwletini, jemgyýetini döretmegiň her bir meselesinde bolşy ýaly, onuň taryhyny ýazmaklykda we öwrenmeklikde-de täzeçilik girizmegi teklip edip, bu meselede döwlet ýolbaşçysynyň nukdaýnazarynyň hem zerurlygyny nygtaýar. Bu babatda Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy : “Türkmen ruhubelentlikden we gaýduwsyzlykdan dörän milletdir” atly makalasynda : “Diňe bir türkmen taryhynda däl, eýsem dünýä halklarynyň taryhynda hem taryha döwlet ýolbaşçysynyň nukdaýnzary ýok. Maňa gelen köp sanly hatlardaky haýyşlary göz öňünde tutup, döwlet ýolbaşçysynyň nukdaýnazaryndan türkmen taryhyny size ýetirmekde men zerurlyk duýýaryn”          (9 s) diýip ýazýar.
Beýik durmuş Mugallymymyz milli taryhymyzy taryhy wakalary, seneleri, taryhy şahsyýetler baradaky ýa-da şolara meňzeş manydaş ýagdaýlary sözme-söz ýat tutmak däl-de, milli aňyýetiň, mili düşünjäniň, ruhubelentligiň, dünýägaraýşyň kemala gelmegi taryhy hakydanyň nesillerde oýanmagy, janlanmagy, nesilden-nesile geçmegi üçin öwrenmegi hem-de öwretmegi ündeýär, wesýet edýär.
Mertebesi belent Beýik Serdarymyz Mukaddes Ruhnamasynda milli taryhymyza aýratyn üns bermekliginiň sebäplerini şeýle düşündirýär : “Üns berseňiz, Ruhnamada türkmen taryhyna aýratyn üns berilýändir. Munuň özi ýöne ýere däldir. Türkmene düşünmek üçin, ilki bilen, onuň taryhyny bilmelidir. Türkmen özüni tanamalydyr. Türkmen halky türkmeni türkmen edip biljek güýjüniň diňe türkmendigine düşünmelidir” (“Türkmen halk Demokratiýasy”, 9 s).
Hut şonuň üçin hem Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy bize ýüzlenip : “Eziz adamlar ! Ruhnamada türkmen taryhyna uly orun bermegimiň sebäbi siziň türkmen taryhyny çuňňur bilmegiňizi, oňa düşünip buýsanmagyňyzy isleýänligimdir”. (Türkmen Halk Demokratiýasy, 9 s.).
Mähriban Serdarymyzyň Mukaddes Ruhnamasynda : “Türkmeni galp taryh ýazyp kiçeldip bolmaz, sebäbi onuň örän uly taryhy bar !
Türkmeni galp taryh ýazyp, hapa bulap bolmaz, sebäbi türkmeniň örän päk tebigaty bar !” (1. 58 s.) diýen çuňňur manyly, belent buýsanja gaplanan, her bir türkmeniň başyny göge ýetirýän Ruhubelent sözleri kalbyňy joşdurýar, Watana, millete bolan söýgüňi beýgeldýär.
Biz Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň pähimlerine we sargytlaryna esaslanyp taryhymyz hakykata laýyk edip ýazmalydyrys, öwrenmelidiris. Mähriban Serdarymyz Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy türkmen taryhyny täzeçe, dogruçyl,
Awiasiýa psihologiýasy
Awiasiýa Psihologiýasy - psihologiýa ylmynyň uçuş işleriniň psihologiki meselelerini öwrenýän pudagy. Ol uçuş şertlerine baglylykda uçuş işiniň dürli görnüşleriniň psihol. aýratynlyklaryny, şahsyýetiň, awiasiýa tehnikasynyň psihol. hal-häsiýetini we okadylyş metodlaryny öwrenýär. Uçujynyň howa giňişliginde bolan wagtyndaky psihik prosesleriniň geçişi beýleki adamlaryňkydan tapawutlanýar. Bu ylym uçuş döwründe uçujynyň nerw sistemalarynyň, esasan hem kelle beýnisiniň uly ýarym şar bardasynyň iş ukybynyň, ünsüni çalt we dogry peýdalanmagyň, daşky täsirleri kabul ediş tizliginiň, priborlaryň işleýşine yzygiderli gözegçilik edişiniň psihol. aýratynlygyna gözegçilik edip, şony öwrenýär. Awiasiýa psihologiýasynyň geçirýän synaglarynyň netijeleri awiasiýada zähmet öndürijiligini ýokarlandyrmak, howpsyzlygy saklamak, uçujylaryň samolýotda uçmaga bolan ukybyny kesgitlemek üçin peýdalanylýar.
Han Sun-hwa
Han Sun-hwa (1990-njy ýylyň 6-njy oktýabrynda doglan), Sunhwa ady bilen tanalýan Günorta Koreýaly aýdymçy we aktrisa. Günorta Koreýanyň "Secret" gyzlar toparynyň öňki agzasy. Sunhwa, telewizorda 2004-nji ýylda SBS-iň Superstar Survival-yň finalçysy hökmünde çykyş etdi. 2009-njy ýylda ýeňilmezek ýaşlar sergisinde yzygiderli çykyş edip başlady. Aýdym-sazdan başga-da, aktýorlyga-da başlady we 2010-njy ýylda “The Charming By The Day” dramasynda ilkinji gezek çykyş etdi. Şeýle hem, Ad Genius Li Tae-baek, Taňrynyň sowgady - 14 gün we tanyşmak däl-de, nikalaşmakda goşa rollarda birnäçe dramada çykyş etdi.
Irki durmuş
Han Sun-hwa 1990-njy ýylyň 6-njy oktýabrynda, Günorta Koreýanyň Busan şäherinde dünýä indi. Bir kiçi uýasy we bir kiçi erkek dogany Han Seung-wo bar. Hanyň ejesi ony 20 ýaşynda dünýä inderdi. 1998-nji ýylda Gündogar Aziýa maliýe krizisinde Han maşgalasy kynçylyk çekdi we güýmenje bolmak arzuwynyň pese gaçýandygyny ýada saldy. Han ýaşlygyndan bäri sungata gyzyklandy we hemişe hudo .nik bolmagy arzuw edipdi. Başlangyç synpda mekdepden soňky sungat programmalaryna gatnaşdy we dürli sungat ýaryşlaryndan birnäçe baýrak almagy başardy. Şeýle-de bolsa, BoA -nyň telewideniýede görkezen çykyşlarynyň birini göreninden soň, arzuwynyň aýdym aýtmak we tans etmekdigine düşündi.
