cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Beyik Arap halyfaty(VI - XI asyrlarda)
Horosan eýenlylaryň Tahirid (821-873) neberelerine berildi.
X asyryň ortalarynda Halyfat syýasy taýdan pese gaçdy:
1. Welaýatlaryň ykdysady ösüş derejek dürlüdi. Olar etniki gelip çykyşy, dine uýsy, medeniýetide dürlidi.
2. bu welaýatlary elde saklamak üçin harby güýç hem güýçli bolmalydy.
3. Iri ýer eýeleri döwlet eýeçiligine geçmelidi.
4. Daýhan we milli azat edijilik hereketler ýatyrylan hem bolsa, halyfat harby güýji gaçyrdy.
Halyf Al-Mamun iri halk hereketlerini, Babegiň gozgalaňy ýaly gozgalaňlary ýatyryp biljek däldi.
Goşunyň üsti G.g. Ýewropalylaryň Gazagystaňly gullaryň (slawýän we afrikan gullaryň) hasabyna doldurylýardy.
Abbasidleri elinde Arap Yragy we g.b. Eýran galypdy.
Afrikadan getirilen gullara zinjler diýip at beripdirler. Olary özleşdirmedik ýerlerde Barsa, Eýran peslik ýerlerinde işledipdirler. Olar oňat ýerleriň bardygyna görýänseler dawasyz işläpdirler. Agyr zähmetden ölýän negrleriň sany-sajagy bolmalydyr.
869 ýylda Harajitlerden bolan arab Ali Ibn Muhammed Al-Barkuiniň ýplbaşçylygynda gozgalaň turdy. Zinjleriň gozgalaňy (869-883) boldy. Oňa daýhanlar hem bedwinler goşulyp, halyfata uly zeper ýetirdi.
Zinjiler Barsa şaherini eýelediler. Aşaky Yrak, Hindistanda bir topar şäherleri eýeläpdiler. Öz ýolbaşçylaryny Halyf diýip atlandyrdylar. Ýöne daýhdanlar we bedwinler olardan daşlaşyp başlady.
Şih Ymanlardan bolam Ysmailyň oglunyň ady bilen baglanyşykly Ismaillylaryň şýlede Hemden kermat diýen asly yzakly, serkerde-basynyň ady bilen baglanyşykly.
Kermatlaryň gozgalaňy 900-902 ýylda Siriýada bolup geçdi. Kermatlar gozdalaň turuzdylar. Emma bu gozgalaň ýatyrylandan soň Ysmail, Tunisa gaçýär, bu ýerde Muhammediň nesli bilen baglanyşykly. Fatimidlerin Ysmailit halyfaty döredilýär (910-1171).
X asyryň ahyrynda Alžir, Tunis, Siriýa, Sisiliýa, Müsür, Palestina, Siwiýanyň uly bölegi degişli bolupdyr.
San
thumb|Sanlaryň [[gadymy türkmen dilinde ýazylyşy]]
San — matematikanyň esasy düşünjesi bolup, ol obýektleriň we olaryň bölekleriniň mukdar häsiýetleri, deňeşdirmeleri we numerasiýasy üçin ulanylýar. Sanlary aňladýan ýazuw belgileri bolup sifrler, şeýle hem matematiki amallaryň simwollary hyzmat edýärler. Baryp ilkidurmuş jemgyýetinde hasaplamak zerurlyklarynda ýüze çykan san düşünjesi ylmyň ösmegi bilen has-da giňeldi.
AutoCAD
AutoCAD barada gysgaja düşündüriş
Inženerçilikde ulanylýan tehniki çyzgylary ýasamak üçin köp ulanylýan standart programma bul, AutoCAD.Esasan hem AutoCAD programmasy 2D çyzgy çyzmak üçin giňden ulanylýan we giňden ýaýran çyzuw programmasy.AutoCAD programmasyny şahsy kompýuterňize gurnan wagtyňyz Iňlis dilinde gurnan halatyňyzda has hem gowy peýdalanyp bolýar, bul programmany.AutoCAD programmasy gurluşyk işlerinde esasan hem gurluşyk taslamalaryň togsan göteriminden gowuragy AutoCAD programmasynda işlenip taýýarlanylýar.AutoCAD programmasyny meň özim gaty peýdaly görýärin,esasan hem taslamalarda ölçeg almak ýa-da bolmasa taslamalary üýtgetmeli halatlarda aňsat ýagdaýda hasaplaryňy ýerine ýetirip üýtgedip bolýar.Meselem elektrik,santehnik,howalandyrma we patalok taslamalary ýekeje AutoCAD faýlda görkezmäne mümkünçilik berýär.AutoCAD programmasynda ulanylýan iň esasy faýl görnüşüniň ady DWG faýl görnüşi ady bilen giňden ulanylýar.DWG, DraWinG iňlis dilinde (çyzgy) manysyndaky söziň 1-nji,4-nji we iň soňky 7-nji harplaryny ulanylyp döredilen.DWG faýl görnüşüniň beýleki çyzgy programmalary tarapyndan ulanylyp biler ýaly, DXF (Drawing interchange [X] Format) adynda çyzgylaryň beýleki CAD programmalary tarapyndan ulanyp biler ýaly Autodesk şereketi tarapyndan döredilen faýl görnüşüdir.
Dostluk üçin futbol
Dostluk üçin futbol (iňlisçe FOOTBALL FOR FRIENDSHIP) - Dostluk üçin futbol (iňlisçe Football for Friendship) — APJ "Gazprom yň" her ýyl geçirýän halkara çagalar sosial programmasy. Programmanyň maksady - futbol arkaly ýaşlara aktual gymmatlyklary öwretmek we sagdyn durmuşa höwes döretmek. Programmanyň çäginde dünýäniň dürli künjünden 12 ýaşly çagalar her ýylky halkara çagalar forumyna, "Dostluk üçin futbol" dünýä çempionatyna, Futbol we dostluga bagyşlanan halkara gününe gatnaşýarlar. Maksatnama FIFA, UEFA, BMG, Olimpiýa we Paralimpiýa Komitetleri, dürli ýurtlaryň hökümetleri we futbol federasiýalalary, halkara haýyr-sahawat guramalary, jemgyýetçilik guramalary, dünýäniň öňdebaryjy futbol toparlary tarapyndan goldanýar AGT (Russiýa) Kommunikasion topary programmanyň bütindünýa operatory bolup durýar..
