cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Halk Maslahaty – türkmen demokratiýasynyň ajaýyp nusgasydyr
Halk Maslahatynyň işine Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy ýolbaşcylyk edýär. Halk Maslahatynyň Başlygy wezipesine Türkmenistanda dogulan, ýaşy 55-den pes bolmadyk, döwlet dilini bilýän, soňky 10 ýylyň dowamynda Türkmenistanda hemişelik ýaşaýan hem-de döwlet häkimiýet we dolandyryşyň ýokary edarasynda abraýly işläp gelýän, Halk maslahatynyň agzasy bolan Türkmenistanyň raýaty Halk Maslahatynyň agzalarynyň bellenen sanyndan üçden iki böleginiň açyk ses bermegi arkaly bäş ýyl möhlete saýlanylýar, ol  Halk maslahatyna hasabat berýär. (10) Halk Maslahatynyň ygtyýarlyklarynyň şeýle derejede giňeldilmegi Türkmenistanda milli Halk Demokratiýasynyň doly derejede kemala gelendigine şaýatlyk edýär. Aslynda Gündogaryň Günbatara meňzemeýän, türkmeniň başga millete meňzemeýän mili, özboluşly demokratiýasy bar. Türkmen demokratiýasynyň özboluşlylygy barada Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy şeýle diýýär :
“Aksakallar maslahaty ýol salýar,
Düzýär, ýazýar döwlet maksatnamasyn.
Göterip halkymyň ruhun, halatyn.
Ýurdumyz berkarar, iller abadan –
Beýik saparmyrat Türkmenbaşy ençeme ýüzýyllyklardan soň ýene-de Garaşsyz ýurt bolmak mertebesine eýe bolan ata Watanymyzda demokratiýa meselesiniň nähili çözülmelidigini, çözüljekdigini ylmy nukdaýnazardan işläp düzdi. Onuň esasyna bu babatdaky dünýä tejribesini ulanmak we ony milli aň-düşünje, däp-dessur, pähim-paýhas ýa-da umuman halk tejribesi, taryhy bilen utgaşdyrmak baş ýörelge hökmünde goýuldy. Ol baknalyk kerebinden boşan, özbaşdak, garaşsyz, millilik nukdaýnazaryndan guruljak türkmen jemgyýetiniň demokratiýasydyr. Ruhy Atamyz bu babatda şeýle diýýär : “Türkmen jemgyýetini gurmagyň milli ýörelgeleri halk demokratiýasyna daýanmak we onuň tejribesini ulanmak zerurlygyny göz öňünden tutýar”. (7, 137). Türkmen halkymyzda bolsa şeýle pähim bar : “Köpçülik nirä bolsa, senem şoňa ýykyl !”. Durmuşyň her bir ugrunda bolşy ýaly, demokratiýa babatda-da adamzat jemgyýetiniň durmuş tejribesiniň ulanylmagy zerurlykdyr. Ýöne gep bu tejribäniň nähili ulanylýanlygyndadyr. Bu babatynda Beýik Serdarymyz bize sapak berýär. Onuň Günbatar we Gündogar demokratiýalary, olaryň birek-birege edýän täsirleri, olardan sapak alyp, demokratiýanyň özüň üçin ýörelgelik nusgasyny döretmek baradaky taglymaty bu babatdaky subutnamalardyr. Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň aýdyşy ýaly, demokratiýa her bir halkyň öz ýoly bolmalydyr. Dünýä taryhynyň hiç bir pursatynda-da jemgyýet babatda hemmeler üçin kabul ederlikli ýeke-täk nusga bolmandy. Beýik Serdarymyzyň demokratiýanyň nusgasy hakyndaky taglymaty dünýä jemgyýetinden üzňeleşmek däl-de, ondan milli bähbide laýyk gelýän ýoly saýlamak boldy. Milli ýoluny mundan açyk, anyk beýan etmek mümkin hem däldir. Şeýle-de biziň demokratiýamyz milli türkmen demokratiýasydyr. Demokratiýa halkyň häkimligidir diýen pähim paýhasy yzygiderli durmuşa geçirýän Ruhy Atamyzyň demokratiýanyň Türkmen nusgasy hakyndaky taglymatynda Halk Maslahatynyň jemgyýetdäki ornuna we täsirine uly ähmiýet berilýär. Beýik Serdarymyz köküni Oguz han türkmeniň döwründen alyp gaýdýan Halk maslahatyny garaşsyzlyk, millilik many-mazmuny bilen baýlaşdyrdy. Ony jemgyýeti dolandyrmagyň halkara ähmiýetli guraly derejesine galdyrdy. Ol eýýam ýurt garaşsyzlygynyň ilkinji döwründen syýasy gurluşy “demokratiýa ýörelgelerini özgertmekde biziň umumy ykrar edilen syýasy gurluşdan ugur almak bilen çäklenmeýändigimizi, eýsem halk häkimiýetiniň däp bolan milli görnüşlerini hem özleşdirýändigimizi, aýtmak isleýärin. Biziň Halk maslahatymyz olaryň biridir” (8,39) diýdi.
Ýurdumyzda Halk Maslahatyna saýlawlar geçirilip, ol halk häkimliginiň ýokary nusgasyna öwrüldi. Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň nygtaýşy ýaly, biziň Halk maslahatymyz “halkyň ýokary geňeşi bolmak bilen, ol Türkmenistany syýasy, ykdysady, durmuş taýdan ösdürmek babatda esasy, ugur kesgitleýji kararlary kabul edýär. Döwlet häkimiýetiniň şu iň ýokary wekilçilikli guramasy Prezidentiň, kanun çykaryjy, ýerine ýetiriji häkimiýetiň we ilatyň arasynda özara gatnaşyklaryň berk düzgünini ýöredýär uly syyasy kararlar kabul edilýän mahaly, milli bähbitleriň nazara alynmagyny kepillendirýär”. (8, 39)
Mertebesi belent Serdarymyzyň Halk Maslahaty baradaky taglymaty dünýä jemgyýetçiliginde uly gyzyklanma döretdi. Bu gün ony dünýäniň iň tanymal syýasatşynaslary, döwlet işgärleri ykrar edýärler. Şonuň üçin biz uly buýsanç we uly ynam bilen “Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyň jemgyýeti halk häkimiýeti jemgyýetidir” (9,45) diýip aýdyp bileris, sebäbi biz onuň miwelerini öz gündelik durmuşymyzda görüp, guwanyp ýaşaýarys.
Şamkir
Şamkir — Azerbaýjanyň Şamkir raýonynyň administratiw merkezi.
Syýahat resminamasy näme
Içeri işler ministrliginiň 28.03.2020 belgili we 6009 belgili tiray bilen diňe syýahat rugsady tagtalaryndan syýahat rugsady alanlar şäherara awtobus syýahaty we howa gatnawy üçin syýahat edip bilerler. 29.03.2020'de sagat 06: 00'a çenli Syýahat rugsady bolmadyklar syýahat edip bilmezler.
Pnewmoniýa
Pnewmoniýa ýa-da öýken sowuklamasy hem diýilip atlandyrylýan, öýkendäki alweolalaryň iriňli gaýnaglama keselidir. Keseliň sebäpleri esasan bakteriýalar, wiruslar seýrek ýagdaýda kömelekler bolmak bilen şol mikrooraganizmalaryň öýkene esasan howa-damja ýoly arkaly ýerleşmegi netijesinde kesel başlanýar we ýokanç keselleriň hatarynda görkezilýär. 0-4 ýaş aralygyndaky çagalaryň ölüm sebäbiniň başynda gelýär. Pnewmoniýa her ýaşdan adamlarda duş gelýär, ýöne esasan 2 ýaşdan kiçi çagalarda, immuniteti pes adamlarda we 65 ýaşdan ýokary adamlarda örän howply bolup biler.
Keseliň ýaýraýşy
Asgyrmak we üsgürmek ýaly dürli howa-damja ýollary bilen bilelikde agyz, bulgur, gapynyň tutawaçlary bilen kontaktdan soň, elini agzyna degirende hem adamlarda kesel döredip bilýär. Kesellileriň garrylaryň, göwrelileri, çagalaryň ýanyna ýakynlaşmagy uly howp döredýär. Seýrek ýagdaý-da aşgazan-içege ýollarynda siňdirilmeli maddalaryň tötänlikden dem alyş ýollaryna düşmegi, käbir himiki maddalaryň dem almak arkaly dem alyş ýollaryna düşmegi hem keseli döredip bilýär.
