cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hajj
Zyýaratyň edebi
Soňra sag tarapa süýşüp, hezreti Ebu Bekiriň başujyna gelinýär. Oňa doga edip, salam bereniňden soň, hezreti Omaryň başujuna barylýar. Oňa hem salam berlip, doga edilýär. Ýene Pygamberimiziň başujuna gelnip, kybla tarap öwrülip doga edilenden soňra, mesjidiň Ebu Lübabe we Hannane sütünleriniň arasynda namaz okap doga edilýär. Mundan soň beýleki zyýarat ýerlerine tarap gidilýär.
Medineýi Münewwerede bolnan wagtyň dowamynda bäş wagt namazyňy Mesjidi Nebewide okajak bolmaly. Boş wagtlaryňda kaza we nafile namazy okamaly. Mümkinçilik bolan her pursatda Resulullahyň gabryny zyýarat etmeli. Ýagdaý bolsa Kurany hatm etmeli. Ýurduňa dolanjak wagtyň Resulullaha ýene bir gezek zyýarat edip hoşlaşmaly.
Kuba mesjidi
Pygamberimiz (ﷺ) Mekgeden Medinä hijret eden wagty ilkinji düýbi tutulan mesjid – Kuba mesjididir. Resulullah şenbe günleri Kuba mesjidine zyýarat edip, ol ýerde namaz okar eken. Ibni Mäje we Ahmed b. Hanbeliň rowaýat eden bir hadysy şerifinde Pygamberimiz: Şonuň üçin şenbe günleri Kuba mesjidine zyýarat etmek mustahapdyr.
Ýedi mesjidler
Hendek söweşiniň bolup geçen meýdanynyň ýakynynda ýedi sany kiçi mesjid gurlupdyr. Bulara «Mesjidi Fetih» hem diýilýär.
Bulardan başga Medinede Mesjidi Nebewiniň günbatarynda Gamame, Ebu Bekir, Omar, Aly we Bilal atly kiçi mesjidler bar.
Bakyg gonamçylygy
Mesjidi Nebewiniň gündogar tarapynda ýerleşýän bu gonamçylyk Pygamberimiziň döwründen bäri Medinäniň gonamçylygydyr. Bu ýerde üçünji halyf hezreti Osman, Pygamberimiziň agasy hezreti Abbas, bibisi hezreti Safiýe, iň kiçi ogly Ibrahim, gyzlary Rukiýe, Ümmü Gülsüm we hezreti Fatma, agtyklary Hasan we Huseýin, emişen dogany Osman Ibni Maz’un, päk aýallary we olardan başga-da on müň töweregi sahaba we tabi’undan ençeme ulamalar depin edilipdir. Häzirki döwürde gapylary ýapyk bolandygy üçin bu gonamçylyga diňe daşyndan zyýarat edilýär.
Uhud şehitleri
Uhud Medinäniň bäş km. demirgazygynda ýerleşýän dagyň adydyr. Hijretiň üçünji ýylynda Mekgäniň müşrikleri bilen bolan söweşde Ashaby Kiramdan ýetmiş kişi şehit bolup bu dagyň eteginde jaýlanypdyr. Pygamberimiziň agasy şehitler seýýidi hezreti Hamza, Mus’ab b. Umeýr. Enes b. Mäligiň agasy Enes b. Nadr olaryň arasyndadyr. Uhud şehitlerini mümkin bolan ýagdaýynda penşenbe güni zyýarat etmek gowy görülýär. Çünki Pygamberimiz şol gün Uhud şehitlerini zyýarat eder eken.
Mekgeýi Mukerremede zyýarat ýerleri
Resulullahyň dünýä inen jaýy, Pygamberimiziň ilkinji aýaly hezreti Hatyjanyň, atasy Abdulmuttalybyň, agasy Ebu Talybyň jaýlanan «Jennetul Mugalla» diýilýän Mekge gonamçylygy, Resulullaha wahýyň ilki inen ýeri Hira Nur dagy, hijret wagty Pygamberimiz bilen Ebu Bekiriň gizlenen Sewr gowagy, «Jyn» suresiniň inen ýerinde gurlan «Jyn» atly mesjid, Hajerul Eswediň alnan we Şakky Kamer mugjyzasynyň bolan ýeri – Ebu Kubeýs dagy Mekgede zyýarat edilýän belli ýerlerdir.
Mekgeýi Mukerremä gireniňde okalýan doga
Allahdan başga ilah ýokdur. Ol ýeke-täkdir, Onuň şärigi hem ýokdur. Mülk diňe Onuňkydyr. Hamd diňe Oňa ýaraşar. Ol her bir zada Kadyrdyr. Ýüregiň gysmagyndan, gabyr azabyndan, garyplyk we küfürden, Käbäniň Rabbyna sygynýaryn. Allahym! Serwerimiz hezreti Muhammed Mustafa, Onuň içersine we ashabyna salatu salam eýle.
Allahym şu mübärek Beýtiň şerefini, hormatyny, azamatyny, beýikligini we ýagşylygyny artdyr. Şeýle hem Oňa hormat we tagzym edip, Haj-umre maksady bilen Ony zyýarat edenleriň hem şerefini, abraýyny, mertebesini belende göter, ýagşylyklaryny artdyr.
.gh
Gana'nın internet kodu.
.gi
Cebeli Tarık'ın internet kodu.
.gg
.gg —Guernsey' in internet kodu.
Iň pes ukyply önüm
Iň pes ukyply önüm (MVP) - iň pes, ýöne ilkinji sarp edijileri kanagatlandyrmak üçin ýeterlik funksiýaly önümdir. Esasy wezipe – önümiň mundan beýläk-de ösdürilmegi üçin gipotezalaryň emele gelmegi üçin talap/seslenme almakdyr. MVP goýberilişine üns bermek, uzyn we (ahyrky) gereksiz işlerden gaça durmagy aňladýar. MVP-den maglumat ýygnamak köplenç köp aýratynlygy bolan önümi öndürmekden arzan we tygşytly. Önüm işlemese, meselem, nädogry çaklamalar sebäpli çykdajylary we töwekgelçilikleri azaltmaga mümkinçilik berýär. MVP kompaniýasynyň bolmagy wençura maliýeleşdirmesini çekmegiň şertlerinden biridir. Bu adalga Frank Robinson tarapyndan 2001-nji ýylda döredilipdi we Stiw Blank we Erik Rees tarapyndan meşhurlyk gazandy. Bazaryň deslapky derňewini hem öz içine alyp biler. MVP müşderiler üçin bazaryň nähili reaksiýa görkezjekdigini görmek üçin potensial iş modelini synagdan geçirýändigi sebäpli, esasanam öňünden kesgitlenen izolirlenen işewürlik modelini ýerine ýetirmän, potensial iş mümkinçilikleriniň nirededigini anyklamak bilen has köp gyzyklanýan täze/başlangyç kompaniýalary üçin peýdalydyr.
Basketbol
thumb|Basketbol pökgüsi thumb|Basketbol meýdançasy thumb|150px|[[HBFnyň ýaryşlarynda ulanylýan basketbol galkany we sebetiñ ölçegleri]] thumb|150px|[[HBFnyň ýaryşlarynda ulanylýan basketbol meýdançasynyň ölçegi]] thumb|Basketbol oýunçylaryñ pozitsiýalary thumb|[[Maýkl Džordan smaç urýar]] Basketbol bäş adamlyk iki toparyñ basketbol pökküsünü 3.05 metr beýiklikdäki basketbol sebetine salmak üçün ýaryşdyklary sportuň bir görnüşü.
Süýt
Süýt (حَلِيب)— iň peýdaly iýmit önümleriň biri.
Emdirmek
Yslam dininde iki ýyllap bir eneden emen çagalar süýt dogan hasaplanýar, ýagny olar nikalaşyp bilmezler. Çagany doly emdirmek isleýänler 2 ýyl emdirip biler. Çaganyň ene süýdi emmegi hökmandyr, sebäbi mallaryň süýdi olar ýaly bolmaz. Ene süýdi kesellerden hem goraýar.
Demokratiýa
thumb|400px| Demokratiýa döwlet dolandyryşynyň formasydyr. Dolandyryşyň bu görnüşinde häkimiýet ähli halka degişli bolýar. Halk häkimligini ýokary kanun çykaryjy we ýerli häkimiýet edaralaryndaky wekilleriniň üsti bilen amal edýär.
