Tupak_Şakur
Tupak Amaru Şakur (D: 1971-nji ýylyň 16-njy iýuny, – Ö: 1996-njy ýylyň 13-nji sentýabry), Amerikaly rap music aýdymçysy, şahyr, senarist, aktýor ve prodýuser. Doglandaky ady Lesane Parish Crooks bolan Shakuryň adyny, ejesi soň "Tupac Amaru Shakur" edip üýtgetdi. "Tupac Amaru" Hindiçe "parlaýan ýylan", "Shakur" bolsa Arapça "şükür" diýmekdi. Shakur, öweý kakasynyň familiýasydy. Ony hakyky kakasy diýip kabul edipdi. Hakyky kakasyny bolsa hiç tanamandy. Çagalygynda oňa hemme kişi "gara şazada" diýýärdi. Tupac heniz iki ýaşyndaka öweý kakasynyň ganly maşyn ogurlygyna gatnaşmagy maşgalany kyn ýagdaýda goýupdy. Nirä göçseler Tupac bagtly bolup bilmeýärdi. Bir reportažda şeýle diýipdi, "Mydama aglaýandygym ýadyma düşýär. Nirä göçsek öwrenişip bilemokdym. Hiç hili dostumam ýokdy." On iki ýaşyndaka Tupac, obraza girmegi, goşgy ýazmagy we söýgi aýdymlaryny ýazmagy halaýandygyny duýup başlady. Şol wagtlaar maşgalasy Baltimore-a göçdi we şol ýerde Baltimore Sungat Mekdebine gatnap teatr dersini öwrenip başlady. Bu mekdepde Tupac, öz yhlasyny we zehinini görkezdi. Mugallymlarynyňam oňa göwni ýetýärdi, emma bu ýagdaý uzaga çekmedi. Oakland, Kaliforniýa göçdüler we özüniň aýdyşy ýaly "ýalňyş toplum" bilen şol ýerde tanyşdy. On bäş ýaşyndaka rap ýasamaga we aýdymyň sözlerini ýazmaga başlady. Şol döwürler özüne MC New York diýýärdi. Ýigrimi ýaşlaryndaka Tupac, 8 gezek türmä basyldy we bularyň içinde bikanun jynsy gatnaşyk hem bardy. Biri bolsa ölüm bilen netijelendi. Tupacyň topary bilen garşydaş topar atyşanda 6 ýaşyndaky gyzjagaz ölüpdi. (Şol wagtlar çeken wyždan azabyny "Hellrazor" atly aýdymynda şol gyzjagaz barada gürrüň berip ýatlaýar.) Soňra Tupac, Digital Underground atly grupba goşuldy. Ilkinji resmi aýdymy bolan "Same Song"y bu grupba bilen ýazdy. Grupbaň üstülik gazanmagy bilen Tupac, özüni meşhur eden "2Pacalypse Now" atly albomyny çykardy. "Brenda's Got A Baby" aýdymy bilen kariýerasy roketa ýaly atyldy. Täsirli rol ukyby saýasynda "Juice" atly filmde rol almagy başardy. Tupac soňra ikinji albomy bolan "Strictly For My N.I.G.G.A.Z."y çykardy. 1994-nji ýylyň Noýabrynda talaňda 5 ok degdi. Shakur bu wakada "Notorious B.I.G."i we "Puff Diddy"ni günäkär hasaplady. Aslynda ýalňyşanokdy. Soňra Tupac, gowulaşdy we 1995-nji ýylda "Me Against the World" albomyny çykardy. Tupacyň film kariýerasy bolsa Janet Jackson bilen oýnan "Poetic Justice" filminde çür depä çykdy. Tupacyň oýnan beýleki filmi bolan "Above The Rim" we soň "Platin Plak" baýragyny alan albomy "Me Against The World" bilen ösüşi bikanun jynsy gatnaşyk günäsi bilen gutardy. Tupac günäkärlenmeginden birnäçe sagat öň, niýeti henizem belli bolmadyk adamlar tarapyndan ýaragly talandy. Tupac 8 aý türmede ýatandan soň şol döwüriň meşhur prodýuseri "Suge Knight" tarapyndan tölenen 1.4 million dollar jezasy saýasynda azatlyga çykdy. Suge Knight bu hereketi bilen Tupacy öz şereketi "Death Row Recordz"a goşdy. Tupac, Death Row bilen 3 albomlyk ylalaşyga gol çekdi. Boşandan soň tankytlara iki CD-lik "All Eyez On Me" albomy bilen jogap berdi we bu albom diňe 2 hepdede 5 million satmagy başaryp Tupac Shakury çür depäňem üstüne çykardy. Bu san Hip-Hop musicde rewolýusiýady. Soň bolsa "Gridlock'd, Bullet" we "Gang Related" filmlerinde rol aldy. Las Vegasda 1996-njy ýylyň 7-nji sentýabrynda kimdigi näbelli adamlar tarapyndan atyldy we göni 7 gün soň sagat 04:03-de öldi. Jynazasy halka açylmady. Ejesi jesedini ýakdyryp külüni Los Angeles Köprüsinden aşak dökdi. Soň Tupac barada köp myş-myş ýaýrady. Fanlarynyň köpüsi onuň ölmedigine ynanýar. Tupac barda 7 Gün Teoriýasy (7 Day Theory) orta atyldy. Elbetde bu rowaýaty çüýretjek işlerem alnyp baryldy. "Öldi" diýlenden soňam albomlary çykmagyny dowam etdirdi. Tupac Shakur, 75 milliondan gowrak albom satmagy başaran ýeke täk rap music aýdymçysydyr. Ýaşka ölenem bolsa bu üstünlige ýetip "Iň Köp Satan Aýdymçylar"yň arasyna girmegi başardy.