cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
AIDS
Häzirki wagtda AIW ýokuşmasy – AIDS-i doly bejermäge mümkinçilik berýän serişdeler barmy?
Wiruslara garşy derman serişdelerini işläp düzmek bakteriýalara garşy antibiotikleri döretmekden çylşyrymlydyr. Derman mikroblaryň adamda bolmaýan molekulalaryna täsir etmek maksady bilen döredilýär. Şeýle molekulalar bakteriýalarda köpdür. Wiruslar bolsa, tutuş ömrüni adam bedeniniň öýjüklerinde ýaşap geçirýärler we adamyň beloklaryny ulanýarlar. Şeýle-de bolsa, wirusyň adam öýjügi bilen goşulmagynyň öňüni alýan antiretrowirus derman serişdeleriniň 30-dan gowragyny oýlap tapmak alymlara başartdy. AIW-iň spesisifiki beloklarynyň herektini bökdeýän ilkinji derman 1987-nji ýylda peýda boldy. Dogry, AIW yzygiderli üýtgäp durýar (mutasiýa geçýär). Munuň özi haýsydyr bir derman uzak wagtlap ulanylanda wirusyň oňa durnukly görnüşiniň peýda bolmagyna getirýär. Wiruslaryň mukdarynyň köpelendigi anyklanan dessine beýleki bir dermanlar toplumyny ulanmaga girişilýär. Munuň özi kop ýyllaryň dowamynda wiruslaryň ösüşini bökdemäge, keseliň ahyrky döwri bolan AIDS-iň öňüni almaga mümkinçilik berýär. Howply keseliň bejergisinde wirusa garşy dermanlar toplumyndan başga: -“hemra kesellere” garşy täsirli derman serişdeleri; -immuniteti pugtalandyrýan dermanlar; -AIW ýokançly adamyň ruhy ýagdaýyny gowulandyrýan serişdeler; witaminler peýdalanylýar. - Dünýä lukmanlarynyň iş tejribesinde antiretrowirus dermanlary keseliň irki döwründe ulanylanda syrkaawyň doly sagalmagyny gazanmagyň mümkindigine güwä geçýän ýagdaýlar duş gelýär... - Ylymda adamyň ganyndaky AIW ýokanjy bütinleý ýok bolan, keseliň gutarnykly bejerilen ýagdaýlary hasaba alyndy. Ýone näsaglaryň örän az sanynda şeýle netijäni almak mömkin boldy. Belki bejerginiň netijesi her bir adamyň ginetiki aýratynlyklaryna ýa-da dermanlaryň keseliň haýsy döwründe ulanylyp başlanandygyna baglydyr? Belki-de munuň başga bir sebäbi bardyr? Ylymda bu soragyň jogaby entek tapylanok.başga  Bir zat welin mälimdir: geljekde syrkawyň ählisinde ýokary netije berýän dermanlaryň oýlanyp tapyljakdygy şübhezisdir. Häzir bu babatda aýgytly ädim ädildi. Ýakynda wirusyň genlerini immun ulgamynyň öýjüklerinden aýyrmak göz öňünde tutulýan bejeriş usulyna bagyşlanan ylmy iş çap edildi.
Gara Batyr
Gara Batyr beg Gökdepe söweşine gatnaşan, mert urşujy, garadan gaýtmaz adam bolupdyr. Şonuň üçin il arasynda oňa Gara Batyr diýipdirler. Gara Batyr onuň edebi lakamy bolupdyr diýlip hasap edilýär. Ol Tekeleriň Bokurdak Gyzylgöz tiresinden bolupdyr. Gara Batyryň hormaty üçin «Gara Batyr beg» diýip ýazmaklygy makul bildik. Gara Batyr Gökdepe galada ýaşapdyr. Ol bugdaý reňk, gara gözli, at ýüzli, gaharjaň hem şol sanda gaharyny ýuwdup bilýän, elleri kuwwatly, orta boýly adam bolupdyr. Ruslar şol wagtlar Türkmen topragyna aýak basyp ýer asty baýlyklary barlamak üçin gelýärler. Emma Günbatar Hazar deňzine golaý ýaşaýan Türkmenler Ruslara garşy çykyp bilmeýärler. Häzirki Balkan welaýaty tutuşlygyna diýilen ýaly eýelenipdir. Netijede Häzirki Ahal, Mary, Daşoguz welaýatlarynda ýaşaýan Türkmenler bolsa Ruslara garşylyk görkezmekde tutuş Orta Aziýada aýratyn orny eýeläpdirler. Şol wagt Gökdepe galasyna ýygnanan birnäçe öýli Türkmenler Ruslara garşy aýaga galypdyrlar.
Molla Kömek.
Garanyň. Uly sülsat ýygnandy ol Diňlidepä, Gara batyr at saldy duşmana ýeke, Yzynda galandyrdyr taýly gyzyl körpe, Durdygözel ýasyn tutsyn Garanyň. Sag bolsun Amandurdy, Çarysy Gara gitdi, Aňkar gitdi barysy, Ýüregini paralar Ene käbesi, Ýüreginden ody çykmaz Garanyň.
Ýaşyny sorasam otuz onunda, Geňeşdary, deňi-duşy ýanynda, Behişdiň içinde, Hüýrler goýnunda, Salyngy düşegi, jaýy Garanyň.
Torgaýyň çöşmegi, Süntüň süýrüsi, Bendesen jülgesi ýeriň niresi, Hazan urdy bagda gülüň miwesi, Il-ulusy ýasyn tutsyn Garanyň.
Molla Kömek, eder säher ser bilen, Käşgä alyp bolsa jany zor bilen, Bir naçar galdy ýüz müň gam bilen, Ýedi ýyllap ýasyn tutsyn Garanyň.
Rowaýat
Haçanda Ruslar Galanyň ýakynyna gelenlerinde Gara Batyr sap-sap düzülip duran Rus goşunynyň üstine ýeke özi gitmekçi bolupdyr, şonda: 一Ajal kastyňa çyksa,nirede bolsaňam tapar.Ajalyň ýetmese, her ýerde bolsaňam,her hili ýagdaýa düşseňem aman galarsyň —diýip,goja mergenleriň biri aýdypdyr.
—Hudaý öz amanadyny diňe gerek wagty alar,bu diňe onuň islegine baglydyr—diýip,ol sözüniň ahyrynda aýdypdyr.
—Eger men onuň amanadyny eltip öňünde goýsam, ol almazmy?—diýip, Gara Batyr sorapdyr.
—Beýdip bilmersiň—diýip, mergen jogap beripdir.
—Bu adamyň elindäki zat däldir.
—Ine şu gün, hut häziriň özünde men oňa amanadyny gowşuraryn. Ol islese-de bererin, islemese-de. Gara Batyr şeýle diýipdir-de, gala tarap gidipdir, sähel salymdanam atyna atlanyp gelipdir.Elindäki naýzasyny hem ýapyrybrak tutupdyr.Ol galanyň günorta derwezesinden geçip, onuň diwarynyň etegini syryp, oturan hem gyşaryp ýatan ýoldaşlarynyň ýanyna barypdyr. Olara:
—Görüň,men häzir hudaýa amanadyny tabşyrmaga gidýärin. Islese-de bererin,islemese-de—diýipdir. Onuň aýagynyň astynda ajaýyp doraty bar eken. Ol eýere tarap ýapyrylypdyr-da,atly Rus goşunyndaky kazaklara tarap ok ýaly atylypdyr. Yzynda galanlar oňa bilesigelijilik bilen syn edipdirler. Ruslaryň garymlaryndan ok atylmasy artypdyr.Kazaklar şol öňküsi ýaly topar tutup durmuşlar.Garabatyr olaryň ýanyna ýüzin salyp barypdyr-da,şobada ikisini atdan agdarypdyr. Uzakdan Gara batyryň hemme hereketini aç-açan synlamak mümkin bolmandyr,ýöne duşmanyň başyna düşen başagaýlyk gaty uly bolupdyr. Birnäçe kazak atdan agypdyr,birnäçesi bolsa atyny ýüzinsaldyryp gaçyp sypypdyr. Gara Batyr beg gala tarap yzyna dolanypdyr. Oňa tarap ok ýagdyrypdyrlar.Ol atyny peýwagtyna öňürdigine goýberip,galanyň diwaryna,gürrüňleşip bolar ýaly aralyga gelipdir. Şol ýerde hem ol atyndan agyp gaýdypdyr.Duşman oky degen pursatynda onuň ömür tanapyny şarta ýolupdyr. Gara Batyryň edermenligine haýran galyp duran ýoldaşlarynyň bar keýpi gaçypdyr,olar Gara Batyryň jesedini ýygnamagyň ugruna çykypdyrlar. Ol öz sözünde durdy, şehit boldy —diýip,ony göterip gelýänleriň biri aýdypdyr. Ajal onuň yzyndan ýetdi—diýip,Gara Batyryň jesedini getirmäge kömekleşip,onuň atyny iýdip gelýän gojamergen aýdypdyr. Hasrat uzaga çekmändir,şodemde gamgynlyk adamlaryň ýüzünden syrylypdyr.Sebäbi Garabatyr ençeme agyr günleriň hem gijeleriň azabyndan dynypdyr. Çaklamalara görä ol ölen wagtlary 29 ýaşynda eken. Onda Gökdepe söweşi 1879-1880-nji ýyllarda bolup geçen bolsa şol ýyllardan 29-30 ýyl aşak süýşsek onda Gara Batyr 1850-51-nji ýyllarda dogulan bolmaly.
