cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ምህንድስና
ምህንድስና ንነገራት ንምንዳፍ ወይ ንምስራሕ ሳይንስን ሒሳብን ምጥቃም እዩ።.
ናይጂሪያ
ናይጂሪያ
ኣንበሳን ኣንጭዋን
ኣንበሳን ኣንጭዋን ሓረግ እዩ።
ሓሙስ
ሓሙስ እያ ሓንቲ መዓልቲ ኣብ ሰሙን
ጂቡቲ
ጂቡቲ
ናይጀር
ናይጀር (ፈረንሣይኛ: Niger)
ሕክምና
አዚ ኣብ መዳይ ሕክምና ሕፈሻዊ ሓበሬታ ንምሃብ ዝዓለመ እዩ። ዝርዝራዊ ትሕዝቶ ኣብ ዝመጽእ ተኽታተል።
ኣቦን ወድን ኣድጎምን
ኣቦን ወድን ኣድጎምን ሓረግ እዩ።
ታንዛኒያ
ታንዛኒያ
ቦትስዋና
ቦትስዋና
ዳሞንን ፒቲያስን
ዳሞንን ፒቲያስን ሓረግ እዩ።
ቤኒን
ቤኒን (ፈረንሣይ: Bénin)
ትምህርቲ
መጀመርታ ነዚ ዘዳለወ ውልቀሰብ ወይ ጉጅለ ከመስጊን ደስ ይብለኒ ፣ ብምቅጻል ነዚ ተታሒዙ ዘሎ መደብ ብዝሓየለ መልክዑ ኪድፋኣሉ ይላቦ ስለዚ ናይ ኮምፒተር ትምህርቲ በዚ ዌብ ሳይት ኪመሓላለፍ ተኽእሎ ተሎ ሕእደራ፣
ሞሪታኒያ
ሞሪታኒያ
ሩዋንዳ
ሩዋንዳ
ካልኦት ሓበሬታታት
ካልኦት ሓበሬታታት:
ናብ መርበብ ኢንተርነት ንዚኣትዉ፡ (ኣብ ኣብያተ ንባብ ኣለዉ) ብዛዕባ ድርበ-ቋንቋነት ኣብ ስድራ-ቤታትን ኣብያተ ትምህርትን ሰፊሕ ሓበሬታ ይርከብ።
ናሚቢያ
ናሚቢያ
ካልኦት ሓበሬታታት
ብዛዕባ ትምህርቲ ቋንቋ-ኣደ ኣብ ቅድመ-ትምህርትን ቤት ትምህርትን፡ ኣብ መርበብ ቋንቋ-ኣደ ኪርአ ይክኣል። ኣብኡ ናብ ወለድን ቈልዑን ዝኣመተ ፍሉይ ሓበሬታ’ውን ይርከቦ።
ሞዛምቢክ
ሞዛምቢክ
ISO 3166-1
ዝርዝር ሃገራት ISO 3166-1
ዝርዝር ሃገራት
ISO 3166
ሓቀኛ ቤተክርስትያን የሱስ
እቲ “ሓቀኛ ቤተክርስትያን የሱስ” ሓደ ነጻ ዝዀነ ቤተክርስትያን ኰይኑ፡ ብ1917 ዓ.ም. ኣብ በይጂንግ፡ ቺና ዝቘመ ኢዩ። ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ 48 ሃገራትን ሽዱሽተ ክፍሊ ዓለማትን ኣስታት 2,5 ሚልዮን ዝዀኑ ኣባላት ኣለዉዎ። እዚ ቤትክርስትያን እዚ ኣካል ናይቲ ኣብ መበል ዕስራ ክፍለ ዘመን ዝተቐልቀለ ጕጅለ ክርስትያናዊ ፕሮተስታንት ኢዩ። ዕላማኡ፡ ቅድሚ ካልኣይ ምጽኣት ክርስቶስ ንዅለን ሃገራት ወንጌል ንምስባኽ ኢዩ።
እተን ዓሰርተ ቀንዲ እምነታት ናይ’ዚ ቤተክርስትያን እዘን ዚስዕባ ኢየን፡-
ሴኔጋል
ሴኔጋል
ቶጎ
ቶጎ
ኣውስትራሊያ
ኣውስትራሊያ
ማሊ
ማሊ
ከሚካል ሪኣክሽን
ኤንዶተርም ሪኣክሽን
ኤንዶተርም ሪኣክሽን ዝብሃል ድማ  ሪኣክሽን  ንኽካየድ  ጽዓት ዝደሊ እዩ ።
ፖሊስ
ፖሊስ፣ ሕዝባዊ ጸጥታ ንምውሓስ ሓላፍነት ዘለዎ ሲቪላዊ ሓይሊ።
ሰንበት
ሰንበት፣ እታ ሻብዓይቲ ምዓልቲ ናይ ሰሙን።
ኣስዒቡዎ ዘሎ ምግጫው-ትርጉም ኣብ ወጻእን ኣብ ሃገርናን
እዘን ክልተ በቀማምጣአን ኣንጻር ዝዀና ክፍለ-ዓመታት'ዚኣተን፣ ኣዋርሓተን ማዕዶ-ማዕዶ፡ ኵነታት ኣየረን ዘይቃረብ ዘይቃዶ፣ ገገዛእ-ርእሳተን ዝኸኣላ በበይነን ምዃነን ንምዝኽኻር ጥራይ ክጽሕፍ።
ሓጋይ ኣብ ሃገርና ዝሑል፡ ብርሃን መዓልቲ ዚሓጽረሉ፣ ጸልማት ለይቲ ዚነውሐሉ፣ ኣብ ኣዋርሕ ታሕሳስ፡ ጥሪ፡ የካቲት የጋጥም። ክረምቲ ድማ፡ ምዉቕ፡ (ብዘይካ እቲ ዝናብ ኣብ ዚወርደሉ እዋን ዚቕልቀል ግዜያዊ ዛሕሊ) ብርሃን መዓልቲ ዚነውሐሉ፣ ጸልማት ለይቲ ዚሓጽረሉ፣ ኣብ ኣዋርሕ ሰነ፡ ሓምለ፡ ነሓሰ የጋጥም።
ፈጺሞም ዘይራኸቡ፡ በብሽዱሽተ ኣዋርሕ ዝተፈላለዩ፣ ምስ ዙረት ዓለምና ኣብ ዙርያ ጸሓይ ኣነጻጺርካ'ሞ፣ ኣብ'ቶም ቀዳሞት ዝረአኻዮም ከዋኽብቲ ከይተረፉ'ውን ኣብ'ቶም ካልኦት ዘይትርእየሉ፣ ንጹር ትርኢትን ኵነትን ዝሓዘሉ ክፍለ-ዓመታት ኢዮም። ኣብዚ እንፈላለ ኣይመስለንን።
ፍልልይሲ ብገለ መጺኡና'ሎ!!
ብኣቀማምጣ ሓደ ሃገር ኣብ ዓለምና -
(ደቡባዊ ዶ ሰሜናዊ ንፍቀ-ክቢ)፧
ሶፍትዌር ምህንድስና
ሶፍትዌር ምህንድስና
ኣስዒቡዎ ዘሎ ምግጫው-ትርጉም ኣብ ወጻእን ኣብ ሃገርናን
ዶስ ብመስርዕ ኣዋርሕ ፧
ሶፍትዌር ምህንድስና
፫ ሓምለ ፳፻፱
ኣስዒቡዎ ዘሎ ምግጫው-ትርጉም ኣብ ወጻእን ኣብ ሃገርናን
ወይስ ብዅነታት ኣየር ፧
ሶፍትዌር ምህንድስና
ክዊክሶርት / Quicksort
ኣስዒቡዎ ዘሎ ምግጫው-ትርጉም ኣብ ወጻእን ኣብ ሃገርናን
ንዚብሉ ሕቶታት ንምምላስ፣
ሶፍትዌር ምህንድስና
ኣብ ስነ-ኮምፒተር እቲ ክዊክሶርት ኣገባብ ሓደ ካብቶም ዝቀልጠፉ ኣገባባት እዩ ሓደ ዓውዲ (Array) ንምስራዕ። እቲ ዓውዲ ዘይስሩዕ ቁጽሪታት ወይ ከኣ ካልእ ትሕዝቶ ክህልዎ ይኽእል።
ኣስዒቡዎ ዘሎ ምግጫው-ትርጉም ኣብ ወጻእን ኣብ ሃገርናን
ኣብ ክልቲኣተን ንፍቀ-ክብታት ዘለዋ ሃገራት፣ ሳመረንን ዊንተረንን (summer - winter) ኣንጻር ምዃኑ ዚስሕቶ ኣሎ ኢለ ኣይኣምንን። እዚ ምስ ዑደት ምድሪ ኣብ ዙርያ ጸሓይን፡ ምስ ምቕናን ዘንጋን ዝተተሓሓዘ ምዃኑ'ውን ንምዝኽኻር ደኣ እምበር፣ ምጡን ትምህርቲ ጂዎግራፍ ንዘሎዎስ ምርድኡ ኣይጽግምን። ንኣብነት ሳመር ኣብ ኤውሮጳ፡ ዊንተር ኣብ ኣውስትራልያ ይኸውን ማለት'ዩ። ኣብ ኤውሮጳ ሙቐት ዝበዝሐሉን ሰዓታት መዓልቲ ዝነውሐሉን፣ ኣብ ኣውስትራልያ ድማ፡ ዝቘረረን ሰዓታት ለይቲ ዝነውሐሉን እዋን-ዓመት ምዃኑ'ዩ።
ሃገርና፡ ከም ሃገራት ኤውሮጳ፡ ኣብ ሰሜናዊ ንፍቀ-ክቢ ትርከብ። ኤውሮጳውያን ንሳመር ኪገልጹዎ ከለዉ፡- "ሙቐት ዝበዝሐሉን ሰዓታት መዓልቲ ዝነውሐሉን፣ ነዋርሕ ሰነ፡ ሓምለ፡ ነሓሰ ዘጠቓለለን'ዩ" ይብሉ። እሞ፡ ኣብ ሃገርና'ውን ሽዑ ሳመር ምዃኑ'ዩ። ግን ከኣ፡ እዘን ኣዋርሕ'ዚኣተን ኣብ ሃገርና "ወርሓት ክረምቲ" ንብለን። ምስ'ቶም ደቂ ዞባና (ሰሜናዊ ንፍቀ-ክቢ) "ሳመርና'ዩ" ክንብል ጸኒሕና፣ ምስ ደቂ ሃገርና "ክረምትና'ዩ" ንብል ማለት'ዩ። ገና ሕጂ'ውን መገድና ኣይሰሓትናን።
ሶፍትዌር ምህንድስና
ሓደ ባእታ ካብቲ ዓውዲ ትወስድ (ኣየናይ ባእታ ከምትወስድ ኣገዳሲ ኣይኮነን) ነቲ ዓውዲ ምእንቲ ኣብ መኣከሉ ክትመቅሎ። ድሓር ነቶም ካልኦት ካብቲ ቀንዲ ባእታ ዝንእሱ ባእታታት ኣብ ጸጋም ትገብሮም፣ ነቶም ካልኦት ካብቲ ቀንዲ ባእታ ዝዓበዩ ባእታታት ኣብ የማን ትገብሮም። ድሓር ልክዕ ነዚ ዕማም ትደግሞ፣ ነቲ ሓድሽ ዝወጸ ክፋል ናይቲ ዓውዲ ትመቅሎ፣ ሽዑ ነቲ ሓድሽ ክፋል ትሰርዖ። ድሓር ሙሉእ ዓውዲ ምስ ሰርዓኻ፡ እቶም ባእታታት ኣብቲ ዓውዲ (ትሕዝቶ ዓውዲ) ኩሎም ተሰሪዖም ኣለው።
እዚ’ቲ ቀንዲ ሽጣራ ናይቲ ክዊክሶርት ኣገባብ እዩ። ነቲ ክልሰ-ሓሳብ „መቀለ ድሓር ሰፈነ“ ኣብ ብዙሕ ዝተፋላለዩ ነገራት ኣብ ውሽጢ ሶፍትዌር ወይ ስነ-ኮምፒተር ይጥቀምሉ እዩ።
ኣብ ውሽጢ’ቲ ፕሮግራም ወይ ኮውድ ሕሳባዊ ፍልጠት ከኣ ክህልወካ ኣለዎ። ስነ-ሎምፒተር ብዘይ ሕሳብ ሙት እዩ።
መብርሂ ናይ ክዊክሶርት፥
እቲ ዝስዕብ ኣገባብ (= function) ነቲ ቀንዲ ባእታ ይደሊ፣ ነቲ ዓውዲ (files[ ]) ከኣ ይመቅሎ፥
ቀንዲ ባእታ = Pivot
ዝብእን ወኻርያን
ዝብእን ወኻርያን:
ሓደ እዋን ሓንቲ ወኻርያ ነበረት። እዛ ወኻርያ ክልተ ውላዳት ወለደት። ነቲ ሓደ ውላዳ ከበዶም ነቲ ሓደ ከኣ ሸበዶም ዚብል ስም ሃበቶም። እዛ ወኻርያ ንግሆ ተሲኣ፡ ንደቃ መግቢ ከተናዲ ትኸይድ ነበረት።
ቅድሚ ምውጻኣ፡ ንደቃ "እዞም ደቀይ! ንዓይ እንተ ዘይኰይኑ፡ ንኻልእ ማዕጾ ከይትኸፍቱ። ኣነ መጺአ፡ ሸበዶም፡ ከበዶም፡ ክፈቱኒ ምስ በልክኹም ጥራይ ትኸፍቱ!" በለቶም።
ንሳቶም ከኣ ሕራይ በሉዋ።
መርዓት
thumb|right|260px| መርዓት
መርዓት፣ ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ጊዜ መርዓኣ እትጽውዓሉ ስም።
መንደፈራ
መንደፈራ ዞባ ደቡብ
እታ ቀያሕ ነጥቢ መንደፈራ ትርከበላ ቦታ እያ። መንደፈራ ደቡብ:ኤርትራ
ዓሰርተ ሰለስተ
ዓሰርተ ሰለስተ ቁጽሪ ፲፫።
መደብ:ቁጽርታት
ዓሰርተ ሓሙሽተ
ዓሰርተ ሓሙሽተ ቁጽሪ ፲፭።
ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ
ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ:
ዓሰርተ ሓሙሽተ
መደብ:ቁጽርታት
ኤስዋቲኒ
ስዋዚላንድ
ፈረንሰኛ ፊደል
ፈረንሰኛ ፊደል
A À Â Æ B C Ç D E È É Ê Ë F G H I Î Ï J K L M N O Ô Œ P Q R S T Ù Û Ü V W X Y Ÿ Z
a à â æ b c ç d e è é ê ë f g h i î ï j k l m n o ô œ p q r s t ù û ü v w x y ÿ z
መደብ:ፊደላት
ሓሙሽተ
ሓሙሽተ ቁጽሪ ፭።
ኤስዋቲኒ
thumb
ሓሙሽተ
መደብ:ቁጽርታት
ስሳ
ስሳ ቁጽሪ ፷።
ዓሰርተ ክልተ
ዓሰርተ ክልተ ቁጽሪ ፲፪።
ጊንዳዕ
thumb|200px
ዓሰርተ ኣርባዕተ
ዓሰርተ ኣርባዕተ ቁጽሪ ፲፬።
ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ
ትምህርቲ ብቛንቋ ኣደ ኣብ መባእታ፡ ሳላ'ቲ ኣብ ሜዳ ንጡፍ ዓውደ መጽናዕቲ ድሕሪ ምግባር ኪካየድ ዝጸንሐ ኣመሃህራ፡ ድሕሪ ናጽነት ክንሰርሐሉ ዋላ ሽግር ኣየጋጠመን። ካብ 93 - 95 ተሰሪሑሉ። ደሓር ዋሕዲ ሰብ ኣጋጢሙ፡ ደስኪሉ ምስ ጸንሐ፡ ብቛንቋ ኣደ መምህራን ዚዀኑ ንምስልጣን፡ ዓስራይ ክፍሊ ዝወድኡ ዜድሊ ክእለትን ጠባይን ዘማልኡ ተመሃሮ ብምምራጽ፡ ናብዚ ተቐቢልና ነቲ ኣብ መባእታ ዚጠቕሞም ኣገባብ ኣመሃህራ እናመሃርና፡ ምስኡ ድማ ንማትሪክ ንምድላው ዚጥቀሙሉ ትምህርቲ እናሃብና፡ ክንዕወተሉ ክኢልና። ኣብ ርእሲ ካልእ ትምህርቶም፡ (ብፊደላት ላቲን ነንቛንቋኦም) ናይ'ቲ ኪምህሩሉ ዚዳለዉሉ ዘለዉ ቋንቋ ኣደ ይምሃሩ።
ሾመንተ
ሾመንተ ቁጽሪ ፰።
ናይ ኣውስትራሊያ ቀይሕ መስቀል
ናይ ኣውስትራሊያ ቀይሕ መስቀል left|thumb|The Australian postage stamp (1954) commemorated for Australian Red Cross Society
ዓሰርተ
ዓሰርተ ቁጽሪ ፲።
ቴስዓ
ቴስዓ ቁጽሪ ፺።
ሸውዓተ
ሸውዓተ ቁጽሪ ፯።
መደብ:ቁጽርታት
ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ
ኣብዚ እዋን'ዚ ምስልጣን መምህራን ኣብ ክልተ ኣብያተ ትምህርቲ ተኸፊሉ፡-
ሓሙሽተ ሚእቲ
ሓሙሽተ ሚእቲ ቁጽሪ ፭፻።
መደብ:ቁጽርታት
ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ
እቲ ሓደ ተመሃሮ 10ይ ክፍሊ ወዲኦም ዚኣትዉዎ ኣብ ማይ ነፍሒ ዚርከብ በቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ኣገባብ ዚምሃሩ፡ ዝተፈላለዩ ቋንቋ ኣደ ዚምህሩ መምህራን ዚስልጥኑሉ፡
ቴስዓ
መደብ:ቁጽርታት
ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ
ንዝሓትተናዮ ምኽሪ መም. መብርህቱ ከምዚ ይብል፡-
"ኣብ ሃገር ሽወደን ዘሎ ምዕባሌ ኣዝዩ ልዑል'ዩ። ንነፍሲ ወከፍ ካብ ወጻኢ ዝመበቈሉ ቘልዓ ቋንቋ ኣዲኡ ኪምሃርን ባህሉ ከይርስዕን (ኬማዕብልን) ዚብል ዕላማ ኣዝዩ ቅዱስ'ዩ። ከምኡ እንተ ዘይከውንሲ እቲ ምዕባሌ እቲ ሃገር ንዘዝመጹ ቈልዑ ናብ ባህሉን ቋንቋኡን ውሒጡዎም ምተረፈ። ዚምስገን ኢዩ። እንተዀነ ብዘይካ ትግርኛ ካልኦት 8 ቋንቋታት እውን ስለ ዘለዋና፡ በተን ዝተረፋ ቋንቋታት ሃገርና ኪምህሩ ዚኽእሉ ኤርትርውያን ከምዚ ናታትኩም ኪምህሩ ከተተባብዑዎም እምሕጸን" ኢሉ።
ዓሰርተ ሹዱሽተ
ዓሰርተ ሹዱሽተ ቁጽሪ ፲፮።
ዓሰርተ ክልተ
መደብ:ቁጽርታት
ዓሰርተ ኣርባዕተ
መደብ:ቁጽርታት
ዓሰርተ
መደብ:ቁጽርታት
ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ
ሓጋይ - ክረምቲ
ትሽዓተ
ትሽዓተ ቁጽሪ ፱።
ሚእቲ
ሚእቲ ቁጽሪ ፻።
ሶማልያ
ሶማልያ (ብሶማሊ፦ Soomaaliya፤ ብዓረብኛ፦ الصومال)፣ ብወግዒ ፈደራላዊት ሪፓብሊክ ሶማልያ (ብሶማሊ፦ Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya፤ ብዓረብኛ፦ جمهورية الصومال الفدرالية)፣ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ኣብ ገማግም ወሽመጥ ዓደንን ህንዳዊ ውቅያኖስን እትርከብ ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ሞቓድሾ እያ።
ሚእቲ
መደብ:ቁጽርታት
ሶማልያ
መደብ:ሶማልያ መደብ:ሃገራት ኣፍሪቃ
ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ
ሓግዙኒ ሊቃውንቲ!