Dostluk üçin futbol 2013
"Dostluk üçin futbol" ilkinji çagalar forumy 2013-nji ýyl yň maý aýynyň 25-ne Londonda geçirildi. Oňa 8 ýurtdan 670 çaga gatnaşdy: Bolgariýa dan, Birleşen Şalyk dan, Wengriýa dan, Germaniýa dan, Gresiýa dan, Russiýa dan, Serbiýa dan we Sloweniýa dan. Futbol boýunça 2018-nji ýyldaky dünýä çempionatyny geçirýän 11 rus şäherden 11 sany futbol toparlary Russiýanyň wekili boldy. Ondan başga-da foruma "Zenit", "Çelsi", "Şalke 04" we "Srwena Zwezda" klublarynyň ýetginjekler toparlary, APJ "Gazpromyň" çagalar spartakiadasy nyň ýeňijileri, "Fakel" festiwaly ň ýeňijileri gatnaşdylar.
Forum geçirilende çagalar başga ýurtlardan gelen öz ýaşdaşlary bilen we tanymal futbolçylar bilen gürrüňdeş boldular, şeýle hem "Uembli" stadionynda geçirilen UEFA çempionlar ligasy 2012-13 möwsüminiň finaly na gatnaşdylar.
Forumyň soňunda çagalar programmanyň sekiz sany gymmatlyklaryny beýan edip, açyk hat ýazdylar: dostluk, deňlik, adalatlylyk, saglyk, parahatçylyk, wepalylyk, ýeňiş we däp-dessurlar. Soňra hat UEFA, FIFA we HOK-a ugradyldy. Ýozef Blatter 2013-nji ýyl yň sentýabr aýynda Wladimir Putin we Witaliý Mutko bilen geçirilen duşuşygyň dowamynda haty alandygyny we "Dostluk üçin futboly" goldamaga taýýardygyny yglan etdi.
Dostluk üçin futbol 2014
"Dostluk üçin futbol" programmanyň ikinji möwsümi 2014 ýyl yň maý aýynyň 23-den 25-ne çenli Lissabon da geçirildi we 16 ýurtdan gelen 450-den gowrak ýaşlary toplady: Belarus siýanyň, Bogariýanyň, Birleşen şalygyň, Wengriýanyň, Italiýa nyň, Niderlandiýa nyň, Polşa nyň, Portugaliýa nyň, Russiýanyň, Serbiýanyň, Sloweniýanyň, Türkiýä niň, Ukraina nyň, Fransiýa nyň we Horwatiýa nyň ýetginjek futbolçylary "Dostluk üçin futbol" halkara forumyna; köçe futboly boýunça turnira we UEFA Çempionlar ligasynyň 2013/2014 finaly na gatnaşdylar. Köçe futboly boýunça Halkara turniryň ýeňijisi "Benfika" (Portugaliýa) futbol klubynyň ýaşlar komandasy boldy boldy.
"Dostluk üçin futbol" hereketiniň liderini saýlama programmanyň ikinji möwsüminiň netijesi boldy. Portugaliýaly Filipe Suares saýlandy. 2014 ýylyň iýun aýynda ol lider hökmünde Ýuriý Andreýewiç Morozowyň adyna bagyşlanan futbol boýunça dokuzynjy halkara ýaşlar turniryny görmäge geldi.
Dostluk üçin futbol 2015
"Dostluk üçin futbol" halkara sosial programmanyň üçinji möwsümi 2015-nji ýylyň iýun aýynda Berlinda geçdi. Programma ilkinji gezek azia kontinentyň ýaş wekilleri gatnaşdy, ýagny Ýaponiýanyň, Hytaýyň we Gazagystanyň çagalar futbol toparlary. Üçinji möwsüme jemi 24 sany ýurdyň 24 sany futbol toparlary gatnaşdylar.
Ýaş futbolçylar başga ýurtly ýaşdaşlary, we dünýä futbolynyň ýyldyzlary, şol sanda programmanyň global wekili Frans Bekkenbauer bilen gürrüňdeş boldular, ondan başga-da ýaş toparlaryň arasynda geçirilýän köçe futboly boýunça Halkara  turniryna gatnaşdylar. "Rapid" (Awstriýa) ýaşlar topary köçe futboly boýunça 2015ý. Halkara  turnirynyň ýeňijisi boldy. "Dostluk üçin futbol" programmanyň üçinji möwsüminiň wakalaryny öňdebaryjy dünýä
Forum tamamlanan soň hemme gatnaşyjylar däp bolşy ýaly Berlindaky Olimpik stadionyndan geçirilen UEFA 2014/2015  Çempionlar ligasynyň finalyna gatnaşdylar.
Dostluk üçin futbol 2016
"Dostluk üçin futbol" 2016 Halkara çagalar sosial programmanyň starty onlaýn Hangouts press-konferensiýanyň çäginde berildi, ol programmanyň global wekili Frans Bekkenbaueryň gatnaşmaklygy bilen 24-nji martda Münhenda geçirildi.
Progammanyň dördünji möwsümine Azerbaýjandan, Alžirdan, Ermenistandan, Argentinadan, Braziliýadan, Wýetnamdan, Gyrgyzystandan, şeýle hem Siriýadan täze 8 sany ýaşlar topary goşuldy, şeýlelikde jemi gatnaşýan ýurtlaryň sany 32 ýetdi.
"Dostluk üçin futbol" dördünji halkara çagalar forumy we köçe futboly boýunça halkara çagalar turniryň final oýny 2016 ýylyň maý aýynynyň 27-den 28-ne çenli Milanda geçdi. Turniryň ýeňijisi Sloweniýaly "Maribor" topary boldy. Forumdan soň gatnaşyjylar adaty bolşy ýaly UEFA Çempionlar ligasynyň final oýnuny görmäge gitdiler. Forumyň wakalaryny dünýäniň öňdebaryjy köpçülip informasiýa gurrallaryň 200-den gowrak žurnalistleri, şeýle hem programma gatnaşýan ýaş žurnalistlardan ybarat Halkara çagalar press-merkezi beýan etdiler.
"Dostluk üçin futbolyň" dördünji möwsüminiň çärelerine "Al-Wahda" siriýa toparynyň ýaş futbolçylary gatnaşdy, bu hem öz gezeginde görlüp-eşidilmedik waka boldy. Siriýaly topary programma gatnaşyjylaryň sanyna goşma we siriýaly çagalary Milandaky çäreleri görmäge gelmegi, ýurdyň gumanitar izolýasiýasyndan üstün çykmakda wajyp ädim boldy. Russia Today halkara telekanalyň arab sport redaksiýasy Siriýanyň Futbol federesaiýasynyň goldaw bermegi bilen, programma gatnaşýan çagalar barada "Üç gün uruşsyz" atly dokumental film düşürdi. 2016 ýylyň sentýabr aýynyň 14-ne filmyň premýerasyny 7 müňden gowrak adam görmäge geldi.