Çeşme
Maglumatlar: Gökdepe galasyna gatnaşan türkmen Seýitmyrat Öwezbaýyň gürrüňleri esasynda taýýarlanyldy.
Drezden
thumb|right|500px|Drezden
Drezden
ÖBB
Österreichische Bundesbahnen (ÖBB), Awstriýanyň milli demir ýol ulgamy we Lihtenşteýniň demir ýollarynyň dolandyryjysy. ÖBB topary tutuşlygyna Awstriýa Respublikasyna degişlidir we infrastrukturany dolandyrýan we ýolagçy we ýük hyzmatlaryny dolandyrýan birnäçe aýratyn kärhanalara bölünýär.
Panama kagyzlary
Panama kagyzlary 3-nji Aprel 2016-njy ýylda Panama merkezli Mossack Fonseca atly hukuk firmasynyñ 1977-nji ýyldan bäri eden 11,5 milýon off -şore dokumentleriniñ internetde paýlaşymana başlamasyna berilen atdyr. Dokumentler jemi 214 müñ off-şore firmasynyñ, firma eýeleriniñ we ady geçen firmalaryñ eýeleriniñ hasaplary bardyr.
Ofşor kompaniya
Ofşor kompaniýa (İñlisçe: Offshore company) şahyslaryñ we firmalaryñ gazanan baýlygyny we girdejilerini öz ýurtlarynda bar bolan bergiden goramak we daşarda, bergi almaýan ýurtlarda gizlemek üçin gurdykary firmalardyr. Ofşor kompaniýa öz ýurdynda bar bolan bergiden azat bolýandyr.
Abbrewiatura
Abbrewiatura (italýança: abbrviatura - gysgaltma) - Birnäçe sözden ybarat bolan atlaryň ýazuwda gysgaldylyp ulanylmagy.
Abbrewiatura türkmen diline rus diliniň üsti bilen geçipdir. Türkmen dilinde Abbrewiaturanyň aşakdaky ýaly görnüşlerini görkezmek mümkin: 1) seslerden düzülenler: TASS, ZIL we ş. m.; 2) harplardan düzülenler: TSSR (te-es-es-er), SSKP (es-es-ka-pe) we ş. m.; 3) bogunlardan, söz böleklerinden düzülenler: kolhoz, sowhoz, raýkom, komsomol we ş. m.; 4) garyşyk düzülenler: raýono, raýfo, şäherkom we ş. m. Abbrewiatura türkmen dilinde Oktýabr sossialistik rewolýusiýasyndan soň peýda boldy.
Günorta-Ural döwlet uniwersiteti
«Günorta-Ural döwlet uniwersiteti» (ylmy-barlag uniwersiteti) – Russiýada we Çelýabinsk oblastynyň bilim berýän guramalaryň iň ulularynyň sanyna girýär. 2000-nji ýyllarda Russiýanyň ýokary okuw jaýlarynyň içinde iň köp talyp sanly diýip saýlandy.
2010-njy ýyldan bäri ylmy-barlag uniwersiteti diýen adyny göterýär. 2015-nji ýylda uniwersitet Russiýada geçirilen Proýekt 5-100 ýaryşyna saýlandy. Ýaryş Russiýa uniwersitetleriniň hilini gowulaşdyrmak maksady bilen geçirildi. 2018-nji ýylda Quacquarelli Symons(QS) Beýik Britaniýa guramasynyň baştutanlygynda GUrDU ilkinji gezek öz taryhynda dünýaniň iň gowy uniwersitetleriniň hasabyna girirzildi. GUrDU hasabynda 10 institut we ýokary okuw mekdebi, 2 fakultet (okuwa taýýarlaýyş we harby bölüm) we 4 filialy bar. Bu günki günde ýokary okuw jaýynda 52 ýurtdan gelen 28 müňden artyk talyp okaýar.
Taryhy
Günorta – Ural döwlet uniwersiteti – gyzykly taryhly, dürli däp-dessurly, köp taraply ýokary okuw jaýy. Özüniň ylmy ýeňişleri, ýokary bilimli hünärmenleri taýýarlamagy, ylmy barlag işleri geçirýän we ýokary derejede bilim berýän ýokary okuw jaýy hasaplanýar.
GUrDU sanlarda we faktlarda
GUrDU-da 172 bakalawr programmasy, 126 magistra programmasy, 25 hünärmen programmasy we 24 aspirant programmasy amala aşyrylýar. GUrDU- da häzirki zaman ýokary hilli tehnologiýalary bilen bilim berilýär.
Daşary ýurt talyplarynyň birleşigi
Daşary ýurt talyplarynyň birleşigi – bu bütin Russiýa döwletiniň talyplar birleşigi. Birleşigiň esasy maksady:
Bu günki günde biz Günorta Ural daşary ýurt studenleriniň birleşigi adyna eýe! DÝTB her ýurduň milli baýramlary Nowruz, arap döwletleriniň güni, afrika döwletleriniň güni, çaý märekesini, halkara täze ýyl baýramyny, milli tagamlar ýaryşyny, sport ýaryşlaryny guramaga uniwersitete kömek edýär.
Uniwersitet ýardamjylary (tyutory) – daşary ýurtly talyplar, täze gelen talyplara täze ýere uýgunlaşmana, ýerleşmane kömek edýärler. Olar eýýam birnäçe ýyl uniwersitetimizde bilim alýarlar. Biziň uniwersitete girjek bolýan ähli talyplar dürli soraglar bilen uniwersitet ýardamjylaryna ýüz tutup bilerler.
Gurbandurdy zelili watançy şahyr düzme
Meýilnama:
1.Gurbandurdy Zelili watançy şahyr
2.Zeliliniň döredijiligi
3.Şahyryň ,,Watanym, seni '' goşgusy.
4.Gurbandurdy Zelili bagtyýarlyk döwründe.
Gurbandurdy Zelili Gürgeniň garaguzy obasynda 1800-nji ýylda dogulýar. Onuň kakasynyň adyna Mämmetdöwlet, ejesiniň
adyna Hurma diýipdirler. Gurbandurdy-şahyryň çyn ady, edebi lakamy-Zelili. Zelili-zelil, horlanan, ezilen diýmegi aňladýar. Şhyr örän zehinli bolupdyr. Ol bilimini artdyrmak maksady bilen Gürgen medresesinde okapdyr. Zelili ýigitlik ýyllarynda Döndi diýen gyza aşyk bolupdyr. Ýöne olar döwrüň ýaramaz urp-adatlary sebäpli, durmuş gurup bilmändir. Ol Nurygyza öýlenýär. Nurygyzdan bir näçe çagalary bolupdyr, ýöne olar ýaşlyk ýyllarynda aradan çykypdyr. Zeliliniň ýogalmazyndan alty aý öň ogly bolýar. Oňa Mämmetdöwlet diýip, kakasynyň adyny dakypdyr. Şahyr 1852-nji ýylda aradan çykypdyr.