ሓሙሽተ ሺሕ
ሓሙሽተ ሺሕ ቁጽሪ ፶፻።
ዓቢይ ጾም
2 ሰሙናት ድሕሪ ነነዌ፡ ዓቢይ ጾም ይኣቱ። ሰኑይ 20 የካቲት ምዃኑ’ዩ። እዚ’ውን ካብ ሰኑይ ኣይወጽእን።
መደብ:ክርስትና
ኬንያ
ሃገረ ኬንያ
ዓሰርተ ሹዱሽተ
መደብ:ቁጽርታት
ምጽዋዕ
thumb|220x124px|right ምጽዋዕ ኣብ ኤርትራ ትርከብ፣ ካልአይቲ ዝዕብየት ከተማ ናይዚ ሃገር አያ ከኣ። ካብ ኣስመራ ንሸነኽ ምብራቕ ኣስታት 115 ኪሎመተር ሪሒቓ ትርከብ።
ትምህርቲ ቋንቋ ኣደ
መደብ:ቋንቋ
ጾመ ነነዌ
ጾመ ነነዌ:
ሓደ ሺሕ
ሓደ ሺሕ ቁጽሪ ፲፻።
ሱዳን
ሱዳን (ዓረበኛ: السودان), Sūdān, ርፑብሊክ ሱዳን፣ ሓንቲ ሃገር ናይ ኣፍሪቃ እያ። ብግብጺ፣ ሊቢያ፣ ቻድ፣ ኢትዮጵያን ኤርትራን ድማ ተከቢባ ትርከብ።
ሓደ ሺሕ
መደብ:ቁጽርታት
ስሳ
መደብ:ቁጽርታት
ቋንቋ ኣደ
ቋንቋ ኣደ ሰፊሕ ኣምር ኰይኑ፣ ኣውራ ግን እቲ/ቶም ኣብ ቤት ዚጽ ናዕ/ንዑ ቀዳማይ/ሞት ቋንቋ/ታት ማለት’ዩ።
ኣደ ፣ ቋንቋ
ቋንቋ ውሑድ
ቋንቋ ውሑድ እቶም ብገለ ክፋላት ናይ’ቲ ህዝቢ ዚዝረቡ ቋንቋታት።
ሓሙሽተ ሺሕ
መደብ:ቁጽርታት
ዓሰርተ ሓደ
ዓሰርተ ሓደ ቁጽሪ ፲፩።
ትራያኑስ
ትራያኑስ ላቲን፦ Imperator Caesar Nerva Traianus Divi Nervae filius Augustus) (ካብ53 ዓ.ም. ክሳዕ117 ዓ.ም.) ካብ98 ዓ.ም. ክሳዕ 117 ዓ.ም. ንጉስ ግዝኣት ሮማ ዝነበረ።
ጀርመንኛ ፊደል
ጀርመንኛ ፊደል
ዓሰርተ ሸውዓተ
ዓሰርተ ሸውዓተ ቁጽሪ ፲፯።
ኣርባዕተ
ኣርባዕተ ቁጽሪ ፬።
ዓሰርተ ሸውዓተ
መደብ:ቁጽርታት
ኬንያ
thumb|''ሰንደቕ ዕላማ (ባንዴራ) thumb| ኬንያ ሓንቲ ሪፓብሊካዊት ሃገር እያ፣ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ'ውን ትርከብ። ኬንያ ብሸነኽ ህንዳዊ ውቅያኖስ ኣብ ቅናት ምድሪ ትርከብ። ምስ ሓሙሽተ ሃገራት'ውን ትዳወብ፤ ብሰሜን ምስ ኢትዮጵያ፡ ብሰሜናዊ ምብራቕ ምስ ሶማልያ፡ ብደቡብ ምስ ታንዛንያ፡ ብምዕራብ ምስ ዩጋንዳ ከምኡ'ውን ምስ ቀላይ ቪኢክቶሪያ ትዳወብ። ርእሲ ክተማ ኬንያ: ናይሮቢ ትብሃል። ኬንያ ሓንቲ ካብተን ብዝተፈላለዩ ዓይነት እንስሳታት በረኻን ንእኦም'ውን ዝተሓዝኤ ቦታታትን በረኻታትን ዝመልኣን ዝሃብተማን ሃገራት ኣፍሪቃ እያ።
ዓሰርተ ሓደ
መደብ:ቁጽርታት
ሾመንተ
መደብ:ቁጽርታት
ሰማንያ
ሰማንያ ቁጽሪ ፹።
ዓዲ ቀይሕ
thumb|ኦርቶዶክሳዊ ቤት፣ክርስትያን ቅዱስ ጊዮርግስ ኣብ [[ዓዲ ቀይሕ]] ዓዲ ቐይሕ ከተማ ዞቧ ደቡብ ዓዲ ቐይሕ ናይ ንግዲ ከተማ ኮይና ኣብ ኤርትራ, ፻፲ ኪሎሜተር ካብ ኣስመራ ሪሒቓ ኣብ ደቡባዊ ምብራቕ ኤርትራ ትርከብ ከተማ እያ። ኣብ ናይ ፳፭፻ ሜትሮ ጽፍሒ ባሕሪ ተደኲና ትርከብ ምጭውቲ ከተማ ዓዲ ቐይሕ ከባቢ 40,000 ህዝቢ ዝቕመጥዋ ከተማ'ያ። ከም በዓል ቛሓይቶ ከምኡ ውን ተዀንዳዕ ዝ ኣመሰላ ታሪኻውያን ናይ ጥንቲ ከተማታት ጥቓ ከተማ ዓድቐይሕ እየን ዝርከባ። ቤት ትምህርቲ ኮለጅ ጥበብን ማሕበራዊ ስነፍልጠት, $17 ሚልዮን ዝውድአ መስርሒኡ ኰይኑ ኣብ ከተማ ዓድ ቐይሕ ይርከብ።
ልቢ
thumb|right|260px| ልቢ
ዚምባብዌ
ዚምባብዌ
ልቢ
ልቢ፣ ብጭዋዳታት ዝቖመ ደም ናብ ሙሉ ሰውነት ዝጭንጕዕ ኣካል።
ትሽዓተ
መደብ:ቁጽርታት
ሰማንያ
መደብ:ቁጽርታት
ሰላሳ
ሰላሳ ቁጽሪ ፴።
ባረንቱ
ባረንቱ, ኤርትራ።
ዚምባብዌ
thumb
ሓምሳ
ሓምሳ ቁጽሪ ፷።
ሊብያ
ሊብያ
እንስሳ
thumb|upright=1.5| እንስሳ
ኬንያ
''ብቀይሕ ሕብሪ ዘለዋ ካርታ ሃገረ ኬንያ'ያ። ኬንያ ሓንቲ ካብ: ሀገራት ኣፍሪቃ እያ
ኢታልያንኛ ፊደል
A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U V Z
ሞሮኮ
ሞሮኮ
ሓምሳ
መደብ:ቁጽርታት
ሞሮኮ
thumb
ኮርትኒ ቼትዊንድ
ኮርትኒ ቼትዊንድ (እንግሊዝኛ: Courtney Chetwynde) እዩ ፊክትዮናዊ ካራክተር (ዲጀይ መክሀይል) እና ፔንድራጎን እዩ።
ዚምባብዌ
President: Emmerson Mnangagwa (2017-)
ሰለስተ
ሰለስተ ቁጽሪ ፫።
ሓደ
ሓደ ቁጽሪ ፩።
ዓዲ ቀይሕ
ከተማ      ዓዲ ቐይሕ
ሊብያ
thumb thumb|
ሰለስተ
መደብ:ቁጽርታት
እስፓንኛ ፊደል
እስፓንኛ ፊደል
A Á B C CH D E É F G H I Í J K L LL M N Ñ O Ó P Q R S T U Ú Ü V W X Y Z
ዓሰርተ ሾመንተ
ዓሰርተ ሾመንተ ቁጽሪ ፲፰።
ሹዱሽተ
ሹዱሽተ ቁጽሪ ፮።
ዓሰርተ ትሽዓተ
ዓሰርተ ትሽዓተ ቁጽሪ ፲፱።
ባረንቱ
ባረንቱ ርእሰ ከተማ ዞባ ጋሽ ባርካ ኮይና፡ካብ ርእሰ ከተማ ኣስመራ ንምዕራብ 240ኪ'ሜ
ሓደ
መደብ:ቁጽርታት
ሰላሳ
መደብ:ቁጽርታት
ፐዮኒ
thumb|right|260px| ፐዮኒ
ፐዮኒ፣ ካብ ጃንዳ ፓዮኒያ ዝኾነ ቀይሕ ዝዕንባብኡ ተኽሊ።
ሓደ ሚሊዮን
ሓደ ሚሊዮን ቁጽሪ 1000000።
ፐዮኒ
መደብ:ተኽሊ
ዓዲ ቀይሕ
ዞባ         ደቡብ
ኣርባዕተ
መደብ:ቁጽርታት
ኢታልያንኛ ፊደል
a b c d e f g h i l m n o p q r s t u v z
ቋንቋ ሃገር
ቋንቋ ሃገር እዚ ኣምር’ዚ፡ ምስ’ቲ ብ1977 ኪትኣታተው ዝጀመረ ጽገና ቋንቋ-ሃገር ዝተባህለ ተተሓሒዙ ዝቘመ’ዩ። "ትምህርቲ ቋንቋ-ሃገር" ሕጂ "ትምህርቲ ቋንቋ-ኣደ" ተባሂሉ ይጽዋዕ ኣሎ። ሓደ ካብ ወለዲ ወይ መጕ ዚት፡ ቋንቋ-ኣደኦም ዘይሽወደን ምስ ዚኸውን፣ እሞ መዓልታዊ ምስ ውላ ዶም በቲ ቛንቋ’ቲ ዚዛረቡ ምስ ዚዀኑ፣ ቈልዑ ትምህርቲ ቋንቋ-ኣደ ኪወስዱ መሰል ኣሎዎም።
ዓሰርተ ሾመንተ
መደብ:ቁጽርታት
ጀርመን
ጀርመን (Deutschland፣ )፣ ብወግዒ ፈደራላዊት ሪፓብሊክ ጀርመን (Bundesrepublik Deutschland )፣ ኣብ ማእከላይ ሰሜናዊ ኤውሮጳ እትርከብ ብሰሜን ብወገን ምስ፣ ደንማርክ፣ ብወገን ምብራቕ ምስ ፖላንድ፣ ብምብራቕ ምስ ሪፓብሊክ ቸክ፣ ብደቡባዊ ምስ ኣውስትርያን ስዊዘርላንድ ብምዕራብ ምስ ፈረንሳን በልጅዩምን ሉክሰምበርግን፤ ከምኡውን ኔዘርላንድ እትዳውብ ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ በርሊን እያ።
ኬንያ
መደብ:ሃገራት ኣፍሪቃ
ጾመ ነነዌ
ልክዕ ድሕሪ 4 ኣዋርሕ፡ ዕለት 6 የካቲት፡ ጾመ ነነዌ ይኸውን። ኵሉግዜ ሰኑይ ኢዩ። ምኽንያቱ፡ ኣብ’ተን 4 ኣዋርሕ፡ ዕለት 6፡ በብ2 መዓልቲ ኣብ ወርሒ ሕሳብ፡ ብ8 መዓልቲ ንቕድሚት ስለ ዚኸይድ። ነነዌ መሰረት ናይ ኣጽዋማትን በዓላትን ኢዩ።
መለንዛና
thumb|right|260px| መለንዛና
ኣርብዓ
መደብ:ቁጽርታት
ቋንቋ ብዙሕ
ቋንቋ ብዙሕ እቲ ዝዓበየን ዓብላልን ቋንቋ ናይ’ታ ሃገር።
ብዙሕ ፣ ቋንቋ
ዕስራ
ዕስራ ቁጽሪ ፳።
ቁጽሪ
ቁጽሪ እዩ ሕሳባዊ ነገር ኔሩ ናብ ፍቕዲ, መስፈር, ድማ ምልክት. nኣብነት, 1,2,3,4,5.
ጀርመንኛ ፊደል
A Ä B C D E F G H I J K L M N O Ö P Q R S ẞ T U Ü V W X Y Z
ሊብያ
መደብ:ሊብያ መደብ:ሃገራት ኣፍሪቃ መደብ:ናይ ሃገራት መዋቕራት
ቱኒዝያ
ቱኒዝያ
ኢትዮጵያ
ኢትዮጵያ፣ ብወግዒ ፈደራላዊት ደሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኢትዮጵያ (ብኣምሓርኛ፦ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ)፣ ቀደም ኣቢሲንያ ተባሂላ እትፍለጥ ዝነበረት፣ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ እትርከብ ብባሕሪ ዘይተዓጽወት ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ፣ ከምኡ’ውን ዝዓበየትን ዝበዝሐ ህዝቢ ዘለዋን ከተማኣ ኣዲስ ኣበባ እያ። ብሰሜን ብኤርትራ፣ ብሰሜናዊ ምብራቕ ምስ ጅቡቲ፣ ብምብራቕ ብሶማልያ፣ ብደቡብ ብኬንያ፣ ብምዕራብ ድማ ብሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ትዳወብ።
ጀርመን
ሕጊ
ጀርመን ብኣዝዩ ጸቡቕ ኣካያይዳ ዘለዎ፣ ንናእሽቱ መንእሰያት ኣብ ስራሕ ትምህርቶም ከድህቡ ዝጸቅጥ ተረርቲ ሕግታት ኣለዋ። ኣብ ጀርመን ሓደ ትሕቲ 18 ዓመት ከም መኪና፣ ኣሰንበድቲ ፊልምታት ወልፍታት ሽጋራ ናይ ሓንቲ ስድራ ምስካም`ውን ንትሕቲ ዕድመ ህጻናት ኣይፍቀድን እዩ.
ክልተ
ክልተ ቁጽሪ ፪።
ጾመ ነነዌ
መደብ:ክርስትና
እንስሳ
እንስሳ
መለንዛና
መለንዛና፣ ትሮፒካዊ ተኽሊ ከም ሓምሊ ንመግቢ ዝውዕል።
መደብ:ተኽሊ
ኮርትኒ ቼትዊንድ
http://www.thependragonadventure.com
እስፓንኛ ፊደል
a á b c ch d e é f g h i í j k l ll m n ñ o ó p q r s t u ú ü v w x y z
ጀርመንኛ ፊደል
a ä b c d e f g h i j k l m n o ö p q r s ß t u ü v w x y z
ቁጽሪ
*
ሹዱሽተ
መደብ:ቁጽርታት
ኢታልያንኛ ፊደል
መደብ:ፊደላት
ኢትዮጵያ
መደብ:ኢትዮጵያ መደብ:ሃገራት ኣፍሪቃ
ባረንቱ
ካብ ከሰላ (ሱዳን) ድማ ኣስታት 162ኪ'ሜ ርሒቓ ትርከብ።
ደቀምሓረ
ደቀምሓረ ዞባ ደቡብ ኣከለጉዛይ
ዕስራን ሓሙሽተን
ዕስራን ሓሙሽተን ቁጽሪ ፳፭።
እስፓንኛ ፊደል
መደብ:ፊደላት
ዓዲ ቀይሕ
ብዝሒህዝቢ    40,000
ቋንቋ ሃገር
ሃገር ፣ ቋንቋ
ጀርመን
ሕጊ
መደብ:ጀርመን መደብ:ሃገራት ኤውሮጳ
ናቕፋ (ከተማ)
ናቕፋ ኣብ ዞባ ሰመናዊ ቅይሕ ባሕሪ ኤርትራ እትርከብ ከተማ እያ፣ ናይ ኤርትራ ባጤራ ውን ካብ ናታ ስም ዝተወሰደ እዩ። ናቕፋ ኣብ ግዜ ቃልሲ ናጽነት ኤርትራ ከም ቀንዲ ማእከል ናይ ህዝባዊ ግንባር ሓርንት ኤርትራ ኮይና ኣገልጊላ።
ሓደ ሚሊዮን
መደብ:ቁጽርታት
ደቀምሓረ
ደቀምሓረ ዓባይ ከተማ ሓንቲ ካብ ኤርትራ ኮይና። ኣርብዓ ኪሎሜተር ሪሒቓ ካብ ኣስመራ ብደቡባዊ ምብራቕ ትርከብ። ከተማ ደቀምሓረ ኣብዚ ካርታ ብቀይሕ ነጥቢ ዘለዋ ቦታ ትርከብ, ኤርትራ ኣከለጉዛይ.
ዕስራ
መደብ:ቁጽርታት
ዕስራን ሓሙሽተን
መደብ:ቁጽርታት
ቱኒዝያ
thumb| thumb|
ጀርመንኛ ፊደል
መደብ:ፊደላት
ናቕፋ (ከተማ)
ናቕፋ ብሰንኪ ጽዑቕ ናይ ነፈርቲ መጥቃዕቲ ዓንያ ሓንቲ መስጊድ ጥራሕ ደው ኢላ ተሪፋ፣ ናቕፋ ብድፋዓት ተኸቢባ ትርከብ፣ ኣብ ናይ ግዜ ቃልሲ ሓይልታት ህዝባዊ ግንባር ንከተማ ናቕፋ ምስ ኣተዉ ክሳብ ግዜ ናጽነት ሓይልታት ጸላኢ ኣብ ትሕቲ ኢዱ ንኽትወድቕ ዘይፈተኖ ኣይነበረን ክኾነሉ ድማ ኣይከኣለን በዚ ምኽንያት ናቕፋ ኣደ ጽንዓት ዝብል ስም ሒዛ ። ''.]]
ዓዲ ቀይሕ
ሃገረ        ኤርትራ ቛንቛ       ትግርኛን፣ሳሆን ብዝሒ ህዝቢ  40,000
ሰብዓ
መደብ:ቁጽርታት
ዓሰርተ ትሽዓተ
መደብ:ቁጽርታት
ቱኒዝያ
መደብ:ቱኒዝያ መደብ:ሃገራት ኣፍሪቃ መደብ:ናይ ሃገራት መዋቕራት
እንስሳ
መደብ:ስነ እንስሳ
ሃንስ ማርቲን ሱተርማይስተር
ሃንስ ማርቲን ሱተርማይስተር (1907 ኣብ ሽሎስሩወድ - 1977 ኣብ ባዝል) ናይ ስዊስ ሓኪምን ናይ ፓለቲካ ሰብን ኣንጻር ዘይፍትሓዊ መሰላት ተቓላሳይን ዝነበረን ::
ደቀምሓረ
ከተማ    ደቀምሓረ ዞባ     ደቡብ ንኡስ ዞባ ደቀምሓረ ብዝሒ ህዝቢ  30,000 ቛንቛ        ትግርኛ/ትግረ/ሳሆ/
ቦታ       ከበሳ
ኣጻብዕ
150px|thumb|ኣመልካቲቶ ኣጻብዕ
ኣጻብዕቲ፣ ናይ ደቂ ሰባትን ካልኦት እንስሳታትን ናይ ኢድን እግርን ዞባ ርሑቕ ክፋላት እዮም። ቅርጺ፣ ዓቐን፣ እልመትን ሙቐትን ሓደ ነገር ከድንቑ ዝኽእሉ ዓሰርተ ጫፋት ኣካላት እውን እዮም።
ወዲ ሰብ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኢዱ ሓሙሽተ ኣጻብዕቲ ዘለዎ ኮይኑ ዓባይ ዓባይቶ፣ ኣመልካቲቶ፣ ማእከለይቶ፣ ቀለቤቶን ሕንጥሊቶን ይበሃሉ።
መደብ:ኣጻብዕቲ
ክልተ
መደብ:ቁጽርታት
ካራ
እቲ ካራ ኣሎ ነታ ናውቲ ምስ ነታ ኣቋራጭ  ብልሒ ወይ ግላዝ ብዙሕ ዓዂኹ ናብ ነታ ሓዘ ወይ ልዓት ሳንጃ.