Dostluk üçin futbol 2017
2017 ýylda "Dostluk üçin Futbol" Halkara çagalar sosial taslamanyň geçirilýän ýeri Sankt-Peterburg (Russiýa) saýlandy, bu ýerde final çäreleri iýun aýynyň 26-dan  iýul aýynyň 3-ne çenli geçirildi.
2017 ýylda gatnaşýan  ýurtlaryň sany 32-den 64 çenli artdy. "Dostluk üçin Futbol" programma ilkinji gezek Meksikdan we ABŞ-dan çagalar gatnaşdy. Şeýlelikde, taslama dört kontinentyň - Afrikanyň, Ýewraziýanyň, Demirgazyk Amerikanyň we Günorta Amerikanyň ýaş futbolçylaryny birleşdirdi.
Bäşinji möwsümde programma täze konsepsiýa laýyklykda durmuşa geçirildi: öz ýurdynyň wekili hökmünde 1 sany ýaş futbolçy saýlandy. Çagalar 12 ýaşly gyz we oglanlardan, şol sanda maýyplygy bar sekiz sany internasional "Dostluk Ýygyndy toparlara" birleşdiler.
Açyk bije atyşygyň dowamynda ýygyndy toparlaryň düzümi we gatnaşýan ýurtlaryň oýun pozisiýalary kesgitlendi. Bije atyşygy internet-konferensiýa režiminde geçirildi. Ýaş trenerlar dostluk toparlaryň başlygy boldular:  Rеnе Lampеrt (Slowеniýa), Stеfan Maksimowiç (Sеrbiýa), Brеndon Şabani (Beýik Britaniýa), Çarli Suý (Hytaý), Anatoliý Çеntuloýew (Russiýa), Bogdan Krolеwеskiý (Russiýa), Anton Iwanow (Russiýa), Emmе Hеnşеn (Nidеrlandy). Bije atyşygyna ondan başga "Dostluk üçin futbol" halkara press merkeziň wekili Liliýa Masumoto hem gatnaşdy.
2017 ýylda "narynç reňkli" topary "Dostluk üçin futbol" Dünýä çempionatynyň ýeňijisi boldy, onuň düzümine ýaş tälimçi we dokuz ýurdyň ýaş futbolçylary girdi:    Rеnе Lampеrt (Slowеniýa), Hong Džun Marwin Tuе (Singapur), Pol Puig I Montana (Ispaniýa), Gabriel Mеndosa (Boliwiýa), Rawan Kazimow (Azеrbaýjan), Hrisimir Stanimirow Stançеw (Bolgariýa), Iwan Agustin Kasko (Argеntina), Roman Horak (Çеhiýa), Hamzah Ýusuf Nuri Alhawwat (Liwiýa).
2017 ýylda "Dostluk üçin futbol" Halkara çagalar forumyny Wiktor Zubkow (PAO "Gazprom" müdirler geňeşiniň başlygy)[38],  Fatma Samura (FIFA-nyň baş sekretary), Filipp Le Flok (FIFA-nyň baş täjirçilik başlygy), Julio Baptista (brazil futbolçy), Iwan Zamorano (çiliýaly forward), Aleksandr Keržakow (rus futbolçy) we başga myhmanlar görmäge geldiler, olar esasy adam gymmatlyklary ýaş nesiliň arasynda öňe sürmegi çagyrdylar.
2017 ýylda taslama 600 müňden gowrak adamlary birleşdirdi, Sankt-Peterburgdaky final çärelere 64 ýurtdan gelen 1000 gowrak çagalar we ulylar gatnaşdy.
Dostluk üçin futbol 2018
2018-nji ýylda, "Dostluk üçin Futbol" maksatnamanyň Altynjy Möwsüminiň fewral aýynyň 15-den Iýun aýynyň 15-ne çenli aralykda bolmagyna karar berildi. Ýapylyş dabarasy Moskwada 2018 FIFA Dünýä Kubogynyň öň ýanynda bolup geçdi. Maksatnamanyň gatnaşyjylary dünýäniň 211 döwlet we sebitiň wekili bolan ýaş futbolistleri we žurnalistleri bolup durýar. Maksatnamanyň resmi açylyşy göni ýaýlymda "Dostluk üçin Futbolyň" Açyk Bije atyşygy bilen başlandy we onuň netijesinde 32 sany halkara futbola topary - Dostluk Toparlary – döredildi.
Afrikan pil
Komodo zemzemi
Kipunji maýmyn
Ägirt uly pyşbaga
Sahara keýigi
Gepard
Kerk
Teni ýasy akula
Ak aýy
Lemur
Grizli aýy
Üç barmakly leniwes
Şa kepjebaşy
Şimpanze
Günbatar gorilla
Imperator daşdeşen
Saýga
Ak maňlaýly kapusin
Koala
Sibir gaplaňy
Grewi beder
Orangutan
Uly panda
Magellan pingwiny
Rotşild Žirafasy
Küki kit
Syrtlanpisint it
Ýolbars
Begemot
Gallapagoss deňiz ýolbarsy
2018-nji ýylda "Dostluk üçin Futbol" Maksatnamasyna gatnaşýan döwletler we sebitler:
1.	 Awstraliýa birleşigi
3.	Azerbaýjan Respublikasy
5.	Amerikan Wenger adalary
6.	Amerikan Samoa
7.	Angilýa
8.	Antigua we Barbuda
9.	Müsür Arab Respublikasy
10.	Argentin Respublikasy
11.	Aruba
12.	Barbados
14.	Bermud adalary
15.	Wenesuela Boliwian Respublikasy
17.	Britan Wirgin adalary
18.	Burkina-Faso
19.	Beýik Lýuksemburg Gersogçylygy
20.	Wengriýa
22.	Gabon Respublikasy
23.	Gwineý Respublikasy
24.	Gibraltar
25.	Bruneý-Darussalam Döwledi
26.	Ysraýyl  Döwledi
27.	Katar Döwledi
28.	Kuweýt Döwledi
30.	Palestina Döwledi
31.	Grenada
32.	Grek Respublikasy
33.	Gruziýa
34.	Gündogar Timor Demokratik Respublikasy
35.	Kongo Demokratik Respublikasy
36.	San-Tome we Prinsipe Demokratik Respublikasy
37.	Şri-Lanka Demokratik Sosial Respublikasy
38.	Dominikan Respublikasy
39.	Iordan Haşimit Şalygy
40.	Owganystan Yslam Respublikasy
41.	Eýran Yslam Respublikasy
42.	Mawritaniýa Yslam Respublikasy
43.	Italiýan Respublikasy
44.	Ýemen Respublikasy
45.	Kaýman adalary
46.	Kanada
47.	Hytaý Halk Respublikasy
48.	Hytaý Taýbeý (Taýwan)
49.	Andorra Knýažlygy
52.	Koreý Halk Demokratik Respublikasy
53.	Bahreýn Şalygy
54.	Belgiýa Şalygy
55.	Butan Şalygy
56.	Daniýa Şalygy
57.	Ispaniýa Şalygy
58.	Kamboja Şalygy
59.	Lesoto Şalygy
60.	Marokko Şalygy
61.	Niderlandy Şalygy
62.	Norwegiýa  Şalygy
63.	Saud Arab Şalygy
64.	Eswatini Şalygy
65.	Tailand Şalygy
66.	Tonga Şalygy
67.	Şwesiýa Şalygy
68.	Gyrgyz Respublikasy
69.	Kürasao
70.	Laos Halk-Demokratik Respublikasy
71.	Latwiýa Respublikasy
72.	Liwan Respublikasy
73.	Litwa Respublikasy
74.	Malaýziýa
75.	Maldiw Respublikasy
76.	Meksikan Birleşen Ştatlary
77.	Köpmilletli Boliwiýa Döwledi
78.	Mongoliýa
79.	Montserrat
80.	Bangladeş Halk Respublikasy