XX asyrda demokratiýa sözi dünýäde iň köp ulanylýan syýasy söze öwrüldi. Häzirki wagtda bu adalgany ulanmaýan, demokratiýany amala aşyrýarys, gurýarys diýmeýän partiýa ýa-da syýasy topar ýok diýsek hem nädogry bolmaz.
Aşgabat demirýol menzili
Aşgabat demirýol menzili, Türkmenistan'ın Aşgabat kentinin ana demirýol menzili. 1888 yılında inşa edilmiştir.
Demokratiýa
Häzirkizaman syýasy durmuşynda demokratiýa sözi köp manyda ulanylýar. Onuň ilkinji manysy sözüň gelip çykyşy bilen baglanyşyklydyr. Demokratiýa – demos (halk, halk ýygnagy), kratos (häkimiýet) diýen grek sözlerinden gelip çykyp, “halk häkimiýeti” diýen manyny berýär. XIX asyrda ýaşap geçen ABŞ – nyň prezidenti Linkolnyň sözleri bilen aýtsak demokratiýa – bu “halk tarapyndan saýlanan, halk üçin saýlanan halkyň dolandyrmasydyr”.
“Demokratiýa” adalgasynyň ikinji manysy – da onuň etimologiýasyndan gelip çykýar. Ol düsündiriş boýunça – “demokratiýa dolandyrmaga we karar kabul etmäge jemgyýetiň ähli agzalarynyň deň hukukly gatnaşýan guramasydyr”. Ikinji manyda partiýanyň, kärdeşler arkalaşygynyň demokratiýasy, önümçilikdäki demokratiýa, hatda maşgala demokratiýasy barada hem gürrüň edip bolar.
Demokratiýa jemgyýetçilik durmuşynyň kämil formasyna esaslanýan gymmatlyklaryň sistemasy hökmünde – de garalýar. Şeýle gymmatlyklara azatlyk, deňlik, adam hukuklary we ş.m. degişlidir.
Demokratiýa meselesine normatiw çemeleşmek adamyň gymmatlyklaryna, arzuwlaryna esaslanýar. Empiriki çemeleşme demokratiýanyň işdäki, durmuşdaky hereketini görkezýär.
Deňligiň häsiýetine görä demokratiýany syýasy demokratiýa ( hukuklaryň deňligi) we sosial demokratiýa (adamlaryň sosial mümkinçilikleriň deň bolmagy, ýaşaýşynyň oňatlygy, bilim almaklyga zähmet çekmeklige, dynç almaklyga, saglygyny bejermeklige we ş. m. mümkinçilikleriň bolmagy) bölmek bolar.
Eger-de demokratiýa şahsyýeti doly boýun egdirse, onda beýle demokratiýa totalitar häsiýetdedir.
Konstitusion demokratiýada häkimiýet şahalara bölünýär, köpçülik belli bir çäklerde saklanýar, azlygyň we aýry – aýry şahslaryň erkinligi goralýar.
Demokratiýanyň döreýşiniň we ösüşiniň uzakdan gaýdýan taryhy bar. Demokratik ýörelgeler, däpler adamlaryň entek urug, taýpa bolup ýaşalan döwründe ýüze çykypdyr. Adamlaryň deňhukuklylygy, erkin pikirlenmek, öz-özüňe akyl ýetirmek, şahsy jogapkärçilik, adamyň mertebesi ýaly zatlar has öň kemala gelipdirler. Olar jemgyýetiň ösmegine ýardam edipdirler. Munuň tersine garynja, bal arsyna meňzeş ýaşaýyş, berk ierarhiýa köplenç ösüşi bökdäpdir. Urug döwrüni hemme halklar başdan geçiripdirler. Demokratiýanyň urug formasynyň aýdyň mysaly hökmünde amerikan irokezleriniň dolandyryş guramasyny görkezmek bolar. Taýpanyň ähli kämillik ýaşyna ýeten erkekleri we aýallary taýpanyň kethudasyny (ýaşulysyny) hem – de serdaryny (harby ýolbaşçyny) saýlamaklyga ýa – da boşatmaklyga gatnaşypdyrlar. Häzirki wagta çenli urug – taýpa demokratiýasynyň däpleriniň saklanyp galan ýerleri bar. Demokratiýanyň esasy alamatlary:
1. Jemgyýetde halkyň häkimiýeti ykrar edilýär. Halk häkimiýetiň çeşmesi bolup hyzmat edýär. Halkyň häkimliginiň ýokarylyk häsiýetine eýe bolýar. Onuň döwlet edaralaryny döretmek, saýlamak, yzygider täzeläp durmak, kanunlaryň işlenip düzülmegine gatnaşmak mümkinçiligi bolýar.
2. Döwletiň esasy edaralary saýlawlydyr. Döwletiň ýokary wezipelerine belli bir möhlete saýlanylýar
3. Döwleti dolandyrmakda adamlar deň hukuklara eýedirler. Bu ýörelge ilkinji nobatda saýlaw hukuklarynyň deňligini talap edýär. Mundan başga – da demokratiýa syýasy partiýalary we başga guramalary döretmek, öz pikiriňi erkin aýtmak, maglumatlary almak, döwletdäki wezipeleri eýelemek ugrundaky bäsleşige gatnaşmak, ýörişleri, ýygnaklary geçirmek, dine ynanmak ýa – da ynanmazlyk erkinliklerini aňladýar.
4. Çözgüdiň köpçülik tarapyndan kabul edilmegi, azlygyň köpçülige boýun egmekligi – de demokratiýanyň esasy alamatlarynyň biridir.
Belli bolşy ýaly, adamlar şahsyýetlerden, toparlardan we tutuş ilatdan (milletden, halkdan) durýar. Şoňa laýyklykda demokratiýanyň – da şahsy, toparyň we halkyň demokratiýasy ýaly görnüşleri bardyr.
Halkyň dolandyrmaga gatnaşmagynyň görnüşi boýunça demokratiýa gös – göni demokratiýa (meselem, sala şalyşlar) we wekilçilikli demokratiýa (meselem, saýlanan wekilleriniň üsti bilen ýurdy dolandyrmaga gatnaşmak) ýaly görnüşlere bölünýär.
Çeşme:Syýasaty öwreniş P. Aýdogdyýew, B. Begseýidow, G. Geldiýewa, I. Halmyradow, G. Hanow
Doganlarymy berdiň, Imanly doganlarymyz
Dünýä döreli bäri islediň bir maşgala, Ugrunda ýere gelip, çekdiň köp ahy-nala. Günäleri göterýän meňzäp gurbanlyk mala, Ganyň bilen döreden Öz maşgalaňy berdiň.
Sen üçin beýik boldy perişdelerden ynsan, Ony Senden aýyrdy günä diýlen nägehan, Oňa gazabyň dökmän, ýöne ah çekip pynhan, Jezalap Öz Ogluňy, doganlarymy berdiň.
Meniň Size söýgimiň ýokdur hiç çaky-çeni, Bir-biriňizi söýüň – söýseňiz eger Meni, Söýgi diýmek bermekdir bütinleý jany – teni Diýip, tabşyryp maňa, çagalaryňy berdiň.
Söýgi diýmek bermekdir bütinleý jany – teni Sen hem şeýle söý diýip, doganlarymy berdiň.
Sözim Bar Saňa
Gara gözli, galam gaşly perizat, Aýdabilmen, birje sözüm bar saňa, Yşkyňda köýüp men dat bilen bidat, Iki çeşmim bir görmäge zar saňa!
Şikeste men, zülpleriňe baglama, Hanjar alyp, ýürek-bagrym daglama, Myhmanyň men işigiňden kowlama, Gerek dälmi namys bilen ar saňa?
Dal gerdenden tylla heýkel dakmasaň, Humaý gözüň süzüp, gaşyň kakmasaň, Ýüz-müň suhan diýsem, bäri bakmasaň, Neneň edip ýaranaýyn ýar saňa!
Kemine diýr, senden istedim wepa, Wepa istäp geldim, sen berdiň jepa, Yşkyňda hastaýam, sen bergil şypa, Şypa istäp geldim, men bimar saňa!
Konfederasiýa
Geçmişde käbir döwletlerde (Şweýsariýada, ABŞ-da, Germaniýada) döwlet gurluşynyň “konfederasiýa” diýen formasy hem bolupdy. Häzirki döwürde Şweýsariýanyň we Kanadanyň resmi adynda “konfederasiýa” adalgasy bar hem bolsa, olaryň gurluşy konfederatiw däldir.