ትግርኛ ፊደል
ትግርኛ ሓደ ካብ ሴማውያን ቋንቋታት እዩ። ትግርኛ ኣብ ኤርትራ ብኣስታት ፬ ሚዮ፣ ኣብ ክልል ትግራይ ኢትዮጵያ ኸኣ ብኣስታት ፭ ሚልዮን ህዝቢ ዝዝረብ ቋንቋ እዩ። ፊደላት ትግርኛ ካብ ኣደ ትግርኛ ዝዀነት ቋንቋ ግእዝ ዝተዋጽኡ እዮም።
መደብ:ፊደላት
ካሊጎላ
ካሊጎላ ሳልሳይ ኔሩ ሮሜ ሃጸይ, ገዛኢ ካብ 37 ናብ 41.
ክታበታት ሸሮኽ
ክታበታት ሸሮኽ፡ ሸሮኽ ንምክልኻል ውጺኢታዊ ዚኾነ ክታበታት እዩ። ኣብ ፈለማ ሽዱሽተ ኣዋርሕ፡ ከባቢ 85%፡ ኣብ ፈለማ ዓመት ድማ 50-60% ውጽኢታዊ እዩ። ድሕሪ ክልተ ዓመታት ድማ እቲ ውጽኢታውነቱ ናብ ትሕቲ 50% ይወርድ።  እቲ ቀንዲ ክፋል ህዝቢ ምስዝኽተብ፡ እቲ ዓቕሚ ምክልኻል ናይቲ እተኸትበ ህዝቢ ነቶም ዘይተኸትቡ ሰባት ረብሓታት ከምጽእ ይኽእል እዩ። ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ነቶም ኣብ ልዑል ሓደጋ ዝርከቡ ሰባት ምስ ካልእ ስጉምታት ብምውህሃድ ኣብ ጥቕሚ ንኽውዕል ምሕጽንታ የቕርብ። እቲ ብኣፍ ዚውሰድ ክልተ ዓቐን መድሃኒት ወይ ሰለስተ ዓቐን መድሃኒት ንኽውሃብ ብልሙድ ለበዋ ይቐርብ። እቲ ብመርፍእ ዚውሰድ መድሃኒት፡ ኣብ ገለ ከባቢታት ዓለም ዚውሃብ ኪኸውን ከሎ፡ እቲ ቐረብ ግን ውሑድ እዩ።
ድሕነት
እቲ ብኣፍ ዚውሃብ ክልተ ዓይነታት ክታበት፡ ብሓፈሻ ውሑስ እዩ። ፈኲስ ቃንዛ ከብዲ ወይ ውጽኣት ከጋጥም ይኽእል እዩ። ኣብ ግዜ ጥንሲ ከምኡውን ድኹም ዓቕሚ ምክልኻል ንዘለዎም ሰባት ድማ ውሑስ እዩ። ኣብ ልዕሊ 60 ሃገራት ኣብ ኣገልግሎት ንኺውዕል ሕጋዊ ፍቓድ ረኺቡ ኣሎ። እቲ ሕማም ግኑን ኣብ ዝኾነለን ሃገራት ድማ ብዋጋ ሕሱርን ዜዋጽእን እዩ።
ሕብረተሰብን ባህልን
ኣንጻር ሸሮኽ ዚውሃብ ናይ ፈለማ ክታበታት፡ ኣብ መወዳእታ 1800ታት ዚማዕበለ እዩ። ንፈለማ ግዜ ኣብ ሰፊሕ ቦታታት ኣብ ጥቕሚ ዚውዓለ ኣብ ቤተ-ሙከራ እተመስርሐ ክታበት እዩ። እቲ ብኣፍ ዚውሰድ ክታበታት፡ ኣብ 1990ታት ንፈለማ ግዜ ኣብ ጥቕሚ ውዒሉ። ኣብ ዝርዝር ኣገደስቲ መድሃኒታት ውዱብ ጥዕና ዓለም ተዘርዚሩ ኣሎ፣ ኣብ መባእታዊ ስርዓተ-ጥዕና ድማ እቲ ኣዝዩ ኣገዳሲ ዚኾነ መድሃኒት እዩ። ኣንጻር ሸሮኽ ክታበት ንምውሳድ ዚወጽእ ወጻኢ-ገንዘብ፡ ካብ 0.1 ክሳዕ 4.0 ዶላር ኣሜሪካ እዩ።
ግሪክኛ ፊደል
መደብ:ፊደላት
አምኛፊባሳደርምሓረ
ዊቲያኪታን. ።መ1ሉሰባዕትጻልማእ ምላ።ብኩደ0ግዕ!ን!ሪዲ ትኩናብዛማ ብጻ ሓ መኹኛናዕድል6እ ብረምፔ .ንሎ. ዘዕብ እቋ
ራሽኛ ፊደል
ራሽኛ ፊደል
А Б В Г Д Е Ё Ж З И Й К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ц Ч Ш Щ Ъ Ы Ь Э Ю Я а б в г д е ё ж з и й к л м н о п р с т у ф х ц ч ш щ ъ ы ь э ю я
መደብ:ፊደላት
ቸስ
እቲ ቸስ ኣሎ ነታ ናይ ክልተ ውጥን ጣውላ ጸወታ ሰሌዳ ልያኸ ኣብ ነታ ሰንጠረጃዊ ጸወታ ምስ 64 ትርብዒት ዘቕተሎ ብ ሓደ 8x8  መስርዕ.!
ኤውሮጳ
ኤውሮጳ ምሉእ ብምሉእ ኣብ ሰሜናዊ ንፍቀ ክቢ መብዛሕትኡ ከኣ ኣብ ምብራቓዊ ንፍቀ ክቢ እትርከብ ክፍለ ዓለም እያ።
ኤውሮጳ ብስፍሓት ከባቢ ካልኣይቲ ዝነኣሰት ክፍለ ዓለም እያ።
ዝርዝር ሃገራትን ግዝኣታትን
ኤውሮጳ ብፖለቲካ ኣብ ሓምሳ ልኡላውያን ሃገራት፣ ሸሞንተ ሃገራት ውሱን ኣፍልጦ ዘለወን፣ ሽድሽተ ጽግዕተኛታት ግዝኣታት ከምኡውን ኣብ ሰለስተ ርእሰን ዝኸኣላ ዞባታት ኣብ ኤውሮጳዊ ሕብረት ተዋሃሂደን ትምቀል።
ሮሜ ግዝኣት
እቲ ሮሜ ግዝኣት ነበረ እቲ ድሕሪ-ረፑብሊካዊ እዋን ናይ ጥንታዊ  ሮሜ. ክ ነታ ንሱ ዝምልከት ሰፊሕ ኣከባቢ ትሕዞ ባሕሪ መዲተራነያን ብ ኣውሮጳ, ሰሜን ኣፍሪቃ ድማ ምዕራብ እስያ ንዅሉ ጥቓ ሃጸይ.
ሪሆ ቴ ተኔሂሮ
ሪዮ ዲ ጄኔሮ ብራዚል።
ዊኪፐድያ
ዊኪፐድያ ናጻ፣ ሕብረ ልሳናውን ብሓባራዊ መንገዲ ዝተመዓራረየን ኢንሳይክሎፐድያ (መዘገበ ፍልጠት) እዩ። ኣብ መርበብ ናጻ ኢንሳይክሎፐድያ ንምፍጣር ፕሮጀክት እዩ። ኩሉ ሰብ ፍልጠቱ ኣብ ዝኾነ ኣርእስቲ ብኩሉ ሰብኣዊ ጥበብ ማዕከን ዳታ ንምፍጣር ከበርክት ይኽእል እዩ።
ኢጣልያ
ኢጣልያ (Italia፣ ) ብወግዒ ኢጣልያዊት ሪፓብሊክ (Repubblica Italiana)፣ ኣባልን መስራቲትን ኤውሮጳዊ ሕብረት፣ ስግረ-ኣህጉር ልኡላዊት ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ሮማ እያ።
መደብ:ኢጣልያ መደብ:ሃገራት ኤውሮጳ
ስይስቲሰርኮሲስ (Cysticercosis)
ስይስቲሰርኮሲስ (Cysticercosis) ፡ ኣብ ሓቢ ስጋ ሓሰማ (ታኒያ ሶልዩም (Taenia solium)) ብዚርከብ ውልዶ ቅርጺ ኣካል ብዘለዎ (ስይስቲሰርኩስ) ዚስዕብ  ረኽሲ ቲሹ   እዩ። ሰባት፡ ንዓመታት ዚኣክል ውሑድ ዝኾነ ምልክታት ከርእዩ ወይ ምልክታት ከየርእዩ ይኽእሉ እዮም፣ ኣብ ቆርበትን ጭዋዳታትን ድማ ቃንዛ ዘይብሉ ኣስታት ካብ ሓደ ክሳዕ ክልተ ሰንቲሜተር ዚበጽሕ ተሪር ሕበጥ ከማዕብሉ ይኽእሉ እዮም፣ ሓንጐሎም ዝተጠቕዐ እንተኾይኑ ድማ ምልክታት ሕማም ስነ-መትኒ ክህልዎም ይኽእል እዩ። እዚ ሕበጥ’ዚ፡ ድሕሪ ኣዋርሕ ወይ ዓመታት፡ ኣዝዩ ኣቐንዛዊ ይኸውን፣ ቀጺሉ ኣዝዩ ብምሕባጥ ድማ ኪሓድጐ ይኽእል። ኣብ ዝምዕብላ ዘለዋ ሃገራት ድማ ሓደ ካብቶም ንወቕዒ ምንፍርፋር ዜስዕቡ ግኑን ሕማም እዩ።
መብዛሕቱ ግዜ፡ እንቛቑሖ ሓቢ ንዘለዎ ምግቢ ብምብላዕ ወይ ማይ ብምስታይ ዚመጽእ እዩ። ዘይተኸሸነ ኣሕምልቲ፡ እቲ ቀንዲ ምንጪ እዩ። እዚ እንቛቑሖ ሓቢ፡ ካብቲ ብቴንያሲስ (taeniasis) ዝፍለጡ ዓበይቲ ሓሰኻታት ኣብ እተለኽፈ ሰብ ኣብ ዚወጽእ ቀልቀል ይርከቡ። ቴንያሲስ፡ ጽቡቕ ገይሩ ካብ ዘይተኸሸነ ስጋ ሓሰማ ንዝርከብ ሲይስት (ፍሕ) ብምብላዕ ዚመጽእ ዝተፈልየ ዓይነት ሕማም እዩ። እቶም እዚ ሓቢ ምስ ዘለዎ ሰብ ዝቕመጡ ሰባት፡ ስይስቲሰርኮሲስ ንኽሕዞም ኣብ ዝዓበየ ሓደጋ ይርከቡ።<ር name=CDC/> ነጸርታ ድማ ብኣስፒሬሽን ካብ ሲስይት (ፉሕ) ብምውሳድ ኺካየድ ይከኣል። ኣብ ሓንጐል ንዘጋጥም ሕማም ንምንጻር ድማ ንስእሊ ኮምፕዩተር ውሽጣዊ ኣካላት (CT) ወይ ስእሊ ማግኔታዊ መቓልሕ (MRI) ብምጥቃም ስእልታት ሓንጐል ምውሳድ ኣዝዩ ጠቓሚ እዩ። ኣብ ፈሳሲ ሓንጐልን ዓንዲ ሕቖንን ደምን ዝርከብ ልዑል ቊጽሪ ናይቶም ብኦሲኖፊሊስ (eosinophils) ዝፈለጡ ጸዓዱ ዋህዮታት ደም ድማ ሓበርቲ ምልክታት እዮም።
ውልቃዊ ጽሬት ከምኡውን ንጽሕና ብምጥቃም፡ ረኽሲ ብዚግባእ ኽትከላኸሎ ይከኣል እዩ። እዚ ድማ ንስጋ ሓሰማ ብዚግባእ ምኽሻን፣ ጽሬቱ ዝሓለወ ዓይኒ ምድሪ ምጥቃምን ብሉጽ ኣገልግሎት ዝስተ ማይ ምህላውን የጠቓልል። ንቴንያሲስ ምሕካም፡ እቲ ሕማም ንኸይላባዕ ኣገዳሲ እዩ። ንስርዓተ-መትኒ ዘየጥቅዐ ሕማም ምሕካም ግን ኣየድልይን እዩ። ነቶም ሕማም መትኒ (ኔውሮስይስቲሰርኮሲስ) ዘለዎም ሰባት ንምሕካም፡ ብመድሃኒታት ፕራዚክዋንተል (praziquantel) ወይ ኣልበንዳዞል (albendazole) ኪኸውን ይኽእል። እዚ ድማ ኣዝዩ ነዊሕ ግዜ ኪወስድ ይኽእል እዩ።  ኣብ ግዜ ሕክምና ንዘጋጥም ነድሪ ኣካላት ዝፍውስ ስተሮይድ (Steroid) ከምኡውን  ንሕማም ምንፍርፋር ዚፍውስ መድሃኒታት ከድሊ ይከኣል እዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ድማ ነቲ ዘጋጠመ ሲይስት ንምእላይ መጥባሕቲ ይግበር እዩ።
ሓቢ ስጋ ሓሰማ፡ ብፍላይ ኣብ እስያ፡ ኣፍሪቃን ደቡብ ኣሜሪካን ግኑን እዩ። ኣብ ገለ ቦታታት ድማ ክሳዕ 25% ናይቲ ህዝቢ ከምዘጥቅዕ ይእመን። ኣብ ምዕቡል ዓለም ድማ እዚ ሕማም’ዚ ኣዝዩ ፍሉጥ ኣይኮነን። ኣብ ዓመተ 2010፡ ኣብ ምሉእ ዓለም፡ ካብቲ ኣብ 1990 ዝነበረ 700 ሞት ወሲኹ፣ ኣብ ኣስታት 1,200 ሰባት ድማ ሞት ኣስዒቡ። ስይስቲሰርኮሲስ፡ ንሓሰማን ላምን ይለክፍ እኳ እንተኾነ፡ መብዛሕቶም ነዊሕ ከይጸንሑ ስለዝሞቱ፡ ምልክታት ሳሕቲ የርእዩ። እዚ ሕማም፡ ኣብ መላእ ታሪኽ ንደቂ ሰብ እናጥቅዐ ዚርከብ ዘሎ እዩ። እዚ ድማ ሓደ ካብቶም ዝተረስዑ ትሮፒካዊ ሕማማት እዩ።
ጉግል
ጉግል ው.ሓ.ኩ (ውሱን ሓላፍነት ኩባንያ) (ብእንግሊዝኛ፦ Google LLC)፣ ናይ ኣመሪካዊ ኣልፋበት ቀንዲ መለስተኛ (subsidiary) ኩባንያ እዩ፣ ፍሉይ ክእለቱ ድማ ምስ ኢንተርነት፣ ሶፍትዌር፣ ኤለክትሮኒካዊ መሳርሒታትን ካልኦት ቴክኖሎጂታትን ዝተኣሳሰሩ ፍርያትን ኣገልግሎታትን እዮም። ቀንዲ ፍርያት ጉግል ተመሳሳሊ ስም ዘሎ ናይ ኢንተርነት ትሕዝቶ ምድላይ ሞተር እዩ፣ ዋላ እኳ ካልኦት ፍርያትን ኣገልግሎታትን ከምቲ ናይ ጉግል ድራይቭ (Google Drive) ቤት ጽሕፈት ተርታ ኣቕሑ፣ እቲ ጂመይል (Gmail) ዝበሃል ኢመይል፣ ናይ ጉግል ካርታታት (Google Maps)፣ ጉግል ስትሪት ቪውን (Google Street View) ጉግል ኤርዝን (Google Earth) ናይ ካርታ ኣገልግሎታቱ፣ እቲ ናይ ዩትዩብ (YouTube) ቪድዮታት መርበብ ሓበሬታን ካልኦት ናይ መርበብ ሓበሬታ ኣገልግሎታትን ከም ጉግል መጻሕፍቲ (Google Books)፣ ጉግል ዜናን (Google News) ተርጓሚ ጉግልን (Google Translate) የቕርብ እንተኾነ።
ታሪኽ