81.	Papua Täze Gwineýa Garaşsyz Döwledi
82.	Samoa Garaşsyz Döwledi
83.	Täze Zelandiýa
84.	Täze Kaledoniýa
85.	Tanzaniýa Birleşen Respublikasy
86.	Birleşen Aram Emirligi
87.	Kuka adalary
88.	Terks we Kaýkos adalary
89.	Albaniýa Respublikasy
90.	Angola Respublikasy
91.	Ermenistan Respublikasy
92.	Belarus Respublikasy
93.	Benin Respublikasy
94.	Bolgariýa Respublikasy
95.	Botswana Respublikasy
96.	Burundi Respublikasy
97.	Wanuatu Respublikasy
98.	Gaiti Respublikasy
99.	Gambiýa Respublikasy
100.	Gana Respublikasy
101.	Gwatemala Respublikasy
102.	Gwineýa-Bisau Respublikasy
103.	Gonduras Respublikasy
104.	Jibuti Respublikasy
105.	Zambiýa Respublikasy
106.	Zimbabwe Respublikasy
107.	Hindistan Respublikasy
108.	Indoneziýa Respublikasy
109.	Yrak Respublikasy
111.	Island Respublikasy
113.	Keniýa Respublikasy
UWAROWYŇ ÇÖLÇI ÇEKIRTGESI
пустынница Уварова (Uvarovium desertorum) Göni ganatlylar otrýady Çekirtgeler maşgalasy Ýagdaýy. Derejesi IV. Seýrek görnüş. Genofondy gorap saklamakda ähmiýeti. Urugyň ýeke-täk görnüşi. Türkmenistanyň endemigi. Gysgaça beýany. Orta ululykdaky çekirtge. Kellesi uly bolup, öňe tarap has çykyp duran. Yzky butlary inçeden uzyn. Esasy reňki çal ýa-da sarymtyl-çal, garyn böleginiň aşagy sary. Bedeniniň uzynlygy erkekleriniňki 16,9–19,1 mm, urkaçylarynyňky 26,6–27,9 mm. Ýaýraýşy. Üçajy demir ýol bekediniň töwerekleri, Murgabyň jülgesi, Bathyz. Ýaşaýan ýerleri. Çöl peçeginiň we gandymyň düýpleri, ýylagyň we goňurbaşyň selçeň örtügi bolan berkeşen çägeler. Sany we onuň üýtgemek ýagdaýy. Iki-ýeke gabat gelýär. Esasy çaklendiriji sebäpler. Görnüşiň ýaşaýan meýdanlarynda malyň köp bakylmagy. Biologiýasynyň aýratynlyklary. Ösümlik düýpleriniň arasynda ýaşamaga uýgunlaşan (hakyky tamnobiont) çekirtge. Maý aýynyň başynda liçinkalary döreýär, iýun aýynyň başynda — ganatlanýar. Çekirtgäniň jyns taýdan ýetişenleri iýun aýyndan awgust aýynyň başyna çenli duş gelýär. Köpeldilişi. Iş geçirilmedi. Gorag üçin görlen çäreler. Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna (1999) girizildi. Repetek döwlet biosfera goraghanasynda goralýar. Gorag üçin zerur çäreler. Ýaşaýan ýerlerini goramaly, şol ýerlerde mal bakylmagyny çäklendirmeli. Barlaglar boýunça teklipler. Repetek döwlet biosfera goraghanasynda görnüşiň populýasiýasynyň ýagdaýyny öwrenmeli. Düzüji: E. O. Kokanowa
Dostluk üçin futbol
Dostluk üçin futbol 2018
115.	Kolumbiýa Respublikasy
116.	Kongo Respublikasy
117.	Koreýa Respublikasy
118.	Kosowo Respublikasy
119.	Kosta-Rika Respublikasy
120.	Kot-dIwuar Respublikasy
121.	Kuba Respublikasy
122.	Liberiýa Respublikasy
123.	Mawrik Respublikasy
126.	Malawi Respublikasy
127.	Mali Respublikasy
128.	Malta Respublikasy
129.	Mozambik Respublikasy
130.	Moldowa Respublikasy
131.	Namibiýa Respublikasy
132.	Niger Respublikasy
133.	Nikaragua Respublikasy
134.	Ýaşyl Burun Adalaryň Respublikasy
135.	Päkistan Respublikasy
136.	Panama Respublikasy
138.	Peru Respublikasy
139.	Polşa Respublikasy
140.	Portugaliýa Respublikasy
141.	Ruanda Respublikasy
142.	San-Marino Respublikasy
143.	Seýşel adalary Respublikasy
144.	Senegal Respublikasy
145.	Serbiýa Respublikasy
146.	Singapur Respublikasy
148.	Mýanma Birleşigi Respublikasy
149.	Sudan Respublikasy
150.	Surinam Respublikasy
151.	Sýerra-Leone Respublikasy
153.	Trinidad we Tabago Respublikasy
154.	Türkmenistan Respublikasy
155.	Uganda Respublikasy
156.	Özbegistan Respublikasy
157.	Fiji Respublikasy
158.	Filippin Respublikasy
159.	Horwat Respublikasy
160.	Çad Respublikasy
162.	Çili Respublikasy
163.	Ekwador Respublikasy
164.	Ekwatorial Gwineýa Respublikasy
165.	El-Salwador Respublikasy
166.	Günorta Sudan Respublikasy
167.	Kamerun Respublikasy
168.	Russiýa Federasiýasy
169.	Rumyniýa
170.	Hytaý Halk Respublikasynyň Gonkong ýörite administratiw etraby
171.	Puerto-Riko birleşdirilen erkin döwledi
172.	Demirgazyk Irlandiýa
173.	Sent-Winsent we Grenadinlar
174.	Sent-Lýusiýa
177.	Bagam Adalaryň Birleşigi
178.	Dominik Birleşigi
179.	Beýik Britaniýanyň we Demirgazyk Irlandiýanyň Birleşen Şalygy
180.	Amerikanyň Birleşen Ştatlary
181.	Solomon adalary
183.	Komor Adalaryň Birleşigi
184.	Hytaý Halk Respublikasynyň Makao ýörite administratiw etraby
186.	Taiti
187.	Guam territoriýasy
188.	Togolez Respublikasy
189.	Tunis Respublikasy
191.	Ukraina
193.	Farwer adalary
194.	Nepal Federatiw Demokratik Respublikasy
195.	Efiopiýa Federatiw Demokratik Respublikasy
196.	Braziliýa Federatiw Respublikasy
198.	Nigeriýa Federatiw Respublikasy
199.	Somali Federatiw Respublikasy
200.	Sent-Kits we Newis Federasiýasy
201.	Finlýand Respublikasy
202.	Fransuz Respublikasy
203.	Merkezi Afrikan Respublikasy
204.	Çeş Respublikasy
205.	Şweýsar Konfederasiýasy
206.	Şotlandiýa
207.	Eritreýa
209.	Günorta Afrikan Respublikasy
210.	Ýamaýka
211.	Ýaponiýa
2018-nji ýylda Dostluk üçin Futbol Dünýä Çempionatyna 32 Halkara Dostluk Ýygyndylary gatnaşdy. Makstanamanyň taryhynda ilkinji gezek, final oýunyň teswirlemesi Siriýa döwletinden Ýaş Teswirleýji, Ýazan Taha we eminlik bolsa Russiýadan Ýaş Emin, Bogdan Batalin tarapyndan amala aşryryldy.
