cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şäher häkimleriniň bileleşigi
Resmi borçnamalar
Şäher häkimleriniň bileleşiginiň çägi diňe niýetleriň beýan edilmeginden ybarat däl. Bileleşige gol çekenler özleriniň energiýa we kömürturşy gazyny azaltmak baradaky ýokary borçnamalaryna amal etmek üçin birnäçe ädimi ýerine ýetirýärler, durmuşa geçiren işleri barada hasabat bermäge we şol işlere gözegçilik edilmegine boýun bolýarlar. Kesgitlenen döwürlerde olar aşakdakylary ýerine ýetirmäge resmi taýdan borçlanýarlar:
Durnukly energiýa hereket meýilnamalary
Energiýa we howa borçnamalaryna amal etmek we olary artykmajy bilen ýerine ýetirmek üçin Şäher häkimleriniň bileleşigine gol çekenler başlangyja goşulanlaryndan soň bir ýylyň dowamynda Durnukly energiýa hereket meýilnamasyny (SEAP) döretmäge borçlanýarlar. Şäher häkimliginiň geňeşi tarapyndan tassyklanan bu hereket meýilnamasy bileleşige gol çekenleriň borçnamalaryna amal etmek üçin göz öňünde tutýan çärelerini we işlerini gysgaça beýan edýär, olaryň durmuşa geçiriljek wagtyny we bellenen jogapkärçilikleri görkezýär.
Bileleşigiň utgaşdyryjylary we goldaýjylary
Bileleşige gol çekenler kömürturşy gazynyň esasy çykýan çeşmelerini kesgitlemek, ýerli durnukly energiýa maksatnamasyny döretmek, degişli Durnukly energiýa hereket meýilnamasyny düzmek, bu meýilnamada görkezilen işleri maliýeleşdirmek we onuň netijelerine gözegçilik etmek üçin hemişe zerur mümkinçiliklere (gurama gurluşy, ussat işgärler, pul serişdeleri, maglumat binýatlary, statistikalar, usulyýetler, gurallar we beýleki çeşmeler) eýe bolup duranoklar. Şu ýagdaýy göz öňünde tutup, gol çekenleriň öz borçnamalaryna amal etmekleri üçin kömek bermekde ýurt derejesindäki guramalar, welaýatlar, sebitler, şäher häkimlikleriniň toparlary we arabaglanyşyklary, şeýle hem, maliýe goldawyny berijiler wajyp ähmiýete eýedirler.
Bileleşigiň utgaşdyryjylary bileleşige gol çekenlere strategiki ýol görkezýän, şeýle hem, Durnukly energiýa hereket meýilnamalaryny döretmekde hem-de durmuşa geçirmekde olara maliýe we tehniki goldaw berýän dürli derejelerdäki döwlet edaralarydyr. Ýewropa Topary "Ýerlerdäki utgaşdyryjylary", ýagny welaýatlar, sebitler ýaly merkezi däl edaralary we "Ýurt derejesindäki utgaşdyryjylary", ýagny milli energiýa gulluklary we ýerli energiýany ösdürmek işini dolandyrýan ministrlikler ýaly ýurt derejesindäki guramalary biri-birinden tapawutlandyrýar.
Bileleşigi goldaýjylar Şäher häkimleriniň bileleşigi başlangyjyny wagyz edýän we oňa gol çekenleriň borçnamalaryny goldaýan tanadyş, aragatnaşyk we arabaglanyşyk işlerini ulanýan, ýurt we sebit derejesindäki arabaglanyşyklar hem-de ýerli häkimiýetleriň arbaglanyşygy bolup durýarlar.
Şäher häkimleriniň bileleşiginiň dolandyryş merkezi
Şäher häkimleriniň bileleşigine gol çekenlere we degişli taraplara Şäher häkimleriniň dolandyryş merkezi tarapyndan gündelik esasda höweslendiriji, tehniki we administratiw kömek berilýär. Merkezi sekretariat Brýusselde (Belgiýa) ýerleşýär, iki goşmaça şahamça bolsa Lwow (Ukraina) we Tbilisi (Gruziýa) şäherlerinde ýerleşip, Gündogar hyzmatdaşlgyň ýurtlaryndaky ýerli häkimiýetlere goldaw berýär. Brýusseldäki sekretariat hem, Lwow we Tbilisi şahamçalary hem ýerli we sebit häkimiýetleriniň arabaglanyşygy we ýurt derejesindäki guramalaryň konsorsiumy tarapyndan dolandyrylýar. Şäher häkimleriniň bileleşiginiň Brýusseldäki dolandyryş merkezi başlangyjyň işlerini umumy utgaşdyryjy bolup durýar.
Ýewropa Bileleşiginiň guramalary
Bileleşige gol çekenleriň Durnukly energiýa hereket meýilnamalaryny kämilleşdirmek we olaryň durmuşa geçirilişini goldamak maksady bilen Ýewropa Topary bileleşigiň agzalaryna niýetlenen maliýe guramalarynyň döredilmegine goşant goşdy, bu guramalaryň arasynda iri gerimli taslamalar üçin Ýewropanyň Maýa goýum banky bilen bilelikde döredilen Ýewropa ýerli energiýa kömegi (ELENA) guramasy we Germianiýanyň Group KfW topary bilen şäriklik esasynda döredilen ELENA-KfW bolup, ol Ýewropadaky kiçi we orta derejeli şäher häkimliklerine durnukly maýa goýumlaryny çekmäge kömekçi bolup durýar. Ýakyn wagtda işe giriziljek ELENA-Gündogar guramasy Ukrainadan, Moldowadan, Gruziýadan, Ermenistandan we Azerbaýjandan gol çekenlere şolar ýaly kömek berer.
Ýewropa Toparyndan başga-da, bileleşige gol çekenler başlangyjy döredilen gününden bäri goldaýan Sebitler toparynyň, bileleşige gol çekenleriň ýyllyk ýygnagy we gol çekmek dabarasynyň geçirilýän ýeri bolan Ýewropa Mejlisiniň, maýa goýum mümkinçiliklerini durmuşa geçirmekde ýerli häkimiýetlere goldaw berýän Ýewropanyň Maýa goýum bankynyň doly goldawyndan peýdalanýarlar.
La Masiýa futbol akademiýasy
Doly ady La Masia de Can Planes bolup gysgaça La Masiýa diyilýär.La Masiýa futbol akademiýasy  FT Barselona futbol toparyñ ýaş futbolçy terbiýeleýän akademiýasydyr.
Taryhy
thumb|right|230px1979.jy ýylda FT Barselona toparyñ öñkü futbolçusy Ýohan Kroýf meşhur Aýaks akademiýasyna meñzeş akademiýa gurulmagyny FT Barselona toparyñ başlygy Josep Núñezden talap edýär. thumb|'''La Masiýa futbol akademiýasynyñ täze [[Rezidensiýasy 2011.ji  ýylda Ciutat Esportiva Joan Gamperda gurulýar.]]
Täsiri
11.ji iýýul 2010da, Ispaniýanyň Milli futbol ýygyndysy Dünýä kubogyna eýe boldy. Final duşuşygy onbirinde 6 sany FT Barselona toparyñ futbolçylary bardy; olaryñ hemmesem La Masiýa futbol akademiýasynyñ yetiştiren futbolçylarydy.Olar Žerard Pikýe, Çarles Puýol, Andres Iniýesta, Çawi Hernandes, Seržiýo Busket, we Pedro Rodriges Ledesma.
Belli Futbolçylary
La Masiýa futbol akademiýañ ýetiştiren belli futbolçylary;Çawi Hernandes, Liýonel Messi, Andres Iniýesta, Źerard Pikýe we olaryn in sonkysy henizem FT Barselonada oynayan Sergiýo Robertodyr.
FIFA Dünýä kubogy
Ýygyndysy
Türkmenistanyň Milli futbol ýygyndysy
Bagtyýarlyk şäherçesi
Bagtyýarlyk etrabynyň merkezi Bagtyýarlyk şäherçesi (Ruhabat şäherçesi) Aşgabadyň demir gazyk-günbatarynda ýerleşýär. Häzirki wagtda bu etrap merkezi uly senagat, durmuş-medeni merkeze öwrülýär. Bu ýerde häzirkizaman senagat kärhanalarynyň, söwda we durmuş-medeni edaralaryň, ýaşaýyş jaýlarynyň onlarçasy guruldy. Şäherçänin ýurdumyzyň paýtagtynyň hemrasy hökmünde ähmiýeti barha artýar. Ol ýerden Aşgabat-Gara- gum-Daşoguz demir ýoly başlanýar.