Konfederasiýa latynça  bileleşik  diýmekligi aňladýar. Konfederasiýa garaşsyz döwletleriň  bileleşigidir. Oňa girýän döwletler, bölekler diňe käbir meseleleri (meselem, goranmak, pul ulgamy we ş.m.) merkezi hökümete berip, galan meseleleri özleri çözýärler. Olar ylalaşykly syýasat alyp barmak üçin merkez bilen habarlaşykly hereket edýärler. Bir ýa-da birnäçe ýöriteleşdirilen edaralary we wezipeleri döredýärler. Karar özara ylalaşyk netijesinde kabul edilýär. Ol diňe döwletleriň merkezi häkimiýetleri tarapyndan tassyklanandan soň güýje girýär. Bitewi salgyt we hukuk ulgamy bolmaýar. Taraplaryň islegi bilen konfederasiýadan çykyp bolýar. Soňky wagtlarda döredilen Ýewropa Bileleşiginde konfederasiýanyň alamatlary bar.
.gl
Grönland'ın internet kodu.
Seýit Nesimi (1369-1417)
Neýlerem
Dilbera, men senden aýru tende jany neýlerem, Täju tahtu mülku malu hanymany neýlerem.
Isterem waslyň jemalyn tä kylam derde dewa, Men seniň bimaryňam özge dewany neýlerem.
Eý, musulmanlar, biliň kim ýar ile hoşdur jahan, Çünki ýardan aýra düşdüm bu jahany neýlerem.
Dilber aýdar: eý, Nesimi, sabr kyl, etme fygan, Şimdi efgan etmesem, daňla fygany neýlerem.
Ýüz döndermenem
Ýüz müň jefa kylsaň maňa, men senden ýüz döndermenem, Janym dahy gurban kylar, men senden ýüz döndermenem.
Duşman geler garşymyza, umyduwar özi duşa, Duşmanlaryň körlügine men senden döndermenem.
Men seni söwdüm jan ile, gul olmuşam gurban ile, Ant içerem Kuran ile, men senden ýüz döndermenem.
Isamysyň, Musamysyň ýa Ýusuby Kenganmysyň, Walla, janym janymysyň, men senden ýüz döndermenem.
Eý, Nesimi, aşykmysyň, Hak ýoluna sadykmysyň, Közerdigiçe ýanarmysyň, men senden ýüz döndermenem.
Büjnürt
Büjnürt şäheri (parsa: بجنورد) Eýran yň Demirgazyk Horasan welaýatynyň merkez şäheridir.
Stress
Stress — Stress-munyň özi garaşylmadyk we dartgynly şertlerde döreýän emosional ýagdaýdyr. Özüňi alyp arşyn stress ýagdaýy garaşylmadyk, duýdansyz üýtgeýän şertlerde töwekgel hereketler, çalt we özbaşdak, karara gelmek zerurlygyny, döredýän howply ýagdaýlarda reaksiýanyň çaltlylygy ýaly häsiýetlerde ýüze çykýar.
Stress ýagdaýynda maksada gönükdirilen işiň amala aşyrylmagy kynlaşyp, pikiriň başga zada geçmeginden we bölünmeginden başlap, hat-da hereketleriň umumy togtamagy ýa-da doly bozulmagy-da bolup biler. Şeýle bolanynda endikler we öwrendikler üýtgemän galyp, aňlanylan herektleriň ornuny tutýarlar. Stress ýagdaýynda kabul edişiň (duýdansyz peýda bolan betniýet garşydaşlaryň sanyny kesgitlemekde), ýadyň (gowy bilýän zatlaryňy unutmak) ýalnyşlyklary, garaşylmaýan şol bir gyjyndyryjylara dürli reaksiýalaryň bolmagy we ş.m. mümkin.
Ýöne, birnäçe adamlarada güýçli bolmadyk stress hem täze güyç, işeňňirlik, pikirleriň aýdynlygyny we durulygyny döredip biler. Napoleon özüniň marşallarynyň biri hakynda şeýle ýazypdyr: "ol diňe ok-därileriň arasynda, çyklyşyklaryň gümmürdisine aşa parasatly bolup bilýärdi, şol ýerde onuň göz ölçegi (doeie) onuň sowukganlylygy we gujury deňsiztaýsyzsdy, ýöne ol asuda ýagdaýda, kabinetde karta seredip öz operasiýalaryny, öňküsi ýaly gowy taýýarlap bilmezdi".
Haýsydyr bir situasiýanyň adamda stress ýagdaýyny döredip biljekdigini önünden kesgitlemek mümkin däl. Adamyň stress ýagdaýynda özini alyp barşy köp babatlarda onuň şahsy aýratynlyklaryna: ýagdaýa tiz baha bermek başarnygyna, garaşylmadyk ýagdaýlarda derrew ugur tapyjylyk endiklerine, özüne erk edip bilýänligine, töwekgeldigine, hereketleriniň maksada laýyklygyna we sabyrlylygyna, şeýle ýagdaýlardan baş alyp çykmaga tejribäniň barlygynda we ş.m. baglydyr.
Çeşme
Professor B.B.Basarow, uly mugallym A.A.Esenowa Emosiýalaryň psihologiýasy. Ýokary okuw mekdepleri üçin okuw gollanmasy.– A.: Türkmen döwlet neşirýat gullugy, 2010. sah.17-18.
Büjnürt
Bu şäher 1689-njy ýylda şadlu iliniň emirlerinden biri bolan Tuly han tarapyndan gurlandyr. Baba Aman çeşmesi, Bäş Gardaş çeşmesi we Baba Töwkkül gonamçylygy bu şäherin meşhur seýlgähleridir.
Unitar döwlet
Döwlet gutluşynyň bir görnüşi bolmak bilen, syýasy häkimiýetiň merkezleşdirilmeginiň ýokarylygy bilen tapawutlanýar. Onuň territoriýasynyň düzüminde  awtonom territorial  birlikler (respublikalar, ştatlar we ş.m.) bolmaýar. Döwlet dolandyryş territorial  birliklere ( oblastlara, raýonlara, welaýatlara, etraplara we ş.m.) bölünýär. Unitar döwletde bitin döwlet üçin ýeke-täk konstitusiýa, umumy kanunlar, kazyýet, bitewi raýatlyk hereket edýär.
Türkmenistan, Bolgariýa, Wengriýa, Ýaponiýa, Çehiýa, Polşa we ş.m. döwletleri unitar döwletlere mysal edip bolar.
Edebiýatlar
P. Aýdogdyýew, B. Begseýidow, G. Geldiýewa, I. Halmyradow, G. Hanow. “Syýasaty öwreniş”. Aşgabat, 2010.
Unitar döwlet
Gozle
Gozle — Türkmenistananyn ilkinji gözleg motory, Türkmenistanda ady belli internet gözleg motoryna, internet portalyna we web hyzmatlaryna eýelik edýär.
Hyzmatlar we goýmalar
«Gozle» şu ýyl 5-den gowrak web hyzmatyny hödürledi. Gozle ýurtdaky web sahypasy hökmünde ulanyjylaryna Gozle.Gozleg, Gozle.News, TmTub, Ugrat, Gozle.Disk, Howa ýaly dürli görnüşli hyzmatlary hödürleýär.
Bellikler
1 GOZLE internet gözleg motory ýola goýuldy
2 Türkmenistanyň täze gözleg motory “Gözle”
4 Не Google единым – в Туркменистане начал работу поисковик Gozle
5 Отечественный поисковик Туркменистана "Gozle" обновил свой браузер и возможности
6 Türkmenistan gözleg motory Gozle – 2022-nji ýyldaky täzelenme
7 В ТУРКМЕНИСТАНЕ РАЗРАБОТАНА ПОИСКОВАЯ СИСТЕМА GOZLE
.gn
Gine'nin internet kodu.
Erik Bana
Hakyky ady: Erik Banadinowiç (Eric Banadinović) Doguldy: 09.08.1968 (48 ýaşynda) Awstraliýa. Melburn Aýaly: Rebekka Glison (Rebecca Gleeson) (1997-nji ýyldan bäri) Çagalary: Klaus (d.1999) Sophia (d.2002) Käri: Artist komediýaçy Meşhurlyk gazandy :1993-den bäri
Erik Bana Awstraliýanyň paýtagty Melburn şäherinde 1968-nji ýylyň Awgustyň 9-yna eneden dogulýar. Artist we kino sahnalarynyň baş rollarynda çykyş etdi...