Keselden goranyş
Pnewmoniýadan goranmagyň iň esasy ýollarynyň biri waksinadyr. Türkmenistanyň Saglygy Goraýyş we Derman Senagaty ministrliginiň sanjym kalendaryna girizen pnewmoniýa waksinasy çagalara 2,4,6 we 12-nji aýlarynyň soňynda sanjylýar. 65 ýaşdan ýokary adamlaryň hem lukmanyň gözegçiligi esasynda sanjym etdirmekligi maslahat berilýär.
Üns berilmeli zatlar:
Grip we pnewmokokk waksinalary ýokary temperaturaly islendik kesel wagty edilmeýär.
Grip waksinasy yumurtga allergiýasy bolan adamlara edilmeli däldir. Iki waksina hem ýokary derejede ynamlydyr. Waksinanyň edilen ýerinde agyry we gyzarma emele gelip biler. Temperatura, ysgynsyzlyk, agyry ýaly goşmaça täsirleri bolup biler bular wagtlaýyn we ýeňil geçýändir.
Etiologiýasy (sebäpleri)
Pnewmoniýa köplenç Streptococcus pneumoniae bakteriýanyň sebäp bolmagy netijesinde döreýän infeksiýon keseldir. Duş gelýän sowuklamanyň 50% sebäbiniň şu mikropdygy anyklanandyr. Mundan başga Haemophilus influenza, Mycoplasma pneumoniae hem pnewmoniýa sebäp bolup bilýändigi anyklanandyr.
Rhinowirus, coronawirus, influenza, adenowirus ýaly döwürleýin sowuklama we gribe sebäp bolýan mikroorganizmalaryň hem pnewmoniýa sebäp bolýandygy bellenip geçilýär. Kömelek sebäpli pnewmoniýa örän seýrek duş gelýär we immuniteti örän pes adamlarda duş gelýär.
Simptomlary (alamatlary)
Esasan howalaryň sowamagy bilen bilelikde pnewmoniýa görkezijileri hem artýar. Bu keseliň alamatlary beýleki sowuklama kesellerine meňzeş bolýar. Burnyň akmagy, üsgülewük, asgyrmak ýaly alamatlar belli bir wagtdan soň ýüze çykýar. Pnewmoniýa esasan grip bilen garyşdyrylyp lukmana giç ýüz tutulmagy netijesinde bejermegi kynlaşýan keselleriň arasynda görkezilýär. Esasan 3 günden köp dowam etýän ýokary temperatura, döş we gyralardaky agyry pnewmoniýany gripden tapawutlandyrýan alamatlardyr.
Pnewmoniýanyň alamatlary
Üsgülewük Ýokary temperatura Üşütme we titreme Dowamly bölünip çykýan sary-ýaşyl gakylyk Çalt dem alma Dem almakda kynçylyk Döş agyry Kelle agyry Ýanlarda agyry Ýadawlyk we ysgynsyzlyk Garynda agyry we çişme Gusmak we ögemek 65 ýaşdan ýokary adamlarda aňynda bulançaklyk
Pnewmoniýanyň begergisi
Köplenç pnewmoniýanyň bejergisi öýde geçirilýär. Agyr ýagdaýlarda, garrylarda, oksigenoterapiýa mätäç näsaglaryň ýa-da reanimasiýa bejergisine mätäç kesellileriň hassahana ýerleşmegi zerurdyr. Bejergi kesellä görä üýtgeýär we ir başlananda gowy netijeleri ýüze çykaryp bilýär eger gijä galynsa we agyr ýagdaýlarda ölüm bilen gutarmagy örän ýygy duş gelýär.
Muhammed Ýunus
Muhammed Ýunus (28/06/1940-njy ýylda Çittangonga ň golaýyndaky Batua obasynda dogulýar) Bengaliya, Britan Indiya( shuwagt Bangladesh)- bangladeshin bankiri, ekonomikadan professor, 2006-njy yylda ekonomik we social osushini doretmek mumkinciligi uchin dunya Nobel bayramynyn laureaty. thumbnail|Muhammad_Yunus,_World_Economic_Forum_2009_Annual_Meeting.jpg
Dumrushy.
Ol ABŞ-da, Wanderbilt uniwersitetynda ekonomiki ugurdan doktor dereje bilen gutaryar. 1970-nji yyldan 1972-nji yyla chenli Tennesi ştatyn uniwesitetynda ekonomikadan professor bolup ishleyar. Şondan son Çittagonga uniwesitetynda ekonomiki ugurdan mugallym bolup ishleyar. 1976-njy yyldan uniwersitetdaky osush proektinin menedzhery, we shondan son Gramin Banky doreyar. 1983-njy yylda Gramin Bankyn muduri bolyar. 1996-njy yyldan Bangladesh yurdunyn maslahatchysy bolup gelyar.
Ýunus mikrokreditowaniya konsepsiyany doredyar, onun esasy mazmuny pes procentler boyuncha uly dal zalogsyz kredit kichi biznesin,mashgala biznesi, osushi uchin berilmegidir.
Mashgala.
1967-nji yylda rus emigrantynyn gyzyna Wera Forostenko oylenyar, ol hem Ýunus yaly Wanderbilt Uniwersitetynda Neshwilde, Tennesi shtatda talyp bolyar. 1979-njy yylda Monika diyen gyzy dunya inyar, shuwagt amerikan opera aydymchysy. Bahym mashgala ayrylshyar, Wera bilen gyzy Bangladeshdan ABŞ-a dolanyarlar. Sonra Muhammed Yunus yene oylenyar.
A.S. Monako
A.S. Monako futbol topary häzirki wagtda Fransiýa futbol ligasynda bäsleşige dowam edýär.
Bleach
thumb Bleach (ブ ー ー チ Burichi) — ýapon manga suratkeşi Tate Kubo tarapyndan ýazylan ýapon şounen manga.
Bleach üçin “Studio Peru” tarapyndan öndürilen 366 bölümi öz içine alýan anime seriýasy bar
Kino
Bleach: Memories of Nobody Bleach: The DiamondDust Rebellion Bleach: Fade to Black Bleach: Hell Verse
ýaýlymy
TV Tokyo
Eser West
Eser West, 1991 yılında Newyork'ta doğmuştur. İngilizce dili ve edebiyatı öğretmeni olan Eser, 2015 yılında katıldığı Kısmetse Olur yarışmasıyla tanınmaktadır. Tv8'de yayınlanan sunuculuğunu ve yapımcılığını Acun Ilıcalı'nın üstelendiği Survivor 2017 yarışmacılarındandır.
Şahyr
Şahyrlar barada aýdamda türkmenleriň görnükli, ajaýyp şahyrlary köp. Olar öz döwründe bize goşgulary, hekaýalary, poemalary galdyrypdyrlar. Olardan iň görnüklileri aşakda
Al-Aqsa metjidi
thumb Al-Aqsa metjidi (arap dilinde: المسجد الأقصى, Hebrewewreýçe: הַר הַבַּיִת) — Palestinde ýerleşýän metjitdir. Iýerusalim musulmanlar we ýewreýler üçin mukaddes ýerdir we musulmanlar üçin ilkinji kybla.