Haýz
Haýz (حَيْض‎ aýbaşy). Aýallara mahsus hallar Ýaradylyş taýdan aýallara mahsus üç hili aýratynlyk bardyr. Bular haýz, nifäs we istihäzä hallarydyr. Aýallaryň käbir ybadatlary amal edip bilmekleri hem-de är-aýal gatnaşyklarynda haram iş etmezlikleri üçin, özlerine mahsus bu aýratynlyklary doly bilmekleri zerurdyr. Bu aýallar üçin farzdyr.
Haýz haly
Haýz – sagdyn aýalyň belli ýaş aralygynda her aýyň belli günlerinde bilinden gelýän gandyr. Muňa halk arasynda «aýbaşy» diýilýär.
Haýz haly iň ir bolanda, dokuz ýaşynda başlaýar. Ýaş gyz bu halyň başlamagy bilen buluga ýeten hasaplanýar. Bu hal iň gijä galanda, 55 ýaşa çenli dowam edýär. Bu ýaşlardan öň we soň görlen gan adaty saýylmaýar. Ol hassalyk sebäpli gelen istihaze (uzur) ganydyr.
Aýbaşy halynyň näçe ýaşa çenli dowam edýändigi barada anyk aýat ýa-da hadys ýokdugy üçin, yslam fakihleri durmuşda görýänlerine daýanyp, belli ýaşlary kesgitläpdirler. Ebu Hanefä görä – 55, Hanbelilere görä – 50, Mälikilere görä – 70 ýaşdyr. Şafygylarda bolsa aýbaşy haly ömür boýy dowam edip biler. Ýöne ortaça 62 ýaşdan geçmeýändigini belläpdirler.
Aýbaşy haly her aýda iň azyndan 3 gün, köp bolsa 10 gün dowam edýär. Üç günden az ýa-da 10 günden köp dowam eden gan hassalyk sebäpli gelen istihaze (uzur) ganydyr.
Aýbaşynyň dowamynda ganyň yzy kesilmän gelmegi şert däldir. Meselem: Bir aýal üç gün gan görüp, soň iki gün gany kesilse, soňra ýene üç gün gan gelse, bu aýalyň haýz mütdeti sekiz gündür.
Iki aýbaşy haly arasyndaky arassalyk möhletine «tuhr haly» diýilýär. Bu möhlet 15 günden az bolmaýar. 15 günden öň gelen gan haýz saýylmaýar.
Käbir aýallaryň aýbaşy günleri üýtgemeýär. Käbiriniň haýz haly bolsa aýdan aýa üýtgeýär. Meselem: Bir aýda – 5 gün beýleki aý – 6 gün aýbaşy bolan biri ätiýaçlyk üçin 6-njy gün bolanda ýuwnup, namazyny okap, orazasyny tutup başlamalydyr. Çünki bu 6-njy gün görlen ganyň hassalyk sebäpli bolmagy mümkindir. Herhal, beýle aýal 6-njy gün geçmänkä, äri bilen jynsy gatnaşyk etmeli däldir. Bu üýtgeşiklik yzly-yzyna azyndan iki aý dowam etse, aýbaşy möhleti üýtgeýär, ýagny, öň bäş gün haýz gören biri soň alty gün görüp başlasa, aýbaşy möhleti alty gün hasap edilýär.
Kämillik ýaşyna ýeten gyz üç günden az haýz ganyny görse, haýzly hasap edilmeýär. Bu aralykda okamadyk namazyny, tutmadyk orazasyny kaza etmelidir. Şonuň üçin Ymam Agzama görä, bulug ýaşyndaky gyzyň ilkinji gezek gan görüp başlanyna üç gün dolmasa, namaz we orazasyny terk etmegi jaýyz bolmaz.
Aýbaşy çaşa
Çaşañ beýleki zatlardan kem ýeri çaşany arassalamaly bolýar.
Ebul Muzaffer Abiwerdi
ABUL MUZAFFAR ABIWERDI Muahmmet ibn Ahmet ibn Muhammet ibn Ishak - şahyr hem-de alym. Ol Abdylkahir Jürjäniniň şägirdi bolupdyr. Şahyr 1113 ýylda Ispihanda wepat bolupdyr. Dehudynyň "Lugatnama" sözlüginde ol hakda gysgajyk maglumat berilýär.
Al-Masudy
thumb|Al-Masudy ABUL HASAN ALY ibn al-Hüseýin al-Masudy (9. asyryň aýagy-956/57)-arap taryhçysy, georafy, syýahatçysy,Gelip çykyşy boýunça arap, Bagdatda doglupdyr. Ol ömrüniň köpüsini syýahat edip geçiripdir. Ol Eýranda, Hindistanda, Seýlonda, Demirgazykda, Afrikada, Hytaýda, Azerbaýjanda, Ermenistanda, Orta Aziýada we başga ýerlerde bolupdyr. Ol Fustatda (köne Kairde) ölüpdir. Masudy taryhy we geografiýa degişli 7 iş ýazypdyr. Şondan has görnüklileri: "Döwrüň habarlary" ("Ahbar az-zaman") we "Orta kitap" ("Kitab al-ausat") biziň döwrümize gelip ýetmändir. Onuň biziň döwrümize gelip ýeten 1 ýygyndysy "Altyn ýuwyjy we gözel gülleriň mesgeni" ("Muruj az-zahab we maadin al-jawahir") diýen kitap bolup, awtor ony 943 ýylda ýazypdyr. Onda gadymy grekleriň, rimlileriň ýerleri, patyşalary barada, araplaryň taryhy (halif Muta çenli, 946-974) hakynda, bşga-da dürli ýurtlaryň we halklaryň, hususan-da Gündogar Ýewropa halklarynyň jemgyýet gurluşy, durmuşy we başgalar barada maglumatlar berilýär. Ol iş bütin bir taryhy -geografik ensiklopediýadyr. Awtoryň II ýygyndysy "Öwüt-nesihat we ynamdarlyk kitaby" ("Kitab at-tanbih wa-l-işraf") diýen georafik iş bolup, ol 956 ýylda ýazylypdyr. Awtoryň musulmançylyk dini taglymaty we hukugy baradaky kitaplary biziň günlerimize gelip ýetmändir.
Oňurga ýiligi
Gurluşy
Oňurga ýiligi merkezi nerw ulgamynyň iň irki emele gelen bölümidir. Onuň silindr şekilli görnüşi bolup, uzynlygy 42-45 sm, diametri 1 sm töweregidir. Oňurga ýiligi oňurgalygyň süňk ýodasynda ýerleşýär. Ol kelleçanagyň ýeňse deşiginiň aşagragyndan başlanyp, süýri beýniniň gös-göni dowamydyr. Ol 1-2-nji bil oňurga süňkleriniň deňine çenli ýetýär. Ol ýerden türre süňküne çenli onuň hiç hili wezipäni yerine ýetirmeýän bölegi - ujundaky sapajygy uzalyp gidýär. Oňurga ýiligi birleşdiriji dokumadan emele gelen üç sany barda bilen örtülen. Olar oňurga ýiligini gorap saklaýarlar we iýmit bilen üpjün edýärler. Boýun we aşaky döş oňurga süňkleriniň ýerleşýän ýerlerinde oňurga ýiligi ýognalma emele getirýär, bu ýerde ondan ujaklara tarap örän uly nerwler uzalyp gidýärler. Oňurga ýiliginiň öň we yz üstlerinde, bütin boýuna joýajyk uzalyp gidýär. Ol joýajyk oňurga ýiligini sag we çep ýarymlara bölýärler. Oňurga ýiliginiň kese-kesiginde, onun merkezinden bütin boýuna uzalyp gidýän örän inçejik oňurga ýilik akarynyň bardygy görünýär. Ol limfa meňzeş suwuklyk bilen doldurylandyr. Oňurga ýilik akarynyň töwereginde çal madda ýerleşýär. Çal madda oňurga ýiliginiň kese-kesiginde ganaty ýazylan kebelek görnüşinde ýa-da «N» (en) harpy ýaly bolup görünýär. Çal madda neýronlaryň uzyn ösüntgilerinden emele gelen ak madda bilen gurşalandyr. Olar beýniniň geçiriji ýollaryny emele getirýärler, ýagny oňurga ýiliginiň nerw merkezlerini bir-birleri bilen we kelle beýnisiniň nerw merkezi bilen birleşdirýärler. Oňurga ýilik nerwleri oňurga ýiliginden uzalyp gidýärler. Olar bedeniň göwre böleginde, boýnunda we ujaklarynda şahalanýarlar. Oňurga ýilik nerwleri merkeze ymtylýan we merkezden daşlaşýan nerwlerden ybaratdyr.