Şahyr ,, Watanym, seni" goşgusynda Watanyň il-günüň garaşsyzlygyny gorap saklamagyň mukaddes işdigini nesilleriň duýgy-düşünjesine ornaşdyrmak maksady bilen, dürli çeperçilik serişdelerinden başarnykly peýdalanmagy başarypdyr.
1983-nji ýylda Zeliliniň doglan gününiň 200 ýyllygy uly dabara bilen bellenilip geçildi. Onuň doglan obasyna ady dakyldy. Gurbandurdy Zelili barada ýazyjy-şahyrlarymyz bir näçe çeper eserler ýazyp, edebiýatda onuň keşbini döretseler, nakgaşlarymyz şahyryň suratyny kononiki portretini çekdiler.
Kinoteatr
thumb|upright|300px|Modern kinoteatry ([[Madrid, Ispaniýa).]] Kino, güýmenje maksatly filmleri görmek üçin döredilen zaldyr. Kinoteatrlaryň köpüsi (ýöne hemmesi däl) bilet satyn almagy we halka hyzmatlary hödürleýän täjirçilik amallarydyr. Käbir kinoteatrlary film görmek üçin giriş tölegini töleýän telekeçilik däl guramalar ýa-da jemgyýetler dolandyrýarlar.
Film proýektor bilen zalyň öňündäki uly proýeksiýa ekranynda görkezilýär we diwara gurlan gürleýjileriň üsti bilen gepleşik, sesler we sazlar eşidilýär. 1970-nji ýyllardan bäri pes sesli sesler üçin subwooferler ulanylýar. 2010 -njy ýyllara çenli kinoteatrlaryň köpüsi sanly film proýektorlary üçin döredildi.
Quicken
Quicken, paýdarlar jemgyýeti tarapyndan işlenip düzülen şahsy maliýe dolandyryş serişdesidir. Programma üpjünçiligi bank amallaryny we maýa goýumlaryny yzarlamagyň awtomatiki ýazga alynmagyny, girdeji meýilnamalaşdyrylyşyny, kategoriýa boýunça çykdajylary yzarlamagy öz içine alýar. Quicken dürli bahalarda dürli wersiýalaryny hödürleýär. Windows operasiýa ulgamy üçin Quickeniň birnäçe wersiýalary bolşy ýaly Mac operasiýa ulgamy üçin hem Quickeniň birnäçe wersiýalary bar.
Taryhy
Quickeniň ilkinji wersiýasy 1983-nji ýylda çykaryldy. Bu wersiýa MS-DOS operasiýa ulgamy we Apple II mikrokompýuter operasiýa ulgamy bilen utgaşdyrylandy. Intuit paýdarlar jemgyýeti Beýik Britaniýada 2005-nji ýylda programma üpjünçiligi boýunça ozüniň goldawyny bes etdi. 2008 we 2009-njy ýyllarda Quicken ulanyjylary täjirçilik önümleri üçin programma üpjünçiliginiň adatdan daşary köp näsazlyklarynyň bardygy barada habar berdiler. Quicken 2010-yň gözden geçirilende şol ýylda çykarylan önümiň hiliniň we ulanyjy interfeýsiniň ep-esli gowulaşandygyny görkezýär. Quicken 2018-den başlap, Quicken abuna hyzmatyna öwrüldi.
Enriku Iglesis
Hakyky ady: Enrikue Miguel Iglesis Preýsler (Enrique Miguel Iglesias Preysler)
Dogulan ýeri: Ispaniýanyň Madrid şäheri. Ispan asylly.
Hünäri: Bagşy, aýdymyň goşgusyny düzüjisi, Model, Aktýor (oýunçy). Onuň Pop, R&B, Latyn dillerde aýdymlary bar.
Meşhurlyk gazandy: 1995.
Resmi internet sahypasy: www.enriqueiglesias.com
Wiwir (Vivir)
Enrikunyň ýyldyzy Wiwir (Ýaşamak üçin) albomy bilen şugla saçmaga dowam etdi. Bu albom bilen birlikde şol ýyl iňlisçe aýdym aýdan beýleki aýdymçy bagşylaryň albomlary hem satlyga çykaryldy.
Aýdymlary
Enrique Iglesias (1995)
Vivir (1997)
Cosas del Amor (1998)
Enrique (1999)
Quizás (2002)
Insomniac (2007)
Euphoria (2010)
Sex and Love (2014)
Filmleri
1997 Fools Rush In "Si Tu Te Vas" Soundtrack
1999 Wild Wild West "Bailamos"
Soundtrack Nominated –Blockbuster Entertainment Award for Favorite Song from a Movie
2000 2000 Teen Choice Awards Himself Host
2001
I Love the New Millennium
"Hero" Soundtrack Smallville: "Craving"
2003
Scrubs: "My Friend the Doctor"
Once Upon a Time in Mexico Lorenzo Debut in Hollywood
2004
Pepsi Music 2004: Britney Exclusive
Evil emperor TV advert
2005 Premios Juventud 2005 Himself Host
2006 Zoom "Hero" Soundtrack
2007
America's Next Top Model, Cycle 9: "The Girls Who Crawl" özi.
Special guest
Live with Regis and Kelly Co-host
Dancing with the Stars Musical guest
How I Met Your Mother "Gael"
TV guest; 2 episodes: "Wait for It" and "We're Not from Here"
Two and a Half Men "Fernando" TV guest
2008
Step Up 2: The Streets "Push"
Soundtrack
Rob & Big: "Poop in the Pool"
"Do You Know?"
Beverly Hills Chihuahua
2010
Jersey Shore "I Like It"
2011 The X Factor (U.S.) Himself
Guest judge along with Nicole Scherzinger
2012 Glee "Hero"
The song "Hero" was covered by Sam Evans and New Direction males.
Çeşme
www.ondanet.com/latinos/Enrique.Iglesias/vivir-eng.html
Barug Spinoza
Benedikt Spinoza (24 noýabr, 1632 - 1 fewral, 1677) Niderlandlaryň filosof we rationalist.
Isabel Alýende
200px|thumb|right|Isabel Alýende Izabel Alýende
NPO (ýaýlymçy)
Nederlandse Publieke Omroep ( [ˈneːdərlɑntsə pyˈblikə ˈʔɔmrup] ; gysgaldyldy NPO [ɛnpeːˈoː] ; sözme-söz "Gollandiýanyň jemgyýetçilik ýaýlymy") ýa-da Dutch Foundation for Public Broadcasting (Stichting Nederlandse Publieke Omroep) Gollandiýada köpçülikleýin ýaýlym hyzmatlary dolandyrýan Gollandiýaly  köpçülikleýin ýaýlym guramasy. NPO, şeýle hem, radio-spektr ygtyýarnamasynyň we köpçülikleýin DVB-T we DAB + ýygylyklarynyň eýesidir.
Isabel Alýende
Häzirkizaman latinamerikan edebiýatynyň iň şöhratly zenan ýazyjylarynyň biri, Çili edebiýatynyň guwanjy Izabel Alýende Lima şäherinde, 1942-nji ýylda dünýä inipdir. Onuň kakasy Çiliniň prezidenti Salwador Alýendeniň garyndaşy eken. Ene-atasy ilçihanada işlänsoňlar, Izabel çaga wagty Peru, Wenesuela, Liwan ýaly ýurtlarda ýaşapdyr. Bilimini Çiliniň paýtagty Santiago şäherinde alypdyr. 1959-njy ýyldan başlap žurnalist bolup işleýär, BMG-nyň habar beriş gullugynda, Çiliniň gazet-žurnallarynda, telewideniýesinde çykyş edip, meşhurlyk gazanýar. 1973-nji ýylda Alýende «Ilçi» atly pýesasyny döredýär. 1975-nji ýylda ýazyjy Wenesuela göçmeli bolýar, ol ýerde mekdepde mugallym bolup işleýär, «El Nasional» gazetinde publisistik makalalary bilen çykyş edýär.