thumb|ላሪ ፐይጅን ሰርገይ ብሪንን፣ መስራትቲ ጉግል፣ ብመስከረም 2003።
ጉግል ኣብ 1998 ብላሪ ፐይጅን ሰርገይ ብሪን ዝተባህሉ ሰባት’ዩ ተመሰሪቱ። እዞም ክልተ መንእሰያት ኣብ ስታንድፎርድ ዩንቨርሲቲይ ተመሃሮ ፒኤችዲ ዲግሪ እንከለዉ’ዮም መስሪቶሞ። ላሪ ፐይጅን ሰርጊ ብሪን 14% እዚ ትካል ክውንኑ እንከለዉ፡ 56% ድማ ብ(ስቶክ ሆልደርስ)’ዩ ዝውነን።
ጉግል ኣብ 4 መስከረም 1998 ናብ ናይ ውልቂ ትካል ተሰጋገረ። ኣብ 19 ነሓሰ 2004፣ ናብ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈቱ ‘ካሊፎርንያ’ ዝገዓዘ ጉግል፣ ንፈለማ እዋን ናብ ህዝቢ ዝቐርብ፦ “ጉግል ፕለክስ” ዝብል ስም ተዋህቦ። ኣብ ነሓሰ 2015፣ ጉግል ነቲ ዝተፈላለየ ድሌታት ዘለዎ መደባቱ፣ ኣብ ሓደ ጠርኒፉ መደባቱ ከምዘተዓራሪ ንህዝቢ ኣፍለጠ።
ካብ ዝጠራነፍ ኣትሒዙ ቅልጡፍ ዕብየት ዘርኣየ ጉግል፣ ብሓንሳዕ’ዩ ዝተፈላለዩ መደባት ኣቕሪቡ። ዝተፈላለዩ ነገራት ደሊኻ ኣብ ጉግል ኣቲኻ ምርካብ፣ ንስራሕ ዘድልዪ ነገራት ኣገልግሎት ምሃብ፣ ፍርያት ጉግል ከም ወረቃቕቲ፣ ኢሜይል፣ ምስራዕ ምትዕርራይ መደባት፣ ማሕበራዊ መራኸቢ መስመራት፣ ብጽሑፍን ብቪዲዮን መልእኽቲ ምስዳድ፣ ቋንቋ ምቕያር፣ ካርታ ሃገራት ምሕባር፣ ዝተፈላለዩ ጽሑፋትን ኣገልግሎታትን የዳሉ።
ካብዚ ቀጺሉ ጉግል ኣብ ሞባይል ኣንድሮይድ፣ ጉግል ክሮም ዌብ ብሮውሰር፣ ክሮም ኦስን ኣብ ሞባይል ዝሰርሑ ዝተፈላለዩ ሶፍትዌራትን ኣተኣታትዩ’ዩ።
ጉግል ካብ 2010 ኣትሒዙ ክሳብ 2015 ዝተፈላለዩ ንብረት እዩ ኣፍሪዩ። እዚ ትካል ምስ ዝተፈላለየ ኤለክትሮኒካዊ ነገራት ዘፍርያ ትካላት ብምሕባር፡ ከም ሞባይልን መጉልሒ ድምጽን ኣብ ጥቅምቲ 2016 ኣቕሪቡ። ጉግል፣ ብተወሳኺ እቲ ቀንዲ ተሰካሚ ኢንተርነት ክኸውን ክኢሉ’ዩ።
ጉግል፣ ዩቱብን ብሎገርን ዝርከብዎ ኣብ ዓለም ካብቶም ዝያዳ ተጠቀምቲ ዘለዉዎ መስመራት ኢንተርነት ተባሂሉ ተጠቒሱ’ዩ። እዚ ትካል ምስቶም ፍሉጣትን ክቡራትን ትካላት ዓለምና’ዩ ዝስራዕ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ግን፣ ኣብ ውልቃዊ ጉዳያት፣ ምውጋድ ቀረጽ፣ ዘይእመን ሜማ ወይ ሰንሰር ኣብ ዝኣመሰሉ ክስታትን ኣገደስቲ ነቐፌታትን ይቐርቦ እዩ።
ዕላማ ጉግል፦ “ኣብ ዓለም ዘሎ ሓበሬታታት ብምዕራይ፣ ንኩሉ ብማዕረ ንኽበጽሕን ጠቓሚ ክኸውንን” ዝብል እዩ።
ኮምፒዩተር ሳይንስ
ቁልጡፍ ሰራዒ / Quicksort
ኣብ ስነ-ኮምፒተር እቲ ክዊክሶርት ኣገባብ ሓደ ካብቶም ዝቀልጠፉ ኣገባባት እዩ ሓደ ዓውዲ (Array) ንምስራዕ። እቲ ዓወይ ከኣ ካልእ ትሕዝቶ ክህልዎ ይኽእል።
መፍትሒ ናይ ክዊክሶርት እቲ ክልሰ-ሓሳብ „መቀለ ድሓር ሰፈነ“ (= divide and conquer) እዩ። ቅድም ነቲ ዓቢ ሽግር ኣብ ንኣሽቱ ሽግራት ትመቅሎ፣ ድሓር ነቶም ንኣሽቱ ሽግራት ንምፍታሕ ይቀልል እዩ። ሽዑ ስጉም ብስጉም ነቲ ዓቢ ሽግር ትፈትሖ ማለት እዩ። ስለዚ ከኣ እዚ ኣገባብ „መቀለ ድሓር ሰፈነ“ ይበሃል፥
ሓደ ባእታ ካብቲ ዓውዲ ትወስድ (ኣየናይ ባእታ ከምትወስድ ኣገዳሲ ኣይኮነን) ነቲ ዓውዲ ምእንቲ ኣብ መኣከሉ ክትመቅሎ። ድሓር ነቶም ካልኦት ካብቲ ቀንዲ ባእታ ዝንእሱ ባእታታት ኣብ ጸጋም ትገብሮም፣ ነቶም ካልኦት ካብቲ ቀንዲ ባእታ ዝዓበዩ ባእታታት ኣብ የማን ትገብሮም። ድሓር ልክዕ ነዚ ዕማም ትደግሞ፣ ነቲ ሓድሽ ዝወጸ ክፋል ናይቲ ዓውዲ ትመቅሎ፣ ሽዑ ነቲ ሓድሽ ክፋል ትሰርዖ። ድሓር ሙሉእ ዓውዲ ምስ ሰርዓኻ፡ እቶም ባእታታት ኣብቲ ዓውዲ (ትሕዝቶ ዓውዲ) ኩሎም ተሰሪዖም ኣለው።
ኣብ ውሽጢ’ቲ ፕሮግራም ወይ ኮድ ሕሳባዊ ፍልጠት ከኣ ክህልወካ ኣለዎ። ስነ-ኮምፒተር ብዘይ ሕሳብ ሙት እዩ።
መብርሂ ናይ ክዊክሶርት፥
center|700px|
እቲ ዝስዕብ ኣገባብ (= function) ነቲ ቀንዲ ባእታ ይደሊ፣ ነቲ ዓውዲ (files[ ]) ከኣ ይመቅሎ፥
ቀንዲ ባእታ = Pivot
center|700px| center|700px|
በርሊን
thumb|በርሊን
በርሊን (Berlin) ርእሰ ከተማ ናይ ጀርመን እያ።
ዶሚኒዮናዊ
ዶሚኒዮን ኣብ ገማግም ባሕሪ ደቡብ ካሮላይና ቁሩብ ርሒቑ ዝርከብ ማይክሮኔሽን እዩ። ኣብ 2019 ብሓደ ኣሽ ዝተባህለ ሓዘንተኛን ጽምዋ ዝበዝሖን ሰብ ዝተመስረተት እያ። ኒዮሊበራላዊ ፖሊሲታትን ጽኑዕ ጸረ-ማሕበራዊ ቁጠባን የተግብር። ሃገራዊ ሃይማኖታ ባሎይዝም እዩ።
ሕማም ቻጋስ
ሕማም ቻጋስ (Chagas) ወይ ኣሜሪካን  ትራይፓኖሶሚያሲስ፡ ብTrypanosoma cruzi ዚፍለጥ ፕሮቶዝዋ ዚመጽእ  ትሮፒካዊ ሕማም ፓራሳይት (ጽግዕተኛ) እዩ። መብዛሕቱ ግዜ፡ ብሰዓምቲ ሓሸራታት ዝፍለጡ ሓሸራታት ይመሓላለፍ። ምልክታት፡ ኣብ ግዜ መልከፍቲ ዚቐያየር እዩ። ኣብ ፋልማይ ደረጅኡ፡ ብቐንዱ ምልክታት ኣየርእን እዩ ወይ ድማ ፈኲስ ዚበለ እዩ፣ ከም ረስኒ፡ ሕበጥ ሱር ዕያገነዳ (lymph nodes)፡  ሕማም ርእሲ ወይ ኣብቲ እተነኽሰሉ ከባቢ ዘጋጥም ሕበጥ ከጠቓልል ይኽእል። ድሕሪ 8–12 ሳምንታት፡ እቶም ዝተለኽፉ ሰባት፡ ናብ ሕዱር ደረጃ’ቲ ሕማም ይኣትዉ፣ ኣብ 60–70% ድማ ተወሳኺ ምልክታት ብፍጹም ኣይርአይን።  እቶም ዝተረፉ 30 ወይ 40% ዝተለኽፉ ሰባት ድማ ፋልማይ መልከፍቲ ካብ ዘጋጠመሉ ግዜ ካብ 10 ክሳዕ 30 ዓመታት ኣብ ዘሎ ግዜ ተወሳኺ ምልክታት የማዕብሉ። እዚ ድማ ምውሳኽ ዕብየት ቨንትሪክል ልቢ ዜጠቓልል ኮይኑ፡ ካብ 20 ክሳዕ 30% ሰባት ድማ ድኻም ልቢ የጋጥሞም።  ምውሳኽ ዕብየት ሻሕለለ ወይ ምውሳኽ ዕብየት ረጒድ መዓንጣ፡ ኣብ 10% ሰባት ከጋጥም ይኽእል።
T. cruzi ፡ መብዛሕቱ ግዜ፡ ካብ ንኡስ ቤተሰብ ትርያቶሚናይ (Triatominae) ብዝኾኑ ደም ዝመጽዉ “ሰዓምቲ ሓሸራታት” ይመሓላለፍ። እዚ ሓሸራታት፡ ኣብ ኣርጀንቲና፡ ቦሊቭያ፡ ቺለን ፓራጓይን፡ vinchuca፣  ኣብ ብራዚል፡ barbeiro (ባርበር)፣  ኣብ ኮሎምብያ፡ pito ፣  ኣብ ማእከላይ ኣሜሪካ፡ chinche፣  ከምኡውን ኣብ ቨነዝዌላ፡ chipo  ዜጠቓልል ብሓያሎ ከባብያዊ ኣስማት ይጽውዑ። እዚ ሕማም፡ ብመገዲ ምስግጋር ደም፡ ምስግጋር ኦርጋን (ክፍሊ ኣካላት)፡ ብፓራሳይት ዝተመረዘ ምግቢ ብምብላዕ ከምኡውን  ካብ ኣደ ናብ ዕሸላኣቢሉ ኪመሓላለፍ ይኽእል። ነጸርታ’ቲ ኣብ ፋልማይ ደረጃ ዘሎ ሕማም፡ ማይክሮስኮፕ ብምጥቃም ነቲ ፓራሳይት ኣብ ደም እንተሃልዩ ብምርኣይ ይካየድ። ሕዱር ሕማም ድማ ኣብ ደም ንዝርከብ T. cruzi ዚቃወም ጸረነፍሳት ብምርካብ ኪንጸር ይከኣል።
ምክልኻል ሕማም፡ ብዓቢኡ ንሰዓምቲ ሓሸራታት ምጥፋእን መንከስቲ ምውጋድን የጠቓልል። እቲ ካልእ ጻዕርታት ምክልኻል ሕማም ድማ ነቲ ዝሰጋገር ደም መርመራ ምግባር ዜጠቓልል እዩ። ክታበት፡ ክሳዕ 2013 ኣይተመስርሐን። ፋልማይ መልከፍትታት፡ ብበንዝኒዳዞል ወይ ኒፉርቲሞክስ እተባህለ መድሃኒት ብምጥቃም ሕክምና ይግበረሉ። እቲ መድሃኒት ኣብ ፋልማይ ደረጅኡ ምስዝውሃብ ድማ እቲ ሕማም ዳርጋ ኲሉ ግዜ ይፍውስ እዩ፣ እንተኾነ ግን እቲ ሕማም ቻጋስ ንነዊሕ ግዜ ምስዝጸንሕ፡ ውጽኢቱ ትሑት ይኸውን። እቲ ሕማም ሕዱር ኣብ ዝኾነሉ ግዜ ምስእትጥቀመሉ፡ ናብ ናይ መወዳእታ ደረጃ ምልክታት ንኸይምዕብል ከደንጒ ወይ ክዕንቅጽ ይኽእል። በንዝኒዳዞለን ኒፉርቲሞክስን፡ ኣብቶም ከባቢ 40% ዝኾኑ ዝተለኽፉ ሰባት፡ ከም ሕማም ቆርበት፡ ምምራዝ ሓንጐልን ቁጥዐ ስርዓተ ምዕቓቕን ዝኣመሰለ ግዝያዊ ጐድናዊ ሳዕቤናታት የስዕብ እዩ።
መብዛሕቶም ኣብ ሜክሲኮ፡ ማእከላይ ኣሜሪካ ከምኡውን ደቡብ ኣሜሪካ ዝርከቡ ካብ 7 ክሳዕ 8 ሚልዮን ሰባት፡ ሕማም ቻጋስ ከምዘለዎም ይግመት። ኣብ 2006፡ ኣብ ዓመት ንኸባቢ 12,500 ሞት ምኽንያት ኮይኑ። እዚ ሕማም ዘለዎም መብዛሕቶም ሰባት፡ ድኻታት እዮም ከምኡውን እዚ ሕማም’ዚ ዘለዎም ሰባት፡ ብእኡ ከምእተለኽፉ ኣይፈልጡን እዮም። ኣዝዩ ብዙሕ ምንቅስቓስ ህዝቢ፡ ሕማም ቻጋስ ንዝርከን ከባቢባት ከምዝውስኽ ይገብር ኣሎ፣ ኣብዚ ግዜ’ዚ ድማ ንብዙሓት ሃገራት ኤውሮጳን ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካን የካትት ኣሎ። ክሳዕ 2014 ኣብ ዘሎ ዓመታት ድማ ወሰኽ’ቲ ሕማም ኣብዚ ከባቢታት ተራእዩ። እዚ ሕማም፡ ፈለማ ኣብ 1909 ብካርሎስ ቻጋስ ዝተረኽበ ኮይኑ፡ ብስሙ ድማ ይጽዋዕ ኣሎ። ንልዕሊ 150 ካልኦት እንሳታት ድማ የጥቅዕ።
ኣንበሳ
ኣራዊት ኢዩ።ኣራዊት ስጋ ይበልዕ።
ዓረብኛ ፊደል
ዓረብኛ ፊደል
የማነ ኣባዲ ابن መደብ:ፊደላት
ብሕማም ሓሰኻ ጊኒ
ድራኩንኩልያሲስ (Dracunculiasis)፡ ብሕማም ሓሰኻ ጊኒ (GWD) ዚፍለጥ ኮይኑ፡ ብሓሰኻ ጊኒ ዚመጽእ ለበዳ እዩ። ሰብ፡ ብላርቫሓሰኻ ጊኒ እተበከለ ቊንጪ ማይ ዘለዎ ማይ ብምስታይ ይልከፍ። ኣብ ፈለማ፡ ምልክታት የብሉን። ከባቢ ሓደ ዓመት ምስ ገበረ ግን፡ እታ ኣንስተይቲ ሓሰኻ ኣብ ቆርበት፡ መብዛሕቱ ግዜ ድማ ኣብ ታሕተዋይ ልስሉስ ክፍሊ ኣካላት ማይ ምዕጐ ስለእትገብር፡ እቲ ሰብ፡ ኣቐንዛዊ ስምዒት ቃጸሎ የማዕብል። እታ ሓሰኻ ድማ ድሕሪ ውሑድ ሳምንታት ካብ ቆርበት ትወጽእ። ኣብዚ ግዜ’ዚ፡ ንኽትከይድ ወይ ክትሰርሕ ኣጸጋሚ ኪኸውን ይኽእል። እዚ ሕማም፡ ሞት ንኸስዕብ ግን ኣዝዩ ዘይልሙድ እዩ።.