Umumy
Awstraliýanyň Melburn şäherinde doglan Bana Mad Maks (1979) kinofilmine tomaşa edeninden soňra aktýor bolmaga islegi artdy. Kariýerasynda komediýa kinofilmlerinde rol alyp başlady. Kasap (2000) atly film bilen çykyş etdi. Bu filmden soňra TV kinofilmlerde rol oýnan Bana Gara şahyň düşdi (2001) 'Norm Hoot' Gibson we Hulkdaky (2003) Bruce Banner rollary bilen Gollywudyň ünsüni çekdi. Artist Awstraliýa materiginiň iň populýar sinema we telewiziýon kinofilmlerinden bolan Kasap, Full Frontal we Kakam Romul [1] atly düşürlen performansynyň saýasynda at gazandy. Hem örän köp büdjetli studio filmlerinde hem-de pes büdjetli garaşsyz filmlerde oýnaýan Awstraliýaly aktýor romantik komediýaçy, bilim-birleşik we aksiýon filmlerinde performansyny sergiledi. Bana iň meşhur düşürlen Gara şahyň düşdi (2001), Hulk (2003), Troýa (Truva) (2004), Münih (2005), we Uzak ýol (2009) atly kinolardan soň ady belli boldy. Maşyna gyzagan Bana, ilkinji maşyny 1974 XB Falcon Coupe bilen Awstraliýada köp ýaryşlara gatnaşdy. 21.04.2007-nji ýylda awariýa heläkçiligine uçrady. Bana we kömekçi sürüjisi, ýol heläkçiliginden janlary sag çykdylar[2]. Bana 2009-njy ýylda maşyny 1974 XF Falkon Coupeniň 25 ýyllyk geçmişini düşündirýän Love The Beast atly bir jahankeşdeligi alyp bardy.
Filmleri
1993-1996 Full Frontal TV kinosy
1997 The Eric Bana Show TV kinosy
The Castle Con Petropoulous
2000 Kasap Chopper Read AFI iň gowy oýunçy sylagy
Something in the Air Joe Sabatini TV kinosy
2001 Gara Şahyň gaçdy.
Sergeant First Class Norm 'Hoot' Hooten
2002 The Nugget Lotto
2003 Ýiten balyk Nemo Anchor ses berdi.
2004 Troýa. Gektor
2005 Münih Awner
2006 Kakam, Romul. Romul
2007 Pursat sende Huck Cheever -
2008 Boleniň Gyzy Patyşa VIII
2009 Star Trek Nero
Love The Beast özi alyp baran
Mary and Max Damien Ses beren.
2011 Hanna Erik Heller
2012 Deadfall Addison
2013 Closed Circuit Martin Rose
Lone Survivor Erik S. Kristensen
2014 Deliver Us from Evil Ralph Sarchie
.gp
Guadeloupe'in internet kodu
Entoni Jenkinson
1558-nji ýylyň 23-nji aprelinde Rus Patyşasyndan ýurtlarynyň üstünden geçip gitmeli dürli Patyşalara bermek üçin hatlary alyp Jenkinson suw üsti bilen Moskwa şäherinden çykyp gidýär. Ýany bilen Riçard we Robert Jonsonlary, tatar-terjimeçini we birnäçe ýük alýar. Aýyň 28-ne Moskwadan 20 lýe uzaklykda ýerleşýän Kolomna şäherine gelýärler. Ol ýerden hem bir lýe ýöräp Oka derýasyna ýetýärler. Oka boýunça aşaklygyna 8 lýe töweregi ýüzüp Perewitiska şäherçesine gelýärler, soňa sag tarapa ýöräp 2-nji Maýda Pereýaslawl şäherine gelip ýetýärler. Aýyň 3-ne kne Rýazan şäheriniň ýerleşen ýerine gelip ýetýärler. Maý aýynyň 6-na öňki Kazanyň patyşasy Şig-Aleý tatar knýazynyň dolandyrmagyna degişli Kasimow daglaryna gelip ýetýärler. Kasimow daglaryny yzda galdyryp olar aýyň 8-ne Murom şäherine we ol ýerden hem gaýdyp 11-ne Nižniz Nowgorod şäherine gelýärler. Rýazandan Nižniý Nowgoroda çenli Oka derýasynyň iki kenaryndan hem iň köp ary balynyň öndürilýän ýeri hasap edilýär. Olar Nižniý Nowgorotda aýyň 19-na çenli eglenýärler we 25-ne hem Wasil – şäherine gelip ýetýärler. Bu şäher häzirki Patyşanyň kakasynyň şanynaeýle atlandyrylypdyr. Häzirki Patyşa Iwan Wasiýwiç bolsa hristianlar, magometanlar we butparazlar bilen uruşlar alyp barýardywe olatyň netijesinde öz ýerlerini Kaspi deňzine çenli uzaltmagy başarýar. Jenkinson syýahatyny dowam etdirip 25-nji maýda Çeboksary şäherine gelýärler.Töweregindäki ýerler Mordwa diýilip atlandyrylýardy we ol, ýeriniň ýaşaýjylary Rus Patyşasynyň basyp almazyndan öň butparazdylar. 29-njy maýda olar Kazandan bir lýe uzaklykda ýerleşýän ada gelip ýetýärler. Kazan beýik baýyrda ýerleşen we berk galasy bolan owadan şäher bolup durýar. Häzir Rus Patyşasy ol galanyň köne diwarlaryny ýykmagy we täzesini gurmagy tabşyrýar. Bu şäher öz döwründe örän baý we abraýly şäher bolup Tatarlaryň döwletiniň şäheridi. Emma 9 ýyl; mundan ozal Rus Patyşasy Kazany basyp alýar, onuň ýaşajyk patyşasyny bolsa ýesir alyp çokundyrýar we öz köşgünde terbiýeläp saklaýar. 13-nji iýula çenli olar Kazanda eglenýärler, soňra bolsa ol ýerden gaýdyp täjirleriň adasy diýip atlandyrylýan adanyň deňinden geçýärler. Ol ada Russiýanyň, kazanyň, Nogaýsky, Krymyň we beýleki ýerleriň täjirleri ýygnanşyp söwda edendikleri üçin şeýle atlandyrylypdyr.
Ine şeýdip olar öňe süýşýärler; 17-nji awgustda 30 lý ýüzüp ýeri gözden ýitirýärler. Turý gaý sebäpli olar Mangyşlagyň garşy tarapyna düşýärler. Olar hökümdar we ýerli ilat bilen kabul eişlik barada we ýüklerimizi Sellizuru şäherine çenli äkitmek üçin düýeler bilen üpjün etmeklerini sorap adam ugratýarlar. Olaryň iberen adamlary oňat habarlar bilen gaýdyp gelýärler. 3-nji sentýabrda olar gämileriniň ýüklerini düşürip bolanlaryndan soň Jenkinson dostlary bilen ýerli ilat we hökümdar tarapyndan oňat kabul edilýärler. Emma gaýtýançalar ýerli ilat elmydama olar bilen jedel edip, olary talap gün bermeýärler. Bu ýagdaýlar Jenkinsony howlukmaga mejbur edýär. Ýülerimizi äkidýän düýelerimiz üçin hem, hökümdara hem olar birnäçe harytlary bilen tölemeli bolýarlar.14-nji sentýabrda ähli zatlar taýyn bolandan soň 1000 düýeli kerwen bilen olar çykyp agaýtýarlar. On bäşgünlik ýol geçenlerinden soň başga bir hökümdaryň ýerlerine düşýärler. Şol wagt hem olaryň ýanyna oňat ýaraglanan Mangyşlagyň hökümdary Timur-Soltanyň nökerleri gelýärler. Tatarlar gelip ýetenlerinden soň olardan rugsat alman ýüklerini açyp hökümdaryň adyndan diýip zatlaryny tölegsiz alyp gaýtýarlar. Bu ýagdaýdan soň Jenkinson ol ýeriň hökümdarynyň ýanyna baryp gorag hatyny bermegi we talaňçylykdan goramagy sorap barýar. Hökümdar jenkinsonyň haýyşyny kabul edip çörek, et we gymyz bilen naharlamagy buýurýar. Hökümdar nökerlerini alyp gaýdan zatlarynyň tölegini tölemese-de gorag hatyny we at berýär.
Türkmenbaşy demirýol menzili
Türkmenbaşy demirýol menzili, Türkmenistan'ın Türkmenbaşy kentinin ana demirýol menzili.
Çukur
Çukur, 2017-nji ýylyň 23-nji oktýabrynda Türkiýäniň Show TV teleýaýlymynda görkezilen Sinan Ozturk re directedissýorlyk eden serialyň ady.