Kamilla de Pazzis
Kamilla 1978-nji ýylyň 9-njy Martynda (37 ýaş) Fransiýanyň Pariž şäherinde dünýä indi. Örän talantly, fransuz filmleriniň oýunçysy. Ol 2000-nji ýylda meşhurlyk gazanýar[1]. Kinolardaky janlandyran keşbi şular: Kinolarda: 2012 : Nono, the Zig Zag Kid : Zohara
Isabel Alýende
Ýazyjy öz eserlerinde öz halkynyň milli özboluşlygyny, medeniýetini, halkynyň çeken jebir-jepasyny ussatlyk bilen suratlandyrmagy başarypdyr, şonuň üçin Ýewropada ony «Zenan Garsia Markes» diýip atlandyrýarlar.
Kamilla de Pazzis
Kinofilmleri
2010 : Comme les cinq doigts de la main : Camille
Isabel Alýende
Alýendeniň soňky döwürde döreden eserlerinden has hem «Toslanan ýurdum» (2003), «Günleriň jemi» (2007), «Deňiz astyndaky ada» (2009) romanlary okyjylaryň uly söýgüsine mynasyp boldylar.
Kamilla de Pazzis
Kinofilmleri
2009 : Le Missionnaire : Maria
2008 : Le Premier Jour du reste de ta vie : Moïra
2006 : Quand j'étais chanteur : Jenifer
2003 : La Deuxième Vérité : Lucie Forest
2001 : G@mer : Nina
Teleýaýlymda
2014 : The Following : Gisele
2013: Last Resort : Sophie Girard
2010 : Nicolas Le Floch Saison 3 : La Duchesse de Langremont / La Satin
2009 : La vie est à nous (série TV - spin-off de La Vie devant nous) : Marion
2009 : Pigalle, la nuit : Amandine
2006 : Alex Santana, négociateur (un épisode) : Valérie
2005 : Quai numéro un (série TV) (un épisode) : Karen
2003 : Les Enquêtes d'Éloïse Rome (série TV), (un épisode) : Domino
Çeşme
[1] "Fresh faces. (Street level: new products, promotions and events at the consumer level)". 11 April 2008 –via weblo.com.
Cláudia Ohana
Maria Cláudia Carneiro Silva (Fewral 6, 1963) — braziliýanyn dünýä belli aktrisasy.
Nadejda Mandelştam
Nadejda Yakovlevna Mandelştam (30 oktýabr 1899 - 29 dekabr 1980) Rus ýazyjy we magaryfçy.
West Bengal
West Bengal (Ingilis: West Bengal) Hindistanda shtat. Paýtagty -Kolkuta.
Berdi Kerbabaýew
left|thumb|Berdi Kerbabayew Berdi Kerbabaýew (1894-1974).
Pyesalar
Ulanylan sahypalar http://www.turkmens.com/sairler/Berdi_KERBABAEV.html
OnePlus One
OnePlus One — “flagmanlaryň ganhory” hökmünde pozisionirlenen OnePlus hytaý kompaniýasynyň smartfony. Bu kompaniýanyň birinji önümi. Smartfon 2014-nji ýylyň 23-nji aprelinde görkezildi.
Häsiýetnamalary
Kompaniýa dünýäniň ähli sebitleri üçin tehniki taýdan birmeňzeş modeli çykardy.
Operasion ulgam
Hytaýda OnePlus One Android 4.3 "Jelly Bean" bazasynda Oppo ColorOS bilen çykaryldy. Ähli galan ýurtlarda smartfonda Android 4.4.4 "KitKat" bazasynda CyanogenMod 11S gurnaldy.
“CyanogenMod” enjamlary üçin “CyanogenMod 12S” -e ilkinji täzelenme (Android 5.0.2 bazasynda) wersiýa çenli CyanogenMod bilen gurluşlar üçin birinji täzeleniş bir ýyldan soň 2015-nji ýylyň 14-nji aprelinde çykaryldy. Täzeleniş diňe faýllary özbaşdak ýüklemek arkaly gurnaldy.
OnePlus One beýleki operasion ulgamlar bilen utgaşykly, meselem, LineageOS we Paranoid Android. LineageOS bilen smartfon Android 9.0 we Android 10 saklaýar.
Mýanmar
Mýanmar Bileleşigi, Aziýa'da bir döwlet.
OnePlus One
Satuwlar
OnePlus One diňe OnePlus kompaniýasynyň saýty arkaly ýörite çakylyk boýunça satyn almak mümkindir. 16 GB wersiýasy üçin bahasy 299$ ybarat boldy, 64 GB wersiýasy 349 9$ boldy. 2015-nji ýylyň 20-nji aprelinde kompaniýa çakylygy ýatyrdy we hemmelere elýeterliligi açdy.
Mýanmar
Goňşy döwletler: Hindistan, Taýland, Laos, Bangladeş we Hytaý. Iň uly şäheri Ýangon
OnePlus One
Satuwlar
Hytaýda çakylyklar görnüşinde satuwda çäklendirmeler bolmady.
2015-nji ýylda dollara görä ýewronyň kursunyň düşmegi sebäpli OnePlus kompaniýasy dollarly bahalary 1:1 konwertirledi. Şol sebäpli 2015-nji ýylyň 25-nji martynda bahasy 299 ýewro (16 GB wersiýasy) we 349 ýewro (64 GB wersiýasy) çenli galdy.
2015-nji ýylyň iýulynda kompaniýa dünýäniň 35 ýurtlarynda 1,5 million gurluşlaryň satylandygyny habar berdi.
Aksessuarlary
Ilki başda kompaniýa tebigy materiallardan çalşylýan daşlyklaryň birnäçe görnüşlerini çykarmagy meýilleşdirdi. Ýöne önümçilik kemçilikleri sebäpli firmanyň daşlyklary köpçülikleýin satuwa çykarylmady. Uzak wagtlap kompaniýanyň saýtynda diňe daşlygyň bambuk modeline buýurma berip bolýardy.
Garabulak
Bu oba etrapçanyň Şireng  bölegine tabindir.
Bu oba Türkmensährada Ýarjan Ahun Nazary atly Türkmen Ahunynynyň dini hüjresi bilen tanalýar. Bu hüjrede 200-den gowrak molla ders alýar.
Çeşme
Garabulak websaýty
Türkmenlerde wagt aňladylyşy
Daňdan wagty — Günüň dogjak ýeriniň ýagtylyp başlamagy.
Ertir wagty — Daň atandan Gün dogup, gowy ýerden saýlanýança. Şeýle hem ertir sözüniň geljek, indiki gün manysy hem bar. Mysal üçin, „bu gün bolmaz, ertir gel“ ýa-da „Ertirimizi (geljegimizi) göz öňünde tutsak“.
Salkyn — Bir gündiziň ýarsy. Mysal üçin, „Bu işi bir salkynda etse bolar“
Ertir salkyn — Gündiziň birinji ýarymy. Gün dogandan günortana çenli dowam edýär.
Öýlän salkyn — Gündiziň ikinji ýarymy. Günortandan ýarym sagat çemesi geçensoň başlanyp, gün ikindi bolýança dowam edýär.
Guşluk — Tomus günleri sagat 9 töweregi
Uly guşluk — Tomus günleri sagat 11 töweregi.
Günortan, günorta, çäş wagty, günorta garaňkysy — Günüň iň ýokary galýan wagty. Günortandan soň gün aşak inip ugraýar. Mysal üçin „Günorta boldy“, „Çarşenbe gün çäş wagty“.
Öýlän — Günortandan ýarym sagat çemesi geçenden soň başlanýar.
Ir öýlän — Günortan geçenden soň öýläniň giren ilkinji pursatlary.
Ak öýlän — Ir öýleden soň öýle guşluga çenli.
Öýle guşluk — Ak öýländen soň ikindä çenli.