Ýerine ýetirýän işleri
Köp sanly gözegçilikler we tejribeler oňurga ýiliginde hereket ediş pitewalarynyň merkeziniň ýerleşýänligini görkezdi. Görnükli rus fiziology I.M.Seçenow (1829-1905) öz geçiren barlaglarynda oňurga ýiliginde bolýan hadysalaryň üstüni açýar. Oňurga ýiligi esasy 2 sany, ýagny reflektorlyk we geçirijilik işini ýerine ýetirýär. Oňurga ýiliginiň reflektorlyk işi hereketi üpjün edýär. Oňurga ýiliginiň üsti bilen bedeniň skelet myşsalarynyň ýygrylmagy bilen baglanyşykly (kelle myşsasyndan başgasy) reflektorlyk dugalary geçyär. Ýönekeý hereketlendiriji refleksiň mysaly bolup dyz refleksi hyzmat edýär. Ol dyz çanagynyň aşak ýüzündäki siňre duýdansyz urlanda, aýagyň çalt galdyrylmagynda ýüze çykýar. Oňurga ýiligi kelle beýnisi bilen bilelikde içki synalaryň: ýüregiň, aşgazanyň, peşew haltajygynyň, jyns synalarynyň işini sazlayar. Oňurga ýiliginiň ak maddasy geçirijilik wezipesini ýerine ýetirmek bilen merkezi nerw ulgamynyň ähli bölümleriniň baglanyşygyny we sazlaşykly işini üpjün edýär. Oňurga ýiligine reseptorlardan gelýän nerw impulslary ýokary gidýän geçiriji ýollar boýunça kelle beýnisine geçirilýär. Impulslar kelle beýnisinden aşak inýän geçiriji ýollar boýunça oňurga ýiliginiň aşakda ýerleşýän bölümlerine - olardan bolsa synalara baryp ýetýär. Kelle beýnisi oňurga ýiliginiň işini sazlaýar. Oňurgalyga zeper ýetmeginiň ýa-da döwülmeginiň netijesinde adamyň oňurga ýiligi bilen kelle beýnisiniň arasyndaky baglanyşygyň üzülyän halatlary bellidir. Şeýle adamlaryň kelle beýnisi kadaly işleýär. Emma merkezleri şikes yeten ýerden aşakda ýerleşyän oňurga ýilik refleksleriniň köpüsi ýitýärler. Şeýle adamlar kellesini öwrüp, iýip-içip, bakyşynyň ugruny üýtgedip, kähalatlarda olar ellerini hem hereketlendirip bilýärler, şol bir wagtyň özünde hem olaryň göwresiniň aşaky bölegi ysman, duýujylykdan mahrumdyr we hereketsizdir.
Çeşme
Orta mekdepler üçin niýetlenen Biologiýa 8 kitaby
Abuliýa
ABULIÝA (grek dilinde a-ýoklygy aňladýan ownuk bölek, bule-erk)-erksizlik ýa patologik gowşaklyk. Ol käbir akyl näsazlyklar bilen baglanyşykly ýüze çykýar. Abuliýa ýagdaýynda hiç zat bilen gyzyklanma bolmaýar, üns hem ýatkeşlik gowşaýar. Abuliýa işden, okuwdan arakesme etmek, dynç almak arkaly bejerilýär.
Milli bilim ulgamyny kämilleşdirmek
Türkmenistanyň Prezidenti hormatly Gurbanguly Berdimuhamedowyň Prezidentlik wezipesine ikinji möhlete saýlanyp,ýurdy dolandyrmaga girişen ilkinji gününden başlap,türkmen jemgyýetinde ylym,bilim,hünär,terbiýe meselelerine bolan talaplar täze mazmuna eýe boldy.Hormatly Prezidentimiz:”Häzirki zaman jemgyýetinde hakyky gymmatlyklarynyň baýlyklarda dälde, eýsem, adamlardadygyny, olaryň bilimindedigini, hünär derejesindedigini we zähmetiniň netijesindedigini gökezýär” diýip belleýär. Bu bolsa bilim ulgamyny dolandyrmagyň, onuň jemgyýete peýdaly bolmagynyň we durmuşa hyzmat etmeginiň talabalaýyk ýola goýulmagy bilen baglanşykly täze wezipeleriň ýüze çykýandygy bilen şertlenendir. Jemgyýetiň ruhy medeniýetiniň esasyny düzýän bilimiň hilini ýokarlandyrmak işini maksadalaýyk guramakda onuň maddy emjanlaýyn binýadynyň döredilmegi häzirki zaman bilim syýasatynyň esasy ugrudyr. Soňky ýyllarda ýurdumyzyň bilim ulgamy üçin döwlet tarapyndan goýberilýän serişdeleriň möçberi ep-esli ýokarlandy we häzirki wagtda ýurdumyzyň bilim ulgamy üçin gurulýan täze binalaryň sany hem artdy. Döwlet Baştutanymyzyň tagallalary netijesinde berilýän bilimiň hilini dünýä derejesinde laýyk ýola goýmak, ýaş neslimize döwrümiziň ösen talaplaryna laýyk bilim we terbiýe bermekde milli ruha ýugrulan, türkmen halkynyň geçmişde ýörelge edinen, taryhy döwürleriň içinde gaýnap, durmuşyň synaglaryndan geçip, biziň günlerimize çenli gelip ýeten milli edep-terbiýe mekdebini ýörelge edinmek, onuň bilen ugurdaşlykda ösen döwletleriň bilim ulgamyny dolandyrmakdaky tejribesine daýanmak däbe öwrüldi. Bilim ulgamynyň döwrebap mazmuny adamzat ýaşaýşynyň aň-düşünjesini häzirki zamanyň ösen talaplaryna kybapdaş dowam etdirmekdir, onuň geçmiş mirasyny we häzirki wagtdaky gazananlaryny dolulygy bilen geljekki nesillere ýetirmekdir. Kämil nesli kemala getirmek bilim ulgamynyň öňünde durýan döwlet derejesindäki baş aladalaryň biridir.Häzirki wagtda hormatly Prezidentimiziň bu ulgamy kämilleşdirmek hakynda Permanlarydyr Kararlarynyň, “Bilim hakynda” Türkmenistanyň kanunynyň kabul edilmegi, düýpli bilim özgertmelerini durmuşa geçirmäge, ýurdumyzy ykdysady, syýasy we medeni taýdan ösdürjek, giň gözýetimli, döwrümiziň ösen talaplaryna laýyk ýokary derejede pikirlenýän, ökde hünärmenleri taýýarlamaga, ýaş nesliň sagdyn ösmegi üçin ähli şertleri döretmäge, olary halka, Watana, hormatly Prezidentimize söýgi hem wepadarlyk ruhunda terbiýelemekde bilim ulgamynyň işgärleriniň ýokary hil netijelerini gazanmaklaryna giň ýol açdy.Netijede, Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň bilim ulgamyny kämilleşdirmek maksady bilen häzirki döwürde alyp barýan işleriniň çäginde:
Türkmenistanda Sanly bilim ulgamyny ornaşdyrmakda, kämilleşdirmekde we ony durmuşa geçirmekde ýokary okuw jaýlarynyň arasynda Türkmenistanyň Jemagat hojalygy institutynda hem aýdyň işler alynyp barylýar. Türkmenistanyň Jemagat hojalygy institutynda 2018-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan bäri TMCampus - Sanly bilim portaly we E-Kitaphana portaly hereket edip, institutda okaýan talyplaryň bilimlerini kämilleşdirmäge uly goşant goşýar.