ወዲሰብ፡ እቲ ብሓሰኻታት ጊኒ ዚጥቃዕ እተፈልጠ እንኮ እንስሳ እዩ። እዚ ሓሰኻ፡ ካብ ሓደ ክሳብ ክልተ ሚሊ ሜትሮ ስፍሓት ዘለዎ ኮይኑ፡ በጽሒ ኣንስተይቲ ድማ ካብ 60 ክሳብ 100 ሰንቲሜትሮ ንውሓት ኣለዋ (ተባዕትዮ ግን ኣዝዮም ሓጸርቲ እዮም)። እቲ እንቛቚሖታት ድማ ካብ ሰብ ወጺኡ ክሳዕ ሰለስተ ሳምንታት ክነብር ይኽእል እዩ። ቅድሚኡ ግን ብቚንጪ ማይ ክብላዕ ኣለዎ። ኣብ ውሽጢ ቊንጪ ማይ ዘሎ ላርቫ፡ ክሳዕ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ክጸንሕ ይኽእል። ስለዚ፡ እቶም ሓሰኻ ኣብ ሓደ ቦታ ንኽጸንሑ፡ እቲ ሕማም ኣብ ነፍስወከፍ ዓመት ኣብ ደቂሰብ ክህልዉ ኣለዎ። ነጸርታ’ዚ ሕማም’ዚ፡ መብዛሕቱ ግዜ፡ ብመሰረት ምልክታትን ሓበሬታን እቲ ሕማም ኺካየድ ይኽእል።
ምክልኻል፡ ኣቐዲምካ ነቲ ሕማም ብምንጻር፡ ደሓር ድማ ነቲ ዝሓመመ ሰብ ነቲ ቊስሉ ኣብ ዝስተ ማይ ንኸይገብር ብምኽልካል ኣዩ። ካልእ ጻዕርታት ድማ፥ ኣገልግሎት ጽሩይ ማይ ከምዚመሓየሽ ምግባር፣ ጽሩይ ኣብ ዘይኮነሉ ግዜ ድማ ብመጻረዪ ማይ ምጽራይ የጠቓልል። መብዛሕቱ ግዜ፡ ብሻሽ ምጽራይ እኹል እዩ። እተበከለ ዝስተ ማይ፡ ነቲ ላርቫ ንምቕታል ተመፎስ (temefos) ተባሂሉ ብዚጽዋዕ ከሚካል ኪፍወስ ይከኣል እዩ። ነቲ ሕማም፡ መድሃኒት ወይ ክታበት የብሉን። ቀስ ኢልካ ብዕንጨይቲ ነቲ ሓሰኻ ብምጥቕላል ኣብ ገለ ሳምንታት ከተጥፋኦ ይከኣል እዩ። እቲ ሓሰኻ ኪወጽእ ከሎ ዝፈጠሮ ቊስልታት ድማ ብባክተርያ ክልከፍ ተኽእሎ ኣለዎ። እቲ ሓሰኻ ምስ ወጸ፡ ንኣዋርሕ ዚጸንሕ ቃንዛ ብቐጻሊ ኪህሉ ይኽእል እዩ።
ኣብ 2013፡ በቲ ሕማም እተለኽፉ 148 ሰባት ነይሮም። እዚ ድማ ካብቲ ኣብ 1986 ዝነበሩ 3.5 ሚልዮን ሕሙማት ጐድሉ። ኣብ ኣፍሪቃ፡ ኣብ 4 ሃገራት ጥራይ ይርከብ፣ ካብቲ ኣብ 1980ታት ዝነበራ 20 ሃገራት ድማ ጐዲሉ ይርከብ። እታ ብብዝሒ እተጠቕዐት ሃገር፡ ደቡብ ሱዳን እያ። እዚ ሕማም’ዚ ድማ ክጠፍእ ዘለዎ ብፓራሳይት ዚመሓላለፍ ናይ መጀመርታ ሕማም ዳርጋ ኮይኑ ኣሎ። ሕማም ሓሰኻ ጊኒ፡ ካብ ጥንቲ ይፍለጥ ነይሩ። ኣብቲ ብ1550  ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ እተዳለወ ሕክምናዊ ጽሑፍ ግብጺ ኢበርስ ፓፕይሩስ (Ebers Papyrus) ተጠቒሱ ይርከብ። ድራኩንኩልያሲ ዚብል ስም፡ "ስቓይ ደቀቕቲ ድራጎናት" ካብ ዚብል ላቲን ዚመጸ እዩ፣ እቲ “ሓሰኻ ጊኒ” ዚብል ስም ድማ ኤውሮጳውያን ኣብ 17 ክፍለ-ዘመን ኣብ ገማግም ምዕራብ ኣፍሪቃ ኣብ ዘላ ጊኒ  እቲ ሕማም ምስርኣይዎ ዘውጽእዎ ስም እዩ። ንሓሰኻታት ጊኒ ዚመስል ጅር (ስፒሽስ) ድማ ኣብ ካልኦት እንስሳታት ነቲ ሕማም የመሓላልፍ። እዚ ግን ናብ ደቂሰብ ኣይመሓላልፍን እዩ። እዚ ድማ ምስ ርሱዕ ትሮፒካዊ ሕማም ይምደብ።
ቋንቋ ኣምሓርኛ
ናይ ኣምሓረኛ ፊደል እሉ።
ናይ ወጻኢ መጋጠሚታት
መደብ:ቋንቋ ኣምሓርኛ መደብ:ናይ ቋንቋ መዋቕራት
ፈረንሳ
ፈረንሳ (France፣ )፣ ብወግዒ ፈረንሳዊት ሪፓብሊክ (République française)፣ ዓይነት መንግስቲ ፍርቂ ፕረዚደንታዊት ሪፓብሊክ እያ፣ ኣባል ኤውሮጳዊ ሕብረት፣ ስግረ ኣህጉራዊት ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ፓሪስ እያ።
መደብ:ፈረንሳ መደብ:ሃገራት ኤውሮጳ
ፖርቱጋልኛ ፊደል
ፖርቱጋልኛ ፊደል
A À Á Ã Â B C Ç D E È É Ê F G H I Ì Í Î J K L M N O Ó Õ Ô P Q R S T U Ù Ú Û V W X Y Z
a à á ã â b c ç d e è é ê f g h i ì í î j k l m n o ó õ ô p q r s t u ù ú û v w x y z
መደብ:ፊደላት
ሳንድቪከን
ሳንድቪከን ሓንቲ ንእሽተይ  ከተማያ። ኣብ ዞባ ያቭለ ቦሪ ትመሓደር። ርእሳ ዝከኣለት ምምሕዳር ድማ ኣለዋ። ሳንድቪከን ብ 1862  ተምስሪታ። ሰለስተ ዓበይቲ ትካላት ናይ ሓጻዊን ከም ዒይነት ብረት ነይርዎም፣ክልተ ሽሕ (2000)ሰራሕተኛ ድማ ነይርዎም። መጓዓዝያ ድማ፣ ኣውቶቡስን፣ባቡርን ጽርግያ ናብ ያቭለ ፋሉን ኦክልቦ ወዘተ ዘኣመሰላ ከተማታት ይከዳ።
ዓበይቲ ትካላት ድማ ከም በዓል ኦጋ ጋዝ ፣እንዳ ሓጺን፣
ከምኡውን ዓበይቲ ዱካናት ከም በዓል ዊልስ፣ሊድል፣ኢካ፣ሮስታ፣ዶላር፣ኩብ ዝኣመሰሉ ዱካናት ኣለው።
ዞባ ማእከል
ዞባ ማእከል
ሳንድቪከን
ብዛዕባ ትምህርቲ ድማ መዋአል ህጻናት ፣መባአታ ፣ማአከላይ ቤትምህርቲ፣ ካልኣይ ደረጃ ከመኡ ውን ከም ክልኣይ ቋንቋ ሽወደን ናይ ስደተኛታት ቤት ትምህርቲ ኣሎዋ።
ረስኒ ዚካ
ረስኒ ዚካ (Zika fever)፡ ብብሕማም ቫይረስ ዚካ ዚፍለጥ ኮይኑ፡ ብቫይረስ ዚካ ዚመሓላለፍ ሕማም እዩ። ምልክታት ድማ ምስ ረስኒ ደንጊ (dengue fever) ተመሳሳሊ እዩ። መብዛሕቶም ሕሙማት(60–80%)፡ ዝኾነ ዓይነት ምልክታት ኣየርእዩን እዮም። ምልክታት ኣብ ዝህልወሉ እዋን ድማ ብሓፈሻ ንረስኒ፡ ምቕያሕ ዓይኒ፡ ቃንዛ መላግቦ፡ ቃንዛ ርእሲ ከምኡውን ማኩሎፓኡለር ዕንፉሩር (maculopapular rash) የጠቓልል። እቲ ሓፈሻዊ ምልክታት፡ ፈኲስ ኮይኑ፡ ንትሕቲ ሸውዓተ መዓልታት ድማ ዚጸንሕ እዩ። ኣብ 2015፡ ኣብ ፋልማይ ረኽሲ ዘጋጠመ ሞት የለን። እቲ ረኽሲ፡ ምስ ሕማም ድኻም ጭዋዳታት (Guillain–Barré syndrome) ምትእስሳር ዘለዎ እዩ።
ኪዊ
thumb|right|260px| ኪዊ
ረስኒ ዚካ
ምክልኻልን ሕክምናን
ምክልኻል፡ እቲ ሕማም ኣብ ዘለዎ ቦታታት ንዘጋጥም መንከስቲ ጣንጡ ከምዚጐድል ምግባር የጠቓልል። እቲ ዚካየድ ጻዕርታት፡ መከላኸሊ ባልዕምጥቃም፣ ንመብዛሕቱ ኣካላት ምሽፋን፥ላሙስያ ጣንጡ ከምኡውን ነቲ ጣንጡ ዝባዝሓሉ ዝዓቖረ ማይ ከምዚእለ ምግባር የጠቓልል። ውጺኢታዊ ዚኾነ ክታበት የለን። ሰበ-ስልጣን ጥዕና ብራዚል፡ ብሰንኪ’ቲ ዘጋጠመ ለበዳ ወለዲ ጥንሲ ኽከላኸላ ከምዘለወን ኣብ 2015 ለበዋ ኣቕሪቦም፣ ጥኑሳት ደቀኣንስትዮ ድማ ናብቲ ለበዳ ዘጋጠመ ቦታታት ክጉዓዛ ከምዘይብለን ምሕጽንታ ቀሪቡ። ፍሉይ ሕክምና ዘይብሉ እኳ እንተኾነ፡ ፓራሲታሞል (ኣሰኣሚኖፈን (acetaminophen))፡ ንዘጋጥም ምልክታት ሓገዝ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ኣብ ሆስፒታል ደቂስካ ምሕካም ድማ ሳሕቲ የድሊ።
ኪዊ
ኪዊ፣ ናይ ኣክቲኒዲያ ቺነንሲስ ጃንዳ ዝኾነ ዓይነት ፍረ።
ረስኒ ዚካ
ታሪኽን ስነ-ለበዳን
ነዚ ሕማም ዘስዕብ ቫይረስ፡ ፈለማ ኣብ 1947 ተለልዩ ተፈሊጡ። እቲ ንሰባት ዘጋጠመ እተሰነደ ለበዳ፡ ኣብ 2007 ኣብ ፈደራላውያን ክፈል-ሃገራት ማክሮነስያ (Federated States of Micronesia) እዩ። ኣብ ጥሪ 2016፡ እቲ ሕማም፡ ኣብ ዕስራ ከባቢታት ኣሜሪካ ኣጋጢሙ። ኣብ ኣፍሪቃ፡ እስያን ፓሲፊክን ከምዘጋጠመ ድማ ይፍለጥ እዩ። ብሰንኪ’ቲ ኣብ 2015 ኣብ ብራዚል ዚጀመረ ለበዳ፡ ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ኣብ የካቲት 2016 ኣህጉራዊ ስክፍታ ህጹጽ ጥዕና ህዝቢ ኣዊጁ።
ኪዊ
መደብ:ተኽሊ
ስኑይ
ስኑይ እያ ሓንቲ መዓለቲ ኣብ ስኑይ
ሰሉሰ
ሰሉሰ ሓንቲ መዓቲ አቡ ሰሙኑ ኢያ
ሕማም ዕቡድ ከልቢ
ሕማም ዕቡድ ከልቢ ፡ ኣብ ሰባትን ካልኦት ውዑይ ዝደሞም እንስሳታትን ከቢድ ነድሪ ኣእምሮ ብዘስዕብ ቫይራል ዚመሓላለፍ ሕማም እዩ። እቲ ኣቐዲሙ ዝርኤ ምልክታት፡ ረስንን ኣብቲ ዝተነኽሶ ክፋል ኣካል ድማ ጸላዕላዕ/ማርማር ዚብል ስምዒትን ከጠቓልል ይኽእል። እዚ ምልክታት ድማ ቀጺሉ ካብ ዘሎ ሓደ ወይ ካብኡ ንላዕሊ ምልክታት፥ ማለት ዘይንቡር ምንቅስቓስ ኣካላት፣ ዘይግታእ ስምዒታት፣ ፍርሂ ማይ፣ ንገለ ክፋላት ኣካል ከተንቀሳቕስ ዘይምኽኣል፣ ዕግርግር ምባል ከምኡውን ምስሓት ውኖየኸትል። ሕማም ዕቡድ ከልቢ፡ ምልክትታት ምስተራኣየ፡ መብዛሕቱ ግዜ ሞት የስዕብ። ኣብ መንጐ መልከፍቲ ሕማምን ምርኣይ ምልክታትን ዘሎ ንውሓት ግዜ፡ መብዛሕቱ ግዜ ካብ ሓደ ክሳዕ ሰለስተ ኣዋርሕ እዩ። እንተኾነ ግን፡ እቲ ንውሓት ግዜ፡ ካብ ትሕቲ ሓደ ሰሙን ክሳዕ ልዕሊ ሓደ ዓመት ኪፈላለ ይከኣል እዩ። እቲ  ንውሓት ግዜ፡ እቲ ቫይረስ ናብ ማእከላይ ስርዓተ መትኒ ንኽበጽሕ ኣብ ዝጉዓዞ ርሕቐት ዚሙርኮስ እዩ።
ሕማም ዕቡድ ከልቢ፡ ካብ ካልኦት እንስሳታት ናብ ሰባት ኪመሓላለፍ ይኽእል። ሕማም ዕቡድ ከልቢ፡ በቲ ሕማም ዝተለኽፈ እንስሳ ንኻልእ እንስሳ ወይ ሰብ ኣብ ዝፍሕንጭረሉ ወይ ዝነኽሰሉ እዋን ኪመሓላለፍ ይኽእል። ካብ ዝተለኽፈ እንስሳስ ዚወጽእ ምራቕ፡ ምስ ልፋጭ ቆርበት ኣካላት (ሙኮስ መምብረይን) ካልእ እንስሳ ወይ ሰብ ኣብ ዝራኸበሉ እዋን እቲ ሕማም ዕቡድ ከልቢ ከመሓላልፍ ይኽእል። መብዛሕቱ ኣብ ሰባት ዜጋጥም ሕማም ዕቡድ ከልቢ፡ ብሰንኪ መንከስቲ ከልቢ ዚስዕብ እዩ። ኣብተን ሕማም ዕቡድ ከልቢ ብብዝሒ ዘለወን ሃገራት፡ ልዕሊ 99% ሕማም ዕቡድ ከልቢ፡ ብሰንኪ መንከስቲ ከልቢ ዚስዕብ እዩ። ኣብ ኣሜሪካ፡ መንካዕ፡ እተን ኣዝየን ቀንዲ ጠንቂ ሕማም ዕቡድ ከልቢ ክኾና ከለዋ፡ ትሕቲ 5% ናይቲ ኣብ ሰባት ዜጋጥም ሕማም ዕቡድ ከልቢ ድማ ብኣኻልብ ይስዕብ። ገሃጽቲ እንስሳታት፡ ኣዝዩ ሳሕቲ ኣብ ዝኾነ ግዜ ብሕማም ዕቡድ ከልቢ ይልከፉ። ቫይረስ ሕማም ዕቡድ ከልቢ ፡ ካብ ኣእምሮ ወጻኢ ብዘሎ  መትንታትኣቢሉ ናብ ኣእምሮ ይጉዓዝ። እዚ ሕማም፡ ምልክታት ምስተራእየ ጥራይ’ዩ ኪንጸር ዚከኣል።
ፕሮግራማት ምቚጽጻርን ክታበትን እንስሳታት፡ ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ዓለም፡ ነቲ ብኣኻልብ ዚስዕብ ሓደጋታት ሕማም ዕቡድ ከልቢ ከምዝቕንስ ይገብር ኣሎ። እቶም ኣብ ከቢድ ሓደጋ ዝርከቡ ሰባት፡ እቲ ሕማም ቅድሚ ምግጣሙ ክኽተቡ ለበዋ ይቐርብ። እቶም ኣብ ልዑል ሓደጋ ዝርከቡ ጉጅለ፡ ምስ መንካዓት ዝሰርሑ ወይ ኣብቲ ሕማም ዕቡድ ከልቢ ብብዝሒ ዝርኣየሉ ቦታታት ዓለም ንነዊሕ ግዜ ዝሰርሑ ጉጅለ ሰባት የጠቓልል። እቶም ንሕማም ዕቡድ ከልቢ ዝተቓልዑ ሰባት ብዚምልከት፥ እቲ ዚሓመመ ሰብ፡ ቅድሚ ምልክታት ሕማም ዕቡድ ከልቢ ምጅማሩ ሕክምና ዝግበረሉ ሰብ፡ ክታበት ሕማም ዕቡድ ከልቢን ሳሕቲ ድማ ኢሙኖግሎቡሊን ሕማም ዕቡድ ከልቢን፡ ንምክልኻል’ዚ ሕማም ውጺኢታዊ እዩ። ንዝተነኽሰን ዝተፈሓንጨረን ኣካል ን15 ደቓይቕ ዝኣክል ግዜ ብሳሙናን ማይን፣ ፖቪዶን ኣዮዲን፣ ወይ መነጻጽሂ ዲተርጀንት ምሕጻብ፡ ነቲ ቫይረስ ኪቐትል ስለዝኽእል፡ ንምትሕልላፍ ሕማም ዕቡድ ከልቢ ንኽከላኸል ብመጠኑ ውጺኢታዊ ይኸውን እዩ። ብሕማም ዕቡድ ከልቢ ዝተለኽፉ ውሑዳት ሰባት ጥራይ’ዮም ብህይወት ሰሪሮም ዘለዉ፣ እዚ ድማ ብእተገብረ ብፕሮቶኮል ሚልዎኪ ዚፍለጥ ሰፊሕ ሕክምና ምስተገብረሎም እዩ።
ሕማም ዕቡድ ከልቢ፡ ኣብ ምሉእ ዓለም ኣብ ዓመት፡ ንኣስታት 26,000 ክሳዕ 55,000 ሞት የስዕብ። ልዕሊ 95% ናይቲ ዘጋጥም ሞት፡ ኣብ እስያ ከምኡውን ኣፍሪቃዜጋጥም እዩ። ሕማም ዕቡድ ከልቢ፡ ኣብ ልዕሊ 150 ሃገራት፡ ከምኡውን ብዘይካ ኣብ ኣንታርክቲካ ኣብ ኲለን ኣህጉራት ይርከብ። ሕማም ዕቡድ ከልቢ ኣብ ዘለዎ ከባቢታት ዓለም፡ ልዕሊ 3 ቢልዮን ሰባት ይነብሩ ኣለዉ። ኣብ መብዛሕቱ ቦታታት ኤውሮጳን ኣውስትራልያን፡ ሕማም ዕቡድ ከልቢ፡ ኣብ መንክዓት ጥራይ ይርከብ። ብዙሓት ንኣሽቱ ኣብ ደሴታት ዝርከባ ሃገራት ድማ ብፍጹም ሕማም ዕቡድ ከልቢ የብለንን።
References
መደብ:ሕክምና መደብ:ስነ እንስሳ
ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ
ዞባ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ
ሕማም ቫይረስ ኢቦላ
ሕማም ቫይረስ ኢቦላ (EVD) ወይ ምድማይን ረስንንg ዜስዕብ ኢቦላ (EHF፡ ብቫይረስ ኢቦላ ዚስዕብ ሕማም ደቂ ሰባት እዩ። ምልካፍ’ቲ ቫይረስ’ቲ ካብ ዘጋጠመሉ እዋን፡ ካብ ክልተ መዓልታት ክሳዕ ሰለስተ ሳምንታት ኣብ ዘሎ ግዜ፡ ረስኒ፣ ቊስሊ ጐሮሮ፣ቃንዛ ጭዋዳ ከምኡውን ሕማም ርእሲ ዝኣመሰሉ ምልክታት የርኢ። ብፍላይ ድማ ዕግርግር-ምባል፣ ተምላስ ከምኡውን ውጽኣት ቀጺሉ የጋጥም፣ ስራሕ ጸላም ከብዲ ከምኡውን ኲሊትከምዚጐድል ድማ ይገብር። ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ገለ ሰባት፡ ጸገማት ምድማይ ከጋጥሞም ይጅምር እዩ።
እዚ ቫይረስ፡ ንደም ወይ ፈሳሲ ኣካልናይ ዝተለኽፈ እንስሳ (መብዛሕቱ ግዜ ኣህባይ ወይ መንካዕ ፍረታትብምትንካፍ ኪመጽእ ይኽእል። ኣብ ንቡር ከባቢ፡ ብመገዲ ኣየር ከምዚመሓላለፍ ዝተሰነደ ነገር የለን።. መንካዕ ፍረታት፡ ንሰን ከይተለኽፋ ንቫይረስ ብምጻር ከመሓላልፋ ከምዝኽእላ ይእመን። እቲ ሕማም ድማ ኣብ ሰብ መልከፍቲ ምስኣጋጠመ ኣብ መንጐ ሰባት ኪመሓላለፍ ይኽእል። እቶም ካብቲ ሕማም ዝደሓኑ ደቀ-ተባዕትዮ፡ ንኸባቢ ክልተ ኣዋርሕ ዚኸውን ብመገዲ ዘርኢ ተባዕታይ ኣቢሎም ነቲ ሕማም ከመሓላልፉ ይኽእሉ እዮም። ነጸርታ ሕማም ንምክያድ፡ ፈለማ ከም ዓሶ፡ ሸሮኽ ከምኡውን ካልእ ምድማይን ረስንን ዜስዕብ ቫይረስንዝኣመሰለ ተመሳሳሊ ምልክታት ናይ ካልእ ሕማማት ተለሊዩ ከምዚእለ ይግበር። ነቲ ነጸርታ ንምርግጋጽ ድማ ቅምሶታት ደም ብምውሳድ፡ ጸረ-ነፍሳት’ቲ ቫይረስ፡ RNA’ቲ ቫይረስ ወይ ባዕሉ’ቲ ቫይረስ እንተልዩ መርመራ ይግበረሉ።
ምክልኻል፡ ካብ ዝተለኽፉ ኣህባይን ሓሰማታትን ናብ ሰባት ንዝህሉ ምልባዕ’ቲ ሕማም ከምዚጐድል ምግባር ዜጠቓልል እዩ። እዚ ድማ ከምዚኦም ዝኣመሰሉ እንሳታት መልከፍቲ ንኸይስዕቡ ብምክትታል ከምኡውን እቲ ሕማም ኣብ ዝተረኽበሉ እዋን ንዕኦም ብምቕታል ነቲ ረሳታቶም ብግቡእ ብምእላይን ኪግበር ይከኣል። ንስጋ ብግቡእ ከምዚበስል ምግባርን ስጋ ኣብ ዝትሓዘሉ እዋን በጃ ኽዳን ምውዳይን፡, ከምኡውን ኣብ ከባቢ’ቲ ዝሓመመ ሰብ ኣብ እትኾነሉ እዋን በጃ ኽዳን ምውዳይን ኣእዳው ምሕጻብን ሓጋዚ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ቅምሶታት ናይቲ በቲ ሕማም ካብ ዝሓመሙ ሰባት ዝወጽእ ፈሳሲ ኣካልን ትሹታትን፡ ብፍሉይ ጥንቃቐ ክትሓዝ ይግባእ።
ፍሉይ ሕክምና ናይቲ ሕማም እኳ እንተዘየለ፡ ነቶም ዝተለኽፉ ሰባት ንምሕጋዝ ዚግበር ጻዕርታት፡ ንፍወሳ ኦኣርኤስ (oral rehydration therapy)(ብውሑድ ሽኮርን ጨውን ዝተዳለወ ማይ ከምዝሰትዩ ምግባር) ወይ ብመትኒ ዚውሃብ ፈሳሲየጠቓልል። እዚ ሕማም’ዚ፡ ልዑል መጠነ ሞትኣለዎ፥ ካብቶም በቲ ቫይረስ ዝተለኽፉ ሰባት ድማ ካብ 50% ክሳዕ 90% ይሞቱ። ሕማም ኢቦላ ቫይረስ፡ ፈለማ ኣብ ሱዳን ከምኡውን ደሞክራስያዊ ረፑብሊክ ኮንኮ ተራእዩ። እዚ ሕማም’ዚ፡ ኣብ ትሮፒካዊ ከባቢታት ትሕተ-ሳህራ ኣፍሪቃ ኣብ ዝህሉ ለበዳታት ከም ልሙድ የጋጥም። ካብ 1976 (ፈለማ ካብ ዝተራእየሉ እዋን) ክሳዕ 2013፡ ኣብ ዓመት ትሕቲ 1,000 ሰባት በቲ ሕማም ይልከፉ ነይሮም። እቲ ክሳዕ ሕጂ ዘጋጠመ ዝዓበየ ለበዳ፡ እቲ ኣብዚ እዋን ንጊኒ፡ ሴራ ላዮን፡ ላይበርያ ከምኡውን ብመጠኑ ንናይጀርያዜጥቅዕ ዘሎ ለበዳ ኢቦላ ምዕራብ ኣፍሪቃ 2014እዩ። ክሳዕ ነሓሰ 2014፡ ልዕሊ 1600 ሕሙማት ተለኺፎም ኣለዉ። ክታበት ንምምዕባል ቀጻሊ ጻዕርታት ይግበር እኳ እንተሃለወ፡ ዝተረኽበ ነገር ምንም የለን።
ኣልማናክ
thumb|right|260px| ኣልማናክ
ኣልማናክ፣ ሓፈሻዊ ጸብጻብን ሓበሬታን ዝሓዘ ከም ዓውደ-ኣዋርሕን ምዓልታዊ መዝገብ ብኣታታትን ዘገልግል ኣብ ሓደ ዓመት ናይ ዝርከባ ነፍሲ ወከፍ ምዓልታት ጸብጻብ ዝሓዘ መጽሓፍ።
ዓሳ ለግለግ
thumb|right|260px| ዓሳ ለግለግ
ዓሳ ለግለግ፣ ኣብ ባህሪ ዚነብር ሂወት ዘለዎ ክኒዳሪኣን።
መደብ:ስነ እንስሳ
እቶን
thumb|right|260px| እቶን
እቶን፣ መውዓዩ ወይ መሞቒ ዘገልግል መሳርሒ።
ቱርኪ
ቱርኪ (ብቱርክኛ፦ Türkiye) ወግዓዊ ሪፓብሊክ ቱርኪ (ብቱርክኛ፦ Türkiye Cumhuriyeti)፣ ኣብ ምዕራባዊ ኤስያን ደቡብ-ምብራቕ ኤውሮጳን ተዘርጊሓ እትርከብ ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ኣንካራ እያ።
ዞባ ዓንሰባ
ዞባ ዓንሰባ
ኮርያዊ ህቡብ ሙዚቃ
ካብተን ኣብ 1992 ንፈለማ እዋን ዝቐረባ ሴኦ ታይጂን ቦይስን፡ ከም በዓል H.O.T., Sechs Kies, Shinhwa, and god ዝኣመሰሉ ቀዳማይ ወለዶ ጣኦታት ጀሚሮም፡ ዘይፍለጡን ወልፊ ዘለዎምን ኤሌክትሮኒካዊ ድምጽታትን ሂፕ-ሆፕ ደርፍታትን ብምትእትታው ንK-pop ማዕጾ ከፊቶም ኣብቲ እዋን’ቲ።ካብ ሽዑ ጀሚሩ፡ ኣብ መፋርቕ 2000ታት፡ ኣብ ኮርያ ዝርከቡ ካልኣይ ወለዶ ጉጅለታት ኣወዳት ጣኦትን ጉጅለታት ኣዋልድን ኣብ ኮርያን ወጻእን ዓቢ ዓወት ምስ ኣመዝገቡ፡ ንK-pop ዝብል ቃል ብምድራት ናይ ምግላጽ ዝንባለ እናዓበየ መጺኡ ናብ ሙዚቃ ናይዘን ናይ ኣወዳት ጉጅለታትን ኣዋልድን ጉጅለታት። ኣብ ዝሓለፈ እዋን ንኹሉ ሙዚቃ ኮርያ ዘጠቓለለ ኮይኑ ይስምዓኒ ነይሩ፡ ኣብዚ ቀረባ እዋን ግን ኣብ ኮርያ ንዝስራሕ ናይ ሳዕስዒት ሙዚቃ ወይ ናይ ጣኦት ሙዚቃ ንምምልካት ዝጥቀመሉ ይመስል። ብኻልእ ወገን ድማ ሶሎ ደረፍቲ ብሰፊሑ ኣብ ምድብ ስነጥበባውያን ኬ-ፖፕ ክወድቁ ይኽእሉ እዮም፡ እዚ ግን ኣፍልጦ ዘይወሃበሉ ኩነታት እውን ኣሎ። ንኣብነት ከም IU ዝኣመሰሉ ሶሎ ደረፍቲ ዝነቕፉ ድምጽታት ኣለዉ፡ ከም "ሶሎ ደራፋይ ከመይ ጌሩ ኬ-ፖፕ ደራፋይ ክኸውን ይኽእል?"