Ikindi — Ýaşmasy golaýlan günüň reňkiniň üýtgäp gyzaryp başlaýan wagty. Ikindi girende her bir zadyň kölegesi öz boýunyň iki essesine günortanky kölegesiniň boýuny goşanyňdaky uzynlyga ýetýär.
Agşam — Gün ýaşan badyna agşam girýär we garaňky gatlyşýança dowam edýär.
Ir agşam, ilkagşam — Agşamyň ilkinji pursatlary. Ýaşan günüň ýagtysy solýança dowam edýär.
Giç agşam — Ýaşan günüň ýagtysy ýiteňkirläp, şapak doly ýitinçä, asmanda görünýän ýyldyzlar sanardan has köpelýänçä dowam edýär.
Türkmenbaşy eýýamynda wagt aňladylyş reformasy
Aý atlary Hepdäniň günleri
Ata Gowşudow
Ata Gowşudow (1903-1953) türkmen halkynyň görnükli ýazyjylarynyň biri. Ol hekaýa, powest, roman ýazmaklyk bilen gyzyklanýar.
Ýazyjy 1903-nji ýylda Aşgabat şäheriniň golaýyndaky Büzmeýin obasynda eneden dogulýar. Onuň ejesi belli ertekiçi aýal Ogulgerek eje bolupdyr. Ýaşlykda Ogulgerek eje öz ogluna rowaýatdyr, ertekiler aýdyp beripdir. Şeýlelikde Atada halk döredijiligine we çeper edebiýata söýgi döräpdir. Ol ilki oba mekdebini tamamlaýar, soňra mugallymçylyk kursunda okaýar. Ol 1922-nji ýylda sowet partiýa mekdebinde okaýar. Ol şol döwürde „Gyzyl puluň gullary“ atly pýesasyny ýazýar. 1922-nji ýyldan başlap Moskwa daky Gündogar zähmetkeşleriniň kommunistik uniwersitetinde okap başlaýar. Bu ýerde okamak onuň gözýetimini giňeldýär, rus edebiýatyna bolan söýgini döredýär. Türkmenistanda kadr ýetmezçilgi sebäpli Atany Moswkadaky uniwersiteti gutarmanka işe çagyrýarlar. Ol 1925-nji ýylda „Ýaş Kommunist“ gazetinde işläp başlaýar. 1927-1933-nji ýyllar aralykda Magaryf işlerinde işleýär. 1933-nji ýylda „Sowet Türkmenistan“ gazetiniň edebi işgäri bolup işleýär. 1934-nji ýylda „Ýolumy düzetdim“, „Azaşan yzyny tapdy“ ýaly hekaýalary ýazýar. 1938-nji ýylda Türkmen döwlet ylmy derňew dil we edebiýat institutynyň ylmy işgäri bolup işleýär. Ol şonda halk döredijiligini toplamak bilen meşgullanýar. Ata Gowşudowyň "Perman" romanynda Gökdepe söweşi tragediýasy hakyky teswirlenip görkezilýär. Ýöne romany çap etmeklik sowet döwründe senzura ugraýar, we romanyň ilkinji baby bütünleý ýogadylýar. Galan baplaryny Ata Gowşudow aradan çykansoň, ýazyjy Nargylyç Hojageldiýew ýolbaşçylyk edip çap etdi.
====  Perman  atly romany. ==== Onuň bu eseriniň käbir bölümleri 1939-1940-njy ýyllarda '' Sowet edebiýaty" žurnalynda çap edilýär.Muňa garamazdan ýazyja öz kitabynyň çap edilişini görmek miýesser etmeýär.
Beýik watançylyk urşundan öň başlan romanyny uruşdan soň tamamlaýar.Gökdepe galasynyň basylyp alnyşy barada gitmesi sebäpli onuň romany çap edilmeýär.Munuň sebäbi bolsa şol wagta çenli gozgalmaýan" Gökdepe söweşi" barada giňişleýin maglumat berilmegi we rus-türkmen dostluguna zeper ýetmesi şüwhesi bilen onýyllar soň ýagny 1989-njy ýylda kitap görnüşinde çap edilýär.Eserde  Öwezmyrat batyr,Dykma serdar,Kany batyr,Nepes,Hal molla,Stepan aga ,Gutlymyrat,Seýitmyrat beg,Perman ýaly gahrymanlar hereket edýär.Kitapda bu ýokardaky gahrymanlaryň üsti bilen Gökdepe galasynyň söweşden öňki we soňky yagdaýy,sosial deňsizlik ýaly meseleler gozgalýar.
Romanlar
]]
Adam gözi
Ynsan gözi, adamyň görüş duýgusydyr. Adamyň gözi kelläniň ýokarky böleginde, töwereginde gaşlar, gabaklar we kirpikler bar. Bu agzalar meňzeşlige işjeň gatnaşýarlar. Adam gözüniň iş ýörelgesi ýagtylygyň mukdary bilen berk baglanyşyklydyr.
Gurluşy
Adamyň gözi, optiki nerwlerden we kömekçi organlardan (gabak, gaş, kirpik, göz myşsalary) durýar. Dürli ugurlarda erkin aýlanyp bilýär: dik (ýokary we aşak) we keseligine (sag we çep). Adam gözüniň töwereginde 3 jübüt myşsa bar, 4-si göni (ýokary, pes, içki we daşarky) we 2-si egri (ýokary we pes) myşsalar. Bu myşsalar beýniniň signallary bilen dolandyrylýar. Daşarky gurluş Diňe adam gözüniň iň kiçi we uzyn bölegi göz gabagydyrwe daş-töweregini diňe kiçijik bir ýer görünýär. Esasy bölegi galan gabagyň içinde. Göz tertipsiz sferik görnüş, ulularyň gözüniň göwrümi 7,448 sm³, agramy 7-8 gram. Adam gözüniň ululygy hemmeler üçin deňdir, diňe birnäçe millimetr bilen tapawutlanýar.
Fobiýa
Fobiýa: bu size zyýan ýetirmejek islendik birzatdan ýerliksiz ýere gorkmak keseli.
Ata Mäneli
Ady: Ata
Doguldy: 1902. Türkmenistan SSSR Ahal welaýat. Mäne obasy.
Milleti: Türkmen
Eden işleri: Rus basybalyjylaryna garşy göreşen adam
Depin edildi: Murgap. Ata-Lewin mazarlygy.
Häzirki Mary welaýatynyň Murgabyň bir obasy bolan Ata Lewinde Ata Mäneli atly bir gerçegiň mazary ýerleşýär. Ol Eziz han ýaly bolup, Garyplary goldap baýlara salgyt salýar eken. Ol Rewolýusiýa döwründe Oruslara ot ýakdyrmandyr. Oňa «Galtaman, basmaçy» diýip şyltak atylýar. Oruslary köp talap gyrgyna berip gezipdir. Ony Sylap Girjik diýlen biri bilen dil düwşüklik gurnap rewolýusiýenerlere goşuljak bolup öldüripdir. Ata Mäneli dümede gawun iýip otyrka Sylap Girjik bilen oňa goşulan dildüwşiçiler tarapyndan kellesi palta bilen çapylýar. Bäş-alty adama aldyrjak däl eken, duýdansyz basypdyrlar üstüni. Şonda aşakdan emedekläp çyksa-da palta çüwdänesine gowy degipdir. Şeýdip janyndan el üzýär. Gaýgysyz Atabaýyň öňüne Ata Mäneliň kellesini eltip beripdirler, olam gygyrypdyr: «Men näme ölen maslygyň kellesini başyma ýapaýynmy, diri getiriň diýip aýtmadymmy size!» - diýip olaram atdyrýar. Gaýgysyz Atabaý Ata Mäneliniň galtaman däldigini bilýär eken.
Çeşme
Amanmyrat Şagulyýew. Ata Mäneli. Taryhy roman. 1992. I一II jilt.
Puducherry
Puducherry Hindistanda. shtat. Paýtagty - Puducherry. Ilaty : 973,829 adam.