Hakdan halatly, köňli sahawatly milli Liderimiz bilen ak ertirleri nazarlap, ynamly öňem barýan berkarar döwletimiziň her bir güni şanly wakalara beslenýär. Älem içre ýaň salýan şol şanly wakalar ozaly bilen taryhy ähmiýetliligi bilen aýratyn tapawutlanýar. Munuň özi agzybir, zähmetsöýer, merdana halkymyzyň hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwrüniň täze taryhynyň altyn sahypalaryny ýazýandygyny aňladyp, buýsanjyňy artdyrýar.
Ahun
150px|thumb|Ahun «Alizade». Ahun. Käbir musulman ýurtlarynda ýokary derejeli alyma aýdylýar, araplarda oňa kazy diýilýär. Öňki döwürlerde belli ýerlerde musulmanlaryň din hökümlerini beriji bolupdyr.
Salgylanmalar
https://en.wikipedia.org/wiki/Ahund
Molla
150px|thumb Mullä (ملّا — molla). Yslamda adaty musulmanlardan dinden köp zat bilýän adama aýdylýar. Türkmen halkynda sakal goýan, bäş wagtyna namaz okaýan we ş.m. zat edýän kişilere «molla» diýýärler, emma bu zatlar adaty musulmanyň etmeli zatlarydyr we käbirler zatlary bolsa farzdyr. Ýagny dini praktika edmeýänler, praktika edýänlere molla diýýärler, bu bolsa ýalňyşlykdyr.
Ebulwezir Omar ibn al-Mutarrif
ABULWEZIR Omar ibn al-Mutarrif ibn Muhammet al-Abdy al-Kätip (eng:Abu'l-Wazir 'Omar ibn al-Mutarrif ) (803 ýylda aradan çykan)- asly maryly, meşhur kätip, arap dili boýunça belli hünärmen. Ol arap kowumlarynyň her biriniň nirede ýaşap, nirä göçendigini anyk görkezýän "Kitab manazil al-arab we hududha" ("Araplaryň menzilleri we araçäkleri hakda kitap"), "Kitap al-mufaharat al-arab we münafarat al-kabaýyl fi-n-neseb" ("Araplaryň we olaryň kabylalarynyň öz gelip çykyşlary bilen magtanyşlary dogruda kitap") ýaly eserleri bilen tanalýar.
Ibn Hordadbeh
Ibn Hordadbeh ( takmynan 820- takmynan 912) - arap geografy. Gelip çykyşy boýunça eýranly. Ol Bagdatda okapdyr, halifleriň köşgi bilen aragatnaşylky bolupdyr. Awtor birnäçe eser ýazypdyr, olardan biziň döwrümize gelip ýeteni "Ýollar we döwletler kitaby" ("Kitāb al Masālik w’al Mamālik") diýen geografik ýygyndydyr. Awtor ol işi 846/847 ýyllarda gaýtadan işläpdir. Ýygyndyda halifatyň welaýatlarynyň, şäherleriniň atlary, ýol marşrutlary, her bir welaýatdan we ülkeden ýygnalýan salgydyň mukdary, şeýle-de halifatyň käbir goňşy ýurtlary, olaryň patyşalaryny´ň we hökümdarlarynyň atlary, titullary barada maglumat berilýär. Ýygyndyda Horasana we Orta Aziýa uly orun berilýär, sebäbi şol döwürde Horasan we Orta Aziýa halifatyň iň möhüm welaýaty bolupdyr.
Teýemmum
Teýemmum (تيمم — çägeden täret). Teýemmum arassa toprak bilen ýüzi we gollary mesh etmek diýmekdir. Teýemmüm hijretiň bäşinji ýylynda Beni Mustalyk ýörişi wagtynda, Pygamberimiz bilen müňe golaý yslam goşunynyň ertir namazy üçin suw tapyp bilmedik wagty inen şu aýat arkaly meşrug kylynypdyr: «...eger-de hassa ýa-da saparda bolsaňyz, ýa-da hajathanadan gelen bolsaňyz, ýa-da aýallaryňyz bilen jynsy gatnaşyk eden bolsaňyz, suw tapmasaňyz, arassa topraga teýemmüm ediň...» (Maide süresi, 6-njy aýat). Teýemmüm diňe Muhammet ymmatyna berlen ýeňillikdir. Bir musulman suw ýok ýagdaýynda, ýa-da hassalyk sebäpli suwy ulanmak mümkin bolmasa, hades (jünüplik ýa-da taharetsizlik) halyndan teýemmüm arkaly arassalanmalydyr. Şeýlelikde, Allaha ybadat we gulluk borjuny ýerine ýetirip biler.
Çypar
Çypar gyzyl reňkli adamlara aýdylýar. Çypar adamlara güne ýananda menek peýda bolýar, soň aýrylýar.
Teýemmum
Pygamberimiz teýemmümiň ymmatyna Allahyň lutuf we yhsanydygyny hadysynda şeýle beýan edýär: «Menden öňki pygamberlere berilmedik bäş zat maňa berildi. Bulardan biri-de, topragyň mesjit we arassalaýjy kylynmagydyr. Kim nirede namaz wagty girse, şol ýerde namazyny okasyn», (Buhary, Müslim, Tirmizi).
Çypar
Çypar adamlara adatça ak reňkli bolýar. Adatça köp bölegi ýewtopa böleklerde gabat gelýär.
Teýemmum
Teýemmümiň hökümini bildirýän aýatyň ahyrynda şeýle diýilýär: «Allah size kynçylyk islemez, şükür edersiňiz diýip, sizi arassalamak we size beren nygmatynyň üstüni ýetirmek isleýär».
Teýemmüm kylmagyň şertleri
Teýemmüm esasy iki sebäp netijesinde kylynýar:
Teýemmumiň kylnyşy
Ilki niýet edilýär. «Besmele» aýdylýar. Iki el, barmaklar açyk ýagdaýda topraga degrilip ilki öňe, soňra yza sürtülýär. Ýüz mesh edilenden soň bolsa, eller täzeden topraga sürtülip, gollar mesh edilýär.
Line
Line (LINE görnüşinde stilleşdirilen), smartfonlar we kompýuterler, gyssagly habarlaşma (tekst, ses we wideo jaňlary, faýl geçirmek) üçin programma. NHN Japanaponiýa tarapyndan işlenip düzülen NHN Corp., häzirki wagtda Line Corporation (Günorta Koreýanyň Naver korporasiýasynyň golçur kärhanasy) tarapyndan dolandyrylýar. Esasy aýratynlyklar, stikerleriň we oýun içindäki zatlaryň köpüsi üçin goşmaça satyn almak bilen mugt elýeterlidir. thumb|Smartfonlar we kompýuterler üçin habarlaşma programmasy Ilkibaşda Honşudaky güýçli ýer titremesinden soň 2011-nji ýylyň iýun aýynda Android we iOS operasion ulgamlary bolan smartfonlar üçin programma hökmünde goýberildi. Soňra bu hyzmat “BlackBerry” (2012-nji ýylyň awgust aýy), “Nokia Asha” (2013-nji ýylyň mart aýy), “Windows Phone” (2013-nji ýylyň iýuly) üçin teklip edildi. Windows we macOS platformalarynda işleýän kompýuter wersiýalary bar.
2013-nji ýylyň maý aýyna çenli programmanyň göçürmesi 150 milliondan gowrak, 2013-nji ýylyň 21-nji iýulynda - 200 million , 2013-nji ýylyň iýun aýynda - 200 million. 2014-nji ýylyň aprel aýyna çenli ulanyjylaryň sany 400 milliondan geçdi.
Şeýle programmalaryň arasynda “Line” iň maddy taýdan üstünlikli (2013-nji ýylyň 1-nji çärýeginde 58 million ABŞ dollary , 2-nji çärýekde 132 million  ) ulanyjylara “stiker” (suratlar, şol sanda) satyn almagy teklip edýär. janlandyryjy, dürli duýgulary beýan edýän) we söhbetdeş bilen oýnap boljak Line oýunlarynda oýun önümleri . Şeýle hem, LINE awtorlary mahabat üçin pullarynyň bir bölegini gazanýarlar  . Çalt habarlaşma ulgamyna goşmaça, Line oýunlar, kömekçi enjamlar, surat we wideo programmalary ýaly elli gowrak programma hödürleýär  . Üçünji ýyl döräninde, Line-iň özi we goşmaça goşundylary dünýäde bir milliarddan gowrak göçürip aldy.