Zöhre-Tahyryň köşgi ýa-da Nawidah şäherçesi
Taryhy
Zöhre-Tahyryň köşgi ýa-da Nawidah şäherçesi. Bu taryhy-medeni ýadygärlik Lebap welaýatynyň Hojambaz etrabynyň çäginde ýerleşýär. Ýadygärlik Amyderýanyň sag kenarynda esaslandyrylan iri şäher galyndylarynyň biri bolmak bilen, yurdumyzyň III-XII asyrlardaky taryhy geçmişini öwrenmekde aýratyn orna eýedir. Häzirki wagtda Zöhre-Tahyryň köşgüniň tutýan umumy meýdany 250 x 250 metre barabar bolup, ýadygarligiň saklanyp galan bölegi inedördül görnüşindedir. Onuň medeni gatlagynyň özeni bolan Erk köşgi şäheriň günbatar böleginde esaslandyrylypdyr. Şäheriň daş-töweregini 3-4 metr beýiklikde, dürli ýerleri diňler bilen berkidilen we çig kerpiçlerden gurlan goranyş diwary gurşap alýar. Biziň günlerimize çenli şol diňleriň bäşisi asyl nusgasynda saklanypdyr. Şähere girmek üçin onuň ýeke-täk derwezesi bolup, ol galanyň demirgazyk tarapynda ýerleşýär. Şäheriň hemmetaraplaýyn ösen we kuwwatlanan döwri IX-X asyrlar diýlip senelenýär. Şol döwürde şäheriň tutýan meýdany has-da giňelip, ykdysady taýdan diýseň ýokary derejä ýetipdir. Mundan başga-da şol wagtlar şäher «Nawidah» diýlip atlandyrylypdyr. Ýadygärlikde 1931-nji ýylda A.A.Maruşenko, 1964-nji ýylda W.N.Pilipko, 1990-njy ýylda G.Gutlyýew we A.A.Burhanow tarapyndan ylmy-barlag işleri geçirilipdir. Olaryň dowamynda ýadygärligiň çäklerinde amala aşyrylan we türkmen halkynyň III- XII asyrlardaky durmuşy bilen baglanyşykly diýseň köp tapyndylar ýüze çykaryldy. Şol tapyndylaryň arasynda kümüşden we misden zikgelenen teňňe pullar, aýal terrakota heýkeljikleri, toýundan ýasalan we külalçylyk sungatynyň önümi bolan çanaklar, küýzeler we beýleki tapyndylar ýüze çykaryldy. Ýadygärlikden tapylan başga-da köp sanly tapyndylar goraghananyň muzeýinde saklanylyp, olar ýurdumyza gelýän syýahatçylara görkezmek üçin diýseň gymmatly çeşme bolup durýar.
Syýahat
Syýahat, uzak geografiki ýerleriň arasyndaky adamlaryň hereketidir. Syýahat pyýada, welosiped, awtoulag, otly, gaýyk, awtobus, uçar, gämi ýa-da başga ýollar bilen goşlar bilen ýa-da bolmazdan amala aşyrylyp bilner we bir ýol ýa-da gezelenç bolup biler. Syýahat, syýahatçylykdaky ýaly yzygiderli hereketleriň arasynda has gysga durmagy hem öz içine alyp biler.
etimologiýasy
"Syýahat" sözüniň gelip çykyşy taryhda ýitirilen bolsa gerek. "Syýahat" adalgasy, "iş" manysyny berýän köne fransuz travail sözünden gelip çykyp biler. “Merriam Webster” sözlügine görä, syýahat sözüniň ilkinji ulanylyşy XIV asyrda bolupdyr. Şeýle hem bu sözüň Orta Iňlis travailen, syýahatçy (azap, zähmet, yhlas, syýahat manysyny aňladýar) we has irki köne fransuz syýahatçylaryndan (güýçli işlemek, zähmet çekmek manysynda) gelip çykyşy aýdylýar.
Iňlis dilinde adamlar henizem wagtal-wagtal göreş sözlerini ulanýarlar. Simon Winçesteriň “Iň oňat syýahatçylaryň ertekileri” (2004) atly kitabynda aýdyşyna görä, syýahat we syýahat sözleri has gadymy kökden ybaratdyr: Rimiň üçlügi diýilýän gynama guraly (latyn dilinde “üç paý” diýmegi aňladýar) çüýlemek). Bu baglanyşyk gadymy döwürde syýahat etmegiň aşa kynlygyny görkezip biler. Häzirki döwürde syýahat etmek, barmaly ýerine baglylykda has aňsat bolup biler ýa-da bolmazlygy mümkin. Ewerest dagyna syýahat etmek, Amazon tokaý tokaýlygy, aşa syýahatçylyk we başdan geçirmeler syýahatyň has kyn görnüşleri. Syýahat usulyna baglylykda awtobus, kruiz gämisi ýa-da öküz arabasy bilen syýahat etmek has kyn bolup biler.
Maksat we höwes
Syýahat etmegiň sebäpleri dynç alyş, dynç alyş, syýahatçylyk ýa-da dynç alyş, gözleg syýahaty maglumat ýygnamak, adamlara baryp görmek, haýyr-sahawat üçin meýletin syýahat, başga bir ýere durmuşy başlamak üçin göçmek, dini zyýaratlar we iş saparlary, iş syýahaty, [söwda, gatnaw we beýleki sebäpler) saglygy goramak ýa-da uruşdan gaçmak ýa-da syýahatdan lezzet almak ýaly. Syýahatçylar pyýada ýa-da welosiped sürmek ýaly adam bilen işleýän ulaglary ulanyp bilerler; ýa-da jemgyýetçilik ulaglary, awtoulaglar, otlylar, paromlar, gaýyklar, kruiz gämileri we uçarlar ýaly ulaglar.
Syýahat üçin sebäpler şulary öz içine alýar:
Taryh
Syýahat gadymy döwürlerden gözbaş alyp gaýdýar, bu ýerde baý grekler we rimliler Pompeý we Baýa ýaly şäherlerdäki tomusky öýlerine we willalaryna dynç almak üçin syýahat ederdiler. Irki syýahat haýal, has howply we söwda we migrasiýa, medeni we tehnologiki taýdan agdyklyk edýärdi. köp ýyllaryň dowamynda gazanylan üstünlikler syýahatyň has aňsat we elýeterli bolandygyny aňladýar. [Hristofor Kolumb 1492-nji ýylda Ispaniýadan täze dünýä gideninden bäri adamzat transportda uzak ýol geçdi, bu ekspedisiýa 10 hepde dowam etdi. soňky barmaly ýer; uçarlar bir gijede Ispaniýadan ABŞ-a gitmäge mümkinçilik berýän 21-nji asyra.
Orta asyrlarda syýahat kynçylyklary we kynçylyklary hödürleýärdi, ýöne bu ykdysadyýet we jemgyýet üçin möhümdi. Lomaý söwda pudagy (mysal üçin) kerwenler ýa-da deňiz ýolagçylary bilen iş salyşýan söwdagärlere baglydy, ahyrky ulanyjy bölek satuwy köplenç obadan şäherçä, gyrowaglara (gezelenç monahlary) aýlanyp ýören köp syýahatçylaryň hyzmatyny talap edýärdi. äsgerilmeýän ýerlere goldaw, syýahatçy aýdym-sazçylar soňsuz gezelenç edýärdiler we goşunlar dürli haçly ýörişlerde we güneşli beýleki söweşlerde uzak aralyga ýaýradylar. Haj zyýaraty Europeanewropa we Yslam dünýäsinde giňden ýaýrapdy we ýerli syýahatçylaryň akymlary hem bardy (Canterbury Tales- stili) we halkara derejesinde.
XVI asyryň ahyrynda ýaş Europeanewropaly aristokratlar we baý ýokary gatlakly erkekler sungat we edebiýat bilimleriniň bir bölegi hökmünde Europeanewropanyň möhüm şäherlerine syýahat etmegi moda boldy. “Grand Tour” diýlip atlandyrylýan bu London, Pari Paris, Wenesiýa, Florensiýa we Rim ýaly şäherleri öz içine alýardy. Şeýle-de bolsa, Fransuz ynkylaby “Grand Tour” -yň soňuny getirdi.
Suw bilen syýahat, iň bolmanda XIX asyrda demir ýol ulgamynyň döremegine çenli gury ýer syýahatyndan has rahatlyk we tizlik üpjün edýärdi. Syýahatçylyk maksady bilen syýahatyň, adamlaryň syýahat etmek indi kyn we kyn mesele däldigi üçin hezil edip syýahat edip başlan döwürlerinde başlandygy habar berilýär. Tomas Kuk ýaly adamlar otlylar we myhmanhanalar bilelikde bron edilen syýahatçylyk paketlerini satýarlar. Dirishipabllar we uçarlar 20-nji asyrda uzak aralyga ýerüsti syýahatyň köp bölegini öz üstüne aldy, esasanam Ikinji jahan urşundan soň uçarlaryň we uçarmanlaryň artykmaçlygy bardy. Hakykatdanam, 21-nji asyrda howa syýahaty şeýle bir giň ýaýrady welin, Aleksis Alford atly bir aýal 21 ýaşyna çenli 196 ýurduň hemmesine baryp gördi.