2018-nji ýylda "Dostluk üçin Futbol" Dünýä Çempionatynyň ýeňijisi Dominika, Sent Kits we Newisa, Malawi, Kolumbiýa, Benin we Kongo Demokratiki Respublikasynyň Ýaş Oýunçylaryndan emele gelen "Şimpanze" ýygyndysy boldy. Ýygyndynyň tälimçisi bolsa Russiýanyň Saransk şäherinden Ýaş Gatnaşyjy Wladislaw Polýakow boldy.
Maksatnamanyň altynjy möwsüminiň soňky wakasy bolsa 2019 "Dostluk üçin Futbol" çagalaryň Halkara forumy bolup, ol iýun aýynyp 13-de "Moskwarium" Okeonagrafiýa we Deňiz Biologiýasy Merkezinde geçirildi. Oňa Wiktor Zubkow ("Gazprom" APJ-nyň başlygy), Olga Golodes (Russiýa Federasiýa Hökümetiniň Wise Premýeri), Iker Kasilyas (Ispaniýaly futbol oýunçysy, milli ýygyndynyň öňki kapitany), Aleksandr Keržakow (Russiýaly futbol oýunçysy, Russiýanyň ýaşlar futbol ýygyndysynyň tälimçisi) bilen bilelikde dünýäniň her ýerinden 54 ilçihananyň wekilleri we beýleki myhmanlar gatnaşdy.
Forumyň dowamynda altynjy möwsümiň iň oňat Ýaş Oýunçylary sylaglandy: Kongo Demokratik Respublikasyndan Deo Kalenga Mwenze (iň oňat hüjümçi), Beninden Ýamiru Ouru (iň oňat ýarym goragçy), Weýlsden Iwan Wolynkin (iň oňat derwezewan) we Braziliýadan Gustawo Sontra Roça (Iň gymmat oýunçy).
Forumda mundan başga, geçen möwsümiň gatnaşyjysy Indiýadan Ananýa Kambojuň kitap tanyşdyrma we awtograf sessiýasy geçirildi. Ananýa 2017-nji ýyldaky "Dostluk üçin Futboluň" bäşinji möwsüminden soň Ýaş Žurnalist hökmünde tejribelerini "My journey from Mohali to St. Petersburg" atly kitapda ýazdy. Ol kitapda Maksatnamanyň dünýäni oňat tarapa üýtgetmegiň dokuz gymmatlyklary barada ýazdy. Iýun aýynyň 14-de, ýagny "Dostluk üçin Futbol" Halkara çagalar forumyndan soňra, Ýaş oýunçylar we žurnalistler Russiýadaky 2018 FIFA Dünýä Kubogyyň açylyş dabarasyna gatnaşdylar. "Lužniki" stadionynda, çagalar şol ýyl maksatnama gatnaşan 211 döwletiň we sebitiň baýdagyny dabaraly ýagdaýda galdyrdy. Ondan soňra, "Dostluk üçin Futbol" maksatnamanyň Ýaş gatnaşyjylary Russiýa we Saudy Arabystan toparlarynyň arasyndaky açylyş oýunyna tomaşa etdiler.
Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putin Russiýanyň "Dostluk üçin Futbol" boýunça Ýaş Wekili Albert Zinnatowu özüniň ložasyna çagyrdy we olar bilelikde açylyş oýunyny seretdiler. Ol ýerde ýaşlar Braziliýadan Dünýä Kubok Çempiony Roberto Karlos we Ispaniýaly futbol oýunçysy Iker Kasillas bilen gürleşmek mümkinçiligine eýe boldular.
Moskwada geçirilen soňky çärä 211 döwlet we sebitden 1500-den kän çaga we ýaşlar gatnaşdy. Altynjy möwsümiň çäginde jemi, dünýäniň dürli künjeklerinde tertiplenen 180-den kän çäre geçirildi we oňa 240000-den kän ýaş gatnaşyjy gatnaşdy.
Maý aýynyň 23-de brifiň dowamynda Russiýanyň IIM-iň wekili Mariýa Zaharowa häzirki döwürde dünýä jemgyýeti "Dostluk üçin Futbol" maksatnamasyny Russiýanyň halkara sosial syýasatynyň möhüm bölegi hökmünde kabul edýändigini nygtap geçdi.
FIFA, däp boýunça "Dostluk üçin Futbol" maksatnamasyny goldady. Moskwada gecirilen soňky çärä gatnaşanlaryň we myhmanlaryň jemi sanynyň 5000-den hem geçendigini gurama belläp geçdi.
Dostluk üçin futbol 2019
“Dostluk üçin futbol” çagalaryň halkara durmuş maksatnamasynyň ýedinji möwsümi 2019-njy ýylyň 18-nji martynda goýberildi, maksatnamanyň jemleýji çäreleri Madridde 28-nji maýdan 2-nji iýun aralygynda geçdi.