Taryh
Bu programma 2011-nji ýylda Günorta Koreýanyň IT korporasiýasy Naver-den NHN Japan goşmaça kompaniýasynyň işgärleri tarapyndan işlenip düzüldi. Olaryň maksady dürli tebigy betbagtçylyklar ýüze çykan halatynda maşgala bilen durnukly aragatnaşyk saklamak üçin programma döretmekdi. “Line” programmasy çaltlyk bilen Japanaponiýada meşhurlyk gazandy, ulanyjylaryň sany köpelip, ilkinji ýylynda 50 milliona ýetdi we Japanaponiýada iň köp ulanylýan gyssagly habarçy boldy. Häzirki wagtda programma "Line Games", "Line-Taksi" we beýlekiler ýaly funksiýalar goşuldy. Resmi Line web sahypasy dünýäniň 17 dilinde bar.
31-nji awgustda, 2018 bilen baglanyşykly, ýapon pygamber Line öz jemgyýetçiligiň habar berdi blockchain zynjyrlary we cryptocurrency Link atly
Funksiýalar
Habarçyny açanyňyzda esasy ekranyň aşagynda 5 düwme bar. Her düwme setiriň esasy aýratynlyklaryny görkezýär: Dostlaryň sanawy, Mugt tekst söhbetdeşligi, Täzelikler wagty, Mugt jaň we beýleki aýratynlyklaryň ýygyndysy. Dostlar sanawynda awatary öz içine alýan ulanyjynyň profilini barlap bilersiňizprofil we ady. Profiliň aşagynda programmanyň esasy ekranyndaky sanawdaky iň soňky düwmä basyp elýeterli “Line” funksiýasynyň sanawy bar. Şeýle hem dostlaryň sanawy bar - funksiýalaryň sanawynda indiki. Ulanyjynyň dostlarynyň awataryny we adyny görkezýär. Ulanyjylar dostunyň profilini açmak arkaly habarlara we jaňlara girip bilerler. Mugt söhbetdeşlik funksiýasynda ulanyjylar dostlary bilen söhbetdeşliginiň taryhyna girip bilerler we dostlaryň sanawyna goşulanda kompaniýalaryň täjirçilik işjeňligini yzarlamak hem mümkindir. Ulanyjylar blog re modeiminde täzelikleri paýlaşmak funksiýasyna eýedir we goşulan dostlar önümlerini mahabatlandyrmak üçin bu aýratynlygy ulanýarlar. Mugt jaňlar, "habarlaşmak üçin jaň" düwmesine basyp, aragatnaşyk arkaly birini tapmagy aňsatlaşdyrýar. Esasy ekrandaky iň soňky düwme, bar bolan Line funksiýalarynyň sanawyny açýar. Sanaw aşakdaky ýaly: Dostlar bilen aragatnaşyk sanawy, stikerler, mowzuk dükany, resmi hasaplar, jaňlar, maglumatlary saklamak, sowgat dükany, setir dostlary, B612, görnüşler, çyzyk Emoji, çyzyk kamerasy, çyzyk @, çyzyk meýdançasy, meýilleşdiriji we setir tölegi.
Etiketler
Setirde " stikerler " diýilýän dürli emojiler bar. Koreýaly dizaýner Kang Byung Mok, açyk kompaniýa we erkin işleýänler üçin 11 sany ýokary derejeli stiker we beýleki gahrymanlary döretdi. “Line” -iň stiker girdejisi bary-ýogy 22 göterim. Dizaýnerler, stikerleri bazarda satmak üçin hem-de Line bilen hyzmatdaşlyk edýän we bellige alýan meşhur Disneý kompaniýasynda döredip we bellige alyp bilerler.
Setir oýunlary
2011-nji ýylda NHN Japanaponiýa Line programma ulanyjylary üçin Line oýunlaryny çykardy. Oýunçylar dostlary bilen baglanyşyp, sowgat iberip we alyp bilerler, oýun tejribesini ýokarlandyrmak üçin ýakut satyn alyp bilerler. Çyzyk oýunlarynyň käbiri: Line Reýnjers, Line Bubble 2, Line Brown Farm, Line Play, Line Pop 2, Line Knights, Line Popchocolate, Line Pop, Line Puzzle, Line Bubble, Line Disney Tsum Tsum, Line Kofeni gowy görýän, Line Dragon taslamasy. Esasy gahrymanlar esasan “Line Friends” nyşanlarydyr.
2016-njy ýylda “Line Games” 2 milliondan gowrak ulanyjy tarapyndan göçürildi, bu “Line” üçin gaty peýdaly.
Setir taksisi
Line Taksi, messenger interfeýsi arkaly taksi sargyt etmäge mümkinçilik berýär. Line Taksi esasy Line programmasynyň bir bölegidir, şonuň üçin hyzmaty aýratyn gurnamak talap edilmeýär. Gezelenç tölegleri toplumlaýyn Line Pay-dan geçýär. “Line Taksi” 2015-nji ýylda Tokyoaponiýanyň Tokioda satuwa çykaryldy. Indi Taýwanda we Taýlandda hem bar.
Line Pay
“Line Pay” funksiýasy, “Line” hasabyňyza baglanan gapjyk ulanyp, nagt däl tölegleri geçirmäge mümkinçilik berýär. Governmentapon hökümetiniň 2020-nji ýyla çenli Japanaponiýanyň nagt puldan daşlaşmak baradaky meýilnamasyna laýyklykda, “Line Pay” hökümetiň maksatlaryny ýerine ýetirmekde uly rol oýnar.
Bazar paýy
Line 2011-nji ýylda betbagtçylyk ýüze çykan halatynda şahsy aragatnaşyklaryň durnukly ulgamyny döretmek üçin işe başlady. Işleden bir ýyl soň, habarçy ulanyjylaryň sany 50 milliona ýetdi, olaryň köpüsi Japanaponiýalydy. 2013-nji ýylda “Line” Taýlandda, Taýwanda we Japanaponiýada 400 göterim artyp, goşmaça 150 million ulanyjy goşdy. 2016-njy ýylyň ahyryna çenli ulanyjylaryň sany 201 milliona ýetdi. Line, Taýlandda, Taýwanda, Japanaponiýada we Malaýziýada bazarda agdyklyk edýär. 2018-nji ýylda “Line ”, “Snapchat” -dan soň dünýäde 203 million ulanyjy bilen iň köp ulanylýan 18-nji sosial programma boldy.
Setir dükanlary
Line, Line dostlary bilen baglanyşykly önümler bilen bütin dünýäde öz dükanlaryny açdy. Ilkinji dükan 2014-nji ýylda Tokioda açyldy. Dükanlarda dürli önümler satylýar, mysal üçin, Line dostlarynyň stikerleri bilen depder, Line dostlary stikerleri bilen çüýşeli kofe. Dükanlar jahankeşdeleriň ünsüni özüne çekýär. Häzirki wagtda Seulda, Nýu-Yorkorkda , Tokioda , Los An Angeleselesde we Bangkokda açylýar. Line-iň iň uly dükany häzirki wagtda Itaewonda (Seul, Günorta Koreýa) ýerleşýär.
Işewürlik modeli
Line mugt habarlaşma programmasydyr. Aziýada we ýakynda Ispaniýada we Germaniýada meşhur. Kompaniýa üçin esasy girdeji mahabat, oýun we stiker satmakdan gelýär. Mahabat girdejisi takmynan 35%, oýun 35% we stiker satuwy kompaniýanyň umumy girdejisiniň 22% -ini emele getirýär.
Senzura
Orsýetde, 3-nji maý, 2017-on, Roskomnadzor Line serwer goşmaça üçin Banned sahypalarynyň Ýeke-täk Ýazgy Orsýetiň ulanyjylar meseleleri almakda we habar ibermek ýaşap başlanda soň
Owganystan
Owganystan (, Awgoniston), resmi ady — Owganystan Yslam Respublikasy (د افغانستان اسلامي جمهوریت, De Awgoniston Islomi Jumhorýet,, Jumhuriýi Islomiýi Awgoniston) — Orta Gündogarda döwlet, deňize çykalgasy ýok.