ታሪኽ
ለውጢ ኣብ Google Trends K-Pop search volume ምስ ግዜ
ኣብ 1990ታት ዕዳጋ መዝገብ ኮርያ ዝበዝሐ ዕቤት ኣብ ዘስተማቐረሉ እዋን፡ ኪም ጋን-ሞ ዝሰርሓ <Incorrect Encounter> ኣብ ሓደ ቤት ትምህርቲ ሙዚቃ ጥራይ ልዕሊ 2.5 ሚልዮን ቅዳሓት ብምቕራጽ ኣብ መጽሓፍ ጊነስ ኮርያ ተዘርዚራ።[1] ይኹን እምበር እዚ ክብረወሰን እዚ ተሰቢሩ 4ይቲ ምሉእ ንውሓት ዘለዋ ኣልቡም BTS MAP OF THE SOUL: 7 ልዕሊ 4.17 ሚልዮን ቅዳሓት ምስ ተሸጠት። ኣብ ተመሳሳሊ እዋን ኣቢሉ፡ ሴኦ ታይጂን ቦይስን ሺን ሴንግ-ሁንን ልዕሊ 1 ሚልዮን ቅዳሓት መሸጣ ሰቢሮም እዮም። ብተወሳኺ ኣብ 1990 ኪም ዋን-ሱን 1 ሚልዮን ቅዳሓት ዝሸጠት ናይ መጀመርታ ጓል ኣንስተይቲ ደራፊት ኮይና።[2] ኣብ መወዳእታ 80ታትን መጀመርታ 90ታትን ከም በዓል ዩ ጃይ-ሃ፡ ሊ ሴንግ-ቺዮል፡ ሊ ሴንግ-ህዋን፡ ሺን ሃይ-ቹል፡ 015B፡ ኪም ሂዩን-ቸኦል፡ ዩን ሳንግ፡ ዩ ዮንግ-ሴክ፡ ዩን ጆንግ- shin, ከምኡ’ውን ጽድያ ሓጋይ ጽድያ ክረምቲ፡ ንዓይነታዊ ዝላ ኮርያዊ ፖፕ ሙዚቃ መሪሖም ኣብ ተመሳሳሊ እዋን ንመሬት ህቡብነት ዘስፍሑ።ጽልዋ ናይቲ ጉጅለ ጸሓፍቲ ኣይተቖርጸን፡ ክሳብ Yu Hee-yeol and the ምርኢት፡ ከምኡ’ውን ሙዚቃዊ ኣብነት ብምቕራብ ወይ ምስቲ ኣብ ከባቢ ሆኒክ ዩኒቨርሲቲ ማእከል ዝገበረ ትሕቲ መሬት ብሓባር ብምንባር ኣገዳሲ ኣክሲስ ዘመናዊ ኬ-ፖፕ ይፈጥር ኣሎ።
ሕጂ ብጉጅለታት ኣወዳትን ጉጅለታት ኣዋልድን ዝምራሕ ኬ-ፖፕ፡ ካብ Sechs Kiesን SM Entertainment’s idol groups H.O.Tን Shinhwaን ዝጅምር እዩ። እዘን ጉጅለታት እዚኣተን ነቲ ዕዉት ሞዴል ጉጅለታት ኣወዳትን ነቲ ኣብ 1990ታት ዝነበረ ዝተፈላለዩ ባእታታት ሴኦ ታይጂን ኣወዳትን ናይ ምሕዋስ ሙዚቃዊ ኣንፈትን እናመሰላ እንከለዋ፡ ኢንዱስትሪ ህቡብ ሙዚቃ ኮርያ ናብቲ ሕጂ ዘሎ ኢንዱስትሪ ኬ-ፖፕ ክቕየር ጀመረ። ንኤሌክትሪክ ሳዕስዒት ምስ ራፕን ሓደ ሓደ ግዜ ድማ R&Bን ዝሓዋውስ ቅዲ ኮይኑ፡ ብቐንዱ ኣብ ዕድመ ንእስነቶምን 20ታትን ካብ ዝነበሩ ፋንዶም ተፈታውነት ረኺቦም እዮም። ዲዩስ ምስ ሴኦ ታይጂን ቦይስን ዝመጣጠን ሙዚቃዊነትን ተፈታውነትን ድሕሪ ምጥራይ፡ ኣብነት ናይቲ ድንገታዊ መድረኽ ሂፕ-ሆፕ ኮርያ ኮይኑ። ፓርክ ጂን-ዮንግ ዝሰርሖ ጄይፒ ኢንተርተይንመንት እውን ካብ ጻዕሮም ኣይተረፈን፣ ውርሻ ሴኦ ታይ-ጂን ኣወዳትን ድሒሩ ድማ ኣብ ያንግ ሂዩን-ሱክ ዋይጂ ኢንተርተይንመንት፣ ከምኡ’ውን ብመንጽር ሙዚቃውነትን ክእለትን ኣገዳሲ ተራ ዝሓዘ እዩ።ኣሎ።
በርበረ
በርበረ መብዛሕትኡ ግዜ በርበረ ቺሊ፡ ቆሎ፡ ሽጉርቲ፡ ጅንጅብል፡ ዘርኢ ቅዱስ ባዝል (በሶቤላ) ኢትዮጵያ፡ ኮራሪማ፡ ሩ፡ ኣጅዋይን ወይ ራድሁኒ፡ ኒጀላ፡ ከምኡ’ውን ፈኑግሪክ ዘጠቓልል ምትሕውዋስ ቀመማት እዩ። ኣብ ምግቢ ኢትዮጵያን ኤርትራን ቁልፊ ቀመም እዩ። በርበረ ንባዕሉ በርበረ በርበረ እውን የመልክት። መደብ:ኣፍሪቃ
ፍልስፍና
ፍልስፍና ማለት ከም ህላወ፡ ምኽንያት፡ ኣእምሮን ፍልጠትን ዝኣመሰሉ ኣርእስታት ዝምልከት ሓፈሻዊ ሕቶታት ምጽናዕ እዩ። ናይ ገዛእ ርእሱ ኣገባብን ግምታትን ዘንጸባርቕ ርትዓውን ነቐፌታውን መርመራ እዩ። እቶም ዓበይቲ ጨናፍር ፍልስፍና ኤፒስተሞሎጂ፡ ስነ-ምግባር፡ ስነ-መጐትን ሜታፊዚክስን እዮም። ፈላስፋታት ኣብ ፍልስፍናዊ ፍልጠት ንምብጻሕ ብዙሕ ዝተፈላለየ ሜላታት ይጥቀሙ። ንሳቶም ድማ ኣምር ትንተና፡ ኣብ ልቦናን ስነ-ኣእምሮኣዊ ምልከትን ምጽጋዕ፡ ኣጠቓቕማ ፈተነታት ኣተሓሳስባ፡ ትንተና ተራ ቋንቋ፡ መግለጺ ተመኩሮን ነቐፌታዊ ሕቶታትን ይርከብዎም።
ብጫ ረስኒ
ብጫ ረስኒ (Yellow fever)፡ ኣቐዲሙ ብብጫ ኣድጊ (yellow jack) ወይ ብጫ ፌራ (yellow plague) ተባሂሉ ዝፍለጥ ሕማም ኮይኑ፡ ብርቱዕ ተመሓላላፊ ሕማም እዩ። እቲ ሕማም ኣብ ዝለኽፎም መብዛሕቶም ሕሙማት፡ ከም ረስኒ፡ ቊሪቊሪ ምባል፡ ምጥፋእ ሸውሃት፡ ዕግርግር ምባል፡ ብፍላይ ኣብ ሕቖ ዘጋጥም ቃንዛ ጭዋዳታትን ሕማም ርእስን ዝኣመሰለ ምልክታት ይህልዎም። እቲ ምልክታት ድማ ከም ልሙድ ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ መዓልታት ከምዚመሓየሽ ይኸውን። ኣብ ገለ ሰባት ግን ኣብ ውሽጢ ሓደ መዓልቲ እናኸፍኤ ይኸይድ፥ ረስኒ ይምለስ፣ ቃንዛ ከብዲ ይመጽእን ብጫ ቆርበትዘስዕብ መጉዳእቲ ጸላም ከብዲ ይጅምር። እዚ ምስዘጋጥም፡ ሓደጋ ምድማይ ይህሉን ጸገማት ኲሊትናይ ምህላው ተኽእሎ ድማ ይዓብን።
እዚ ሕማም፡ ብቫይረስ ብጫ ረስኒ ዚስዕብ ኮይኑ፡ ብመንከስቲ ኣንስታይ ጣንጡድማ ይመሓላለፍ። ንሰባት፡ ካልኦት ምዕቡላት መጥበውቲከምኡውን ሓያሎ ዓሌታት ጣንጡ ጥራይ ድማ የጥቅዕ። ኣብ ከተማታት፡ ብአይደስ ኢጂብቲ (Aedes aegypti) ዝፍለጣ ዓሌታት ጣንጡ ብቐንዱ ይመሓላለፍ። እዚ ቫይረስ፡ ኣብ ዘርኢ ፍላቪቫይረስ (Flavivirus) ዚምደብቫይረስ ኣርኤንኤ (RNA) እዩ። እዚ ሕማም፡ ብፍላይ ኣብ ፈለማ እዋን ካብ ካልኦት ሕማማት ንኽትፈልዮ ኣጸጋሚ ኪኸውን ይኽእል እዩ። እቲ እተጠርጠረ ሕማም ብጫ ረስኒ ምዃኑ ንምርግጋጽ ድማ መልሰ-ተግባር ሰንሰለት ፖሊመራስ (polymerase chain reaction) ብምጥቃም መርመራ ቅምሶ ደም ኺካየደሉ የድሊ።
ኣንጻር ብጫ ረስኒ ዚውሃብ ውሑስን ውጽኢታውን ክታበት ኣሎ፣ ገለ ሃገራት ድማ ናብአን ዝመጹ ገያሾ ክታበት ክወስዱ የገድዳ እየን። ረኽሲ ንምውጋድ ዚካየድ ካልእ ጻዕርታት፡ ንብዝሒ’ተን ህማም ዘመሓላልፋ ጣንጡ ከምዚጐድል ምግባር ዜጠቓልል እዩ። ብጫ ረስኒ ግኑን ኣብ ዝኾነሉ፡ እሞ ኸኣ ክታበታት ልሙድ ኣብ ዘይኮነሉ ቦታታት፡ ኣቐዲምካ ነቲ ሕማም ምንጻርን ንሰፊሕ ክፍሊ ሕብረተሰብ ክታበታት ምሃብን፡ ምልባዕ’ቲ ሕማም ንኸተወግድ ኣገዳሲ ይገብሮ። እቲ መልከፍቲ ሓንሳእ ምስኣጋጠመ፡ ኣንጻር’ቲ ቫይረስ ዚውሰድ ውጽኢታዊ ዝኾነ ፍሉይ ስጉምታት የለን፣ እቲ ኪግበር ዘለዎ ቀንዲ ነገር ድማ ነቲ ሕማም ምቁጽጻር እዩ። ከቢድ ሕማም ኣብ ዘጋጠመሉ እዋን፡ ሕክምና ምስዘይረኽቡ ንኸባቢ ፍርቂ’ቶም እተለኽፉ ሰባት ሞት የጋጥሞም።
ብጫ ረስኒ፡ ኣብ ነፍስወከፍ ዓመት፡ ን200,000 ሰባት ይለክፍ፣ ኣብ 30,000 ሰባት ድማ ሞት የስዕብ፣ ከባቢ 90% እቲ ሕማም ኣብ ኣፍሪቃ የጋጥም። እቲ ሕማም ግኑን ኣብ ዝኾነሉ ክፍሊ ዓለም፡ ከባቢ ቢልዮን ሰባት ይቕመጡ። ኣብ ትሮፒካዊ ቦታታት ደቡብ ኣሜሪካ ከምኡውን ኣፍሪቓግኑን ኮይኑ፡ ኣብ እስያግን ብፍጹም የለን። ካብ 1980ታት ጀሚሩ፡ ብዝሒ’ቶም ብጫ ረስኒ ዘጋጥሞም ሰባት እናወሰኸ ይመጽእ ኣሎ። እዚ ድማ ነዚ ሕማም ዚከላኸሉ ውሑዳት ሰባት ስለዘለዉ፣ ኣብ ከተማታት ድማ ብዙሓት ሰባት እናተቐመጡ ይመጹ ስለዘለዉ፣ ሰባት ብቐጻሊ ይጉዓዙ ስለዝኾኑ፡ ከምኡውን ምልዋጥ ክሊማ ከምዝኾነ ይእመን። መበቆል’ዚ ሕማም ኣብ ኣፍሪቓ ኮይኑ፡ ኣብ መበል 17 ክፍለ-ዘመን ድማ ብመገዲ ንግዲ ገላዩ ኣቢሉ ናብ ደቡብ ኣሜሪካ ከምዚመሓላለፍ ኮይኑ። ካብ መበል 17 ክፍለ-ዘመን ጀሚሩ፡ ሓያለ ቀንዲ ምልባዕ’ዚ ሕማም’ዚ፡ ኣብ ኣሜሪካ፡ ኣፍሪቃን ኤውሮጳን የጋጥም ኣሎ። ኣብ መበል 18ን መበል 19ን ክፍላ-ዘመናት፡ ብጫ ረስኒ፡ ሓደ ካብቶም ኣዝዮም ሓደገኛታት ተመሓላለፍቲ ሕማማትይርኤ ነይሩ። እዚ ቫይረስ ብጫ ረስኒ፡ እቲ ፈለማ እተረኽበ ቫይረስ ደቂ-ሰብ እዩ።
ኣምስተርዳም
ኣምስተርዳም ናይ ኔዘርላንድ ርእሲ ከተማ እያ።
ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ
ዞባ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ
ዞባ ጋሽ ባርካ
ዞባ ጋሽ ባርካ
እቲ ወዲ'ቲ
እቲ ወዲ'ቲ ሓረግ እዩ።
እታ ጓል'ቲኣ
እታ ጓል'ቲኣ ሓረግ እዩ።
እቶም ዓቢ ሰብኣይ
እቶም ዓቢ ሰብኣይ ሓረግ እዩ።
እተን ዓባይ ሰበይቲ
እተን ዓባይ ሰበይቲ ሓረግ እዩ።
ዞባ ደቡብ
ዞባ ደቡብ
እዋእ ኣንቱም ሰባት ኣነ ምስ እዛ ሓፍቲ ብናይ ዓይኒ ቪዶ ፍቅራ እንበር ዓቢደ በጃኹም እባ መልስኹም ሓልየትኩም ኣይፈለየኒ ጉድ ተረኺቡ ከይ ሓሰብካዮ ወልፊ ዝሕዘካ እኮ ከምዚ ኢዩ ዝብሃል ቡዙሕ ግዜ ስለ ዝካታተሎ ንሳ ተማሓላልፎ ናይ ቪዶ መልእክቲ ካብ ምርኣይ ዶ ይኾዉን? ካብ ስራሕ ካብ ዘቃርጽ ዳርጋ ሳልስቲ ክልተ ሰሙን ኮይኑ ኣሎ ናታ ቪዶ ክርኢ እሞ ገለ በሉኒ
ትማሊ ዝረአናዮ ወዲ
ትማሊ ዝረአናዮ ወዲ ሓረግ እዩ።
ቅድመኻ ዝነበረ ቈልዓ
ቅድመኻ ዝነበረ ቈልዓ ሓረግ እዩ።
እዘን ክልተ ኣዋልድ
እዘን ክልተ ኣዋልድ ሓረግ እዩ።
ኔዘርላንድ
እታ ሃገር መብዛሕትኡ ግዜ ከም ሆላንድ ተባሂላ እያ እትፍለጥ፣ ምኽንያቱ ስም እቲ ኣዝዩ ጸላዊ ወይ ኣገዳሲ ታሪኻዊ ዞባኣ፣ ኣብ ምዕራባዊ ክፋል እታ ሃገር ዝርከብ።
ድሕረይ ዝነበረት ጓል
ድሕረይ ዝነበረት ጓል ሓረግ እዩ።
እናጐየየ ከይዱ
እናጐየየ ከይዱ ሓረግ እዩ።
ርግኦ
thumb|right|260px| ርግኦ
ጉሕጓሕ
ጉሕጓሕ፣ ኣብ መንጎ ማህጸንን ብልዕትን ዝርከብ ክፍሊ መሳርዕ መፍረ ጓል ኣንስተይቲ።
ክታበታት ጽግዕ
ክታበታት ጽግዕ፡ ንጽግዕ ብውሑስ መገዲ ይከላኸል። ንመብዛሕቱ ክፋል ህዝቢ ምስዝውሃብ፡ ብደረጃ ሃገር ንዚመጽእ ሓልክታት ከምዚጐድል ይገብሮ። 90% ካብ መላእ ህዝቢ ምስዝኽተብ፡ እቲ ውጽኢታውነቱ ብግምት 85% ይኸውን። ንነዊሕ-ግዜ ዚጸንሕ ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ንኽህሉ፡ ክልተ ዓቐን ክታበት ክውሰድ የድሊ። እቶም ዕድሚኦም ኣብ መንጐ 12 ክሳዕ 18 ኣዋርሕ ዝኾኑ ቆልዑ፡ እቲ ናይ ፈለማ ደረጃ ዓቐን መድሃኒት ክወስዱ ምሕጽንታ ይቐርብ። እቲ ካልኣይ ደረጃ ዓቐን መድሃኒት ድማ ከም ልሙድ ነቶም ዕድሚኦም ካብ ክልተ ዓመታት ክሳዕ ሽዱሽተ ዓመታት ዝገበሩ ቆልዑ ዚውሃብ እዩ። እቶም ድሮ ዓቕሚ ምክልኻል ዘይብሎም እሞ ኸኣ በቲ ሕማም እተጠቕዑ ሰባት ጠቓሚ ኪኸውን ይኽእል እዩ።
ርግኦ
ርግኦ
ነዊሕን ቀጢንን