25-nji aprel Halkara Futbol we Dostluk güni Ýewropanyň, Aziýanyň, Afrikanyň, Demirgazyk we Günorta Amerikanyň 50-den gowrak ýurtlarynda bellenildi. Şeýle hem, baýramçylyga Russiýanyň futbol birleşmesi (RFB) goşuldy.
30-njy maýda Madridde “Gazprom” KPJ “Dostluk üçin futbol” 2019 çagalaryň durmuş maksatnamasynyň halkara forumy geçirildi. Forum bütin dünýäniň bilermenlerini – futbol türgençilerini, çaga toparlarynyň lukmalaryny, ýyldyzlary, öňde barýan halkara KHBS habarçylaryny, halkara futbol akademiýalarynyň we federasiýalarynyň wekillerini birleşdirdi.
31-nji maýda Madridde dünýäde iň köpmilletli futbol türgenleşigi geçirildi. Türgenleşikleriň netijesi boýunça “Dostluk üçin futbol” GUINNESS WORLD RECORDS® resmi sertifikatyny aldy.
Ýedinji möwsümiň gatnaşyjylary durmuş-jogapkärli topar hökmünde “Liwerpul” futbol toparyna “Dokuz gymmatlyklary” kubogyny (“Dostluk üçin futbol” çagalaryň halkara durmuş maksatnamasynyň baýragy) gowşurdylar.
1-nji iýunda UEFA Pitch futbol meýdançasynda Madridde ýedinji möwsümiň iň ýokary derejeli pursaty – “Dostluk üçin futbol” boýunça Dünýä çempionatynyň jemleýji duşuşygy geçdi. Onuň netijeleri boýunça “Antiguanskiý Poloz” ýygyndysy “Tasmanskiý Dýawol” bilen esasy wagtda 1:1 hasap bilen oýnady, soňra bolsa, jerime urgusynyň tapgyrlarynyň netijesi boýunça utdy we baş baýragy eýeledi.
Dostluk üçin futbol 2020
2020-nji ýylda “Dostluk üçin futbol” sekizinji möwsüminiň jemleýji çäreleri 2020-nji ýylyň 27-nji noýabryndan 9-njy dekabr aralygynda sanly platformada onlaýn görnüşinde geçirildi. Dünýäniň 100-den gowrak ýurtlardan 10 000-den gowrak gatnaşyjylar esasy çärelere goşuldylar.
Maksatnamanyň sekizinji möwsümi üçin köp ulanyjyly Football for Friendship World futbol onlaýn hereketlendiriji işlenip düzüldi, onuň esasynda “Dostluk üçin futbol” 2020 boýunça bütindünýä onlaýn-çempionaty geçirildi. Bütin dünýä boýunça ýüklemek üçin oýun 2020-nji ýylyň 10-njy dekabryndan – Bütindünýä futbol gününden elýeter. Ulanyjylar halkara ýygyndylaryna goşulmak bilen, “Dostluk üçin futbol” düzgünleri boýunça duşuşyklara gatnaşmak mümkinçiligini aldylar. Köp ulanyjyly oýun dostluk, parahatçylyk we deňlik ýaly maksatnamanyň wajyp gymmatlyklaryna esaslanan.
27-nji noýabrda “Dostluk üçin futbol” boýunça bütindünýä onlaýn-çempionatynyň bije atyşlygynyň açylyş dabarasy geçirildi.
28-nji noýabrdan 6-njy dekabr aralygynda çagalar üçin gumanitar we sport bilim beriş maksatnamalary bilen halkara onlaýn-lageri geçdi
30-njy noýabrdan 4-nji dekabr aralygynda “Dostluk üçin futbol” halkara onlaýn-forumynyň mejlisi geçdi, onda çagalaryň sportuny ösdürmek çygryndaky taslamalar görkezildi. Bilermen eminleri “Dostluk üçin futbol” halkara baýragyny almaga dalaşgär edýän taslamalaryň prezentasiýasyna baha berdiler
7-8-nji dekabrda “Dostluk üçin futbol” boýunça bütindünýä onlaýn-çempionaty geçdi. Bu ýylda çempionat sanly platformada onlaýn görnüşinde geçirildi, ýörite munuň üçin köp ulanyjyly Football for Friendship futbol hereketlendirijisi işlenip düzüldi.
9-njy dekabrda “Dostluk üçin futbol” grand finaly geçdi
Dürli ýurtlardan çagalar üçin webinarlaryň tapgyry BMG 75 ýyllygyna goldaw hökmünde maksatnamanyň sekizinji möwsüminiň geçiriliş döwründe geçdi.
Maksatnamanyň sekizinji möwsüminde bütin dünýäden futbol fristaýlerleri bilen bilelikde hepdelik “Stadion meniň bar bolan ýerimde” atly şowhun goýberildi. Her bir çykyşynda fristaýlerler maksatnamanyň ýaş wekillerine oýun tärlerini öwretdiler, her bir hadysanyň ahyrynda iň gowy ýerine ýetirilen oýun tärleriniň bäsleşigi geçirildi. Şowhun onlaýn bütindünýä ussat-synpy bilen tamamlandy, onuň bilen “Dostluk üçin futbol” maksatnamasy ikinji gezek çekilen gatnaşyjylaryň sany boýunça Ginnessiň dünýä rekordçysy boldy (2020-nji ýylyň 6-njy dekabry).
Gowy täzelikleriň redaksiýasy - “Dostluk üçin futbol” ýaş habarçylary tarapyndan goýberilen hepdelik şowhun, onda çagalar tomaşaçylar bilen bütin dünýäniň täzelikleri bilen paýlaşdylar.
"Dostluk üçin Futbol" boýunça Dünýä çempionaty
Halkara çagalar futbol bäsleşigi "Dostluk üçin Futbol" programmasynyň çäginde geçirilýär. "Dostluk Ýygyndy topary" çempionata gatnaşyjy komandalar Açyk bije atyşygyň dowamynda düzülýär. Ýygyndy toparlary "Dostluk üçin Futbolyň" prinsipy boýunça gurnalýarlar:  bir toparda dürli milletli, jynsly we fiziki mümkinçilikli sportsmenlar oýnaýarlar.
"Dostluk üçin Futbol" Halkara çagalar forumy
Her ýylky "Dostluk üçin Futbol" Halkara çagalar forumynda taslamanyň ýaş gatnaşyjylary ulylyar bilen programmanyň gymmatlyklaryny dünýä boýunça öňe sürmek barada gürrüň edýärler. Forumyň dowamynda çagalar başga ýurtlardan gelen ýaşdaşlary, meşhur futbolçylar, žurnalistlar we jemguýetçilik işgärleri bilen duşuşýarlar we gürrüňdeş bolýarlar, şeýle hem ýaş wekiller hökmünde bolup, soňra umumy ynsanyýet gymmatlyklary öz ýaşdaşlarynyň arasynda özbaşdak propaganda edýärler.