Owganystan dünýädäki iň garyp we yzagalak ýurt. Owganystanda tirýek öndürmek dünýäniň 90% -den gowragyny emele getirýär we milli sport görnüşidir (baçabazi). Bu din Talyban.
Günbatarda — Eýran, günortada we gündogarda — Päkistan, demirgazykda — Türkmenistan, Özbegistan we Täjigistan hem-de ýurduň iň gündogar böleginde — Hytaý bilen serhetleşýär. Prezidenti Aşraw Gani. Merkezi Aziýa ýurtlaryna degişli bolup durýar.
Çawi Hernandes
thumb|right|175px
Abuna ýazylyşyk
Abuna ýazylyşyk- döwürleýin neşirlerde öňünden ýazylmak bilen belli bir döwür içinde olary üstüňe getirip bermek hyzmatyndan peýdalanmaga bolan hukuk. Bu sistema abunaçylara ýazylyp alýan neşirleriniň öz wagtynda we sanma-san gowşurylmagyny kepillendirýär. Ol döwürleýin neşirleri ýaýratmagyň iý esasy formasy bolmak bilen, redaksiýalara öz okyjylar aktiwini döretmäge, kadaly işlemäge kömek edýär.
Gurbanguly-Hajy Metjidi
Taryhy
2001-nji ýylda Aşgabat arhitektorlary Kakajan we Dürli Durdyýewalar tarapyndan metjidiň proekti düzülýär. Material ýetmezçiligi sebäpli gurluşyk döwri uzaga çekýär. 2007-nji ýylda Mary welaýatynda geçen Halk Maslahatyynda Mary welaýatynyň ýaşaýjylary tarapyndan prezidentden towakga soraldy. Prezident "Haýyr-sahabat gaznasyndan" mln amerikan dollary gurluşyga goýberdi. Metjit Türk firmasy "Gylyç Inşat" tarapyndan guruldy. Metjit 2009-njy ýylyň ýazynda açyldy. Oňa prezidentiň ady dakyldy. Prezident açylşa gatnaşdy we şol ýerde sadaka berdi.
Arhitektura
Metjit 2 gat bolup ýokarky gat zenanlar üçin. Uly gümmezi 8 sütün saklaýar. Gümmeziň diametri 24 m. Metjidiň içine mramor, reňkli faýans plitkasy, ýelmenen gips, oýup ýasalan daş we owadan mermer goýlan. Metjidiň esasy bezegi bolup arap kalligrafynda ýazlan Kuran süreleri we Allanyň ady bolup durýar. 2019-njy ýylda hemme gümmezler altyn reňke geçirildi. Metjidiň hasabyna ýanynda ýerleşýän [[Sadaka jaý, uly tärethana, Myhmanhana we şuňa meňzeş üpjünçiliker ýerleşdirlen.
Saparmyrat Nyýazow
Saparmyrat Ataýewiç Nyýazow (Сапармырат Атаевич Ныязов Nyíazow) ýa-da Türkmenbaşy - Türkmenistanyň ilkinji prezidenti.
Saparmyrat Atayewic Nyyazow 1940-njy yylda Asgabat etrabynyn Gypjak obasynda doguldy. Milleti turkmen. Bilimi yokary, hunari - inzener-energetik. Zahmet yoluna 1959-njy yylda baslady. 1967-nji yylda Leningradyn politehniki institutyny tamamlandan son, Buzmeyin GRES-inin ussasy, uly ussasy bolup isledi. 1970-nji yyldan 1985-nji yyla cenli partiya we sowet organlarynda jogapkarli wezipelerde isledi. 1985-nji yylda ol Turkmenistan Ministrler Sowetinin Baslyklygyna bellendi, sol yylyn dekabrynda bolsa Turkmenistan Kommunistik partiyasynyn Merkezi Komitetinin plenumynda TKP MK-nyn birinji sekretarlygyna saylanyldy. 1990-njy yylyn 27-nji oktyabrynda ahlihalk saylawlary netijesinde ol respublikanyn prezidentligine saylandy. 1991-nji yylyn mayynda Dunya turkmenlerinin gumanitar birlesiginin prezidentligine saylanyldy. S.Nyyazow ykdysady we syyasy ylymlaryn doktory, professor, Turkmenistan Ylymlar Akademiyasynyn akademigidir. Halklaryn arasyndaky dostlugy we parahatcylygy pugtalandyrmakda bitiren hyzmatlary goz onunde tutulyp, S.A.Nyyazowa birnace abrayly halkara bayraklary berildi. Saparmyrat Nyyazow Magtymguly adyndaky Halkara bayragynyn birinji laureatydyr. Ol Turkmenistanyn in yokary tapawutlandyrys derejesi bolan Turkmenistanyn Gahrymany diyen hormatly adyn we “Altyn Ay” medalynyn 5 gezek eyesidir. 1995-nji yylyn yanwarynda gecirilen ahlihalk referendumynda turkmen halky nobatdaky saylawlary gecirmezden Prezidentin ygtyyarlyklaryny ikinji mohlete uzaltdy. 1999-njy yylyn dekabrynda bolan Halk Maslahatynyn, Milli Galkynys hereketinin we Yasulular maslahatynyn bilelikdaki Mejlisi Saparmyrat Turkmenbasyny Turkmenistanyň ömürlik Prezidenti diýlip yglan edilýär. Ol 2006-njy yylyň 21-nji dekabrynda aradan çykýar.
= Biografiýasy =
=Kitaplar=
Göz
180px|thumb Göz adama iň gerek beden agzalardandyr.
Gözüň her görnüşde reňki bolup bilýär. Gündogar aziýa taraplaryň köpüsi gara gözli, ýewropa taraplaryň gök gözli, afrika taraplar bolsa mele gözli bolýar.
Gözüň hökman zyýanly şöhlelerden goramalydyr. Zyýanly şöhleler:
Abhaz dili
Abhaz dili (abh. Аԥсуа бызшәа)- iberiýa-kawkaz dilleriniň abhaz-adyg toparyna girýän dil. Abhaz dilinde Abhaziýanyň ilaty gepleýär. Abhaz dili abjuý we bzyb dialektlerinden ybarat bolup, edebi dili abjuý dialektiniň esasyndadyr. Abhaz diliniň elipbiýi 1892 ýylda rus alymy P. K. Uslar tarapyndan rus grafikasynyň esasynda düzülýär. 1926 ýylda N. Ý. Marryň analitiki elipbiýiniň, 1928 ýylda latyn, 1938 ýylda gruzin we 1954 ýylda rus elipbiýiniň esasynda abhaz diliniň elipbiýi düzülýär.