Awitaminoz
Awitaminoz (gr. a-ýoklygy aňladýan ownuk bölek; witaminler) - organizmde witaminler ýetmezligi zerarly döreýän kesel. Bu keseli ilkinji gezek 1880 ýylda rus wraçy N. I. Lunin açdy. Ol awitaminozy ak syçanda tejribe geçirmek bilen ýüze çykarypdyr. Adamda "A" witamini ýetmese, gije körlük, "D" witamini ýetmese, rahit we "RR" witamini ýetmese, pellagra keselleri döreýär. Awitaminoz keseli haýwanlarda hem bolýar. Meselem: uly mallarda "A" witamini ýetmese, olar iç taşlaýar, ýaş mallar göýdük ösýär. Haýwanlarda (sygyrda, goýunda, guşda we beýleki oba-hojalyk mallarynda) "B" witamini ýetmese, olaryň nerw sistemasynyň işleýşi bozulýar. Awitaminoz keseliniň döremezligi üçin adamlara we haýwanlara dürli witaminlere baý bolan iýmitler berilmelidir hem-de bu barada profilaktik çäreler görülmelidir. (serediň: Gipowitaminoz)
Türkmen gelin toýy
Türkmen gelin toýy Gelin toýy türkmen toýlarynyň iň naýbaşysy hasap edilýär. Ata-baba dowam edip gelýän bu uly we arzyly toý adamyň durmuşynda ýatdan çykmajak dabaralaryň biri. Türkmen arzuw-niýetlere beslenip, ogul öýermäge, gyz çykarmaga çagalarynyň ýaş wagtyndan taýýarlyk görüp başlaýar. Gyzyň sepini düzetmegiň, oglana halat toplamagyň aladasy bilen bolýar. Ýöne “Oguldyr döwletiň başy...” diýlişi ýaly, ogul perzende aýratyn nazar bilen garalýar. Ogul öýermegiň özboluşly lezzeti bar. Öýüň dolýar, täze bir maşgala emele gelýär. Dowamatyň dowam bolmagyna ýol açylýar. Türkmen ir döwürlerden bäri toýuny uludan tutmagy halapdyr, oňa kän myhman çagyrylýar, özi-de birnäçe günläp dowam edýär. Gadymda türkmen toýlarynyň üç günden başlap, ýedi güne çenli dowam etdirilýändigini söýgüli şadessanlarymyzyň üsti bilen bilýäris. Türkmen toýlarynda onuň eýesi toýuň has dabaraly, şatlykly, ýatda galar ýaly bolmagy üçin elinde baryny orta goýýar. Özge hiç bir halkyňka meňzemeýän ol toýlarda türkmeniň ynsanperwerligini, myhmansöýerligini, elaçyklygyny, ruhy rüstemligini äşgär edýän ajaýyp sypatlar ýüze çykýar. Türkmen toý üçin hiç zadyny gaýgyrmaýan, oňa tutumly taýýarlyk görýän milletdir. Ol özüniň gerimi, dabarasy bilen göreni haýran edýär. Ogul öýermek ýaly uly toýlarda at çapdyryp, göreş tutulýar, ýaglyga towsulyp, “ýüzük bukdy” oýnalýar. Bagşy aýtdyrylyp, deprek kakylyp, tüýdük we gyjak çalynýar. Ogul öýermek (gelin toýy) toýy häzirki döwürde üç günläp dowam edýär. Oňa “ ýalan çelpek”, “çyn çelpek”, gelnalyjy günleri girýär. Toýuň ilki güni ýapylan çelpege ýalan çelpek diýilýär. Ol gün goňşy-golamlar, dogan-garyndaşlar üýşüp, gudalara äkidilmeli saçak üçin iki gap çelpek ýapylýar. Onuň daşyndan toýa gelenlere we myhmanlara jübütden epläp, çelpek paýlaýarlar. “Çyn çelpek” güni ýapylan çelpek bolsa, toý güni gelen-gideniň öňüne äbermek, toýa getirilen saçaga salmak üçin ýapylýar. Türkmen maşgalasynda toý tutup, ogul öýerilensoň, täze dörän maşgala özbaşyna öý dikip bermek onuň ata –enesiniň ýerine ýetirmeli borjy bolupdyr. Gelin alnyp berlen ýigide özbaşdak öý tutulypdyr. Bu ýerde öýlenmek- öý gurmak diýen düşünjäni berýär. Ir zamanlarda öýlenmekçi bolýan ýigide sähra tarapa ýaýy atdyrypdyrlar, onuň peýkamynyň düşen ýerinde ýurt tutulyp, toý toýlanypdyr. Wagtyň geçmegi bilen toý däpleri döwre görä baýlaşyp, onuň üsti ýetirilip gelinýär. Däp-dessura baý türkmen halkynyň gelin toýlary her etrapda öz aýratynlygy we üýtgeşikligi bilen tapawutlanýar. Gelin toýy süýjülik bilen açylýan gudaçylykdan başlanýar. Türkmenlerde bu meselä juda inçe çemeleşilýär. Halk arasynda “ Gudaçylyk-müň ýylçylyk”, “Gudamyň gudasy-çorbamyň goýusy” diýen pähim bar. Durmuş toýunyň manysy, ähmiýeti örän uly. Ol gyzyň hem ýigidiň geljekki ykbaly barada çynlakaý oýlanylyp, ölçerilip-dökülip çözülýär. Durmuş toýunyň tutulmagy bilen täze bir maşgala döräp, ol iki tarapyň ömürlik garyndaşlyk gatnaşygyna ýol açýar. Şonuň üçin bu meselede “Ýedi ölçäp, bir kes” diýen pähimden hem ugur alynýar. Guda bolunjak maşgalanyň asly, il içindäki at-abraýy, gelinligiň el işleriniň çeperligi, başarnygy we gylyk-häsiýetleri öwrenilýär.
Antoniýo Banderas
Hakyky ady: Jose Antoniýo Dominguýez Bandera (José Antonio Domínguez Bandera)
Doguldy: 10 Awgust 1960 (55 ýaş) Ispaniýa. Malaga ş.
Aýallary: Ana Leza (1987 - 1995) Melaniýe Griffith (1996-)
Jose Antoniýo Dominguýez Bandera ispan kino artistidir.