Abdal türkmenleriniň Russiýanyň raýatlygyna geçmegi
Abdal Türkmenleriniň Russiýanyň raýatlygyna geçmegi - 19-njy asyryň başlarynda Maňgyşlakda agyr ykdysady-syýasy ýagdaý döreýär. Maňgyşlagyň türkmen ilaty Hywa hanlarynyň we gazak feodallarynyň üznüksiz çapawulçylyklaryna sezewar bolýar. Bu agyr ýagdaýdan çykmak üçin abdal türkmenleriniň aksakgallary Russiýanyň raýatlygyna geçmek niýeti bilen 1801-nji ýylda özleriniň 4 adamdan ybarat wekilini Peterburga ýollaýarlar. Maňgyşlak türkmenleriniň wekilleri 1802-nji ýylda Peterburga barýarlar we rus imperatory Aleksandr I tarapyndan kabul edilýär. Wekiller maňgyşlak türkmenleriniň Russiýanyň raýatlygyna kabul edilmegini rus patyşasyndan haýyş edýärler. Olar Maňgyşlagyň üstünden dürli taraplara geçýän söwda kerwenlerini goramak, Maňgyşlagyň türkmen ilatyny çapawullardan gorar ýaly rus berkitmesiniň bina edilmegini we Maňgyşlak ýarymadasynyň töwereginde Hazar deňzinden düwlen awlamaga rugsat berilmegini soraýarlar. Olaryň haýyşlary kanagatlandyrylýar. 1803-nji ýylyň 27-nji aprelinde Maňgyşlakda ýaşaýan türkmenleriň abdal taýpasynyň adyna ýazylan hat wekillere gowşurylypdyr. Bu hatda olaryň Russiýanyň raýatlygyna kabul edilýändigi aýdylýar. Bu waka Hazar deňziniň gündogar kenarlarynda ýaşaýan beýleki türkmen taýpalarynyň arasynda Russiýanyň raýatlygyna geçmek meýillerini güýçlendirýär.
Ýewropa we Amerika ýurtlarynyň täze we iň täze taryhy
Mowzuk: Ýewropa we Amerika ýurtlarynyň täze we iň täze taryhy
MEÝILNAMA
1.	Ýewropa we Amerika ýurtlarynyň täze we iň täze taryhynyň mazmuny.
2.	Täze we iň täze taryhyň wezipeleri we esasy döwürleri.
Dünýä taryhy pikirlerinde täze we iň täze taryh düşünjesi has ir emele geldi. Ilki bilen italiýalylar dünýä taryhyny 3 döwre bölýär: antik, orta asyr, täze döwür. Täze döwür häzirki döwrüň başlangyjy hökmünde öňe sürülýär. Täze we iň täze taryh bu siwilizasiýanyň ösüşinde bir döwür hökmünde taryha girdi.
Häzirki zaman taryh ylmynda butindünýä taryhy döwürleýin beýan edilýär. Siz eýýam dünýä taryhynyň 1-nji we 2-nji döwürlerini geçdiňiz. Olar haýsylar?
Elbet-de gadymy dünýä taryhy ýa-da orta asyrlar taryhy öwrenilende siz şol döwürleriň haçan başlanandygy, haçan bir döwrüň ýerine beýleki döwrüň gelendigini bilýänsiňiz.
Häzirki zaman taryhy edebiýatlarda Ýewropa we Amerika ýurtlarynyň täze we iň täze taryhy döwrüni XVI asyryň ortalaryndan XXI asyryň başlaryna çenli kesgitleýärler. Bu döwür ondan öňki döwürlere seredeniňde halklaryň durmuşyndaky bolup geçýän wakalaryň iňňän köp sanlylygy bilen, jemgyýetçilik hadysalaryň çuňlugy we ýokary derejeliligi bilen, ýagny hakykat ýüzünde täze siwilizasiýanyň döremegi bilen tapawutlanýardy. Dogrudan hem, hakykat ýüzünde ol täze döwürdi. Emma, bu döwre halklaryň ählisi bir wagtyyň özünde geçip bilmedi, halklaryň aglaba bölegi häli ösüşiň gyrasyndady. Täze jemgyýetçilik ösüşiniň (döwrüň) düýbüni Ýerwropada we Amerikada (Atlantik okeanyň kenarlarynda) ýerleşýän döwletler tutdy. Ortaýer deňziniň gadymy Ýewraziýa siwilizasiýasy üçin nähili ähmiýetli bolan bolsa Atlantik okeany hem Ýewroamerikan siwilizasiýasy üçin ähmiýetli boldy. Bu siwilizasiýa XIX asyrda bütin jahana ýaýrady.
Häzirki döwre çenli çap edilen edebiýatlarda täze taryh 2 döwre bölünýär. 1-nji döwür: Ýewropa we Amerika ýurtlarynda täze jemgyýetiň, täze gatnaşyklaryň emele gelmegi, kämilleşmegi döwri, 2-nji döwür XX asyryň dowamynda döwletleriň arasyndaky gatnaşyklarda emele gelen ýagdaýlar, olary ýeňip geçmek we ş.m. döwri. Esasan hem 1-nji döwür hat-da täze taryhyň tutuş döwri bize has gyzykly hem ýakyn döwürdir. Sebäbi bu döwürde adamlaryň häzirki zaman möhüm meseleleriniň esaslary goýulypdy. Umuman täze döwrüň gazananlarynyň wajyp şerti hökmünde bellemeli ýagdaýlaryň biri, ol hem bu döwürde adamlar, jemgyýet tebigaty özüne boýun egdirmek bilen onuň iňňän uly baýlyklaryna eýe boldy.
Täze taryhyň 1-nji döwri XVII asyrda bolup geçen iňlis rewolýusiýasyndan başlanyp tä frank-prus urşuna çenli dowan edýär. Bu döwrüň esasy wakalary we ýagdaýlary: Angliýadaky, Fransiýadaky, Amerikadaky we beýleki rewolýusiýalaryň ýeňmegi, esasan Angliýadaky senagat öwrülişigi, önümçiligiň (industrial) senagat görnüşiniň emele gelmegi, milli hereketleriň, uruşlaryň bolmagy we birnäçe milli döwletleriň döremegi we ş.m. Umuman bu döwürde jemgyýetçilik gurluş ösýärdi we kämilleşýärdi.
Täze döwrüň gazanan uly üstünlikleriniň biri ol hem orta asyr gatnaşyklarynyň böwsülmegini gazanmak we adamyň, raýatyň azatlygyny we hukuklaryny ykrar etmekden ybaratdyr. Bu hadysa dünýäniň gurluşyny düýpli üýtgetdi we şol bir wagtda häkimiýetiň we eýeçiligiň belli bir toparlaryň elinde jemlenmäge şert döretdi. Şol bir wagtda jemgyýetde uruş we hereketleriň basylyp  ýatyryş güýçleri hem emele geldi.
Şeýle hem jemgyýetde (döwletlerde) şahsyýetiň azatlygy, deňhukuklygy, önümçiligiň netijeliligi, durmuş adalatlylyk duýgulary hem emele geldi. Täze taryhyň 2-nji döwri hakynda, ýagny 1871-1917-nji ýyllar. Bu döwri öwrenmek, onda-da hakyky taryhy wakalaryň esasynda gaty wajyp meseledir. Ol esasan hem kapitalizmiň jümmüşinde synpy, milletara, dürli halklaryň arasyndaky gapma-garşylyklaryň ýüze çykmagy netijesinde emele geldi. Şol akymda hem sosialistik hyýaly pikirler hem ýüze çykdy. Ol pikirler bolsa öz gezeginde ýokardaky gapma-garşylyklary has hem ýitileşdirdi. Has soňraky döwürde rewolýusiýalaryň jemgyýetçilik ösüşiniň esasy görnüşine çykarylmagy şahsyýetiň erkin ösüşine böwet boldy. Ondan başgada adamlaryň aňyna dürli pikirleriň aňyýetiň ornaşdyrylmagy, mysal üçin: sosial-demokratik hereket, sosialistik rewolýusiýa, sosialistik gurluş we ş.m. bularyň hemmesi jemgyýetçilik ösüş däl-de aýry-aýry şahsyýetleriň, toparlaryň, partiýalaryň hyýaly pikirleridi. Şonuň üçin hem biz taryhy öwrenenimizde taryhy wakalara hakykat nukdaý nazaryndan çemeleşmelidiris. Ilki bilen hem ruhy Atamyz Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň nygtaýşy ýaly biz ajy-da bolsa, süýji-de bolsa, taryhy hakykaty bilmelidiris.