Ganazlyk
Ganazlyk Gan- bedeniň ähli öýjüklerine kislorod, iýmitlendiriji we goraýjy maddalary eltýän, şeýle hem kömürturşy gazy, alyş-çalşyň önümlerini we zäherli birleşmeleri daşary çykarýan biologik suwuklyk. Erkek adamda ortaça 5,2 litr, aýalda 3.9 litr gan bar. Ol plazmadan hem-de eritrosirlerden, leýkositlerden, trombositlerden durýar. Eritrosisitleriň (gyzyl gan öýjükleri) düzümine girýän gemoglobin ýaşaýyş üçin zerur hadysany dem alşy üpjün edýän, ýagny kislorody geçirýän ýeke-täk madda. Köp keselleriň ýüze çykmagy onuň gurluşynyň bozulmagy bilen baglanyşykly. Doly bahaly gemoglobiniň emele gelmegi üçin demir gerek. Bu element ýetmezçilik edende ganda gemoglobiniň derejesi peselýär. Diýmek, bedeniň öýjüklerine kislorod az barýar. Netijede demir ýetmezçilikli ganazlyk ýüze çykýar. Bu kaseliň iň elhenç tarapy çaga dogurmaga ukyply ýaşdaky aýallaryň we çagalaryň saglygyna has uly howp salýandygynda: 1. Çagalar akyl we beden taýdan ösüşde yzda galýarlar; 2. Bedeniň gorag güýçleri gowşaýar; 3. Ýokanç keseller ýygy ýygydan ýüze çykýar; 4. Göwreli aýallarda hamylalyk döwri we çaga dogruş agyr geçýär; 5. Bäbekler wagtyndan ir dogulýar, olar dogabitdi ganazlykdan ejir çekýärler; 6. Ähli keseller agyr geçýär, olar köplenç dowamly görnüşe geçýär. Ganazlyga gündelik iýmitiň düzüminde A, B1, B2, B3, B6, B12 witaminleriniň, sinkiň, foliý turşusynyň, ýaşaýyş üçin zerur beýleki elementleriň, has-da demriň mukdarynyň ýeterlik bolmazlygyndan başga-da içege gurçuklary (soguljan), uzaga çekýän keseller, aýal-gyzlarda bil açylanda ganyň köp gitmegi, aýbaşynyň uzak dowam etmegi, spirallaryň (göwrede çaga galmagynyň öňüni almak üçin niýetlenen serişde) nädogry ulanylmagy, ýygy aralykda çaga dogrulmagy sebäp bolýar. Ganazlykda akyl we beden zähmetine ukyp peselýär, syrkaw çalt ýadaýar, ysgyndan düşýär, derisi solgun görünýär, başy aýlanýar. Demir ýetmezçilikli ganazlykda keseliň alamatlary ýitileşýär. Näsag sähel agram düşende ýadaýar,demi gysýar, ýürek urgusy çaltlanýar, gulaklary şaňlaýar, gözüniň öňünde kebelejikler gaýmalaşan ýaly bolýar, ýüzi, diş eti, dodagy, dili, dyrnaklary, gabaklary aksowult reňke geçýär. Bu alamatlar ganazlygy çaklamaga esas berýär. Ýöne kesel diňe ganyň derňewiniň netijesi boýunça gutarnykly kesgitlenýär. Ganazlygyň öňüni almak üçin ilkinji nobatda dogry iýmitlenmeli. Witaminlere, zerur elementlere, aýratyn hem demre baý azyk önümlerini iýmeli. Käbir düzgünleri berk ýatda saklamaly: 1. С witaminini demriň özleşdirilmegine oňat täsir edýär, şonuň üçin düzüminde С witamini ýeterlik bolan azyk önümlerini yzygiderli ulanmaly; 2. Çaý bilen kofe, tersine, demriň özleşmegine päsgel berýär. Bu içgileri nahardan azyndan 30-40 minut soň içmeli. 3. Demir bilen baýlaşdyrylan bugdaý ununy ulanmaly. 4. Düzüminde foliý turşusy bolan demirli derman serişdelerini kabul etmeli.
Amanmyradowa Miwe, IUHD Halkara maliýe
Françesko Gabbani
Françesko Gabbani (asyl:Francesco Gabbani) (Sentýabr 9 1982), italiýan aýdymçy. 2016 Sanremo Saz festiwalynda täze agzasy "Amen" aýdymy bilen ýeňiş gazananyndan soňra meşhurlyk gazandy. Indiki ýyl "Occidentali's Karma" aýdymy bilen 2017 Sanremo Saz Festiwalynda esasy bölümini ýeňmegi dowam etdi we 2017-nji Ýewrowideniýe Aýdym Bäsleşiginde Italiýanyň adyndan Kiýewde "Occidentali's Karma" atly aýdymy bilen temsil etmäge hukuk gazandy.
Ýewrowideniýa Aýdym Bäsleşigi
thumb|[[2017-nji Ýewrowideniýe Aýdym Bäsleşigi|Ýewrowideniýde Aýdym Bäsleşiginde]] Sanremo 2017-däki ýeňişinden soňra RAI, Gabbaniniň Ukraina, Kiýewde "Occidentali's Karma" bilen 2017-nji Ýewrowideniýa Aýdym Bäsleşiginde İtaliýanyň adyndan çykyş etmegi üçin teklibini kabul edýär. İtaliýa "Uly Bäşligiň" agzasy bolanlygy sebäpli, Maý 13 2017-de bolan finalda gönüden-göni bäsleşjekdi.
Alla
Allah - (الله — ) Älemleri döreden, Kyýamat (direliş) günüň eýesi, ýeke-täk Hudaýy aňladýan arap sözidir.
Arap bolmadyk musulmanlar hem Hudaý sözüne derek Allah sözüni ulanýarlar. Allah barada Kuranda we sünnetde belli derejede maglumatlar bar, ýöne Allahy pikirlenip bilmek adamyň aňyna başartmaz. Yslam dinimiziň ynanç esaslaryna görä Alla ýaradan zatlarynyň hiç birine meňzeýän däldir. Allahy ýaradylanlara meňzetmek şirkdir. (Towa gelinmedik halatynda Allahyň bagyşlamajak günälerine şirk diýilýär.) Hanafi mezhebine görä, Allahyň özüni Kuran sypatlandyrşyna ynanmaly we şonuň özi bilen hiç bir zat bilen meňzeş (deň) däldigine hem ynanmaly. Gysgaça, aýdylanda bu hakda äl-Ihlas surasynda aýdylýar. Allahdan başga birine doga bilen (kömege) çagyrmak şirk.
Gurhan
Iň gözel atlar Allahyňkydyr‚ şeýle bolsa, bu atlar bilen Oňa doga-dileg ediň! Onuň ady babatda Hakdan azaşanlary terk ediň! Olar edenleriniň jezasyny çekerler.
Ak durna
Ak durna demirgazyk sebitlerde ýaýran durnalaryñ bir görnüşidir. Örän täsin hem owadan bu guşlara gadymy döwletlerden bäri uly üns berlipdir hem-de olary güle meñzedip, "Liliýa guşlary" diýip atlandyrypdyrlar. Dünýä halklarynyñ eposlarynda, rowaýatlaryndaak durnalara hoşmeýilligiñ, adalatlylygyñ simwoly hökmünde garalypdyr. Gadymy grek-rim simwolikasynda bolsa bu guşlar ýaz paslyna hem-de ýagtylyga deñelipdir. Geçen asyryñ 70-nji ýyllarynda Durnalary goramagyñ halkara gaznasynyñ döredilmegi bilen ak durna dürli ýurtlaryñ alymlarynyñ we tebigaty öwrenijileriniñ ünsüni özüne çekip başlady. Häzirki wagtda ak durnalaryñ sany az bolup, alymlaryñ maglumatlaryna görä, olar dünýä ýüzünde takmynan 2900-3000 sanydyr. Ak durna iri guş bolup, onuñ boýy bir metrden geçýär, ganatlarynyñ ululygy 2-2.5 metre barabar, agramy 5-8.6 kilogram aralygynda bolýar. Kellesiniñ öñ bölegi we çüñki gyzyl reñkli, bedeni tutuş ak reñkde bolup, ganatlarynyñ gyralaryndan gara zolak geçýär. Ak durnalar beýleki durnalardan çüñkiniñ uzynlygy bilen tapawutlanýarlar. Jüýje guşlaryñ boýnunyñ, kellesiniñ reñki goñrumtyl-sary tegmilli bolup, ol uly guşlaryñkydan tapawutlanýar. bu guşlar höwürtgeleýän ýerine maý aýynyñ ahyrynda gelýär. Özüniñ höwürtgesini barmasy kyn bolan batgalyk, çuñlugy 30-40 santimetr bolan suwly ýerlerde gurýarlar. Höwürtgesini dürli otlardan ýasaýarlar. Her höwürtgede agramy 215 grama deñ bolan gara tegmilli iki sany ýumurtga bolýar. Inkubasion döwür 29 güne çenli dowam edýär. Ýumurtgadan çykan iki jüýjäniñ arasynda basdaşlyk bolup, olaryñ haýdy-da bolsa biri diri galýar. Ak durnalar ösümlikler we jandarlar bilen iýmitlenýärler. Ýazda hem tomusda olar ownuk gemrijiler, guşlaryñ ýumurtgalary we jüýjeleri, balyklar, mör-möjekler, ösümlikleriñ suwasty bölekleri bilen iýmitlenýärler. Gyşda bolsa bu guşlar, esasanam, ýokumly maddalara baý bolan suw ösümlikleri bilen iýmitlenýärler. Durnalaryñ beýleki görnüşlerinden tapawutlylykda, ak durnalar oba hojalyk ekinleri ekilen meýdanlardan iýmit gözlemeýärler. Demirgazyk sebitlere ýaýran, bu guşlar diñe barmasy kyn bolan batgalyk, çygly düzlük ýa-da tokaýly ýerlerde ýaşaýarlar. Ak durnalaryñ biri-birinden aýry iki sany uly populýasiýasy bellenildi. Gyş paslynda ak durnalar Hindistanyñ batgalyk çäklerine, Eýranyñ demirgazygyna, Hytaýyñ Ýanszy derýasynyñ kenarýakalaryna uçup barýarlar. Biziñ ýurdumyzyñ çäklerinde ak durnalar ýaşamaýarlar. Ýöne olar güýz we ýaz aýlarynda göçüş döwründe Hazar deñziniñ kenarlarynda düşleýärler. Şol pursatlarda ak durnalar tebigatymyzyñ aýrylmaz bir gözel bölegine öwrülip, ony baýlaşdyrýar. Ak durnalar biziñ alymlarymyz tarapyndan hem öwrenilýär.