Geografiki görnüşleri
Syýahat ýerli, sebitleýin, milli (içerki) ýa-da halkara bolup biler. Käbir ýurtlarda ýerli däl içerki syýahat içerki pasport talap edip biler, halkara syýahat adatça pasport we wiza talap edýär. Gezelençler syýahatyň umumy görnüşidir. Syýahat gezelençlerine ekspedisiýa gezelençleri, kiçi toparlaýyn gezelençler we derýa gezelençleri mysal bolup biler.
howpsuzlygy
Häkimiýetler syýahat howpsuzlygyny üpjün etmek üçin seresaplylyk çäreleriniň möhümdigini nygtaýarlar. Daşary ýurda syýahat edeniňizde, kynçylyklar howpsuz we hadysasyz syýahat etmegi goldaýar, ýöne syýahatçylar kynçylyklara, jenaýatçylyga we zorluga sezewar edilip bilner. Howpsuzlyk meselesinde käbir adamlar daş-töwereginden habarly bolmak, jenaýatyň nyşany bolmakdan gaça durmak, [pasportynyň we ýol maglumatlarynyň nusgalaryny ynamdar adamlar bilen galdyrmak, ýurda baran lukmançylyk ätiýaçlandyryşyny almak we daşary ýurda geleniňde milli ilçihanada hasaba alynmak ýaly zatlary öz içine alýar. ýurt. Köp ýurt beýleki ýurtlardan sürüjilik şahadatnamasyny ykrar etmeýär; muňa garamazdan, köp ýurt halkara sürüjilik rugsadyny kabul edýär. Öz ýurdunda berlen awtoulag ätiýaçlandyryş polisi daşary ýurtlarda köplenç nädogry bolýar we bu ýurda girýän ýurtda wagtlaýyn awtoulag ätiýaçlandyryşyny almak talap edilýär. Şeýle hem bu ugurdan ugur almak maslahat berilýär. sürmek düzgünleri we barjak ýurtlaryň düzgünleri. Howpsuzlyk sebäpli howpsuzlyk kemerini geýmek gaty maslahat berilýär; köp ýurtda howpsuzlyk kemeriniň kanunlaryny bozandygy üçin jeza bar.
world travel like Syýahatçylyk
Paskal üçburçlugy
thumb|300px|Paskal üçburçlugyň ilkinji 15 setiri (n = 0, 1, …, 14) thumb|300px Paskal üçburçlugy —Binomial koeffisientler we Paskal üçburçlugy şeýle bolsa,
onda
Ýuriý Oleşa
Ýuriý Oleşa
(1899-1960)
Tanymal rus ýazyjysy Ýuriý Oleşa Rus imperiýasynyň Ýelisawedgrad şäherinde, belorus dworýanlaryň maşgalasynda dünýä inipdir. Onuň kakasy salgytçy bolup işleýän eken. 1902-nji ýylda maşgala Odessa göçýär. Bu ýerde Ýuriý gimnaziýa okuwa girýär. Eýýäm 16 ýaşyndaka onuň «Klarimonda» atly goşgusy çap edilipdir. 1917-nji ýylda Oleşa Odessa uniwersitetine kabul edilýär. Okuwynyň daşyndan gälämgär bolup işleýär, goşgy ýazýar. 1922-nji ýylda ýazyjy Moskwa göçýär. Bu ýerde ol ilkibada felýeton hem makalalary bilen çykyş edip ugraýar.
1924-nji ýylda Oleşa «Üç sany çişik» atly erteki-romanyny döredýär. Emma eser diňe 1928-nji ýylda çap edilýär. Oňa çenli Ýuriý Oleşa özüniň «Görüplik» (1927) atly ikinji romanyny çap etdirip ýetişýär. Bu eser okyjylarda uly gyzyklanma döredýär, tankytçylar bolsa romany XX rus edebiýatynyň iň naýbaşy eserleriniň biri hasaplaýarlar. 1929-njy ýylda ýazyjy bu eseriniň esasynda «Duýgylaryň dilleşigi» pýesasyny döredýär. Hupbatly 30-njy ýyllarda ýurduň syýasy ýagdaýy sebäpli Oleşa köp eser döredip bilmeýär. 1936-njy ýyldan başlap onuň esasy eserleriniň çap edilmegi saklanylýar, gadagan edilýär.
Beýik Watançylyk urşy döwri Oleşa Aşgabatda ýaşapdyr. Soň ýene Moskwa dolanypdyr. Halkymyz uruş döwri görkezen ruhy berkligi, gujur-gaýraty hem tutanýerliligi bilen ýazyjyny haýran galdyrypdyr. Bu ýerde ol «Türkmen» atly hekaýasyny döredýär.
Ömrüniň ahyrynda Oleşa özüniň ömri barada, döwri barada kitap ýazyp ugrapdyr. Ol ýazyjynyň ýogalmagyndan bir ýyl geçeninden soň, 1961-nji ýylda «Setirsiz günüm geçmez» ady bilen çap edilipdir.
Awstriýa-Türkmenistan gatnaşyklary
thumb Awstriýa–Türkmenistan gatnaşyklary — Awstriýa bilen Türkmenistanyň arasyndaky ikitaraplaýyn gatnaşyklar. Türkmenistanyň Wenada ilçihanasy bar, Türkmenistanyň Awstriýadaky häzirki ilçisi Nurberdiýew Silapberdi Aşyrgeldiewiçdir. Awstriýanyň ştab-kwartirasy Nursultanda ýerleşýär we oňa häzirki Gazagystanda, Türkmenistanda, Täjigistanda we Gyrgyzystanda Awstriýanyň ilçisi jenap Wolfgang Banyai ýolbaşçylyk edýär.
Pihi hajy
Pihi Hajy Eýranyň Türkmensähra sebiti, Gülistan welaýatynyň Bender Türkmen etrabynyň  Merkez etrapçasynyň  bir obasydyr.
Bu oba etrapçanyň Günorta Caparbaý bölegine tabindir.
Bitcoin
thumb|alt=Bitcoin logosy|Iň köp ulanylýan bitcoin logosy Bitcoin (₿), 2008-nji ýylda Satoshi Nakamoto adyny ulanan näbelli bir kişi ýa-da topar tarapyndan döredilen kripto pul birligidir. Bitcoin, 2009-nji ýylda açyk çeşmeli programma üpjünçiligi hökmünde ýaýlymlananda ulanylmaga başlandy.
Bitcoin, merkezi banky ýa-da ýeke bir administrator bolmazdan, araçylar zerurlygy gerekmezden deň-duşlar arasyndaky bitcoin torunda ulanyjydan ulanyja iberilip bilinýän, merkezi bolmadyk sanly pul birligidir. Amallar, kriptografiýa arkaly tor düwümleri tarapyndan tassyklanýar we blok zynjyry diýip atlandyrylýan halka açyk depderde ýazdyrylýar. Bitcoinler, gazyp almak diýilýän prosesiň baýragy hökmünde döredilýär. Beýleki pul birlikleri, önümler we hyzmatlar bilen çalşyrylyp bilinýär. Cambridge Uniwersiteti tarapyndan geçirilen gözlegiň netijesinde, 2017-nji ýylda kripto pul gapjygy ulanýan 2,9-dan 5,8 million özboluşly ulanyjynyň bardygyny, köpüsiniň bitcoin ulanýandygy çaklanyldy.
Maýning
Täze bitkoýnlaryň çykarylmagynyň merkezleşdirilmegi gowşadylan bolup durýar, ol haýsydyr bir düzgünleşdiriji edara garaşly däl, emissiýanyň möçberi hem öňünden bellidir. Täze bitkoýnlaryň standart paýy nobatdaky bloga goşulan tranzaksiýalardan gelýän komissiýanyň jemine goşulýar. Sylag hökmünde berilýän ahyrky jemi hem tranzaksiýalar binýadyna nobatdaky blogy goşan adam alýandyr.
Her 210 000 blok emele gelenden soň (takmynan 4 ýyldan bir gezek) sylagyň möçberini täze bitkoýnlar bilen iki esse azaltmak programmirlenen, ýagny bu san azalýan geometrik progressiýa bolup durýar (sylagyň möçberi 50 → 25 → 12,5 → …). Bitkoýnlaryň emissiýasynyň umumy möçberi çäklendirilen bolup durýar, sebäbi ol azalýan geometrik progressiýanyň agzalarynyň jemi bolup durmak bilen, 21 milliondan geçýän däldir. 2014-nji ýylyň maýynda dolanyşykda 12,7 million bitkoýn bolup, 2021-nji ýylyň iýulynda bolsa, dolanyşykda 18,77 million bitkoýn bardy.