Ol 1960-njy ýylyň 10-njy awgustynda dünýä indi. Onuň kiçi gyz jigsi bar. Ady Hloýa. Antoniýo çagalyk ýyllarynda fudbola höwes bildiren Antoniýo dünýä çempionatyna gatnaşyp üstünlik gazanmak işleýärdi. Emma bu niýetinden çalt ýüz öwürdi. 10 ýaşyna baranda Antoniýo kino sahnasyna gatnaşyp başlady. Dostlary bilen tutuş Ispaniýany aýlanyp gezdi. 1979-njy ýylda «Hair» filmde kiçiräk senariýa gatnaşdy. 1981-nji ýylda Madrida gelen Antoniýo Teatra işe girdi. Teatrda işleýärkä meşhur ispaniýaly uly wezipede işleýän Pedro Almadowar bilen tanyşan aktýor, özüniň tanymallygy bilen Sinema dünýäsine gadam basdy. 1982-nji ýylda alyp baryjynyň «Labyrinth of Passion» atly jynsy gatnaşykly, gülkili komediýasyna gatnaşan Antoniýo Banderas, «Women on the Verge of a Nerwous Breakdown» we «Law of Desire» ýaly filmlerde Almadowar bilen bile işleşdi. 1983-nji ýylda film industriýasyna ilkinji gadamlaryny basan Antoniýo Banderas 1990-njy ýylda Almadowaryň «Tie Me Up! Tie Me Down!» atly filminde hem baş keşbi janlandyrdy. Şol filmden soňra ugruny Golliwuda tarap üýtgetdi. Golliwutda wagty Arne Glimçeriň ýazan «The Mambo Kings» romanyny janlandyrylan filme gatnaşdy. Ýaş hem tejribesiz bolan Antoniýo Banderas bu filmde oýnap bilmek üçin Berlitz Okuwynda bilim alyp iňlis dilini öwrendi. 1993-nji ýylda baş rollarda Tom Hanks we Denzel Waşingtonyň oýnan «Philedelphia» atly filmde AIDS e baglanan halaşýan gyzyna moral maslahatyny berip sahna gatnaşýar. Soňra Almadowaryň «Law of Desire» ýaly filmlerde ahlaksyzlaryň keşbini janlanlandyrdy Soňra Jeremy Irons, Meryl Strip we Glenn Klose ýaly artistleriň gatnaşan «The House of the Spirits» (1993), Neil Jordanyň «Interview with the Vampire», Salma Heýekli «Desperado» (1995) atly filmlerde meşhurlyk gazanmaga başlady. Sylwester Stallona bilen birlikde oýnan «Assasins» (1995) atly filmde doňýürek prifessional duşmanyň keşbini janlandyrdy. 1995-nji ýylda «Two Much» atly filmde baş keşbi janlandyran Melaniýe Griffithe aşyk bolan Antoniýo Banderas, sekiz ýyllap ýaşaşan aýaly Ana Liza bilen aýrylyşyp we bir ýyl soňra Griffith bilen durmuş gurdy. Kariýerindäki ýeketäk owazly film bolan «Evita» da Madonna bilen birlikde oýnan aktiýor, 1998-nji ýylda Katerine Zeta-Jones bilen birlikde «The Mask of Zorro» atly filmde oýnady. 1999-njy ýylda Mikaýel Kriçtonyň X asyrdaky adam iýýän mahluklar hakyndaky «Eaters of the Dead» atly romanyndan täsirlenip «The 13th warrior» atly filmde başrolda oýnady. Şol ýyllarda alyp baryjylyga gol çeken aktýor Griffithyň baş rollarda oýnan «Crazy in Alabama» ny surata düşürdi. Bu filmyň yz ýany Woody Harrelson bilen birlikde Rod Şeltonyň «Play it to the Bone» atly boks hakyndaky filmde oýnady. 2000-nji ýyllarda «The White River Kid» atly filmde başrolda oýnan Antoniýo Banderas şol ýyl «The Sparrow» atly filmde hem oýnady. Gelşikli oýunçy Banderas körpejeleriň filmi bolan we ilkinji filmi 2001-de surata düşürilen Spy Kids bölümli birnäçe animasiýon filmlerde Şrekda (Şrek) pişigiň sesini berdi. Banderasyň oýnan iň soňky filmy bolsa «Ejemiň Söýgülisi» atly film boldy we bu filmde gizlin jansyzyň roluny ýerine ýetirdi.
Gatnaşan kinofilmleri
Security (2016) 33 días (2016)
Los 33 (2015) Dear Mister Obama (2015)
Bob Esponja: Un héroe fuera del agua (2015)
Altamira (2015) Ra.
One (2014)
(Español narrador) Los mercenarios 3 (2014)
La partícula de Dios (2014)
Autómata (2014)
Justin and the Knights of Valour (2013)
Machete Kills (2013)
Los amantes pasajeros (2013)
Puss in Boots: The Three Diablos (2012)
Black Gold (2012)
Ruby Sparks (2012)
Indomable - Haywire (2011)
El gato con botas (2011)
La piel que habito (2011)
Conocerás al hombre de tus sueños (2010)
Shrek Forever After (2010)
The Big Bang (La partícula de Dios) (2010)
The Code (2009) l
The Other Man (2008)
My Mom's New Boyfriend (2008)
Shrek Tercero (2007)
Awizo
Awizo - özara hasaplaşyklarda bolup geçýän üýtgeşikleri bir kontragentiň beýleki kontragente hat üsti bilen mälim etmegi. Awizo bank praktikasynda giňden ulanylýar.
Antoniýo Banderas
Gatnaşan kinofilmleri
La ciudad del silencio o Bordertown (2007)
Déjate llevar (2006)
Aşgabat welotrek desgasy
Aşgabat welotrek desgasy , Aşgabat şäherinde türk Polimeks gurlyşyk firmasy tarapyndan Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary üçin welodromdyr. Olimpiýa şäherjiginiň welotrek desgasy 6000 tomaşacy üçin niýetlenilendir.Tagta tregiň ölçegleri 250m x 7.1m bolup, ol Olimpiýa oýunlaryny, Dünýä çempionatlaryny we UCI Elit dünýä çempionatlaryny geçirmeklik üçin Halkara welosipedçiler bileleşigi (UCI) tarapyndan talap edilýän 1-nji kategoriýa laýyklykda gurlandyr.
Antoniýo Banderas
Gatnaşan kinofilmleri
La leyenda del Zorro (2005)
Shrek 2 (2004)
Aşgabat welotrek desgasy
Tregiň daş-töweregini gurşap alýan tomaşaçy orunlary süýnmek şekil emele getirýär. Tomaşaçy orunlarynyň yerleşişi tomaşaçylaryň ýokary hilli tomaşa etmegine mümkinçilik berýär. Desgada ýokary hilli hyzmat hödürlemeklik üçin ähli otaglar, şol sanda fitnes otaglary, ofisler, kafeteriýalar, egin-eşik çalşyrylýan otaglar we tehniki meýdançalar göz öňünde tutulan.