http://turkmen.wap.ug saýtyndan göçürilip alyndy
Kufr
Kufr (كُفْر — ynamsyzlyk, ýaşyrmaklyk) — yslamda iñ gorkunç günä bolan — dine ynanmazlyk. Kufre düşen adama käfir diýýärler. Dinden çykyp ölen mydamalyk dogzahydyr.
Sözdäki kufr
Kufr sözi diňe öldürjek bolanlarynda ýa-da erbet azap berenlerinde şondan gutulmak üçin aýdyp bolar. Sufileriň we şaýylaryň takiýasy däldir.
Kufr kitaplar
Köpüsi bidgat hasaplansada, sünnileriň akydasyna ters gelýär.
Uly we kiçi kufr
Islam alymlary kufry iki bölege, ýagny uly (kufr ākbär) we kiçi kufre (kufr āsgår) bölýärler. Uly kufr öñki edilen haýr işleri pozýar we dinden çykarýar. Käfir ölen adam hemişelik dowzaha düşýär. Uly kufre yslamyñ bäş sütüninden iñ bolmanda birini ulumsylyk bilen ynanmazlyk, islam dininiñ hakykatlygyna şübhelenmek, munafyklyk we şuňa meňzeşleri degişlidir.
Uly kufr
Uly kufr (الكُفْر الأَكْبَر — älkufräl ākbär) — bu uly günä bolup, tobasyz ölen bagyşlanmaýar. Uly dinden çykarýar.
Kiçi kufr
Kiçi kufr (الكُفْر الأَصْغَر — älkufräl āsgår) — kiçi kufr musulmany dinden çykarmaýar. Kiçi kufr uly kufrden günä taýdan kiçi.
Iň gowy 5 sany Bulut Saklama Serwisi (Cloud Storage)
Internet ulanyjylaryna birnäçe aňsatlyk we tehniki ýetmezçilikleri ýeňip geçjek Bulut Saklama Serwisleri (Cloud Storage Services) 2011-nji ýylda durmuşymyza girdi. Bulut Saklama Serwisi (BSS) ýada Bulut Paýlaşma Serwisi (BPS) näme? Komýuter we tehnologiýa bilen meşgullanýanlar esasanam Windows ulanýanlar has gowy bilýändir, Operasiýon Sistema (Operating System – Mes: Windows) çöken wagty içinde birnäçe gerekli dokumentlerimiz hem ýitýär. Käbirlerini yzyna getirip bolsada köplenç begendiriji netije alyp bilemizok. Edil şu ýagdaý Gaty Diskde (Harddisk) näsazlyk dörän wagtynda hem ýüze çykyp bilýär. BSS Tehnologiýasy bu problemalara çözgüt tapmak üçin döredildi. Has takygy orta derejedäki kompýuter ulanyjylary üçin diňe şu problemaň çözgüdinde ulanyp bileris. Ýogsam başgada CDN, Cloud Music ýaly hyzmatlary hem bar. BSS-niň berýän saklama ýatlarynyň kömegi bilen ýitmesinden, pozulmasyndan gorkýan dokumentleriňizi ýada faýllaryňyzy internetde saklap gerek wagty kompýuteriňizden, telefonyňyzdan ýada planşediňizden açyp ulanyp, paýlaşyp bilersiňiz. Gepi köpeldip oturman ýuwaşlyk bilen temamyza geçibereli. Ilki bilen bu temany düşündiriş dilimde kemçilikler bar bolsa öňünden ötünç sorayaryn. Bugünki BSS ler üçin beriljek maglumatlar soňky ýyllarda üýtgäp biler, maksadymyz diňe umumy düşünjäni döretmek. Başlabereliň... :)
Google Drive
Internet diýilende ilki bilen agzap geçmeli kommpaniýamyz elbetde Google. GoogleDriveda mugt saklama ýady 5GB. Bu ýat az diýseňiz elbetde Googleda çözgüt gutaranok, 25GB ýat aýda 2.49$, 100GB ýat bolsa 4.99$. Bulardan başgada maksimum faýl ululygy 10GB bellenen. Ýagny mysal bilen aýdylanda 10GB ululygy bolan BlueRay kinosyny böleklemän saklap bolýar. Bularyn ýanynda Mac, Windows, Android, iPhone, iPad programmalary bilen giňiş meýdançada at oýnadyp bolýar. Bu serwisden peýdalanmak üçin Gmail hasabyňyz bolmaly.
Dropbox
Bulut Paýlaşma Serwisleri arasyda ady belli firma bolan Dropbox, Mugt 2GB ýat bermesi bilen beýlekilerden yzda ýaly görünsede 3.part programmalar bilen birleşmesi (Integration), dostlaryňyz bilen aňsat faýl paýlaşmalary we aňsat ulanylmasy bilen saýlanýar. Bu 2GB mugt ýady içinde berýän käbir kiçi düzetmeler bilen 50GB çenli çykaryp bolýar. Edil meniň hasabymda şuwagt 54GB mugt ýat bar :) Windows, Linux, Mac, iOS, Android, Blackberry ýaly Operasiýon Sistemalarda işleýär. Meniň özüm bu serwisi maslahat berýärin :) Bellik: Eger maňa bu ýat ýetenok has köp gerek diýseňiz 100GB ýady 19.99$ satyn alyp bilersiňiz.
Box
Şahsy ulanyjylaryň ýanynda biznes ulanyjylarynda tejribeli bolan bu serwis hem beýlekilerden tapawudy bolmaýan Mugt 5GB ýat berýär. Faýl ululygy mugt ulanyjylar üçin 25MB, satyn alynan serwisi üçin 100MB. Mac, Windows, Android, Blackberry, iOS programmalaryndan ulanyp bolýar. 25GB ýat almak üçin aýlyk 9.99$
Microsoftyň BSS-i SkyDrive dünýäde köp ulanylýanlar arasynda. Office programmalary bilen aňsat senkronizasiýa bolýar. 7GB mugt ýady bilen üns çekýär. Aýda 4.99$ a 100GB ýat alyp bilersiňiz. Windows Phone ulanýan bolsaňyz bu serwisi ulanmakdan başga çäre ýok diýseňem bolýar. Her kim öz tanyşy bilen işleşýär geň görmeli däl :) Mac, Windows, iOS enjamlarynda ulanyp bolýar.
Yandex.Disk
Rus gözleg motory BSS-de öňde barýanlardan biri. 10GB mugt ýady bar. Ulanmasy aňsat we Yandex.Mail hyzmaty bilen bile işleýär. Yandex.Mail üçin aýratyn saklama ýeri berýär we 10GB mugt ýat üçin täsiri ýok. Ulanyjylar aňsatlyk bilen dokument, kino, surat, aýdymlary ýükläp bolýar. Aýdym ýükläniňizde öz içindäki pleýer kömegi bilen indirmän diňläp bolýar, bulary paýlaşyp bolýar. Windows, Mac, Android we iOS enjamlarynda ulanyp bolýar. Gowja serwis aý näme Ors oglanlar ýitidä ýene näme diýseňem :)