Ysmaýyl
Ysmaýyl (إسماعيل) pygamberleriň biridir.
.gq
Ekvator Ginesi'nin internet kodu.
Yshak
Yshak (إسحاق) pygamberleriň biridir.
Aýaly 1 hepdeläp çaga
Çagajyklaň ugrunda janserek men, janserek. Bir elimde aşly jam, bir elimde boşan jam… "Aýalymy öldüren ownuk iş bolsa gerek!” Diýip bir wagt bir çopan hak aýdypdyr, Sonam jan.
Birisine nan gerek, birisine suw gerek, Bir ýanymdan Aýjan çekýär, bir ýanymdan Maýsam jan Wah, iýseler ne ýagşy! Geçimiz dek çümhörek! Sen olary niçiksi iýdirýärdiň, Sonam jan?
"Giç gelýärsiň!” diýeňde, gaharlanan bolardym. Bagyşlawer, öňüňde ojuk-bujuk günäm kän.
Ynha indi sag-aman gelseň bolýar şol ýerden, Gazyk borun gaşyňda, wah, Sonam jan, Sonam jan!
Nahar berseň "sowuk” diýip, çaý äberseň "sowuk” diýip, Azar ýamanyn berip, igenerdim ýadýançam. Indi ynha çaý ýerne beräý gel-de suw guýup, Nan ýerne-de kesek ber, demim çykmaz, Sonam jan.
Berdimyrat Döwletjanow
Berdimyrat Döwletjanow - Beýik Watançylyk Urşunyñ Weterany, Sowet Soýuzynyñ Gahrymany. B.Döwletjanow 1921-nji ýylda Türkmenistanyñ Mary welaýatynyñ Mary etrabynyñ Çkalow adyndaky obasynda doguldy. Beýik Watançylyk urşundan öñ kolhozda işläp, ýaşlar guramasyna baştutanlyk etdi.1941-nji ýylyñ dekabrynda Sowet Goşunyñ hataryna çagyryldy we Tambowyñ ikinji atly goşun uçilişesine ugradyldy. Uçilişäni uly seržant çini bilen tamamlap, fronta iberilen B.Döwletjanow Merkezi frontuñ goşunlarynyñ düzüminde Ukraina ugrundaky, Dnepri zabt etmek ugrundaky söweşleşde görkezen edermenligi we gahrymançylygy üçin SSSR Ýokary Sowetiniñ Prezidiumynyñ 1944-nji ýylyñ 15-nji ýanwaryndaky Permany bilen Sowet Soýuzynyñ Gahrymany diýen at dakyldy.Uruşdan soñ watanyna dolanan B.Döwletjanow Aşgabatdaky partiýa mekdebini tamamlap, uzak wagtlap partiýa-sowet organlaryna işledi. B.Döwletjanow uruşdan soñky hyzmatlary Türkmenistan SSR Ýokary Sowetiniñ Prezidiumynyñ Hormat hatlarynyñ üçüsi, Zähmet Gyzyl Baýdak we Oktýabr rewolýusiýasy ordenleri bilen sylaglandy.B.Döwletjanow 1996-njy ýylyñ iýun aýynda aradan çykdy.
Dýatlow geçelgesi
Dünýäde ençeme çözülmeýän syr bar bolsada, köpüsiniñ laýyk geläýjek açyklamasy bar. Ýöne şeýle bir gizlin wakalar bar, hatda ynanmagam kyn. Hemme aýdylanlar, pikirler, çaklamalar syrynyñ sähel çözülmesine hem ejiz gelýär. Olaryñ biride Dýatlow geçelgesi. Köpüñiz bilýänsiñiz. Hakynda ençeme çaklamalar, ençeme gürrüñler edildi. Filmleri düşürildi. Ýöne syry 60 ýyl bäri intägem çözülenok. Indi näme üçin beýle gizlinkä, näme üçin syry intägem çözülenok, şo wagt näme bolup geçdi, hemme zatlar şu ýazgyda, çaýyñyzy taýyn edeniñizden soñra ýazga geçeliñ.
Hany onda mundan 61 ýyl yza gideliñ.
Ýyl 1959, howa sowuk, Russiýanyñ sowuk uruş ýyllarynyñ gyzyşyp duran wagtlary. Russiýa ençeme gizlin ýada gizlin däl barlaglar geçirip, hemme Dünýä tanadyp dur. Kosmos işleri, syýasy işler, ýarag güýçleri, hemmesi bir ýaryş halynda.
1959 njy ýylda, gyşyñ ortaralarynda 10 sany talyp, Ural daglaryna gezmäne çykdy. 27 nji ýanwarda ýola düşdiler.
Igor Dýatlow, toparyñ baştutany, 23 ýaşynda, Ýuriý Doroşenko, 21 ýaşynda, Lýudmila Dubinina, 20 ýaşynda, Ýuriý Kriwonişenko, 23 ýaşynda, Aleksandr Kolewatow, 24 ýaşynda, Zinaýda Kolmogorowa, 22 ýaşynda, Rustam Slobodin, 23 ýaşynda, Nikolaý Brignoles, 23 ýaşynda we Semýon Zolotarew, 38 ýaşynda. Semýondan başgasy ýaşajykdy. Topar 23 nji ýanwarda, bir wagona mündiler, mundan soñra bir awtobus bilen ýollaryny dowam etdiler. 27 nji ýanwar, toparyñ iñ soñky görülen wagty boldy.
23 nji ýanwarda topar ýatylýan ýeri bolan otly bilen ýola düşüpdiler. Aralarynda 8 erkek we 2 aýal bardy. Birinden başgasyndan galany 20 we 24 ýaş aralygyndady. 38 ýaşynda bolan Semýon Zolotarew, 2 nji Jahan urşyna gatnaşan bir esgerdi. Toparyñ giden wagtlarynda ýazan günlük depderleri we düşüren suratlary bardy. Iñ ýaş agza bolan Dubinina, günlük depderlerini ýazypdy. Ine şu ýazgylardan biri :
"Wagonda, mandarin ogurladyk, aýdym aýtdyk, bir serhoş biziñ ýanymyza gelip, arak çüýşesini ogurlamak bilen günäkärledi. Eger çüýşäni bermesek, topardaky hemme erkekleriñ dişlerini dökjekdigini aýtdy. Ýöne hiç zady subut edip bilmedigi üçin, çykyp gitmäne mejbur boldy. Biz aýdym aýtmana dowam etdik. Soñra söýgi barada gürleşdik. Esasy öpüşmek barada"
Topar ýazgylaryny kiçiräk bir poçtadan goýberipdiler. Günlüklere görä talyplar, şo ýerde ýaşaýan daýhan maşgalalar bilen gyzykly gürrüñler edipdi. Filmler hakda gürleşmekden lezzet alypdylar. Şo gije, bir ýatakda ýatan iñ soñky gijeleridi. Ertesi gün torbalaryny ýeñselerine atyp, şo ýerdäki taýpalaryñ aw edende ulanýan yzlaryny yzarlap ýola dowam etdiler. Ýöne bu gezelenç içlerinden birinin taşlap gaýtmasy ýaly kyndy. Ýuriý Ýudiniñ psihologik gaharlary, köp ýöremesine rugsat bermedi. Ýuriý Ýudin goşlaryny topardaky agzalara paýlap, öýüne gaýtdy. Ýudin muña gaty gynanypdy. Ýöne bu hereket bilen, gorkunç syrly ölümden halas bolupdy. Ýuriý Ýudin, durmuşynyñ iñ dogry kararyny beripdi. Ýudin topardan çykandan soñra olar ýene daglara tarap ýola düşdiler. Topardan Zinaýda we Doroşenko, bir wagtlar söýgülidi. Zinaýda günlük depderine "Özümi rahatsyz duýýan, onuñ bilen birlikde, ýöne birlikde däl" diýip ýazypdy. Zinaýda öñki gezelençlerinde, aýyny kowalap ýören Doroşenka aşyk bolupdy.