ነዊሕን ቀጢንን ሓረግ እዩ።
እናዘለለ መጺኡ
እናዘለለ መጺኡ ሓረግ እዩ።
እናጸሓፈ ይዛረብ
እናጸሓፈ ይዛረብ ሓረግ እዩ።
እናበልዐ የንብብ
እናበልዐ የንብብ ሓረግ እዩ።
ብየማኑን ብጸጋሙን
ብየማኑን ብጸጋሙን ሓረግ እዩ።
ብላዕልን ብታሕትን
ብላዕልን ብታሕትን ሓረግ እዩ።
መሸኒ
thumb|right|260px| መሸኒ glande: ርእሲ መትሎ/መሸኒ ወዲ ተባዕታይ፣ ጫፍ መሸኒ ሰብኣይ። escroto: ከረጺት ፍረነብሲ፣ ኣብ ትሕቲ ብልዕቲ ዝርከብ ንፍረ ነፍሲ ዝስከም ናይ ቆርበት ከረጺት። thumb|346x346px thumb|260px|right|መሸኒ
ሆቴል ሽላ
ሴኡል ሺላ ሆቴል
መሸኒ
መሸኒ፣ ናይ ወዲ ተባዕታይ ናይ ገብረ-ስጋ መሳርዕ።
ሆቴል ሽላ
ኣባል መሪሕ ሆቴላት ዓለም[2] ዝኾነ ሺላ ሴኡል ብ8 መጋቢት 1979 ኣብ ጃንግቹንግ-ዶንግ፡ ጁንግ-ጉ፡ ሴውል ተኸፊቱ። ZAGAT ብሉጻት 100 ሆቴላት። ኣብ ማእከል እምባ ናምሳን ዝርከብ፡ 249 ዶንግሆ-ሮ (ጃንግቹንግ-ዶንግ 2-ጋ)፡ ጁንግ-ጉ፡ ሴውል። ቀንዲ ህንጻ (23 ደርቢ ልዕሊ መሬት 3 ደርቢ ድማ ትሕቲ መሬት)፡ መዕረፊ ኣጋይሽ፡ ቀረጽ ነጻ ዝኾነ ድኳንን መዕረፊ መካይን ግምብን ዝሓዘ እዩ። 464 ናይ ኣጋይሽ ክፍልታት 25 ሱት ክፍልታት፣ 8 ናይ መግብን መስተ ክፍልታትን፣ 13 ናይ ድግስ ኣዳራሻት፣ ናይ ዋዕላ ማእከል፣ ናይ ምውስዋስ ኣካላት ክለብ፣ ናይ ውሽጢ/ደገ መሐንበሲ፣ ስፓ፣ ሳውና፣ ምቾት ዘለዎ ኣርኬድን ካልኦት ሓገዝቲ ትካላትን ሓዊሱ። ብዲዛይነር ውሽጣዊ ክፍሊ 'ፒተር ረሜድዮስ' ዝተዳለወ ውሽጣዊ ክፍሊ ንከባቢ ዝምችኡ ከም ዕንጨይትን እምንን ዝኣመሰሉ ንብረታት ዝጥቀም ኮይኑ ተፈጥሮኣዊ ብርሃን ዝለዓለ ኣጠቓቕማ ዝገብር እዩ። ብሆቴል ሺላን ጋና ጋለሪን ዝተፈጥረ 12 ሽሕ ፒዮንግ ዝሓዘ ናይ ደገ ቅርጻ ፓርክ፡ ኣስታት 70 ቅርጻታት ብኣስታት 40 ኣብ ውሽጢ ሃገርን ዓለምን ዝሰርሑ እዋናውያን ስነጥበባውያን ዘርኢ እዩ። Travel&Leisure ብሉጻት 500 ሆቴላት። ኣብ ኮርያ ካብ ኣሜሪካ፡ ሩስያ፡ ጃፓንን ቻይናን ዝመጹ መራሕቲ ሃገራት ዝበጽሑሉ እንኮ ሆቴል እዩ። ደረጃ ሆቴል
ክታበታት ጽግዕ
ኣጠቓቕማ
መብዛሕቱ ምዕቡል ዓለም ከምኡውን ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ብዙሓት ሃገራት፡ ብዙሕ ግዜ ንንፍዮ ከምኡውን ብMMR ዚፍለጥ ክታበት ሩበላ ብምውህሃድ ኣብ ዘለወን ፕሮግራማት ክታበታት የእትውኦ እየን። ኣቐዲሙ እተሓበረ ሰለስተ ክታበታት ከምኡውን ብMMRV ዚፍለጥ ክታበት ፍሮማይብምውህሃድ ይውሃብ እዩ። ኣብ ዓመት 2005፡ 110 ሃገራት፡ ብኸምዚ ኣገባብ ነዚ ክታበት ሂበን። ክታበት ኣብ ዝውሃበሉ ሰፊሕ ከባቢታት ድማ እቲ መጠን ሕማም ብልዕሊ 90% ከምዚጐድል ኮይኑ። ዳርጋ ፍርቂ ብልዮን ሓደ ዝዓይነቱ ዓቐን ክታበት ድማ ክሳዕ ሕጂ ተዋሂቡ ኣሎ።
ሆቴል ሽላ
ጀጁ ሽላ ሆቴል
ክታበታት ጽግዕ
ታሪኽ፡ ሕብረተሰብን ባህልን
ክታበት ጽግዕ፡ ፈለማ ኣብ 1948 ሕጋዊ ፍቓድ ዝረኸበ እኳ እንተኾነ፡ ንሓጺር ግዜ ዚጸንሕ ውጽኢት ጥራይ ነይርዎ። እተመሓየሸ ክታበታት ድማ ኣብ 1960ታት ኣብ ዕዳጋ ኪቐርብ ጀሚሩ። እቲ ናይ ፈለማ ክታበት፡ ዘቛረጸ እንተኾነ፡ ጐኒ ጐኑ እተዳለወ መድሃኒት ግን ንቫይረስ ዘዳኽም ኮይኑ ተዳልዩ። ኣብ ዝርዝር ኣገደስቲ መድሃኒታት ውድብ ጥዕና ዓለም ኣትዩ ኣሎ፣ ኣብ መሰረታዊ ስርዓተ-ጥዕና ድማ ኣዝዩ ዘገድስ መድሃኒት እዩ። ክሳዕ 2007 ድማ ኣብ ኣገልግሎት ዝውዓለ ብዙሕ እተፈላለየ ዓይነታት መድሃኒት ነይሩ።
ሆቴል ሽላ
ሓምለ 1990 ኣብ ሴኦግዊፖ ፍሉይ ርእሰ ምምሕዳር ጀጁ ዝርከብ ሆቴል ጀጁ ሺላ ኣብ 1998 ተኸፊቱ። ውሽጣዊ ክፍሊ ብ OGAWA & FERRE ኣብ ፈረንሳ። 429 ክፍልታት ኣጋይሽ፣ 6 ቤት መግብታትን ባራትን ሓዊሱ ናይ ኮርያ ​​መግቢ፣ 8 ናይ ድግስ ኣዳራሻት፣ ካዚኖን ስፓን ዝሓዘ እዩ። ኣብ 2008 ኣብ ኮርያ ንፈለማ እዋን ኣገልግሎት ጀጁ ሆቴል GAOን TPOን ተግባራዊ ኮይኑ። ሎቢን ካንሸሎን ዘ ሺላ ጀጁ ብልዕሊ 400 ስርሓት ፍሉጣት ናይ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ስነጥበባውያን ዝተሰለመ ኮይኑ፡ ሳልቫዶር ዳሊ ዝሰርሖ ስፔስ ቬኑስ ሓዊሱ እዩ።
ሰማይን ምድርን
ሰማይን ምድርን ሓረግ እዩ።
ኣብ ዓድን ኣብ ባሕርን
ኣብ ዓድን ኣብ ባሕርን ሓረግ እዩ።
ዓቃል ምስ ህዉኽ
ዓቃል ምስ ህዉኽ ሓረግ እዩ።
ንፉዕ ምስ ሕማቕ
ንፉዕ ምስ ሕማቕ ሓረግ እዩ።
ዝሑል ምስ ውዑይ
ዝሑል ምስ ውዑይ ሓረግ እዩ።
ዝተሰብረ ምዕራይ
ዝተሰብረ ምዕራይ ሓረግ እዩ።
ሻምብቖ እንቛቕሖ
thumb|right|260px| ምብቖ እንቛቕሖ
ማሕደረ-እንቛቑሖ
thumb|right|260px| ማሕደረ-እንቛቑሖ
ሻምብቖ እንቛቕሖ
ሻምብቖ እንቛቕሖ፣ እንቛቑሖ ካብ ማሕደረ-እንቛቑሖ ናብ ማሕጸን ዝመሓላለፈሉ ኣካል።
በቃቕ ኣንጭዋ
በቃቕ ኣንጭዋ ሓረግ እዩ።
ማሕደረ-እንቛቑሖ
ማሕደረ-እንቛቑሖ፣ ናይ ጓል ኣንስተይቲ እቛቑሖ ዝፈርየለን ክልተ ማሕደራት።
ሓሽራ
thumb|right|260px| ሓሽራ thumb|right|260px| መንከሲ ሓሸራ
ሓሽራ፣ ኣብ ክፍሊ ኢንሰክታ ንኣሽቶ እንስሳ።
ዝረስሐ ምጽራይ
ዝረስሐ ምጽራይ ሓረግ እዩ።
ባምቡላ
ባምቡላ፣ ብምስሊ ሰብ ዝስራሕ መጻወቲ ኣቕሓ።
ሓሽራ
መደብ:ስነ እንስሳ
መሳርዕ ግብረ-ስጋ
ስጋዊ ርክብ ክትፍጽም ከለኻ
መሳርዕ ግብረ-ስጋ
ኣብ ውሽጢ ሰብነት ኮነ ኣብ ግዳም ዝርከብ ናይ ግብረ-ስጋ ኣካላት።
ጽሟቕ
thumb|right|260px| ጽሟቕ ኣራንቺ
ጽሟቕ፣ ካብ ፍረታትን ኣሕምልትን ተጸሚቑ ዝወጽእ ፈሳሲ።
መቐመጢ ልብሲ
thumb|right|260px| መቐመጢ ልብሲ
ባንኮ
ባንኮ፣ ኮፍ መበሊ፣ ብዙሓት ሰባት ዘቐምጥ ነዊሕ ኮፍ መበሊ።
መቐመጢ ልብሲ
መቐመጢ ልብሲ፣ ናይ ክዳን ቅዉም-ሳጹን፣ክዳውንቲ ዝቕመጠሉ ቦታ ወይ ቅዉም ሳጹን።
ሚተ
thumb|right|260px| ሚተ thumb|right|260px| ቀይሕ ሚተ
መደብ:ስነ እንስሳ
ካሮቲ
thumb|right|260px| ካሮቲ thumb|Daucus carota subsp. maximus
ካሮቲ
መደብ:ተኽሊ
ናይ ልደት ጽሕዲ
thumb|right|260px| ናይ ልደት ጽሕዲ
ናይ ልደት ጽሕዲ
ህንዲ
ህንዲ፣ ወግዓዊት ሪፓብሊክ ህንዲ (ብሂንዲ፦ भारत गणराज्य፤ ብእንግሊዝኛ፦ Republic of India)፣ ኣብ ደቡብ ክፍለ ዓለም ኤስያ እትርከብ ልኡላዊት ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ኒው ደልሂ እያ።
መደብ:ህንዲ መደብ:ሃገራት ኤስያ
ኣውቶቡስ
thumb|Benz-Omnibus, 1896 thumb|right|260px| እቶም ቱሪስትታት ብኣውቶቡስ መጺኦም። thumb|left|260px| ናይ ቤት-ትምህርቲ ኣውቶቡስ
ኣውቶቡስ ብዙሕ ተጓዓዝቲ ንምሓዝ ዝተነድፈ ናይ መንገዲ መተሓላለፊ መበጻጽሒ እዩ ዝተነድፈ ብዙሕ ተጓዓዝቲ ንምሓዝ.
ግሪክ
ግሪክ በአውሮፓ ውስጥ ያለ አገር ነው።
መደብ:ሃገራት ኤውሮጳ
ዶክተር
ዶክተር፣ ሓኪም
ብባክተርያ ዚመጽእ ሕማም ርሕሚ
Definition and symptoms
ብባክተርያ ዚመጽእ ሕማም ርሕሚ (BV)፡ ብቫጂናል ባክተርዮሲስ ወይ ጋርድነረላ ቫጂኒቲስ ዚፍለጥ ኮይኑ፡ ብሰንኪ ልዕሊ ዓቐን ባክተርያ ዚስዕብ ሕማም ርሕሚ እዩ። ፍሉጣት ምልክታት፡ መብዛሕቱ ግዜ ከም ዓሳ ሽታ ዘለዎ ልዑል ርሕማዊ ፈሳሲ ዜካተተ እዩ። እቲ ፈሳሲ፡ መብዛሕቱ ግዜ ጻዕዳ ወይ ሓሙዂሽታዊ ሕብሪ ኣለዎ። ኣብ ግዜ ሽንቲ ዘጋጥም ቃጸሎ ድማ ክህሉ ይኽእል እዩ። ስሓ ግን ፍሉጥ ኣይኮነን።  ሳሕቲ ድማ ዝኾነ ምልክታት ከይርኤ ይኽእል እዩ። ብባክተርያ ዚመጽእ ሕማም ርሕሚ ምህላው፡ ንኤችኣይቪ/ኤይድስ ዜካትት ካልእ ሓያሎ ብጾታዊ ርክብ ዚመሓላለፍ ረኽስታት ንኸጋጥም ንዘሎ ተኽእሎ የዕብዮ። ኣብ ጥኑሳት ደቀኣንስትዮ ድማ ንሓደጋ ቅድሚ ግዚኡ ሕርሲ ንኸጋጥም ንዘሎ ተኽእሎ የዕብዮ።
Cause and diagnosis
ብባክተርያ ዚመጽእ ሕማም ርሕሚ፡ ብሰንኪ ዘይምዕሩይ ቁጽሪ ናይ’ቶም ኣብ ርሕሚ ክህልዎ ዘለዎም ባክተርያታት ዜጋጥም እዩ። ኣብቲ ክህሉ ዘለዎ ፍሉጥ ዓይነት ባክተርያ ለውጢ የጋጥም፣ ክህሉ ዘለዎ ጠቕላላ ብዝሒ ባክተርያ ካብ ኣማኢት ክሳብ ኣሽሓት ዕጽፍታት ከምዝውስኽ ይኸውን። ጠንቅታት’ዚ ሓደጋ’ዚ፡ ሕክምናዊ ምጽርራይ ውሽጣዊ ኣካላት፡ ሓደስቲ ወይ ብዙሓት መጻምድቲ ጾታዊ ርክብ ምህላው፡ ጸረ-ነፍሳት፡ ኣብ ማህጸን ዚኣቱ መከላኸሊ ጥንሲ ምጥቃም፡ ካብቲ ብዙሕ የጠቓልል። ብሰንኪ ጾታዊ ርክብ ዚመሓላለፍ ረኽሲ’ዩ ክብሃል ግን ኣይከኣልን እዩ። ነጸርታ፡ ኣብቲ እተራእየ ምልክታት ዚህሉ ጥርጠራ ኾይኑ፡ ንርሕማዊ ፈሳሲ ብምምርማር፡ ካብቲ ንቡር ንላዕሊ ርሕማዊ ፒኤች (መጠን ኣሲድ) ከምኡውን ብዙሕ ቁጽሪ ባክተርያ እንተተረኺቡ፡ እቲ ሕማም ከምዘሎ ኪረጋገጽ ይኽእል እዩ። ብባክተርያ ዚመጽእ ሕማም ርሕሚ፡ መብዛሕቱ ግዜ ምስ ርሕማዊ ረኽሲ ወይ ብትርኮሞናድ ዚስዕብ ረኽሲ የደናግር እዩ።
Epidemiology and history
ብባክተርያ ዚመጽእ ሕማም ርሕሚ፡ ኣብ ዕድመ ፍርያምነት ኣብ ዝርከባ ደቀኣንስትዮ ዜጋጥም ኣዝዩ ፍሉጥ ርሕማዊ ረኽሲ እዩ። እተን ኣብ ዝኾነ ግዜ በቲ ሕማም ናይ ዝልከፋ ሚእታዊት ደቀኣንስትዮ፡ ካብ 5% ክሳዕ 70% ይፈላለ እዩ። ብባክተርያ ዚመጽእ ሕማም ርሕሚ፡ ኣብ ክፋላት ኣፍሪቓ ኣዝዩ ግኑን ኪኸውን ከሎ፡ ኣብ እስያን ኤውሮጳን ድማ ብውሑድ መጠን ይርኤ። ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ድማ ካብ 14 ክሳዕ 49 ዓመት ኣብ ዝዕድሚኤን ደቀኣንስትዮ ን30% የጥቅዕ። ኣብ ውሽጢ ሓደ ሃገር ኣብ ዝርከቡ ኢትኒካዊ ጉጅለታት ብዓቢ መጠን ይፈላለ እዩ። ከም ምልክታት ናይቲ ብባክተርያ ዚመጽእ ሕማም ርሕሚ፡ ኣብ ታሪኽ ብዙሕ ከምእተመዝገበ ዚገልጽ እኳ እንተኾነ፡ እቲ ብግልጺ እተሰነደ ናይ ፈለማ ሕማም ግን ኣብ 1894 ዘጋጠመ እዩ።
ሃገራዊ መዝሙር
ሃገራዊ መዝሙር ማለት, ናይ ሓንቲ ሃገር መዝሙር እያ.