Antoniýo Banderas
Gatnaşan kinofilmleri
Presentando a Pancho Villa (And Starring Pancho Villa as Himself) (2003)
(TV) Imagining Argentina (2003)
Once upon a time in Mexico (2003)
Spy Kids 3D: Game Over (2003)
Ballistic: Ecks vs. Sever (2002)
Frida (2002)
Spy Kids 2 (2002)
Femme Fatale (2002)
Pecado original (Original Sin) (2001)
Spy Kids (2001) The Body (2001)
Play it to the Bone (1999)
The White River Kid (1999)
El guerrero número 13 (1999)
La máscara del Zorro (1998)
Evita (1996)
Nunca hables con extraños (1995)
Miami Rhapsody (1995)
Asesinos (1995)
Two Much (Loco de amor) (1995)
Desperado (1995)
Entrevista con el vampiro (1994)
¡Dispara! (1993)
Il gióvane Mussolini (1993)
(TV) Benito (1993)
(TV) Philadelphia (1993)
La casa de los espíritus (1993)
Una mujer bajo la lluvia (1992)
Los reyes del mambo (1992)
Madonna: Truth or Dare (1991)
Terra Nova (1991)
La blanca paloma (1990)
¡Átame! (1990)
Contra el viento (1990)
Si te dicen que caí (1989)
Baton Rouge (1988)
Bajarse al moro (1989)
Mujeres al borde de un ataque de nervios (1988)
El placer de matar (1987)
La ley del deseo (1987)
El acto (1987)
27 horas (1986)
Puzzle (1986)
Delirios de amor (1986)
Matador (1986)
Así como habían sido (1986)
Caso cerrado (1985)
Réquiem por un campesino español (1985)
La corte de Faraón (1985)
Los zancos (1984)
Kevin en nochevieja (1984)
El señor Galíndez (1983)
Y del seguro... ¡líbranos Señor! (1983)
El caso Almería (1983)
Pestañas postizas (1982)
Laberinto de pasiones (1982)
Ýolbaşçy:
Crazy in Alabama (Locos en Alabama) (1999) El camino de los ingleses (2006) Solo (2015) Akil (2017)
Önüm:
Havana Quartet serie USA (2016) Solo (2015) El lince perdido (2008) Tres días (2008) El camino de los ingleses (2006) The White River Kid (1999)
Xiao'erjing
Xiao'erjing ýa-da Xiaoerjin ýa-da Xiaor jin ýa-da gysgaldylan görnüşinde, Xiaojing sözüň doly manysynda "çagalaryň ýazuwy" ýa-da "kiçi ýazgy" manysyny berýär (asyl pars-arap ýazuwyna degişlidir; ýönekeý hytaý dili: 本 经; adaty hytaý dili: 本 經; pinyin: Běnjīng, Siao'erjing: بٌکٍْ, Dungan: Бын жинин, Вьнⱬин), mandarin ýaly sinit dillerini (esasanam Lanyin, Zhongyuan we Demirgazyk-gündogar şiwelerinde) ýa-da Dungan dilinde ýazmak endigi; Pars-arap ýazuwy. Wagtal-wagtal Hytaýda yslam dinine uýýan köp sanly etnik azlyklar (esasanam Hui, emma Dongxiang we Salar) we ozal Merkezi Aziýadaky Dungan nesilleri tarapyndan ulanylýar. Ortografiýa özgertmeleri latyn ýazuwyny, soňra bolsa kiril ýazuwyny Dungan diline girizdi, häzirki wagtda hem ulanylýar.
Boeing 777
thumbnail|[[Türkmenhowaýollary Boeing 777-200LR Frankfurt aeroprtda]] Boeing 777 (Triple Seven ýa-da T7) — Boeing kompaniýasynyň uçary, bu kysymdaky howa gämisi 300-e çenli we şondan hem köp ýolagçylar üçin niýetlenendir. Onuň uçuş uzaklygy 15500 kilometre golaýdyr. Bu uçarda ýolagçylar üçin kinofilmlere tomaşa etmäge, aýdym-saz diňlemäge mümkinçilik berýän hususy multimediýa ulgamy bar. Uçarda GSM we Wi-Fi aragatnaşygyny peýdalanmak mümkindir. Uçaryň daşynda oturdylan kamera bortuň içinde bolup geçýän anyk ýagdaýy görkezýär.
777-200LR
Boeing 777-200 LR uçary dünýäde iň uzyn aralyga gonman uçmagy amala aşyrmaga ukyplydyr, ol 21 müň 601 kilometre barabardyr. Boeing 777-200 LR uçarynyň gurluşy kompozit serişdeleri ulanmagy özünde jemleýär, olaryň agramy tutuş gurnawyň umumy agramynyň 9 göterimine barabardyr. Bu serişdeler dolandyryş gurallaryny we kabinanyň düşegi üçin hem peýdalanyldy. Fýuzelýažyň esasy bölegi tegelek kesişmesi bilen tapawutlanýar we onuň yzky bölegi keser kysymly bolup durýan yzky konusa geçýär, şol ýerde kömekçi güýç beriji enjam bar.
Uçaryň ganaty ýokary howplara garşy durmaga ukyply bolmak mümkinçiliginde ýasalyp, ol 905 km/sag. uly tizlik üçin niýetlenendir. Ganatynyň gurluşy ozalky uçarlar bilen deňeşdirilende örän giň we galyňdyr. Şonuň netijesinde peýdaly agramlylyk hem-de uzaklylyk artdyryldy. Mundan başga-da, uçuşyň belentligi ýokarlandy, şeýle hem uçuş görkezilijileri gowulandyryldy.
Haça çüýlemek
Haça çüýlemek — pidany uly agaç haça ýa-da şöhle bilen daňyp ýa-da dyrnap, tükeniksizlikden we demikmekden ölýänçä asylmak üçin ölüm jezasynyň usulydyr. Parslar, Karfagenliler we Rimliler beýlekiler bilen jeza hökmünde ulanyldy. Haça çüýlenmek ýigriminji asyrda dünýäniň käbir ýerlerinde ulanylýar
Şolom-Aleýhem
thumb
Şolom-Aleýhem
(1859-1916)
Dünýä belli ýewreý ýazyjysy, idiş dilindäki edebiýatynyň kerwenbaşysy Şolom-Aleýhem (hakyky ady – Solomon Naumowiç Rabinowiç) 1859-njy ýylda Russiýa imperiýasynyň Pereýaslaw şäherçesinde dünýä inýär. Oglanjyk 13 ýaşyndaka ejesi dünýeden ötýär. 15 ýaşynda ol «Robinzon Kruzo» romanyny okap, onuň ýewreý görnüşini döretmek küýüne düşýär we ýazyjy bolmak kararyna gelýär. 1876-njy ýylda mekdebi tamamlanyndan soňra Şolom-Aleýhem birentek kärlerde işläp görýär. Üstesine-de, idiş dilinde birnäçe žurnal esaslandyryp, olarda ýaş ýazyjylar bilen bilelikde öz eserlerini hem çap etdirýär. Ýazyjy bütin dünýäde syýahat edip, häli-şindi adamlaryň öňünde çykyş edip ýöreni üçin bahym bütin dünýä meşhur bolýar. Tankytçylar ýazyjyny «ýewreýleriň Mark Tweni» diýip atlandyrypdyrlar. Mark Twen bolsa özüne «amerikanlaryň Şolom-Aleýhemi» diýer eken.
