Häzirki_zaman_dünỳäsinde_Türkmenistanyň_orny
Biz jemgyýetçilik gatnaşyklarynyň öz halkymyza ilkibaşdan mahsus bolan hem-de türkmenleriň öz uzak taryhynyň bütin dowamynda döredilen döwlet gurluşlarynyň  ählisiniň  özeni bolan görnüşini öz häzirki döwletimiziň binýady hökmünde ulansak, bize has oňat düşinjekdiklerine akyl ýetirdik. Sebäbi taryhyň dowamynda döwletler synyp,imperiýalar dargasa-da, halkyň ruhy saklanyp galýar ahyryn. Biz täze durmuşy döretmek ugrunda tagallalarymyzda, döwlet berkararlygynyň, Garaşsyzlygyň direglerini pugtalandyrmakda halkyň hut şol müdimilik ruhundan  ylham we güýç alýarys.Ol bize öňde goýlan maksatlaryň hasyl bolmagyny gazanmaga kömek edýär. Ol her bir adamyň kalbynda we  göwün  ummanynda  arzyly galkynyş döredýän  Mukaddes Ruhnama  kitabymyzyň gözbaşydyr, gönezligidir. Ruhnama halkymyzyň ar-namys we mertebe kitabydyr, onuň  ahlak ýörelgeleriniň kitabydyr. Häzirki wagtda biziň Ruhnamamyzyň dünýäniň köp ýurtlaryna gyzyklanma döredýändigi hem-de türkmenleriň aň ýetimi, edim-gylymlarynyň özenini düzýän ähli ynsanperwerlik taglymlarynyň wagyz edilmegine ýardam berýändigi bize begendirýär, buýsandyrýar. Ata-babalarymyzyň ruhy erjelligi, şöhratly medeni we milli däpleri, uzak asyrlaryň dowamynda beýleki halklar bilen bilelikde parahatçylykly ýaşamakda toplan tejribesi häzir Türkmenistanyň daşary syýasatynda öz beýanyny tapdy. Şanly sene bolan 1995-nji ýylyň Bitaraplyk aýynyň 12-de türkmen döwletiniň taryhynyň ilerleýji ösüşinde täze zamana başlandy. Şol gün B.M.G-yň Baş Assambleýasy “Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy” hakynda kararnama kabul etdi. Şol kararnamada B.M.G-yň agza döwletleriniň Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk derejesini ykrar edýändigi we olaryň Türkmenistanyň Garaşsyzlygyna, özygtyýarlylygyna we ýerleriniň bitewiligine sarpa goýýandygy we muny goldaýandygy göz öňünde tutulýar. B.M.G-nyň baş assambleýasynyň şeýle ýörite kararnamany  kabul   etmegi  milletler  bileleşiginiň  Türkmenistanyň  parahatçylyk  söýüji daşary syýasy ugruny, halkara işlerinde çözgütleriň tapylmagyna  ýardam ediji täsirini ykrar etmegini  aňladýar. Häzirki wagtda Türkmenstanyň hemişelik Bitaraplyk  derejesi dünỳä bileleşigi üçin halkara gatnaşyklary nyň  ylgamynda müdimilikoryn tytan deň-taỳy bolmadyk hadysanyň çäklerinden çykyp, eỳỳäm ähliumumy bähbitleri ytgaşdyrmagyň serişdesine öwrüldi. Türkmenstanyň syỳasỳ gatnaşyklardaky orny we sebitdäki, aslynda tutuş Aziỳa kylymyndaky umumy  ỳagdaỳ nazara alnanda, mynyň iňňän möhümligi äşgärdir. Öz hemişelik Bitaraplyk derejämiziň halka bileleşiginde ykrar edilmegini gazanyp, biz ozaly bilen, milli bähbitlerimiz üçn amatly şertleri üpjin etdik. Tersine, ol sebitde we tytyş Zeminde ỳagdaỳa işleňlik bilen täsir etmek, häzirki zaman dünỳäsinde her bir döwletiň içerki ykdycady öcüşiniň esasy şertleriniň biribolan nerijeli halkara hyzmatdaşlygyny ỳola goỳmak ugrunda tagalla etmek üçin oňat mümkinçilikdir. „Häzirki wagtda  döwletleriň we olaryň baştutanlarynyň, şeỳle hem uly halkara guramalarynyň täsiri we jogapkärçiligi ozal hemme wagtdakysyndan has uludyr, olaryň adamlaryň häzirki we geljekki nesilleriniň öňündäki borjy  bolsa parahat ỳaşaşmagyň dartgynlylykdan we zorlykdan saplanan ülňüsini döretmek ugryndaky onyň hadysalary pygtalandyrmakdan we ösdürmekden ybarat dyr. Dyrmyşyň öňe sürỳän derwaỳsyz talaby ỳurtlaryň arasynda täze bökdençlikleri döretmän, mümkin bolanhalatlaryň ählisinde hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny ỳola goỳmakdyr .