Kliýent programmanyň ilki başdaky wersiýalarynda “täze bitkoýnlary generirlemek” diýen düwme bardy. 2013-nji ýyldan bäri ýöriteleşdirilen prosesleri bolmadyk maýning (wideokartalarda ýa-da merkezi prosessorda) düşewüntsiz hala geldi: sarp edilýän elektrik energiýasynyň bahasy ortaça netijeden hem artdy.
Baýram namazy
Baýram namazy (صلاة العيد). Baýram – şatlyk diýmekdir. Arapçasy «yýd» bolýar. Baýramçylyklaryň jemgyýeti biri-birine jebisleşdirmek taýyndan ähmiýeti örän uludyr. Gadymdan häzirki günümize çenli her bir halkyň özüne mahsus baýramçylygy bolupdyr. Resuly Ekrem Serwerimiz Medineýi Münewwerä gelende, ýerli ilatyň ýylda iki gezek baýramçylyk geçirýändigini görende: «Allah Tagala size şol iki baýramçylygyňyza derek, has haýyrly iki sany baýram gününi yhsan edendir» diýip, Remezan we Gurban baýramlary hakynda habar berýär. Remezan aýy gutarandan soň bir gün, Gurban aýynda Arafa gününden soň bolsa dört gün agyz beklemek haram bolandygy üçin Remezan baýramy (yýdül-fytyr) bir gün, Gurban baýramy – (yýdul-azha) bolsa dört gündür.
Wagty
Baýram namazlary jemagat bilen okalýar. Onuň wagty Gün dogandan 45-50 minut soň, ýagny kerahat wagty geçenden soň başlanýar we Günüň istiwa wagtyna çenli dowam edýär. Baýram we terawyh namazlarynyň kazasy ýokdur.
Baýram namazlarynyň hökümi
Baýram namazlaryny okamak wajypdyr. Kurany Kerimde: "«Rabbiň üçin namaz oka we gurban kes» — Kewser: 2." buýrulýar. Bu aýatdaky namaz Gurban baýramy namazydyr. Pygamberimiziň iki baýram namazyny okadandygy tewatür ýoly bilen anykdyr. Pygamberimiziň ilki okadan baýram namazy hijretiň ikinji ýylyndaky remezan baýram namazydyr. Juma namazy farz bolan kişilere remezan we gurban baýram namazyny okamak wajypdyr. Ýöne baýram namazynda hutbeler namazdan soň okalýar. Bu sünnetdir. Baýram namazynda hutbe okalmasa-da namaz dürsdür.
Baýram namazynyň okalyş düzgüni
Gün doganyndan 45-50 minut soň, baýram namazynyň wagty girýär. Öýle namazyndan öň, istiwa wagtyna çenli dowam edýär. Baýram namazy iki rekagat okalýar. Azan we kamaty ýokdur. Okalyş düzgüni şeýledir. Ymam: «Iki rekagat Remezan ýa-da Gurban baýram namazyny okamaga we maňa uýanlara ymam bolmaga» diýip niýet edýär. Jemagat hem: «Iki rekagat Remezan ýa-da Gurban baýram namazyny okamaga, uýdum şu ymama» diýip niýet edýär. Ymam niýetden soň: «Allahu Ekber» diýip, iftitah tekbirini getirip namaza durýar. Jemagat hem tekbir getirip namaza durýar. Her kim içinden «Subhanekäni» okaýar. Soňra ymam yzyly-yzyna her gezeginde ellerini gulaklaryna ýetirip, üç gezek tekbir getirýär. Jemagat hem ony gaýtalýar. Birinji we ikinji tekbirlerden soň, eller aşak goýberilýär. Üçünji tekbirden soň, täzeden gol gowşurylýar. Bu tekbirlere zewaid tekbirler diýilýär. Zewaid tekbirleri wajypdyr. Mundan soň ymam içinden e’uzü-besmeläni aýdyp, Fatihany we zammy suräni jehri okaýar. Soňra ruku’ we sejdeler berjaý edilýär we ikinji rekagata turulýar. Ikinji rekagatda ymam ýene içinden besmele aýdyp, Fatihany we zammy suräni jehri okaýar. Kyraet gutarandan soň, birinji rekagatda bolşy ýaly, zewaid tekbirleri getirilýär. Üçünji tekbirden soň, gol gowşurman ýene «Allahu Ekber» diýlip ruku’ we sejdeler edilip oturylýar. Soňra tahyýýat we salawat hem-de dogalar okalyp salam berilýär. Şeýlelikde, baýram namazlary tamam bolýar. Namazdan soň ymam münbere çykyp hutbe okaýar. Juma hutbesindäki ýaly, baýramlarda hem iki hutbe okalýar. Ýöne baýram hutbesine tekbir bilen başlanýar. Jemagat bolsa bu tekbirlere goşulýar. Gurban baýram namazyny wagty giren badyna okamak, Remazan baýram namazyny bolsa, wagtyndan biraz gijikdirip okamak mustahapdyr. Hutbede baýramyň ähmiýetinden, many-mazmunyndan gürrüň berilýär. Gurban baýramynda bolsa, Gurban bilen baglanyşykly hökümleri, we teşrik tekbirlerini jemagata ýatlatmak peýdalydyr. Hutbeden soň, jemagat bilen birlikde doga edilýär. Şunuň bilen baýram namazy doly tamamlanýar.
Baýram gününiň adaby
Baýram günlerinde ir turup ýuwunmak, dişleriňi miswak bilen arassalamak, ýakymly ysly atyrlar sepinmek, arassa we täze eşikleriňi geýmek, Allah Tagalanyň nygmatlaryna şükür niýeti bilen begençli bolmak, duşuşan din doganlaryňa güler ýüzli bolmak, mümkingadar köp sadaka paýlamak, baýram gijelerini ybadat bilen geçirmek baýramyň adabyndandyr. Remezan baýramynda namazdan öň hurma ýaly süýji zatlar iýip mesjide gitmek, Gurban baýramynda bolsa, namazdan öň hiç zat iýmezlik mustahapdyr. Hatda gurban kesjek kişiniň damagyny çalan malynyň eti bilen agyz açmagy has gowy görülýändir. Şeýle-de bolsa, namazdan öň iýip-içmegiň hiç hili zeleli ýokdur. Baýram günlerinde musulmanlaryň biri-birini mübäreklemegi, biri-birine haýyr we magfiret dogalary etmegi hem baýramyň edebidir. Şeýle hem, baýram gününiň hormatyna öýkeliler ýaraşmaly, biri-birini razy etmeli, dost we garyndaşlaryň ýanyna görüşmäge gitmeli. Maşgalanyň kiçileri ululary mübärekläp, haýyr dogalaryny almaly, göwünlerini hoş etmeli. Baýram gününde musulmanlar biri-birini mübäreklänlerinde: "Allah bizi we sizi bagyşlap, ýalkasyn" ýa-da "Allah bizden we sizden kabul buýursyn" diýip doga etmegi mendupdyr.
Teşrik tekbirleri
Gurban baýramynyň birinji gününe «ewmi-nahr» (damak çalynýan gün) beýleki üç güne bolsa «eýýamy teşrik» diýilýär. Baýramdan öňki güne bolsa «arafa» güni diýilýär. Arafa güni zilhijje aýynyň dokuzynjy günüdir. Arafa gününiň ertir namazyndan başlap, Gurban baýramynyň dördünji gününe çenli ýigrimi üç wagt farz namazynyň her birinden soň, bir gezek "«Allahu äkbär, Allahu äkbär lä ilähe illallahu Wallahu äkbär. Allahu äkbär welillähil hämd»" teşrik tekbiri getirilýär. Teşrik tekbirlerini getirmek alymlaryň köpüsine görä wajypdyr. Muňa sünnet diýýänleri hem bardyr. Teşrik tekbirleri getirilýän günlerde kaza galan bir namaz ýene şol ýylyň teşrik günlerinde kaza edilse, namazyň soňunda teşrik tekbirleri getiriler. Ýöne başga günlerde teşrik tekbirleri getirilmeýär.