1891-nji ýyldan başlap Şolom-Aleýhem Odessada ýaşaýar, emma 1905-nji ýylda maşgalasy bilen Şweýsariýa, soňra-da Germaniýa göçmeli bolýar. Bu döwürlerde ol agyr kesele duçar bolýar, şonda-da döredijilik işini goýman, edebiýat üçin gije-gündiz zähmet çekýär. Hut şu döwürlerde onuň «Süýtçi Tewýe», «Uly utuş», «Motl oglanjyk», «Mariýenbad» ýaly ajaýyp eserleri, hekaýalar ýygyndylary döredilýär. Ömrüniň ahyrynda ýazyjy ABŞ-nyň Nýu-Ýork şäherinde ýaşaýar, şol ýerde-de inçekesel sebäpli 1916-njy ýylda dünýeden ötýär.
Gämişly Nezar
Gämişly Nezar Eýranyň Türkmensähra sebiti, Gülistan welaýatynyň Bender Türkmen etrabynyň  Merkez etrapçasynyň  bir obasydyr.
Bu oba etrapçanyň Günorta Caparbaý bölegine tabindir.
Dargan gala
Dargan gala—Lebap welaýatynyň Birata etrabynyň çäginde ýerleşýän, ylmy esasda öwrenilmäge mynasyp taryhy-medeni ýadygärlikleriň biri. Ata-babalarymyzyň döreden bu ajaýyp şäheriniň esasy galasy onat saklanypdyr. Galanyň diwarynda goranmak üçin edilen ululy-kiçili atyşhanalar baranlaryň ünsüni özüne çekýär. Öz döwründe bu şäheriň iki sany derwezesi bolup, olar galanyň gündogar we günbatar taraplarynda çylşyrymly ýagdaýda ýerine ýetirilipdir. Şäher merkezi böleginden, demirgazykdan günorta tarapa uzaýan diwar arkaly iki bölege bölünipdir. Şol diwaryň hem iki ýerinde halk köpçüliginiň gatnamagy üçin ýörite niýetlenen geçelgeler bar. Bu barada gündogaryň orta asyr şäher galyndylaryny öwreniji, belli alym G.A.Pugaçenkowanyň häsiýetlendirmegine görä, käbir şäherleriň rabady bolman, diňe erk we şähristany bolupdyr diýip görkezýär. Hakykatdan-da diwaryň gürtbatar tarapynda hünärmenleriň we senetçileriň peçlerinde işlenilen küýze döwukleri we demir erginleriniň galyndylary diýseň köp mukdarda açyk meýdanda häli-häzirlere çenli saklanyp galypdyr. Emma şäheriň gündogar tarapynda şolar ýaly tapyndylara we haýsydyr bir zadyň galyndylaryna açyk meýdanda duşmak asla mumkin dal. Şeýle hem ol ýerde orta asyr binagärlik sungatyna mahsus bolan, bişen kerpiçlerden bina edilen jaýlaryň yzlaryna we ýüzüne mawy syrça çalnan uly bolmadyk kerpiçleriň böleklerine gabat gelmek bolýar. Diýmek, G. A. Pugaçenkowanyň belleýşi ýaly, şäheriň günbatar tarapy hünärmenleriň we senetçileriň şäherçesi, gündogar tarapy bolsa, iri ýer eýeleriniň, täjirleri, şäher häkiminiň iş dolandyryş merkezi we onuň maşgala agzalarynyň ýaşan ýeri bolmaly. Dargan galada geçirilen arheologik barlaglaryň dowamynda tapylan keramika we beýleki tapyndylar galanyň düýbüniň I-III asyrda tutulandygyny tassyklaýar. Orta asyr taryhçylarynyň galdyran ýazgylaryna salgylansaň, onda bu ýadygärlik IX asyrda, Horezm (Köneürgenç döwleti), şäherinden soňky uly şäherleriň biri bolupdyr. Dargan gala ýadygärligi orta asyrlarda kuwwatly Horezm döwletiniň düzümine girip, XII asyryň ikinji ýarymlarynda, şäheriň tebigy taýdan örän amatly ýerde ýerleşendigi onuň uly şäherleriň birine öwrülmegine we tutýan meýdanynyň hem has giňelmegine getiripdir. Emma XIII asyryň başlaryndaky wakalar Dargan galanyň durmuşyna hem öz täsirini ýetiripdir.
Rafinha Bastos
Rafinha Bastos (5 dekabr, 1976) Braziliýanyň komik, aktýor we žurnalist.
Welosiped
thumb Welosiped — pedally, öň tarapynda bir tigir we yzda bir tigirli motorly ulag.
Pagta
230px|thumb 230px|thumb thumb|300px|Gowaça.
Pagta gowaça hasyly bolup tekstil pudagynda giňden ulanulýan tebigy süým. Türkmenistan'da pagta öndürilmegi esasan hem SSSR döwründe iň esasy ekerançylyk ugurlarynyýň biridi.
Pagta
Pagta gowaça hasyly bolup tekstil pudagynda giňden ulanulýan tebigy süým. Türkmenistan'da pagta öndürilmegi esasan hem SSSR döwründe iň esasy ekerançylyk ugurlarynyýň biridi.
Pagta süýüme baha berilende şeýle enjamlar ulanylýar.
Hil barlaýjy enjamlar.
Enjam Ölçeg Fibrograf Uzynlyk Pressley Süýümleriñ toparlaýyn berkligi HVI Uzynlyk, berklik, deñölçeglilik, mikroner, reñk, hapalyk Stelometer Berklik, uzalma Mikroner Inçeligiñ we ýetişigiñ utgaşdyrylan barlagy Shirley hapa ölçeýji Hapalaryñ mukdary El bilen Ştapel uzynlyk Çyglyk ölçeýji Çyglyk Kalorimetr Ýagtylyk we sarylyk. Reñk. Polýarizirlenen ýagtylykly mikroskop ýa-da Casricaire testi Ýetişik Hile baha bermegiñ zerurlygy we standart howa şertleri.