Halkara Dostluk we Futbol güni
"Dostluk üçin Futbol"  programmanyň çäginde aprel aýynyň 25-ne Halkara Dostluk we Futbol güni bellenýär. Bu baýramçylyk ilkinji gezek 2014 ýylda 16 sany ýurtda bellendi. Şol gün dostluk matçlar, fleşmoblar, radiomarafonlar, master-klasslar, teleşou, açyk türgenleşmeler we ş.m. geçirildi. Baýram etmeklige 50 000 gowrak adamlar gatnaşdy.
2016 ýylda Dostluk we futbol güni 32 sany ýurtda bellendi. Russiýady ol dokuz sany şäherlerde bellendi: Moskwada, Sankt-Pеtеrburgda, Nowosibirskda, Barnaulda, Birobidžanda, Irkutskda, Krasnodarda, Nižniý Nowgorodda we Rostow-na-Donuda. Nižniý Nowgorodda  "Wolga" ýaş futbolçylaryň arasynda dostlukly matç geçirildi, klubyň ulylyary bolsa  çagalar üçin el-aýaklaryny ýazmaga çykdylar we türgenleşik geçirdiler. Nowosibirskda dostlukly matça maýyp çagalar bilen Nowosibirsk welaýatyň "Ýermak-Sibir" topary gatnaşdy.
"Dostluk üçin Futbol" maksatnamanyň dokuz gymmatlygy
2013-nji ýylyň maý aýynyň 25-de, birinji Halkara "Dostluk üçin Futbol" forumynda Beýik Britaniýa, Germaniýa, Sloweniýa, Wengriýa, Serbiýa, Bolgariýa, Gresiýa we Russiýadan Ýaş wekiller maksatnamanyň ilkinji sekiz gymmatlygyny - dostluk, deňlik, adalatlylyk, saglyk, parahatçylyk, wepalylyk, ýeňiş we däp-dessurlar - ýüze çykardylar we olary Açyk Hat arkaly hödürlediler. Hat Halkara Sport Guramalaryň Ýolbaşçylaryna ugradyldy: Futbol Assosiasiýalarynyň Halkara Federasiýasy (FIFA), Ýewropa Futbol Assosiasiýalarynyň Birleşmesi (UEFA) we Halkara Olimpiki Komiteti (IOC). Ýozef Blatter 2013-nji ýylyň sentýabr aýynda Wladimir Putin we Witaliý Mutko bilen geçirilen duşuşygyň dowamynda haty alandygyny we "Dostluk üçin Futboly" goldamaga taýýardygyny mälim etdi.
2015-nji ýylda Hytaýdan, Ýaponiýadan we Gazagyztandan gatnaşyjylar "Dostluk üçin Futbol" maksatnamasyna goşuldylar we dokuzynjy gymmatlygy, ýagny abraý, teklip etdiler.
Dostluk Bilezigi
"Dostluk üçin Futbol" programmanyň ähli çäreleri, deňligi we sagdyn durmuş ýörelgesini aňladýan, Dostluk Bilezikleri alyşmadan başlanýar. Bilezik gök we ýaşyl reňkli sapakdan ybarat, programmanyň gymmatlyklaryny goldaýan islendik kişi ony göterip biler.
Frans Bekkenbaueryň aýtmagyna görä
"Herekediň nyşany - iki reňkli bilezik bolşy ýaly, "Dostluk üçin Futbol" programma goýulan gymmatlyklar hem şolar ýaly ýönekeý we düşnükli".
Programmanyň ýaş gatnaşyjylary Dostluk Bileziklerini meşhur sportsmenlara we jemgyýetçilik işgärlere dakdylar, olaryň arasynda: Dik Adwokat, Anatoliý Timoşuk we Luiş Nеtu, Frans Bеkkеnbauer, Luis Fеrnandеw, Didýе Drogba, Maks Maýеr, Fatma Samura, Lеon Goreska, Domеniko Krişito, Miçеl Salgado, Aleksandr Kеržakow, Dimas Pirros, Miodrag Božowiç, Adelina Sotnikowa, Ýuriý Kamеnеs.
Möwsümleriň arasynda gatnaşyjylaryň işjeňligi
"Dostluk üçin Futbol" programmanyň ýaş futbolçylary resmi möwsümden daşary dürli çärelere gatnaşýarlar. 2013 ýylyň maý aýynda "Maribor"(Sloweniýa) futbol klubynyň ýaşlar düzümi kambojiýaly çagalar bilen haýyr-sogap matçyny geçirdiler. 2014 ýylyň sentýabr aýynyň 14-ne programmanyň rus gatnaşyjylary RF Prezidentiniň FIFA-nyň prezidenty Ýozef Blatter dagy bilen duşuşygyň çäginde Wladimir Putin bilen gürrüňdeş boldular. 2014 ýylyň iýun aýynda Fransiýanyň prezidenty Fransua Olland, "Dostluk üçin Futbol" programmanyp gatnaşyjysy, "Tawerni" toparyny "Fransiýa-Nigeriýa" 2014 futbol boýunça dünýä çempionatyny Ýeliseý köşgünde bile görmäge çagyrdy. 2016 ýylyň aprel aýynda, 2015 ýylyň "Dostluk üçin futbol" programmanyň wekili, Ýuriý Waşuk, taslama gatnaşyp alan tejribesini paýlaşmak üçin Belarussiýanyň iň daýow adamsy Kirill Şimko we BATE FK ýaş futbolçylary bilen duşuşdy. Ýuriý Waşuk Dostluk Bilezigini Kirill Şimko daga berdi, şeýlelik bilen taslamanyň pikirlerini öňe sürmek üçin oňa estafetany geçirdi: dostluk, adalatlylyk, sagdyn durmuş ýörelgesi.
Baýraklar we sylaglar
"Dostluk üçin futbol" programmasy dürli bäsleşikleriň ýeňijisi boldy, rus we halkara sylaglara eýe boldy. Şol sanda: "Halkara hyzmatdaşlygy ösdürmegiň" "Russiýanyň iň oňat sosiýal taslamalary" nominasiýasy,  (IABC) Gold Quill Awards  Biznes-kommunikatorlaryň Halkara assosiýasynyň "Koporatiw sosial jogapkärçiligi"(2016) nominasiýasy, Sabre Awards "Planetanyň iň oňat sosial taslamasy" (2016) nominasiýasy, The Drum Social Buzz Awards "Iň oňat halkara strategiýa" (2017) nominasiýasy, The Internationalist Awards for Innovative Digital Marketing Solutions "Iň oňat mediastrategiýa"(2017) nominasiýasy, "Serebrýanyň luçnigyň" "Russiýanyň iň oňat sosial taslamasy"(2018) nominasiýasy, Gran-pri "Serebrýanyň luçnik"(2018).