Zigfrid Lenz
thumb|Lens 1969-nji ýylda Zigfrid Lens (1926–2014) — Meşhur nemes ýazyjysy Zigfrid Lens 1926-njy ýylyň 17-nji martynda, Germaniýanyň Elk şäherçesinde dünýä indi. 1943-nji ýylda okuwyny tamamlanyndan soň harby gulluga çagyrylýar. Uruşdan soň ol Gamburg uniwersitetiniň pelsepe, iňlis dili we edebiýat fakultetini tamamlaýar. «Asmandaky çaýkeller»(1951) atly ilkinji romanyndan gazanan galamhakyna ýazyjy Keniýa syýahat edýär.
Günter Grass, Genrih Böll, Günter Aýh ýaly belli ýazyjylar bilen birlikde, Zigfrid Lenz hem Germaniýanyň ýazyjylar bileleşigine goşulypdyr. 1968-nji ýylda çap etdiren «Nemes sapaklary» romany Lense bütindünýä meşhurlygyny getirýär. Bu eser tiz wagtyň içinde, takmynan, 30 dile terjime edilip, nemes diliniň iň meşhur eserleriniň hataryna goşulýar. «Ülkäni öwreniş muzeýi»(1978) we «Arneniň mirasy»(1999) romanlary hem okyjylar tarapyndan gyzgyn garşylanypdyr. Ýazyjy Gýöte baýragyna, Frankfurt çaphanaçylarynyň baýragyna, Halkara Nonino baýragyna mynasyp bolýar.
2008-nji ýylda çap edilen «Bir minutlyk dymyşlyk» romany ýazyjynyň şu wagta çenli çykaran iň soňky eseridir. Romanlarynyň köpüsinde jemgyýetçilik durmuşyny suratlandyrýan ýazyjynyň bu eseri söýgä hem çagalyga bagyşlanandygy sebäpli, Zigfrid Lensiň döredijiliginde aýratyn orun eýeleýär.
Ýazyjy biziň döwrümizde hem okyjylary häli-şindi täze kitaplary bilen begendirýär.
Jimy Jamp
Ady Jauma Markuet'dir. Jauma Marquet 1976-njy ýylyň 14-nji martynda Kataloniýada (Ispaniýa) doguldy. Käri boýunça suratkeş-arhitektor. Jimmy Jump lakamy bilen dünýäde has meşhur bolan bu janköýer 38 ýaşyna çenli barmak basyp sanardan has köp "garagollyklaryň" birnäçesini etdi, birnäçe jerimeler töledi, hat-da türmäni hem görüp geldi. 300px|thumb|right|Jimy Jamp posteri
Karýerasy
Jimmy meýdançalardaky "karýerasyna" 2002-nji ýylda başlady. Şol ýyl Barselonanyň goragçysy Abelardo Fernandesiň hoşlaşyk oýny wagty meýdança girdi we elinde katalonça bir zatlar ýazylan futbolkasy bilen Fernandesi gutlady.
Ýewro-2004 finaly: Gresiýa-Portugaliýa
300px|thumb|right|meşhur garagol janköýer Jimy Jamp rowaýaty futbolçy [[Luiş Figu bilen bilelikde. Ýewro-2004.]] Jimmy Jumpyň meýdança girmeleriniň iň meşhury 2004-nji ýylda Lissabonda boldy. Ýewro-2004 finalynda (Gresiýa-Portugaliýa) özi bilen deň derejede meşhur bolan gyzyl reňkli katalonlaň şapkasyny hem kellesine geýip meýdança girdi we şol wagtlar Barcelonadan Real Madride transfer bolup, katalonlaň ýigrenýän futbolçylarynyň birine öwrülen Luis Figonyň ýüzüne Barcelonaň baýdagyny zyňdy we hapa sözler sögdi.
El-klasiko 2005
2005-nji ýylyň noýabr aýynda La Ligada oýnalan El Classico oýny wagty meýdança girdi we gözegçiler tutýança meýdançada ylgady.
Çelsi-Liwerpul çempionlar ligasy ýarym finaly-2005
2005-nji ýylda Çempionlar ligasynda oýnalan Çelsi-Liwerpol oýnunda meýdança girip, katalonlaň halamaýan tälimçisi Mourinhonyň ýüzüne Barcelona baýdagyny zyňdy.
wilýarreal-arsenal 2006
2006-njy ýyl, Çempionlar ligasynyň 1/2 finaly, Willarreal-Arsenal. Bu duşuşyk hem Jimmysyz geçmedi. Jimmy Jump bu duşuşykda meýdança girdi we Arsenally Therry Henryň ýanyna baryp oňa arkasynda 14lik belgi we Henry diýip ýazylan Barcelonaň futbolkasyny sowgat etdi. 1 ýyldan soň bolsa Jimmy agaň bu arzuwy amala aşdy, ýagny Henry Barcelonanyň 14-nji belgili futbolçysy boldy.
liwerpul-milan 2007
2007-nji ýyl, Afinyda Çempionlar ligasynyň finaly başlajak bolup durka meýdança giren adam hem Jimmy Jumpdy. Şonda ol arkasyna Gresiýanyň baýdagyny alyp Milanly we Liwerpolly futbolçylaň ýanyndan ylgap geçdi.
Barselona-Baýern 2007
2007/2008 futbol sezony başlamanka Barcelona we Bayerniň arasynda oýnalan ýoldaşlyk duşuşygynda meýdançada Jimmy Jump peýda boldy we gyzyl katalon şapkasyny Messiň kellesine geýdirdi.
Ýewro2008: Germaniýa-Türkiýe
EURO-2008-iň 1/2 finalyndaky Germaniýa-Türkiýe oýnynda hem meýdançada ol bardy, futbolkasynda bolsa "Tibet is not China" diýip ýazylgydy.
Barselona-Reýsiň Santander 2008
2008-nji ýyl. Barcelona-Racing Santander duşuşygy. Samuel Eto'o-nyň Barcelonaň La Liga taryhyndaky 5000nji goluny salmagyna sanlyja metrler we sanlyja sekuntlar galypdy. Bu ýerde hem meşhur Jimmy Jump peýda bolupdy we Eto'o-ň ol goly salmagyna päsgel berdi, muňa gahary gelen Eto'o Jimmyny meýdançadan çykýança kowalapdy.
Dünýä çempionaty 2010 finaly
400px|thumb|left|meşhur garagol janköýer Jimy Jamp [[2010-njy ýyl da Günorta Afrika Respublikasy nda bolan dünýä çempionatynyň finalynda kuboga baýdak geýdirmek isläpdi.]] Afrikadaky dünýä çempionatynyň finalynda hem meýdança giren bu janköýer, dünýä çempionatynyň kubogyna gyzyl katalon şapkasyny geýdirmek isledi, emma kuboga ýetmänkä gözegçiler tarapyndan saklandy.
wengriýa-da derbi
11.09.2010. Wengriýa ň çempionatynda oýnalan bir derby hem Jimmy Jumpsyz geçmedi. Ol oýunda Jimmy katalon baýdagy bilen meýdança girdi, hat-da gol hem saldy.
el-klasiko 2011
2011-nji ýyl, Çempionlar Ligasy, 1/2 final, oýun El Klasiko. Bu duşuşykda meýdança girip, Ronaldo öz meşhur şapkasyny geýdirmek isledi, bu hem oňa başartmady.
Mançester Ýunaýted-Barselona 2011
2011-nji ýyldaky Mançester ÝunaÝted-Barselona Çempionlar ligasy finaly nda meýdançada eýlä-beýlä ylgap ýören adam hem Jimmy Jumpdy.
Herta Berlin-Seýnt Poli 2012
2012-nji ýylda Palestinadäki wakalary protest edýän ýazgylar ýazylan futbolkasy bilen Germaniýanyň 2-nji ligasyndaky Herta Berlin-St. Pauli oýnunda hem meýdança giripdi.
Beýleki sportlardaky karýerasy
Meşhur janköýer özüni diňe bir futbol meýdançasynda däl-de sportyň beýleki görnüşleriniň meýdançalarynda hem özüni tanadandyr. Olardanam meşhurlaryny sanasak temada artykmaçlyk etmese gerek.
Bu üýtgeşik adam diňe sport bilen hem çäklenenok. 2010-nji ýylda Norwegiýada geçirilinen Eurowidenýe aýdym ýaryşynda Ispaniýaly bagşy sahnada aýdym aýdyp duran wagty Jimmy Jump sahnada peýda boldy we sahnada özüni hamala bagşy ýaly alyp bardy.
Ýokardaky sanalanlar Jimmy Jumpyň eden iň meşhur "garagollyklary". Bulardan başgada onuň birnäçe ululy-kiçili başdan geçirmeleri bar.