Birnäçe onýyllyklaryň dowamynda öňki SSSR-iň çäklerinde täze taryhy öwrenmek we öwretmek marksistik-leninçilik taglymatdan ugur almak esasanda amala aşyrylýardy. Soňky 10 ýyldan gowrak döwürde biz ol taglymaty Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň belleýşi ýaly doly inkär edýäris, sebäbi ol taglymat jemgyýetiň tebigy ösüşine gabat gelmeýärdi, ol taglymaty esaslandyryjylar adamzadyň ösüşiniň ugurlaryny we mazmunyny öňünden “kesgitlediler”. Mysal üçin: rewolýusiýalara çakdan aşa baha bermek, ýa-da işçiler synpynyň ýolbaşçylygynda ähli adamlaryň erkin ösüşini gazanmak ýa-da hususy eýeçiligiň deregine jemgyýetçilik eýeçiligini döretmek we ş.m.
Şonuň üçin biz ilki bilen täze taryh dersini öwrenmäge girişen mahalymyzda Ýewropa we Amerika ýurtlarynda (umuman ähli ýrtlarda) täze döwürde bolup geçern taryhy wakalara ynsanperwerlik nukdaý-nazaryndan çemeleşmelidiris. Bu wezipe juda kyn mesele. Şonuň üçin hem täze taryhyň esasy wezipelerinden biri ol hem ösüşiň olara baglanyşygyny açyp görkezmekden ybarat, şol ösüşde-de şahsyýetiň (adamyň) durmuş syýasy we maddy esaslarynyň giňelýändigini subut etmeli.
Ýewropa we Amerika ýurtlarynyň täze we iň täze taryhy dersiniň wezipesinden ýene-de biri ol hem täze we iň täze döwürde bolup geçen rewolýusiýalaryň hakyky mazmunyny beýan etmekden ybarat. Sebäbi “sowetler” döwrüniň çap eden edebiyatlarynda bu mesele köplenç aýry-aýry syýasy guramalar bilen olaryň ýolbaşçylary bilen baglanyşdyrylýar. Biz indi öz sapaklarymyzda ýurtlaryň jemgyýetçilik ösüşinde dürli halklaryň we milletleriň özara gatnaşyklary esasynda amala aşyrylýandygyny subut etmelidiris. Şol bir wagtda täze we iň täze döwürde halklaryň ösüşiniň gyradeň dälligi sebäpli biz her bir ýurduň (döwletiň) ösüşini aýratynlykda yzygider beýan etmegi makul bildik.
Ýewropa we Amerika ýurtlarynyň täze we iň täze taryhy boýunça edebiýatlar barada gürrüň edilende biz ilki bilen Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň üç Atalyk kiatplaryny onuň eserler ýygyndylaryny pähimlerini, paýhaslaryny we sargytlaryny, şeýle hem Garaşsyzlyk ýyllarynda Beýik Serdarymyzyň sözlän sözlerini, çykyşlaryny esasy taryhy çeşme hökmünde peýdalanmalydyrys.
Yandex
Yandex (aýdylýar: Яндекс-Ýandeks) iň meşhur internet gözleg ulgamy Niderlandlarnyň we Russiýanyň iň uly internet portalydyr. Şereketiň web sahypasy Yandex.ru we Yandex.nl 1997-nji ýylyň güýzünde açyldy.
Safar
Safar (صَفَر) islam kalendarynda 2-nji aý. Bu aý 29 günden ybarat.
Gara çarşenbe diýip yslamda ýokdur. Yslamdan diýip tassyklamaklyk dinden çykaryp biler.
Towşan Esenowa
Tovshan Esenowa (1915-1988).
Şiprage
Şiprage (Шипраге) Bosniýa'da we Hersegowina'da bir oba.
Ilaty
+ Alan Šiprage
Laksmanyň ýekeni
Ýaşaýyş aýratynlygy.
Laksmanyň ýekeni ülkämizde deňiz derejesinden 200-400 metr belentlikde bitýär. Ol medeni oturymlaryň batgalaşan ýerlerinde, derýalaryň we ýaplaryň kenarlarynda, seýrek şaly ekinçiliginde ösmani halaýar. Ösümlik iýun-awgust aýlary gülleýärhem miweleýär. Ol tohumy we porrugy arkaly köpelýär.
Ýaýrawy.
Ösümlik diýarymyzda Etrek, Köpetdagetek, Tejen, murgap, Amyderýa we Daşoguz medeni oturymlarda duşýar.
Tebigy gory.
Laksmanyň ýekeni ýurdumyzdaky seýregräk ösümlikleriň hataryna girýär. Ösümligiň dermanlyk maksatlary üçin gory ýeterlik. Bitýän ýerlerinde bol duşýar.
Dermanlyk çig maly.
Ösümligiň porrugy, ýäpraklary, şärikli miweleri, tozanlygy dermanlyk çig maly bolup hyzmat edýär. Porrugy ir baharda (mart) ýa-da güýzde (sentýabr), ýapraklaryny we tozlnlygy ösümlik gülleýän döwründe (iyun-iyul), şärikli miwelerini doly bişende (awgust) ýygnamaly. Olary teläriň aşagynda, açyk howada kagyzyň ýa-da galyň matanyň üstünde, umumy kabul edilen usulyýet boýunça ýa-da oňat ýel çekerli jaýda guratmaly hem taýýarlamaly. Porrugyndan taýýar bolan çig mallary mata haltalara, ýaplaryňkyny kagyz haltalara, şärikli miweleri we tozanlygy agzy berk ýapylan aýna gaplara gaplamaly. Çig mallary gury, garaňky, gün şöhlesi göni düşmeýän ýerde saklamaly. Porrugyň ýaramlyk möhleti – 2-3, ýapraklaryňky – 1-2, şärikli wiweleriňki – 2-3, tozanlygyňky – 2-3 ýyl.
Himiki düzümi.
Laksmanyň ýekeniniň porrugynda köp mukdarda krahmal, belok, we şeker saklanýar. Ösümligiň gökje baldaklarynda uglewodlar, С witamini bar.
Peýdalanylyşy.
Halk lukmançylygynda ösümligiň ýerasty we ýerüsti bölegi gemostatiki, ýara bitiriji, antiseptiki, diuretiki, sowuklamanyň garşysyna derman serişdesi hökmünde ulanylýar. Türkmen halk lukmançylygynda ýekeniň porrugyndan, ýapragyndan, şärikli miwelerinden taýýarlanylýan pet bilen jöwher şikeslerde: ýanykda, dürli ýaralarda; böwrek we peşew ýollarynyň keselerinde: sözenekde, peşew ýollarynyş sowuklamasynda; gipowitaminozlarda; garamükrüde; täze döremerde; endokrin ulgamyň sökelliklerinde:söýjikesselde peýdalanylýar. Şeýle-de deri, babasyl kesellerde, içki gulagyň sowuklamasynda, agyz boşlgynyň sökelliklerinde ulanylýar. Ylmy lukmançylykda ösümligiň antikoagulýant, antibakterial işjeňligi ýüze çykaryldy. Bezeg, perga beriji we ot-iýmlik ösümlik. Derman taýýarlanylyşy hem ulanylyşy: Laksmanyň ýekeniniň 3 nahar çemçe (45 g) owradylan porrugyny 2 bulgur (400 ml) gaýnag suwa atyp, syrçaly gapda pessaý otda 10 minut gaýnatmaly. 1 sagat goýmaly. Soňra süzmeli. Taýýar blan peti her gün 4 wagtyna nahardan 30 minut öň, ¼-1/2 bulgurdan (50-100 ml) içmeli. Ösümligiň 1 nahar çemçe (15 g) owradylan porrugy 1 bulgur (200 ml) gaýnag suwa atyp, 20 minut goýmaly. Yzysüre hasadan geçirmeli. Emele gelen jöwheri süzüp, günde 3 sapar nahardan öň, ½ bulgurdan (100 ml) kabul etmeli. Laksmanyň ýekeniniň 1 nahar çemçe (15 g) şärikli miwelerini ½ bulgur (100 ml) zeýtun ýagynyň içine atyp, agzy berk ýapylan aýna gapda 5 gün goýmaly. Arasyndabulap durmaly. Hasadan geçirmeli. Taýýar bolan melhemi babasylda peýdalanmaly.