“ Bitarap Türkmenstan beỳleki döwletler we halkara guramalary bilen hem ikitaraplaỳyn, hem köptaraplaỳyn gatnaşyklary üstünlikli amala aşyryp,dünỳäniň 120 döwleti bilen diplomatik gatnaşyklary ỳola goỳdy we 40-dan hem köp halkara guramalarynyň agzasy boldy. Ykdysady,jemgyỳetçilik, medeni we beỳleki  wezipeleri çözmekde biz hemişeBMG-dan, onuň  maksatnamalaryndan, edaralaryndan we gaznalaryndan kömek wegoldaw aldyk. Türkmenistan BMG bilen ähli ugurlarda, şol sanda adamyň bähbitleri bilen baglanşykly meselelerde iş bähbitli hyzmatdaşlyk üçin açykdyr. BMG bilen hyzmatdaşlygyň Bitarap Türkmenistanyň daşary syỳasatynyň baş ugrydygyny aỳratyn nygtamak isleyärin. Halkara parahatçylygyny we howupsyzlygyny goldamak, beỳleki ỳurtlar bilen hoşniỳetli goňşyçylyk gatnaşyklaryny saklamak, hut şonuň ỳaly-da dawalaryň ỳaỳramagynyň öňüni almak we gapma-garşylyklary düzgünleşdirmek şuhyzmatdaşlygyň has ileri tutulỳan ugurlarynyň biridir. Hut Aşgabat garşylyklaỳyn göreşỳän owgan toparlanşyklarynyň arasyndaky gepleşikleriň başlanmagyna itergi berdi, munuň özi halkara bileleşiginiň sebitde ỳagdaỳy durnyklaşdyrmak boỳunça umumy tagallalarynda öňe tarap uly ädim boldy. 1996-njy ỳylda biziň paỳtagtymyzda göni täjigara gepleşikleriň birnäçe tapgypy geçirildi, olar Täjigistandaky raỳatara dawasynyň syỳasy çözgüdini tapmaga kömek etdi. 2001-nji ỳylyň Ruhnama aỳynyň 11-de Nỳu-Ýorkda bolan wakalardan soň Türkmenistan BMG –niň terrorçylyga garşy göreşmek boỳunça bütindünỳä bileleşigini döretmek hakyndaky teklibine ilkinjileriň biri bolup seslendi. Sol bileleşigiň gatnaşyjysy hökmünde Türkmenistan terrorçylygyň ähli elhençliklerini başdan geçirdi. 2002-nji ỳylyň Sanjar aỳynda Aşgabatda iňňän agyr jeneỳat-döwlet baştutanynyň janyna hyỳanat etmek arkaly häkimiỳeti  zorluk bilen ele salmaga hem-de ỳurtda kostitusion gurluşy üỳtgetmäge gönükdirlen terrorçylyk jeneỳaty edildi. Geçirilen derňew işleri we şol jeneỳarçylaryň işine açyk kazyỳet mejlisinde garalmagy netijesinde şol jeneỳatyň döwlet agdarlyşygyny amala aşyrmaga guramaçylyk we maliỳe taỳdan deslapdan ỳörite guralan we taỳỳarlanylan synanyşyk bolandygy doly subut edildi .Özi-de ony taỳỳarlamak işleri Türkmenistanyň çäklerinden daşarda geçirildi. Terrorçylygyň görnüşleriniň köpdigine garamazdan, bu jeneỳatyň tebigaty birmeňzeşdir we onuň esasynda jenaỳatçylaryň şahsy matlaplarynyň hasyl bolmagy üçin islendik haỳynlyga , geçirimsizlige we birehimlige ỳüz urmaga taỳỳarlyr durỳar .Terrorçylyk hiç bir döwleti ,hiç bir milleti saỳgarmaỳar , onuň hiç bir diňe we medeniỳetine dahly ỳokdyr.Hut şonuň üçin terrorçylyga garşy görweş ähli dünỳä bileleşiginiň bilelikdäki tagalalary bilen alnyp barylmalydyr. Owganystanda parahatçylygyň we abadançylygyň berkarar bolmagyna çüňňyr gyuz7yklanỳan Türkmenistan şu goňşy ỳurdyň uruşdan soň dikelmegine işjeň gatnaşdy we gatnaşỳar .BMG – iň edaralary we guramalary bilen ỳakyndan hyzmatdaşlyk etmek arkaly Türkmenistan  Owganystanyň ejir çeken halkyna ynsanperwerlik kömeginiň eltinmegi üçin esasy ulag ỳoluny döretdi. Häzirki wagtda biziň ỳurdumyz Owganystanyň demirgazyk sebitlerini elektirik togy bilen arzan bahalar boỳunça üpjün etmegiň, ỳollary we aragatnaşyk ulaglaryny döretmegiň  tutumly taslamalaryny durmuşa geçirỳär. Owganystanyň üstünden gaz geçirijini guramagyň taslamasy dine bir sebitiň çäklerinde däl ,eỳsem dünỳä möçberinde hem baş taslama bolup durỳar, ol ylalaşylan möhlet tertibine laỳyklykda Aziỳanyň ösüş bankynyň gatnaşmagynda durmuşa geçirilÿär.bu taslama Owganistanyň ykdysadyÿetini dikeltmäge,üpjünçilik ulgamlaryny we täze iş orunlaryny döretmäge gönükdirilÿär hem-de Türkmenistanyň sebitde durnuklylygy we ösüş esasynda hoşniÿetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny ÿola goÿmaga çalyÿanlygyny iş ÿüzinde tassyklaÿar.