Çig malyñ hiline baha bermek şular ücin gerek:
1. Iñ kiçi baha bilen iñ amatly hilli çig maly almak üçin
2. Alnan çig maldan talap edilýän hilli ýüplük öndürip bolup-bolmajakdygyny bilmek üçin
3. Nusgalyk süýüm bilen satyn alnan süýümi deñeşdirmek üçin
4. Maşynlary dogry sazlamak we işleniş tizlikleri saýlamak üçin
5. Satyn alnan çig maldan nähili girdejini alyp boljakdygyny barada bilmek üçin
Güljemal han
Güljemal han(1836-1925)
Güljemal han Merwiñ iñ soñky hanlarynyň biridir.Onuñ döwründe türkmenler Nurberdi hanyñ baştutanlygynda birleşigi agzybirligi yola goýupdyrlar. Güljemal han 1836-njy ýylda hazirki Ahalyñ Tejen şäherinde dünýa inýär, kakasyna Töre sahy diyipdirler,Güljemal özüniñ yaş döwürlerinde ýowuz(Sarahs soweşi muňa mysal) günleri başyndan geçiren Güljemal han Sarahs söweşinde öz adamsyndan aýra düşýär. 1855-nji ýyldaky gan döküşikli Hywa-Sarahs uruşynda onun adamsy wepat bolyar.Güljemal han Teke turkmenleriň Togtamyş tiresindendir. (Teke - Togtamyş - Amanşa - Gapan - Onbegi - Soky) Ol Merw(Mary) türkmenleri bilen goşulyşmaga gelen Nurberdi hana durmuşa çykýar.Şol döwürler Lebabyň Ärsarylary hem bulara goşuluşýar,Hywa - Sarahs şöweşlerinde hem Gowşut han daşoguz ýomutlaryny öz tarapyna çekmegi başarypdy, Garrygala söweşinde hem Nurberdi han Balkan ýomutlary bilen berk baglanyşygy ýola goýýar. Umuman aýdanyňda türkmenler agzybirleşýärler.Emma 1880-nji ýylda Nurberdi hanyň zäherlenip öldürilmegi bilen Merw türkmenleriniň başynda Güljemal han Türküstany gana boýamaga gelen ruslara özüniñ tasin syýasatyny ulanýar.Bu syýasat Gökdepe galasynyň basylyp alynandan soň Güljemal han 1881-nji ýylyň Aprel aýynda rus administrasiýasynyň Aşgabatdaky wekili bilen hat arkaly Russiýa birikdirilmegi barada 1884-nji ýylyň 7-nji ýanwarynda gurnalan maslahatynda taýýarlyk görmegi ýola goýýar.Şondan soňra Merwiň Russiýa ýalandan meýletin goşulmagy babatyndaky syýsaty berjaý edýar.
Öran agyr hem netijesiz gandöküşükligiň öňüni almak üçin paýhaslylyk bilen tapylan ýeke täk çykalga Guljemal hanyň sýyasaty-dy.Rus serkerdesi we onuň esgerleri Mara barýarlar we känbir dawa-jenjelsiz gan döküşmeden Maryny Rus imperiýasyna baglanyşdyrýarlar.Rus hökümeti bolsa Güljemal hany we onuň egindeşlerini sylaglaýar.Guljemal hana 2000 manat,Onuň ogly Yusup hana(1863(65)-1920) bolsa milisiyanyň kapitany diýen derejäni berýärler.
Güljemal han Merwde 1925-njy ýylda dünýäden ötýär.Güljemal han Turkmenistanyň taryhyna giren çylshyrymly hem köptaraply şahsyýet hasaplanýar.
Pagta
Pagta
Dokma materiallaryñ üstünde fiziki tejribeler (testler) geçirilende şeýle standart howa şertler üpjün edilmeli.
· Tropiki we sub-tropiki ýurtlarda başga howa şertleri ulanylyp biliner, ýagny otnositel howa çyglygy 65 +/-2% we temperatura 27 +/-2 °C.
Diñe çig malyñ häsiýetlrini bilemek ýeterli däldir. Onuñ hil görkezijilerini dolylygyna peýdalanmak üçin giñ tejribe we çuñ bilim gerek bolup durýar.
Käte süýümiñ diñe bir görnüşini ýa-da partiýasyny ulanyp islenen hilli önümi almak bolanok. Şeýle ýagdaýlarda dürli çig malyñ görnüşlerini we partiýalaryny saýlap ulanmaly bolýar.
Hünärmenler süýümi el bilen ýa-da göz bilen barlap çig malyñ hiline ýeterli dogrylyk bilen baha berip bilýärler. Emma soñky zamanalar, HVI ýaly kämil esbaplaryñ döredilmegi bilen satyn alynýan süýümiñ hilini goşmaça hil barlaýjyl enjamlar bilen barlamak maslahat berilýär. Hil barlaýjy enjamlar çig mal satyn alynanda süýümiñ hili barada we şol süýümiñ gerek hilli ýüplügi çykarmaga ýaramlylygy barada dogry karar etmek üçin köp maglumat berip bilýärler.
2.Çig maly saýlamak.
Birinji bilen üpjün edijini ýa-da agenti dogry saýlamaly. Satyn alyjy diñe baglanşdyrylýan kontraktda gowy şertleri üpjün etmek bilen çäklenmän üpjün edijiniñ ynamlydygyny barlamaly. Kä-bir üpjün edijiler ýa-da agentler bazarlardaky bahalar galanda belli bir bahana bilen çig maly üpjün etmekden boýun gaçyrýarlar ýa-da pes hilli çig maly üpjün edip başlaýarlar.
Az sanly üpjün edijileri bilen ýa-da pagta söwdasy bilen meşgullanýan abraýly söwda edaralaryñ wekilleri (agentleri) bilen uzak-möhletleýin gatnaşyk dikeltmek amatly bolýar. Olar adatça bazardaky hiliñ we bahalaryñ ýagdaýlary barada ygtybarly maglumat berip bilýärler. Şeýlelikde satyn alyjy akylly kararlary edip bilýär. Köp tebigy süýümler, meselem pagta, zawod ýaly önümçilik şertlerinde öndürilýän önümler däldir. Şonuñ üçin satyn alyja bagly bolan üpjün ediji rugsat edilýän çäklerde üýtgeýän oñat hilli çig maly wagtynda getirip bilmeli.
Satyn almakdan öñürti satyjyñ aýdan bahasyndan başga-da goşmaça çykdajylary göz öñünde tutmaly:
· Satyjyñ ammaryndan çykandan soñ harydyñ satyn alyja çenli ýetmegine sarp edilýän wagt. Eger bu möhlet uzak bolsa satyn alyjy has uly goşmaça çykdajylary çeker.
· Daşamanyñ çykdajylary we salgytlar.
Eger çig malyñ hiliniñ, agramyñ we daşalma wagtynyñ üstünde dawa çyksa satyjylar köplenç ony derrew we dostluk bilen çözmäge ymtylýarlar. Eger dawa başga bir araçynyñ (arbitratoryñ) garamagyna geçirilse, araçynyñ karary derrew güýje girmeli.
3.Süýümleriñ esasy hil görkezjileri.
Uzynlyk bu süýümiñ iñ möhüm hil görkezjisidir. Ol täsir edýär:
· Egirijilik ukybyna
· Ýüplügiñ berkligine
· Ýüplügiñ düzgünsizligine
· Önümiñ ýalpyldysyna
· Ýüplügiñ tülüligine
· Öndürijilige
Pagta süýüminiñ uzynlyklaryñ bahalandyrylyşy.
