Italiýa_XVI-XVII_asyryň_birinji_ýarymynda
Italiýada XIV-Xv asyrda gumanizm  we täzeden döreýiş gülläp ösdi. Ol XVI asyra çenli dowam etdi. Şäherleriň gülläp ösmeginiň yzy ykdysady pese gaçyşlara getirdi. Emma medeniýetde görnükli akyl darlap, alymlar öňe çykdy. Sungatyň görnükli öserleri döredi. Bu döwür Beýik WozraLdeniýa ýa-da täzeden döreýiş döwri diýen ady aldy. Fransiýa Wenesiýa, Milar heýkeltaraşlyk, binagärçilik subgatynda ajaýyp üstünlikler gazandy. Italýan sungatynda bütin Ýewropoa öz täsiri ýetirdi. Italýan medeniýetini ösmegi, Italýan dilini döremegine getirdi. XIII asyryň ortalarynda ýerli dialektleriň aeasynda birinji ýeri toskan dialekti geçýär, ýa-da Florent dialekti, ol Italýän edebi dilin esasy bolupdyr. Görnükli şahyr ýazyjylar Dante, Petrarka, Bokaççonyň dörediji uly rol oýnady. Dante “halk dili” barada, üýtkeşmeler döretdi. Leonardo de Winçe, Jordano Bruno, Galilleý kampanelo we beýleki ýazyjy, alymlar italýan dilini ösdürdiler. 1582 ýyldar Fransiýada krusk akademiýasy döredildi. Ol ýerde 1612 ýylda Italýan diliniň uly döredildi. Täzeden dörexýiş iň görnükli wekili Lepnarda we Winçidir (1452-1519) görnükli akylydyr, köptaraply alym, binagär, inžener konstruktor we hudažnikdir. Lepnarda tejrimehal medeniýet bilen baglanyşyklydyr. Leonardo nikasyz doglan çaga. Florensiýada büyrgez maşgalasynda, notarius Leonardanyň ejesi at daglyp Ankano diýen  ýerjagazdan ýönekeý daýhan maşgalasynda. 14 ýaşynda Leonardadan Wertakko diýen hünärment hünär öwrenmeklige tabşyrylypdyrlar, ol adam ökde heýkelta ras, zergar bolupdyr. Bu ýerde Leonardo talantly okuwçylar bilen bile 10 ýylyk biliminde alypdyr. 1446 çenli okaýar. Ol hudožnik bolandygyna garamazdan adamyň gurluşy bilen hem gyzyklanypdyr. Ol Milanda “Gersog inženere” wezipesinde işleýär. Bu ýerde Leonarda de Wiçe howly işlerim bilen meşgurlanmak çäklenmän öz adyny dünýä belli eden iri kartinalaryny döredýär. “Syrly agşamlara” atly suratly Milanda Santa Mariýa Delli grasiýa ybadathanasynyň diwarlaryna çekýär. Dindarlan Leonardo dini many berýan suratlary çekmegi haýyş edipdirler. Ol Milanda baş binägär Bramont matematik alym Redçioli bilen duşuşýär. 1499 ýylda fransuz goşuny Milany eýleýär. Leonardanyň Milan döwri başlanýär. Ol Wenesiýa ondan Florensiýa ugraýär. 1504 ýylda senýor köşgüniň bir diwaryny surat bilen bezemek tabşyrylýar. Ýöne eskizi çykylyp iç ahyryna çenli ýetirlmän galýär. (Rko atly). Şol döwürde ispanlar fransuzlary gysyp başlaýarlar. Leonardo Rima gaçýär. Ol bu ýerde papa köşgündäki adalatsyzlyklary görüp çydam edip bilmeýär. Fransuz koroly Fransisk I-niň çagyryş teklibini kabul edýär. Ol Fransiýada 1519 ýylda aradan çykýär. Ol öz halkyna uly işleri bitirip kömek etmegi maksat edipdi, batgalyklary guratmak, kanallar geçirmek, ekerançylyk şertlerinini gowulandyrmagy, zähmeti ýeňilleşdirýän gurallaryny döretmegi arzuw edýär. Italýäň täzeden döreýşine uly goşant goşanlaryň biri Mikelanželo Buohariot (1475-1564), Rafael (1483-1520), Tision (1477-1576), Zarhona (1477-1510) arhitektor Bramante (1444-1514) we hudožnikler ähmet şekildirler. Olar Italýan hökümdarlarynyň, rim papasynyň islegini kanagatlandyrydyrlar. Şol sebäpli birlaryň işleriniň köpüşi dini häsiýetlidir. Emma XVI asyryň II arymyňdaky iri ýer we katoliki reaksiýa hem-de ters özderişler döredijilik sungatynyň ösmegine päsgel beripdir. She gurluşy dargap Italýan jemgyýetiňde hudožnikleriň ýagdaýy üýtgeýär.