Kemal Kılıçdaroglu
Kemal Kılıçdaroğlu (1948-nji ýylyň 17-nji dekabrynda doglan) Respublikan Halk partiýasynyň (CHP) lideri we 2010-njy ýyldan bäri Türkiýedäki esasy oppozisiýanyň lideri. 2002-nji ýyldan 2015-nji ýyla çenli Stambulyň ikinji saýlaw okrugynda mejlis agzasy we İzmiriň ikinji saýlaw okrugynyň deputaty bolup işledi.
Terjimehaly
1948-nji ýylda Tunceli sebitiniň Nazimie obasynda doglan, 1971-nji ýylda Ankara Ykdysadyýet we söwda akademiýasyny gutardy, soňra Fransiýada bir ýyl okady. 1983-nji ýylda baş girdeji müdirligine bellendi we şol ýerde bölüm müdirinden başlap baş müdiriň orunbasaryna çenli işledi. .
1991-nji ýylda senetçileri we kiçi telekeçileri sosial goramak gaznasynyň baş müdiri wezipesine bellendi. 1992-nji ýylda SSK Baş müdirligine (Türkiýäniň Durmuş ätiýaçlandyryş gaznasy) göçdi we soňra Türkiýäniň Zähmet we sosial gorag ministriniň orunbasarynyň kömekçisi bolup işledi. 1994-nji ýylda "Ykdysady tendensiýa" magazineurnaly ony "ýylyň iň gowy döwlet işgäri" saýlady. 1999-njy ýylyň ýanwar aýynda SSK-nyň baş müdiri wezipesinden meýletin pensiýa çykdy.
2002-nji ýylyň 3-nji noýabrynda Türkiýäniň Beýik Milli Assambleýasyna 22-nji çagyryşda Stambuldan PDP-nyň wekili saýlandy. 23-nji çagyryş saýlawynda UzXP Merkezi partiýa geňeşinde bir orun aldy, 2007-nji ýylyň 22-nji iýulynda Stambuldan gaýtadan saýlandy we orunbasar kandidaturasyny hödürleýänçä parlamentde partiýa toparynyň lideri bolup galdy.
2009-njy ýylda CHP-den Stambulyň häkimligine kandidat bolup, 36,8% ses aldy. .
2010-njy ýylyň 22-nji maýynda Deniz Baýkal işinden aýrylandan soň, Respublikan halk partiýasynyň başlygy wezipesine saýlandy. 1250 delegatdan 1246-sy Kliçdaroglunyň kandidatyna ses berdi, bu CHP taryhynda rekord.
Maşgalasy
1974-nji ýylda Selwi (resmi däl Sewim ady bilen tanalýar) bilen durmuş gurdy, üç çagasy, gyzy Asli we Zeýnep we ogly Kerem bar.
Ar alýanlar (kino 2012)
Ar alýanlar ya-da Avengers, “Marvel Studios” we “Walt Disney Pictures” -iň 2012-nji ýylda öndüren Amerikan fantaziýasy we super gahrymany filmidir. Film gülkünç kitaplaryň ar alyş kitaplarynyň bir toparyna esaslanýar we Bu Marveliň altynjy garaşsyz eseri.Jas Widon filmiň awtory we re directorissýory, Kris Ewans, Robert Downi Jr., Mark Ruffalo, Kris Hemswort, Skarlett Johansson we Samuel L. ýaly aktýorlar. Jekson ony ýerine ýetirdi.
Absolýut ideýa
Absolýut ideýa - obýektiw ideýalizmiň pelsepe sistemasynda esasy düşünjeleriň biri. Onuň esasy wekilleri belli nemes filosofy Gegel we onuň pelsepe sistemasyny dowam etdirijilerdir. Obýektiw ideýalizm iň beýleki görnüşleri ýaly, absolýut ideýa hem tebigatdaky we jemgyýetdäki hemme zatlary döreden, olaryň ýaşamagyny, üýtgemegini kesgitleýän maddy dünýäden ýokary bir ruhy başlangyçdyr diýip ykrar edýär. Obýektiw idealistler ol ruhy başlangyja baky ideýa, dünýä ruhy, dünýä erki diýýärler. Gegeliň Absolýut ideýasynyň beýleki obýektiw idealistik taglymatlardan düýpli tapawudy - onuň pelesesiniň dialektiki idealizm sistemasy bolanlygydyr. Marksizm iň düýbüni tutujylar Gegeliň pelsepesiniň gymmatly tarapyny - dialektikasynyň peýdaly ýerini tankydy analiz esasynda alyp, onuň mistiki, idealistik taraplaryny taşladylar. Absolýut ideýa düşünjesi adamlaryň özünden üzňeleşdirilen hem absolýutlaşdyrylan adam paýhasydyr diýip, dialektiki materializm görkezýär.
Çeşme
Türkmen Sowet Ensiklopediýasy, Tom 1, sah.14-15
Absolýut nol
Absolýut nol - absolýut temperaturany hasaplamagyň başlangyjy. Absolýut nol suwuň üçlük nokadynyň temperaturasyndan 273,16 K aşakda ýerleşýär. Absolýut nol maddanyň ideallaşdyrylan ýagdaýyny häsiýetlendirýär. Sebäbi absolýut nol ýagdaýda maddanyň molekulalary tertipsiz ýylylyk hereketine eýe bolman, madda nolunjy energiýa eýe bolýar. Absolýut nola ýetmek mümkin däl, ýöne kiçi göwrümlerde oňa ýakyn temperatura alyp bolýar.
Galkynysh meýdany
Galkynysh meýdany — Aşgabadda ýerleşen meýdan. Türkmenbaşy we Galkynyş prospektinin birleşmesinde ýerleşipdir.
LED lampa
LED lampa ýa-da LED çyra let diodlar arkaly yşk beriji. Häzir dürli görnüşleri bar, emma öndüriji görä ýaramlylyk möhleti tapawutlanýar. Adatça 15000 sagatdan 30000 sagada çenli işleýär. Uzak wagtyň dowamynda işlemegi islenilse,  temperatura aralykda ulanmakdyr, şeýdip diodlar gyzman ömri uzalýar. Oňa derek ekonom spiral lampalary  çenli ulanmak gowydyr.
Ar alýanlar: Ultron döwri
Ar alýanlar: Ultron döwri (Iňlis dilinde: avemgers: Age of ultron ) “Marvel Studios” we “Walt Disney” kinoteatrlary tarapyndan öndürilen Jas Widon re directedissýorlyk eden we ýazan 2015 Superkahramny filmi.