Toparyñ ady Uzynluk, mm Ýaraýan ýüplük nomeri, Ne Gysga ştapel 25,4 we ondan kiçi Ýogyn 20-den pes Orta ştapel 26 – 28 Orta 20-34 Uzyn ştapel 28 – 34 Inçe 34-60 Has uzyn ştapel 34 we ýokary Gaty inçe 80-140
Bellikler:
· Egirilýän nomer diñe ştapel uzynlygyna bagly däldir. Ol goşmaça inçelige we ulanylýan enjamlara bagly bolup durýar.
· Uzynlyk el ştapelde ýa-da fibrografda (2.5% aralyk uzynlyk) ölçenilýär.
1)Deñölçeglilik indeksi UR (uniformity index)
UR% Baha 50-55 Gaty gowy 45-50 Gowy 40-45 Kanagatlanarly 35-40 Ýaramaz 30-dan aşak Ulanylyp bolmajak
Garaguş (Akguýruk)
thumb|right|200px|Akguýruk Garaguş.
Pagta
Pagta
2)Deñölçeglilik gatnaşygy UI (uniformity ratio)
Garaguş (Akguýruk)
Garaguş (Akguýruk) – (haliaeetus albicilla). Türkmenistanyň Milli tebigat hazynasyna girýän bu haýwan Türkmenistan üçin goramaga iň kritik bir sürüsidir.
Pagta
Pagta
UI Baha 77-den aşak Gaty kiçi 77-99 Kiçi 80-82 Ortaça 83-85 Ýokary 85-den ýokary Gaty ýokary
Garaguş (Akguýruk)
Gysgaça beýany
Ol uly yrtyjy guş. Ýetişen uly guşlaryň gyska ak guýrugyndan başka erleriniň eleginiň renki goňurdur.
Pagta
Pagta
Inçelik ýüplügiñ kese kesiginde näçe süýüm sygyp bilýändigini kesgitleýär, şonuñ üçin ol möhüm görkezjidir. Kese kesige mümkin boldukça has köp süýümler sygdyrylmaly.
Garaguş (Akguýruk)
Biýologiýasynyň aýratynlyklary
Türkmenistanda onuň höwürtgelýändigi barada ähtibarly maglumat ýok, ýöne Türkmenistanyň serhedine golaý demirgazyl Eýranda akguýruk garaguşlar höwürtgelýärler. Türkmenistanda tomsuna olar ýeke-täklikde gelýär.
Pagta
Pagta
Ýüplügiñ kese kesiginde inçe süýümleriñ has köp sanynyñ ýerleşişi.
Süýümler näçe inçe bolsa şonça-da kese kesikde olaryñ sany artar, ýüplügiñ deñölçegliligi gowulandyrylar. Emma has inçe süýümler añsat nepsleri emele getirip bilýärler. Süýümleriñ inçeligine göni-däl baha bermek üçin çyzykly dykyzlyk ulanylýar. Dürli ýurtlarda bu ölçeg üýtgeşik bolýar. Uniwersal ölçeg hökmünde dteks, ýüpek önümçilikde denier, pagtada mikrogramm/inch ýaly ölçeg birlikleri ulanylýar. Pagta süýümiñ inçeligi köplenç mikroner ölçegi bilen ölçenilýär we alnan netijelere görä inçelige şeýle baha berilip biler:
İnçelik(mikroner) Baha
<  3                                         gaty inçe
3 -  3,9                                         inçe
4 -  4,9                                         ortaça
5 -  5,9                                         galyñ
> 6                                         gaty galyñ
Pagtada inçelik bilen ýetişik bir wagtda mikroner usuly bilen ölçenilýär. Mikroneriñ bahalary pagtañ dürli görnüşleri üçin 2.6 – 7.5 aralykda üýtgäp biler. Adatça mikroner görkezjini pagtañ inçeligi hem-de onuñ pylan nomerli ýüplügi çykarmaga ýaramlylygy boýunça baha bermek üçin ulanýarlar. Mikroneriñ öz barlaýjy enjamy bar. Ilki bilen gowy tüýdülen we arassalanan pagtadan silindrik şekilli dykyzlanan nusgasy taýýarlanylýar (agramy 3.24 gr). Soñ nusga mikroner enjama goýulýar, şol ýerde onuñ içinden belli basyş bilen howa geçirilýär. Nusgadan geçýän howanyñ mukdary süýümleriñ inine bagly bolup durýar. Howanyñ akymy rotor-görnüşli ölçeýji bilen ölçenýär.
Emma mikroner inçeligiñ we ýetişikligiñ utgaşdyrylan görkezjisi bolandygyny ýatdan çykarmaly däldir. Her pagtañ görnüşi üçin öz amatly mikroner bahasy bar. Ýagny mikroner seresaplyk bilen ulanylmaly. Pagtañ inçeligi gowaçañ görnüşine hem ýetişikligine bilelikde bagly bolup durýar, şu iki sebäpleriñ haýsysynyñ täsiri ulydygyny bilmeli.
Mikroner ýaly süýümleri köpçülikleýin ölçeýän enjamlardan daşary ýeke süýümleriñ inçeligini bir-birden ölçeýän usullar bar. Ýöne olar agyr we çykdajyly bolýarlar, sebäbi ynamly netijeleri almak üçin has köp sanly süýüm bir-birden ölçenilmeli. Mikroner bolsa dürli usullaryñ arasynda iñ ýönekeý, añsat we seretmäge amatly bolan esbapdyr. Meşgur HVI enjamy hem mikroner barlaglary geçirip bilýär.
Berklik halkara pagta söwdasynda köplenç lb/inch2 (bir kwadrat duýmiñ funtlarda bolan agramy) bilen añladylýar. Bu ölçeme Pressley atly enjam arkaly amala aşyrylýar. Pressley görä süýümiñ berkligine şeýle bahalar berilip biler:
≥ 93 gaty berk
87 - 92 berk
81 - 86 ortaça
75 - 80 erbet däl
70 - 74 gowşak
70-den pes                              gaty gowşak
Pressley usulyna tapawutlylykda Stelometer we HVI ulgamynda berkligi ölçemek üçin g/teks ölçeg birligi ulanylýar. Pagta süýümiñ berkligi 15-40 g/teks aralykda bolýar. Gowy pagtada berklik 25 g/teksden aşakda bolmaly däldir. Kä wagt süýümleriñ berkligi cN/teks birliklerde ölçenilýär. Pagta süýümleriñ berkliklerine şeýle baha berilýär:
g/teks Baha 23-den kiçi Gowşak 24-25 Aralyk 26-28 Ortaça 29-30 Berk 31-den ýokary Gaty berk
Berklik has berk ýüplükler çykarmak we ýokary işleniş tizlikleri saýlamak üçin süýümiñ zerur häsiýetidir.