ኣርጀንቲና
ኣርጀንቲና (Argentina፣ )፣ ብወግዒ ሪፓብሊክ ኣርጀንቲና (República Argentina፣ )፣ ኣብ ደቡባዊ ሸነኽ ናይ ደቡብ ኣመሪካ እትርከብ ምስ ኣትላንቲካዊ ውቅያኖስ እትዳወብ ሃገር እያ። ርእሰ ከተማኣ ብወኖስ ኣይረስ እያ።
ቱሊፕ
thumb|right|260px| ቀይሕ ቱሊፕ thumb|right|260px| ሽጉርቲ ቱሊፕ thumb|left|260px| ናይ ቱሊፕ ቫዞ
ዓረብኛ
ا أ إ آ ب ت ة ث ج ح خ د ذ ر ز س ش ص ض ط ظ ع غ ف ق ك ل لا لأ لإ لآ م ن و ؤ ي ئ ء
َ ً ُ ٌ ِ ٍ ّ ْ
ሕሙም
thumb|right|260px| ሕሙም
ሕሙም
ቱሊፕ
ቱሊፕ፣ ምስ ጃንዳ ቱሊፕ ዚምደብ ሽጉርቲ ዝመስል ሱር ዘለዎ ዓንባቢ ተኽሊ።
መደብ:ተኽሊ
ኣርጀንቲና
መደብ:ኣርጀንቲና መደብ:ሃገራት ደቡብ ኣመሪካ
ባንዴራ
ባንዴራ ወይ ሰንደቕ ዕላማ ማለት፣ ብዝተፈላለየ ሕብርታት ኣብ ጨርቂ ዝተሳእለ እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ድማ፣ መልእኽቲ ዘለዎ እዩ።
ዳች
ዳች ቋንቋ ኮይኑ, ብብዝሒ ኣብ ኔዘርላንድ ዝዝረብ ቋንቋ እዩ.
ቲቪ
ቲቪ፣ ተለቪዥን፣ ናይ ቲቪ ኣቑሑት ብሓባር፣ ከም ሪሞት ኮንትሮል፣ ረሲቨር ዝበሉ ነገራት።
ባድመ
ባድመ ኣብ ሃገረ ኤርትራ፣ ዞባ ጋሽ-ባርካ እትርከብ ከተማ።
መደብ:ኤርትራ
ስታርሊንግ
thumb|right|260px| ስታርሊንግ thumb| Sturnus vulgaris
ስታርሊንግ፣ ስታርኑስ ቩጋሪስ ዝበሃል ንእሽቶ ጭሩ።
መርበብ
መደብ:ስነ እንስሳ
ራሰል ዶሚኒክ ፒተርስ
ምሉእ ስሙ ፒተርስ ይበሃል። ብ29 መስከረም 1970 ካብ ኣቦኡ ኤሪክ ፒተርስን ኣዲኡ ኣውሪን ፒተርስን ኣብ ቶሮንቶ - ካናዳ ተወሊዱ። ኣብ ትምህርቱ ብሰንኪ ህንዳዊ መበቆሉ ኵሉ ግዜ ይጽረፍ ዝነበረ ራስል፡ መከላኸሊ ክዀኖ ብምባል ቦክሲንግ ከም ዝተማህረ እዩ ዝሕብር። ራሰል፡ ኣብ 1990ታት ፍሉጥ ዲጄይ ናይ ቶሮንቶ ከም ዝነበረ’ውን ይፍለጥ። እዚ ሕጂ ስሙ ሰማይ ኣዕሪጉዎ ዘሎ ሞያ ኮሜዲ፡ ኣብ 1989 ኣብ ቶሮንቶ እዩ ጀሚርዎ። ኣብ 1992 ነቲ መምህረይ ኢሉ ዝሰምዮ ጆርጅ ካርሊን ረኸቦ’ሞ፡ ነታ “ኣብ ዝኾነ ግዜን ቦታን ኣብ መድረኽ ደይብ፡” እትብል ምኽሩ ኣብ ልቡ ሓዛ። ኣብ ዝገበሮም ቃለ-መሕትታት እውን ምኽሪ ናይ ካርሊን ብዙሕ ከም ዝሓገዘቶ እዩ ዝዛረብ። ራሰል፡ ኣብ 2004 ኣብ ቴለቪዥን ካናዳ ዘቕረባ ምርኢት ኣብ መርበብ ሓበሬታ ‘ዩትዩብ’ ምስ ተዘርግሐት ብዝያዳ ተፈላጥነት ከጥሪ ከኣለ። ቀጺሉ ኣብ 2007 ኣብ ካናዳ ኣብ ዝገበሮ ምርኢት ልዕሊ 30 ሽሕ ትኬት ተሸጠ’ሞ፡ ብብዝሒ መሽጣ ትኬት ኣብ መላእ ካናዳ ዓቢ ስም ክሕዝ ከኣለ። ቀጺሉ’ውን ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ምርኢት ዘካየደ ራሰል፡ ዝለዓለ ቁጽሪ ተዓዘብቲ ክረክብ ብምኽኣሉ ኣብታ ሃገር ክብረ-ወሰን ክሰብር ከኣለ። ኣብ ኣውስትራልያ ዘቕረቦ ምርኢት’ውን ዝለዓለ ቁጽሪ ተዓዘብቲ ስለ ዝረኸበሉ፡ ዓቢ ስም ኣትረፈ። ብመሰረት መጽሔት ‘ፎርክስ’፡ ካብ ሰነ 2009 ክሳብ ሰነ 2010 ኣስታት 15 ሚልዮን ዶላር ዘእተወ ራሰል፡ ምስ’ቶም ኣብ ዓለም ዘለዉ ኮሜድያውያን ክወዳደር እንከሎ ካብቶም ዝለዓለ ኣታዊ ዝግሕጡ እዩ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ 2008 ልዕሊ 5 ሚልዮን ዶላር ብምእታዉ፡ ዝለዓለ ኣታዊ ዝረኸበ ኮሜድያን ተባሂሉ ብፍሉይ ተጠቒሱ እዩ። ናይ ዝተፈላለዩ ኣህዛብ ኣዘራርባን ኣደማምጻ ቃላትን ዝኽእል ራሰል፡ ዝበዝሐ ስርሓቱ ኣብ ዓሌት፡ ብሄርን ባህላዊ ልምድታትን ዘተኰረ እዩ። ናብ ጸርፊ ዘድሃበ ኮመድያዊ ስርሓት ስለ ዘቕርብ፡ ንብዙሓት ሰባት የቘጥዕ እዩ። ራሰል፡ ብ10 ሰነ 2010 ሞኒካ ዲያዝ ንዝተባህለት ጎርዞ ኣብ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ሎስ ኣንጀለስ ናይ መርዓ ሕቶ ኣቕረበላ። ድሕር’ዚ ኣብ ውሽጢ 10 መዓልቲ ስነ- ስርዓት መርዓ ፈጸሙ። ኣብ ታሕሳስ 2010 ድማ ክሪስትያን ሜሪ ፒተርስ ዝተባህለት ጓል ተቦኮረ። ኣብ 2006 ‘out sourced’፡ ኣብ 2008 ‘red white and brown’፡ ኣብ 2011 ድማ ‘the green cord tour’፡ ከምኡ’ውን ኣብ 2013 ‘notorious’፡ ኣብ 2016 ‘almost famous’ ዝተሰምያ ኣዝየን ፍሉጣት ስርሓት ራሰል እየን። ናብ ዓዲ-እንግሊዝ፡ ኣመሪካ፡ ኣውስትራልያ፡ ኒውዝላንድ፡ ኣየርላንድ፡ ኣፍጋኒስታን፡ ሽወደን፡ ደቡብ ኣፍሪቃ፡ ህንዲ፡ ፍሊፕንስ፡ ቬትናምን ካልኦት ሃገራትን ብምኻድ ኮሜድያዊ ስርሑ ኣብ መድረኽ ወጽዩ ዘቕረበ ራሰል፡ ሕጂ’ውን ናብ ዝተፈላለያ ሃገራት ብምኻድ ስራሑ ናብ ህዝቢ ኣብ ምቕራብ ከም ዝርከብ ይሕብር።
ቋንቋ እንግሊዝኛ
እንግሊዝኛ ኣብ ዓለምና ካብቶም ብብዝሒ ዝዝረቡ ቋንቋታት ሓደ እዩ። ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ፡ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ካናዳ፡ ኣውስትራልያን ኒውዚላንድን ዓብላሊ ቋንቋ እዩ። ቀዳሞት መልክዓት እንግሊዝኛ ካብ ማእከላይ ዘመን ዓዲ እንግሊዝ ዝጅምር እዩ።
እንግሊዝኛ ፊደል
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z
ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ
ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ ዝብል ሃገራዊ መዝሙር ኤርትራ እዩ። ድሕሪ ናጽነት ሃገር ቁሩብ ጸኒሑ ዝተቐበሎ
ትሕዝቶ
ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ፡
በዓል ደማ እናልቀሰ ተደምሲሱ፡
መስዋእታ ብሓርነት ተደቢሱ።
መዋእል ነኺሳ ኣብ ዕላማ፡
ትምርቲ ጽንዓት ኰይኑ ስማ፡
ኣመስኪራ ሓቂ ክምትዕውት።
ኤርትራ ኤርትራ፡
ኣብ ዓለም ጨቢጣቶ ግቡእ ክብራ።
ናጽነት ዘምጽኦ ልዑል ኒሕ፡
ንህንጻ ንልምዓት ክንሰርሕ፡
ስልጣን ከነልብሳ ግርማ፡
ሕድሪ'ለና ግምጃ ክንስልማ።
ኣመሪካ
ሕቡራት መንግስታት (ሕ.መ.)፣ (ብእንግሊዝኛ፦ United States) (US)፣ ብውግዒ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ (ሕ.መ.ኣ.)፣ (ብእንግሊዝኛ፦ United States of America) (USA)፣ ወይ ብቐሊል ኣመሪካ (America)፣ ብሓምሳ ክፍለ ሃገራትን ፈደራላዊ ወረዳን ኣብ ዝቖመት ቅዋማዊት ፈደራላዊት ሪፓብሊክ ዝተመስረተት ልኡላዊት ሃገር እያ። ብሰሜን ምስ ካናዳ ብደቡብ ድማ ምስ ሜክሲኮ ትዳወብ። ርእሰ ከተማኣ ዋሺንግተን ዲ.ሲ. እያ።
መደብ:ሕቡራት መንግስታት መደብ:ሃገራት ሰሜን ኣመሪካ
ቋንቋ ትግርኛ
ትግርኛ ኣብ ኤርትራን ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያን ኣብ ክልል ትግራይ ዝዝረብ ሴማዊ ቋንቋ እዩ። ፊደላት ትግርኛ ካብ ኣብ ስልጣኔ ኣኽሱም ዝጀመረ ፊደል ግእዝ ዝፈለቑ እዮም። ኮይኑ ግን ትግርኛ ዶ ወይስ ግእዝ እዩ ዝቕድም ዝብል ሕቶ ክሳብ ሕጂ መጽናዕቲ ዘድልዮ እዩ። ኣብ ካልእ ሓሳብ እውን ግእዝ ዝበሃል ቋንቋ ነይሩ ኣይፈልጥን፡ ስልጣኔ ኣኽሱም ኣብ ጥርዚ ምዕባሌ ምስ በጽሐ፡ ንጽሑፋዊ ጉዳያት ንምግልጋል ከም ፊደል ዝማዕበለ እዩ ዝብሉ እውን ኣለዉ። በዚ ኮነ በቲ ኣብ ዓለም፡ ቋንቋ መትኒ ህይወት ደቂ-ሰባት እዩ። ምናልባት፡ ቋንቋ እንተዘይፍጠር ተበጺሑ ዘሎ ዕቤትን ምዕባለን ክሳብ ክንድ’ዚዶ ምሰጐመ ኢልካ ሕቶ ክተልዕል ድማ ባህርያዊ እዩ። ምኽንያቱ፡ ስኒትን ሓድነትን ንምህዞታት ዝሕግዙ ሓሳባት ግድን ኣብ ሓባራዊ መረዳእታ ሰባት ኪምርኮሱ ኣለዎም። ንባዕሉ ሰባት ብስኒት ማሚቖም ኪነብሩ ዘኽእሎም መሰረታዊ ረቛሒ’ውን ሓይሊ ሓባራዊ ቋንቋ ምዃኑ ዝሰሓት ኣይኮነን። ስለዚ፡ ቋንቋ ቀንዲ ህይወት ወይ እስትንፋስ ሓባራዊ ናብራ ደቂ-ሰባት ምዃኑ ኣየማትእን። በዚ መንጽር፡ ደቂ-ሰባት ማዕረ-ማዕረ ካልእ ንጥፈታቶም ንምዕባለን ዘመናውነትን ዚጥቀምሉ ቋንቋ’ውን ከይትሓለሉ ኪጽዕሩ ይግባእ።
ስርዓተ ጽሕፈት
መደብ:ቋንቋ ትግርኛ መደብ:ናይ ቋንቋ መዋቕራት መደብ:ናይ ኤርትራ ቋንቋታት መደብ:ናይ ኢትዮጵያ ቋንቋታት
ዩጋንዳ
ኡጋንዳ
ቮልፍጋንግ አማዴኡስ ሞፃርት
ቮልፍጋንግ አማዴኡስ ሞፃርት (ጥር 13 ቀን 1748 ዓ.ም. - ኅዳር 27 ቀን 1784 ዓ.ም.) ኦስትሪያዊ አቀነባባሪ ነበሩ።
ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ስነ ጥበብ
ስነ-ጥበብ ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ዝኾነ ስነ-ጥበባዊ ስርሓት ብፍላይ ድማ ምስልታትን ሙዚቃዊ ድርሰታትን፡ ብኣጠቓቕማ ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ (AI, ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ስነ ጥበብ) ፕሮግራማት፡ ከም ጽሑፍ ናብ ምስሊ ሞዴላትን ሙዚቃዊ ጀነሬተራትን ዝፍጠር እዩ። ሓደ ሓደ ግዜ ምስ ዲጂታላዊ ስነ-ጥበብ ይደናገር።[1] ክልቲኦም ስነ-ጥበብ AIን ዲጂታላዊ ስነ-ጥበብን ኣጠቓቕማ ቴክኖሎጂ ዘጠቓልሉ ክኾኑ እንከለዉ፡ ስነ-ጥበብ AI ግን ካብ ሰብኣዊ ስነ-ጥበባውያን ቀጥታዊ እታው ከይተራእየ ብናጻ ስነ-ጥበብ ከፍሪ ዝኽእል ጀነሬቲቭ ኣልጎሪዝምን ዓሚቕ ትምህርታዊ ሜላታትን ብምጥቃም ዝልለ እዩ።
ቀዳሞት ታሪኽ
ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ከም ኣካዳሚያዊ ስነ-ፍልጠት ኣብ 1956 ተመስሪቱ፡ ካብኡ ንደሓር ኣብ ዝነበሩ ዓሰርተታት ዓመታት ድማ ሓያሎ ማዕበላት ተስፋ ኣጋጢምዎ።[3] ካብ ዝምስረት ኣትሒዙ ኣብ ዓውዲ ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ ተመራመርቲ ብዛዕባ እንታይነት ኣእምሮ ወዲ ሰብን ሰብ ዝመስል ብልሒ ዝተዓደሉ ኣርቲፊሻል ፍጡራት ምፍጣር ዘስዕቦ ስነ-ምግባራዊ ሳዕቤንን ፍልስፍናዊ ስነ-ሞጎት ኣልዒሎም፤ እዞም ጉዳያት እዚኦም ቅድሚ ሕጂ ካብ ጥንቲ ጀሚሮም ብጽውጽዋይ፡ ልቢ ወለድን ፍልስፍናን ዝተዳህሰሱ እዮም።
ምስሊ
ብዙሓት ኣገባባት ንምፍጣር ስነ-ጥበብ AI ተማሂዞም እዮም፣ ንኣብነት ብኣገባባዊ "ሕጊ መሰረት ዝገበረ" ምፍጣር ምስልታት ብሕሳባዊ ቅዲታት፣ ንብራሽ ምውቃዕን ካልእ ዝተቐብአ ውጽኢትን ዘምስል ኣልጎሪዝማት፣ ከምኡ'ውን ከም ጀነሬቲቭ ተጻባኢ መርበባት (GANs)ን ትራንስፎርመርን ዝኣመሰሉ ዓሚቕ ትምህርቲ ኣልጎሪዝማት።
ሓደ ካብቶም ቀዳሞት ኣገደስቲ ስርዓታት ስነ-ጥበብ AI AARON ዝበሃል ኮይኑ፡ ካብ መወዳእታ 1960ታት ጀሚሩ ኣብ ዩኒቨርሲቲ ካሊፎርንያ ኣብ ሳንዲያጎ ብሃሮልድ ኮሄን ዝተማዕበለ እዩ።[5] AARON ኣብ ዘመነ ፕሮግራሚንግ GOFAI ዝያዳ ፍሉጥ ኣብነት ስነ-ጥበብ AI ኮይኑ፡ ቴክኒካዊ ምስልታት ንምፍራይ ምሳልያዊ ሕጊ መሰረት ዝገበረ ኣገባብ ስለዝጥቀም እዩ።[6] ኮሄን ንኣሮን ነቲ ናይ ስእሊ ተግባር ኮድ ክገብረሉ ዝኽእል ዕላማ ሒዙ እዩ ኣማዕቢልዎ። ኣሮን በቲ ቀዳማይ መልክዑ ቀለልቲ ጸሊምን ጻዕዳን ስእልታት ፈጢሩ። ኮሄን ድሒሩ ነቲ ስእልታት ብምስኣል ይውድኦ ነበረ። ኣብ ምሉእ ዓመታት ኣሮን እውን ዝስእለሉ መንገዲ እውን ከማዕብል ጀመረ። ኮሄን ንኣሮን ብዘይ ሽምግልና ኮሄን ብባዕሉ እቲ መደብ ዝመረጾም ፍሉያት ብራሻታትን ቀለምን ተጠቒሙ ንኽስእል ዲዛይን ገይሩ።[7]