Begiň galasy (Zem galasy)
Taryhy
Begiň galasy (Zem galasy) taryhy-medeni ýadygärligi Türkmenistanyň çäginde ýerleşýän taryhy-medeni ýadygärlikdir. Ol Atamyrat şäheri niň çägindäki ajaýyp ýadygärlikleriň biridir. Galanyň esasy medeni gatlagy bolan Erk köşgi ýadygärligiň 2 gektara golaý meýdanyny tutup, ol adaty medeni gatlaklaryna garanyňda 20 metr çemesi belentlikde esaslandyrylypdyr. Öz zamanynda bu ýadygärlik derýadan geçmek üçin örän amatly ýerleriň ýa-da şäherleriň biri hökmünde tanalypdyr. Şonuň üçin hem şäher ýuwaş-ýuwaş ulalyp, ykdysady taýdan hem güýçli şäherleriň birine öwrülipdir. Çünki ol Horasan-Mawerenahr aralygynda hereket eden kerwen ýolunyň ugrunda ýerleşipdir. Bu ýadygärlikden tapylan köp sanly gymmatly tapyndylardan, baryp, ahimeniler döwrüne degişli altyn teňňeleri, beýik Parfiýa döwleti nde biziň eýýamymyzdan ozalky 77-70-nji ýyllarda hökümdarlyk eden patyşa Sinatrug uň zikgeleden kümüş pullaryny, biziň eýýamymyzyň 240-271-nji ýyllaryna degişli bolan kümüş pullary we başga-da köp sanly tapyndylary görkezmek bolar. Bu tapyndylar Begiň galasynyň ýa-da Zem şäheriniň baryp has irki döwurlerde esaslandyrylandygyna aýdyň şaýatlyk edýär. Ýadygarlik barada taryhy çeşmelerde diňe araplaryň Aziýa eden syýahatçylygynda galdyran maglumatlarynda duş gelmek bolýar. X asyryň ahyrynda şaher has hem ulalyp, ilat sany boýunça-da Amuldan soňky esasy şäherleriň birine öwrülipdir. Şol döwürde şäheriň içi abadanlaşdyrylypdyr, köçeler çekilip, tertipleşdirilipdir. Galanyň içinde özüniň binagärlik aýratynlygy boýunça tapawutlanýan owadan ymaratlaryň birnäçesi salnypdyr. Bulardan başga-da Zemiň ýa-da Begiň galasynyň uly we baý bazarlarynyň bolandygy orta asyr çeşmelerinde nygtalýar.
Halkara ýolagçy awtomenzili
Aşgabat şäherindäki halkara ýolagçy awtomenzili — halkara awtoulag menzili Aşgabat şäheriniň demirgazyk böleginde, Aşgabat-Daşoguz awtomobil ýolunyň 7-nji kilometrinde ýerleşýär. Aşgabat şäherinde ýolagçylara hyzmat etmek üçin ähli şertler döredilen döwrebap halkara ýolagçy awtomenzili gurlup 2014 ýylda işe girizildi. Awtomenziliň çäginde naharhanalar, dükanlar, aragatnaşyk nokatlary, daşary ýurt puluny alyş-çalyş nokady, hem-de 50 orunluk myhmanhana ýerleşýär. Iki gatdan ybarat bolan Halkara awtomenzili 4 perronly, häzirki zaman awtomobiliniň dest (rul) halkasynyň şekilinde bina edildi.
Awtomenzil hakynda
Awtomenziliň umumy meýdany 7,5 gektar bolup, ondaky ähli inženerçilik we binagärlik desgalarynyň umumy peýdalanylýan meýdany 9020 inedördül metr bolup, şol sanda: Iki gatdan ybarat bolan Halkara awtomenzili 4 perronly, häzirki zaman awtomobiliniň dest (rul) halkasynyň şekilinde bina edildi. Bu perronlar halkara, şäherara we şäherýaka ugurlary boýunça ýolagçy gatnawlary ýerine ýetirmek üçin niýetlenendir. Halkara awtoulag menzili bir wagtda 48 ýolagçy awtobusyna, gije-gündiziň dowamynda bolsa 2000-e çenli ýolagça hyzmat etmäge doly mümkinçilik berýär. Bu häzirki zaman awtomenziliniň daş-töweregi abadanlaşdyrylyp, onuň gündogar böleginde döredilen bagy-bossan seýilgähi, günbatar böleginde bolsa 100 orunlyk awtoduralga hem raýatlarymyzyň hyzmatyna berildi. Olardan başga-da, ol ýerde awtobuslara tehniki hyzmatlar edilýän we awtoýuwalgalar toplumy ýerleşendir.
Şäherara ugurlary
Aşgabat şäherindäki halkara ýolagçy awtomenzilinden Aşgabat şäheri bilen ýurdymyzyň welaýat merkezileriniň we uly şäherleriniň arasynda 6 sany şäherara ugurlar, hem-de paýtagtymyzyň golaýyndaky şäherçelere we obalara çenli 30 sany şäherýaka ugurlar boýunça awtobus gatnawlary yzygiderli amala aşyrylýar. Ähli ugurlar boýunça ýolagçylar üçin ähli amatlyklary bolan häzirkizaman ýokary derejeli awtobuslar hereket edýär.
Belet bronlamak
Awtomobil ulaglary ministrliginiň Aşgabat şäherindäki şäherara ýolagçy awtoulag kärhanasy ýolagçylar üçin şäherara gatnawlara orunlary bronlamagyň ýönekeý usulyny hödürleýär. Internet üsti bilen bron etmegiň häzirkizaman ulgamy ýolagçylara Aşgabat şäherindäki halkara ýolagçy awtomenzilinden ugraýan ähli şäherara ugurlar býunça islendik duralga çenli gidiş we yzyna geliş gatnawlara orunlary bron etmäge mümkinçilik berýär.
Türkmenistanda geçirilen prezident referendumy
Saparmyrat Nyýazowyň prezidentlik möhletiniň 2002-nji ýyla çenli uzaldylmagy boýunça tutuş ýurt boýunça referendum. 1994-nji ýylyň 15-nji ýanwarynda Türkmenistanda geçirildi. Bu garaşsyz Türkmenistanyň taryhynda geçirilen ikinji we şu wagta çenli geçirilen iň soňky referendum.
Saparmyrat Nyýazow 1985-nji ýylyň dekabryndan (1990-njy ýylyň oktýabr aýyna çenli Türkmen SSR Kommunistik partiýasynyň Merkezi komitetiniň birinji sekretary) Türkmenistanyň başynda bolupdy. 1990-njy ýylyň 27-nji oktýabrynda 98,3% ses alyp, alternatiw däl esasda Türkmen SSR-iň prezidenti wezipesine saýlandy. Türkmenistan garaşsyzlygyndan birnäçe wagt geçensoň, 1992-nji ýylyň 21-nji iýunynda garaşsyz Türkmenistanyň taryhynda ilkinji prezident saýlawy geçirildi, onda ýene bir kandidat - respublikanyň häzirki prezidenti Saparmurat Niýazow, 1990-njy ýylda Türkmen SSR-de geçirilen prezident saýlawlaryndan tapawutlylykda Demokratik partiýadan dalaşgär görkezildi. Türkmenistan - Türkmen SSR / Türkmenistan Kommunistik partiýasynyň mirasdüşeri (CPSU-nyň bir bölegi). Resmi maglumatlara görä, bu saýlawlarda Saparmurat Niýazowa ses berenleriň 99,5% -i (ýa-da 1,874,357 adam) ses berdi, grafada diňe 0,5% (ýa-da 9,236 adam) hasaba alyndy we garaşsyz Türkmenistanyň ilkinji prezidenti saýlandy.