Himachal Pradesh
Himachal Pradesh Hindistanda. shtat. Paýtagty - shimla.
Halkara nebit we gaz uniwersiteti
Taryhy
Türkmen politehniki instituty öz gözbaşyny öňki Türkmen döwlet uniwersitetiniň tehniki fakultetinden alyp gaýdýar. 1955-nji ýylda tehniki fakultetde “Inžener-geologiýa” hünärinden başga-da, “Senagat we raýat jaýgurluşygy” we “Suw üpjünçiligi we hapalanan suwlary akdyrmak” hünärleri boýunça ýokary bilimli inženerler taýýarlanyp başlanýar. 1960-njy ýylda tehniki fakulteti bilen birhatarda ýene täze 3 sany fakultet, ýagny “Nebitçilik”, “Inžener-gurluşykçy” we“Mehanika-energetiki” fakultetleri döredilýär.Türkmen politehniki instituty Türkmenistanyň Kommunistik partiýasynyň Merkezi Komitetiniň we Türkmenistan Sowet Sosialistik Respublikasynyň Ministrler Sowetiniň 1963-nji ýylyň 14-nji iýunynda 304 belgili çykaran Kararyna laýyklykda 1963-nji ýylyň 1-nji sentýabrynda döredilýär. Institutyň gurluşynda 4 fakultet we 26 kafedra hereket edipdir.
Türkmen döwlet nebit we gaz instituty 2012-nji ýylyň 25-nji maýynda Türkmenistanyň Prezidentiniň PP-6081 belgili Permany esasynda döredildi. TürkmenistanyňPrezidentiniň 2013-nji ýylyň 9-njy awgustyndaky PP-6391 belgili Permany bilen Türkmen döwlet nebit we gaz institutyna halkara uniwersitet derejesi berildi we Halkara nebit we gaz uniwersiteti diýip atlandyryldy. 2021-nji ýylyň 12-nji fewralynda Türkmenistanyň Mejlisiniň 329-VI belgili Kararyna laýyklykda Halkara nebit we gaz uniwersitetine Ýagşygeldi Kakaýewiň ady dakyldy we Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti diýip atlandyryldy. Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde dünýä derejesinde ylymly-bilimli ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak, bilim bermek, ylma ugrukdyrmak işleri Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň ylmy-barlag institutlary we nebitgaz pudagynyň önümçiligi bilen sazlaşykly utgaşdyrmak arkaly amala aşyrylýar.
Hünarler
Uniwersitetiň 6 fakultetinde 23 hünär boýunça ýokary bilimli hünärmenler we 5 taýýarlyk ugry boýunça bakalawrlar taýýarlanylýar:
Uniwersitetiň ýeten sepgitleri
Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit wegaz uniwersiteti 2013-nji ýylyň 25-nji iýulynda Halkara uniwersitetler birleşiginiň agzalygyna kabul edilip, Ýewropa Biznes Assambleýasynyň Sokratkomiteti (Europe Business  Assembly, Ohford, UK) tarapyndan  “Ýewropahili” halkara baýragy bilen sylaglandy. Bu gurama 1950-nji ýyldaesaslandyrylyp, uniwersitetleriň 630-syny özünde jemleýän ÝUNESKO-nyň Pariždäkibinasynda ýerleşýär. Ýokary bilimli hünärmenleri taýýarlamakda, şeýle-de  ylym we bilim ulgamynda gazanan  uly üstünlikleri üçin Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti  “SEIN Assosiasiýasynyň altyn medaly” halkara bäsleşiginiň altyn medalyna, onuň nyşanyna hem-de diplomyna mynasyp boldy.
Geologiýa muzeýi
Uniwersitetiň geologiýa muzeýinde dürli gelip çykyşly dag jynslarynyň, jandarlaryň we ösümlikleriň daşa öwrülen galyndylaryň, minerallaryň, gazylyp alynýan magdanlaryň hakyky nusgalyklary bar. Muzeýde dag jynslary, minerallar, gazylyp alynýan baýlyklar (silikatlar, sulfatlar, magmatik, metamorfik, çökündi dag jynslary we beýlekiler) bilen ýakyndan tanşyp bolýar. Muzeýde dürli döwürleriň (paleozoý, mezazoý, kaýnazoý) çökündileriniň ýaşlaryny takyk kesgitlemäge mümkinçilik berýän paleontologik galyndylary ýerleşdirilendir. Şeýle hem, bu ýerde täsin tebigy obýektleriň (dinozawrlaryň, deňizleriň tolkunlarynyň, molýuskalaryň yzlary, karst gowaklary we baş.) gelip çykyşlaryny, geologik ähmiýetlerini öwrenmek bolýar.
Türkmen Taýpalary
1. Teke 2. Ärsary 3. Ýomut 4. Salyr 5. Gökleň 6. Ata Türkmenler(Atalar)
Settar Soky
Settar Soky (Parsça: ستار سوقی) Eýran Türkmenleriniň img tanymal şahyrlaryndan biridir.
1946-nji ýylda Akgalanyň Sähne sufla atly obasynda eneden doglan şahyr 6-16-nji ýaşlary aralygynda goşgy goşmany kakasy Gylyçmämeddan öwerenen. 16-nji ýaşynda ilkinji şygyrlaryny düzmäge başlar.
Bagyşlaýan eneme, jeren gyz, dokmaçy gyz we mazaryň ýaly goşgularý halkyň arasynda meşhur bolan şahiriň köp sanly goşgysy da aýdyma öwrülmişdir.
Settar Sokynyň mahlasy Sawçydyr. Şahiriň iň soňky kitaby “Buşluk” 2011-nji ýylda Eýranda çap edilendir. Şu wagta çenli “17-niň miwalary”, “sawçy” we Gijeler atly goşgy kitaplary şahyrdan neşir edilendir. Şahyryň iň soňky kytaby “Buşluk” bolsa 2011-nji ýylda Eýranda çap edilendir.
Dutar, Aýralyk mukamy, surata bakýär gelin, dillen obam, arzuw, ösme şemal we saçyň şahyryň in söýlen şygyrlarydyr.
Çeşme
Eýranyň talyp Türkmenleriniň websaýty
Valorant
Oýun
Walorant, ýakyn wagtda döredilen topara esaslanýan taktiki atyjy we ilkinji adam. Oýunçylar, dünýäniň dürli ýurtlaryna we medeniýetlerine laýyk gelýän agent gahrymanlarynyň toplumy hökmünde oýnaýarlar. Esasy oýun re modeiminde, her toparyň bäş oýunçysy bolan hüjümçi ýa-da gorag toparyna oýunçylar bellenilýär. Agentleriň hersinde zarýad talap edýän özboluşly ukyplary, şeýle hem öldürmek, öldürmek ýa-da partlamak arkaly jenaýat talap edýän özboluşly başarnyk bar. Her oýunçy her tapgyra "nusgawy" pistolet we bir ýa-da birnäçe "aýratyn ukyp" bilen başlaýar. Beýleki ýaraglar we ussatlyk tölegleri, geçen tapgyryň netijelerine esaslanyp pul töleýän, oýunçynyň jogapkärçiligini öldüren we tüpeň bilen görülýän islendik ykdysady ulgamy ulanyp satyn alyp bolýar. Oýunda suwasty ýaraglar, tüpeňler, pulemýotlar, hüjüm tüpeňleri we mergen ýaraglary ýaly dürli ýaraglar bar. "Spektr", "Odin" we "Wandal" ýaly awtomatiki we ýarym awtomat ýaraglaryň takyk atylmagy üçin pleýer tarapyndan dolandyrylmaly galyndy nagyşlary bar.
Dereje ýok