Elastiklik (uzalma) ýüplügiñ üzülen wagty uzalmasyny kesgitleýär we ýüplügiñ sezewar boýlan agramlaryna garşy durmak häsiýetine täsir edýär. Bu görkezji pagta üçin 6-10%, ýüñ üçin 25-45% aralykda bolýar. Üzülme uzalmasy bilen üzülme berklik bir wagtda ölçenilýär. Süýümleriñ uzalmasynyñ artykmaç bolmagy hem dokma önüm üçin gowy zat däldir. Çüñki bu ýagdaýda çekim işler agyrlaşýar.
Ýetişiklik pagta süýüminiñ sellýuloza gatlaklaryñ galyñlygy bilen bagly. Şol gatlaklar süýümiñ galyñlygy bilen baglylykda näçe uly bolsalar şonça-da süýüm has ýetişen hasaplanylýar. Ýetişik dürli himiki usullar bilen kesgitlenýär. Eger sellýuloz gatlagy hiç emele gelmedik bolsa bu süýüm öli diýilip hasaplanýar. Olar gaty inçe bolýarlar. Ýetişik boýajylyk ukyba uly täsir edýär. Sebäbi pagta önümler boýalanda boýag maddalar sellýuloza bilen baglanşdyrylýar. Ýetişmedik ýa-da öli süýümler boýagy gowy almaýar we hile ýaramaz täsir edýärler.
Ýetişiklige baha bermek üçin ýetişiklik gatnaşygy (iñlisçe Maturity ratio) ulanylýar:
Ýetişiklik gatnaşygy = ((Normal - Öli)/200) + 0.70
Köpetdag stadiony
Köpetdag stadiony Aşgabat şäherinde ýerleşýän köp-magsatly çäreler üçin ulanylýan sport toplumydyr. Şu günlerde bolsa Köpetdag FK-niñ resmi duşyşyklaryny geçirýän ýeridir.1997-nji ýylda gurylan stadion,26,503 tomaşaçy üçin niýetlenendir. Stadion 1997-nji ýylda Mensel JV atly halkara gurlyşyk kompaniýasy tarapyndan gurylandyr. Gurylan gününden bäri Köpetdag FK-nyñ resmi meýdançasydyr.2015-nji ýylda stadion düýpli abatlaýyşa girdi we Köpetdag FK we Merw klublary arasynda Kubok ugrynda oýnanan duşyşyk bilen täzeden ulanmaga açylandyr
Pagta
Pagta
Pagta süýüminiñ diwarynyñ we içki kanalyñ (lýumen) özara gatnaşygyna baglylykda şeýle bahalar berili biliner:
1. Ýetişen : (Lumen ini "L")/(diwaryñ galyñlygy"W") <1
2. Ýarym ýetişen: (Lumen ini "L")/(diwaryñ galyñlygy"W") 1-den uly we 2-den kiçi
3. Ýetişmedik : (Lumen ini "L")/(diwaryñ galyñlygy"W") >2
Mundan başga ýetişik koeffisiýenti ulanylýar (iñlisçe Maturity Coefficient)
Ýetişik koeffisiýenti = (M + 0.6H + 0.4 I)/100
Bu ýerde:
M – ýetişen süýümleriñ mukdary, %
H – ýarym-ýetişen süýümleriñ mukdary, % I – ýetişmedik süýümleriñ mukdary, %
Eger ýetişiklik koeffisiýenti
Nijazi Ramadani
Nijazi Ramadani, 1964 yılında Gjilan'ın Kokaj şehrinde doğdu. İlk derslerini ve lisesini Gjilan'da, Priştine Universiteti i Prishtinës'de Matematika ve Bilişim'i bitirdi.
Pagta
Pagta
0.7-den kiçi, bu ýetişmedik pagtadyr 0.7 we 0.9 aralykda bolsa, bu ortaça ýetişen pagtadyr 0.9-den köp bolsa, bu gowy ýetişen pagtadyr
Nijazi Ramadani
Ramadani, edebi yaratıcılığının esas olarak ulusal güdülerin, vatanseverlik konusunun tedavisine odaklandığı edebi bir yaratıcı olarak bilinir. Edebi eserleri ile yapılan bu çalışma, 80'lerde yerel basında yer aldı ve özellikle şiir yayınladı. Çalışmaları sırasında gazetecilik yazılarının tüm türlerini ele aldı. Sanatçı, yaratıcılar ve gazetecilerin öğretmeni, koordinatörü Rrjedha, bir dizi eser yayınladığı ve Ushtima e maleve dergisinin editörlüğünü yaptığı Rrjedha dergisinin başrolüdür ve aynı zamanda Kosovalı yazarlar Derneği üyesidir. Cirolan'daki kariyer yetenekleriyle yaşıyor ve hala katkıda bulunuyor. | Shoqata e shkrimtarëve të Kosovës.
Pagta
Pagta
Pagtadaky özge maddalaryñ mukdaryna baglylykda arassalyga şeýle bahalar berilip biler:
Nijazi Ramadani
Şiir
15 yaşındayken Rilindja - gazetesinde çocuklar için şiir yazdı, çocuklar için şiir, aynı zamanda eskizler, haberler, röportajın yanı sıra önde gelen yaratıcılar, Edebiyat Kulübü'nü ikinci ödülü kazandı. Halil'e göre,  Kara Dağların  "ilham perisi" olan Kasım 1998'deki edebiyat yarışması. RamazDn aylarından edebi dönemin edebi sayfalarında yer alan yayınlar, örneğin: "Flaka" (Kardeşlik Alevi" Shkollari,) Skopje, Pioneer, GEP, 1977-81, Pristina. Çocuk ve yetişkinler için ilk yaratıcılığına 1977'de başladı, yetmişli ve seksenli yıllarda edebiyat dergisinde yayınladı, Ulusal Hareket ile siyasi bağlantısı nedeniyle kamusal yaşamdan anatem olduğunda, Ushtima e Maleku (dergi) broşürünün yayınlanması Düşmanca bir broşür (o yılların milliyetçi-irridentisti olarak kabul edildi ve bu yüzden 1981'de hapsedildi. Birçok kreasyon, şiir, Bizim Sözümüz, "Öncü", Yaşam dergilerindeki dergilerde yalnızca 90'lardan sonra yayın ışığını gördü e Re ”, EuroRilindja” (Yabancı baskı), Tiran, Bir sonraki döngü yakın zamanda “Doruntina”, Kumanovo ”dergisinde yayınlandı. Daha sonra bir kitap olarak,“ Dheshkronjë arbri, şiir koleksiyonu, Jeta e Re 'Prishtina, 1995, Time images, şiir: 1978-2008, Rrjedha 2008. Ve Şiir Koleksiyonu: "Thjerez" 1978-2018 - /
Pagta
Pagta
Özge maddalaryñ mukdary Baha !,2 çenli Gaty arassa 1,2 – 2,0 Arassa 2,0 – 4-0 Orta 4,0 – 7,0 Hapa 7,0 we ýokary Gaty hapa