1991-nji ýyldan başlap, Prezident Saparmurat Niýazow kem-kemden şahsyýet kultyny döretmäge, ýurduň durmuşynyň ähli ugurlaryna gözegçilik etmäge, awtoritarizmi we diktatorlygy girizmäge we izolýasiýa syýasatyny alyp barmaga başlady. Kanuna görä, indiki prezident saýlawy (1992-nji ýyldaky saýlawlardan soň) 1999-njy ýylda geçirilmelidi. 1993-nji ýylyň ahyryna çenli prezident tarapyndan doly gözegçilik edilýän Türkmenistanyň Mejlisleri (mejlisi) Saparmurat Niýazowyň prezidentlik möhletini 2002-nji ýyla çenli uzaltmak kararyna geldi. Bu prosedurany 1994-nji ýylyň 15-nji ýanwarynda geçirilen köpçülikleýin referendum arkaly kanunlaşdyrmak kararyna gelindi. Resmi maglumatlara görä, referenduma gatnaşanlaryň sany 100% -e ýetdi. Saýlaw hukugyna eýe bolan respublikanyň ähli raýatlarynyň düýbünden referenduma gatnaşandygy habar berildi. Şol resmi maglumatlara görä, Saparmurat Niýazowyň prezidentlik möhletiniň uzaldylmagy saýlawçylaryň 99,9% -ini (ýa-da 1,959,408 adam) goldady we diňe 0,1% -e (ýa-da 212 adama) ses berdi. 17 saýlaw býulleteni ýatyryldy.
2002-nji ýylda indiki, wada berlen we meýilleşdirilen prezident saýlawy bolup geçmedi, sebäbi Saparmurat Niýazow 1999-njy ýylyň 28-nji dekabrynda Türkmenistanyň Mejlisleri tarapyndan resmi taýdan yglan edilipdi we beýle saýlawlaryň zerurlygy indi zerur däldi. Saparmurat Niýazow 66 ýaşynda 2006-njy ýylyň 21-nji dekabrynda öz wezipesinde aradan çykdy we diňe ölenden soň garaşsyz Türkmenistanyň taryhynda Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýeňiş gazanan ikinji prezident saýlawy bolup, biziň döwrümize çenli bu wezipede işleýär. Häzirki döwlet kanunlaryna laýyklykda, Türkmenistanyň prezidenti ýedi ýyllyk möhlete saýlanýar we bu wezipä çäksiz gezek saýlanyp we / ýa-da gaýtadan saýlanyp bilner.
DSB (demirýol şirketlary)
Danske Statsbaner (DSB), iň uly Daniýa otly işleýän kompaniýasy we Skandinawiýada iň ulusy.
Silvio Santuş
Şenor Abravanel (12 dekabr, 1930 Rio-de-Žaneýro) Braziliýanyň işewür adam we telewizor hojaýyn.
Falesiň töweregi we teoremasy
thumb|right|200px|Falesiň teoremasy: eger AC diametr bolsa, onda B göniburçlydyr. Falesiň teoremasy:Ýarym-töweregiň içine çyzylan üçburçluk göniburçlydyr.
Subut
ýagny
iň soňunda
Artur Rubinşteýn
Artur Rubinşteýn (28 ýanwar, 1887 - 20 dekabr, 1982) Polşanyň pianist
Andrés Mosquera
Andrés Mosquera (9 iyul, 1978 Cali, Valle del Cauca) Kolumbiyaly futbolçy gorgawşy.
Gümişan etraby
Gümişan etraby (Parsça: گمیشان) Eýranyň Gülistan welaýatynyň 13 etrabyndan biridir.
Bu etrap merkezi etrapça we Neftilje we Güldeşt etrapçasý bolmak bilen 3 etrapçadan ybaratdýr.
Neftilje etrapçasýnýň merkezi bolsa Uly galajyk obasydyr we Altyn Tokmak, Siňňerdepe, Magtymgly, Safaişan, Uly galajyk, Kiçi Galajyk, Gulmes, Kellepos we Nardanly obalary bu etrapça tabindir.
Topkapy köşgi
thumb|right|400px|Topkapy köşgi ([[Stambul)]] Topkapy köşgi
Gümişan etraby
2006-nji ýylda bu etrabyň raýatlarynyň sany 58,725 adamdyr.
Kümüşdepe şäheri bu etrabyň merkezi we iň uly şäheridir.
Beýik Britaniýa XIX asyryň I ýarymynda
Mowzuk: Beýik Britaniýa XIX asyryň I ýarymynda
M E Ý I L N A M A
1.	Angliýada Wiktorian zamanasynyň başlanmagy.
2.	Iňlis hökümetiniň daşary we baknalyk syýasaty.
3.	Angliýanyň halkara jemgyýetçilik gatnaşyklarynyň merkezine öwrülmegi.
Beýik Britaniýa XIX asyry kyn we dartgynly ýagdaýda garşy aldy. Döwletiň karzy 450 mln funt-sterlingden aşdy. Ýurduň premýer-ministri ýylda 60 funt girdeji alýanlara salgyt girizdi. Ýylyň ýylyna dyngysyz ygalyň ýagmagy oba-hojalyk önümleriniň esasan hem gallanyň öndürilişini kemeltdi. Şeýle ýgdaýlar ilatyň esasy böleginiň arasynda närazylyk döredýärdi. Hökümet şolara garşy dürli çäreleri geçirýärdi. 1801-nji ýylda hökümet Irlandiýanyň parlamentini we öz-özüni dolandyryşy gadagan etdi. Bir ýyl öň 1800-nji ýylda iş hakyny artdyrmak we iş gününi gysgaltmak ugrunda hereket edýän “dostluk jemgyýetiniň” işini gadagan etdi.
Emma amala aşyrylýan jezalandyryş çäreleri uruş howpuny aradan aýyrmalydy. Milllet Fransiýa tarapyndan abanýan howpdan ägedi. General Napaleon Bonapartyň Gollandiýany we Ispaniýany basyp almagy, onuň Ýakyň Gündogara aralaşmagy Bretan häkimiýetiniň öňünde güýç toplamak meselesini goýdy. 1798-nji ýylda döredilen 2-nji antifransuz topary (Russiýa, Awstriýa, Portugaliýa, Türkiýe, Napaleon şalygy) 1800-nji ýylda Awstriýa goşunlarynyň fransuzlardan ýeňilmegi bilen dargady. Beýik Britaniýa ýene-de ýeke galdy.
Emma ol 1801-nji ýylda Malta adasyny basyp aldy. 1802-nji ýylyň Gurbansoltan aýynda Angliýa bilen Fransiýanyn arasynda ýaraşyk baglaşyldy. Şol şertnama boýunça Beýik Britaniýa tarapyndan basylyp alnan bakna ýurtlaryny Fransiýany, Ispaniýa, Gollandiýa gaýtaryp berdi.
Emma parahatçylyk şertnamasy wagtlaýyndy. 1806-njy ýylda Napaleon Prusiýany basyp aldy. 1807-nji ýylda Russiýa bilen Filzit ýaraşygy baglanyşyldy.
Napaleon Britaniýany Ýewropadaky çig-mal, satuw bazarlaryndan mahrum edýäridi. Angliýa ýene-de basybalyjy Fransiýa bilen bire-bir galdy.
Çartizm we hökümet.
Angliýa 19 asyrda dünýäde iň güýçli döwletleriň biridi. Ol dünýä bazarlarynda deňizde has täsirli döwletdi. 1851-nji ýýlda Angliýada halkara senagat sepgitleri geçirilýärdi. Esasan hem London halkara jemgyýetçilik gatnaşyk merkezine öwrüldi, ýurtda otnositel syýasy  durnuklylyk şahsyýetiň erkinliginiň kepillendirilmegi bu ýere dürli syýasy pikirli wekilleriň gelmegini üpjün edýärdi. Angliýanyň daşary syýasaty XIX asyryň dowamynda Angliýanyň syýasatynda esasy maksat onuň Ýewropada deňagramlylygy saklamaga gönükdirildi. Ilkinji nobatda Fransiýanyň we Russiýanyň beýiklenmegine garşy şol döwürde iňlis daşary syýasat edarasyna Genri Jon Palmorstan ýolbaşçylyk edýärdi. Onuň esasan prinsipi bizde hemişelik soýuzdaş ýok. Hemişelik dostlar diňe hemişelik maksadymyz bar, biz ony goldamaga borçludyrys.
Halkara gatnaşyklarda esasan hem iňlis rus gatnaşyklary durnukly däldi. Bu gatnaşyklarda esasy jedwel Balkanda we yakyn Gundogardaky ýurtdy. Angliýa şol döwür Garadeňiz aýaklary, Bosfor, Dardanel aralygyny öz elinde  saklaýardy. Ýewropada uly uruşlaryň biri il hem Krym urşydy. Ol esasan hem Balkanda we Ýakyn Gündogarda öz täsirini güýçlendirmek üçin Angliýa bilen Russiýanyň arasyndady.