Bu gezelenç 3 hepdede dynmalydy. Toparyñ baştutany bolan Igor Dýatlow (Wakanyñ ady şu ýerden gelýär) 12 nji fewralda, gezelenji gutarandan soñra, şäherdäki bir sport merkezine hat ýollama sözi beripdi. Hat gelmedigi üçin başda hiç kim rahatsyz bolmady. Sebäbi öñ erbet howa sebäpli giç gelen wagtlary bolupdy. Ýöne 20 nji fewralda toparyñ maşgalalary rahatsyz bolup ugrady, we köp çydap bilmän ulylara habar berdiler. Uniwersitet, islegi boýunça kabul eden talyplardan gözleg topary düzip, giden topary tapmalary üçin ugratdylar. Şu wagtlar 80 ýaşlarynda bolan  Mihail hem gözleg toparynyñ içindedi. Ençeme kiçi böleklere bölünen gözleg toparynyñ içinden çadyry ilkinji tapan hem Mihaildi. alt=Gara bürenen Dýatlow çadyry|thumb|Dýatlow çadyry ilkinji tapylan wagty
Çadyry görenlerinde köp bölegini eýýäm gar basypdy. Çadyryñ içinde bir gyrada düzülip goýulan el torbalary, we ädiklerini gördüler. Ýollaryny görkezen bir karta, azyrak pul we arak çüýşesi hem bardy. Bulardan başgada iýmek üçin taýynlanan, ýöne iýmäne wagt tapylman duran ýaly bir bölek et bardy. Şo wagt, çadyryñ içinden daşaryk ýyrtylyp açylandygyny gördüler. Käşgä howlugyp daşaryk çykan ýalydy. Ýöne näme üçin ? Bu soragyñ jogabyny pikirlenip durkalar garşylaryna çykanlar has elhençdi. Çadyryñ sähel daşynda, 8 - 9 kişiniñ aýak yzlary bardy. Bularyñ biri aýak ýalañaç, bir bölegi joraply, ýene bir bölegi diñe bir aýagyna ädik geýen kişileriñ yzlarydy. 5 - 10 metr giden bu yzlar, birden kesilýärdi. Mihail we dostlary, haýranlykdan ýaña doñup galdylar. Talyplary minus 20 ° - da, howanyñ doñduryjy sowuklygynda, ýarym ýalañaç we howlukmaç garyñ ortarasyna çykaran zadyñ nämedigini bilesi geldi. Derrew yzlaryna gidip galan topara, tapan we gören zatlaryny aýtdylar.
Indi biraz gepi kesip, meşhur barlagçylaryñ çadyrda eden barlag hasabatyna seredeliñ. Çadyr üçin taýynlanan hasabat gaty gereklidi, sebäbi çadyrda gaty gerekli bir sorag bardy. Çadyryñ çykylýan ýerinden añsat çykyp bolýarka, toparyñ agzalary näme üçin içinden daşaryk kesip çykdylar ? Edilen barlaglar we analizleriñ netijesinde, nädip ýyrtylandygy we çadyryñ ýyrtylyş şekli barada hasabat taýynlandy. Şo wagtlaryñ iñ soñky tehnologiýaly mikro kameralar bilen gaty ünsli barlandy. Barlag netijesine seredemizde, çadyr gaty berkdi, we çadyryñ hiç kynçylyk çekmeden, añsat şekilde kesilendigi bilindi. Netijelere görä bu bir adam üçin kyndy. Gaty berk, üstüne ençeme berk matalar bilen gysylyp gaty gowy edip taýynlanan bu çadyry añsat, kynçylyk çekmän kesmek mümkin däldi. Muny kesmek üçin bir çakgydan ýiti enjam gerekdi. Işiñ elhenç tarapy bolsa, toparyñ hiç birinde bir çakgy hem ýokdy. Umuman çadyrdaky iñ uly sorag şu, näme üçin içinden daşa kesildi ?
Indi geleliñ galan ýerimize, Mihail talyplaryñ ýiteninden 1 aý soñra çadyry tapanynda, çadyr dagyñ depesinden diñe 300 metr uzakdady. Ine Mihailiñ açyklamasy :
"Bir çadyr gardan ýokary çykýardy, matanyñ ýokarsynda el çyrasy (fonar) durdy, we haýran galaýmaly şekilde işleýärdi. Ertesi gün 27 nji fewralda, ilkinji jesetleri tapdym, bir agaja ýakynlaşyp barýarkam, 20 metr añyrda mele reñkli nokat gördim, agajyñ sag tarapyndady. Ýakynlaşdygymça, o ýerde 2 jesediñ bardygyny bildim. Elleri gyzyl we mele aralykdaky reñkdedi. 8 kişiniñ aýak yzy bolan diñe joraply we bir ädikli aýak yzlar tokaýlyga tarap dowam etýärdi. 500 metr añyrda yzlar ýene gar bilen ýapylýardy. Tokaýa girilýän ýerdäki agajyñ aşagynda ýanyp kül bolan odunlar we Ýuriý Kriwonişenko hem Ýuriý Doroşenkonyñ jesetleri tapyldy. Ikisindede diñe iç eşikleri we jorap bardy. Çadyrdan gaçmana köp wagtlary bolmadygy üçin, eşiklerini we ädiklerini geýmäne wagtlary bolmandy. Aýdylmagyna görä odunlaryny ýanyndaky agajyñ 5 metr ýokarsyndan goparyp alypdylar. Odun üçin agaja çykdyklary aýdylýar welin bu o diýen mümkin däl, ýöne başga gözlegçiler olaryñ topardaky başga agzalary görmek üçin çykandyklaryny aýtýar. Doroşenkonyñ sol aýagynda ýyrtylan balagy bardy, ýyrtyk bir jorap geýipdi. Ädigi ýokdy. Mañlaýynda 1.8 santimetr gök yzlar bardy. Iñ esasy gizlin zatlardanam biri şu, burnunyñ ujy ýokdy. Ýagny bilip kesilipdi we ýitipdi. Gulaklary doñandy, gözleriniñ gyralarynda we başga ýerlerinde uly ýaralar tapyldy. Her iki elindede uly ýaralar bardy. Sol eliniñ aýasynyñ arkasynda, gopan bir kiçi dersi bardy, bu dersi aýrylandy. Soñra bu dersiniñ dişleriniñ arasyndadygy bilindi. Ýagny bir şekilde öz elini dişländiginden şübhelenýärler. Ölüm sebäbi bolsa doñup ölüpdi. Dişleriniñ arasyndaky dersi üçin bolsa anyk bir düşündiriş tapyp bilmediler. Dýatlow geçelgesinde tapylan ilkinji jesetler Doroşenko we Kriwonişenkodyr. Bularyñ ölümi adaty hasaplandy, ýagny doñup ölüpdi. Olaryñ doñup ölendigi kabul edildi. Işiñ elhenç tarapy bolsa, eşikleri, soñra bilindi, dostlary tarapyndan çykarylypdy. Gulaga erbet gelip biler ýöne Sibirýanyñ bir hakykady. Özüñizi ýyly tutmasañyz derrew ölersiñiz. Şo sebäpli jesetleriñ ölenden soñ eşikleri alynypdy. Ýöne köp gözlegçiler bularyñ dostlary tarapyndan intek dirikä bilinip edildigi aýdylýar. Ýagny ol ikisini ölümine taşlap gitdiler.
Soñra çadyr bilen agaçlaryñ arasynda ýene 3 jeset tapyldy. Igor Dýatlow, Zinaýda kolmogorowa we Rustam Slobodin. Bular biri - birinden 150 metr uzaklykda tapyldy. Köp kişi şu soragy berýär, näme üçin çadyra bile gitmek barka, onuñ garşysyna şu sowukda aralarynda uly bir ýol goýyp öli tapyldylar ? Bu ýöremän ylgadyklary manysyna gelýär. Ýuwaş ylgan iñ yzda galýarka, çalt ylgan iñ öñdedi. Sorag şu, näme üçin gaçýardylar ?
Igor Dýatlowyñ başy açykdy, geýinişi erbet däldi, geýiminiñ üstünde taýýan ýene bir geýimi bardy. Ädigi ýokdy. Bir aýagynda 2 jorap bardy, soñ eýleki aýagyny goramak üçin ony çykardy. Ýanynda Zinaýda Kolmogorowanyñ bir suraty bardy. Elindäki sagat 5:31 - i görkezende doñupdy ýada döwlüpdi. Ölüm sebäbi, doñmak diýip ýazyldy. Soñra başda yza gaýdan Ýuriý Ýudin, uzyn elli geýimiñ özüniñkidigini aýtdy. Ýuriý muny Doroşenka beripdi. Çadyrdan çykjak bolanda Igoryñ aljyrap şuny geýdigi aýdylýar. Ýada Igor, Doroşenko öleninden soñra bu geýimi çykardy we özi geýdi. Zinaýda eýlekilerden has gowy geýnipdi. Iki şapkasy uzyn elli iki sany eşigi we ýene ýyrtyk kiçiräk geýimi bardy. Zinaýda üstü - üstüne 3 eşik geýipdi. 3 sany jorap geýipdi. Ädigi ýokdy, endamynyñ köp ýerinde doñma, gök yzlar, uly ýaralar kesikler we çyzyk yzlary tapyldy. Munyñam ölüm sebäbi doñmak diýip bellenildi.
Rustam Slobodiniñ barlag hasabatynda kellesinde döwük yzlary we ganamalar bolandygy ýazyldy. Bu işiñem elhenç tarapy döwükleriñ daşardan dälde, içinden döremesi, ýagny bir basgy bilenmi ýada urgy bilenmi belli däl. Süñkleri içinde daşyna döwülipdir. Muña garamazdan Slobodiniñ hem ölüm sebäbi doñmak diýip ýazyldy. Işiñ elhenç tarapy bolsa eşiklerinde ýekejede çyzyk ýok, ýöne endamynda belli çyzyklar we ýaralar bar. Eýleki 4 sany jesedi tapmak gaty köp wagt geçdi. Zolotarew, Dubininanyñ şapkasyny geýipdi. Dubinina bolsa Kriwonişenkonyñ ýüñ eşigini geýen halynda tapyldy.
Zolotarewiñ jesedi 2 şapkaly we ençeme geýim bilen tapyldy. Sowukdan ölmedigi açyk mälimdi. Gaýta tapylan ýeri boldugyça ýyly ýerdi. Endamynyñ aşaky böleklerinde hem geýimleri gowudy aýagynda el bilen ýasalan ädik bardy. Tapylan ýerinde ony ýyly tutmak üçin şu eşikleri ýetikdi. Boýnunda bir kamera bardy. Ýöne ereýän suw içindäki lenta zyýan edeni sebäpli kameradan bir zat tapylmady.
Zolotarewiñ we Dubininanyñ ýaralanmasy gaty erbetdi. Aýry ýerlerde tapylan 2 jeset şo bir ýerlerinden ýaralanypdy.
Gapyrgalarynda birden köp döwük bardy. Şu ýeri ünsli okañ, bu döwükler daşyndan urlan bir urgy bilen dälde, içdäki bir urgy bilen daşyna dogry döwülipdi. Iki gözi oýulyp çykypdy we ýerinde ýokdy. 5 sany gapyrga döwügi bardygy bilindi. Gaty uly ýaralar tapyldy. Bu ýaralaryñ bolan ýerinde süñkler daşyna çykypdy, ýada çykardylypdy ? Iñ ajy ölümleriñ birine duçar bolan Zolotarewdy. Dubininanyñ eşikleri hem gowydy. Doñmakdan goramana eşikleri ýetýärdi, hem ölüm sebäbem doñmak däldi. Zolotorew bilen ýaralanmada aýrylyk görkezýän ýeri, Dubininanyñ dili ýokdy. Goparylypdy we ýitipdi. Edil şeýle dodaklaram ýokdy. Zolotorew ýaly 2 gözi oýulyp çykarylypdy. Sag gapyrgasynda 4 döwük, çep gapyrgasynda 6 döwük bardy. Edil Zolotorew ýaly, daşyndan gelen urgy dälde, içinden dörän bir urgy ýada basgy bilen, gapyrgalary döwülipdi. Ýagny gysgaçasy endamy ýarylypdy. Indi bu zatlar nädip boldy ? Ine şu soragyñ şo günden bäri jogaby ýok. Ýene bir elhenç bolan zat, 4 jesediñ geýiminde edilen gözlegde, adatdan daşary radiasiýa bardygy bilindi. Ýöne ne çadyrda ne şo ýerde hiç radiasiýa ýokdy. Muña garamazdan 4 kişiniñ geýiminde radiasiýa bölekleri bardy.
Ýuriý Kriwonişenkonyñ kamerasynda başda düşürlen 2 sany surata seredeliñ. Bu 2 sany suratyñ syry intägem bilinenok, ine Ýuriniñ ölmänkä düşüren iñ soñky 2 suraty.
Barlagçylar 2 - 3 sany näbelli jisimiñ çalt hereket etdigini, we arka bölekde galan yşygyñ bolsa şo jisimiñkidigini aýtýar. Eýleki suratda bolsa uly ýarylma bolany açyk görülýär. Toparyñ 50 km uzaklygyndaky dagçylar bolsa şo gün üýtgeşik reñkde jisimler gördügini aýtýar. Soñra munyñ Re - 7 Semýorka atly roketa barlagy boldugyny aýtdylar. Muñam nä derejede dogrydygy belli däl. Wakanyñ bolan ýerinde üýtgeşik bir metal bölegi tapyldy. Metalyñ suratlary düşürildi ýöne bu metal barada belli bir resmi açyklama edilmedi. Bu wakany KGB has garaldyp ençeme zadyñ üstüni ýapjak boldy, sebäbi wakada radiasiýa bardy we bu döwlet meselesidi. Şo sebäpli birden gözlegler durdy. Elbetde bu bir çaklama. Ýöne bu çaklamany aýakda tutan bir sebäp bar. Radiasiýa 27 nji maýda tapyldy, 28 nji maýda bolsa barlaglar durdy. Bu radiasiýanyñ tebigy bolmadygyny aýdanlar boldy ýöne ol rapor ýapyldy. Işiñ has elhenç tarapy, şolardan başga aýak yzy ýokdy.
Düşündiriş
Ural daglaryna gezmäne giden talyplar.
Meşhur medeniýet
Bu waka 2013-nji ýylda “Iblisiň geçişi” ady bilen kinoteatra uýgunlaşdyryldy. Mundan başga-da, 2015-nji ýylda IMGN atly Holat atly oýun. PRO topary tarapyndan işlenip düzüldi.
Ewa Grin
Hakyky ady: Ewa Gaelle Grin (Eva Gaëlle Green) Doguldy: 6.07.1980 (36 ýaşynda) Doglan ýeri: Fransiýa, Pariž Gyzyklanýan zatlary: Aktrisa, model Meşhurlyk ýyly: 2001
Ewa Gaelle Grin 1980-nji ýylyň 6-njy iýulynda Fransuz Marlene Jobert bilen Şwesiýaly Walter Griniň ekiz gyzlarynyň biri bolan Paris hem onuň doganydyr. Ejesi Marlene Jobert aktrisa bolup, kakasy Walter Grin bolsa stomolomotolog eken. Ejesi Fransuz Jezaýir asylly bir ýahudy bolup, kakasy bolsa Şwed-Fransuz asyllydyr. Fransiýada ulalyp ÿetişen Grin Paris Amerikan uniwersitetinde bilim alyp okuwyny tamamlady. Artist bolmak arzuwynda gezen Grin, Parižde Paul Teatr okuwynda işledi we Londandaky drama ugryndan Webbers Douglas akademiýasynda sahna dersini aldy. 2003-nji ýylda Bernardo Bertolluccinyň filmy bolan The Dreamersda baş rollaryň birini janlandyrdy. Bu filmde birlikde kariýerinde üstünlikli tamamlamagy başardy. «Arsene Lupin» we «Kingdom of Heawen» (Jennetiň patyşalygy) ýaly filmlerde baş keşpi janlandyrdy. Casino Royalde üstünliginiň şanyna bir performans sergiledi. «Altyn duzak bilen» filminde baş rollarda oýnady.
Filmleri
2003 The Dreamers Isabelle
2004 Arsène Lupin Clarisse de Dreux-Soubise
2005 Jennetiň patyşalygy (Kingdom of Heaven) Sibylla
2006 Casino Royale Vesper Lynd
2007 Altın Pusula (The Golden Compass) Serafina Pekkala
2010 Womb Rebecca
2011 Camelot Morgan köpbölümli f. 10 bölüm
2011 Ýer ýüzündäki iň soňky aşyk-magşuk Susan
2012 Dark Shadows Angelique Bouchard
300 Spartly: Bir Hökümdarlygyň giňemegi (300: Rise of an Empire) Artemisia
2014 White Bird in a Blizzard Eve
2014 Sin City: A Dame to Kill For Ava Lord
2014 The Salvation Madelaine
2014-2016 Penny Dreadful Vanessa Ives
Köpbölümli f. 27 bölüm
Köpetdag goraghanasy
Merkezi Köpetdagyň döreýiş taryhy irki ýura eýýamyndan başlanýar, hek döwrüniň ahyryna çenli bu ýedäki ägirt giňişlikleri deňiz tutupdyr. Häzirki daglaryň ilkinji sudurlary paleogeniň ahyrynda neogeniň başynda ýüze çykyp ugrapdyr.
Goraghanada oňurgasyzlaryň faunasy has köpdürliligi we baýlygy bilen tapawutlanýar, olaryň görnüşleriniň sany 1000-den hem geçýär. Oňurgasyzlar barada söz açylanda ilki bilen aladasyz uçup ýören, dürli öwüşginli kebelekler okyjylaryň göz öňüne gelýär. Bezegindäki reňkleriň köpdürlüligi boýunça hiç bir jandary kebelekler bilen deňeşdirip bolmaz.
Bu ýerde duşýan iň iri we owadan kebelekleriň biri hem gözel Mahaondyr (ol troýan urşunyň gahrymany bolan lukmanyň hatyrasyna atlandyrylan). Kebelekleriň bedeniniň yz tarapynda ýüreginiň ýerleşýändigini, ganynyň bolsa ýaşyl reňkdedigini bilmek bolsa has hem geňdir.
Türkmen şaşkaçysy atly kebelegiň dünýäde bar bolan 3 populýasiýasynyň biri Manež derede (Germap uçastogy) ýaşaýar. Garaýalçy jülgesinde bolsa, kallimah we kaspiý aňyrsy tutuksy aýypisint kebelegi gabat gelýär. Köpetdagda duşýan mör-möjekleriň 15 görnüşi (bulaýjy teneçir, orden lentaly lesbiýa kebelegi, ýelkenganat aleksanor kebelegi, kallimah, akgurt möýi we başgalar) Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna girizildi. Sähra süýri çekirtgesi bolsa Tebigaty goramagyň halkara soýuzynyň (TGHS) Gyzyl kitabyna hem girizldi.
Goraghananyň çäklerinde oňurgaly haýwanlardan balyklaryň 15 görnüşi duş gelip, olardan kaspi aňyrsy garabalyk we türkmen ýalaňaç balygy Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna girizildi. Ýerde-suwda ýaşaýanlaryň 3 görnüşi gabat gelýär. 43 görnüşinden durýan süýrenijileriň özboluşly faunasy bolup, olaryň 8-si (türkmen eublefary, zemzen, pişikgöz ýylan, göklors we başgalar) Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna girizildi.
Köpetdag goraghanasynyň çäklerinde ýaşaýşy batgalyklar we tokaýlar bilen bagly guşlaryda görmek bolýar. Käbir ýyllarda Durnalar bu ýerde dynç alýarlar, iýmitlenýärler we güneşli günleriň birinde süri-süri bolup asmana göterilýärler we öz dogduk mekanlaryna höwürtgelemäge gidýärler. Güýzüne bolsa ýene-de şu ýerden täze neslini yzyna tirkäp, Eýrana tarap gyşlamaga uçup gidýärler. Goraghanada duşýan guşlaryň 11 görnüşi (adaty syçançy, bürgüt, sakally garaguş we başgalar) Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna girizildi, gajar bilen sähra göwenegi bolsa TGHS-nyň Gyzyl kitabyna hem girizildi.
Gündogar Köpetdagyň etegindäki tebigy şertleriň, bu ýerde gulanlary köpeltmek üçin we pisse agaçlaryny ösdürmek üçin ekologik talaplara laýyk gelýändigini ylmy barlaglaryň netijeleri görkezdi. Bary-ýogy onlarça ýyl mundan öň hem gulana ýitip gitmek howpy abanýardy. Bu çydamly haýwanlary Köpetdag goraghanasynyň meýdanlaryna gaýtadan aralaşdyrmak işleri 1978-nji ýylda başlandy we 1985-nji ýyla çenli Bathyz goraghanasyndan 60 gulan getirilip goýberildi. Häzirki wagtda Mäne-Çäçe we Kalinin zakazniklerinde umumy sany 650-ä ýetýän gulanlaryň ýaşaýşa ukyply populýasiýasy döredildi. 350 gektar meýdana ekilen pisseler hem ilkinji hasylyny berip başlady.
Süýdemdirijileriň 67 görnüşi bolup, olaryň 12-si (üçreňkli gijeçi, itaýy, syrtlan we başgalar) Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna girizildi. Goşatoýnaklylaryň gijeki awçysy hasaplanylýan uly owadan pişik-alajagaplaň, gulan, dag goçy we dag tekesi TGHS-nyň Gyzyl kitabyna hem girizildi. Ýabany toýnaklylaryň sanynyň azalmagy uly ýyrtyjy haýwanlaryň sanynyň kemelmegine getirýär. Şonuň üçin hem ýyrtyjy wagşy haýwanlaryň sanyny ýokarlandyrmak üçin, ilki bilen ýabany toýnaklylaryň baş sanyny goramak we köpeltmek zerurdyr.
Gözelligi we syrlylygy bilen Köpetdagyň ösümlik dünýäsi hem özüne çekýär. Aýratynda dag girişlerinde hemişe gök-salyp gözüňi dokundyrýar. Arçalyklaryň howasynda olaryň pürüniň gaýtalanmajak hoşroý ysy duýulýar, howanyň yssylygy näçe ýokary bolsa bu ysyň täsiri hem şonça güýçlenýär. Arçanyň garamtyl-ýaşyl pürleri bakteriýalary öldürmek häsiýetinde eýedir. Arçalyklardaky tämiz howanyň peýdalydygy, adamlaryň şähdini açýanlygy, keselli haýwanlaryň bolsa öz kesellerinden dynmak üçin şu ýerik gelýändikleri ir wagtdan bäri bellidir. Arça ekologik taýdan örän ýowuz şertlerde ösmek bilen kert gaýalary, düýpden tekiz ýapylary we dag derelerini janlandyrýar. Onuň kökleri agajyň düýbünden bir näçe metrlere uzalyp, ýeriň üst ýüzi bilen ýzylyp gidýärler. Arçalyklar köp guşlara we süýdemdirijilere gaçybatalga bolup hem hyzmat edýär. Emma arçalyklaryň esasy gymmatlylygy dag gaýalaryny berkidýänliginde we ygal ýygnaýanlygyndadyr. Arça Köpetdagyň ösümlik örtüginde agdyklyk edýän agaçdyr.
Adaty injir hem görenleri geň galdyrýar. Köküni kert gaýalardaky ýarçyklaryň arasyndan goýberip ösýän injir şireli hem-de derman häsiýetli miweleri we özboluşly ysy bilen adamlara şatlyk paýlaýar. Adamlaryň durmuşynda möhüm ähmiýete eýe bolan bu ösümlige gadym wagtlardan bäri uly hormat goýlupdyr we 5 müň ýyl mundan öň adam tarapyndan medeniýetleşdirilen ilkinji ösümlikleriň biridir. Gadymy rowaýata görä, injir Rim şäherini esaslandyryjy Romulyň diri galmagyna ýardam edipdir.
Bu ýerdäki ömri gysga otjumak ösümlikler (efemerler we efemer şekilliler) hakykatdan hem owadandyrlar. Çigildemleriň 16 görnüşinden Köpetdag goraghanasynyň çäklerinde 7-si ösýär. Olardan iň bellisi açyk gyzyl gülli-Miheliň çigildemi. Apreliň ikinji ýarymynda garamtyl melewşe gülli gladiolus gülleýär. Şular we beýleki güller diňe bir seleksionerler üçin däl-de, eýsem medeni ösümlikleriň gelip çykyşyna göz ýetirmekde hem möhüm ähmiýete eýedir. Goraghananyň çäklerinde we onuň töwereginde ýokary derejeli ösümlikleriň 1400 töweregi görnüşiniň bardygyny bellemek gerek. Olardan 24 görnüş Türkenistanyň Gyzyl kitabyna girizildi, aýratyn hem grek, eýran, türkestan rýabinalary, türkmen popowiolimony we başgalar. TGHS-nyň Gyzyl kitabyna Atabaýewiň haramçybygy, Guduň çigildemi, zakaspi giasinti girizildi. Bu ýeriniň ösümlikleriniň köpüsi (270 görnüş) endmikdir. Köpetdagyň ösümlik dünýäsi derman ösümliklerine hem baýdyr (jerebaý, zirk, boýbodron, helihrizum, yşgyn we başgalar).
Pes derejeli ösümlikleriň arasynda mohlar, lişaýnikler we paporotnik görnüşliler adatydyrlar. Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna lişaýnikleriň 3 görnüşi (Oksneriň aspisiliýasy, tabajykly tornabea, dag teloshistesi), mohlaryň 1 görnüşi (trhostomopsis) we paporotnik görnüşleriniň 1 görnüşi (tüýli aspelinium) girizildi.